تا اشکى بریزیم

مشخصات کتاب

... تا اشكى بريزيم

مهدى صدرى

انتشارات دليل ما

چاپ اول: پاييز 1390

تيراژ: 3000 نسخه

ليتوگرافى: پرتو شمس

چاپ: نگارش

قيمت: تومان

شابك: 1 - 764 - 397 - 964 - 978

تلفن و نمابر : 7744988 - 7733413 (98251+)

آدرس: قم، صندوق پستى 1153 - 37135

info@Dalilema.com

WWW.Dalilema.com (خريد از طريق سايت امكان پذير است)

مراكز پخش :

طبقه دوم، فروشگاه دليل ما ، تلفن 7737011 - 7737001

مجتمع تجارى گنجينه كتاب، طبقه اول، فروشگاه دليل ما، تلفن 5 - 2237113

سرشناسه : صدرى، مهدى، 1347 -

عنوان وپديدآور : ... تا اشكى بريزيم: چهل حديث در فضيلت عزادارى سيدالشهداء عليه السلام/ مهدى صدرى.

مشخصات نشر : قم : دليل ما، 1390.

مشخصات ظاهرى: 32 ص.شابك : 978 - 964 - 397 - 764 - 1

وضعيت فهرست نويسى: فيپا

يادداشت : كتابنامه به صورت زيرنويس.

موضوع : حسين بن على عليه السلام، امام سوم، 4 - 61 ق. -- سوگوارى ها -- احاديث

موضوع : احاديث شيعه -- قرن 14

موضوع : اربعينات -- قرن 14

رده بندى كنگره : 1390 2 ت 4 ص / 3 / 260 BP

شماره رده ديويى : 74 / 297

شماره كتابشناسى ملى : 2517259

ویراستار دیجیتالی:محمد منصوری

اشاره

... تا اشكى بريزيم

چهل حديث در فضيلت عزادارى سيدالشهدا عليه السلام

مهدى صدرى

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ اَلْرَحیمْ

گريه و عزادارى سيره همه خوبان

ذكر مصائب خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله و گريه و عزادارى براى آنان سابقه اى به درازاى تاريخ دارد، خداى تعالى خود يا توسط جبرئيل براى پيامبران عليهم السلام آن را بيان نموده و آنان متأثر و محزون شده و گريسته اند.

از هنگام پذيرفته شدن توبه حضرت آدم عليه السلام كه اسامى پنج وجود مقدس عليهم السلام به او تعليم شد تا شب معراج كه خود خداوند مصيبت هاى آنان را بازگو نمود.

پيامبر صلى الله عليه و آله ، پيش از ولادت سيدالشهدا عليه السلام ، هنگام ولادت و پس از آن - به مناسبت هاى مختلف - از شهادت او ياد كرده مى گريست و ديگران نيز با تأثر

اشك مى ريختند .

اين سيره و سنت در ميان همه خاندان عصمت و طهارت و پيروان آنها ادامه داشته و تا هنگام ظهور حضرت مهدى عليه السلام و پس از آن نيز پايدار خواهد بود .

بلكه در اين مصيبت همه كائنات گريسته و به سوگوارى پرداخته اند !

فضيلت گريه و عزادارى سيدالشهدا عليه السلام در احاديث

معصومين عليهم السلام شهادت سيدالشهدا عليه السلام و ياران باوفايش را مصيبتى بس عظيم دانسته و از حضرت به «قتيل العَبرة» يعنى «شهيد اشك» ياد نموده اند.

آنان به حزن و اندوه، گريستن، تشكيل مجالس عزا، عزادارى، مرثيه سرايى و نوحه خوانى سفارش نموده و آن را عبادت و تقرّب به پروردگار دانسته اند.

و براى كسانى كه اين فرمان را امتثال نمايند، طلب رحمت و آمرزش نموده، آنها را تكريم و احترام كرده و شريك غم خويش دانسته اند.

اهل بيت عليهم السلام ، گريه، شيون، فرياد، بى تابى، جزع، سوز و گداز بى پايان و عزادارى عزاداران را ستوده و عطيه و كرامت الهى، علامت ايمان و همدردى با مادر حسين عليهماالسلامقلمداد كرده اند كه موجب حضور فرشتگان در مجالس عزا، آمرزش، شادى در حال احتضار، سُرور قيامت، جاى گرفتن در بهشت و پاداش هاى بى حساب شده و آنان هيچ گاه جهنم را نخواهند ديد.

نوشتار حاضر

گرچه عزادارى سيدالشهدا عليه السلام با گوشت و خون شيعه عجين است، اما آگاهى به كلام معصومين عليهم السلام در اين باره سبب مزيد معرفت به مقام والاى آن حضرت و توجه به ارزش و اهميت «گريه و عزادارى» است.

جزوه اى كه پيش رو داريد به منظور ارائه چهل گفتار نورانى از كلمات گهربار اهل بيت عصمت و طهارت تنظيم شده است . به آن اميد كه خداىتعالى ما را از عزاداران حضرتش قرار دهد .

محرم 1432 ، آذر 1389 ، قم ، مهدى صدرى

1.ضمانت بهشت براى عزاداران

پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله فرمود : هر كس براى حسينم بگريد (يا ديگران را بگرياند)⁽¹⁾يا خود را شبيه گريه كنندگان در بياورد بهشت بر او واجب است . ⁽²⁾

2.عزاداران از ما هستند

اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود: خداى تبارك و تعالى به زمين توجهى فرمود و از آن ميان ما را برگزيد، و براى ما شيعيانى انتخاب كرد كه ما را يارى كنند. به شادى ما شاد و براى حزن و اندوه ما اندوهناك شوند و مال و جان خويش را براى ما بذل نمايند. آنها از ما هستند و سرانجام نزد ما خواهند آمد.⁽³⁾

3.عزاداران شريك غم اهل بيت عليهم السلام

امام صادق عليه السلام فرمود : رحمت خدا بر شيعيان ما. به خدا سوگند مؤمن (واقعى فقط) شيعيان ما هستند. به خدا قسم آنها با حزن و اندوه هميشگى و حسرت در مصائب با ما شريك بوده اند .⁽⁴⁾

4.بر حسين عليه السلام گريه كن

ريان بن شبيب گويد: روز اول محرم شرفياب محضر حضرت ثامن الحجج عليه السلام شدم . حضرت پرسيد: آيا روزه گرفته اى؟ عرض كردم: نه . فرمود: امروز روزى است كه حضرت زكريا دعا كرد و از خداوند درخواست نسل پاكى نمود . خدا هم دعاى او را مستجاب كرده، به فرشتگان دستور داد هنگامى كه او در محراب عبادت به نماز ايستاده، او را به يحيى بشارت دهند. هر كس امروز را روزه بگيرد خدا دعايش را مستجاب فرمايد، همان گونه كه دعاى حضرت زكريا عليه السلام را مستجاب نمود.

پسر شبيب! مردمان جاهليت به احترام ماه محرم، جنگ و ستم را در اين ماه ممنوع مى دانستند ولى اين امت نه احترام ماه و نه احترام پيامبر صلى الله عليه و آله هيچ كدام را رعايت نكرده و ذريه آن حضرت را به شهادت رسانده، زنان خاندان رسالت را به اسارت گرفتند و اموال آنها را به يغما بردند. خدا هيچ گاه آنها را نيامرزد .

پسر شبيب! اگر براى چيزى گريان شدى براى حسين بن على بن ابى طالب عليهم السلام گريه كن كه آن حضرت را مانند گوسفند سر بريدند!! و همراه آن حضرت هجده نفر از اهل بيت به شهادت رسيدند كه در دنيا بى نظير بودند.

آسمان هاى هفتگانه و تمام زمين ها در عزاى آن حضرت گريستند.

چهارهزار فرشته براى يارى آن حضرت نازل شدند ، ولى هنگامى رسيدند كه حضرت به شهادت رسيده بود. آنها نزد قبر آن حضرت پريشان و گردآلود

(با حالت عزا) هستند تا قيام حضرت مهدى عليه السلام . آنها از ياران حضرت خواهند بود با شعار خونخواهى سيدالشهدا عليه السلام : «يا لَثَارَاتِ الْحُسَيْن» .

پسر شبيب! پدرم از پدرش از جدش عليهم السلام نقل فرمود : پس از شهادت جدّم امام حسين عليه السلام آسمان خون و خاك قرمز باريد!

پسر شبيب! اگر بر امام حسين عليه السلام گريه كردى تا اشك بر گونه هايت جارى شد خدا همه گناهانت را - از كوچك ، بزرگ، كم و زياد - مى آمرزد.

پسر شبيب! اگر دوست دارى هنگام ملاقاتِ خداى عزّوجلّ هيچ گناهى بر تو نباشد، امام حسين عليه السلام را زيارت كن.

پسر شبيب! اگر دوست دارى همراه پيامبر صلى الله عليه و آله در غرفه هاى بهشتى ساكن باشى، بر قاتلين سيدالشهدا عليه السلام لعن و نفرين نما.

پسر شبيب! اگر دوست دارى ثوابى مانند شهداى كربلا داشته باشى، هرگاه از آن حضرت ياد نمودى بگو: «يا لَيْتَنِي كُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظِيما» . اى كاش من هم با آنان بودم تا به فوزى عظيم نائل مى گرديدم.

پسر شبيب ! اگر دوست دارى در درجات عالى بهشتى با ما باشى به جهت حزن ما محزون و اندوهناك باش و براى شادى ما شاد و ملازم ولايت ما باش ؛ زيرا اگر كسى به سنگى محبت داشته (و به آن دل ببندد) خدا او را با همان سنگ محشور مى نمايد.⁽¹⁾

5.روضه خوانى خدا

حضرت موسى عليه السلام از خدا درخواست بخشش براى گنهكارى نمود.

خطاب آمد: هر كس از من آمرزش بخواهد از او درگذرم مگر قاتل حسين .

بدن او بر رمل بيابان بى غسل و كفن مى ماند، خيامش غارت مى شود، خاندانش اسير و در شهرها گردانده مى شوند، يارانش به قتل مى رسند، و سرهايشان را با سر او بر نيزه زده و در شهرها مى گردانند.

اى موسى ! كودكانشان از تشنگى هلاك شوند و بزرگانشان (از شدّت عطش) پوست آنها منقبض و به هم جمع شود . هر چه آنان استغاثه نمايند كسى ياريشان نكند و پناه جويند و كسى پناهشان ندهد ... .

اى موسى! هركس از حسين پيروى نمايد، رحمتم بر او لازم شود .

بدان هر كس بر او بگريد يا ديگران را بگرياند يا حالت گريه به خود بگيرد بدنش را بر آتش جهنم حرام مى گردانم .⁽¹⁾

6.اشك عزا علامت ايمان

امام صادق به نقل از پدران بزرگوارش عليهم السلام روايت مى كند كه اباعبداللّه الحسين عليه السلام فرمود:

من شهيد اشك هستم . هيچ مؤمنى مرا ياد نمى كند مگر آنكه گريان مى شود.⁽¹⁾

286/44، عوالم 536/17 و رجوع شود به کامل الزیارات ،108 بحار 280/44، عوالم 537/17 در روایت دیگر نقل شده که در مجلس امام صادق از امام حسین (علیهما السلام) یاد شد، حضرت و حاضرین همه گریستند، سپس حضرت از سیدالشهدا (علیه السلام) نقل فرمود که : من کشته اشکم، مؤمنی مرا یاد ننماید مگر آنکه بگرید کامل الزيارات 108 - 109 ، بحار 44 / 279، عوالم 17 / 536، مستدرک (311/10

ابو عماره گوید: روزی که نام سیدالشهدا نزد امام صادق(علیه السلام) برده میشد تا شب خندان دیده نمی شد و می فرمود: حسین (سبب) اشک هر مؤمن است کامل الزیارات 108، بحار 280/44 والم (537/17

امير المؤمنين (علیه السلام)نیز به فرزندش حسین(علیه السلام) فرمود: «يا عبرة كل مؤمن»، یعنی : ای سرشک اهل ایمان ! ( یعنی شما باعث گریستن مؤمنان هستی) (کامل الزیارات ،108، بحار 44 / 280، عوالم .(537 / 17

شهید اشک بودن حضرت در برخی از زیارات نیز آمده به عباراتی مانند :

قتيل العبرات : ( تهذیب 113/6، مصباح المتهجد ،788، البلد الأمين ،274، 282، مصباح شيخ کفعمی(قدس سره) 489 ،492 اقبال ،590، 712 بحار 225/98، 331، 337، 354) .

صريع صاحب] الدمعة [العبرة] الساكية : المقنعة ،490، اقبال 333، البلد الأمين 289، مستدرک الوسائل 404/10، بحار 287/97 و 224/98، 360، 375).

السلام عليك يا عبرة كل مؤمن ومؤمنة : ( بحار 98 / 255 به نقل از کتاب عتیق غروی .

يا صريع الدمعة العبرى : (بحار 98 / 236 ، زیارت ناحیه مقدسه به روایت سید مرتضی(قدس سره) ) .

7.عزادارى بى پايان

پيامبر صلى الله عليه و آله، فاطمه زهرا عليهاالسلام را از شهادت امام حسين عليه السلام و مصائب او خبر داد. حضرت به شدت گريست و پرسيد: پدر! كى اين قصه اتفاق مى افتد؟ فرمود: زمانى كه من و تو و على هيچ كدام نباشيم.

گريه حضرت زهرا عليهاالسلام شديدتر شد و پرسيد: پدر! پس چه كسى براى او گريه مى كند؟ چه كسى براى او اقامه عزا خواهد نمود؟

حضرت فرمود: اى فاطمه! زنان امت من بر زنان خاندانم گريه مى كنند و مردان امت بر مردان آنان و نسل بعد از نسل هر سال اقامه عزا مى نمايند، در قيامت تو از آن زنان شفاعت مى نمايى و من از مردان، و هر كسى كه در مصيبت حسين عليه السلام اشك ريخته باشد دست او را گرفته وارد بهشت مى كنيم.

اى فاطمه! همه چشم ها در قيامت گريانند مگر چشمى كه در عزاى حسين عليه السلام اشك ريخته باشد كه شاد و خوشحال است به نعمت هاى بهشتى .⁽¹⁾

8.ورود عزادار به جهنم ممنوع !

امام صادق عليه السلام فرمود: كسى كه نزد او از ما يادى شود و از چشمانش اشك سرازير گردد، خدا صورتش را بر آتش حرام مى نمايد.⁽²⁾

9.آمرزش گناه عزاداران

امام باقر عليه السلام در ضمن حديثى فرمود : هيچ بنده اى نيست كه نامى از مااهل بيت نزد او برده شود، و با ياد ما براى او رقّت قلبى حاصل شود مگر آنكه فرشتگان او را نوازش نمايند، و گناهانش آمرزيده شود، مگر آنكه گناهى مرتكب شود كه از ايمان بيرون رود .⁽¹⁾

10.سوز و گداز هميشگى مؤمنان

امام صادق عليه السلام فرمود: امام حسين عليه السلام به سوى پيامبر صلى الله عليه و آله مى رفت ، حضرت او را گرفت و در دامان خويش نشاند و فرمود: براى شهادت حسين سوز و گدازى در دل اهل ايمان است كه هيچ گاه به سردى نگرايد.

سپس فرمود: پدرم فداى شهيد هر اشكى!

از امام صادق عليه السلام پرسيدند: «شهيد اشك» يعنى چه؟

فرمود: هيچ مؤمنى آن حضرت را ياد نكند مگر آنكه گريان شود.⁽²⁾

11.پاداش بى حساب عزاداران

امام صادق عليه السلام فرمود: هر چيزى (و عبادتى) پاداشى (معلوم و مشخص) دارد جز اشك بر ما (كه خدا بر آن پاداش بى حساب عنايت فرمايد).⁽³⁾

12.اظهار همدردى با مادر حسين عليهماالسلام

ابوبصير مى گويد: با امام صادق عليه السلام مشغول صحبت بودم كه فرزند آن حضرت وارد شد. حضرت به او خوش آمد گفت و او را در بغل گرفت و بوسيد و پس از نفرين به دشمنان و قاتلان اهل بيت فرمود: گريه زنان (اهل بيت) ، پيامبران ، صدّيقان ، شهدا و فرشتگان آسمان بسى طولانى شد.

سپس حضرت به گريه افتاد و فرمود: اى ابوبصير! هنگامى كه فرزندان امام حسين عليه السلام را مى بينم و مصائب آن حضرت و فرزندانش را به ياد مى آورم بى اختيار اشك مى ريزم .

اى ابوبصير ! فاطمه عليهاالسلام چنان براى فرزندش گريه مى كند و فرياد مى كشد كه فرياد و ناله جهنم بلند مى شود. اگر فرشتگان مانع نمى شدند جهنم اهل زمين را مى سوزاند (و نابود مى كرد) . تا فاطمه آرام نگيرد جهنم آرام نخواهد شد!

درياها نيز متلاطم گردند ... و فرشتگان از گريه آن حضرت گريان شوند ... .

سپس فرمود: اى ابوبصير ! نمى خواهى از كسانى باشى كه فاطمه عليهاالسلام را در گريستن يارى مى نمايند؟

ابوبصير مى گويد: با شنيدن اين كلام اشكم جارى شد به گونه اى كه ديگر نمى توانستم حرف بزنم. حضرت به محل نماز خويش تشريف برد و من هم بيرون رفتم ولى ديگر ميلى به غذا نداشتم و خواب از چشمانم ربوده شد .⁽¹⁾

13.عزاداران هم جوار پيامبر صلى الله عليه و آله

امام باقر عليه السلام با قرائت آيه شريفه : (إِنَّا لَنَنصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهَادُ) ⁽¹⁾فرمود : حسين بن على عليهماالسلام از آنهاست . به خدا سوگند گريستن شما بر او، و بازگو كردن مصائبى كه بر او پيش آمد و زيارت قبر او يارى شماست در دنيا .

پس بشارت باد شما را كه در جوار پيامبر صلى الله عليه و آله با او خواهيد بود. ⁽²⁾

14.اشك عزا سبب گوارايى آب بهشت

امام عسكرى عليه السلام از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت مى كند كه فرمود: رحمت خدا بر كسانى كه از روى مهربانى و دلسوزى بر امام حسين عليه السلام اشك ريزان هستند و

دشمنان اهل بيت را لعنت نموده و بغض و كينه آنان سر تا پاى وجودشان را فرا گرفته است .

اشك هايى كه در شهادت امام حسين عليه السلام جارى شود، توسط فرشتگان مقرّب به خازنان بهشت منتقل گردد . آن را با آب حَيَوان بهشت مخلوط كنند تا گوارايى و خوشبويى آن هزار برابر شود!⁽³⁾

15.شادى عزاداران در حال احتضار

امام صادق عليه السلام در ضمن كلامى از مِسمع پرسيد: آيا يادآور مى شوى كه با سيدالشهدا عليه السلام چه كردند ؟ مسمع گويد: عرض كردم: آرى!

فرمود: بى تابى مى كنى؟ عرض كردم: آرى ، به خدا سوگند اشكم جارى مى شود، دگرگونى ام براى خانواده محسوس است ، به نحوى بى تاب مى شوم كه نمى توانم غذا بخورم و آثار آن در چهره ام آشكار مى شود .

حضرت فرمود: رحمت خدا بر اشك ديدگانت! تو از كسانى محسوب مى شوى كه در مصائب ما بى تابى مى كنند، و به شادى ما مسرور و به جهت حزن و اندوه ما اندوهناك، و هنگام خوف ما خائف و هراسناك و هنگام امنيت (و آسايش) ما در امن و امانند.

هنگام جان دادن تو پدران من حاضر مى شوند و سفارش تو را به ملك الموت نموده و با بشارت به ملاقات تو مى آيند به نحوى كه قبل از مردن چشم تو روشن گردد. ملك الموت از مادر مهربان، به تو مهربان تر و دلسوزتر باشد.

پس از آن ، حضرت به گريه افتاد و من نيز گريستم. سپس فرمود: ... اى مسمع !

از هنگام شهادت اميرالمؤمنين عليه السلام زمين و آسمان از ترحم بر ما گريان است گرچه گريه فرشتگان بيشتر است. از هنگامى كه شهادت براى خاندان ما آغاز شده گريه فرشتگان قطع نشده است.

هر كس از روى دلسوزى در مصائب ما گريه كند، قبل از آنكه اشك از چشم او

بيرون آيد مورد رحمت خدا واقع شود. هنگامى كه اشك بر رخسارش جارى شود خدا همه گناهان او را بيامرزد حتى اگر به اندازه كف (روى آب) دريا باشد. اگر قطره اى از آن اشك ها در آتش جهنم واقع شود تمام حرارت آن را برطرف نمايد.

كسى كه براى ما قلبش داغدار شود، هنگام جان دادن شاد مى گردد و اين خوشحالى تا كنار حوض كوثر - كه نزد ما مى آيد - ادامه خواهد داشت ... .

هر چشمى كه براى ما گريان شود از نعمت نظر به كوثر بهره مند شده و از آن خواهد نوشيد. هر چه محبتش به ما بيشتر ، لذت او از آب كوثر بيشتر خواهد بود.⁽¹⁾

16.عزادارى يا زنده داشتن ياد اهل بيت عليهم السلام

امام صادق عليه السلام از فضيل پرسيد: آيا با هم مى نشينيد و حديث مى خوانيد؟

عرض كرد: آرى، فدايت شوم. فرمود: من اين مجالس را دوست دارم. اى فضيل امر ما را زنده بداريد. خدا رحمت كند كسى كه امر ما را زنده بدارد.

اى فضيل كسى كه ما را ياد كند، يا نزد او يادى از ما شود و به اندازه بال مگسى اشك از ديدگانش خارج شود خدا گناهانش را مى آمرزد حتى اگر به اندازه كف (روى آب) دريا باشد.⁽²⁾

17.استغفار اهل بيت عليهم السلام براى عزاداران

امام صادق عليه السلام فرمود: امام حسين عليه السلام (از جانب راست عرش خدا)⁽¹⁾مى بيند كسى را كه براى او گريان است . هم خودش براى گريه كننده طلب آمرزش مى كند

و هم از پدرانش عليهم السلام مى خواهد كه براى او استغفار نمايند.

سيدالشهدا عليه السلام مى فرمايد: اگر زائر من مى دانست خدا چه پاداشى براى او مهيا كرده است، خوشحالى و سرورش از بى تابى و جزعش بيشتر مى شد.⁽²⁾

و بنابر روايتى : اى گريه كن! اگر مى دانستى خدا چه پاداشى برايت مهيا كرده بيش از اندوهت، خوشحال مى شدى . حضرت براى او طلب آمرزش نمايد و درخواست كند كه خدا از همه گناهان و خطاهاى او درگذرد .⁽³⁾

18.حديث عزا را با طلا بايد نوشت

امام صادق عليه السلام فرمود: نَفَس كشيدن كسى كه براى مظلوميت ما اندوهگين است تسبيح، حزن و اندوه او براى ما عبادت، و كتمان اسرار ما جهاد در راه خداست.

سپس حضرت فرمود: بايد اين حديث را با طلا نوشت .⁽⁴⁾

19.سفارش سيدالشهدا عليه السلام به عزادارى

سكينه دختر امام حسين عليه السلام مى گويد: پس از شهادت پدرم ، جسد او را در آغوش گرفته و از هوش رفتم، شنيدم مى فرمود:

شِيعَتِي مَا إِنْ شَرِبْتُمْ *** رَيَّ عَذْبٍ فَاذْكُرُونِي

أَوْ سَمِعْتُمْ بِغَرِيبٍ *** أَوْ شَهِيدٍ فَانْدُبُونِي

اى شيعيان من! هر گاه كه آب گوارا بنوشيد از من (لب تشنه) ياد كنيد.

اگر شنيديد كسى غريب است يا شهيد شده براى من گريه و ندبه نماييد.

سكينه خاتون هراسناك از جاى خويش بلند شد ، در حالى كه گونه هايش مجروح شده بود و بر صورت خويش لطمه مى زد .⁽¹⁾

20.رحمت بر ناله عزادار

راوى مى گويد : محضر امام صادق عليه السلام عرض كردم : ما كنيزى داريم كه هرگاه اشتباهى از او سر بزند و بخواهد (او را تنبيه نكنيم) قسم ياد نموده، مى گويد : نه ، به حق كسى كه وقتى از او ياد مى كنيد اشك مى ريزيد.

حضرت فرمود : رحمت خدا بر شما خانواده !⁽²⁾

21.عزادارى يارى اهل بيت عليهم السلام

دعبل خزاعى مى گويد: مثل اين ايام - ظاهرا محرّم بوده - نزد سرور و مولايم حضرت على بن موسى الرضا عليهماالسلام رفتم . حضرت كه در جمع اصحاب محزون و اندوهناك نشسته بود، به من خوش آمد گفت و فرمود: مرحبا به ياور ما كه با دست و زبان ما را يارى مى كند. سپس مرا در كنار خويش نشاند و فرمود: دوست دارم برايم شعرى بخوانى كه ايام حزن ما اهل بيت و سرور دشمنان ما - به خصوص بنى اميه - است.

اى دعبل! هر كس در مصائب ما بگريد و بگرياند - حتى اگر يك نفر را - پاداش او بر خداست.

اى دعبل! هر چشمى كه در مصائب ما اشك بريزد و بگريد بر آنچه از دشمنان بر سر ما آمده خدا او را با ما محشور كند.

اى دعبل! هر كس در مصائب جدّم حسين عليه السلام بگريد خدا حتما گناهان او را مى آمرزد.

پس از آن ، حضرت بلند شد و با دست مبارك پرده اى زد تا خانواده اش پشت آن قرار گيرند و بگريند. سپس فرمود: اى دعبل براى امام حسين عليه السلام مرثيه سرايى كن - كه تو ياور و مادح ما هستى - تا جان در تن دارى ، تا مى توانى در يارى ما از هيچ كوششى دريغ مدار و كوتاهى مكن .

دعبل مى گويد: گريه ام گرفت و اشكم جارى شد و شروع به خواندن كردم :

أَفَاطِمُ لَوْ خِلْتِ الْحُسَيْنَ مُجَدَّلاً *** وَ قَدْ مَاتَ عَطْشَاناً بِشَطِّ فُرَاتٍ

إِذاً لَلَطَمْتِ الْخَدَّ فَاطِمُ عِنْدَهُ *** وَ أَجْرَيْتِ دَمْعَ الْعَيْنِ فِي الْوَجَنَاتِ

أَفَاطِمُ قُومِي يَا ابْنَةَ الْخَيْرِ وَ انْدُبِي *** نُجُومَ سَمَاوَاتٍ بِأَرْضِ فَلَاةٍ ⁽¹⁾

اى فاطمه ! آيا هيچ فكر مى كردى كشته حسينت به روى زمين افتاده باشد و با لب تشنه در كنار نهر فرات جان سپارد؟!

اگر آن حالت را مى ديدى به صورت خويش لطمه مى زدى و اشك بر رخسارت جارى مى ساختى !

اى فاطمه ! برپا خيز، اى دختر خيرالبشر، نوحه سرايى كن واشك بريز كه ستارگان آسمان (تو) همه در بيابان بر زمين ريخته اند .

22.افسرده نبودن عزادار در قيامت

امام رضا عليه السلام فرمود: كسى كه مصائب ما را به ياد آورد، و به جهت رفتارى كه با ما شد گريان شود ، در قيامت در درجات ما همراه ما باشد.

كسى كه مصائب ما را ذكر نموده و بگريد و ديگران را بگرياند، روزى كه چشم ها گريان هستند گريان نشود .

كسى كه در مجلسى شركت كند كه امر ما در آن احيا گردد، روزى كه همه دلمرده (و افسرده) باشند دلمرده نباشد.⁽²⁾

23.بى تابى عزادار پاداش دارد

امام صادق عليه السلام فرمود: گريه و بى تابى امرى ناپسند است مگر آنكه بر سيدالشهدا عليه السلام باشد .⁽¹⁾

و بنابر روايتى اين نكته را افزود كه: داراى اجر هم خواهد بود.⁽²⁾

24.عزادار اهل بيت عليهم السلام خُلد آشيان واقعى !

امام حسين عليه السلام فرمود : هر بنده اى كه قطره اشكى براى ما بريزد يا چشمانش براى ما گريان شود خدا او را در بهشت جاى دهد كه زمانى طولانى (يعنى براى هميشه) در آن ساكن شود .⁽³⁾

در منابع روایت اول از احمد بن یحیی اودی که راوی این حدیث است - نقل شده که گوید: امام حسین(علیه السلام) را در عالم رؤیا دیدم این حدیث را عرضه داشته، گفتم : مخول بن ابراهیم از ربیع بن منذر از پدرش نقل کرده که شما چنین فرموده ای ؟ فرمود: آری من گفته ام.

گفتم : پس دیگر نیازی به ذکر این سند نیست، من حدیث را مستقیم از خود شما نقل میکنم !

صدق بهشتى جاى دهد .⁽¹⁾

25.پاداش بهشت براى گريستن و گرياندن

از اهل بيت عليهم السلام روايت شده كه: هر كس بگريد و صد نفر، پنجاه نفر، سى نفر، بيست نفر، ده نفر و حتى يك نفر را بگرياند پاداش او بهشت است. (بلكه) هر كس حالت گريه (و عزا) به خود بگيرد نيز پاداش بهشت دارد.⁽³⁾

26.عزاداران همراه با سيدالشهدا عليه السلام

حضرت صادق عليه السلام - پس از گريه چهل روزه آسمان، زمين، خورشيد و فرشتگان بر سيدالشهدا عليه السلام - فرمود: هيچ زنى از خاندان ما خضاب نكرد، روغن نماليد، سُرمه به چشم نكشيد، و موهاى خويش را نياراست تا آن زمان كه سر ابن زياد - كه خدايش لعنت كند - نزد ما آورده شد.

پس از آن نيز ما هميشه گريانيم.

جدّم (امام سجّاد عليه السلام) هنگامى كه به ياد سيدالشهدا عليه السلام مى افتاد چنان مى گريست كه محاسن مباركش پر از اشك مى شد و هر كس حالت حضرت را مشاهده مى كرد ، دلش مى سوخت و به گريه مى افتاد.

فرشتگان كنار قبر مطهّر آن حضرت چنان اشك مى ريزند كه همه فرشتگان آسمان از گريه آنها به گريه مى افتند ... .

جهنم هم براى آن حضرت اشك مى ريزد و مرثيه سرايى مى كند ... .

هيچ چشمى و اشكى نزد خدا محبوب تر نيست از اشكى و چشمى كه براى آن حضرت گريان باشد.

گريه بر سيدالشهدا عليه السلام پيوند با فاطمه عليهاالسلام ويارى او ، پيوند با پيامبر صلى الله عليه و آله و اداى حق ماست.

در محشر همه گريانند جز گريه كنان سيدالشهدا عليه السلام كه با چشمى روشن (و خوشحال) محشور شوند، آنها را بشارت دهند و شادى در چهره آنان نمايان

است. مردم بى تابند ولى آنها در امن و امانند، از مردم حساب كشند ولى آنان در سايه عرش الهى با سيدالشهدا عليه السلام صحبت دارند و از حساب سخت قيامت بيمى ندارند. به آنها گويند: وارد بهشت شويد، ولى نمى پذيرند و ترجيح مى دهند نزد حضرت باشند و كلامش را بشنوند. حوريان بهشتى براى آنها پيغام مى فرستند كه ما با ولدان مخلّدين مشتاق ديدار شماييم ولى آنان حتى سرشان را هم بالا نمى كنند (و به پيام حوريان توجهى ندارند) به جهت سرور و شادى و عزت و كرامتى كه در مجلس سيدالشهدا عليه السلام مشاهده مى كنند.

بالاخره آنها را با مركب هايى (بهشتى با عزت تمام) با حمد و ثناى الهى و صلوات بر محمد وآل محمد صلى اللّه عليه وعليهم به منازلشان مى رسانند.⁽¹⁾

27.هر چشمى لياقت گريه ندارد !

ابن عباس مى گويد: اميرالمؤمنين عليه السلام از پيامبر صلى الله عليه و آله پرسيد: شما عقيل را دوست دارى؟ فرمود: آرى به خدا سوگند به دو جهت ، هم خودش را دوست

دارم، هم به جهت اينكه ابوطالب او را دوست داشت.

فرزند او (حضرت مسلم عليه السلام) در راه محبت فرزند تو به شهادت مى رسد و اهل ايمان بر او خواهند گريست، و فرشتگان مقرّب بر او درود خواهند فرستاد.

پس از آن حضرت گريست تا آنكه اشك بر سينه مباركش جارى شد، وفرمود: به خدا شكايت مى برم از مصائبى كه خاندانم پس از من با آن روبرو شوند.⁽²⁾

28.فرشتگان در مجلس عزا

راوى مى گويد: با جماعتى از اهل كوفه محضر امام صادق عليه السلام مشرّف شديم، شخصى به نام جعفر بن عفان بر آن حضرت وارد شد، حضرت او را نزديك خويش جاى داد. سپس از او پرسيد: شنيده ام در (رثاى) امام حسين عليه السلام نيكو شعر مى سرايى؟ عرض كرد: آرى، خدا مرا فدايت گرداند! فرمود:

بخوان. او شروع به خواندن كرد، حضرت و حاضرين همه گريستند به گونه اى كه صورت و محاسن مبارك حضرت پر از اشك شده بود.

پس از آن فرمود: اى جعفر! به خدا سوگند فرشتگان مقرّب اينجا حاضر شدند و كلام تو را درباره امام حسين عليه السلام شنيدند و مانند ما بلكه بيشتر اشك ريختند.

خداى تعالى الان بهشت را به تمامى بر تو واجب گردانيد و تو را آمرزيد ...

هر كس در (رثاى) امام حسين عليه السلام شعرى بگويد و گريه كند و ديگران را با آن بگرياند خدا بهشت را بر او واجب مى نمايد و او را مى آمرزد.⁽¹⁾

29.شيون بانوان در محضر امام عليه السلام

ابوهارون مكفوف گويد: امام صادق عليه السلام از من خواست كه در (رثاى) امام حسين عليه السلام شعر بخوانم. من (با حال عادى) شروع به شعر خواندن كردم، فرمود: نه همان طورى كه خودتان مى خوانيد، به همان كيفيتى كه كنار قبر

مطهر آن حضرت مرثيه سرايى مى كنيد - و بنابر روايتى: مقصود حضرت اين بود كه اشعار با سوز و گداز خوانده شود - ابوهارون گويد: من شروع كردم به خواندن اين اشعار كه: بر مزار حسين گذر كن، با آن استخوان هاى پاك بگو ... .

حضرت اشك مى ريخت، من از خواندن دست كشيدم ، فرمود: ادامه بده، من به خواندن ادامه دادم و حضرت اشك مى ريخت، وِلوِله اى در بين زنان (اهل بيت) برپا شد (و صداى ناله و شيون آنان بلند شد) پس از آنكه صداى گريه زنان خاموش شد فرمود: اى ابوهارون ! هر كسى در رثاى امام حسين عليه السلام شعرى بخواند و ده نفر را بگرياند يا ... حتى يك نفر را پاداش هر دوى آنها (مرثيه خوان و شنونده) بهشت است.

هر كس امام حسين عليه السلام را ياد كند و بگريد پاداش او بهشت است.⁽¹⁾

30.آسايش عزادار در قيامت

اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود : در قيامت هر چشمى گريان است، و آسايش و راحتى از هر چشمى گرفته شود مگر چشمى كه خدا آن را به كرامت خويش اختصاص داده باشد و بر مصائبى كه بر حسين و آل محمد صلوات اللّه وسلامه عليهم وارد شد گريان شده باشد.⁽²⁾

31.اشك عزا مانع آتش جهنم

كُمِيْت مى گويد: شرفياب محضر مولايم امام باقر عليه السلام گرديدم و عرض كردم:

اشعارى درباره شما سروده ام ، اجازه مى دهيد بخوانم؟ فرمود: در ايام البيض؟! ⁽¹⁾گفتم: اختصاص به شما دارد. فرمود: بخوان. خواندم. امام باقر و امام صادق عليهماالسلام هر دو به گريه افتادند، و صداى گريه بانويى از پشت پرده بلند شد . هنگامى كه قسمت دوم اشعارم را خواندم ، باز امام باقر عليه السلام گريست و فرمود: هر كس كه ما را ياد كند، يا نزد او از ما يادى شود و از ديدگانش اشكى - حتى به اندازه بال مگس - خارج شود، خدا براى او خانه اى در بهشت بنا مى نمايد، و آن اشك مانع بين او و آتش است .⁽²⁾

32.ضمانت نجات براى عزاداران

امام صادق عليه السلام به اصحابش فرمود: شما مصائب ما اهل بيت و حقوق از دست رفته ما را ياد مى كنيد؟ عرض كردند: آرى اى پسر پيامبر! ما آن مصائب را ياد نموده و اشك مى ريزيم.

حضرت فرمود: ... من ضامن (نجات) شما هستم به ضمان خدا و پيامبر و اميرالمؤمنين . پس ما را با ورع (و خوددارى از گناه) يارى نماييد.⁽³⁾

33.دستور عزادارى در روز عاشورا

امام باقر عليه السلام - در ضمن اعمال روز عاشورا - فرمود: براى امام حسين عليه السلام نوحه سرايى و گريه نمايد، به كسانى كه در خانه او هستند بفرمايد كه گريه كنند. در خانه اش عزا برپا كند و بر آن حضرت بى تابى نمايد. (مؤمنان) با گريه يكديگر را ملاقات نموده و عزاى آن حضرت را چنين تسليت گويند :

«عَظَّمَ اللَّهُ أُجُورَنَا بِمُصَابِنَا بِالْحُسَيْنِ عليه السلام وَجَعَلَنَا وَ إِيَّاكُمْ مِنَ الطَّالِبِينَ بِثَأْرِهِ مَعَ وَلِيِّهِ الإِمَامِ الْمَهْدِيِّ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ عليهم السلام» .⁽¹⁾

روز عاشورا دنبال كارى نرو ؛ زيرا روز نحسى است كه كار مؤمن انجام نشده و اگر انجام شود، بركتى ندارد، چيزى ذخيره نكن ؛ كه اگر كسى روز عاشورا چيزى ذخيره نمايد، بركت از آن چيز و خانواده اش برداشته مى شود.⁽²⁾

34.عزاى آسمانيان و زمينيان و همه مؤمنان

امام صادق عليه السلام فرمود : به خداى كعبه ! عاشورا روز روزه نيست ، بلكه هنگامه غم و اندوه و مصيبتى است بر اهل آسمان و زمين و همه اهل ايمان و روز شادى پسر مرجانه و خاندان زياد و شاميان است.⁽³⁾

35.پلك چشم ما زخم شد !

حضرت ثامن الحجج عليه السلام فرمود: محرم ماهى است كه مردمان زمان جاهليت هم به احترام آن جنگ و قتال را ممنوع مى دانستند ، ولى ريختن خون ما در آن حلال شمرده شد، (و اين امت ، ذريه پيامبر صلى الله عليه و آله را به شهادت رساندند).

(امت) در اين ماه حرمت ما را هتك نموده ، فرزندان و زنان خاندان رسالت را به اسارت گرفتند، خيمه هاى ما را به آتش كشيده ، و اموالى را كه در آن بود به يغما بردند، و احترام پيامبر صلى الله عليه و آله را نسبت به ما خاندن رعايت نكردند .

روز امام حسين عليه السلام (و مصيبت عاشورا) پلك چشم ما را زخم نمود، اشك ما را جارى ساخت، عزيزان ما را در سرزمين كرب و بلا خوار نمود و براى ما گرفتارى و مصيبت ابدى به جاى گذاشت.

اهل گريه بايد براى مثل حسين عليه السلام بگريند كه گناهان بزرگ را محو مى كند.

سپس فرمود: با ورود ماه محرم پدرم خندان ديده نمى شد و تا ده روز دلشكستگى و افسردگى بر آن حضرت غالب بود، اما روز دهم (يعنى روز عاشورا) روز مصيبت، حزن، اندوه و گريه ايشان بود.⁽¹⁾

36.مصيبت عاشورا از همه ايام سخت تر

راوى از امام صادق عليه السلام پرسيد: پسر پيامبر! چرا عاشورا روز مصيبت، غم، بى تابى و گريه است و روز وفات پيامبر صلى الله عليه و آله چنين نيست؟! حضرت در ضمن پاسخ فرمود: روز شهادت امام حسين عليه السلام از همه ايام مصيبتش عظيم تر است .

پرسيد: پس چرا عامه (و مخالفين) عاشورا را روزى مبارك مى دانند؟

حضرت به گريه افتاد و در ضمن كلامى فرمود: شاميان براى تقرّب به يزيد و گرفتن پاداش از او رواياتى جعل كردند كه عاشورا روز بركت است تا مردم را از بى تابى ، گريه ، مصيبت ، حزن و اندوه باز دارند.⁽¹⁾

عاشورا را روز فرخنده خواندند و روزه آن را مستحب شمردند مقاله عاشورا پشتوانه تشیع).

37.سنت عزاداران

از امام صادق عليه السلام - يا از اهل بيت عليهم السلام - روايت شده كه: روز عاشورا از خوردن غذاى لذيذ اجتناب شود، روش و سنت عزاداران را بپا دارند و تا ظهر از خوردن و آشاميدن امساك نمايند. پس از آن هم غذاهايى كه صاحبان عزا استفاده مى كنند ميل نمايند نه خوردنى و نوشيدنى خوشمزه و لذيذ.⁽²⁾

38.عزاى عاشورا سبب امتياز

در مناجات حضرت موسى عليه السلام با خداى تعالى آمده است: خدايا دليل امتياز امت حضرت محمد صلى الله عليه و آله بر ديگران چيست؟ خداوند ده مطلب فرمود كه آخرين آن مطالب «عاشورا» بود.

حضرت موسى عليه السلام پرسيد: عاشورا چيست؟ خداوند فرمود: (مراسم آن روز :) گريه، تباكى، مرثيه سرايى و عزادارى در مصيبت سبط پيامبر صلى الله عليه و آله.

اى موسى! هر بنده اى كه در آن زمان گريه كند يا حالت گريه به خود گيرد و بر فرزند پيامبر صلى الله عليه و آله عزادارى كند ، پاداش او بهشت است .

هر بنده اى كه در راه محبت پسر دختر پيامبر صلى الله عليه و آله از مال خويش درهمى انفاق كند - اطعام باشد يا در امور ديگر مربوط به عزادارى - من هفتاد برابر در مال او بركت قرار دهم، و از اهل بهشت باشد و گناهان او را بيامرزم .

به عزت و جلالم سوگند هر مرد و زنى كه روز عاشورا يا ايام ديگر (در عزاى آن حضرت) قطره اى اشك بريزد پاداش صد شهيد خواهد داشت.⁽¹⁾

39.عاشورا روز عزاست نه كار !

حضرت ثامن الحجج عليه السلام فرمود: هر كس روز عاشورا دنبال كارى نرود، خدا امور دنيا و آخرت او را اصلاح فرمايد .

هر كس روز عاشورا روز مصيبت و غم و اندوه و گريه اش باشد، خدا روز قيامت را روز شادى و سرورش قرار دهد، و در بهشت چشمش به ما خاندان روشن شود.

هركس روز عاشورا را مبارك دانسته و در خانه اش چيزى ذخيره نمايد، بركت از آن چيز برطرف شده و در قيامت با يزيد وابن زياد و عمر بن سعد كه لعنت خدا بر آنها باد محشور و در پست ترين دركات جهنم عذاب شود.⁽¹⁾

40.تسليت به پيامبر صلى الله عليه و آله در روز عاشورا

عبداللّه بن سنان گويد: روز عاشورا شرفياب محضر مولا امام صادق عليه السلام شدم، رنگ حضرت پريده، حزن و اندوه بر حضرت غالب و از چشمان مباركش مانند لؤلؤ اشك مى باريد. عرض كردم: اى پسر پيامبر! چرا گريه مى كنى؟! خدا نكند چشمانت گريان شود.

حضرت فرمود: آيا غافلى؟! نمى دانى كه روز شهادت حسين بن على عليهماالسلام است؟! ...

اگر پيامبر صلى الله عليه و آله زنده بود بايستى به آن حضرت تسليت گفته مى شد... .

سپس آن قدر گريست كه محاسن مباركش از اشك چشمانش پر شد.⁽²⁾

فهرست

1 . ضمانت بهشت براى عزاداران··· 5

2 . عزاداران از ما هستند··· 5

3 . عزاداران شريك غم اهل بيت عليهم السلام··· 5

4 . بر حسين عليه السلام گريه كن··· 6

5 . روضه خوانى خدا··· 8

6 . اشك عزا علامت ايمان··· 9

7 . عزادارى بى پايان··· 10

8 . ورود عزادار به جهنم ممنوع !··· 10

9 . آمرزش گناه عزاداران··· 11

10 . سوز و گداز هميشگى مؤمنان··· 11

11 . پاداش بى حساب عزاداران··· 11

12 . اظهار همدردى با مادر حسين عليه السلام··· 12

13 . عزاداران هم جوار پيامبر صلى الله عليه و آله··· 13

14 . اشك عزا سبب گوارايى آب بهشت··· 13

15 . شادى عزاداران در حال احتضار··· 14

16 . عزادارى يا زنده داشتن ياد اهل بيت عليهم السلام··· 15

17 . استغفار اهل بيت عليهم السلام براى عزاداران··· 16

18 . حديث عزا را با طلا بايد نوشت··· 16

19 . سفارش سيدالشهدا عليه السلام به عزادارى··· 17

20 . رحمت بر ناله عزادار··· 17

21 . عزادارى يارى اهل بيت عليهم السلام··· 18

22 . عزادار در قيامت افسرده نباشد··· 19

23 . بى تابى عزادار پاداش دارد··· 20

24 . عزادار اهل بيت عليهم السلام خُلدآشيان واقعى !··· 20

25 . پاداش بهشت براى گريستن و گرياندن··· 21

26 . عزاداران همراه با سيدالشهدا عليه السلام··· 22

27 . هر چشمى لياقت گريه ندارد !··· 23

28 . فرشتگان در مجلس عزا··· 24

29 . شيون بانوان در محضر امام عليه السلام··· 24

30 . آسايش عزادار در قيامت··· 25

31 . اشك عزا مانع آتش جهنم··· 26

32 . ضمانت نجات براى عزاداران··· 26

33 . دستور عزادارى در روز عاشورا··· 27

34 . عزاى آسمانيان، زمينيان و همه مؤمنان··· 27

35 . پلك چشم ما زخم شد !··· 28

36 . مصيبت عاشورا از همه ايام سخت تر··· 29

37 . سنت عزاداران··· 29

38 . عزاى عاشورا سبب امتياز··· 30

39 . عاشورا روز عزاست نه كار !··· 30

40 . تسليت به پيامبر صلى الله عليه و آله در روز عاشورا··· 31