این اثر با عنوان «صلوات خاصه چهارده معصوم علیهم السلام» به قلم سید مجتبی سجادی، ابعاد گوناگون دعایی مشهور به صلوات ابوالحسن ضراب اصفهانی را واکاوی میکند. نویسنده در این کتاب ابتدا به اعتبارسنجی اسناد این دعا در منابع کهن شیعی پرداخته و وثاقت راویان آن را تایید میکند. بخش مهمی از نوشتار به شرح تشرف یعقوب بن یوسف به محضر امام عصر (عج) در مکه و چگونگی دریافت این صلوات ارزشمند اختصاص یافته است. کتاب همچنین بر اهمیت قرائت این دعا در عصر روز جمعه تأکید کرده و متن کامل آن را همراه با ترجمه فارسی برای بهرهمندی معنوی خوانندگان ارائه میدهد. این منبع در مجموع تلاش دارد تا فضیلت و جایگاه این ذکر خاص را در میراث روایی شیعه تبیین نماید.
صلوات ضَرّاب اصفهانی یا صلوات ابوالحسن ضراب از ادعیه منسوب به امام مهدی(عج) است که در منابع دعایی شیعه ازجمله مصباح المتهجّد،[1] جمالالاُسبوع،[2] المزار الکبیر ابنمشهدی[3] و البلد الامین کفعمی[4] نقل شده است. همچنین در کتاب مکیال المکارم به نقل از کتاب الغیبه شیخ طوسی نقل شده است.[5]
در مفاتیح الجنان به نقل از سید بن طاووس آمده است که اگر کسی به سبب عذر نتواند تعقیبات روز جمعه را بخواند، این صلوات را ترک نکند، زیرا دارای فضیلتی خاص دانسته شده است.[6]
این صلوات به ابوالحسن یعقوب بن یوسف، معروف به ضرّاب اصفهانی، از راویان شیعه، منسوب است.[7] بر اساس گزارشهای نقلشده، ابوالحسن ضرّاب از اهالی فارس بوده و در سفر حج در دوران غیبت صغرا، با شخصی ناشناس دیدار کرده و این صلوات را از او دریافت کرده است.[8] بر اساس گزارش کتاب الغیبة شیخ طوسی، ضرّاب در بازگشت از سفر حج، بیان میکند که در مکه در خانه یکی از دوستداران اهلبیت(ع) اقامت داشت و در آنجا، با مردی نورانی که آثار سجده بر پیشانی داشته، مواجه شده است و این صلوات را به او تعلیم داده است. پس از مواجهههای متعدد و مشاهده نشانهها، به این نتیجه رسید که آن شخص امام مهدی(عج) بوده است.[9]
محتوای صلوات ضراب اصفهانی را به سه محور اصلی تقسیم کردهاند:
- درود و ثنا بر پیامبر(ص) و اهلبیت(ع) و بیان فضائل آنان
- دعا برای امام مهدی(عج)، تعجیل در فرج، عزت، نصرت، و حفاظت او از دشمنان
- دعا برای اقامه دین و تحقق حاکمیت الهی در جهان.[10]
برخی پژوهشگران، مضامین این صلوات را شامل اوصافی از امام مهدی(ع) مانند شهادت بر اعمال مردم، هدایتگری، حجت بودن بر خلق، حاکمیت بر زمین، احیای سنتهای دینی و وراثت انبیای پیشین دانستهاند.[11]
صلوات ابوالحسن ضراب اصفهانی برای عصر جمعه که هرگز نباید آن را ترک کرد
پانویس
- طوسى، مصباح المتهجّد، 1411ق، ج1، ص406.
- ابنطاووس، جمال الأسبوع، 1330ق، ص495.
- ابنمشهدى، المزار الكبير، 1419ق، ص667.
- كفعمى، البلد الأمين، 1418ق، ص79.
- موسوی اصفهانی، مکیال المکارم، 1398ق، ج2، ص70.
- مفاتیحالجنان، صلوات ابوالحسن ضراب اصفهانی، اعمال روز جمعه، ص93.
- طوسى، مصباح المتهجّد، 1411ق، ج1، ص406؛ ابنطاووس، جمال الأسبوع، 1330ق، ص495؛ ابنمشهدى، المزار الكبير، 1419ق، ص667؛ كفعمى، البلد الأمين، 1418ق، ص79.
- طوسى، الغيبة، 1411ق، ص277.
- طوسى، الغيبة، 1411ق، ص277.
- «از صلوات ابوالحسن ضراب اصفهانی چه میدانیم؟»، پایگاه جامع اطلاعرسانی امام مهدی(عج).
- برمو، دالوند، «بیان برخی از ویژگیهای امام زمان(عج) در صلوات ابوالحسن ضراب اصفهانی»، ص41-50.
- ترجمه از شیخ حسین انصاریان
منابع
- ابنطاووس، على بن موسى، جمال الأسبوع بكمال العمل المشروع، قم، دار الرضى، 1330ق.
- ابنطاووس، على بن موسى، الإقبال بالأعمال الحسنة، محقق: جواد قيومى اصفهانى، قم، دفتر تبليغات اسلامى، 1376ش.
- ابنمشهدى، محمد بن جعفر، المزار الكبير، مصحح جواد قيومى اصفهانى، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم، 1419ق.
- برمو، بهنام؛ دالوند، یاسر، «بیان برخی از ویژگیهای امام زمان(عج) در صلوات ابوالحسن ضراب اصفهانی»، سخن جامعه، شماره9، سال پنجم، تابستان 1395ش.
- طوسى، محمد بن حسن، الغيبة، مصحح عبادالله تهرانى و علی احمد ناصح، قم، دار المعارف الإسلامية، 1411ق.
- طوسى، محمد بن حسن، مصباح المتهجّد و سلاح المتعبّد، بیروت، مؤسسة فقه الشيعة، 1411ق.
- كفعمى، ابراهيم بن على عاملى، البلد الأمين و الدرع الحصين، بیروت، مؤسسة الأعلمي للمطبوعات، 1418ق.
- مفاتیح الجنان.
- موسوی اصفهانی، محمدتقی، مکیال المکارم فی فوائد الدعاء للقائم عجل الله فرجه الشریف، قم، المطبعه العلمیه، 1398ق.
- «از صلوات ابوالحسن ضراب اصفهانی چه می دانیم؟»، پایگاه جامع اطلاع رسانی امام مهدی(عج)، تاریخ درج: 27 اردیبهشت 1394ش، تاریخ بازدید: 1 اسفند 1404ش.
دیدگاه کاربران
1خیلی عالیه