طب کهن و نوین

مشخصات کتاب

سرشناسه: رئوفی، سید آریا، 1384-، گردآورنده

عنوان و نام پدیدآور: طب کهن و نوین/ گردآورندگان سید آریا رئوفی، رادمهر سپهرجو ؛ ویراستار ادبی راضیه جوهریان؛ ویراستار علمی مهسا صالحیان، سمیه مظفری، آرمان رضائی.

مشخصات نشر: اصفهان: انتشارات امیرفدک، 1397.

مشخصات ظاهری: 70 ص.

شابک: 400000 ریال: 978-622-6521-53-6

وضعیت فهرست نویسی: فیپا

موضوع: پزشکی سنتی

موضوع: Traditional medicine

موضوع: پزشکی ایرانی

موضوع: Medicine, Persian

موضوع: بیماری ها - درمان جایگزین

موضوع: Diseases - Alternative treatment

شناسه افزوده: سپهرجو، رادمهر، 1384-، گردآورنده

شناسه افزوده: صالحیان، مهسا، 1361 -، ویراستار

شناسه افزوده: مظفری، سمیه، 1365-، ویراستار

شناسه افزوده: رضایی، آرمان، ویراستار

رده بندی کنگره: R135/ ر 9 ط 2 1397

رده بندی دیویی: 610

شماره کتابشناسی ملی :5549443

خیراندیش دیجیتالی: کانون فرهنگی اندیشه اصفهان

ویراستار کتاب: ایلناز محمدی سرپیری

اشاره

سرشناسه: رئوفی، سید آریا، 1384-، گردآورنده

عنوان و نام پدیدآور: طب کهن و نوین/ گردآورندگان سید آریا رئوفی، رادمهر سپهرجو ؛ ویراستار ادبی راضیه جوهریان؛ ویراستار علمی مهسا صالحیان، سمیه مظفری، آرمان رضائی.

مشخصات نشر: اصفهان: انتشارات امیرفدک، 1397.

مشخصات ظاهری: 70 ص.

شابک: 400000 ریال: 978-622-6521-53-6

وضعیت فهرست نویسی: فیپا

موضوع: پزشکی سنتی

موضوع: Traditional medicine

موضوع: پزشکی ایرانی

موضوع: Medicine, Persian

موضوع: بیماری ها - درمان جایگزین

موضوع: Diseases - Alternative treatment

شناسه افزوده: سپهرجو، رادمهر، 1384-، گردآورنده

شناسه افزوده: صالحیان، مهسا، 1361 -، ویراستار

شناسه افزوده: مظفری، سمیه، 1365-، ویراستار

شناسه افزوده: رضایی، آرمان، ویراستار

رده بندی کنگره: R135/ ر 9 ط 2 1397

رده بندی دیویی: 610

شماره کتابشناسی ملی :5549443

طب کهن و نوین

گردآورندگان:

سید آریا رئوفی

دانش آموز پایه ی هفتم دبیرستان دکتر محمدشفیعی

رادمهر سپهرجو

دانش آموز پایه ی هفتم دبیرستان دکتر محمدشفیعی

انتشارات امیرفدک: اصفهان- خیابان هشت بهشت غربی نبش تقاطع ملک ساختمان فدک

تلفن: 32730360-031 - همراه: 09133135694 کدپستی: 43151-81546

Fadak.mansori@gmail.com

طب کهن و نوین

سید آریا رئوفی 84- رادمهر سپهرجو 84

آماده سازی: انتشارات امیرفدک

مدیر مسئول: دکتر محمدرضا محمد شفیعی

مدیر تولید: سید محمدرضا منصوری تهرانی

مدیر فنی: صالحیان - مظفری

ویراستار ادبی: جوهریان

ویراستار علمی: مظفری - نادر سلطانی - آمان رضائی

صفحه آرا: عابدی - کاویانی

طراح جلد: کاویانی

● لیتوگرافی: طاها ● چاپ: ملت ● صحافی: ملت

● چاپ اول: 1397 ● تعداد: 1000 ● قیمت: 40000 تومان

حق چاپ: 1397، انتشارات امیر فدک

شابک: 6-53-6521-622-978 ISBN: 978-622-6521-53-6

هر گونه استفاده از مطالب این کتاب اعم از بازنویسی، خلاصه سازی، نقل مطالب آموزشی، برداشت به صورت دست نویس، کپی، تکثیر و هر گونه چاپ سنتی و دیجیتال، استفاده به صورت کتاب الکترونیکی، لوح فشرده، قرار دادن مطالب بر روی اینترنت و وبسایت ها و هر گونه شبکه ی کامپیوتری دیگر و به طور کل هر گونه استفاده ی اشخاص حقیقی و حقوقی در جهت منافع مادی و معنوی خود، بدون اجازه ی کتبی ناشر ممنوع و بر اساس بند 5 ماده ی 23 قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و قوانین مربوط به جرایم رایانه ای کشور قابل پیگیری در محاکم قضایی است.

تقدیم به:

پدر و مادر عزیز و مهربانم

که در سختی ها و دشواری های زندگی همواره یاوری دلسوز و فداکار

و پشتیبانی محکم و مطمئن برایم بوده اند.

سید آریا رئوفی

تقدیم به:

پدر و مادرم

که از نگاه شان صلابت

از رفتارشان محبت

و از صبرشان ایستادگی را آموختم

رادمهر سپهرجو

پیشگفتار:

در مرکز تحقیقات و فن آوری های نوین دمش سپاهان (دکتر محمدشفیعی) آموزش پژوهش محور را نهادینه کردیم، چرا که ایمان داریم گسترش مرز های علم و فن آوری در جهت پیشرفت کشور در گرو کوشش پژوهشگران است و پژوهشگر با ذهن پرسش گرش از لایه های ابر گرفته آسمان دانش می گذرد، تا به افق های جدیدی دست یابد. روح پژوهشگر، پویا و جوینده است و پوسته های جهل را شکافته، به قنات جاری علم دست می یابد و تا چشمه ی جوشان آن را بر کویر تشنه خویش جاری نسازد، آرام نمی گیرد. در مراکز پژوهش محور دکتر محمدشفیعی اعتقاد داریم؛ پژوهش هزینه نیست، سرمایه است. در اقدامات پژوهشی این مراکز پژوهشی، پژوهشگران کوچک ما تلاش می کنند وضعیت نامطلوب را به وضعیت مطلوب تغییر دهند و یاد می گیرند درست توجه کنند و بدان چه که آموخته اند عمل کنند.

دانش آموزان پژوهنده ی ما می فهمند که هیچ گاه شکست در مسیر کسب دانش وجود ندارد، لذا از ناملایمات علمی و بن بست های مقطعی هراسی نداشته و راه غلبه بر سد های مجازی پیش روی کسب دانش و ارتقای علمی را خوب یاد بگیرند. علاوه بر این اصول و مبنای کار گروهی را فراگرفته تا بتوانند براساس خرد جمعی کار کنند. با بیش از 25 سال سابقه آموزشی - پژوهشی و مدیریتی دریافته ایم که پژوهش و تحقیق مثل حروف الفبا باید از سال های نخست آموزش شروع شده و نهادینه شود، و این امر مهم را در طرح آموزش پژوهش محور انجام داده و به نتایج شگرفی دست یافته ایم و با علم به این که می دانستیم دانش آموزان در مقاطع پایین تر توانایی های بزرگی دارند و در عمل تجربه نمودیم و نهادینه کردیم و مصمم هستیم که این امر مهم در کل کشور اجرایی شود. انشاا...

محمدرضا محمدشفیعی

مدیر مجتمع فرهنگی آموزشی تحقیقاتی دکتر محمدشفیعی

فهرست مطالب

فصل اول ...8

مقدمه ...9

آیا می توان طب گیاهی را جایگزین طب شیمیایی کرد؟ ...10

طب کهن (سنتی) ...10

طب گیاهی چینی ...12

دارو های گیاهی ...13

گیاه درمانی ...14

طب سنتی ایرانی ...14

طب سنتی اسلامی ...15

طب سنتی هندی ...16

روش های تشخیص بیماری در طب سنتی ...17

فصل دوم ...28

طب نوین ...29

قرن نوزدهم و پزشکی مدرن ...31

رابطه پزشک و بیمار ...32

معاینه فیزیکی ...33

تصمیم گیری پزشکی و درمان ...34

انتقادات پزشکان مدرن ...35

فصل سوم ...37

روش های درمان بیماری ها در طب کهن (سنتی) ...38

دارو های شیمیایی ...50

خلاصه ...57

منابع ...58

فصل اول: طب کهن (سنتی)

اشاره

تصویر

مقدمه

یکی از مهم ترین مسائلی که در تعامل بین طب جدید و قدیم مطرح می شود، برتری یکی بر دیگری است. آیا یکی همواره به معنای نفی دیگری باید باشد؟ آیا نمی توان هر دو را با هم دیگر و در کنار هم به عنوان دو طب مکمل در نظر گرفت؟ عده ای از پزشکان بر این باور هستند که به دلیل آن که تعلیمات و آموزش ها در طی دوران تحصیل همواره شیمیایی محور بوده است، باید همواره طب جدید یا به قولی طب تکنولوژی وجود داشته باشد و در موارد اندک و شاید فقط برای رضایت بیمار در تنوع نوع درمان از طب گیاهی استفاده کرد. اما نظر برخی از سنت گرایان مغایرات اساسی با بسیاری از پزشکان دارد؛ آنان اعتقاد دارند، که چون همیشه مراجعه کردن به اصل هر چیز مایه ی بهبودی و تکامل آن چیز می شود و آن اصلی که در پزشکی ایران و شاید تمامی نقاط جهان بینان گذاشته شده، همان طب سنتی است نه طب شیمیایی، پس خیلی بهتر است، که به صورت کامل طب گیاهی جایگزین طب شیمیایی بشود و خوشبختانه امروزه متداول شده است.

تصویر

پزشکان دوست داران طب سنتی علاوه بر مبنا قرار دادن طب سنتی بر این باور هستند، فقط در موارد شدیدی که این طب نمی تواند پاسخ گو باشد؛ می توان از طب شیمیایی استفاده کرد. مانند سرطان و درمان آن یعنی شیمی درمانی و غیره. خیلی ها هم اعتقاد دارند، چرا به طور کامل طب سنتی جایگزین طب نوین نشود و خیلی بهتر است که برای رفع نیاز های درمانی فقط دارو های گیاهی به جای دارو های شیمیایی جایگزین شود.

آیا می توان طب گیاهی را جایگزین طب شیمیایی کرد؟

همگی ما امروزه برخی دارو ها را می شناسیم حتی خیلی از افراد در طبقات پایین و متوسط جامعه نام دارو های شیمیایی را بهتر از دارو های گیاهی می دانند. مثلا اگر از یک معلم بپرسید، دانش آموزی دارید که سرش درد می کند، به او چه چیز می دهید که حالش بهتر شود؟ سریعا پاسخ می دهد استامینوفن، ولی هیچ گاه وی نام گیاهی مثل بابونه و غیره را نمی برد. واقعا چرا؟ عده ای پزشکان و متخصصان در پاسخ به این امر می گویند، دارو های گیاهی چون اکثرا دیرتر تاثیر می گذارند و نیاز های درمانی و مراقبت های طولانی تر را می طلبند، پس بسیاری از مردم ترجیح می دهند مضرات را برای رسیدن به زمان مطلوب به جان بخرند. حال آن که اگر زمان را فدای سلامت بکنیم، مسلما نتایج خیلی بهتری می گیریم. برخی از جامعه شناسان به این قضیه به نحوی دیگر نگاه می کنند و بیان می کنند. متاسفانه در جامعه ما هر چیز که رواج پیدا کند همه سعی می کنند از آن خیلی زود تقلید کنند و مصرف دارو های شیمیایی بدون توجه به عواقب آن نمونه ای از هزاران مورد در جامعه ما است. عده ای از پزشکان بر این باور هستند که در پاسخ به سوال بسیار مهم آیا طب گیاهی می تواند جایگزین طب شیمیایی شود؟ پاسخ می دهند اصلا و عده ای که کمی خوش بینانه به قضیه نگاه می کنند، می گویند، اگر طب گیاهی مکمل طب شیمیایی بشود خیلی بهتر خواهد بود، چرا که هرگز نمی توان در طب گیاهی از روش های تشخیصی نوین نظیر MRI، سی تی اسکن و ECG و غیره استفاده کرد. حال در صورتی که این دو مکمل هم واقع بشوند، بیمار نتیجه بهتری می گیرد. به طور مثال در بیماری که با فقر آهن مواجه است، می توان قرص آهن را پیشنهاد نمود، ولی همراه آن می توان بیدمشک را که به صورت صنعتی نیز تولید می شود را توصیه کرد. عده ی کمی از پزشکان که در واقع حامیان جایگزینی طب گیاهی با شیمیایی هستند، بر این باور هستند که چون در زمان های قدیم با وجود تعداد بیماری ها و به خصوص بیماری های عفونی و غیره مردم با استفاده از طب گیاهی هیچ گونه مشکلی نداشتند، امروزه نیز می توان از این طب بهره برد.

طب کهن (سنتی)

اشاره

پزشکی سنتی یا طب سنتی در حال جایگزینی پزشکی شیمیایی قرار می گیرد. طبق

تعریف سازمان بهداشت جهانی طب سنتی مجموعه ای، از دانسته ها، مهارت ها و اعمال که بر پایه نظریه ها، باور ها و تجربه های بومی فرهنگ های مختلف است، خواه که قابل شرح باشد یا نباشد که در بهداشت و نیز پیشگیری، تشخیص، بهبود و مداوای بیماری های جسمی و ذهنی مورد استفاده قرار می گیرند. طب سنتی در بسیاری نقاط جهان وجود دارد که از جمله مشهورترین انواع آن می توان به طب سنتی چین، گیاه درمانی و طب اخلاطی (به کار برده شده در طب سنتی ایرانی علم مزاج شناسی)، شمن باوری و آیورودا (به کار برده شده در طب سنتی هندی) اشاره کرد.

تصویر

در دنیا 750 هزار گونه گیاهان دارویی وجود دارد که 10 درصد از این میزان خواص درمانی دارد. سازمان جهانی بهداشت طی 30 سال گذشته استفاده از ظرفیت طب سنتی و مکمل را در کنار طب جدید در دستور کار خود قرار داده است. ریشه دار بودن در فرهنگ مردم، کلی نگر بودن طب سنتی و سهولت دسترسی و ارزان تر بودن خدمات طب سنتی از دلایلی است که این سازمان در توسعه و ترویج طب سنتی مدنظر دارد. مقصود ما از آن چه که امروزه در ایران به عنوان طب سنتی شناخته می شود، آموزه هایی است که ریشه آن را می توان در قرن سوم هجری و غالبا در ترجمه های عربی از آثار بقراط و جالینوس

طب سنتی چینی

مجموعه ای از روش های درمانی است که در طول هزاران سال در چین به وجود آمده است. پزشکی سنتی چینی، روش های پزشکی سنتی ژاپن و کره را نیز در بر دارد. دیدگاه این روش مبتنی بر این مساله است که فرآیند های بدن انسان به هم وابسته هستند و دائما با محیط اطراف تعامل دارند. بنابراین این روش درمانی، برای پیشگیری، مبارزه و درمان بیماری ها به دنبال ناهماهنگی در بدن و محیط اطراف آن می گردد. همچنین این روش بر چند چارچوب فلسفی چون نظریه ژنگفو و نظریه یینینگ (پنج عنصر بنیادی) بنا شده است. این روش همیشه در یک ساختار علمی فعالیت نمی کند، ولی بعضی از فعالان این روش ها تلاش هایی نموده اند که آن ها را در ساختاری از دانش پزشکی شهودی جای دهند.

تصویر

طب گیاهی چینی

طب گیاهی چین یکی از جنبه های مهم طب سنتی چین است، که تمرکز آن در بازگرداندن توازن انرژی در بدن و روح و برای حفظ سلامت به جای درمان یک بیماری خاص یا شرایط طبی است. از آن جا که دارو های گیاهی چینی مورد استفاده زیادی قرار می گیرند و توسط پزشکان برای استفاده های مختلف توصیه می شوند، با این تفاسیر، اظهار نظر کلی در طب چینی کار مشکلی است. برخی از گیاهان یا عصاره ها هنگامی که با علاج های اصلی ترکیب می شوند، نقش مهمی در پیشگیری از سرطان و درمان آن و همچنین درمان سایر بیماری ها دارند.

تصویر

طب گیاهی چینی براساس تفکر برخی ها ریشه در مفاهیم غربی ندارد. بیماری های انسان همگی ناشی از پیشگیری های پایه ای می باشد. پزشکان در حال تلاش برای درمان و جلوگیری از عدم تعادل، از جمله بیماری های سرطان و دیگر بیماری ها، با ترکیب پیچیده ای از گیاهان داروئی، مواد معدنی و عصاره گیاهان هستند. برخی از پزشکان سنتی ادعا می کنند گیاهان قدرت پیشگیری و درمان بسیاری از انواع سرطان را دارند و بسیاری از پزشکان چینی ادعای درمان سرطان را نمی کنند. آن ها ادعا می کنند که درمان های گیاهی، به کاهش عوارض جانبی معالجه استاندارد سرطان، کنترل درد، بهبود کیفیت زندگی و تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می کند و در برخی موارد باعث توقف رشد و گسترش تومور می شود.

دارو های گیاهی

در چین، بیش از 200/3 گیاه و 300 عصاره مواد معدنی و حیوانی در بیش از 400 فرمول مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. فرمول های گیاهی ممکن است برای 4 تا 12 نوع مواد، مختلف باشد، این مواد می تواند در شکل چای، پودر، قرص یا شربت تهیه شوند. با افزایش محبوبیت طب گیاهی، بسیاری از گیاهان چینی در حال حاضر به صورت جداگانه و در فرمول ها فروخته می شوند. در ایالات متحده، گیاهان و فرمول های مختلف گیاهی چینی اغلب در فروشگاه های مواد غذایی بهداشتی، داروخانه ها و از پزشکان طب گیاهی خریداری می شوند.

تصویر

گیاه درمانی

گیاه درمانی روشی است که در آن، بعد از معاینات پزشکی و تشخیص لازم، از عناصر گیاهی با توجه به تاثیر مواد و خواص آن ها، جهت رفع علایم بیماری استفاده می شود. این روش همانند طب جدید به مبارزه با بیماری پرداخته و در جهت رفع آن ها می کوشد. این روش درمانی، با تاثیر گیاهان هم از آلکالوئید ها و غیره می توانند، با رفع بیماری، باعث برگشت صحت و سلامت به فرد بیمار شوند. در حقیقت گیاه درمانی نوعی دارو درمانی است که در آن به جای استفاده از دارو های شیمیایی از دارو هایی با منشا گیاهی استفاده می شود. مزاج شناسی و بحث غلبه اخلاط در این روش جایگاهی ندارد. دیدگاه این روش نیز هم چون طب جدید، دیدگاه اجزانگری است.

تصویر

طب سنتی ایرانی

طب سنتی ایرانی بر اساس اخلاط چهارگانه می باشد. مزاج، بنیاد اساسی پزشکی سنتی ایران است. پزشکان قدیم با مهارتی که در شناختن مزاج ها داشتند، وضع مزاجی، از موی سر تا ناخن پا در هر یک از بیماری ها رصد کرده و معیار تشخیص و درمان کلیه بیماری ها را، با توجه به مزاج اصلی و عارضی بیماران قرار داده بودند.

به علت همین تمرین مداوم، منشا اختلالات و عوارض بدن را به سهولت در می یافتند. در کتب طب قدیم، فصل های جداگانه ای در خصوص این علائم تحت عنوان سو مزاج سرد و سو مزاج گرم شرح داده شده است.

تصویر

طب سنتی اسلامی

طب اسلامی یا پزشکی اسلامی یکی از شناخته شده ترین جنبه های تاریخ اسلام در جهان و یکی از شاخه های علم است که مسلمانان در آن پیشرفت های بسیاری داشته اند. این مکتب پزشکی که در آغاز تاریخ اسلام پدید آمد، نه تنها به خودی خود ارزشمند است، بلکه رابطه نزدیکی با دیگر دانش ها و به ویژه دانش فلسفه (طبیعیات فلسفه) داشته است. به همین دلیل است که از گذشته در جهان اسلام مرد حکیم را پزشک نیز نامیده اند و فیلسوف و پزشک هر دو را با نام حکیم می خوانده اند. پزشکی اسلامی، با ترکیبی از سنت های پزشکی یونان باستان به ویژه سنت های بقراط و جالینوس با نظریه ها و جنبه های عملی پزشکی ایران باستان و هند باستان در زمینه کلی اسلام به وجود آمد. بنابراین این طب، جنبه ترکیبی دارد و از پیوستگی برداشت ها و معاینات مکتب بقراطی با روش فلسفی و نظری جالینوس و افزودن دانسته های پیشین پزشکان ایران زمین و هندوستان و نیز احادیث مربوط به پزشکی در عالم اسلام پدید آمده است. از این گذشته، پزشکی اسلامی همواره با کیمیا پیوستگی نزدیک داشته است.

تصویر

طب سنتی هندی

آیورودا به معنی علم زندگی، یک علم باستانی و کهن است، که در هند مورد توجه قرار دارد. و در کشور های دیگر نیز در قالب طب جایگزین استفاده می شود. در آیوردا از گیاهان طبی، ماساژ و یوگا برای درمان بیماران استفاده می شود. آیورودا از تعالیم هندو و بودا تأثیر زیادی گرفته است. یکی از مفاهیمی که از این طریق به آیورودا راه یافته مفهوم تعادل است، که بر اساس آن مقابله با نیاز های طبیعی باعث از بین رفتن تعادل در بدن و ایجاد بیماری می شود. توصیه به رژیم های غذایی جایگاه ویژه ای در آیوردا دارد. همچنین بهداشت در آیوردا از اهمیت زیادی برخوردار است. آیورودا تنها سیستم طبی است که هدف آن از طبابت و تعلیم، رسیدن به خدا است. آیورودا یک دانش همه جانبه که شامل جیوتیشا (علوم کیهانی)، دارو سازی، آزمایش طبی، طب سوزنی، ماساژ، جراحی، گیاه پزشکی، دامپزشکی و هر آن چه مربوط به طب باشد است. آیوردا به چند دلیل علمی، مقدس به شمار می آید و در دانشگاه های هندوستان به عنوان یک رشته پزشکی جامع و کامل در حال تدریس است. به پزشک آیورودایی، آیورودیک یا وید می گویند.

تصویر

روش های تشخیص بیماری در طب سنتی

اشاره

در طب سنتی چند روش تشخیص وجود دارد.

مزاج شناسی

اشاره

مزاج شناسی علمی بسیار وسیع و گسترده است که کاربرد های فراوانی برای تشخیص و درمان مشکلات جسمی و روحی دارد. در حقیقت مزاج تمامی جنبه های زندگی ما تحت تاثیر طبیعت بدن مان را در بر می گیرد. نوع غذایی که می خوریم می تواند تاثیرات بسیار مهمی بر تمامی اعضای بدن ما از مغز و اعصاب گرفته تا قلب، معده، کبد و کلیه ها داشته باشد. در بعضی از انواع مزاج، خوردن یک غذای نامناسب می تواند عواقب زیادی داشته باشد. بسیار دیده اید که افرادی حتی با خوردن یک خرما بدن شان جوش می زند، یا غذای نامناسب با مزاج شما می تواند موجب تغییرات خواب، حالت عصبی، اختلال حافظه، اختلال هضم، اختلال دفع، عوارض پوستی، نشانه های درگیری کبد و قلب را نشان دهد. نوع نوشیدنی ها، لباس ها، هوای استنشاقی، استراحت روزانه و حالت های عصبی و روانی، مستقیما با حالات طبیعی یا مزاجی مرتبط است. بنابراین برای داشتن زندگی سالم و طبیعی و آرامش روحی همه ما نیازمند به شناخت مزاج یا طبیعت خود هستیم.

تصویر

انواع مزاج

مزاج های اصلی را می توان در نه طبقه به شرح زیر دسته بندی کرد.

تصویر

مزاج ساعات شبانه روز

مزاج گرم و تر (بهاری)

گرم و خشک (تابستانی)

سرد و خشک (پاییزی)

سرد و تر (زمستانی)

تصویر

راه های تشخیص مزاج

برای تشخیص مزاج چندین راه وجود دارد که با دانستن آن ها می توانید خودتان مزاج تان را تشخیص دهید.

بخشی از بدن مانند ساعد فرد را لمس کنید و دقت کنید که با لمس آن چه احساسی را تجربه می کنید. در صورتی که با لمس ساعد فرد مثلا یا بازویش احساس گرما و حرارت کردید او دارای مزاج گرم است. اما اگر هنگام لمس بدن فرد احساس سرما کردید این امر یکی از نشانه های سرد مزاجی در آن فرد است در صورتی که با لمس بدن فرد گرما احساس کردید و علاوه بر گرما متوجه شدید بافت بدنی او نرم است و با فشار سر انگشتان بافت به راحتی فرو می رود این فرد علاوه بر گرمی مزاج دارای

رطوبت نیز هست. بنابراین او ویژگی های مزاج گرم و مرطوب را دارد، اما در صورتی که با لمس کردن بدن فرد احساس گرما کردید، اما خشکی و زبری خفیفی را زیر سر انگشتان دست تان احساس کردید او علاوه بر گرمی، خشکی مزاج نیز دارد. پس او یکی از علائم گرمی و خشکی مزاج که همان حس گرما و خشکی در بافت و پوست بدن است را دارد. ممکن است با لمس بدن فرد تجربه دیگری داشته باشید. در شرایطی که با لمس بدن فرد احساس سردی کردید، اما این سردی با نرمی پوست و بافت گوشت آلود بدن نیز همراه بود او دارای یکی از علائم مزاج سرد و مرطوب است که در میان درمان گران طب سنتی با عنوان مزاج سرد و تر نیز معروف است. در شرایطی که شما بدن فرد را لمس کردید و از آن سرما دریافت کردید و در عین حال با لمس بافت بدن با سختی و سفتی رو به رو شدید و احساس کردید بافت بدن او خشک می باشد، او دارای ویژگی های مزاج سرد و خشک است.

تصویر

متخصصان طب سنتی برای تشخیص نوع مزاج افراد به رنگ پوست آن ها بسیار توجه می کنند. از دیدگاه این درمان گران رنگ پوست می تواند نشانه خوبی برای بررسی نوع مزاج و طبع باشد. سفیدی پوست بدن نشانه کم خونی و کمی مایل به سردی است. رنگ زرد کمی مایل به قرمزی نشانه وجود خون غیر طبیعی در بدن است. قرمزی پوست بدن نشان از گرمی و پرخونی دارد. تیرگی پوست نشانه خون غیر تمیز است و مستعد غلبه سودا است.

کسانی که پوست بدن شان زرد رنگ یا مایل به زردی است، از جمله افرادی هستند که علاوه بر گرمی مزاج با خشکی مزاج نیز رو به رو هستند. این افراد در طول زندگی با مشکلات ناشی از غلبه صفرا در بدن رو به رو می شوند. زردی بادمجانی نشانه خشکی

و سردی (سودا) و رنگ گچی سردی و تری (بلغم) است.

تصویر

اگر سرعت رشد مو زیاد باشد، نشانه گرمی مزاج و اگر سرعت رشد مو کم باشد، نشانه سردی مزاج و اگر رشد مو خیلی سریع باشد، دلیل بر گرمی و خشکی مزاج است. پر مویی بدن دلیل بر گرمی مزاج و کم مویی بدن، دلیل بر سردی مزاج و نازکی مو دلیل بر سردی و تری مزاج افراد است. بنابراین باید به این موضوع نیز توجه کنید و بهتر است برای بررسی آن از مشورت یک متخصص طب سنتی استفاده کنید، چون ممکن است کم پشتی و نازکی مو نتیجه یک بیماری باشد. علاوه بر این داشتن موی صاف و لخت نیز یکی دیگر از علائم مزاج سرد و مرطوب در مردان و زنان و موی کلفتی و مجعد، دلیل بر گرمی و خشکی مزاج است. رنگ موی مردان و زنان نیز یکی دیگر از نشانه های تشخیص مزاج است. افرادی که رنگ موی آن ها سیاه است معمولا در گروه افرادی که طبع گرم و خشک دارند قرار می گیرند و افرادی که رنگ موی آن ها به سفیدی میل می کند و زودتر از بقیه تار های سفید در سر آن ها دیده می شود نیز از جمله افرادی هستند که مزاج سرد و تر دارند.

تصویر

افرادی که دارای بالا تنه ای پهن، عضلات کلفت و بزرگ و عروق برجسته و نبض قوی دارند دارای گرمی مزاج هستند.

تصویر

خواب زیاد، دلیل بر سردی و تری مزاج است، خواب کم و بیداری زیاد، دلیل بر خشکی و گرمی مزاج است و خواب و بیداری معتدل، دلیل بر اعتدال مزاج است. اگر در گروه افرادی هستید که ساعت خواب شما بیشتر از حد مجاز یعنی 8 ساعت است در این صورت در گروه افرادی قرار دارید که دارای مزاج سرد و تر یا سرد و مرطوب هستید، ولی اگر ساعت خواب شما کمتر از 8 ساعت است و شما در بیشتر ساعات روز بیدار هستید و کار می کنید یا خود را به کاری سرگرم و مشغول می کنید در

گروه افرادی که دچار مزاج گرم و خشک هستند، قرار می گیرید.

تصویر

مزاج شناسی با افعال طبیعیه صادره از بدن

یعنی تمام افعال بدن شامل سرعت رشد، رویش دندان، بلوغ، افعال مربوط به کبد، قلب، مغز و غیره که اگر این افعال سریع تر از حد طبیعی خود صورت گیرد، دلیل بر گرمی مزاج و اگر کند تر صورت گیرد دلیل بر سردی مزاج خواهد بود.

نشانه های مزاج گرم

تصویر

نشانه های مزاج سرد

افراد با مزاج سرد و خشک اعضای بدن شان مخالف افرادی با مزاج گرم است.

برخلاف موارد ذکر شده اگر فردی دارای اندام های کوچک و بالا تنه کوچک داشته باشد، این امر نشانه سردی مزاج است. داشتن نبض ضعیف و عضلات ظریف نیز از دیگر علائم سردی مزاج در افراد است. درمان گران طب سنتی افرادی را که دارای چهره لاغر و پوست به استخوان چسبیده دارند، دارای مزاج خشک می دانند. افرادی که مفاصل قابل مشاهده و برجسته دارند و غضروف حنجره و بینی آن ها نیز برجسته و واضح است در گروه افرادی که دارای مزاج خشک هستند، قرار می گیرند.

تصویر

نبض شناسی

علامت شناسی نبض یا نبض شناسی در نظام های طب سنتی جهان مثل ایران و چین که نسبت به بقیه ی اقوام از قدمت و تمدن بیشتری برخوردار هستند، از جایگاه ویژه و منحصر به فردی برخوردار است. به این دلیل که نبض شناسی از روش های تشخیصی و درمانی است که براساس الگو ها و درک واقعیات هستی بنا شده و از مبانی فکری آزموده برخوردار است و نیز درک عمیق از الگو های طبیعت فردی و ویژگی های منحصر به فرد خود را دارد و انصافا هم در آن دوران که هیچ یک از انواع دستگاه های مدرن امروزی وجود نداشته مشکل گشا بوده و منجر به درمان موفق بیماران گردیده است. اهمیت علامت شناسی نبض با ذکر این نکته که نبض یکی از چند نشانه ی حیاتی است، که جهت پیگیری و سیر بیماری به طور روزمره و مداوم در پرونده ی بیماران ثبت می گردد دو چندان می شود، به ویژه آن که طب سنتی و روش های تشخیصی آن روز به روز در بین عامه ی بیماران به خصوص بیماران تحصیل کرده طرف داران بیشتری پیدا می کند.

تصویر

عنبیه شناسی

اشاره

عنبیه شناسی یکی از شیوه های تشخیص اختلالات و بیماری در بدن است. متخصصان عنبیه شناسی بر این باور هستند که چشم انسان آینه ای از تمام اندام ها و ارگان های درونی بدن است. بررسی و مطالعه تغییرات به وجود آمده در چشم از قبیل تغییر رنگ، بروز لک، تغییر اندازه مردمک، بروز هاله در اطراف مردمک یا عنبیه و غیره می تواند نشانه بروز یک بیماری در بدن افراد باشد. براساس دانش این علم، افراد می توانند با بهره گیری از تخصص کارشناسان و متخصصان عنبیه شناسی زمینه های ژنتیک یا اکتسابی سلامت و بیماری را در خود بررسی کرده و به این ترتیب امکان و احتمال ابتلا به بیماری های جسمی و روحی را در بدن خود بررسی کنند. در این روش براساس رنگ پایه چشم، تغییر رنگ چشم و تغییر در بافت با ساختار عنبیه تشخیص بیماری ها صورت می گیرد.

تصویر

مزایای روش عنبیه شناسی

عنبیه شناسی یکی از ارزان ترین و کم خطر ترین شیوه های تشخیص بیماری در جهان است. در بسیاری از کتاب ها و مراجع طبی نیز به این موضوع اشاره شده است، که این روش علاوه بر کم خطری و هزینه های کم، بدون درد بوده و یکی از سریع ترین شیوه ها برای تشخیص بیماری و بروز اختلال های احتمالی در جسم و روان بیماران

است. در این شیوه درمان گران پس از تشخیص بیماری براساس اصولی که گرفته شده به بیمار شیوه درمانی ارائه می دهند و با شروع درمان میزان بهبود و چگونگی روند درمان را از طریق بررسی و معاینه عنبیه تحت نظر قرار می دهند.

تصویر

زبان شناسی

اشاره

ساده ترین و آسان ترین راه تشخیص سلامت بدن، نگاه کردن به زبان است. پزشکان چینی از این راه بیماری را شناسایی می کنند. پزشکان باستان نیز با نگاه کردن به زبان افراد، به بیماری پی می بردند. زبان شامل آب، الکترولیت ها، ماده مخاطی و آنزیم ها است و از آن جایی که بخش بسیار حساس بدن می باشد، با هر تغییر کوچک فیزیکی، به سرعت ظاهرش تغییر می کند. در میان پزشکان چینی، زبان مثل یک نقشه برای شناسایی مشکلات مربوط به تمام اجزای درونی بدن است. زبان نیز همانند صورت به پنج عنصر تقسیم می شود که این عناصر مطابق با بخش های داخلی بدن هستند.

تصویر

نشانه ها و علایم زبان

زبان در حالت طبیعی باید صورتی رنگ و عضلانی باشد و هیچ آسیبی از جانب دندان ها به آن وارد نشود. یک لایه نازک مواد بزاقی همواره سطح زبان را می پوشاند. وقتی که رنگ و شکل این ماده بزاقی تغییر کند، نشان می دهد که فرد بیمار است.

تصویر

رنگ زبان

وقتی زبان تیره تر می شود و از صورتی کم رنگ به قرمز مایل به بنفش، تغییر رنگ دهد، نشان دهنده بالا رفتن دمای بدن است. وقتی که رنگ زبان روشن تر می شود و از صورتی به سمت سفید می رود، نشان می دهد که سرما خورده اید یا کم خونی دارید و یا سطح انرژی بدن تان کاهش چشم گیری یافته است. بسیاری از افراد عملکرد سیستم دفاعی بدن شان بسیار ضعیف است و این مساله در نهایت موجب سندرم خستگی مزمن در آن ها می شود. بیشتر این افراد زبان شان بسیار کم رنگ است که نشان می دهد سطح انرژی بدن شان بسیار پایین می باشد.

فصل دوم: طب نوین

اشاره

تصویر

طب نوین

پزشکی یک دانش کاربردی است و هدف آن حفظ و ارتقا تندرستی، درمان بیماری ها و بازیابی آسیب دیدگان است. این کار با شناخت بیماری ها، تشخیص، درمان و جلوگیری از بروز آن ها به انجام می رسد. دانش پزشکی برروی طیف وسیعی از رشته ها شامل فیزیک و زیست شناسی تا علوم اجتماعی، مهندسی و علوم انسانی بنا شده است. امروزه هدف دانش پزشکی استفاده از فناوری های دانش مبنا و استدلال قیاسی برای رسیدن به راه حل مشکلات بالینی است. اکتشافات در باب ماهیت ژن ها و سلول ها دریچه ای برای تعریف فیزیولوژی بر مبنای سیستم های مولکولی فراهم کرده است. این بصیرت فیزیولوژیکی راه را برای درک بهتر فرایند های پیچیده بیماری ها و رویکرد های نو درمانی فراهم کرده است.

تصویر

تلاش بشر برای درمان بیماری ها و آسیب ها از دوران پیش از باستان وجود داشته است و در دوران باستان نیز در کنار مذهب و گاه به عنوان بخشی از آن وجود داشته است. در یونان باستان پزشکانی چون بقراط، پزشکی را به عنوان دانش و فنی مجزا مطرح کردند و بنیان گذاران راهی بودند که بعد ها توسط پزشکانی هم چون ابن سینا و رازی طی شد. از قرن 19 آن چه به عنوان پزشکی مدرن شناخته می شود بنیان گذاشته شد. در اواخر قرن بیستم و دوران معاصر دانش ژنتیک، بیماری ها را دچار تحولی جدی کرد، به طوری که ژنتیک پزشکی را دارای نقشی متحول کننده در پزشکی برای حفظ سلامتی دانسته اند. اهمیت سلامتی در بهره وری اجتماع و کیفیت زندگی منجر به تاسیس موسسات و قوانین شده است تا مسائلی همچون تحصیل و مجوز دهی

به پزشکان تا نحوه استفاده از بودجه های درمانی در کشور ها قانون مند و تنظیم شوند؛ لذا سازمان های پزشکی در کشور های مختلف برای سازمان دهی و قانون مند سازی فعالیت های پزشکی تاسیس شده اند.

تصویر

در حرفه پزشکی، پزشکان با استفاده از قضاوت بالینی، بیمار را جهت تشخیص، درمان و پیشگیری از بیماری ارزیابی می کنند. در عملکرد بالینی معمولا مراحل شرح حال، معاینه فیزیکی، تهیه فهرست مشکلات، مشخص کردن تشخیص های افتراقی، بررسی ها (شامل آزمایش و تصویر برداری)، رسیدن به تشخیص و در آخر درمان انجام می شود. امروزه پیشرفت های روزمره علم و گسترش قابل توجه دامنه دانش پزشکی و شناخت بشر از بیماری ها منجر به تخصصی شدن پزشکی و تقسیم آن به رشته های مختلف شده است.

تصویر

پزشکی مدرن با انتقاداتی هم مواجه است، از جمله عدم دسترسی مناطق محروم و طبقه کم درآمد. بعضی جوامع به خدمات پزشکی گران قیمت می پردازند در این راه سازمان هایی هم چون سازمان جهانی بهداشت با تعیین سیاست های جهانی و ایجاد

مسئولیت در کشور ها و سیاست مداران نسبت به سلامت سعی در رفع این نقیصه را دارند.

قرن نوزدهم و پزشکی مدرن

حرفه پزشکی در قرن نوزدهم در پی پیشرفت های سریع علم و رویکرد های نوین پزشکان دست خوش تغییر شد. پزشکان بیمارستان ها شروع به آنالیز سیستماتیک تر علایم بیماری ها در تشخیص کردند. از جدید ترین تکنیک ها استفاده از بی هوشی و به کارگیری تکنیک آسپتیک (شرایط استریل) در اتاق عمل بود. در قرن بیستم جنگ های بزرگ همراه با حضور پزشکان و بیمارستان های سیار بودند. در طی جنگ جهانی اولین تکنیک اشعه ایکس در تشخیص گسترش یافت و استفاده از مواد ضد عفونی کننده برای پیشگیری از قانقاریای زخم ها فراگیر شد. آنفلونزا در سال 1918 میلادی در سطح جهان 50 میلیون نفر تلفات داد و منشا تحقیقات اپیدمیولوژیک شد. در جنگ جهانی دوم مراقبت از بیماران و زخمی ها با به کارگیری تکنیک های جدیدی همچون واکسیناسیون فعال علیه کزاز، دارو های سولفونامید و پنی سیلین متحول شد.

تصویر

از جنگ جهانی دوم استفاده از ددت در مقابله با پشه حامل مالاریا که در بیشتر مناطق شایع شده بود، شروع شد. در همین دوره درمان های آلوپاتیک (مبتنی بر مداخلات خارجی شامل دارو و جراحی) از درمان های مبتنی بر فیزیولوژی از یک دیگر جدا شد که قشر جدا شده بعد از سال 1945 میلادی در آمریکا فیزیوتراپیست نامیده شد.

تصویر

رابطه پزشک و بیمار

رابطه پزشک و بیمار با بررسی سابقه و شرح حال پزشکی بیمار شروع شده و به دنبال آن مصاحبه پزشکی و معاینه پزشکی، بیمار صورت می گیرد. ابزار های اولیه تشخیص (هم چون گوشی پزشکی و آبسلانگ) معمولا در این مرحله استفاده می شوند. بعد از معاینه برای علائم و مصاحبه برای نشانه های بیماری، پزشک ممکن است آزمایش های پزشکی (تست، به عنوان مثال آزمایش خون) درخواست دهد، نمونه گیری (بیوپسی) کند یا دارو و سایر درمان ها را تجویز کند. در این راه تنظیم فهرستی از تشخیص های افتراقی کمک می کند، تا بیماری های مشابه براساس اطلاعات به دست آمده رد شوند. در طی ویزیت آگاه سازی مناسب بیمار از همه حقایق بخش مهمی از رابطه پزشک و بیمار است و به اعتماد سازی کمک می کند.

تصویر

معاینه فیزیکی

اشاره

معاینه فیزیکی بیمار، یافتن علایم بیماری است که در آن نشانه ها بیماری را بیان می کند و علائم توسط پزشک شخص داده می شود. پزشک از حواس بینایی، شنوایی، لامسه و گاه بویایی استفاده می کند. در معاینه چهار عمل به عنوان بخش های اصلی معاینه شناخته می شوند که شامل مشاهده، لمس، دق و سمع می شود. این ترتیب ممکن است، بسته به موضع معاینه تغییر کند؛ برای نمونه یک مفصل را با مشاهده، لمس و حرکت معاینه می کنند. رعایت ترتیب این معاینه ها، نیاز به آموزش دارد که پزشکان را به برخورد سیستماتیک با بیمار و پرهیز از استفاده از ابزار های پزشکی هم چون گوشی پزشکی قبل از استفاده از این روش ها تشویق می شوند.

تصویر

موارد معاینه بالینی

روان

معمولا معاینه بر اساس شرح حال بیمار، روی قسمت های خاصی متمرکز می شود و شامل همه موارد بالا نمی شود. در صورت لزوم ممکن است، از نتیجه آزمایش های پزشکی (تست) و تصویر برداری پزشکی هم استفاده شود.

تصویر

تصمیم گیری پزشکی و درمان

در پزشکی مدرن برای رسیدن به تشخیص از آزمایش های پزشکی استفاده می شود. روند تصمیم گیری پزشکی شامل آنالیز و ایجاد داده های فوق برای رسیدن به یک فهرست از تشخیص های افتراقی است، در طی این روند پزشک با فکر کردن به آن چه لازم است تا یک تشخیص قطعی به دست آید مسیر درست را انتخاب می کند. معمولا پزشک برای رسیدن به تشخیص، این مراحل را در استدلال بالینی در ذهن خود طی می کند. مراحل استدلال بالینی شامل موارد زیر هستند:

وجود دارد. این اصول کلی شامل قابل اعتماد بودن، اعتبار، حساسیت، خصوصیت و ارزش پیشگویی آن تست می شود.

تصویر

انتقادات پزشکان مدرن

از بزرگ ترین مشکلات پزشکی مدرن، عدم دسترسی به آن در مناطق محروم و قشر ها کم درآمد است. میان فقرا و ثروتمندان یک فاصله درآمدی وجود دارد که به ویژه در درمان های پر هزینه ای چون درمان ایدز و سل آشکار می شود. اکثریت منابع پزشکی و درمان ها در کشور های ثروتمند و با شیوع پایین بیماری ها به خصوص نیم کره غربی متمرکز شده اند. از سوی دیگر کشور های در حال توسعه و عقب افتاده دنیا شیوع بالایی از ایدز دارند، ولی فاقد منابع کافی برای درمان آن هستند.

تصویر

خطا های پزشکی، تجویز زیاد از حد دارو و بیماری های ناشی از درمان مورد توجه

هستند. سیستم های گزارش دهی هر روزه بیشتر در تشخیص منبع خطا ها و بهبود عملکرد به کار می روند. روش های تشخیصی بالینی در برابر روش های آماری و الگوریتمی قبلا در تشخیص روان پزشکی به کار برده شده اند و برتری روش های آماری مشخص شده است. نابرابری در کیفیت خدمات یکی دیگر از موضوعات مورد مناقشه است. به عنوان مثال در مطالعه ای مشخص شد که افراد پیر دچار مشکلات روانی از مراقبت های ضعیف تری در طی بستری برخوردار بودند.

تصویر

فصل سوم: روش های درمان در طب کهن و طب نوین

اشاره

تصویر

روش های درمان بیماری ها در طب کهن (سنتی)

گیاه درمانی

یکی از روش های درمانی در طب سنتی ایران گیاه درمانی است. درمان بیماری های مختلف جسمی و روحی به وسیله گیاهان را گیاه درمانی می گویند. یکی از روش های قدیمی جهان، طب گیاهی است. خداوند حکیم، درمان همه بیماری ها و درد ها را در طبیعت قرار داده است.

تصویر

ماساژ درمانی

اشاره

یکی دیگر از روش های درمانی طب سنتی، ماساژ درمانی است. درمان بیماری های عضلانی، اسکلتی، گوارشی، سردرد ها، رفع استرس و افسردگی، بهبودی جریان خون، افزایش اکسیژن رسانی به بافت ها و بهبودی ده ها بیماری دیگر از خواص ماساژ درمانی است. انواع ماساژ ها شامل موارد زیر هستند.

تصویر

ماساژ کالیفرنیایی

ابتدا کل بدن را چرب می کنند و سپس ضربه های آرامی را پشت سر هم بر بدن وارد می کنند. مقدار بسیار کمی فشار در این نوع ماساژ وجود دارد.

فواید

کل بدن به آرامش دست پیدا می کند و ذهن نیز در حالت مناسبی قرار می گیرد. این ماساژ باعث می شود که حالت نرمی به تمام اعضای بدن دست بدهد.

تصویر

اسالن

این نوع ماساژ ماهیچه ها را منبسط کرده و گردش خون را به وسیله مالش های طولانی مدت و ملایم تنظیم می نماید. با این کار هشیاری بدن شما بالا رفته و قدرت تفکر شما را به طرز شگفت انگیزی ارتقا می دهد.

فواید

علاوه بر این که آرامش عضلات و سیستم عصبی را برای شما به همراه دارد، غدد لنفاوی و رگ های خونی را هم وادار می کند که توکسین بیشتری دفع کنند و همچنین قابلیت ارتجاعی بافت ها را نیز افزایش می دهد.

تصویر

حس درمانی

اشاره

این ماساژ شامل ماساژ نقاطی در دست ها و پا ها می باشد که از خود نسبت به

یک محرک بیرونی عکس العمل نشان می دهند و به تمام قسمت های بدن مرتبط می شود، و از این طریق فشار وارد بر این نقاط را کاهش می دهند. این ماساژ گردش خون، و عملکرد ذهن و بدن را بهبود می بخشد.

فواید

از جمله مزایای این تمرین ارتقای هوشیاری روحی و جسمی است و انگیزه، اعتماد به نفس و تمرکز شما افزایش پیدا می کند.

تصویر

ماساژ تایلندی

این نوع ماساژ به یوگا برای افراد تنبل تشبیه شده که در آن تمام عضلات بدن کشیده می شوند و مفاصل نیز باز و بسته می شوند. این کار باید از کف پا شروع شود و کم کم به قسمت های بالایی هدایت شود.

فواید

متخصصان این نوع ماساژ معتقد هستند که اگر تمرین های آن را انجام دهید، بدن شما از آن حالت خشکی در می آید و سطح انرژی بدن در حال نرمال قرار می گیرد.

تصویر

ماساژ وتسو

در این نوع ماساژ فرد مورد نظر در داخل آب گرم دراز می کشد و سپس قسمت های مشخصی از بدن او ماساژ داده می شود. به دلیل این که جاذبه در آب تا حدی کمتر می شود ماساژ دهنده از آزادی عمل بیشتری برخوردار است.

فواید

زمانی که بیمار در آب شناور است بیشتر بر روی تنفس خود تمرکز می کند و به همین دلیل نفس های عمیقی کشیده و به آرامش بیشتری دست پیدا می کند.

تصویر

ماساژ استخوانی

براساس مالش ماهیچه ها و استخوان ها می باشد که این نوع ماساژ شما را از شر فشار و استرس ذهنی و ماهیچه ای خلاص می کند و بدن را متعادل می کند و درد و استرس را از شما دور نگه می دارد.

فواید

هشیاری درونی شما را افزایش می دهد و سبب می شود شما مشکلات و ناراحتی هایتان را درمان کنید.

تصویر

آما

براساس طب سوزنی چین باستان این ماساژ برروی قسمت های حساس بدن تاثیر گذاشته و میزان انرژی را تنظیم می کند.

فواید

کانال هایی برای ورود و خروج انرژی باز می کند و مزایای بی شماری را به همراه دارد.

تصویر

ماساژ ورزشی

این ماساژ بیشتر برای ورزشکاران کاربرد دارد و تلفیقی از ماساژ سوئدی و شیاتسو است که بر روی ماهیچه های خاصی که ورزشکار بیشتر از آن ها استفاده می کند توجه دارد.

فواید

باعث می شود که ورزشکار کار خود را به بهترین نحو انجام دهد، احساس سستی و تنبلی را از بین می برد، آسیب های ورزشی را التیام می بخشد، از ورم کردن قسمت های مختلف بدن جلوگیری می کند و در آخر به بهبود اندام صدمه دیده کمک می کند.

تصویر

ماساژ سوئدی

این ورزش به عمق ماهیچه ها و استخوان ها نفوذ می کند و جریان خون به سمت قلب را تسریع می بخشد.

فواید

زمان بهبودی از آسیب های وارده بر ماهیچه ها را کاهش می دهد، دفع اوریک اسید و لاکتیک اسید را افزایش می دهد و در آخر قابلیت ارتجاعی رباط و زرد پی را بیشتر می کند.

تصویر

ماساژ شیاتسو

فشردن نقاط حیاتی بدن برای سلامتی بدن، توسط انگشتان دست را شیاتسو می گویند که از دیگر روش های درمانی طب سنتی است. یک تکنیک سالم و موثر که بیشتر پیش گیری کننده است و به عنوان شکلی از فیزیوتراپی برای بیماری های خاص مورد استفاده قرار می گیرد. بیماران انرژی و نیروی ذخیره شده خود را از این طریق به دست می آورند و افرادی که از استرس، تنش، افسردگی یا بی خوابی رنج می برند را می توان با این روش درمان کرد.

تصویر

حجامت

اشاره

حجامت نیز یکی دیگر از روش های درمانی طب سنتی است در زبان فارسی حجامت به معنی مداوا تعریف شده و یک روش خون گیری است، که برای پیشگیری از بیماری ها و درمان بعضی بیماری ها انجام می گیرد. حجامت خشک بدون تیغ و خون گیری است و حجامت تر همراه خون گیری است. شیخ الرئیس ابوعلی سینا حجامت را به عنوان یک رکن درمانی مطرح کرده است. حجامت در پیشگیری و درمان بیماری هایی چون آسم، اعتیاد به مواد مخدر، نارسایی هضم غذا، سردرد های میگرنی و اعصاب، چربی خون، غلظت خون و بیماری های پوستی مفید می باشد.

تصویر

بادکش درمانی

از روش های دیگر طب سنتی بادکش درمانی است. بادکش درمانی، ایجاد مکش در نقاط مختلف بدن به منظور انبساط عروقی بدن و انحراف مواد از نقطه خاص می باشد، که حجامت خشک نیز نامیده می شود. انجام بادکش و چرخاندن لیوان روی بدن افراد فلج شده ناشی از سکته مغزی و قلبی، باعث بهبودی می شود. در بعضی بیماران انجام بادکش با ترکیبی از روغن های مخصوص باید صورت گیرد.

تصویر

زالو درمانی

زالو درمانی یکی از روش های خون گیری طبی محسوب می شود که توسط زالو انجام می شود. زالو درمانی، در طب سنتی از جایگاه ویژه ای برخوردار است. توجه کنید که هر زالویی اثر درمانی ندارد. در بزاق زالو ماده ضد انعقادی وجود دارد که موجب رقیق شدن خون، باز شدن عروق تنگ و در نتیجه موجب افزایش خون رسانی و اکسیژن رسانی موضع یا عضو می گردد. اکنون زالو درمانی در بیماری هایی چون تنگی عروق قلب، پیوند پوست، پیوند اعضا، واریس، ضایعات پوستی، بیماری های مفاصل، آرتروز، هموروئید، زیبایی پوست و تقویت سیستم ایمنی کاربرد دارد.

تصویر

فصد

اشاره

یکی از روش های خون گیری در طب سنتی است. این عمل باعث دفع بسیاری از سموم بدن به خصوص در مواقع غلبه سودا شده و مواد زائدی که در خون رسوب و افزایش پیدا می کند را نیز دفع می کند.

تصویر

کاربرد های مهم فصد

در کمردرد سیاتیکی، هموروئید، پاک سازی طبایع غالب و بیماری های گوارشی استفاده می شود.

تصویر

آب درمانی یا آبزن ها

اشاره

یکی از روش های طب سنتی است، که همراه با اسانس های گیاهی یا بدون آن ها، کاربرد زیادی برای بهبود رعشه، ضایعات پوستی، درد های مفاصل، سیاتیک، نشاط و تقویت بدن، و اصلاح منافذ بدن، گرم کردن و افزایش رطوبت بدن دارد. آب درمانی به طور کلی شامل استفاده از آب در اشکال مختلف آن اعم از آب، بخار آب و یخ به منظور درمان یا کاهش علائم نامطلوب بیماری ها می باشد. هر گونه درمانی که به کمک آب انجام می شود را آب درمانی یا هیدروتراپی می گویند. امروزه هیدروتراپی اغلب به شیوه های خاصی از درمان اطلاق می شود که در آن اجرای حرکات و نرمش های خاص در آب مدنظر باشد.

اساس این نوع معالجه، بر پایه سبک شدن بدن هنگام غوطه شدن در آب است و به همین دلیل بیمار قادر می گردد، تا مفاصل و اندام های خود را با صرف نیرو و انرژی بسیار کمتر به حرکت درآورد و در این حال چون فشار بدن روی مفاصل به میزان زیادی کاهش می یابد، در اجرای حرکات، درد و فشار کمتری احساس می شود. علاوه بر این آب از چنان خاصیت نشاط انگیز و فرح بخشی برخوردار است که شوق لازم برای تمرین، تکرار و اجرای حرکات را در بیمار به وجود می آورد. آب درمانی شامل موارد زیر است.

تصویر

آب درمانی عمومی یا کلی

در این روش به طور معمول تمام بدن بیمار (به جز ناحیه سر و گردن) در آب قرار می گیرد.

تصویر

هیدروتراپی عضوی یا جزیی

در این روش فقط عضوی که دچار عارضه شده است، به آب درمانی نیاز دارد و در آب قرار می گیرد.

تصویر

کاربرد های آب درمانی

استفاده از هیدروتراپی یا آب درمانی در درمان بسیاری از بیماری ها مفید واقع شده است، از جمله این بیماری ها می توان به موارد زیر اشاره کرد.

تصویر

طب سووزنی

اشاره

طب سوزنی یکی از معروف ترین و پر کاربرد ترین شاخه های طب سنتی به شمار می رود. طب سوزنی یک سیستم پزشکی مکمل است،که با استفاده از فرو بردن سوزن های بسیار ظریف در سطح پوست و در نقاط خاصی از بدن، که در مسیر خطوط انرژی قرار گرفته اند به درمان بسیاری از بیماری های جسمی و روحی افراد کمک می کند. منشا پیدایش طب سوزنی کشور چین است. طب سوزنی با قدمتی بالغ بر دو هزار سال جز طب سنتی کشور چین محسوب می شود. استفاده از طب سوزنی در

ابتدا فقط مختص امپراطوران چینی و اقشار مرفه جامعه بود. با گذشت زمان مردم دیگر کشور ها نیز به استفاده از طب سوزنی روی آورده و در سال های اخیر استفاده از طب سنتی در سراسر دنیا رواج یافته است.

تصویر

مزایای طب سوزنی

سازمان جهانی بهداشت، بیماری ها و اختلالاتی را که در کار آزمایی های بالینی کنترل شده، توسط طب سوزنی، قابل درمان گزارش نموده است.

دارو های شیمیایی

اشاره

به ماده ای که برای درمان و تشخیص و پیشگیری بیماری به کار می رود و بر ساختار یا کارکرد ارگانیسم زنده اثر گذارد دارو گفته می شود که توسط واکنش های شیمیایی ساخته می شوند و در طبیعت وجود ندارند.

تصویر

این دارو ها ممکن است به صورت خوراکی (قرص و شربت)، مالیدنی (پماد و قطره)، استنشاقی (از راه تنفس) یا تزریقی (آمپول) تهیه شده باشند. دارو ها اصولا باید در شرایط ویژه ای نگهداری شوند و تاریخ مصرف مشخصی دارند. نحوه مصرف دارو در نسخه پزشک معالج مشخص می شود.

قرص

این دارو ها به شکل جامد هستند، که از فشرده شدن گرده ها و ریز دانه ها به وجود می آیند و شامل انواع زیر می باشند.

قرص ها نیز دسته های مختلفی دارند که شامل موارد زیر هستند:

در این نوع قرص ها، هسته مرکزی دارو را با شربت پوشش داده اند. طعم و بوی دارو حس نمی شود و دارو در مقابل نور به طور نسبی محافظت می شود. قرص های s.c عموما دارای ظاهر زیبا و خوش رنگ هستند، از این رو شایع ترین اشکال داروی مسموم کننده کودکان است. ساخت پر زحمت و وقت گیر آن ها از معایب آن ها است. مانند ایبوپروفن که داروی مسکن است.

تصویر

در این نوع قرص ها یک لایه پلیمری نازک بر روی هسته مرکزی کشیده شده است. مزایای آن مانند S.C است، با این تفاوت که ظاهر زیبایی ندارد. مانند پروپرانولول که صورتی رنگ و ریز است.

در این نوع قرص پوشش قرص در pH اسیدی نامحلول و در pH قلیایی محلول است. لذا این گونه قرص ها در روده باز می شوند. معمولا دارو هایی را که در اسید معده تخریب می شوند یا برای معده اثر تحریکی دارند را به این شکل تهیه می کنند. همچنین با توجه به تفاوت pH در نقاط مختلف روده می توان دارو را طوری طراحی کرد که در قسمت معینی در روده باز شود و اثر خود را در آن ناحیه اعمال کند.

فرآورده های گونه ای را در بین گونه و آرواره قرار می دهند و فرآورده های زیر زبانی را در زیر زبان قرار می دهند. تری نیتروگلیسیرین (T.N.G) که داروی ضد آنژین صدری است، نمونه ای از قرص های زیر زبانی است.

قرص هایی هستند، که باید در هنگام مصرف جویده شوند. عموما دارای موادی هستند، که مزه خوشایندی دارند. دارو هایی را به این شکل می سازند که حتما باید در معده یا در هنگام ورود به روده کاملا باز شده باشد.

قرص های جوشان، قرص هایی هستند که در داخل شان اسید تار تاریک، اسید سیتریک و بی کربنات سدیم وجود دارد و در اثر مجاورت با آب، گاز دی اکسید کربن (CO2) آزاد می کند. گاز آزاد شده علاوه بر متلاشی کردن قرص، سبب ایجاد مزه مطلوب و پوشیده شدن مزه نامطلوب به خصوص مزه شوری فرآورده می شود. قرص های جوشان برای ترغیب کودکان به مصرف دارو بسیار مناسب هستند، ضمن این که فرآورده هایی که در محیط مایع ناپایدار هستند را می توان به این شکل تهیه کرد و سپس در هنگام مصرف به صورت محلول درآورد. یک نمونه از این قرص ها، قرص جوشان ویتامین c می باشد.

تصویر

قرص های جوشان شدیدا به رطوبت حساس هستند. از این رو باید آن ها را در قوطی مخصوص نگهداری دارو، نگه داری کرد و تا از قبل از مصرف نباید آن ها را از جلد بیرون آورد.

قرص های پیوسته رهش یا طولانی اثر قرص هایی هستند که به واسطه اعمالی که روی آن ها انجام شده است، فرآورده خود را در مدت زمان طولانی تری آزاد می کنند. مزایای این دارو شامل موارد زیر است.

لازم است ذکر شود که هر دارویی را نمی توان به این شکل تولید کرد.

قرص های یک شیار و دو شیار قرص هایی هستند که به ترتیب بر روی آن ها یک شیار و دو شیار کشیده شده است. قرص های فوق را می توان با قرار دادن چاقو و وارد کردن فشار به 2 یا 4 قسمت تقسیم کرد.

تصویر

شربت

شربت ها از بهترین فرآورده های خوراکی به خصوص برای کودکان می باشند مانند شربت استامینوفن که بلع آن ها در مقایسه با قرص ها و کپسول برای خردسالان آسان تر است. در شربت ها مزه نامطبوع مواد دارویی به وسیله شیرینی شکر و همچنین چگالی زیاد مایع حس نمی شد. با آن که شکر پر مصرف ترین شیرین کننده در تهیه شربت می باشد، اما در مواردی از مواد شیرین کننده دیگری نیز استفاده می شود. استفاده از شربت های حاوی مواد قند زا برای افراد مبتلا به دیابت مناسب

نیست. (مانند شربت مولتی ویتامین).

تصویر

پماد

دارویی است که برای سطح بدن مانند پوست و یا غشاء مخاطی به کار می رود و به صورت پماد، کرم، کف، ژل یا لوسیون یافت می شود. در رایج ترین حالت، پماد به صورت نیمه جامد است، که در درجه حرارت بدن انسان یا حیوان نرم می شود.

تصویر

قطره

یکی از اشکال ساخت و مصرف دارو های مایع در دارو سازی قطره است، مانند قطره استامینوفن. قطره به جز دارو های اطفال در دارو های چشمی، بینی و گوشی نیز کاربرد زیادی دارد. در پزشکی، قطره ها دارای شکل استانداردی هستند که هر بیست قطره آن برابر یک سیسی (میلی لیتر) می باشد. در صورت نیاز به دانستن دقیق میزان دارو یا مایعات دیگر به میلی لیتر (سیسی) می توان از سرنگ های تزریق مدرج استفاده کرد.

تصویر

آمپول

کپسول شیشه ای یا پلاستیکی بدون منافذ که، حاوی یک یا چند دارو یا واکسن به صورت محلول سترون می باشد.

تصویر

شیمی درمانی

یکی از روش های درمان کامل یا درمان موقت سرطان با استفاده از برخی دارو های خاص است که در اصطلاح پزشکی به آن ها شیمی درمانی گفته می شود. کار اصلی این دارو های خاص از بین بردن سلول های بیمار بدون صدمه به بافت های مجاور آن است. این نوع از درمان اثراتی هم بر روی سلول ها و بافت های بدن دارد. یکی از اثرات این درمان ریزش مو های بدن خشک شدن پوست و لاغری است. شیمی درمانی یک شیوه رایج در معالجه بیماری ها است که سلول ها و به خصوص سلول های میکرو ارگانیسم ها و سلول های سرطانی را با استفاده از دارو های شیمیایی و مواد شیمیایی از بین می برد.

تصویر

پرتو درمانی

یکی از مهم ترین شاخه های فیزیک، پزشکی است. پرتو درمانی به درمان بیماری با استفاده از پرتو های نافذ مانند پرتو های ایکس، آلفا، بتا و گاما که یا از دستگاه تابیده می شوند یا از دارو های حاوی مواد نشان دار شده ساطع می شوند گفته می شود. پرتو درمانی با استفاده از پرتو هایی برای از بین بردن یا کوچک کردن بافت های سرطانی است. در این روش در اثر آسیب DNA، سلول های ناحیه درمان (بافت هدف) تخریب و ادامه رشد و تقسیم غیرممکن می شود. اگرچه پرتو علاوه بر سلول های سرطانی به سلول های سالم نیز آسیب می رساند، ولی اکثر سلول های سالم بهبودی خود را دوباره به دست می آورند. هدف از پرتو درمانی از بین بردن حداکثر سلول های سرطانی با حداقل آسیب به بافت های سالم است. دیگر کاربرد های پرتو درمانی از بین بردن سلول های سرطانی و ضایعات ارگان های مختلف، باز توانی، بهبود اعضای بدن بیمار (همچون کبد کلیه)، پیشگیری از گسترش ضایعات اعضا و کاهش علائم بیماری است.

تصویر

لیزر درمانی

امروزه لیزر درمانی برای خیلی موارد، از پاک کردن تاتو گرفته تا زیبایی پوست

در میان عموم رایج شده است. لیزر درمانی روشی سریع تر، موثر و مطمئن تر از عمل های جراحی به روش سنتی است.

تصویر

منابع