چهل حدیث بهشت و جهنم

مشخصات کتاب

عنوان و نام پدیدآور : چهل حدیث بهشت و جهنم/ محمد حسین ضعیمیان.

مشخصات نشر : قم: آستانه مقدسه قم، انتشارات زائر، 1386.

مشخصات ظاهری : 60 ص.؛ 5/11×5/16 س‌م.

فروست : آستانه مقدسه قم، انتشارات زائر؛ 143. چهل حدیث؛ 14.

یادداشت : چاپ دوم.

موضوع : اربعینات -- قرن 14

موضوع : بهشت -- احادیث -- جهنم

شناسه افزوده : آستانه مقدسه قم. انتشارات زائر

رده بندی کنگره : BP143/9/و8چ9 1387

رده بندی دیویی : 297/212

اشاره

فهرست مطالب

مقدمه ... 7

بهشت در قرآن ... 15

کتابنامه ... 57

مقدمه

کَلامُکُمْ نُورٌ

سخن شما اهل بیت، نور است.

زیارت جامعه کبیره

بر آستان احادیث اهل بیت ، عقل خضوع می‌کند دل خشوع می‌یابد و روح سیراب می‌شود . احادیث نورانی ائمه اطهار ، منشوری است که حکمت‌های قدسی و معارف ناب الهی را بر دل‌ها و عقل‌ها می‌تاباند . گلشنی روح پرور و گنجینه‌ای گرانبها و سرمایه‌ای پایان‌ناپذیر است .

امام باقر علیه‌السلام فرمود :

شَرِّقا أوْ غَرِّبا ، فَلا تَجِدانِ علما صحیحا اِلاّ شیئا خَرَجَ مِنْ عِندنِا اهلِ البیت.⁽¹⁾

به شرق و غرب جهان بروید ، هیچ دانش صحیحی نخواهید یافت ، مگر آن که از ما خاندان پیامبر صادر شده است .

همواره مدیون راویان ، محدّثان و عالمان گذشته شیعه‌ایم که با دقّت و درایت و مسئولیت‌شناسی ، سخنان نورانی پیشوایان معصوم را ثبت و ضبط کرده و به عنوان «میراث اهل بیت» به نسل‌های بعدی سپرده‌اند .

احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام آنگونه که خودشان فرموده‌اند ، «نور» است .

مجموعه‌های حدیثی ، دانشکده‌های صامت امّا جاویدان امامان شیعه است که بشریّت را آموزش غیر

حضوری می‌دهد و خرسندیم که ما میراث‌دار این

علوم و معارفیم . برای پیمودن راه صحیح زندگی و رهایی از حیرت‌ها و ضلالت‌ها و کج راهه‌ها ، نیازمند این احادیثیم که «چراغ راه» و هدایت‌گر اندیشه‌ها و صفابخش دل‌ها و جان‌ها است .

روایات پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و اهل بیت او ، هم در عرصه مباحث اعتقادی برای ما «حجّت» است ، هم در قلمرو فقه و تبیین احکام شرع و حلال و حرام الهی سند و پشتوانه است ، هم در موضوعات اخلاقی ، تربیتی ، تهذیب نفس ، پند و موعظه ، سرشار از حکمت و بینش و هدایت است و اگر مردم با احادیث نورانی خاندان عصمت و طهارت آشنا شوند ، دل در گرو محبت و اطاعت آنان می‌نهند، همانگونه که حضرت رضا علیه‌السلام فرمود : اِنَّ النّاسَ لو عَلِموا مَحاسِنَ کلامِنا

لاَتّبعونا.⁽¹⁾

اگر مردم خوبی‌ها و زیبایی‌های سخن ما را بدانند ، از ما پیروی می‌کنند .

بر این اساس ، آموختن ، نوشتن ، بیان ، نشر ، شرح و تبیین، حفظ و تعلّم احادیث اهل بیت ، کاری است ارزشمند و در راستای حفظ و گسترش فرهنگ اهل بیت علیهم‌السلام .

کتب حدیثی شیعه ، همچون دریایی عمیق و موّاج پر از گهرهای نفیس است . برای بهره‌گیری از ذخایر این اقیانوس ژرف و پرگهر ، باید به غوّاصی در دل آن پرداخت و لؤلؤ و مرجان‌هایی به دست آورد و به نسل امروز و مشتاقان عرضه کرد .

«چهل حدیث نویسی» ، یکی از گام‌های ارزشمند در نشر و تشریح احادیث عترت پاک نبوی است که

عالمان از دیرباز به آن مبادرت می‌ورزیدند و جامعه را از معنویّت آثار اهل بیت بهره‌مند می‌ساختند . اینکه

امامان فرموده‌اند : هر کس چهل حدیث از احادیث ما را حفظ کند ، در روز قیامت فقیه و دین شناس برانگیخته می‌شود ، هم پشتوانه چنین حرکت علمی و فرهنگی است ، هم ما را به ضرورت حفظ احادیث آنان آگاه می‌کند . چه حفظ به معنای به حافظه سپردن باشد ، چه ثبت و ضبط و جلوگیری از فراموش شدن و از بین رفتن باشد و چه به معنای حفظ در عمل . به هر حال ، تشویقی است برای رویکرد به معارف اهل بیت که در کلمات نورانی آنان نهفته است .

امروز ، نیاز جامعه به آشنایی با فرهنگ ناب اهل بیت ، بیش از هر زمان احساس می‌شود . عطش و استقبال هم که مردم از خود نشان می‌دهند ، ضرورت ارائه و عرضه کلمات خاندان عصمت را در قالبی روان ،

سهل الوصول و متناسب با اقشار مختلف علاقه‌مند ، روشن‌تر نشان می‌دهد و به همین دلیل ، مراکز و مؤسّسات و اشخاصی به نشر «چهل حدیث»

می‌پردازند .

آستانه مقدسه حضرت معصومه علیهاالسلام نیز به عنوان یک حرکت فرهنگی در راه نشر احادیث پیشوایان دین و ترویج معارف عترت ، اقدام به چاپ این سلسله از چهل حدیث‌های موضوعی کرده است . موضوعات ، ابتدا در کمیته‌ای تعیین ، سپس به محققان و مؤلفان سفارش داده شده تا به گردآوری و تدوین چهل حدیث پیرامون موضوعات برگزیده بپردازند . سعی شده است اغلب موضوعات ، اخلاقی ، تربیتی ، کاربردی و معارفی باشد . تا چه قبول افتد و چه در نظر آید .

امّا جزوه حاضر .....

در چشم‌انداز حیات ابدی هر مسلمان، «آخرت» قرار دارد.

آخرت، مرحله‌ای است که همه انسان‌ها نتیجه

خوب و بد رفتار خویش را در دنیا می‌بینند. خوبان و پاکان به «بهشت» می‌روند و بدان و گنهکاران در دوزخ ابدی عذاب می‌شوند.

عقیده به «معاد» و بهشت و جهنم، نقش مهمّی در بازداشتن افراد از گناه و فساد و سوق دادن به سوی کارهای شایسته و خداپسند دارد. در روایات اسلامی نیز، همچون آیات نورانیِ قرآن کریم، مطالب فراوانی درباره بهشت و جهنم آمده است و آشنایی با معارف حدیثی در این مورد، بسیار کارگشاست.

مجموعه حاضر، گزیده‌ای از احادیث معصومین علیهم‌السلام درباره این دو موضوع مهم و صفات و

ویژگی‌های دوزخ و بهشت و دوزخیان و بهشتیان و کارهایی است که بهشت و جهنم را برای انسان‌ها رقم می‌زند.

سزاوار است از برادر ارجمند حجة‌الاسلام سید محمدحسین حسینی ضیغمیان که زحمت این

گزینش و فراهم آوردن این چهل حدیث را برعهده داشته است، قدردانی گردد.

امید است مرور بر این روایات، شوق بهشت و ترس از دوزخ را در دل‌ها بیفزاید و انگیزه اعمال صالح و ترک گناه را تقویت نماید.

انتشارات زائر / آستانه مقدّسه

1388ش

بهشت در قرآن

«مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ أُکُلُهَا دَائِمٌ وَظِلُّهَا تِلْکَ عُقْبَی الَّذِینَ اتَّقَوا وَعُقْبَی الْکَافِرِینَ النَّارُ».⁽¹⁾

مَثلِ بهشتی که به متّقین وعده داده شده است از زیر درختان آن نهرها جاری است، میوه‌ها و سایه آن همیشگی است. این فرجام کسانی است که تقوا داشته‌اند و فرجام کافران، آتش دوزخ است.

1- برتری بهشت بر دنیا

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

شِبْرٌ مِنَ الجَنَّةِ خَیرٌ مِنَ الدُّنْیا وَما فیها.⁽¹⁾

یک وجب از بهشت بهتر است ازد نیا و آنچه در دنیا است.

2

2- بهای بهشت

امام صادق علیه‌السلام :

ثَمَنُ الْجَنَّةِ لا إِلهَ إلاّ اللّه‌ُ واللّه‌ُ أکبَرُ.⁽¹⁾

بهای بهشت (گفتن و اعتقاد داشتن و عمل براساس) توحید و بزرگی خداوند است.

3

3- صدای زنگ درب بهشت

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

اِنَّ حَلْقَةَ بابِ الْجَنَّةِ مِنْ یاقُوتَةٍ حَمْراءَ عَلی صَفائِحَ الذَّهَبِ فَإِذا دُقَّتِ الْحَلْقَةُ عَلی الصَّفیحَةِ طَنَّتْ وَقالَتْ: یا عَلِیُّ.⁽¹⁾

حلقه درب بهشت از یاقوت سرخ است بر صفحه‌های (آن درها که) از طلا هستند. وقتی آن حلقه بر صفحه کوبیده می‌شود، صدای «یاعلی» طنین می‌افکند.

4

4- هفتاد و یک در بهشت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

إِنَّ لِلْجَنَّةِ إِحْدی وَسَبْعینَ بابا یَدْخُلُ مِنْ سَبْعینَ مِنْها شیعَتی وأَهْلُ بَیْتی، وَمِنْ بابٍ واحِدٍ سائِرُ النّاسِ.⁽¹⁾

بهشت هفتاد و یک در دارد که از هفتاد در آن شیعیان و اهل بیت من، و از یکی دیگر سایر مردم وارد می‌شوند.

5

5- باب معروف (نیکوکاری)

امام صادق علیه‌السلام :

إِنَّ لِلْجَنَّةِ بابا یُقالُ لَهُ الْمَعْرُوفُ، لا یَدْخُلُهُ إِلاّ أَهْلُ الْمَعْرُوفِ، وَأَهْلُ الْمَعْرُوفِ فِی الدُّنْیا هُمْ أَهْلُ الْمَعْرُوفِ فِی الآخِرَةِ.⁽¹⁾

بهشت دری دارد که به آن «معروف» گفته می‌شود. از آن در وارد نمی‌شود مگر (نیکوکاران در دنیا). اهل معروف در دنیا، همان‌ها اهل‌معروف در آخرت هستند.

6

6- نوشته سر در بهشت

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

أُدْخِلْتُ الْجَنَّةَ فَرَأَیْتُ عَلی بابِها مَکْتُوبا بالذَّهَبِ: لا إِله إِلاّ اللّه‌ُ، مُحَمَّدٌ حَبیبُ اللّه‌ِ، عَلیٌّ وَلیُّ اللّه‌ِ، فاطِمَةُ أَمَةُ اللّه‌ِ، الْحَسَنُ وَالْحُسَیْنُ صَفْوَةُ اللّه‌ِ، عَلی مُبْغِضیهِمْ لَعْنَةُ اللّه‌ِ.⁽¹⁾

مرا وارد بهشت کردند، دیدم⁽²⁾با طلا بر درش نوشته شده: جز خدای یگانه خدایی نیست، محمّد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله محبوب خداست، علی علیه‌السلام ولیّ خداست، فاطمه کنیز خداست، حسن و حسین برگزیدگان خدا هستند، لعنت خدا بر دشمنانشان باد.

7

7- پیشاهنگ دوزخیان

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

أَوَّلُ مَنْ یَدْخُلُ النّارَ أَمیرٌ مُتَسَلِّطٌ لَمْ یَعْدِلْ، وَذُو ثَرْوَةٍ مِنَ الْمالِ لَمْ یُعْطِ الْمالَ حَقَّهُ، وَفَقیرٌ فَخُورٌ.⁽¹⁾

اوّلین کسی که به دوزخ می‌رود فرمانروای قدرتمندی است که دادگری نکند و توانگری که حقوق مالی خود را نپردازد و تهیدست متکبّر.

8

8- طالب بهشت و گریزان از دوزخ

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

أَلا وَإِنّی لَمْ أَرَ کَالْجَنَّةِ نامَ طالِبُها وَلا کَالنّارِ نامَ هارِبُها.⁽¹⁾

آگاه باشید! من هرگز چیزی همچون بهشت ندیده‌ام که جویای آن در خواب باشد و چیزی همچون آتش دوزخ ندیده‌ام که گریزانِ از آن، در خواب غفلت باشد.

9

9- حیا، ایمان، بهشت

امام صادق علیه‌السلام :

الْحَیاءُ مِنَ الإِیمانِ وَالإِیمانُ فِی الْجَنَّةِ.⁽¹⁾

حیا بخشی از ایمان است و شخص با ایمان در بهشت جای دارد.

10

10- دو عامل کلیدی

امام صادق علیه‌السلام به نقل از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

أَکْثَرُ ما تَلِجُ بِهِ أُمَّتِی الْجَنَّةَ تَقْوَی اللّه‌ِ وَحُسْنُ الْخُلْقِ.⁽¹⁾

بیشترین چیزی که به وسیله آن امّت من وارد بهشت می‌شوند تقوای الهی و خوش خُلقی است.

11

11- بهشت و دوستی مؤمن

امام باقر علیه‌السلام :

مَنْ زارَ أَخاهُ فی بَیْتِهِ قالَ اللّه‌ُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ أَنْتَ ضَیْفی وَزائِری عَلَیَّ قِراکَ وَقَدْ أَوْجَبْتُ لَکَ الْجَنَّةَ بِحُبِّکَ إِیّاهُ.⁽¹⁾

هر کسی برادر دینی خویش را (به قصد قربت) در خانه‌اش دیدار کند خدای عزّ وجلّ به او می‌فرماید: مهمان و زائر من هستی، پذیرایی از تو برعهده من است و برای تو بهشت را بدلیل دوستی او واجب کردم.

12

12- ویژگیِ خواستارانِ بهشت

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

مَنْ إِشْتاقَ إِلَی الْجَنَّةِ سارَعَ إِلَی الْحَسَناتِ.⁽¹⁾

هرکس مشتاق بهشت باشد، در کارهای خیر پیشتاز خواهد شد

13

13- سه عامل ورود

امام صادق علیه‌السلام :

ثَلاثٌ مَنْ أَتَی اللّه‌َ بِواحِدَةٍ مِنْهُنَّ أَوْجَبَ اللّه‌ُ لَهُ الْجَنَّةَ: الاْءِنْفاقُ مِنْ إِقْتارٍ والْبِشْرُ لِجَمیعِ الْعالَمِ وَالاْءِنْصافُ مِنْ نَفْسِهِ.⁽¹⁾

سه چیز است که هر کس یکی از آنها را انجام دهد، خداوند به او شایستگی بهشت می‌دهد: 1. انفاق در عین تهیدستی. 2. خوش‌خویی نسبت به همه. 3. انصاف دادن از خود (یعنی حق را بگوید اگر چه به زیان او باشد).

14

14- راه ورود به بهشت

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به ابوذر:

أَتُحِبُّ أَنْ تَدْخُلَ الْجَنَّةَ؟ قالَ: قُلْتُ نَعَمْ فِداکَ أَبی. قالَ: فَاقْصِرْ مِنَ الاْءَمَلِ وَاجْعَلِ الْمَوْتَ نُصْبَ عَیْنَیْکَ وَاسْتَحِ مِنَ اللّه‌ِ حَقَّ الْحَیاءِ.⁽¹⁾

آیا دوست داری وارد بهشت شوی؟ گفت: آری پدرم به فدایت. فرمود: پس آرزو را کوتاه کن، مرگ را پیش چشمت قرار بده (و آن را فراموش مکن) و از خدا آنگونه که شایسته است حیا کن.

15

15- بهشت و رزمندگان

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

إِنَّ أَبْوابَ الْجَنَّةِ تَحْتَ ظِلالِ السُّیُوفِ.⁽¹⁾

درهای بهشت، زیر سایه شمشیرها(ی رزمندگان) است.

16

16- اوصاف بهشت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

لَذّاتُها لا تُمِلُّ وَمُجْتَمِعُها لا یَتَفَرَّقُ، سُکّانُها قَدْ جاوَرُوا الرَّحْمانَ.⁽¹⁾

لذّت‌های بهشت، ملال‌آور نیست، تجمّع بهشتیان از هم پراکنده نمی‌شود و ساکنان بهشت، در جوار خداوند رحمان‌اند.

17

17- قیمت انسان

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

أَلا حُرٌّ یَدَعُ هذِهِ اللُّماظَةَ لاِءَهْلِها؟ أَنَّهُ لَیْسَ لاِءَنْفُسِکُمْ ثَمَنٌ إِلاَّ الْجَنَّةَ فَلا تَبیعُوها إِلاَّ بِها.⁽¹⁾

آیا آزادمردی نیست که این نیم خورده (دنیا) را به اهل آن وانهد؟ بهای شما جز بهشت نیست، پس خود را جز به بهشت نفروشید.

18

18- پیشگامان بهشت

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

ثَلاثَةٌ أَوَّلُ مَنْ یَدْخُلُ الْجَنَّةَ: الشَّهیدُ فی سَبیلِ اللّه‌ِ، وَالْمَمْلُوکُ لَمْ یَشْغَلْهُ رِقُّهُ عَنْ طاعَةِ رَبِّهِ وَفَقیرٌ ذُو عِیالٍ مُتَعَفِّفٌ.⁽¹⁾

سه نفر، اوّلین کسانی‌اند که وارد بهشت می‌شوند: شهید در راه خدا، برده‌ای که بردگیش او را از طاعت خدا باز ندارد، و فقیر عیالمندی که عفاف ورزد و پاک بماند.

19

19- مقام تسلیم

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

لَنْ یَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلاَّ نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ.⁽¹⁾

هرگز وارد بهشت نشود مگر کسی که در برابر خدا تسلیم باشد.

20

20- بهشت و سختی‌ها

امام باقر علیه‌السلام :

الْجَنَّةُ مَحْفُوفَةٌ بِالْمَکارِهِ وَالصَّبْرِ، فَمَنْ صَبَرَ عَلی الْمَکارِهِ فِی الدُّنْیا دَخَلَ الْجَنَّةَ. وَجَهَنَّمُ مَحْفُوفَةٌ بِاللَّذّاتِ وَالشَّهَواتِ، فَمَنْ أَعْطی نَفْسَهُ لَذَّتَها وَشَهْوَتَها دَخَلَ النّارَ.⁽¹⁾

گرداگرد بهشت ناملایمات است و بردباری می‌طلبد. پس هر کس بر سختی‌ها صبر کند به بهشت برود. و دوزخ در درون لذّت‌ها و خواهش‌های نفس قراردارد پس هر که لذّت و خواهش نفس را برآورده کند به دوزخ رود.

21

21- درِ ورودی روزه‌داران

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

إِنَّ لِلْجَنَّةِ بابا یُدْعی «الرَّیّانُ» لا یَدْخُلُ مِنْهُ إِلاَّ الصّائِمُونَ.⁽¹⁾

بهشت را دروازه‌ای است به نام ریّان (سیراب) که جز روزه‌داران از آن در وارد نشوند.

22

22- حفظ زبان و عفت

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

مَنْ ضَمِنَ لی مابیْنَ لِحْیَیْهِ وَما بَیْنَ رِجْلَیْهِ ضَمِنْتُ لَهُ عَلَی اللّه‌ِ الْجَنَّةَ.⁽¹⁾

هرکس به من تضمین دهد که زبان و شهوت خویش را کنترل کند من بهشت را برای او ضمانت می‌کنم.

23

23- رفیع‌ترین جایگاه بهشت

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

إِنَّ فِی الْجَنَّةِ دَرَجَةً لا یَنالُها إِلاّ إِمامٌ عادِلٌ، أَوْ ذُو رَحِمٍ وَصُولٍ، أَوْ ذُو عِیالٍ صَبُورٍ.⁽¹⁾

در بهشت درجه و جایگاهی است که به آن دست نیابد مگر پیشوای دادگر یا خویشاوندی که زیاد صله رحم به جا آورد یا عیال‌واری که در برابر مشکلات صبوری ورزد.

24

24- محرومیت از بهشت

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

مَنِ اسْتَرْعی رَعِیَّةً فَغَشَّها حَرَّمَ اللّه‌ُ عَلَیْهِ الْجَنَّةَ.⁽¹⁾

هرکس سرپرستی ملّتی را برعهده بگیرد و به آن‌ها خیانت و دغل ورزد خداوند بهشت را بر او حرام گرداند.

25

25- سه عامل محرومیت

امام کاظم علیه‌السلام :

حَرُمَتِ الْجَنَّةُ عَلی ثَلاثَةٍ: النَّمّامِ، وَمُدْمِنِ الْخَمْرِ وَالدَّیُّوثِ وَهُوَ الْفاجِرُ.⁽¹⁾

بهشت بر سه کس حرام شده است: سخن‌چین، می‌گسار و مرد بی‌غیرت یعنی فاسق.

26

26- بهشت، بهای جهاد نفس

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

لَنْ یَحُوزَ الْجَنَّةَ إِلاّ مَنْ جاهَدَ نَفْسَهُ.⁽¹⁾

هرگز بهشت را به دست نمی‌آورد مگر کسی که با نفس خود مبارزه کند.

27

27- بهای بهشت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

ثَمَنُ الْجَنَّةِ الْعَمَلُ الصّالِحُ.⁽¹⁾

بهای بهشت⁽²⁾، عمل صالح است.

28

28- شرط دستیابی به بهشت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

لا یَفُوزُ بِالْجَنَّةِ إِلاّ مَنْ حَسُنَتْ سَریرَتُهُ وَخَلُصَتْ نِیَّتُهُ.⁽¹⁾

به بهشت دست نیابد مگر کسی که باطنش نیکو و نیّتش خالص باشد.

29

29- جاودانگی در بهشت و جهنّم

امام صادق علیه‌السلام :

إِنَّما خُلِّدَ أَهْلُ النّارِ فِی النّارِ لاِءَنَّ نِیّاتِهِمْ کانَتْ فِی الدُّنْیا أَنْ لَوْ خُلِّدُوا فیها، أَنْ یَعْصُوا اللّه‌َ أَبَدا، وَإِنَّما خُلِّدَ أَهْلُ الْجَنَّةِ فِی الْجَنَّةِ لاِءَنَّ نِیّاتِهِمْ کانَتْ فِی الدُّنْیا أَنْ لَوْ بَقُوا فیها أَنْ یُطیعُوا اللّه‌َ أَبَدا، فَبِالنِّیّاتِ خُلِّدَ هؤُلاءِ وَهؤُلاءِ.⁽¹⁾

علّت این که اهل دوزخ همیشه در آتش خواهند بود، آن است که قصد و نیّت آن‌ها این بود که اگر

همیشه در دنیا بودند، همواره خدا را معصیت کنند، و علّت این که اهل بهشت، همیشه در بهشت خواهند بود، آن است که قصد آن‌ها این بود که اگر همیشه در دنیا باشند همواره خدا را اطاعت کنند، پس نیّت‌ها است که موجب شده اهل بهشت در بهشت و اهل آتش در آتش جاویدان باشند.

30

30- خانه آخرت

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

لَیْسَ مِنْکُمْ أَحَدٌ إِلاّ وَلَهُ مَنْزِلانِ: أَحَدُهُما فِی الْجَنَّةِ وَالاْآخَرُ فِی النّارِ.⁽¹⁾

هیچ یک از شما نیست مگر آن که دو منزل دارد: یکی در بهشت و دیگری در دوزخ.⁽²⁾

31

31- درختان بهشتی

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

عَلی بابِ الْجَنَّةِ شَجَرَةٌ إِنَّ الْوَرَقَةَ مِنْها لَیَسْتَظِلُّ تَحْتَها أَلْفُ رَجُلٍ مِنَ النّاسِ.⁽¹⁾

دم در بهشت درختی است که از سایه هر برگ آن هزار نفر از مردم می‌توانند استفاده کنند.

32

32- آهنگ بهشتی

امام صادق علیه‌السلام :

إِنَّ فِی الْجَنَّةِ شَجَرا یَأْمُرُ اللّه‌ُ رِیاحَها فَتَهُبُّ فَتَضْرِبُ تِلْکَ الشَّجَرَةُ بِأَصْواتٍ لَمْ یَسْمَعِ الْخَلائِقُ بِمِثْلِها حُسْنَا، ثُمَّ قالَ: هذا عِوَضٌ لِمَنْ تَرَکَ السَّماعَ فِی الدُّنْیا مِنْ مَخافَةِ اللّه‌ِ.⁽¹⁾

در بهشت درختی است که خداوند به بادهای بهشت امر می‌کند به حرکت درآیند و آن درخت صداهای نیکو و زیبایی را ایجاد می‌کند که مردم در زیبایی مانندش را نشنیده‌اند، سپس فرمود: این پاداش کسانی است که در دنیا از ترس خدا، از

آهنگ‌ها(ی مبتذل) دوری می‌کنند.

33

33- رهایی مؤمن از دوزخ

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

یَخْرُجُ مِنَ النّارِ مَنْ کانَ فِی قَلْبِهِ مِثْقالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِیْمانٍ.⁽¹⁾

هرکس ذره‌ای ایمان در دلش باشد، از آتش بیرون آورده می‌شود.

34

34- نماز و نجات از جهنّم

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

لَنْ یَلِجَ النّارَ مَنْ ماتَ لا یُشْرِکُ بِاللّه‌ِ شَیْئا وَکانَ یُبادِرُ صَلاتَهُ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِها.⁽¹⁾

هرگز به دوزخ نرود آن کس که تا زنده بوده چیزی را شریک خدا قرار نداده و پیش از طلوع آفتاب و قبل از غروب آن نمازش را خوانده باشد.

35

35- دوزخ، جای دشمنان علی علیه‌السلام

امام باقر علیه‌السلام :

إِنَّ أَعْداءَ عَلِیٍّ علیه‌السلام هُمُ الْخالِدُونَ فِی النّارِ لا تُدْرِکُهُمُ الشَّفاعَةُ.⁽¹⁾

دشمنان علی علیه‌السلام همواره در آتش خواهند بود و مشمول شفاعت نمی‌شوند.

36

36- اخلاق دوزخی

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

ثَلاثَةٌ مِنْ خَلائِقِ أَهْلِ النّارِ: الْکِبْرُ وَالْعُجْبُ وَسُوءُ الْخُلْقِ.⁽¹⁾

سه خصلت از اخلاق دوزخیان است؛ تکبّر، خودپسندی و بد اخلاقی.

37

37- آتش آخرت

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

نارُکُمْ هذِهِ جُزْءٌ مِنْ سَبْعینَ جُزْءا مِنْ نارِ جَهَنَّمَ، لِکُلِّ جُزْءٍ مِنْها حَرُّها.⁽¹⁾

این آتش دنیا یکی از هفتاد جزء آتش دوزخ است که هر یک از آن اجزا گرمای خود را دارد.

38

38- سیمای جهنّم

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

إِحْذَرُوا نارا قَعْرُها بَعیدٌ، وَحَرُّها شَدیدٌ وَعَذابُها جَدیدٌ، دارٌ لَیْسَ فیها رَحْمَةٌ، وَلا تُسْمَعُ فیها دَعْوَةٌ، وَلا تُفَرَّجُ فیها کُرْبَةٌ.⁽¹⁾

بترسید از آتشی که ژرفایش ناپیداست و گرمایش سخت و عذابش نو به نو. سرایی است که در آن رحمتی نباشد و فریاد کمک‌خواهی شنوده نشود و اندوهی زدوده نگردد.

39

39- بوی لباس جهنّمی

امام صادق علیه‌السلام ؛ از قول جبرئیل علیه‌السلام به رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

لَوْ أَنَّ سِربالاً مِنْ سَرابیلِ أَهْلِ النّارِ عُلِّقَ بَیْنَ السَّماءِ وَالاْءَرْضِ لَماتَ أَهْلُ الدُّنْیا مِنْ ریحِهِ.⁽¹⁾

اگر یکی از جامه‌های دوزخیان میان آسمان و زمین آویخته شود، همه مردم دنیا از بوی آن بمیرند.

40

40- قطره‌ای از ضریع

امام صادق علیه‌السلام از قول جبرئیل به پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله نقل فرموده است:

لَوْ أَنَّ قَطْرَةً مِنَ الضَّریعِ قَطَرَتْ فِی شَرابِ أَهْلِ الدُّنْیا لَماتَ أَهْلُها مِنْ نَتِنَها.⁽¹⁾

اگر قطره‌ای از ضریع جهنّم⁽²⁾در آب آشامیدنی مردم دنیا بچکد، از بوی گندِ آن همگی بمیرند.

کتابنامه

1374 هجری شمسی.