حیوانات ماقبل تاریخ

ghaemiyeh.com

مشخصات کتاب

سرشناسه: ریاضیات، آرین، 1386-

عنوان و نام پدیدآور: حیوانات ماقبل تاریخ/ گرداورندگان آرین ریاضیات، عرشیا شیخ فرشی بروجنی؛ ویراستار علمی سمیه مظفری، سروش نکوئی؛ ویراستار ادبی راضیه جوهریان.

مشخصات نشر: اصفهان: انتشارات امیرفدک، 1397.

مشخصات ظاهری: 70 ص: مصور (رنگی).

شابک: 978-622-6446-87-7

وضعیت فهرست نویسی: فیپا

موضوع: حیوان های ماقبل تاریخ - ادبیات کودکان و نوجوانان

موضوع: Animals, Fossil - Juvenile literature

موضوع: دیرین شناسی - ادبیات کودکان و نوجوانان

موضوع: Paleontology - Juvenile literature

شناسه افزوده: شیخ فرشی، عرشیا، 1386-

شناسه افزوده: مظفری، سمیه، 1365-، ویراستار

شناسه افزوده: نوری نکویی، سروش، 1365-، ویراستار

رده بندی کنگره: QE765/ ر 9 ح 9 1397

رده بندی دیویی: 560 [ج]

شماره کتابشناسی ملی: 5516250

خیراندیش دیجیتالی: کانون فرهنگی اندیشه اصفهان

ویراستار کتاب: ایلناز محمدی سرپیری

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

حیوانات ماقبل تاریخ

گردآورندگان:

آرین ریاضیات

دانش آموز پایه ی پنجم دبستان دکتر محمدشفیعی

عرشیا شیخ فرشی

دانش آموز پایه ی پنجم دبستان دکتر محمدشفیعی

انتشارات امیرفدک: اصفهان- خیابان هشت بهشت غربی نبش تقاطع ملک ساختمان فدک

تلفن: 32730360-031 - همراه: 09133135694 کدپستی: 43151-81546

Fadak.mansori@gmail.com

حیوانات ما قبل تاریخ

آرین ریاضیات 86- عرشیا شیخ فرشی 86

آماده سازی: انتشارات امیرفدک

مدیر مسئول: دکتر محمدرضا محمد شفیعی

مدیر تولید: سید محمدرضا منصوری تهرانی

مدیر فنی: مهسا صالحیان - سمیه مظفری

ویراستار ادبی: راضیه جوهریان

ویراستار علمی: مهسا صالحیان - سمیه مظفری - سروش نکوئی

صفحه آرا: عابدی- کاویانی

طراح جلد: کاویانی

● لیتوگرافی: طاها ● چاپ: ملت ● صحافی: ملت

● چاپ اول: 1397 ● تعداد: 1000 ● قیمت: 40000 تومان

حق چاپ: 1397، انتشارات امیرفدک

شابک: 7-87-6446-622-978 ISBN: 978-622-6446-87-7

هر گونه استفاده از مطالب این کتاب اعم از بازنویسی، خلاصه سازی، نقل مطالب آموزشی، برداشت به صورت دست نویس، کپی، تکثیر و هر گونه چاپ سنتی و دیجیتال، استفاده به صورت کتاب الکترونیکی، لوح فشرده، قرار دادن مطالب بر روی اینترنت و وبسایت ها و هر گونه شبکه ی کامپیوتری دیگر و به طور کل هر گونه استفاده ی اشخاص حقیقی و حقوقی در جهت منافع مادی و معنوی خود، بدون اجازه ی کتبی ناشر ممنوع و بر اساس بند 5 ماده ی 23 قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و قوانین مربوط به جرایم رایانه ای کشور قابل پیگیری در محاکم قضایی است.

تقدیم به:

پدر و مادر عزیز و مهربانم

که در سختی ها و دشواری های زندگی همواره یاوری دلسوز و فداکار

و پشتیبانی محکم و مطمئن برایم بوده اند.

آرین ریاضیات

تقدیم به:

پدر و مادرم

که از نگاهشان صلابت

از رفتارشان محبت

و از صبرشان ایستادگی را آموختم

عرشیا شیخ فرشی بروجنی

پیشگفتار:

در مرکز تحقیقات و فن آوری های نوین دمش سپاهان (دکتر محمدشفیعی) آموزش پژوهش محور را نهادینه کردیم، چرا که ایمان داریم گسترش مرز های علم و فن آوری در جهت پیشرفت کشور در گرو کوشش پژوهشگران است و پژوهشگر با ذهن پرسش گرش از لایه های ابر گرفته آسمان دانش می گذرد، تا به افق های جدیدی دست یابد. روح پژوهشگر، پویا و جوینده است و پوسته های جهل را شکافته، به قنات جاری علم دست می یابد و تا چشمه ی جوشان آن را بر کویر تشنه خویش جاری نسازد، آرام نمی گیرد. در مراکز پژوهش محور دکتر محمدشفیعی اعتقاد داریم؛ پژوهش هزینه نیست، سرمایه است. در اقدامات پژوهشی این مراکز پژوهشی، پژوهشگران کوچک ما تلاش می کنند وضعیت نامطلوب را به وضعیت مطلوب تغییر دهند و یاد می گیرند درست توجه کنند و بدان چه که آموخته اند عمل کنند.

دانش آموزان پژوهنده ی ما می فهمند که هیچ گاه شکست در مسیر کسب دانش وجود ندارد، لذا از ناملایمات علمی و بن بست های مقطعی هراسی نداشته و راه غلبه بر سد های مجازی پیش روی کسب دانش و ارتقای علمی را خوب یاد بگیرند. علاوه بر این اصول و مبنای کار گروهی را فراگرفته تا بتوانند براساس خرد جمعی کار کنند. با بیش از 25 سال سابقه آموزشی - پژوهشی و مدیریتی دریافته ایم که پژوهش و تحقیق مثل حروف الفبا باید از سال های نخست آموزش شروع شده و نهادینه شود، و این امر مهم را در طرح آموزش پژوهش محور انجام داده و به نتایج شگرفی دست یافته ایم و با علم به این که می دانستیم دانش آموزان در مقاطع پایین تر توانایی های بزرگی دارند و در عمل تجربه نمودیم و نهادینه کردیم و مصمم هستیم که این امر مهم در کل کشور اجرایی شود. انشاا...

محمدرضا محمدشفیعی

مدیر مجتمع فرهنگی آموزشی تحقیقاتی دکتر محمدشفیعی

فهرست مطالب

فصل اول ...8

مقدمه ...9

دوران زمین شناسی ...16

دوران پرکامبرین ...18

تکامل جانوران ...22

حیات در پروتروزوئیک ...23

حیات در مزوزوئیک ...27

حیات در سنوزوئیک ...29

فصل دوم ...32

نمونه هایی از جانوران ماقبل از تاریخ ...34

فصل سوم ...51

9 ماهی ما قبل تاریخ که هنوز زنده اند ...52

منابع...57

فصل اول: کلیات و مفاهیم

اشاره

تصویر

مقدمه

جانوران

جانوران یکی از انواع مهم جانداران هستند، که از دو زیر گروه اصلی مهره داران و بی مهرگان تشکیل شده اند.

تصویر

تصویر

در تعریف زیست شناسی به سلسله جانوران Animalia، پرُیاختگان Metazoa، گفته می شود، که به این گونه تعریف می شود: سلسله ای از ارگانیسم های پُریاخته که از

رویان تکوین می یابند. باور بر این است، که جانوران در طی تکامل، از یوکاریوت های تک سلولی ایجاد شدند، که اولین بار توانستند، در کنار هم رشد کنند، ابتدا هم زیستی بین دو پروکاریوت که یکی دیگری را بلعیده بود و سلول بلعیده شده، در نقش میتوکندری بقای خود را حفظ کرد و این ارتباطی سودآور برای هر دو سلول بود، که شایستگی تکاملی آن سلول که منشأ یوکاریوت ها است، را بالاتر برد و نسل آن ادامه یافت. پس از به وجود آمدن سلول میتوکندریدار (همان منشأ یوکاریوت ها)نقطه عطف دیگر، توانایی انتقال پیام بین سلول ها بود.

تصویر

تمامی جانوران جنبنده هستند، به این معنی که حداقل در مرحله هایی از زندگی خود می توانند حرکت کنند. همه جانوران دگرپَرورد heterotroph هستند، یعنی برای تأمین انرژی و رفع نیاز های غذایی خود، از مواد آلی ساخته شده ی سایر موجوداتِ زنده استفاده می کنند.

معروف ترین جانوران، مربوط به فسیل گونه های دریایی، در طول انفجار دوره کامبرین حدود 542 میلیون سال پیش، پیدا شدند. جانوران به زیر گروه های مختلفی تقسیم می شوند، که به این قرار است:

مهره داران

شامل حیوانات (پرندگان، پستانداران، دوزیستان، خزندگان، ماهی ها)

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

بی مهرگان

شامل نرم تنان (صدف های دو کفه ای، صدف های خوراکی، هشت پا، ماهی مرکب، حلزون).

تصویر

تصویر

تصویر

کیسه تنان

(مرجان ها)

تصویر

خارپوستان

(ستاره های دریایی، سکه های دریایی، خیار دریایی، توتیا)

تصویر

تصویر

بندپایان

(هزار پا ها، حشرات، عنکبوت ها، عقرب ها، خرچنگ ها، میگو ها، شاه میگو ها)

تصویر

تصویر

تصویر

کرم ها

(کرم خاکی، زالو و انواع کرم های دیگر)؛ اسفنج

تصویر

حیوان در زبان فارسی عموماً به مهره داران اطلاق می شود، مثلاً شیر، کبوتر، تمساح ولی بی مهرگان حیوان نامیده نمی شوند.

ویژگی ها

اغلب جانوران پر سلولی اند. جانوران خصوصیات خاصی دارند، که آن ها را از دیگر موجودات زنده متمایز می کند. جانوران، یوکاریوتی و پرسلولی هستند، که آن ها را از باکتری ها و آغازیان متمایز می کند. آن ها از گیاهان، جلبک ها و قارچ ها، به دلیل نداشتن دیواره سلولی سخت متمایزند. همه جانوران، حتی اگر شده در یکی از مراحل زندگی شان، جنبنده اند.

ساختار

به جز چند استثناء، جانوران بدن هایی دارند، که از قسمت های مختلفی تشکیل شده است. این بافت ها شامل ماهیچه ها که قادر به انقباض اند و حرکت را کنترل می کنند، بافت عصبی که علائم را دریافت و پردازش می کند، هستند. در مقابل، موجودات زنده پر سلولی دیگر مثل گیاهان و قارچ ها، سلول هایی دارند، که با دیواره سلولی نگه داشته شده اند و با رشد پیش رونده، رشد می کنند.

تصویر

دوران زمین شناسی

زمین شناسی علمی است، که با تاریخچه و ساختار زمین و مراحل زندگی آن سروکار دارد. کار زمین شناس این است، که با استفاده از دانش خود بتواند، تاریخ زمین شناسی یک منطقه را احیا کرده و تعیین کند، که چه سازنده هایی می توانند، مخازن نفتی را تشکیل دهند.

تصویر

دوران پرکامبرین

اشاره

دوران پرکامبرین با پیدایش زمین در حدود 6/4 میلیارد سال پیش شروع شده و در 570 میلیون سال پیش پایان یافته است. فسیل مربوط به پرکامبرین بسیار نایاب است؛ زیرا بیشتر جانوران این دوران فاقد قسمت های سخت مانند، استخوان و صدف در بدن بوده اند. همچنین قدمت زیاد سنگ ها و تحمل تغییرات فراوان و مکرر، باعث از بین رفتن فسیل های آن زمان شده است. پرکامبرین دوران پیدایش آغازیان و بی مهره های ساده است. بسیاری از فسیل های متعلق به پرکامبرین که آثاری مربوط به کرم ها، عروس های دریایی و جانداران تک سلولی هستند، در استرالیا یافت شده اند.

تصویر

پالئوزوئیک (حیات قدیمی)

پالئوزوئیک از 570 میلیون سال پیش شروع شده و تا 245 میلیون سال قبل ادامه داشته است. اوایل این دوران بی مهره ها، فراوانی زیادی داشته اند و با گذشت زمان و رسیدن به اواسط و اواخر این دوران، گیاهان بی گل و نخستین مهره داران ظاهر شده اند. در اوایل دوران پالئوزوئیک بی مهره های فراوانی وجود داشته، از این رو به این دوران، دوران بی مهرگان نیز گفته می شود. بیشتر این بی مهره ها در اواخر این دوران، نسل شان از بین رفته است. در اواسط این دوران نخستین مهره داران ظاهر شدند.

تصویر

همچنین نخستین خزندگان نیز که جانوران کوچکی شبیه به دوزیستان بودند و باله های حرکتی ضعیفی داشتند و از آن ها برای خزیدن در روی زمین استفاده می کردند، در این دوران ظاهر شدند. در اوایل دوران پالئوزوئیک زندگی محدود به دریا بود، اما با رسیدن به اواسط این دوران زندگی در خشکی آغاز شد. فسیل نخستین جانوران ساکن خشکی هم، متعلق به موجوداتی عقرب مانند است.

تصویر

مزوزوئیک (حیات میانی)

دوران مزوزوئیک از 245 میلیون سال قبل آغاز شده و 65 میلیون سال قبل پایان یافته بود. سنگ های فسیل دار مزوزوئیک را در نقاط مختلفی می توان یافت و اطلاعات

در مورد جانداران این دوران نسبت به دوران های قبلی زیادتر است. در مزوزوئیک، شرایط آب و هوایی توسعه فراوان خزندگان را امکان پذیر کرد، به طوری که این دوران به دوران خزندگان مشهور است. علاوه بر خزندگان ساکن خشکی، خزندگانی در این هنگام وجود داشته اند، که می توانستند در هوا پرواز کنند. همچنین خزندگان دریازی نیز در این دوران وجود داشته بودند.

تصویر

در اواخر دوران مزوزوئیک دایناسور ها به طور اسرار آمیزی از میان رفتند. تاکنون دلایل زیادی در مورد انقراض دایناسور ها آورده شده است، مثل عدم دسترسی کافی به غذا به دلیل بزرگی جثه، شیوع بیماری و سرد شدن زمین، اثر گرد و غبار ناشی از برخورد شهاب سنگ های بزرگ به سطح زمین، که این مورد از اعتبار بیشتری برخوردار است.

تصویر

در دوران مزوزوئیک، بی مهره های ویژه ای ظاهر شدند و توسعه یافتند، که نظایر آن ها در دوران های قبل و بعد مزوزوئیک نمی یابیم. گیاهان نیز در دوران مزوزوئیک فراوان و گوناگون شدند، به طوری که علاوه بر گیاهان بی گل و نهان دانگان، در اواخر این دوران گیاهان گل دار و درختان میوه و برگریز ظاهر شدند.

تصویر

تصویر

تصویر

سنوزوئیک بر تنوع گیاهان گل دار افزوده و انواع کنونی، کم و بیش پدیدار شدند. در اواخر سنوزوئیک، آدمی پا به عرصه وجود نهاد و به برکت عقل و درایتی که داشت، در اندک مدتی توانست، بر این سیاره مسلط شود.

تصویر

تکامل جانوران

مسلماً سنگواره های موجود در سنگ ها، برای مطالعه حیاط و تکامل موجودات گذشته، کامل و کافی نیستند؛ زیرا تعداد زیادی یاخته های موجودات زنده، قبل از مدفون شدن و یا بعد از آن، تحت تأثیر عوامل مختلف از بین می روند. ترکیبات

شیمیایی نیز که بیانگر آثار حیاتی هستند، در اثر عوامل مختلف به نحوی تغییر می کند، که به راحتی قابل شناخت نمی باشد.

تصویر

حیات در پروتروزوئیک

اشاره

آغاز پیدایش حیات را به 4600 میلیون سال قبل تخمین می زنند. به علت وسعت سنگ های دگرگونی در پروتروزوئیک آثار و بقایای موجودات کمتر باقیمانده است. آثاری از مرجان ها و بازو پایان و خاردارانی در بعضی نقاط یافت شده اند.

تصویر

حیات در پالئوزوئیک

مهره داران به جز پرندگان و پستانداران در این دوران ظهور نموده اند. مهم ترین گروه های بی مهرگان از جمله روزنه داران، اسفنج ها، بازوپایان، نرم تنان، خارپوستان، در این دوران می زیسته اند.

تصویر

کامبرین

مرجان ها و خارپوستان در این دوره ظهور نموده اند. از نرم تنان وجود دو کفه ای ها مشکوک است و از شکم پایان هم جز چند نمونه ساده آثار بیشتری باقی نمانده است. تریلوبیت ها، سخت پوستان دریایی هستند، که در اوایل دوران پالئوزوئیک ظاهر شده و در اواخر همین دوران از بین رفته اند.

تصویر

اردوسین

سه گروه از جانوران در کامبرین ظاهر شده اند، اما تنوع و گسترش آن ها مربوط به دوره اردوسین است. این جانوران عبارتند از: بازو پایان لولا دار، فسیل مرجان های شاخی شکل یا مرجان های چین دار و مرجان های تابولاتا، از نمونه های این دوره به شمار می روند. فسیل ماهی هایی که از نخستین مهره داران بوده اند، در رسوبات متعلق به اردوسین دیده شده اند.

تصویر

سیلورین

گذر از این دوران با فسیل گراپتولیتی به نام گلیپتوگراپتوس مشخص شده است. ظهور ماهی های حقیقی و همچنین ماهی های زره دار و نخستین جانوران خشکی نیز متعلق به این دوره بوده است.

تصویر

دونین

بی مهرگان از جمله بازوپایان و دو کفه ای ها، در این دوره فراوان بوده اند. اولین حشره در دونین ظهور می یابد.

تصویر

کربونیفر

بعضی از موجودات از جمله مرجان های تابولاتا و استروماتوپوروئید ها، که دوره های قبلی قسمت مهمی از ردیف های مرجانی را تشکیل می داده اند، در کربونیفر ناپدید شدند.

تصویر

پرمین

در پرمین آثاری از خزندگان مشهور است. به طور کلی مهره داران پرمین با کربونیفر اختلاف زیادی نداشته اند.

تصویر

حیات در مزوزوئیک

تصویر

تریاس

بعضی از بی مهرگان تریاس، مرجان های چهار تیغه ای بوده اند، که تا اواسط دوره تریاس زندگی کرده و بعد از بین رفته اند. در دوره تریاس خزندگان تنوع و گسترش زیاد داشته اند. علاوه بر خزندگان خشکی، خزندگانی هم در دریا ها و کنار مرداب ها به سر می برده اند. ظهور اولین حشره با دگردیسی کامل و اولین پستاندار مربوط به این دوره است.

تصویر

ژوراسیک

اولین پرندگان در ژوراسیک ظهور نموده اند. نخستین قورباغه شبیه به انواع امروزی، در این دوره ظهور نموده است. گسترش دایناسور ها در این دوره زیاد است.

تصویر

کرتاسه

علاوه بر مهره داران قبلی در اواخر دوران میانه زیستی پستانداران کوچکی به ظهور می رسند. در اواخر دوره کرتاسه دایناسور ها از بین می روند.

تصویر

حیات در سنوزوئیک

اشاره

نهنگ ها در این دوران ظهور و تکامل یافتند. پنگوئن ها، خوک ها و شیر های دریایی در دوره پالئوژن حضور یافته اند.

تصویر

حیات در نئوژن

جانوران خشکی از قبیل نهنگ ها، گوزن ها، گاو، زرافه، خرس، خوک، انواع میمون ها، افزایش قابل ملاحظه ای یافتند. در طول عمر دوره نئوژن، تکامل مهره دارن و پستانداران و افزایش گونه های دیگر اتفاق افتاده است.

تصویر

تصویر

کواترنری

پیدایش انسان در دوره کواترنری صورت گرفته است، و با توسعه فیل ها، شتر ها، و ماموت ها همراه بود.

تصویر

تصویر

فصل دوم: حیوانات ما قبل از تاریخ

اشاره

تصویر

تصویر

بیش از 90 درصد از گونه هایی که در طول تاریخ 5/4 میلیارد ساله زمین زندگی کرده اند، منقرض شده اند. سیاره ما شاهد این تنوع باورنکردنی حیوانات ما قبل از تاریخ، از لحاظ استخوان بندی، اسکلت و سایر بقایای فسیلی بوده است. در حالی که پرندگان و حشرات راه خود را به سوی زمین پیدا کردند.

تصویر

در دوره Devonian حدود 400 میلیون سال پیش، ماهی های چهار پا، از دریا خارج شده و به اجداد تمام مهره داران در زمین، از جمله انسان تبدیل شدند. سپس در زمین، حیوانات به مجموعه ای از اشکال مختلف برای راه رفتن، پرواز و خزیدن، گسترش یافتند.

تصویر

نمونه هایی از جانوران ماقبل از تاریخ

آلبرتوساروس

این نام به معنای مارمولک از آلبرتا، است، زیرا بسیاری از فسیل ها در آلبرتا کانادا یافت شده است. آلبرتوساروس یک شکارچی وحشی و گوشت خوار بود. آن ها احتمالا دایناسور های گیاه خوار و همین طور لاشه حیوانات مرده را می خوردند. آن ها تکه های بزرگ گوشت را بدون جویدن آن، می بلعیدند.

تصویر

کوریتوساروس

کوریتوساروس یک دایناسور خاردار بود، با یک تاج که مانند یک بشقاب بود. نام کوریتوساروس به معنای «مارمولک کلاه دار»است. آن ها گیاه خوارانی بودند که عمدتا از برگ های نخل، کاج سوزنی، میوه ها و دانه ها تغذیه می کردند.

تصویر

کامارازاروس

کامارازاروس یک ساروپود بزرگ دوره ژوراسیک بود، که در دشت های مرطوب گرمسیری، منقرض شد.

تصویر

تصویر

آلوساروس

آلوساروس مهم ترین دایناسور های گوشت خوار دوره ژوراسیک بودند و بزرگ ترین نگرانی دایناسور های گیاه خوار، در آن دوران بودند.

تصویر

Archeopteryx

اعتقاد بر این است، که Archeopteryx اولین پرنده شناخته شده است. آن ها در واقع به عنوان میانجی بین پرندگان و دایناسور های شکارچی و همین طور یک ارتباط احتمالی بین خزندگان و پرندگان محسوب می شدند. کارشناسان معتقدند، این پرنده باستانی می توانست پرواز کند و از درختی به درخت دیگر بپرد.

پستانداران، مارمولک ها، حشرات و ماهی ها به عنوان غذای این پرنده شکارچی بودند. این پرندگان تا حدودی شباهت به دایناسور ها داشتند، به خصوص از لحاظ دندان ها، جمجمه و ساختار استخوانی خاصی که داشتند.

تصویر

BOSPRIMGENUS

این جانوران اجداد بسیاری از گاو های مدرن امروزی هستند. ابتدا در حدود 6000 سال پیش اهلی شدند و در قرن 17 میلادی منقرض شدند. این حیوانات نوعی گاو بزرگ وحشی بودند، که در اروپا، آسیا و شمال آفریقا ساکن بودند.

تصویر

BRONTOTHERIUM

اصطلاح brontothere، به معنی جانور رعد و برق، اسطوره Sioux هند بود. این حیوان، یک پستاندار بزرگ الیگوسن بود و دارای یک شاخ بر روی بینی اش بود. این شاخ که در نر ها بیش تر از ماده ها دیده می شد، احتمالا در جنگ ها مورد استفاده قرار می گرفت.

تصویر

ماموت کلمبیایی

ماموت کلمبیایی بزرگ تر، اما با مو های کمتر، از ماموت پشمالو بود، که در نزدیکی مناطق شمالی این قاره زندگی می کرد.

تصویر

COELODONTA

این موجودات جانوران عظیمی بودند، که در طول آخرین عصر یخبندان زندگی می کردند. این موجودات توسط انسان های اولیه شکار شدند و در 30،000 سال پیش در دیواره های غار ها در فرانسه به تصویر کشیده می شدند.

تصویر

دیلوفوساروس

احتمالا یک حیوان گروهی بود. سه نمونه آن ها در آریزونا، ایالات متحده آمریکا یافت شد. دیلوفوساروس ها سریع بودند و در گله های کوچکی از گروه های خانوادگی حرکت می کردند، که سرزمین زیادی را پوشش می دادند.

تصویر

Indricotherium

Indricotherium بزرگ ترین پستانداران زمین بود. بقایای این جانور در پاکستان یافته شده است.

تصویر

ماستودون

این پستاندار غیر عادی، در طول دوره پالیستوسن تا پایان دوره یخی در آمریکای شمالی زندگی می کرد. آن ها یکی از بزرگ ترین حیوانات زمین بودند، که در طول عصر یخبندان زندگی می کردند. نام آن به معنای «دندان نوک پستان» است.

تصویر

شیر آمریکایی

این شیر منقرض شده، در سراسر آمریکای شمالی و همچنین شمال آمریکای جنوبی یافت می شد. دیگر گونه های شیر آمریکایی امروزه در مناطق آفریقا و هند یافت می شود.

تصویر

Pteranodon

این خزنده پروازی منقرض شده یک پتروسور است. نام آن به معنای «بال بدون دندان» است. Pteranodon گوشت خوار بود، اما هیچ دندانی نداشت. غذای این جانور، ماهی، خرچنگ، قارچ و حشرات بود. Pteranodon قادر به پرواز در فاصله های طولانی بود، که این امر احتمالا به جریانات هوا بستگی داشت.

تصویر

گربه دندان شمشیری

این گربه دندان شمشیری قدیمی در آمریکای شمالی (کالیفرنیا) و آمریکای جنوبی (آرژانتین) می زیست. شانه های عضلانی و گردن قدرتمند، آن ها را به شکارچیانی ماهر تبدیل می کرد.

تصویر

Estemmenosuchus

در زمان حال، موجودی شبیه به این جاندار وجود ندارد. برخلاف ظاهر دایناسور گونه اش، این حیوان از بستگان نزدیک پستانداران به شمار می رفته است.

تصویر

Acrophyseter

این حیوانات از بستگان وال های اسپرم امروزی به شمار می رفته اند و همانند گونه هایی از آن ها، جثه ای غول پیکر داشته اند. آن ها می توانسته اند، به سادگی حتی به ماهی های مرکب غول پیکر، حمله کنند.

تصویر

Igantopithecus

نام این حیوان گویای همه چیز در خصوص آن هست، یکی از خویشاوندان اورانگوتان ها، که اندازه sای غول پیکر داشته است.

تصویر

Epicyon

آن ها از اعضای خانواده (Canidae) یا سگ سانان به شمار می رفتند و تفاوتی که با سگ های امروزی داشتند این بود، که بسیار قوی تر و سریع تر بوده اند.

تصویر

Edestus

امروزه کوسه های سفید بزرگ، با داشتن دندان های خنجر مانند شان، برای بسیاری از حیوانات و انسان ها، یک کابوس محسوب می شوند، اما یکی از بستگان قدیمی و نیاکان آن ها به نام «ادستوس» چنان هولناک بوده، که کوسه های سفید در برابر آن ها موجودی دوست داشتنی و بامزه محسوب می شوند. البته هنوز دانشمندان نمی دانند، که آن ها چگونه از این دندان های استثنایی خود استفاده می کرده اند، اما به نظر می رسد، که این دندان ها پس از مدتی افتاده و دندان های جدیدی جای آن ها را می گرفتند. این دندان ها کاملا به شکل برآمده و از دهان بیرون آمده بودند و مانند یک قیچی، طعمه را قطعه قطعه می کردند.

تصویر

Gorgonopsid

آن ها پیش از قدرتمند شدن دایناسور ها، حاکم مطلق و مسلط زمین های محل زندگی شان بودند. برخلاف ظاهر آنان که شبیه به خزندگان هستند، آن ها در واقع از پستانداران به شمار می رفتند.

تصویر

Terror bird

این پرندگان قادر به پرواز نبودند، اما با سرعت بالایی می دویدند. آن ها به سهولت می توانستند، طعمه های بزرگی، نظیر اسب و شتر را شکار کنند.

تصویر

Madtsoia

این حیوان شباهت زیادی به بوآ های امروزی داشته. این حیوان چنان شکارچی قدرتمندی بود، که توانست از بحران انقراض، که تمام دایناسور ها را گرفتار خود کرد، جان سالم به در برد!

تصویر

Purussaurus

پوروساروس یکی از اقوام قدیمی و بسیار بزرگ کایمن های امروزی (حیوانی از گونه الیگیتور) بود.

تصویر

Entelodon

خوک ها و گراز ها حیواناتی همه چیزخوار هستند و بسته به شرایط، گاهی از گوشت تغذیه می کنند، اما انتلودون ها که اجداد و نیاکان آنان به شمار می روند، کاملا گوشت خوار بوده اند و با جثه بزرگ شان، یک پستاندار هیولا شکل، به نظر می رسیدند.

تصویر

Azhdarchid

دانشمندان معتقدند، این حیوانات در حال پرواز شکار نمی کردند، بلکه به دنبال شکار بر روی زمین می دویدند.

تصویر

Pulmonoscorpius

این حیوان کوچک ترین عضو این فهرست است. این حیوان شباهت زیادی به عقرب های امروزی، اما طول بدن آن حدود 1 متر یا حتی بیشتر بوده است.

تصویر

Xenosmilus

آن ها به جای این که مانند شیر ها گردن شکار خود را بشکنند، بیشتر مانند یک دایناسور شکار می کردند.

تصویر

Megalodon

طول این حیوانات به 20 متر و وزن آن ها به 60 تن می رسید. مگالودون ها پس از انقراض دایناسور ها، پا بر عرصه وجود نهاده اند.

تصویر

Spinosaurus

اسپینوساروس به عنوان بزرگ ترین دایناسور گوشت خوار تاریخ شناخته شده است. این حیوان 17 تا 18 متر ارتفاع و بیش از 10 تن وزن داشته و پرده ای بلند بر پشت خود داشته است. اگر تیراناساروس رکس، عنوان محبوب ترین دایناسور گوشت خوار تاریخ را داشته باشد، باید اذعان کرد، که اسپینوساروس بزرگ ترین جانور گوشت خوار شکارچی در تاریخ زمین بوده است.

تصویر

Kronosaurus

این جانور که نامش را از رهبر تایتان های یونانی گرفته است، بزرگ ترین خزنده دریایی است، که تاکنون بر روی زمین زندگی کرده است. کرانوسورس، خزنده ای گوشت خوار بوده و دندان های مخروطی تیز و بلندی داشته است.

تصویر

Liopleurodon

به نظر می رسد، بزرگ ترین گونه حدود 6 متر طول داشته است. 4 دست و پای پارویی شکل قوی به خوبی مشخص می کند، که لیوپلورودون شناگر قدرتمندی بوده است.

تصویر

تصویر

فصل سوم: ماهی های ماقبل از تاریخ

اشاره

ماهی ماقبل تاریخ که هنوز زنده اند

مار ماهی دهان گرد

با توجه به فسیل های کشف شده، مار ماهی 300 میلیون سال هست، که در این کره زندگی می کند، به این معنی که وقتی دایناسور ها روی زمین حکم فرمایی می کردند، هنوز مار ماهی ها وجود داشتند. آن ها دارای اسکلت سر می باشند، ولی فاقد ستون فقرات هستند و دو مغز دارند. تقریباً کور هستند. آن ها شب ها از لاشه حیوانات بزرگی مانند ماهی ها، نهنگ ها، که به اعماق دریا سقوط کرده اند، تغذیه می کنند.

تصویر

ماهی نیزه دار

با صورتی خشم آلود، با دندان های بسیار تیز در آرواره های خود و باله های پشتی خود، ما را به یاد دایناسور ها می اندازد. از ماهی های کوچک و ماهی مرکب تغذیه می کند.

تصویر

آروانا

آن ها به خانواده بسیار قدیمی Osteoglossid تعلق دارند. این ماهی ها در دوران ژوراسیک وجود داشته اند. امروزه آن ها در آمازون، قسمت هایی از آفریقا آسیا و استرالیا پیدا می شوند. بعضی مواقع به عنوان حیوانات خانگی نگه داری می شوند.

تصویر

کوسه چین دار

این غارت گر اعماق دریا، یکی از قدیمی ترین کوسه های زنده است. آن ها برای انسان ها هیچ خطری ندارند و بیشتر زندگی آن ها، بدون دیدن انسان ها سپری می شود.

تصویر

ماهی خاویار

این ماهی یکی از بازمانده های دوران دایناسور ها (نزدیک دوران ژوراسیک) است، که بیشتر به خاطر تولید خاویار (که از تخم های آن ها به دست می آید) مشهور شده

است. این روز ها، به علت زیاده روی در ماهی گیری، این گونه باشکوه در خطر انقراض قرار گرفته اند. ماهی های خاویار تا 6 متر رشد می کنند و به بزرگی کوسه های سفید می رسند.

تصویر

آراپایما

آرپایما ها از خانواده آروانا ها هستند. آرپایما های آمازونی، به عنوان بزرگ ترین ماهی های آب های شیرین دنیا، نام برده می شوند. خیلی کند حرکت می کنند و از ماهی های کوچک، خرچنگ ها و هر حیوان کوچکی که اندازه دهان شان باشد، تغذیه می کنند.

تصویر

اره ماهی

این موجودات در حال انقراض، از دوره کرتاسه تا به حال وجود داشته اند و می توان در آب های شور و رود ها آن ها را پیدا کرد. اره آن ها، یک اسلحه و یک عضو حسی است، که با سوراخ های الکتریکی حساس پوشیده شده است، که می تواند وجود دشمن خود را حس کند.

تصویر

تمساح ماهی

آن ها یکی از قدیمی ترین ماهی های روی زمین هستند. اصلیت آن ها به دوره کرتاسه برمی گردد.

تصویر

سیلاکنت

قبلاً تصور می شد، که این گونه در دوره کرتاسه همراه دایناسور ها از بین رفته اند، ولی در سال 1938، یک نمونه از این ماهی، در آفریقای جنوبی کشف شد و از آن مدت سیلانت های بیشتری کشف شد.

تصویر

منابع

1.

فرهنگ مصور حیوانات، آذرین ع. ناتان فرناند، نشر آبنوس، 1370.

2.

www.asriran.com

3.

www.daneshnameh.roshd.ir

4.

www.paleontology.blogfa.com

5.

www.prehistoricplanet.com

www.prehistory.com (6

7.

www.fa.wikipedia.org

8.

www.zoomit.ir