شرح القواعد کتاب المتاجر خضر الجناجی «صاحب كشف الغطاء» المجلد 2

شرح القواعد
کتاب المتاجر
لأستاذ الفقهاء والمجتهدين
الشيخ جعفربن الشيخ خِضر الجَناجی
«صاحب كشف الغطاء»
1156- 1228ه-
الجزء الاول
تَحقْیقُ
السَّيّد مُحمّد حُسين الرَّضَويّ الكِشمیری
محرر الرقمي: خديجة المحمد جاني
ص: 1
--
سم الله الرحمن الرحيم
الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على أشرف الخلق أجمعين محمد وآله الطيبين الطاهرين، سيما بقية الله في الأرضين، واللعن الدائم على أعدائهم إلى يوم الدين.
أما بعد:
فإن هداية الناس إلى معرفة ربهم والطاعة لخالقهم من خصائص آل محمد صلى الله عليه وآله من بعده. فهم الدعاة إلى الله، والأدلاء على مرضاته، وسفينة النجاة؛ من ركبها نجا، ومن تخلف عنها هوى.
ولما كانت غيبة صاحب العصر من قضاء الله وقدره، أمروا شيعتهم وحثوهم على تعلم علومهم، وحفظ آثارهم، وإحياء ذكرهم، والعمل بأحكامهم، ونشر كلامهم، وإرشاد الجاهل بنورهم.
ومن ذلك ما رواه ابن أبي جمهور عن الإمام الحسن العسكري عليه السلام قال: «أشد من يتم اليتيم الذي انقطع عن أبيه، يتم يتيم انقطع عن إمامه، ولا يدري كيف حكمه فيما يبتلى به من شرائع دينه. ألا فمن كان من شيعتنا عالماً بعلومنا، هادياً للجاهل بشريعتنا، كان معنا في الرفيق الأعلى».
فأجابت طائفة هذه الدعوة، فشمرت عن ساعد الجد، تحملت مشاق الدهر وشظف العيش والفقر، وصبرت على جور الزمان وظلم السلاطين، وزهدت في زينة الدنيا، وصرفوا أعمارهم في نشر المذهب، فرحين بما أُعد لهم في الرفيق الأعلى.
فكانوا حاملي الأمانة، وحلقة الوصل بين الأئمة الأطهار وشيعتهم. فما أسعد هذه الطائفة وما أعظم أجرها!
وقد أثمرت جهودهم الجبارة ثروة عظيمة من التراث الإمامي، يعتز به المذهب ويفخر، ويشهد بأصالته واستقلاله وعراقته.
ومن تلك الذخائر الثمينة هذا الكتاب الذي بين يديك. ولي معه قصة طويلة؛ فقد عشقته منذ رأيته، وأنست به منذ وقفت عليه، وهبته منذ دققت فيه.
وخير ما يوجز حكايتي معه قول قيس بن الملوح.
ثم ينتقل المؤلف إلى الحديث عن نفسه وعن الكتاب.
----
موضوعات اصلی کتاب :

مقدمهٔ دینی و اعتقادی (بسمله و حمد):
ستایش خداوند، صلوات بر پیامبر و آل او، به‌ویژه امام زمان (عج)
لعن بر دشمنان اهل‌بیت

نقش امامان معصوم (ع) به‌عنوان هدایتگران و سفینه نجات:
تأکید بر اینکه هدایت مردم به معرفت خدا و اطاعت از او، از ویژگی‌های خاص آل محمد (ص) است.
امامان، دعاة به سوی خدا، راهنمایان به رضایت الهی، و کشتی نجات هستند.

وظیفه شیعیان در عصر غیبت امام زمان (عج):
به دلیل غیبت امام، امامان شیعیان را به یادگیری علوم اهل‌بیت، حفظ آثارشان، احیای یادشان، عمل به احکام حلال و حرام، نشر کلامشان و هدایت جاهلان سفارش کرده‌اند.

حدیث امام حسن عسکری (ع) درباره "یتیم واقعی":
روایت مهم از امام عسکری (ع) که شدیدترین یتیمی، یتیمی کسی است که از امام خود جدا افتاده و نمی‌داند حکم شرعی خود را چگونه بداند.
پاداش عالم شیعی که جاهل را هدایت کند: همنشینی با ائمه در رفيق أعلی.

توصیف علمای شیعه و فقیهان به‌عنوان حاملان امانت:
توصیف بسیار زیبا و حماسی از علمای شیعه که:
دعوت امام را اجابت کردند
سختی‌ها، فقر، جور سلاطین و ظلم حاکمان را تحمل کردند
دنیا و زینت‌های آن را ترک کردند
تمام عمر خود را صرف ترویج مذهب کردند

آنها «حامل امانت»، «حلقه وصل بین ائمه و شیعیان» و «حرف ربط بین هداة و اتباع» هستند.
تأکید بر سعادت و اجر عظیم این طایفه.

ثروت علمی و تراث شیعه:
تلاش‌های این علما منجر به تولید ثروت عظیمی از تراث دینی شده که شامل علوم مختلف (کلام، تفسیر، حدیث، فقه، اصول و غیره) است و اصالت و استقلال مذهب امامیه را نشان می‌دهد.

معرفی کتاب حاضر («العبقات العنبرية»):
این کتاب یکی از «ذخائر و نفائس» تراث شیعه است.
مؤلف داستان شخصی و عاطفی خود با کتاب را بیان می‌کند: از اولین لحظه دیدن عاشق آن شده، با آن انس گرفته و آن را بسیار گرامی داشته.
با بیت شعری از قیس بن ملّوح (مجنون لیلی) احساس خود را توصیف کرده.

آغاز بخش «لمحة عن حیاة المؤلف» (نگاهی به زندگی مؤلف):
در ادامه به زندگی‌نامه خود شیخ محمدحسین کاشف الغطاء می‌پردازد.
هذا الكتاب ...:
هوية الكتاب؛ المجلد 1؛ المجلد 2