روز شمار جنگ ایران و عراق جلد 24

مشخصات کتاب

سرشناسه : سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس

عنوان و نام پدیدآور : عملیات والفجر ۱: ممانعت ایران از برگزاری اجلاس عدم تعهد در بغداد، انفجار سفارت امریکا در لبنان ۱ اسفند ۱۳۶۱ تا ۳۱ فروردین ۱۳۶۲/ علیرضا لطف‌الله‌زادگان؛ تهیه و نشر مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

مشخصات نشر : تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، ۱۳۹۴.

مشخصات ظاهری : ۹۷۶ ص.: مصور، عکس.

فروست : روزشمار جنگ ایران و عراق؛ کتاب بیست و چهارم.

شابک : ۳۹۰۰۰۰ ریال‌978-600-5443-61-5 :

وضعیت فهرست نویسی : فاپا

یادداشت : کتابنامه به صورت زیرنویس.

یادداشت : نمایه.

عنوان دیگر : ممانعت ایران از برگزاری اجلاس عدم تعهد در بغداد، انفجار سفارت امریکا در لبنان ۱ اسفند ۱۳۶۱ تا ۳۱ فروردین ۱۳۶۲.

موضوع : جنگ ایران و عراق، ۱۳۵۹-۱۳۶۷ -- گاهشماری

موضوع : جنگ ایران و عراق، ۱۳۵۹-۱۳۶۷ -- عملیات والفجر

شناسه افزوده : لطف‌الله زادگان، علیرضا، ۱۳۳۶ -

شناسه افزوده : روزشمار جنگ ایران و عراق؛[ج.]۲۴.

رده بندی کنگره : DSR۱۶۰۲/س۲۵ر۹ ۲۴.ج ۱۳۹۴

رده بندی دیویی : ۹۵۵/۰۸۴۳۰۲

شماره کتابشناسی ملی : ۳۹۱۸۵۴۰

اشاره

روزشمار جنگ ایران و عراق

کتاب بیست‌وچهارم

عملیات والفجر1

ممانعت ایران از برگزاری اجلاس عدم‌تعهد در بغداد

انفجار سفارت امریکا در لبنان

1 اسفند 1361 تا 31 فروردین 1362

علیرضا لطف‌الله‌زادگان

مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس

عکس

عکس

عکس

عکس

فهرست روزشمار

عنوان...................................... صفحه

پیشگفتار.................................... 17

مقدمه....................................... 19

عنوان............................................. صفحه

1 اسفند 1361.................................. 47

2 اسفند 1361.................................. 71

3 اسفند 1361.................................. 81

4 اسفند 1361.................................. 93

5 اسفند 1361............................... 107

6 اسفند 1361............................... 121

7 اسفند 1361............................... 135

8 اسفند 1361............................... 143

9 اسفند 1361............................... 157

10 اسفند 1361........................... 169

11 اسفند 1361........................... 177

12 اسفند 1361........................... 195

13 اسفند 1361........................... 205

14 اسفند 1361........................... 217

15 اسفند 1361........................... 229

16 اسفند 1361........................... 243

17 اسفند 1361........................... 255

18 اسفند 1361........................... 271

19 اسفند 1361........................... 283

20 اسفند 1361........................... 313

21 اسفند 1361........................... 325

22 اسفند 1361........................... 341

عنوان.................................................... صفحه

23 اسفند 1361................................... 357

24 اسفند 1361................................... 373

25 اسفند 1361................................... 385

26 اسفند 1361................................... 399

27 اسفند 1361................................... 407

28 اسفند 1361................................... 413

29 اسفند 1361................................... 421

1 فروردین 1362.............................. 427

2 فروردین 1362.............................. 455

3 فروردین 1362.............................. 467

4 فروردین 1362.............................. 473

5 فروردین 1362.............................. 483

6 فروردین 1362.............................. 493

7 فروردین 1362.............................. 501

8 فروردین 1362.............................. 515

9 فروردین 1362.............................. 539

10 فروردین 1362........................... 551

11 فروردین 1362........................... 563

12 فروردین 1362........................... 569

13 فروردین 1362........................... 583

14 فروردین 1362........................... 591

15 فروردین 1362........................... 603

عنوان............................................. صفحه

16 فروردین 1362.................... 625

17 فروردین 1362................... 635

18 فروردین 1362................... 647

19 فروردین 1362................... 659

20 فروردین 1362................... 669

21 فروردین 1362................... 683

22 فروردین 1362................... 703

23 فروردین 1362.................... 729

عنوان.................................................... صفحه

24 فروردین 1362............................ 749

25 فروردین 1362............................ 765

26 فروردین 1362............................ 787

27 فروردین 1362............................ 801

28 فروردین 1362............................ 809

29 فروردین 1362............................ 823

30 فروردین 1362............................ 831

31 فروردین 1362............................ 847

عنوان..................................................................................................................................................................... صفحه

گزارش روزشمار (فشرده اهم مطالب)...................................................................................... 863

فهرست راهنما (نمایه).............................................................................................................................. 939

فهرست راهنمای نقشه‌ها

عنوان................................................................................................................................................................................. صفحه

وضعیت میادین مین و موانع دشمن در محور عملیاتی والفجر1......................................................... 457

گسترش دشمن در عملیات والفجر1....................................................................................................................... 593

فلش حمله خودی در عملیات والفجر1....................................................................................................................................................................................................................................... 705

فلش پاتک دشمن در عملیات والفجر1................................................................................................................... 789

فهرست راهنمای عکس‌ها

جمع‌آوری کمک‌های مردمی به جبهه‌های جنگ.... 50

حجت‌الاسلام اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس.... 52

نورالدین کیانوری دبیرکل حزب توده.............................................. 62

علی‌اکبر ولایتی وزیر امور خارجه ایران...................................... 74

سیدکمال خرازی سرپرست ستاد تبلیغات جنگ............... 75

صدام حسین رئیس‌جمهور و فرمانده کل نیروهای مسلح عراق 87

طارق عزیز وزیر امور خارجه عراق..................................................... 99

زکی یمانی وزیر نفت عربستان.................................................................. 103

عدنان خیرالله وزیر دفاع عراق..................................................................... 111

حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی امام‌جمعه موقت تهران. 129

سرهنگ صیاد شیرازی فرمانده نیرو زمینی ارتش........ 131

آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور..................................................................... 137

حسین کاظم‌پور اردبیلی معاون وزیر خارجه............. 151

مسعود رجوی................................................................................................................................... 161

مانع سعید العتیبه وزیر نفت امارات................................................. 167

کالدرون برتی وزیر نفت ونزوئلا.......................................................... 167

چاه نفتی نوروز پس از حمله هوایی عراق..................... 178

دیدار رئیس مجلس الجزایر با رئیس‌جمهور و رئیس مجلس ایران 183

ارسال کمک‌های مردم اقصی‌نقاط کشور به جبهه‌ها........ 190

علی‌اکبر ناطق نوری وزیر کشور............................................................. 209

ایندیرا گاندی نخست‌وزیر هند.................................................................. 212

سرتیپ قاسمعلی ظهیرنژاد................................................................................... 220

نمایی از اعزام نیروهای داوطلب از سراسر کشور به جبهه‌های جنگ 232

ابراهیم سنجقی فرمانده قرارگاه حمزه........................................ 234

فیدل کاسترو رهبر کوبا................................................................................................ 246

سیدمحمد غرضی وزیر نفت........................................................................... 252

دیدار نخست‌وزیر با رئیس‌جمهور سوریه در حاشیه اجلاس عدم‌تعهد 258

سیدمحمود دعایی عضو هیئت ایران در کنفرانس عدم‌تعهد 259

احمد عزیزی قائممقام وزیر امور خارجه........................... 264

رجایی خراسانی نماینده ایران در سازمان ملل........................ 274

ملک حسین پادشاه اردن........................................................................................... 277

عبدالسلام جلود نخست‌وزیر لیبی...................................................... 278

آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور در مصاحبه مطبوعاتی 290

حسن روحانی رئیس کمیسیون امور دفاعی مجلس شورای اسلامی 302

محسن رفیق‌دوست وزیر سپاه..................................................................... 302

نخست‌وزیر در مصاحبه‌ای مطبوعاتی و رادیو تلویزیونی 331

سیدمحمد غرضی وزیر نفت ایران..................................................... 334

ابوالحسن بنی‌صدر رئیس‌جمهور مخلوع ایران....... 343

صدام حسین رئیس‌جمهور عراق........................................................... 344

امام خمینی رهبر انقلاب اسلامی........................................................... 346

شاذلی بن جدید رئیس‌جمهور الجزایر...................................... 349

اولاف پالمه نخست‌وزیر سوئد و نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور جنگ عراق و ایران 349

آیت‌الله موسوی اردبیلی رئیس دیوان عالی کشور........... 367

احمد سکوتوره رئیس‌جمهور گینه و رئیس هیئت حسن‌نیت 368

سیدمحمدباقر حکیم........................................................................................................... 373

نمایی از محاکمه سران حزب توده................................................... 378

علی‌اکبر ولایتی وزیر خارجه در مصاحبه مطبوعاتی........ 379

سرهنگ سلیمی وزیر دفاع................................................................................... 394

حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس و امام‌جمعه موقت تهران 410

لطیف نصیف جاسم وزیر فرهنگ و اطلاعات عراق.... 422

محسن رضایی فرمانده کل سپاه.............................................................. 428

احمد کاظمی فرمانده لشکر8 نجف................................................ 431

مهدی باکری فرمانده لشکر31 عاشورا...................................... 431

ابراهیم همت فرمانده قرارگاه نجف................................................ 432

امام خمینی................................................................................................................................................ 436

طه یاسین رمضان فرمانده ارتش خلقی عراق........... 444

غلامعلی رشید.................................................................................................................................. 448

سرهنگ علی صیاد شیرازی فرمانده نیروی زمینی و محسن رضایی فرمانده کل سپاه 458

شاذلی قلیبی دبیرکل اتحادیه عرب.................................................... 463

یاسر عرفات رهبر سازمان آزادی‌بخش فلسطین........... 470

خاویر پرز دکوئیار دبیرکل سازمان ملل.................................. 491

آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور و رئیس شورای عالی دفاع 519

کمال خرازی مسئول و سخنگوی ستاد تبلیغات جنگ.... 521

صدام حسین رئیس‌جمهور عراق........................................................... 544

معمر قذافی رهبر لیبی.................................................................................................... 547

عبدالرحمن قاسملو دبیرکل حزب دمکرات کردستان ایران 564

حسنی مبارک رئیس‌جمهور مصر.......................................................... 567

مانور آزمایشی نیروهای خودی برای کسب آمادگی اجرای عملیات والفجر1 570

شرکت مردم تهران در راه‌پیمایی به مناسبت 12 فروردین روز جمهوری اسلامی 573

امام خمینی بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران ........ 574

آیت‌الله گلپایگانی....................................................................................................................... 576

آیت‌الله منتظری............................................................................................................................... 576

آیت‌الله مرعشی نجفی..................................................................................................... 576

آیت‌الله سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی رئیس دیوان عالی کشور و امام‌جمعه موقت تهران 577

نمایی از مانور عملیات والفجر1............................................................. 585

بمباران سکوی نفتی نوروز توسط عراق.............................. 587

نمایی از دادگاه به ریاست آقای ری‌شهری..................... 608

حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس.............. 614

علی‌اکبر ناطق نوری وزیر کشور............................................................. 638

حسن غفوری فرد وزیر نیرو........................................................................... 638

اعزام نیروها به‌سمت منطقه عملیات.............................................. 670

یوری آندره پوف صدر هیئت‌رئیسه اتحاد جماهیر شوروی 678

صدام حسین رئیس‌جمهور عراق........................................................... 678

حرکت رزمندگان به‌سمت نقطه رهایی................................... 683

امام خمینی رهبر انقلاب اسلامی........................................................... 691

فرانسیس پیم وزیر خارجه انگلیس.................................................. 696

تانک از کار افتاده عراقی و جنازه نیروهای ارتش بعثی در اطراف آن پس از اولین روز عملیات 706

نیروهای رزمنده ایران در اولین روز عملیات............. 707

اسیران عراقی عملیات والفجر1................................................................. 725

انتقال شهدا و مجروحان عملیات به پشت خطوط مقدم 731

سکوی نفتی اردشیر............................................................................................................. 733

محسن رفیق‌دوست وزیر سپاه..................................................................... 743

طارق مخائیل یوحنا عزیز وزیر خارجه عراق.................... 745

عده‌ای از رزمندگان در جریان عملیات والفجر1......... 749

منطقه عملیات والفجر1............................................................................................... 766

ناخدایکم بهرام افضلی فرمانده نیروی دریایی ارتش....... 770

آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای رئیس‌جمهور و امام‌جمعه موقت تهران 793

زبیگننو برژینسکی مشاور امنیت ملی کارتر رئیس‌جمهور سابق امریکا 807

ساختمان ویران‌شده سفارت امریکا در بیروت................. 826

رونالد ریگان رئیس‌جمهور امریکا...................................................... 827

سناتور هوارد بیلر...................................................................................................................... 827

لاری اسپیکس................................................................................................................................... 827

امین جمیل رئیس‌جمهور لبنان.................................................................... 828

علی‌اکبر ولایتی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران 837

احمد عزیزی قائم‌مقام وزیر خارجه................................................ 839

فهد پادشاه عربستان............................................................................................................. 840

حسنی مبارک رئیس‌جمهور مصر.......................................................... 841

حملات موشکی عراق به شهر دزفول....................................... 847

سیدرحیم صفوی مسئول طرح و عملیات ستاد مرکزی سپاه 850

ابراهیم سنجقی فرمانده قرارگاه حمزه........................................ 853

پیشگفتار

مقدمه

پیشگفتار

پس از چند سال تلاش، مراحل مختلف طراحی، تحقیق، تدوین، ارزیابی، ویرایش، آماده‌سازی و تهیه عکس‌ها و نقشه‌های کتاب بیست‌وچهارم از مجموعه بزرگ روزشمار جنگ ایران و عراق به پایان رسید و با عنوان عملیات والفجر1؛ ممانعت ایران از برگزاری اجلاس عدم‌تعهد در بغداد؛ انفجار سفارت امریکا در لبنان آماده انتشار شد.

کتاب حاضر 60 روز از دوران جنگ ایران و عراق را در بر می‌گیرد و درمجموع شامل 752 گزارش درباره جنگ و موضوعات مربوط به آن در دوره زمانی 1/12/1361 تا 31/1/1362 است.

برای بهره‌گیری شایسته از کتاب توجه به چند نکته ضروری است:

مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس ضمن درخواست علو درجات برای راویان شهید، از همه کسانی که در مراحل مختلف تحقیق و تدوین و آماده‌سازی کتاب با نویسنده و مرکز همکاری کرده‌اند، ازجمله لیلا ساعی‌منش، سارا اوجاقی، سجاد لطف‌الله‌زادگان و رضا بالامیرزایی (دستیاران تحقیق)، زهرا گل‌محمدی (بازخوانی متن)، زهرا سادات صبح‌گل، (بانک اطلاعات و عکس) و حسن باقی‌پور (تهیه نقشه‌های منطقه عملیات) سپاس‌گزاری می‌کند.

مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس

1394

مقدمه

کتاب بیست‌وچهارم از مجموعه بزرگ روزشمار جنگ ایران و عراق با عنوان عملیات والفجر1؛ ممانعت ایران از برگزاری اجلاس عدم‌تعهد در بغداد؛ انفجار سفارت امریکا در لبنان عمده‌ترین وقایع سیاسی و نظامی 60 روز از دوران جنگ تحمیلی (از 1/12/1361 تا 31/1/1362) را در بر می‌گیرد.

کتاب حاضر شامل گزارش‌هایی است که به مهم‌ترین رویدادها و اقدامات در حوزه‌های گوناگون جنگ اعم از نظامی، سیاسی، اقتصادی و... می‌پردازد. دراین‌میان، برخی موضوعات به‌علت اهمیت، گستردگی و تأثیری که در توان ملّی دو کشور ایران و عراق (ازنظر سیاسی و نظامی) داشته‌اند، بخش عمده‌ای از اخبار و مطالب کتاب را به خود اختصاص داده‌اند. اصلی‌ترین محورهایی که در کتاب بیست‌وچهارم روزشمار به آن پرداخته شده است عبارت‌اند از:

هم‌زمان با پایان‌یافتن عملیات والفجر مقدماتی، فرماندهان سپاه و ارتش درصدد انتخاب منطقه‌ای برای اجرای عملیات جدید برآمدند. منطقه عملیات والفجر مقدماتی (حدفاصل فکه تا چزابه)، فاو و منطقه شمال فکه ازجمله مناطقی بودند که برای اجرای عملیات پیشنهاد شدند. دراین‌میان، ارتفاعات حمرین و فوقی (شمال فکه) که به دلایلی از موقعیت مناسب‌تری برخوردار بودند، به فاصله کمی (چهار روز پس از اتمام عملیات والفجر مقدماتی) با اعلام فرماندهی کل سپاه، برای اجرای عملیات والفجر1 انتخاب شدند.

تصرف باقیمانده ارتفاعات مرزی حمرین،⁽¹⁾ادامه تک برای تصرف ارتفاعات فوقی و تأمین خط رودخانه دویرج به‌عنوان هدف این عملیات تعیین گردید.

برای اجرای عملیات نیز دو قرارگاه کربلا و نجف به کار گرفته شدند و مقرر شد قرارگاه کربلا در شمال از سه‌راه زبیدات تا شیار بجلیه و قرارگاه نجف در جنوب از شیار بجلیه تا رودخانه دویرج وارد عمل شوند. استعداد لازم برای اجرای عملیات نیز جمعاً 110 گردان (حدود 80 گردان از سپاه و حدود 30 گردان از ارتش) پیش‌بینی شده بود که تا آستانه عملیات فراهم شد؛ این نیروها در 10 قرارگاه عملیاتی فرعی ذیل سازمان یافتند:

الف) قرارگاه کربلا:

قرارگاه کربلای1 (لشکر41 ثارالله + تیپ1 لشکر21 حمزه)

قرارگاه کربلای2 (لشکر7 ولی‌عصر(عج) + تیپ2 لشکر21 حمزه)

قرارگاه کربلای3 (تیپ33 المهدی(عج) + تیپ3 لشکر21 حمزه)

قرارگاه کربلای4 (لشکر14 امام حسین(ع) + تیپ2 لشکر77 خراسان)

قرارگاه کربلای5 (لشکر8 نجف + لشکر19 فجر)

قرارگاه کربلای6 (تیپ فاطمه‌الزهرا(س) + تیپ امام سجاد(ع) + تیپ4 لشکر21 حمزه) به‌عنوان احتیاط قرارگاه کربلا

ب) قرارگاه نجف:

قرارگاه نجف1 (لشکر31 عاشورا + تیپ55 هوابرد)

قرارگاه نجف2 (لشکر27 حضرت رسول(ص) + تیپ84 خرم‌آباد)

قرارگاه نجف3 (لشکر5 نصر + تیپ58 ذوالفقار)

قرارگاه نجف4 (تیپ10 سیدالشهدا(ع) + تیپ37 زرهی شیراز)

علاوه‌بر این استعداد، حدود 20 گردان توپخانه و 9 آتشبار تحت امر قرارگاه‌های نجف و کربلا و لشکر16 زرهی قزوین به‌همراه توپخانه قرارگاه خاتم‌الانبیا(ص)، مأموریت پشتیبانی آتش در عملیات را برعهده داشتند و 60 هزار گلوله برای هشت روز اول عملیات آماده شد که با مهمات قبضه‌های ادوات و احتیاط بالغ‌بر 80 هزار گلوله می‌شد. گفتنی است حجم آتش این عملیات سه برابر آتشی بود که در عملیات محرم به کار گرفته شد.

براساس مانور طراحی‌شده در ساعت 23:10 مورخ 21 فروردین 1362، نیروهای دو قرارگاه کربلا و نجف در منطقه‌ای به عرض 40 کیلومتر از سه‌راهی زیبدات در شمال، تا رودخانه دویرج در غرب و پاسگاه پیچ‌انگیزه در جنوب، عملیات والفجر1 را آغاز کردند.

در محور قرارگاه کربلا، نیروها در دو جناح چپ و راست پس از شکستن خط در عمق منطقه دشمن پیشروی کردند، اما چون محور وسط پاک‌سازی نشده بود و نیروها از جناحین تهدید می‌شدند، با آغاز روشنایی هوا به آنها دستور عقب‌نشینی داده شد.

در محور قرارگاه نجف، چند ارتفاع مهم منطقه تصرف شد و نیروها به بخشی از اهداف مرحله اول عملیات دست یافتند، در جنوب خط حد قرارگاه نجف، تیپ10 سیدالشهدا با محاصره کامل نیروهای دشمن عده زیادی از آنها را در محدوده پیچ‌انگیزه منهدم کرد و تعدادی را نیز به اسارت درآورد. در سایر قسمت‌ها نیز ارتفاعات 135، 146، 143، 142، 140 و بخشی از ارتفاع112 به تصرف نیروهای خودی درآمد.

مهم‌ترین اقدامات نیروهای خودی در روز اول عملیات، در محدوده قرارگاه کربلا - که در تصرف اهداف شب قبل ناکام بود - تثبیت خط اول قبل از عملیات و در محدوده قرارگاه نجف، حفظ مناطق تصرف‌شده، احداث دو جاده تدارکاتی به ارتفاعات 146 و 112، تحکیم و تکمیل خط پدافندی مقابل نیروها و حفظ آمادگی برای ادامه عملیات بود.

با تاریک‌شدن هوا به برخی یگان‌های تحت امر قرارگاه نجف مأموریت داده شد عملیات را تا ارتفاع165 (که مشرف بر شیار و پاسگاه بجلیه بود) ادامه داده و به توسعه مناطق تصرف‌شده در شب قبل بپردازند. از مجموع تلاش‌های قرارگاه نجف، عملیات در محدوده قرارگاه نجف1 موفقیت‌آمیز بود و نیروهای این قرارگاه عملیاتی فرعی توانستند از ساعت 4:30 صبح تا قبل از روشنایی هوا، ارتفاع165 را تصرف کنند.

پس از روشن‌شدن هوا و در طول روز دوم، دشمن برای بازپس‌گیری این ارتفاع درمجموع 6 پاتک سنگین همراه با آتش شدید اجرا کرد و بدین‌ترتیب در روز دوم، ارتفاع165، دو بار بین نیروهای خودی و دشمن دست‌به‌دست شد.

در روز دوم، در سایر محورهای قرارگاه نجف خطوط دفاعی نیروهای خودی مستحکم شد.

در شب سوم، به‌دلیل آماده‌نبودن یگان‌ها و ضرورت بحث بیشتر درمورد ادامه عملیات، اقدامی جدی صورت نگرفت؛ بخشی از نیروهای خودی (گردان نصرالله از تیپ18 جوادالائمه) مجدداً در ارتفاع165 اقدام به پیشروی کردند، اما پس از کمی پیشروی براثر آتش شدید دشمن ناگزیر به عقب برگشتند. گردان حر نیز با پشتیبانی گردان حضرت قاسم (از تیپ10) به نیروهای دشمن در ارتفاع112 حمله کرد و توانست بخش زیادی از نیروها و امکانات دشمن را در این منطقه منهدم کند.

در روز سوم عملیات، نیروهای دشمن با دراختیارداشتن ارتفاع165 و اجرای آتش شدید و استفاده از بالگرد مجدداً پاتک‌های خود را از سر گرفتند. نیروهای خودی نیز در طول این روز مقاومت چشمگیری داشتند.

در شب چهارم، براساس مباحث صورت‌گرفته در روز سوم، مقرر شد قرارگاه نجف با استفاده از نیروهای 10 گردان تازه‌نفس خود مجدداً تلاشی را برای تصرف ارتفاع165 انجام دهد، اما چون دشمن به مسیر اصلی عملیات نیروهای خودی کاملاً هشیار شده بود به مقابله با حمله رزمندگان پرداخت و تلاش قرارگاه نجف به نتیجه نرسید.

عراق پس از ناکامی نیروهای خودی در تصرف اهداف و عقب‌آمدن آنها، کل منطقه عملیاتی و به‌ویژه محدوده قرارگاه نجف را زیر آتش توپخانه گرفت و با بهره‌گیری از تحرکات واحدهای پیاده روی ارتفاعات 142، 143 و 146 مستقر شد.

نیروهای عراقی در طول روز پنجم نیز با استفاده از حدود 150 دستگاه تانک و 4 بالگرد پاتک‌های متعددی را در محدوده تیپ سیدالشهدا (در منطقه پیچ‌انگیزه) اجرا کردند، بااین‌حال نتوانستند در مواضع نجف4 (تیپ سیدالشهدا و تیپ37 زرهی شیراز) نفوذ کنند و حتی در یکی از این پاتک‌ها 17 تانک و یک بالگرد خود را از دست داده و حدود 40 فروند از تانک‌هایشان را نیز در شیارهای منطقه به جا گذاشتند.

درگیری‌ها در روزهای پنجم و ششم عملیات همچنان ادامه داشت؛ فرماندهان در مباحث خود باتوجه‌به کافی‌نبودن نیروهای باقیمانده، هوشیاری کامل و آتش پرحجم دشمن، نداشتن جاده تدارکاتی مناسب و امکان‌پذیر‌نبودن دستیابی به اهداف، برای ادامه عملیات به نتیجه نرسیدند. سرانجام با مشورت فرماندهان سپاه و ارتش در جلسه ساعت 22 روز 26 فروردین 1362، درمورد عقب آوردن نیروها از مناطق تصرف‌شده و تشکیل یک خط پدافندی مستحکم در مواضع مناسب اجماع حاصل شد.

اصرارنداشتن نیروهای ایرانی به ادامه عملیات سبب شد به‌مرور از حجم آتش طرفین کاسته شود. بدین‌ترتیب با گذشت پنج شبانه‌روز از آغاز عملیات والفجر1، به دلایلی که به برخی از آنها اشاره شد، این عملیات به اهداف پیش‌بینی‌شده در طرح مانور دست نیافت.

در این عملیات، 98 دستگاه تانک و 5 فروند بالگرد عراقی منهدم شد؛ 850 نفر از نیروهای دشمن کشته یا مجروح شدند؛ 35 نفر به اسارت درآمدند؛ 3 واحد 550 نفری جیش‌الشعبی، 3 گردان کماندویی، 13 تیپ پیاده مکانیزه و 4 گردان مکانیزه عراق نیز منهدم گردیدند.

در طول این دوره نیز همچون دوره قبل (کتاب 23 روزشمار) عراق تقریباً هر روز شهرهای مرزی آبادان و خرمشهر را هدف حملات توپخانه‌ای خود قرار می‌داد. در این مقطع شهرهای مهران و قصرشیرین بارها هدف گلوله‌های توپخانه‌های دوربرد عراق قرار گرفتند و شهرهای دهلران و ایلام نیز به‌دفعات بمباران شدند؛ افزون‌براین عراق شهر دزفول را هم با 3 موشک هدف قرار داد.

در این دو ماه، شهرهای مختلف ایران 45 بار آماج گلوله‌باران ارتش عراق قرار گرفت که براثر آن، بیش از 100 منزل و مغازه آسیب دید یا ویران شد. همچنین بخش‌هایی از ساختمان‌ها و تأسیسات شهری همچون گمرک، پالایشگاه، اسکله، چاه‌های نفتی، ایستگاه راه‌آهن، بیمارستان‌ها، مساجد و... آتش گرفت یا تخریب شد و براثر این حملات 277 تن شهید یا زخمی شدند.

دوسوم حملات توپخانه‌های عراقی به شهرهای ایران، مربوط به آبادان بود به‌طوری‌که این شهر 33 بار آماج گلوله‌های دشمن قرار گرفت و 71 تن از ساکنان آن شهید یا زخمی شده و خسارت‌های فراوانی به شهر وارد شد. در میان شهرهایی که هدف حملات هوایی، موشکی یا توپخانه‌ای عراق قرار گرفتند، ازنظر میزان تلفات، دزفول وضعیت استثنایی داشت، زیرا این شهر یک بار در 31 فروردین 1362، هدف 3 موشک دوربرد عراقی قرار گرفت، بااین‌حال، 23 تن از اهالی آن شهید و 105 تن نیز زخمی شدند.

شهر سرپل ذهاب نیز در مقایسه با سایر شهرهایی که از حملات توپخانه‌ای دشمن آسیب دیده بودند، وضعیت ویژه‌ای داشت؛ زیرا پس از اجرای عملیات بیت‌المقدس و عقب‌نشینی نیروهای عراقی از برخی مناطق ازجمله قصرشیرین، خطر اشغال‌شدن سرپل ذهاب، که در غرب آن شهر قرار داشت، رفع شد و آرامش نسبی به شهر بازگشت تاحدی‌که برخی مردم که به اجبار این شهر را ترک کرده بودند مجدداً به آنجا بازگشتند و گروه‌هایی از جهاد سازندگی نیز مأمور نوسازی و بازسازی شهر و آبادی‌های اطراف آن شدند، ولی از اوایل فروردین‌ماه - که عراق این شهر را هدف گلوله‌های توپخانه دوربرد و کاتیوشا قرار داد - بار دیگر سرپل ذهاب خالی از سکنه شد و فعالیت‌های بازسازی آن نیز متوقف گردید.

ذکر این نکته ضروری است که آمارهای ارائه‌شده در کتاب حداقلِ تلفات و صدمات واردآمده را در بر می‌گیرد؛ زیرا گزارش سازمان‌ها و نهادهای مربوطه از حوادث اغلب به‌صورت فوری و جهت اطلاع رده‌های بالاتر تهیه شده است، درنتیجه فقط خسارت‌ها و تلفات اولیه را شامل می‌شود، البته این نقیصه می‌توانست با گزارش‌های بعدی برطرف شود، ولی متأسفانه قریب‌به‌اتفاق این حوادث فاقد گزارش تکمیلی درباره تلفات انسانی و خسارات مالی هستند. علاوه‌براین، در برخی گزارش‌ها میزان تلفات و خسارات به‌طور دقیق مشخص نبوده است و عمدتاً با الفاظی نظیر تعدادی و... بیان شده که این آمار در جمع‌بندی نهایی لحاظ نشده است.

عراق در یازدهم اسفندماه 1361، با استفاده از بالگردهای سوپر فرلئون که مجهز به موشک‌های اگزوسه بودند به حوزه نفتی نوروز در منطقه عمومی خارک حمله کرد که براثر آن 6 چاه نفتی دچار آتش‌سوزی شد و یک چاه نیز آسیب دید. بالگردهای عراقی همچنین یک یدک‌کش ایرانی به نام "پونه" را که مشغول تعمیر یکی از چاه‌های نفتی آسیب‌دیده بود هدف قرار داده، غرق کردند.⁽¹⁾

آسیب‌دیدن این چاه‌ها موجب نشت نفت به آب‌های خلیج‌فارس شد؛ بدین‌ترتیب ورود روزانه حدود 6 هزار بشکه نفت به آب‌های دریا لکه‌های نفتی بزرگی را ایجاد کرد که پس از بیست روز نمایان شده و به‌دلیل جریان دائمی باد از شمال به جنوب به‌سمت سواحل کشورهای عربی خلیج‌فارس حرکت کردند. از آنجا که بخش عمده‌ای از آب مصرفی کشورهای حوزه خلیج‌فارس از آب‌شیرین‌کن‌ها تأمین می‌شود، همه این کشورها به‌حالت آماده‌باش درآمدند.

هنگامی‌که این لکه نفتی، که با سرعت تقریباً 5/4 کیلومتر در ساعت درحال حرکت بود، به حدود 80 کیلومتری سواحل کویت رسید، شورای وزیران این کشور برای بررسی خطرهای زیست‌محیطی آن در 7 فروردین 1362 تشکیل جلسه داد. العوادی وزیر بهداشت کویت در پایان این جلسه گفت که کویت می‌کوشد تا موافقت دو کشور ایران و عراق را برای انجام اقداماتی جهت بستن لوله‌های نفتی آسیب‌دیده جلب کند.

در همین روز، میرحسین موسوی نخست‌وزیر، در مصاحبه‌ای عراق را متهم کرد که در اقدامی غیرانسانی و بدون توجه به امکان آلودگی آب‌های خلیج‌فارس چاه‌های نفتی نوروز را هدف قرار داده است. وی خواستار ایجاد امنیت لازم برای انجام اقدامات مهندسی جهت بستن چاه‌های نفتی شد و اعلام کرد تا زمانی‌که امنیت لازم در منطقه دریایی مورد نظر برقرار نشود، ایران از دست‌زدن به هر اقدامی برای انسداد چاه‌های نفتی خودداری خواهد کرد. موسوی از کشورهای عربی منطقه نیز به‌علت آنکه موضع قاطعی در مقابل عراق اتخاذ نکرده‌اند، انتقاد کرد.

سفارت جمهوری اسلامی ایران در کویت نیز در تشریح مواضع ایران با انتشار اطلاعیه‌ای ضمن محکوم‌کردن عراق به‌دلیل نقض کنوانسیون کویت خواستار تشکیل اجلاس فوق‌العاده کشورهای عضو این کنوانسیون شد.

در همین راستا، مدیر اجرایی سازمان منطقه‌ای حفظ محیط زیست خلیج‌فارس و چند تن از نمایندگان کنوانسیون کویت در سفر به ایران به‌منظور رایزنی درخصوص برگزاری نشست اضطراری اعضای این کنوانسیون و همچنین بررسی موضوعات قابل‌طرح در این نشست، با معاون نخست‌وزیر و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران دیدار و گفت‌وگو کردند. عبداللطیف آل زیدان و خالد محمد فخرو این مذاکرات را مفید خوانده و مواضع ایران را مثبت ارزیابی کردند.

آل زیدان ضمن اظهار امیدواری درباره اخذ تصمیمات جدی در نشست آتی کنوانسیون کویت گفت: نشت نفت به خلیج‌فارس علاوه‌بر تهدید محیط زیست باعث ازبین‌رفتن منابع اقتصادی و غذایی دریایی خواهد شد و همچنین با لطمه‌زدن به دستگاه‌های آب‌شیرین‌کن کشورهای حاشیه خلیج‌فارس خسارات جبران‌ناپذیری حتی به نسل‌های آینده وارد خواهد کرد.

درپی پیشروی لکه نفتی به‌سمت سواحل حاشیه جنوبی خلیج‌فارس، واشنگتن پست درباره ابعاد فاجعه‌آمیز این مسئله مطالبی منتشر کرد. این روزنامه با بی‌سابقه خواندن نشت نفت در تاریخ خلیج‌فارس به نقل از یک دیپلمات کویتی اعلام کرد ممکن است لکه نفتی تا دو ماه آینده، تمام خلیج‌فارس را در بر بگیرد.

19 کمپانی نفتی فعال در خلیج‌فارس نیز پس از یک نشست فوق‌العاده، اطلاعیه‌ای صادر و اعلام کردند اگر از نشت نفت جلوگیری نشود خلیج‌فارس به یک دریاچه وسیع نفت تبدیل خواهد شد؛ درآن‌صورت تمام تجهیزات ضدآلودگی دنیا هم برای مقابله با این بحران کافی نخواهد بود.

از سوی دیگر، برخی کشورها اقداماتی را برای جلوگیری از آسیب‌های احتمالی نشت نفت، آغاز کردند:

مقامات قطر از مردم این کشور خواستند تا به‌منظور حفظ دوحه (پایتخت قطر) برای ایجاد یک سد در سواحل مربوطه دولت را یاری کنند. همچنین رادیو تلویزیون این کشور از تمام صاحبان خودروهای باری و پیمانکاران خواست تا در حمل سنگ، ماسه و مصالح ساختمانی به منطقه ساحلی رأس‌العبور که احتمال داشت لکه نفتی در آنجا به گِل بنشیند، مشارکت کنند.

دولت بحرین نیز برای مقابله با آلودگی آب‌های منطقه یک میلیون دلار اختصاص داد و اقدام به احداث یک سد شناور دریایی کرد.

عربستان سعودی نیز کارخانه‌های آب‌شیرین‌کن واقع در شرق این کشور را تعطیل کرد و از ماهیگیران این بخش خواست که به‌دلیل آلودگی آب‌های این منطقه کار صید ماهی را برای مدتی متوقف کنند.

کشورهای امارات، کویت، بحرین و قطر از شرکت‌های فرانسوی، امریکایی و انگلیسی برای

جلوگیری از نشت نفت و پاک‌سازی آب‌های منطقه آلوده درخواست کمک کردند و آنان نیز توافق اولیه خود را اعلام کردند، حتی یک شرکت اطفای حریق چاه‌های نفتی از تگزاس برای بررسی و رایزنی‌های اولیه به امارات رفت.

درپی گسترش این بحران، بهای آب آشامیدنی تا 3 برابر قیمت نفت افزایش یافت. بهای آب معدنی در بحرین به بشکه‌ای 60 دلار رسید. درحالی‌که بهای یک بشکه نفت اوپک 29 دلار بود. در مقابلِ فروشگاه‌های آب معدنی در بحرین صف‌های طولانی تشکیل شد و دولت اعلام کرد که محتکران را به‌شدت مجازات خواهد کرد. روزنامه‌های کویت هم از تصمیم این کشور برای واردکردن آب آشامیدنی از ژاپن و فرانسه خبر دادند.

هم‌زمان با این اقدامات، نشست مقدماتی وزرای محیط زیست هشت کشور عضو کنوانسیون کویت روز پانزدهم فروردین در منامه پایتخت بحرین تشکیل شد. پس از پایان‌یافتن این جلسه، یونایتدپرس اعلام کرد: «عراق از توافق با یک آتش‌بس که به ایران اجازه دهد چاه‌های خسارت‌دیده حوزه نفتی نوروز را مسدود کند، خودداری کرد.» عبدالرحمن العوادی وزیر بهداشت کویت نیز تأمین‌نشدن امنیت منطقه مورد نظر را از موانع اصلی حل این بحران دانست و گفت: «انجمن بین‌المللی کارشناسان با مهار چاه‌های نفتی خسارت‌دیده موافقت کرده‌اند، ولی خواهان تأمین امنیت هیئت اعزامی شده‌اند.»

در نشست اصلی سازمان منطقه‌ای حفاظت از محیط زیست، که هجدهم فروردین با حضور دیگه‌گو کوردوز معاون دبیرکل سازمان ملل متحد، در کویت برگزار شد، نماینده عراق درصدد تأمین خواسته‌های دولت خود مبنی‌بر آتش‌بس کلی در جنگ بود، اما نتوانست موفقیتی به دست آورد و از ادامه جلسه به‌بهانه نداشتن اختیار ممانعت کرد. بدین‌ترتیب، جلسه دوم این سازمان به هفته بعد موکول شد. خبرگزاری جمهوری اسلامی دراین‌باره گزارش داد: «نماینده عراق درصدد بود از این اجلاس که صرفاً ماهیت فنی دارد بهره‌برداری سیاسی بکند.» به گزارش این خبرگزاری، کوردوز نیز به سفیر ایران در کویت گفت که فعالیت‌های عراق برای کشاندن مسئله به سازمان ملل با شکست مواجه شده است.

یک روز قبل از شروع مرحله دوم نشست نمایندگان عضو سازمان محیط زیست منطقه‌ای، رضا میرزا طاهری سرپرست سازمان حفاظت از محیط زیست ایران، در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت: «در اجلاس قبلی مقرر شد امور فنی مربوط به مهار چاه‌های نفت با فوریت انجام و هم‌زمان اقدامات برای مبارزه با آلودگی آب‌ها شروع شود. ... قرار است در اجلاس فردا چگونگی انتقال وسایل و ابزارهای مهار چاه‌ها و پاک‌سازی آب‌ها مورد بحث قرار گیرد.» مدیرعامل شرکت فلات قاره ایران نیز از آمادگی ایران برای انجام‌دادن امور فنی این کار خبر داد و گفت: مدت 50 روز است که ایران امکانات و تیم‌های عملیاتی را تجهیز کرده است تا برای مهار نشت نفت اقدام کند، اما عراق مانع این کار شده است.

در آستانه شروع دومین اجلاس کشورهای عضو سازمان حفاظت محیط زیست خلیج‌فارس برای بررسی چگونگی مهار نشت نفت و پاک‌سازی آب‌های آلوده، عراق در 23 فروردین 1362، با 6 فروند ناوچه جنگی و پشتیبانی 2 فروند بالگرد به سکوهای نفتی اردشیر و سیروس در اطراف جزیره خارک حمله کرد. در این حمله 2 موشک اگزوسه به 2 سکوی نفتی در حوزه نفتی اردشیر و تأسیسات موجود در آن برخورد کرد و آسیب‌های شدیدی را به آنها وارد آورد و 4 فروند موشک نیز به یکی از سکوهای حوزه نفتی سیروس اصابت کرد و موجب آتش‌سوزی شد، ولی به‌دلیل غیرفعال‌بودن این حوزه نفتی دامنه آتش‌سوزی گسترش نیافت و آسیب چندانی به این سکو وارد نیامد.

چند ساعت پس از این تهاجم، طارق عزیز معاون نخست‌وزیر عراق، درخصوص بحران نشت نفت دو ادعای جدید و به‌نوعی عجیب را مطرح کرد. او علت فوران نفت را خرابی لوله‌های نفتی (و نه بمباران هواپیماهای عراقی)، ذکر کرد و ایران را دراین‌باره مقصر خواند. وی همچنین برخلاف واقعیت موجود اعلام کرد که طبق گزارش‌های فنی، نشت نفت تاکنون تهدیدی برای سواحل کشورهای عربی به وجود نیاورده و این لکه‌های نفتی به‌سمت آب‌های ایران حرکت می‌کند. طارق عزیز بار دیگر، شرط عراق را برای فراهم‌شدن امکان انسداد چاه‌های نفتی تکرار کرد.

آسوشیتدپرس درباره تأثیر این حمله عراق بر مذاکرات پیش رو در کویت گفت: «منابع نزدیک به هیئت‌های شرکت‌کننده در کنفرانس شورای منطقه‌ای محیط زیست گفتند که تجاوز عراق به چاه‌های نفتی، امید موفقیت در این کنفرانس را به هیچ تبدیل کرده است.»

سرانجام دومین نشست وزرای محیط زیست کشورهای عضو کنوانسیون کویت برای تصمیم‌گیری درباره چگونگی مقابله با نشت نفت پس از سه روز، بدون نتیجه پایان یافت، زیرا هنگام تصمیم‌گیری نهایی، نماینده عراق جلسه را ترک کرد و سایر اعضا از اتخاذ هرگونه تصمیمی بازماندند.

هنگام برگزاری جلسات این نشست، اخباری از مذاکرات و تصمیمات اتخاذشده، انتشار نیافت، ولی رضا میرزا طاهری معاون نخست‌وزیر ایران، درباره مواضع و عملکرد عراق در این اجلاس گفت: «رژیم عراق قصد داشت دستاویزی بیابد تا ازطریق کنوانسیون کویت راهی به سازمان ملل داشته باشد و بتواند حرف‌های گذشته‌اش را تکرار کند. ... عراق سعی داشت جلسات را به هم بزند، ولی وزرای کشورهای دیگر اطمینان پیدا کردند که ایران خواستار جلوگیری از [واردآمدن] خسارت بیشتر به کشورهای منطقه است.» وی درباره توافق کلی این اجلاس گفت: «اصول کلی، جلوگیری از تهاجم و حمله عراق است تا جمهوری اسلامی خود فوران چاه‌های نفتی را کنترل کند.»

وزیر بهداشت کویت که دبیر اجرایی این جلسات بود نیز با بیان اینکه گردهمایی مذکور تا

اطلاع بعدی به تعویق افتاده است به‌نحوی به نقش موضوعات دیگر دراین‌باره اشاره کرد و گفت این مسئله دیگر مربوط به مسئولان محیط زیست نیست، بلکه وابسته به مسائل دیگر منطقه می‌باشد. درعین‌حال وی برای نشان‌دادن پیشرفت کار در این نشست خاطرنشان کرد که کارشناسان سازمان محیط زیست جنبه‌های فنی یک طرح عملیاتی روی چاه‌ها را تدوین و 95 درصد از مسائل را حل کرده‌اند.

بی‌نتیجه ماندن دو مرحله از نشست وزرای محیط زیست در کویت و ادامه آلودگی آب‌های خلیج‌فارس و پیشروی لکه‌های نفتی که حدود 150 مایل مربع را در بر گرفته بود از یک‌سو و بی‌تفاوتی عراق به ذوب لوله‌های اصلی چاه‌های آتش‌گرفته - که ورود روزانه 20 هزار بشکه نفت خام دیگر را به آب‌های خلیج‌فارس محتمل می‌ساخت - از سوی دیگر، کشورهای عربی منطقه خلیج‌فارس را به واکنش واداشت.

فهد بن عبدالعزیز پادشاه عربستان، در سی‌ام فروردین، پیامی را توسط عبدالعزیز خویتر فرستاده ویژه خود، برای صدام حسین ارسال کرد. رادیو صوت‌الجماهیر دراین‌باره گفت: «صدام حسین رئیس‌جمهور، نامه‌ای از برادر خود ملک فهد درباره روابط برادرانه دو کشور و تلاش‌های اخیر درجهت حل مشکل نفت ایران که به آب‌های خلیج [فارس] نشت می‌کند دریافت کرده است. سخنان صدام حسین در دیدار با خویتر نیز به‌نوعی پاسخ‌گویی به نگرانی ملک فهد بود. ... رئیس‌جمهور نیز بر توجه عراق به حل مشکل نشت نفت ایران در پرتو علاقه خود به منافع برادران عرب در منطقه (چه در زمین و چه در آب‌های خلیج [فارس] تأکید کرد.»

کشورهای کویت و امارات متحده عربی درپی پیشرفت آلودگی در خلیج‌فارس و بروز اختلال در کار تأسیسات آب‌شیرین‌کن دوبی و کویت، نمایندگان عراق را فراخوانده و گوشزد کردند که درصورت تکرار این قبیل اقدامات رابطه خود را با عراق قطع خواهند کرد.

بااین‌حال، کشورهای عربی به‌طور رسمی موضعی را دراین‌باره اعلام نکردند. این کشورها در اجلاس سالانه یونسکو (سازمان آموزش علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد) که در 31 فروردین 1362 برگزار شد، در بیانیه پیشنهادی خود برای یکی از بندهای قطعنامه این اجلاس، بدون اشاره به موضوع حاد آلودگی خلیج‌فارس صرفاً از دو کشور ایران و عراق خواستند تا هرچه زودتر به تمام دشمنی‌ها خاتمه داده و مذاکرات صلح را آغاز کنند.

وزرای اطلاعات کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس نیز در پایان نشست خود با یادآوری خسارت‌های واردشده به محیط زیست خلیج‌فارس و بدون اشاره به اقدامات عراق دراین‌باره از دو کشور درخواست کردند که به اقدامات میانجیگرانه پاسخ مثبت دهند.

بدین‌ترتیب، موضوع نشت نفت و آلودگی آب‌های خلیج‌فارس تا پایان این دوره (31/1/1362) لاینحل باقی ماند.

در طول این دوره 60 روزه، بیش از 290 درگیری بین نیروهای خودی و افراد وابسته به گروه‌های مسلح برانداز در مناطق غرب و شمال‌غرب کشور روی داد که بخش عمده آن (بالغ‌بر 230 مورد)، به اقدامات گروه‌های ضدانقلاب مربوط می‌شد و حدود 60 مورد نیز عملیات نیروهای خودی علیه این گروه‌ها بود.

اقدامات تثبیت‌شده عناصر مسلح غیرقانونی در این دوره عبارت بودند از:

حمله مستقیم به پایگاه‌ها و محل استقرار نیروهای خودی 134 مورد؛ مین‌گذاری و عملیات انهدامی 65 مورد؛ اجرای عملیات کمین 34 مورد. در این عملیات‌ها بیش از 700 نفر از افراد خودی شهید یا زخمی شدند و 45 نفر از نیروهای خودی و افراد بومی نیز به گروگان گرفته شدند.

نیروهای خودی نیز عملیات‌های متعددی علیه گروه‌های مسلح ضدانقلاب درقالب عملیات کمین و انهدامی یا برای پاک‌سازی مناطق تحت نفوذ این گروه‌ها اجرا کردند که در جریان آن حدود 500 تن از افراد مسلح غیرقانونی کشته یا زخمی و قریب 300 نفر نیز دستگیر شدند؛ در این اقدامات از افراد خودی بیش از 70 تن شهید و حدود 180 نفر هم زخمی شدند.

در یک جمع‌بندی در مقایسه با دوره پیشین (کتاب 23 روزشمار از 1/10/1361 تا 30/11/1361) می‌توان گفت باوجود افزایش تعداد عملیات‌های گروه‌های مسلح غیرقانونی، میزان تلفات نیروهای خودی در این دوره کاهش یافته است؛ که این امر به‌نوعی نشان‌دهنده کاهش قدرت عملیاتی گروه‌های مسلح ضدانقلاب و افت کیفی آنها و نیز قدرت، تسلط، هوشیاری و آمادگی افراد خودی است. در ادامه اهم اقدامات دو طرف در این دوره به اختصار آورده شده است.

· اقدامات عناصر مسلح غیرقانونی

از مجموع عملیات‌هایی که گروه‌های مسلح ضدانقلاب و عمدتاً حزب دمکرات در طول این دوره علیه نیروهای خودی اجرا کردند، 8 مورد آن ازنظر کیفی درخور توجه بود و درصد بالایی از تلفات افراد خودی مربوط به این عملیات‌ها می‌شد؛ عمده‌ترین این اقدامات چنین بود:

تعداد شهدا در این 8 عملیات حدود 43 درصد کل عملیات‌های عناصر مسلح غیرقانونی در این دوره را تشکیل می‌دهد.

· فعالیت‌ها و عملیات‌های نیروهای خودی

پاک‌سازی محورهای آلوده غرب و جنوب‌غربی استان آذربایجان غربی در این دوره اولویت اصلی قرارگاه حمزه بود؛ به‌طوری‌که از 61 عملیات نیروهای خودی در استان‌های آذربایجان غربی، کردستان و باختران (کرمانشاه)، 52 مورد آن در مناطق آلوده استان آذربایجان غربی اجرا شد. نیروهای خودی در نوار مرزی در حدفاصل سلماس در شمال تا ناحیه سیلوانا در جنوب این استان، عملیات پاک‌سازی دامنه‌داری را اجرا کردند. همچنین در محورهای بوکان - مهاباد، مهاباد - نقده، اشنویه و پسوه - مهاباد به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین عملیات‌های پاک‌سازی اقدامات مؤثری انجام شد.

علاوه‌بر این عملیات‌های نظامی، نیروهای قرارگاه حمزه موفق به شناسایی تشکیلات شهری حزب دمکرات در مهاباد شدند و توانستند در دو عملیات درون‌شهری 43 تن را که عضو 20 خانه تیمی بودند دستگیر کنند؛ تعدادی از دستگیرشدگان از عاملان ترور، انفجار، پرتاب نارنجک و سایر اقدامات خرابکارانه در شهرها بودند.

به‌دنبال این اقدامات و همچنین با موفقیت نیروهای عملیاتی در محورهای مختلف، تعداد افراد وابسته به گروه‌های غیرقانونی در این مناطق به‌طور کم‌سابقه‌ای کاهش یافت؛ به‌طوری‌که در طول این دوره، 139 تن از وابستگان این گروه‌ها که اغلب آنان نیز مسلح بودند خود را به پایگاه‌ها و پاسگاه‌های خودی معرفی و درخواست امان‌نامه کردند. علاوه‌بر این افراد، تعدادی از عناصر و کادرهای تشکیلات حزب دمکرات ازجمله عده‌ای از مسئولان کمیسیون‌های این حزب نیز در شهرهای اشنویه، پیرانشهر و مهاباد خود را تسلیم کردند. بنا بر اعلام قرارگاه حمزه سیدالشهدا، در میان تسلیم‌شدگان این حزب افرادی مانند سعید افشار عضو مرکزیت و مسئول تشکیلات و فرمانده نظامی شهر دیواندره، قادر عبدی عضو کمیته دفتر سیاسی، سعید سلطانیان عضو مرکزیت و عضو کمیسیون بازرسی، علی حسینیان عضو مرکزیت و از مسئولان کمیسیون قضایی، قادر بهرامی مسئول تشکیلات روانسر و معاون فرمانده نظامی بیستون و از رابطان تام‌الاختیار حزب وابسته به دولت بعثی عراق، حسین احمدزاده از مسئولان تشکیلات شهر اشنویه و بسیاری از اعضای مرکزیت و کادرهای درجه یک نیز حضور داشتند.

سازمان مجاهدین خلق (منافقین) که برای کسب قدرت، جنگ مسلحانه با جمهوری اسلامی را برگزیده بود، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و قوی‌ترین گروه‌های معاند با نظام، در این دوره نیز به اقدامات خرابکارانه خود ادامه داد، اما درمجموع فعالیت‌های این سازمان همانند دوره قبل⁽¹⁾رو به افول بود.

در این دوره، افراد سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در بسیاری از شهرهای ایران عملیات ترور، پرتاب بمب و نارنجک، تیراندازی به محل‌های استقرار افراد نظامی و مردم عادی و بمب‌گذاری انجام دادند که براثر آن حدود 50 تن از مردم و نیروهای سپاه و بسیج شهید یا زخمی شدند. آمار شهدا در این دوره در مقایسه با دوره پیش تفاوتی نداشت، ولی شمار مجروحان کاهش یافت که نشان‌دهنده تداوم موفقیت طرح‌های نیروهای خودی برای کنترل اوضاع امنیتی در شهرها بود. این امر به‌ویژه در شهر تهران که به‌علت حساسیت سیاسی و اجتماعی یکی از مراکز اصلی فعالیت سازمان در دوره‌های گذشته به شمار می‌آمد، کاملاً آشکار بود؛ به‌طوری‌که در طول این 60 روز، عناصر سازمان در سطح شهر تهران با اجرای 19 عملیات 3 تن را شهید و 6 نفر را زخمی کردند. به بیانی دیگر، تقریباً از هر 5/2 عملیات سازمان یک مورد آن به شهادت یا زخمی‌شدن مردم یا نیروهای نظامی و انتظامی انجامیده است. بررسی دقیق کل عملیات‌های سازمان در این دوره روند رو به ضعف سازمان را بیشتر نمایان می‌سازد؛ زیرا در سایر شهرستان‌ها نیز چنین وضعیتی وجود داشت؛ یعنی سازمان اقدامی برای انتقال نیرو به سایر شهرستان‌ها و به‌تبع آن انتقال عملیات انجام نداده است.

از سوی دیگر، نیروهای خودی در طول این دوره، 110 عملیات علیه گروه‌های مسلح غیرقانونی در شهرهای مختلف (غیر از مناطق غرب و شمال‌غرب کشور) اجرا کردند. اقدامات نیروهای خودی شامل این موارد بود: کشف خانه‌های تیمی؛ درگیری و عملیات گشت و بازرسی؛ حمله به محل استقرار افراد مسلح غیرقانونی به‌خصوص در مناطق جنگلی شمال؛ کشف و خنثی‌سازی بمب. گفتنی است بیشتر این عملیات‌ها با بهره‌گیری از اطلاعات کاملی بود که نیروهای خودی در جریان فعالیت‌های قبلی به دست آورده بودند.

از نکات قابل‌توجه این دوره تعدد عملیات نیروهای خودی به‌ویژه سپاه در استان‌های گیلان و مازندران (منطقه3 سپاه) بود؛ به‌نحوی‌که 40 مورد از 110 عملیات نیروهای خودی در کل کشور، در این دو استان اجرا شد و در جریان آن 53 تن از افراد مسلح ضدانقلاب کشته یا زخمی و 141 تن هم دستگیر شدند و صدها قبضه انواع اسلحه، مقادیر فراوانی مهمات و سایر تجهیزات و ادوات نظامی از خانه‌های تیمی یا مخفیگاه‌های آنان به دست آمد. باتوجه‌به این تمرکز عملیاتی بود که سپاه پاسداران اعلام کرد: «درپی عملیات گسترده نیروهای سپاه در شهرهای بابل، بابلسر و ساری تشکیلات سازمان مجاهدین خلق [منافقین] در استان مازندران متلاشی شده است.»

علاوه‌بر سازمان مجاهدین خلق (منافقین) که در این دوره آسیب‌های فراوانی به آن وارد شد، چند گروه با گرایش‌های مارکسیستی نیز در دو استان اصفهان و خوزستان متلاشی شدند؛ در استان اصفهان گروه‌های اتحادیه کمونیست‌های ایران، راه کارگر، حزب کار ایران و توفان متلاشی و بیش از 100 تن از اعضای آنها دستگیر شدند. در استان خوزستان نیز همه افراد وابسته به چهار گروه وحدت کمونیستی، سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر، اتحادیه کمونیست‌ها و گروه کومه‌له دستگیر شدند و عملاً سازمان این گروه‌ها نیز در این استان فروپاشید.

فعالیت گروه‌های معارض عراقی یکی از موضوعات مهم در این دوره بود. در طول این مقطع، معارضین عراقی اقدامات متعددی را علیه نیروهای نظامی - اطلاعاتی (استخبارات) و انتظامی عراق و اماکن حساس و تأسیسات اقتصادی این کشور انجام دادند که براثر آن حدود 80 تن از نیروهای عراقی کشته یا زخمی و بالغ‌بر 50 تن از آنان نیز اسیر شدند؛ همچنین بیش از 100 تن از افراد وابسته به سردار جاف⁽¹⁾کشته شدند. گفتنی است در این آمار تعداد کشته‌ها و زخمی‌های چهار عملیات تخریبی بزرگ که در شهر بغداد رخ داد و میزان تلفات آن انتشار نیافت، لحاظ نشده است.

مهم‌ترین عملیات‌های نیروهای معارض که در کردستان عراق، بصره و بغداد اجرا شد، به این شرح است:

پس از پیروزی دیپلماتیک ایران در ممانعت از برگزاری هفتمین اجلاس غیرمتعهدها در عراق و جایگزین‌شدن دهلی‌نو به‌جای بغداد⁽¹⁾، در آستانه تشکیل این اجلاس - که قرار بود از 16 تا 20 اسفند 1361 برگزار شود - عراق بر فعالیت‌های دیپلماتیک خود به‌منظور تحقق دو هدف سیاسی در اجلاس هفتم شدت بخشید؛ اولین خواسته عراق برگزاری دور بعدی (هشتمین) اجلاس سران جنبش عدم‌تعهد در بغداد و دومین آن گنجاندن بندی در قطعنامه پایانی این اجلاس برای پایان‌دادن به جنگ ایران و عراق بود. درواقع عراق می‌خواست باتوجه‌به وجهه کشورهای عضو عدم‌تعهد بتواند ابتکارعمل سیاسی را در دست گیرد و به‌نحوی ایران را در مجامع بین‌المللی منزوی سازد و از این طریق فشار لازم را برای تحمیل خواسته‌های خود به ایران وارد آورد.

برای تحقق این خواسته‌ها عراق در مراحل مقدماتی و نیز در حین برگزاری اجلاس اصلی فعالیت‌ها و رایزنی‌هایی را آغاز کرد.

در دوم اسفند 1361، مقامات عراق سه ملاقات مهم با مسؤلان کشورهای یوگسلاوی و هندوستان - که دو عضو از سه عضو بنیان‌گذار جنبش غیرمتعهدها بودند - انجام دادند.

در بلگراد پایتخت یوگسلاوی، الزهاوی فرستاده ویژه عراق، با لازار موسیف وزیر امور خارجه آن کشور دیدار کرد. طه یاسین رمضان معاون نخست‌وزیر عراق نیز در بغداد با رازان معاون نخست‌وزیر یوگسلاوی، ملاقات کرد و عصمت کتانی معاون وزیر امور خارجه عراق و فرستاده ویژه صدام حسین، در دهلی‌نو با ایندیرا گاندی نخست‌وزیر هند و ناراسیما رائو وزیر امور خارجه این کشور، دیدار کرد. موضوع اصلی هر سه دیدار پیش‌نویس قطعنامه پایانی اجلاس غیرمتعهدها و جنگ ایران و عراق بود.

خبرگزاری هندی ایندین اکسپرس با اشاره به دیدار عصمت کتانی و ایندیرا گاندی - که به نظر می‌رسد مهم‌ترین دیدار در میان این دیدارهای سه‌گانه باشد - اعلام کرد: «عراق که شانس میزبانی هفتمین اجلاس عدم‌تعهد را از دست داده است، تلاش گسترده‌ای را برای میزبانی هشتمین کنفرانس، که به‌طور معمول در اجلاس هفتم تعیین خواهد شد، آغاز کرده است تا موافقت اعضای جنبش عدم‌تعهد را دراین‌خصوص به دست آورد.» هم‌زمان با این اقدامات عراق، علی‌اکبر ولایتی وزیر امور خارجه ایران نیز برای دیدار با مقامات یوگسلاوی راهی بلگراد شد.

در دهم اسفند 1361، جلسه مقدماتی کارشناسان کشورهای شرکت‌کننده در هفتمین اجلاس جنبش عدم‌تعهد به‌منظور رایزنی درمورد موضوعات و محورهای اصلی مذاکرات و تصمیمات و قطعنامه پایانی این اجلاس، در دهلی‌نو برگزار شد.

با ورود هیئت‌های اصلی کشورهای شرکت‌کننده در این اجلاس، فعالیت‌ها و رایزنی‌های دو

کشور ایران و عراق برای دستیابی به اهداف سیاسی خود در دهلی‌نو آغاز شد. طارق عزیز وزیر امور خارجه عراق در دهلی‌نو با پطروس غالی وزیر مشاور در امور خارجه مصر و احمد طالب ابراهیمی وزیر امور خارجه الجزایر، دیدار کرد. در همین حال، با پیشنهاد عراق، وزیران امور خارجه کشورهای عرب عضو جنبش غیرمتعهدها که در دهلی‌نو حضور داشتند برای هماهنگی در مواضع و برنامه کار اجلاس غیرمتعهدها تشکیل جلسه دادند.

در آستانه برگزاری اجلاس اصلی سران غیرمتعهدها، خبرگزاری عراق از انصراف صدام حسین از شرکت در اجلاس باوجود تمهیدات حفاظتی بسیاری که برای حضور وی اندیشیده شده بود، خبر داد. این خبرگزاری همچنین اعلام کرد که به‌جای او طه محی‌الدین معروف معاون ریاست‌جمهوری و عضو شورای فرماندهی انقلاب عراق و همراهان وی ازجمله طارق میخائیل یوحنا عزیز و عصمت کتانی در این اجلاس شرکت می‌کنند. برخی کارشناسان در رایزنی‌های اولیه، انصراف صدام حسین از حضور در اجلاس را نوعی پیروزی برای ایران تلقی کردند و آن را نشانه ناکامی عراق در دستیابی به اهداف سیاسی خود در اجلاس هفتم غیرمتعهدها دانستند.

هم‌زمان با اقدامات عراق در هماهنگ‌کردن کشورهای عرب برای اتخاذ تصمیمات همسو، ایران نیز فعالیت‌هایی را دراین‌زمینه انجام داد که از یک‌سو موجب شکاف در جبهه اعراب و از سوی دیگر رقابت با عراق در امر میزبانی اجلاس آینده سران عدم‌تعهد (هشتمین اجلاس) شد. ولایتی وزیر امور خارجه ایران، پس از دیدار با همتایان لیبیایی و سوری خود گفت: ایران در تصمیم خود برای جلوگیری از برگزاری اجلاس آینده سران غیرمتعهدها در بغداد پافشاری می‌کند. وی افزود: کشورهای لیبی، سوریه، نیجریه و کره شمالی جهت برگزاری هشتمین اجلاس سران در کشورهای خود اعلام آمادگی کرده‌اند.

دراین‌حال، منابع خبری گزارش دادند کشورهای عرب شرکت‌کننده در این اجلاس تصمیم دارند پیش‌نویس قطعنامه‌ای را درباره جنگ ایران و عراق به اجلاس ارائه کنند که به جنگ سی‌ماهه بین دو کشور پایان دهد. ولی نماینده عراق که در جلسات هیئت‌های کارشناسی شرکت کرده بود توقعات آن کشور را فراتر از این اعلام کرد. وی گفت: «ما برای قطعنامه پایانی سه پیشنهاد ارائه خواهیم کرد: 1. درباره حمله اسرائیل به رآکتور اتمی عراق ماده‌ای در پیش‌نویس اضافه شود. 2. در ماده‌ای که مربوط به جنگ ایران و عراق است قطعنامه‌های [شورای امنیت] سازمان ملل متحد⁽¹⁾که دراین‌باره صادر شده است، اضافه گردد. 3. درباره محل برگزاری هشتمین کنفرانس سران (که عراق خواستار برگزاری آن در بغداد است) مطالب به‌طور مشروح‌تر توضیح داده شود.»

باتوجه‌به اخباری که بیانگر فعالیت‌های عراق برای دستیابی به اهداف خود هنگام برگزاری

نشست‌های کارشناسی اجلاس در دهلی‌نو بود، شاید بتوان گفت این خواسته سه‌گانه عراق یا حداقل بخش‌هایی از آن برای دولت عراق دست‌یافتنی بود. دیدار سه تن از مسئولان بلندپایه عراقی با مقامات یوگسلاوی و هند - که پیش‌تر به آن اشاره شد - و همچنین برخی اقدامات و اظهارات مقامات کویتی در پشتیبانی از عراق، ازجمله دیدار شیخ جابر الاحمد الصباح امیر کویت با خاویر پرز دکوئیار دبیرکل سازمان ملل متحد و اظهارات سخنگوی این سازمان درباره محور گفت‌و‌گوی آن دو که پایان‌دادن به جنگ ایران و عراق بوده است و نیز سخنان مدیرکل سیاسی وزارت امور خارجه کویت مبنی‌بر اقدام این کشور به طرح موضوع ضرورتِ یافتن راه‌حلی برای جنگ ایران و عراق در اجلاس سران غیرمتعهدها از اقداماتی بود که می‌توانست تاحدودی عراق را برای دستیابی به اهدافش امیدوار سازد.

بر همین اساس، طارق عزیز وزیر امور خارجه عراق، امیدوارانه اعلام کرد که اغلب کشورهای شرکت‌کننده در نشست دهلی‌نو با برگزاری اجلاس آتی در بغداد موافق هستند. وی گفت: «عراق آماده میزبانی هشتمین کنفرانس غیرمتعهدها می‌باشد و از موفقیت آن نیز مطمئن است.»

در چهاردهم اسفند، خبرگزاری رویتر درباره طرحی که وزرای امور خارجه کشورهای عرب عضو جنبش عدم‌تعهد در جلسات خود بدان دست یافته بودند، گزارش داد: «در این برنامه (طرح) تصریح شده که جنبش عدم‌تعهد از شورای امنیت سازمان ملل متحد درخواست کند هریک از دو طرف ایران و عراق را که با شرایط پذیرفته‌شده مخالف کنند، تحریم کند. همچنین در این طرح از ایران و عراق خواسته شده است تا با یک آتش‌بس فوری و عقب‌نشینی به مرزهای پیش از شروع جنگ موافقت کنند.»

این خبرگزاری همچنین خبری را اعلام کرد که از وجود شکاف در میان کشورهای عرب حکایت می‌کرد. رویتر گفت: «لیبی از شرکت در گفت‌وگوهای وزیران خارجه عرب درخصوص ارائه یک طرح صلح برای پایان‌دادن به جنگ خودداری کرد؛ سوریه نیز کوشید مسئله جنگ ایران و عراق در کنفرانس مطرح نشود و درخواست کرد تا کنفرانس غیرمتعهدها کشورهایی را که با اسرائیل و افریقای جنوبی پیوند دارند محکوم کند.»

در همین حال، سخنگوی اجلاس درباره مباحث مطرح‌شده در کارگروه سیاسی مطالبی را بیان کرد که نشان می‌داد تصمیم‌گیری درباره گنجاندن ماده‌ای در قطعنامه پایانی اجلاس درباره جنگ ایران و عراق به آن صورتی که عراق و پشتیبانان آن کشور پیش‌بینی می‌کنند، تنش‌هایی پیش رو خواهد داشت، لذا در بررسی‌های انجام‌شده این موضوع به‌نحوی مدنظر قرار گرفته است. وی با اعلام اینکه موضوع جنگ ایران و عراق به‌طور ویژه و خارج از موضوعات خاورمیانه مطرح است، گفت: «جنگ ایران و عراق در بخش جداگانه‌ای از پیش‌نویس بیانیه سیاسی گنجانده شده و در بخش مربوط به اوضاع خاورمیانه نیامده است.»

در آستانه نشست سران کشورهای عضو عدم‌تعهد، آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور ایران از سفر به دهلی‌نو انصراف داد و با ارسال نامه‌ای به ایندیرا گاندی نخست‌وزیر هند، ضمن اعلام این تصمیم، میرحسین موسوی نخست‌وزیر را به‌جای خود برای شرکت در جلسات سران عدم‌تعهد معرفی کرد.

سخنان نخست‌وزیر قبل از سفر به دهلی‌نو نشان داد که ایران به‌دنبال احقاق حق خود و پیروزی سیاسی در این اجلاس است. وی ضمن اشاره به جایگاه جنبش عدم‌تعهد برای مقابله با سیاست زورمدارانه قدرت‌های بزرگ انتظار خود از نشست دهلی‌نو را افشای جوسازی‌های صلح‌طلبانه صدام حسین اعلام و بر حقانیت جمهوری اسلامی ایران برای ادامه جنگ تا حصول شرایط خود تأکید کرد. موسوی گفت: «ما بارها درباره مجازات متجاوز صحبت کرده‌ایم و درحال‌حاضر هم همین موضع را داریم، ما نمی‌توانیم رضایت بدهیم که کسی به‌خاطر جاه‌طلبی یا هر انگیزه دیگری به کشور دیگری تجاوز کند و شهرها را به خاک و خون بکشد.»

ولایتی وزیر امور خارجه نیز با اعلام اینکه شرایط ایران برای خاتمه جنگ تغییری نکرده است، درباره فراهم‌نشدن وضعیت مناسب برای برگزاری اجلاس آینده غیرمتعهدها در بغداد گفت: «عواملی که باعث تغییر محل برگزاری اجلاس هفتم غیرمتعهدها از بغداد به دهلی‌نو شد همچنان باقی است و یک کشور متجاوز هرگز صلاحیت میزبانی اجلاس غیرمتعهدها را ندارد.»

با تجمع مقامات عالی‌رتبه سیاسی کشورهای عضو عدم‌تعهد در روز شانزدهم اسفند، اجلاس رسمی سران کشورها با سخنرانی ایندیرا گاندی رئیس جدید جنبش عدم‌تعهد و فیدل کاسترو رئیس سابق این جنبش، آغاز شد. خانم گاندی در بخش کوتاهی از سخنان خود خواستار پایان مسالمت‌آمیز جنگ بین ایران و عراق شد، ولی فیدل کاسترو بدون اشاره به هجوم سراسری عراق به ایران صدام را یک صلح‌طلب خواند و از مواضع وی تقدیر کرد. خاویر پرز دکوئیار دبیرکل سازمان ملل، شیخ جابر الصباح امیر کویت و یاسر عرفات رئیس کمیته اجرایی سازمان آزادی‌بخش فلسطین نیز در سخنرانی خود در این اجلاس خواهان پایان‌دادن به جنگ ایران و عراق شدند.

دراین‌حال، تلاش‌های پشت پرده و غیررسمی هیئت‌های سیاسی کشورهای عربی حامی عراق و برخی کشورهای غیرعرب برای برگزاری اجلاس هشتم سران غیرمتعهدها در عراق به‌شدت پیگیری می‌شد. این رایزنی‌ها به‌قدری جدی بود که خبرگزاری جمهوری اسلامی به نقل از منابع آگاه، اعلام کرد: «به نظر می‌رسد اکثر کشورهای عضو جنبش عدم‌تعهد برای برگزاری هشتمین اجلاس سران در بغداد به یک اتفاق‌نظر رسیده باشند.»

رادیو ابوظبی نیز برگزاری اجلاس هشتم غیرمتعهدها در بغداد را حتمی دانست و به نقل از مطبوعات هند، گفت: «کلیه مشورت‌ها و تماس‌هایی که اکنون میان رهبران جنبش عدم‌تعهد در

جریان است حاکی‌از تشکیل هشتمین کنفرانس سران جنبش در بغداد می‌باشد.» فیدل کاسترو رئیس‌جمهور کوبا و رئیس سابق جنبش عدم‌تعهد نیز اعلام کرد که اکثر کشورها موافقت کرده‌اند که اجلاس آینده در بغداد برگزار شود.

احمد عزیزی قائم‌مقام وزیر امور خارجه ایران، بی‌آنکه این احتمال را رد کند امکان اتخاذ چنین تصمیمی را تقبیح کرد و گفت: «جنبش غیرمتعهدها با تغییر محل برگزاری اجلاس هفتم از بغداد به دهلی‌نو یک حرکت اصولی درجهت حفظ موازین انجام داد، ولی اگر این اجلاس با میزبانی بغداد برای جنبش عدم‌تعهد موافقت کند این امر نشانه ضعف جنبش در برخوردها و یک حرکت یأس‌آمیز در مسیر حرکت اصیل جنبش در آینده خواهد بود.» وی این اقدام را تزلزل در مواضع جنبش در حفظ اصول و نادیده‌گرفتن تجاوز به یک کشور عضو عدم‌تعهد دانست.

از سوی دیگر، روند سخنرانی‌ها و رایزنی‌ها کاملاً به نفع عراق بود؛ حسین شاه اردن ضمن فداکارانه خواندن انصراف عراق از برگزاری اجلاس هفتم، به‌جای فراخواندن دو کشور به متارکه جنگ و ارجاع حل اختلافات آنها به آخرین قرارداد منعقدشده بین ایران و عراق (قرارداد 1975 الجزایر)، اختلافات دو کشور را قدیمی و ریشه‌دار خواند و حل آن را به مجموعه‌ای از قراردادهای تاریخی بین دو کشور ارجاع داد. شاه حسین افزود: «کنفرانس باید وظیفه خود را درباره متوقف‌کردن جنگ انجام دهد و کمیته‌ای برای بررسی این امر تشکیل داده، موضع خود را دراین‌باره بیان کند، چون ادامه جنگ ارکان غیرمتعهدها را به لرزه درآورده است.» وی در آخر با بیان اینکه عراق خواهان صلح است و این ایران است که صلح را رد می‌کند، گفت: «باید موضع ما درباره طرفی که صلح را رد کند تحریم باشد.»

در روز چهارم اجلاس، موسوی نخست‌وزیر ایران، سخنرانی کرد. وی ضمن اشاره به اینکه ایران در زمان حمله عراق به‌علت مشکلات داخلی ناشی از وقوع انقلاب، آمادگی هیچ‌گونه واکنش مناسبی را برای دفاع از کشور نداشت، پیشنهاد صلح با صدام حسین را رد کرد و گفت: «اکنون به ما می‌گویند که به دشمن متجاوز کینه‌توز و حیله‌گر که عربده‌های مستانه‌اش به استغاثه بدل شده است رحم کنید. ما این را یک خیانت می‌دانیم، خیانت به ملت خود و خیانت به همه دولت‌های منطقه که هر روز ممکن است در معرض چنین تهاجمی قرار گیرند. ما می‌خواهیم متجاوز از تجاوز خود طرفی نبندد. ... همان سیاستمدارانی که این جنگ پرخسارت را بر ما تحمیل کردند و هنوز به‌قدر توان خود رژیم متجاوز را یاری می‌دهند، امروز بر آن‌اند تا صلحی پرخسارت و نیز توأم با ذلت بر ما تحمیل کنند.»

خبرگزاری فرانسه در بازتاب سخنان نخست‌وزیر ایران اعلام کرد: «ایران امروز با تأکید بر اینکه به عراق اجازه بهره‌مندی یا خشنودی از پایان جنگ را نخواهد داد کمترین بارقه امیدی را که برای پایان جنگ خلیج [فارس] در اجلاس سران کشورهای غیرمتعهد وجود داشت، از بین برد.»

سرانجام در بیستم اسفندماه، کارگروه سیاسی جنبش عدم‌تعهد برای تصویب قطعنامه پایانی اجلاس تشکیل جلسه داد. از آنجا که طبق مقررات جنبش عدم‌تعهد، قطعنامه پایانی باید با موافقت و اجماع شرکت‌کنندگان تصویب می‌شد، موضوعات مورد نظر عراق و حامیانش به تصویب نرسید و درنتیجه جنبش عدم‌تعهد درباره جنگ ایران و عراق اعلام موضع نکرد.

در ادامه، کارگروه سیاسی اجلاس به‌منظور تصمیم‌گیری برای تعیین میزبان اجلاس آینده وارد شور شد، ولی باتوجه‌به سخنرانی تأثیرگذار رجایی خراسانی نماینده دائمی ایران در سازمان ملل متحد و اظهارات کنایه‌آمیز وی که درخواست کرد اجلاس آینده به‌جای بغداد در ویرانه‌های خرمشهر، قصرشیرین یا آبادان برگزار شود و همچنین پشتیبانی ایران از میزبانی طرابلس برای اجلاس بعدی، این کارگروه به‌رغم پشتیبانی کشورهای حامی عراق به اتفاق‌نظر نرسید و قرار شد هیئت‌رئیسه جنبش درباره میزبان آینده آن تصمیم‌گیری کند. درنهایت، باتوجه‌به استدلال هیئت ایرانی مقرر شد که تعیین محل برگزاری اجلاس بعدی تا سال 1985 (1364) مسکوت بماند و بدین‌ترتیب ایران در هر دو موضوع مورد اختلاف با عراق به پیروزی دست یافت.

گفتنی است ایران علاوه‌بر رایزنی‌های سیاسی متداول برای ممانعت از برگزاری هشتمین اجلاس غیرمتعهدها در بغداد، باتوجه‌به نقش کارساز هندوستان به‌عنوان میزبان اجلاس هفتم، اقدامات مؤثر دیگری نیز انجام داد. به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، وزیر امور خارجه ایران در گفت‌وگو با سفیر هند در ایران - که در آن زمان در دهلی‌نو به سر می‌برد - اعلام کرد: «ایران در نظر دارد درصورت علاقه‌مندی هند ... برای میانجیگری بین ایران و عراق از فعالیت هیئت اعزامی غیرمتعهدها جلوگیری نکند؛ اما اگر بغداد به‌عنوان میزبان بعدی اجلاس مشخص شود ایران دراین‌خصوص تغییر عقیده خواهد داد.»⁽¹⁾

برعکس اوضاع به‌هم‌ریخته و نابسامان اقتصاد عراق، اقتصاد ایران در این دوره با عبور از بحران به یک ثبات نسبی رسید.

روزنامه فایننشال تایمز، در بررسی کلی اقتصاد ایران نوشت: «ایران با افزایش فروش نفت در چهار ماه گذشته، توانسته است تولید خود را به روزانه 3 میلیون بشکه ترقی دهد و ذخایر ارزی ایران که قبلاً تنزل یافته بود اکنون بهبود نسبی یافته است. در بودجه ایران برای سال آینده - که از 21 مارس [اول فروردین 1362] آغاز می‌شود - درآمدهای نفتی 21 میلیارد دلار منظور شده است

و نیازهای ارزی ایران نیز با احتساب خریدهای تسلیحاتی 20 میلیارد دلار خواهد بود.»

نشریه بانک وست فیستر نیز با اعلام اینکه اقتصاد ایران دوران آشفتگی پس از انقلاب را پشت سر گذاشته است، درباره رونق اقتصاد کلان ایران نوشت: «تولید داخلی ایران اخیراً افزایش متوسطی را نشان می‌دهد و در بخش نفتی و پتروشیمی نیز پیشرفت‌های فراوانی ثبت شده است.» این نشریه افزایش ذخایر ارزی ایران از یک میلیارد دلار به 5 میلیارد دلار را که 4 میلیارد دلار آن در ماه‌های اخیر بوده است، نتیجه سیاست‌های متفکرانه مسئولان ایران در امر فروش نفت دانست.

سهولت و رونق فروش نفت ایران در این دوره به‌حدی بود که ایران در مقام سومین تأمین‌کننده نفت ژاپن با موضع‌گیری در مقابل اهمال‌کاری شرکت‌های نفتی آن کشور در خرید نفت ایران، اولتیماتوم داد که ممکن است از اواخر فروردین، فروش نفت به شرکت‌های ژاپنی را متوقف کند.

مجله اکونومیست دایجست، با اذعان به رونق اقتصاد ایران درباره نگاه دولت‌های غربی به ایران نوشت: «عادی‌شدن فرایند لیبرالیزه‌کردن صحنه اقتصادی - اجتماعی ایران، دولت‌های غربی را به ارزیابی مجدد بازار ایران سوق می‌دهد. بازرگانان و دولت‌های غربی ایران را امیدبخش‌ترین بازار درحال ترقی و پیشرفت سریع در خاورمیانه توصیف می‌کنند.»

از دیگر نشانه‌های بهبود اوضاع اقتصادی ایران استقبال بازرگانان و صاحبان صنایع انگلیس از افزایش مبادلات تجاری با ایران بود. این امر به‌دنبال برگزاری نشستی با موضوع مناسبات اقتصادی انگلستان با ایران نمایان شد. در این گردهمایی که توسط انجمن خاورمیانه در تاریخ دهم فروردین 1362، برگزار شد، نمایندگان شرکت‌های مختلف انگلستان به گسترش تجارت خود با ایران ابراز علاقه کردند؛ در اولین گام اجرای این تصمیم مقرر شد هیئتی به نمایندگی از اتحادیه ماشین‌آلات ساختمانی و هیئتی از نمایندگان اتاق بازرگانی انگلیس در فروردین‌ماه به ایران سفر کنند.

بااین‌همه، فایننشال تایمز تأثیر کاهش قیمت نفت را، که با تصمیم کشورهای عضو اوپک در لندن رخ داد، در روند بهبود وضع اقتصادی ایران بسیار بدبینانه پیش‌بینی و اعلام کرد: «ایران برای شکست در جنگ قیمت‌ها بهای سنگینی پرداخت خواهد کرد؛ با این شکست همه تلاش‌هایی که برای جلب حمایت مجدد طبقات متوسط می‌شود، نقش برآب خواهد شد.» به نظر می‌رسد این پیش‌داوری بیش از حد بدبینانه و مغرضانه بود، زیرا با احتساب سهمیه جدید، ایران می‌توانست از راه فروش حداقل یک میلیون و 600 هزار بشکه نفت به پایه قیمت حداقل 29 دلار، درآمدی را کسب کند که حداکثر 36 میلیارد تومان کمتر از میزان پیش‌بینی‌شده در بودجه سال جدید بود و بنا به پیش‌بینی منابع اقتصادی با برخی صرفه‌جویی‌ها، اخذ وام و خریدهای مدت‌دار یا افزایش فروش نفت این اختلاف درآمد و هزینه قابل‌ترمیم بود.

در این دوره برخی مشکلات اقتصادی عراق که منشأ آن کمبود ارز و علت آن نیز محدودیت این کشور در صدور نفت بود، نمایان شد. طبق اعلام منابع آگاه، نیاز ارزی ماهانه عراق برای تأمین مخارج کشور حدود 5/1 میلیارد دلار بود که قبل از جنگ با صدور بیش از 3 میلیون بشکه نفت از سه طریق برآورده می‌شد:

از این مبادی صدور نفت، نخستین خط لوله به‌دلیل اختلافات سیاسی بین عراق و سوریه در سال 1356 و در ادامه با شروع جنگ تحمیلی به‌علت همسویی و همراهی سیاست‌های سوریه با ایران مسدود شد. خط لوله نفتی سوم نیز درپی شروع جنگ و مسدود‌شدن اروندرود بدون استفاده ماند. بدین‌ترتیب تنها راه برای صدور نفت عراق مسیر بندر یومورتالیک ترکیه بود؛ منابع خبری ظرفیت صدور نفت ازطریق این لوله نفتی را بین 55 هزار تا 700 هزار بشکه در روز اعلام می‌کردند که با احتساب قیمت حدود 30 دلار در هر بشکه میانگین درآمد این کشور برای هر ماه 540 میلیون دلار برآورد می‌شد، درحالی‌که هزینه عراق ماهانه 5/1 میلیارد دلار بود و این مبلغ فقط یک‌سوم از نیازمندی‌های ارزی عراق را تأمین می‌کرد. براین‌اساس، حتی باوجود کمک‌های عربستان سعودی و کویت که به گفته منابع خبری درآمد فروش 600 هزار بشکه نفت خود را در روز به تأدیه بدهی‌های عراق اختصاص داده بودند،⁽¹⁾بازهم این کشور برای تأمین مخارج جنگ ماهانه حداقل 500 هزار دلار کمبود داشت و این کسری بودجه در این دوره به‌وضوح خود را نشان داد.

اکونومیست نشریه اقتصادی چاپ لندن، دراین‌باره نوشت: «خزانه عراق اینک تهی شده است.» خبرگزاری فرانسه نیز اعلام کرد: «عراق با مشکلات مالی سختی روبه‌رو است.» همچنین خبرگزاری رویتر گزارش داد: «یک سخنگوی وزارت اقتصاد آلمان غربی اعلام کرد که عراق به این کشور گفته است توانایی بازپرداخت بدهی‌های خود را که سررسید آنها امسال و سال آینده است، ندارد.»⁽²⁾

عراق برای تأمین کسری بودجه خود سه راهکار در پیش گرفت:

چند نمونه از اقدامات مقامات عراقی و نیز حامیان عربی آنها برای جبران کسری بودجه این کشور چنین است:

درخواست مهلت از فرانسه، آلمان و ژاپن برای بازپرداخت بدهی‌ها، دریافت وام 5/30 میلیون دلاری از بانک توسعه اسلامی در جده، نامه صدام حسین به سران کشورهای حوزه خلیج‌فارس و درخواست کمک بلاعوض از آنها و انعقاد قرارداد 70 میلیون دلاری با یک شرکت مقاطعه‌کاری به‌منظور توسعه خط لوله نفت عراق و ترکیه. علاوه‌براین، بانک مرکزی اردن هم با اعطای یک اعتبار 65 میلیون دلاری به عراق موافقت کرد.

در این دوره همچنین خبرهایی درباره ایجاد خط لوله‌های نفتی به مقصد دریای سرخ و خلیج عقبه ازطریق دو کشور عربستان و اردن برای بی‌نیاز کردن عراق از مسیر مسدودشده خلیج‌فارس و سوریه انتشار یافت و حتی طرح کلی آن نیز اعلام شد. طارق عزیز معاون نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه عراق نیز جزئیاتی را دراین‌باره بیان کرد که شامل اعلام موافقت مقامات عربستان با احداث خط لوله‌ای با ظرفیت انتقال 5/1 میلیون بشکه در روز و با هزینه 2 میلیارد دلار در مدت سه سال بود. بااین‌حال تا پایان دوره، خبر قابل‌توجهی از پیشرفت مذاکرات دراین‌باره انتشار نیافت.⁽¹⁾

روابط فرانسه و عراق که درپی سفر طارق عزیز به پاریس در نیمه دی‌ماه سال 1361 با هدف تحکیم روابط، خرید جنگ‌افزار و گفت‌وگو درباره چگونگی بازپرداخت بدهی‌های عراق به آن کشور گرم‌تر شده بود،⁽²⁾* در این دوره نیز ادامه یافت. این روابط گرم و حمایت همه‌جانبه فرانسه از عراق به‌حدی گسترده و فراگیر بود که اکونومیست روزنامه معتبر انگلیسی دراین‌باره نوشت: «به نظر می‌رسد فرانسه تقریباً به‌اندازه عراق تضمین می‌کند که ایران برنده جنگ نیست. ظرف هجده ماه گذشته، فرانسه با عرضه تانک‌ها و توپخانه‌ها، موشک‌ها و هواپیماها به عراق به بزرگ‌ترین تأمین‌کننده غربی تسلیحات عراق تبدیل شده است.»

هفته‌نامه اویشن ویک‌اند اسپیس تکنولوژی (هفته‌نامه هوانوردی و تکنولوژی فضایی) نیز درباره قابلیت‌های فنی - نظامی تسلیحات واگذارشده به عراق نوشت: «فرانسه نفوذ اصلی را در عراق دارد و جنگنده‌های میراژ اف1 و انواع فراوان موشک زمین‌به‌هوا و هوابه‌هوا دراختیار عراق می‌گذارد. میراژ اف1 مجهز به موشک‌های هوابه‌هوای 550 است که با اشعه مادون‌قرمز هدایت می‌شود و همچنین

موشک530 که به‌وسیله رادار هدایت می‌شود.» این نشریه افزود: «عراق از میراژ اف1 و بالگردهای سوپر فرلئون برای حمله به پایانه نفتی در شمال خلیج‌فارس استفاده کرد و موشک‌های اگزوسه را برای عملیات ضدکشتی و نیز هرگونه عملیاتی که در آب‌ها انجام می‌شود به کار می‌گیرد.»

علاوه‌براین، دولت فرانسه معادل 4/4 میلیارد فرانک، توپخانه و دو نوع رادارهای مراقبت زمینی (رازیت و راپیر) که قابلیت کشف تحرکات افراد و خودروهای ایرانی را تا شعاع 14 و 30 کیلومتری داراست، دراختیار عراق قرار داد.

علاوه‌براین، روابط حمایت‌گرانه کشورهای منطقه از عراق در این دوره نیز همانند گذشته ادامه یافت. گزارش‌های منابع اطلاعاتی حاکی‌از ارسال روزانه اسلحه، مهمات و تجهیزات نظامی از مرزهای اردن، عربستان و کویت به عراق بود. در همین خصوص رسانه‌ها، خبری را درباره نقش واسطه‌گری و خدماتی اردن در تجهیز ارتش و خصوصاً نیروی هوایی عراق منتشر کردند. افزون‌براین، اطلاعاتی نیز درباره اقدامات مصر در تجهیز نیروی هوایی عراق و ارسال جنگنده‌های ساخت چین پس از مونتاژ آن در خاک مصر انتشار یافت.

از دیگر مسائل درخور توجه در این دوره گرم‌شدن روابط غیررسمی امریکا و عراق با واسطه‌گری مصر بود. در اوایل این دوره، مبارک رئیس‌جمهور مصر، اذعان کرد که سرگرم میانجیگری برای ازسرگیری روابط میان عراق و امریکاست؛ درپی این اقدامات بود که وزیر کشاورزی امریکا اعلام کرد که این کشور وام و اعتباری به مبلغ حدود 68 میلیون دلار به عراق اختصاص داده تا بتواند از امریکا اقلام کشاورزی خریداری کند. نشریه المجله نیز با اعلام اینکه امریکا اخیراً بالگردهای نظامی پیشرفته و کامیون‌های نظامی دراختیار عراق قرار داده، از بهبود روابط دو کشور در امور دیپلماتیک خبر داد و به نقل از منابع آگاه نوشت: «امریکا آماده است روابط دیپلماتیک خود را با عراق آشکار سازد... احتمال دارد به‌زودی دراین‌خصوص ازسوی دو طرف اقداماتی انجام شود.»

انگلستان به‌علت اشباع بازار نفت براثر اضافه تولید نفت عربستان و پر‌شدن انبارهای ذخایر نفتی کشورهای مصرف‌کننده نفت، قیمت هر بشکه نفت خود را 3 دلار کاهش داد؛ درپی این اقدام انگلیس، نیجریه، از اعضای تقریباً با نفوذ اوپک، اعلام کرد که به‌منظور مقابله با این اقدام و برای ازدست‌ندادن مشتری‌های نفتی خود، 5/5 دلار از قیمت نفت خود را در هر بشکه کاهش خواهد داد. عربستان سعودی که همواره در تصمیم‌گیری‌های اوپک به نفع مصرف‌کنندگان نفت و به‌ویژه کشورهای غربی و امریکایی رأی می‌داد، در اولین اقدام برای مقابله با این تصمیم نیجریه و برای

دردست‌گرفتن ابتکارعمل، شش کشور عضو شورای همکاری خلیج‌فارس را که همگی عضو اوپک بودند، به یک جلسه فوق‌العاده فراخواند و به‌اصطلاح درصدد رهبری جنگ قیمت‌ها برآمد.

بی‌بی‌سی نتیجه این جلسات را کاهش قیمت نفت از پایه 34 دلار در هر بشکه اعلام کرد و میزان آن را 4 دلار تخمین زد، ولی تصمیم نهایی را منوط به موفقیت شش کشور عضو شورای همکاری خلیج‌فارس در جلب آرای سایر کشورهای تولیدکننده نفت همچون انگلستان، مکزیک و نروژ - که عضو اوپک نبودند - دانست.

آسوشیتدپرس نیز در گزارشی تحلیلی، به نقل از زکی یمانی، از موافقت اولیه برای کاهش قیمت نفت خبر داد. این خبرگزاری هدف عربستان از تلاش‌های اخیرش را کاهش 4 دلار در هر بشکه اعلام کرد. به‌دنبال مخالفت یا همراه‌نشدن برخی کشورهای صادرکننده نفت با این تصمیم، مانع سعید العتیبه وزیر نفت امارات متحده عربی، با بیان اینکه دفاع از قیمت 34 دلار، دیگر در سیاست کشورهای عربی جایگاهی ندارد، تهدید کرد چنانچه ظرف یک هفته تصمیمی درباره قیمت جدید نفت گرفته نشود، این کشورها ممکن است تا 7 دلار قیمت نفت صادراتی خود را کاهش دهند.

در دوازدهم اسفند، گروهی از کشورهای عضو اوپک در یک نشست غیررسمی و غیرعلنی در لندن گرد هم آمدند تا به رایزنی درباره وضعیت جدید قیمت نفت بپردازند.

دراین‌حال، آسوشیتدپرس اعلام کرد کالدرون برتی وزیر نفت ونزوئلا با هدف ترغیب محمد غرضی وزیر نفت ایران برای شرکت در اجلاس وزرای نفت کشورهای عضو اوپک در لندن به ایران سفر می‌کند. خبرگزاری فرانسه نیز ضمن اعلام موضع ایران مبنی‌بر مخالفت با کاهش قیمت نفت افزود: «ایران خواهان کاهش تولید نفت عربستان برای برقراری موازنه در بازار نفت است.»

اولین جلسه غیررسمی و غیرعلنی وزرای نفت اوپک که ایران نیز در آن شرکت داشت، شانزدهم اسفند در لندن تشکیل شد. شبکه سی.ان.ان. امریکا درباره موضع وزیر نفت ایران در این جلسه گفت: «غرضی در جلسه امروز اعلام کرد که هرگز با کاهش قیمت یا میزان تولید نفت ایران موافقت نخواهیم کرد. وی گفت: پادشاهی سعودی باید تولید نفت خود را تاحد 3 میلیون بشکه در روز کاهش دهد. وی فشار فعلی بر بازار نفت را نتیجه افزایش تولید عربستان اعلام کرد و افزود: از اوایل سال جاری مسیحی متوسط تولید روزانه نفت اوپک کاهش یافته، اما کشورهای صنعتی اکنون تاحد زیادی از ذخیره‌های نفتی گذشته که به‌علت تولید بیش از حد عربستان سعودی ایجاد شده است، استفاده می‌کنند تا کشورهای تولید‌کننده نفت را تحت فشار قرار دهند.»

سرانجام نخستین جلسه اصلی و غیررسمی اوپک با شرکت سیزده کشور عضو در دو مرحله و در روزهای هفدهم و هجدهم اسفند برگزار شد، اما به‌دلیل مخالفت ایران با کاهش قیمت نفت و باتوجه‌به اینکه تصمیمات اوپک باید با اجماع آرای شرکت‌کنندگان تصویب شود، این جلسه بدون دستیابی به نتیجه پایان یافت.

ایران برای مقابله با کاهش قیمت نفت، پیشنهاد سهمیه‌بندی مجدد و کاهش صدور نفت کشورهای

عضو را مطرح کرد و بر این امر اصرار داشت. هنردوست معاون وزیر نفت، حتی اعلام کرد که ایران حاضر است صادرات نفت خود را از 5/2 میلیون بشکه به 5/1 میلیون بشکه کاهش دهد.

در دومین دور جلسه اوپک، بحث درباره کاهش تولید عربستان سعودی جدی‌تر شد و علاوه‌بر ایران، لیبی هم خواستار کاهش تولید نفت عربستان شد. دراین‌حال، عربستان برای کاستن از این فشارها کوشید تا عراق را قانع کند که از سهمیه رسمی یک میلیون بشکه‌ای خود - که فقط توان صدور حدود 700 هزار بشکه آن را داشت - بکاهد و به سهمیه 800 هزار بشکه‌ای رضایت دهد.

یونایتدپرس با اشاره به تلاش فراوان عربستان سعودی و حضور بیست‌ویک روزه زکی یمانی وزیر نفت عربستان در لندن برای فراهم‌آوردن وضعیت مطلوب و متناسب با سیاست‌های کشورش، این مرحله از جلسات اوپک را طولانی‌ترین دوره جلسات این سازمان خواند.

در میان همین کشمکش‌ها، رادیو امریکا از موافقت کشورهای عضو اوپک برای کاهش 5 دلاری قیمت نفت خبر داد. این رادیو افزود که کشورهای عضو اوپک درصدد هستند تا عربستان را برای کاهش میزان تولید نفتش قانع کنند. یک روز بعد از اعلام این خبر، غرضی وزیر نفت ایران در سخنانی که حاکی‌از ناکامی ایران در پیشبرد اهداف خود در این اجلاس بود، گفت: «ما پیشنهاد کرده‌ایم که تولید فعلی نفت کشورهای عضو اوپک از 5/17 میلیون بشکه در روز به‌مدت دو ماه به 14 میلیون بشکه در روز کاهش یابد و در پایان این دو ماه، مجدداً وضعیت بازار، قیمت‌ها و سهمیه کشورها بررسی شود، ولی این پیشنهاد مورد قبول سایر کشورها قرار نگرفت.»

وی سپس درباره کاهش قیمت نفت گفت: «امروز خطر بالقوه برای نفت موجود است، به‌ویژه مطالبی را شنیده‌ام که اگر اجلاس به توافق عمومی دست نیابد احتمال سقوط قیمت نفت تا 24 دلار یا کمتر وجود دارد. ... دراین‌میان باید نقش تولید نفت دریای شمال را در نظر گرفت که تولیدی حدود 2/2 میلیون بشکه در روز دارد و به عناوین مختلف اوپک را تحت فشار قرار می‌دهد تا خودش رهبری تعیین قیمت نفت و در آینده سهمیه‌بندی‌ها را برعهده بگیرد و قدرت سیاسی اوپک به دریای شمال منتقل شود.»

بدین‌ترتیب طولانی‌ترین مباحث اوپک در 24 اسفند 1361، با اعلام توافق درباره قیمت نفت به میزان بشکه‌ای 29 دلار و با سقف تولید 5/17 میلیون بشکه در روز پایان یافت.

در ادامه سیاست هم‌گرایانه جمهوری اسلامی ایران و سوریه، یک هیئت بلندپایه سیاسی و اقتصادی سوری به‌منظور توسعه همکاری‌های دوجانبه در اواسط فروردین به تهران سفر کرد. درپی این سفر، دو کشور یک قرارداد نفتی و یک تفاهم‌نامه اقتصادی امضا کردند که براساس آن ایران در مقابل عرضه 6 میلیون تن نفت خام در سال، پول نقد و کالاهای مورد نیاز خود را از سوریه دریافت می‌کرد. این توافق به‌مدت 10 سال قابل‌تمدید بود. البته یک میلیون تن از

این نفت به‌صورت بلاعوض به سوریه صادر می‌شد، که به گفته اغلب کارشناسان خارجی، این اقدام برای جبران قطع درآمد سوریه درپی مسدودکردن لوله انتقال نفت عراق به بندر بانیاس بود، زیرا سوریه به درخواست ایران لوله انتقال نفت عراق را که روزانه 300 هزار بشکه نفت ازطریق خاک سوریه به بندر بانیاس می‌رساند، مسدود کرده بود و لذا ایران برای جبران قطع این ترانزیت نفتی آن مقدار نفت را به‌شکل بلاعوض برای سوریه در نظر گرفته بود.

درپی وقوع چند انفجار در اماکن، شرکت‌ها و تأسیسات مربوط به دولت فرانسه در شهر کراچی پاکستان، پلیس این کشور عده‌ای از دانشجویان ایرانی را به‌دفعات دستگیر و علاوه‌بر بازجویی، محل سکونت آنان را نیز تفحص کرد. به‌مرور زمان این دانشجویان به‌علت مرتبط‌نبودن با انفجارهای مذکور آزاد شدند. دراین‌حال به نوشته روزنامه النهار، یک گروه مخالف دولت عراق به نام "مجاهدین عراقی" در تماس با این روزنامه، مسئولیت این انفجارها را برعهده گرفته و اعلام کرد تا زمانی‌که فرانسه از عراق حمایت کند این گروه عملیات‌های خود را در سراسر جهان علیه منافع فرانسه ادامه خواهد داد. این درحالی بود که دفتر مجاهدین عراقی در تهران از پذیرفتن هرگونه مسئولیتی دراین‌باره امتناع کرد.

در نیمه اسفندماه نیز یک بمب نسبتاً قوی در دفتر هواپیمایی فرانسه (ایرفرانس) در بغداد منفجر شد؛ در این حادثه رئیس عراقی این شرکت هواپیمایی کشته و عده‌ای نیز زخمی شدند. این‌بار نیز یک گروه مخالف دولت عراق به نام جنبش مجاهدین عراقی در تماس با روزنامه النهار مسئولیت این بمب‌گذاری را برعهده گرفت. دراین‌حال خبرگزاری عراق این انفجار را به طرف‌داران ایران و سوریه نسبت داد.

سومین انفجار نیز که شدیدتر و تأثیرگذارتر بود و تلفات بیشتر‌ی نیز داشت انفجار ساختمان هفت‌طبقه سفارت امریکا در بیروت بود که در تاریخ 29 فروردین 1362 رخ داد. براثر این انفجار، 62 تن ازجمله 17 امریکایی، که مسئول بخش خاور نزدیک و جنوب آسیایی سازمان سیا و همچنین 6 تفنگ‌دار نیز در بین آنها بودند، کشته و 210 تن زخمی شدند. طبق برخی اخبار قرار بود فیلیپ حبیب فرستاده ویژه رئیس‌جمهور امریکا نیز در زمان انفجار در ساختمان مزبور حضور داشته باشد، ولی تأخیر وی موجب نجاتش شد. 10 دقیقه پس از انفجار، شخصی که خود را وابسته به سازمان جهاد اسلامی می‌خواند، مسئولیت این انفجار را بر عهده گرفت.

این انفجار بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت، منابع خبری غرب همچون بی‌بی‌سی، رادیو اسرائیل، خبرگزاری آسوشیتدپرس، رادیو صدای امریکا و... گروه‌های طرف‌دار ایران و به‌ویژه شیعیان لبنانی را مسئول این انفجار معرفی کردند.

موسوی نخست‌وزیر با موضع‌گیری دراین‌باره هرگونه دخالت ایران در این واقعه را رد کرد و گفت: «رسانه‌های غربی سعی می‌کنند این کار را به ایران نسبت دهند که این خود یک توطئه گسترده است، باید ریشه‌های این انفجار و حرکت‌ها را در واکنش‌های سیاسی - اجتماعی منطقه جست‌وجو کرد و ربطی به کشور ما ندارد.» وی افزود: «ما با هوشیاری رسانه‌های خود قادر خواهیم بود با این توطئه مقابله کنیم.»

باوجود آنکه ده هفته قبل از این حادثه (16 بهمن 1361) یک مرکز تحقیقات مربوط به فلسطینیان در بیروت براثر بمب‌گذاری منهدم شده و 128 فلسطینی در آن حادثه کشته یا زخمی شده بودند، آلن جرج سخنگوی وزارت امور خارجه امریکا، روز بعد از انفجار، دست‌داشتن سازمان آزادی‌بخش فلسطین را در این حادثه رد کرد. هرچند دو روز بعد، معاون وزیر امور خارجه امریکا اعلام کرد که هنوز نمی‌توانیم بگوییم که عاملان انفجار با سازمان آزادی‌بخش فلسطین یا هر گروه دیگری در ارتباط نیستند. وی همچنین با اعلام اینکه سازمان جهاد اسلامی یک گروه وابسته به ایران است، از نسبت‌دادن صریح انفجار سفارت امریکا به این گروه خودداری کرد و گفت: احتمال دارد که انفجار مزبور با هماهنگی و انسجام کامل انجام نشده باشد. وی همچنین این فرضیه را مطرح کرد که احتمال اینکه عاملان انفجار یک گروه تروریستی بدون ارتباط با هیچ‌کس باشند نیز وجود دارد.

به‌هرحال، باوجود برخی تلاش‌ها و جوسازی‌ها، مقامات رسمی امریکا تا آخر این دوره از انتساب این عمل به ایران یا گروه‌های وابسته به آن خودداری کردند.

روزشمار جنگ یکشنبه 1 اسفند 1361 6 جمادی‌الاول 1403 20 فوریه 1983

1

قرارگاه خاتم‌الانبیا(ص) طرح عملیاتی کربلای11 را امروز با امضای مشترک محسن رضایی و سرهنگ علی صیاد شیرازی به قرارگاه‌های کربلا و نجف - که قرارگاه‌های سازمانی شرکت‌کننده در عملیات والفجر1 می‌باشند - ابلاغ کرد.⁽¹⁾

براساس این طرح، مقرر شد با بهره‌گیری از بخشی از استعداد نیروی زمینی ارتش و یگان‌هایی از سپاه، عملیاتی در منطقه مرزی، حدفاصل بین شرق رودخانه طیب تا فکه به عرض حدود 40 کیلومتر در ارتفاعات حمرین و فوقی اجرا شود.⁽²⁾

هدف اصلی این عملیات در درجه اول تک به جبال حمرین و تکمیل تصرف آن⁽³⁾و نیز دستیابی به جبل فوقی در جنوب‌شرقی دهلران در جنوب استان ایلام است تا بدین‌وسیله پس از تسلط بر ارتفاعات منطقه، دشمن مجبور شود در دشت قرار گیرد و مقدمات برای پیشروی در عمق نیز فراهم شود.⁽⁴⁾-⁽⁵⁾

در طرح عملیاتی پیش‌بینی شده است که 88 گردان سپاه پاسداران (سپاه7 حدید با 38 گردان و سپاه11 قدر با 50 گردان) و ارتش نیز با 29 گردان (لشکر21 پیاده حمزه با 15 گردان شامل 9 گردان پیاده و 6 گردان مکانیزه زرهی) و تیپ55 هوابرد شیراز (4 گردان)؛ تیپ58 ذوالفقار (5 گردان)؛ تیپ84 خرم‌آباد (3 گردان) و تیپ37 زرهی شیراز (2 گردان) در این عملیات شرکت و تحت امر دو قرارگاه تاکتیکی کربلا و نجف اجرای عملیات کنند.⁽⁶⁾

براین‌اساس، احمد کاظمی (فرمانده سپاه7 حدید از سپاه پاسداران) و سرهنگ سلیمانجاه (فرمانده لشکر21 حمزه از ارتش) به فرماندهی قرارگاه کربلا (قرارگاه مشترک سپاه و ارتش) و ابراهیم همت (فرمانده سپاه11 قدر از سپاه پاسداران) و سرهنگ! "منوچهر دژکام (فرمانده قرارگاه نجف ارتش) به فرماندهی قرارگاه نجف (قرارگاه مشترک سپاه و ارتش) منصوب شدند. (سند شماره 216/ د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راویان قرارگاه خاتم (زمان‌زاده و رنجبر)، 6/12/1361 تا 23/12/1361، ص295.)

ضمناً خط دو قرارگاه، شیار بجلیه تعیین شد که در شمال از زبیدات تا شیار بجلیه به‌عهده قرارگاه کربلا و از بجلیه تا رودخانه دویرج (شامل بخش انتهایی حمرین و ارتفاع فوقی) به‌عهده قرارگاه نجف قرار داده شد.

در بخشی از این طرح عملیاتی آمده است:

«1. مانور

قرارگاه عملیاتی خاتم‌الانبیا(ص) با استفاده از غافلگیری و در شرایط دید محدود از زبیدات در شمال تا رودخانه دویرج در جنوب با قرارگاه‌های کربلا و نجف به‌منظور تصرف ارتفاعات حمرین و جبل فوقی تک نموده و آماده می‌شود بنا به دستور، تک را به‌سمت جنوب و غرب ادامه دهد. لشکر16 زرهی و 92 زرهی و 77 پیاده به پدافند از مناطق محوله ادامه می‌دهند، این عملیات در 2 مرحله به شرح زیر اجرا می‌گردد:

مرحله‌1

قرارگاه کربلا در شمال (راست) و قرارگاه نجف در جنوب (چپ) در مناطق محوله با ایجاد شکاف در مواضع دشمن، تک نموده، ارتفاعات حمرین را تصرف، نیروهای دشمن را منهدم و خط پیروزی را تأمین می‌نماید.

مرحله2

پس از تصرف ارتفاعات حمرین و تأمین خط پیروزی، قرارگاه نجف به تک خود ادامه داده، جبل فوقی را تصرف و خط توفیق را تأمین می‌نماید.

قرارگاه کربلا ضمن تحکیم خط پیروزی، به تک قرارگاه نجف کمک می‌نماید.

یک آتش تهیه به‌مدت 15 دقیقه طرح‌ریزی و بنا به دستور اجرا خواهد شد. تقدم کلیه آتش‌ها در مرحله1 با قرارگاه کربلا و در مرحله2 با قرارگاه نجف خواهد بود.»⁽¹⁾

ضمناً در سازمان رزم، گردان327 توپخانه 105 م.م. کششی؛ گردان313 توپخانه (-) 155 م.م. کششی؛ گردان364 توپخانه (-) 155 م.م. کششی؛ گردان350 توپخانه 155 م.م. کششی؛ گردان397 توپخانه 203 م.م. کششی؛ گردان347 توپخانه 130 م.م. کششی؛ گردان343 توپخانه 130 م.م. کششی؛ آتشبار 105 م.م. از گردان368 توپخانه؛ آتشبار 105 م.م. از گردان383

توپخانه؛ آتشبار کاتیوشا از گردان362 توپخانه؛ آتشبار کاتیوشا از گردان372 توپخانه و گروه 33 توپخانه (عمل کلی قرارگاه خاتم‌الانبیا(ص)) و گروه 22 توپخانه (احتمالاً توپخانه لشکر92 زرهی اهواز است) نیز پشتیبانی آتش عملیات را بر عهده داشتند.»⁽¹⁾

براساس طرح عملیاتی، واحدهایی از هوانیروز مستقر در جنوب کشور مأموریت پشتیبانی از یگان‌های عملیاتی را بر عهده داشتند.

سازمان رزم هوانیروز در این عملیات شامل استعداد زیر است:

الف) گروه رزمی پشتیبانی عمومی اصفهان:

ب) گروه رزمی پشتیبانی مستقیم شماره3 کرمان:

ج) به گروه رزمی مسجدسلیمان ابلاغ شد آماده باشند درصورت نیاز و اعلام، تیم‌های آتش به منطقه عملیات روانه کنند و به پایگاه سرتیپ شهید "وطن‌پور" نیز ابلاغ شد بنا به دستور، خلبان و هلیکوپتر کبری به منطقه عملیات ارسال کنند.

د) پایگاه هوانیروز تهران:

این پایگاه نیز با آماده‌کردن یک فروند هواپیمای فرندشیپ؛ یک فروند هواپیمای فالکن و یک فروند هواپیمای توربو کماندر بنا به دستور در خدمت عملیات قرار گرفت.

ضمناً مقرر شد در طول عملیات، فرماندهی هوانیروز یا جانشین وی در قرارگاه خاتم‌الانبیا(ص) حضور داشته باشند.⁽²⁾

نیروی هوایی ارتش نیز براساس مأموریت محول‌شده برای استقرار سایت موشکی ضدهوایی نقطه‌ای را در ارتفاع 400⁽³⁾(در سلسله‌جبال حمرین) انتخاب کرد و دو نقطه دیگر؛ اولی در قسمت شمال آن در منطقه عمومی دهلران و دیگری در جنوب آن در ارتفاعات چنانه را برای استقرار قبضه‌های ضدهوایی اورلیکن در نظر گرفت. قبضه‌های اورلیکن، مأموریت پدافند هوایی را در مقابل هواپیماهای دشمن با سقف پرواز کوتاه و موشک‌های ضدهوایی، مأموریت پدافند هوایی را در مقابل هواپیماهای دشمن با سقف بلند بر عهده داشتند.⁽⁴⁾-⁽⁵⁾

1

در ادامه پیوستن نیروهای داوطلب به جبهه‌های جنگ و کمک‌های مردمی برای یاری رزمندگان اسلام، امروز نیروهای داوطلب بسیجی از شهرهای شیراز، اقلید، آباده (200 نفر)، بهشهر، نکا، پل سفید، ابهر، اراک، علی‌آباد، کردکوی، بندر دیر، دهدشت، کاشان، تربت حیدریه، قادرآباد و گروهی از روحانیون استان گیلان و همچنین یک‌صد و شصت‌ونهمین گروه اعزامی از خمینی‌شهر عازم مناطق جنگی شدند.

همچنین، 41 تن از کارکنان کارخانه قند فریمان برای بازسازی شهر هویزه عازم این شهر شدند. یک گروه پزشکی شامل 23 تن از پزشکان و متخصصان (با تخصص‌های گوناگون) نیز به ستاد مجروحان و مصدومان جنگ معرفی شدند تا به مناطق مورد نیاز اعزام شوند.

علاوه‌براین، 7 کامیون حامل کمک‌های مردم آشتیان و روستاهای تابعه و نهمین گروه از کامیون‌داران کازرون همراه با مصالح ساختمانی برای بازسازی آبادان اعزام شدند. صیادان شهرستان آستارا نیز تعداد 10 دستگاه قایق موتوری به‌منظور پشتیبانی رزمندگان به جبهه های جنگ اهدا کردند.⁽¹⁾

روزنامه کیهان در شماره امروز خود فهرستی از کمک‌های مردمی نقاط گوناگون کشور به جبهه‌های جنگ را درج کرده است. این کمک‌ها علاوه‌بر جنبه‌های قابل‌توجه مادی آن، به‌علت نوع کمک‌ها و اقشار مختلف اهداکنندگان که از مردم شهرهای بزرگ تا دورافتاده‌ترین روستاها را در بر می‌گیرد، بیانگر همبستگی شدید عاطفی و معنوی طبقات مختلف مردم با رزمندگان اسلام در جبهه‌های جنگ است بخش‌هایی از این کمک‌ها عبارت‌اند از:

کلاه و دستکش دست‌باف پشمی، چند تخته حصیر، نان خشک، مربا، ترشی، کتاب، مفاتیح‌الجنان، چراغ والور و...⁽²⁾-⁽³⁾

روابط عمومی وزارت بازرگانی نیز اعلام کرد: «ستاد تدارکاتی بازسازی و نوسازی مناطق جنگ‌زده مستقر در وزارت بازرگانی از تاریخ 28/5/1361

لغایت 30/11/1361 توانست بیش از 1800 دستگاه خودرو ازقبیل وانت، پیکان، رنو، لندرور، جیپ، مینی‌بوس، کامیون، اتوبوس، تانکر سوخت و آب، لیفتراک 5/3 تنی، ماشین آتش‌نشانی و موتورسیکلت به ستادهای مسئول در امر بازسازی و نوسازی مناطق جنگ‌زده ارسال دارد.»⁽¹⁾

1

امروز پیکر سرباز فریبرز موریم از کلیمیان مقیم شیراز - که در جبهه‌های جنگ به شهادت رسیده بود - در شیراز تشییع و به خاک سپرده شد. شرکت‌کنندگان در این مراسم با شعار "تا خون در رگ ماست، خمینی رهبر ماست" یاد این سرباز فداکار را گرامی داشتند. به همین مناسبت، جامعه کلیمیان امروز را عزای عمومی اعلام کرد.⁽²⁾

2

امروز در مناطق غرب و شمال‌غرب کشور براثر اقدامات عناصر مسلح غیرقانونی علیه مردم و نیروهای نظامی یک تن شهید و 4 تن مجروح، و از عناصر ضدانقلاب نیز 3 تن کشته شدند. درگیری افراد دمکرات و کومه‌له در حوالی دیواندره و تسلیم‌شدن 2 تن از افراد کومه‌له به نیروهای خودی از دیگر وقایع مهم امروز است.

افراد حزب دمکرات یکی از اهالی روستای قلعه گرگر در شمال کامیاران را به‌جرم همکاری با دولت به شهادت رساندند.⁽³⁾

در روستای کوچه‌طلا از توابع تکاب نیز در درگیری بین نیروهای خودی و عناصر حزب دمکرات، 2 تن از آنان کشته و 4 تن از افراد خودی زخمی شدند.⁽⁴⁾

در اشنویه نیز افراد این حزب شبانه به خانة مسکونی سرپرست نهضت سوادآموزی حمله کردند و او و مسئول روابط عمومی آنجا را گروگان گرفتند.⁽⁵⁾مهاجمان همه وسایل و لوازم موجود در خانه را به سرقت بردند.⁽⁶⁾

در حادثه دیگری در سردشت، عناصر مسلح غیرقانونی به پایگاه بناویله در جنوب‌شرقی این شهر حمله کردند که با مقاومت نیروهای پایگاه مواجه و با دادن یک کشته مجبور به فرار شدند.⁽⁷⁾

در روستای شاه‌قلعه در غرب دیواندره، افراد حزب دمکرات و گروه کومه‌له با هم درگیر شدند که براثر آن 3 تن از افراد کومه‌له کشته و 30 تن از آنان به‌دست عناصر حزب دمکرات خلع سلاح شدند.⁽⁸⁾

در شمال ارومیه، 2 تن از افراد کومه‌له ضمن تحویل یک اسلحه و 140 تیر فشنگ، خود را به پایگاه حماملار معرفی و درخواست امان‌نامه کردند.⁽⁹⁾

1

درحالی‌که خبری درمورد توافق طارق عزیز و مسعود رجوی درباره هماهنگی اقدامات علیه جمهوری اسلامی ایران منتشر شده است، عوامل سازمان مجاهدین خلق (منافقین) همچنان به فعالیت‌های خرابکارانه در داخل ایران ادامه می‌دهند.

به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، روزنامه کویتی السیاسه از توافق مسعود رجوی سرکرده سازمان مجاهدین خلق (منافقین) و طارق عزیز درباره موضوع پناهندگی نیروهای این سازمان به عراق خبر داده است. این روزنامه افزوده است: «[طارق] عزیز و رجوی موافقت کرده‌اند تا برای سرنگونی رژیم ایران عملیات خود را هماهنگ سازند. سال گذشته بعد از آنکه کوشش‌های بین‌المللی برای برقراری آتش‌بس بین دو کشور با شکست روبه‌رو شد، صدام حسین رئیس‌جمهور عراق، به مخالفان تبعیدی و ناراضی ایران پناهندگی داد.»⁽¹⁾

درعین‌حال، امروز افراد این سازمان با تیراندازی به یک پایگاه سپاه در گردنه حیران شهرستان آستارا یکی از نیروهای پایگاه را زخمی کردند.⁽²⁾

در همدان نیز 2 نفر از عناصر این سازمان برای ترور یکی از افراد شهربانی وارد منزل وی شدند که با مقاومت وی و رسیدن نیروهای شهربانی یکی از آنان دستگیر شد و دیگری گریخت. از شخص دستگیرشده یک اسلحه کلاشینکف به دست آمد.⁽³⁾

2

آقای هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس و نماینده امام در شورای عالی دفاع، امروز در جمع وزیر، معاونان و مدیران کل کشاورزی استان‌ها و گروهی از خانواده‌های شهدا سخنرانی کرد. وی در سخنان خود تحمیل جنگ به ایران را آخرین مرحله از اقدامات امریکا برای سرنگونی جمهوری اسلامی ایران برشمرد و با یادآوری برداشت‌های غلط امریکا از حمیت ملی ایرانیان و پایداری دربرابر ناملایمات اقتصادی و فشارهای سیاسی، اهداف شروع جنگ را اشغال بخش‌های نفت‌خیز و محروم‌کردن ایران از درآمدهای نفتی خواند.

رئیس مجلس صبر و پایداری مردم را از عوامل شکست نقشه امریکا عنوان و تصریح کرد: درحال‌حاضر عراق در چاهی که دشمنان برای ما کنده بودند، افتاده و این امر به‌دلیل حضور مردم در صحنه و فداکاری آنان است و جبهه جنگ و جهاد، جبهه‌ای است که از مرزها تا

مزرعه‌های اعماق کویرهای این مملکت گسترده است.

وی افزود: «دشمنان ما وقتی جنگ را به ما تحمیل کردند که در سایر موارد از ما شکست خوردند. امریکا و دیگر دشمنان ما وقتی در حاکم‌کردن لیبرال‌ها در این مملکت شکست خوردند، شروع به حرکت‌های ایذایی، مانند بایکوت اقتصادی کردند. آنها فکر می‌کردند مملکت که این‌همه وابسته است که تمام مایحتاج خود را از خارج می‌آورد، با قطع مواد اولیه و سایر نیازهایش دچار هرج‌ومرج داخلی می‌شود. ولی با تحمل مردم و تلاش کارمندان و کارگران، این حرکت هم شکست خورد. لذا آنها جنگ را شروع کردند و عمده نظر آنها در این جنگ، ایجاد مشکلات اقتصادی برای ما بود. آنها می‌خواستند با اشغال آبادان، ماهشهر و خرمشهر، ما را از امکانات خوزستان محروم کنند تا با قطع نفت خوزستان، کارخانه‌ها و اقتصاد ما فلج شود. امروز هم [موضوع] هزینه و مخارج جنگ مطرح است، ولی مردم در صحنه هستند و کمک‌های مردم چه ازلحاظ نیروی انسانی و چه کمک‌های مالی، دائماً به‌طرف جبهه‌ها سرازیر است. رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: خوشبختانه حالا قضیه معکوس شده است و کاری که دشمنان ما می‌خواستند سر ما بیاورند. بر سر عراق آمده است. عراق در مخمصه جنگ گرفتار شده است؛ زیرا عراق تصور می‌کرد با پول کشورهای عرب می‌تواند جنگ را ادامه دهد و فکر نمی‌کرد جنگ طولانی شود و این درحالی است که سربازان عراقی را با دادن پول‌های کلان و وعده و وعید، در پناه تانک‌ها و موشک‌های گران‌قیمت در جبهه‌ها حفظ می‌کنند. بنابراین، حفظ هر قطعه زمین برای عراقی‌ها میلیون‌ها تومان تمام می‌شود و این درحالی است که راه صدور نفت عراق از خلیج‌فارس و سوریه بسته شد و تنها مقدار ناچیزی نفت از ترکیه صادر می‌کند. کشورهایی مانند امریکا و فرانسه و کشورهای دیگر هم به‌سادگی امکاناتی دراختیار عراقی‌ها نمی‌گذارند. بنابراین، اگر عراق را در حالت رکود جنگی نگه داریم، نمی‌تواند تحمل کند. لذا شما مطمئن باشید با شیوه‌ای که ما در پیش گرفته‌ایم، نه‌تنها عراق، بلکه هرکس را که در منطقه مقابل ما قرار گیرد، از پای درمی‌آورید.»⁽¹⁾

1

امروز هیئت دولت به ریاست آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور، تشکیل جلسه داد. در پایان جلسه، نخست‌وزیر به سؤالات خبرنگاران درباره موضوعات طرح‌شده در جلسه دولت و امور جاری کشور پاسخ گفت.

وی درباره تأخیر در اجرای عملیات و ادامه جنگ اظهار کرد: همان‌طورکه بارها اشاره شده است، عملیات ادامه خواهد داشت و به‌صورت زنجیره‌ای باید بدان نگاه کرد. اصولاً برای قضاوت صحیح درباره یک عملیات باید به کلیات آن توجه کرد. عملیات ما متوقف نشده است و ضربات خود را به‌موقع به دشمن وارد خواهیم کرد.

موسوی درباره وضعیت توزیع نیز گفت: توزیع درکشور ما حالت پیچیده‌ای دارد و عوامل و مشکلات گوناگونی در این موضوع دخیل‌اند، مانند نقدینگی بزرگی که در دست مردم می‌باشد یا تورم‌زایی جنگ و محدودیت مبادی ورودی کشور. مشکل دیگر وجود احتکار و گران‌فروشی است که متأسفانه در سطح جامعه وجود دارد و درحال‌حاضر احساسات عمومی علیه این موضوع برانگیخته شده است و طبیعی است که این مشکل را باید ریشه‌ای حل کنیم.⁽¹⁾

1

مارتینز وزیر تجارت خارجی نیکاراگوئه، که برای تسلیم پیام دانیل اورتگا رئیس شورای بازسازی ملی این کشور و پیگیری توافق‌های انجام‌شده در سفر قبلی به تهران آمده است، بعد از دیدار با وزیر خارجه و تسلیم پیام اورتگا، با میرحسین موسوی دیدار کرد.

در این جلسه که کاظم‌پور اردبیلی، معاون امور اقتصادی و بین‌الملل وزارت امور خارجه نیز حضور داشت، ابتدا وزیر تجارت خارجی نیکاراگوئه درباره مبارزه علیه امپریالیسم و دشمنی امریکا با دو انقلاب نوپای ایران و نیکاراگوئه مطالبی را بیان کرد. سپس موسوی با تأکید بر اصل "نه شرقی، نه غربی" در سیاست خارجی جمهوری اسلامی و جایگاه ویژه و اهمیت خاصی که ایران برای ارتباط با کشورهای جهان سوم قائل است، گفت: نظام ما از روزهای اول استقرار، به‌دلیل همزادی انقلاب اسلامی با انقلاب مردم نیکاراگوئه و توطئه‌های امریکا علیه دو کشور، به کشور و مردم نیکاراگوئه توجه خاصی داشت و این موضوع در میان مردم نیز به چشم می‌خورد.⁽²⁾

2

احمد عزیزی قائم‌مقام وزارت امور خارجه، که به‌منظور تسلیم پیام رئیس‌جمهور ایران به حافظ اسد رئیس‌جمهور سوریه و گفت‌وگو با مقامات سوریه به آن کشور سفر کرده است، امروز با عبدالحلیم خدام معاون نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه سوریه، دیدار و گفت‌وگو کرد.

در این دیدار که وزیر مشاور در امور خارجه سوریه و مدیرکل آسیا - افریقای وزارت امور خارجه کشورمان و همچنین سفیر جمهوری اسلامی ایران در دمشق نیز حضور داشتند، روابط دوجانبه و موضوعات مورد علاقه دو کشور و تحولات اخیر در خاورمیانه بررسی شد.

عزیزی در این ملاقات ضمن اشاره به دستاوردهای مرحله مقدماتی عملیات والفجر و اهمیت راهبردی آن، دلایل تلاش رژیم بعثی صهیونیستی عراق و حامیان آن را برای سرپوش‌گذاشتن بر اهمیت این عملیات تشریح کرد. وی گفت: صدام برای اینکه از ایجاد یأس در دل حامیان خود جلوگیری کند تا به حمایتشان از او استمرار بخشند، مذبوحانه با یاری رسانه‌های گروهی استکبار جهانی تلاش می‌کند تا اهمیت راهبردی این عملیات را ناچیز و با ارائه ارقام کذب و غیرواقعی، خود را پیروز جلوه دهد.⁽³⁾وی پیش از این سفر، درمورد

موضوعات گفت‌وگوی خود با مقامات سوریه اعلام کرده بود در دمشق درباره نشست وزیران خارجه 3 کشور سوریه، لیبی و ایران، که در آینده نزدیک در تهران برگزار می‌شود، با عبدالحلیم خدام معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه سوریه، گفت‌وگو خواهد کرد.⁽¹⁾

1

امروز، رادیو بی‌بی‌سی سخنانی را از قول احمد طالب ابراهیمی وزیر خارجه الجزایر درمورد وضعیت مذاکرات برای خاتمة جنگ ایران و عراق، پخش و به تفسیر آن پرداخت. این رادیو ضمن تحلیل مواضع جدید ایران درباره شرایط صلح با عراق، به احتمال صرف‌نظر کردن ایران از شرط برکناری صدام حسین اشاره کرد. بخش‌هایی از گزارش رادیو بی‌بی‌سی چنین است:

به گفته دکتر طالب ابراهیمی: میانجیگری و مذاکرات برای خاتمه جنگ میان ایران و عراق در ماه ژوئن سال گذشته با بن‌بست مواجه شد. در آن زمان، دولت عراق مصرانه خواستار تشکیل جلسه با مقامات کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها در بغداد بود و درعین‌حال دولت ایران نیز سقوط حکومت صدام حسین را یکی از شرایط لازم برای خاتمه جنگ تعیین کرده بود، اما پس از چند هفته، دولت عراق از حق برگزاری جلسه غیرمتعهدها در بغداد چشم‌پوشی کرد و دولت ایران نیز از شرایط اولیه خود برای خاتمه جنگ صرف‌نظر کرد.

بی‌بی‌سی افزود: دولت ایران درظاهر هر چند وقت یک بار خواستار سرنگونی حکومت عراق می‌شود، ولی از اظهارات وزیر خارجه الجزایر چنین برمی‌آید که مقامات ایران شاید به‌طور خصوصی از این شرایط صرف‌نظر کرده‌اند. به گفته دکتر طالب ابراهیمی، الجزایر براساس سه شرط پیشنهادی دولت ایران، میانجیگری میان ایران و عراق را ادامه داده است و این سه شرط عبارت‌اند از: بازگشت به مرزهای تعیین‌شده مورد قبول طرفین در کنفرانس الجزیره در سال 1975؛ بازگشت آوارگان جنگی به کشورشان و پرداخت غرامت جنگ به ایران ازسوی دولت عراق. درمورد دو شرط اول، هیئت الجزایری موفق شده است دیدگاه‌های طرفین را به یکدیگر نزدیک‌تر سازد، اما شرط پرداخت غرامت جنگ توسط دولت عراق هنوز هم مانع اصلی بر سر برقراری صلح است. بی‌بی‌سی در ادامه افزود: احمد طالب ابراهیمی وزیر خارجه الجزایر، ظرف شش ماه گذشته، دو بار به تهران و یک بارهم به بغداد سفر کرده است، بدون آنکه از پیشرفت مذاکراتش با مقامات دو کشور خبری منتشر سازد. درواقع حمله اخیر نیروهای ایران به مواضع عراق این تصور را ایجاد کرد که میانجیگری‌های دولت الجزایر برای خاتمه جنگ نتیجه چندانی نداشته است، اما مقامات الجزایری می‌گویند که بنا به تقاضای طرفین مخاصمه و به این دلیل که الجزایر تنها دولتی است که هم ایران و هم عراق حاضرند به‌طور جدی به نظرهایش توجه کنند، به کوشش‌های خود برای پایان جنگ ادامه داده است. گفتنی است که رهایی گروگان‌های امریکایی از ایران دو سال قبل ازطریق میانجیگری مقامات الجزایر میسر شد.⁽²⁾

طالب ابراهیمی همچنین درباره جبهه پایداری گفت: جبهه پایداری عرب که به‌منظور کمک به فلسطینی‌ها تشکیل شد، پس از جنگ اسرائیل علیه لبنان به‌صورت مرده درآمده است و باید یک موضع عربی واحد اتخاذ شود.⁽¹⁾

1

نشست وزیران خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس⁽²⁾که از روز گذشته در ریاض پایتخت عربستان، آغاز شده بود، با صدور بیانیه‌ای به کار خود پایان داد. اظهار نگرانی از ادامه جنگ بین ایران و عراق؛ درخواست از امریکا و شوروی برای کمک به پایان جنگ و محکوم‌کردن بیانیه مشترک ایران، سوریه و لیبی، از مهم‌ترین نتایج این نشست بود.

به گزارش بی‌بی‌سی، مهم‌ترین موضوع این گفت‌وگوها اولاً تحولات مربوط به جنگ ایران و عراق و ثانیاً خطر سقوط بیش‌ازپیش قیمت نفت در بازارهای جهان بود. وزیران خارجه شش کشور عرب حوزه خلیج‌فارس اعلام کردند که ادامه جنگ میان ایران و عراق به زیان مصالح طرفین مخاصمه و به‌طورکلی کشورهای مسلمان و عرب است، آنها همچنین بر تمایل شورای همکاری خلیج‌فارس به پایان این جنگ تأکید کردند. وزیران خارجه این کشورها از امریکا و شوروی و همچنین سایر اعضای شورای امنیت سازمان ملل خواستند تا به مسئولیت خود برای برقراری صلح و امنیت در جهان عمل و برای خاتمه جنگ ایران و عراق اقدام کنند. آنها همچنین اعلامیه مشترک لیبی، سوریه و ایران را - که ماه قبل صادر شد و در آن سه کشور مزبور خواستار قطع کمک‌های دول عرب به عراق شدند - محکوم کردند.⁽³⁾

به گزارش رادیو کویت، شیخ صباح الاحمد وزیر خارجه کویت، در یک مصاحبه مطبوعاتی درباره مطالب مطرح‌شده در این نشست گفت: اعضای شورا در گفت‌وگوهای خود درباره جنگ ایران و عراق، بر ضرورت پایان‌یافتن این جنگ تأکید و از تلاش‌های هیئت حسن‌نیت اسلامی و جنبش غیرمتعهدها و سازمان ملل و کشورهای دوست قدردانی کردند و قول دادند که تلاش‌های خود را تا پایان‌یافتن این جنگ ادامه دهند. وی در قسمت دیگری از سخنان خود گفت: شورای همکاری خلیج‌فارس در جلسه اخیر خود خواستار زدودن اختلافات و تفرقه‌های بین کشورهای عربی شد و از امضای موافقت‌نامه بین سوریه، لیبی و ایران ابراز تأسف کرد و آن را برخلاف منافع اعراب دانست.⁽⁴⁾

همچنین به گزارش خبرگزاری فرانسه، شیخ محمد بن مبارک وزیر خارجه بحرین و رئیس جلسه شورای همکاری خلیج‌فارس در یک نشست مطبوعاتی در پایان ششمین اجلاس وزیران خارجه (ازطرف این شورا) اعلامیه اخیر ایران، سوریه و لیبی را محکوم و اعلام کرد: این اعلامیه نه به نفع وحدت اعراب است و نه کمکی به تلاش‌های به‌کاررفته برای پایان‌دادن به جنگ می‌کند.

براساس این گزارش، هیچ بیانیه‌ای درمورد تصمیماتی که احتمالاً در این جلسات اتخاذ شده است، انتشار نیافت. بن مبارک درمورد جنگ ایران و عراق گفت: کشورهای عضو شورای همکاری به اقدامات خود برای دستیابی به یک راه‌حل مسالمت‌آمیز ازطریق سازمان‌های بین‌المللی، اجلاس سران غیرمتعهدها، سازمان ملل و کنفرانس اسلامی ادامه خواهند داد.⁽¹⁾

1

امروز شیخ عیسی بن سلمان آل خلیفه امیر بحرین در مصاحبه‌ای با روزنامه الیوم چاپ عربستان، از ایران و عراق خواست تا ازطریق مذاکره به جنگ 29 ماهه خود پایان دهند.

وی گفت: کسانی که کشته می‌شوند همسایه، مسلمان و با یکدیگر برادرند و بحرین همواره نگران کوشش نیروهای خارجی برای بی‌ثبات‌کردن منطقه خلیج (فارس) است.⁽²⁾

2

نایف حواتمه دبیرکل جبهه دمکراتیک برای آزادی فلسطین، امروز با هیئت اعزامی مجلس شورای اسلامی ایران که برای حضور در شانزدهمین نشست مجلس شورای ملی فلسطین به الجزیره سفر کرده است، دیدار کرد. وی در این دیدار با اشاره به وضعیت صدام گفت: نظام فاشیستی صدام از وحشتناک‌ترین نظام‌های جهان است و شما سرنگونی این رژیم را از شرایط خود برای پایان جنگ قرار دهید.⁽³⁾

نایف حواتمه در پاسخ به یکی از شرکت‌کنندگان فلسطینی جلسه که عقیده داشت درصورت صلح ایران و عراق، رژیم بعث سقوط خواهد کرد، گفت: من به چنین چیزی اعتقاد ندارم، چون صدام عنصری را برای تحرک و فعالیت در عراق زنده نگذاشته و همه را نابود کرده است. وی افزود: تابستان داغی در انتظار ما است و فشارهای زیادی به ما وارد می‌شود. اگر شما بتوانید ظرف دو سه ماه آینده کار جنگ را تمام کنید، خدمت بزرگی به ما کرده‌اید و اگر از صدام بگذرید در حق ما خیانت کرده‌اید. شما روی سقوط نظام عراق، و نه فقط صدام، تأکید کنید.⁽⁴⁾

وی همچنین درمورد احتمال شرکت برخی گروه‌های فلسطینی در صف ارتش عراق علیه ایران گفت: جبهه مبارزات مردمی به رهبری سمیر قوشه، جبهه شعیبه (قیاده عامه)، جبهه آزادی‌بخش فلسطین و جبهه التحریر عربی در عراق دفتر دارند و احتمال دارد که جبهه التحریر عربی که مزدور عراق است، در جنگ باشد.⁽⁵⁾

جرج حبش دبیرکل جبهه خلق برای آزادی فلسطین نیز در این جلسه ضمن تأکید بر سقوط صدام درباره راهکار عملی سقوط صدام حسین به هیئت ایران گفت: انقلاب شما حرکت مردمی و با حضور همه گروه‌ها و گرایش‌ها بود و برای سقوط صدام نیز همین شیوه را به کار ببرید و جبهه ترقی‌خواه ملی‌گرای عراق را هم راه دهید و از آنها استفاده کنید.⁽⁶⁾

1

حسنی مبارک رئیس‌جمهور مصر، امروز در مصاحبه با روزنامه کویتی الوطن رسماً اعلام کرد که سرگرم میانجیگری برای برقراری روابط مجدد میان عراق و امریکا است. به گزارش آسوشیتدپرس از کویت، رئیس حکومت مصر گفت که در مذاکرات اخیرش با رونالد ریگان، برای عادی‌سازی روابط سیاسی میان بغداد - واشنگتن - که پس از جنگ سال 1967 اعراب و اسرائیل قطع شده بود - داوطلب شده و جرج شولتز وزیر امور خارجه امریکا، متعاقباً با سعدون حمادی وزیر کابینه عراق، ملاقات کرده است، اما وی نمی‌تواند نتایج میانجیگری‌اش را فاش کند؛ زیرا فقط صدام می‌تواند در‌این‌باره سخن بگوید.

مبارک گفت: رونالد ریگان خطرهایی را که ادامه جنگ ایران و عراق برای منطقه و برای منافع اعراب در بر دارد، کاملاً درک می‌کند. وی افزود: روابط منحصربه‌فرد مصر با امریکا به‌هیچ‌وجه به این معنی نیست که ما دیگر غیرمتعهد نیستیم. وی سپس گفت: اما هنگامی‌که یک کشور عرب یا مسلمان با خطری مواجه شده و خواستار کمک می‌شود، ما درزمینه دراختیارگذاردن تسهیلات تعهداتی داریم. مبارک سپس فلسطینی‌ها را تهدید کرد درصورتی‌که در مذاکرات ماه آینده، اعراب و اسرائیل به اردن نپیوندند، باید برای همیشه از دستیابی به یک میهن فلسطینی صرف‌نظر کنند.

خبرگزاری جمهوری اسلامی اعلام کرد: برای استحکام روابط بغداد - واشنگتن صدام مجبور شده است که مجدداً با قاهره روابط سیاسی برقرار کند. صدام قبلاً به مبارک قول داده بود چنانچه از کمک‌های همه‌جانبه نظامی مصر در جنگ با ایران برخوردار شود، مصر را دوباره به جمع اعراب برمی‌گرداند یا به‌عبارت صحیح‌تر، سران دولت‌های عرب را به مبارک نزدیک‌تر می‌کند.⁽¹⁾

2

خبرگزاری یونایتدپرس به نقل از منابع رسمی پاکستان اعلام کرد که به‌دنبال بمب‌گذاری در چهار نهاد فرانسوی، ازجمله محل سکونت کنسول این کشور در کراچی، حالت آماده‌باش امنیتی در این شهر اعلام شده است.

براساس این گزارش: «به‌علت حضور تعداد زیادی از دانشجویان تندرو ایرانی، تمام کنسولگری‌های خارجی تحت مراقبت شدید امنیتی قرار گرفته‌اند. مقام‌های رسمی گفته‌اند تاکنون 15 دانشجوی ایرانی دررابطه‌با این بمب‌گذاری‌ها دستگیر شده‌اند. بااینکه هیچ گروهی مسئولیت این انفجارها را به عهده نگرفته است، اما پلیس در تعقیب مجرمین احتمالی این وقایع، مناطق مسکونی را همچنان مورد حمله قرار می‌دهد.»⁽²⁾

از سوی دیگر، خبرگزاری جمهوری اسلامی نیز اعلام کرد: 11 تن از دانشجویان ایرانی عضو انجمن اسلامی کراچی که به‌دنبال انفجار بمب در دفتر هواپیمایی و نمایندگی‌های فرانسه در این شهر بدون علت دستگیر شده بودند، دست به اعتصاب غذا زدند و اعلام کردند که تا آزادی خود به

این اعتصاب ادامه خواهند داد. بنا بر همین گزارش، سایر اعضای انجمن اسلامی دانشجویان ایرانی در کراچی نیز با صدور بیانیه‌ای اعلام اعتصاب غذا کردند. در قسمتی از این بیانیه آمده است: ما فریاد اعتراض خویش را بدین‌وسیله به گوش مردم مسلمان دنیا می‌رسانیم و به بازداشت بدون علت دانشجویان متعهد ایرانی ازطرف پلیس پاکستان اعتراض می‌کنیم و اعلام می‌داریم تا آزادی آنان در محوطه دانشگاه به اعتصاب غذا ادامه خواهیم داد. انجمن اسلامی دانشجویان ایرانی در کراچی همچنین در اطلاعیه دیگری ضمن محکوم‌کردن دستگیری اعضای این انجمن در کراچی آن را اقدامی درجهت سرکوب انقلاب اسلامی دانست.⁽¹⁾

1

هفته‌نامه فرانسوی ژون‌آفریک در مقاله‌ای به بررسی رفتار سیاسی امریکا باتوجه‌به توازن جدید در جنگ ایران و عراق پرداخته و پیروزی ایران و تشکیل حکومت متحد با ایران در عراق را برای امریکا غیرقابل‌قبول خوانده است. ژون‌آفریک با اشاره به اوضاع داخلی عراق و اقدام صدام حسین در حذف رقبای خود و همکاری فرانسه و آرژانتین در تسلیح عراق نوشته است:

«از وقتی‌که نیروهای (امام) خمینی پیشروی کرده و امتیازاتی به دست آورده‌اند، به‌ویژه از زمان حمله این نیروها و ورودشان به خاک عراق، واشنگتن موضع خود را عوض کرده است. امریکا اکنون به عراق کمک می‌کند و در این راه قدری با احتیاط رفتار می‌کند. اطمینان‌خاطری که در سخنان صدام حسین مشهود گشته به‌دلیل همین کمک‌ها است و مقاومت نیروهای عراق نیز تاحدودی از همین امر نشئت می‌گیرد.

از ابتدای ژوئیه ، ستاد فرماندهی ارتش عراق ازطریق عربستان سعودی اطلاعاتی درباره حرکت‌های نیروهای ایران و تسلیحاتشان - که به‌وسیله ماهواره‌های امریکایی به دست آمده - دریافت کرده است. امریکا برای جلوگیری از شکست عراق همه تلاش خود را می‌کند، ولی آیا خواهد توانست از این شکست جلوگیری کند؟ یک کشور متحد احتمالی ایران؛ یعنی عراق مشتمل بر 5 میلیون نفر شیعه، دارای تولیدات نفتی قابل‌رقابت با عربستان سعودی و یک سیاست خارجی تهدیدکننده بر سراسر منطقه خلیج، برای امریکا پذیرفتنی نیست؛ زیرا حکومت عربستان سعودی و امیرنشین‌های خلیج را در معرض نابودی قرار می‌دهد. واشنگتن درآن‌صورت همه متحدان منطقه‌ای خود، ازجمله اسرائیل را برای معاوضه با چنین احتمالی یا درصورت امکان برای پیشگیری از آن بسیج خواهد کرد.⁽²⁾

این نشریه افزوده است: صدام حسین اخیراً خود را از شر چند تن از رقبای احتمالی بعثی خلاص کرده است. همچنین در ژانویه سال جاری، دو تن از اعضای کابینه دولتش، باوجود نزدیکی‌شان به رژیم تبعید شدند. سعدون حمادی - که طارق عزیز در 24 فوریه جایگزین او شد - به امریکا رفته و زکی جبار معاون وزیر اطلاعات نیز از سوریه تقاضای پناهندگی کرده است.

ژون‌آفریک سپس خاطرنشان کرد که در ماه ژوئن سال گذشته نیز رئیس‌جمهور عراق دو تن از وزیران خود؛ یعنی وزیر بهداشت و وزیر نفت را اعدام کرد. این مجله همچنین با اشاره به اجرای عملیات والفجر مقدماتی افزوده است که خطر حقیقی برای بغداد ازجانب جبهه‌های شمالی است که تعداد بی‌شماری از نیروهای ایران در آنجا مستقرند و تهاجم فوریه تاحدودی مانند یک مانور پراکنده توسط ایرانی‌ها با هدف ایجاد اضطراب در ارتش عراق اجرا شد.

این مجله افزوده است: برای جمهوری اسلامی ایران محاکمه متجاوز - که صدام حسین است - همچنان یک شرط پایان جنگ است. ژون‌آفریک سپس با اشاره به خرید هواپیماهای جنگی به‌وسیله عراق از فرانسه و آرژانتین، میزان معامله‌های تسلیحاتی بغداد با فرانسه را در سال‌های 1981 و 1982، 28 میلیارد دلار اعلام کرد و عراق را بهترین مشتری فرانسه در خاورمیانه خواند و یادآوری کرد که بخش عظیمی از این صورت‌هزینه‌های تسلیحاتی عراق را عربستان سعودی پرداخت کرده است.⁽¹⁾

1

روابط امریکا، شوروی و فرانسه با ایران و عراق، جبهه‌گیری این کشورها علیه ایران و همسویی آنها با عراق و تیرگی روابط سیاسی فرانسه و ایران موضوعاتی است که روزنامه فیگارو در مقاله‌ای مورد بررسی قرار داده است. خبرگزاری جمهوری اسلامی به نقل از این روزنامه آورده است:

«همان‌گونه‌که قابل‌پیش‌بینی بود، جنگ ایران - عراق امروز آن‌چنان حساسیت یافته که ابرقدرت‌ها علی‌رغم موانع و تردیدهای موجود، مجبور گشته‌اند مواضع خود را نسبت به آن روشن نمایند. [دراین‌میان] سیاست امریکا بیشتر از دیگران روشن بوده. امریکا به‌محض روی‌کارآمدن دولت ریگان تصمیم گرفت تا از عراق حمایت نماید و امیدوار بود که رژیم عراق را از واپسین وابستگی‌هایی که هنوز بین عراق و روسیه وجود می‌داشت، رهانیده و به آن چنگ اندازد. بالاخره دیپلماسی امریکا بدین‌طریق امکان می‌یافت تا ازنظر کشورهای عرب ضعفی را که عبارت از داشتن روابط عالی با اسرائیل می‌باشد، جبران نماید.

فیگارو ادامه می‌دهد: از سوی دیگر، شوروی از ابتدای سال گذشته به‌طور محسوسی به‌سمت بغداد متمایل گشته و ارسال تسلیحات به رژیم عراق را به‌طور گسترده‌ای از سر گرفت. ازنظر روسیه چرخشی که انقلاب ایران اتخاذ نمود ناچاراً او را از هرگونه نزدیکی به جبهه سوسیالیست یا نیروهای ترقی‌خواه دور می‌کند. فیگارو به‌عنوان شاهد و گواه برای گفته‌های خویش مبنی‌بر طرز برخورد شوروی در قبال مسائل ایران می‌نویسد: تحولات ایران موجب نگرانی مقامات مسکو شده است. فرمان هشت‌ماده‌ای آیت‌الله خمینی، اعلام چرخش در انقلاب بوده و هدف آن استقرار دولت و قانونی‌بودن دستگیری کسانی [بوده است] که فکر می‌کردند بتوانند همچنان از اوضاع به نفع خویش بهره‌برداری کنند. [این فرمان] نشان داد که

بایستی فرامین امام را جدی تلقی کرد و تفسیر شخصیت‌های طراز اول رژیم و به‌خصوص بانفوذترین آنها؛ یعنی آیت‌الله رفسنجانی رهبر حزب جمهوری اسلامی، همچنان نشان می‌دهد که این فرمان به‌منزله تفسیر و جهت‌گیری عمومی و کلی رژیم می‌باشد. دستگیری رهبران حزب توده نیز در این چارچوب قرار دارد. 48 ساعت بعد از این دستگیری‌ها، آیت‌الله خمینی اظهار داشت که هم‌اکنون بایستی به فعالیت‌های گروه‌هایی که از مشکل‌ترین لحظات انقلاب فقط بهره‌برداری و سوءاستفاده می‌کردند، پایان داد.

فیگارو در توضیح سیاست‌های خارجی فرانسه در قبال جمهوری اسلامی ایران می‌نویسد: بعد از فرار بنی‌صدر و رجوی، در سیاست قبلی فرانسه که حفظ توازن بوده، شکاف ایجاد شد. ایران اعلام کرد که خواهان استرداد آنها است و فرانسه باکمال‌تعجب با فراخواندن فرانسویان داخل ایران و تقریباً تمام پرسنل سفارت، به این درخواست پاسخ می‌دهد. بدون هیچ‌گونه شکی ماجراهای گروگان‌های امریکایی در تصمیم‌گیری‌های دولت نقش داشته است. فیگارو ادامه می‌دهد: آیا می‌توان چنین تصور نمود که دولت فرانسه، رژیم ایران را رژیم سست پنداشته بود و می‌خواست که وضعیت خود را دررابطه‌با سقوط احتمالی رژیم ایران و روی‌کارآمدن یک قدرت جدید که در آن نیروهای مترقی و احزاب چپ ارجحیت داشته باشند، معین نماید. بدین‌ترتیب، دولت فرانسه خود را در یک سری وقایع متعهد می‌سازد که شاید پایان آن را نمی‌دیده است. ایران از آن به بعد، فرانسه را دشمن خویش و تقریباً هم‌ردیف امریکا محسوب نمود و به‌هرحال پاریس دیگر مخاطب اقتصادی و سیاسی تهران نبود.

مذاکرات فرانسه - عراق انجام گرفته و بیش‌ازپیش این مذاکرات به‌عنوان یک عنصر تعیین‌کننده در روابط فرانسه و اعراب ظاهر می‌شود؛ به‌خصوص که این مذاکرات مثل آنچه که درمورد امریکا وجود داشت، اثرات روابط خوب فرانسه و اسرائیل را جبران نماید و تعهد فرانسه نسبت به عراق تا به آنجا بوده است که قادر شده این قضاوت خطرناک را به وزیر امور خارجه فرانسه نسبت دهد که: روابط خوب فرانسه و اعراب بیش از آنچه که به مواضع ما بر سر مسئله فلسطین بستگی داشته [باشد]، به حمایت فرانسه از عراق بستگی دارد.»⁽¹⁾

1

رادیو مسکو امروز در تفسیری ضمن اعتراض به بازداشت سران حزب توده در ایران و درخشان‌خواندن کارنامه 41 ساله سیاسی این حزب، هرگونه وابستگی و ارتباط حزب توده با اتحاد شوروی را انکار کرد. این رادیو همچنین با یادآوری همکاری‌های شوروی با ایران بعد از انقلاب مدعی شد که شوروی این اقدامات را بی‌هیچ چشمداشتی انجام داده است. این درحالی است که در این تفسیر به‌علت حمایت دولت شوروی از حزب توده و همچنین کمک‌های فراوان نظامی شوروی به عراق هیچ اشاره‌ای نشده است. در بخش‌هایی از گزارش این رادیو آمده است:

«عده‌ای از رهبران حزب توده ایران ازجمله رفیق نورالدین کیانوری دبیر اول کمیته مرکزی آن، بازداشت شدند. موسوی تبریزی دادستان کل ایران، طی بیانات رادیو تلویزیونی اظهار داشت بازداشت اشخاص یادشده با فعالیت جاسوسی آنها به سود کشورهای خاوری ارتباط دارد و اینکه دادستان کل توضیح نداد که صحبت از کدام کشورها در میان است. فعالیت‌های تبلیغاتی ضدشوروی که این اواخر توسط برخی ارگان‌های مطبوعاتی به راه انداخته شده دراین‌مورد هیچ شک و تردیدی باقی نمی‌گذارد. در ایران، محافل مرتجع محافظه‌کار فعالیت خود را شدت داده، تلاش می‌کنند هم نیروهای مترقی و میهن‌پرست کشور را مورد ضربه قرار دهند و هم مناسبات ایران و شوروی را.

جنبه‌های افتراآمیز اتهامات وارده به رهبران حزب توده و حملات به سیاست اتحاد شوروی به‌قدری آشکار و هویدا است که به هیچ‌گونه تکذیب نیازی ندارد. چیز دیگری مایه تعجب است و آن اینکه این رویدادها در یکی از پرمسئولیت‌ترین لحظات تاریخ ایران صورت می‌گیرد. منظور ما وضع دشوار اقتصادی ایران و دسایس مداوم نیروهای ضدانقلابی و خطر مداخله مسلحانه امریکا است که ناو بزرگی مرکب از چند ده ناو جنگی در مجاورت خلیج‌فارس نگاه داشته و همچنین جنگ میان ایران و عراق است که همچنان ادامه دارد. ولی باوجوداین، مخصوصاً در این موقع، رهبران حزب توده مورد تعقیب و پیگرد قرار گرفته‌اند؛ حزبی که طی 41 سال موجودیت خود، صفحات درخشان زیادی در کتاب مبارزات مردم ایران با استبداد شاه و آقایی و سیطره بیگانگان در کشور در دوران پیش از انقلاب سال 1979 علیه ارتجاع از هر قماشی ثبت کرده است. اگر از رفیق کیانوری و هم‌رزمانش سخن بگوییم باید گفت که در زمان شاه بسیاری از آنها سال‌های زیادی در زندان به سر برده‌اند و فقط انقلاب موجب رهایی آنها از سیاه‌چال‌ها شد. حزب توده طی تمام سال‌های پیش از انقلاب باوجود جنبه بغرنج و پیچیدگی ضدونقیص مبارزات سیاسی در ایران همواره از گرایش‌های دمکراتیک و ضدامپریالیستی انقلاب ایران پشتیبانی می‌کرد و بر آن بود که این گرایش، پایه و اساس خط مشی امام خمینی را تشکیل می‌دهد. حقایق بر آن دلالت دارند که این خط مشی، زحمت‌کشان شهرها و دهات و قشرهای مستضعف را به هم فشرده ساخته؛ البته، مفهوم است که حزب توده هم همراه آنها بود ولیکن از اسرار نیست که در ایران گروه‌بندی‌های

مختلفی مشغول فعالیت هستند و از آن جمله گروه‌بندی‌هایی که پیرو نظرات صرفاً محافظه‌کارانه و افراطی راست‌گرا هستند. به‌طوری‌که از تمام قراین استنباط می‌شود این گروه‌بندی‌ها نیرومند می‌شوند و دست‌کم این واقعیت حاکی بر این حقیقت است که تحولات اجتماعی به سود قشرهای زحمت‌کش متوقف شده است و بورژوازی هوادار غرب خود را همواره مطمئن‌تر احساس می‌کند و ضربت را به حزب توده که جزئی از نیروهای ترقی‌خواه جامعه ایران است، وارد می‌سازد. محافل ارتجاعی پایه‌های مناسبات شوروی و ایران را متزلزل می‌سازند؛ هرچند که این مناسبات بدون هیچ‌گونه شک و تردیدی با منافع ملی ایران مطابقت دارد و به ایران کمک می‌کند تا دربرابر فشارهای امپریالیستی پایداری کند.

برای نمونه، چند واقعیت را ذکر می‌کنیم: پاییز سال 1978 وقتی تخت سلطنت ایران متزلزل شد، در مطبوعات خارجی اطلاعاتی درباره امکان هجوم امریکا به این کشور پدیدار شد. اتحاد شوروی در آن روزها اعلام داشت که چنین مداخلاتی در امور ایران مجاز نیست، اما دولت امریکا پس از انقلاب ایران روابط بازرگانی با ایران را تحریم کرد؛ ناوگان‌های جنگی امریکا بنادر ایران را مسدود کردند و به این وسیله زیان‌های کمرشکنی را به اقتصاد ایران وارد آوردند و تأمین خواروبار مردم ایران و دیگر کالاهای ضروری را با دشواری مواجه کردند. اتحاد شوروی نه‌فقط این عملیات امپریالیسم را محکوم و تقبیح کرد، بلکه حق حمل ترانزیت کالا از خاک خود، از راه‌های خشکی و آبی به ایران اعطا کرد. اگر در سال 1979 از این راه ترانزیت از خاک اتحاد شوروی یک میلیون و 300 هزار تن کالای ایران حمل شد، در سال 1981، این رقم 5/2 برابر شد. بدین‌طریق خساراتی که درنتیجه محاصره دریایی امریکا به ایران وارد می‌شد تاحدود چشمگیری تضعیف گردید و هم‌اکنون هم در ایران بسیاری از واحدهایی که با همکاری اتحاد شوروی ساخته شده با موفقیت مشغول کار است و ساختمان یک عده واحدهای دیگر که در آنها کارشناسان شوروی کار می‌کنند، ادامه دارد. واقعیت چنین است و بر آن دلالت می‌کند که اتحاد شوروی در ایران برای خود هیچ‌گونه حقوق خاص و مزایایی نمی‌جوید و نسبت به این کشور هیچ‌گونه دعاوی ارضی ندارد و در امور داخلی ایران مداخله نمی‌کند و فقط برای آن می‌کوشد که ملت‌های ما در صلح و صفا زندگی کرده و با هم همکاری کنند.

همان‌طورکه در بیست‌وششمین کنگره حزب کمونیست اتحادیه شوروی خاطرنشان گردید، ملت ایران راه خود را به‌سوی آزادی و شکوفایی جست‌وجو می‌کند و ما صادقانه در این راه برایش موفقیت آرزو می‌کنیم و آماده هستیم مناسبات حسنه را براساس اصول برابری و البته متقابل گسترش دهیم. اما آنچه که درباره تبلیغات ضدشوروی که در تهران دامنه گرفته می‌توان گفت این است که این‌گونه فعالیت‌های تبلیغاتی حفظ جو مناسبات کشورهایمان و ملت‌هایمان را تیره و غم‌انگیز می‌سازد و در وهله اول و در درجه اول به منافع ایران زیان می‌رساند.»⁽¹⁾

1

نشریه عربی المستقبل چاپ پاریس، در مقاله‌ای با عنوان "مسکو سکوت خود را در جنگ می‌شکند"، بدون توجه به واگرایی ایران و شوروی در موضوع دستگیری افراد حزب توده به مقاله روزنامه پراودا ارگان رسمی حزب کمونیست شوروی، اشاره کرده است. این مجله سردی روابط ایران و شوروی را متأثر از نگرانی شوروی از امکان پیشروی ایران در جبهه میانی و کردستان عراق و احتمال قطع جاده بغداد و موصل دانسته و نوشته است: روزنامه پراودا ارگان کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی، دو کشور ایران و عراق را به متوقف‌کردن این جنگ دعوت کرد و از آنها خواست بدون به‌راه‌انداختن حمام‌های خون و ازطریق گفت‌وگو برای رسیدن به یک راه‌حل تلاش کنند. المستقبل اضافه می‌کند که آگاهان سیاسی عقیده دارند برای اولین‌بار است که سازمان‌های تبلیغاتی شوروی درحالی‌که ایران بزرگداشت سالگرد انقلاب اسلامی خود را جشن می‌گیرد، حتی یک تهنیت نگفتند و همچنین شوروی از راه‌حل صلح‌آمیز و مذاکره سخن به میان می‌آورد و عراق نیز بیش از ایران مایل به این راه‌حل است و این نشان می‌دهد مسکو از حکومت ایران خشمگین است. ایران عملیات مخالف رژیم افغانستان را رهبری کرده و طرح‌های مربوط به روابط ایران و افغانستان و پاکستان را که ازطرف شوروی ارائه می‌شود، رد کرده است. نکته آخر اینکه حکومت شوروی نگران قطع راه بغداد - موصل به‌وسیله نیروهای نظامی ایران است. این مسئله برای حکومت شوروی اهمیت خاصی دارد، چراکه پیمانی شبیه به دفاع مشترک بین عراق و شوروی هنوز بین دو کشور برقرار است.⁽¹⁾

2

به گزارش روزنامه کیهان، جنبش مجاهدین عراق با صدور اطلاعیه‌ای ضمن تجدید عهد با مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق، این تشکل را تنها نماینده شرعی و قانونی مردم این کشور برای برپایی حکومت عدل الهی در خط ولایت فقیه و به مرجعیت امام خمینی خواند و اعلام کرد همه رزمندگان خود را دراختیار این مجلس قرار می‌دهد. در این اطلاعیه همچنین از همه نیروهای مسلمان و مبارز عراق دعوت شده است به مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق بپیوندند و با تمام قدرت و امکانات از آن پشتیبانی کنند. این اقدام جنبش مجاهدین عراقی به‌دنبال اعلام طرح بسیج عمومی مسلمانان عراقی ازسوی مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق⁽²⁾انجام شد.⁽³⁾

ضمیمه1 گزارش 1: توضیحاتی درخصوص وضعیت عمومی زمین، عوارض طبیعی و ارتفاعات حساس منطقه عملیاتی والفجر1 و دلایل انتخاب این منطقه برای اجرای عملیات

منطقه عملیاتی والفجر1، منطقه‌ای مرزی است که در جنوب‌شرقی دهلران و در غرب عین‌خوش در جنوب استان ایلام قرار دارد. پس از عملیات موفق فتح‌المبین، نیروهای عراق که به غرب رودخانه دویرج عقب رانده شدند⁽¹⁾با دراختیارگرفتن ارتفاعات راهبردی مرزی این منطقه (حمرین و فوقی) - که متعلق به جمهوری اسلامی است - امتیازات متعددی را برای خود محفوظ نگه داشتند ازجمله:

هدف از اجرای عملیات در این زمین در درجه اول تک به جبال حمرین و تکمیل تصرف آن⁽³⁾و نیز دستیابی به جبل فوقی (قسمت جنوبی منطقه عملیات) بود تا بدین‌وسیله پس از تسلط بر ارتفاعات مرزی منطقه، دشمن مجبور شود در دشت قرار بگیرد و نیروهای خودی با قرارگرفتن در موضع برتر تاکتیکی، مقدمات پیشروی به عمق را در عملیات‌های بعدی فراهم کنند.⁽⁴⁾

موقعیت زمین

منطقه عملیاتی والفجر1 دارای ویژگی‌هایی است که آن را از زمین‌های مسطح و جلگه‌ای خوزستان و نیز مناطق کوهستانی مناطق مرزی غرب کشور متمایز می‌کند. این منطقه درواقع در حدواسط مناطق کوهستانی شمال‌غرب و جلگه‌ای جنوب (خوزستان) قرار دارد، به‌خصوص‌که قسمت‌هایی از آن (مانند ارتفاعات جنوبی حمرین) دارای خصوصیات مناطق کوهستانی است و قسمت‌های دیگر (مانند بخش‌هایی از سواحل دویرج و دشت سمیده) فاقد ارتفاعات بوده و تاحدودی شبیه جلگه است.

وجود تپه‌ماهورهای فراوان و شیارهای بی‌شمار در بخش‌های وسیعی از منطقه که دارای جهت‌های جغرافیایی مختلف هستند، این قسمت را از مناطق شمالی و جنوبی‌تر آن متمایز کرده و بر پیچیدگی منطقه افزوده است.

علاوه‌بر این ویژگی‌ها، بخش‌هایی از زمین‌های شمال منطقه عملیات (زبیدات، چم‌سری، شرهانی تا محدوده جاده شنی ابوغریب) و جنوب منطقه عملیات (بخش‌هایی از منطقه عمومی فکه) نیز دارای زمین‌های رملی غیرقابل‌عبور می‌باشد که بر تمایز آن با سایر مناطق افزوده است.

عوارض طبیعی منطقه والفجر1 از شمال به جنوب

این منطقه دارای تپه‌ماهورهای متعدد است و ازاین‌رو دهلیزهای عرضی و طولی به‌وجودآمده برای عملیات پیاده مناسب و برای عملیات زرهی و مکانیزه محدودیت ایجاد می‌کند. لکن در سمت غرب نوار مرزی، این دهلیزها تبدیل به بریدگی‌های عمیق شده و برای حرکت پیاده نیز مشکلاتی را به وجود می‌آورد.

دشت سمیده (معبر سمیده): به عرض تقریبی 4 تا 5 کیلومتر و در وسط منطقه عملیات قرار گرفته که به‌صورت معبر و دهلیز عرضی از شمال‌غربی به‌سمت جنوب‌شرقی کشیده شده و به‌علت مسطح‌بودن،

عوارض حساس منطقه:

الف) ارتفاعات 175، 173، 178، 164، 165، 143، 146 در منطقه حمرین از شرهانی تا انتهای حمرین.

ب) جبل فوقی کلید منطقه دشت سمیده و فکه محسوب می‌شود و دردست‌داشتن آن، این امکان را فراهم می‌کند که منطقه دشت سمیده، منطقه فکه را کاملاً کنترل نموده و زیر دید و تیر قرار دهد.

پ) پل‌های دویرج واقع در چم‌سری، چم‌هندی و فکه و جنوب جبل فوقی.

ملاحظات تاکتیکی زمین منطقه

انتخاب این زمین برای اجرای عملیات والفجر1، غیر از آزادسازی بخش‌هایی از مناطق مرزی ایران دلایل دیگری نیز داشت ازجمله انهدام نیروهای دشمن، چون تا زمانی‌که نبرد در زمین خودی انجام می‌شد آزادسازی زمین در اولویت بود و انهدام نیروی دشمن در مرتبه دوم اهمیت قرار داشت، اما با عبور از مرز، انهدام نیروی دشمن موضوع اصلی شده و زدن به احتیاط‌های عراق نیز در اولویت قرار می‌گرفت.⁽²⁾

علاوه‌براین، انتخاب زمین دلایل خاص‌تری نیز داشت؛ ازجمله:

ضمیمه2 گزارش1: پیشینه‌ای از مباحث اجرای عملیات برای تصرف نقاط باقیمانده ارتفاعات حمرین و فوقی

از زمان مطرح‌شدن مباحث مربوط به عملیات والفجر مقدماتی (از اواخر دی‌ماه 1361 به‌مدت دو ماه) این موضوع مورد توجه فرماندهان جنگ قرار گرفت و دراین‌باره بحث‌های مفصل و اقدامات اولیه‌ای ازجمله شناسایی منطقه⁽⁴⁾نیز انجام شد. اما در ادامه مباحث طرح مانور، فرماندهان سپاه با ذکر دلایلی، به‌ویژه باتوجه‌به محدودیت نیرو، تأکید کردند که عرض منطقه عملیات (والفجر مقدماتی) باید محدود به منطقه حدفاصل فکه تا چزابه شود. فرماندهان ارتش نیز با طرح دلایلی، اعلام کردند گشودن جبهه دوم از محور فوقی سبب تجزیه قوای دشمن شده، درنتیجه رسیدن به هدف عملیات (پل غزیله و سپس العماره) تضمین بیشتری خواهد یافت.

اما درنهایت به‌دلیل پاره‌ای ملاحظات، ازجمله طولانی‌شدن دوره مباحث طرح مانور؛ محدودیت نیرو برای اجرای عملیات در دو محور عمده؛ هوشیار‌شدن دشمن درباره فعالیت‌های نیروهای ایرانی در منطقه و هم‌زمان با

آن تعیین ضرب‌الاجل ازسوی شورای عالی دفاع، امکان اجرای عملیات هم‌زمان از محور فوقی منتفی شد.

علاوه‌بر استقرار یگان‌های پدافندی ارتش در ارتفاعات حمرین و فوقی، یگان‌هایی از سپاه شامل لشکر19 فجر؛ لشکر25 کربلا؛ تیپ33 المهدی(عج)؛ تیپ فاطمه‌الزهرا(س) و تیپ امام سجاد(ع) نیز در حدفاصل غرب رودخانه دویرج تا شیار بجلیه مستقر بودند.

بنابراین، پس از ناکامی در عملیات والفجر مقدماتی، به‌طور طبیعی منطقه شمال فکه و ارتفاعات حمرین و فوقی مورد توجه قرار گرفت؛ به‌ویژه آنکه علاوه‌بر استقرار یگان‌هایی از ارتش و سپاه در این منطقه، اقدامات اولیه ازجمله چندین مورد شناسایی برای اجرای عملیات در این منطقه انجام شده بود.

توجه فرماندهان به این منطقه به‌حدی بود که دو روز پس از پایان عملیات والفجر مقدماتی تعدادی از فرماندهان سپاه (غلامعلی رشید، عزیز جعفری، احمد غلامپور و محمد باقری) از منطقه بازدید کردند و در جلسه‌ای در قرارگاه فجر⁽¹⁾غلامعلی رشید گفت که اگر بنا باشد عملیاتی در این منطقه انجام شود، هدف آن «ادامه تصرف ارتفاعات حمرین و ادامه تک برای تصرف ارتفاعات فوقی و تأمین خط رودخانه دویرج⁽²⁾خواهد بود.»

بنابراین، با پایان‌یافتن عملیات والفجر مقدماتی، به‌طور منطقی و طبیعی اجرای عملیات در حمرین و فوقی اولویت یافت؛ به‌خصوص که ارتش هم برای اجرای عملیات در این منطقه نظر مثبت و ویژه‌ای داشت. به بیان دیگر، نتیجه (عدم‌الفتح) عملیات والفجر مقدماتی، سبب تسریع در انتخاب زمین منطقه عملیات والفجر1 در سلسله‌جبال حمرین و فوقی شد. بنابراین، باتوجه‌به سوابق امر، زمان زیادی برای انتخاب زمین منطقه عملیات صرف نشد.

مأموریت اجرای عملیات در این منطقه را برای اولین‌بار سرهنگ علی صیاد شیرازی⁽³⁾** در 25 بهمن 1361 (4 روز پس از اتمام عملیات والفجر مقدماتی) به فرماندهان قرارگاه‌ها و یگان‌های ارتش و سپاه اعلام کرد.⁽⁴⁾

در جلسات بعدی که چند روز پس از آن برگزار شد، فرماندهان ارتش و سپاه درباره موضوعاتی مانند سازمان رزم، آماده‌سازی زمین، شناسایی، تعیین خط حد قرارگاه‌های عملیاتی، جابه‌جایی یگان‌ها، حفاظت منطقه و... تصمیم‌گیری کردند.⁽⁵⁾

ارتفاعات حمرین و فوقی بخشی از ارتفاعات مرزی استان ایلام محسوب می‌شوند که قسمت‌هایی از آن در خاک ایران قرار دارد. ارتش عراق پس از شکست در عملیات فتح‌المبین که به استقرار نیروهای خودی در مواضع جدیدی در چند کیلومتری مرز بین‌المللی انجامید، با دراختیارگرفتن ارتفاعات مهم مرزی، علاوه‌بر محفوظ نگاه‌داشتن یک خط پدافندی مطمئن، جاده دهلران را نیز که نزدیک‌ترین معبر وصولی جبهه‌های میانی و جنوبی بود، زیر دید و تیر خود داشت و این اقدام سبب شد عراق مناسب‌ترین خط پدافندی متکی بر عوارض طبیعی را در خاک ایران دراختیار داشته باشد.

با اجرای عملیات محرم در 10 آبان 1361، علاوه‌بر ایمن‌شدن جاده دهلران و آزادسازی حدود 300 کیلومتر مربع از اراضی مرزی جمهوری اسلامی، قسمت‌هایی از سلسله‌جبال حمرین تصرف شد و هدف از اجرای عملیات "والفجر1" درواقع تأمین کامل اهداف باقیمانده از فعالیت‌های گذشته و تصرف بخش غربی ارتفاعات حمرین و جبل فوقی بود که خود مقدمه‌ای برای اقدامات بعدی ایران (عبور از پل غزیله و تصرف بصره) به شمار می‌رفت.⁽⁶⁾

ضمیمه گزارش 2: مشروح کمک‌های مردمی اقصی‌نقاط کشور به جبهه‌های جنگ

گزارش روزنامه کیهان از کمک‌های ارسالی مردم شهرهای مختلف کشور به جبهه‌های جنگ بدین شرح است:

«مردم ارومیه: روستای باری در محال انزل 24 جفت جوراب، 30 عدد شلوار و 4 عدد بلوز؛ پایگاه شهید مهدی امینی 100 جفت جوراب، 82 جفت دستکش، 88 عدد جلیقه، 198 عدد شال‌گردن، 370 عدد کلاه، 13 عدد شلوار، 55 عدد پولیور، 122 بسته نخود و کشمش، 3 دبه مربا و 3 دبه ترشی؛ مسجد موسی‌بن‌جعفر 51 عدد شال‌گردن، 21 عدد کلاه، 94 عدد بلوز، 2 عدد جلیقه، 20 جفت جوراب، 9 جفت دستکش و تعدادی شلوار و اورکت، پتو و روپوش کار؛ مسجد خطیب 68 جفت جوراب، 27 جفت دستکش، 34 عدد شال‌گردن، 75 عدد کلاه، 17 عدد پولیور، 61 عدد جلیقه، 7 کارتن نخود و کشمش، 2 جفت پوتین و یک بسته انواع لباس؛ مسجد بازار باش 4 جفت دستکش، 10 جفت جوراب، 60 عدد کلاه، 40 عدد شال‌گردن؛ مسجد عبدالمحمد 13 عدد پولیور، 36 عدد کلاه، 2 جفت دستکش، 20 جفت جوراب، 12 عدد جلیقه و یک عدد شال‌گردن؛ مسجد علی‌محمد آقا 20 عدد پولیور، 12 عدد شال‌گردن، 52 عدد کلاه، 12 جفت جوراب، دو جفت دستکش؛ روستای قره‌باغ 86 جفت جوراب، 3 جفت دستکش، 2 عدد بلوز و یک عدد شال‌گردن.

کارمندان اداره کل کشاورزی و عمران روستایی استان چهارمحال و بختیاری مبلغ 115 هزار و 568 ریال وجه نقد؛ اهالی آق‌بلاغ مبلغ 44 هزار ریال وجه نقد، 3 هزار و 381 کیلوگرم آرد و گندم، 101 کیلو خرما، مقداری نان خشک، لباس گرم، پوتین و پتو؛ اهالی روستای بلداجی 36 هزار و 900 ریال وجه نقد، 1680 کیلوگرم آرد و گندم، مقداری نان خشک، روغن، قند و چند دست رختخواب؛ اهالی سیبک مبلغ 12 هزار ریال وجه نقد، 666 کیلوگرم گندم؛ اهالی روستای نقنه 67 هزار و 760 ریال وجه نقد، 400 کیلوگرم آرد و گندم، یک عدد انگشتری طلا.

روستاییان کلارآباد علیا، چارز، چیا، خوشامیان و یالبندان تنکابن 330 صندوق مرکبات، بیش از 5/1 تن برنج، 2 هزار و 500 تخته گونی خالی، 120 تخته حصیر و مقادیر معتنابهی دیگر لوازم ضروری جبهه‌ها؛ مدرسه راهنمایی شهید مطهری خرمشهر 8 هزار و 550 ریال؛ کارکنان و دانش‌آموزان دبستان شهید بهرام زاهدی فرخ‌شهر مبلغ 21 هزار و 410 ریال وجه نقد، 33 قالب صابون، 21 شیشه مربا، مقادیری رب گوجه، آبلیمو، برنج، شکر، قند و چای، سیب‌زمینی، آرد، نان خشک، کشمش؛ نمازگزاران نمازجمعه بروجن 3 هزار و 627 کیلو روغن نباتی، کشمش، 900 کیلو نان خشک، یک هزار کیلو آرد و گندم، 3 کارتن خرما، 300 تخته پتو، 500 دست لباس گرم، 1500 دست لباس زیر، 1400 کیلو انجیر، 40 طاقه شال، 12 جفت جوراب، 2 جفت دستکش؛ روستای قره‌باغ 86 جفت جوراب، 3 جفت دستکش، 2 عدد بلوز و یک عدد شال‌گردن و مبلغ 800,32 ریال وجه نقد.

اهدایی دانش‌آموزان و آموزگاران روستای قشلاق حاج عوض از توابع پارس‌آباد مغان مبلغ 600,13 ریال وجه نقد؛ کارکنان آموزش‌وپرورش اهر ارسباران از محل حقوق دی‌ماه خود برای مناطق جنگ‌زده جمعاً مبلغ 629 هزار و 648 ریال وجه نقد، دراین‌رابطه اهالی ایثارگر روستای باویل سفلی از توابع اسکو مقدار 64 بسته نان، 10 کیسه پیاز و مبلغ 600,10 ریال پول نقد؛ اهدایی مدارس شهید مناعی 800,16 ریال، شهید راشدی 100 هزار ریال، شهید دباغ‌چی 3700 ریال و مدرسه کندوان مبلغ 10 هزار ریال وجه نقد؛ کلاس نهضت سوادآموزی روستای قزل دیزح مبلغ 14 هزار ریال؛ مدرسه انقلاب اسلامی ایلخچی مبلغ 16 هزار ریال وجه نقد؛ توسط انجمن اسلامی کارکنان دادگستری آذربایجان شرقی 070,224 ریال وجه نقد جهت بازسازی مناطق جنگی؛ ازسوی مردم مسلمان و متعهد روستای بخش بستان‌آباد از توابع تبریز جمعاً مبلغ 4 میلیون ریال وجه نقد، 50 تن گندم و آرد، 35 تن سیب‌زمینی، یک هزار جفت جوراب پشمی دست‌بافت، 100 تخته پتو، 1500 دست لباس گرم و مقادیر زیادی کره، پنیر، عسل، خیارشور و نیز 2500 عدد گونی خالی، توسط کارکنان و دانش‌آموزان راهنمایی و دبیرستان سمیه پارس‌آباد.

کاروان کمک‌رسانی طلوع فجر ستاد پشتیبانی جبهه‌های جنگ خراسان اهدایی مردم حزب‌اللهی قوچان، بجنورد و نیشابور شامل 40 دستگاه کمپرسی که حامل 200,67 قوطی آب میوه، کنسرو و کمپوت، 25 هزار عدد گونی خالی، 128 کیسه سیب‌زمینی، 6 هزار کیلو سیب درختی، 5 کیسه زرشک، 60 کیسه پتو و لباس گرم، 16 هزار کیلو قند، 45 کارتن آبلیمو، 850 کیلو حبوبات، 5 هزار عدد نان خشک و 2 عدد تانکر آب ثابت؛ ازسوی مردم همیشه در صحنه شهرستان قمشه اصفهان طی نیمه اول سال جاری تعداد 7035 جلد کلام‌الله مجید، اهدای 119 عدد النگو، 152 حلقه انگشتری، 129 عدد گوشواره، 12 عدد دستبند و توسینه، 8 عدد سکه کامل و ربعی طلا، 11 زنجیر، 38 عدد شمایل و غیره جمعاً به وزن 376 مثقال و 18 نخود به ارزش تقریبی 5 میلیون و

210 هزار ریال؛ مبلغ 36 میلیون و 324 هزار و 742 ریال وجه نقد، 540,16 کیلو قند و شکر و نبات و پولک، 2194 شیشه آبلیمو، 60 شیشه شربت، 999,14 قوطی کنسرو لوبیا و ماهی، 208,14 قوطی کمپوت، 730 [کیلو] خرما، 7 کیلو خاکشیر، 400 بسته چای، 712 کیلو پسته، 3 هزار کیلو انار، 143,12 کیلو پیاز، 7 هزار بسته سیگار، 3209 دست لباس کار، 710 عدد اورکت، 1008 دست لباس گرمکن، 2400 عدد زیرپوش مردانه، 636 جفت جوراب، 1340 جفت پوتین، 500 جفت چکمه لاستیکی، 2050 جفت کفش کتانی، 5015 جفت سرپایی.

براساس همین گزارش، دراین‌رابطه اهالی خیر بخش کوهپایه 4 میلیون و 833 هزار و 910 ریال وجه نقد، مقدار 5/14 مثقال طلا و 150 مثقال نقره؛ مردم خیر روستاهای گارماسه و خیرآباد لنجان سفلی جمعاً یک هزار کیلو نان، مبلغ 700,35 ریال وجه نقد و مقادیر قابل‌توجهی مواد خوراکی؛ دانش‌آموزان مدرسه راهنمایی تحصیلی ابن‌سینا ونک از توابع شهرستان سمیرم مبلغ 520,24 ریال وجه نقد؛ مردم منطقه آران بیدگل 400 دست لباس گرم، 1700 عدد صابون، 505 کیلو مواد غذایی، 200 شیشه مربا به‌اضافه مقداری لوازم زندگی؛ دانش‌آموزان و معلمان مدارس شهید صباغ مرندی، دخترانه جشوقان، اسدآبادی ورزنه، راهنمایی چندابه، مدرسه فاطمیه، کوهپایه، ارامنه اسلام‌آباد و مدرسه راهنمایی دخترانه آموزش‌وپرورش کوهپایه جمعاً مبلغ یک میلیون و 3430 هزار ریال وجه نقد؛ اهالی محدوده مسجد جامع اصفهان، مقدار 30 کیلو برنج، 90 کیلو قند و شکر، مقادیری لباس گرم، آبلیمو، روغن و مبلغ 110 هزار ریال وجه نقد؛ کارکنان دادگستری استان اصفهان مبلغ 416,35 ریال و دانش‌آموزان مدارس ناحیه 2 آموزش‌وپرورش اصفهان مبلغ 10 میلیون ریال وجه نقد؛ کارکنان فرمانداری و ستاد بسیج اقتصادی خمینی‌شهر از محل یک روز حقوق خود؛ دانش‌آموزان مدرسه شهید اشرفی اصفهانی ورپشت مبلغ 5340 ریال، 50 کیلو بادام و گردو و مقداری نان خشک توسط اهالی خیر قهدریجان و لنجان سفلی جمعاً مبلغ 50 هزار تومان وجه نقد؛ 50 کارتن نان خشک، 39 کارتن قند و نبات، 10 کیلو چایی و 1200 کیلو ماست؛ توسط مردم ایثارگر و متعهد شهرهای کرمان، سیرجان، زرند، جیرفت، بردسیر، کهنوج، بم، رفسنجان و بافت جمعاً مبلغ 41 میلیون و 869 هزار و 845 ریال وجه نقد.

در ادامه اهدای کمک‌های نقدی و غیرنقدی مردم مسلمان استان همدان این‌بار نیز توسط کارکنان اداره دارایی، پست، سازمان تعاون روستایی، سازمان تأمین اجتماعی و اداره ثبت احوال شهرستان ملایر جمعاً مبلغ 272 هزار 994 ریال وجه نقد؛ دانش‌آموزان و کارکنان مدارس راهنمایی فخریه، عصمت، سرگرد، بیات، ابن‌سینا و پروین اعتصامی ملایر و دبستان‌های نمازگاه، کهریز توسک و نیز کارکنان شرکت مخابرات جمعاً مبلغ 104 هزار و 605 ریال وجه نقد، 84 کیلو بیسکویت، 550 کیلو گردو و کشمش، 250 کیلو نان [به جبهه‌های جنگ اهدا شد.]»⁽¹⁾

روزشمار جنگ دوشنبه 2 اسفند 1361 7 جمادی‌الاول 1403 21 فوریه 1983

1

واحدهایی از ارتش عراق در منطقه زبیدات قصد نفوذ به مواضع خودی را داشتند که با مقاومت رزمندگان اسلام و اجرای آتش دقیق، پس از تحمل تلفاتی مجبور به عقب‌نشینی شدند.

در آبادان نیز براثر آتش توپخانه‌های ارتش عراق یک نفر شهید و 7 تن زخمی شدند، 5 خانه نیز خسارت دید.⁽¹⁾گفتنی است روز گذشته نیز 2 منزل مسکونی در گلوله‌باران این شهر ویران شده بود.⁽²⁾

2

درحالی‌که رئیس‌جمهور سودان به‌صراحت از اعزام هزاران تن از نظامیان از این کشور برای کمک به عراق در جنگ با ایران خبر می‌دهد، یک گروه نظامی مصری نیز وارد عراق شد.

رادیو سوریه به نقل از روزنامه الشرق‌الاوسط چاپ لندن، درباره کمک‌های سودان به عراق گزارش داد. جعفر نمیری رئیس کشور سودان، اعلام کرد که وی یک واحد 1000 نفری نظامی برای شرکت در جنگ علیه جمهوری اسلامی به عراق اعزام کرده است. نمیری افزود: این رقم علاوه‌بر 3000 نفری هستند که داوطلبانه به بغداد اعزام شده‌اند. وی گفت: سودان از مصر حمایت می‌کند و گفت‌وگوهای مصر با اسرائیل تنها راهی است که به مشکل اعراب و اسرائیل خاتمه می‌دهد. الشرق‌الاوسط می‌افزاید: نمیری از اعراب دعوت کرد تا اسرائیل را به رسمیت بشناسند.⁽³⁾

امروز همچنین 13 نفر از افسران مصری با درجه سروانی و سرگردی، به‌منظور همکاری با نیروی دریایی عراق به ستاد این نیرو در عراق معرفی شدند. قرار است این نیروها با واحدهای گارد ساحلی مردان قورباغه‌ای و مهندسی نیروی دریایی همکاری کنند.⁽⁴⁾

1

به گزارش روزنامه کیهان، اسرای عراقی مستقر در بندر انزلی برای سومین‌بار با صدور بیانیه و برپایی تظاهرات در محوطه اردوگاه، از مسئولان جمهوری اسلامی و سازمان صلیب‌سرخ جهانی خواستند تا به آنان اجازه داده شود برای کمک به رزمندگان ایرانی به جبهه‌های جنگ اعزام شوند. این افراد همچنین مبلغ 300 هزار ریال وجه نقد به‌منظور کمک به بازسازی مناطق جنگی به مسئولان مربوطه تحویل دادند.⁽¹⁾

2

به گزارش ژاندارمری خوزستان، سازمان استخبارات عراق برای جلوگیری از اقبال عمومی مردم عراق به برنامه‌های صداوسیمای جمهوری اسلامی، اقدامات گسترده‌ای را آغاز کرده است که از آن جمله کسب خبر به روش‌های گوناگون از کودکان مدارس می‌باشد. طبق این گزارش، نیروهای استخبارات پس از شناسایی این خانواده‌ها اقدام به بازداشت آنها کرده، در چندین مورد نیز این افراد را سر بریده‌اند.⁽²⁾

3

شماری از عناصر کومه‌له که قصد حمله به مقر سپاه پاسداران در اشنویه را داشتند در کمین نیروهای سپاه افتادند. در این درگیری یک تن از افراد این گروه کشته شد و بقیه با استفاده از تاریکی هوا گریختند. از این فرد یک قبضه تفنگ کلاشینکف به دست آمد.⁽³⁾

همچنین نیروهای سپاه با حمله به روستای خروش‌آباد از توابع اشنویه، که محل استقرار افراد گروه کومه‌له بود، آنها را مجبور به ترک این روستا کردند.⁽⁴⁾روابط عمومی سپاه پاسداران کردستان نیز اعلام کرد یکی از افراد گروهک رزگاری به نام ابوبکر عزیز در روستای فرسیگون در منطقه عمومی مریوان دستگیر شد. این شخص به‌مدت 4 سال علیه نظام فعالیت مسلحانه داشته است.⁽⁵⁾

4

عناصر سازمان مجاهدین خلق (منافقین) به‌سمت نگهبانی پادگان هوانیروز قعله‌مرغی تهران تیراندازی کردند. در این حادثه یکی از نگهبانان این پادگان زخمی شد.⁽⁶⁾

همچنین چند فرد مسلح به بانک صادرات قرچک ورامین دستبرد زدند و مبلغ 524 هزار ریال موجودی بانک را سرقت کردند.⁽⁷⁾

5

امروز سفیر جدید کره شمالی پیام رئیس‌جمهور این کشور را به آیت‌الله خامنه‌ای تقدیم کرد. در همین حال برخی منابع خبری نیز مطالبی را درمورد انعقاد یک قرارداد تسلیحاتی بین دو کشور منتشر کردند.

چیو کیو ایل سفیر جدید جمهوری دمکراتیک خلق کره در ایران، عصر امروز استوارنامه خود را تقدیم آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور، کرد. وی در این دیدار پیام کتبی ایل سونگ رئیس‌جمهور کشورش را نیز به آیت‌الله خامنه‌ای تحویل داد و ضمن تأکید بر اینکه انقلاب اسلامی ایران شکست بزرگی را به سیاست‌های جنگ‌طلبانه امپریالیسم امریکا در خلیج‌فارس و خاورمیانه وارد آورده است، گفت: «پیروزی بزرگ انقلاب اسلامی ایران تقویتی برای ملت‌های مبارز و نهضت‌های آزادی‌بخش درجهت کسب استقلالشان شده است.» در ادامه این دیدار، رئیس‌جمهور نیز ضمن آرزوی موفقیت برای سفیر کره اظهار کرد: «مبارزه برحق ملت‌ها در مقابل روح تعرض‌طلبی دولت‌ها و قدرت‌ها همیشه پیروز بوده است و ما تجربه کرده‌ایم که عقب‌نشینی در مقابل تهدیدهای امپریالیسم امریکا و همه متجاوزین و زورگویان، آنها را به ادامه کارهای ناروایشان تشجیع می‌نماید و ما بایستی سعی کنیم قاطعانه در مقابل اعمال آنها بایستیم.»⁽¹⁾

از سوی دیگر، نشریه المجله چاپ لندن، در آخرین شماره خود به نقل از منابع دیپلماتیک غربی مدعی شده است که ایران و کره شمالی سال گذشته یک قرارداد تسلیحاتی بزرگ به ارزش یک میلیارد دلار امضا کرده‌اند و قرار است ایران نیمی از این مبلغ را به‌صورت نقد پرداخت کند و معادل نیم دیگر به کره شمالی نفت بدهد. به نوشته المجله این منابع خاطرنشان کرده‌اند که براساس این قرارداد، ایران 150 تانک، انواع توپ و دیگر تجهیزات جنگی از کره شمالی دریافت خواهد کرد.⁽²⁾

1

وزیر امور خارجه ایران قبل از سفر به یوگسلاوی، درباره هدف از این سفر، دستور کار اجلاس وزرای خارجه عدم‌تعهد در دهلی‌نو و اهداف ایران از شرکت در مجامع بین‌المللی مطالبی را بیان کرد. وی امروز با سفیر شوروی در تهران نیز دیدار کرد.

علی‌اکبر ولایتی در آستانه برگزاری هفتمین اجلاس جنبش عدم‌تعهد در دهلی‌نو در یک مصاحبه اختصاصی با روزنامه جمهوری اسلامی گفت: بغداد داوطلب برگزاری هشتمین نشست عدم‌تعهد است و ما فکر می‌کنیم همان شرایطی که موجب شد اجلاس هفتم غیرمتعهدها در بغداد تشکیل نشود آن شرایط همچنان پابرجا است و برگزاری نشست هشتم در بغداد به مصلحت جنبش عدم‌تعهد نیست.

وی همچنین گفت: سفر بنده و هیئت همراه به کشور یوگسلاوی به‌دنبال دعوت وزیر خارجه یوگسلاوی و درپی دیدار ایشان از تهران انجام می‌پذیرد. در این سفر گسترش و توسعه روابط بین دو کشور در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی، تجاری و فرهنگی پیگیری خواهد شد؛ باتوجه‌به اینکه در گذشته‌ای نه‌چندان دور، وزیران خارجه و تجارت یوگسلاوی سفر‌هایی به ایران داشتند و تفاهم‌نامه‌هایی بین دو کشور امضا شده است، همکاری‌های بین دو کشور شامل تبادل کالا، توسعه تجارت و تأمین بخشی از مایحتاج نفتی یوگسلاوی توسط ایران، صدور مبالغی کالا و مواد غیرنفتی از ایران به یوگسلاوی می‌باشد.

ولایتی افزود: حضور در سازمان‌های بین‌المللی به معنای تأیید کامل و صددرصد عملکرد این سازمان‌ها نیست، ولی به‌هیچ‌وجه صلاح نیست که ما در مجامع بین‌المللی غایب باشیم، چون در این مجامع برای کل جهان، که ما هم جزئی از آن هستیم، تصمیم‌گیری می‌کنند. ما اگر نباشیم در غیاب ما برایمان تصمیم می‌گیرند. بنابراین عقل حکم می‌کند که ما در آنجا حاضر باشیم و از حقوقمان دفاع کنیم؛ پس حضور به معنای تأیید کامل یک سازمان نیست.

نکته دیگر اینکه اگر قرار است که سازمان‌های بین‌المللی اشکالاتی داشته باشند، باید آنها را اصلاح کرد یا سازمان‌هایی به پا کرد که بلااشکال و مفید و درجهت آرمان‌های عدالت‌خواهانه انسان‌ها باشند، این را با فعالیت و حضور می‌شود درست کرد؛ با قهر و انزوا و درون خود فرورفتن مسائل جهان حل نمی‌شود.⁽¹⁾

آقای ولایتی درخصوص دستور کار اجلاس وزرای خارجه غیرمتعهدها گفت: رسیدگی به بحران‌های سیاسی، نظامی و اقتصادی موجود در جهان و مشکلاتی که دامن‌گیر کشورهای جهان سوم و اعضای غیرمتعهدهاست موضوع اصلی کار غیرمتعهدها را در دهلی‌نو تشکیل می‌دهد: مسئله کامبوج و جناح‌بندی درباره این قضیه بین کشورهای غیرمتعهد یکی از آن مسائل عمده نهضت عدم‌تعهد است؛ موضوع دیگر افغانستان است که موجب ایجاد اختلاف‌نظر در بین کشورهای غیرمتعهد شده و بحث‌های داغی را در اجلاس غیرمتعهدها درپی دارد؛ مسئله دیگر امریکای لاتین و دخالت‌های امریکا در نیکاراگوئه و السالوادور است و دراین‌خصوص ما مباحث طولانی خواهیم داشت؛ موضوع دیگر نامیبیا و تجاوزات حکومت نژادپرست افریقای جنوبی به این کشور و مشکلات اقتصادی کشورهای جهان سوم است که دراین‌زمینه جمهوری اسلامی پیشنهادهایی دارد که یکی از آنها تشکیل صندوقی است که آیت‌الله خامنه‌ای پیشنهاد داد و دیگری به‌وجودآمدن امکانات برای تبادل تکنولوژی بین کشورهای جهان سوم است و مسئله دیگر، میزبانی اجلاس هشتم غیرمتعهدهاست که کشورهای متعددی ازجمله سوریه، لیبی و کره شمالی داوطلب برگزاری این اجلاس هستند.⁽²⁾

امروز همچنین، ویل بولدیروف سفیر شوروی در تهران و دکتر علی‌اکبر ولایتی وزیر امور خارجه با یکدیگر ملاقات کردند و درخصوص روابط دو کشور و توسعه و گسترش آن به بحث و گفت‌وگو پرداختند. در این دیدار، سفیر شوروی اظهار کرد: «دولت اتحاد جماهیر شوروی از یک ایران آزاد، مستقل و قومی حمایت می‌کند.» دکتر ولایتی نیز در پاسخ گفت: «ما نیز خواهان حسن هم‌جواری با کشور شوروی و توسعه و گسترش روابط با حفظ احترام و حاکمیت متقابل و عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر هستیم.»⁽³⁾

1

امروز کمال خرازی سرپرست ستاد تبلیغات جنگ، به ادعاهای دو روز پیش یک سخنگوی نظامی عراق درباره گلوله‌باران مناطق مسکونی عراق به‌دست نیروهای ایرانی پاسخ داد.

خرازی گفت: ساکنان این شهرها و خبرنگاران خارجی که از مناطق مذکور بازدید کرده‌اند خود بهترین گواه بر دروغ‌بودن ادعاهای رژیم بعثی صهیونیستی عراق هستند و می‌دانند که چنین تبلیغاتی برای این است که حکام بعث عراق در نظر دارند تجاوز و جنایت جدیدی علیه شهرهای مرزی ایران انجام دهند.

سرپرست ستاد تبلیغات جنگ افزود: ما وظیفه اسلامی و اخلاقی خود می‌دانیم که جنگ را به میان مردم مسلمان غیرنظامی نبریم. این مطلبی است که مسلمانان عراقی به آن آگاه‌اند و روشنی چراغ‌های بصره، مندلی، خانقین و دیگر شهرهای مرزی عراق خود بهترین دلیل این گفته است.

خرازی ضمن یادآوری جنایات عراق علیه عرب‌زبانان ایرانی ساکن خوزستان گفت: تاریخ جنایات صدامیان را ثبت کرده است و اینک که هر روز، چند شهر مسکونی مرزی جمهوری اسلامی ایران هدف آتش خمپاره، توپخانه و حملات هوایی دشمن قرار می‌گیرد ما مصمم هستیم تجاوزات عراق را شدیدتر از روزهای نخست جنگ پاسخ دهیم.⁽¹⁾

2

آیت‌الله موسوی اردبیلی در یک پیام رادیو و تلویزیونی، راجع به عملکرد ستاد پیگیری فرمان هشت‌ماده‌ای امام خمینی، مجازات محتکران و گران‌فروشان و آزادی زندانیان مطالبی را بیان کرد.

وی در ابتدای سخنان خود اظهار کرد: «پیام هشت‌ماده‌ای و تاریخی حضرت امام راجع به امنیت کامل و تمام‌عیار جانی و مالی و شغلی و حیثیتی تمام قشرهای مردم، همواره توسط ستاد پیگیری و هیئت‌های محترم اعزامی به استان‌ها بدون وقفه و با کمال قاطعیت دنبال می‌شود. هر نهاد و هر ارگان، هرچند عزیز و ارجمند باشد و خدمات صادقانه آنها در سطح بالا باشد، اگر تخلف یا تخلفاتی در آنها مشاهده شود، شرعاً نباید از تخلفات او به‌خاطر خدمات برجسته‌ای که انجام داده است چشم‌پوشی کرد، خواه این ارگان و نهاد از بخش‌های مختلف قضایی باشد یا مربوط به هیئت‌های گزینش و بازسازی یا هر وزارتخانه یا اداره.»

رئیس دیوان عالی کشور در ادامه سخنان خود افزود که باتوجه‌به گزارش‌ها و اخبار رسیده، پس از فرمان هشت‌ماده‌ای امام، مسئولان امر و افراد و دست‌اندرکاران در رده‌های گوناگون همه تلاش خود را برای جلوگیری از وقوع تخلف در بخش‌های مربوط به خود به کار

گرفته‌اند و بر همین اساس، گزارش تخلفات به حداقل رسیده است.

آیت‌الله موسوی اردبیلی درخصوص برخورد با محتکران - که ضربه آنها بر پیکر جمهوری اسلامی در برخی موارد کمتر از ضربات دشمنان اسلام و انقلاب نیست - یادآور شد که ستاد پیگیری این افراد را شناسایی و پس از محرزشدن جرمشان به مردم معرفی خواهد کرد.

وی همچنین درباره زندانیانی که بنا بر دستور امام شرعاً نباید در زندان باشند نیز گفت: «ترتیبی اتخاذ شده تا این افراد از زندان آزاد شوند. ستاد پیگیری همچنین به‌منظور حمایت از خانواده‌های زندانیان، پس از بررسی و تشخیص استحقاق آنان، برای آنها ماهیانه در نظر خواهد گرفت.»⁽¹⁾

1

با نزدیک‌شدن به زمان برگزاری هفتمین اجلاس سران کشورهای عضو سازمان غیرمتعهدها در دهلی‌نو، فعالیت‌های سیاسی عراق نیز از امروز شدت گرفته است. به نظر می‌رسد دو موضوع برگزاری اجلاس آینده سران (هشتمین اجلاس) عدم‌تعهد در بغداد و گنجاندن بندی در پیش‌نویس اجلاس هفتم درباره جنگ ایران و عراق ازجمله محورهای اصلی تلاش‌های سیاسی عراق باشد. در همین خصوص، امروز مسئولان سیاسی عراق با مقامات یوگسلاوی و هند گفت‌وگوهایی را انجام دادند.

تانیوگ خبرگزاری رسمی یوگسلاوی، درباره موضوعات مذاکرات فرستاده وزارت خارجه عراق با وزیر خارجه یوگسلاوی گزارش داد:

لازار موسیف وزیر امور خارجه یوگسلاوی، الزهاوی نماینده وزارت امور خارجه عراق را به حضور پذیرفت. الزهاوی پیام شخصی طارق عزیز رئیس دیپلماسی عراق را که درباره هفتمین نشست سران کشورهای غیرمتعهد در دهلی‌نو می‌باشد به وزیر امور خارجه یوگسلاوی تسلیم کرد. الزهاوی در محل وزارت امور خارجه یوگسلاوی مذاکراتی را انجام داد که حاصل آن توافق‌های سطح بالا میان دو کشور درمورد دستور روز اجلاس سران بود. وزیر امور خارجه یوگسلاوی سه‌شنبه شب درباره موضوعات اجلاس غیرمتعهدها با علی‌اکبر ولایتی وزیر امور خارجه ایران، گفت‌وگو خواهد کرد.⁽²⁾

همچنین به گزارش خبرگزاری آلمان، عصمت کتانی معاون وزیر مشاور در امور خارجه عراق، امروز با ناراسیما رائو وزیر خارجه هند، در دهلی‌نو، ملاقات و درمورد نشست سران کشورهای غیرمتعهد در ماه آتی مذاکره کرد. کتانی که به‌عنوان فرستاده ویژه صدام در هند به سر می‌برد، در روز سه‌شنبه (فردا) با بانو گاندی نخست‌وزیر هند، ملاقات و پیام صدام را به وی تسلیم خواهد کرد. گفته می‌شود که در مذاکرات کتانی و رائو و سایر مقامات وزارت خارجه هند درباره پیش‌نویس قطعنامه‌های سیاسی و اقتصادی این اجلاس گفت‌وگو شده است.⁽³⁾

همچنین به گزارش رادیو صوت‌الجماهیر بغداد، طه یاسین رمضان معاون نخست‌وزیر عراق نیز امروز در بغداد آقای رازان معاون نخست‌وزیر یوگسلاوی را به حضور پذیرفت. در این ملاقات یاسین رمضان تأکید کرد که عراق پیوسته درجهت برقراری صلح کوشیده است و برای پایان‌دادن به جنگ ابتکارات صلح‌جویانه‌ای ارائه داده و با همه تلاش‌های هیئت‌های حسن‌نیت

همکاری داشته است. وی افزود: کشور ما متجاوزان را سرکوب کرده و تمامی ضروریات دفاع از خاک و حاکمیت خویش را فراهم می‌آورد. وی در این دیدار مدعی شد که سران کشور عراق درپی صلح هستند. در ادامه این ملاقات، تحکیم روابط و همکاری بین دو کشور، طرح‌های راهبردی جدید عراق و همچنین نقش طرح‌ها در همکاری ملی علاوه‌بر طرح‌های آینده، که در زمینه‌های اقتصادی به اجرا گذاشته خواهد شد، مورد بحث و بررسی قرار گرفت.⁽¹⁾

1

درحالی‌که ایران و شوروی همچنان روابط سردی دارند، امروز اولگ تروماموفسکی رئیس ادواری شورای امنیت سازمان ملل و نماینده شوروی در این شورا با انتشار بیانیه‌ای که پیش‌نویس آن را عراق تنظیم کرده بود، خواستار آتش‌بس فوری در جنگ ایران و عراق و عقب‌نشینی نیروهای دو طرف به مرزهای بین‌المللی شد.⁽²⁾متن کامل این بیانیه به شرح زیر است:

شورای امنیت درپی مشورت‌های غیررسمی خود در مورخ 21 فوریه 1983، تشدید اخیر درگیری میان ایران و عراق را مورد ملاحظه قرار داد.

اعضای شورا نگرانی عمیق خود را از وضعیت خطرناک میان ایران و عراق که شدیداً صلح و امنیت بین‌المللی را در موضع تهدید قرار داده و نیز درباره این حقیقت که قطعنامه‌های 479 (1980)، 514 (1982) و 522 (1982) هنوز اجرا نشده است، ابراز نمودند.

اعضای شورا مصراً بر تعهدات کشورهای عضو تحت منشور تأکید ورزیده که مناقشات بین‌المللی خود را ازطریق مسالمت‌آمیز حل‌وفصل نمایند و در چنین حالتی است که صلح و امنیت بین‌المللی و عدالت در معرض خطر قرار نخواهد گرفت و نیز در روابط بین‌المللی خود از تهدید و استفاده از زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر کشوری اجتناب نمایند.

اعضای شورا تأسف عمیق خود را از ادامه منازعه و تشدید آن و از خسارات جانی و مالی قابل‌ملاحظه‌ای که براثر این منازعات ایجاد شده، ابراز نمودند.

آنها بر لزوم اجرای قطعنامه‌های قبلی شورا درباره موضوعی که به‌اتفاق آرا تصویب کرده‌اند، تصریح نمودند. اعضای شورا یک بار دیگر مصراً خواستار آتش‌بس فوری و پایان‌دادن به کلیه عملیات‌های نظامی و نیز عقب‌نشینی نیروها به مرزهای شناخته‌شده بین‌المللی به‌منظور یافتن راهی جهت حل‌وفصل صلح‌آمیز براساس اصول منشور شده‌اند.

شورا این موضوع را تحت بررسی قرار داده و از کلیه کشورهای عضو مصراً درخواست می‌نماید که از کلیه تلاش‌ها جهت کمک به بازگرداندن صلح و امنیت به منطقه، بهره گیرند.

اعضای شورا از دبیرکل درخواست می‌نمایند به تلاش‌هایش با مشورت به طرف‌های منازعه به‌منظور دستیابی به حل‌وفصل مسالمت‌آمیز ادامه داده و شورا را از نتایج آن مطلع سازد.⁽³⁾

باوجوداین، کارشناسان سیاسی و روابط بین‌الملل معتقدند:

در همین خصوص، رادیو بی‌بی‌سی اعلام کرد که شورای امنیت سازمان ملل در گذشته نیز سه بار قطعنامه‌های مشابهی صادر کرده که هیچ‌یک در خاتمه جنگ ایران و عراق مؤثر نبوده است. بی‌بی‌سی همچنین یادآور شده که اعلامیه شورای امنیت براساس پیش‌نویسی که عراق تسلیم این شورا کرده بود تهیه شده است و به همین دلیل، دولت ایران به‌احتمال‌زیاد، به تقاضای برقراری آتش‌بس توجه چندانی نخواهد کرد.⁽²⁾

1

نشریه اکونومیست چاپ لندن، در مقاله‌ای ضمن بررسی انواع کمک‌های نظامی و تسلیحاتی فرانسه به عراق وضعیت اقتصادی عراق را نیز مورد توجه قرار داده و خالی‌بودن خزانه این کشور را نقطه ضعفی در روابط بین دو کشور دانسته است. متن این مقاله به نقل از خبرگزاری جمهوری اسلامی به شرح زیر است:

«فرانسه به نظر می‌رسد که تقریباً به‌اندازه عراق تضمین می‌کند که ایران برنده جنگ خلیج‌فارس نیست. ظرف 18 ماه گذشته، حکومت فرانسه با فروش تانک‌ها، توپ‌ها، موشک‌ها و هواپیماها به عراق، به‌صورت بزرگ‌ترین تأمین‌کننده غربی تسلیحات عراق درآمده است.

در اوایل ماه جاری، میتران اجازه تحویل 29 جنگنده بمب‌افکن میراژ اف1 به عراق را در سال جاری میلادی صادر کرد. فرانسه همچنین درخواست طارق میخائیل یوحنا عزیز وزیر خارجه بغداد را برای دریافت 5 فروند هواپیمای جنگنده سوپراتاندارد که مجهز به موشک‌های اگزوسه هستند، بررسی می‌کند. پاسخ مثبت فرانسه به این درخواست نشانه خوبی است از اینکه این کشور تا چه اندازه آماده مسلح‌کردن عراق است. هواپیماهای سوپراتاندارد دیگر در خط تولید قرار ندارد و به‌ناچار باید از انبارهای ارتش فرانسه تأمین شود.⁽³⁾

فرانسه اینک کاملاً هم به نفع خود عمل نمی‌کند، مقامات این کشور بر این باورند که پیروزی ایران باعث هرج‌ومرج در منطقه خواهد شد. آنها رفته‌رفته، نگران یک عامل اساسی در روابط پاریس و

بغداد می‌شوند و آن پول است. عراق یک بازار بزرگ برای شرکت‌های فرانسوی محسوب می‌شود و اینک برخی شرکت‌های مهندسی غیرنظامی به‌شدت درگیر پروژه‌های دولتی عراق‌اند. خزانه عراق اینک تهی شده است، این کشور تا قبل از عقد قرارداد اخیر خرید هواپیماهای میراژ، 7 میلیارد و 150 میلیون دلار به فرانسه مقروض بود و مقامات فرانسوی نگران‌اند تا زمانی‌که جنگ ادامه دارد نتوانند مطالبات خود را از عراق دریافت کنند و عراق نتواند نفت خود را صادر کند.

فرمولی را که براساس آن عربستان سعودی برای کمک به پرداخت‌های تسلیحاتی عراق، از بخشی از درآمدهای نفتی خود از فرانسه، اعتبار دراختیار عراق قرار می‌دهد، در فرانسه چندان مطلوب نیست، زیرا شرکت‌های فرانسوی برای نفت عربستان بیش از قیمت بازار می‌پردازند؛ سازمان تضمین صادرات فرانسه که قراردادهای غیرنظامی عراق را به مبلغ 2 میلیارد و 150 میلیون دلار تعهد کرده است، اینک برای تجارت فرانسه در عراق روش سختی در پیش گرفته است. مقامات عراقی مایل بودند که فرانسه تاریخ بازپرداخت دیون آن کشور را که در سال 1983 سر می‌رسد، تمدید کند.»⁽¹⁾

1

درپی دعوت مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق⁽²⁾از مسلمانان عراقی برای شرکت در جبهه‌های جنگ علیه نظامیان عراقی، انجمن اسلامی دانشجویان مسلمان عراقی در فرانسه در پیامی به مجلس اعلای عراق، دراین‌خصوص اعلام آمادگی کرد. در این پیام آمده است: حضور در جبهه‌های نبرد حق علیه باطل برای آزادکردن کشور در بند عراق از چنگال رژیم فاسد و مفسد بعثی بر ما لازم است. این انجمن در پایان خواستار حفاظت از اسلام و آزادسازی کشور در بند عراق از زیر سلطه حزب بعث با هدایت و همکاری مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق شده است.⁽³⁾

2

درپی بمب‌گذاری در چهار نهاد فرانسوی در پاکستان، گروهی موسوم به "مجاهدین عراقی" مسئولیت این انفجارها را به عهده گرفت.

سفیر فرانسه در پاکستان امروز درخصوص انفجارهای اخیر در مؤسسات فرانسوی در پاکستان گفت: در پاکستان عملیات امنیتی شدیدتری برای محافظت از دارایی و شهروندان فرانسوی که کمتر از 45 نفر و اغلب مقیم کراچی‌اند، اجرا می‌شود. خبرگزاری فرانسه با اعلام این خبر افزود: در همین حال، یکشنبه‌شب در لاهور، انفجار یک بمب به محل اقامت مالک جهانگیر کنسول فرانسه، آسیب رسانده و سبب انهدام اتومبیل او شده است. در این حادثه 25 پاکستانی مظنون بعد از بازجویی آزاد شدند، اما 12 ایرانی که اغلب آنها دانشجو هستند هنوز تحت بازجویی پلیس ضدترور پاکستان‌اند. این افراد هنوز محکوم نشده اند، طبق قانون، پلیس نمی‌تواند هیچ متهمی را بیش از 24 ساعت بدون محکومیت در بازداشت نگه دارد.⁽⁴⁾

دراین‌حال، گروه چریکی جنبش مجاهدین عراقی امروز مسئولیت انفجارهای شنبه گذشته در چهار مؤسسه فرانسوی در کراچی بزرگ‌ترین شهر پاکستان را به عهده گرفت. به گزارش یونایتدپرس از بیروت، سخنگوی این جنبش به روزنامه النهار گفت: مادام‌که فرانسه حمایت نامحدودش را از عراق متوقف نسازد، گروه ما نیز به حملات علیه تأسیسات فرانسوی، در هر کجای دنیا که باشد، ادامه می‌دهد.⁽¹⁾

روزشمار جنگ سه‌شنبه 3 اسفند 1361 8 جمادی‌الاول 1403 22 فوریه 1983

1

سرنگونی یک جنگنده عراقی، تبادل آتش در دو سوی اروند و گلوله‌باران آبادان از مهم‌ترین وقایع نظامی روز جاری است.

در منطقه عملیاتی والفجر در ساعت 10:30 صبح امروز، یک فروند هواپیمای دشمن هدف آتش سلاح‌های پدافند هوایی قرار گرفت و منهدم شد و بدین‌ترتیب تعداد هواپیماهای سرنگون‌شده عراقی از شروع عملیات والفجر به 10 فروند رسید⁽¹⁾

امروز همچنین تبادل آتش در دو سوی اروند با برتری آتش رزمندگان ایرانی ادامه داشت که براثر آن 12 نفر از نیروهای عراقی کشته یا زخمی شدند و 6 سنگر اجتماعی، 4 سنگر انفرادی و یک پست دیده‌بانی دشمن منهدم شد و به تأسیسات برق سیبه عراق خساراتی وارد آمد.⁽²⁾

شهر آبادان امروز نیز آماج گلوله‌باران پراکنده دشمن قرار گرفت. در این حملات، 2 تن از مردم این شهر زخمی شدند و 4 منزل مسکونی ویران شد.⁽³⁾

2

عراق علاوه‌بر حمایت‌های تسلیحاتی از حزب دمکرات و گروه کومه‌له ازطریق ارسال محموله‌های متعدد، در مواردی نیز اقدام به پشتیبانی توپخانه‌ای از تحرکات مسلحانه این گروه‌های ضدانقلاب می‌کند.

افراد حزب دمکرات کردستان در ساعت 18 امروز، با پشتیبانی آتش توپخانه ارتش عراق به دو پایگاه خودی در مرخیل واقع در غرب پاوه، حمله کردند که مقاومت نیروهای خودی و اجرای آتش دقیق خمپاره علیه مواضع مهاجمان، آنها را مجبور به عقب‌نشینی کرد.⁽⁴⁾

از سوی دیگر، ارتش عراق امروز 80 بار قاطر شامل گلوله توپ و خمپاره را ازطریق مرز سردشت در منطقه سرشیو و قاسم‌رش تحویل حزب دمکرات داد.⁽⁵⁾

به گزارش قرارگاه حمزه، دیروز نیز دولت عراق 40 بار قاطر خواربار و مهمات را در یکی از مناطق مرزی (پایگاه نیت در 4 کیلومتری قورتینان) به عناصر کومه‌له تحویل داده است.⁽⁶⁾

1

درنتیجه اقدامات امروز عوامل سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در شهرهای همدان، بندرعباس و بابلسر، 2 تن شهید و 2 نفر نیز مجروح شدند.

چند نفر از وابستگان به سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در شهر همدان با هدف سرقت وارد بانک صادرات شعبه گلچهره این شهر شدند. مهاجمان که با مقاومت کارکنان بانک مواجه شده بودند با تیراندازی به‌طرف آنها رئیس و یکی از محافظان بانک را به شهادت رسانده، محل را ترک کردند.⁽¹⁾

در اقدام دیگری در بندرعباس، افراد این سازمان پس از سرقت یک دستگاه موتورسیکلت در بلوار آیت‌الله بهشتی این شهر، اقدام به ترور 2 نفر کردند. در این حادثه یکی از این افراد که راننده تاکسی بود مجروح شد.⁽²⁾

در بابلسر نیز وابستگان سازمان مجاهدین خلق (منافقین) به یکی از هواداران سابق این سازمان که پس از مدتی ارتباط خود را با سازمان قطع کرده بود حمله و پس از مجروح‌کردن وی گریختند. در این شهر همچنین افراد این سازمان بمب دست‌سازی را زیر خودرو مدیر یکی از مدارس کار گذاشته بودند که قبل از انفجار کشف شد.⁽³⁾

2

روابط عمومی ستاد مرکزی کمیته‌های انقلاب اسلامی با صدور اطلاعیه‌ای از دستگیری ده‌ها تن از افراد مسلح غیرقانونی و کشف 120 قبضه اسلحه خبر داد.

در بخشی از این اطلاعیه آمده است: پاسداران کمیته انقلاب اسلامی کمیجان اراک در چندین عملیات متهورانه ضمن دستگیری ده‌ها تن از افراد ضدانقلاب موفق به کشف بیش از 120 قبضه اسلحه ازقبیل 54 قبضه اسلحه کلت در انواع مختلف، 11 قبضه اسلحه ژ3، 16 قبضه سلاح رولور و ده‌ها اسلحه دیگر از انواع کلاشینکف، مسلسل ام3، تفنگ ام1 و ده‌تیر روسی به‌همراه بیش از 1200 تیر فشنگ گردیدند. دستگیرشدگان تحویل مقامات ذی‌صلاح شدند.⁽⁴⁾

3

جهاد سازندگی خوزستان فهرست اهم اقدامات خود در جبهه‌های جنگ را اعلام کرد. برخی از این اقدامات عبارت‌اند از:

احداث 5/277 کیلومتر جاده در جبهه‌های نبرد حق علیه باطل؛ ایجاد 182,16 مورد سنگر اجتماعی و انفرادی؛ احداث 17 حمام صحرایی، 5 حسینیه، 4 آشپزخانه و یک اورژانس بتونی در خط مقدم؛ حفر 2 حلقه چاه عمیق و 300 متر لوله‌کشی آب آشامیدنی؛ توزیع 341 فقره دستگاه‌های صوتی؛ ایجاد 50 کیلومتر خاکریز؛ احداث بیمارستان شهید صدوقی در محل کشتارگاه خرمشهر؛ ارسال 97 آمبولانس به منطقه؛ انتقال مجروحان به پشت جبهه؛ اعزام گروه

پزشکی، امدادگر و بهیار؛ تشکیل درمانگاه همراه با داروخانه؛ سم‌پاشی و ضدعفونی مناطق جنگی؛ تعویض و تعمیر ماشین‌آلات سبک و سنگین و مهندسی و خرید بیش از 37 میلیون و 216 هزار و 557 ریال قطعات لوازم یدکی و دیگر اجناس مورد نیاز منطقه.⁽¹⁾

1

درپی فرمان اخیر امام خمینی درخصوص عفو محکومان به مناسبت پنجمین سالگرد پیروزی انقلاب، دادستان کل کشور در بخشنامه‌ای به کلیه دادسراهای عمومی انقلاب و ارتش، به سؤالات و ابهامات مطرح‌شده دربارة این فرمان پاسخ گفت.

به نوشته شماره امروز روزنامه کیهان، طبق بخشنامه آیت‌الله یوسف صانعی، این عفو کلیه محکومان زندانی و غیرزندانی را در بر گرفته و شامل محکومیت‌های قطعی تا پایان سال جاری است. در بخشی از این بخشنامه آمده است: «این عفو شامل کسانی می‌باشد که تاکنون از عفو استفاده نکرده‌اند و استفاده از این عفو درمورد آنها تاحدودی است که مغایر با میزان مندرج در این فرمان نباشد. ... ملاک معافیت تاریخ صدور حکم است نه تاریخ ارتکاب جرم، لذا جرائم ارتکابی زمان انقلاب و قبل از آن هر دو شامل فرمان مزبور خواهد بود.» در پایان این بخشنامه اضافه شده است: مقامات قضایی مکلف‌اند مندرجات فرمان را به‌دقت مورد نظر قرار داده و در اجرای آن نهایت سرعت و مراقبت را به عمل آورند.⁽²⁾

2

رئیس مجلس شورای اسلامی در جمع گروهی از اعضای انجمن اسلامی اصناف تهران، بر ضرورت مقابله با اخلالگران اقتصادی و محتکران تأکید کرد.

گروهی از اعضای انجمن اسلامی اصناف تهران بعدازظهر امروز، با رئیس مجلس شورای اسلامی دیدار کردند. آقای هاشمی رفسنجانی در این دیدار ضمن اشاره به نقش اعضای انجمن اسلامی در بسیج مردم در تظاهرات‌ها علیه رژیم پهلوی، گفت: «چیزی که به نام تروریست اقتصادی در کشور وجود دارد کمتر از تروریست‌های آن‌چنانی نیست و از انجمن‌های اسلامی انتظار داریم نظارتی به وجود آورده و اصناف را زیر نظر بگیرند.»

رئیس مجلس با اشاره به مسئله احتکار و گران‌فروشی افزود: یک گروه خاصی باعث احتکار و گران‌فروشی هستند و امروز جامعه ما از این موضوع رنج می‌برد. البته روشن است که این وضع نمی‌تواند ادامه یابد و مسئولان کشور تصمیمات لازم را می‌گیرند.

وی در پایان با بیان اینکه یک جریان شیطنت‌آمیز درصدد بدنام کردن کسبه و ایجاد اختلاف میان مردم است،خطاب به اعضای انجمن‌های اسلامی گفت: به‌خاطر مصالح ملت، امر‌به معروف و نهی ازمنکر را عملی کرده و با یک نظارت مردمی این توطئه دشمنان را خنثی کنید.⁽³⁾

1

آقای هاشمی رفسنجانی نماینده امام در شورای عالی دفاع در دیدار با هیئت نمایندگی کمیته بین‌المللی صلیب‌سرخ در خاورمیانه، عراق را به سوءاستفاده از موضوع اسرای معلول متهم کرد.

وی گفت: درمورد اسرای معلول، ما اعلام کرده‌ایم حاضریم اینها را تحویل عراق بدهیم، ولی آنها حاضر نیستند اسرای معلول را تحویل بگیرند. آنها در مقابل اینکه ما گفتیم می‌خواهیم اسیران معلول را تحویل عراق دهیم مدعی شده‌اند که می‌خواهند 22 نفر نوجوان ایرانی را که در عراق اسیر هستند به ما تحویل بدهند و ما قبول نکردیم؛⁽¹⁾درحالی‌که من می‌گویم این دروغ است، ما همین الآن می‌گوییم که حاضریم تمامی زخمی‌ها را تحویل بدهیم و آنها متقابلاً نوجوانان اسیر ما را تحویل دهند.

آقای هاشمی رفسنجانی همچنین با قدردانی از اقدامات صلیب‌سرخ افزود: من از شما تشکر می‌کنم که درپی این‌گونه مسائل انسانی هستید. ما از همان روزهای اول به‌خاطر وظایف اسلامی و انسانی خود به مأموران گفته بودیم برخورد با اسیران اسلامی و انسانی باشد و با شما هم درحدود وظایفتان همکاری لازم را انجام دهند.

در این ملاقات نماینده خاورمیانه‌ای صلیب‌سرخ گزارشی از وضعیت اسرای ایرانی در عراق و فعالیت‌های کمیته بین‌المللی صلیب‌سرخ در طول جنگ تحمیلی ارائه کرد.⁽²⁾

2

کاظم‌پور اردبیلی معاون امور بین‌الملل وزارت خارجه ایران در سخنانی جزئیات طرح جدید ایران درباره سفر اتباع عراقی به ایران برای ملاقات با اسرای جنگی و کارشکنی‌های عراق دراین‌باره را تشریح کرد.

کاظم‌پور اردبیلی گفت: برای خنثی‌شدن توطئه رژیم بعثی عراق در جلوگیری از بازدید خانواده‌های بیش از 46 هزار اسیر عراقی در ایران، دولت جمهوری اسلامی ایران براساس یک طرح جدید، به 4 تن از اعضای درجه‌یک خانواده‌های این اسرا اجازه می‌دهد برای دیدار بستگان اسیر خود به ایران سفر کنند و به این ترتیب امکان سفر نزدیک به 200 هزار عراقی به ایران پیش‌بینی شده است.

وی اضافه کرد: برای اجرای این طرح انسانی و جهت رفع موانع موجود و آتی به سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی ایران دستور داده شده است تا در حداقل زمان ممکن ترتیب سفر داوطلبان عراقی را بدهند و نظر به اینکه ممکن است اقدام خانواده‌های اسیران برای سفر به ایران با انتقام‌جویی رژیم بعث مواجه شود به سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی ایران دستور داده شده است برای این عده فقط به صدور برگ عبور اکتفا کنند و از ممهورکردن گذرنامه‌های آنان که نشانه سفرشان به ایران خواهد بود، خودداری و درصورت درخواست شرکت‌کنندگان در این برنامه، از اعلام هویت آنان نیز جلوگیری شود.

معاون امور بین‌الملل وزارت خارجه درباره چگونگی اجرای این برنامه گفت: در چند روز آینده، دستورالعمل پذیرش خانواده‌های اسرا به سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی ایران ابلاغ خواهد شد تا این گروه در مراجعه به سفارتخانه‌هایمان از برنامه تنظیمی آگاه شوند و ترتیب شرکتشان در این برنامه انسانی و اسلامی داده شود. وی افزود: در دوازدهم دی‌ماه سال گذشته، مهندس موسوی نخست‌وزیر جمهوری اسلامی ایران، ابتکار بی‌سابقه ایران برای بازدید خانواده‌های اسرای عراقی از بستگان اسیرشان در ایران را به دنیا اعلام کرد و ما بی‌درنگ کمیسیونی دراین‌زمینه تشکیل دادیم و همه کارهای مقدماتی آن نیز انجام گرفت تا این برنامه حتی به‌صورت یک‌جانبه و تنها ازسوی ایران با موفقیت انجام شود به‌رغم اینکه این طرح مورد تأیید و استقبال صلیب‌سرخ جهانی نیز، که به‌عنوان ناظر بر طرح شناخته شده بود، قرار گرفت و از آمادگی ایران تمجید شد، ولی کارشکنی‌های دولت بغداد مانع از اجرای برنامه بازدید شد.

وی افزود: در زمان اعلام این ابتکار درحدود 7 هزار تن از سربازان عراقی به اسارت رزمندگان اسلام درآمده بودند و برنامه بازدید برای دیدار حدود 30 هزار تن از مردم عراق که از اعضای درجه‌یک خانواده اسرا بودند پیش‌بینی شده بود، اما با ادامه اشغال خاک ایران، تحقق‌نیافتن شرایط به‌حق ایران، تداوم جنگ و شکست‌های نظامی عراق شمار اسرای عراقی در ایران به بیش از 46 هزار تن بالغ شد و اینک پس از حل مشکلات اجرای این برنامه عظیم، جمهوری اسلامی ایران اعلام می‌کند که از خانواده هر اسیر عراقی 4 تن برای دیدار با اسرا می‌توانند از مبدأیی غیر از بغداد به تهران پرواز کنند و مطمئن باشند درصورتی‌که سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی برنامه آنها را هماهنگ کرده باشند، می‌توانند با اسرای خود در ایران ملاقات کنند و مورد استقبال ملت ما قرار گیرند.

کاظم‌پور اردبیلی در ادامه گفت: امید است با برنامه‌ریزی و اجرای دقیق طرح ابتکاری جمهوری اسلامی ایران که اصولاً اقدامی انسانی است، خانواده‌های عراقی در بازدیدشان از ایران به دروغ‌گویی‌های رژیم بعث درباره اسیران پی برده و توطئه‌های بغداد برای ایجاد ابهامات تعمدی درمورد وضعیت اسرا که به‌منظور واردکردن خدشه به اعتبار انقلاب اسلامی انجام می‌گیرد، خنثی شود.⁽¹⁾

وی همچنین درباره برنامه ایران برای آزادسازی اسیران معلول عراقی گفت: در ادامه

سیاست‌های انسان‌دوستانه جمهوری اسلامی ایران درمورد اسیران جنگ تحمیلی، تعداد زیادی از اسیران معلول عراقی آزاد خواهند شد و به‌عنوان اولین قدم در سرآغاز اجرای این تصمیم، که ایران به‌طور یک‌جانبه آن را انجام می‌دهد، یک گروه 22 نفری آماده تحویل به صلیب‌سرخ جهانی می‌باشد و دراین‌خصوص یادداشتی به صلیب‌سرخ در تهران تسلیم شده است.

معاون بین‌الملل وزارت خارجه درمورد ادعای عراق مبنی‌بر نپذیرفتن اسیران نوجوان ازسوی ایران که به منابع وزارت خارجه ترکیه نسبت داده شده است، اظهار کرد: موضوع این ادعا نیز بخشی از اکاذیب است که حکومت کنونی عراق تحت عنوان تبلیغات بدان تمسک جسته است، چراکه هم سفیر ترکیه در تهران و هم مقامات وزارت خارجه این کشور این موضوع را به‌شدت تکذیب کرده‌اند و لذا ادعایی است دروغین و عاری از صحت.⁽¹⁾

1

علی‌اکبر ولایتی وزیر امور خارجه، که به یوگسلاوی سفر کرده است، امروز در یک میهمانی که به مناسبت ورود وی و هیئت همراهش به بلگراد ترتیب یافته بود، شرکت کرد. وی در سخنانی به نقش مهم جنبش عدم‌تعهد در جهان امروز و نیاز به بهبود کمی و کیفی این جنبش اشاره و علاقه‌مندی خود را به گسترش روابط فی‌مابین ابراز کرد. در این مراسم لازار موسیف وزیر خارجه یوگسلاوی با سودمندخواندن مذاکرات مستقیم در تحکیم روابط موجود میان دو کشور اظهار کرد: به نظر یوگسلاوی امکانات فراوانی برای توسعه هرچه بیشتر این روابط به‌ویژه در زمینه‌های اقتصادی وجود دارد. وی مذاکرات خود با ولایتی را گام مثبتی در راه توسعه همکاری‌های دو کشور در سطح جهانی توصیف کرد.

به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، وزیر خارجه یوگسلاوی همچنین با اشاره به برگزاری هفتمین اجلاس کشورهای عضو جنبش عدم‌تعهد، از تلاش قدرت‌های بزرگ برای گسترش نفوذ خود در میان جنبش به‌منظور تغییر اهداف آن به‌سمت منافع و سیاست‌های خود یاد کرد. وی همچنین درباره بحران خاورمیانه با اشاره به تجاوز وحشیانه رژیم اشغالگر قدس به لبنان، از عدم توانایی جوامع بین‌المللی در جلوگیری از قتل‌عام مردم فلسطین اظهار تأسف کرد.

وزیر خارجه یوگسلاوی سپس به جنگ تحمیلی پرداخت و گفت: مناقشه و جنگ بین ایران و عراق به‌دلیل واردساختن خسارات مالی و جانی فراوان، باعث افزایش نگرانی یوگسلاوی شده است. وی خواهان خاتمه جنگ و برقراری صلح در این منطقه شد.

گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی حاکی است سفر دکتر علی‌اکبر ولایتی به یوگسلاوی در جواب به دیدار وزیر خارجه این کشور در دی‌ماه گذشته از ایران انجام شده است. روابط

همه‌جانبه بین دو کشور به‌ویژه درزمینه اقتصادی درپی پیروزی انقلاب اسلامی ایران گسترش و توسعه چشمگیری داشته است و میزان روابط تجاری و اقتصادی دوجانبه ایران و یوگسلاوی درحال‌حاضر بیش از 10 برابر سال‌های قبل از پیروزی انقلاب اسلامی تخمین زده می‌شود. ایران براساس قرارداد تجاری 600 میلیون دلاری خود با یوگسلاوی، در سال جاری برای اولین‌بار اقدام به صدور کالاهای غیرنفتی به این کشور کرده است. یوگسلاوی نیز در زمینه‌های مختلف صنعتی به‌ویژه تولید و انتقال برق و ذوب فلزات و معادن، در ایران فعالیت می‌کند. گفت‌وگوها و تبادل‌نظر جاری بین دو کشور دوست و غیرمتعهد ایران و یوگسلاوی درخصوص مسائل مربوط به برگزاری هفتمین اجلاس سران کشورهای غیرمتعهد از حساسیت و اهمیت ویژه‌ای برای هر دو کشور برخوردار است.⁽¹⁾

خبرگزاری فرانسه درباره سفر ولایتی به یوگسلاوی اعلام کرد: هفتمین اجلاس سران غیرمتعهد - که قرار است از نیمه اسفندماه در دهلی‌نو برگزار شود - محور گفت‌وگوهای وزرای امور خارجه یوگسلاوی و ایران بود. علی‌اکبر ولایتی صبح سه‌شنبه برای یک دیدار کاری 26 ساعته از یوگسلاوی، وارد بلگراد شد. ولایتی و موسیف نسبت به برگزاری اجلاس ابراز امیدواری کرده و گفتند که تقویت و تأیید نقش جنبش در صحنه بین‌المللی اهمیت دارد.⁽²⁾

1

به گزارش منابع نظامی، صدام حسین در سخنرانی خود در شمال عراق خطاب به سران کشورهای عرب خاورمیانه اعلام کرد: عراق به‌عنوان خاکریز خط مقدم است و شما (اعراب) واحدهای پشتیبانی‌کننده هستید و چنانچه به پشتیبانی خود از عراق ادامه ندهید، به‌زودی شما نیز درگیر جنگ خواهید شد و در موقعیت خطرناکی قرار خواهید گرفت. وی پیشنهاد کرد که برای مقابله با نیروهای ایرانی، نیروی هوایی مصر با نیروی هوایی عراق ادغام شده به‌طور مشترک، نیروی هوایی منطقه را حفظ کنند.

صدام حسین همچنین از کشورهایی که قادر به اعزام نیروی انسانی به جبهه‌های جنگ با ایران می‌باشند درخواست اعزام نیرو کرد.⁽³⁾

1

اقدام عربستان و کویت در فروش روزانه 300 هزار بشکه نفت به‌نیابت از عراق برای تأمین هزینه‌های جنگی این کشور و موافقت عربستان برای احداث یک خط لوله انتقال نفت از خاک آن کشور به دریای سرخ به ظرفیت 5/1 میلیون بشکه در روز، خبری بود که معاون نخست‌وزیر عراق در مصاحبه با روزنامه امریکایی وال استریت ژورنال اعلام کرد.

روزنامه اطلاعات به نقل از خبرگزاری کویت گزارش داد: روز سه‌شنبه در واشنگتن به نقل از طارق میخائیل یوحنا عزیز معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه عراق، گفته شد که عربستان سعودی با تقاضای عراق برای احداث یک خط لوله نفت از شبه‌جزیره عربستان به دریای سرخ موافقت کرده است. طارق عزیز در مصاحبه‌ای با روزنامه وال استریت ژورنال گفت که ظرفیت این خط لوله 5/1 میلیون بشکه در روز خواهد بود و ظرف مدت سه سال تکمیل خواهد شد.

وی افزود: احداث این خط لوله که 2 میلیارد دلار هزینه خواهد داشت به عراق، که در تنگنای مالی قرار گرفته، امکان خواهد داد صادرات نفتش را که هم‌اکنون 650 هزار بشکه در روز است به بیش از دوبرابر افزایش دهد. طارق عزیز همچنین گفت: عربستان سعودی و کویت اخیراً به‌نیابت از عراق روزانه حدود 300 هزار بشکه نفت صادر می‌کنند تا به تأمین بودجه جنگ 29 ماهه عراق با ایران کمک کنند.

طارق عزیز با بیان اینکه بغداد با جدیت بر روی یک خط لوله جدید نفت ازطریق عربستان سعودی کار می‌کند، افزود: در سفر ماه گذشته صدام به ریاض، رهبران سعودی موافقت کامل و نهایی خود را اعلام کردند، این اولین‌بار است که عراق موافقت عربستان سعودی با این طرح را به‌طور رسمی اعلام می‌کند.

وی افزود: هزینه این پروژه ازسوی چندین کمپانی نفتی غربی تأمین خواهد شد و با عایدات حاصل از صادرات نفت بازپرداخت خواهد شد. وی از اعلام نام این کمپانی‌ها خودداری کرد، اما گفت: آنها پیشنهادهای بسیار خوبی برای اجرای کامل پروژه براساس اعتبار مطرح کرده‌اند.⁽¹⁾

دراین‌حال، واحد مرکزی خبر به نقل از منابع سیاسی لندن، درباره اوضاع نابسامان اقتصاد عراق و تصمیم مقامات دولتی عراق برای تعویق بازپرداخت بدهی‌های خود به شرکت‌ها و بانک‌های غرب گزارش داد:

شرکت‌های فرانسوی طرف قرارداد با رژیم بعثی حاکم در بغداد اکثرقریب‌به‌اتفاق کارکنان خود را از عراق خارج کرده‌اند. مدیر یک شرکت ساختمانی فرانسوی در گفت‌وگو با میدل ایست اکونومیست دایجست ضمن تأیید این خبر گفته است: درحال‌حاضر، شرکت وی به‌اندازه زیادی متکی به کارکنان و کارگران غیراروپایی مقیم عراق می‌باشد که آنها نیز خواهان افزایش دستمزد خود به‌علت خطرهای ناشی از جنگ هستند.

به نوشته این مجله، به‌دنبال ناتوانی رژیم صدام در بازپرداخت تعهدات مالی خود، علاوه‌بر شرکت‌های فرانسوی، شرکت‌های آلمان غربی و ایتالیایی نیز برای کاهش مشکلات مالی خود از بانک‌های بین‌المللی درخواست وام کرده‌اند، این خبر را یک بانک فرانسوی نیز تأیید کرده است.

نشریه مزبور همچنین نوشته است که رژیم بغداد رسماً از شرکت‌های ژاپنی درخواست کرده که موعد بازپرداخت اقساط قراردادهای سه میلیارد دلاری‌شان را حداقل به‌مدت دو سال به تعویق بیندازند.⁽¹⁾

1

عرفات رهبر سازمان آزادی‌بخش فلسطین، در سخنانی در جمع رهبران فلسطینی در الجزیره خواستار پایان فوری جنگ عراق و ایران شد. وی مدعی شد، عقب‌نشینی عراق از سرزمین‌های ایران در سال گذشته، ناشی از درخواست انقلاب فلسطین در جریان محاصره بیروت توسط صهیونیست‌ها بود.⁽²⁾

2

اقدام مشترک عراق و اردن در کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل مانع از طرح درخواست پیگیری سرنوشت مفقودان لبنانی و فلسطینی در حمله رژیم صهیونیستی به لبنان شد.

روزنامه جمهوری اسلامی امروز با درج خبری دراین‌باره اعلام کرد: کشورهای الجزایر، بنگلادش، چین، کنگو، کوبا، قبرس، لیبی، موزامبیک، نیکاراگوئه، سنگال، سوریه، تونس، امارات متحده و یوگسلاوی به دعوت نماینده فلسطین در کمیسیون حقوق بشر، در تاریخ 17 فوریه برابر با 28 بهمن‌ماه گذشته، قطعنامه‌ای را درباره مفقودشدگان فلسطینی و لبنانی و تجاوز رژیم صهیونیستی، جهت تصویب به کمیسیون حقوق بشر ارائه دادند. بلافاصله نمایندگان عراق و اردن در تماس با نماینده فلسطین و سایر کشورهای تهیه‌کننده قطعنامه، مصرانه خواستار حذف طرح مذکور از متن قطعنامه پیشنهادی شدند.⁽³⁾

کمیسیون حقوق بشر از کارگروه مربوط به مفقودشدگان تقاضا کرده توجه ویژه‌ای به کلیه گزارش‌ها درباره مفقودشدگان در تجاوز اسرائیل به لبنان مبذول کند، این جریان که توجه نمایندگان همه کشورها در کمیسیون حقوق بشر را جلب کرده، به‌نحو بی‌سابقه‌ای حمایت

عراق و اردن را از رژیم صهیونیستی نشان داد، نمایندگان عراق و اردن تهدید کردند درصورتی‌که این قسمت از طرح پیشنهادی حذف نگردد، برخی کشورهای حامی قطعنامه را وادار خواهند کرد که حمایت خود را پس بگیرند.⁽¹⁾

1

روزنامه کویتی الانباء از ناکام‌ماندن میانجیگری شاه عربستان برای آشتی سوریه و عراق خبر داد.

رادیو اسرائیل به نقل از این روزنامه اعلام کرد: آقای عبدالحلیم خدام وزیر خارجه سوریه در جلسه غیرعلنی مجلس ملی سوریه به اطلاع این مجلس رساند که سوریه تحت‌تأثیر وساطت عربستان سعودی برای خاتمه‌دادن به درگیری میان عراق و ایران قرار نمی‌گیرد. وی با اعلام اینکه جانب‌داری سوریه از ایران ادامه خواهد داشت، افزود: سوریه از روش الجزایر دربرابر جبهه پایداری و مخالفت آن با شرکت در جلسات سوریه، لیبی و ایران احساس ناخرسندی می‌کند. این جلسات اخیراً در دمشق تشکیل شده و قرار است به‌زودی در تهران دنبال شود.⁽²⁾

2

خبرگزاری جمهوری اسلامی از کراچی گزارش داد، امروز 3 تن از هواداران انجمن اسلامی دانشجویان ایران در کراچی همراه با 4 منافق که از سه روز پیش در بازداشت پلیس پاکستان بودند آزاد شدند، اما 5 عضو انجمن همچنان در بازداشت پلیس پاکستان باقی ماندند.

این دانشجویان ایرانی بامداد یکشنبه به‌دنبال انفجار تقریباً هم‌زمان در چهار مؤسسه فرانسوی در کراچی - که شنبه‌شب رخ داد - دستگیر شدند. اندکی بعد از این انفجارها که در عرض 13 دقیقه رخ داد، در لاهور نیز در سرکنسولگری افتخاری فرانسه انفجاری رخ داد و خسارت‌هایی به بار آمد، دانشجویان آزادشده عصر امروز، در گفت‌وگویی با خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی در کراچی، رفتار پلیس پاکستان را خوب توصیف کرده و گفتند که پس از بازجویی، از آنها انگشت‌نگاری نیز شده است.⁽³⁾

از سوی دیگر، درحالی‌که اخبار قبلی حاکی‌از این بود که جنبش مجاهدین مسلمان عراق مسئولیت این انفجارها را به عهده گرفته است، امروز خبرگزاری فرانسه اعلام کرد: دفتر این جنبش در تهران امروز از پذیرش مسئولیت بمب‌گذاری‌های اخیر در مراکز فرانسوی پاکستان خودداری کرده است.⁽⁴⁾

3

به‌دنبال اعلام مقامات نفتی نیجریه مبنی‌بر کاهش قیمت نفت، امروز اجلاس اضطراری وزیران نفت شش کشور عضو شورای همکاری خلیج‌فارس تشکیل شد تا موضع این شورا دربرابر کاهش اخیر قیمت‌های نفت ازسوی بریتانیا، نروژ و اتحاد جماهیر شوروی مشخص شود.

بی‌بی‌سی با اعلام این خبر افزود: کاهش بهای نفت ازسوی نیجریه، گذشته از میزان آن از این جهت حائز اهمیت است که درعمل، نیجریه نخستین اقدام رسمی را در شکستن قیمت‌های اوپک انجام داده و این واهمه را به وجود آورده که این امر موجب باب‌شدن (مرسوم‌شدن) شکستن قیمت‌های نفت شود که سرانجام به فروپاشی سازمان اوپک می‌انجامد.⁽¹⁾

به گزارش این رادیو، یکی از آثار جنگ قیمت‌ها که در بازارهای نفت آغاز شده، کاهش بهای نفت بریتانیا و نیجریه بوده است. دولت نیجریه، که یکی از اعضای سازمان اوپک است، اعلام کرده که از این پس نفت صادراتی خود را بشکه‌ای 5 دلار و 50 سنت ارزان‌تر خواهد فروخت.

روز جمعه، دولت بریتانیا بهای نفت خود را بشکه‌ای 3 دلار کاهش داد، نیک دلاپ یکی از مفسران بی‌بی‌سی باتوجه‌به این تصمیم بریتانیا و نیجریه وضع بازارهای نفت را این‌طور تفسیر کرد: هفته‌هاست که انتظار کاهش قیمت نفت می‌رفت، به دلایل مختلف تقاضا برای نفت از میزانی که کشورهای تولیدکننده نظیر نیجریه تولید می‌کنند، کمتر شده است. اکنون نیجریه یکی از اعضای بانفوذ اوپک، تصمیم به کاهش قیمت نفت خود گرفته است، چنین تصمیمی خطر بروز عمل مشابهی ازطرف سایر اعضای اوپک و سایر کشورهای تولیدکننده نفت را افزایش می‌دهد، نگرانی عمومی اکنون این است که اگر جنگ کاهش قیمت نفت درگیرد می‌تواند نتایج مخربی برای اقتصاد جهانی در بر داشته باشد.

شرکت ملی نفت بریتانیا قیمت نفت دریای شمال خود را، که ازنظر مرغوبیت به نفت نیجریه بسیار نزدیک است، به میزان سه دلار در هر بشکه کاهش داده است.⁽²⁾نیجریه نیز درپی این تصمیم بریتانیا، قیمت نفت خود را پنج‌ونیم دلار در هر بشکه کاهش داد.

دراین‌حال، به گزارش برخی منابع نزدیک به وزارت نفت، سیدمحمد غرضی وزیر نفت به‌اتفاق موسی خیر قائم‌مقام و عباس هنردوست معاون این وزارتخانه در یک سفر غیررسمی جهت گفت‌وگو و مشورت با برخی وزرای نفت کشورهای عضو اوپک در ژنو به سر می‌برند.⁽³⁾

روزشمار جنگ چهارشنبه 4 اسفند 1361 9 جمادی‌الاول 1403 23 فوریه 1983

1

نیروهای سپاه در منطقه عمومی مهران با مشاهده فعالیت‌های مهندسی دشمن در حدفاصل کنجانچم - پایگاه کله‌شرقی، بر سر راه آنان اقدام به کاشتن مین و نصب تله‌های انفجاری کردند که با کشته یا مجروح‌شدن تعداد زیادی از نیروهای عراقی اقدامات مهندسی آنان نیز مختل شد.⁽¹⁾

2

به گزارش منابع اطلاعاتی، از تاریخ 20 بهمن 1361 الی 4 اسفند 1361، 484 دستگاه تریلر حامل مهمات، وسایل و تجهیزات نظامی ازطریق کشورهای همسایه عراق به این کشور وارد شده است که 318 دستگاه آن از مرزهای عربستان، 151 دستگاه از مرز کویت و 15 دستگاه از مرزهای اردن بوده است.⁽²⁾

3

افراد وابسته به گروه کومه‌له امروز با اجرای عملیات کمینی در محور سنندج - دیواندره و همچنین اقدامات دیگری در همین منطقه، عده‌ای را شهید، چند تن را زخمی و یکی از اهالی روستا را اسیر کردند. در مقابله نیروهای خودی با مهاجمین، تعدادی از آنان به هلاکت رسیدند.

عناصر گروه کومه‌له در روستای باقل‌آباد در محور سنندج - دیواندره علیه نیروهای تأمین جاده یک عملیات کمین اجرا کردند که براثر آن 3 تن از نیروهای ژاندارمری شهید و 6 تن ازجمله 2 نفر از نیروهای سپاه، زخمی شدند.

در این درگیری، افراد کومه‌له یک وانت نیسان را آتش زدند و 2 قبضه خمپاره‌انداز 60 میلی‌متری، 7 قبضه تفنگ ژ3 و یک تیربار ژ3 را به غنیمت بردند.

عناصر کومه‌له همچنین یکی از اهالی روستا را که قصد داشت پاسداران را از ورود آنها مطلع کند دستگیر کرده و به گروگان بردند.

درپی این حادثه، یک گروه از نیروهای سپاه با پشتیبانی هوانیروز با مهاجمان که درحال فرار بودند درگیر شدند. در این درگیری تعدادی از افراد کومه‌له کشته یا زخمی شدند. مرکز فرماندهی ستاد مشترک ارتش تعداد تلفات مهاجمان را 16 نفر اعلام کرده است.⁽¹⁾

در اقدامی دیگر در همین منطقه، افراد کومه‌له 3 نفر از اهالی ابراهیم‌آباد را به شهادت رساندند؛ درباره علت این اقدام گزارشی ارسال نشده است.⁽²⁾

در منطقه دیواندره نیز افراد کومه‌له با مراجعه به روستاهای جیران، گرمه و گل‌تپه مبلغ یک میلیون و سیصد هزار ریال از مردم اخاذی کردند.⁽³⁾

1

اقدام عناصر وابسته به سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در پرتاب بمب به یک خودرو حامل نیروهای سپاه، کشف یک پایگاه این سازمان در طالش و دستگیری تعدادی از نیروهای این سازمان در شهرکرد و دهلران از وقایعی است که امروز در ادامه درگیری‌ها بین نیروهای امنیتی و انتظامی ایران و بازماندگان این سازمان رخ داده است.

ساعت 7 صبح امروز در میدان احمدآباد اصفهان، یکی از عناصر سازمان مجاهدین خلق (منافقین) بمب دست‌سازی را به داخل اتوبوس حامل نیروهای سپاه پرتاب کرد. درحالی‌که سرنشینان اتوبوس قصد داشتند بمب را به بیرون پرتاب کنند، بمب مذکور منفجر شد و درنتیجه 2 تن از نیروهای سپاه به شهادت رسیدند و 9 تن نیز که برخی از آنها از افراد عادی بودند، زخمی شدند. نشریه مجاهد ارگان سازمان مجاهدین خلق (منافقین) چاپ پاریس، این اقدام را تهاجم نیروهای واحد مقاومت سازمان به یکی از نفربرهای سپاه (!) اعلام کرد.

رادیو صدای آزادی ایران متعلق به سلطنت‌طلب‌ها نیز ضمن اعلام خبر حمله به اتوبوس سپاه و انتساب آن به نیروهای مبارز، این اقدام را ستود.⁽⁴⁾

نیروهای سپاه یکی از پایگاه‌های سازمان مجاهدین خلق (منافقین) را در سیاه‌بیل طالش کشف کردند. از این پایگاه تعدادی اسناد و مدارک سازمانی به دست آمد.⁽⁵⁾

همچنین 2 تن از افراد رده‌بالای سازمان مجاهدین خلق (منافقین) و سازمان کمونیستی پیکار (در راه آزادی طبقه کارگر) در شهرکرد و دهلران دستگیر شدند.⁽⁶⁾

1

در جلسه امروز ستاد بازسازی مناطق جنگی استان آذربایجان غربی درخصوص چگونگی بازسازی مناطق جنگی و بودجه اختصاص‌یافته به این موضوع گفت‌وگو شد. هیئتی از استان فارس نیز به‌منظور بررسی روند بازسازی‌های آبادان وارد این شهر شد.

به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاکنون 760 میلیون ریال از اعتبار یک میلیارد ریالی برای بازسازی مناطق جنگی استان آذربایجان غربی هزینه شده و مابقی آن نیز تا پایان سال جاری جذب خواهد شد.

در جلسه ستاد بازسازی مناطق جنگی آذربایجان غربی - که با حضور استاندار این استان تشکیل شد - چگونگی بازسازی مناطق جنگی، اعتبار 3 میلیارد و 800 میلیون ریالی سال آینده و همچنین منطقه‌ای‌کردن مسئولیت‌های اجرایی بین ارگان‌ها و نهادهای انقلاب اسلامی و هماهنگی آنها با فرمانداری و ارگان‌های اجرایی مورد بحث و بررسی قرار گرفت و تصمیماتی دراین‌خصوص اتخاذ شد. براساس این گزارش، جهت تدارکات سال آینده مناطق جنگی معادل تقریباً 1500 میلیون ریال از ستاد بازسازی مناطق جنگ‌زده مستقر در اداره بازرگانی درخواست وسایل شد که نسبت به سال جاری 3 برابر افزایش دارد.⁽¹⁾

امروز همچنین هیئتی مرکب از معاون استانداری فارس و چند تن از مقامات دیگر این استان به آبادان سفر کردند تا از اقدامات انجام‌شده به‌منظور بازسازی این شهر مطلع شوند.

مهندس ادب مسئول ستاد بازسازی آبادان در گفت‌وگو با خبرنگار کیهان، گفت: «ظرف چهار ماه گذشته، بیش از 250 خانه در آبادان مرمت و بازسازی شده و چندین انبار و کارگاه مراکز تولیدی ایجاد‌شده است.»

هئیت اعزامی از فارس در جریان دیدارشان از آبادان با حجت‌الاسلام جمی امام‌جمعه آبادان هم دیدار کردند و وی در این دیدار به ملاقاتش با امام اشاره کرد و گفت: «وقتی به حضور امام شرفیاب شدم، فرمودند: "توقف و ماندن در آبادان عبادت است."»

وی همچنین خطاب به اعضای ستاد بازسازی گفت: «شما مردم فارس این فرصت را دارید که به مظلوم‌ترین مردم خدمت کنید؛ آن‌هم مردمی که با زحمات زیاد و با قرض و خون‌دل خانه‌ای ساخته بودند و صدام آنها را ویران کرد.»

اعضای این هیئت همچنین از فعالیت‌های بنیاد مسکن در روستاهای آبادان دیدن کردند. یادآوری می‌شود که ستاد بازسازی آبادان در استان فارس تشکیل شده است.⁽²⁾

1

میرحسین موسوی نخست‌وزیر، پس از جلسه هیئت دولت در واکنش به بیانیه رئیس شورای امنیت سازمان ملل مبنی‌بر برقراری آتش‌بس میان ایران و عراق گفت: ما بارها اعلام کرده‌ایم که تسلیم زور نمی‌شویم و تا تحقق شرایط عادلانه خود خواهیم جنگید و سرنوشت جنگ را رزمندگان ما در جبهه‌های نبرد معین خواهند کرد.

موسوی همچنین گفت: آتش‌بس نظر ابرقدرت‌ها است و جمهوری اسلامی همیشه برخلاف خواسته ابرقدرت‌های استکباری گام برداشته است.

نخست‌وزیر درباره انفجارهایی که در کشورهای مختلف علیه منافع فرانسه صورت می‌گیرد، اظهار کرد: آن‌طورکه در روزنامه‌های خارجی اعلام شده، این انفجارها ازطریق نیروهای مخالف حکومت بعث انجام می‌شود و اطلاع بیشتری دراین‌خصوص به دست ما نرسیده است.⁽¹⁾

2

دکتر علی‌اکبر ولایتی وزیر امور خارجه که در بلگراد به سر می‌برد، پس از دیدار روز گذشته با وزیر خارجه یوگسلاوی در یک مصاحبه مطبوعاتی مواضع ایران و شرایط پایان جنگ را بازگو کرد. وی همچنین درباره شایعه کمک تسلیحاتی رژیم صهیونیستی به ایران و امکان بهبود رابطه بین ایران و امریکا مطالبی بیان کرد.

ولایتی گفت: شرایط ما هیچ‌گونه تغییری نکرده است و پرداخت خسارت جنگی یکی از شرایط ما می‌باشد. وزیر خارجه ایران درمورد سرنگونی حکومت بغداد گفت: تغییر هرگونه سیستم حکومتی در عراق فقط به‌عهده مردم آن کشور است. ایران امیدوار است که مردم عراق خود این حکومت را برکنار کنند، زیرا ایران خواهان دخالت در امور مردم عراق نیست.

ولایتی درخصوص شرایط ایران برای مذاکره با عراق گفت: ما برای پایان جنگ شرایط خود را بارها اعلام کرده‌ایم و آماده مذاکره با رژیمی که بارها به ما تجاوز کرده است نیستیم و ماهیت این جنگ تحمیلی، جنگ یک ملت مورد تجاوز قرارگرفته با یک رژیم متجاوز می‌باشد و تمام شواهد و دلایل نیز دال‌بر تجاوز عراق به ایران است.

دکتر ولایتی اشغال 11 هزار کیلومتر مربع از سرزمین ایران توسط 12 لشکر عراقی در آغاز جنگ و الحاق قسمتی از ایران به خاک عراق را دلیل متجاوزبودن عراق دانست و افزود: عامل مهم در پیشبرد انقلاب اسلامی ما مسئله مذهب است که به‌عنوان انگیزه اصلی انقلاب ایران دربرابر تمامی مشکلات مطرح می‌باشد و یکی از هدف‌های اصلی دشمن در تجاوز به خاک ایران ازبین‌بردن همین حکومت اسلامی است.

ولایتی در ادامه سخنانش در پاسخ به سؤال یکی از خبرنگاران درخصوص شایعه کمک نظامی رژیم صهیونیستی به ایران گفت: اگر اسرائیل قصد ارسال اسلحه به کشوری را داشته باشد تسلیحات خود را

دراختیار کشورهایی مثل عراق و مصر قرار می‌دهد که با آنها روابط نزدیک و دوستانه داشته باشد.

وی ضمن یادآوری قطع تمامی روابط سیاسی و اقتصادی با رژیم صهیونیستی به‌دنبال پیروزی انقلاب اسلامی ایران و واگذاری محل سفارت اسرائیل به فلسطین تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران یکی از سخت‌ترین دشمنان اسرائیل بوده و خواهد بود.

دکتر ولایتی افزود: ایران پیشنهاد اخراج رژیم صهیونیستی از سازمان ملل را به مجمع عمومی ارائه کرد، اما همان کشورهایی که درباره شایعه کمک اسرائیل به ایران دست به تبلیغات زده‌اند و همان کسانی که سازمان آزادی‌بخش فلسطین را برای برقراری روابط دوستانه با اسرائیل تحت فشار قرار داده‌اند، خود بزرگ‌ترین مانع بر سر راه تصویب پیشنهاد ایران بوده‌اند.

وی با اشاره به ادعاهای رژیم صهیونیستی مبنی‌بر کمک نظامی به ایران به‌دنبال پیروزی رزمندگان اسلام گفت: جمهوری اسلامی ایران به‌شدت این شایعات را تکذیب می‌کند و آن را یکی از بزرگ‌ترین دسایس جنگ تبلیغاتی که علیه ایران صورت می‌گیرد، می‌داند.

ولایتی درمورد امکان بهبود روابط ایران و امریکا گفت: این کشور طی بیست‌وپنج سال گذشته دست به حمایت مستقیم از رژیم شاه زده و بعد از پیروزی انقلاب هیچ‌گاه دست از دشمنی با ایران برنداشته است و هیچ دلیلی وجود ندارد که ما روابط عادی با امریکا داشته باشیم.⁽¹⁾

1

حسین شیخ‌الاسلام معاون سیاسی وزیر امور خارجه، امروز با کیم زه سوک همتای خود از جمهوری خلق کره (کره شمالی)، دیدار و درمورد موضوعات مورد علاقه دو کشور به‌ویژه برگزاری هفتمین اجلاس سران غیرمتعهدها که قرار است به‌زودی در دهلی‌نو برگزار شود، گفت‌وگو کرد.

شیخ‌الاسلام در این دیدار گفت: امریکا می‌خواهد متحدان خود نظیر فرانسه را - که عضو ناتو است - در اجلاس غیرمتعهدها وارد کند. وی افزود: به عقیده ما کشوری که پایگاه به امریکا می‌دهد و در مانور نظامی شرکت می‌کند غیرمتعهد نیست و ما طرحی برای سالم‌سازی این جنبش به اجلاس تسلیم خواهیم کرد. وی با مطرح‌کردن پیشنهاد ریاست‌جمهوری ایران به جنبش عدم‌تعهد درباره تأسیس صندوق غیرمتعهدها، گفت: بعضی کشورها به‌دلیل فقر اقتصادی به ابرقدرت‌ها نزدیک می‌شوند و با تأسیس این صندوق - که مورد تأیید شما نیز می‌باشد - خواهیم توانست از گرایش این کشورها به ابرقدرت‌ها جلوگیری کنیم.

معاون سیاسی وزارت خارجه جمهوری خلق کره نیز در قسمتی از سخنان خود گفت: وظیفه کشورهای غیرمتعهد محکوم و خنثی‌کردن هرنوع توطئه امریکا در سراسر جهان است و اصول اساسی جنبش غیرمتعهدها باید حفظ شود. وی از رئیس‌جمهوری اسلامی ایران و نخست‌وزیر کشورمان دعوت کرد تا در آینده نزدیک از جمهوری خلق کره بازدید کنند تا گامی دیگر در گسترش و توسعه مناسبات دو کشور برداشته شود.⁽²⁾

1

صدام حسین امروز در بغداد با معاون نخست‌وزیر یوگسلاوی ملاقات کرد. امروز همچنین مذاکرات مشترک همکاری‌های فنی و اقتصادی عراق و یوگسلاوی از سر گرفته شد.

به گزارش رادیو صوت‌الجماهیر، معاون نخست‌وزیر یوگسلاوی در ملاقات با صدام حسین آمادگی کشور متبوع خود را برای گسترش روابط با عراق در همه زمینه‌ها اعلام کرد. صدام حسین نیز بر اهمیت گسترش روابط دوجانبه در همه زمینه‌ها تأکید کرد.

دو طرف درباره موضوعات مربوط به هفتمین اجلاس غیرمتعهدها در دهلی‌نو نیز به گفت‌وگو پرداختند. در این دیدار، طارق عزیز وزیر خارجه، حسن علی وزیر بازرگانی و رئیس دیوان ریاست‌جمهوری عراق و همچنین سفیر یوگسلاوی در بغداد حضور داشتند.⁽¹⁾

اعضای هیئت اعزامی یوگسلاوی که در بغداد به سر می‌برند، امروز در زمینه همکاری‌های فنی و اقتصادی دو کشور با دیگر مقامات عراقی دیدار و گفت‌وگو کردند.

در این مذاکرات، عبدالله موتاپیچ معاون رئیس هیئت یوگسلاوی با همتای عراقی خود تواب هوا ویس معاون وزیر صنایع و معادن این کشور درباره همکاری‌های جاری و آینده دو کشور تبادل‌نظر کرد.

وی همچنین با محمدحسین وزیر مسکن و ساختمان و العبدالله وزیر صنایع سبک عراق درباره پروژه‌هایی که قرار است یوگسلاوی در این کشور اجرا کند، به بحث و گفت‌وگو پرداخت.⁽²⁾

2

رادیو بی‌بی‌سی باتوجه‌به سابقه یوگسلاوی در جنبش عدم‌تعهد و ارتباط آن با ایران و عراق، نقش این کشور را در اجلاس آتی عدم‌تعهد بررسی کرده است. خبرگزاری فرانسه نیز در گزارشی به نقش میانجیگرانه یوگسلاوی و حفظ توازن این کشور با دو طرف متخاصم پرداخته است.

به گزارش رادیو بی‌بی‌سی، یوگسلاوی که از پیشروان جنبش عدم‌تعهد است، توانسته هم با ایران و هم با عراق روابط حسنه را حفظ کند. اکنون که کمتر از دو هفته به آغاز اجلاس کشورهای غیرمتعهد در دهلی مانده است، رهبران یوگسلاوی هم‌زمان با هر دو کشور به گفت‌وگو پرداخته‌اند. درحالی‌که آقای ولایتی وزیر امور خارجه ایران درباره موضوعات مربوط به اجلاس، جنگ ایران و عراق، دیگر موضوعات بین‌المللی و همکاری دوجانبه با وزیر خارجه یوگسلاوی در بلگراد مشغول تبادل‌نظر بوده، معاون نخست‌وزیر یوگسلاوی با مقامات ارشد عراق در بغداد گفت‌وگوهای مشابهی داشته است.

مقامات رسمی یوگسلاوی این دو واقعه را آشکارا با هم ارتباط نمی‌دهند، اما منابع آگاه می‌گویند که دولت یوگسلاوی در جست‌وجوی راه‌حلی پذیرفتنی برای هر دو کشور است تا به جنگ خاتمه دهند.⁽³⁾

خبرگزاری فرانسه نیز در همین باره اعلام کرد:

«ناظران در بلگراد خاطرنشان می‌کنند که رهبران یوگسلاوی به‌ویژه با حفظ توازن روابط خود با دو طرف متخاصم، ایده خود برای داشتن یک تأثیر مثبت در تحولات جنگ را از دست نداده‌اند. آقای ولایتی این‌بار در یوگسلاوی بسیار گرم‌تر از دیدار سال قبلش از این کشور، مورد استقبال قرار گرفت. همچنان‌که پیش‌بینی می‌شد، ناظران درمورد این توازن سیاسی یوگسلاوی به اظهارات هفته گذشته میتیاری بی‌جیچ رئیس کمونیست‌های یوگسلاوی، پیرامون جنگ عراق و ایران اشاره کرده‌اند. نا‌مبرده متعصبین شیعی و ملی‌گرای اعراب را مسئول جنگ دانست، ولی آشکارا عراق را به‌عنوان متجاوز شناخت؛ درحالی‌که رهبران بلگراد تاکنون از تعیین متجاوز اجتناب کرده بودند. بدون شک، این امر به یوگسلاوی اجازه خواهد داد تا در اجلاس آینده سران جنبش عدم‌تعهد در دهلی‌نو هنگام بحث پیرامون جنگ میان دو کشور عضو در خاورمیانه نقش فعال‌تر بازی کند.»⁽¹⁾

1

طارق عزیز معاون نخست‌وزیر عراق، امروز با خبرگزاری رویتر مصاحبه کرد. ناامیدی از دستیابی به صلح با ایران، تأکید مجدد بر احداث خط لوله نفتی در خاک عربستان، تلاش برای گرفتن مهلت از طرف‌های خارجی جهت بازپرداخت بدهی‌های عقب‌افتاده، گرم‌شدن مجدد روابط شوروی و عراق پس از تصمیم شوروی برای ارسال اسلحه به آن کشور، احتمال افزایش صدور نفت عراق از خاک ترکیه به‌میزان یک میلیون بشکه و میزان کمک‌های عربستان و کشورهای عربی منطقه به دولت عراق، محورهای اصلی سخنان طارق عزیز در این مصاحبه بود.

به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، طارق عزیز معاون نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه عراق در مصاحبه‌ای با رویتر گفت: عراق هیچ نشانه واقعی از دستیابی سریع به یک راه‌حل مسالمت‌آمیز برای جنگ سی‌ماهه‌اش با ایران نمی‌بیند.

طارق عزیز در جواب این سؤال که آیا نشانه‌های امیدوارکننده‌ای در قطعنامه اخیر شورای امنیت سازمان ملل - که در آن از دو کشور درخواست شده است به جنگ پایان دهند - می‌بیند یا نه، گفت: این چیزها باید به‌طور رسمی توسط ایران اعلام شود. ما نمی‌توانیم به

اشارات و برآوردها که به پیش‌بینی نزدیک‌تر است تا به واقعیت، متکی باشیم. من نمی‌توانم بگویم نشانه‌های واقعی از یافتن راه‌حلی در آینده نزدیک موجود است. وی همچنین گفت که در این لحظه به بهبود روابط با سوریه زیاد امیدوار نیستم.

طارق عزیز درمورد پیشنهاد احداث خط لوله‌ای در عربستان و امتداد آن به دریای سرخ که ظرفیت انتقال بیش از یک میلیون بشکه نفت در روز را خواهد داشت، گفت: توافق اولیه درمورد ساختن خط لوله با عربستان حاصل شده است و موافقت‌نامه نهایی در هفته‌های آینده منعقد خواهد شد.

وی افزود: عراق پاسخ‌های مناسبی به درخواستش برای گرفتن اعتبار از دولت‌ها، بانک‌ها و کمپانی‌ها دریافت کرده است که می‌تواند این کشور را قادر سازد تا بحران پولی حاصل از کاهش صادرات نفتی و هزینه جنگ را پشت سر گذارد. چندین کمپانی تاکنون بحث درباره تمدید تاریخ پرداخت‌هایشان را به پایان رسانیده‌اند؛ فرانسه نظر مساعد نشان داده و درمورد انعقاد قرارداد پرداخت چندین اعتبار پیشرفت‌هایی حاصل شده است.

طارق عزیز اظهارنظرهایی مبنی‌بر پیروی عراق از یک سیاست غرب‌گرایی به‌منظور بهبود روابط با اروپای غربی و امریکا را رد کرد و گفت: ما ترجیحاً آن را عراق‌گرایی می‌نامیم. ما خواهان همکاری با هرکسی هستیم که ما را در راه پیشرفت یاری دهد، ولی برخلاف سوءِتفاهم و سوءِ قضاوتی که به وجود آمده، معتقد نیستیم که روابط دیپلماتیک عراق با امریکا بتواند تا زمانی‌که جنگ خلیج (فارس) ادامه دارد، برقرار شود.

طارق عزیز گفت: عراق یک معاهده دوستی با شوروی دارد، ولی ما هرگز به شوروی نگفته‌ایم که ما تنها با آنها همکاری خواهیم کرد. وی افزود: روابط کنونی ما با مسکو گرم‌تر از اواخر سال 1980 و اوایل سال 1981 (زمستان 1360) می‌باشد. بهبود روابط به‌دلیل ازسرگیری ارسال سلاح به عراق است که برای مدتی پس از شروع جنگ خلیج به تعویق افتاده بود و وی با طرح این مسئله که جنگ خلیج‌فارس تا زمانی‌که دو ابرقدرت نخواهند پایان نمی‌یابد، گفت: هنگامی‌که ما از شورای امنیت خواستیم تا اقدامی برای خاتمه جنگ انجام دهد، هر دو ابرقدرت بدون تأمل از این درخواست حمایت کردند، ولی این حداکثر اقدام دو ابرقدرت است، آنها کار عمده‌ای جهت خاتمه جنگ انجام نداده‌اند.

طارق عزیز همچنین اظهار کرد: موافقت‌نامه‌هایی که اخیراً بین عراق و ترکیه منعقد شده است، قابلیت صدور نفت را به یک میلیون بشکه در روز افزایش خواهد داد. وی افزود که میزان کمک‌های مالی که عراق از عربستان و سایر کشورهای منطقه خلیج‌فارس در سال 1981 - 1980 دریافت کرده، حدود 18 تا 20 میلیارد دلار بوده است.⁽¹⁾

1

انجمن اسلامی دانشجویان اروپا و دفتر تحکیم وحدت انجمن اسلامی دانشجویان سراسر کشور در محکومیت دستگیری دانشجویان ایرانی در کراچی پاکستان اطلاعیه‌های جداگانه‌ای صادر کردند.

در این اطلاعیه آمده است: اگرچه رژیم سوسیالیست فرانسه در نهایت وقاحت از تروریست‌ها و آدم‌کشانی جانب‌داری کرده که در دادگاه‌های صالحه ایران پرونده جنایی دارند و اگرچه سلاح‌های فرانسوی تاکنون هرروزه هم‌وطنان ما را در استان‌های هم‌مرز با عراق به خاک و خون می‌کشد، ولی ملت قهرمان و شهیدپرور ایران با تقویت عملی جبهه‌های نبرد حق علیه باطل و همچنین افشای ماهیت کثیف بعث عراق و با سرنگونی این رژیم، دولت فرانسه را ناامید خواهد کرد. انجمن‌های اسلامی دانشجویان اروپا ضمن اعتراض به شبیخون پلیس پاکستان به دانشگاه کراچی و دستگیری برادران متعهد ایرانی خواستار آزادی دانشجویان مسلمان ایرانی شده‌اند و حمایت خود را از اعتصاب غذای آنان اعلام داشتند.⁽¹⁾

دفتر تحکیم وحدت انجمن اسلامی دانشجویان سراسر کشور نیز در همین باره اطلاعیه‌ای صادر کرد. در بخشی از این اطلاعیه آمده است:

«درحالی‌که حماسه‌های غرورآفرین رزمندگان اسلام مرزهای کشور را درنوردیده و صلابت آن پشت ستمگران و چپاولگران دنیا را به لرزه انداخته و باعث رشد نهضت‌های آزادی‌بخش که اکنون انقلاب اسلامی را الگو قرار داده‌اند شده است، بار دیگر 11 تن از فرزندان رشید امت به‌پاخاسته و شهیدپرور ایران در خارج از میهن اسلامی با توطئه‌های ننگین ایادی امریکا توسط پلیس پاکستان بازداشت شدند. ما ضمن اعتراض به بازداشت این دانشجویان این مسئله را در ادامه زنجیر توطئه استکبار جهانی علیه انقلاب اسلامی دانسته و از این عزیزان می‌خواهیم که همچنان به مقاومت دلیرانه خود ادامه دهند.»⁽²⁾

2

سازمان دفاع از حقوق رانده‌شدگان و مهاجران عراقی با انتشار پیامی در پاریس ضمن تشریح اوضاع رانده‌شدگان عراقی، خواهان توجه افکار عمومی جهان به چگونگی زندگی افرادی شد که در اردوگاه‌های رژیم عراق به‌عنوان گروگان به سر می‌برند.

در این پیام آمده است: از آغاز سال 1969، بیش از 200 هزار عراقی توسط رژیم بعثی - صهیونیستی عراق به‌طور غیرقانونی از دیارشان اخراج شده‌اند و تا سال 1980 عمل اخراج و آواره‌ساختن این افراد که تنها گناهشان شیعه‌بودن و مخالفت با حزب بعث عفلقی بوده، ادامه داشته است.

هدف رژیم عراق از اخراج این مردم، گسترش ارعاب و ترس و جلوگیری از مخالفت مردم با رژیم بوده است. این سازمان در پایان از مردم جهان که به حقوق ملت‌ها و انسان‌ها ارج می‌نهند خواسته است آوای مظلومیت این افراد را به گوش جهانیان برسانند.⁽¹⁾

1

درحالی‌که هنوز خبرهایی درباره تلاش پشت پرده عربستان برای آشتی دو کشور سوریه و عراق منتشر می‌شود، حزب بعث سوریه با انتشار اطلاعیه‌ای به رهبران عراق برای حمله به ایران به‌شدت اعتراض کرد.

به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، حزب بعث سوسیالیست عربی سوریه با صدور بیانیه‌ای در دمشق ضمن اشاره به توطئه‌های امریکا در منطقه ازجمله جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، اعلام کرد صدام به کشوری تجاوز کرده است که از 14 قرن پیش ملت آن به اسلام پیوسته و اکنون نیز اعراب به وجود و کمک و دوستی و پشتیبانی آن احتیاج دارند. انقلاب اسلامی ایران بود که امریکا را از منطقه بیرون راند و پایگاه‌های جاسوسی امریکا را از خاک ایران برچید. در ادامه این بیانیه ضمن حمله شدید به صدام آمده است: صدام اولین حاکم عرب است که به میثاق اعراب خیانت کرده و با حاکم مصر روابط برقرار می‌کند و خواستار تأمین امنیت رژیم صهیونیستی می‌شود. در این بیانیه ضمن تأکید مجدد بر حمایت سوریه از ملت‌های فلسطین و لبنان اعلام شده است که سوریه اجازه انجام‌دادن هیچ‌گونه اقدامی را در خاک لبنان که به امنیت دو کشور لطمه وارد کند، نخواهد داد.⁽²⁾

2

به‌دنبال دیدار دوروزه نخست‌وزیر الجزایر از کشور افریقایی کنگو، دو طرف نگرانی شدید خود را از ادامه جنگ عراق و ایران اعلام کردند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی از الجزیره، این دو کشور در بیانیه مشترکی که صادر کردند، با ابراز نگرانی شدید از ادامه جنگ میان عراق و ایران، این جنگ را - که به‌زعم آنان میان دو برادر در جریان است - باعث تضعیف مبارزه حقیقی و واقعی علیه امپریالیسم و صهیونیسم و سبب کندی آهنگ پیشرفت کشورهای غیرمتعهد دانستند.⁽³⁾

رادیو اسرائیل نیز ضمن اعلام این خبر افزود: این یکی از موارد نادری است که الجزایر بی‌طرفی ظاهری خود را در جنگ زیر پا گذاشته و صریحاً از ایران می‌خواهد به جنگ پایان دهد.⁽⁴⁾

1

به‌دنبال جلسه فوق‌العاده روز گذشته وزیران نفت شش کشور عضو شورای همکاری خلیج‌فارس که درپی اعلام نیجریه مبنی‌بر کاهش قیمت نفت صادراتی خود تشکیل شد، رادیو اسرائیل از تصمیم این شش کشور برای کاهش قیمت نفت خبر داد. رادیو امریکا نیز در گزارشی به بررسی آثار این اقدام پرداخته است.

به گزارش رادیو اسرائیل، در ادامه جنگ قیمت‌ها بین کشورهای تولیدکننده نفت، امروز شش کشور عربی عضو اوپک اعلام کردند که بهای نفت خود را کاهش خواهند داد.

این تصمیم درحالی اعلام می‌شود که اعضای اوپک نتوانسته‌اند درباره تعیین سهمیه تولید به توافق برسند. وزیر نفت عربستان سعودی اعلام کرد که شش کشور عربی عضو اوپک؛ یعنی عربستان سعودی، کویت، امارات متحده عربی، قطر، عراق و بحرین، احتمالاً همین امشب نرخ جدید نفت خود را به‌طور رسمی اعلام خواهند کرد. اندونزی نیز اعلام کرد از تصمیم کشورهای مزبور پیروی کرده و بهای نفت خود را مانند آنها کاهش خواهد داد.

رادیو اسرائیل افزود: حکومت اسلامی ایران هنوز به این موضوع واکنش نشان نداده است، ولی کارشناسان نفتی می‌گویند که آن کشور نیز قرار است به‌زودی کاهش رسمی بهای نفت خود را اعلام کند. درحالی‌که بهای رسمی تعیین‌شده اوپک 34 دلار می‌باشد، بسیاری از کشورهای صادرکننده، نفت خود را به بهایی بسیار کمتر عرضه می‌کنند. در بازار آزاد روتردام، بهای یک بشکه نفت به 27 دلار کاهش یافته است. کارشناسان نفتی می‌گویند این وضع به درآمد پیش‌بینی‌شده ایران از نفت لطمه زیادی وارد می‌سازد.⁽¹⁾

در همین حال، زکی یمانی وزیر نفت عربستان، مطالبی را بیان کرد که نشانه ناخرسندی این کشور از تهدید نیجریه برای کاهش قیمت نفت می‌باشد؛ چراکه عربستان همچنان خواهان آن است که خود در این‌گونه امور یکه‌تاز میدان باشد. به گزارش رادیو کویت، یمانی گفت: کشورهای صادرکننده نفت حوزه خلیج‌فارس با تمام امکانات و توان خود وارد عمل خواهند شد تا دیگران را قبل از ورود در جنگ بر سر قیمت، به اندیشیدن ترغیب کنند. وی گفت ما وارد جنگ قیمت‌ها نخواهیم شد، بلکه برای پایان‌دادن به جنگ دیگر کشورهای نفتی بر سر قیمت‌ها، دخالت خواهیم کرد.

یمانی تأکید کرد که به نفع نیجریه و همه کشورهای صادرکننده نفتی است که جنگ قیمت‌ها را آغاز نکنند و بهتر است وزیران نفت اوپک درباره قیمت جدید نفت به توافق برسند.⁽¹⁾

رادیو بی‌بی‌سی نیز از تلاش کشورهای حاشیه خلیج‌فارس برای کاهش قیمت نفت صادراتی خبر داد و به‌نحوی عربستان را سردمدار این جریان معرفی کرد. در گزارش این رادیو آمده است:

«تولیدکنندگان نفت منطقه خلیج‌فارس که سرانجام به این نتیجه رسیده‌اند که کاهش بها ضروری است، هنوز از اعلام میزان کاهش اکراه دارند، هرچند برداشت این است که میزان کاهش، حداقل چهار دلار در قیمت پایه خواهد بود که تابه‌حال 34 دلار برای هر بشکه نفت سبک نظیر نفت عربستان سعودی بوده است.

از این گذشته، دولت‌های خلیج‌فارس در طلب همکاری تولیدکنندگان عمده نفت خارج از سازمان اوپک هستند، مانند بریتانیا، مکزیک و نروژ تا از مواضع قیمت‌گذاری آنها حمایت کنند و همچنین انتظار دارند که سایر اعضای اوپک کاهش‌های قیمت درمورد انواع نفت را مورد تصویب قرار دهند و با تشکیل یک جلسه فوری در چند روز آینده توافق کنند.»⁽²⁾

رادیو امریکا نیز درپی تصمیم کشورهای صادرکننده نفت درخصوص کاهش قیمت‌ها و تحولات ایجادشده در بازارهای جهانی، به بررسی آثار این اقدام پرداخته و نظر کارشناسان غربی را دراین‌باره انعکاس داده است. در این گزارش آمده است: «در محافل اقتصادی درباره آثار ناشی از تنزل قیمت نفت نقطه‌نظرها و عقاید گوناگونی ابراز می‌شود، اما درمجموع، بانکداران بیش از هر گروه دیگری از کاهش قیمت نفت نگران شده‌اند.

بانکداران می‌گویند تنزل قابل‌ملاحظه قیمت نفت می‌تواند به یک بحران مالی منجر شود. درحقیقت، بانکداران نگران آن‌اند که کشورهای صادرکننده نفت به‌سبب کاهش قیمت نفت بخش عمده‌ای از درآمدهای خود را از دست بدهند و نتوانند به تعهدات مالی خود عمل کنند. از سوی دیگر، بانکداران در این نگرانی نیز به سر می‌برند که کشورهای صادرکننده نفت حتی کشورهایی که بدهی کلانی دارند به‌سبب کاهش درآمدهای نفتی ناگزیر شوند ذخایر ارزی خود را از شبکه بانکی بین‌المللی خارج کنند. ...»

رادیو امریکا در ادامه افزوده است: «کارشناسان درباره آثار ناشی از تنزل قیمت نفت بر سر دو موضوع با یکدیگر اختلاف‌نظر دارند: نخست اینکه، کاهش قیمت نفت با چه سرعتی رخ خواهد داد و دیگر اینکه چنین کاهشی می‌تواند به سود اقتصاد جهان تمام شود یا به‌عکس آثار بدی از خود به جای خواهد گذاشت. ...»

در ادامه این مطلب به نقل از معاون پیشین وزارت انرژی امریکا آمده است که کشورهای عضو اوپک زمانی که متوجه شوند بی‌نظمی در اوپک به قیمت گرانی برای آنها تمام شده است، احتمالاً

دوباره گرد هم جمع خواهند شد و ممکن است بار دیگر قیمت نفت را افزایش دهند.

رادیو امریکا همچنین یادآور شده است که تنزل بهای نفت کاهش قیمت طلا و سهام شرکت‌ها را در بازارهای پولی درپی داشته است، زیرا سرمایه‌دارانی که به خرید و فروش طلا و اوراق بهادار می‌پردازند درباره آثار سیر نزولی قیمت نفت در اقتصاد جهانی نگران هستند.⁽¹⁾

روزشمار جنگ پنجشنبه 5 اسفند 1361 10 جمادی‌الاول 1403 24 فوریه 1983

1

در ادامه عزیمت نیروهای داوطلب مردمی به جبهه‌های جنگ و به‌منظور پشتیبانی از رزمندگان و همچنین کمک به بازسازی مناطق جنگ‌زده، در چند روز گذشته، شماری از مردم شهرها و روستاهای کشور راهی این مناطق شدند.

به گزارش روزنامه کیهان: «هم‌زمان با عزیمت این رزمندگان گروه‌های فنی و ساختمانی برای بازسازی شهرهای جنگ‌زده عازم این مناطق شدند که به شرح زیر می‌خوانیم:

چهل‌وپنجمین گروه از بسیج زنجان؛ گروهی از بسیج ممسنی؛ جمعی از روستاییان اهل تسنن مهکویه، سیف‌آباد، خمامی و خنج استان فارس؛ یک گروه از بسیج قزوین؛ عده‌ای از بسیج خورموج بوشهر؛ 5 گروه از بسیج یاسوج؛ بسیج لامرد، فیروزآباد، فسا و شیراز؛ عده‌ای از بسیج و سپاه خدابنده؛ سپاه و بسیج منطقه9 کشور؛ گروه‌هایی از سپاه و بسیج خرم‌آباد، الیگودرز، الشتر، پلدختر، کوهدشت و نورآباد؛ عده‌ای از بسیج اشکنان و علامرودشت؛ بسیج بوانات استان فارس؛ گروه‌هایی از دهدشت، گچساران و عشایر بویراحمد، بسیج رزن، گروهی از فیروزآباد، فراشبند و میمند و جمعی از سربازان فسا؛ گروهی از ژاندارمری بیرجند؛ گروهی از بسیج قم؛ عده‌ای از کربال استان فارس؛ جمعی از بسیج دهاقان و عطاآباد اصفهان؛ عده‌ای از بسیج اردبیل، سراب، مشکین‌شهر، خلخال، گرمی و بیله‌سوار؛ گروهی دیگر از سپاه و بسیج منطقه9؛ عده‌ای از ژاندارمری دهدشت و لنده، بسیج اقلید، بسیج ساوه؛ یک اکیپ امدادگر از بسیج ساوه؛ یک اکیپ امدادگر از هلال‌احمر یاسوج؛ بسیج بخش ابرقو؛ بسیج بخش اسکو؛ عده‌ای از ابهر؛ بسیج دیر از توابع بوشهر؛ گروهی از بسیج منطقه گرگان؛ عده‌ای از اصطهبانات؛ گروهی از عشایر کهکیلویه؛ یک تیم پزشکی ازسوی سازمان بهداری گیلان؛ بسیج علی‌آباد و کردکوی؛ بسیج آباده؛ بسیج خمینی‌شهر، کاشان و زرین‌شهر؛ گروهی از بسیج بهشهر و بروجن؛ یک گروه امدادگر از هلال‌احمر ارومیه؛ گروهی از هنرجویان و معلمین هنرستان اقبال لاهوری یاسوج؛ بسیج گناوه؛ عده‌ای از سپاه ملایر؛ گروهی دیگر از بسیج بوشهر؛ بسیج دشتستان و

برازجان؛ بسیج بابل؛ بسیج چاه‌وزیر، خیرگو و وراویل استان فارس؛ بسیج جهرم؛ عده‌ای دیگر از گناوه؛ گروهی از تکاوران پایگاه دریایی بوشهر؛ یک تیم امدادگر از شیراز؛ گروهی از برخوان، میمه و شاهین‌شهر اصفهان؛ 2 گروه دیگر از بسیج دهدشت؛ اولین گروه رزمنده از دادسرای انقلاب اسلامی یزد به سرپرستی حجت‌الاسلام خانی؛ گروهی از طلاب حوزه علمیه شیراز؛ یک گروه از بسیج 3؛ دوازدهمین گروه یگان شهید آیت‌الله صدوقی یزد؛ عده‌ای از طلاب مدرسه علمی شهید آیت‌الله دستغیب شیراز؛ یک‌صد و شصت‌وهفتمین گروه لنجان سفلی؛ عده‌ای از نجف‌آباد؛ گروهی از ورامین، یک‌صد و شصت‌ونهمین گروه از بسیج و سپاه خمینی‌شهر؛ یک گروه از سپاه و بسیج فریدن و گروهی جهادگر کمپرسی‌دار از قوچان.

همچنین گروه‌هایی متشکل از نیروهای فنی و امدادگر از هلال‌احمر ارومیه؛ عده‌ای از کارکنان کارخانه قند فریمان؛ یک تیم فنی و راننده از سمنان؛ جمعی کمپرسی‌دار با مصالح ساختمانی و عده‌ای جهادگر از کازرون؛ گروهی راننده، جوشکار و مکانیک از جهاد سازندگی وراوی و گروه کثیری متخصص و تدارکاتی از شیراز؛ عده‌ای آشپز، نانوا، راننده و جوشکار از جهاد کاشان و یک تیم متخصص فنی و ساختمانی با 25 کمپرسی از محمودآباد و فریدون‌کنار به‌منظور بازسازی شهرهای جنگ‌زده هویزه، آبادان و سوسنگرد عازم این مناطق شدند. همچنین هیئتی متشکل از ائمه جمعه ارومیه، نقده و صائین‌دژ با 4 کامیون حامل هدایای مردم آذربایجان غربی عازم جبهه‌های جنوب شدند.»⁽¹⁾

در ادامه کمک‌های داوطلبانه مردمی به جبهه‌های جنگ، مردم دورود از استان لرستان نیز انواع کمک‌های مردمی خود را به جبهه‌های جنگ ارسال کردند.⁽²⁾-⁽³⁾

1

دژبانی ارتش عراق آن دسته از جوانان بصره و حومه را که از خدمت زیر پرچم این کشور متواری هستند، دستگیر و سپس به مراکز آموزشی اعزام می‌کند. ژاندارمری خوزستان با اعلام این خبر افزوده است هر شب یگان دژبانی اقدام به تفتیش و بازرسی منازل، انبارها و مسافرخانه‌ها می‌کند تا هرکسی را که برای خدمت نظام مناسب تشخیص داد دستگیر کند.⁽⁴⁾

2

افراد وابسته به گروه‌های مسلح ضدانقلاب در ادامه تحرکات خود در حوالی نقده، شمال اسلام‌آباد و شرق سنندج با نیروهای خودی و مردم درگیر شدند. امروز همچنین براثر انفجار مین 3 سرباز زخمی شدند.

در درگیری نیروهای خودی با عناصر مسلح غیرقانونی در منطقه قبه و پیرکانی در جنوب‌شرقی نقده، یک نفر از افراد خودی شهید شد و 2 نفر از افراد وابسته به گروه‌های مسلح غیرقانونی دستگیر شدند. در این درگیری تعدادی از نیروهای خودی دچار سرمازدگی شدند که به بیمارستان انتقال یافتند.⁽¹⁾

در شمال اسلام‌آباد نیز افراد مسلح غیرقانونی در منطقه گهواره به نیروهای خودی حمله کردند که براثر آن 2 نفر از افراد خودی زخمی شدند و 4 قبضه اسلحه نیز به دست مهاجمان افتاد.⁽²⁾

در شمال دهگلان در شرق سنندج نیز عناصر مسلح غیرقانونی به روستای حسین‌آباد حمله کردند، این افراد قصد داشتند برخی روستاییان هوادار جمهوری اسلامی را دستگیر کنند که با مقاومت اهالی روستا متواری شدند.⁽³⁾

در دو حادثه جداگانه، 3 سرباز در حوالی روستای داشکند در محور سقز - بوکان و روستای ناچیت در محور بوکان - میاندوآب، به مین برخورد کردند که هر سه زخمی شدند.⁽⁴⁾

1

سازمان چریک‌های فدایی خلق (شاخه اقلیت) در جزوه‌ای که اخیراً در داخل تشکیلات خود انتشار داده، موضوع براندازی نظام جمهوری اسلامی را مطرح و برنامه‌های آتی این سازمان در مرحله پس از براندازی نظام را اعلام کرده است.

در مرحله اول این خط مشی، تشکیل کمیته‌های مخفی اعتصاب و مقاومت در ابعاد سیاسی و نظامی، تشکیل کانون‌های پارتیزانی و تسخیر منطقه قدرت در مناطق مورد نظر، مورد توجه قرار گرفته است و در مرحله بعدی برای هدایت کشور و دردست‌گرفتن قدرت به برقراری دمکراسی توده‌ای، ملی‌کردن سرمایه‌های بزرگ و بانک‌ها و تجارت خارجی، واگذاری زمین به دهقانان و... اشاره شده است.

یک منبع رسمی اطلاعاتی با اشاره به ناتوانی مفرط سازمان چریک‌های فدایی خلق در همه ابعاد و همچنین بروز چندین انشعاب در این سازمان، این‌گونه طرح‌های گردانندگان سازمان مذکور را رویایی و به‌منزله راهی برای گریز از رخوت و دادن انگیزه به هوادارانشان توصیف کرد.⁽⁵⁾

2

امروز نخست‌وزیر با جمعی از روحانیون، مسئولان ادارات و نهادها و تعدادی از خانواده‌های شهدای کرج دیدار کرد. قدردانی از مردم و روحانیت شهرستان کرج به‌دلیل اهتمام به اقدامات ایثارگرانه، اشاره به گذر از مرحله رکود اقتصادی و ورود به مرحله رونق اقتصادی، بهبود اوضاع ارزی و بازپرداخت همه دیون ارزی گذشته، تأمین استقلال اقتصادی کشور، اشاره به اقدام برخی کشورها در کاهش قیمت نفت با هدف ضربه‌زدن به اقتصاد ایران و... ازجمله محورهای سخنان نخست‌وزیر در این دیدار بود.

به نوشته روزنامه کیهان، در این دیدار ابتدا فرماندار کرج درخصوص وضعیت این شهرستان و پیشرفت کار بازسازی شهر جنگ‌زده شوش - که مردم کرج مسئولیت آن را به عهده گرفته‌اند - گزارش داد. سپس مهندس موسوی ضمن تقدیر از مردم، روحانیون و مسئولان این شهرستان که بازسازی شوش را به‌سرعت ادامه می‌دهند، گفت: وحدت و انسجامی که بین روحانیت و مردم و مسئولان کرج وجود دارد، این شهر ایثارگر را در رأس حرکت بازسازی قرار داده است.

موسوی در ادامه سخنانش ضمن اشاره به توطئه‌های ابرقدرت‌ها علیه انقلاب اسلامی ایران و اقدامات تفرقه‌افکنانه آنان به تشریح وضعیت اقتصادی کشور پرداخت و گفت: ما در مرحله‌ای هستیم که رکود اقتصادی را پشت سر گذارده و وارد دوران رونق اقتصادی شده‌ایم و ازنظر ذخایر ارزی نیز در سطح بهتری از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی قرار داریم. از طرف دیگر، درحالی‌که 16 یا 17 میلیارد دلار بدهی از رژیم سابق برای ما باقی مانده بود، درحال‌حاضر بجز مقدار کمی که مربوط به قراردادها و پروژه‌های نیمه‌تمام است، همه را پرداخت کرده‌ایم و از این نظر نسبت به کشورهای جهان در بهترین موضع قرار داریم. بدین‌ترتیب نظام ما ازنظر اقتصادی استقلال کامل دارد. بدین مفهوم که به هیچ‌کس مقروض نیستیم و ذخایر ارزی ما نیز خوب است. اما این موقعیت نباید ما را از توطئه‌های اقتصادی دیگر غافل کند.

موسوی آن‌گاه به اجلاس اخیر اوپک و حرکت‌هایی که در این نشست برای پایین‌آوردن قیمت‌ها انجام شد، اشاره کرد و گفت: پس از پایان اجلاس اوپک برخی کشورها به‌طور یک‌جانبه اقدام به کاهش بهای نفت کردند و به این ترتیب چراغ سبز را به بقیه کشورها برای کاهش نرخ نفت نشان دادند. طبیعی است که چنین ترفندهایی باتوجه‌به اینکه در مدت طولانی بازار جهانی نفت توسط همین کشورها اشباع شده است، صرفاً برای ضربه‌زدن به موقعیت اقتصادی کشور ما و به‌نوعی تکمیل محاصره اقتصادی ایران و از پای درآوردن انقلاب اسلامی صورت می‌گیرد، اما ملت ما باتوجه‌به توطئه‌های گوناگونی که پس از پیروزی انقلاب با آنها مواجه بوده است با صبر و تحمل خود به‌راحتی خواهد توانست این توطئه را هم به سرنوشت سایر توطئه‌ها دچار سازد.⁽¹⁾

1

احمد عزیزی قائم‌مقام وزارت امور خارجه که در سوریه به سر می‌برد، امروز در دمشق با حافظ اسد رئیس‌جمهور سوریه، ملاقات کرد و نامه رئیس‌جمهور را به وی تسلیم کرد. در این ملاقات که با حضور سفیر جمهوری اسلامی ایران در دمشق انجام شد، درخصوص روابط دوجانبه و اوضاع جاری منطقه نیز بحث و تبادل‌نظر به عمل آمد.⁽²⁾

1

کیم زه سوک معاون سیاسی وزارت امور خارجه جمهوری دمکراتیک خلق کره (کره شمالی)، که در تهران به سر می‌برد، امروز با آقای کاظم‌پور اردبیلی معاون اقتصادی وزارت امور خارجه دیدار و گفت‌وگو کرد. به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، در این دیدار درباره مناسبات اقتصادی و بازرگانی دو کشور، همچنین مسائل مختلف بین‌المللی بحث و تبادل‌نظر شد.

آقای کیم زه سوک با اشاره به دستاوردها و پیروزی‌های چشمگیر جمهوری اسلامی گفت: ما خوشحالیم که از نزدیک پیروزی‌ها و موفقیت‌های ارزنده جمهوری اسلامی ایران تحت رهبری امام خمینی را مشاهده می‌کنیم و می‌بینیم که مردم ایران چه در جبهه‌های جنگ و چه در سازندگی ایران جدید به پیروزی‌های بزرگی دست یافته‌اند. وی همچنین بر همکاری بین کشورهای جهان سوم در ابعاد مختلف اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و فنی تأکید کرد و گفت: اجلاس آتی غیرمتعهدها باید درجهت این اهداف باشد. آقای کاظم‌پور اردبیلی نیز ضمن حمایت از کاندیداتوری جمهوری خلق کره برای میزبانی هشتمین اجلاس غیرمتعهد‌ها اظهار کرد: ما در زمینه‌های مختلف به‌خصوص اقتصادی، بازرگانی و سیاسی می‌توانیم با کشورهای مستقلی نظیر کره شمالی همکاری خوبی داشته باشیم.⁽¹⁾

2

عدنان خیرالله وزیر دفاع عراق، در گفت‌وگویی با مجله الحوادث درباره مسائل مختلف جنگ سخن گفت. خودداری وی از پاسخ به پرسشی درباره علل شکست ارتش عراق در عملیات بیت‌المقدس (آزادسازی خرمشهر) و تکرار ادعاهای گذشتة عراق درباره استان خوزستان به‌عنوان یک سرزمین عربی ازجمله مطالب قابل‌توجه در این مصاحبه است. گزارش امروز خبرگزاری جمهوری اسلامی از این مصاحبه بدین شرح است:

«مجله الحوادث (چاپ لندن) در آخرین شماره خود مصاحبه‌ای با عدنان خیرالله وزیر دفاع رژیم بعثی - صهیونیستی عراق را منتشر کرده است. در ابتدا، وزیر دفاع رژیم صدام از پاسخ به نخستین سؤال مجله الحوادث درمورد چگونگی فتح خرمشهر به‌دست نیروهای اسلام و شکست نیروهای بعثی در این شهر از جواب صریح طفره رفته و اظهار می‌دارد که زود است الآن درباره سقوط خرمشهر سخن بگوییم.

وی درمورد هزینه سنگین جنگ برای رژیم عراق و جست‌وجوی بغداد برای یافتن کمک‌های جدید مالی، ضمن طبیعی‌خواندن مشکلات اقتصادی رژیم متبوعش گفت: با طولانی‌شدن جنگ و مشکلات اقتصادی ما حق داریم به جست‌وجوی منابع دیگر مالی بپردازیم و راه‌های دیگر برای صدور نفتمان پیدا کنیم و منطقی نیست که اقتصاد و امنیت ملی و آینده خودمان را تحت اراده دیگران قرار دهیم.

وزیر دفاع عراق درزمینه فرسایشی‌شدن جنگ تحمیلی می‌افزاید این جنگ یک جنگ فرسایشی تمام‌عیار نیست و به عقیده ما رژیم ایران و هم‌پیمانان او مأموریت سرگرم‌کردن عراق را به عهده دارند تا سرانجام صفحه دوم کمپ دیوید را به پایان برسانند تا آنجا که سرنگونی رژیم عراق را در سرلوحه اهداف خود قرار داده‌اند.

وی می‌افزاید هدف دیگر جنگ جلوگیری از ایفای نقش فعال بعث عراق در صحنه کنونی جهان عرب است و هرآنچه که هم‌اکنون علیه ما جریان دارد به‌خاطر پیشگیری از تشکیل کنفرانس بغداد دیگری است، زیرا که ما همه معاملات استعماری را در کنفرانس بغداد بر هم زدیم و اوضاع اعراب را ازجانب شکست و تفرقه در صفوف به پایداری و مقاومت حقیقی مبدل ساختیم.

عدنان خیرالله اضافه می‌کند از زمانی‌که رژیم ایران از سرنگونی رژیم عراق عاجز ماند سعی در سرگرم‌نمودن عراق را دارد تا آنکه عراق نتواند در خنثی‌سازی به رسمیت شناخته‌شدن اسرائیل و تأمین حوزه‌های امن برای این رژیم، موفق باشد.

وزیر دفاع رژیم عراق در پاسخ به این سؤال که با شکست نیروهای عراقی در خاک ایران و رانده‌شدن آنان از خوزستان آیا هنوز خوزستان را سرزمین عربی می‌دانید، گفت: بله، عربستان (خوزستان) یک سرزمین عربی است و همچنان ازلحاظ زمین و سکنه عربی خواهد ماند و ما از مردم عربستان می‌خواهیم که خصوصیات عربی خود را حفظ نمایند. وی در ادامه مطالب خود یکی از اهداف رژیم بعثی عراق در تجاوز به جمهوری اسلامی ایران را آشکار ساخته و می‌افزاید، اگر اعراب در این جنگ موضع عراق را پیش می‌گرفتند، اکنون در عربستان عربی (خوزستان) پرچم عربی برافراشته بودند نه پرچم ایرانی.»

به‌رغم این‌گونه ادعاها وی در پایان مصاحبه گفت:

«من مخلصانه از مقامات مسئول ایرانی می‌خواهم که منافع ملتشان را در نظر داشته باشند، زیرا با ادامه این جنگ نمی‌توانند چیز جدیدی را به دست آورند، ایرانی‌ها اگر سرزمین‌هایشان را می‌خواستند که اکنون دراختیارشان است و ملیتشان نیز محفوظ است و ما تقبل کردیم که شورایی تشکیل شود و متجاوز را تعیین نماید تا متجاوز خسارات را پرداخت نماید. باید بدانند که نمی‌توانند شرطی را بر ما تحمیل کنند حتی اگر این جنگ بیست سال طول بکشد که ما قادریم تا چهل سال هم به جنگ ادامه دهیم.»⁽¹⁾

برخلاف شعارهای تبلیغاتی صلح‌طلبانه دولت عراق، فرمانده ارتش چهارم این کشور ادعاهای ارضی تازه‌ای را درباره مرزهای مشترک دو کشور ایران و عراق مطرح کرد. وی

در ادامة این مصاحبه گفت: مرز ایران و عراق را استعمار به نفع ایران تعیین کرده و بلندی‌ها را به ایران داده است، الآن که ما این بلندی‌ها را در دست داریم آن را نگاه می‌داریم و مرز جدید را خودمان خواهیم کشید.⁽¹⁾

1

نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل امروز در نامه‌ای به دبیرکل این سازمان با اشاره به سخنان امروز فرمانده ارتش چهارم عراق، سیاست‌های دوگانه دولت عراق را یادآوری و به این گفته‌ها اعتراض کرد.⁽²⁾-⁽³⁾

متن نامه مورخ 24 فوریه 1982 (5 اسفند 1361) نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل بدین شرح است:

بنا به اطلاع دولت متبوعم، احتراماً توجه شما را به گزارش هفته‌نامه لبنانی الحوادث که در جدیدترین شمارة اخیر خود، مورخ 18 فوریه 1983، تحت عنوان "الحوادث در جبهه عراق" منتشر شده، جلب می‌نمایم این هفته‌نامه به نقل از فرمانده سپاه چهارم ارتش عراق می‌نویسد: «ما خطوط مرزی را مجدداً ترسیم خواهیم کرد و ارتفاعات و کوه‌ها را بازپس نخواهیم داد.»

در این گزارش فرمانده سپاه چهارم عراق مواردی را به شرح ذیل خاطرنشان ساخته است:

«استعمارگران که خطوط مرزی را میان عراق و ایران ترسیم می‌کردند جانب ایران را گرفتند ... به‌صورتی‌که کلیه ارتفاعات و کوه‌ها را در مرز ایران قرار دادند و دشت‌ها و زمین‌های کم ارتفاع را به عراقی‌ها واگذار کردند به‌خاطر اینکه عراق ازنظر استراتژیکی تحت لطف و مرحمت ایران باقی بماند.»

وی افزود: «همان‌طور می‌توانید ملاحظه کنید این کوهستان‌ها و نقاط مرتفع اکنون در دست ماست و همچنان در دست ما باقی خواهند ماند و پس نخواهیم داد ... وقتی مرزهای جدید ترسیم خواهد شد که ما آن را ترسیم نماییم نه استعمارگران. به‌عبارت‌دیگر، کوهستان‌ها در دست ما باقی خواهد ماند.» (ترجمه غیررسمی از عربی)

دولت جمهوری اسلامی ایران لازم می داند توجه جامعه بین‌المللی را یک بار دیگر به حقایق ذیل جلب کند:

بین‌المللی را علی‌رغم حقایقی که در جبهه‌های جنگ رخ داده، فریب داده است. دلیل واضح‌تر از پوچی سخنان صدام حسین این است که وی سال گذشته رسماً اعلام کرده بود که نیروهایش از مرزهای بین‌المللی جهت دستیابی به صلح کاملاً عقب‌نشینی کرده‌اند، درحالی‌که فرمانده سپاه چهارم ارتش عراق در هفته گذشته این حقیقت را فاش ساخت که عراق قصد دارد سرزمین‌هایی را که اشغال کرده، حفظ کند.

همچنین صدام حسین اعلام کرده بود که به مفاد قرارداد 1975 درمورد خطوط مرزی ایران و عراق احترام خواهد گذاشت، درحالی‌که ژنرال‌های وی از ترسیم مجدد و یک‌طرفه خطوط مرزی توسط عراق سخن می‌رانند.

1

به گزارش خبرگزاری عراق، صدام حسین امروز پیامی از شیخ بن سلمان آل خلیفه امیر بحرین، دریافت کرد. گفته می‌شود این پیام درباره نتایج جلسه اخیر وزیران امور خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس بوده است. خبرگزاری عراق افزود: این پیام را وزیر مسکن بحرین در جریان یک ملاقات و گفت‌وگو با طارق عزیز تسلیم وی کرده است.⁽²⁾

2

درخواست عراق از یک کشور همسایه برای دراختیارگرفتن فرودگاه‌های آن کشور و به‌کارگیری متخصصان نظامی مصر در ارتش عراق ازجمله موضوعاتی است که هفته‌نامه الموقف العربی (چاپ قبرس) به آن پرداخته است. از سوی دیگر، دبیرکل اتحادیه عرب نیز خواستار حمایت کشورهای عربی از عراق شد.

به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، هفته‌نامه الموقف العربی (چاپ قبرس) در شماره اخیر خود نوشت: عراق در تقاضایی از یکی از کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس خواسته است که فرودگاه‌های خود را دراختیار هواپیماهای عراقی بگذارد.⁽³⁾

این نشریه به نقل از منابع مطلع کشورهای عرب خلیج‌فارس افزوده است: تقاضای عراق که با اصرار همراه بوده درپی حمله گسترده اخیر نیروهای ایرانی مطرح شده است، اما این کشور

درخواست رژیم عراق را به‌بهانه اینکه نمی‌خواهد به‌عنوان طرف دیگری در جنگ کنونی ایران و عراق درآید، رد کرده است.

همچنین این مجله در گزارش دیگری از تقاضای رژیم بغداد از یک کشور بزرگ نفتی برای دریافت یک وام بزرگ چند میلیارد دلاری خبر داد.⁽¹⁾

به نوشته الموقف العربی، منابع مصری فاش ساختند درحال‌حاضر تعداد زیادی کارشناس مصری متخصص در امر به‌کارگیری موشک‌های زمین‌به‌هوا ازنوع سام فعالانه در جبهه‌های جنگ تحمیلی عراق علیه ایران حضور دارند.⁽²⁾

در همین حال، دبیرکل اتحادیه عرب خواستار حمایت کشورهای عربی از عراق شد، به گفته رادیو صوت‌الجماهیر، آقای شاذلی قلیبی دبیرکل اتحادیه عرب، از تمامی اعراب خواست تا در رویارویی با تجاوز تقریباً سی‌ماهه حکومت ایران، در کنار عراق قرار گیرند. قلیبی امروز در مراسم افتتاح سی‌وچهارمین دوره شورای اقتصادی و اجتماعی عربی در تونس تأکید کرده بزرگ‌ترین خطرهایی که میهن عرب در معرض آن قرار گرفته ادامه جنگ عراق و ایران است که قدرت‌های عراق را نابود می‌سازد.⁽³⁾

1

درپی اظهارات وزیر خارجه الجزایر درباره تعدیل شرایط ایران برای پایان جنگ، سخنگوی وزارت خارجه الجزایر به سؤالات خبرنگاران دراین‌باره پاسخ داد.

خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی از وی سؤال کرد: «وزیر خارجه الجزایر اخیراً در یک مصاحبه مطبوعاتی اعلام داشته درنتیجه کوشش‌های میانجیگری الجزایر در جریان جنگ عراق و ایران برخی نقطه‌نظرات دو کشور نزدیک شده، این نقطه‌نظرات چیست؟» سخنگوی وزارت خارجه الجزایر گفت: چون می‌خواهیم میانجیگری به‌صورت سری ادامه یابد ترجیح می‌دهیم این نقطه‌نظرات را نگوییم.

وی در پاسخ سؤال دیگری درمورد اظهارات وزیر خارجه الجزایر مبنی‌بر چشم‌پوشی ایران از شرط سقوط رژیم صدام درنتیجه میانجیگری الجزایر و نیز اعلام نخست‌وزیر ایران مبنی‌بر منصرف‌نشدن جمهوری اسلامی ایران از این شرط، گفت: امروز در روزنامه خواندم ولایتی وزیر خارجه ایران در بلگراد طی یک مصاحبه مطبوعاتی اعلام کرده است سرنگونی رژیم صدام از شرایط ایران برای پایان‌دادن به جنگ نیست.⁽⁴⁾

2

نشریه ایندین اکسپرس (چاپ دهلی‌نو) از تلاش‌های سیاسی دولت عراق برای برگزاری هشتمین اجلاس سران غیرمتعهد‌ها در بغداد خبر داد.

این نشریه نوشت: درپی دیدار اخیر عصمت کتانی معاون وزیر خارجه عراق با ایندیرا گاندی و نیز دیدار وی با وزیر امور خارجه هند، نشانه‌های موجود حاکی است عراق که

شانس برگزاری هفتمین اجلاس سران را از دست داده⁽¹⁾برای میزبانی هشتمین کنفرانس غیرمتعهد‌ها تلاش‌های گسترده‌ای را آغاز کرده است تا موافقت اعضای جنبش عدم‌تعهد را دراین‌زمینه به دست آورد. ایندین اکسپرس افزود: کتانی در دیدار با گاندی پیام شفاهی صدام را که مربوط به مسائل جنگ ایران و عراق بود، به اطلاع وی رساند.

بر پایه شواهد موجود، درخواست میزبانی عراق برای هشتمین اجلاس احتمالاً با واکنش شدید سران کشورهای غیرمتعهد روبه‌رو خواهد شد. به‌طور معمول، در اجلاس سران در دهلی‌نو محل اجلاس بعدی تعیین خواهد شد.⁽²⁾

1

امروز در پایان دیدار نیکلای نیخانف نخست‌وزیر شوروی از یونان بیانیه مشترکی انتشار یافت.

در این بیانیه ضمن ابراز نگرانی از اوضاع خطرناک خاورمیانه و تأکید بر خروج کامل نیروهای اشغالگر صهیونیستی از سرزمین‌های عربی، از ایران و عراق دعوت شده است تا هرچه زودتر به جنگ میان خود پایان دهند.⁽³⁾

2

روابط ایران و شوروی، که به‌ویژه پس از دستگیری سران حزب توده رو به وخامت گذاشته است، موضوعی است که در رسانه‌های خارجی بسیار مورد توجه قرار گرفته است.

روزنامه امریکایی کریستین ساینس مانیتور در مقاله‌ای با عنوان "تیرگی روابط ایران و مسکو" به علت سردی روابط دو کشور پرداخته و می‌نویسد: روابط بین مسکو و ایران اسلامی که شوروی امیدوار بود گسترش یابد، ظاهراً بعد از دستگیری سران حزب کمونیست ایران هرچه بیشتر تیره شده است.

یک متخصص خاورمیانه‌ای مسکو در مصاحبه‌ای در تاریخ 22 فوریه (سوم اسفند) ضمن اشاره به اظهارات "ضد شوروی ایران" گفت که ورود نیروهای ایران به عراق پس از بیرون‌راندن نیروهای متجاوز عراق از خاک ایران در جنگ خلیج‌فارس نیز به این ناهمواری روابط افزود.

مسکو در پاسخ به دستگیری‌های ماه پیش،⁽⁴⁾* تنها خود را به جنگ لفظی محدود کرد، روزنامه پراودا به‌شدت از دستگیری‌ها انتقاد کرده و تیرگی کامل در روابط آینده دو کشور را نیز مطرح کرد.

درمورد جبهه‌های ایران و عراق، دیپلمات‌های خارجی تأیید می‌کنند که مسکو پس از عبور ایران از مرز و ورود به خاک عراق، ارسال لوازم یدکی نظامی به عراق را از سر گرفته است، اما تحویل تجهیزات هنوز محدود است. این درحالی است که اکثر رسانه‌های گروهی شوروی درمورد جنگ از گرایش به‌طرف هریک از دو کشور خودداری می‌کنند.

پراودا اخیراً یک گزارش طولانی از مواضع عراق، بدون پرداختن به مواضع ایران، را منتشر کرده است، تحلیل‌گران روسی معتقدند که روابط با ایران به‌احتمال قوی در مسیر فعلی سردی روابط سیاسی ادامه خواهد یافت، درحالی‌که درزمینه اقتصادی خیلی "تاجرمآبانه" خواهد بود.

ساینس مانیتور می‌افزاید: یک نشانه دیگر از نامطلوبی روابط، واقعه‌ای است که رخ نداد، روزنامه دولتی ایزوستیا معمولاً سالگرد انقلاب اسلامی را با مقاله‌ای که لحن مثبت دارد یادآوری می‌کند، ولی متخصص خاورمیانه‌ای شوروی گفت: باوجود جو موجود در ایران چگونه ما می‌توانیم چنین مقاله‌ای را امسال نیز به چاپ برسانیم. وی در عوض به مقاله انتقادی پراودا درمورد دستگیری اعضای حزب توده بدون ذکری از سالگرد انقلاب ایران اشاره کرد.⁽¹⁾

روزنامه لیبراسیون نیز ضمن اشاره به تیرگی روابط ایران و شوروی می‌نویسد: «درست است که بازداشت رهبران رده اول حزب توده دگرگونی سیاست جمهوری اسلامی را دربرابر مسکو به نمایش می‌گذارد، اما سیاست اتحاد جماهیر شوروی دربرابر جمهوری اسلامی قبل از این واقعه دستخوش دگرگونی شده بود. اتحاد شوروی ضمن آنکه مناسبات دولتش را با عراق ادامه می‌دهد با سعودی‌ها و اردنی‌ها روابط رو به گسترشی را آغاز کرده است و این موضوع که دبیرکل حزب کمونیست شوروی در نظر دارد در نخستین سفر رسمی خود به خارج از اردوگاه شوروی، از اردن بازدید کند - یعنی از کشوری که از آغاز جنگ خلیج‌فارس حمایت خود را از عراق اذعان کرده است - ظاهراً مقامات رژیم اسلامی ایران را به‌هیچ‌رو خشنود نساخته است و عکس‌العمل [آنها] ... با بازداشت سران حزب توده آغاز شده است.»⁽²⁾

1

رادیو بی‌بی‌سی امروز، به‌بهانه سفر آقای ولایتی به یوگسلاوی و دیدار وی با مقامات آن کشور در برنامه‌ای به بررسی آخرین وضعیت جنگ ایران و عراق، مصاحبه دکتر ولایتی در بلگراد و جایگاه سیاسی یوگسلاوی در جنبش عدم‌تعهد و نقش احتمالی این کشور در میانجیگری بین ایران و عراق پرداخت. بی‌بی‌سی در گزارش خود آورده است:

«ملک حسین پادشاه اردن، در سفر اخیر خود ایران را علی‌رغم تقاضاهای صلح متهم به ادامه جنگ کرد، رئیس حزب حاکم کمونیست در یوگسلاوی هفته گذشته، جنگ ایران و عراق را نبرد میان اسلام متعصب و ناسیونالیزم عرب توصیف کرد. هر دوی این نظرات امروز با مخالفت شدید آقای علی‌اکبر ولایتی وزیر امور خارجه ایران، که سرگرم دیدار از بلگراد است، روبه‌رو شد. وی در یک مصاحبه مطبوعاتی در بلگراد جنگ ایران و عراق را جنگ میان مهاجم و قربانی تهاجم توصیف کرد که مهاجم عراق و قربانی تهاجم ایران باشد. وی افزود ما خواهان صلح اما صلحی عادلانه‌ایم و این مهم تنها با محو تهاجم و عواقب آن صورت می‌گیرد و در اینجاست که دریافت غرامت برای خرابی‌های جنگ بااهمیت باقی ماند. آقای ولایتی در پاسخ به سؤالات، ادعای مربوط به دریافت کمک تسلیحاتی از اسرائیل را تکذیب کرد و گفت

اسرائیل ترجیح می‌دهد به دوستانی چون مصر و عراق کمک کند نه دشمنی چون ایران و به‌هرحال پیروزی در جنگ نه با تکیه بر سلاح بلکه با اعتقاد به خداوند میسر می‌گردد. آقای ولایتی افزود ایران با مهاجم بر سر میز مذاکرات نمی‌نشیند، اما سقوط رژیم بغداد نیز شرط ایران برای خاتمه نبرد نیست، امید آن است که ملت عراق حکومتی را که 15 سال قبل با یک کودتای نظامی بر او مسلط شد سرنگون سازد، اما وظیفه خود نمی‌دانیم که در این مسیر اقدامی کنیم. وزیر خارجه ایران گفت ما مخالف دخالت در امور داخلی کشورها هستیم. وی هر گونه فکر بهبود رابطه با امریکا را - که امپریالیسم خطاب کرد - رد نمود و با هرنوع تلاش اعراب جهت سازش با اسرائیل مخالفت کرد. وزیر خارجه ایران دیشب پس از دو دور مذاکره با وزیر خارجه و ملاقات با آقای استامبولیچ رئیس‌جمهور یوگسلاوی به ایران بازگشت.

سفر دوروزه آقای ولایتی به یوگسلاوی در خلال مشاورت‌های فشرده‌ای انجام گرفت که یوگسلاوی به‌عنوان یک کشور مهم نهضت نامتحد [غیرمتعهد] قبل از تشکیل کنفرانس سران این نهضت در 7 مارس در دهلی‌نو به عمل می‌آورد. شک نیست که جنگ ایران و عراق از مسائل عمده مورد بحث این کنفرانس خواهد بود، یوگسلاوی علاوه‌بر ملک حسین با سایر رهبران عرب من‌جمله سرهنگ قذافی در طرابلس و مقامات عالی‌رتبه دولتی در الجزیره و بغداد گفت‌وگو کرده است.»⁽¹⁾

1

درحالی‌که بحران پنهانی کاهش قیمت نفت همچنان ادامه دارد، آسوشیتدپرس از تلاش عربستان برای تشکیل گروهی از کشورهای صادرکننده نفت عضو سازمان اوپک برای کاهش قیمت نفت خبر داد.

به گزارش این خبرگزاری از ریاض: عربستان سعودی دیشب کشورهای عربی صادرکننده نفت را برای تعیین یک راهبرد کاهش بهای نفت سازماندهی و تماس‌هایی را آغاز کرد تا کشورهای تندرو و نیز کشورهای نفت‌خیز از امریکای جنوبی را به این خط بکشاند. همچنین وزرای نفت سعودی و کویت دیشب با وزیر نفت لیبی در ریاض ملاقات کردند.

ازطرفی، انتظار می‌رود نیجریه که از کاهش بهای نفت عربستان سعودی به‌میزان 5/5 دلار در هر بشکه به‌شدت خشمگین است،⁽²⁾امروز وزیر نفت کشورش را به‌منظور گفت‌وگو با مقامات عربستان، به ریاض اعزام کند.

هدف اولین گفت‌وگوها متوقف‌کردن کاهش جاری بهای نفت در بازار بین‌المللی است. زکی یمانی وزیر نفت عربستان، قبل از ملاقات با وزیر نفت لیبی و پس از پایان مذاکرات وزرای نفت عربستان، کویت، امارات، قطر و عراق اعلام کرد که این گروه درخصوص کاهش قیمت نفت به توافق رسیده‌اند.

به گفته منابع آگاه، عربستان سعودی همچنان تلاش می‌کند که 4 دلار کاهش قیمت در هر بشکه نفت به‌طور یکپارچه، اجرا شود و درعین‌حال تهدید کرده است که چنانچه این توافق صورت نگیرد، بهای نفت را به‌میزان بسیار زیادی کاهش خواهد داد.⁽¹⁾

در همین حال، رادیو بی‌بی‌سی از تشکیل یک جلسه غیرعلنی میان وزرای نفت ونزوئلا، مکزیک، الجزایر و کویت در پاریس به‌منظور تبادل‌نظر درخصوص قیمت نفت خبر داد.

به گزارش این رادیو: «منابع دیپلماتیک می‌گویند که این مذاکرات کاملاً سری خواهد بود و ممکن است نمایندگانی از کشورهای تولیدکننده نفت در کرانه خلیج‌فارس نیز در آن شرکت جویند. انتظار می‌رود که مذاکرات امروز در پاریس به‌عنوان پیش‌درآمدی بر یک جلسه فوق‌العاده سازمان اوپک باشد که هفته آینده برای مباحثه پیرامون همگام‌سازی کاهش قیمت نفت [باحضور] اعضای اوپک برگزار خواهد شد.»⁽²⁾

1

رادیو امریکا در بازتاب سخنان معاون وزیر خارجه ایران درباره تسهیلاتی که برای اسرای عراقی در نظر گرفته شده است، گفت: ایران تصمیم گرفته است تا اسیران معلول عراقی را آزاد ساخته و به خویشان دیگر اسیران عراقی اجازه بدهند تا در ایران از وابستگان خود دیدن کنند. رادیو تهران می‌گوید که در قدم اول یک گروه مرکب از 22 اسیر معلول عراقی آزاد خواهند شد. همچنین ایران اعلام کرده که به 200 هزار تن از وابستگان 50 هزار اسیر عراقی اجازه داده خواهد شد تا با وابستگان خویش ملاقات کنند. همچنین گفته شده است که این اتباع عراقی مجبور نخواهند بود پاسپورت گرفته و مراحل رسمی مسافرت را بگذرانند.⁽³⁾

ضمیمه گزارش69: مشروح کمک‌های مردمی شهرستان دورود به جبهه‌های جنگ

گزارش خبرنگار کیهان از کمک‌های ارسالی مردم دورود به جبهه‌های جنگ حاکی است: «طی چند روز گذشته توسط سه کامیون و 18 وانت‌بار کمک‌های ایثارگرانه امت حزب‌اللهی و همیشه در صحنه این شهر با حضور حجت‌الاسلام حاج شیخ عبدالحسین محمودی بهبهانی امام‌جمعه دورود، برادر عبدالکریم لر فرمانده سپاه پاسداران، و دیگر مسئولین ادارات دولتی و نهادهای انقلابی دورود به‌همراه یک‌صد تن از نیروهای تازه‌نفس متشکل از برادران بسیجی که دوره نظامی را گذرانده بودند در میان بدرقه مردم با شعارهای "مرگ بر امریکا" و "مرگ بر صدام" راهی جبهه‌های نبرد حق علیه باطل شد. ضمناً یک کامیون دررابطه‌با لوازم موردنیاز جبهه‌ها برای لشکر امام حسین(ع) ازسوی طرح اشغال امور جنگ‌زدگان که به‌وسیله مردم دورود تهیه شده بود به جبهه‌های جنگ تحمیلی ارسال شد.

کمک‌های مردم دورود شامل: 15 رأس گوسفند؛ 5500 عدد گونی خالی؛ 42 کارتن خرما؛ یک دستگاه آمبولانس مملو از داروهای ضروری جبهه‌ها؛ 14 دستگاه چراغ خوراک‌پزی؛ 3 عدد کلمن؛ 2 عدد گاز پیک‌نیکی؛ 150 بسته پودر لباس‌شویی؛ تعدادی دستمال کاغذی، خودکار، قرآن و مفاتیح؛ 2600 قوطی کنسرو؛ یک‌صد کیلو قند و شکر و نبات؛ 480 شیشه مربا؛ 2 کامیون نان و آرد؛ 4034 قوطی کنسرو؛ 1250 قوطی مربای چین‌چین؛ 535 بسته پنبه بهداشتی و باند زخم؛ 235 عدد کلاه، شال‌گردن و گرمکن؛ 210 قطعه لباس گرم؛ 200 جفت جوراب؛ 1010 قالب صابون؛ یک هزار کیلو برنج، نخود و لوبیا؛ مقداری آبغوره و روغن نباتی و تعدادی سیگار و کبریت، عینک و کلاه موتوری؛ چراغ‌قوه؛ چراغ‌توری؛ الکل؛ باطری؛

توری چراغ؛ اورکت؛ شلوار و بلوز ارتشی؛ پوتین و چکمه؛ فانسقه؛ کوله‌پشتی؛ کت و شلوار و پیراهن.

به گزارش خبرنگار ما بنا به اعلام امام‌جمعه دورود، در مراسم نمازجمعه هفته گذشته، ازسوی روستاییان شامل طرح شهید رجائی مبلغ 60 هزار تومان از محل دریافتی مستمری ماهیانه خود برای کمک به جبهه‌های حق علیه باطل اختصاص یافت.»⁽¹⁾

روزشمار جنگ جمعه 6 اسفند 1361 11 جمادی‌الاول 1403 25 فوریه 1983

1

درپی ابلاغ طرح عملیاتی قرارگاه خاتم‌الانبیا(ص) با امضای محسن رضایی و سرهنگ علی صیاد شیرازی در اول اسفند 1361 با نام "کربلای11" به قرارگاه‌های کربلا و نجف و تعیین خط حد این دو قرارگاه، پس از چند روز مذاکره و گفت‌وگو نهایتاً در روز جاری قرارگاه کربلا طرح عملیاتی در محدوده واگذارشده به این قرارگاه را با عنوان "طرح عملیاتی حمزه سیدالشهدا" با امضای مشترک احمد کاظمی و سرهنگ سلیمانجاه، به‌عنوان فرماندهان مشترک قرارگاه کربلا، به قرارگاه‌های فرعی عملیاتی⁽¹⁾

البته این سازمان رزم شکل نهایی پیدا نکرده بود و در مباحث و اقدامات بعدی سازمان رزم تکمیل و در بعضی موارد تغییر یافت؛ کمااینکه در مانور برای یگان‌هایی مأموریت تعریف شده که نام آنها در این قرارگاه‌های چهارگانه نیامده است. البته بعداً تغییراتی در آنها نیز به وجود آمد و قرارگاه‌های کربلای5 و کربلای6 تشکیل شد. (سند شماره 018450 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه کربلا (رکن3)، 6/12/1361، ص59.)

در بخش اجرای مأموریت این طرح عملیاتی درمورد مانور قرارگاه کربلا آمده است:

«قرارگاه کربلا ضمن پدافند از چنگوله تا زبیدات با استفاده از اصل غافلگیری و در شرایط دید محدود با به‌کاربردن قرارگاه‌های مشترک کربلای1، 2و 3 در منطقه زبیدات تا بجلیه به‌ترتیب کربلای1 در شمال، کربلای2 در مرکز و کربلای3 در جنوب به‌عنوان تلاش اصلی تک نموده، ضمن انهدام نیروهای دشمن و تصرف ارتفاعات حمرین خط پیروزی را تأمین و بنا به دستور به تک قرارگاه نجف کمک می‌نماید. کربلای4 به‌عنوان احتیاط قرارگاه کربلا در حوالی منطقه عمومی چم‌سری مستقر و تقدم به‌کاررفتن در منطقه کربلای3 خواهد بود.

آتش تهیه نیز به‌مدت 5 دقیقه طرح‌ریزی و درصورت کشف تک بنا به دستور اجرا خواهد شد. تقدم آتش‌های توپخانه و پشتیبانی نزدیک هوایی با کربلای3 و سپس با کربلای4 به‌هنگام واردعمل‌شدن.»⁽¹⁾

براساس این سازمان رزم، قرارگاه کربلا به‌ترتیب زیر اقدام به تعیین خط حد و تقسیم منطقه محوله، بین قرارگاه‌های فرعی کرد:

قرارگاه کربلای1

از سه‌راهی زبیدات تا شیار شرهانی (تا سمت چپ ارتفاع175) شامل بخشی از ارتفاعات حمرین⁽²⁾(منطقه‌ای به عرض 12 و عمق 7 کیلومتر)؛⁽³⁾لشکر41 ثارالله و تیپ1 لشکر21 حمزه جمعاً با 16 گردان⁽⁴⁾با استفاده از دو محور باید تک کرده و در دو خیز پشت‌سرهم پس از تصرف ارتفاعات 135، 139 و 115⁽⁵⁾خود را به جاده آسفالت برسانند و بخش‌هایی از ارتفاعات حمرین را که به آنان واگذار شده است تصرف کرده و در پشت خط (پیروزی) با مختصات (160 - 158) تا (805 - 190) پدافند کنند.

قرارگاه کربلای1 پیش‌بینی کرد درصورت تصرف‌نشدن کل منطقه محول‌شده و نرسیدن به خط پیروزی، نیروها در پشت خط دوم دشمن (خط ناصر) یا خط اول دشمن (خط نصرت روی خط ارتفاع135) پدافند کنند. احداث 10 کیلومتر خاکریز هم در مقابل خط پدافندی در خط این یگان پیش‌بینی شد.⁽⁶⁾

قرارگاه کربلای2

از شیار شرهانی تا شیار ارتفاع175 (در جنوب منطقه عملیات کربلای1) شامل بخش‌های دیگری از ارتفاعات حمرین (به عرض 3 و عمق 7 کیلومتر)؛⁽⁷⁾لشکر7 ولی‌عصر(عج) و تیپ2 لشکر21 حمزه جمعاً به استعداد 9 گردان⁽⁸⁾بایستی با استفاده از دو محور (سمت راست و چپ تپه175) به خط دشمن زده⁽⁹⁾و بخش‌هایی از ارتفاع حمرین را تصرف و در پشت خط پیروزی از مختصات (805 - 190) تا (300 - 750) پدافند کنند.⁽¹⁰⁾همچنین احداث 5 کیلومتر خاکریز در مقابل خط پدافندی در خط حد این قرارگاه پیش‌بینی شده است.⁽¹¹⁾

قرارگاه کربلای3

از شیار175 تا شیار بجلیه (به عرض 6 و عمق 5 کیلومتر)؛⁽¹²⁾لشکر19 فجر و تیپ3 لشکر21 حمزه

جمعاً به استعداد 17 گردان⁽¹⁾باید وارد عمل شده و در سمت راست، تیپ المهدی(عج) و در سمت چپ تیپ فاطمه زهرا(س) لشکر19 فجر هرکدام با استفاده از دو محور بخش‌هایی از ارتفاعات حمرین را تصرف کرده و در خط پیروزی مختصات (300 - 750) تا (769 - 365) پدافند کنند.⁽²⁾احداث 6 کیلومتر خاکریز برای پدافند در خط حد این قرارگاه عملیاتی پیش‌بینی شده است.⁽³⁾

بدین‌ترتیب، مقرر شد این قرارگاه‌های سه‌گانه در خط حدهای تعیین‌شده که درواقع بخش‌هایی از ارتفاعات حمرین محسوب می‌شود، مأموریت خود را به انجام رسانده و این ارتفاع را تصرف کنند.

همچنین برای قرارگاه کربلای4 (لشکر8 نجف و تیپ4 لشکر21 حمزه) انتقال به منطقه طیب و مقابل پاسگاه حماد شهاب پیش‌بینی شد تا ارتفاعات100 و پاسگاه حماد شهاب را تصرف کنند.⁽⁴⁾

براین‌اساس، یگان‌های تحت امر قرارگاه کربلا در محدوده تعیین‌شده، شناسایی از خط مقدم نیروهای دشمن را آغاز کردند تا راهکاری مناسب برای گشودن معبر و طراحی مانور مناسب بیابند.⁽⁵⁾

1

هواپیماهای عراقی امروز در بمباران دهلران ناکام ماندند. در گلوله‌باران سه روز اخیر آبادان و خرمشهر، عده‌ای مجروح شدند و به مناطق مسکونی و اماکن عمومی نیز خساراتی وارد شد.

هواپیماهای عراقی در دو نوبت قصد بمباران شهر دهلران را داشتند که با پدافند هوایی نیروهای خودی مواجه و از آسمان این شهر دور شدند.⁽⁶⁾

امروز همچنین در گلوله‌باران شهر آبادان 2 تن از اهالی شهر زخمی شدند و 3 منزل مسکونی و یک مغازه تخریب شد.⁽⁷⁾

دیروز نیز براثر حملات توپخانه‌ای عراق 3 منزل مسکونی در آبادان ویران شد.⁽⁸⁾روز چهارشنبه هم گلوله‌باران شهرهای آبادان و خرمشهر موجب تخریب 3 منزل مسکونی و بخشی از یک بیمارستان شد و به یک آمبولانس نیز خساراتی وارد آمد. براثر این حملات چند تن از اهالی آبادان هم زخمی شدند.⁽⁹⁾

2

در این هفته 12 نفر از مردم عراق به جمهوری اسلامی ایران پناهنده شدند.

امروز 5 نفر از مردم عراق با عبور از مرزهای غرب و جنوب‌غربی کشور خود را در مریوان و سوسنگرد به نیروهای ایرانی تسلیم و درخواست پناهندگی کردند.⁽¹⁰⁾

در روزهای اول و دوم اسفندماه جاری نیز یک خانواده عراقی (زن، شوهر و دو فرزند) و 3 تبعه دیگر عراقی با عبور از مرزهای غربی وارد ایران شده و درخواست پناهندگی کردند.⁽¹¹⁾

1

اعزام دواطلبان مردمی به مناطق جنگ همچنان ادامه دارد. در همین خصوص امروز حوزه علمیه مشهد به‌دلیل عزیمت طلاب این حوزه به جبهه‌های جنگ، به‌مدت ده روز تعطیل شد.⁽¹⁾

از سوی دیگر دفتر مرکزی جهاد سازندگی نیز با انتشار اطلاعیه‌ای نوع تخصص‌های ضروری و اقلام مورد نیاز جبهه‌های جنگ را بدین‌شرح اعلام کرد: راننده و مکانیک لودر، بلدوزر، گریدر و جرثقیل، راننده کفی و کمرشکن، استادکار مکانیک، جوشکاری برق و اسکلت، سیم‌پیچ الکتروموتور، رادیاتورساز، باطری‌ساز، ماشین کمک‌دار سبک، تانکر آب سیار و ثابت، پتو، لباس گرم، قرآن، مفاتیح، کتب جیبی، رادیوی کوچک یک‌موج، قند و شکر و چای خشک، کمپوت و کنسرو و مربا، انواع بیسکویت و آجیل، گونی‌های خالی جهت سنگر، بیل و کلنگ.⁽²⁾

2

رئیس ستاد بازسازی مناطق جنگی کشور اعلام کرد که امسال بیش از 13 میلیارد تومان به امر بازسازی مناطق جنگی اختصاص یافته است.

آخوندی مشاور وزیر کشور و رئیس ستاد بازسازی مناطق جنگی که به‌منظور شرکت در جلسه هماهنگی بازسازی مناطق جنگی گیلان‌غرب به استان گیلان سفر کرده است، ضمن تشریح هدف این سفر، گفت: «بر اساس رهنمودهای امام امت، مسئله بازسازی را همانند جنگ در صدر برنامه‌ها قرار داده‌ایم و همان‌گونه‌که در جنگ تحمیلی به یاری امت حزب‌الله پیروزی‌های چشمگیری به دست آورده‌ایم، ترتیبی اتخاذ شده که با همیاری وسیع اقشار مختلف مردم مسلمان امر بازسازی را انجام دهیم.»

وی افزود: «پس از تقسیم‌بندی مناطق جنگی، کار بازسازی در شهرهای سوسنگرد، گیلان‌غرب، آبادان و سایر مناطق آغاز شده است و امیدواریم در سال آینده با تجربیاتی که به دست آورده‌ایم با سرعت بیشتری این امر مهم را انجام دهیم.»

رئیس ستاد بازسازی مناطق جنگی کشور درخصوص تأمین بودجه مورد نیاز برای بازسازی مناطق جنگی گفت: «در سال 1361، بیش از هفت میلیارد تومان اعتبار توسط نهادها و ارگان‌های مسئول این طرح جذب شده که این اعتبار جدا از کمک‌های مالی نیروی انسانی و غیرنقدی مردم ایثارگر میهن اسلامی‌مان بوده است. ... با همکاری وسیع امت همیشه در صحنه ایران، جمعاً 13 میلیارد تومان جهت امر بازسازی به مصرف رسیده است.» آخوندی اضافه کرد: «طرح بازسازی مناطق جنگی کشور که به‌دست مزدوران بعثی صهیونیستی بغداد ویران شده، در سال 62 با وسعت و سرعت بیشتری ادامه می‌یابد و به همین منظور ازسوی دولت جمهوری اسلامی ایران حدود 10 میلیارد تومان به این امر اختصاص یافته که باتوجه‌به نیازمندی‌های مناطق مختلف و مذاکراتی که به عمل آمده، این اعتبار به 12 میلیارد تومان افزایش خواهد یافت.»⁽³⁾

1

مسئول بنیاد امور مهاجرین جنگی امروز در سخنانی ضمن اعلام آمار فعلی افراد تحت پوشش بنیاد امور مهاجرین جنگی، به میزان هزینه سال جاری این مهاجران و چگونگی سیاست کلی این بنیاد برای زیر پوشش گرفتن این افراد اشاره کرد. کریمی نوری مسئول بنیاد امور مهاجرین جنگی، با اعلام اینکه درحال‌حاضر 700 هزار نفر زیر پوشش این بنیاد قرار دارند، گفت: تاکنون 40 درصد از مهاجران به استان‌های خود بازگشته‌اند. وی هزینه سال جاری مهاجران مناطق جنگی را 45 میلیارد ریال اعلام کرد و از دولت جمهوری اسلامی و ملت ایران برای تأمین این مبلغ قدردانی کرد و گفت: با این مبلغ علاوه‌بر اداره مهاجران، اردوگاه و شهرک‌هایی نیز ساخته شده است. کریمی اردوگاه‌های موجود بنیاد را 13 واحد در استان‌های خوزستان، باختران، فارس، ایلام، بوشهر و اصفهان اعلام کرد و افزود: «با بازگشت مهاجران در بسیاری از اردوگاه‌ها، امکانات برای خانواده‌های موجود افزایش یافته و به این ترتیب این افراد توانسته‌اند از امکانات مسکونی بیشتری برخوردار باشند و هم‌اکنون نیز کار احداث ساختمان و شهرک‌سازی آغاز شده و قراردادهای ما دراین‌زمینه درحال‌حاضر متوجه جنوب کشور است، به‌نحوی‌که این اردوگاه‌ها و شهرک‌ها پس از جنگ نیز بتوانند مورد استفاده قرار گیرند.»

سرپرست بنیاد امور مهاجران جنگ تحمیلی کشور سیاست آینده این بنیاد را همگام با دیگر ارگان‌ها دانست و یکی از اقدامات مؤثر دراین‌زمینه را در امر تبلیغات اسلامی در خوزستان ذکر کرد و گفت: «در آن استان با سازمان تبلیغات اسلامی برای انجام امور فرهنگی و تبلیغی مذاکرات لازم صورت گرفته و ما اعلام می‌کنیم سازمان تبلیغات اسلامی هر استانی که جهت این امر اعلام آمادگی کند امکانات بنیاد را برای امور مربوط دراختیار آن سازمان قرار می‌دهیم.» وی در ادامه درمورد انتقال مهاجران به لزوم اعلام آمادگی استان مربوط اشاره کرد و گفت: درصورت این آمادگی زمینه انتقال دیگر مهاجران نیز فراهم خواهد شد و البته این درحالی است که تا وقتی هر مهاجر به اشتغال نرسیده زیر پوشش و چتر حمایتی بنیاد مهاجران جنگی در استان و محل سکونت خود قرار خواهد داشت.»⁽¹⁾

2

مین‌گذاری، انفجار تیر انتقال برق و به‌آتش‌کشیدن 3 کامیون حامل سوخت، از اقدامات عناصر مسلح غیرقانونی در استان آذربایجان غربی بود. امروز همچنین 11 سرباز که به گروگان گرفته شده بودند، آزاد شدند و یک تن از وابستگان به حزب دمکرات کردستان تسلیم نیروهای خودی شد.

افراد مسلح غیرقانونی در اطراف پایگاه گوگ‌تپه در شمال مهاباد، اقدام به مین‌گذاری کردند که براثر انفجار این مین‌ها، 5 تن از افراد ژاندارمری زخمی شدند.⁽²⁾

در شمال ارومیه نیز عوامل مسلح ضدانقلاب تیر انتقال برق سه‌راهی نوجوان را با مواد منفجره منهدم کردند که باعث قطع برق در منطقه سرو شد.⁽³⁾

در محور بانه - سردشت هم، 3 دستگاه نفتکش که برای رساندن سوخت به سردشت از سنندج عازم آن شهر بودند به‌علت شدت بارش برف و خرابی جاده از حرکت بازماندند و عناصر مسلح غیرقانونی با استفاده از وضعیت پیش‌آمده در ساعت 24، این نفتکش‌ها را از راه دور هدف آتش خمپاره قرار دادند و هر 3 نفتکش در آتش سوختند.⁽¹⁾

امروز 11 تن از سربازان تیپ3 لشکر64 ارومیه نیز که در جریان درگیری پایگاه درمان (محور مهاباد - بوکان) در عملیات 15 بهمن 1361 به گروگان افراد کومه‌له درآمده بودند، آزاد شدند.

یک تن از وابستگان به حزب دمکرات کردستان هم امروز با تحویل یک قبضه اسلحه و مهمات خود را به نیروهای سپاه معرفی و درخواست امان‌نامه کرد.⁽²⁾

1

ترور ناموفق یکی از نیروهای امنیتی در تهران، ربوده‌شدن یک خودرو در حوالی اهواز و دستگیری 3 نفر از عوامل سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در استان گیلان، از مهم‌ترین اخبار مربوط به این سازمان در دو روز اخیر می باشد.

امروز در تهران، 2 نفر از عناصر سازمان مجاهدین خلق (منافقین) به‌قصد ترور یکی از نیروهای کمیته انقلاب اسلامی به‌طرف او تیراندازی کردند، ولی تیرها به وی اصابت نکرد. مهاجمان پس از این اقدام گریختند.⁽³⁾

دیروز هم عناصر این سازمان پس از حمله به راننده و سرنشین دیگر یک خودرو پیکان در راه ایذه - اهواز و بستن دست و پای آنها خودرو مذکور را ربودند.⁽⁴⁾

یکی از عناصر سازمان مجاهدین خلق (منافقین) که پس از دستگیری با اظهار پشیمانی از اقدامات گذشته خود به‌بهانه مرخصی فرار کرده بود، دیروز پس از چند ماه در لاهیجان دستگیر شد. روز گذشته در رودسر نیز 2 نفر از وابستگان به این سازمان که فعالیت مسلحانه داشتند دستگیر شدند.⁽⁵⁾

2

آقای هاشمی رفسنجانی امام‌جمعه موقت تهران و سخنگوی شورای عالی دفاع، در نمازجمعه این هفته تهران درباره ابعاد مختلف سیاسی و عملیاتی جنگ مطالبی بیان کرد که باتوجه‌به هم‌زمانی مسائلی چون پایان عملیات والفجر مقدماتی و بازتاب‌های سیاسی آن در سطح بین‌المللی، نزدیک‌شدن نشست سران کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها، بحران قیمت‌گذاری نفت در اوپک و... اهمیت فراوانی دارد. از مهم‌ترین محورهای سخنان وی می‌توان موارد زیر را برشمرد:

وارونگی نتایج تجاوز عراق برخلاف پیش‌بینی‌های اولیه، نیاز شدید رژیم عراق به حمایت

کشورهای غربی درحال‌حاضر، نتایج سیاسی عملیات والفجر، تلاش متحدان رژیم عراق برای جلوگیری از فروپاشی آن، بازگوکردن اهداف امریکا از تحمیل جنگ به ایران و منطقه، ناتوانی دولت عراق در تحمل جنگ طولانی باتوجه‌به محدویت‌های مالی و مشکلات این کشور در فروش نفت، برشماری تفاوت‌های عمده هزینه‌بری جنگ برای ایران و عراق، هشدار به کشورهای عضو جنبش عدم‌تعهد برای پرهیز از هرگونه تلاش جهت حفظ رژیم عراق، اقدام مشترک برخی کشورهای صادرکننده نفت ازجمله عربستان سعودی برای کاهش قیمت نفت به‌منظور جبران خسارت‌هایی که براثر وقوع انقلاب اسلامی و درپی آن افزایش قیمت نفت به کشورهای غربی وارد شد.

امام‌جمعه موقت تهران در ابتدای سخنانش به وارونه‌شدن جریان جنگ اشاره کرد و گفت:

«در حرکت جنگ قضیه معکوس شد؛ یعنی آن بلایی که می‌خواستند به سر ما بیاورند بر سر عراق آمده است و آنکه را می‌خواستند ژاندارم کنند الآن احتیاج به ژاندارمی هست تا او را حفظ کند. البته، همین جنگ هم برای ما بسیار گران تمام شد، مثل همان نقشه تروریستی که آن چهره‌هایی که ما از دست دادیم هریک به اندازه یک دنیا ارزش داشتند، در جنگ هم این شهدا که دادیم، ما یک موی اینها را با همه عراق عوض نمی‌کنیم - اگر بنا بر مقابله باشد - اما خب جنگ است و شهادت است و آنها به خدا رسیده‌اند و خانواده‌ها هم اجرشان را خواهند برد و به‌جای شهدا هم افراد بیشتری خلق شده‌اند، چون همین شهادت‌ها، بچه‌ها و جوانان ما را بیشتر از پیش خواهد ساخت. به‌هرحال، خسارت عظیم بوده است، ولی کار به جایی کشیده که وضع جنگ الآن طوری است که ما الآن به نتیجه‌ای معکوس خواست ابرقدرت‌ها رسیده‌ایم. امریکایی‌ها فکر می‌کردند این جنگی که تحمیل می‌کنند، بندرهای مهم ما را که خواهند گرفت، نفت ما را هم که می‌بندند و اگر زود توانستند ما را ساقط کنند که همه چیز تمام شده است و اگر نتوانستند، یک کشور متکی به نفت و بندر، بدون بندر و نفت و در حضور تروریسم داخلی باقی خواهد ماند که کم‌کم و خودبه‌خود خواهد مرد و قابل‌دوام نخواهد بود. این پیش‌بینی الآن معکوس شده است؛ یعنی موفق شده‌ایم که در سایه تدبیر امام و مسئولان دولت و مجلسمان طوری عمل بکنیم که بازار نفت را در آن حدی که لازم داریم و به‌اندازه احتیاجمان به ارز و پس‌انداز پیدا بکنیم. وضع کشور را هم به‌طور عادی و تا آنجا که ممکن است با تحملی که ملت کرده و می‌کند، ادامه می‌دهیم.

نیروهایمان را مجرب‌تر و مسلح‌تر کردیم و آنها را ساختیم و خیلی چیزها را هم در شرایط جنگ به‌حالت خودکفایی درآوردیم. دشمن را از داخل خاک راندیم به آن‌طرف، البته در بعضی جاها هنوز در کشور ما هستند و بعضی جاها ما به داخل عراق رفته‌ایم. اما جنگ به این‌صورت درآمده که برای صدام و برای امریکا که اصل قضیه است، چون ما صدام را که الآن طرف خود

نمی‌دانیم و عرض کردم. اصل قضیه آن بود که اینها خواستند از عراق و صدام ژاندارم و حافظی برای کویت و قطر و دوبی و بحرین و عربستان و...، و سپری برای اسرائیل بسازند، ما این نقشه‌شان را باطل کرده‌ایم و الآن همه اینها بسیج شده‌اند که آقا را حفظ کنند.»

آقای هاشمی رفسنجانی در ادامه سخنانش به عملیات والفجر اشاره کرد و گفت:

«ما کبریت عملیات والفجر را زدیم، ولی کار دیگری نکردیم. آن کار اولی را کردیم که اینها بفهمند چه خبر است، متأسفانه ما به‌خاطر شرایط نظامی نمی‌توانیم روی عملیات والفجر تبلیغات لازم را بکنیم. بچه‌های ما با یک حرکتی البته با دادن تلفات و خساراتی یک جایی را که صدام فکر می‌کرد اصلاً از آنجا نمی‌توانیم عبور کنیم، یک روز پیش از شروع عملیات والفجر گفت ما آنچنان محکم کرده‌ایم که ایران یک قدم نمی‌تواند به‌طرف ما حرکت کند و اینها در مقدمه عملیات همان‌طورکه ما گفتیم آن صحرای رملی و جنگل امغر و همه این استحکامات به‌خیال خودشان نفوذناپذیر را با یک هجوم به‌هم ریختند و رفتند تا آنجایی که فکر می‌کردند. البته برای اینکه شهید بیشتری ندهیم و برای اینکه تلفات بیشتری ندهیم مصلحت دیدند که به یک نقطه معینی برگردند و آنجا باشند تا برنامه بعدی که به آنها دستور داده شود. صدام و بوق‌های تبلیغاتی گفتند که ما جلوی حمله را گرفتیم و شکست دادیم، اما در عملشان پیداست ببینید به چه دست‌وپایی افتاده‌اند.»

سخنگوی شورای عالی دفاع در بخش دیگری از خطبه‌ها با اشاره به برخی وقایع اخیر ازجمله ملاقات‌های وزیر خارجه فرانسه، وزیر خارجه پاکستان، مقامات ترکیه و شاه اردن با مقامات عراقی؛ اخطار رئیس شورای امنیت (نماینده شوروی در سازمان ملل) برای پذیرش آتش‌بس؛ تلاش کشورهای غیرمتعهد در اجلاس عدم‌تعهد؛ اختصاص وام 450 میلیون دلاری امریکا به عراق و نیز سفر سعدون حمادی به امریکا به‌بهانه معالجه یادآور شد که همه این اقدامات از نگرانی و واکنش عراق و حامیانش به پیگیری مصرانه سیاست تنبیه متجاوز ازسوی ایران حکایت می‌کند.

وی همچنین افزود: «من از سیاست جنگ ناچارم کمی بگویم. الآن دیگر غرامت تنها مسئله نمی‌تواند باشد. اخیراً نقل کرده‌اند وزیر خارجه الجزایر آمد اینجا و برگشت و گفته است که ایران دیگر روی سکوت [سقوط] صدام حرفی ندارد؛ فقط غرامت مطرح است. نه، این نیست! حتی در جلسه‌ای که بنده با وزیر خارجه الجزایر صحبت کردم اجازه ندادم که درمورد جنگ حرفی گفته شود. قبلاً گفتیم که بحث ما درمورد جنگ نیست، مسئله این نیست. ببینید، جنگ به یک جایی رسیده است که ما با این شهدایی که داده‌ایم و با این وضعی که پیش آمده و با این گرفتاری‌هایی که پیش آمده، باید هدف این باشد که امریکا ژاندارم جدیدی در منطقه نداشته باشد. مطلب این است حزب بعث عراق به‌خیال خودش تبدیل شده به نگهبان منافع

امریکا و چتر روی سر شیوخ جنوب خلیج‌فارس، مصلحت نیست که در منطقه این‌جور باشد، باید در منطقه مردم آزاد باشند. ...» رئیس مجلس با بیان اینکه صدام فریب امریکا را خورده و باید تاوان اشتباهش را بپردازد، خطاب به شیوخ خلیج‌فارس گفت منطقه نیازی به قیم ندارد و آنها باید منطقه را از قیم خالی کنند.

وی افزود: «بنده سخنگوی شورای عالی دفاع هم هستم، ولی این را عرض نمی‌کنم، اما همین را می‌گویم که ما در میدان جنگ الآن باید آن‌قدر مقاومت کنیم، ممکن است طولانی باشد، ملت ایران خودش را وعده ندهد که همین فردا یا پس‌فردا قضیه تمام بشود.» امام‌جمعه موقت تهران در بخش دیگری از سخنان خود به ناتوانی عراق در ادامه جنگ اشاره کرد و گفت: «الآن عراق جنگ طولانی را نمی‌تواند تحمل کند، برای اینکه عراق خلیج‌فارس به رویش بسته است و نفتش را از این‌طرف نمی‌تواند صادر کند، لوله‌های نفتش به مدیترانه از سوریه بسته است، نمی‌تواند صادر کند، فقط یک لوله دارد که از ترکیه می‌رود با ظرفیت درحدود 500 هزار بشکه، عراق در حالت غیرجنگی 5/3 میلیون بشکه صادر می‌کرد، 3 میلیون آن کم شده، مخارجش فراوان زیاد شده است. جنگ عراق مثل ما نیست، ما امروز اعلان بسیج می‌کنیم، فردا 50 هزار سرباز اسلحه‌به‌دوش از خود مردم با خرج خودشان آنجا دارند می‌جنگند، عراق برای سربازانش باید شش هزار دلار یا هزار دلار باید بدهد، به سودان برای هر سرباز و اسلحه‌ای که عراق به کار می‌برد تمامش دلار و پوند است. اسلحه ما قسمت عمده‌اش چیزهایی است که کارگران ما در کنار کارخانجات مهمات‌سازی می‌سازند. جنگ برای ما در مرزهایمان تحملش آسان است، ولی برای عراق آسان نیست، شرکت‌های فراوانی در عراق سرمایه‌گذاری کرده‌اند که دستپاچگی فرانسه برای این است، فرانسه می‌بیند در عراق دیگر نمی‌تواند کار بکند و اگر کار نکند شرکت‌های بزرگش ورشکسته می‌شوند و بحران اقتصادی بابایش را درمی‌آورد و کشورهای دیگر هم همین را

می‌بینند. الآن عراق محل امنی برای سرمایه‌گذاری نیست، برای کارکردن خارجی‌ها نیست، برای کارهای عمرانی نیست، تحصیل این بودجه عظیم جنگ دیگر برایشان مقدور نیست. اینها این کارها را نمی‌توانند بکنند، بمانیم تکان هم نخوریم عراق را از پای درمی‌آوریم؛ یعنی آن کاری را که آنها می‌خواستند به سر ما بیاورند حالا ما به سر آنها می‌آوریم.»

آقای هاشمی سپس با اشاره به اجلاس غیرمتعهدها تأکید کرد: «من اعلان می‌کنم به کشورهای غیرمتعهد که در آستانه تشکیل کنفرانس اگر راست می‌گویند و غیرمتعهد هستند این قدم را به نفع امریکا برندارند و تلاش نکنند این ژاندارم را حفظ کنند. حفظ ژاندارم خلیج‌فارس یعنی خدمت مستقیم به دو ابرقدرت امریکا و شوروی و ما این را تحمل نمی‌کنیم. اگر غیرمتعهد هستید بهترین خدمت این است که بگذارید نوکران آنها اینجا نباشند و ما این را ادامه می‌دهیم؛ البته، در میدان جنگ هرجور مصلحت دیدیم، بچه‌های ما باید در میدان آماده باشند، باید سراسر جبهه از قصرشیرین گرفته تا آبادان همه‌جا آماده باشید تا هرجا لازم دیدیم حرکت مناسب را بکنیم، اما ما یک اصل داریم که با خونریزی کمتر باشد؛ این جزء اصول ماست، ما دلمان نمی‌خواهد بچه‌هایمان شهید بشوند و نمی‌خواهیم از عراقی‌ها بُکشیم، ولی حزب بعث صدام باید برود و باید منطقه بدون ژاندارم باشد و این سیاست جنگی ماست. غرامت هم یک چیز طبیعی است که ما خرج داریم، خرج‌هایی که کردیم و خسارت دیدیم این را هم ان‌شاءالله خواهیم گرفت.»

وی در ادامه به موضوع نفت پرداخت و با انتقاد از عملکرد عربستان در پیروی از قدرت‌های بزرگ خاطرنشان کرد: «... یکی از خسارات عمده برای دنیای استکباری این بود که انقلاب اسلامی ایران باعث شد که نفت آن‌قدر گران شود. [عربستان سعودی... مأمور شد] نفت را از این حالت تصاعدی پایین بیاورد. آن روز‌ها عربستان حدود 5 میلیون [بشکه] نفت صادر می‌کرد، بعد از اینکه ما نفتمان را قطع کردیم، با کمک امریکایی‌ها به 11 میلیون بشکه، یعنی 6 میلیون بشکه نفتی که ایران صادر می‌کرد عربستان به جایش صادر کرد برای اینکه بازار را اشباع کند و انبارهای کشورهای صنعتی را پر کند. حالا که انبارهایشان را پر کرده، آنها به این قانع نیستند می‌گویند حالا قیمتش پایین بیاید؛ یعنی آثار انقلاب اسلامی را پاک کند و دستاوردهای انقلاب را از آنها بگیرد، این هدف است و عربستان را ببینید چه‌جور حرکت می‌کند.»⁽¹⁾

1

فرمانده نیروی زمینی ارتش امروز پیش از خطبه‌های نمازجمعه خرم‌آباد به تشریح دستاوردهای نظامی عملیات والفجر مقدماتی پرداخت. وی همچنین در گفت‌وگو با خبرگزاری جمهوری اسلامی درخصوص ادعاهای عراق و عملکرد گردان‌های قدس مطالبی را بیان کرد.

سرهنگ صیاد شیرازی فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی، در سخنانی پیش از خطبه‌های نمازجمعه این هفته خرم‌آباد گفت: «ما امروز در مرحله جنگ والفجر هستیم، والفجر نبردی بود که آغاز شد و برخلاف آنچه که شایعه می‌کنند کوچک‌ترین آسیبی به ما وارد نشده است و ما بیش از هشت تا نه کیلومتر آن‌هم از هفت تا هشت ردیف مین، سیم‌خاردار و کانال‌های دشمن عبور کرده‌ایم و ان‌شاءالله عملیات والفجر را ادامه داده و به برکت خون شهیدانمان و با توکل به خداوند و امدادهای غیبی در مراحل آینده والفجر، به ملت محروم و ستمدیده عراق متصل خواهیم شد.»⁽¹⁾

فرمانده نیروی زمینی ارتش در گفت‌وگو با خبرگزاری جمهوری اسلامی درباره ادعای مقامات عراقی مبنی‌بر گلوله‌باران‌شدن برخی شهرهای آن کشور گفت: «ما نبایستی به تبلیغات و شایعات و سخن‌پراکنی‌های پوچ دشمنانمان پاسخ بدهیم و خطی که رزمندگان اسلام پیروی می‌کنند خط امام و همان خط الله است و هیچ‌وقت در این خط، ظلم و تعدی به انسان‌های بی‌گناه اعمال نمی‌شود و این اکاذیب صرفاً نوعی بهانه‌جویی ازسوی رژیم درمانده عراق برای توجیه جنایات خود می‌باشد.»

سرهنگ صیاد شیرازی درمورد عملکرد گردان‌های قدس خاطرنشان کرد: «گردان‌های قدس عملکرد بسیار خوبی داشته‌اند و ان‌شاءالله تعداد زیادی از این گردان‌ها در عملیات آینده شرکت خواهند کرد و گزارش‌های مفصل‌تر به محض تهیه به‌حضور ملت عزیز ایران ارائه خواهد شد.»

وی در پایان افزود: «هنوز مقداری از سرزمین‌های ما در اشغال دشمن متجاوز هست که ان‌شاءالله به‌زودی با تکمیل پیروزی‌هایمان آنها را نیز از چنگ متجاوزان در خواهیم آورد.»⁽²⁾

1

درحالی‌که نخست‌وزیر هند تمایل خود را به طرح موضوع جنگ ایران و عراق در اجلاس غیرمتعهدها ابراز کرد، رادیو بی‌بی‌سی در گفتاری اعلام کرد که نشانه‌ای از پایان این جنگ به چشم نمی‌خورد.

گاندی نخست‌وزیر هند - که پایتخت کشورش محل برگزاری هفتمین اجلاس سران غیرمتعهدها است - در مصاحبه‌ای تمایل خود را برای طرح موضوع جنگ ایران و عراق در

اجلاس غیرمتعهدها اعلام کرد. وی گفت که کشورهای غیرمتعهد درباره جنگ ایران و عراق عمیقاً نگران‌اند و تاکنون موفق به حل این مناقشه نشده‌اند.⁽¹⁾

تحلیل‌گر رادیو بی‌بی‌سی امروز ضمن اشاره به سخنان شنبه هفته گذشته طالب ابراهیمی وزیر خارجه الجزایر، مبنی‌بر اینکه مقامات الجزایر موفق شده‌اند نظر دولت‌های ایران و عراق را درباره دو شرط پیشنهادی ایران به یکدیگر نزدیک کنند، گفت: ناظران از اعلامیه وزیر خارجه الجزایر چنین برداشت کرده‌اند که ایران و عراق به‌رغم تبلیغات گسترده درباره موفقیت‌هایشان در جنگ، در پس پرده به‌دنبال یافتن راه‌حلی برای برقراری صلح می‌باشند.

کارشناس بی‌بی‌سی درباره قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل نیز گفت: «این قطعنامه براساس پیش‌نویس تهیه‌شده توسط دولت عراق صادر گردید و شاید جای تعجب نیست که ایران این قطعنامه را فوراً رد کرده است.»⁽²⁾

1

خبرگزاری رویتر از تغییر عقیده مقامات امریکایی و کارشناسان سیاسی و نظامی وزارتخانه‌های دفاع و خارجه آن کشور درباره جمهوری اسلامی، ثبات و پایداری حکومت در ایران حتی درصورت نبود امام خمینی و ضعیف‌بودن احتمال وقوع کودتا در کشور و... خبر داد.

در بخشی از گزارش این خبرگزاری آمده است: «مقام‌های امریکایی برخلاف ارزیابی‌هایی که از آینده ایران داشتند، اکنون بر این باورند که پس از فوت یا کناررفتن آیت‌الله روح‌الله خمینی احتمال کودتای نظامی، جنگ داخلی یا هجوم شوروی اندک است. مقاماتی که در وزارت‌های خارجه و دفاع امریکا اوضاع ایران را زیر نظر دارند و شش ماه قبل به خبرگزاری رویتر از تجزیه ایران پس از (فوت امام) خمینی ابراز نگرانی کرده بودند، اکنون معتقدند که حکومت روحانیون بیش‌ازپیش وابستگی خود را به شخصیت‌ها از دست می‌دهد و نهادهای خود را تحکیم می‌کند.

این مقامات دیگر پیش‌بینی نمی‌کنند که یک شاه جدید و غرب‌گرا از درون کودتای نظامی ظهور خواهد کرد، ولی نگرانی آنها از گرایش ایران به‌سوی مسکو نیز مشخصاً کاهش یافته است. این افراد به تحول دیگری نیز اشاره کرده و می‌گویند به نظر می‌رسد که رهبر 83 ساله ایران نسبتاً سالم است و اوضاع را قاطعانه در دست دارد. این مقامات هیچ نشانی که حاکی‌از کاهش اصول تند ضدامریکایی رهبران انقلابی ایران باشد مشاهده نمی‌کنند و این درحالی است که چهار سال از اخراج شاه تحت‌الحمایه امریکا و دو سال از آزادی آخرین گروگان‌های امریکایی که 444 روز در اسارت بودند می‌گذرد.

آنها همچنین نشانی که حاکی‌از کاهش تلاش ایران برای صدور نوع تندی از اسلام به کشورهای همسایه خلیج [فارس] و ازجمله عربستان سعودی و عراق باشد مشاهده نمی‌کنند و از این نقطه‌نظر ایران را همچنان تهدیدی برای منافع استراتژیک و حیاتی امریکا و غرب در خلیج [فارس] می‌دانند.

حکومت مذهبی ایران درزمینه داخلی موقعیت خود را تحکیم کرده است و در ماه دسامبر در یک انتخابات سراسری کمیته جدیدی را تعیین کرد تا چنانچه وقت آن رسید و جانشین آیت‌الله خمینی به‌خودی‌خود مشهود نبود وی را انتخاب کند.»⁽¹⁾

روزشمار جنگ شنبه 7 اسفند 1361 12 جمادی‌الاول 1403 26 فوریه 1983

1

امروز مناطق غرب و شمال‌غرب کشور، ازجمله سُنقر، محور سقز - کامیاران و مهاباد، عرصه اقدامات افراد وابسته به گروه‌های مسلح غیرقانونی علیه مردم و نیروهای خودی بود.

حدود صد نفر از عناصر حزب دمکرات به روستای تپه اسماعیل از توابع سُنقر، حمله و 2 نفر از اهالی بومی را به‌جرم همکاری با سپاه پاسداران اعدام کردند و یک نفر دیگر را به گروگان بردند.⁽¹⁾

در محور سقز - کامیاران نیز افراد وابسته به گروه‌های مسلح غیرقانونی با حمله به نیروهای خودی یک خودرو را سرقت و یک بلدوزر را منهدم کردند.⁽²⁾

همچنین در شهر مهاباد، عناصر مسلح غیرقانونی نارنجکی را به‌سمت افراد بسیج مستقر در شهر پرتاب کردند که موجب زخمی‌شدن یکی از آنان شد.⁽³⁾

2

عوامل سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در کرج، خودرو حامل پول‌های بانک را ربودند. از سوی دیگر، نیروهای خودی موفق به کشف یک خانه تیمی و دستگیری تعدادی از افراد این سازمان شدند.

ساعت 14:10 امروز، درحالی‌که خودرو حامل پول‌های بانک صادرات در خیابان برقان کرج درحال حرکت بود، مورد حمله سه نفر از افراد مجاهدین خلق (منافقین) که لباس مبدل پوشیده بودند قرار گرفت. در این حادثه یکی از محافظان به شهادت رسید و فرد دیگر زخمی شد.

مهاجمان پس از پیاده‌کردن کارمند بانک، خودرو را که حامل 000,000,28 ریال پول بود، ربودند؛ این افراد همچنین یک تفنگ ژ3 مأموران حفاظت را به سرقت بردند. نیروهای انتظامی

خودرو حامل پول‌های سرقت‌شده را 10 ساعت بعد، در خیابان شیبانی کرج، پیدا کردند.⁽¹⁾

در زاهدان نیز پاسداران کمیته انقلاب اسلامی یک خانه تیمی سازمان مجاهدین خلق (منافقین) را کشف و 3 تن از فعالان ساکن در آن را دستگیر کردند. از این خانه تیمی تعدادی مدارک درون‌گروهی به دست آمد.⁽²⁾

1

براساس طرح نه‌ماده‌ای شورای عالی قضایی و با موافقت امام خمینی، شماری از زندانیان دادسرای عمومی انقلاب و ارتش مشمول عفو قرار گرفته، آزاد خواهند شد.

به نوشته روزنامه کیهان، رئیس شورای سرپرستی زندان‌ها گفت: درپی موافقت امام‌خمینی با طرح 9ماده‌ای شورای عالی قضایی مبنی‌بر عفو گروهی از زندانیان به مناسبت سالگرد پیروزی انقلاب، دادسرای عمومی، انقلاب و ارتش در سراسر کشور مکلف‌اند درمورد کسانی که تا پایان اسفند1361، حائز شرایط مندرج در این فرمان می‌شوند، مقررات عفو را اعمال و اسامی آزادشدگان را به شورای سرپرستی زندان‌های کشور در تهران اعلام کنند.⁽³⁾

2

آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور، امروز در دو جلسه جداگانه با اعضای مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق و نیز معاون سیاسی وزارت خارجه کره شمالی دیدار کرد.

رئیس‌جمهور، در دیدار با اعضای مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق حمایت مجدد جمهوری اسلامی ایران از این مجلس را اعلام کرد. وی با بیان اینکه تشکیل این مجلس انقلابیون مخلص دنیا را به خود متوجه ساخته و دشمنان انقلاب اسلامی عراق را به وحشت انداخته است، افزود: هم‌اکنون توطئه‌ای در سطح دنیا علیه مجلس اعلا در دست تکوین است و ابرقدرت‌ها که به اهمیت این مجلس واقف‌اند، در فکر خراب‌کردن آن هستند، بنابراین باید مراقب باشید و برادران عراقی را آگاه کنید.

رئیس‌جمهور گفت: «این مجلس چیز بی‌بدیلی بود و الآن هم چیز بی‌بدیلی است و به اعتقاد ما روزی که این حرکت به پیروزی نرسیده هیچ چیز دیگری جای آن را پر نمی‌کند و ما به‌عنوان دولت جمهوری اسلامی ایران از این حرکت و از این مجلس تا پیروزی ملت مسلمان عراق حمایت خواهیم کرد، تا وقتی‌که مردم عراق پس از سقوط صدام، بتوانند سرنوشت خود را تعیین کنند و پارلمانی به وجود بیاورند یا شورای انقلابی درست کنند.» ریاست‌جمهوری در ادامه سخنان خود ضمن تأکید بر حفظ وحدت موجود بین مبارزین عراقی از آنها خواست تا با

به‌کارگیری کلیه نیروهای عراقی سقوط صدام را تسریع کرده و از هرگونه اختلافی برحذر باشند و اتفاق و یکپارچگی خود را حفظ کنند.⁽¹⁾

آیت‌الله خامنه‌ای همچنین در دیدار با کیم زه سوک معاون سیاسی وزارت خارجه جمهوری دمکراتیک کره (کره شمالی)، که در رأس هیئتی از مقامات آن کشور به ایران آمده است، ضمن تأکید بر مواضع صریح و قاطع در مقابل جریان‌هایی که قصد به‌انحراف‌کشیدن جنبش غیرمتعهدها را دارند، گفت: اعضای جنبش عدم‌تعهد باید در مقابل امریکا و همه متحدان وابسته به آن موضع‌گیری صریح و افشاگرانه خود را ابراز کنند.

در این دیدار، که آقایان میرسلیم مشاور عالی رئیس‌جمهوری، شیخ‌الاسلام معاون سیاسی وزارت خارجه، و سفیر جمهوری دمکراتیک خلق کره در ایران نیز حضور داشتند، درمورد توسعه و گسترش روابط بین دو کشور و نحوه تقویت هفتمین اجلاس سران جنبش عدم‌تعهد در دهلی‌نو برای ایجاد وحدت هرچه بیشتر بین اعضای این جنبش تبادل‌نظر شد.⁽²⁾

1

دکتر ولایتی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در ملاقاتی با کیم زه سوک معاون سیاسی وزارت خارجه کره شمالی، اعلام کرد جمهوری اسلامی ایران از کاندیداتوری جمهوری دمکراتیک خلق کره برای میزبانی هشتمین اجلاس غیرمتعهدها حمایت می‌کند.

در این دیدار، کیم زه سوک ضمن حمایت از انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی، خواستار گسترش و تقویت هرچه بیشتر روابط میان دو کشور شد و اظهار کرد: آرزوی ما این است درجهت تقویت روابط دوستانة دو کشور، در آینده بسیار نزدیک، رئیس‌جمهوری و نخست‌وزیر جمهوری اسلامی ایران از جمهوری خلق کره دیدن کنند. به گزارش روزنامه اطلاعات، در این دیدار دکتر ولایتی ضمن اظهار علاقه به گسترش روابط دو کشور گفت: ما همواره از حقوق عادلانه مردم کره دفاع کرده‌ایم و خواستار وحدت دو کره می‌باشیم. در پایان، معاون سیاسی وزارت خارجه جمهوری خلق کره پیام وزیر امور خارجه آن کشور را تقدیم دکتر ولایتی کرد.⁽³⁾

پس از این دیدارها، کیم زه سوک در یک مصاحبه مطبوعاتی نتایج سفر خود را تشریح کرد. در این نشست که سفیر کره در تهران نیز حضور داشت، وی گفت: نتایج سفر ما بسیار خوب و موفقیت‌آمیز بود، ما در دیدارمان با مقامات جمهوری اسلامی درمورد توسعه مناسبات سیاسی و اقتصادی مذاکراتی به عمل آوردیم. وی گفت ما از مقامات کشور ایران دعوت کردیم تا از کره شمالی دیدن کنند.⁽¹⁾

1

نماینده ایران در سازمان ملل در اجلاس ویژه شورای امنیت این سازمان که به درخواست لیبی و به‌منظور بررسی تهاجم اخیر امریکا به مرزهای آبی و هوایی این کشور تشکیل شده بود، مطالبی را درخصوص مداخلات امریکا در جهان و منطقه خاورمیانه بیان کرد.

به نوشته روزنامه کیهان، رجایی خراسانی در بخشی از سخنان خود گفت: «این نخستین‌بار نیست که نیروهای نظامی امریکا و دستگاه‌های تبلیغاتی آن صلح و امنیت منطقه‌ای از جهان را به‌بهانه حمایت از دوستان علیه دیگران بر هم می‌زنند. سیاست امپریالیسم، اختلاف‌افکنی، تشنج‌آفرینی، مداخله در کار دیگران و به‌یوغ‌کشیدن مستضعفین است. این همان نیرویی است که پایگاه صهیونیستی را بر فلسطین تحمیل می‌کند.»

نماینده ایران در سازمان ملل در ادامه، موضع ملت و دولت جمهوری اسلامی ایران را درخصوص تهاجمات امریکا چنین تشریح کرد: «ما از مستضعفین و مبارزات آنها برای رهایی از سیطره ابرقدرت‌ها و بلوک‌های امپریالیستی حمایت می‌کنیم. ما معتقدیم که توده‌های انسان‌ها هستند که تصمیم نهایی را می‌گیرند و تصمیم انسان‌هاست که معتبر است و لذا علی‌رغم برتری نظامی‌شان، ابرقدرت‌ها و درمورد فعلی امریکا، محکوم به شکست‌اند. ما حضور نظامی امریکا در خاورمیانه را به‌طورکلی و تهدید آنها علیه جمهوری دمکراتیک خلق لیبی را محکوم می‌کنیم.»⁽²⁾

2

درپی رایزنی‌ها و رفت‌وآمدهای سیاسی دولت‌های عربی و عراق که پس از عملیات والفجر سرعت بیشتری گرفته است، امروز وزیر دارایی عراق به‌منظور دیدار از مراکش وارد پایتخت این کشور شد. کفیل وزارت خارجه هند نیز نامه نخست‌وزیر این کشور را تسلیم صدام حسین کرد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، مرزوقی وزیر دارایی عراق، هنگام ورود به کازابلانکا به نمایندگی از دولتش از مراکش به‌دلیل حمایت از عراق در جنگ با ایران تشکر کرد. مرزوقی در این سفر ریاست یک هیئت عراقی در اجلاس کمیسیون مشترک مراکش و عراق را به‌عهده

خواهد داشت. وی گفت: که سفرش به تحکیم همکاری دو دولت در زمینه‌های بازرگانی، فرهنگی و غیره کمک خواهد کرد.⁽¹⁾

امروز همچنین رادیو صوت‌الجماهیر اعلام کرد که کفیل وزارت خارجه هند عصر امروز، نامه‌ای را از ایندیرا گاندی نخست‌وزیر کشور متبوع خود، تسلیم صدام حسین رئیس‌جمهور عراق، کرده است. گفته می‌شود این نامه حاوی مطالبی درخصوص اوضاع منطقه و نیز روابط دو کشور عراق و هند می‌باشد.⁽²⁾

1

بولتن تلکس محرمانه⁽³⁾مجله ژون آفریک (افریقای جوان) چاپ پاریس، در مقاله‌ای ضمن بررسی روابط دو کشور عراق و فرانسه به‌نحوی می‌کوشد نشان دهد که مقامات فرانسه با درک زیاده‌روی خود در حمایت از عراق، درصدد تعدیل عملکردشان دراین‌باره هستند. در این مقاله مبنا و علت تصمیم دولت فرانسه ذکر نشده است، ولی بیش از آنکه به مسائل عمیق سیاسی در این تغییر رفتار پرداخته شده باشد به مواردی روبنایی یا تبلیغاتی اشاره شده است. در بخشی از این مقاله آمده است: وزیر اجتماعی فرانسه در ضیافت شامی در آغاز سال نو مسیحی در منزل سفیر عراق در پاریس، برای عراق آرزوی "سالی ظفرمند" کرده و حمایت فرانسه از عراق را اعلام کرد.

عبارت فوق که دولت فرانسه را بیش از اندازه و به‌طور محسوس در کنار عراق قرار می‌دهد باعث نارضایتی کاخ الیزه گردیده است و میتران رئیس‌جمهوری فرانسه، تصمیم گرفته تا به‌طور محسوس ولی محتاطانه‌ای حمایت خویش از عراق در جنگ با ایران را متعادل کند. کلود شسون وزیر امور خارجه فرانسه نیز قبل از سفر خود به بغداد دستورهایی دراین‌مورد دریافت کرده بود.

ژون آفریک می‌افزاید: شاید یکی از آزمایش‌هایی که دررابطه‌با این توازن وجود دارد تصمیمی است که دولت فرانسه باید درمورد سفارش عراق برای هواپیماهای سوپراتاندارد بگیرد.

بغداد قصد خود از داشتن این هواپیماهای بسیار مدرن را آشکار ساخته است؛ هدف عراق حمله به تأسیسات بندری و نفتی ایران و منهدم‌ساختن کشتی‌هایی است که به سواحل آبادان و جزیره خارک تردد می‌کنند. این هواپیماها برای عملیات هوابه‌زمین و هوابه‌دریا طرح‌ریزی شده‌اند. در این لحظه حساس، جواب مثبت پاریس به این درخواست عراق در درگیرشدن فرانسه در جنگ خلیج‌فارس بسیار پرمعنی خواهد بود.⁽⁴⁾

1

پس از آنکه اخباری درباره درخواست عراق از کشور فرانسه برای تعویق بازپرداخت بدهی‌های آن کشور منتشر شد، امروز نیز روزنامه اقتصادی نیهون کیزایی (چاپ توکیو) از درخواست مشابه مقامات عراق از شرکت‌های ژاپنی خبر داد.

این روزنامه به نقل از منابع اقتصادی ژاپن نوشته است: طه یاسین رمضان معاون صدام، اخیراً از کمپانی‌های ژاپنی درخواست کرده است تا پرداخت بدهی‌های 360 میلیارد ینی (تقریباً 35/1 میلیارد دلار) عراق به ژاپن را برای مدت دو سال به تعویق اندازد.

دراین‌حال کمپانی‌های ژاپنی سرگرم مذاکراتی با وزارت تجارت بین‌المللی و صنعت ژاپن برای پذیرفتن تقاضای عراق جهت تمدید اعتبار بیمه صادرات و مذاکره با بانک‌ها برای دریافت وام حالت فوق‌العاده هستند. این روزنامه از قول منابع مالی ژاپن آورده است: به عقیده آنها کمپانی‌های ژاپنی با درخواست رژیم بغداد موافقت خواهند کرد.

نیهون کیزایی افزود: ازنظر کمپانی‌های ژاپنی هزینه این پروژه‌ها به‌دلیل معوق‌ماندن به‌خاطر جنگ عراق علیه ایران از 30 تا 90 درصد افزایش یافته است، اما بغداد برای پرداخت این هزینه‌ها هنوز آمادگی نشان نداده است.⁽¹⁾

2

پس از پایان نشست شش کشور صادرکننده نفت حوزه خلیج‌فارس (عربستان، کویت، قطر، عمان، بحرین، امارات متحده عربی) و تصمیم بر کاهش قیمت نفت، امروز وزیر نفت امارات متحده در توجیه تصمیم اتخاذشده و همچنین برای تهدید ضمنی سایر کشورهای تولیدکننده نفت، در آستانه نشست فوق‌العاده کشورهای عضو اوپک در ژنو، مطالبی را بیان کرد.

به گزارش یونایتدپرس از ابوظبی، مانع سعید العُتیبه وزیر نفت امارات عربی متحده، گفت: تولیدکنندگان عرب خلیج (فارس) درحالی‌که می‌کوشند از جنگ قیمت اجتناب کنند امکان دارد ناچار شوند به‌طور یک‌جانبه از منافع خود دفاع کنند و این درصورتی است که توافقی جامع حاصل نشود.

وی افزود: همه باید بدانند که کاسه صبر این کشورها لبریز می‌شود و نمی‌توانند درها را بر روی دیگران ببندند و خود نیز در سختی زندگی کنند. آنها ناچارند از بازار خودشان محافظت کنند. العتیبه ضمن مقصر اعلام‌کردن نیجریه، انگلیس و نروژ به‌عنوان کشورهایی که وضع بازار را آشفته می‌کنند، گفت: اگر ظرف یک هفته، توافقی نشود کشورهای عرب ممکن است ناچار شوند یک تصمیم یک‌جانبه را برای حمایت از منافعشان اتخاذ کنند. وی گفت: درصورت بروز اختلاف درمورد قیمت نفت صادرکنندگان عرب خلیج (فارس) کمتر از سایر اعضای اوپک متضرر خواهند شد.⁽²⁾

در همین حال، روزنامه کیهان در شماره امروز خود به نقل از خبرگزاری رویتر گزارش داد یک سخنگوی وزارت نفت و انرژی نروژ گفته است که این کشور آماده است تا با اعضای کشورهای صادرکننده نفت اوپک ملاقات کند.

یادآوری می‌شود از روز پنجشنبه گذشته، مذاکرات مختلفی میان کشورهای عضو و غیرعضو اوپک آغاز شده است. منابع خبری به نقل از اومبرتو کالدرون برتی وزیر نفت ونزوئلا، اعلام کردند: مذاکرات غیررسمی جاری به توافقی منجر خواهد شد که راه را برای اجلاس رسمی اوپک در این هفته هموار سازد.⁽¹⁾

از سوی دیگر، روزنامه لوموند (چاپ پاریس) در مقاله‌ای با اشاره به نگرانی کشورهای تولیدکننده نفت از پیامدهای غیرقابل پیشگیری کاهش نفت، نوشته است: کشورهای عربی تولید‌کننده نفت خلیج‌فارس با پشتیبانی اندونزی در سه مورد به توافق رسیده‌اند: مورد اول کاهش قیمت نفت رسمی به‌طور مشترک است؛ مورد دوم تعیین سهمیه برای هریک از کشورهای عضو اوپک و مورد سوم حد تفاوت قیمت بین انواع تولیدات نفتی که درحال‌حاضر جمهوری اسلامی، الجزایر و نیجریه مخالف این طرح هستند.

لوموند در ادامه افزوده است: «کشورهای تولیدکننده‌ای که عضو اوپک نیستند نیز درجهت یافتن راه‌حلی برای مخالفت از سقوط قیمت با کشورهای اوپک در مذاکرات مقدماتی شرکت داشته‌اند. کشورهای عضو اوپک مایل‌اند که با رسیدن به یک توافق غیررسمی با انگلستان، مکزیک و نروژ مانع آغاز جنگ قیمت نفت شوند. در همین حال، مکزیک به خریدارانش اعلام کرده است که درحال‌حاضر قادر نیست قیمت جدید نفت خود را اعلام کند. ... انگلستان هم برای به‌اجراگذاشتن قیمت جدید نفت خود در انتظار تأیید مشتریانش است که در انتظار نتایج کنفرانس آینده اوپک هستند.»⁽²⁾

روزشمار جنگ یکشنبه 8 اسفند 1361 13 جمادی‌الاول 1403 27 فوریه 1983

1

دو روز پس از قرارگاه کربلا، قرارگاه نجف نیز دستور عملیاتی والفجر1 را با امضای مشترک محمدابراهیم همت از سپاه و سرهنگ ستاد منوچهر دژکام از ارتش، به‌عنوان فرماندهی مشترک قرارگاه عملیات نجف، به قرارگاه‌های عملیاتی فرعی⁽¹⁾

ضمناً تیپ37 زرهی نیز به‌عنوان احتیاط قرارگاه نجف منظور شده بود که مأموریت داشت بنا به دستور، در منطقه با تقدم قرارگاه نجف3 در هریک از قرارگاه‌های نجف1، نجف2 و نجف3 به کار رود. (سند شماره 000664 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه عملیاتی نجف، 8/12/1361، صص 99 - 97.)

در بخش اجرای مأموریت در مانور قرارگاه نجف آمده است:

«قرارگاه عملیاتی مشترک نجف با استفاده از غافلگیری و در شرایط دید محدود از پاسگاه بجلیه در سمت راست، در جنوب با قرارگاه‌های نجف1، نجف2، نجف3 به‌منظور تصرف قسمتی از ارتفاعات حمرین و تأمین خط پیروزی تک می‌نماید و آماده می‌شود بنا به دستور، تک را به‌منظور تصرف ارتفاعات فوقی و تأمین خط توفیق و سپس به‌سمت جنوب و غرب ادامه دهد. تیپ37 زرهی [ارتش] احتیاط قرارگاه عملیاتی نجف را تشکیل می‌دهد. این عملیات در سه مرحله به شرح زیر انجام می‌گیرد:

مرحله یکم

قرارگاه عملیاتی نجف1 در سمت راست، قرارگاه عملیاتی نجف2 در وسط و قرارگاه عملیاتی نجف3 در سمت چپ، در مناطق محوله با ایجاد شکاف در مواضع دشمن تک نموده، ضمن انهدام نیرو، ارتفاعات حمرین را تصرف، نجف1 و نجف2 خط پیروزی و نجف3 خط ظفر را تأمین می‌نمایند.

مرحله دوم

قرارگاه‌های عملیاتی نجف1 و نجف2 ضمن پدافند در مناطق متصرفه، به پاک‌سازی ادامه داده و قرارگاه عملیاتی نجف3 به‌منظور تأمین خط پیروزی به تک خود ادامه می‌دهد.

مرحله سوم

پس از تأمین خط پیروزی، بنا به دستور، قرارگاه‌های عملیاتی نجف1 و نجف2 و نجف3 تک را جهت تصرف جبل فوقی و تأمین خط توفیق ادامه می‌دهند.

در کلیه مراحل بالا تیپ37 زرهی احتیاط قرارگاه عملیاتی مشترک نجف می‌باشد.

آتش: یک آتش تهیه به‌مدت 15 دقیقه، طرح‌ریزی و بنا به دستور اجرا خواهد شد. تقدم کلیه آتش‌ها در مرحله یکم ابتدا با نجف2 و سپس به‌ترتیب با نجف3 و نجف1 و در مرحله دوم ابتدا با نجف3 و سپس به‌ترتیب با نجف1 و نجف2 خواهد بود.»⁽¹⁾

مأموریت قرارگاه عملیاتی نجف1 چنین ابلاغ شد:

«قرارگاه عملیاتی نجف1

ضمناً در دستورات هماهنگی برای کلیه یگان‌های تابعه این قرارگاه آمده است:

«دستورات هماهنگی:

1

نیروی هوایی عراق امروز علاوه‌بر ازدست‌دادن یک هواپیمای جنگی در منطقه عملیاتی والفجر، در بمباران شهر ایلام نیز ناکام ماند. در همین حال، آبادان آماج گلوله‌های توپخانه عراق قرار گرفت.

براساس اطلاعیه شماره 1232 ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران، امروز در منطقه عملیاتی والفجر در ساعت 9:12، یکی دیگر از هواپیماهای عراقی هدف آتش جنگنده‌های نیروی هوایی ارتش قرار گرفت و سرنگون شد و بدین‌ترتیب، تعداد هواپیماهای سرنگون‌شده عراقی در منطقه عملیاتی والفجر، به 11 فروند رسید.⁽¹⁾

امروز همچنین هواپیماهای عراقی چندین بار درصدد بمباران شهر ایلام برآمدند که با هوشیاری و اقدام به‌موقع پدافند هوایی موفق به این کار نشده و بمب‌های خود را در بیابان‌های اطراف فروریختند که تلفات و خساراتی در بر نداشت.⁽²⁾

در گلوله‌باران امروز شهر آبادان نیز 4 نفر مجروح شدند و 2 خانه ویران شد.⁽³⁾دیروز هم شهر آبادان هدف آتش توپخانه‌های دوربرد عراق قرار گرفت که براثر آن 2 منزل مسکونی و مغازه ویران شد.⁽⁴⁾

2

به گزارش منابع اطلاعاتی نظامی، نیروهای عراقی به منطقه احمدآباد در داخل خاک عراق (غرب مریوان) که محل استقرار افراد حزب دمکرات کردستان عراق (بارزانی‌ها) بود، حمله کردند. در این درگیری 20 نفر از نظامیان عراقی کشته و 28 تن زخمی شدند. همچنین 3 نفر از افراد این حزب کشته و 4 تن زخمی شدند و 6 نفر هم به اسارت نیروهای عراقی درآمدند.⁽⁵⁾

3

نیروهای خودی با اجرای عملیاتی موفق به پاک‌سازی 9 روستا در حوالی اشنویه، شدند. زخمی‌شدن یک مأمور انتظامی در سنندج، تحویل کمک‌های نظامی عراق به حزب دمکرات و تسلیم‌شدن یکی از افراد این حزب در سردشت، از دیگر اخبار مربوط به غرب کشور می‌باشد.

درپی تحرکات اخیر گروه کومه‌له در منطقه اشنویه، از نیمه‌شب امروز، نیروهای مشترک سپاه و پیش‌مرگان مسلمان کرد عملیاتی را برای پاک‌سازی 9 روستای کوروش‌آباد، خالدآباد، دینخینه (دینخواه)، سردره، سرجز، پروآباد، قره سقال، ده شمس و بالاگیر شروع کردند و موفق شدند عناصر مسلح غیرقانونی مستقر در منطقه را فراری بدهند.⁽⁶⁾

امروز همچنین دو تن از عناصر مسلح غیرقانونی در خیابان مردوخ سنندج، یکی از افراد نیروهای انتظامی را هدف تیراندازی قرار داده و او را زخمی کردند.⁽⁷⁾

شیخ جلال حسینی سرکرده گروه خبات، امروز 2 تریلر و تراکتور حامل مهمات را در منطقه بلکه در جنوب‌شرقی مهاباد، تحویل نمایندگان حزب دمکرات کردستان و گروه کومه‌له داد. افراد گروه خبات این مهمات را در منطقه مرزی شیلر، از ارتش عراق تحویل گرفته و مسئولیت انتقال آن را تا بلکه بر عهده داشتند.⁽¹⁾

مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از لشکر28 پیاده (رکن2)

به فرماندهی ناحیه4

(رکن2)، 14/12/1361،

سند تک‌برگی؛ و- سند شماره 132975 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از تیپ2 و 3 به گیرندگان فرماندهی سپاه پاسداران، 14/12/1361، سند تک‌برگی.

امروز نیز یکی از افراد وابسته به حزب دمکرات کردستان خود را به نیروهای سپاه در منطقه بناویله سردشت، تسلیم و درخواست امان‌نامه کرد. وی یک قبضه اسلحه خود را نیز تحویل داد.⁽²⁾

1

دو فقره سرقت مسلحانه در تهران و پرتاب بمب در مشهد از اقدامات امروز عناصر سازمان مجاهدین خلق (منافقین) است.

امروز دو سرقت مسلحانه در تهران اتفاق افتاد که باتوجه‌به نوع و سوابق این‌گونه اقدامات، احتمال دست‌داشتن عناصر سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در این دو سرقت منطقی به نظر می‌رسد.

در یک اقدام، 4 سرنشین مسلح یک خودرو در خیابان آیت‌الله کاشانی، وارد یک منزل شده و پس از سرقت 12 میلیون ریال فرار کردند. در سرقت دوم نیز 3 نفر مسلحانه وارد یک رستوران در تقاطع خیابان ولی‌عصر(عج) و ظفر (شهید دستگردی) شدند و با تهدید، مبلغ 24 میلیون ریال از صاحب مغازه و مشتریان اخذ و با خودرو یکی از مشتریان متواری شدند. اتومبیل سارقان که با آن به محل سرقت آمده بودند نیز سرقتی بود.⁽³⁾

همچنین در مشهد، عوامل سازمان مجاهدین خلق (منافقین) 3 بمب دست‌ساز آتش‌زا را به‌طرف یکی از پایگاه‌های بسیج این شهر پرتاب کردند که دو تا از آنها عمل نکرد و انفجار سومین بمب هم خسارتی به بار نیاورد.⁽⁴⁾

2

میرحسین موسوی نخست‌وزیر، در پایان جلسه امروز هیئت دولت درباره تلاش کشورهای غربی و برخی کشورهای عربی برای شکستن قیمت نفت گفت: ایادی مرتجع امریکا که برای شکستن قیمت نفت تلاش می‌کنند، علاوه‌بر خیانت به خون شهدای اسلام قصد دارند میلیاردها دلار دیگر از حقوق ملت‌های مظلوم خود را به جیب استکبار جهانی بریزند.

نخست‌وزیر همچنین با اشاره به آخرین ارزیابی مقامات و کارشناسان امریکایی درباره پایداربودن نظام جمهوری اسلامی و تهدیددانستن آن برای منافع راهبردی امریکا در منطقه گفت: اصولاً امریکا هرگونه مبارزه ملت‌ها جهت احقاق حقشان را برای منافع خود تهدیدآمیز تلقی می‌کند، ولی باید بداند که انقلاب اسلامی به سلطه ابرقدرت‌ها در منطقه پایان خواهد داد.⁽⁵⁾

1

موسوی اردبیلی رئیس دیوان عالی کشور، امروز با گروهی از پاسداران دیدار و در جمع آنان سخنرانی کرد. اهمیت حفظ شأن پاسداری، توصیه به رعایت مبانی اخلاقی در مسائل خودی و مأموریت‌های سازمانی، بیان اهمیت شغل پاسداری، لزوم دقت در مسائل شرعی هنگام انجام‌دادن مأموریت و تأکید بر شناخت مسائل سیاسی مهم‌ترین محورهای سخنان وی در این دیدار بود.

آیت‌الله موسوی اردبیلی ضمن بیان رهنمودهایی به پاسداران درمورد کمیت و کیفیت کار آنان گفت: همه پاسدار انقلاب هستند، اما شما متمرکز هستید و به‌دلیل اهمیت انقلاب و پیچیده‌بودن دشمنان انقلاب، ما باید به همان مقدار ماهر باشیم و برای اینکه ضربه نخوریم نباید با سادگی با مسئله برخورد کنیم. باید در مقابل عوامل نفوذی و افراد کم‌ایمان که احیاناً وارد سپاه می‌شوند حساس بود. افرادی که می‌خواهند وارد سپاه شوند باید ازنظر لیاقت، کاردانی، تدبیر، ایمان، علاقه، انگیزه و نیت ارزیابی شوند و نباید پستی را به کسی که ایمان، صداقت یا توان کافی ندارد واگذار کرد.

اردبیلی یادآور شد که کار شما ازنظر ماهیت، ظریف است و محدودیت‌هایی دارد و همان‌طورکه ما اجازه ریختن خون کسی را نداریم نمی‌توانیم ناموس و حیثیت کسی را نیز در معرض خطر قرار دهیم.

رئیس دیوان‌عالی کشور با یادآوری این نکته که شما باید در برخوردهایتان خیلی دقیق باشید تا مبادا عملی خلاف اسلام از شما سر بزند، گفت: شما که کاری حساس و ظریف بر عهده دارید باید از مسائل شرعی اطلاع کامل داشته باشید و آگاهی‌تان در سطح بالایی باشد.

موسوی اردبیلی سپس با اشاره به این مطلب که اگر کسی بدون اجازه جهت دستیابی به اسرار مردم وارد خانه آنها شود و عکسی را به‌عنوان سند از آلبوم خانوادگی افراد بردارد فاسق است، اظهار کرد: آیا این عکس تا چه حدی می‌تواند گویای وضع روحی شخص باشد و چقدر مجازات دارد. ما شرعاً این کار را نمی‌توانیم انجام دهیم. شما باید کارهای خود را با یک ترازوی دقیق مقایسه کنید و آن ترازو حضرت علی(ع) است.

وی سپس با تأکید بر اینکه شما فقط در موارد اتفاقی آن هم به‌اندازه ضرورت، می‌توانید جلو بروید گفت: سپاه پاسداران کارهای زیادی انجام داده است، ولی هنوز وظایفی بیش از گذشته بر دوش دارد، باید جنگ را تمام کنیم، مرزها را ببندیم، خطوط انحرافی را از بین ببریم، باندبازی ها را جمع‌آوری کنیم و خط امام را در میان خود و دیگران پیاده کنیم. وی در پایان گفت: شما که می‌خواهید افراد را ارزیابی کنید باید خطوط را هم بشناسید و تعقیب یک فرد هرقدر مهم باشد مهم‌تر از تعقیب یک خط نیست.⁽¹⁾

1

منوچهر محمدی معاون نخست‌وزیر و سرپرست دفتر خدمات حقوقی بین‌المللی جمهوری اسلامی در مصاحبه‌ای دلایل تشکیل، رئوس فعالیت‌ها و عملکرد این دفتر را اعلام کرد. وی در این مصاحبه همچنین به تشریح آخرین وضعیت حقوقی ایران و امریکا پرداخت.

وی در ابتدای این مصاحبه گفت: «انقلاب ما درزمینه حقوق و دعاوی بین‌المللی دستاوردهای مهمی داشته که ازجمله از تأسیس دفتر خدمات حقوقی بین‌المللی می‌توان نام برد. دکتر محمدی افزود: قبل از انقلاب قسمت عمده چپاول شاه ازطریق قراردادهای بین‌المللی هنگفت و کلانی که با کارتل‌ها و تراست‌های بین‌المللی و به‌خصوص امریکایی منعقد شده بود صورت می‌گرفت و به این ترتیب، دلارهای نفتی مجدداً به جیب سرمایه‌داران عمده بین‌المللی بازمی‌گشت. پس از به‌ثمررسیدن انقلاب اسلامی، زمینه برای ادامه کار کارتل‌ها و تراست‌های خارجی از بین رفت و به همین علت این کمپانی‌ها یا ایران را ترک کردند و یا قراردادهایشان به درست و یا غلط ازسوی ایران لغو شد. به این ترتیب، ما با تعداد انبوهی از دعاوی بین‌المللی که در محاکم بین‌المللی و یا کشورهای خارجی مطرح شده بود روبه‌رو شدیم. لازم به تذکر است که قبل از انقلاب، ما حتی با یک مورد دعوی بین‌المللی برخورد نکرده بودیم، زیرا رژیم سابق با کلیه کمپانی‌ها و صاحبان پروژه‌ها روابط حسنه داشت و هرگز اجازه نمی‌داد اختلافات به دادگاه کشانیده شود. از سوی دیگر، پس از پیروزی انقلاب دولت موقت اعلام کرد به کلیه قراردادهای بین‌المللی احترام می‌گذارد. این مسئله ما را در وضعیت مشکلی قرار داد، زیرا ما ناچار شدیم به مفاد قراردادهای یک‌جانبه و حافظ منافع خارجیان گردن بنهیم.»

محمدی اضافه کرد: «توجه به این نکته [بسیار مهم است] که ایران اولین کشور در دنیا بود که در عین ثروتمندبودن انقلاب می‌کرد و قسمت اعظم ثروتش هم در خارج از کشور قرار داشت. ... درنتیجه سرمایه‌های عظیم ما به‌عنوان گروگان توسط شرکت‌های امریکایی و اروپایی توقیف شد. ... در آن هنگام، دولت جمهوری اسلامی ایران با بیش از 6000 دعاوی بین‌المللی با مبلغ مابه‌الدعوی متجاوز از 65 میلیارد دلار و همچنین توقیف سرمایه‌ها و ذخائر ارزی خود مواجه شد و این درحالی بود که هیچ سازمان، نهاد و تشکیلاتی برای دفاع مؤثر و عکس‌العمل به‌موقع دراین‌زمینه وجود نداشت و درواقع ما درست به مانند تهاجم نظامی عراق با یک تهاجم حقوقی بدون داشتن آمادگی لازم، مواجه شده بودیم.

دکتر محمدی درزمینه اقدامات انجام‌شده ازسوی این دفتر گفت: سازماندهی لازم برای حضور فعال در محاکم بین‌المللی و دفاع به‌موقع از دعاوی مطروحه از اهم اقدامات این دفتر است. بدین منظور، علاوه‌بر تشکیل دفتر تهران به‌منظور نظارت روزمره برکار این محاکم و وکلای خارجی ایران، شعبی در خارج از کشور و ازجمله در لاهه، لندن، پاریس و واشنگتن در پوشش دفتر حفاظت منافع ایران تأسیس شد. ...

ازجمله این اقدامات لایحه تخلفات امریکا از بیانیه الجزایر بود که به‌موقع مطرح و شیطان بزرگ را در موقعیت انفعالی قرار داد. همچنین برنامه‌ریزی برای حل‌وفصل اختلافات فی‌مابین ازطریق انجام مذاکرات خارج از دادگاه ازجمله سایر اقدامات دفتر است، زیرا به تجربه ثابت شده که حل‌وفصل اختلافات ازطریق مذاکرات هم ازلحاظ اقتصادی و هم ازلحاظ حقوقی به صرفه و صلاح طرفین دعوی است. به همین علت، هم‌اکنون گروه‌های متعددی از سازمان‌های مختلف دولتی تحت نظر این دفتر در اروپا مشغول مذاکره هستند و در بسیاری موارد به توافق رسیده‌اند و اقدامات قانونی جهت تنفیذ به عمل آمده و به دعوی خاتمه داده شده است. ازجمله در 84 مورد پرونده وارد جریان مذاکره شده؛ در 59 مورد با پیشنهاد مذاکره موافقت شده؛ 38 مورد پرونده درحال آماده‌سازی در تهران است؛ 9 مورد درحال مذاکره و تنظیم توافقنامه؛ 29 مورد مذاکره و تنظیم موافقت‌نامه شده؛ 14 مورد درحال بررسی نهایی و تنفیذ و 15 فقره نیز مورد بررسی نهایی قرار گرفته است. دکتر محمدی افزود: جمع خواسته مدعی یا خواهان، متجاوز از 200,846,137 دلار بوده که مبلغ توافق‌شده دراین‌مورد 371,295,36 دلار بوده است و این خود یک موفقیت برای دفتر و دولت جمهوری اسلامی محسوب می‌شود.

دکتر محمدی در بخش دیگری از سخنان خود درمورد نتایج حاصل از اجرای بیانیه الجزایر از بدو صدور آن تاکنون، گفت: پس از امضای بیانیه الجزایر، کلیه اختلافات ایران و امریکا به یک دیوان داوری لاهه احاله شد. این دیوان متشکل از سه داور ایرانی، سه داور امریکایی و سه داور بی‌طرف است و قریب به دو سال است که کار خود را آغاز کرده و تاکنون در 22 مورد آرای خود را صادر کرده و از این تعداد، 13 مورد در تأیید توافق‌های انجام‌شده خارج از دادگاه می‌باشد. در 6 مورد، حکم به نفع ایران صادر شده و ادعای طرف امریکایی رد شده و در 3 مورد ایران را به پرداخت مبلغ مورد ادعا محکوم کرده است. مذاکرات بانکی نیز در لندن به‌صورت رضایت‌بخشی ادامه دارد و تاکنون با 2 بانک کمیکال و فرست ویسکانسین توافق و تسویه حساب شده است. وی یادآور شد: تاکنون معادل 9 میلیارد دلار از طلب‌های ایران وصول شده، ولی هنوز مسئله اموال نظامی و غیرنظامی ایران در امریکا و همچنین بهای فروش نفت توسط رژیم سابق به این کشور و ضمانت‌نامه‌های بانکی حل‌نشده، به نتیجه نرسیده و این موارد از تخلفات مربوط به امریکا است.»⁽¹⁾

1

امروز بار دیگر، معاون بین‌الملل وزارت امور خارجه جزئیات اقدام انسان‌دوستانه ایران درباره اسرای عراقی را اعلام کرد. آزادسازی یک‌جانبه اسرای معلول عراقی، مقررات ویژه این کار، اقدام تبلیغاتی رژیم عراق درزمینه مشابه، بی‌توجهی این رژیم به قوانین بین‌المللی و ابهامات موجود در تعداد شهروندان اسیر ایرانی در دست عراق و... ازجمله مطالبی بود که کاظم‌پور

اردبیلی درباره آنها توضیح داد. در همین حال، دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل، در نامه‌ای فهرست اسامی شهروندان ایرانی مفقودشده از آغاز جنگ را به دبیرکل این سازمان ارائه داد.

دکتر کاظم‌پور اردبیلی معاون وزارت خارجه در امور اقتصادی و بین‌المللی در یک مصاحبه مطبوعاتی اعلام کرد: جمهوری اسلامی ایران حاضر است با تشکیل کمیسیون پزشکی براساس مقررات ژنو، آن دسته از اسرای عراقی را که مشمول مقررات و موازین بین‌المللی باشند ازطریق صلیب‌سرخ جهانی به‌طور یک‌جانبه آزاد کند.

معاون وزارت خارجه در امور بین‌المللی اضافه کرد: رژیم بعثی عراق همواره اعلام کرده است که می‌خواهد 23 نوجوان اسیر ایرانی را که دراختیار دارد آزاد کند، ولی هیچ‌گاه این کار را نکرده است. یک بار پیشنهاد کرده‌اند آماده‌اند در پاریس آنها را تحویل دهند و بالاخره ازطریق غیرمستقیم و ازطریق صلیب‌سرخ جهانی قرار شد این افراد را ازطریق آنکارا در سوم فوریه تحویل دهند، اما بازهم مجدداً اعلام کردند که در این تاریخ آمادگی تحویل اسرای مذکور را ندارند و بنا داشته‌اند این کار را همچنان تا قبل از تشکیل اجلاس سران غیرمتعهدها در دهلی‌نو به تعویق انداخته، از این مسئله بهره‌برداری تبلیغاتی کنند. باوجود چنین عملکردی ازسوی بعثیان عراق، ما هفته گذشته، اعلام کردیم آماده‌ایم 32 اسیر معلول عراقی را به‌طور یک‌جانبه آزاد کنیم، ولی از آن تاریخ تاکنون دولت بعثی عراق آمادگی خود را جهت تحویل‌گرفتن این اسرا اعلام نکرده است.

معاون وزارت خارجه در امور بین‌المللی گفت: تمامی اسرای عراقی که نزد جمهوری اسلامی ایران در اسارت هستند طبق موازین بین‌المللی اسیر جنگی به حساب می‌آیند، اما تعداد کثیری از ایرانیانی که در عراق هستند براساس همان موازین اسیر جنگی به حساب نمی‌آیند و مقامات سیاسی نظیر وزیر نفت و معاونان این وزارتخانه، پزشکان و پرستاران و شهروندانی که در زمان اشغال بسیاری از سرزمین‌هایمان به آن‌سوی مرز برده شدند براساس ضوابط بین‌المللی اسیر جنگی به حساب نمی‌آیند و در میان این عده تعداد زیادی پیرزن و پیرمرد، کودک و نوجوان وجود دارند. حتی اخیراً مراجع صلاحیت‌دار بین‌المللی از 74 اسیر ایرانی در عراق ثبت‌نام کرده‌اند که همگی غیرنظامی هستند و بیشتر از 50 سال سن دارند و در طول 2 سال گذشته عراق آنها را پنهان کرده بود.

وی افزود: درارتباط‌با مسئله بیش از 9 هزار تن از شهروندان ایرانی ساکن مناطق اشغالی که مفقود شده‌اند، لیست کاملی از اسامی، جنسیت، آدرس و مشخصات افراد را تعیین کرده و رسماً به کلیه مراجع صلاحیت‌دار بین‌المللی ارسال کرده‌ایم و کمیسیون حقوق بشر و دیگر مراجع بین‌المللی دراین‌زمینه درحال‌مطالعه هستند و تاکنون پاسخی به این تظلمات جمهوری اسلامی ایران نداده‌اند.⁽¹⁾

در هیمن خصوص، سید احمد سراج‌زاده، کاردار موقت هیئت نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل، در نامه‌ای خطاب به دبیرکل این سازمان فهرست اسامی بیش از 9 هزار شهروند ایرانی مفقودشده از آغاز جنگ را اعلام کرد. متن این نامه بدین شرح است:

«بنا به اطلاع دولت متبوع، به پیوست فهرست اسامی 9405 شهروندان ایرانی اعم از نظامی و غیرنظامی که از آغاز جنگ تجاوزگرانه عراق علیه جمهوری اسلامی ایران مفقود شده‌اند گزارش شده است.⁽²⁾

این فهرست تنها یکی از جنایات ددمنشانه بی شمار رژیم بعثی در بمباران اهداف غیرنظامی و اعدام اسیران می‌باشد. به‌صورتی‌که صلیب‌سرخ بین‌المللی نیز آن را مستند کرده است. عدالت و اصول منشور سازمان ملل حکم می‌کند که جامعه بین‌المللی و سازمان ملل قویاً به نقض گسترده و وقیحانه حقوق بین‌المللی بشردوستانه توسط رژیم عراق واکنش نشان داده و این جانیان جنگی همانند جنایتکاران جنگی نازی‌ها به عدالت سپرده شوند.

در این نامه اسامی بیش از 9400 نفر مفقود جهت توجه کمیسیون حقوق بشر در اجلاس جاری خود در ژنو ارسال شده است. جای بسی قدردانی است اگر جناب‌عالی از نفوذ خود استفاده نموده و از کمیسیون بخواهید این موضوع را در اجلاس جاری خود تحت بررسی قرار دهد و از کلیه امکانات جهت فشار به رژیم عراق به‌خاطر برقراری عدالت استفاده گردد.»⁽³⁾

از سوی دیگر، امروز عزت ابراهیم معاون شورای فرماندهی انقلاب عراق، در دیدار با جان هونکر نماینده صلیب‌سرخ در خاورمیانه، اطمینان داد کشورش آماده است با کمیته بین‌المللی صلیب‌سرخ در چهارچوب موافقت‌نامه‌های بین‌المللی به‌ویژه موافقت‌نامه ژنو درمورد اسرای جنگی، همکاری کند.⁽⁴⁾

1

مبادلات تجاری جمهوری اسلامی ایران با کشورهای اروپایی و به‌طور خاص با یوگسلاوی و آلمان فدرال درحال افزایش است.

علی‌اکبر ولایتی پس از پایان جلسه امروز هیئت دولت، در مصاحبه‌ای ضمن اشاره به گسترش روابط ایران با یوگسلاوی بعد از انقلاب گفت: در سال گذشته، مبادلات ما با یوگسلاوی به 20 برابر قبل از انقلاب رسید و پیش‌بینی می‌شود در سال جاری به 30 برابر افزایش یابد.⁽⁵⁾

از سوی دیگر، دویچه‌وله صدای آلمان در برنامه خبری بامداد امروز خود اعلام کرد: طبق گزارش اقتصادی دولت آلمان فدرال، این کشور در سال 1982، معادل 3 میلیارد و 400 میلیون مارک کالا به جمهوری اسلامی ایران صادر کرده است. درنتیجه جمهوری اسلامی ایران در فهرست خریداران کالای آلمان، مقام سوم را دارا است.⁽¹⁾

1

معاون وزیر خارجه عراق - که به امان سفر کرده است - امروز با مروان القاسم نخست‌وزیر اردن، گفت‌وگو کرد. رادیو کویت موضوع گفت‌وگوهای دوطرف را گسترش روابط دوجانبه و هماهنگ‌کردن سیاست‌های دو کشور عنوان کرد.⁽²⁾

به گزارش خبرگزاری‌ها از پایتخت‌های کشورهای عربی، در هفته‌های اخیر، ریاض و بغداد پر رفت‌وآمدترین پایتخت‌های خاورمیانه بودند. رفت‌وآمد مقامات دو کشور سعودی و عراق درواقع نمایانگر گسترش و تحکیم روابط دو کشور درجهت حفظ حکومت صدام است. در همین رابطه، امروز عبدالملک حسین معاون وزارت خارجه عراق با سعود الفیصل وزیر خارجه عربستان دیدار کرد.⁽³⁾

2

سهیل السهیل عضو فرماندهی حزب بعث سوریه، با نفی هرگونه اختلاف بین مخالفان رژیم عراق، آن کشور را به‌دلیل حمله به ایران نکوهش کرد. وی گفت: بین دشمنان صدام هیچ‌گونه اختلافی وجود ندارد، بلکه اختلاف آنان با عوامل وابسته به صدام و اربابان اوست که سعی دارند ملت عراق و ملت عرب را فریب دهند. السهیل در مراسم افتتاح ششمین اجلاس اتحادیه زنان (مبارز) عراقی در دمشق، ضمن محکوم‌کردن روابط صدام با حکومت‌های اردن و مصر و تلاش وی جهت کمک به پیمان کمپ دیوید و ایجاد امنیت برای رژیم صهیونیستی، افزود: علت اصلی جنگ صدام علیه جمهوری اسلامی ایران پس از سرنگونی حکومت شاه این بود که انقلاب اسلامی ایران ضد امریکا و رژم صهیونیستی بود و ایران برای بازپس گرفتن قدس و بازگشت فلسطینی‌ها به سرزمینشان در کنار اعراب ایستاده است. وی گفت: صدام به دستور امریکا بزرگ‌ترین ضربه‌ها را به اقتصاد و قدرت نظامی دو ملت ایران و عراق وارد آورده است.⁽⁴⁾

3

نشست مقدماتی کارشناسان نفتی کشورهای عضو سازمان اوپک امروز در پاریس تشکیل شد. هدف از این نشست دستیابی به موضوعات اصلی در اجلاس آتی و فوق‌العاده این سازمان است که در چند روز آینده در ژنو برگزار می‌شود. در همین حال، کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس که عضو اوپک می‌باشند، در آستانه برپایی اجلاس فوق‌العاده این سازمان در ژنو

تهدید کردند اگر این اجلاس نتواند به توافق‌های لازم برای کاهش و تثبیت بهای نفت دست یابد این کشورها به‌طور یک‌جانبه بهای نفت را کاهش خواهند داد.

از سوی دیگر، روزنامه‌های کویت کشورهای نفتی حوزه خلیج‌فارس را به ادامه جنگ نفت تا پیروزی تشویق کردند. تهدید کشورهای عضو اوپک حوزه خلیج‌فارس در جریان برپایی پیش‌اجلاس نهایی وزرای نفت اوپک در پاریس صورت گرفت.

صاحب‌نظران نفتی معتقدند بعید به نظر می‌رسد که اعضای اوپک در اجلاس فوق‌العاده ژنو بتوانند به توافق اصولی در تعیین بهای نفت دست یابند. باید دانست جنگ بر سر قیمت نفت که آتش آن هر روز بیشتر زبانه می‌کشد، به‌دلیل پایین‌آمدن تقاضا در بازار جهانی نفت است. این بحران که ازسوی غرب به آن دامن زده می‌شود و کشورهای وابسته به غرب مجری آن هستند، از شش ماه پیش، به‌تدریج بازار بهای نفت را دچار آشفتگی کرد و امریکا و هم‌پیمانانش می‌کوشند با استفاده از این وضع بهای نفت را به حداقل قیمت برسانند.

صادرکنندگان نفت خلیج‌فارس رسماً اعلام کرده‌اند که قیمت نفت را تا بشکه‌ای 3 دلار کاهش می‌دهند، اما ناظران پیش‌بینی می‌کنند که بهای نفت بیشتر از این کاهش یابد.

مانع العتیبه وزیر نفت امارات نیز با تهدید سایر کشورهای عضو اوپک برای رقابت با آنها در کاهش‌دادن قیمت نفت، گفت: درصورت وقوع چنین جنگی کشورهای حوزه خلیج‌فارس شکست نخواهند خورد، بلکه دیگر تولیدکنندگان نفت هستند که با شکست مواجه خواهند شد.

وی افزود: امارات متحده عربی بیشترین سعی خود را جهت برقراری تماس و مشورت با دیگر تولیدکنندگان نفت اوپک و غیر اوپک نشان داده تا هرچه زودتر بتوان درمورد یک قیمت پایه مناسب به توافق رسید و از آتش جنگی که هر روز بیشتر زبانه می‌کشد جلوگیری کرد.

وزیر نفت امارت همچنین با اعلام اینکه قیمت پایه سابق اوپک که بشکه‌ای 34 دلار بوده است اکنون جزئی از تاریخ می‌باشد، اخطار کرد که چنانچه در هفته آینده نتوان با دیگر تولیدکنندگان نفت بر سر یک قیمت مناسب جدید به توافق رسید، اقدام به تعیین میزان پایه تولیدی که مورد علاقه و رضایت خودمان است خواهیم کرد و قیمت پایه جدیدی را برای خود میزان قرار خواهیم داد.

عتیبه همچنین گفت: این کشورها مایل نیستند در یک جنگ قیمت‌ها که موجب خواهد شد ساختار قیمت نفت از هم بپاشد و جهان دچار اختلال سیاسی و اقتصادی و بی‌نظمی اجتماعی گردد شرکت کنند. وی ضمن تأکید بر اینکه جنگ قیمت‌ها در کشورهای صنعتی نیز تأثیر خواهد گذاشت گفت: بهتر است حداکثر ظرف یک هفته تصمیمی دسته‌جمعی یا یک‌جانبه درمورد بازار نفت حاصل شود. وزیر نفت امارات عربی متحده همچنین گفت یک رشته تماس‌های تازه بین کشورهای صادرکننده نفت عضو اوپک آغاز شده است.⁽¹⁾

دراین‌حال، یونایتدپرس از بازنگری احتمالی نیجریه در تصمیم خود مبنی‌بر کاهش 5/5 دلار

در قیمت نفت خبر داد. به گزارش این خبرگزاری، نیجریه گفته است در اجلاس اضطراری هفته آینده سازمان کشورهای صادرکننده نفت اوپک که درمورد تعیین کاهش یکپارچه قیمت نفت و جلوگیری از یک جنگ قیمت همه‌جانبه جهانی تشکیل می‌شود، شرکت خواهد کرد.

تحلیل‌گران می‌گویند اعلامیه نیجریه نشان‌دهنده آن است که این تولیدکننده نفت افریقایی تصمیم هفته گذشته خود مبنی‌بر کاهش قیمت نفت به‌میزان 5/5 دلار برای هر بشکه را جهت مقابله با کاهش قیمت رقبای غیر اوپک (انگلیس و نروژ) مجدداً بررسی می‌کند.⁽¹⁾

1

دولت پاکستان در اقدامی که به نظر می‌رسد به‌قصد درگیرساختن ایران با انفجارهای اخیر آن کشور باشد، برای تحقیق درباره اقدامات تخریبی انجام‌شده علیه مؤسسات فرانسوی در کراچی از پلیس ایران درخواست همکاری کرد.⁽²⁾

روزشمار جنگ دوشنبه 9 اسفند 1361 14 جمادی‌الاول 1403 28 فوریه 1983

1

امروز درحالی‌که حمله هوایی جنگنده‌های عراقی به دهلران ناکام ماند، اجرای آتش توپخانه‌های ارتش عراق بر روی مناطق مسکونی شهرهای آبادان، خرمشهر و سرپل ذهاب تلفات و خساراتی را به بار آورد.

هواپیماهای عراقی امروز در 4 نوبت قصد بمباران دهلران را داشتند، اما با آتش انبوه پدافند هوایی شهر مواجه و مجبور شدند بمب‌ها را خارج از شهر فرو بریزند که خساراتی در بر نداشت.⁽¹⁾

شهرهای آبادان و خرمشهر هدف آتش سلاح‌های دوربرد عراقی قرار گرفتند که براثر آن 2 منزل مسکونی در آبادان ویران شد و 2 تن از ساکنان آن زخمی شدند، در خرمشهر نیز 4 تن از مردم این شهر مجروح شدند.⁽²⁾

نظامیان عراق شهر سرپل ذهاب را نیز از ساعت 6:45 تا 7:25 زیر آتش سنگین توپخانه قرار دادند که درنتیجه یک تن زخمی و 8 خانه مسکونی ویران شد.⁽³⁾

2

در ادامه عزیمت نیروهای بسیجی و نظامی به جبهه‌های جنگ امروز نیز گروه‌های مختلف داوطلب مردمی و نیروهای نظامی به جبهه‌های جنگ اعزام شدند. گزارش روزنامه اطلاعات دراین‌باره چنین است:

«یک گروه 350 نفری از رزمندگان حماسه‌آفرین شهرستان نجف‌آباد به جبهه‌ها شتافتند. لازم به تذکر است در طول هفته گذشته، 900 نفر از این شهرستان به جبهه‌ها اعزام شده‌اند. همچنین 250 نفر از جان‌برکفان بسیج سپاه پاسداران شهرستان قمشه به جبهه‌ها رفتند. یک گروه 70 نفری از رزمندگان بسیج فلاورجان نیز به جبهه رفت. یک اکیپ 30 نفره راه‌سازی ازسوی اداره کل راه‌وترابری استان اصفهان به جبهه رفتند. ضمناً یک‌صد و هفتادویکمین گروه اعزامی سپاه پاسداران خمینی‌شهر متشکل از جان‌برکفان سپاه و بسیج به جبهه عزیمت کردند. ضمناً گروهی از رزمندگان بسیج سپاه پاسداران خور و بیابانک به جبهه‌ها رفتند.

200 تن از رزمندگان بسیج سپاه پاسداران منطقه3 برای سرکوب صدامیان به جبهه‌ها اعزام شدند. 16 نفر از کارکنان اداره کل کشاورزی و عمران روستایی استان گیلان و ادارات وابسته، به مناطق جنگی غرب و جنوب کشور رفتند. ده‌ها تن از پزشکان، کارمندان و اساتید دانشکده‌های مختلف دانشگاه شیراز به جبهه‌ها اعزام شدند. 2 تن از روحانیون نیز به‌همراه این برادران به جبهه‌ها عزیمت کردند. گروهی از جان‌برکفان بسیج سپاه پاسداران جهرم به جبهه‌ها شتافتند. ... درضمن صدها تن از مدافعان انقلاب اسلامی از واحد‌های بسیج منطقه9 در استان‌های فارس، بوشهر و کهکیلویه و بویراحمد از شیراز به‌سوی جبهه‌ها عزیمت کردند. گروهی از برادران بسیج سپاه پاسداران شهرهای نیشابور، قوچان، گناباد، تربت حیدریه، سبزوار و نیز جمعی از جهادگران جهاد سازندگی قائن عازم جبهه‌ها شدند. گروهی از برادران بسیج سپاه پاسداران انقلاب اسلامی عجب‌شیر عازم جبهه‌ها شدند. جمعی دیگر از رزمندگان داوطلب شهرستان برازجان و روستاهای دشتستان به جبهه‌ها عزیمت کردند. گروهی از جوانان عشایر بویراحمد ازطرف بسیج مستضعفین یاسوج عازم جبهه‌ها شدند. گروهی از پرسنل ژاندارمری خرم‌آباد، عازم کردستان شدند. همچنین جمعی از جان‌برکفان بسیج و سپاه شهرهای بروجرد و ازنا به جبهه‌ها شتافتند.

ازسوی اداره کل راه‌وترابری استان چهارمحال و بختیاری 18 دستگاه ماشین‌آلات سبک و سنگین راه‌سازی به‌همراه 26 نفر از پرسنل فنی به جبهه‌های جنوب روانه شدند. 17 نفر از استادکاران و هنرجویان رشته اتومکانیک هنرستان صنعتی دیباج همدان ازسوی جهاد سازندگی این شهرستان به جنوب کشور اعزام شدند. همچنین گروهی از اعضای بسیج سپاه پاسداران رزن به جبهه‌ها عزیمت کردند. گروهی از جان‌برکفان عضو واحد بسیج شهرستان بابل به جبهه رفتند. ازسوی ستاد پشتیبانی مناطق جنگی استان مازندران 8 نفر راننده ماشین‌آلات سبک و سنگین، مکانیک و باطری‌ساز به جنوب کشور اعزام شدند.»⁽¹⁾

1

روزنامه جمهوری اسلامی امروز نیز سیاهه برخی کمک‌های مردمی به جبهه‌های جنگ را بدین شرح اعلام کرد: در دو روز گذشته، ازطرف مردم نیشابور، سبزوار، طبس و مدرسه راهنمایی استاد محمدتقی شریعتی مشهد 2 دستگاه آمبولانس، مبلغ 000,980,4 ریال وجه نقد، 12 تن نان لواش، 6730 کیلو سیب‌زمینی و پیاز، 1740 کیلو خشکبار، 480 قوطی پودر لباس‌شویی، 330 کیلو قند و شکر، 430 کیلو برنج، 82 رأس گوسفند، 27 قطعه طلا و نقره، 220 کیلو روغن و مقادیری پوشاک، چاشنی غذا و دارو به جبهه‌های جنگ ارسال شد.

همچنین مردم شهرستان ایذه در بهمن‌ماه گذشته، 000,234 ریال وجه نقد، 4 انگشتری طلا، مقداری مواد خوراکی و اهالی روستاهای عقیلی، خران، گوریه، تخت قیصر و چم‌کنار از توابع این شهرستان 000,223 ریال وجه نقد، 8 رأس گوسفند، 7 عدد انگشتری و گوشواره طلا به مبادی ذی‌ربط تحویل دادند.

مردم کهریز نجف‌آباد نیز مبلغ 000,800 ریال و مقادیر فراوانی اجناس مورد نیاز و کارکنان مرکز پزشکی آیت‌الله کاشانی و فیض وابسته به دانشگاه اصفهان مبلغ 500,198 ریال و دانش‌آموزان مدارس هاشمی‌نژاد، رجبی تودشکجویه، ورتان، باقرآباد سروش و باهنر کوهپایه مبلغ 480,661 ریال به جبهه‌های جنگ کمک کردند.

کارکنان آموزش‌وپرورش استان ایلام نیز مبلغ 800,131 ریال وجه نقد، 686 قالب صابون، 190 بسته هدایای مختلف و کارکنان 10 مدرسه معادل یک روز حقوق به جبهه‌های جنگ اختصاص دادند.

اهالی روستاهای حومه سنجابی، شهرهای اسدآباد، نهاوند، کنگاور و دانش‌آموزان منطقه سرپل ذهاب جمعاً مبلغ 000,881,8 ریال وجه نقد و مقادیری مواد خوراکی و وسایل مورد نیاز به جبهه‌ها ارسال کردند.

اعضای انجمن اسلامی و واحد بسیج شهرک قشلاق آبیک قزوین نیز مبلغ 000,513,1 ریال وجه نقد، 18 قطعه طلا، 6 تن نان لواش محلی، 750 کیلو مربا، 42 کیسه گندم، 3 کیسه کشمش، 500 شیشه آبلیمو، 75 عدد سفره نایلونی و 9 جعبه سیب درختی به جبهه‌های جنگ ارسال کردند.

کارکنان دفتری، آموزشیاران و نوآموزان سوادآموزی خرم‌آباد و بخش‌های تابعه نیز مبلغ 700,44 ریال به حساب ستاد پشتیبانی مناطق جنگی واریز کردند.

کارکنان اداره زمین شهری استان همدان نیز دو روز حقوق، کارکنان مرکز بهداشتی و درمانی قهاوند دو تا پنج روز حقوق، کارکنان بهداری اسلام‌آباد مبلغ 200,65 ریال و کارکنان مرکز پزشکی کودکان استان همدان مبلغ 30 هزار ریال به جبهه‌های جنگ کمک کردند.⁽¹⁾

1

گروهی از خبرنگاران نشریات و رادیو تلویزیون‌های خارجی و خبرنگاران داخلی به دعوت ستاد تبلیغات جنگ از جبهه‌های جنوب بازدید کردند.

این گروه ابتدا به بازدید از شهر آبادان که پی‌درپی نیروهای عراقی با سلاح‌های دوربرد آن را هدف حمله قرار می‌دهند، پرداختند. هنگام بازدید خبرنگاران از آبادان، نیروهای ارتش عراق مرتباً این شهر را زیر آتش سلاح‌های سنگین گرفته بودند و به این ترتیب، خبرنگاران کاملاً از وقایعی که بر این شهر گذشته است، مطلع شدند.

گروه خبرنگاران همچنین از بیمارستان امام خمینی آبادان دیدن کردند. مسئولان بیمارستان آثار بمباران‌ها و حملات توپخانه‌های عراق را به خبرنگاران نشان دادند.⁽²⁾

هنگام بازدید از خرمشهر، خبرنگاران خارجی آن‌چنان تحت‌تأثیر قرار گرفته بودند که لحظه‌ای از تهیه فیلم و عکس غافل نمی‌شدند. در پایان این بازدیدها، سه تن از خبرنگاران ژاپنی در مصاحبه‌ای احساسات خویش را درمورد مشاهداتشان توضیح دادند.

خبرنگار خبرگزاری کیودوی ژاپن گفت: آنچه ما در خرمشهر دیدیم شبیه فاجعه‌ای است که امریکا بر سر هیروشیما در ژاپن آورد. یک خبرنگار دیگر ژاپنی در پاسخ این سؤال که تأثیر اقدامات صدام در این دو شهر بر شما چه بود، گفت: من حتی در خیال هم تصور این‌چنین جنایاتی را نمی‌کردم، لکن امروز با دیدن این صحنه‌های گویا، سندی همیشگی را در ذهن خود از جنایاتی که افراد بشر بر سر همنوعان خود می‌آورند ثبت کردم.

می‌شی‌کاوا از روزنامه ماینه چی از توکیو نیز عراق را عامل ویرانی‌های آبادان و خرمشهر دانست و صریحاً صدام را متجاوز به ایران نامید. وی درمورد نقش امریکا در تجاوز عراق به ایران گفت: من مشغول مطالعه در همین مورد هستم، اما آنچه بر سر خرمشهر آورده تصویر عینی هیروشیما است که ما در ژاپن شاهد آن بوده‌ایم با این تفاوت که هیروشیما با یک بمب ویران شد، اما خرمشهر به‌وسیله موشک و توپ.⁽¹⁾

1

افراد وابسته به گروه‌های ضدانقلاب امروز در غرب کشور، سه تن از نیروهای سپاه را به گروگان گرفتند و به یک پایگاه نیروهای خودی حمله کردند. نیروهای خودی نیز علاوه‌بر تصرف یک پایگاه حزب دمکرات، تعدادی از افراد این حزب را دستگیر کردند.

عناصر مسلح غیرقانونی در روستای پیرمقدار در محور کامیاران - خامسان، به یک خودرو سپاه کمین زدند و 3 تن از سرنشینان آن را گروگان گرفتند. مهاجمان، اتومبیل حامل نیروهای سپاه را آتش زدند و سه قبضه تفنگ آنان را نیز به غنیمت بردند.⁽²⁾

در شرق سردشت نیز افراد مسلح ضدانقلاب به یک پایگاه نیروهای خودی حمله کردند. در این حمله یک تن از افراد پایگاه به شهادت رسید و از مهاجمان نیز چند تن کشته یا زخمی شدند.⁽³⁾-⁽⁴⁾

در محور سردشت - بانه در روستای نیک‌آباد، نیروهای خودی به یک پایگاه حزب دمکرات حمله و ضمن دستگیری 4 تن از عوامل این حزب، پایگاه مزبور را تصرف کردند. در این عملیات تعدادی از افراد حزب دمکرات نیز زخمی شدند.⁽⁵⁾

در کامیاران و مهاباد نیز 3 تن از افراد وابسته به حزب دمکرات دستگیر شدند. از این افراد یک اسلحه، مقداری مهمات، مواد منفجره و اعلامیه‌های این حزب به دست آمد.⁽⁶⁾

در سنندج نیز یکی از افراد حزب دمکرات با در دست داشتن یک قبضه اسلحه و تعدادی فشنگ خود را به نیروهای سپاه معرفی و امان‌نامه دریافت کرد.⁽⁷⁾

1

اقدامات گروه‌های ضدانقلاب و تلاش‌های نیروهای خودی در مقابله با آنها در مناطق مختلف کشور همچنان ادامه دارد.

نیروهای سپاه در اصفهان دو نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق (منافقین) را دستگیر کردند. در بازرسی از این افراد اسامی تعدادی از افراد حزب‌اللّهی به دست آمد.⁽¹⁾

در بافق، سه تن از افراد مسلح سازمان چریک‌های فدایی خلق با مراجعه به راهبان راه‌آهن این شهر ضمن ضرب‌وجرح وی سؤالاتی درباره زمان رفت‌وآمد قطارهای محموله‌های نظامی پرسیدند. مهاجمان همچنین با تهدید از او خواستند تا با آنها همکاری کند.⁽²⁾

2

مسعود رجوی رهبر سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در مصاحبه با روزنامه عربی‌زبان الدستور⁽³⁾(چاپ لندن)، در دفاع از ملاقات خود با طارق عزیز معاون نخست‌وزیر عراق، آن را دیداری تاریخی خواند و اعلام کرد که نتایج این ملاقات درحال آشکارشدن برای مردم و نظامیان است.

رجوی در این گفت‌وگو احتمال مسافرت خود به عراق را رد نکرد. وی ضمن حمایت بدون قیدوشرط از طرح صلح صدام حسین، ایران را به اتخاذ مواضع جنگ‌طلبانه متهم کرد و تنها راه‌حل به‌اصطلاح مشکل ایران را عملیات نظامی خواند. رهبر سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در این مصاحبه برخلاف تمام دلایل و مستندات، عراق را از اتهام حمله به هواپیمای بن یحیی وزیر خارجه الجزایر و کشتن وی مبرا دانست و ایران را به‌جای عراق در مظان اتهام قرار داد. رجوی همچون یک عضو حزب بعث عراق از کشورهای لیبی و سوریه به‌دلیل حمایت از ایران به‌شدت انتقاد کرد و حتی آنها را کشورهای غیرعربی خواند. وی در پایان این مصاحبه، بازداشت سران حزب توده را محکوم کرد و این اقدام را نتیجه انزوای سیاسی ایران دانست. بخش‌هایی از گفته‌های رجوی به این شرح است:

«اینجانب بعد از امضای اطلاعیه مشترکی با آقای طارق عزیز معاون نخست‌وزیر عراق، دراین‌باره مفصلاً صحبت کردم و تأکید نمودم که این اطلاعیه به‌منزله نقطه عطفی در تاریخ جنگ می‌باشد و حتی برخی از مردم در آن موقع دقیقاً بر نظریات من واقف نبودند. ...

قبل از این اطلاعیه همه سؤال می‌کردند که آیا عراق آمادگی برای برقراری صلح براساس به‌رسمیت‌شناختن وحدت و حاکمیت دو کشور را دارد؟ ولی بعد از اینکه عراق این آمادگی را ابراز نمود و بر مسئله صلح تأکید کرد چه بهانه‌ای برای ادامه جنگ باقی می‌ماند؟ در خلال این بیانیه مشترک، آقای طارق عزیز پیامی برای ملت ایران فرستاد. ... آقای طارق عزیز توافق خود را درخصوص خواسته‌هایم پیرامون عدم کشتار غیرنظامیان و انهدام روستاها و شهرهای ایران با من در میان گذاشت.

س: این توافق در حین ملاقات و دیدار شما از عراق صورت گرفت... آیا شما ازجانب خودتان زمان این دیدار را تعیین کردید؟

ج: برای انجام این دیدار ضرورت دارد که در انتظار تکمیل شرایط لازم و مناسب بمانم و اصولاً من مانعی برای این دیدار نمی‌بینم. ولی طبعاً ملت ایران می‌داند که بعد از این دیدار و ملاقات چه رهاوردی با خود همراه خواهم داشت. و ازطرفی دستگاه‌های تبلیغاتی وابسته به [امام] خمینی نسبت به این دیدار به‌طور معکوس تبلیغات به راه می‌اندازند.

من در اینجا با آقای طارق عزیز ملاقات نمودم و نتایج و ماحصل این ملاقات برای ملت ایران و خصوصاً ارتش واضح و روشن است.

اخیراً تعدادی از نظامیان به ما ملحق شدند و حتماً آنچه که آنها با مطبوعات در میان گذاشتند به سمع شما نیز رسیده، آنها به من گفتند که این اطلاعیه مشترک تأثیر مثبتی در بین صفوف ارتش به جا گذاشت و قطعاً اگر عراق در خلال ماه‌های آینده از حمله به غیرنظامیان ایران خودداری کند، موقعیت جو درون ارتش و ملت ایران مناسب خواهد بود و بالاخره همان‌طورکه ملاحظه می‌کنید من هیچ‌گونه عذری برای این دیدار نمی‌بینم، ولی بایستی دید که این دیدار چه نتایجی به دنبال خواهد داشت.

یک سال قبل، هنگامی‌که با شما در اینجا ملاقات کردم حقیقتی را به عرضتان رساندم که اینک به اثبات رسیده است و آن اینکه تا زمانی‌که [امام] خمینی از جنگ به‌عنوان حربه‌ای برای باقی‌ماندن بر سر قدرت استفاده می‌کند، هیچ‌گاه حاضر به صلح نبوده و به جنگ ادامه خواهد داد و بدین سبب تأکید نمودم که وی تمامی کسانی را که اقدام به میانجیگری می‌کنند به مغلطه می‌اندازد و من به تمامی هیئت‌های میانجیگری برای صلح اعلام نمودم که آنها وقت خودشان را در راه مذاکره با [امام] خمینی، به همین منظور، تلف می‌کنند و درعین‌حال موفقیت آنها را در راه انجام مأموریتشان به سود ملت ایران آرزو نمودم.

اخیراً مصاحبه مطبوعاتی سرهنگ قذافی را در رسانه‌های خبری فرانسه مطالعه نمودم و ممکن است این مصاحبه جوابی برای سؤال شما باشد. قذافی به تلاش‌های قبلی خود در راه

ایجاد صلح بین عراق و ایران اعتراف نموده است، ولی متأسفانه چندان موفقیتی به دست نیاورد. به‌هرحال، امروز برای رفع مشکل ایران راهی بجز راه‌حل نظامی وجود ندارد و به نظر من اظهارات قذافی نیز بر همین اساس می‌باشد و من معتقدم هیچ کشوری بجز الجزایر و غیره نمی‌تواند نقش مثبت و پرثمری را دراین‌زمینه ایفا نماید.

ازطرفی بایستی بدانید که محمد صدیق بن یحیی وزیر امور خارجه سابق الجزایر، به دستور [امام] خمینی کشته شد و تصور می‌کنم مقامات الجزایر به‌خوبی به این مسئله واقف‌اند و این پاداش افرادی است که درجهت حمایت [امام] خمینی از خود تمایل نشان می‌دهند. ...

قبل از هر چیز، بایستی بگویم که شما وقتی لیبی و سوریه را به عربیت متصف می‌نمایید من این مسئله را درک نمی‌کنم، این مشکل شماست. شما عرب هستید، من ایرانی. ولی بااین‌همه من و ملت ایران نیز این‌چنین سؤالی را مطرح می‌کنیم بنابراین شما چرا این سؤال را از من می‌پرسید؟ بهتر است این سؤال را با قذافی و حافظ اسد در میان بگذارید. به‌هرحال من و ملت ایران از حمایت و تلاشی که قذافی و اسد درجهت ادامه و بقای [امام] خمینی و رژیم او و کشتار هرچه بیشتر ایرانی‌ها و مجاهدین به عمل می‌آورند متأسفم و من از صمیم قلب آرزو می‌کنم این پدیده و اتحادی که به وجود آمده است هرچه زودتر خاتمه یابد و من این فرصت را غنیمت شمرده و به‌وسیله شما از قذافی و اسد درخواستی می‌نمایم، به شرطی که در گفتار من تحریفی به عمل نیاورید.

من به‌عنوان مسئول شورای مقاومت ملی و مسئول سازمان مجاهدین خلق ایران [منافقین] از آقای حافظ اسد و سرهنگ معمرالقذافی می‌خواهم که به‌خاطر آزادی و استقلال و یا بیداری کامل به مقاومت و پایداری ملت ایران و خصوصاً آمال و آرزوهای تاریخی و ریشه‌دار ملت ایران بنگرند. ...

بازداشت رهبران حزب توده نتیجه ضعف و انزوای سیاسی رژیمی است که وضع داخلی آن روزبه‌روز بحرانی‌تر می‌گردد و درنتیجه برای حفظ تعادل خود هر روز هم‌پیمانان و حامیان خود را یکی پس از دیگری از بین می‌برد. از طرف دیگر، رهبران حزب توده در دامی گرفتار شدند که خود نهاده بودند. این حزب رژیم [امام] خمینی را همواره مورد تمجید و توصیف قرار می‌داد، زیرا در بین مردم پایگاهی نداشت و ازاین‌رو به‌خاطر نفوذ در بین توده‌ها و رسیدن به قدرت تلاش می‌کرد. این منطق، حزب پرولتاریایی چون حزب توده را به این مسئله رهنمون ساخت که پشت سر [امام] خمینی نماز بخواند و [امام] خمینی خواست با دستگیری رهبران حزب توده، تندروهای مذهبی را که مخالف هم‌پیمانی با توده هستند بالا ببرد، ولی امروزه خودش اعم از مسئله جنگ، در اوضاع داخلی در بن‌بست قرار گرفته است و از طرف

دیگر مایل است بعد از تصفیه حزب توده و کسانی که معتقدند این حزب عامل مهمی در تحول جامعه و سیاست ایران می‌باشد، از حمایت خارجی و سلاح‌های وارداتی برخوردار گردد.

مسئله دیگر اینکه متعصبین و تندروهای مذهبی از آینده خود وحشت دارند. خصوصاً اینکه رژیم در ریشه‌کن نمودن مقاومت داخلی با شکست مواجه شد و سرکوب و ایجاد وحشت به نتیجه‌ای نرسیده است و [امام] خمینی دربرابر این تضادها و اختلافات مجبور شده است که به ایجاد اصلاحاتی تظاهر نماید، ولی به اعتبار اینکه باوجود ادامه سرکوب و خفقان از ایجاد این اصلاحات عاجز می‌باشد، تلاش نمود تا برای خشنودی برخی از هواداران خود که از آینده‌ای مبهم اظهار نگرانی می‌کنند، به دستگیری رهبران حزب توده اقدام نماید.

در اینجا بایستی بگویم که رهبر حزب توده علناً اظهار می‌داشت که درجهت سرکوب ما با [امام] خمینی همکاری می‌کنند و حتی شخصاً اخراج مرا از پاریس جهت اعدام در تهران خواستار گردید.»⁽¹⁾

1

آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور، در دیدار با مسئولان ستاد معین تهران برای بازسازی خرمشهر، درباره لزوم تکیه بر توانایی‌های مردمی و ویژگی معنوی و تاریخی تهران در امر بازسازی خرمشهر سخنانی ایراد کرد.

رئیس‌جمهور گفت: شما در کار بازسازی بیش از آنکه به نیروهای اداری تکیه کنید بایستی به نیروهای مردمی تکیه داشته باشید و دولت و ستاد بازسازی بایستی دراین‌بین نقش هدایت‌کننده و هماهنگی‌کننده داشته باشند و همه امکانات خود را دراین‌زمینه بسیج کنند.

امام‌جمعه تهران در ادامه سخنان خود افزود: برای مردم تهران افتخاری است که امر مهم بازسازی شهر همیشه جاوید خرمشهر را به‌عهده گیرند و شهر مظلوم، مقاوم و قهرمان خرمشهر را بازسازی کنند. مقاومت قهرمانانه و خونین خرمشهر هیچ‌وقت از خاطره‌ها فراموش نخواهد شد و امروز بازسازی این شهر با این‌همه خاطره و حماسه فراموش‌نشدنی به‌همت مردم تهران آغاز می‌شود.

در این مراسم که مسئولان ستاد بازسازی معین استان تهران، قائم‌مقام وزیر کشور، دبیر شورای عالی بازسازی مناطق جنگ‌زده و نمایندگان مردم شهرهای خرمشهر و شادگان در مجلس شورای اسلامی، حضور داشتند مسئولان امر گزارشی را از فعالیت‌ها و برنامه‌های انجام‌شده این ستاد در بازسازی خرمشهر به اطلاع رئیس‌جمهور رساندند.⁽²⁾

1

خبرگزاری آسوشیتدپرس از انتشار اولین گزارش کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل درمورد وضعیت حقوق بشر در ایران خبر داد.

در این گزارش شصت‌صفحه‌ای، که برای اجلاس جاری کمیسیون حقوق بشر تهیه شده است، ایران متهم به اعدام‌های بدون محاکمه یا با محاکمه‌های سریع و شکنجه زندانیان شده است. در همین حال، دولت ایران در یادداشتی به کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل ضمن غیرعادلانه خواندن این اتهامات یادآور شده است: این تبلیغات و اسناد توسط امریکا و گروه‌های ضداسلامی جعل و تنظیم شده است؛ زیرا ضدانقلابیون درجهت مطامع خود و رسیدن به اهداف سیاسی از سازمان‌هایی نظیر کمیسیون دفاع از حقوق بشر استفاده می‌کنند.

به گزارش آسوشیتدپرس، ایران در یادداشت خود منافقین تروریست و عوامل امریکا را به‌خاطر بمب‌گذاری سال 1981 (1360) در دفتر حزب جمهوری اسلامی در تهران که براثر آن 74 نفر به قتل رسیدند و همچنین قتل محمدعلی رجائی رئیس‌جمهور سابق و محمدجواد باهنر نخست‌وزیر نکوهش کرده است.

همچنین ایران هر گونه شکنجه در زندان‌های این کشور را تکذیب کرده و افزوده است: رفتار با زندانیان بسیار انسانی است و زندان‌های ایران به بهترین مراکز آموزشی تبدیل شده؛ مراکزی که در آن تمام وسایل و تجهیزات مربوط به آموزش دراختیار زندانیان قرار داده شده است.⁽¹⁾

2

درحال‌حاضر، کمبود نیروی انسانی در واحدهای رزمی از اصلی‌ترین دغدغه‌های رژیم عراق است. ازاین‌رو، معاون نخست‌وزیر عراق برای رفع این مشکل خواستار تصویب قوانینی شد که براساس آن دانشجویان و دانش‌آموزان عراقی آموزش‌های لازم نظامی را فراگیرند. وی گفت: عراقی‌ها باید در پرتو ثمرات جنگ قادسیه همواره آماده دفاع و مقابله با هرگونه تجاوزات خارجی باشند.⁽²⁾

3

در ادامه فعالیت‌های دیپلماتیک عراق، امروز معاون وزیر خارجه عراق، یمن شمالی را به مقصد کویت ترک کرد. سفیر عراق در مسکو نیز با رئیس شورای اداره روزنامه‌های خبری مسکو دیدار کرد.

به گزارش خبرگزاری خلیج، عبدالملک یاسین معاون وزیر خارجه عراق، در دیدار دوازده‌ساعته خود از یمن شمالی، با وزیر خارجه این کشور درباره تحولات منطقه و اجلاس غیرمتعهدها - که قرار است در هند برگزار شود - مذاکره کرده است. گفتنی است یاسین پیش از این به عربستان سعودی و اردن نیز سفر کرده است.⁽³⁾

درعین‌حال، به‌دنبال افزایش هم‌گرایی شوروی و عراق در زمینه‌های سیاسی و تبلیغاتی، امروز سفیر عراق در مسکو با سمنوف نیکولای ایمانویچ رئیس شورای اداره روزنامه‌های خبری مسکو، دیدار کرد. در این ملاقات که با حضور سردبیر روزنامه‌های خبری مسکو انجام شد، دو طرف به بررسی راه‌های توسعه همکاری‌های تبلیغاتی بین دو کشور و تبادل‌نظر درباره مسائل مشترک پرداختند. سفیر عراق، ایمانویچ را از آخرین گزارش‌های مربوط به جنگ عراق و ایران و ابتکارعمل صلح‌آمیز عراق برای متوقف‌کردن جنگ و موضع منفی حکومت ایران دربرابر تلاش‌های بین‌المللی جهت توقف جنگ، مطلع ساخت. ایمانویچ نیز علاقه کشورش به گسترش روابط با عراق و موضع شوروی درخصوص جنگ عراق و ایران را مورد تأکید قرار داد.⁽¹⁾

1

مجله الموقف العربی از تلاش ناموفق عراق برای فراخوانی چند حزب مخالف حکومت به همکاری با حزب بعث خبر داد.

به گزارش این مجله، مقامات عراق در این اواخر ضمن مبادرت به برقراری تماس‌های سریع با چندین جناح مخالف حکومت ازجمله جبهه دمکراتیک عراق و جبهه ملی ناسیونالیستی دمکرات عراق و انقلاب عراق، آمادگی رژیم عراق را برای دستیابی به یک راه‌حل با جناح‌های مخالف اعلام کردند تا جبهه‌های مخالف به عراق بازگشته و باتوجه‌به میزان امکاناتی که در اختیار دارند، در دولت مشارکت کنند.

الموقف العربی به نقل از منابع مطلع خود، افزوده است: جبهه‌های مخالفی که تماس با آنها برقرار شده است شامل حزب کمونیست عراق، حزب دمکرات کردستان (بارزانی‌ها) و حزب سوسیالیست کردستان (پاسوک) و سرتیپ حسن النقیب رهبر انقلاب عراق می‌باشد که پیشنهاد رژیم عراق را به‌شدت رد کردند.⁽²⁾

2

در ادامه گردهمایی غیررسمی برخی وزیران و کارشناسان نفتی اوپک و اظهارنظر آنها درباره موقعیت بازار نفت، امروز مانع سعید العتیبه وزیر نفت امارات متحده عربی، در یک مصاحبه تلویزیونی هشدار داد که کشورهای صادرکننده نفت در منطقه خلیج‌فارس، به دفاع از قیمت بشکه‌ای 34 دلار به‌عنوان قیمت پایه نفت ادامه نخواهند داد، زیرا سایر کشورها قیمت نفت خود را کاهش داده‌اند تا بازار جهانی نفت را قبضه کنند.

عتیبه که به نمایندگی از کشور متبوع خود و نیز کشورهای عربستان سعودی، کویت، عراق و قطر صحبت می‌کرد، گفت: همه فشارهای بازار روی ماست. وی افزود: چنانچه ظرف یک هفته یا اندکی بیشتر تصمیم اتخاذ نشود، ما راه خود را برمی‌گزینیم. وی این اولتیماتوم را که این پنج کشور ممکن است قیمت نفت خود را تا بشکه‌ای هفت دلار کاهش دهند، بسیار جدی خواند.

عتیبه گفت آنها درمورد میزان تولید نفت هم که در اواسط ماه فوریه به پایین‌ترین سطح خود؛ یعنی 13 میلیون و 400 هزار بشکه در روز رسید، نگران‌اند، درحالی‌که میزان تولید این کشورها در سال 1979، 32 میلیون بشکه در روز بوده است.

کالدرون برتی وزیر نفت ونزوئلا، که همواره نقش آشتی‌دهنده را در اوپک داشته است، روز گذشته به خبرگزاری یونایتدپرس گفت:

مذاکراتش باعث جلب توافقی جهت کاهش قیمت نفت حدود چهار دلار در هر بشکه شده است که به این ترتیب، نفت خام سبک عربستان سعودی به بشکه‌ای 30 دلار خواهد رسید. براساس این توافق، سطح تولید کشورهای اوپک نباید بیش از 17 میلیون و 500 هزار بشکه در روز باشد.⁽¹⁾

روزشمار جنگ سه‌شنبه 10 اسفند 1361 15 جمادی‌الاول 1403 1 مارس 1983

1

حمله هواپیماهای عراق به ایلام و دهلران و گلوله‌باران سرپل ذهاب و آبادان، از مهم‌ترین اخبار نظامی امروز است.

امروز نیز شهرهای ایلام و دهلران هدف حملات هواپیماهای عراقی قرار گرفتند که براثر آن 2 تن از ساکنان این شهرها شهید شدند، چندین منزل مسکونی و بخشی از چند ساختمان اداری آسیب دید و 2 خودرو نیز منهدم شد.⁽¹⁾

همچنین در حملات توپخانه‌ای ارتش عراق به سرپل ذهاب، یک نفر از اهالی شهر مجروح شد و به چندین واحد مسکونی نیز خساراتی وارد آمد.⁽²⁾در گلوله‌باران آبادان نیز 2 منزل مسکونی تخریب شد.⁽³⁾

2

در روزهای اخیر، تعدادی از سربازان و مردم عراق از جمهوری اسلامی ایران تقاضای پناهندگی کرده‌اند. این درحالی است که دولت عراق 70 هزار خانواده عراقی را به‌دلیل حاضرنشدن فرزندانشان در جبهه‌های جنگ، مورد تهدید قرار داده است.

امروز 11 نفر از اهالی نجف و حله و 6 تن از سربازان احتیاط ارتش عراق که از اهالی شهرهای اربیل، کربلا و بغداد بودند، با عبور از مرزهای غربی وارد ایران شده و درخواست پناهندگی کردند.⁽⁴⁾دیروز نیز 2 تن از سربازان عراقی در منطقه عملیاتی والفجر، به اسارت نیروهای خودی درآمدند. همچنین یک سرباز و 5 تن از ساکنان شهر بغداد با عبور از مرزهای غربی وارد ایران شده و تقاضای پناهندگی کردند.⁽⁵⁾دو روز قبل نیز 2 سرباز عراقی در منطقه طیب، خود را به نیروهای سپاه معرفی و درخواست پناهندگی کردند.⁽⁶⁾

درعین‌حال، دولت عراق از هفته گذشته، 70 هزار خانواده عراقی را به‌دلیل سر باززدن

فرزندانشان از حضور در جنگ، تحت مراقبت و تهدید مستمر قرار داده است. به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی از دمشق، صدام خانواده‌های سربازان و افسران و افراد جیش‌الشعبی که از شرکت در جنگ علیه جمهوری اسلامی ایران سر باززده و به مرداب‌های جنوب و کوهستان‌های شمال عراق یا به کشورهای همسایه پناهنده شده‌اند را تهدید کرده است درصورتی‌که فرزندانشان تا اول ماه مارس (10 اسفند جاری)، به جبهه‌های جنگ بازنگردند به سرنوشت بدی دچار خواهند شد. بنا به همین گزارش، رسانه‌های عراق متن کامل تهدیدنامه صدام را منتشر کرده‌اند. مخالفان رژیم صدام در خارج از کشور از دبیرکل سازمان ملل، سازمان عفو بین‌الملل و کمیسیون‌های حقوق بشر خواسته‌اند تا تدابیر لازم را جهت نجات جان خانواده‌های فراریان از جنگ و افراد مقیم خارج از کشور اتخاذ کنند.⁽¹⁾

1

امروز مصادف با سالگرد فوت ملامصطفی بارزانی بنیان‌گذار حزب دمکرات کردستان عراق (بارزانی‌ها) بود. به همین مناسبت این حزب 4 عملیات را علیه نظامیان عراقی در چمچمال، نالپاریز، سلیمانیه و دره کولان اجرا کرد. به گزارش این حزب، سازمان امنیت شهر چمچمال ویران شد و 19 نفر از نیروهای نظامی عراق کشته و 12 نفر زخمی شدند که ستوان رعد عبدالواحد نیز در میان کشته‌شدگان قرار داشت.⁽²⁾

2

مناطق غرب و شمال‌غرب کشور امروز هم عرصه درگیری نیروهای خودی با عوامل گروه‌های مسلح غیرقانونی بود.

یک دستگاه مینی‌بوس، که سرنشینان آن افراد بومی بودند، در مسیر روستای کچل‌منگان و حسن‌سالاران در جنوب سقز، به مینی که عناصر مسلح غیرقانونی در جاده کار گذاشته بودند، برخورد کرد که براثر انفجار آن 9 تن از سرنشینانش کشته و 3 تن دیگر زخمی شدند.⁽³⁾-⁽⁴⁾

در غرب سقز نیز نیروهای خودی با افراد حزب دمکرات درگیر شدند که چند نفر از چته‌های حزب دمکرات کشته یا زخمی شدند و جنازه یک تن از آنان نیز به دست نیروهای خودی افتاد.⁽⁵⁾

امروز همچنین در روستای سلاره در غرب محور مهاباد - سردشت نیز نیروهای بسیج و پیش‌مرگان مسلمان کرد به محل تجمع افراد حزب دمکرات و گروه کومه‌له حمله کردند. در

این درگیری یک تن از افراد ضدانقلاب کشته و 3 تن دیگر زخمی شدند.⁽¹⁾

در بوکان نیز یک تن از عوامل مسلح غیرقانونی در حمله به نیروهای خودی زخمی شد.⁽²⁾

امروز سه عدد مین در منطقه واوان و میرآباد در جنوب‌غربی مهاباد و نزدیکی پایگاه کوسه‌کهریزه در محور مهاباد - ارومیه، کشف و خنثی شد.⁽³⁾

در سردشت و سنندج نیز 5 تن از وابستگان به گروه‌های مسلح غیرقانونی به‌همراه 5 قبضه سلاح، خود را به نیروهای سپاه تسلیم و درخواست امان‌نامه کردند. در گزارش‌ها تصریح شده است که 3 تن از این افراد از وابستگان به حزب دمکرات کردستان بوده‌اند.⁽⁴⁾

1

تحرکات خرابکارانه عوامل سازمان مجاهدین خلق (منافقین) و اقدامات نیروهای امنیتی در مقابله با این سازمان امروز نیز در مناطق مختلف کشور ادامه داشت.

افراد سازمان مجاهدین خلق (منافقین) امروز به‌سمت پایگاه بسیج مسجد دولتی اهواز تیراندازی کردند که درنتیجه به یک خودرو خساراتی وارد شد.⁽⁵⁾

همچنین در تهران، عوامل این سازمان یک خودرو را در خیابان نظام‌آباد با تهدید اسلحه ربوده و متواری شدند.⁽⁶⁾

نیروهای سپاه نیز در شهرهای گرگان و اندیمشک، 2 تن از وابستگان تشکیلاتی این سازمان را دستگیر کردند. فرد دستگیرشده در گرگان از فعالان سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در رامسر بود.⁽⁷⁾

2

رئیس مجلس ملی خلق الجزایر، که امروز وارد تهران شده است، اولین دور مذاکرات خود را با رئیس مجلس شورای اسلامی آغاز کرد.

رابح بیطاط رئیس مجلس ملی خلق الجزایر، در رأس هیئتی امروز وارد تهران شد. وی در فرودگاه مورد استقبال حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس شورای اسلامی، قرار گرفت.

رابح بیطاط هنگام ورود به تهران با قرائت پیامی خطاب به ملت مسلمان ایران ضمن اظهار خوشحالی از سفرش به ایران گفت: «الجزایر خبر پیروزی جمهوری اسلامی ایران و گام‌های بلندی را که این کشور به رهبری امام خمینی برمی‌دارد با افتخار و خوشوقتی تلقی می‌کند.»

وی افزود: عکس‌العمل طبیعی الجزایر در مقابل انقلاب اسلامی ایران روابط برادری و صمیمانه و همکاری بین دو کشور است. رابح بیطاط دررابطه‌با سفر به ایران گفت: من به

جمهوری اسلامی آمده‌ام تا روابط و مشکلات کشورهای عربی و اسلامی را مورد بررسی قرار دهم و پیام دوستانه ملت الجزایر را به ملت برادر و مسلمان ایران برسانم.

آن‌گاه حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی ضمن اظهار خرسندی از سفر رئیس مجلس ملی خلق الجزایر گفت: این دیدار در روابط دو کشور بسیار مفید خواهد بود.⁽¹⁾

رابح بیطاط امشب اولین دور مذاکرات خود را با حجت‌الاسلام‌والمسلمین هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس شورای اسلامی، آغاز کرد. در این مذاکرات که چند تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز حضور داشتند رابح بیطاط در سخنانی ضمن تشکر از استقبال گرم برادران ایرانی گفت: ما سیاست خارجی خاصی اتخاذ کردیم که براساس عدم دخالت در امور دیگران، حسن هم‌جواری با همسایگان، حمایت از جنبش‌های آزادی‌بخش جهان و شرکت فعالانه در سازمان وحدت افریقا استوار است.

وی افزود: اجلاس آینده غیرمتعهدها با مشکلات سنگینی روبه‌رو خواهد شد. ما در این اجلاس از این دیدگاه حمایت خواهیم کرد که محل برگزاری هشتمین اجلاس در دهلی‌نو تعیین نشود و تعیین محل دقیق آن به وقت دیگری موکول شود. ما آماده‌ایم تا با جمهوری اسلامی ایران راهبرد واحدی را پی‌ریزی کنیم.

حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی هم در این دیدار در سخنان کوتاهی اظهار امیدواری کرد که این مذاکرات مفید واقع شود و دو کشور بتوانند با گسترش روابط خود مجد و عظمت اسلام را تجدید و مصلحت منطقه و استقلال واقعی کشورهای اسلامی را محقق سازند.⁽²⁾

1

حمله قریب‌الوقوع ایران به عراق در آستانه برگزاری اجلاس عدم‌تعهد در دهلی‌نو، ازجمله احتمالاتی است که برخی رسانه‌ها به آن پرداخته‌اند و برخی با ارائه شواهدی درصددند تا ادعای خود را مستند سازند.

روزنامه الوطن (چاپ کویت) که از طرف‌داران افراطی دولت عراق به شمار می‌رود، به حمله ایران و نقش روابط تسلیحاتی شوروی با عراق در افزایش قدرت بازدارندگی عراق دربرابر این حمله اشاره کرده است.

گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی از مقاله الوطن چنین است: ایران قبل از تشکیل اجلاس سران عدم‌تعهد در دهلی‌نو حمله وسیعی را علیه عراق در جبهه‌های غرب و جنوب در منطقه میسان آغاز خواهد کرد. این روزنامه با اشاره به نگرانی عراق افزوده است: ایران در جبهه میسان برای شروع این حمله بیش از 150 هزار سرباز و 700 تانک تدارک دیده

است. روزنامه الوطن به نقل از آگاهان نظامی رژیم عراق، درمورد احتمال آغاز این حمله نوشته است: نیروهای صدامی عراق هیچ‌گونه نگرانی و وحشتی از این حمله ندارند و قادر هستند حمله جدید را دفع کنند.

همچنین الوطن با اشاره به پیمان نظامی عراق و شوروی آورده است: باتوجه‌به ارسال تعداد زیادی سلاح‌های مدرن از شوروی شامل تانک‌های تی72 و موشک‌های دوربرد زمین‌به‌زمین، همچنین عقد قرارداد نیروی هوایی عراق با فرانسه درخصوص تحویل جنگنده‌های میراژ و استفاده از خلبانان اجاره‌ای (غرب)، عراق آماده دفع کامل حمله نیروهای ایران می‌باشد.

این روزنامه کویتی به نقل از منابع آگاه در دهلی‌نو افزود: مسکو نیز از مقاومت رژیم حاکم بر عراق دربرابر ایران اطمینان دارد و به همین دلیل، ارسال سلاح به این رژیم را ادامه خواهد داد.

این روزنامه نوشته است: دولت شوروی تنها قدرت جهانی است که قادر خواهد بود ایران را برای پذیرش صلح تحت فشار قرار دهد و قراردادی مشابه قرارداد تاشکند بین هند و پاکستان را بین ایران و عراق به امضا برساند.⁽¹⁾

خبرگزاری یونایتدپرس نیز دراین‌باره گزارش داد: دیپلمات‌های غربی باتوجه‌به تشدید فعالیت هوایی در مرز میان ایران و عراق گفته‌اند ایران برای یک تهاجم زمینی جدید علیه عراق حداقل در دو جبهه در نزدیکی راه‌های اصلی به بغداد آماده می‌شود.

دیپلمات‌های غربی، که تحولات این جنگ سی‌ماهه را تعقیب می‌کنند، اظهار کردند که انتظار حمله جدید ایران را حداقل در دو جبهه دارند؛ یکی در بخش میسان در جنوب و دیگری مندلی در شمال که هر دو در نزدیکی شاهراه‌های حیاتی به بغداد قرار گرفته‌اند.⁽²⁾

خبرگزاری آلمان نیز در همین زمینه مدعی شد: ناظران سیاسی در بغداد امروز گفته‌اند که فرماندهی عالی نظامی عراق آماده شده است تا یک تهاجم احتمالی ایران را دفع کند. این ناظران معتقدند که ایران می‌خواهد در روز هفتم ماه مارس جاری هم‌زمان با گشایش اجلاس سران کشورهای غیرمتعهد در دهلی‌نو، خاک عراق را اشغال کند.⁽³⁾

1

جلسه مقدماتی کارشناسان کشورهای شرکت‌کننده در اجلاس جنبش عدم‌تعهد از امروز در دهلی‌نو کار خود را آغاز کرد.

به نوشته روزنامه کیهان، احتمال دارد جنگ ایران و عراق به‌عنوان یکی از موضوعات برای طرح در جلسه سران کشورها در این دوره از جلسات بررسی شود.⁽⁴⁾

روزنامه کویتی القبس هم به نقل از مدیرکل سیاسی وزارت خارجه این کشور، نوشته است: کویت لزوم یافتن راه‌حل برای جنگ ایران و عراق و... را در اجلاس سران کشورهای غیرمتعهد در دهلی‌نو مطرح خواهد کرد. وی گفت: کویت از کشورهای صلح‌دوست جهان خواهد خواست تا برای پایان‌دادن به این جنگ که امنیت منطقه و ازجمله امنیت ملت ایران را به خطر انداخته است، تلاش جدی کنند.(24) ⁽¹⁾

1

دبیرکل سازمان ملل، امیر کویت، دبیرکل جامعه عرب و وزیر اطلاعات بحرین، امروز خواستار خاتمه‌یافتن جنگ بین ایران و عراق شدند.

خاویر پرز دکوئیار دبیرکل سازمان ملل، امروز در کویت با مقامات این کشور دیدار کرد، خبرگزاری رویتر به نقل از یک سخنگوی سازمان ملل، گزارش داد: خاویر پرز دکوئیار دبیرکل سازمان ملل و شیخ جابر الاحمد الصباح امیر کویت، در خلال مذاکرات امروز خود در کویت بر لزوم خاتمه‌دادن به جنگ ایران و عراق تأکید کرده‌اند.

به گزارش رویتر، سخنگوی سازمان ملل در گفت‌وگویی اعلام کرده است مسائل خاورمیانه و اجلاس سران کشورهای عضو جنبش عدم‌تعهد در دهلی‌نو از دیگر مسائل مورد بحث در ملاقات امیر کویت با دبیرکل سازمان ملل بوده است. پیش‌بینی می‌شود دکوئیار، که شب گذشته وارد کویت شد، فردا عازم هند شود.⁽²⁾

شاذلی قلیبی دبیرکل جامعه عرب، که چندی پیش کشورهای عربی را به کمک عراق فراخوانده بود، در گفت‌وگو با خبرگزاری الجزایر با اشاره به جنگ عراق و ایران درخصوص خطر ادامه این جنگ در منطقه خاورمیانه و منافع ابرقدرت‌ها در این منطقه هشدار داد. دبیرکل جامعه عرب گفت: جنگ عراق و ایران بسیار نگران‌کننده است و باید مورد توجه تمام کشورهایمان باشد. چراکه یک طرف آن کشور عرب است و مهم‌تر از آن، این جنگ دیگر کشورهای عرب را تهدید می‌کند و ممکن است به کشورهای خلیج (فارس) سرایت کند. بنابراین، باید تمام کوشش‌ها را به کار برد تا صلح واقعی که دربرگیرنده حقوق هر دو طرف باشد بازگردد. قلیبی ضمن ابراز خرسندی از میانجیگری الجزایر در این جنگ، گفت: باوجود وضعیت بغرنج، ما امیدواریم کوشش‌های دیپلماتیک الجزایر در این مورد به نتیجه مثبت برسد و همچنین امیدواریم ابرقدرت‌ها از خطر این جنگ و احتمال گسترش آن و درنتیجه برهم‌خوردن امنیت و ثبات همه منطقه آگاه باشند. دبیرکل جامعه عرب افزود: به نفع ابرقدرت‌ها نخواهد بود که منطقه به آتش کشیده شده و به‌صورت میدان کشمکش بین‌المللی درآید. چه درآن‌صورت کسی جز جنگ‌طلبان و تفرقه‌اندازان سودی نخواهند برد.⁽³⁾

همچنین به گزارش خبرگزاری عراق، طارق الموید وزیر اطلاعات بحرین، هشدار داد که ادامه جنگ عراق و ایران امنیت خلیج (فارس) را در معرض خطر قرار می‌دهد. وی اظهار امیدواری کرد که یک راه‌حل فوری برای خاتمه‌دادن به درگیری بین دو کشور پیدا شود. المؤید در بیانیه‌ای که امروز در روزنامه الانباء منتشر شد، خاطرنشان کرده است که شورای همکاری خلیج (فارس) از اقدامات سازمان ملل، سازمان کنفرانس اسلامی و غیرمتعهدها برای خاتمه‌دادن به جنگ کاملاً حمایت می‌کند.⁽¹⁾

1

درحالی‌که جدال بر سر قیمت نفت در میان کشورهای صادرکننده به روزهای اوج خود می‌رسد و تقریباً همه این کشورها برگزاری جلسات مشترک و اجلاس فوق‌العاده اوپک را تنها راه‌حل برای کاستن از این تنش‌ها می‌دانند، احمد قاسم تقی وزیر نفت عراق، برگزاری جلسه کشورهای عضو این سازمان را جهت مذاکره درمورد بحران قیمت نفت، بیهوده دانست. وی در مصاحبه‌ای با روزنامه الجمهوریه (چاپ عراق) گفت: زمان، مناسب تشکیل چنین جلسه‌ای نیست و درصورت تشکیل نیز نمی‌تواند مؤثر واقع شود.⁽²⁾

روزشمار جنگ چهارشنبه 11 اسفند 1361 16 جمادی‌الاول 1403 2 مارس 1983

1

امروز بالگردهای عراقی، علاوه‌بر حمله به حوزه نفتی نوروز که موجب آتش‌گرفتن 6 حلقه چاه شد، یک یدک‌کش ایرانی را هم هدف قرار دادند که شهادت 10 نفر را به دنبال داشت.

ساعت 3 بامداد امروز، بالگردهای عراقی که به موشک‌های فرانسوی اگزوسه مجهز بودند، به حوزه نفتی نوروز در نزدیکی جزیره خارک، حمله کردند. براثر این حمله چاه‌های شماره 5، 6، 7، 8، 9 و 10 آتش گرفتند و چاه شماره 3 نیز آسیب دید.⁽¹⁾هم‌زمان با این اقدام، بالگردهای عراقی یدک‌کش پونه ⁽²⁾را نیز که در این منطقه حضور داشت، هدف قرار دادند که این یدک‌کش آتش گرفت و غرق شد و 10 تن از کارکنان آن شهید شدند و یک تن نیز زخمی شد.⁽³⁾

ستاد فرماندهی کل نیروهای مسلح عراق در همین خصوص اطلاعیه‌ای منتشر کرد که در آن بیشتر بر حمله به هدف دریایی و کشتی نفت‌کش تأکید شده است تا بمباران چاه‌های نفتی نوروز. این ستاد اعلام کرد که در حمله به تأسیسات نفتی ایران پنج هدف دریایی و نفت‌کش ایرانی در سکوی نفتی نوروز نابود شده است. در این اطلاعیه آمده است:

نیروی دریایی شجاع ما یک اقدام دلاورانه به‌صورت یک حمله تهاجمی انجام داد، به‌طوری‌که بارکش نفتی مستقر در اسکله نوروز واقع در جنوب خلیج‌عربی (فارس) جنوب بندر (امام) خمینی واقع در مسافت بیش از 100 کیلومتری سواحل عراقی را مورد هجوم قرار داد و خداوند یار حق بود. به همین ترتیب، نیروی دریایی شجاع ما موفق به نابودی کامل پنج فروند کشتی که

در میان آنها یک فروند نفت‌کش بود، شده است. علاوه‌براین، تأسیسات نفتی اسکله نوروز نیز در این حمله نابود شده است.⁽¹⁾

دراین‌حال، خبرگزاری یونایتدپرس گزارش داد: سخنگوی شرکت بیمه لویدز، که یکی از مهم‌ترین شبکه‌های اطلاعات کشتیرانی را در اختیار دارد، با تردید درباره این ادعای عراق گفته است: هیچ‌گونه تأیید مستقیمی درمورد ادعای عراق مبنی‌بر غرق‌کردن 5 کشتی ایرانی در نزدیکی حوزه نفتی نوروز به کارشناسان کشتیرانی لویدز لندن نرسیده است. خبرگزاری کویت به نقل از این خبرگزاری، افزوده است: یک سخنگوی بخش گزارش خسارات لویدز که گران‌ترین شبکه اطلاعات کشتیرانی در جهان را در اختیار دارد، گفت: هیچ‌یک از منابع این سازمان درمورد درگیری صبح امروز در جنوب بندر (امام) خمینی اطلاعی ندارند.⁽²⁾

از سوی دیگر، امروز یک بالگرد خودی نیز برج دیده‌بانی دشمن مستقر در سکوی الامیه را منهدم کرد.⁽³⁾

1

هواپیماهای دشمن ساعت 11:30 تا 12، سه بار شهر دهلران و اطراف آن را با بمب‌های خوشه‌ای بمباران کردند که براثر آن 8 تن از افراد نظامی در مقر لشکر21 حمزه مستقر در اطراف دهلران و 5 تن از اهالی شهر شهید و 14 تن مجروح شدند. در این بمباران چندین خانه نیز ویران شد یا آسیب دید. در گلوله‌باران آبادان و خرمشهر نیز 2 تن مجروح شدند، 2 منزل مسکونی ویران شد و بخشی از نخلستان‌ها آتش گرفت.⁽⁴⁾

2

سخنگوی حزب دمکرات کردستان عراق (بارزانی) اهم عملیات‌های نظامی این حزب را که در هفته گذشته، علیه نیروهای نظامی عراق اجرا شده است، به این شرح اعلام کرد:

حمله یک دسته از پیش‌مرگان مسلح به قرارگاه ارتش خلق در منطقه شاه بلاق از توابع قادرکرم که به انهدام ساختمان قرارگاه و کشته یا مجروح‌شدن تعدادی از افراد دولتی انجامید؛ کارگذاشتن یک مین در جاده باطوفه که باعث انهدام یک خودرو ارتش عراق شد و تلفات و خساراتی را به نیروهای دولتی وارد آورد و ربودن دو نفر از افراد سازمان امنیت سلیمانیه.⁽⁵⁾

1

روزنامه کیهان در شماره امروز خود آمار کمک‌های مردمی را که از شهرها و روستاهای مختلف کشور به جبهه‌های جنگ ارسال شده است، به‌طور مشروح اعلام کرد. اقلام اهدایی و مناطق مختلف شهری و روستایی از نکات جالب‌توجه در این فهرست طولانی است.⁽¹⁾-⁽²⁾

2

جلسه ستاد بازسازی و نوسازی مناطق جنگ‌زده استان باختران با حضور فرمانده لشکر81 زرهی، معاون استاندار در بازسازی و نوسازی مدیران کل و مسئولان 33 نهاد و سازمان اجرایی تشکیل شد.

خبرگزاری جمهوری اسلامی از آخرین جلسه این ستاد گزارش داد:

مهندس رحمانی استاندار باختران، در جلسه ستاد بازسازی و نوسازی مناطق جنگی این استان که در استانداری تشکیل شد، با‌توجه‌به حجم اعتبارات سال آینده و فراهم‌آمدن امکانات اجرایی و تجهیز کارگاه‌ها در سال جاری، از اعضای ستاد خواست که با ایجاد هماهنگی‌های بیشتر به بازسازی و نوسازی مناطق جنگی اهتمام ورزند.

در این جلسه، عملکرد سازمان‌های مختلف درخصوص پیگیری اقدامات برای بازسازی و نوسازی تأسیسات ورزشی، نفتی و نقشه‌های شهرها، بخش‌ها و شرکت‌هایی که باید در کنار بافت شهرهای موجود ایجاد شوند، بررسی و بر لزوم اتمام هرچه سریع‌تر پل‌هایی که با تلاش وزارت راه‌وترابری در محورهای منطقه در دست بازسازی و نوسازی است، تأکید شد.

براساس این گزارش، بازسازی کشتزارهای وسیعی در سومار، دیره، گیلان‌غرب، سرپل ذهاب، پشت تنگ و بزمیرآباد؛ پرداخت 120 میلیون ریال وام به دامداران منطقه برای احیای دامداری؛ ایجاد حمام‌های کنه‌زدایی در منطقه گیلان‌غرب؛ ایجاد تأسیسات بهداشتی در 13 روستا؛ توسعه صنایع دستی ازجمله قالی‌بافی با برپاکردن یازده دستگاه دار قالی؛ احداث یک منبع بزرگ برای آب‌رسانی به 14 روستای منطقه دیره؛ تهیه نقشه‌های جامع اسلام‌آباد، کرند و گیلان‌غرب؛ بازسازی و نوسازی تأسیسات مخابرات، نیروگاه برق، پاسگاه‌های ژاندارمری در دیره و قره‌بلاغ و اقدام برای ساخت چهار پاسگاه در مناطق باینگان و اورامانات پاوه از مواردی بود که مسئولان جهاد سازندگی و مدیرکل مسکن‌وشهرسازی در گزارش‌های خود به ستاد، عنوان کردند.

همچنین در این جلسه، مسئول بنیاد مسکن از شروع فعالیت بنیاد مسکن گنبد برای تکمیل واحدهای مسکونی در دست ساخت تازه‌آباد برای جنگ‌زدگان این منطقه خبر داد.⁽³⁾

از سوی دیگر، به گزارش روزنامه کیهان، در ادامه سیاست کمک به اهالی جنگ‌زده استان باختران بنگاه توسعه ماشین‌آلات کشاورزی باختران در طول سال جاری یک‌صد دستگاه

تراکتور به کشاورزان مناطق جنگی استان واگذار کرده است.

سازمان‌های مسئول در احیای کشاورزی، دامداری و باغداری در مناطق جنگی غرب کشور در یازده ماه گذشته، اقدامات متعددی انجام داده‌اند؛ ازجمله: عملیات تعمیر، مرمت و لایروبی کانال زعفران با اعتبار چهار میلیون ریال؛ عرضه 300 تن جو و 15 هزار قطعه مرغ تخم‌گذار و مایه‌کوبی 102 هزار رأس دام دربرابر بیماری‌های دامی؛ درمان 2430 رأس دام بیمار؛ مبارزه با آفات گوناگون در سطح 360 هکتار؛ سم‌پاشی 484 هزار و 800 اصله از درختان میوه؛ ضدعفونی 750 تن محصولات گوناگون؛ توزیع 600 تن بذر گندم اصلاح‌شده و 147 هزار اصله درختان میوه؛ اجرای طرح اصلاح باغ‌های میوه در سطح 80 هکتار؛ پرداخت 885 فقره وام به روستاییان منطقه قصرشیرین به مبلغ 238 میلیون و 920 هزار ریال، تکمیل و مرمت راه‌های روستایی (جمعاً به طول 16 کیلومتر) و 12 پل؛ تسطیح کشتزارهای ویران‌شده؛ پرداخت 144 فقره وام جمعاً به مبلغ 7 میلیون و 815 هزار ریال برای احیای کشاورزی به زارعان مناطق جنگی پاوه؛ توزیع 2 هزار و 305 تن کود شیمیایی؛ پخش 2 میلیون و 970 هزار و 404 لیتر مواد نفتی و معادل 18 میلیون و 142 هزار و 535 ریال کالاهای اساسی به‌منظور ایجاد امکانات برای کشاورزان و دامداران.⁽¹⁾

1

در اقدامات گروه‌های مسلح غیرقانونی در مناطق غرب و شمال‌غرب، تعدادی از نیروهای خودی و افراد عادی شهید یا زخمی شدند؛ گروگان‌گیری، باج‌گیری و تهدید مردم عادی، از دیگر اقدامات گروه‌های ضدانقلاب است.

یک خودرو حامل سه تن از نیروهای سپاه و دو تن از افراد ژاندارمری در حوالی روستای سانجود در 22 کیلومتری جنوب‌شرقی صائین‌دژ، هدف حمله عوامل حزب دمکرات قرار گرفت. در این تهاجم 2 تن از نیروهای خودی شهید شدند و یک تن نیز زخمی شد. از مهاجمان نیز چند تن کشته یا زخمی شدند که سردسته آنان به نام ابوبکر فیاض نیز ازجمله کشتگان بود.⁽²⁾

امروز همچنین عوامل کومه‌له 3 تن از سربازانی را که در حمله به پایگاه درمان (در محور مهاباد - بوکان) در پانزدهم بهمن‌ماه سال جاری، اسیر کرده بودند به شهادت رساندند.⁽³⁾

در حمله گروه‌های مسلح غیرقانونی به پایگاه گل‌بلاغ در جنوب ارومیه نیز یک تن از افراد خودی به شهادت رسید و 2 تن مجروح شدند، یک تن از مهاجمان نیز کشته شد.⁽⁴⁾

همچنین در روستای قلعه‌گاه در شمال‌شرقی کامیاران، افراد حزب دمکرات یکی از اهالی روستا به نام اسماعیل سعدی را ترور کرده و کشتند.⁽⁵⁾

در جاده قروه - سنندج نیز خودرو حامل نیروهای خودی به مینی که عوامل مسلح غیرقانونی کار گذاشته بودند برخورد کرد. براثر انفجار مین، 2 تن زخمی شدند.⁽⁶⁾

در بوکان، افراد مسلح غیرقانونی به‌سمت یکی از نیروهای سپاه تیراندازی کردند که در‌نتیجه وی زخمی شد.⁽¹⁾

در محله ییلاقی مریوان هم یک دختر قصد داشت نارنجکی را به‌سمت نیروهای خودی پرتاب کند، اما انفجار نارنجک در دست وی باعث مرگ او و زخمی‌شدن 2 کودک شد.⁽²⁾

45 تن از عناصر مسلح گروه‌های غیرقانونی به روستای قوری‌چای از توابع بله‌دستی در شمال‌شرقی سنندج، حمله کردند و پس از غارت اقلام دارویی درمانگاه این روستا، 3 تن از اعضای شورا و مدیر مدرسه روستا را به گروگان گرفتند. این افراد هنگام ترک روستا اعضای شورای روستا را آزاد کردند، اما مدیر مدرسه را با خود بردند.⁽³⁾

در منطقه صلوات‌آباد در شرق سنندج نیز افراد گروه مارکسیستی - مائوئیستی کومه‌له با محاصره روستای قریچه از هر خانواده شش هزار ریال به‌عنوان مالیات اخذ کرده و پس از گروگان‌گرفتن یکی از معلمان روستا آنجا را ترک کردند.⁽⁴⁾

گروه کومه‌له همچنین در پیرانشهر، اهالی برخی روستاها را مسلح و آنان را تهدید کرده است که درصورت تمرد یا همکاری با نیروهای جمهوری اسلامی، آنها را اعدام خواهد کرد.⁽⁵⁾

1

امروز در یک عملیات مشترک پاک‌سازی که نیروهای سپاه و پیش‌مرگان مسلمان کرد در روستای بلوه در شمال‌شرقی بانه اجرا کردند، یک تن از افراد مسلح ضدانقلاب کشته و یک تن زخمی شد، 4 تن نیز دستگیر شدند.⁽⁶⁾از سوی دیگر، 5 تن از وابستگان به حزب دمکرات و 2 تن از وابستگان به گروه کومه‌له در سلماس، سردشت و تکاب با همراه‌داشتن اسلحه‌های انفرادی خود را به نیروهای سپاه معرفی و درخواست امان‌نامه کردند.⁽⁷⁾

2

در تحرکات گروه‌های ضدانقلاب و اقدامات نیروهای امنیتی در شهرهای مختلف کشور، یک نفر از نیروهای خودی زخمی و 3 نفر از عناصر ضدانقلاب دستگیر شدند.

افراد سازمان مجاهدین خلق (منافقین) به‌سمت ستاد 2 کمیته منطقه13 تهران واقع در خیابان خزانه، تیراندازی کردند که به زخمی‌شدن یکی از نیروهای کمیته انجامید⁽⁸⁾

در محله کوشک شهر سمیرم نیز افراد این سازمان دو بمب آتش‌زا به منزل یکی از خانواده‌های شهدای این شهر پرتاب کردند که خسارتی به بار نیاورد.⁽⁹⁾

امروز همچنین در شهر باختران، نیروهای سپاه با استفاده از اطلاعات مردمی یک خانه تیمی سازمان مجاهدین خلق (منافقین) را کشف کردند. از این خانه تیمی 29 قبضه اسلحه و تعداد فراوانی فشنگ به دست آمد، یک نفر از ساکنان آن نیز دستگیر شد.⁽¹⁰⁾

مسئول تشکیلات سازمان کمونیستی سهند مشهد امروز در این شهر دستگیر شد، او پس از دستگیری قصد فرار داشت که با تیراندازی پاسداران زخمی و دوباره دستگیر شد.

در سلماس نیز یکی از فعالان سازمان کمونیستی طوفان و یکی از فعالان سازمان مجاهدین خلق (منافقین) که 18 ماه متواری بود، دستگیر شدند.⁽¹⁾

1

در دیدارهای امروز رئیس مجلس الجزایر با آیت‌الله خامنه‌ای، حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی و آیت‌الله منتظری، درمورد مسائل مرتبط با جنبش عدم‌تعهد، بهای جهانی نفت و وضعیت فلسطین، بحث و تبادل‌نظر شد.

رابح بیطاط رئیس مجلس ملی خلق الجزایر⁽²⁾امروز با آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور، دیدار کرد. در این دیدار، رئیس‌جمهور با اشاره به توطئه‌های امریکا در منطقه گفت: مقابله با این توطئه‌ها جز با وحدت کلمه و اتحاد کامل کشورهای مترقی منطقه امکان‌پذیر نیست. البته ما تاکنون در مقابل توطئه‌ها ازجمله حرکت امریکایی و متجاوزانه رژیم صهیونیستی عراق به خاک جمهوری اسلامی ایران با کمال قدرت، مقاومت و ایستادگی کرده‌ایم، اما اتحاد کلمه بین کشورهای مترقی و دوست می‌تواند آثار مطلوبی داشته باشد.

آیت‌الله خامنه‌ای ضمن تأکید بر لزوم هماهنگی کامل بین اعضای جنبش غیرمتعهدها در مقابل محافل استکباری و ابرقدرت‌ها گفت: چیزی که جنبش عدم‌تعهد امروز به آن احتیاج دارد شجاعت است، نهضت غیرمتعهدها باید با شجاعت کامل دربرابر استکبار جهانی قرار گیرد. وی گفت: عقب‌نشینی در مقابل تهدیدهای امریکا و متحدان او تشویق آشکار اعمال آنهاست.⁽³⁾

آقای هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس شورای اسلامی نیز در دیدار با رئیس مجلس ملی خلق الجزایر به نقش انقلاب اسلامی در هم‌گرایی ایران با دولت‌های مترقی عرب و نقش تخریبی عراق دراین‌خصوص اشاره کرد و ضمن تأکید بر عزم ایران در تثبیت قیمت نفت، از الجزایر خواست دراین‌باره فعال‌تر باشد. آقای هاشمی رفسنجانی در این دیدار گفت:

ایران که روزی جزیره ثبات برای امریکا و حامی رژیم صهیونیستی، افریقای جنوبی، مصر و حافظ امپریالیسم و سد راه همه ملت‌های عربی و اسلامی و دولت‌های مترقی بود، پس از پیروزی انقلاب اسلامی به جبهه اعراب پیوست و تمام محاسبات امپریالیست‌ها را به هم ریخت. ما از کشورهای ارتجاعی مانند عربستان، شیوخ خلیج‌فارس، اردن، مصر و مغرب توقع نداشتیم که در کنار ما باشند، اما از کشورهای مترقی انتظار داشتیم که مسئله را جدی‌تر بگیرند و در جنگ تحمیلی در کنار حق باشند و متجاوز را محکوم کنند.

حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی از مسئولان وزارت امورخارجه جمهوری اسلامی ایران خواست تا کتاب اسناد جنگ تحمیلی را که اخیراً براساس اعترافات و نقشه‌های منتشرشده ازسوی رژیم بغداد تهیه شده است، دراختیار رئیس مجلس ملی خلق الجزایر قرار دهند تا حقایق بیشتری روشن شود.

وی سپس با اشاره به تلاش‌های گسترده دشمنان جمهوری اسلامی ایران برای نابودی دستا‌وردهای انقلاب اسلامی افزود: یکی از مهم‌ترین دستاوردهای انقلاب اسلامی بالارفتن قیمت نفت بود که براثر کاهش صادرات ایران و پس از پیروزی انقلاب اسلامی به نفع کشورهای نفت‌خیز صورت گرفت، اما اکنون توطئه‌ای در اوپک در جریان است تا به انقلاب اسلامی ایران و کشورهای محروم ضربه اقتصادی مهمی وارد کند. البته ما می‌دانیم که الجزایر سیاست عربستان را محکوم می‌کند، ولی باید سیاست‌های جدی‌تری اتخاذ شود. حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی گفت: ما به هر قیمت از کاهش بهای نفت جلوگیری خواهیم کرد و نمی‌گذاریم مردم که صاحبان اصلی ذخائر نفتی هستند بیش از این زیان ببینند. ما از کشورهای جنوب خلیج‌فارس می‌خواهیم که تسلیم توطئه نشوند و اعلام می‌کنیم این مسئلة جدی جزء مبارزات ماست و دست از آن برنخواهیم داشت.

رئیس مجلس شورای اسلامی خطاب به رئیس مجلس ملی خلق الجزایر گفت: ما از شما و کشورهایی مانند لیبی، ونزوئلا و اندونزی که نمی‌خواهند قیمت نفت پایین بیاید، می‌خواهیم جدی‌تر با این مسئله برخورد کنند. درصورتی‌که کشورهای نفتی این مطلب را نپذیرند و در خدمت به اربابان خود اصرار ورزند ما از شما انتظار همراهی جدی دراین‌مورد را داریم. حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی در ادامه سخنان خود ضمن اشاره به دخالت‌نداشتن ایران در مسئله افریقا تأکید کرد که ایران نظر خود را در این موارد ازطریق وزارت امورخارجه الجزایر اعلام خواهد کرد.

وی افزود: ما می‌دانیم که فلسطینی‌ها در شرایط سختی به سر می‌برند و به‌رغم 80 روز

مقاومت آنان در بیروت، هیچ‌گاه دنیای اسلام حمایتی جدی از آنها نکرد. لذا مأیوس شده و به این وضع رسیدند. رئیس مجلس خطاب به رابح بیطاط گفت: شما به فلسطینی‌ها بگویید که خود را به مسئله جلب افکار عمومی دنیا و رسانه‌های جمعی و بوق‌های امپریالیستی که ظرف مدت کوتاهی نظر خود را عوض می‌کنند دلخوش نکنند، بلکه آنچه درد فلسطینی‌ها را درمان می‌کند، تنها قدرت است که باید دربرابر امریکا و رژیم صهیونیستی از خود نشان دهند.

در ادامه، رابح بیطاط رئیس مجلس ملی خلق الجزایر با تشکر از آقای هاشمی رفسنجانی به موضوع فلسطینی‌ها اشاره کرد و گفت: فلسطینی‌ها نمی‌توانند به راه سازش بروند و به‌دلیل وجود عده زیادی از مردم فلسطین در داخل سرزمین‌های اشغالی ناگزیر از نبرد هستند. بیطاط افزود: نسل‌های عرب و مسلمان نمی‌توانند راهی جز مبارزه و ترقی‌خواهی را انتخاب کنند.

نسل جدید ما امروز به پا خاسته‌اند تا استقلال، آزادی و عدالت را محقق سازند و سازمان آزادی‌بخش فلسطین هم این مطلب را درک می‌کند، اما سازمان آزادی‌بخش فلسطین نیز با مشکلات زیادی روبه‌روست.

رئیس مجلس ملی خلق الجزایر سپس با تأکید بر مواضع برحق جمهوری اسلامی ایران درمورد موضوع نفت گفت: ما کاملاً با شما هم‌عقیده هستیم و از مواضع شما دفاع می‌کنیم و به برادران خود در خلیج‌فارس خواهیم گفت که موقعیت را درک کرده و بیش از این به کشوری که در راه سازندگی است، فشار نیاورند.⁽¹⁾

رابح بیطاط همچنین عصر امروز با آیت‌الله منتظری دیدار کرد. در این دیدار آیت‌الله منتظری ضمن تشکر از اینکه وی دعوت رئیس مجلس شورای اسلامی ایران را - که خود از فضلای متعهد و چهره‌های اصلی انقلاب اسلامی ایران است - پذیرفته است، گفت: ملت انقلابی ما برای انقلاب ملت مسلمان الجزایر از این جهت که پیش‌قدم در شروع نهضت اسلامی بوده و بیش از یک میلیون شهید برای به‌دست‌آوردن استقلال و آزادی تقدیم داشته ارزش خاصی قائل است.

آیت‌الله‌العظمی منتظری همچنین تأکید کرد: ملت مسلمان و انقلابی ما از الجزایر انتظار دارد مواضع اسلامی و انقلابی ملت ما را به آن عده از سران دولت‌های عرب که با صدام کافر در جنگ تحمیلی امریکایی علیه جمهوری اسلامی هم‌صدا شده‌اند ابلاغ کند و صریحاً به آنها بگوید اگر شما دین اسلام را قبول دارید چرا رژیم اشغالگر قدس، دشمن اسلام و مسلمین را رها کرده و با جمهوری اسلامی جوان که خود را برای جنگ با صهیونیسم و آزادی قدس عزیز آماده می‌کند، غیرمستقیم وارد جنگ شده‌اید و اگر به اسلام اعتقادی ندارید، حداقل به شرافت و غیرت عربی پایبند باشید و نگذارید اراضی و سرزمین‌های عربی در سرزمین فلسطین اسلامی و لبنان این‌چنین در اشغال صهیونیست و عمال آن باشد.⁽²⁾

1

نخست‌وزیر، در مراسم جشن فارغ‌التحصیلی نیروهای مرکز آموزش صفر یک ارتش جمهوری اسلامی ایران با دفاعی‌خواندن جنگ، گفت: ما طالب جنگ نیستیم، ولی برای برقراری صلحی که ملت‌ها را آزادانه حاکم بر سرنوشت خود می‌کند باید جنگید و ایثار کرد. برای اینکه نسل آینده از هوا و فضایی پاک استفاده کند باید بجنگیم و این جنگ را درجهت صلحی برای همه محرومان می‌دانیم.

وی همچنین درباره رسالت نیروهای نظامی در جنگ گفت: نیروهای مسلح ما بیش از سایر افراد و قشرها لازم است بدانند که برای چه نظامی فداکاری می‌کنند و مدافع چه ارزش‌هایی در جهان امروز هستند و همچنین باید بدانند نظام ما در کدامین نقطه در مقابل قدرت‌ها ایستاده، برای چه می‌جنگند و برای چه دفاع می‌کنند.

وی افزود: امروز شاهدیم که قدرت‌های پلید علیه نظام ما صف کشیده‌اند و این صف‌کشی و تجدید قوا و توطئه‌های سازمان‌یافته به چه دلیل است.

نخست‌وزیر درخصوص توطئه‌های جهانی و ارسال انبوه اسلحه به کشورهای مرتجع منطقه و ازجمله عراق برای مقابله با انقلاب اسلامی گفت: «ابرقدرت‌ها می‌دانند که این انقلاب می‌تواند زنجیره‌های قدرت‌های استعماری را از پای ملت‌های تحت ستم بگسلد و به همین دلیل به وحشت افتاده‌اند. در این برهه شما به‌عنوان بازوی انقلاب اسلامی [هستید] و مردم ایثارگرمان با جوشش درونی و با ایمان عظیم خود و دلگرمی که به شما دارد، در مقابل توطئه‌های ابرقدرت‌ها احساس خوف نمی‌کنند.»⁽¹⁾

2

درپی انتشار گزارش کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل دربارة ایران و محکومیت ایران در این کمیسیون، نماینده جمهوری اسلامی ایران با حضور در اجلاس کمیته حقوق بشر سازمان ملل، سخنرانی انتقادآمیزی درباره عملکرد این کمیسیون و گزارش‌های مغرضانه رسانه‌های غربی ایراد کرد.

محمدجعفر محلاتی نماینده ناظر ایرانی در کمیسیون حقوق‌بشر سازمان ملل متحد، سخنان خود را در اجلاس کمیته حقوق بشر این سازمان در ژنو، با تلاوت آیاتی از قرآن آغاز کرده و ابتدا گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد درباره حقوق بشر را مورد نقد و بررسی قرار داده و نقاط ضعف آن را تشریح کرد.

وی گفت: متأسفانه گزارش دبیرکل بیش از حد متأثر از گزارش‌های بی‌پایه سازمان عفو بین‌المللی است. این درحالی است که گزارش‌های سازمان عفو بین‌المللی خود ضعف اطلاعاتی داشته و وجود جهت‌گیری سیاسی به‌خصوصی را در تحلیل‌هایش کاملاً آشکار می‌سازد.

محلاتی در قسمت دیگری از نطق خود به مسئله تروریسم کور که ازجانب امپریالیسم جهانی حمایت و سازماندهی می‌شود اشاره و نمونه‌هایی از جنایات منافقین در ایران را تشریح کرد.

وی گفت: درحالی‌که کشور ما بیش از دو سال است که درگیر جنگ تحمیلی رژیم عراق می‌باشد تروریست‌های ضدانسان با سوءاستفاده از این شرایط هیچ فرصتی را برای اعمال جنایاتشان علیه مردم بی‌گناه و مسئولین امور از دست نداده‌اند و خود نیز با افتخار آمار جنایاتشان را اعلام می‌دارند.

وقتی به ادعای خودشان ظرف دو ماه، هزار نفر از مسئولان و مردم بی‌گناه را به شهادت رسانیده‌اند حتی تصور آنچه در مدت دو سال مرتکب شده‌اند وحشتناک است. محلاتی افزود: ملت ما شهادت و فداکاری‌های بسیاری را متحمل شده و اگر این شهادت‌ها قیمتی باشد برای حفظ انقلابمان ثابت کرده‌ایم که حاضریم آن را بپردازیم. اما معلوم نیست که به کدام دلیل برخی از کشورهای مستقلی که در کمیسیون حقوق بشر حضور دارند باید قیمت دستاوردهای سیاسی آن قدرت‌های استعماری که از انقلاب ما متضرر گشته‌اند را بپردازند.

محلاتی سپس برای ذکر یک نمونه از فجایع تروریست‌های مزدور امریکا در ایران عکس‌های اجساد پاسداران کمیته مرکزی انقلاب اسلامی را که تحت شدیدترین شکنجه‌های قرون وسطایی قرار گرفته و به‌شدت سوزانده و زنده‌به‌گور شده بودند را به رئیس کمیسیون ارائه داد.

نماینده ایران در ادامه سخنان خود افزود: کلاس باربی، بگرکاف افسر نازی به‌خاطر جنایاتش علیه مردم فرانسه در جنگ جهانی دوم دو بار به اعدام محکوم می‌گردد، اما رهبر تروریستی که کشتار مردم بی‌گناه و مسئولان ایرانی را سازمان می‌داده و علناً در روزنامه لوموند اعتراف می‌کند که از متجاوزان عراقی کمک دریافت می‌دارد نه‌تنها باید دستش برای این عملیات در ایران آزاد باشد، بلکه اگر فرار کرد و به فرانسه آمد باید مورد استقبال قرار گرفته و تحت محافظت قرار گیرد. تروریسم در ایران اصلاً بد نیست و به قول عضو امریکایی کمیسیون فرعی - همان‌طورکه در اجلاس قبلی اظهار داشت - به‌عنوان عکس‌العملی نسبت به اعمال دولت ایران کاملاً مقبول است، ولی در جاهای دیگر به‌زعم آقایان تروریسم بد است. هرگونه حرکات آزادی‌بخش در کرس، ایرلند شمالی، السالوادور، فلسطین اشغالی و سایر کشورهایی که استقلال حق مسلم آنهاست باید با خشونت سرکوب گردد، لکن در مقابل هرگونه کوشش برای تجزیه کشورهای ضداستعماری و مستقل و بازگردانیدن حاکمیت استعمار باید تشویق گردد.

وی در قسمت دیگری از نطق خود گفت: آقای رئیس، ارائه این نمونه‌ها از تفکر و اعمال این آقایان را تا جایی‌که کمیسیون مایل باشد می‌توان ادامه داد، ولی یک ضرب‌المثل فارسی می‌گوید: "مشت نمونه خروار است." سؤال این است که چرا کمیسیون حقوق بشر باید دستخوش این‌گونه قضاوت‌های متناقض باشد. ما معتقدیم اگر برای این بیماری مزمن اقدام عاجلی صورت نگیرد مابقی توان بالقوه کمیسیون برای قضاوت‌های آزاد از انگیزه‌های سیاسی و مبنی‌بر معیارهای غیرمتناقض تحلیل خواهد رفت.

محلاتی در پایان سخنان خود افزود: آقای رئیس، ما درحد مقدور سعی کرده‌ایم در گزارش‌های خود به کمیسیون حقوق بشر میزان تساهل و تحمل مردم و دولت خود را در برابر وحشیانه‌ترین تروریسمی که در کشورمان اعمال شده بیان نماییم. با وجود این، اعتقاد اینجانب بر این است که این گزارش‌ها عمق احترام ما را نسبت به حقوق واقعی بشر نشان نمی‌دهد، بلکه برای اینکه کسی بتواند با

این عمق آشنایی پیدا کند لازم است بر دهکده‌های مرزی عراق که در تیررس ما قرار داشته و دارند گذری بنماید و ببیند که چگونه مردم این دهات رنج حتی یک بمباران و یا گلوله‌باران کور را به خود ندیده‌اند. درحالی‌که در این‌سوی جبهه هم‌وطنان ما روز و شبی را به خود ندیده‌اند که یکی از عزیزانشان درنتیجه بمباران‌های نیروهای عراق به خاک و خون درنغلتیده باشد.⁽¹⁾

همچنین امروز، محمدجعفر محلاتی، سفر قریب‌الوقوع یک فرستاده ویژه کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل را برای تهیه گزارشی درباره حقوق بشر در ایران، تأیید کرد. محلاتی اعلام کرد: این دعوت یک اقدام اختیاری ازجانب ایران است و هیچ‌کس این کشور را در فشار قرار نداده است. وی با انتقاد از سیاست دوپهلوی این ارگان سازمان ملل متحد این کمیسیون را به‌دلیل اینکه به یک تروریست؛ یعنی رجوی، اجازه داده است با آن مکاتبه کند، مورد سرزنش قرار داد.⁽²⁾

1

دکتر ولایتی وزیر امورخارجه، در رأس یک هیئت عالی‌رتبه سیاسی جهت شرکت در هفتمین اجلاس سران کشورهای عضو جنبش عدم‌تعهد عازم دهلی‌نو شد. در این سفر، کاظم‌پور اردبیلی معاون اقتصادی وزیر خارجه، دکتر میرمهدی معاون حقوقی و امور مجلس و محمدحسین لواسانی مدیرکل افریقا و آسیا و سخنگوی وزارت امور خارجه وی را همراهی می‌کنند.⁽³⁾

2

در آستانه برگزاری نشست جنبش عدم‌تعهد در هند و هم‌زمان با تشدید تدابیر امنیتی برای ورود صدام حسین به این کشور، رایزنی‌های سیاسی عراق به‌ویژه با کشورهای عربی، افزایش یافته است.

دولت عراق اقدامات امنیتی خاصی را برای حضور صدام حسین در اجلاس غیرمتعهدها آغاز کرده است؛ ازجمله 200 تن از محافظان عراقی و 6 اتومبیل ضدگلوله و تعداد فراوانی سلاح و مهمات را با دو هواپیما به دهلی‌نو فرستاده است.

گفتنی است 200 تن از مأموران حفاظتی پس از ورود به فرودگاه دهلی‌نو، فاصلة 10 کیلومتری فرودگاه تا محل اقامت خود را (باوجود ممنوعیت عمومی هرنوع راه‌پیمایی در این ایام) با مشایعت پلیس هند راه‌پیمایی کردند و شعارهایی را به نفع صدام و علیه ایران سردادند.⁽⁴⁾

از سوی دیگر، درپی تشدید فعالیت‌های سیاسی مقامات عراق، امروز نیز طارق میخائیل یوحنا عزیز وزیر خارجه عراق، که به دهلی‌نو رفته است، با پطروس غالی وزیر مشاور در امور خارجی مصر و احمد طالب ابراهیمی وزیر خارجه الجزایر، گفت‌وگو کرد.⁽⁵⁾

همچنین مرزوقی وزیر دارایی عراق در رباط، با عبداللطیف الجوهری وزیر دارایی مراکش، دیدار و گفت‌وگو کرد. به گزارش خبرگزاری خلیج از رباط، در این ملاقات درخصوص همکاری‌های دو حکومت عراق و مراکش و راه‌های توسعه آن به‌ویژه درزمینه بازرگانی بحث و گفت‌وگو شد.⁽⁶⁾

دراین‌حال، خبرگزاری جمهوری اسلامی براساس اخباری که از الجزیره دریافت کرده است،

اعلام کرد که وزیران خارجه اتحادیه عرب قرار است به دعوت عراق در 24 ساعت آینده، اجتماعی جهت هماهنگی مواضع خود درمورد موضوعات برنامه کار اجلاس سران غیرمتعهدها، به‌ویژه جنگ عراق با ایران، تشکیل دهند. روزنامه الوطن نیز دراین‌باره نوشت: دیدارهای مقامات در چند روز گذشته از کشورهای مختلف ازجمله دیدار معاون وزیر خارجه عراق از کویت به‌منظور اعلام آمادگی آن کشورها برای حضور در این اجتماع بوده است.⁽¹⁾

1

ابهام در اتهامات حزب توده، درج برخی اطلاعات درباره دستگیرشدگان این حزب، دیدگاه‌های مختلف در ایران درباره نوع وابستگی حزب توده با اردوگاه سوسیالیزم و خصوصاً شوروی، علاقه‌مندی مقامات ایران برای داخلی جلوه‌دادن دستگیری سران حزب توده و تلاش برای جلوگیری از تأثیرگذاری این موضوع در روابط ایران و شوروی، محورهای مقاله‌ای است که خبرگزاری فرانسه درباره دستگیری سران حزب توده تنظیم کرده است. در این مقاله آمده است:

«سه هفته پس از دستگیری کادر رهبری حزب توده، حزب کمونیست ایران، به نظر نمی‌رسد که مقامات جمهوری اسلامی مسئله اتهامات اصلی علیه آنها را حل کرده باشند.

جاسوسی یا براندازی؟ این مسئله همچنان مطرح است. دراین‌حال، طی روزهای اخیر منابع موثق تأکید کردند که مریم فیروز همسر دبیرکل حزب، نورالدین کیانوری که عضو کمیته مرکزی نیز می‌باشد، همراه با عده‌ای دیگر از یک جمع درحدود سی نفری که روز شانزدهم بهمن‌ماه طی یک گردهمایی در آپارتمانی در تهران دستگیر شده بودند، آزاد شده‌اند. یکی از آزادشدگان، احسان طبری، ایدئولوگ حزب توده است که به‌خاطر وضعیت سلامتی‌اش به خانه‌اش بازگشته است.

هیچ بیانیه رسمی این اطلاعات و همچنین شایعة دستگیری فرخ نگهدار، یکی از رهبران فدائیان اکثریت (سازمان بسیار نزدیک به توده) را تأیید نکرده است. تعداد دستگیرشدگان نیز که در ابتدا، ازطرف منابع مختلف 30 تن ذکر شده بود، ازطرف مقامات قضائی اعلام نشده است، ولی به نظر نمی‌رسد که دستگیری‌ها ادامه پیدا کرده باشد.

یکی از مسئولین پاسداران انقلاب شیراز اخیراً به خبرگزاری فرانسه گفت که پس از دستگیری اعضای رهبری، حزب توده بدون سر شده، بنابراین دستگیری اعضای جزء بیهوده است. وی خاطرنشان کرد که براساس اطلاعاتش هیچ نوع دستگیری در استان فارس دراین‌مورد صورت نگرفته است، او با نوعی شوخی عقیده بسیاری از مردم ایران را درمورد حزب توده چنین گفت: این حزب آن‌قدر به شوروی نزدیک است که وقتی در مسکو باران می‌آید اعضای حزب در تهران چترهایشان را درمی‌آورند.

درحقیقت، روابط توده با جهان سوسیالیسم هسته اصلی اتهامات علیه هواداران حزب است. رهبران حزب کمونیست ایران که در ابتدا، ازطرف حجت‌الاسلام حسین موسوی تبریزی متهم به جاسوسی به نفع یک کشور شرقی شده بودند، اکنون براساس بعضی اطلاعات شایع در تهران به‌خاطر "براندازی" تحت تعقیب خواهند بود.

دراین‌حال، آقای ولایتی وزیر امورخارجه ایران، هجدهم بهمن‌ماه در مصاحبه‌ای با خبرگزاری سوریه این مسئله را یک موضوع کاملاً داخلی تلقی کرد. این اظهارات چند روز قبل از پذیرش سفیر شوروی صورت گرفت و آقای ولایتی تأکید کرد ایران می‌خواهد با شوروی روابط حسن هم‌جواری داشته باشد. این موضع‌گیری بیانگر آن است که علی‌رغم اظهارات بعضی از ائمه جماعات شهرستان‌ها و سرمقاله‌های روزنامه‌ها علیه شوروی پس از موضع‌گیری روزنامه پراودا ارگان حزب کمونیست شوروی به نفع کیانوری، ایران نمی‌خواهد به این امر جنبه بین‌المللی بدهد.»⁽¹⁾

ضمیمه گزارش149: شرح کامل کمک‌های مردمی به جبهه‌های جنگ به نقل از روزنامه کیهان

«درحالی‌که رزمندگان سلحشور اسلام می‌روند تا آخرین مقاومت‌های رژیم مزدور صدام جنایتکار را در هم بکوبند، امت شهیدپرور اقصی‌نقاط میهن اسلامی‌مان با انبوه هدایا و کمک‌های نقدی و جنسی خود همچنان با قامتی استوار به یاری این جان‌برکفان اسلام و سربازان امام زمان (عج) می‌شتابند. گزارش آمار کمک‌های ایثارگرانه مردم سراسر کشور را در زیر مرور می‌کنیم:

ازسوی ستاد پشتیبانی مناطق جنگی جهاد سازندگی قم 18 کامیون از کمک‌های اهدایی مردم غیور و همیشه در صحنه شهر خون و قیام شامل مقدار زیادی کنسرو، 10 تن خرما، نان، انواع البسه، کفش و پوتین، آجیل، قند و مربا، موتوربرق، موتورجوش، بوتون‌بر و 50 دستگاه بلندگو؛ هدایا و کمک‌های ایثارگرانه امت مسلمان و شهیدپرور شهرهای اردبیل، اهر، ارسباران و مشکین‌شهر جمعاً مبلغ 2 میلیون ریال وجه نقد و 2 کامیون مواد غذایی و سایر مایحتاج ضروری سپاهیان اسلام و هم‌وطنان مهاجر جنگی؛ توسط اهالی شهرستان کرج یک دستگاه آمپلی‌فایر با بلندگوی کامل، 4 دستگاه یونولیت بلندگو، 3 کارتن باطری، 50 بسته کاغذ پلی‌کپی، 40 گالن رنگ پلاستیک، 50 کارتن کمپوت گیلاس، 120 جفت چکمه، 1766 جلد کتب مذهبی، 10 توپ پلاستیک و مقدار قابل‌توجهی پیراهن مردانه، لاستیک، بیسکویت و پسته؛ ازسوی کارکنان متعهد کارخانجات پارس‌خودرو از آغاز جنگ تحمیلی تاکنون همه‌ماهه از محل یک روز حقوق خود اختصاص به حساب 222 جنگ جمعاً بالغ‌بر 39 میلیون و 601 هزار و 705 ریال وجه نقد؛ توسط 96 آموزشگاه‌های گنبد و روستاهای توابع داشلی برون و مراوه تپه برای بازسازی مناطق جنگی جمعاً مبلغ 609 هزار و 551 ریال وجه نقد؛ ازسوی ستاد برگزاری نمازجمعه حسن‌آباد قم، مردم و حومه علی‌آباد، وهن‌آباد، خانلق، گلین، ژیوان و ابراهیم‌آباد تاکنون 60 خروار نان محلی، 30 خروار آرد، 2 کامیون لباس گرم، 700 گرم طلاجات، یک هزار دستگاه وسایل گرم‌کننده، 3 کامیون میوه‌جات، 3 کامیون گالن آب، 2 دستگاه تانکر متحرک، 3 کامیون کمپوت و کنسرو، 20 توپ پلاستیک، 3 تن قند و شکر و چای، 7 کامیون گونی سنگری، یک کامیون آبلیمو، 3 هزار تخته پتو، تشک و لحاف، 1200 کیلو خاکشیر، یک هزار جفت کفش مردانه، یک هزار عدد چراغ فانوس و والور، مبلغ 200 هزار ریال وجه نقد، 50 دستگاه سماور نفتی، یک کامیون دارو و یک کامیون خرما، آجیل و حلوا؛ نمازگزاران نمازجمعه در خرم‌آباد مبلغ 265 هزار و 755 ریال وجه نقد برای بازسازی مناطق جنگی؛ ازسوی ستاد پشتیبانی جنگی جهاد سازندگی استان یزد 16 دستگاه کامیون و کامیونت کمک‌های مردم ایثارگر و مبارز و شهیدپرور استان یزد شامل 1450 تخته پتو، 20 هزار گونی خالی، 30 کارتن نان خشک، 1486 جفت جوراب، 120 متر موکت، 500 کیلو ماست، 3 عدد تانکر ثابت و سیار، 570 عدد گرمکن، 100 عدد اورکت، 462 عدد شال و کلاه، 87 جفت دستکش، مقادیری هیزم و دیگر وسایل مورد نیاز به جبهه‌های نور علیه ظلمت ارسال شد.

کمک‌های ایثارگرانه مردم کاشمر و نمازگزاران نمازجمعه در این شهرستان طی یازده‌ماهه گذشته، جمعاً مبلغ یک میلیون تومان وجه نقد، 16 سیر طلا، 22 دستگاه اتومبیل نیسان، 10 دستگاه آمبولانس و لباس گرم به ارزش مبلغ یک‌صد هزار تومان؛ توسط اقشار مختلف مردم رودهن مبلغ 325 هزار و 770 ریال وجه نقد؛ 3 عدد ساعت مچی، 4 عدد النگوی طلا، 6 جفت گوشواره طلا، یک عدد گلوبند طلا، یک انگشتر عقیق طلا و یک عدد حلقه طلا؛ کارکنان شرکت ساختمانی مانا مبلغ 239 هزار و 944 ریال وجه نقد؛ کارکنان اداره کشاورزی و عمران روستایی سراوان مبلغ 26 هزار و 250 ریال وجه نقد؛ امت همیشه در صحنه اسلام‌آباد و حومه جمعاً مبلغ 14 میلیون ریال وجه نقد برای بازسازی بستان، 5 هزار کیلو آرد و مقادیر زیادی گندم و دیگر مایحتاج رزمندگان اسلام؛ اهالی روستاهای فتوح‌آباد،

رحمت‌آباد کربال، اکبرآباد و روستاهای کوار، ایور، سیاخ، علی‌آباد، شاهپورجان، کوشک بیدک، چرمسقان و حسن‌آباد، قره‌باغ سیاخ و اسلام‌آباد دارنگون، روستاهای شهرستان اصطهبانات، خفرآباد بینا، عادل‌آباد، شوراب، کوهمره سرخی، مهدی‌آباد، اهالی روستاهای لارستان و فیروزآباد و میمند فارس، مردم گهنکان، آبادشاپور خفر، اقبال‌آباد، قصر قمشه، مردم نویه، کوشک هزار بینا، قادرآباد، بورغان، روستاهای شهرستان مرودشت، عشایر تیره علی‌یارلو، مردم روستاهای خرامه، فخرآباد رامجرد، اهالی درک تیره تاج دشمن زیاری، اهالی گویم و عشایر سیدان شامل 2 میلیون و 274 هزار و 530 ریال وجه نقد، 88 قطعه زیورآلات، 4222 کیلو نان تیری، قند و شکر، خشکبار، انواع مواد خوراکی، 19 تخته پتو، 382 کارتن کنسرو، کمپوت، مواد غذایی، مقادیر قابل‌توجهی مرکبات، مواد پاک‌کننده و وسایل زیست؛ اهالی روستاهای سراب، حسین‌آباد خدابنده لو، بهادربیگ، ینگیجه، چوتاش، مهاجران، سلیمان‌آباد، قلعه سلیمان‌آباد، دستجرد، بهرام‌آباد، حصار قره‌باغی، میهمله، سفلی، کوشک‌آباد، قشلاق همه، ایده‌لو، آق‌تپه، مزرعه مهدی‌آباد، قاباق تپه کبوترآهنگ، اعضای بسیج روستای وفرجین، امامزاده کوه، دانش‌آموزان امور تربیتی بهار، دانش‌آموزان آموزشگاه مصطفوی شماره 2، اهالی مؤمن روستاهای سلطان بلاغ، گاویک و خروس‌دره از توابع آوج و مردم انقلابی و مسلمان روستاهای دهنو اسدالله‌خان، قره‌تگین، الفاوت، حسین‌آباد ناظم، خان‌آباد، ورچق، زمان‌آباد بالا، مبارک‌آباد، دشت‌آباد، قلعه میراخور، اشمیزان، دهنواورزمان، علی جوق، افسریه، کندهلان، بیچین‌آباد، کسب، شریف‌آباد، قوزان، منگاوی، اسلام‌آباد ثانی، جوزان، قلعه جوزان از توابع شهرستان ملایر و دانش‌آموزان و کارکنان منطقه کبوترآهنگ جمعاً مبلغ 6 میلیون و 835 هزار و 150 ریال وجه نقد، محموله یک کامیون شامل 34 هزار و 350 کیلو نان، 17 هزار و 940 کیلو آرد و گندم، 15 هزار و 270 کیلو سیب‌زمینی و پیاز، 3350 کیلو خواربار، 2050 کیلو پرتقال، 1400 کیلو سیب درختی، 760 کیلو کشمش و گردو، 900 بسته کلوچه، 300 کیلو مربا، 150 کیلو ترشی، 230 دست پوشاک گرم، 126 بسته پودر لباس‌شویی، 10 کارتن خرما، 63 کیلو قند، 3 کارتن دارو، 6 قطعه طلاآلات، مقادیر قابل‌توجهی برنج، پنیر، چای، بیسکویت و تعدادی ساعت مچی، پوتین، لحاف، محموله یک تریلر و 3 کامیون جمعاً 8 هزار و 850 کیلو علوفه جهت تعلیف احشام؛ کمک‌های اهدایی مردم ایثارگر و همواره در صحنه گرگان و حومه ازسوی کمیته انصار گرگان شامل 183 کارتن مربا، 44 کارتن نان و کلوچه، 4 کارتن آب پرتقال، 9 کارتن کمپوت، 4 کارتن آبلیمو و نارنج، 6 کارتن پودر لباس‌شویی، خمیردندان و صابون، یک کارتن رشته، 2 کارتن حبوبات، 2 کارتن انواع بیسکویت، یک کارتن کفش کتانی، یک کارتن کشمش، یک کارتن فلاکس، 31 تخته پتو، یک حلقه لاستیک و رینگ، 17 شعله چراغ والور، یک کارتن و یک کیسه نوشت‌افزار، 16 کارتن مایع ظرفشویی، 150 کیلو قند، 4 کیسه برنج، یک‌هزار عدد گونی سنگری، 14 کارتن پوشاک گرم؛ ازسوی مردم حزب‌الله دیلم و روستاهای لیروای و نیز بخش زیدون جمعاً مبلغ یک میلیون و 500 هزار ریال وجه نقد، 4 هزار عدد گونی سنگری، 25 گونی برنج، 50 کارتن خرما، 20 کارتن کنسرو ماهی، 20 رأس گوسفند، 147 عدد پیراهن، 401 عدد زیرپیراهن، 232 دست ژاکت و 3 کارتن کبریت همراه 15 کیلو چای. براساس همین گزارش، اهدایی یکی از خواهران مهاجر خوزستانی ساکن کنگان مبلغ 25 هزار ریال وجه نقد،

دانش‌آموزان مدرسه راهنمایی تحصیلی شریعتی این شهرستان مبلغ 24 هزار و 500 ریال؛ توسط مردم مسلمان و خیر مازندران 100 صندوق مرکبات، 20 کارتن نان قندی، 2 هزار بسته خشکبار، 400 بسته لباس گرم و 500 عدد گونی سنگری؛ مردم خیر تنکابن 3 تن پرتقال، 1500 کیلو کدو، 1200 کیلو برنج و 850 عدد گونی

سنگری؛ مردم باشت از توابع گچساران 10 دستگاه تراکتور، کمک‌های مردم گچساران شامل 99 کارتن مواد خوراکی، 2 گونی قند، 190 تخته پتو، یک کارتن حاوی کلام‌الله مجید و کتب دینی، 4 شعله بخاری، تعدادی گونی سنگری و باطری؛ ازسوی دفتر امام‌جمعه قیر و کارزین مبلغ یک میلیون ریال برای بازسازی آبادان و ازطرف برادران بسیجی شهرک منتظری مبلغ 50 هزار ریال وجه نقد، 25 کارتن نان تیری، 130 کیلو خرما، 50 کیلو قند، یک بسته شکر و 29 بطری آبلیمو؛ توسط شورای اسلامی برآفتاب سعدی مسجد امام موسی کاظم(ع) 27 قلم لوازم ضروری و مواد خوراکی و مبلغ 34 هزار و 300 ریال وجه نقد؛ ازسوی کمیته امداد امام خمینی شیراز نیز 720 کیلو مسقطی، 25 هزار عدد کاغذ نامه و پاکت، 350 قرابه گلاب، 3 دستگاه تلمبه، 1200 کیسه پلاستیک، 9 عدد برانکارد و 48 جفت دستکش به‌همراه کمک‌های غیرنقدی مردم دارویس، روستاییان برغان، ریگان، دالین، خرامه، سربست، دوبیز، رودبال، چشم اسپند از توابع شهرستان سپیدان جمعاً مبلغ 65 هزار ریال وجه نقد، یک کامیون نان شیری، اهالی روستای بانش بیضا، دانش‌آموزان مدرسه شهید کریمی و شهید دستغیب روستای باقلعه دشمن زیاری؛ آموزگاران دبستان شهید ابراهیمی سپیدان و یک کودک 6 ساله روستایی مبلغ 240 هزار ریال وجه نقد، مردم چاه‌ورز، نرمان، مزیهو و اسکنان مبلغ 99 هزار و یک‌صد ریال وجه نقد؛ در همین رابطه، اهالی روستای کاکولک مبلغ 3 هزار ریال وجه نقد، 30 کیلو نان خشک؛ اهالی بروجن مبلغ 203 هزار و 550 ریال وجه نقد، 2 عدد انگشتری طلا، یک عدد النگوی طلا، 5 هزار کیلوگرم سیب‌زمینی، 5500 کیلوگرم آرد و گندم، 50 کیلوگرم نان خشک، 120 کیلوگرم قند و مقادیر قابل‌توجهی نمک، آبلیمو، چای، نخود، لوبیا، گز، پودر لباس‌شویی، دارو، مربا، کمپوت، روغن نباتی، ماکارونی، پیاز، پولک، ترشی، برنج، صابون، کشمش و تعدادی پارچ، لیوان، پتو، رختخواب و سماور نفتی؛ مردم آق‌بلاغ 155 کیلوگرم گندم و آرد، مقادیری کشمش، گردو، آلوچه، آبلیمو و سیب‌زمینی؛ اهالی روستای شمس‌آباد مبلغ 148 هزار و 500 ریال وجه نقد و 500 کیلوگرم نان خشک و اهالی لردگان مبلغ 5 میلیون و 969 هزار و 300 ریال وجه نقد، یک عدد قلک پول و یکی از خانواده‌های خیر شهرکرد مقداری برنج و پودر لباس‌شویی ، توسط اهالی فارسان، پردنجان، فیل‌آباد، چلیچه، استاب، اسدآباد، و چغاهست جمعاً مبلغ 97 هزار ریال وجه نقد، 28 گونی آرد و گندم، 3 گونی سیب‌زمینی، 70 گونی نان خشک، 12 کیلو چای، 6 گونی لباس گرم و مقادیری مربا، قند، خرما، روغن نباتی و چند تخته پتو و لحاف؛ کمک‌های جمع‌آوری‌شده توسط جمعیت هلال‌احمر شهرکرد 37 کیلو روغن نباتی، 5 کیسه آرد، 6 گونی سیب‌زمینی، 11 گونی نان خشک، 48 شیشه مربا، 18 عدد کمپوت، 18 کارتن خرما، 500 قالب صابون، 30 عدد مسواک، 9 دست لباس گرم، 200 عدد گونی خالی و مقادیری بیسکویت، قند، چای، دستمال کاغذی و تعدادی کفش کتانی، پارچ، لیوان و حوله؛ توسط دانش‌آموزان آموزشگاه مولوی وردنجان 238 هزار ریال وجه نقد، 111 قالب صابون و 314 بسته بیسکویت، 123 قوطی کمپوت، 20 دست لباس گرم، 16 عدد حوله و مقادیری خمیردندان، دارو، روغن نباتی، لوبیا، ماکارونی و تعدادی ظروف غذاخوری؛ روستاییان رحیم‌آباد، کنم نی ارجنگ، دورک قنبری و هلوسعد از توابع بخش اردل، امام قیس و کرک سمنی از توابع کنذمان و مال خلیفه، سرپیر و علی‌آباد خان میرزا از توابع لردگان جمعاً مبلغ 325 هزار و 830 ریال وجه نقد؛ اهالی مسلمان منطقه کوهرنگ مبلغ ده هزار ریال؛ نمازگزاران شهرکرد مبلغ 120 هزار ریال وجه نقد و تعداد 4 قطعه طلا؛ شورای اسلامی مسجد ابوالفضل(ع) در شهرکرد مبلغ 148 هزار ریال وجه نقد، یک عدد انگشتری طلا، 20 گونی گندم، 3 گونی آرد، 3 گونی سیب‌زمینی و مقادیری پودر لباس‌شویی ، صابون، اهالی مسلمان جونقان مبلغ 19 هزار و 200 ریال؛ ساکنین خیابان دانش‌سرای شهرکرد مبلغ 20 هزار ریال، دانش‌آموزان دبستان 17 شهریور اسدآباد مبلغ 30 هزار ریال؛ کارکنان آموزش‌وپرورش منطقه کیار مبلغ 425 هزار و 530 ریال؛ کارکنان اداره کل کشاورزی و عمران روستایی چهارمحال و بختیاری مبلغ 115 هزار و 568 ریال وجه نقد؛ روستاییان سردشت بادران، مهدی‌آباد، اندلان و بولان در استان اصفهان جمعاً مبلغ 585,130 ریال وجه نقد، یک عدد النگو، 3 عدد گوشواره و 2 حلقه انگشتری طلا؛ کشاورزان مزرعه گوان از توابع دهاقان مبلغ 500 هزار ریال وجه نقد؛ کمک‌های ارسالی مردم قهدریجان مبلغ 500 هزار ریال وجه نقد، 50 کارتن نان شکری، 9 کارتن نبات، 30 کارتن قند، 10 کیلو چای، 1200 کیلو ماست و مقداری نان خشک، پیاز، آجیل و لباس گرم؛ ضمناً توسط مردم خمینی‌شهر تعداد 1400 تخته پتو، 1500 دست لباس گرم، 200 عدد چراغ قوه، یک کامیون حامل نان خشک، 2 ماشین سیب درختی، یک ماشین کنسرو، یک ماشین مربا، یک کامیون گونی خالی و چند رأس گوسفند؛ کمک‌های کارکنان ادارات شوشتر علاوه‌بر 5 دستگاه وانت، وسایل تدارکاتی جبهه‌ها مبلغ 40 هزار ریال وجه نقد توسط طایفه جهلو، قره‌حالو [...].

طی مراسمی در پایان نمازجمعه اراک 12 کامیون حامل هدایای امت نمازگزار و شهیدپرور اراک به

رزمندگان اسلام توسط دفتر نماینده امام و امام‌جمعه اراک به جبهه‌های نبرد حق علیه باطل ارسال شد.

کالاهای ارسالی به جبهه‌های جنگ تحمیلی عبارت است از: 2500 تخته پتو، 15 دستگاه تانکر آب، 4 هزار عدد اورکت، 2100 عدد گرمکن، قطعات و لوازم اتومبیل به ارزش 70 هزار تومان و مقادیر قابل‌توجهی انواع ظروف آلومینیومی، کفش کتانی، پوتین، ژاکت، جوراب، حوله، انواع خوراک‌پزی، مربا، آجیل، آبلیمو و دیگر اجناس ضروری و مورد نیاز رزمندگان اسلام. ضمناً از محل کمک‌های نقدی امت شهیدپرور اراک به جبهه‌های نبرد مبلغ یک میلیون و 500 هزار تومان بابت خرید برزنت برای تهیه چادرهای خیمه‌ای اختصاص یافت.

گزارش‌های رسیده از شهرستان‌ها حاکیست: در ادامه کمک‌های هم‌وطنان ایثارگرمان برای رزمندگان ظفرمند اسلام ازسوی اهالی بخش بوئین‌زهرا از توابع قزوین مبلغ 5 میلیون و 900 هزار ریال وجه نقد به‌همراه 10 کامیون جنس شامل نان، لباس، گرمکن، بخاری علاءالدین، پتو و میوه؛ توسط مردم مسلمان و خیر شهرهای چمستان، اشتارود، 1900 کیلو برنج، 1700 کیلو مرکبات، 243 عدد بیل و کلنگ و 110 کیلو عسل؛ عشایر فیروزآباد فارس و روستاییان کی‌زرین و عشایر دوتارک 2 دستگاه کامیون و یک دستگاه نیسان شامل گندم، برنج، نان، قند، گوسفند، 6 قطعه زیورآلات طلا و 54 هزار ریال وجه نقد؛ مردم خمینی‌شهر مبلغ 343 هزار و یک‌صد ریال و چندین کامیون مواد غذایی؛ فرهنگیان استان مرکزی مقادیری لوازم ضروری جبهه‌ها به ارزش 3 میلیون و 190 هزار ریال شامل 600 دستگاه چراغ والور، یک هزار تخته پتو و مقادیری کاموا جهت تهیه شال‌گردن، کلاه و لباس؛ ازسوی اهالی و دانش‌آموزان روستاهای تابعه دهستان سیاهو مبلغ 88 هزار و 450 ریال وجه نقد؛ روستاهای تابعه بخش حاجی‌آباد از توابع بندرعباس مبلغ 79 هزار و 600 ریال وجه نقد به‌همراه مقادیر قابل‌توجهی نارنگی، روغن نباتی و پودر ظرف‌شویی. همچنین ازسوی روستاهای شهرستان میناب و کارکنان مسلمان سد میناب جمعاً مبلغ 281 هزار و 940 ریال وجه نقد به‌همراه یک عدد انگشتری طلا؛ آموزشگاه‌های شهرستان قوچان و مردم خیر شهرستان‌های بجنورد، تربت حیدریه و کارکنان مرکز گسترش خدمات تولیدی و عمرانی خراسان جمعاً مبلغ 870,960,1 ریال وجه نقد، 3230 کیلو گندم، 1170 کیلو سیب‌زمینی، 16 کیلو خشکبار، 360 کیلو قند و شکر، 214 قوطی کمپوت، 1500 کیلو سیب درختی، 800 شیشه آبلیمو و شربت، 60 عدد کلمن آب و مقادیری لوازم ضروری، پوشاک، طلاآلات زینتی؛ اهدایی امت حزب‌الله استان خراسان به جبهه‌های نبرد حق علیه باطل مبلغ 810,334 ریال وجه نقد، مقدار 2892 کیلوگرم گندم، 246 کیلوگرم سیب‌زمینی، پیاز، روغن، نبات، قند و خشکبار، بیش از دو هزار عدد گونی سنگری، 6 حلقه و انگشتری طلا و نقره، 5 لنگه گوشواره طلا، یک رأس گوسفند و مقادیر قابل‌توجهی پودر لباس‌شویی، صابون، دارو و لباس گرم؛ اهالی روستاهای گل خرک، انجیربند، ظالمی، ززل، حراستی کوره بند، فرخامی، فیادون، پلنگی، وردان، چاه گزی، فربلاغی، دهنو علامرودشت، اردو فاضلی، دامداران برگه سفید چاه عینی، کهنویه، حاجی‌آباد بیرم، لاغرستان، ده کهنه از توابع لارستان، پایگاه مقاومت شهید مراد راده وعظ و عشایر بلوهاشمی و مردم شهر لار، همچنین روستاییان روستاهای دارکوبه، اکبرآباد شش ده، قاسم‌آباد سفلی و علیا و علی‌آباد میان جنگل از توابع فسا جمعاً مبلغ 572 هزار و 360 ریال وجه نقد، 6558 کیلو مسقطی، 1700 کیلو خرما، 2 هزار کیلو نان تیری، 125 رأس گوسفند، 50 کیلو برنج، 500 عدد گونی خالی، 60 من نان محلی و مقادیری وسایل ضروری زندگی و تعداد زیادی طلاآلات نقره و سکه‌های قدیمی؛ انجمن اسلامی کارخانه قند فسا ماهانه به‌طور مستمری مبلغ 150 هزار ریال جهت رزمندگان کفرستیز اسلام اختصاص دادند.

دراین‌رابطه، جهاد سازندگی استان خوزستان کمک‌های نقدی و جنسی اخیر روستاهای اطراف دزفول و شهرک‌های طالقانی انقلاب، امیرالمؤمنین، شریعتی، منتظری و یکی دیگر از شهرهای دزفول را به این شرح اعلام کرد: جمع کمک‌های مورد نظر شامل یک میلیون و 812 هزار ریال پول نقد، 7 قطعه زیورآلات طلا، 30 جلد کتاب، 6 گونی گندم، 44 رأس احشام، 2 کیسه برنج و آرد، 63 کیسه قند و شکر، 15 کیلو خوراکی، توسط برادران ایثارگرمان در تیپ 23 نوهد آبادان، ارسال یک تن برنج سهمیه خود به برادران و خواهران مهاجر جنگی.

دانش‌آموزان دبیرستان دخترانه سعدی باختران مبلغ 2330 ریال وجه نقد، 4 قطعه زینت‌آلات طلا به ارزش 50 هزار ریال، مقدار 50 کیلوگرم کشمش، خرما و مقادیر معتنابهی جوراب پشمی، بلوز، شال‌گردن، کلاه و دستکش؛ اهالی روستاهای فارلق شورچه و کوچه از توابع کنگاور مقدار 3 تن نان و مبلغ 6 هزار ریال وجه نقد و ستاد کمک‌رسانی امام‌جمعه کنگاور، مقدار یک تن و 400 کیلو پیاز، اهالی روستای صله شیخ بیلو 500,25 ریال وجه نقد؛ اهالی روستای چقازرد و سراب نیلوفر مبلغ 55 هزار ریال؛ روستاییان دهگل میاندرِبند مبلغ 66 هزار ریال

وجه نقد؛ توسط کارکنان مسلمان و زحمتکش کارخانجات سیمان و فارسیت دورود یک کامیون گونی خالی، 300 جفت پوتین، 1295 اورکت؛ توسط اهالی بخش پلدختر خرم‌آباد یک کامیون لباس و غذا؛ توسط اهالی چند روستای تابع بخش‌های پلدختر، کوهدشت، زاغه، معمولان خرم‌آباد نزدیک به نیم میلیون ریال وجه نقد، بیش از 400 عدد گونی خالی، 8 کیسه آرد، 2 رأس گوسفند، 4 گونی نان، 280 قالب صابون، 33 پاکت پودر رخت‌شویی، 38 شیشه الکل، 11 دست گرمکن، 5 کارتن کنسرو، مقادیر قابل‌توجهی چای؛ ازسوی اهالی روستاهای مله هانه دینور مبلغ 19 هزار ریال، سیاچغا مبلغ 21 هزار ریال، حسین‌آباد درخت توت مبلغ 500,19 ریال وجه نقد، چشمه غلام ویس مبلغ 9 هزار ریال، اسلام‌آباد مبلغ 20 هزار ریال، ارگنه سفلی 47 هزار ریال، کندوله تعداد 600 عدد گونی خالی و مقداری نان، یکتر مبلغ 40 هزار ریال، گاوکل علیا مبلغ 12 هزار ریال، دستجرد سفلی 30 هزار و 200 ریال وجه نقد و 32 اصله تیر چوبی و سراب بیدسرخ مقداری دارو و 150 عدد گونی خالی، قلعه‌غازی سنجابی مبلغ 17 هزار و پانصد ریال وجه نقد، نامیوند علیا مقدار 800 کیلو آرد؛ شورای اسلامی روستای ده سوار مبلغ 28 هزار ریال؛ اهالی متعهد و شهیدپرور کنگاور 3 تن نان و تعداد قابل‌توجهی حوله، باطری، واکس، فیتیله چراغ، خودکار، پودر لباس‌شویی و کبریت، روستاییان سراب قیر 10 عدد شال‌گردن، 14 عدد کلاه و 2 دست لباس گرم؛ توسط فعالیت‌های ستاد پشتیبانی مناطق جنگی بروجرد تاکنون 51 هزار و 800 قالب یخ، 90 تن کاه، 90 تن نان، 10 هزار و 520 کیلو سبوس، 35 هزار کیلو خرما، 53 تن کارتن کمپوت و کنسرو، 13 هزار عدد گونی خالی، 30 تن سیب‌زمینی و پیاز، 37 کارتن بیسکویت، 630 عدد تاید و صابون، 13 عدد سیم‌چین و قیچی آرماتوری، 22 دست اورکت و بلوز ارتشی، 10 عدد فانوسقه و کوله‌پشتی، 87 دست زیرپوش و لباس گرم، 170 کیلو روغن نباتی، 30 کارتن دارو و 2 هزار و یک‌صد بسته پنبه، 500 شیشه الکل، 450 قوطی رب گوجه فرنگی، 20 عدد کلمن آب، 50 عدد لباس زیر مردانه، 100 شیشه ترشیجات، 63 جلد قرآن و مفاتیح، 16 کیلو قند و شکر و چای، 500 کیلو برنج، 9 تخته پتو و لحاف، 50 کارتن آبغوره و آبلیمو، 217 شال و کلاه، 45 جفت جوراب و نیز مبلغ 872 هزار و 307 ریال وجه نقد و 3 عدد انگشتر، یک عدد النگو و یک عدد الله طلا با زنجیر برای بازسازی مناطق جنگی جمع‌آوری و ارسال شده است.»⁽¹⁾

روزشمار جنگ پنجشنبه 12 اسفند 1361 17 جمادی‌الاول 1403 3 مارس 1983

1

درپی تحرکات عوامل ضدانقلاب در مناطق غرب و شمال‌غرب کشور، 2 نفر از نیروهای خودی شهید و 8 تن زخمی شدند. با تلاش نیروهای امنیتی دو منطقه میکل‌آباد و هلوی پاک‌سازی و یک گروه سی‌نفره از عناصر مسلح غیرقانونی در محور پیرانشهر - مهاباد منهدم شد. امروز همچنین عناصر کومه‌له و دمکرات با یکدیگر درگیر شدند.

عوامل حزب دمکرات کردستان ساعت 22:50 در پیرانشهر، وارد خانه یکی از پیش‌مرگان مسلمان کرد شده و اهالی خانه را به رگبار گلوله بستند، سپس دو نارنجک را نیز در داخل خانه منفجر کرده و گریختند. در این اقدام، 2 نفر از پیش‌مرگان مسلمان کرد شهید و 5 نفر از اهالی منزل ازجمله 2 کودک زخمی شدند.⁽¹⁾

همچنین در حمله عناصر مسلح غیرقانونی به افراد سپاه در روستای شیوصل در محور سردشت - پیرانشهر، 2 تن از نیروهای خودی زخمی شدند.⁽²⁾

در پاک‌سازی میکل‌آباد و هلوی در شرق و شمال‌غرب سردشت، 2 نفر از افراد مسلح غیرقانونی کشته و یک نفر زخمی شد. در این دو عملیات 10 تن از افراد وابسته به گروه‌های مسلح غیرقانونی دستگیر شدند و چندین قبضه اسلحه نیز کشف و ضبط شد.⁽³⁾

در جنوب محور پیرانشهر - مهاباد نیز یک گروه مسلح سپاه در محور چیانه به کاسه‌گران، مشغول گشت‌زنی بود که به طور تصادفی، یک گروه سی‌نفره از افراد مسلح غیرقانونی در تیررس آنها قرار گرفت. براثر تیراندازی انجام‌شده تلفات فراوانی به افراد گروه مسلح غیرقانونی وارد شد و افراد باقیمانده نیز به جنگل‌های اطراف گریختند. در این عملیات به نیروهای خودی آسیبی نرسید.⁽⁴⁾

در محور ارومیه به سرو، یک دستگاه خودرو گریدر متعلق به اداره راه‌سازی وزارت راه‌وترابری⁽⁵⁾به یک مین ضدتانک که افراد مسلح غیرقانونی کار گذاشته بودند، برخورد کرد و آسیب دید. در این حادثه راننده گریدر مجروح شد.

در روستای شاه‌قلعه از بخش خورخوره در غرب دیواندره، یکی از افراد حزب دمکرات به یکی از زنان این روستا تجاوز کرد که باعث اعتراض مردم و درگیری بین نیروهای حزب

دمکرات و گروه کومه‌له شد. از تلفات احتمالی گزارشی در دست نیست.⁽¹⁾

در درگیری بین عوامل کومه‌له و حزب دمکرات در روستای بیتوش در جنوب‌غربی سردشت نیز 3 تن از افراد حزب دمکرات مجروح شدند. در این درگیری عناصر گروه کومه‌له فرمانده عملیاتی حزب دمکرات را دستگیر کردند.⁽²⁾

1

نیروهای سپاه امروز درپی اطلاع از حضور افراد مسلح در منطقه منگل جنگل‌های آمل (در غرب جاده هراز)، وارد عمل شده و در اولین ساعات بامداد، به محل تجمع این افراد نزدیک شدند. افراد مسلح که از حضور نیروهای سپاه آگاه شده بودند، با تیراندازی به‌طرف آنها 3 تن از پاسداران را به شهادت رسانده و درحالی‌که تعدادی از لوازم و تجهیزات خود را به جا گذاشته بودند، از منطقه فرار کردند. نیروهای سپاه نیز به تعقیب آنان پرداختند و در درگیری مجددی که روی داد 3 تن دیگر از افراد خودی شهید و 3 تن زخمی شدند، 2 تن از افراد مسلح نیز کشته و تعدادی زخمی شدند. با تاریک‌شدن هوا، بقیه افراد مسلح نیز از منطقه گریختند.

باتوجه‌به مدارک به‌دست‌آمده و شناسایی کشتگان معلوم شد که افراد مسلح از بقایای گروه اتحادیه کمونیست‌ها (سیاه‌جامه‌گان) بودند که از اول اسفندماه، وارد جنگل شده و قصد داشتند با تصرف برخی روستاهای منطقه و بستن راه هراز تشکیلات ازهم‌پاشیده این اتحادیه را بازسازی کنند. وسایل و ادواتی که در این عملیات به دست نیروهای خودی افتاد عبارت‌اند از: 2 قبضه ژ3، 30 عدد خشاب، 27 تخته پتو، تعداد فراوانی لباس گرم، مبلغ 200 هزار ریال وجه نقد و تعدادی وسایل و ادوات نظامی.⁽³⁾

2

در تهران، سه نفر از عوامل سازمان مجاهدین خلق (منافقین) به‌سوی یکی از واحدهای گشت ثارالله سپاه تیراندازی کرده و گریختند. در این حادثه کسی آسیب ندید.⁽⁴⁾

در شهرستان علمده (رویان) مازندران نیز عناصر این سازمان در یک سرقت مسلحانه مبلغ 340 هزار ریال موجودی صندوق یک بانک را ربودند.⁽⁵⁾

3

واحد امداد جبهه جمعیت هلال‌احمر 1064 تن از امدادگران این جمعیت را همراه مقادیر زیادی لوازم و وسایل مورد نیاز جبهه‌ها و یک دستگاه آمبولانس اهدایی خانواده امدادگر شهید نوچیان به مناطق جنگی اعزام کرد. به نوشته روزنامه کیهان، روابط عمومی جمعیت هلال‌احمر با اعلام این مطلب ترکیب هیئت اعزامی و نوع و میزان وسایل و لوازم اهدایی را بدین شرح اعلام کرده است:

جمع کل نیروهای امدادگر اعزامی به مناطق جنگ 1064 نفر شامل 693 امدادگر،

163 راننده، 102 متخصص فنی، 20 نفر آشپز، 36 پزشکیار، 49 نفر بهیار و یک نفر پزشک است. همچنین همراه این گروه تعدادی از کالاهای مورد نیاز جبهه‌ها شامل: 132 قطعه لوازم یدکی؛ 80 عدد شمع اتومبیل؛ 20 عدد پلاتین؛ 30 کیلو کاربیت؛ 30 عدد باطری ماشین؛ یک دستگاه آپارات کامل؛ یک دستگاه شارژ باطری؛ یک دستگاه موتور جوشکاری؛ 30 عدد صافی بنزین؛ 40 قوطی روغن ترمز؛ 8 حلقه لاستیک با تیوپ نیز به مناطق جنگی ارسال شده است.⁽¹⁾

از نقاط مختلف کشور نیز در طول دو روز گذشته، کمک‌های نقدی و هدایای مردمی به این شرح به جبهه‌های جنگ ارسال شده است: مردم خراسان 50 کامیون شامل خواربار، پوشاک و مواد پاک‌کننده؛ شرکت‌کنندگان در نمازجمعه خورموج مبلغ 000,250 ریال؛ دانش‌آموزان این شهرستان یک کامیون گونی خالی، دارو، مواد غذایی، پوشاک و مبلغ 000,220 ریال؛ مردم بیرجند 45 کامیون شامل مواد غذایی، پوشاک و گوسفند؛ مردم شهرستان میناب 11 قطعه سکه اشرفی و 32 قطعه زیورآلات طلا؛ مردم شهرستان هریس آذربایجان یک کامیون لبنیات، یک کامیون مواد غذایی، یک کامیون لباس گرم و کمپوت و 000,500,1 ریال وجه نقد و 8 قطعه طلا؛ مردم روستای علی‌آباد کتول 000,100 ریال وجه نقد و مقداری مایحتاج رزمندگان؛ نهضت سوادآموزی ساری و چند روستا و مدارس استان مازندران و ماهیگیران شیلات حقیقت‌کار و خزآباد و اداره پست استان مبلغ 000,807 ریال، ماهیگیران چابکسر 3 فروند قایق موتوری و مبلغ 000,160 ریال؛ مردم روستای قلعه چهارده دامغان 3 حلقه انگشتر طلا، مقداری لباس، قند، پسته، نبات، گندم، آرد و مبلغ 000,200 ریال؛ مردم بخش چاپشلو و روستاهای اطراف از توابع شهرستان درگز مبلغ 465,402 ریال وجه نقد، 253,13 کیلو گندم، 424 کیلو کشمش، 2817 کیلو سیب‌زمینی، 131 کیلو پیاز، 21 کیلو روغن، 18 رأس گوسفند، پودر رخت‌شویی و صابون، 456 عدد سکه طلا، 2 عدد سکه نقره، یک کیلو نخود و 50 کیلو لوبیا؛ مردم باختران یک کامیون لواش؛ مردم شهرک طاوسیه از توابع شهر قدس تهران 8 کارتن مربا، 6 کارتن قند، 3 کارتن چای، 8 کارتن دارو، 2 کارتن سکنجبین، شکر 10 کیلو، پنبه 2 گونی، خشکبار 1 کارتن، باتری 2 کارتن، گونی خالی 1500 عدد؛ شهرستان مرودشت یک دستگاه وانت همراه با مواد غذایی، مبلغ 000,39 ریال وجه نقد؛ اهالی روستای گله‌زن 900,17 ریال وجه نقد و اهالی روستای رام‌جرد 230 کیلو قند و شکر؛ اعضای انجمن اسلامی ادارات و کارکنان مدارس و بیمارستان‌های قائم‌شهر 11 کیسه برنج، 2 کیسه سیب‌زمینی، 12 تخته پتو، 120 دست انواع پوشاک، 20 کارتن کمپوت، 160 شیشه مربا و 6 کارتن دارو، 1 کارتن مسواک و خمیردندان، 6 کارتن پودر رخت‌شویی و صابون، 12 جعبه پرتقال و مبلغ 400,366 ریال وجه نقد؛ صندوق قرض‌الحسنه توحید سمنان مبلغ 000,000,3 ریال؛ مردم بخش صحنه استان کرمانشاه و روستاهای تابعه مبلغ 600,546,3 ریال؛ کارکنان دفتر شهید محراب آیت‌الله دستغیب مبلغ 450,271 ریال؛ کارکنان

روستای دومیش تپه بندرترکمن یک روز حقوق ماهانه؛ اهالی روستای دره کاشان مبلغ 700,587 ریال وجه نقد، 200 کیلو خشکبار، 20 کیلو برنج، یک حلب روغن، 55 شیشه گلاب، 32 کیلو قند، 165 قالب صابون و پودر لباس‌شویی و کارکنان و دانش‌آموزان دبیرستان سمیه منطقه آران مبلغ 000,60 ریال وجه نقد، مقداری مربا و لباس گرم.⁽¹⁾

1

روابط عمومی سازمان اوقاف اعلام کرد: ستاد بازسازی مساجد و اماکن متبرکه مناطق جنگ‌زده مستقر در سازمان مرکزی اوقاف، موفق شده است در شهرستان‌های دزفول و شوش کار بازسازی 19 مسجد و حسینیه دیگر را - که براثر جنگ تحمیلی ویران شده بود - به اتمام برساند و آماده بهره‌برداری کند.⁽²⁾

2

امروز آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور با امام‌جمعه، اعضای حزب جمهوری اسلامی و دانشجویان و طلاب حوزه‌های علمیه شهرستان اردکان دیدار و مطالبی را بیان کرد. مقاومت دربرابر زورگویی دولت‌های بزرگ، نقش ایستادگی مردم در تثبیت نظام، تأکید بر برآورده‌شدن نیازهای رفاهی مردم در پرتو انقلاب، تداوم تلاش بیگانگان برای دوری مردم از انقلاب و ایجاد شکاف در یکپارچگی مردم از محورهای سخنان رئیس‌جمهور بود.

آیت‌الله خامنه‌ای در بخشی از سخنان خود گفت: همه قدرت‌های بزرگ دنیا و سلطه‌گر جهانی بدانند که ما برحسب ضرورت‌ها و زیر فشار، یک سر سوزن از مواضع خود تخطی نخواهیم کرد و به‌طرف آنها متمایل نخواهیم شد و این آرزو را ابرقدرت‌ها در دنیا به گور خواهند برد که ملت ایران و انقلاب اسلامی ایران تجربه بعضی تحولات کشورهای به‌ظاهر انقلابی را تکرار کند.

رئیس‌جمهوری ضمن تأکید بر اینکه آن روزی که جامعه بخواهد از اصول خود تخطی کند و این انقلاب بخواهد منحرف شود ما وجود نخواهیم داشت، گفت: تا ما هستیم ممکن نیست زیر فشار هیچ نیرویی به این‌طرف و آن‌طرف گرایش پیدا کنیم و تنها چیزی که افق آینده را در نظر ما روشن و امیدبخش می‌کند اتکا به خدا و مردم است.

آیت‌الله خامنه‌ای افزود: شما مردم بدانید که حضور شما در این صحنه عظیم و پرخطر توأم با شهادت توانسته است در سطح دنیای کنونی یک انقلاب را نگاه دارد و یک جامعه‌ای را سازمان دهد که همه دنیا از آن شگفت‌زده‌اند. رئیس‌جمهوری با اشاره به اینکه دشمن می‌کوشد تا مردم را از صحنه خارج کند و آرمان‌های معنوی و انقلابی را در ذهن مردم به آرزوهای حقیر و کوچک مادی تبدیل کند، گفت: دشمن درحالی‌که سعی دارد نگذارد اصول انقلاب به‌صورت یک هدف و یک امید برای مردم مطرح باشد، فواید انقلاب را که فرع بر انقلاب

است می‌خواهد برای این و آن اصل قرار دهد، وقتی مسئله رفاه برای مردم به‌صورت یک آرزوی منهای انقلاب مطرح شود آن‌وقت هر قشری از اقشار مردم یک چیز مورد نظر برایش اهمیت پیدا خواهد کرد و اینجاست که اول اختلاف است.

وی افزود: همان مغزهایی که برای حمله رژیم متجاوز عراق به ایران نقشه ریختند و برای محاصره اقتصادی مردم ایران برنامه‌ریزی کردند، همان مغزها امروز درحال توطئه هستند تا ملت ما را از یکپارچگی بیندازند و ما امروز موظفیم تا انقلاب را از توطئه شرق و غرب و نفوذ اجانب حفظ کنیم.⁽¹⁾

1

حجت‌الاسلام محمد یزدی نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی، در جلسه امروز مجلس در اعتراض به بمباران دیروز شهر دهلران و سکوت کشورها و سازمان‌های بین‌المللی دراین‌باره، گفت:

رژیم بعثی صهیونیستی با حمله هوایی به شهر مقاوم دهلران و با به‌کارگرفتن بمب‌های خوشه‌ای، تعدادی از هم‌وطنان مسلمان ما را به شهادت رسانده است. ما فکر می‌کنیم که حرفمان آن‌قدر روشن است که دنیای تاریک هم اکثراً می‌فهمد، گرچه خود را به نافهمی یا ناشنوایی می‌زند. ما می‌گوییم که متجاوز باید خاک وطن اسلامی را ترک کند، متجاوز باید محاکمه شود تا فکر تجاوز در مغز کس دیگری راه نیابد و خسارات جنگ باید پرداخت شود. با این‌قبیل اقدامات، هیچ‌گاه این مفاهیم مبهم نخواهد شد، بلکه روشن‌تر خواهد گردید. یعنی داعیه‌های صلح‌جویی و صلح‌خواهی را این اقدامات مشخص می‌کند که چه مفهومی دارد و حرف ما را روشن‌تر می‌سازد. ما مطمئن هستیم که برای رسیدن به نقطه‌های نزدیک به پایان فاصله زیادی نداریم و با این‌قبیل عملیات‌ها هرگز نه‌تنها تردید یا ابهامی به وجود نمی‌آید بلکه استقامت و مقاومت بیشتر می‌شود.⁽²⁾

2

سرهنگ علی صیاد شیرازی فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی، در مراسمی که با حضور امام‌جمعه باختران و جمعی از علما، روحانیون و مقامات این استان تشکیل شده بود، درباره برنامه نظامی آتی ایران گفت: ما حمله جدیدی را با نام والفجر آغاز کرده‌ایم و مطمئن باشید که دیگر نامی جدید برای حملات نخواهیم گذاشت و این آخرین حمله ما خواهد بود.⁽³⁾

3

هم‌زمان با آغاز نشست وزیران خارجه کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها در هند، نخست‌وزیر این کشور نیز بر تلاش برای پایان‌دادن به جنگ ایران و عراق تأکید کرد.

امروز خبرگزاری عراق از دهلی‌نو گزارش داد که خانم ایندیرا گاندی نخست‌وزیر هند،

اعلام کرده است که برای خاتمه‌دادن به جنگ ایران و عراق از هیچ کوششی دریغ نخواهد کرد. وی به هیئتی از نمایندگان پارلمان هند گفت که این کشور بیشترین اهمیت را برای لزوم برقراری یک صلح عادلانه و فوری بین ایران و عراق، قائل است.

طبق همین گزارش، "مجمع اتحاد ملی هند" از خانم گاندی خواسته است تا حداکثر کوشش خود را برای خاتمه‌دادن به درگیری ایران و عراق ازطریق دستیابی به یک توافق عمومی درمورد این مسئله در اجلاس سران جنبش عدم‌تعهد به‌کار گیرد. رئیس مجمع اتحاد ملی هند به‌همراه معاون و گروهی از اعضای پارلمان امروز ضمن ملاقات با خانم گاندی یادداشتی را دراین‌خصوص به وی تسلیم کردند.⁽¹⁾

درعین‌حال، وزیران خارجه کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها امروز نخستین جلسه دوروزه خود را برای بررسی نتایج اجلاس کارشناسان - که ظرف دو روز گذشته در دهلی‌نو برپا بود - و همچنین تعیین نهایی قطعنامه صادره و دستور کار اجلاس سران - که از روز دوشنبه آینده به‌مدت پنج روز در دهلی‌نو برپا خواهد شد - تشکیل دادند. با پایان‌یافتن اجلاس دوروزه کارشناسان کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها، امروز (پنجشنبه) نتایج این مذاکرات تقدیم اجلاس وزرای خارجه عضو جنبش خواهد شد.⁽²⁾

1

ماجرای دستگیری صادق طباطبایی در آلمان و وقایع متعاقب آن، با موضع‌گیری تهدید‌آمیز یک سازمان فلسطینی علیه آلمان دراین‌زمینه، وارد مرحله جدیدی شده است.

خبرگزاری جمهوری اسلامی امروز از بُن گزارش داد: یک منبع سازمان فلسطینی "فتح الثوره" به خبرنگار این خبرگزاری در این شهر اطلاع داده که سازمان مزبور اوایل هفته جاری، در نامه‌ای دولت آلمان غربی را تهدید کرده است که اگر حداکثر تا دوشنبه آینده، صادق طباطبایی از زندان آزاد نشود، علیه منافع آن کشور دست به اقدام نظامی خواهد زد. این منبع افزود: در نامه مزبور که توسط سفیر کویت در امارات متحده عربی برای وزیر خارجه آلمان فرستاده شده ضمن اشاره به خدمات صادق طباطبایی به آرمان فلسطین، از دولت آلمان خواسته شده است که وی را از اتهامات وارده تبرئه و از وی اعاده حیثیت کند و مسببین اصلی این ماجرا را معرفی و محکوم کند.⁽³⁾-⁽⁴⁾

از سوی دیگر، امروز اعلام شد که وزارت خارجه آلمان غربی، به سؤالات دادگاه ایالتی دوسلدورف درباره قرار ملاقات طباطبایی در محافل دولتی آلمان پاسخ خواهد داد؛ این درحالی است که امروز این دادگاه برای ادامه بررسی پرونده طباطبایی تشکیل جلسه داد، ولی سخنگوی دادگاه اعلام کرد امروز دراین‌باره تصمیم نهایی اتخاذ نخواهد شد.⁽⁵⁾

1

درپی سخنان روز گذشته آقای هاشمی رفسنجانی در دیدار با رئیس مجلس ملی خلق الجزایر درباره بحران به‌وجودآمده در قیمت نفت، امروز رادیو بی‌بی‌سی در واکنشی به سخنان آقای هاشمی اعلام کرد:

«دیروز حجت‌الاسلام رفسنجانی گفت که توطئه‌ای در سازمان اوپک در جریان است تا به ایران و سایر کشورهای محروم ازنظر اقتصادی ضربه‌ای وارد آید. او گفت که یکی از دستاوردهای عمده انقلاب ایران افزایش بهای نفت بوده است و ایران به هر قیمتی که شده از کاهش بهای نفت جلوگیری خواهد کرد. او نگفت که ایران چگونه می‌خواهد از کاهش بهای نفت جلوگیری کند، اما از کشورهای منطقه خلیج‌فارس خواست که خود را تسلیم توطئه‌ای که گفت، نکنند و از لیبی، ونزوئلا و اندونزی خواست که در مقابل پایین‌آمدن بهای نفت عکس‌العمل شدیدتری نشان دهند. از هنگامی‌که در ماه ژانویه، سازمان اوپک نتوانست درمورد مقدار تولید و بهای نفت به توافق دست یابد، مقامات جمهوری اسلامی جهان سرمایه‌داری و به‌خصوص امریکا را مسبب کاهش بهای نفت دانستند و رهبران ایران عربستان سعودی را متهم کردند که در توطئه پایین‌آمدن مقدار صادرات نفت ایران و نیز کاهش بهای آن آلت دست امریکاست.»⁽¹⁾

2

رایزنی‌های غیرعلنی وزرای نفت برخی کشورهای صادرکننده نفت اوپک امروز نیز در لندن ادامه یافت.

رادیو کلن دراین‌باره گزارش داد:

«وزرای نفت کشورهای عضو سازمان ممالک صادرکننده نفت اوپک قصد دارند امروز در چهارچوب مذاکراتی محرمانه با یکدیگر برای جلوگیری از مبارزه بی‌امان بر سر بهای نفت تلاش نمایند. نمایندگان ونزوئلا، نیجریه و امارات متحده درحال‌حاضر در لندن، اقامت دارند. در محافل سازمان اوپک گفته شد که در این مشاورات احتمالاً وزرای کویت، الجزایر، اندونزی و وزیر نفت عربستان سعودی (یمانی) شرکت خواهند کرد. به‌موازات مذاکره بر سر کاهش بهای نفت ازطرف سازمان اوپک و فروش هر بشکه نفت برابر با 29 دلار، مسئله محدودنمودن میزان استخراج نفت نیز مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت. به نظر کارشناسان، میزان استخراج احتمالاً در روز 17 میلیون و 500 هزار بشکه در هر روز تعیین خواهد شد.»⁽²⁾

بی‌بی‌سی نیز درباره این مذاکرات و نتایج احتمالی آن گفت:

«حتی اگر ملاقات وزیران در لندن، که ایران در آن حضور ندارد، به‌نوعی موافقت نائل شود، باز ارائه نتایج آن به جلسه‌ای متشکل از همه سیزده کشور اوپک خالی از مشکلات نخواهد بود. آنها ضمناً با مشکل ترغیب تولیدکنندگان نفت خارج از سازمان اوپک به همکاری نیز

مواجه هستند. بااینکه جلسه کنونی وزیران نفت اوپک در لندن برگزار می‌شود، بریتانیا خود را با بی‌نیازی از هرگونه ارتباطی با آن دور نگه می‌دارد. بریتانیا به حداکثر ممکنه نفت تولید می‌کند و تا هنگامی‌که این تولید سودآور باشد از میزان آن نخواهد کاست، چون هزینه تأسیسات نفت دریای شمال به‌اندازه‌ای زیاد است که تولیدنکردن نفت از تولید آن هزینه کمتری نخواهد داشت. ضمناً بریتانیا تاحد لازم خود را از اوپک دور نگه می‌دارد تا دوستان خود را متقاعد کند که در تثبیت قیمت نفت دخالتی ندارد، بلکه سیاستش در تعیین قیمت نفت مبتنی‌بر روند بازار است. به‌هرحال، مکزیک با اوپک همکاری نزدیک دارد و حتی ممکن است نماینده‌ای به جلسه وزیران نفت اوپک به لندن بفرستد. منافع مکزیک و کیفیت تولید نفتش با اوپک همسانی بیشتر دارد. اگر این جلسه توفیقی در آماده‌کردن زمینه برای یک توافق کلی حاصل نکند، احتمال بروز جنگ قیمت بیشتر خواهد شد.»⁽¹⁾

1

آسوشیتدپرس خبر داد نماینده وزیر نفت ونزوئلا به‌منظور ترغیب آقای غرضی وزیر نفت ایران، برای حضور در مذاکرات لندن به ایران سفر کرده است. به گزارش این خبرگزاری، اومبرتو کالدرون برتی وزیر نفت ونزوئلا، در تلاش برای جلب مشارکت جمهوری اسلامی با کشورهای تولیدکننده جهت جلوگیری از یک جنگ قیمت، نماینده خود را راهی تهران کرده است.

یک مقام رسمی ونزوئلایی که مایل نیست نامش فاش شود گفت: دکتر گارسیا کورونادو از وزارت انرژی و معادن ونزوئلا اوایل وقت روز پنجشنبه از کویت راهی تهران شد تا در ملاقاتی دوروزه با محمد غرضی وزیر نفت ایران گفت‌وگو کند.

این مقام رسمی که عضو هیئت کورونادو است، گفت که وی حامل نامه‌ای برای غرضی است. وی افزود: کورونادو در دو روز گذشته در کویت، با نمایندگان کشورهای عرب تولیدکننده نفت در خلیج‌فارس مشورت‌هایی کرده است.⁽²⁾

2

مجله نیوزویک در شماره اخیر خود نوشته است مقامات امریکایی بر این باورند که شوروی تصمیم گرفته است که در جنگ ایران و عراق، از عراق حمایت کند.

به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی از واشنگتن، نشریه مذکور با ذکر این نکته که روابط مسکو با تهران در چند ماه اخیر رو به تیرگی گذاشته است به دستگیری رهبر کمونیست‌های ایران به‌اتهام جاسوسی برای شوروی اشاره کرده و از قول مقامات امریکایی نوشته است: شوروی امید بهبودی روابط با ایران را از دست داده و محموله‌های بزرگ اسلحه به عراق می‌فرستد.⁽³⁾

1

هفته‌نامه الجهاد (چاپ الجزایر)، به نقل از منابع مطلع اعلام کرده است که عراق اخیراً شروع به خارج‌کردن ذخایر ارزی خود از کشورهای خارجی و واریز آنها به بانک رافدین قاهره کرده است.

به نوشته الجهاد، این اقدامات درپی وخامت اوضاع اقتصادی عراق انجام شده است؛ زیرا مقامات آن کشور نگران این مسئله هستند که درپی ناتوانی در پرداخت دیون خارجی، حساب‌های این کشور در بانک‌های خارجی به نفع شرکت‌های طلبکار مسدود شود.⁽¹⁾

2

امروز مأموران نظامی دولت پاکستان یک دانشجوی عضو انجمن اسلامی و یک کارمند سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران در کراچی را دستگیر کردند. 5 دانشجوی دیگر عضو انجمن اسلامی که پیش‌تر دستگیر شده بودند نیز پس از 11 روز اسارت، آزاد شدند.

این دستگیری‌های پی‌درپی و بی‌هدف به‌دنبال انفجار بمب در 5 مؤسسه فرانسوی در پاکستان انجام می‌گیرد، اما تاکنون به نتیجه‌ای که حاکی‌از دخالت ایرانیان در ماجرا باشد نرسیده است.⁽²⁾

ضمیمه گزارش169: ماجرای دستگیری صادق طباطبایی در فرودگاه دوسلدورف آلمان و اختلافات بین وزارت خارجه و وزارت کشور آلمان درخصوص مصونیت سیاسی وی

صادق طباطبایی اواخر دی‌ماه سال جاری، به‌اتهام حمل مواد مخدر در فردگاه دوسلدورف آلمان بازداشت شد. متعاقباً روز سوم اسفند، خبرگزاری آلمان اعلام کرد که دادگاه دوسلدورف، پس از پذیرش برخورداری صادق طباطبایی از موقعیت دیپلماتیک، وی را آزاد کرد.⁽³⁾باوجوداین، درحالی‌که قرار بود روز جمعه ششم اسفند، در دادگاه دوسلدورف به این پرونده رسیدگی شود، روز پنجشنبه پنجم اسفند، به‌علت مخالفت شعبه 12 دادگاه دوسلدورف با اعطای مصونیت سیاسی به طباطبایی، وی مجدداً دستگیر شد. در همین حال، خبرگزاری جمهوری اسلامی روز ششم اسفند، ضمن اشاره به اختلاف‌نظر بین وزرای دولت آلمان درخصوص ماجرای دستگیری صادق طباطبایی، از بن گزارش داد: «درحالی‌که وزیر خارجه آلمان دیتریش گنشز، خواهان به‌رسمیت شناخته‌شدن مصویت سیاسی اوست، وزیر کشور آلمان فردریش زیمرمان، نگرانی شدید خود را دراین‌باره ابراز کرده است.⁽⁴⁾به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، رادیو آلمان روز جمعه در خبری دراین‌مورد، گزارش داد که دادگاه دوسلدورف ضمن مخالفت با مصونیت سیاسی طباطبایی اعلام کرد که وی «در 13 ژانویه با سفیر آلمان در تهران، مذاکرات سیاسی نداشته است و این ملاقات خصوصی بوده است.» این دادگاه همچنین رسیدگی به پرونده طباطبایی را به روزهای بعد موکول کرد.⁽⁵⁾

روزشمار جنگ جمعه 13 اسفند 1361 18 جمادی‌الاول 1403 4 مارس 1983

1

مناطق مسکونی آبادان و خرمشهر همچنان آماج گلوله‌باران توپخانه‌های ارتش عراق قرار دارند و حملات عراق به این دو شهر در دو روز اخیر، یک شهید و 16 زخمی بر جای گذاشته است.

در گلوله‌باران امروز آبادان یک تن زخمی و 4 منزل مسکونی ویران شد. گلوله‌باران خرمشهر نیز 7 زخمی بر جای گذاشت.⁽¹⁾دیروز نیز در گلوله‌باران شهرهای آبادان و خرمشهر یک نفر به شهادت رسید، 8 تن زخمی شدند و 2 منزل مسکونی نیز تخریب شد.⁽²⁾

2

امروز براثر اقدامات عناصر مسلح ضدانقلاب در استان آذربایجان غربی 5 تن شهید و 15 نفر زخمی شدند. مهاجمان مسلح غیرقانونی 10 تن از اهالی یک روستا را نیز به گروگان بردند.

در اشنویه پس از پایان مراسم نمازجمعه، که امروز در مسجد جامع این شهر برگزار شد، عده‌ای از وابستگان به گروه‌های مسلح غیرقانونی چندین نارنجک به‌طرف نمازگزاران پرتاب کردند که موجب شهادت 3 تن از نیروهای سپاه و زخمی‌شدن 13 تن دیگر ازجمله 3 پاسدار شد.⁽³⁾

در مهاباد نیز افراد وابسته به گروه‌های مسلح برانداز یکی از نیروهای بسیج را از پشت سر هدف گلوله قرار داده و به شهادت رساندند.⁽⁴⁾

یکی از نیروهای بسیج شهرستان خوی نیز به‌دست افراد مسلح ناشناس ترور شد و به شهادت رسید.⁽⁵⁾

همچنین در شمال ارومیه، نیروهای حزب دمکرات کردستان به روستای شیعه‌نشین علی‌کندی حمله کردند. براثر این حمله 2 نفر از اهالی روستا زخمی شدند، یک خانه آتش گرفت و یک دستگاه مینی‌بوس آسیب دید. نیروهای این حزب 10 نفر از اهالی روستا را نیز به گروگان گرفته و با خود بردند.⁽⁶⁾

1

امروز 6 نفر از افراد گروه‌های معارض چپ‌گرا در شهرهای تهران، اصفهان و گنبد، با تلاش مردم و نیروهای امنیتی دستگیر شدند.

درپی وقوع یک انفجار در منزلی در خیابان خوش تهران، اهالی محل یکی از ساکنان منزل را که از افراد سازمان مجاهدین خلق (منافقین) بود دستگیر کرده و به نیروهای کمیته تحویل دادند.⁽¹⁾-⁽²⁾

در گنبد، 3 تن از افراد سازمان چریک‌های فدایی خلق و در اصفهان نیز یک نفر از افراد حزب رنجبران و یک تن از وابستگان به گروه کومه‌له دستگیر شدند.⁽³⁾

2

رئیس مجلس، اصلی‌ترین مباحث خود را در نمازجمعه امروز تهران به اجلاس آتی سران جنبش عدم‌تعهد در هند اختصاص داد.

آقای هاشمی رفسنجانی در خطبه دوم نمازجمعه امروز تهران، به مناسبت نزدیک‌شدن به زمان برگزاری اجلاس سران عدم‌تعهد، ضمن اشاره به نفوذ ابرقدرت‌ها در این جنبش، از حضور بعضی کشورهای وابسته به شرق و غرب در این جنبش انتقاد کرد و گفت: «آیا "صدام" غیرمتعهد است؟ چه غیرمتعهدی که شرق و غرب به او کمک می‌کنند که در آنجا بماند و انقلاب اسلامی را که باید در خدمت منطقه قرار بگیرد، تضعیف کند و اسباب زحمت فراهم نماید؟ بااین‌وجود، کشورها و افراد غیرمتعهد و درعین‌حال، متعهد به افکار - به‌طور نیم‌بند - وجود دارند که می‌توانند مفید باشند و تصمیمات خوبی بگیرند، منتها در خطبه عربی توضیح داده‌ام که ابرقدرت‌ها به‌منظور جلوگیری از اتخاذ تصمیم‌های مفید، در آستانه برگزاری کنفرانس غیرمتعهدها، به جوسازی پرداخته‌اند؛ قضیة اوپک را مطرح می‌کنند، جنگ ایران و عراق را پیش می‌آورند و منازعاتی را که این روزها به اسم شیعه و سنی در پاکستان روی داده است، در دستور کار قرار می‌دهند. به هر مسئله‌ای که در کشورهای گوناگون است دامن می‌زنند تا بین افرادی که به آنجا رفته‌اند اختلاف بیندازند و وضعی به وجود آورند که آنها نتوانند به جایی برسند و فقط بتوانند دعواهای خود را حل کنند و این‌گونه مسائل، مانع تصمیم‌گیری درست آنها بشود.»

رئیس مجلس در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اقدامات ابرقدرت‌ها برای ممانعت از تصمیم‌گیری صحیح اعضای این جنبش، درمورد تاثیرگذاری هیئت ایرانی در اجلاس سران عدم‌تعهد اظهار کرد: «[اعضای جنبش عدم‌تعهد] صدویک کشورند. این صدویک کشور، اگر در مقابل سازمان ملل غیرمتعهد بودند، این سازمان چه می‌توانست بکند؟ اگر اینها تصمیم بگیرند و رأی واحدی در سازمان ملل بدهند، می‌توانند "حق وتو" را در سازمان ملل حذف کنند اما عوامل نفوذی غربی‌ها و جوسازی مستکبران، نمی‌گذارند تصمیم درستی گرفته شود. ما امیدواریم که هیئت ایرانی بتواند در کنفرانس، منشأ اثر باشد.»⁽⁴⁾

1

در مراسم نمازجمعه امروز تهران، نخست‌وزیر به‌عنوان سخنران پیش از خطبه‌های نماز مطالبی را بیان کرد که اصلی‌ترین محورهای آن عبارت‌اند از: نقش اصلی وحدت مردم در پایداری حکومت؛ کارکرد اساسی غیرمتعهدها درصورت داشتن استقلال رأی و استقلال عمل در حیطه نظام بین‌الملل؛ تأکید بر حفظ عدم وابستگی و استقلال ایران در تصمیم‌گیری و تأثیر این امر در حوزه‌های فرامرزی و به‌ویژه در میان قشرهای مستضعف کشورهای دیگر؛ بحران قیمت نفت و تلاش برخی کشورها در پایین‌آوردن قیمت آن برای تضعیف پایه‌های اقتصادی ایران؛ بررسی مشکلات اقتصادی ایران و امیدواری به پشت سر گذاشتن این مشکلات با کمک و یاری مردم.

نخست‌وزیر در بخشی از سخنان خود گفت:

«امروز اگر ما می‌توانیم محل جنبش غیرمتعهدها را از بغداد - که الآن پایتختی درحقیقت برای منافع ابرقدرت‌هاست - به دهلی منتقل کنیم و دماغ استکبار جهانی را در منطقه به خاک بمالیم، آنها را به وحشت بیندازیم و ایادی قدرت‌های بزرگ را مضطرب کنیم، به‌خاطر همین حضور است. ما سلاح دیگری نداریم، ما اسلحه دیگری نداریم. سلاح ما همین شعارهای ماست، شعارهای الله‌اکبر ماست... امروز قدرت‌های ارتجاعی در منطقه پیوند خودشان را قوی‌تر می‌کنند، برای چه؟ برای ترس از همین سلاح، سلاحی که در دستان ملت نیرومند ماست، این سلاح، سلاح مجهزشدن به ارزش‌های الهی است، ایمان‌آوردن به قدرت خدایی است، اعتقاد پیداکردن به برپایی جامعه‌ای براساس موازین اسلامی است.

... نفی شرق و نفی غرب به‌تنهایی نمی‌تواند یک ملتی را نجات بدهد، نمی‌تواند یک ملتی را مجهز به سلاح‌هایی بکند که بتواند در مقابل هجوم و یورش وحشیانه قدرت‌های بزرگ مقاومت بکند. ما وقتی شرق و غرب را نفی می‌کنیم، وابستگی را نفی می‌کنیم، داخل بلوک‌بندی‌های سیاسی و نظامی نمی‌شویم، می‌خواهیم اقتصادی مستقل به وجود بیاوریم، یک چیز مثبتی هم باید داشته باشیم که به‌جای نفی‌کردن‌ها بگذاریم. بیشتر کشورهایی که شعار عدم‌تعهد دادند به‌جای این خلأ ناشی از نفی شرق و غرب شعارهای ملی‌گرایانه را گذاشتند ... این شعارها می‌تواند در یک برهه‌ای نیروهایی را در داخل ملتی منسجم کند، ولی عملاً همین شعارها و شعارهای ملی‌گرایانه می‌تواند دالانی و کانالی باشد که استعمار نو دوباره از آن کانال به داخل این کشورها برگردد.

... ما درعین‌حالی که به‌طور عمیق این شعار را می‌دهیم، جمهوری اسلامی را هم داریم (تکبیر حضار) یعنی ما به شعار نه شرقی نه غربی بسنده نمی‌کنیم، بلکه ارزش‌هایی داریم، خودمان معیارها و ملاک‌هایی داریم که بر صحنه می‌آوریم، الگو ارائه می‌دهیم و درست در اینجاست که فلسفه آمیختگی سیاست و دیانت روشن می‌شود. آن چیزی که ما را قادر می‌سازد چهار سال روی پای خودمان بایستیم، علی‌رغم این‌همه توطئه‌ها محاصره اقتصادی، توطئه کودتا، سازمان‌دادن حرکت‌های تروریستی، ماجرای کردستان، جنگ تحمیلی، ماجرای طبس و هزاران توطئه سیاسی، اقتصادی و چیزهای دیگر، به‌خاطر این است که ما در نفی‌کردنمان دچار خلأ نبودیم بلکه با یک ارزش‌های توانمندی این خلأ را پر کردیم و با اتکا به اسلام و موازین اسلامی و رهبری اسلامی توانستیم به

پیچیده‌ترین مسائل جهان امروز پاسخی درخور بدهیم ... اینها به برکت همان جمهوری اسلامی است، به برکت آمیختگی سیاست و دیانت و جدانبودن این دو از هم است، به‌خاطر روی‌آوردن به ارزش‌هایی است که در فطرت الهی و زلال تمام انسان‌های محروم جا دارد، سابقه دارد. ...

الآن بحث جنگ قیمت درزمینه نفت است. شما برادران و خواهران این مسئله را شنیده‌اید. توطئه‌ای برای پایین‌آوردن قیمت نفت به این خیال باطل که با پایین‌آوردن درآمدهای کشور ما که کشوری درحال‌جنگ است، ما را به زانو دربیاورند، به ما فشار وارد بیاورند، ما را به‌سمت آن چارچوب هایی که خود مطرح می‌کنند، برانند. یک عده از این سران ارتجاعی در منطقه نشسته‌اند و دراین‌زمینه صحبت می‌کنند و نقشه و خط‌ونشان می‌کشند، ولی ما در دو سال گذشته، نشان دادیم حتی در موقعیتی که با توطئه‌های سازمان‌یافته، خرید نفت از کشور ما به اقل خود برسد، به‌خاطر حضور یکپارچه ملت در صحنه، به‌خاطر اینکه این نظام، نظامی است مردمی و بر پایه اصول مکتب اداره می‌شود، این نوع توطئه‌ها نمی‌تواند نه در سرنوشت جنگ و نه در سرنوشت تصمیمات انقلابی کشور ما اثری داشته باشد (تکبیر حضار) ما یاد گرفتیم که به همان اندازه که درآمد داشته باشیم، بخوریم و خرج کنیم و با همین چیزی که می‌توانیم به دست بیاوریم چرخ‌های مملکت را به گردش دربیاوریم. ما راه‌های مقابله با این توطئه‌ها را توانستیم پیدا کنیم و این توطئه‌ها نمی‌تواند بر تصمیمات ما اثری بگذارد.

امروز به یمن همین حضور یکپارچه مردم در صحنه و با توسل به سیاست‌هایی که از شعار اصلی مردم؛ یعنی شعار نه شرقی و نه غربی جمهوری اسلامی متأثر بوده، وضعیت اقتصادی ما بسیار قوی‌تر، نیرومندتر و استوارتر از سال‌های گذشته است. کارخانه‌های ما بعد از مدت‌ها رکود کم‌کم، یکی پس از دیگری به حرکت درمی‌آیند. گرچه هنوز به ظرفیت اسمی خودشان نرسیده‌اند، اگرچه ما انتظار داریم تولید این کارخانه‌ها با شرکت و فعالیت کارگران عزیز ما بازهم زیادتر و بیشتر شود که این حرکت درجهت زیادکردن تولید، مبارزه مستقیم با امریکاست. ما این تکان را در صنایع خودمان دیده‌ایم. در تمام مقاطع اقتصادی خودمان دیده‌ایم. امروز حرکت تازه‌ای را دراین‌زمینه در کلیه جهات می‌بینیم گرچه ما نقایصی هم داریم شکی نیست؛ نقایصی که جنبه عارضی دارد و باید با آن مقابله کرد و با آن درافتاد و از بین برد و براساس همین موازین اسلامی راه‌حل پیدا کرد.

مسائلی که ناشی از در مرحله اول مسئله محاصره اقتصادی، جنگ انقلاب و نظایر آنهاست و طبیعی هم هست. بارها امام امت اشاره کردند به مقایسه وضع کشور ما درحالت جنگی امروز با جنگ جهانی دوم، ولی ما بر تمام این مشکلات توانسته‌ایم غلبه پیدا کنیم. امروز کارخانه‌های ما کمتر دچار کمبود مواد اولیه هستند، کالا به‌اندازه کافی در کشور وجود دارد، چرخ‌های مملکت می‌چرخد، دولت قدرت آن را دارد که به‌صورت نیرومند و قوی از جبهه‌ها حمایت کند و این را در اولویت قرار بدهد و در کنار آن این قدرت را دارد که با فعالیت‌های سازمان‌یافته در طول سال با حرکت‌های گروهک‌ها در سراسر کشور مقابله بکند، جلسات شورای امنیت کشور را مرتب تشکیل بدهد، دستان ایادی امریکا را در میان عشایر غیور قشقایی ببرد و پایه‌های قدرت سیاسی نظام را در اقصی نقاط کشور محکم کند. تمام اینها را ما

در شرایط جنگی و در شرایط استثنایی داریم انجام می‌دهیم. درعین‌حال نقایصی هست. ...

آن زمانی‌که قدرت‌های خریدار نفت ما را در محاصره کامل قرار دادند (سال گذشته) ما با لطف خدا، با تکیه به همین حضور مردم در صحنه، با اعتقادی که به همین نیروی مردمی داشتیم توانستیم راه‌حل‌هایی برای این مسئله پیدا کنیم و درحقیقت اقتصادی را پایه‌گذاری کنیم که برپایه آن نشود موقعیتی پیش بیاید که به‌خاطر کمبود ارز، خدای‌ناکرده، نظام ما دستش را به‌سوی شرق و غرب دراز بکند. ما با این مسئله مقابله کردیم و موفق هم شدیم. امروز ذخایر ارزی کشور ما که پشتیبانی برای استقلال اقتصادی ما و برای جبهه‌های نبرد و رزمندگان ماست، بسیار بهتر و قوی‌تر از اول جنگ است و این نبوده جز با سیاست‌های صرفه‌جویی، دقت در هزینه‌ها که امکان‌پذیر نمی‌بود اگر مردم نسبت به این سیاست‌ها علاقه نداشتند و همکاری نمی‌کردند. اگر امروز ما مستقل هستیم و اگر امروز ما در کنار مسائل مربوط به جنگ، به همان اندازه به مسائل فرهنگی خودمان، سیاسی خودمان توجه می‌کنیم و یک سازندگی گسترده در کشور الآن وجود دارد، به‌خاطر همین توجه مردم و آگاهی مردم از این سیاست‌ها و پشتیبانی مردم از این سیاست‌هاست و طبیعی است اگر مقایسه بکنیم دقیقاً درآمدهایی که عراق داشته و ذخایر ارزی که عراق در اول جنگ داشته، کمک‌هایی که در منطقه ازنظر ارزی، دلارهای نفتی به عراق شده با مقدار ارزی که ما داشتیم، عظمت کار را احساس خواهیم کرد. ...»⁽¹⁾

1

آخرین وضعیت گروه‌های مسلح غیرقانونی به‌ویژه سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در سطح کشور و تدابیر وزارت کشور برای مقابله با اقدامات این گروه‌ها در کردستان از محورهای سخنان آقای ناطق نوری وزیر کشور در یک مصاحبه مطبوعاتی و رادیویی در شهرکرد بود. گزارش کیهان دراین‌باره چنین است:

ناطق نوری درمورد تشکیلات ازهم‌پاشیده منافقین در سطح کشور گفت: بحمدالله پایگاه‌های گروهک‌ها در سطح کشور متلاشی شده و این حاصل حضور امت حزب‌الله و شهیدپرورمان در صحنه و فعالیت نیروهای نظامی و انتظامی و قضایی است و وزارت کشور در کمیته‌های انقلاب اسلامی تغییراتی داده و توجه خاصی به ژاندارمری در مناطق کردنشین به‌خصوص در مرز کشور مبذول داشته و هماهنگی کامل بین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و کمیته‌های انقلاب و ستادهای مشترک انجام شده است که اینها به‌خصوص در تهران، در برخورد با گروهک‌ها نقش مؤثری دارند و طرح‌هایی هم داریم که در آینده نزدیک اعلام می‌شود.⁽²⁾

1

دکتر علی‌اکبر ولایتی وزیر امورخارجه در گفت‌وگو با خبرنگاران ایرانی در دهلی‌نو درباره برنامه‌های سیاسی ایران در هفتمین اجلاس سران کشورهای عضو جنبش عدم‌تعهد گفت: جمهوری اسلامی ایران در تصمیم خود جهت برگزارنشدن هشتمین اجلاس سران در بغداد پافشاری می‌کند. وی افزود: کشورهای لیبی، نیجریه، سوریه و کره شمالی برای برگزاری هشتمین اجلاس سران در کشورهای خود اعلام آمادگی کرده‌اند.

دکتر ولایتی گفت: در کنار برگزاری اجلاس وزیران خارجه، کارگروه‌های سیاسی و اقتصادی تشکیل شده و موارد پیشنهادی در این کارگروه‌ها بحث و بررسی می‌شود و پس از اخذ آرا در کارگروه نگارش بررسی مجدد گردیده و درنهایت به‌صورت یک پیش‌نویس به اجلاس سران تسلیم می‌شود. البته ایران نیز اصلاحیه‌هایی اقتصادی تهیه کرده است که اعلام می‌کند. آقای ولایتی اضافه کرد ایران دیدگاه‌های خود را درخصوص مسئله فلسطین و جنگ تحمیلی عراق، امریکای لاتین و نامیبیا اعلام می‌کند و همچنین بر تأسیس صندوق یا بانکی برای جنبش عدم‌تعهد، که وزیران خارجه در تماس‌های خود از آن حمایت کرده‌اند، تأکید دارد.⁽¹⁾

گفتنی است دکتر علی‌اکبر ولایتی امروز پس از ملاقات با همتایان لیبیایی و سوری خود خاطرنشان کرد، باتوجه‌به اعلام آمادگی لیبی برای میزبانی از هشتمین اجلاس سران عضو جنبش غیرمتعهدها، ایران پشتیبانی خود را از این موضوع اعلام می‌کند.⁽²⁾

در دیدار دکتر ولایتی و عبدالحلیم خدام وزیر خارجه سوریه، روابط دوجانبه و اوضاع منطقه، استقرار تماس‌های سه‌جانبه لیبی، سوریه و ایران و تشکیل جناح‌های مترقی عرب و ضرورت احیای جبهه پایداری، همچنین هماهنگی دو کشور در اجلاس سران غیرمتعهد مورد مذاکره قرار گرفت.

همچنین در دیدار دکتر ولایتی با دکتر عبدالعاطی العبیدی وزیر خارجه لیبی، دو کشور اشتراک‌نظر داشتند که دلیلی برای تشکیل‌نشدن هفتمین اجلاس سران عدم‌تعهد وجود ندارد و نیز وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران حمایت خود را از نامزدی لیبی جهت برگزاری هشتمین نشست غیرمتعهدها در سال 1986 اعلام کرد.⁽³⁾

2

باوجود تمهیداتی که عراق قبل از شروع اجلاس سران عدم‌تعهد برای حفاظت از صدام حسین فراهم کرده بود، امروز خبرگزاری عراق اعلام کرد که صدام برای این نشست به دهلی‌نو نخواهد آمد و به‌جای وی طه محی‌الدین معروف معاون ریاست‌جمهوری و عضو شورای فرماندهی انقلاب آن کشور، ریاست هیئت عراقی را در اجلاس سران بر عهده خواهد گرفت.

براساس گزارش این خبرگزاری، طارق میخائیل یوحنا عزیز وزیر امور خارجه، معاون نخست‌وزیر و عصمت کتانی از دیگر مسئولان عراقی شرکت‌کننده در این اجلاس هستند.⁽⁴⁾

به عقیده برخی کارشناسان سیاسی، شرکت‌نکردن صدام حسین در این اجلاس با درنظرگرفتن ملاحظات امنیتی قابل پیش‌بینی بود، این کارشناسان می‌گویند: به‌طورکلی از آغاز جنگ تا به امروز، صدام حسین فقط سه بار عراق را ترک کرده که هر بار نیز به‌سرعت به عراق بازگشته است و اکنون نیز باتوجه‌به تبلیغات خبرگزاری‌ها مبنی‌بر تصمیم ایران برای حمله به عراق در ایام برگزاری اجلاس، قطعاً صدام ملزم به ماندن در عراق شده است. به‌هرحال، شرکت‌نکردن وی نوعی پیروزی برای ایران به حساب می‌آید. البته باتوجه‌به حاضرنشدن صدام در اجلاس باید مطمئن بود که بغداد به‌عنوان محل برگزاری نشست هشتم، حداقل در این اجلاس تعیین نخواهد شد.⁽¹⁾

نماینده عراق در جلسه کارشناسان اجلاس غیرمتعهدها اعلام کرد: هیئت نمایندگی عراق پیشنهاد خواهد کرد که درمورد سه ماده اضافاتی به عمل آید که عبارت‌اند از:

1

هفتمین اجلاس سران کشورهای غیرمتعهد، فرصتی خواهد بود تا جنگ ایران و عراق به‌طور ویژه مورد توجه قرار گیرد. در همین راستا، کشورهای عرب شرکت‌کننده در اجلاس غیرمتعهدها تصمیم گرفتند پیش‌نویس یک قطعنامه مشترک را درباره جنگ ایران و عراق به این کنفرانس پیشنهاد کنند.

به گزارش خبرگزاری امارات متحده عربی، گروه کشورهای عربی درمورد مطرح‌کردن درخواست پایان‌بخشیدن به جنگ سی‌ماهه ایران و عراق توافق کرده‌اند.⁽³⁾

همچنین، ایندیرا گاندی نخست‌وزیر هند که ریاست هفتمین اجلاس سران جنبش عدم‌تعهد را به‌مدت 3 سال برعهده خواهد گرفت، در گفت‌وگو با خبرگزاری الجزایر درباره جنگ ایران و عراق و تأثیر تداوم جنگ بر جنبش عدم‌تعهد گفت: ما مایلیم این جنگ پایان گیرد. وی افزود: من زمان وقوع چنین امری را نمی‌توانم پیش‌بینی کنم، اما فکر نمی‌کنم که وجود چنین مناقشاتی به ضعف جنبش بینجامد.⁽⁴⁾

دراین‌حال، رسانه‌ها و حتی عالی‌ترین مقامات کشور هند مشغول تبلیغات سیاسی سازماندهی‌شده برای تحت فشار قراردادن ایران هستند؛ ازجمله این اقدامات می‌توان به دیدار مسئول گروهی به نام "طرف‌داران صلح" که از حمایت مالی و سیاسی رژیم عراق برخوردار است با ایندیرا گاندی نخست‌وزیر هند، اشاره کرد.

به گزارش خبرگزاری هندی پی.تی.ای، رئیس گروه طرف‌داران صلح امروز در دیداری با بانو ایندیرا گاندی، با ارائه یادداشتی درخصوص جنگ تحمیلی از وی خواسته است که هند بیشترین کوشش خود را جهت پایان‌بخشیدن به این جنگ انجام دهد.

خبرگزاری هندی پی.تی.ای. که هم‌زمان با آغاز اجلاس وزرای خارجه کشورهای عضو جنبش عدم‌تعهد (در آستانه برگزاری هفتمین گردهمایی سران کشورهای عضو در دهلی‌نو) گزارش ملاقات مزبور را مخابره کرده است، می‌افزاید: پرفسور بالدو مسئول این گروه، یادآور شد اجلاس جاری یک فرصت است تا از آیت‌الله خمینی دعوت کنیم تا موضع آرام‌تری را درمورد این جنگ اتخاذ و با برقراری آتش‌بس موافقت کند.

در ادامه این گزارش آمده است: پرفسور بالدو به مسئله اعزام کودکان به جبهه‌های جنگ و پاک‌سازی میدان‌های مین به کمک آنان اشاره کرد. وی همچنین با اشاره به دوستی دو کشور ایران و عراق با هند خاطرنشان کرده است: وظیفه انسانی ما است که دو کشور ایران و عراق را از نابودکردن خود به‌دست یکدیگر نجات دهیم.

بنا بر این گزارش، نخست‌وزیر هند خانم ایندیرا گاندی نیز در این ملاقات گفته است ما نهایت کوشش خود را در حل‌وفصل جنگ ایران و عراق به کار خواهیم بست.⁽¹⁾

1

رؤسای جمهور پاکستان، نیجریه و قبرس در اظهاراتی، خواستار خاتمه‌یافتن جنگ ایران و عراق شدند.

رؤسای جمهور دو کشور پاکستان و نیجریه از جنگ بین ایران و عراق ابراز تأسف کرده و خواهان پایان هرچه زودتر آن شدند. گفتنی است رئیس‌جمهوری نیجریه درحال دیدار از پاکستان است.⁽²⁾

اسپیروس کیپریانو رئیس‌جمهور قبرس نیز در گفت‌وگویی با روزنامه الوطن (چاپ کویت) ابراز امیدواری کرد که کشورهای غیرمتعهد بتوانند برای مسئله فلسطین و جنگ ایران و عراق یک راه‌حل مناسب بیابند. وی همچنین از مناسبات کشورش با کویت اظهار خرسندی کرده است. رئیس‌جمهوری قبرس در راه خود به دهلی‌نو امشب در فرودگاه کویت توقف کرد.⁽³⁾

1

نشست غیررسمی وزرای نفت هشت کشور صادرکننده نفت امروز نیز در لندن پیگیری شد،.به گزارش بی‌بی‌سی، دکتر مانع سعید العتیبه وزیر نفت امارات، پس از پایان جلسه امروز اعلام کرد دلایلی وجود دارد که براساس آن می‌توان انتظار داشت کشورهای صادرکننده نفت به یک توافق کلی بر سر قیمت و میزان تولید نفت برسند.⁽¹⁾-⁽²⁾

خبرگزاری فرانسه درباره این نشست و ریشه‌های اساسی اختلاف در جمع کشورهای صادرکننده نفت، اعلام کرد: به گفته برخی هیئت‌های نمایندگی، قرار است یک سقف تولید روزانه 17 میلیون و 500 هزار بشکه برای همه کشورها و تقسیم عادلانه آن بین کشورهای عضو در نظر گرفته شود.

به گفته کارشناسان، درحال‌حاضر، تولید کشورهای عضو اوپک از 18 میلیون بشکه در روز به 13 تا 14 میلیون بشکه کاهش یافته است. گفته می‌شود که هشت کشور شرکت‌کننده در نشست لندن تصمیم گرفته‌اند که همه کشورهای عضو اوپک را به یک گردهمایی غیررسمی در این شهر دعوت کنند. درصورتی‌که اجلاس غیررسمی لندن درباره قیمت‌ها و سهمیه تولید به نتیجه برسد، جلسه اضطراری اوپک بدون شک در ژنو یا وین تشکیل خواهد شد.

از سوی دیگر، برای برپایی اجلاس اضطراری اوپک لازم است که ایران دعوت شرکت در این گردهمایی را بپذیرد. تصمیم برای تغییر قیمت‌های نفت باید به‌اتفاق آرای کشورهای عضو گرفته شود؛ این درحالی است که ایران اعلام کرده که با کاهش قیمت‌های تعیین‌شده نفت خام مخالف است و عربستان سعودی باید برای برقراری موازنه در بازار جهانی اقدام کند.⁽³⁾

واحد مرکزی خبر نیز در گزارشی از سیر نشست‌ها و مذاکرات انجام‌شده تا به امروز و نقش ایران در تصمیم‌گیری‌های آتی این گردهمایی اعلام کرد: پس از تصمیم انگلستان مبنی‌بر کاهش قیمت نفت خود و اغتشاشاتی که به‌دنبال این تصمیم در بازارهای نفتی و بورس بین‌المللی به وجود آمده، ابتدا نمایندگان کشورهای حوزه خلیج‌فارس در ریاض و سپس وزرای نفت کویت، الجزایر، ونزوئلا و مکزیک در پاریس و چند روز بعد، مجدداً وزرای کویت، الجزایر و ونزوئلا (این‌بار بدون شرکت مکزیک) با یکدیگر دیدار کردند.

بالاخره پس از دیدارها و تماس‌های حضوری و تلفنی مختلف بین کشورهای تولیدکننده نفت، در روز پنجشنبه گذشته، وزرای نفت عربستان سعودی، امارات متحده، نیجریه، ونزوئلا، کویت، اندونزی، الجزایر و لیبی (که متعاقباً به آنها ملحق شد) در لندن گرد هم آمدند تا در جلسه‌ای که محافل خبری فرانسه آن را "اجلاس کوچک اوپک" نامیده‌اند درمورد قیمت و سطح تولید نفت مذاکره کنند.

به نظر برخی آگاهان دلیل انتخاب لندن به‌عنوان محل برگزاری جلسه این بوده است که انگلستان را نیز به‌طور غیرمستقیم وارد مذاکرات خود کنند.

مطبوعات فرانسه ازجمله روزنامه لوماتن ضمن طرح این سؤال که آیا گردهمایی وزرای سیزده کشور عضو اوپک موجب تشکیل اجلاس فوق‌العاده این سازمان و اتخاذ تصمیماتی خواهد شد یا خیر، نوشته است: هشت کشوری که در لندن گرد هم آمده‌اند سعی خواهند کرد پنج کشور دیگر را نیز وادار به نوعی سازش کنند، ولی آیا ایران با آنها موافق خواهد بود یا نه معلوم نیست؛ زیرا این کشور بارها درمورد کاهش سطح تولید نفت اعلام کرده است که درصورت لزوم، این عربستان سعودی است که باید تولیدش را پایین آورد.⁽¹⁾

1

درپی وخامت اوضاع اقتصادی عراق، خبرگزاری فرانسه از اقدام دولت عراق برای دریافت وام جهت افزایش صدور نفت خبر داد.

به گزارش این خبرگزاری، عراق یک‌صد و بیست میلیون دلار از بازار بین‌المللی وام می‌گیرد تا با این سرمایه ظرفیت بزرگ لوله نفت خود را که ازطریق خاک ترکیه تا مدیترانه ادامه دارد، از هفتصد هزار بشکه در روز به یک میلیون بشکه در روز افزایش دهد. به نوشته نشریه انگلیسی تایمزمالی، درحال‌حاضر این بزرگ لوله تنها راه صادرات نفت خام عراق است. شرکت ملی نفت عراق این وام را دریافت می‌کند و بانک مرکزی ضمانت آن را به عهده می‌گیرد. مدت این وام پنج سال است و به آن بهره‌ای بالاتر از نرخ معمول تعلق می‌گیرد.

خبرگزاری فرانسه همچنین می‌افزاید به‌دنبال تقاضای اخیر رژیم بغداد از سه شرکت ژاپنی برای به‌تعویق‌انداختن مهلت پرداخت 360 میلیارد ین صورت‌حساب‌های ساختمانی این کشور، یک مقام بلندپایه وزارت مسکن ژاپن برای بررسی اوضاع مالی عراق و مذاکره با حکومت این کشور وارد بغداد شد. پس از مشخص‌شدن نتایج این مذاکرات، دولت ژاپن درمورد تقاضای بغداد اقدام خواهد کرد.⁽²⁾

1

فرمانده نیروهای سپاه و بسیج مستقر در لبنان ادعاهای چند رادیوی منطقه‌ای و بین‌المللی را درمورد دخالت نیروهای سپاه پاسداران در درگیری‌های امروز لبنان، تکذیب کرد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه از بیروت، رادیو صدای لبنان گزارش داد که در یک درگیری که بامداد امروز در روستای بریتال واقع در دره بقاع (حوالی شهر بعلبک لبنان) بین چریک‌های شیعه طرف‌دار انقلاب اسلامی ایران و تعدادی از رزمندگان پاسدار ایرانی با یک واحد از سربازان ارتش لبنان روی داد، چند نظامی لبنانی ازجمله یک سرهنگ زخمی شدند.⁽¹⁾

رادیو اسرائیل نیز به نقل از رادیو لبنان، تعداد کشته و زخمی‌های ارتش لبنان را در این درگیری به‌ترتیب 6 و 12 نفر ذکر و اعلام کرد که این درگیری ساعت‌ها ادامه داشته و درنهایت با دخالت واحدهای ارتش سوریه مستقر در بعلبک خاتمه یافته است.⁽²⁾

در همین حال، به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی از دمشق، به‌دنبال ادعای رادیوهای بیروت، بی‌بی‌سی و اسرائیل درمورد حمله نیروهای ایرانی مستقر در لبنان به نیروهای ارتش این کشور، کنعانی فرمانده بسیج و سپاه مستقر در لبنان و سوریه، در گفت‌وگو با خبرنگار این خبرگزاری ضمن تکذیب هرگونه دخالت نیروهای ایرانی در این حادثه، تأکید کرد که نیروهای سپاه و بسیج صرفاً برای کار تبلیغات اسلامی در لبنان حضور داشته و نیازی به استفاده از سلاح ندارند.⁽³⁾

روزشمار جنگ شنبه 14 اسفند 1361 19 جمادی‌الاول 1403 5 مارس 1983

1

ارسال کمک‌های تجهیزاتی و تسلیحاتی به عراق، از کشورهای عربی و همچنین ازطریق مرزهای ترکیه همچنان ادامه دارد. فرانسه نیز تعدادی رادار مراقبت زمینی پیشرفته به عراق تحویل داده است. درعین‌حال، نخست‌وزیر مصر هم بر تداوم حمایت‌های همه‌جانبه نظامی از عراق تأکید کرد.

امروز 20 دستگاه پل شناور به‌وسیله خودروهای اتریشی از مرزهای ترکیه به عراق منتقل شد.⁽¹⁾از سوی دیگر، بنا بر اعلام منابع نظامی، از چهارم اسفندماه سال جاری تا دهم همین ماه، کشورهای عربی 355 دستگاه تریلر حامل مهمات و وسایل و تجهیزات نظامی به عراق ارسال کرده‌اند.⁽²⁾

دولت فرانسه نیز در ادامه کمک‌های همه‌جانبه خود به عراق به‌تازگی، تعدادی رادار مراقبت زمینی با فناوری پیشرفته، دراختیار ارتش بعث این کشور قرار داده است. به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، این رادارها که ازنوع رازیت و راپیر72ب و 72ث⁽³⁾می‌باشد، می‌تواند همه تحرکات و نقل‌وانتقالات زمینی نیروهای اسلام را تا شعاع 14 و 30 کیلومتری دقیقاً کنترل کند. این رادارها که مجهز به سیستم اندازه‌گیری و سنجش انعکاس امواج الکترومغناطیس است، در مواضع پدافندی نصب می‌شود و به‌وسیله کلید تصفیه امواج، کلیه حرکت‌ها را مانند تلویزیون مداربسته منعکس می‌کند.

رادارهای مذکور که می‌توان آنها را توسط نفر حمل یا روی اتومبیل نصب کرد، 70 کیلوگرم وزن دارند. رادارهای رازیت و راپیر قادرند اهداف ثابت را تا 14 کیلومتر و اهداف متحرک را تا شعاع 30 کیلومتر دقیقاً کنترل کنند. این دستگاه‌ها که به‌صورت خودکار عمل می‌کنند برای تجسس روی محورهای عملیاتی رزمندگان اسلام به کار می‌روند. رادارهای مزبور تا دمای

55 درجه سانتی‌گراد قادر به کار هستند و بسامد هریک معادل 200 مگاهرتز می‌باشد.⁽¹⁾

از سوی دیگر، به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، فؤاد محی‌الدین نخست‌وزیر مصر در مصاحبه با هفته‌نامه المجله⁽²⁾(چاپ لندن) ضمن اصیل و ریشه‌دار خواندن دوستی دو کشور مصر و عراق، اعلام کرد که مصر با همه امکانات نظامی و سیاسی، از عراق در جنگ با ایران پشتیبانی خواهد کرد.⁽³⁾

در همین حال، یکی از مقامات وزارت خارجه ژاپن در دیدار با سفیر ایران در آن کشور گفته است موضوع کمک نظامی مصر به عراق 5 هزار یا 10 هزار سرباز مصری نیست، بلکه عراق تعهد مصر را برای 50 تا 100 هزار سرباز به دست آورده است. این فرد همچنین گفته است که تحویل تانک و موشک روسی و فرانسوی به عراق نیز بسیار زیاد شده است.⁽⁴⁾باوجوداین، به نظر کارشناسان سیاسی کمک‌های مصر به عراق، بیش از آنچه تاکنون انجام شده، برای دولت مصر ممکن نیست و طرح این نوع مسائل بیشتر جنبه روانی و سیاسی دارد تا عمل.⁽⁵⁾

1

زخمی‌شدن 4 نفر از نیروهای خودی و کشته یا زخمی‌شدن 5 نفر از عوامل ضدانقلاب، مهم‌ترین حوادث روز جاری در مناطق غرب و شمال‌غرب کشور بود.

سه تن از سربازان پایگاه گوگ‌تپه در محور میاندوآب - مهاباد، به مینی که عوامل مسلح غیرقانونی کار گذاشته بودند برخورد کرده و زخمی شدند.⁽⁶⁾

در سردشت نیز یکی از سربازان پادگان این شهر به هنگام بازگشت از پست نگهبانی زاغه مهمات، هدف گلوله افراد مسلح غیرقانونی قرار گرفت و مجروح شد.⁽⁷⁾

همچنین در حوالی پایگاه جعفرآباد در شرق مهاباد، نیروهای ژاندارمری یک مین ضدتانک اسرائیلی را کشف و خنثی کردند. عناصر مسلح غیرقانونی قصد داشتند با تیراندازی و فرار، نیروهای خودی را به دنبال خود بکشند تا در محل مورد نظر به مین برخورد کنند، اما با هوشیاری نیروهای ژاندارمری، ناکام ماندند.⁽⁸⁾

در شهر سنندج، افراد گروه کومه‌له شب‌هنگام به نیروهای خودی حمله کردند که با هوشیاری و واکنش به‌موقع افراد خودی، 2 تن از مهاجمان کشته و 3 تن نیز مجروح شدند.⁽⁹⁾

دو نفر از وابستگان به حزب دمکرات با جنگ‌افزارهای انفرادی، خود را به نیروهای سپاه در پایگاه حماملار در شمال ارومیه، معرفی و درخواست امان‌نامه کردند.⁽¹⁰⁾

1

خبرگزاری جمهوری اسلامی از فعالیت‌های ستاد بازسازی و مرمت مناطق جنگ‌زده استان خوزستان گزارش داد: 507 خانه و محل کسبی که در شهر اهواز به‌دست مزدوران بعثی عراق ویران شده یا صدمه دیده بود، در ده ماه اخیر، با تلاش دفتر مرمت و بازسازی خوزستان (وابسته به بنیاد امور مهاجرین جنگ تحمیلی)، بازسازی و مرمت شد و تحویل صاحبانشان گردید.

همچنین در این مدت، عملیات ساختمانی 156 خانه دیگر در اهواز که از قبل نیمه‌تمام مانده بود به پایان رسید و تحویل صاحبانشان شد. ضمناً کار مرمت 98 خانه نیز که مصالح دراختیار صاحبانشان قرار داده شده بود، پایان گرفت. براساس این گزارش، در ده‌ماهه گذشته، 184 خانه و محل کسب دیگر در روستای ملاشیه (واقع در 5 کیلومتری راه اهواز - خرمشهر)، با تلاش دفتر مرمت و بازسازی خوزستان نوسازی، بازسازی و مرمت شده است.⁽¹⁾

2

وضعیت کنونی جبهه‌های جنگ و مسئله شرکت رئیس‌جمهور در اجلاس سران جنبش عدم‌تعهد، مهم‌ترین مباحث مطرح‌شده در دیدار امروز امام خمینی با آیت‌الله خامنه‌ای و حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی و نیز رئیس ستاد مشترک ارتش بود.

آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور، امروز پس از دیدار⁽²⁾با امام خمینی در یک گفت‌وگوی رادیویی مطالبی را بیان کرد که به نظر می‌رسد درباره مسائل مطرح‌شده در این دیدار باشد. آیت‌الله خامنه‌ای ابتدا درباره وضع عمومی جبهه‌ها گفت:

وضع جبهه‌های جنگ بحمدالله بسیار خوب است و ما ازلحاظ نیروی انسانی، روحیه و آمادگی در برتری مطلق نسبت به نیروهای عراقی هستیم. آنها هم در انتظار ضربات و حملات نیروهای ما شب و روز را با نگرانی سپری می‌کنند. طبیعی است که با اشغال بخشی از خاک میهن عزیزمان که هنوز ادامه دارد، مانند نفت‌شهر و بعضی از مناطق دیگر، کارهای زیادی در جبهه‌های جنگ داریم و مسئولیت سنگینی برعهده ما است که باید آن را ان‌شاءالله انجام بدهیم.

رئیس‌جمهور سپس درباره برگزاری اجلاس سران جنبش عدم‌تعهد و آینده آن گفت: ما به این اجلاس با خوشبختی روبه‌رو می‌شویم، به‌دلیل اینکه اصل نظریه و فلسفه عدم‌تعهد مورد قبول ما است. ما به این جنبش پیوسته‌ایم و الآن هم شرکت می‌کنیم و مایل هستیم و کوشش می‌کنیم که اصل تعهد و فلسفه آن هرچه بیشتر در جامعه ملت‌های غیرمتعهد احیا شده و زنده باقی بماند. با کوشش‌هایی که ابرقدرت‌ها برای ضربه‌زدن به حیثیت جنبش عدم‌تعهد و کشاندن جنبش به این

سمت و آن سمت انجام می‌دهند، مقابله خواهیم کرد. آیت‌الله خامنه‌ای در پایان گفت: در جنبش عدم‌تعهد دولت‌هایی که با دیدگاه‌های ما همراهی دارند زیاد هستند و ما امیدواریم که بتوانیم موقعیت غیرمتعهدها را تثبیت کنیم.⁽¹⁾

گفتنی است بخشی از مباحث مطرح‌شده در دیدار امروز آیت‌الله خامنه‌ای با امام خمینی مربوط به موضوع سفر رئیس‌جمهور به هند بود. آقای هاشمی رفسنجانی در کتاب خاطرات خود دراین‌باره نوشته است: «از دفتر امام اطلاع دادند که رئیس‌جمهور برای ملاقات با امام آمده‌اند، من هم رفتم. امام را زیارت کردیم. حالشان خوب بود: نگران امنیت سفر آقای خامنه‌ای به هند بودند. توضیحاتی داده شد. البته بازهم خاطرجمع نبودند، بالاجبار راضی شدند.» وی در ادامه افزوده است: «بعد از ناهار، دکتر هادی و آقای پوشنه‌گر که از هند برگشته بودند، آمدند؛ از برنامه‌های خودشان در حاشیه کنفرانس غیرمتعهدها گفتند و از ناامنی محیط برای [آیت‌الله] خامنه‌ای؛ نظرشان این بود که ایشان به هند نروند. امروز خبر رسید که صدام هم نمی‌رود. قرار شد عصر با ایشان ملاقات کنند و نظرشان را بگویند و من هم تلفن کردم.»⁽²⁾

سرتیپ قاسمعلی ظهیرنژاد رئیس ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی نیز امروز با امام خمینی دیدار کرد. وی درباره ملاقات خود با امام گفت: در این شرفیابی اوضاع جبهه‌ها و روحیه قهرمانانه، ایثارگرانه و لایزال همه رزمندگان اسلام اعم از ارتشی، سپاهی، ژاندارمری و شهربانی را به عرض فرمانده کل قوا رساندم و حضرت امام مراتب رضایت و قدردانی خود را از همه نیروهای رزمنده ابراز و تأکید فرمودند: ارتش جمهوری اسلامی ایران باید تحت تعالیم عالیه اسلام همچنان با قدرت و برای نگهداری میهن اسلامی و دفاع از حکومت جمهوری اسلامی ایران به حیات خود ادامه داده و روزبه‌روز قوی‌تر شود. وی گفت: امام امت همچنین پشتیبانی خود را از ارتش جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده و فرمودند: دولت و ملت همه پشتیبان ارتش هستند و ان‌شاءالله آنان پیروز خواهند شد.⁽³⁾

1

به‌دنبال تلاش‌های سیاسی و نظامی اخیر امریکا علیه لیبی و ورود ناوگان دریایی آن کشور به مرزهای آبی لیبی به‌بهانه دخالت لیبی در امور داخلی سودان،⁽⁴⁾امروز آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور با ارسال پیامی به سرهنگ معمر قذافی رئیس‌جمهور جماهیر لیبی، حمایت

جمهوری اسلامی ایران را از لیبی دربرابر هرگونه اقدامات تجاوزگرانه امریکا علیه آن کشور اعلام کرد. در بخشی از این پیام آمده است:

«این تحریکات در آستانه سست‌شدن پایه‌های لرزان رژیم تحمیلی عراق و به‌خطرافتادن منافع راهبردی امریکا در حکم عکس‌العمل در مقابل دفاع مستمر و پیگیر جماهیری لیبی از مواضع برحق جمهوری اسلامی ایران در جنگ تحمیلی می‌باشد. امریکا با این حرکت شیطانی خواسته است که از یک‌سو به دولت‌های مترقی و انقلابی منطقه چنگ و دندان نشان دهد و از سوی دیگر، عوامل و مزدوران متزلزل و منفور خود را که از خشم ملت‌هایشان در بیم و هراس به سر می‌برند دلگرم سازد.

در قسمت دیگری از پیام رئیس‌جمهور آمده است: جمهوری اسلامی ایران که به پیروی از تعالیم عالیه اسلام، دفاع از تمامیت جهان اسلام و دولت‌های اسلامی مترقی را از وظایف اولیه خود می‌داند، باتوجه‌به مواضع انقلابی و ضداستکباری جماهیری لیبی، مراتب حمایت خود را از کشور برادر لیبی دربرابر هرگونه تحریکات تجاوزکارانه شیطان بزرگ اعلام می‌دارد.»⁽¹⁾

1

دکتر علی‌اکبر ولایتی که برای شرکت در اجلاس وزرای خارجه جنبش عدم‌تعهد هم‌اینک در هند به سر می‌برد، تاکنون با همتایان خود از 10 کشور جهان دیدار و گفت‌وگو کرده است.

ولایتی وزیر خارجه ایران، امروز در دهلی‌نو با همتای هندی خود ملاقات و به‌مدت یک ساعت گفت‌وگو کرد.

به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، در دیدار آقای ولایتی با آقای ناراسیما رائو که ریاست اجلاس وزیران خارجه کشورهای عضو جنبش عدم‌تعهد را نیز به عهده دارد، مسائل مورد بحث در اجلاس و روابط دوجانبه مطرح شد. دکتر ولایتی در این دیدار به اهمیت روابط دو کشور و سابقه مشترک تاریخی و فرهنگی ایران و هند اشاره و اظهار امیدواری کرد در نشست وزیران خارجه جنبش، اعتلای شرافت انسان‌ها و استقلال ملت‌ها محفوظ بماند. آقای رائو نیز گفت: ما پذیرفته‌ایم که هر تصمیمی که شرافت انسان‌ها را تضمین نکند پایدار نخواهد بود. وزیر خارجه هند و رئیس اجلاس وزیران خارجه جنبش عدم‌تعهد ابراز امیدواری کرد که اجلاس در تصمیم‌گیری مثبت جهت منافع مردم مستضعف جهان و حل مشکلات محرومان دنیا به موفقیت دست یابد.⁽²⁾

یادآوری می‌شود که دکتر ولایتی دیروز و امروز، با وزرای خارجه چندین کشور دیگر ازجمله امارات متحده عربی، تانزانیا، کوبا، نیکاراگوئه، سیرالئون، سریلانکا، یمن جنوبی، کره شمالی و مالی نیز دیدار و گفت‌وگو کرده است.⁽³⁾

1

باوجود اعلام رسمی مقامات عراق درباره شرکت‌نکردن صدام حسین رئیس‌جمهور آن کشور در اجلاس عدم‌تعهد، برخی محافل سیاسی بر قطعی‌نبودن این موضوع تأکید دارند و ورود برخی نیروهای امنیتی عراق به هند را مقدمات ورود صدام حسین به دهلی‌نو می‌دانند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، ناظران سیاسی در حوزه خلیج (فارس) معتقدند شرکت صدام حسین در هفتمین اجلاس سران جنبش عدم‌تعهد در دهلی‌نو که محتمل تلقی شده است، به‌هیچ‌وجه نباید به‌عنوان یک اعلام رسمی قبلی به شمار آید.

این احتیاط از یک‌سو به مسائل امنیتی بستگی دارد؛ چراکه به نوشته روزنامه هندی ایندین اکسپرس، 156 محافظ شخصی می‌باید از صدام حسین در طول مدت اقامتش در دهلی‌نو محافظت کنند، درحالی‌که برای هریک از دیگر سران کشورهای شرکت‌کننده در اجلاس حداکثر هشت محافظ در نظر گرفته شده است.

بغداد روز جمعه اعلام کرد که طه محی‌الدین معروف معاون رئیس‌جمهور، ریاست هیئت عراق در اجلاس سران را به عهده خواهد داشت. باوجوداین، خبر فوق به این معنی نیست که صدام شخصاً از حضور در دهلی‌نو چشم‌پوشی کرده باشد.

این خبرگزاری افزوده است: در آخرین اجلاس سران عرب در فاس نیز پس از اینکه بغداد اعلام کرد هیئت عراق به‌وسیله معاون رئیس‌جمهور سرپرستی می‌شود، صدام حسین در آخرین لحظات بدون خبر رسمی قبلی وارد شد.

دراین‌حال، فرستاده یک روزنامه سعودی به دهلی‌نو از شرکت صدام حسین در اجلاس سران خبر داده است. به نوشته الشرق الاوسط، درحقیقت، صدام حسین در ساختمان محل اقامت شاه حسین و حتی مبارک - دو متحد اصلی عراق در جهان عرب - اقامت خواهد کرد. برای صدام حسین سرمایه‌گذاری در این اجلاس که آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور ایران در آن شرکت می‌کند حائز اهمیت است.

خبرگزاری فرانسه با اشاره به اینکه قرار بود اجلاس غیرمتعهدها در بغداد برگزار شود، اما به‌دلیل جنگ عراق با ایران این امر منتفی شد، افزوده است: تنها دری که به روی صدام حسین گشوده شده است قول برگزاری اجلاس آینده در بغداد است. بنا به اظهارات بعضی منابع دیپلماتیک، صدام می‌خواهد قبل از سفر به دهلی‌نو این قول تأیید شده باشد.⁽¹⁾

از سوی دیگر، مقامات عراقی همچنان امیدوارانه از برگزاری هشتمین اجلاس سران غیرمتعهدها در بغداد سخن می‌گویند. به گزارش خبرگزاری خلیج، طارق میخائیل عزیز معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه رژیم بغداد، اعلام کرد اغلب کشورهای شرکت‌کننده در هفتمین اجلاس سران غیرمتعهدها در دهلی‌نو، برگزاری هشتمین اجلاس این جنبش در بغداد را تأیید کردند. وی به خبرنگاران گفت: عراق آماده میزبانی از هشتمین اجلاس غیرمتعهدها می‌باشد و از موفقیت آن نیز مطمئن است.⁽²⁾

وزیر خارجه عراق همچنین از کشورهای غیرمتعهد خواسته است تا به تلاش‌های خود برای پایان‌دادن به جنگ عراق و ایران بیفزایند. وی جنگ را تهدیدی برای صلح و ثبات منطقه توصیف کرد و گفت جنگ زمینه نفوذ قدرت‌های خارجی را فراهم می‌کند.⁽¹⁾

در همین حال، رادیو صوت‌الجماهیر نیز از تلاش خانم گاندی نخست‌وزیر هند - که ریاست دوره هفتم اجلاس غیرمتعهدها را بر عهده خواهد داشت - برای پایان‌دادن به جنگ ایران و عراق خبر داد. این رادیو به نقل از خبرگزاری هند، اعلام کرد: گاندی گفته است برای پایان‌دادن به جنگ عراق و ایران تلاش‌هایی انجام می‌شود. صوت‌الجماهیر افزود: این خبرگزاری به چگونگی این تلاش‌ها اشاره‌ای نکرد. ولی گفت یک هیئت هندی بعد از پایان کار اجلاس غیرمتعهدها برای اجرای مأموریت مذکور راهی تهران و بغداد خواهد شد.⁽²⁾

1

در ادامه نشست وزرای خارجه کشورهای عرب عضو جنبش غیرمتعهدها برای رسیدن به یک اجماع سیاسی درباره جنگ ایران و عراق، خبرگزاری رویتر از بررسی یک طرح دراین‌باره خبر داد.

به گزارش رویتر، وزرای خارجه عرب امروز برای خاتمه‌دادن به جنگ خلیج (فارس) برنامه جدیدی را بررسی کردند. طبق این برنامه، سازمان ملل هریک از دو کشور ایران و عراق را که با شرایط مطرح‌شده، مخالفت کنند تحریم خواهد کرد. به گفته منابع مذکور، در این برنامه که کشورهای منطقه خلیج (فارس) آن را ارائه کرده و دیگر نمایندگان عرب مورد مطالعه قرار داده‌اند، از ایران و عراق درخواست شده تا با یک آتش‌بس فوری و عقب‌نشینی تا مرزهای پیش از شروع جنگ، موافقت کنند. براساس این گزارش، در این طرح همچنین پرداخت غرامت جنگی و بازسازی مناطقی از هر دو طرف که در طول جنگ سی‌ماهه خسارت دیده است و نظارت نیرویی از سازمان ملل به‌منظور ضمانت برقراری صلح، پیش‌بینی شده است. در این طرح تصریح شده است که جنبش عدم‌تعهد از شورای امنیت سازمان ملل بخواهد تا هریک از طرفین را که با شرایط ذکرشده مخالفت ورزد، تحریم کند.

به گفته منابع هیئت‌های عرب، وزرای خارجه این کشورها امشب به‌منظور تکمیل مراحل نهایی این طرح پیش از تقدیم آن به اجلاس سران - که روز دوشنبه آغاز خواهد شد - با یکدیگر ملاقات خواهند کرد.⁽³⁾

از سوی دیگر، خبرگزاری رویتر خبری را اعلام کرد که می‌تواند نشان‌دهنده عدم توفیق این کشورها در بررسی طرح مورد نظر و ارائه آن با پشتیبانی قوی کشورهای عرب در صحن عمومی اجلاس باشد. رویتر اعلام کرد: لیبی از شرکت در گفت‌وگوهای وزیران خارجه عرب درباره ارائه یک طرح صلح برای پایان‌دادن به جنگ ایران و عراق خودداری کرد. همچنین سوریه کوشید موضوع جنگ در اجلاس مطرح نشود و خواست که اجلاس غیرمتعهدها همه

کشورهایی را که با اسرائیل و افریقای جنوبی پیوند دارند، محکوم کند.⁽¹⁾

کارگروه سیاسی هفتمین اجلاس سران کشورهای غیرمتعهد درمورد مسائل خاورمیانه هیئت ویژه‌ای تشکیل داد. روزنامه کیهان به نقل از خبرگزاری‌ها دراین‌باره نوشته است:

در نشست این کارگروه پیشنهاد شده است که بخش جداگانه‌ای از بیانیه سیاسی به حمله رژیم اشغالگر صهیونیستی به رآکتور هسته‌ای عراق اختصاص یابد و این هیئت موضع خود را دراین‌مورد اعلام کند. در این نشست، همچنین هیئت ویژه‌ای برای بررسی بخش‌هایی از بیانیه که به اقیانوس هند مربوط می‌شود تشکیل شد که به مسئله جزایر دیه‌گوگارسیا می‌پردازد.

روز گذشته همچنین یک گروه کاری متشکل از مقامات ارشد کشورهای عربی به‌منظور کمک به کارگروه سیاسی اجلاس سران جنبش عدم‌تعهد برای آماده‌کردن پیش‌نویسی درمورد فلسطین، لبنان و اوضاع خاورمیانه تعیین شد.

سخنگوی اجلاس عدم‌تعهد گفت: جنگ ایران و عراق در بخش جداگانه‌ای از پیش‌نویس بیانیه سیاسی گنجانده شده و در بخش مربوط به اوضاع خاورمیانه نیامده است.⁽²⁾

دراین‌حال، خبرگزاری رویتر اعلام کرد: ایران امروز با اعلام اینکه برای برقراری صلح در جبهه جنگ، عراق را مجبور به پرداخت غرامت می‌کند، تلاش‌های جنبش عدم‌تعهد را جهت پایان‌دادن به جنگ خلیج (فارس) نقش‌برآب کرد. یک دیپلمات ایرانی گفت: ما اختلاف خود را در جبهه نبرد - محلی که عراق آن را برای قدرت‌نمایی‌اش علیه مردم ما انتخاب کرده - حل خواهیم کرد.

همین خبرگزاری افزود: انتظار می‌رود کشورهای غیرمتعهد در اجلاس سران، که دوشنبه آینده آغاز به کار می‌کند، پیشنهاد جدیدی را جهت پایان‌دادن به این جنگ سی‌ماهه مطرح و احتمالاً تلاش‌های میانجیگرانه‌ای را که تاکنون همگی آنها با شکست مواجه شده، بررسی کنند. اما به گفته مقامات ایرانی، کنفرانس اسلامی در مقایسه با جنبش عدم‌تعهد از چهارچوب بهتری برای حل اختلافات میان کشورهای مسلمان برخوردار است.⁽³⁾

1

نشریه میدل ایست ریپورت درباره مذاکرات کشورهای صادرکننده نفت در لندن نوشت: مذاکرات جنگ نفت در لندن بی‌وقفه دنبال می‌شود، بی‌آنکه نتیجه قطعی و روشنی را به‌دنبال داشته باشد.

سومین دوره مذاکرات وزرای نفت هشت کشور عضو اوپک امروز در لندن درحالی شروع شد که تنها چشم‌اندازِ پیشِ روی آن از نتایج دو دور قبلی این گفته وزیر نفت الجزایر بود: «نسبت به نتایج مذاکرات نه می‌توان خوش‌بین بود و نه می‌توان بدبین بود.»

مذاکرات وزرای نفت الجزایر، عربستان، امارات متحده عربی، اندونزی، لیبی، کویت، نیجریه و ونزوئلا دو روز پیش در لندن آغاز شد و در طول این دو روز، دو دور مذاکره انجام شده و هم‌زمان با آن اوپک نیز اقدامات دیگری را دنبال کرده است.⁽⁴⁾

همچنین به گزارش رویتر، یک هیئت ایرانی دیروز برای پیوستن به مذاکرات اوپک درمورد قیمت نفت، وارد لندن شد و این امر امید به پیشرفت احتمالی درخصوص جلوگیری از سقوط قیمت جهانی نفت را افزایش داده است.⁽¹⁾

1

به گزارش خبرگزاری‌ها از بغداد، انفجار مهیبی ساختمان دفتر هواپیمایی فرانسه در این شهر را ویران کرد. براثر این انفجار، رئیس این شرکت هواپیمایی که فردی عراقی بود کشته و عده‌ای نیز زخمی شدند. همچنین پلیس بغداد اعلام کرد بمب دیگری را در محل دفتر هواپیمایی کویت در بغداد کشف و خنثی کرده است.⁽²⁾

ضمیمه گزارش189: توضیحاتی درباره رادارهای مراقبت زمینی واگذارشده ازسوی فرانسه به عراق

«مشخصات رادار مراقبت زمینی رازیت

مقدمه: کلیه رادارهای مراقبت زمینی برمبنای اندازه‌گیری و سنجش انعکاس امواج الکترومغناطیسی هدف کار می‌کنند که امواج مزبور توسط دستگاه رادار ارسال می‌گردد.

باتوجه‌به اینکه امواج و تشعشعات برگشتی از یک هدف متحرک ازنظر فرکانس با یکدیگر متفاوت است، می‌توان با مقایسه فرکانس‌های ارسالی و برگشتی به وجود یک شیء یا هدف متحرک پی برده و یک ارزیابی از نوع و ماهیت حرکت به عمل آورد.

باتوجه‌به اینکه حرکت قسمت‌های مختلف بدن انسان و یا خودرو بستگی به یکدیگر دارند، تولید یک تصویر حرکت می‌نمایند و می‌توان این‌طور تعبیر نمود که هدف‌های مختلف، حرکات مختلف ایجاد نموده که نتیجتاً فرکانس‌های ارسالی و دریافتی نیز تغییر نموده و مختلف می‌باشند.

درعمل، موضوع ثابت گردیده است که با ارسال فرکانس‌های مختلف در شرایط مطلوب می‌توان حرکت یک زن و یا مرد را از یکدیگر تشخیص داد. به‌وسیله این عمل می‌توان ماهیت و وجود هدف را تشخیص داد.

با ایجاد امواج رادیویی مستقیم امکان کشف و ردیابی مسیر هدف وجود دارد. البته این بدان معنی است که مراقبت از یک منطقه با هرنوع مشخصات مستلزم پوشیده‌شدن آن منطقه به‌وسیله امواج ارسالی از رادار می‌باشد و رادارهای مدرن بجز رادارهای کوچک دارای وسعت دید بیشتری می‌باشند. زمان رفت و برگشت برخورد امواج به هدف به‌وسیله تکنیک و روش رادارهای معمولی اندازه‌گیری شده که می‌تواند به‌منظور کشف هدف‌های ثابت و درصورت نیاز هدف‌های متحرک به کار رود. در موقعی که متصدی دستگاه صدایی می‌شنود، با محدودکردن حرکت هدف موقعیت هدف را تشخیص می‌دهد. ... امکان می‌دهد که فقط صداهای حاصله از هدف در برد مورد نظر را کشف نموده و درنتیجه برد هدف را اندازه‌گیری نماید. بقیه صداهای مختل به‌وسیله مدارها و قطعات اضافی عمل می‌گردد.

رادار مراقبت زمینی رازیت ساخت فرانسه

سه نوع رادار مراقبت زمینی توسط فرانسه ساخته شده که کلاً به نام رازیت خوانده می‌شود. کوچک‌ترین این رادارها دارای بردهای معادل 10 کیلومتر بوده که به‌وسیله نفر حمل می‌گردد. در موقعی که این رادارها بر روی خودرو سوار شده و یا برای مدتی طولانی در مواضع پدافندی مستقر می‌گردند، نتایج بهتری در برخواهند داشت.

این رادارها کلاً سه نوع بوده که عبارت‌اند از "72آ" که اصلاً به نام راپیر خوانده می‌شود و "72ب" و "72ث".

رادار 72ب آ و 72ث ازنظر مشخصات با یکدیگر مشابه بوده و فقط ازنظر تجهیرات و نوع کار با یکدیگر اختلاف دارند و رادار 72 بر روی قسمت بالای دستگاه سوار شده است.

الف) رادار 72 آ (راپیر)

این رادار دارای بردی معادل 20 کیلومتر بوده که علاوه‌بر آن دارای فیلتر و کلیدهایی جهت تصفیه امواج می‌باشد. آنتن این دستگاه از راه دور کنترل شده و می‌تواند برای دیدن یک منطقه حرکت کرده و یا به‌صورت ثابت نگه داشته شود و به‌وسیله دست کنترل می‌گردد.

هدف‌ها بر روی یک صفحه ظاهر شده و صدای حاصل از آن به‌وسیله گوشی متصدی دستگاه شنیده می‌شود و متصدی دستگاه می‌تواند برد آن را از 5/2 کیلومتر تا 2 کیلومتر تعیین نماید. آنتن این رادار قابل‌تنظیم در برد بوده و می‌تواند به‌صورت خطی یا مدور انتخاب گردد. این رادار دارای تجهیزات و امکانات ضدالکترونیک می‌باشد. این رادار قابل سوارشدن بر روی سه‌پایه و یا خودرو بوده که دستگاه کنترل آن می‌تواند 50 متر دورتر از رادار قرار گیرد. این رادار می‌تواند مجهز به یک دستگاه نشان‌دهنده تلویزیونی راه دور تعقیب‌کننده اتوماتیک برد و تنظیم‌کننده زاویه آنتن از راه دور و دو زاویه 3 درجه رادار باشد.

اطلاعات فنی دستگاه

ب) رازیت 72ب

وزن این رادار کمتر از رادار 72 آ بوده و رادار بر روی دستگاه کنترل سوار شده است.

جهت آنتن رادار به‌وسیله دست کنترل شده و به‌خصوص برای تجسس بر روی یک محور خاص و ثابت مناسب است.

اطلاعات فنی

رادار 72 ب مشابه رادار 72 آ بوده و فقط در موارد زیر با یکدیگر اختلاف دارند.

پ) رازیت 72 ث

این رادار ازنوع برد کوتاه (10 کیلومتر بوده) که مشابه رادار 72 ولی با تجهیزات کمتر می‌باشد. که می‌توان آن را درصورت نیاز به یک کامپیوتر برای تبدیل مختصات قطبی و شبکه مجهز نمود.»⁽¹⁾

روزشمار جنگ یکشنبه 15 اسفند 1361 20 جمادی‌الاول 1403 6 مارس 1983

1

قرارگاه نجف با تکمیل سازمان رزم خود برای اجرای عملیات والفجر1 و تشکیل 4 قرارگاه عملیاتی فرعی به نام‌های نجف1، 2، 3 و 4، خط حد این قرارگاه‌ها را مشخص و براساس آن طرح مانور مربوطه را به آنان ابلاغ کرد.⁽¹⁾-⁽²⁾

برمبنای این طرح مانور، در مرحله اول عملیات، قرارگاه نجف1 (لشکر31 عاشورا + تیپ55 هوابرد) در سمت راست، قرارگاه عملیاتی نجف2 (لشکر27 حضرت رسول(ص) + تیپ84 خرم‌آباد) در وسط و قرارگاه عملیاتی نجف4 (تیپ10 سیدالشهدا(ع) + تیپ37 زرهی شیراز) در سمت چپ، مأموریت دارند با شکافتن خط، ضمن انهدام نیروهای دشمن در ارتفاعات حمرین، خط پیروزی را در این ارتفاعات تأمین کنند. در این مرحله، قرارگاه نجف3 (لشکر5 نصر + تیپ58 ذوالفقار)، احتیاط قرارگاه نجف است.

در مرحله دوم، مقرر شده است قرارگاه نجف3 با عبور از نجف4 به‌همراه نجف1 و 2 خط نصرت را تأمین کنند. در این مرحله، نجف4 احتیاط قرارگاه عملیاتی مشترک نجف خواهد بود.

در مرحله سوم نیز قرارگاه نجف3 در ادامه اقدامات قبلی خود، مأموریت تصرف ارتفاع فوقی را بر عهده خواهد داشت و برای تحقق این هدف، قرارگاه‌های نجف1 و 2 نیز به آن کمک می‌کنند. قرارگاه نجف4 احتیاط قرارگاه نجف است.⁽³⁾

براساس این مرحله‌بندی و باتوجه‌به وضعیت زمین، قرارگاه عملیاتی نجف در تقسیم خط حد بین قرارگاه‌های عملیاتی چهارگانه این‌گونه اقدام کرد:

قرارگاه عملیاتی نجف1

از شیار بجلیه (از خط چم هندی، بجلیه حد بین قرارگاه نجف و کربلا) تا حدود 10 کیلومتر زیر شیار، به لشکر31 عاشورا (با 5 گردان) و تیپ55 هوابرد شیراز (با 3 گردان) واگذار می‌شود.⁽¹⁾

براین‌اساس، این قرارگاه فرعی مأموریت دارد منطقه واگذارشده که شامل بخش‌هایی از انتهای (جنوبی) ارتفاعات حمرین (شامل ارتفاعات 167 و 145)،⁽²⁾شیار بجلیه و قسمتی در جنوب تا سمت راست ارتفاع146 و در عمق تا خط پیروزی (منطقه‌ای به عرض 7 کیلومتر و عمق حدود 5 کیلومتر)⁽³⁾را تصرف و تأمین کند.⁽⁴⁾

ضمناً در طرح عملیات مقرر شده بود این قرارگاه فرعی وسایل سنگین مهندسی را جهت ایجاد خاکریز بین ارتفاعات حمرین تا جبل فوقی در دشت سمیده، پیش‌بینی کرده و به کار گیرد.⁽⁵⁾

قرارگاه عملیاتی نجف2

از سمت راست ارتفاع146 تا جاده پاسگاه سمیده (به عرض 7 تا 8 کیلومتر)⁽⁶⁾شامل ارتفاعات146 و 134، به لشکر27 حضرت رسول(ص) به استعداد 20 گردان و تیپ84 خرم‌آباد به استعداد 6 گردان واگذار می‌شود. این قرارگاه عملیاتی همچنین مأموریت دارد که به یگان‌های دشمن در ارتفاعات انتهای جنوبی سلسله‌جبال حمرین حمله و ضمن انهدام آنان این منطقه را تصرف و خط پیروزی را تأمین کند.

قرارگاه نجف2 همچنین باید در ادامه به تک قرارگاه عملیاتی نجف3 به جبل فوقی کمک کند و در مرحله بعد در تصرف فوقی شرکت خواهد کرد.⁽⁷⁾

قرارگاه عملیاتی نجف4

در جنوب منطقه عملیاتی، قرارگاه نجف4 در کنار نجف2 تصرف بخشی از جنوبی‌ترین قسمت ارتفاعات حمرین (انتهای ارتفاع112 تا رودخانه دویرج) را بر عهده خواهد داشت. این قرارگاه همچنین مأموریت دارد پس از تصرف اهداف، خط نصرت به عمق 6 تا 9 کیلومتر (عمق هدف به‌دلیل شکل زمین متفاوت بود)⁽⁸⁾در محدوده تعیین‌شده را تأمین کند. استعداد این قرارگاه عملیاتی 7 گردان (5 گردان از تیپ سیدالشهدا(ع) و 2 گردان از تیپ37 زرهی شیراز) خواهد بود.

پس از مرحله اول و عبور نیروهای قرارگاه عملیاتی نجف3 از خط این قرارگاه عملیاتی، نجف4 احتیاط قرارگاه نجف محسوب می‌شود.⁽⁹⁾

قرارگاه عملیاتی نجف3

این قرارگاه متشکل از لشکر5 نصر با 15 گردان و تیپ58 ذوالفقار با 5 گردان در مرحله اول عملیات، به‌عنوان احتیاط قرارگاه نجف مأموریت دارد به‌صورت آماده‌باش و بنا به دستور و با حفظ تقدم در منطقه مأموریت نجف2، در منطقه هریک از یگان‌ها به کار گرفته شود.

در مرحله دوم نیز می‌بایست با عبور از خط تصرف‌شده قرارگاه عملیاتی نجف4 تک کرده و خط نصرت (به عمق 5/5 تا 5/6 کیلومتر)⁽¹⁾را تأمین کند و پس از آن نیز تصرف بخش‌های باقیمانده جبل فوقی و تأمین خط والفجر و پدافند منطقه را هم برعهده خواهد داشت.⁽²⁾

1

نیروهای حزب دمکرات کردستان عراق (بارزانی‌ها) از اول تا 15 اسفندماه، عملیات‌های متعددی را علیه نیروهای نظامی و امنیتی عراق در مناطق کردنشین این کشور اجرا کرده‌اند ازجمله این اقدامات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

عملیات حمله مستقیم 10 مورد که به کشته یا زخمی‌شدن 33 تن از نیروهای نظامی عراق انجامیده است؛ عملیات کمین 6 مورد که براثر آن 61 تن از نظامیان عراق کشته یا زخمی شدند، که انهدام 2 خودرو سازمان امنیت عراق و انهدام 6 خودرو نظامی حامل سرباز و یک خودرو فرماندهی ازجمله این عملیات‌ها بود.

همچنین در یک عملیات بمب‌گذاری، یک خودرو سازمان امنیت عراق منفجر شد که 2 تن از سرنشینان آن کشته و 3 تن نیز زخمی شدند.⁽³⁾

2

امروز 330 نفر از نیروهای داوطلب مردمی از شهرهای بابل، ساری و گرگان با بدرقه گرم و پرشور مردم این شهرها به جبهه‌های جنگ عزیمت کردند.⁽⁴⁾همچنین افراد و گروه‌های رزمی و فنی برای پیوستن به نیروهای رزمنده، پشتیبانی آنان و بازسازی مناطق آسیب‌دیده از شهرهای مختلف راهی این مناطق شدند. روزنامه اطلاعات دراین‌باره گزارش داد:

«یک گردان از پرسنل جان‌برکف و متعهد لشکر88 زرهی زاهدان، به‌منظور یاری‌دادن به رزمندگان اسلام به جبهه‌های نبرد عزیمت کردند. گروه کثیری از برادران جان‌برکف بسیج سپاه پاسداران شهرهای خراسان و پادگان‌های بسیج روستایی این استان عازم مناطق جنگی شدند. به گزارش خبرنگار اطلاعات از دره‌شهر، گروه کثیری از داوطلبین شهرستان دره‌شهر و بخش‌های تابعه این شهرستان (آبدانان، بدره و ماژین) در میان بدرقه گرم و پرشور اهالی این شهرستان، با حضور حجت‌الاسلام عبدالله صالحی نجف‌آبادی و فرماندهان سپاه و بسیج سپاه به جبهه‌ها اعزام شدند.

چند گروه دیگر از برادران رزمنده بسیجی از شهرهای سمنان، مهدی‌شهر، سرخه و شهمیرزاد به جبهه‌ها عزیمت کردند. ازسوی جهاد سازندگی دامغان، یک گروه 32 نفره از برادران ایثارگر

متخصص در رشته‌های صافکاری، مکانیک، جوشکاری و راننده لودر و بولدوزر به ستاد پشتیبانی جهاد سازندگی قرارگاه حمزه سیدالشهدا مستقر در ارومیه اعزام شدند.

گروهی از برادران اعزام مجدد شهرهای بابلسر و بهشهر به جبهه رفتند. همچنین ازسوی ستاد پشتیبانی جهاد سازندگی مازندران یک اکیپ فنی به‌همراه چند دستگاه ماشین‌آلات سنگین و بیل مکانیکی به مناطق جنگی کشور اعزام شد.

500 تن از رزمندگان بسیج سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منطقه9 شامل استان‌های فارس، بوشهر و کهکیلویه و بویراحمد راهی جبهه‌ها شدند. همچنین، یک گروه از دلاوران جان‌برکف از بسیج لارستان به جبهه رفتند.

ضمناً یک گروه از برادران جهادگر، شامل کارگر، بنا، جوشکار، مکانیک و راننده ماشین‌های سنگین و راه‌سازی به مناطق جنگی عزیمت کردند. یک اکیپ 10 نفری مرکب از نقشه‌بردار، راه‌ساز، مکانیک و کمک‌مکانیک، راننده و کمک‌راننده به‌همراه وسایل راه‌سازی، ازسوی اداره کل راه‌وترابری گرگان به منطقه جنوب اعزام شدند. گروهی از جهادگران جهاد سازندگی مراغه در میان بدرقه گرم مردم این شهر، راهی جبهه‌های نبرد شدند.

یک گروه 75 نفری از اعضای بسیج دانش‌آموزی و یک گروه از جان‌برکفان بسیج سپاه پاسداران بخش رزن همدان به جبهه‌ها عزیمت کردند. یک اکیپ 35 نفره از نیروهای فنی و متخصص، ازسوی جهاد سازندگی نوشهر، چالوس، کلاردشت، رامسر و تنکابن راهی شهر مقاوم و قهرمان سوسنگرد شدند. این گروه که شامل بنا، معمار و مهندس کشاورزی است، تحت عنوان شهید بهشتی از تنکابن به سوسنگرد اعزام شد.

گروهی از رزمندگان جان‌برکف بسیج سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خور و بیابانک و روستاهای مهرجان و جندق، در میان بدرقه پرشور مردم، طی مراسمی با حضور حجت‌الاسلام صالحی نجف‌آبادی عازم جبهه‌های نبرد حق علیه باطل شدند.

ازسوی اداره کل راه‌وترابری استان مرکزی، 3 دستگاه کامیون ده تن، یک دستگاه کامیون آب‌پاش و 8 دستگاه انواع ماشین‌های سبک و سنگین راه‌سازی با راننده شامل گریدر، لودر، بلدوزر، تراکتور و غلطک کشنده، قیرپاش، شن پخش‌کن و جیپ پیکاب به جنوب کشور اعزام شد.

اکیپ اعزامی به سرپرستی برادر جوادپور از مسئولان اداره کل راه‌وترابری استان مرکزی

همراه با 4 مکانیسین، کمک‌مکانیک و کمک‌راننده به جبهه‌های جنوب فرستاده شد.»

همچنین گروه کثیری از نیروهای عضو بسیج سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شهرستان ساوه در میان بدرقه گرم و پرشور مردم این شهر از مقر ستاد بسیج سپاه پاسداران عازم جبهه‌های نبرد حق علیه باطل شدند. در خمینی‌شهر نیز یک‌صد و هفتادودومین گروه رزمی متشکل از نیروهای سپاه و بسیج این شهر به جبهه‌ها اعزام شدند. در مراسم عزیمت این گروه جمع کثیری از اهالی شهر آنان را بدرقه کردند.⁽¹⁾

1

شهادت یک نفر از اهالی مهاباد به‌دست افراد مسلح غیرقانونی، زخمی‌شدن یک سرباز ژاندارمری در اطراف این شهر و تسلیم‌شدن 3 نفر از وابستگان به گروه‌های ضدانقلاب در سنندج، مهم‌ترین حوادث امروز مناطق غرب و شمال‌غرب کشور بود.

عناصر مسلح غیرقانونی از ساعت 14 تا 15، در نقاط مختلف شهر مهاباد اقدام به تیراندازی کردند که موجب تعطیلی مغازه‌ها در برخی خیابان‌های شهر شد. در تیراندازی مهاجمان، یک تن از اهالی شهر شهید شد و یک تن از مهاجمان نیز با تیراندازی متقابل نیروهای سپاه به هلاکت رسید.⁽²⁾

در حوالی پایگاه گوگ‌تپه در محور مهاباد - میاندوآب نیز یکی از سربازان ژاندارمری روی مین رفت و براثر انفجار آن زخمی شد.⁽³⁾

همچنین نیروهای خودی 3 مین ضدتانک و ضدنفر را در اطراف پایگاه کوسه‌کهریز در شمال‌غربی مهاباد و یکی از محورهای سردشت کشف و خنثی کردند.⁽⁴⁾

امروز نیز 2 تن از افراد حزب دمکرات کردستان و یک تن از وابستگان به سازمان کمونیستی راه کارگر با تحویل دو قبضه اسلحه خود را به نیروهای سپاه سنندج معرفی و درخواست امان‌نامه کردند.⁽⁵⁾

2

امروز در شهرهای تهران، اهواز، مراغه و بروجرد، تعدادی از افراد وابسته به گروه‌های ضدانقلاب چپ‌گرا با هوشیاری نیروهای امنیتی دستگیر شدند.

نیروهای سپاه، مسئول تشکیلات سازمان مجاهدین خلق (منافقین) شاخه بروجرد را دستگیر کردند. از خانه تیمی که وی در آن اقامت داشت 2 اسلحه، چندین بمب دست‌ساز و... به دست آمد.⁽⁶⁾

در تهران نیز یکی از افرادی که در بخش انتقال نیروهای این سازمان به خارج فعالیت می‌کرد، دستگیر شد.⁽⁷⁾

همچنین نیروهای سپاه 2 نفر از نیروهای سازمان چریک‌های فدایی خلق (اقلیت) را که از سقز عازم تهران بودند در پست بازرسی مراغه شناسایی و دستگیر کردند. در بازرسی بدنی از آنها و در میان وسایل همراهشان، تعدادی اسناد و مدارک مهم سازمانی به دست آمد.⁽⁸⁾

در اهواز نیز یکی از افراد تشکیلات سازمان کمونیستی پیکار در راه آزادی طبقه کارگر که حوزه فعالیت او شرکت نفت بود، دستگیر شد.⁽⁹⁾

1

تصمیم بر شدت‌بخشیدن به عملیات علیه نیروهای مسلح غیرقانونی در کردستان در بهار سال آینده، یادآوری عملیات مهم آزادسازی جاده پیرانشهر - سردشت از دست نیروهای مسلح ضدانقلاب و تأثیر آن در اقدامات گروه‌های مسلح و سرنوشت منطقه کردستان، محدودشدن امکان مانور سیاسی و نظامی گروه‌های معارض و مجبورشدن آنها به خروج از ایران در سال آینده، برنامه مسئولان ایران برای رفع محرومیت و بازسازی منطقه کردستان پس از فراغت از درگیری با گروه‌های مسلح، از محورهای سخنان ابراهیم سنجقی فرمانده قرارگاه حمزه سیدالشهدا بود.

ابراهیم سنجقی اعلام کرد با فرارسیدن فصل بهار، عملیات رزمندگان اسلام برای سرکوبی باقیمانده اشرار و ضدانقلابیون در نقاط راهبردی با سرعت و قاطعیت بیشتری شروع خواهد شد. وی افزود: امیدواریم به یاری خدا و پشتیبانی ملت مسلمان کرد و با هماهنگی و وحدت نظر و عمل با یک بسیج همه‌جانبه بتوانیم بهار سال آینده را فصل مرگ ضدانقلاب در منطقه قرار دهیم و پس از ریشه‌کن کردن ضدانقلاب به جبران محرومیت‌ها بپردازیم و فداکاری‌های مردم محروم منطقه را به‌نحو شایسته‌ای جبران کنیم.

فرمانده قرارگاه حمزه سیدالشهدا که امروز در جمع مدیران کل و رؤسای ادارات و اعضای نهادهای انتظامی استان کردستان و در حضور آیت‌الله خاتمی نماینده امام و امام‌جمعه یزد، حجت‌الاسلام موسوی نماینده امام در غرب کشور و معاونان استانداری کردستان سخن می‌گفت، افزود: سال جاری برای ضدانقلاب در منطقه، سالی پر درد و شکننده بود و ضدانقلاب یقین حاصل کرد که به‌هیج‌وجه، توان مقابله با این قدرت الهی و جمهوری اسلامی و مردم محروم به‌پاخاسته را ندارد.

برادر سنجقی افزود: همان‌طورکه می‌دانید در سال گذشته، خطوط مواصلاتی و راهبردی ما در دست ضدانقلاب بود و شهر سردشت ازطریق هوایی تدارک می‌شد. فرمانده قرارگاه حمزه سیدالشهدا سپس به تشکیل این قرارگاه و آزادسازی جاده صعب‌العبور پیرانشهر به سردشت (که 90 کیلومتر طول دارد) اشاره کرد و گفت:

ضدانقلاب با ایجاد تشکیلات در هنگ‌آباد و میرآباد، چاپو، واوان و الواتان به‌هیچ‌وجه فکر نمی‌کرد که ما بتوانیم این جاده را تحت کنترل نیروهای اسلامی درآوریم، ولی خوشبختانه برادران رزمنده ما با قدرت در تمامی این مسیر عمل کردند و باوجود مقاومت‌های ضدانقلاب و کمک حامیان آنان از آن‌سوی مرز، الحمدلله رزمندگان با ایمان و سلحشور اسلام مرحله به مرحله جاده را به‌نحوی پاک‌سازی کردند که در همین فصل زمستان رفت‌وآمد در این محور انجام می‌شود.

سنجقی همچنین با اشاره به اقدامات مهم قرارگاه حمزه سیدالشهدا اظهار کرد:

ضدانقلاب می‌داند با این مقدماتی که در طول سال جاری، فراهم شده و با این گسترش که نیروهای اسلام در منطقه پیدا کرده‌اند، به‌هیچ‌وجه، مکانی برای آنها در سال آینده باقی نخواهد ماند و براساس اطلاعات رسیده آنها در تدارک هستند که بساط خود را در بهار جمع کنند و به آن‌سوی مرز بروند و ما با قاطعیت در تمام محورها عمل خواهیم کرد و کلیه محورها و روستاها را از وجود ضدانقلابیون پاک‌سازی خواهیم کرد.

فرمانده قرارگاه حمزه سیدالشهدا افزود: ما در تلاش هستیم نه‌تنها امکانات این استان بلکه امکانات سایر استان‌های کشور را در حد رفع محرومیت‌های این منطقه به کار گیریم و باید با برنامه‌ریزی صحیح درجهت گسترش امور عمرانی و کمک به مناطق محروم که با طرد گروهک‌ها و استقبال از رزمندگان اسلام بر ما حق دارند، دین خود را ادا کنیم.⁽¹⁾

1

نهاد ریاست‌جمهوری در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور اسلامی ایران در هفتمین اجلاس سران کشورهای غیرمتعهد شرکت نخواهد کرد و نخست‌وزیر ایران به نیابت از ایشان در رأس هیئت عالی‌رتبه جمهوری اسلامی ایران در دهلی‌نو ریاست هیئت نمایندگی ایران را به‌عهده خواهد داشت.⁽²⁾

سفر رئیس‌جمهور به هند برای شرکت در اجلاس سران غیرمتعهدها ازنظر امنیتی یکی از دغدغه‌های مسئولان بلندپایه نظام بود. آقای هاشمی رفسنجانی درباره گفت‌وگوها و اقدامات انجام‌شده دراین‌باره نوشته است:⁽³⁾«صبح زود به دفترم رفتم. گزارش‌ها را خواندم. آیت‌الله خامنه‌ای تلفن کردند. اطلاع دادند پیرو مشورت با امام از سفر هند منصرف شده‌اند. در باب اعلام علت انصراف مشورت نمودند. قرار شد پیش‌ازظهر، جلسه‌ای داشته باشیم.»⁽⁴⁾

خبرگزاری فرانسه با بررسی خبر لغو سفر رئیس‌جمهور به دهلی‌نو، اعلام کرد: رئیس‌جمهور ایران، امروز در آخرین لحظه به‌طور غیرمنتظره‌ای سفرش به هند و حضور در اجلاس غیرمتعهدها را که از مدت‌ها پیش، طرح‌ریزی شده بود لغو کرد و درعوض میرحسین موسوی نخست‌وزیر را در رأس هیئت ایرانی به دهلی‌نو فرستاد، اما این تصمیم یک روز پس از ملاقات آیت‌الله خامنه‌ای با حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس و آیت‌الله روح‌الله خمینی رهبر انقلاب، اتخاذ شده است. پس از آنکه دفتر آیت‌الله خمینی در هفته قبل، همه ملاقات‌های وی را لغو کرد، این اولین باری بود که وی ملاقات‌کنندگانی را به حضور پذیرفت.

این تصمیم هنگامی اعلام شد که دیپلمات‌ها و خبرنگاران منتظر مراسم عزیمت آیت‌الله خامنه‌ای بودند که متعاقباً لغو گردید.

ناظران خاطرنشان ساختند که حضور آیت‌الله خامنه‌ای در اجلاس سران غیرمتعهد درصورت انجام‌شدن این سفر، تریبونی برای دفاع از سیاست "نه شرقی و نه غربی" ایران به دست می‌داد. وی همچنین از این فرصت برای برقراری تماس‌هایی با بعضی سران کشورها ازجمله شاذلی بن جدید رئیس‌جمهوری الجزایر، استفاده می‌کرد. درواقع ملاقات میان این دو توسط یک منبع موثق در الجزایر پیش‌بینی شده بود.⁽¹⁾

به‌دنبال این تصمیم، رئیس‌جمهور در پیامی به نخست‌وزیر هند ضمن اعلام انصراف از شرکت در اجلاس سران غیرمتعهدها خواستار تلاش بیشتر اعضای اجلاس در راه استقلال این نهضت شد. متن کامل پیام که قرار است توسط نخست‌وزیر دراختیار خانم گاندی قرار گیرد به این شرح است:

بانو ایندیرا گاندی نخست‌وزیر هند، اکنون که هیئت عالی شرکت‌کننده در اجلاس غیرمتعهدها عازم دهلی‌نو می‌باشد، یک بار دیگر فرصت را برای ابراز احترام به این جنبش و بنیان‌گذاران نام‌آور و اصول متین و ارزنده آن مغتنم می‌شمارم.

تلاش اینجانب و دولت جمهوری اسلامی ایران بر این بوده که شخصاً در اجلاس شرکت کنم، لکن به دلایلی از این امر منصرف گشته و مصلحت دیدم آقای مهندس موسوی نخست‌وزیر جمهوری اسلامی ایران، ریاست هیئت ایرانی شرکت‌کننده در اجلاس را بر عهده داشته باشد.

آرزوی اینجانب آن است که اجلاس کنونی بتواند با تأکید بر مفهوم واقعی عدم‌تعهد و با رعایت جوهره و محتوای اصلی جنبش عدم‌تعهد که بی‌شک عبارت است از جانب‌داری از ملت‌ها و حراست از حقوقی که ممکن است به‌وسیله قدرت‌های بزرگ مورد تعدی قرار گیرد، نقطه عطف مهمی در تاریخ این جنبش محسوب گردد.

خواهشمندم بهترین احساسات و احترامات دوستانه اینجانب نسبت به دولت و ملت هند را بپذیرید.⁽²⁾

1

نخست‌وزیر جمهوری اسلامی ایران قبل از عزیمت به هند، به تشریح مواضع و دستور کار هیئت ایرانی در هفتمین اجلاس جنبش عدم‌تعهد پرداخت؛ دکتر ولایتی نیز ضمن اشاره به مواضع ایران دراین‌زمینه و همچنین مسئله افغانستان، بر تغییرناپذیری شرایط ایران برای خاتمه جنگ، تأکید کرد.

عصر امروز، آقای میرحسین موسوی نخست‌وزیر در رأس یک هیئت سیاسی تهران را به مقصد دهلی‌نو ترک کرد. نخست‌وزیر قبل از ترک تهران، در گفت‌وگویی انتظارات ایران از جنبش عدم‌تعهد و برنامه‌های ایران در این سفر را تشریح کرد. وی گفت ما انتظار داریم که این جنبش باتوجه‌به ادعاها و شعارهایی که تاکنون داشته، محلی باشد که ملت‌های مستضعف و کشورهایی که به‌نحوی زیر سلطه کشورهای بزرگ بوده‌اند بتوانند قدرت خود را درک کنند و براساس محورهای قابل‌قبول برای همه محرومان جهان، صفی محکم در مقابل قدرت‌های بزرگ بسازند و بتوانند به‌صورت نیرویی تعیین‌کننده در جهان امروز خود را نشان دهند.⁽³⁾

نخست‌وزیر درمورد موضع ایران در جنبش عدم‌تعهد خاطرنشان کرد: یکی از ویژگی‌های انقلاب اسلامی خصوصیت افشاگری آن است و ما سیاست‌های خودمان را درارتباط‌با قدرت‌های بزرگ درخصوص مسائل سیاسی - اقتصادی به‌عنوان سرمشقی در مقابل دیدگان ملت‌های جهان قرار خواهیم داد. ما همیشه از موضعی صحبت کرده‌ایم که پایگاه حق بوده، ما معتقدیم که هرکس تجاوز می‌کند باید دستش را شکست. در این اجلاس موضع ما تشریح جنایات صدام به‌طور گسترده است و ما شرایط خودمان را برای افکار عمومی ملت‌های جهان توضیح می‌دهیم.

وی افزود: در این نشست انتظار داریم که تلاش‌هایی برای جوسازی و آن چیزی که درحال‌حاضر رژیم صدام می‌خواهد در پناه آن خود را صلح‌طلب به جهان نشان دهد، انجام شود و ما تصور می‌کنیم با همه این مسائل، ما قادر خواهیم بود حقانیت خودمان را برای ادامه جنگ تا حصول این شرایط به جهان نشان دهیم.

نخست‌وزیر درمورد مطرح‌شدن سقوط صدام در اجلاس گفت: ما بارها درباره مجازات صدام صحبت کرده‌ایم و درحال‌حاضر هم همین موضع را داریم و ما نمی‌توانیم رضایت دهیم که کسی برای جاه‌طلبی و هر انگیزه دیگری به کشوری تجاوز کند و شهرها را به خاک و خون بکشد و عده بسیاری را شهید کند.

دکتر ولایتی وزیر خارجه نیز در مصاحبه‌ای موضع ایران دربرابر تلاش‌های انجام‌شده برای پایان‌دادن به جنگ، پیشنهاد عراق برای برگزاری هشتمین اجلاس جنبش غیرمتعهدها در بغداد، مسئله افغانستان و چشم‌انداز ایران از جنبش عدم‌تعهد را تشریح کرد. وی گفت: شرایط ما برای خاتمه جنگ تغییری نکرده است. ولایتی احتمال تغییر این شرایط ازسوی ایران را مردود دانست و بر شرایط اعلام‌شده ایران تأکید کرد.

به گفته دکتر ولایتی، جمهوری اسلامی ایران در هفتمین اجلاس جنبش عدم‌تعهد به سالم‌سازی جنبش توجه ویژه خواهد داشت. وی در توضیح این مطلب گفت: اعتقاد به شرایطی که باعث تغییر محل برگزاری هفتمین اجلاس سران از بغداد به دهلی‌نو شد همچنان باقی است و یک حکومت متجاوز هرگز صلاحیت میزبانی اجلاس را ندارد. تاکنون 6 کشور کره شمالی، سوریه، لیبی، عراق، گینه و نیجر آمادگی خود را برای میزبانی هشتمین اجلاس سران اعلام کرده‌اند.

وزیر خارجه افزود: ایران از نامزدی لیبی برای میزبانی هشتمین اجلاس سران پشتیبانی می‌کند. این سیاست باتوجه‌به آمادگی و قابلیت خوب لیبی برای برگزاری اجلاس‌های بین‌المللی و نیز اصرار کشورهای افریقایی مبنی‌بر برگزاری اجلاس هشتم در یکی از کشورهای افریقایی عضو جنبش و همچنین وجود روابطی بسیار نزدیک بین ایران و لیبی اتخاذ شده است.

دکتر ولایتی ضمن تشریح سیاست‌های ایران در هفتمین اجلاس به مسئله افغانستان اشاره و اعلام کرد: برای حل مسئله افغانستان و رهایی این کشور از چنگال نیروهای اشغالگر خارجی بر چهار اصل اساسی اعلام‌شده خود همچنان تأکید کردیم و دراین‌مورد پافشاری می‌کنیم و ایران امیدوار است که جنبش عدم‌تعهد بتواند در مرحله حساس کنونی که بحران‌های اقتصادی - سیاسی

بیشتر از هر زمان دیگری بشریت به‌ویژه کشورهای جهان سوم را رنج می‌دهد، نقش خود را ایفا کند. ما امیدواریم که جنبش عدم‌تعهد در راهی که بنیان‌گذاران اولیه آن پی‌ریزی کردند، گام بردارد و در جهان امروز صاحب قدرت و نفوذ بیشتری شود. به گفته وزیر خارجه، احتمال ایجاد شکاف و دودستگی در میان اعضا باتوجه‌به چگونگی فعالیت‌های رئیس جدید جنبش بسیار کم خواهد بود. وی دو یا چند قطبی‌شدن کامل جنبش عدم‌تعهد را بعید دانست.⁽¹⁾

1

خبرگزاری فرانسه از ملاقات سفیران ایران و عراق با وزیر خارجه شوروی در مسکو خبر داد. به نظر می‌رسد این ملاقات‌ها ارتباط مستقیم با برگزاری اجلاس غیرمتعهدها داشته باشد.

به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی: آندره گرومیکو وزیر امور خارجه شوروی، امروز به‌طور جداگانه با فاضل الغراوی سفیر عراق در مسکو و سیدعلی فرشچی کاردار سفارت ایران در شوروی ملاقات و گفت‌وگو کرد. این ملاقات به درخواست دیپلمات‌های ایران و عراق انجام شده است، خبرگزاری فرانسه که این خبر را به نقل از خبرگزاری تاس از مسکو منتشر ساخته است، اضافه می‌کند: کاردار سفارت ایران در این ملاقات پیامی را از دولت متبوع خود تسلیم گرومیکو کرده است که گویا مربوط به اوضاع خاورمیانه بوده است. در این ملاقات که در محیطی دوستانه انجام شد، گرومیکو و فرشچی درمورد مسائل مربوط به مناسبات میان دو کشور و به‌طورکلی مسائل بین‌المللی گفت‌وگو کردند. گرومیکو در این ملاقات ضمن اشاره به جنگ ایران و عراق خاطرنشان ساخت که شوروی برای پایان جنگ میان دو کشور و پایان سیاسی این اختلافات تلاش می‌کند.

از سوی دیگر، گفت‌وگوهایی میان سفیر عراق در شوروی و گرومیکو درباره مناسبات دوجانبه و اوضاع خاورمیانه انجام شده و طرفین تمایل کشورهای متبوع خویش را در افزایش همکاری‌ها میان بغداد و مسکو اعلام کردند. گرومیکو در این ملاقات موضع کشور متبوع خویش درمورد جنگ ایران و عراق را، که تنها به نفع امپریالیسم است، بیان کرد و در پایان خواستار قطع این جنگ ازطریق مذاکرات شد.⁽²⁾

روزنامه واشنگتن پست نیز این دیدارها را به میانجیگری احتمالی شوروی در جنگ ایران و عراق ارتباط داد و دراین‌باره نوشت: سفرای ایران و عراق در مسکو به‌طور جداگانه با وزیر خارجه شوروی آندره گرومیکو، ملاقات کردند، که به نظر می‌آید این ملاقات اقدام جدید شوروی جهت میانجیگری در جنگ خلیج‌فارس باشد.⁽³⁾

در همین حال، پراودا ارگان حزب کمونیست شوروی، یک بار دیگر بر پایان‌گرفتن جنگ عراق و ایران ازطریق مذاکره تأکید کرد. این روزنامه از وجود خصومت در جبهه ایران و عراق به‌رغم تقاضاهای کشورهای متعدد مبنی‌بر پایان‌گرفتن جنگ و حضور بر سر میز مذاکره اظهار تأسف کرده است.⁽⁴⁾

1

کشورهای حامی عراق، اجلاس سران غیرمتعهدها را فرصت مناسبی برای طرح موضوع مورد علاقه عراق، یعنی متارکه بدون سرانجام جنگ می‌دانند.

خبرگزاری یوگسلاوی امروز گزارش داد: لازار موسیف وزیر خارجه یوگسلاوی، در دهلی‌نو بدون اشاره به طرح خاصی درباره صلح یا چگونگی ترک مخاصمه بین ایران و عراق گفت: اجلاس سران این جنبش، آخرین فرصت برای پایان‌دادن عادلانه به جنگ ایران و عراق است. وی افزود: همه در انتظار یک ابتکار صلح برای پایان‌دادن به جنگ ایران و عراق، که تا به این حد دنیای غیرمتعهد را تحت‌تأثیر قرار داده است، می‌باشند و ما عقیده داریم این اجلاس تقریباً آخرین فرصت برای پایانی عادلانه و دیرپا بر این جنگ می‌باشد. موسیف افزود: طولانی‌شدن این جنگ به هر صورتی، مشکلات عظیمی در منطقه و جهان ایجاد خواهد کرد.⁽¹⁾

امیر حسن ولیعهد اردن نیز اظهار امیدواری کرد که اجلاس سران عدم‌تعهد برای پایان‌دادن به جنگ ایران و عراق تصمیمات و پیشنهادهایی اتخاذ کند.

وی امشب در نطق افتتاحیه یازدهمین دور عادی کنفرانس "کار عربی" در امان، پایبندی کشورش به تصمیمات اجلاس سران فاس درمورد سرنوشت مسئله فلسطین را نیز مورد تأکید قرار داد.⁽²⁾

همچنین به گزارش خبرگزاری قطر، شیخ خلیفه محمد بن آل ثانی امیر قطر، هنگام ورود به دهلی‌نو در سخنانی ضمن هشدار درمورد ادامه جنگ ایران و عراق گفت: بر ماست که تلاش‌های خود را جهت تسریع در پایان‌دادن به این جنگ ازطریق مسالمت‌آمیز و با اجرای اصول قانونی بین‌المللی و عدالت انجام دهیم.⁽³⁾

2

نشریه المجله (چاپ لندن) به نقل از منابع مطلع در قاهره، فاش ساخت عراق از مصر درخواست کرده هرچه زودتر فعالیت مرکز بازرگانی عراق در قاهره و مرکز بازرگانی مصر در بغداد از سر گرفته شود.

المجله افزوده است: دراین‌حال، بنا به درخواست رژیم عراق، اقدامات لازم برای بازگشایی دفتر خبرگزاری مصر در بغداد و نیز دفتر خبرگزاری عراق در قاهره انجام شده است.⁽⁴⁾

3

اوضاع اقتصادی عراق، مقدار نیاز ماهانه این کشور به ارز خارجی، میزان کمک کشورهای عربی منطقه به عراق و تأثیر عمومی اقتصاد عراق بر کویت ازجمله موضوعاتی است که روزنامه اینترنشنال تریبون (چاپ لندن) به آن پرداخته است.

به نوشته این روزنامه، برای تأمین هزینه جنگ علیه جمهوری اسلامی ایران، ماهانه حداقل 1500 میلیون دلار بر بدهکاری‌های عراق افزوده می‌شود و از ذخایر ارزی این کشور که در شروع جنگ بیش از سی و چند هزار میلیون دلار بود، هم‌اکنون کمتر از 5 میلیارد دلار باقی مانده است و این به‌رغم قریب 50 هزار میلیون دلار کمک‌های نقدی و غیرنقدی است که ازسوی حامیان صدام به وی داده شده است.

اینترنشنال تریبون افزوده است: مشکلات شدید مالی و اقتصادی رژیم حاکم بر بغداد، تأثیر زیادی بر کشور کویت گذارده و کمپانی‌های حمل‌ونقل این کشور که ارتباط بنادر کویت را با عراق برقرار می‌کنند با مشکلات متعددی مواجه‌اند. چنانچه وضع اقتصادی حکومت بغداد به همین ترتیب ادامه یابد، به‌تدریج ارتش صدام توانایی مقاومت دربرابر حملات متوالی ایرانیان را از دست خواهد داد.⁽¹⁾

1

خبرگزاری رویتر به بررسی آخرین تحولات گفت‌وگوهای هشت کشور عضو اوپک در لندن، تأثیر اوضاع فعلی در بازارهای نفت، احتمالات آینده این گفت‌وگوها و نقش ایران در این کشاکش‌ها پرداخت.

بنا به اعلام این خبرگزاری، وزرای خارجه هشت کشور عضو اوپک فردا پس از پنج روز مذاکره درباره تعیین قیمت و سهمیه‌بندی نفت، وارد شور خواهند شد تا به‌احتمال‌قوی، نتیجه قطعی مذاکرات پنج‌روزه را بر سر قیمت نفت اعلام کنند. دراین‌بین، از پنج کشور عضو اوپک ازجمله جمهوری اسلامی ایران نیز دعوت شده است تا در اجلاس نهایی، که روز دوشنبه (فردا) در هتل اینترکنتیننتال لندن تشکیل می‌شود، شرکت کنند.

در لندن شنیده شده است که هیئتی از ایران عازم لندن است، اما به‌هرحال رفت‌وآمدهای نفتی و جنجال بر سر قیمت نفت همه محافل اقتصادی - سیاسی دنیا را تحت‌الشعاع قرار داده است، صفحات اول مطبوعات دیروز و امروز اروپا با تیترهای مربوط به نفت و اوپک شکل تازه‌ای به خود گرفته است. بااینکه اکثر شبکه‌های تلویزیونی مهم و خبرگزاری‌های غربی خبرنگاران خود را به دهلی‌نو اعزام کرده‌اند، اما خبرهای اوپک همچنان تیتر اول رسانه‌های گروهی اروپا به‌خصوص لندن است.

خبرنگار واحد مرکزی خبر در تماس با خبرنگار رویتر که به‌تازگی از روتردام وارد لندن شده است، کسب اطلاع کرد که نفت‌کش‌های بارگیری‌شده در بندر نفتی روتردام بدون تحرک برجای مانده و درحال‌حاضر، خریداری ندارند. درنتیجه انگلیس نیز از این وضع به‌شدت متضرر می‌شود و دولت ژاپن نیز از این امر ناراضی است.

در پایان این گزارش آمده است: موضع‌گیری دولت جمهوری اسلامی ایران در پافشاری بر قیمت فعلی نفت و اعلام حمایت از آن در جلوگیری از کاهش بیش‌ازپیش قیمت نفت مؤثر واقع شده است. فردا (دوشنبه) وزرای هشت کشور عربستان، کویت، امارات متحده، الجزایر، لیبی، نیجریه، ونزوئلا و اندونزی به‌احتمال‌قوی مذاکرات خود را درباره بهای جدید نفت و سهمیه‌بندی در یک اجلاس رسمی آغاز می‌کنند؛ فردا روز سرنوشت‌سازی برای جنگ چندروزه قیمت نفت خواهد بود. دراین‌خصوص، اظهارنظرهای فراوانی در محافل نفتی شنیده می‌شود؛ وزیر نفت کویت روز گذشته دراین‌باره گفت: 80 درصد شانس وجود دارد که پس از اجلاس روز دوشنبه لندن، یک اجلاس رسمی ازسوی کشورهای عضو اوپک تشکیل شود و

پیشنهادهای تازه را مورد تأیید قرار دهد. درمورد اینکه آیا ایران نیز به مذاکرات لندن - که تاکنون در آن غیبت داشته - خواهد پیوست یا نه، اظهارنظر رسمی نشده است، مقام‌های وزارت نفت ایران امروز در تماس تلفنی به خبرگزاری رویتر گفتند احتمال دارد محمد غرضی وزیر نفت ایران در مذاکراتی که برای روز دوشنبه در نظر گرفته شده شرکت کند. یک مقام نزدیک به وزیر نفت ایران گفت برداشت من این است که وی در مذاکرات روز دوشنبه شرکت خواهد کرد و احتمال این امر بسیار زیاد است.⁽¹⁾

1

به‌دنبال انفجار روز گذشته دفتر شرکت هواپیمایی ایرفرانس در بغداد، جنبش مجاهدین عراق مسئولیت بمب‌گذاری در دفتر این شرکت را که به کشته‌شدن رئیس این دفتر انجامید، به عهده گرفت.

روزنامه مستقل النهار (چاپ بیروت) امروز نوشت: شخص ناشناسی در تماس تلفنی با دفتر این روزنامه گفت تا زمانی‌که فرانسه به حمایت غیرقانونی خود از رژیم بعث عراق پایان ندهد ما به حملات خود علیه منافع فرانسه ادامه خواهیم داد. وی افزود: ما با مشت آهنین حمله خواهیم کرد. النهار افزوده است: ماه گذشته این سازمان در تماس تلفنی با همین روزنامه مسئولیت حمله به پنج هدف فرانسوی در پاکستان را به عهده گرفت.⁽²⁾

دراین‌حال به گفته رادیو اسرائیل، سخنگوی وزارت کشور عراق امروز ایران و سوریه را به خرابکاری در عراق متهم و اعلام کرده که بعدازظهر دیروز در دفتر شرکت هواپیمایی فرانسه در بغداد یک بمب منفجر شده و عده بسیاری ازجمله مدیر شرکت مجروح شده‌اند که مدیر شرکت براثر شدت جراحات بعداً فوت کرده است.

شرکت هواپیمایی فرانسه خبر درگذشت مدیر دفتر خود در بغداد را تأیید کرده است. دفتر هواپیمایی فرانسه در خیابان سعدون یکی از مهم‌ترین خیابان‌های تجاری بغداد، واقع شده است.⁽³⁾

روزشمار جنگ دوشنبه 16 اسفند 1361 21 جمادی‌الاول 1403 7 مارس 1983

1

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شیراز با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرد اولین گردان دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منطقه9 کشور تشکیل شد.

در بخشی از این اطلاعیه آمده است: بدین‌وسیله به اطلاع آن دسته از برادران که قبلاً خدمت سربازی خود را در نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران گذرانده‌اند و اکنون مایل‌اند در گردان دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی فعالیت کنند، می‌رساند که جهت ثبت‌نام و کسب اطلاع بیشتر می‌توانند به واحد بسیج مستضعفین سپاه مراجعه کنند.

معاون بسیج مستضعفین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شیراز در گفت‌وگویی با خبرنگار روزنامه کیهان دراین‌باره گفت: با تشکیل این گردان‌ها جلو تهدیدهای احتمالی امریکا از راه دریا برای همیشه گرفته خواهد شد و سپاه پاسداران برای نیل به این هدف، قرارگاه نوح را با شرکت نیروی دریایی در بوشهر ایجاد کرد و مقدمات کار فراهم شد. وی افزود: شرایط عضویت در این گردان آشنابودن به دریا، تعمیرکار یا راننده موتور لنج و داشتن پایان خدمت سربازی در نیروی دریایی است و نحوه حقوق برادران این گردان همانند دیگر برادران رزمنده که در جبهه حق علیه باطل حضور دارند، خواهد بود و هدف ما این است که در دریا سدی محکم‌تر در مقابل دشمنان انقلاب داشته باشیم.⁽¹⁾

2

گروه‌های مسلح معارض عراقی، با اجرای عملیات‌هایی در استان‌های شمالی عراق، ضرباتی را به ارتش این کشور وارد کردند.

نیروهای مجاهد مسلمان عراقی به یک پایگاه نظامی در نزدیکی شهر کرکوک حمله کردند؛ درپی آن، هواپیماهای عراقی برای مقابله‌به‌مثل با این حمله چند روستای اطراف کرکوک را بمباران کردند که تعدادی از خانه‌های این روستاها ویران و 30 نفر از ساکنان آن کشته شدند.

در همین روز، نیروهای مجاهد مسلمان عراقی به یک پادگان نظامی عراق در نال‌پاریز در محور کرکوک - سلیمانیه، حمله کردند که موجب کشته‌شدن 4 نفر از نیروهای نظامی و انهدام یک دستگاه زیل ارتش عراق شد.⁽¹⁾

همچنین به گزارش منابع گروه‌های معارض کرد عراقی، نیروهای کرد مخالف دولت عراق اخیراً دو عملیات در جاده حلبچه - سلیمانیه و دو عملیات کمین و مین‌گذاری در منطقه دارکلی در جنوب سلیمانیه در سر راه ستون‌های نظامی عراق اجرا کرده‌اند که براثر آن چند تن از نظامیان عراقی کشته یا زخمی و چند تن نیز اسیر شده‌اند.⁽²⁾