تاثیر ورزش بر روی بیماری ها

مشخصات کتاب

سرشناسه: نورایی، محمد متین، 1382-

عنوان و نام پدیدآور: تاثیر ورزش بر روی بیماری ها/ گردآورندگان محمد متین نورایی، محمد مبین نورایی؛

ویراستار علمی سمیه مظفری، نادر سلطانی، مجتبی غلامی.

مشخصات نشر: اصفهان: امیر فدک، 1397.

مشخصات ظاهری: 70 ص.: مصور (رنگی).

شابک: 2-66-6446-622-978: 400000 ریال

وضعیت فهرست نویسی: فیپا

موضوع: ورزش درمانی

موضوع: Exercise therapy

موضوع: پزشکی ورزشی

موضوع: Sports medicine

موضوع: تمرین های ورزشی -- جنبه های بهداشتی

موضوع: Exercise -- Health aspects

شناسه افزوده: نورایی، محمدمبین، 1382-

شناسه افزوده: مظفری، سمیه، 1365-، ویراستار

شناسه افزوده: سلیمانی، نادر، 1364-، ویراستار

شناسه افزوده: غلامی، مجتبی، 1370-، ویراستار

رده بندی کنگره: RM725/ن9ت2 1397

رده بندی دیویی: 615/82

شماره کتابشناسی ملی: 5510077

خیراندیش دیجیتالی: کانون فرهنگی اندیشه اصفهان

ویراستار کتاب: مریم محققیان

اشاره

سرشناسه: نورایی، محمد متین، 1382-

عنوان و نام پدیدآور: تاثیر ورزش بر روی بیماری ها/ گردآورندگان محمد متین نورایی، محمد مبین نورایی؛

ویراستار علمی سمیه مظفری، نادر سلطانی، مجتبی غلامی.

مشخصات نشر: اصفهان: امیر فدک، 1397.

مشخصات ظاهری: 70 ص.: مصور (رنگی).

شابک: 2-66-6446-622-978: 400000 ریال

وضعیت فهرست نویسی: فیپا

موضوع: ورزش درمانی

موضوع: Exercise therapy

موضوع: پزشکی ورزشی

موضوع: Sports medicine

موضوع: تمرین های ورزشی -- جنبه های بهداشتی

موضوع: Exercise -- Health aspects

شناسه افزوده: نورایی، محمدمبین، 1382-

شناسه افزوده: مظفری، سمیه، 1365-، ویراستار

شناسه افزوده: سلیمانی، نادر، 1364-، ویراستار

شناسه افزوده: غلامی، مجتبی، 1370-، ویراستار

رده بندی کنگره: RM725/ن9ت2 1397

رده بندی دیویی: 615/82

شماره کتابشناسی ملی: 5510077

تاثیر ورزش بر روی بیماری‌ها

گردآورندگان: محمد متین نورایی

دانش آموز پایه ی نهم دبیرستان دکتر محمد شفیعی

محمد مبین نورایی

دانش آموز پایه ی نهم دبیرستان دکتر محمد شفیعی

انتشارات امیرفدک: اصفهان- خیابان هشت بهشت غربی نبش تقاطع ملک ساختمان فدک

تلفن: 32730360-031 - همراه: 09133135694کد پستی: 43151-81546

Fadak.mansori@gmail.com

تاثیر ورزش بر روی بیماری ها

محمدمتین نورایی 82- محمدمبین نورایی 82

آماده سازی: انتشارات امیر فدک

مدیر مسئول: دکتر محمد رضا محمد شفیعی

مدیر تولید: سید محمد رضا منصوری تهرانی

مدیر فنی: مهسا صالحیان - سمیه مظفری

ویراستار ادبی: راضیه جوهریان

ویراستار علمی: سمیه مظفری- نادر سلیمانی- مجتبی غلامی

صفحه آرا: عابدی- کاویانی

طراح جلد: کاویانی

● لیتوگرافی: طاها ● چاپ: ملت ● صحافی: ملت

● چاپ اول: 1397 ● تعداد:1000 ● قیمت: 40000 تومان

© حق چاپ: 1397، انتشارات امیر فدک

شابک: 2-66-6446-622-978 ISBN: 978-622-6446-66-2

هر گونه استفاده از مطالب این کتاب اعم از بازنویسی، خلاصه سازی، نقل مطالب آموزشی، برداشت به صورت دستنویس، کپی، تکثیر و هر گونه چاپ سنتی و دیجیتال، استفاده به صورت کتاب الکترونیکی، لوح فشرده، قراردادن مطالب بر روی اینترنت و وبسایت ها و هر گونه شبکه ی کامپیوتری دیگر و به طور کل هر گونه استفاده ی اشخاص حقیقی و حقوقی در جهت منافع مادی و معنوی خود، بدون اجازه ی کتبی ناشر ممنوع و بر اساس بند 5 مادهی 23 قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و قوانین مربوط به جرایم رایانه ای کشور قابل پیگیری در محاکم قضایی است.

تقدیم به:

پدر و مادر عزیز و مهربانم

که در سختی ها و دشواری های زندگی همواره یاوری دلسوز و فداکار و پشتیبانی محکم و مطمئن برایم بودهاند.

محمد متین نورایی

تقدیم به:

پدر و مادرم

که از نگاهشان صلابت

از رفتارشان محبت

و از صبرشان ایستادگی را آموختم

محمد مبین نورایی

پیشگفتار:

در مرکز تحقیقات و فن آوری های نوین دمش سپاهان (دکتر محمد شفیعی) آموزش پژوهش محور را نهادینه کردیم، چرا که ایمان داریم گسترش مرزهای علم و فنآوری در جهت پیشرفت کشور در گرو کوشش پژوهشگران است و پژوهشگر با ذهن پرسش گرش از لایه های ابر گرفته آسمان دانش می گذرد، تا به افق های جدیدی دست یابد. روح پژوهشگر، پویا و جوینده است و پوسته های جهل را شکافته، به قنات جاری علم دست می یابد و تا چشمه ی جوشان آن را بر کویر تشنه خویش جاری نسازد، آرام نمی گیرد. در مراکز پژوهش محور دکتر محمد شفیعی اعتقاد داریم؛ پژوهش هزینه نیست، سرمایه است. در اقدامات پژوهشی این مراکز پژوهشی، پژوهشگران کوچک ما تلاش می کنند وضعیت نامطلوب را به وضعیت مطلوب تغییر دهند ویاد می گیرند درست توجه کنند و بدان چه که آموخته اند عمل کنند.

دانش آموزان پژوهنده ی ما می فهمند که هیچ گاه شکست در مسیر کسب دانش وجود ندارد، لذا از ناملایمات علمی و بن بست های مقطعی هراسی نداشته و راه غلبه بر سدهای مجازی پیش روی کسب دانش و ارتقای علمی را خوب یاد بگیرند. علاوه براین اصول و مبنای کار گروهی را فراگرفته تا بتوانند براساس خرد جمعی کار کنند. با بیش از 25 سال سابقه آموزشی - پژوهشی و مدیریتی دریافت هایم که پژوهش و تحقیق مثل حروف الفبا باید از سال های نخست آموزش شروع شده و نهادینه شود، و این امر مهم را در طرح آموزش پژوهش محور انجام داده و به نتایج شگرفی دست یافته ایم و با علم به این که می دانستیم دانش آموزان در مقاطع پایین تر توانایی های بزرگی دارند و در عمل تجربه نمودیم و نهادینه کردیم و مصمم هستیم که این امر مهم در کل کشور اجرایی شود. ان شا الله

محمد رضا محمد شفیعی

مدیر مجتمع فرهنگی آموزشی تحقیقاتی دکتر محمد شفیعی

فهرست مطالب

فصل اول: درمان بیماری‌ها با ورزش...9

درمان درد مفاصل...10

درمان فشار خون بالا...10

درمان ازدیاد چربی خون...11

درمان دردهای قلبی و سکته قلبی...12

درمان بیماری دیابت (مرض قند)...14

درمان بیماری‌های ریوی...16

تاثیرورزش بر مبتلایان به ام اس...17

تاثیر ورزش بر تناسب اندام و سلامت...18

تاثیر ورزش در بیماری فقر حرکتی...19

فعالیت بدنی و بیماری سرخرگ کرونری...20

فعالیت بدنی و فشار خون...21

فعالیت بدنی و دیابت...22

بازکردن عروق با ورزش...23

فعالیت بدنی و چاقی و اضافه وزن...24

فعالیت بدنی و مشکلات روحی و روانی...24

فعالیت بدنی و ناهنجاری های عضلانی- اسکلتی...25

فعالیت بدنی و پیری...26

توصیه هایی در ارتباط با فعالیت بدنی...26

نیازمندی های انتخاب ورزش...27

بیماران قلبی...31

بیماران دیابتی...31

ورزش‌های مناسب برای دیابتی‌ها...32

مبتلایان به کبد چرب...32

بیماران مبتلا به آسم...33

مبتلایان به اضطراب...34

پیشگیری و درمان سرطان...35

درد و التهابات مفصلی...36

فصل دوم: نقش ورزش در زندگی...37

اهداف ورزش...38

نقش ورزش در گذراندن اوقات فراغت...38

نقش ورزش در طول عمر...39

نقش ورزش و تأثیر آن در سلامت بدن...39

فصل سوم: چگونه به‌وسیله ورزش علائم...41

بیماری را کاهش دهیم؟...41

نکات ورزشی برای سلامت قلب...42

چگونه با ورزش علائم بیماری اماس را کاهش دهیم...43

نقش ورزش در بهبود وضع بیماران ام اس...44

مشورت با پزشک را فراموش نکنید...44

نکات مهم در هنگام انجام دادن تمرینات ورزشی...45

اهمیت کنترل دمای بدن...46

تمرینات استقامتی(هوازی)...47

ورزش در آب...48

تمرینات قدرتی...49

تمرین‌های انعطاف‌پذیری...50

نقش ورزش در بیماران کلیوی...50

دیالیز و ورزش...51

سنگ های کلیه را با ورزش خرد کنید...55

منابع...57

فصل اول: درمان بیماری ها با ورزش

اشاره

تصویر

ورزش‌های گوناگون، به‌ویژه ورزش‌هایی که ملایم و روی برنامه منظم باشند، نه تنها از بروز بیماری‌ها جلوگیری کرده و نقش پیشگیری را برعهده دارند، بلکه قادرند در بسیاری از بیماری‌ها مؤثر واقع شده و یک نقش درمانی را از نظر علم پزشکی برعهده بگیرند. مروری کوتاه بر اثرات درمانی ورزش در ارگان‌های مختلف بدن و بیماری‌های گوناگون این نکته را ثابت می کند.

درمان درد مفاصل

تصویر

یکی از راه های درمان دردهای مفاصل ورزش روزانه، تحت نظر مربی و پزشک است. امروزه به خوبی ثابت شده است، که ورزش می تواند دردهای مفاصل از جمله مچ پا، زانو، کمر، دست ها، شانه و گردن را درمان کند. این ورزش ها هر روز باید انجام شود و حرکات تحت نظر مربی باشد، تا بهبودی حاصل شود.

درمان فشار خون بالا

با انجام ورزش های معمولی همراه با رژیم غذایی و استراحت مناسب طی یک‌سال می توان فشار خون ماکزیمم را از 17 به حدود 14 رسانید. به‌وضوح روشن است، که ورزشکاران معمولا دچار عوارض فشار خون نمی شوند. ورزش حتی در سنین 60 تا80 سالگی می تواند، در متعادل نگه داشتن فشار خون سهیم باشد. زیرا در اثر ورزش، عروقی که در سطح بدن جریان دارند، انبساط یافته و در نتیجه جریان خون افزایش

می یابد و فشار خون سقوط می کند. اصولا افزایش فشار خون در کسانی که فعالیت بدنی کمتر دارند، بیشتر مشاهده می شوند.

تصویر

بیمارانی که فشار خون دارند باید به این نکات توجه کنند:

1- ورزش‌هایی چون پیاده روی و کوه نوردی به خوبی قادرند فشار خون های نا متعادل را درمان کنند.

2- ورزش‌هایی مثل، وزنه برداری، هل دادن وسیله سنگین، حمل بار سنگین، کوبیدن میخ به دیوار و غیره. این گونه فعالیت ها، باعث افزایش فشار خون می شوند.

3- فعالیت ورزشی منظم و مناسب و روزانه و یا حداقل 3 بار در هفته و هربار به مدت30 الی 45 دقیقه در طی 10 هفته باعث کاهشی به میزان 15 تا 25 میلیمتر جیوه فشار خون می شود.

درمان ازدیاد چربی خون

ورزش منظم و مستمر در بیمارانی که دارای چربی خون بالایی هستند، قادر است، کلسترول و چربی مضر خون ( LDL کلسترول) را کاهش و در عوض باعث ازدیاد چربی مفید خون (HDL) شود و در نتیجه از اثرات ناشی از ازدیاد چربی خون در بروز بیماری‌های قلبی عروقی و سنگ های صفراوی جلوگیری کند. همچنین ورزش وزن افراد چاق را پایین می آورد، کاهش وزن به کاهش چربی خون کمک زیادی می کند.

تصویر

درمان دردهای قلبی و سکته قلبی

انجام ورزش‌های سبک طبق آمارهای جهانی نه تنها قادر است، انواع دردهای قلبی پایدار و غیر پایدار را تسکین و کاهش دهد، بلکه قادر است، سبب حل شدن

لخته های داخل خون شریانی قلب شده و از بروز سکته های بعدی، ممانعت به عمل آورد. همچنین ورزش های سبک مانع از رسوب پلاکت‌های چربی در داخل عروق کرونر قلب و یا عروق سایر نقاط بدن شده و در پیش‌گیری بیماری‌های قلبی و عروقی آینده در نزد افرادی که یک‌بار به انفارکتوس مبتلا شده اند، دخیل است. بیماران قلبی که می خواهند با ورزش کردن سلامت خودرا باز یابند، به نکات زیر دقت کافی داشته باشند:

1- بیماران باید توجه داشته باشند، که افزایش وزن، بالا بودن چربی های خون و استعمال دخانیات از عوامل مستعد کننده و خطرساز بیماری‌های قلبی هستند. لذا توصیه می شود وزن خودرا متعادل نگه داشته و از چاق شدن بپرهیزند. چربی‌های خودرا با رعایت رژیم غذائی، ورزش و درصورت لزوم تجویز دارو توسط پزشک در حد مطلوب حفظ کنند و از استعمال دخانیات بپرهیزند.

2- هیچ گاه تا یک ساعت بعد از خوردن غذا، اقدام به پیاده روی سریع و ورزش نکند.

3- بهترین ورزش پیاده روی نسبتا تند است. ابتدا با 2 تا 3 دقیقه شروع کرده و سپس روزانه یک تا دو دقیقه به مدت آن اضافه کنید، تا به30 تا45 دقیقه در روز برسد.

4- شدت ورزش باید به حدی باشد، که دچار احساس تنگی نفس، خستگی شدید و یا درد سینه و سرگیجه نشوند و درصورت بروز هر یک از حالات فوق بلافاصله ورزش را متوقف کرده و در صورت وجود درد سینه یک عدد قرص زیر زبانی نیترو گلیسیرین گذاشته به پزشک مراجعه کنند.

5- از ورزش در آب و هوای گرم و مرطوب بپرهیزند.

6- از انجام فعالیت بدنی و ورزش‌هایی که زور زدن زیاد لازم دارد و حرکت چندانی صورت نمی گیرد، مثل وزنه برداری، هل دادن ماشین، شنا رفتن، دمبل زدن و غیره، جدا پرهیز کنند.

7- در صورت بروز سرگیجه، درد سینه و تنگی نفس شدید، حین و بعد از ورزش بلافاصله به پزشک مراجعه کنند.

8- از خوردن غذاهای چرب، قهوه و کاکائو بپرهیزند.

9- از شرکت در ورزش‌های مسابقه ای که فشار روحی و فیزیکی زیادی دارند اکیدا

خودداری کنند.

10- در صورت ابتلا به بیماری‌های شایع نظیر سرماخوردگی و غیره از انجام فعالیت ورزشی تا بهبود خودداری کنند.

11- از دوش گرفتن یا شنا کردن، در آب سرد و گرم خودداری کنند.

12- بیمارانی که داروهای ضد انعقادی نظیر (وارفاین، کومادین، آسپرین) استفاده می کنند باید از انجام فعالیت ورزشی که خطر حادثه و خونریزی وجود دارد، خودداری نمایند.

درمان بیماری دیابت (مرض قند)

امروزه ثابت شده، که ورزش‌های مناسب در نزد افرادی که به دیابت مبتلا هستند و حتی انسولین نیز تزریق می کنند، بسیار مفید بوده و مقاومت بدن را در برابر عوارض حاصله از این بیماری بیشتر می کند. ورزش در بسیاری از اوقات همراه با رژیم غذایی مناسب باعث بهبودی و رفع بیماری می شود و بیماران نیازی به مصرف داروهای پایین آورنده قند خون پیدا نخواهند کرد.

تصویر

در صورتی که مبتلا به دیابت هستید، توجه به نکات زیر و رعایت آن‌ها بسیار

کمک کننده خواهد بود:

1- افراد چاق با کم کردن وزن، در کنترل قند خون با پزشک معالج خود همکاری کنند.

2- ورزش به بهبود تنظیم قند خون کمک میکند و با افزایش تعداد و حساسیت گیرنده‌های هورمون انسولین در سطح سلول‌ها باعث افزایش اثر انسولین می شود و لذا کنترل دیابت راحت تر صورت می گیرد.

3- عضلات بیماران دیابتی که لاغر شده، با ورزش قابل ترمیم و بازگشت به حالت اولیه می باشند.

4- با ورزش مناسب از بروز ضایعات قلبی، عروقی، مرض قند، تا حدی بکاهید.

5- بیمارانی که از قرص خوراکی ضد دیابت استفاده می کنند، باید توجه داشته باشند که با ورزش ممکن است، قند خون آن‌ها شدیدا کاهش یابد، لذا از ورزش‌های طولانی مدت بپرهیزند.

6- گاهی قند خون حین ورزش به شدت کاهش می یابد، لذا باید همیشه مقداری قند، شکر، آب نبات، شکلات و غیره همراه داشته باشند و در صورت بروز علائم کم شدن قند خون (لرزش، تعریق زیاد، طپش قلب، بی حالی و بی رمقی، سرگیجه و سردرد) از آن استفاده کنند.

7- از انجام ورزش‌های سنگین مثل کوه پیمایی خصوصا در هوای گرم تابستان و به مدت طولانی، وزنه برداری، کشتی، بوکس، پرش و به‌طور کلی ورزش‌هایی که امکان آسیب شدید به اندام‌ها و احتمال شکستگی استخوان‌ها وجود دارد بپرهیزند.

8- اگر در محیط گرم به مدت طولانی ورزش کردند حتما از آب فراوان استفاده کنند.

9- بیماران دیابتی که مبتلا به اختلال کلیوی هستند، باید از ورزش‌های سنگین بپرهیزند.

10- همیشه تحت نظر مربی و با توجه به توصیه های پزشک معالج ورزش کنند.

11- در انتخاب کفش ورزشی دقت لازم را بکنند، تا دچار زخم انگشتان پاها نشوند.

12- بعد از هر ورزش پاهای خود را با آب ولرم بشویید و از تمیز بودن پوست آن‌ها مطمئن شوید.

درمان بیماری‌های ریوی

اشاره

با انجام 3 بار در هفته ورزش متعادل و هربار نیم ساعت می توان مقاومت عضلات و اعضای داخلی بدن را بیشتر کرده و ظرفیت انتشار اکسیژن را در ریه ها افزایش داد و به‌دنبال آن از تنگی نفس و فیبروز بافت‌ها جلوگیری کرد و در افراد سیگاری که سالیان درازی این ماده سمی را وارد ریه ها کرده اند و اینک پس از حدود 15 الی 20 سال منتظر بروز بیماری‌هایی چون آسم، آمفیزم و برونشیت مزمن هستند، ورزش قادر است، توان و تحمل عضلانی ریه را بیشتر کرده و تهویه ریه را آسان‌تر کند.

تصویر

بیماران ریوی باید به این نکات توجه داشته باشند:

1- از استعمال دخانیات و ارتباط نزدیک با افراد سیگاری بپرهیزند.

2- هرگز احساس ناامیدی نکنند و با مراجعه مرتب و منظم به پزشک دستورات او را اجرا کنند.

3- حتما کاری مناسب با روحیه و وضع جسمانی خود داشته باشند.

4- محیط زندگی را در نقاط خوش آب و هوا انتخاب کنند.

5- فعالیت بدنی روزانه را از پیاده روی کوتاه مدت، ابتدا جهت خرید نان و شیر و مایحتاج منزل شروع کنند. در درجه بعد فعالیت را افزایش داده و در صورت امکان روزی 20 تا30 دقیقه پیاده‌روی کنند.

6- به ورزش و فعالیت بدنی مثل دارو و رژیم غذایی به‌عنوان یک دستور درمانی

ضروری بنگرند.

7- نفس‌های عمیق بکشند و هنگام خارج کردن هوای بازدمی لب های خود را جمع کنند، این عمل باعث کاهش تنگی نفس می شود.

8- ورزش شنا، دوچرخه سواری و پیاده روی مناسب تر از بقیه ورزش ها است.

9- حتی الامکان در محیط و هوای سرد ورزش نکنند.

نکته:

فناوری مدرن سبب شده تا بخشی از فعالیت‌های روزانه مثل تمیز کردن خانه، شستن لباس ها و ظرف‌ها و پیاده رفتن تا محل کار کاهش یابد اکنون در ظرف چند ثانیه و با فشار دادن یک دکمه یا تنظیم ساعت ماشین‌های خودکار انجام می‌شود، درنتیجه رشد علم و تکنولوژی باعث شده تا فعالیت روزانه اکثر افراد کاهش یابد و در واقع، فعالیت‌های شغلی با حداقل حرکت انجام می شود این عدم تحرک به افزایش بیماری‌های بی‌حرکتی منجر می‌شود.

تصویر

تاثیرورزش بر مبتلایان به ام اس

بیماری ام اس یک بیماری مربوط به سیستم عصبی مرکزی است، که هنوز علت بروز آن در بدن شناخته شده نیست. افرادی که به این بیماری مبتلا می‌شوند، به مرور با ناتوانی‌های حسی و حرکتی روبه‌رو می‌شوند.

ما با ورزش می‌توانیم قدرت عضله، میزان تحرک و نوع تحرک او را در جامعه تنظیم کنیم و کیفیت زندگی او را بهبود ببخشیم البته ورزش خودش اگر به‌صورت

کنترل نشده و هدفمند زیرنظر متخصص انجام نشود، می‌تواند یکی از محرک‌های عود اماس در افراد باشد. بنابراین باید از ورزش‌های خاصی برای مبتلایان به بیماری اماس استفاده کرد.

بیشتر تمرینات ورزشی به این بیماران در محیط آبی پیشنهاد می‌شود، تا کنترل دمای محیط نیز به ساده‌ترین شکل امکان پذیر باشد. حتما لازم است، زیر نظر متخصص چند جلسه تست ورزشی انجام شود، تا بیمار به تمریناتی که باید انجام دهد مسلط شود و نکته دیگر آن است، که تمرینات باید متناسب با نیاز بیمار طراحی شود. به‌عنوان مثال در فردی که به‌دلیل ابتلا به اماس دچار ضعف عضلات تحتانی و کاهش تعادل شده ما نمی‌توانیم پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری را توصیه کنیم؛ شاید لازم است، ورزش‌ها برای اندام تحتانی تعریف شوند یا برعکس.

تاثیر ورزش بر تناسب اندام و سلامت

خانم‌ها و آقایان بسیاری برای رسیدن به وزن ایده آل تلاش می‌کنند، اما در برخی موارد رسیدن به وزن ایده آل مغایر با سلامت فرد است. فرض کنید، خانمی با 160 سانتی‌متر قد و 90 کیلوگرم وزن، حدود30 کیلوگرم اضافه وزن دارد؛ اگر ما بخواهیم این 30 کیلوگرم را کاهش دهیم، تا به وزن ایده آل برسد، عملا به‌دلیل برخی از مواد معدنی و مواد مورد نیازش به کاهش وزنی که سلامت نیز به همراهش باشد، دست پیدا نمی‌کند. بنابراین ما به‌جای وزن ایده آل، وزن سلامت را توصیه می‌کنیم؛ یعنی بررسی می‌کنیم، تا ببینیم این خانم با شرایط گفته شده، به چه وزنی برسد که هم کاهش وزن داشته باشد و هم سلامت خود را حفظ کند؟ این وزن سلامت حدود 10 تا 15 درصد کمتر از وزنی است، که مطرح شد، البته این مسئله متناسب با شرایط جسمانی، درصد چربی موجود در بدن و با توجه به تراکم استخوانی که این خانم دارد صورت می‌گیرد. مسئله مهم این است، که بدن نسبت به کاهش کالری تا مدت 6 ماه مقاومت نشان می‌دهد و شما تا کاهش کالری نداشته باشید وزن بدن کم نمی‌شود.

ما تا شش ماه کاهش وزن را به‌صورت تدریجی انجام می‌دهیم و پس از شش ماه به بدن استراحت می‌دهیم تا در وزن سلامت باقی بماند و بعد برای رسیدن به وزن سلامت بعدی که است، به وزن ایده آل نزدیک تر تلاش می‌کنیم.

اگر فردی از چاقی نه به‌علت شکل ظاهری‌اش بلکه به‌علت بیماری ناراحت است، مثلا می‌داند چاقی موجب مرگ زودرس، دیابت، فشارخون، بیماری‌های قلبی و ناراحتی‌های تنفسی می‌شود و در این باره نگران است، می‌توان به او امید داد، که با ورزش و بالابردن میزان تحرک فیزیکی خود، این خطرات برای او در حد یک فردی که در شرایط طبیعی و ایده آل قرار دارد، کاهش پیدا می‌کند بنابراین لازم نیست فرد حتما برای کاهش وزن تلاش کند.

تاثیر ورزش در بیماری فقر حرکتی

تصویر

شاید یکی از راه های نشان دادن اهمیت تحرک، مطرح کردن بیماری فقر حرکتی باشد. بیماری فقر حرکتی، اصطلاحی است، برای آن دسته از بیماری هایی که می تواند تا حدی به برخی شیوه های زندگی بی تحرک مربوط باشد. منظور از فقر حرکتی، کم بودن سطح فعالیت بدنی است. همان طور که پیش تر به آن اشاره شد، با پیشرفت فناوری، عادات حرکتی برای برآورده کردن نیازهای روزانه کاهش یافته است. این کمبود فعالیت می تواند باعث زوال بسیاری از روندهای طبیعی بدن شود.

بنابراین بیماری های جسمی، از جمله بیماریهای قلبی عروقی مانند سرخرگ کرونری، فشارخون بالا، دیابت، چاقی، پوکی استخوان، مشکلات روحی و روانی، ناهنجاری های عضلانی، کمردرد، کلسترول خون بالا و برخی سرطان ها ممکن است، به‌طور مستقیم یا غیر مستقیم به کاهش فعالیت بدنی مربوط شود. بنابراین افزایش

سطح فعالیت، ممکن است، روند بیماری را کُند، کند. از بین بیماری های اشاره شده، بیماری قلبی عروقی، به‌ویژه بیماری سرخرگ کرونری علت اصلی مرگ و میر در کشورهای پیشرفته است. برای مثال یک سوم مرگ و میرها به‌علت بیماری قلبی عروقی است، که یک دوم آن نیز مربوط به بیماری سرخرگ کرونری است. به همین دلیل در این بخش، بنا به اهمیت موضوع، این بیماری بررسی می شود.

فعالیت بدنی و بیماری سرخرگ کرونری

بدون شک سیستم قلبی عروقی در برابر بسیاری از فشارها آسیب پذیر است. شیوه زندگی نقش عمده ای در توسعه بیماری سرخرگ کرونری دارد. این بیماری از تجمع رسوب چربی در سرخرگ های کرونری قلب ناشی می شود. این سرخرگ ها وظیفه خون رسانی به عضله قلب را دارند. رسوب لایه های چربی اغلب در دوران کودکی آغاز می شود و از آن پس در سراسر زندگی ادامه می یابد. رسوب تدریجی چربی می تواند منجر به باریک شدن سرخرگ های کرونری شود. انسداد کامل یا ناقص یک یا چند سرخرگ کرونری، می تواند باعث کم خونی عضله قلبی شود، که در این وضعیت، عضله قلب اکسیژن کافی دریافت نمی کند. این پدیده می تواند علایمی مانند درد سینه را به دنبال داشته باشد و در صورتی که شدید باشد، می تواند باعث حمله قلبی شود.

شیوع مرگ و میر ناشی از بیماری سرخرگ کرونری و ابتلای به آن در افراد فعال کمتر است. خطر ابتلا به بیماری سرخرگ کرونری در افرادی که پیوسته و به‌طور منظم ورزش می کنند، بین 5/1 تا 4/2 برابر کمتر است.

تصویر

فعالیت بدنی با کاهش میزان کلسترول و تری گلیسیرید خون، ممکن است، مانع ابتلا به بیماری سرخرگ کرونری شود و یا از وخامت آن بکاهد. بنابراین مقدار لایه های چربی را که در دیواره سرخرگی رسوب می کند، تغییر می دهد.

فعالیت بدنی و فشار خون

تصویر

فشارخون بالا عبارت است، از افزایش مزمن و پیوسته فشار خون. آمار افراد مبتلا به فشار خون در کشور ما و سایر کشورها بسیار بالا است. فعالیت بدنی خطر ابتلا به بیماری فشارخون را کاهش می دهد. بنابراین روند آسیب دیدگی سرخرگ ها کاهش می یابد. ورزش هم‌چنین اندازه مجاری خونی، کار این عضله قلب و کارایی توزیع خون محیطی و برگشت آن را به قلب افزایش می دهد.

تصویر

کلسترول بالای خون عبارت است، از افزایش کلسترول خون به‌ویژه کلسترول لیپوپروتئین کم چگالی (LDL) که معمولا با افزایش خطر ابتلا به بیماری قلبی- عروقی همراه است. افرادی که چربی اضافی دارند، اغلب میزان کلسترول لیپوپروتئین کم چگال آن ها که کلسترول بد، نامیده می شود، بالا است. برخی تحقیقات نشان داده اند، که تمرین استقامتی منظم، LDL را در افرادی که مقادیر زیادی از این مولکول را در خونشان دارند، کاهش می دهد. همچنین فعالیت بدنی میزان کلسترول لیپوپروتئین چگالی بالا (HDL) را که نوع خوب کلسترول نامیده می شود، افزایش می دهد. فعالیت بدنی میزان کلسترول بد خون را کاهش و میزان کلسترول خوب خون را افزایش می دهد.

فعالیت بدنی و دیابت

به دیابت نوع دوم که به شکل خفیف و اغلب بدون علامت است، دیابت شیرین اتلاق می شود که معمولاً پس از 40 سالگی بروز می کند. تحقیقات نشان می دهد، فعالیت بدنی منظم از راه کاهش وزن و تأثیر بر حساسیت انسولین و تحمل گلوکز، خطر ابتلا به دیابت غیر وابسته به انسولین (دیابت نوع دوم) را کاهش می دهد. پژوهش ها بیانگر آن بوده، زنانی که دست کم یکبار در هفته در فعالیت ورزشی منظم و پیوسته شرکت کرده اند، کمتر در معرض ابتلا به دیابت بوده اند. فعالیت بدنی منظم، خطر ابتلا به دیابت نوع دوم را کاهش می دهد.

تصویر

بازکردن عروق با ورزش

تصویر

بیماری‌های قلبی نیز از جمله بیماری هایی هستند، که در جهان شایع هستند. بسیاری از افراد به گرفتگی عروق و رگ‌ها مبتلا هستند و هنوز در جهان داروی قطعی برای بازشدن عروق تولید نشده است. تنها کاری که می‌تواند، رگ های گرفته را باز کند، انجام ورزش است. اگر فردی بتواند در هفته بیش از 2200 کیلو کالری مصرف انرژی برای ورزش داشته باشد، به تدریج می‌تواند رگ های بسته شده را باز کند. این مسئله در برخی از نمونه‌ها مشاهده شده و فرد اقدامات درمانی خاص و جراحی راحت داشته است. البته صرف انرژی توسط ورزش آن هم بیش از 2200 کیلوکالری بسیار زیاد است، یعنی اگر فردی دچار گرفتگی عروق خیلی شدید باشد خطرناک است، و خود ورزش منجر به بروز بیماری قلبی در او می‌شود، بنابراین این توصیه حتما باید زیر نظر متخصص باشد، یعنی روند ورزش و افزایش مصرف انرژی به کمک ورزش باید با کنترل و به‌صورت تدریجی انجام شود تا بدن فرد دچار مشکل نشود. به‌طور متوسط اگر نیم ساعت روی تردمیل بدوید، حدود 100 تا 150 کالری کالری می‌سوزانید و برای سوزاندن2200 باید حدود 22 ساعت روی تردمیل بدوید. اینکار سخت است، اما می‌شود، پیگیری کرد و از آن هم برای پیشگیری و هم برای درمان بیماری‌های قلبی استفاده کرد. این شیوه برای تمامی گروه‌های سنی قابل اجرا است.

فعالیت بدنی و چاقی و اضافه وزن

تصویر

چاقی تحت عنوان وزنی تعریف شده است، که میزان چربی آن بیشتر از حد مطلوب و با توجه به جنس، سن و اسکلت بدن، مقدار آن از 20 درصد فراتر رود. به بیان دیگر، در این شرایط افزایش میزان چربی بدن تا حدی است، که خطرهای تهدیدکننده تندرستی رو به افزایش می گذارد.

افزایش وزن و چاقی هر دو تهدید کننده کیفیت و کمیت زندگی است. افراد چاق، عمر مورد انتظار کوتاه تر و زمینه ابتلای بیشتری به بیماریهای سرخرگ کرونری، کلسترول خون بالا، فشار خون بالا، دیابت و سرطان دارند. چاقی می تواند ناشی از تغذیه نامناسب، پرخوری، عدم تعادل هورمونی، عوامل ژنتیک و عدم فعالیت بدنی باشد. افرادی که منظم ورزش می کنند، توانایی بیشتری برای کنترل وزن و به طور دقیق تر درصد چربی بدن دارند.

فعالیت بدنی و مشکلات روحی و روانی

فعالیت بدنی میتواند آثار مخرب فشار روانی را کاهش دهد. بسیاری از افراد، ورزش منظم را به‌ویژه به‌علت طبیعت شادی بخش آن و هم چنین برای آرامش ذهنی انجام می دهند. همه سطوح زندگی روزانه مانند کار، مدرسه، فعالیت های اجتماعی و حتی فعالیت های اوقات فراغت می تواند باعث فشار روانی شود، که در این میان ورزش نقش مؤثری را در کاهش این فشارها ایفا می کند. در واقع ورزش، توجه شخص را از این موارد به موارد مثبت و آرامش دهنده معطوف می کند. به صورت کلی بهبود

سلامت روانی، کاهش فشار و اضطراب و احساس افسردگی و تنهایی از مزایای شرکت در فعالیت بدنی به‌شمار می رود.

فعالیت بدنی و ناهنجاری های عضلانی- اسکلتی

تصویر

بیماری ها و ناهنجاریهای سیستم عضلانی- اسکلتی عبارتند از پوکی استخوان، التهاب مفاصل، شکستگی های استخوانی، پارگی های بافت هم‌بند، درد کمر و گونه های دیگر، بیماری های بی حرکتی کاهش توده استخوان ناشی از فرایند سالمندی و عدم فعالیت بدنی از مشخصات پوکی استخوان به‌شمار می رود. مطالعات نشان داده اند، که شیوع شکستگی های استخوانی، هنگامی که افراد فعالیت بدنی بیشتری دارند، کمتر است.

درد کمر هر ساله میلیون ها انسان را گرفتار می کند. بیشتر از 80 درصد مشکلات مربوط به کمر، ناشی از ضعف یا عدم تعادل عضلانی است، که بر اثر نبود یا کمبود فعالیت بدنی به‌وجود می آید. برای حمایت از هم راستایی صحیح ستون مهره ها، اگر عضلات به اندازه کافی قوی نباشند، وضعیت قامت ضعیف و درد کمر، گریبان گیر فرد می شود. انعطاف پذیری ضعیف و عادت های غلط بلند کردن اجسام نیز به مشکلات کمر دامن می زند. در خیلی از موارد می توان این مشکلات را با طراحی برنامه های ورزشی ویژه افزایش قدرت و انعطاف پذیری در گروه های عضلانی مربوط، بهبود بخشید. هم‌چنین افرادی که به لحاظ بدنی در طول دوران زندگی فعال باشند، قدرت استخوان، لیگامنت و تاندونی خود را تا حد زیادی حفظ می کنند، بنابراین کمتر به شکستگی های

استخوانی دچار می شوند.

آخرین مبحثی که در ارتباط با فواید فعالیت بدنی به آن می پردازیم، تأثیر فعالیت بدنی بر پیری است. نقطه ای که اکثر افراد به آن می رسند و با مشکلات آن درگیر می شوند.

فعالیت بدنی و پیری

تصویر

با افزایش سن، مشکلات و ناراحتی های بسیاری در افراد ایجاد می شود، که می تواند در روند طبیعی زندگیشان اختلال ایجاد کند. به‌طور کلی، تغییرات فیزیولوژیکی که به پیر شدن کمک می کنند، شامل تحلیل رفتن عضلات، افزایش چربی ذخیره شده بدن، افزایش ضعف عضلانی، کاهش حجم استخوانی، مشکلات خواب، وضعیت روحی و روانی تضعیف شده و کاهش سلامت قلبی هستند. با دقت در هریک از این موارد، درمی یابیم که ورزش نقش مؤثری در پیش‌گیری از آن‌ها دارد و می تواند روند این مشکلات را به تأخیر بیندازد. ورزش در افراد مسن می تواند سبب افزایش قدرت و چابکی آن‌ها شود. آن‌ها می توانند بهتر حرکت کنند، بدون آن‌که سقوط کنند و هم‌چنین با ورزش و تحرک، احساس نشاط بیشتری داشته باشند.

توصیه هایی در ارتباط با فعالیت بدنی

1- هر فرد باید دست کم 3 تا 5 روز در هفته فعالیت ورزشی داشته باشد.

2- انجام روزانه فعالیت های ورزشی در هفته بهتر است.

3- هر فرد باید روزانه دستکم30 دقیقه و یا بیشتر به فعالیت بدنی بپردازد.

4- فعالیت های بدنی باید با شدت متوسط تا شدید به‌طور پیوسته انجام شود.

نیازمندی های انتخاب ورزش

اشاره

ورزش کردن باید به‌صورت هدفمند و با برنامه ریزی دنبال شود. قطعا ورزشی که برای یک خانم 30 ساله برای کاهش وزن توصیه می‌شود، برای یک خانم60 ساله که نیاز به مراقبت و کنترل از پوکی استخوان دارد، توصیه نمی‌شود. انتخاب ورزش نیازمند بررسی‌های جدی است، و باید خطرات، آسیب ها و توانایی جسم فرد بررسی شود. به همین دلیل است، که ما همیشه توصیه می‌کنیم، پیش از شروع ورزش و پرداختن به آن، بهتر است، تمامی افراد در هر سن وسالی به متخصص پزشکی ورزشی مراجعه کنند و ورزشی را انتخاب کنند، که کم‌ترین عارضه و آسیب و بیشترین بهره‌مندی را برای افراد داشته باشد. در حقیقت انتخاب نوع ورزش و شدت آن باید کیفیت زندگی را متحول کند و آن را افزایش دهد.

قبل از شروع ورزش باید بدانیم

طبق نظر کالج بین‌المللی ایالات متحده باید 5 روز ورزش هوازی به‌مدت 30 دقیقه داشته باشیم. از این مقدار باید 2 جلسه ورزش های قدرتی، تعادلی و انعطاف‌پذیری داشته باشیم که یکی از شرایط آن در این زمینه این است، که قبل از شروع این جلسات باید فرد ارزیابی شود که از نظر روحی آماده باشد، تغذیه او کنترل شود، هدفش از ورزش بررسی شود و متناسب با این شرایط، شدت و مدت ورزش برای شروع و تکرار ورزش در هفته را ارزیابی کرده و به او نسخه دهیم. به این ترتیب سلامت را به فرد هدیه می‌کنیم.

تصویر

این نکته را جدی بگیرید

بسیاری از افراد هستند که به یک یا چند بیماری زمینه‌ای مبتلا هستند و از وجود آن‌ها در بدنشان مطلع نیستند. بیماری این افراد ممکن است، با ورزش کردن تشدید شود و فرد فکر کند، ورزش کردن موجب بروز بیماری در او شده است.

به‌عنوان مثال ممکن است، فردی دچار بیماری زمینه‌ای قلبی باشد، که با پرداختن به ورزشی که مناسب حال او نیست، این بیماری در او تشدید شود و او فکر کند که ورزش موجب ابتلای او به بیماری قلبی شده است، یا فردی مشکل زانو دارد و با انجام ورزش، درد زانوهایش بیشتر می‌شود و یک مشکل ارتوپدی پیدا می‌کند و این‌گونه تصور می‌کند که ورزش موجب بروز زانو درد شده است.

نمونه‌های دیگر آن است، که فردی که کاهش تعادل دارد و با ورزش دچار پیچش مچ پا می‌شود با مشکلاتی روبه‌رو است، و به همین دلیل معاینه و بررسی فرد پیش از ورزش کردن، به او کمک می‌کند تا هم به لحاظ فیزیکی و هم به لحاظ روحی آمادگی پرداختن به ورزش را به‌دست بیاورد.

فرد باید به لحاظ روان شناختی نیز آمادگی ورزش کردن را داشته باشد، در این امر نیز با یک سری اقدامات روان شناختی و با کمک تکنیک‌هایی که در طب سوزنی و استئوپاتی وجود دارد و با مکمل‌هایی که متخصص تجویز می‌کند، می‌توان فرد را برای ورزش کردن آماده کرد.

تصویر

اگر از کامپیوتر استفاده می‌کنید؛ بخوانید

بی‌تحرکی یکی از مهم‌ترین عواملی است، که موجب بروز دردهای مفصلی در ناحیه گردن و عضلات بین کتف می‌شود. در حقیقت قرارگرفتن در موقعیت‌های بی‌تحرک

مثل نشستن پشت کامپیوتر برای مدت طولانی و ثابت و قرارگرفتن درموقعیت نوشتن برای مدت زمان طولانی وغیره می‌تواند موجب بروز دردهایی شود که ورزش و تمرینات صحیح به درمان و پیشگیری از بروز آن‌ها کمک می‌کند. این دردها عموما از گردن شروع شده و به کتف ها می‌رسند و سرانجام در دست‌ها گسترش می‌یابند و درد را در این بخش‌ها به‌وجود می‌آورد.

تصویر

ورزش‌های بیماری‌زا را بشناسیم

تصویر

برخی از ورزش‌ها ممکن است، به‌دلیل شدتی که دارند موجب بروز برخی بیماری‌ها به‌ویژه بیماری‌های مفصلی شوند. به‌عنوان مثال ورزش‌هایی از قبیل وزنه برداری، ایروبیک های سنگین و پرتحرک و برخی حرکات فیزیکی در ورزش

می‌تواند به عضلات گردن آسیب برساند. در حقیقت باید به یاد داشته باشید، هر ورزشی درصورتی که شدتش بیش از توان فرد باشد ممکن است، بهاو آسیب برساند حتی اگر شما فوتبال بازی کنید و این ورزش بیش از حد توان شما به بدن تان فشار ایجاد کند برای شما نگران کننده است. بنابراین نمی‌توان از ورزش خاصی نام برد، هر ورزشی که بیش از توان و انرژی فرد باشد مخرب است.

تحقیقات پژوهشگران حاکی از آن است، که داشتن تحرک و ورزش روزانه حدود 30 تا45 دقیقه به‌مدت 5 بار در هفته مانع از بروز دستکم 30 نوع بیماری و یا مقابله با آن‌ها و بهبود انواع امراض می شود.

کمتر کسی است، که از تاثیر ورزش و فعالیت های بدنی بر سلامت ناآگاه باشد. فعالیت‌ها و تمرین‌های جسمانی برای سلامتی تمامی افراد در تمام رده‌های مختلف سنی مهم هستند، حتی فعالیت‌های جسمی می‌تواند در بهبودی وضعیت افراد ضعیف و سالمند، بسیار تاثیرگذار باشد. فعالیت های جسمانی موجب کاهش مرگ و میر و بیماری های مزمن می‌شود.

انجام فعالیت‌های جسمانی به مدت30 دقیقه در 5 روز هفته و یا20 دقیقه در3 روز از هفته می‌تواند در سلامتی افراد تاثیر بسیار مهمی داشته باشد و موجب پیشگیری از بسیاری از بیماری‌ها شود. افراد در هر رده سنی و با هر جنسیتی از فعالیت‌های جسمانی فواید بسیاری خواهند برد. فعالیت های جسمانی منجر به کاهش مرگ و میر و جلوگیری از توسعه بیماری‌ها می‌شود.

بیماران قلبی

بیماران قلبی که می خواهند با ورزش کردن سلامت خود را بازیابند، باید دقت کنند که بهترین ورزش پیاده روی نسبتا تند است. ابتدا با 2 تا 3 دقیقه شروع کرده و سپس روزانه یک تا دو دقیقه به مدّت آن اضافه کنید تا به30 تا 45 دقیقه در روز برسد.

تصویر

شدت ورزش باید به‌حدی باشد که دچار احساس تنگی نفس، خستگی شدید و یا درد سینه و سرگیجه نشوند و درصورت بروز هر یک از حالات فوق بلافاصله ورزش را متوقف کرده و درصورت وجود درد سینه یک عدد قرص زیر زبانی نیترو گلیسیرین گذاشته به پزشک مراجعه کنند.

از انجام فعالیت بدنی و ورزش‌هایی که زور زدن زیاد لازم دارد و حرکت چندانی صورت نمی گیرد، مثل: وزنه برداری، هل دادن ماشین، شنا رفتن، دمبل زدن وغیره جدا پرهیز کنند.

بیماران دیابتی

بنا به توصیه پزشکان ورزش باید در برنامه روزانه یا هفتگی همه افراد گنجانده شود تا علاوه بر سلامت جسم و روح مانع از ابتلا افراد به بیماری به‌ویژه دیابت شود، هم‌چنین با ورزش می‌توان دیابت را کنترل کرد.

محققان بنیاد بین المللی پیش‌گیری و کنترل دیابت معتقدند تمرینات ورزشی برای افراد دیابتی و حتی افرادی که در معرض خطر ابتلا به دیابت هستند بسیار مفید است،

به طوری که افراد در معرض خطر با تمرینات منظم ورزشی می‌توانند از بروز دیابت تا حد زیادی جلوگیری کنند.

و در افراد مبتلا به دیابت انجام تمرینات ورزشی کمک زیادی به کنترل وزن تعادل بهتر قند خون، کاهش نیاز به داروها و انسولین، متعادل نگهداشتن چربی خون و کاهش ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی می‌کند.

تصویر

ورزش‌های مناسب برای دیابتی ها

ورزش در درمان دیابت بسیار موثر است، زیرا نه تنها باعث پایین آوردن قند خون و کاهش مقاومت بدن به انسولین می‌شود، بلکه خطر بیماری های قلبی عروقی و نیاز به دارو در دیابت نوع2 (دیابت غیر وابسته به انسولین) را کاهش می‌دهد.

برای جلوگیری از افت قند خون در افراد دیابتی، باید غذای بیشتری قبل از ورزش، در حین یا بعد از آن مصرف کرد و یا دوز انسولین را با افزایش فعالیت ورزشی کاهش داد. افراد مبتلا به دیابت هیچ ممنوعیتی برای انجام ورزش‌های مختلف ندارند، اما برخی ورزش‌ها مثل یوگا، پیاده روی، تای چی، وزنه زدن زیر نظر مربی، دوچرخه و شنا کردن برای آنان مفیدتر هست.

تنها نکته قابل توجه برای بیماران دیابتی قبل از انجام و انتخاب هر رشته ورزشی این است، که با پزشک خود و پزشک متخصص ورزشی مشورت کنند.

مبتلایان به کبد چرب

با توجه به این‌که چاقی و دیابت از عوامل بروز بیماری کبد چرب می‌شود، پس

با انجام دادن ورزش می‌توان از عللی که خطر بروز بیماری کبد چرب را افزایش می‌دهد، جلوگیری کرد. درواقع بهترین روش و آسان ترین راه درمان کبد چرب حذف عوامل ایجاد کننده بیماری است.

تصویر

به عنوان مثال فرد چاقی که دچار کبد چرب شده است، با انجام ورزش به‌صورت مستمر(دست کم 5 بار در هفته و هر بار20 دقیقه پیاده روی یا دویدن آهسته)، و هم‌چنین با اصلاح شیوه تغذیه از طریق یک رژیم غذایی سالم و متعادل، کم کالری و کم چرب می‌تواند اضافه وزنش را کاهش دهد و یا فرد دیابتی با کنترل دیابت خود که پیش از این اشاره شد که فرد دیابتی علاوه بر درمان دارویی توسط پزشک و رژیم غذایی با فعالیت های بدنی و ورزش منظم می‌تواند دیابت خودرا کنترل کند و با کنترل این بیماری از بیماری کبد چرب نیز رهایی پیدا می‌کند.

بیماران مبتلا به آسم

از آن جایی که بیماران مبتلا به آسم در تنفس مشکل دارند، شاید نا معقول به‌نظر بیاید که برای درمان به ورزش بپردازند. اما اگر دچار آسم شده‌اید هرچه بیشتر ورزش کنید کمتر دچار حمله آسم خواهید شد. در اغلب موارد ورزش منظم سبب کاهش شدت حملات آسم می شود. بالا رفتن وزن تأثیر منفی روی وضعیت بیمار می‌گذارد؛ زیرا سلول های چربی التهاب ایجاد می‌کنند.

پیشنهاد می‌شود این بیماران اگر تصمیم دارید بیرون منزل ورزش کنید سعی کنید در معرض تحریک کننده‌های محیطی مانند کپک، گرده، آلاینده و حتی هوای خیلی

سرد که حمله آسم ایجاد می‌کند قرار نگیرید.

تصویر

مبتلایان به اضطراب

اضطراب روزانه و نگرانی‌های کاری برای همه وجود دارد. اضطراب بالینی مزمن هم نوعی از اضطراب است، از مسائلی مانند افسردگی نشأت می‌گیرد. ورزش برای درمان اضطراب و افسردگی مفید است؛ زیرا با آزادسازی هورمون آندروفین احساس خوب ایجاد می‌کند و خلق و خوی افراد را بهبود می‌بخشد.

تصویر

افرادی که ورزش می‌کنند، 25 درصد کمتر دچار اضطراب می‌شوند. بهترین ورزش برای مبتلایان به اضطراب مزمن، ورزش‌های آرام‌سازی (مدیتیشن) از جمله یوگا بهترین است، زیرا سیستم عصبی را آرام می‌کند.

پیشگیری و درمان سرطان

اشاره

تجارب فشارآور روانی، حالات عمیق تنشی و اضطرابی، ناکامی‌های شدید، افسردگی طولانی، محرومیت از خواب به‌طور مکرر، داغ دیدگی، سوگواری و سایر حالات هیجانی منفی می تواند موجب کاهش حساسیت دستگاه ایمن سازی بدن شده و شخص را در معرض انواع بیماری‌ها و سرطان قرار دهد. ورزش باعت افزایش سیستم ایمنی بدن و در نتیجه مقاومت بدن در مقابل انواع سرطان می‌شود.

ورزش‌های پیشنهادی برای بیماران سرطانی

1- ورزش‌های با فشار متوسط

مانند: کوه نودری، پیاده‌روی، دوچرخه ثابت، یوگا، اسکی، شنا، اسکیت، تیر و کمان، شکار، بسکتبال دو نفره، ماهی‌گیری و حتی کارهای روزمره خانگی مانند شستن ظرف‌ها و تمیز کردن خانه و غیره.

تصویر

2-ورزش‌های با فشار سنگین

مانند: ایروبیک، کاراته، جودو، بوکس، اسکواش، دویدن، بالا رفتن از پله، هاکی، طناب زدن، فوتبال و راگبی و غیره.

امروزه نقش مثبت ورزش در پیشگیری و درمان سرطان‌های کولورکتال، سینه، رحم، تخمدان و پروستات به‌طور کامل شناخته شده است، و پزشکان به افراد مبتلا به این نوع سرطان‌ها برنامه ورزشی ویژه تجویز می‌کنند.

تصویر

درد و التهابات مفصلی

استئوآرتریت، درد و التهاب در اطراف مفصل‌ها بر اثر فرسودگی غضروفی است، که از مفصل‌ها محافظت می‌کند، اما نگذارید درد مانع ورزش شود؛ زیرا ورزش باعث کاهش وزن می‌شود و وارد آمدن فشار روی مفصل‌های دردناک را کاهش می‌دهد.

ورزش‌های مقاومتی، عضله‌های اطراف مفصل دردناک را تقویت می‌کند تا فشار وارده روی عضله‌ها کمی کاهش یابد.

بهترین ورزش:

ورزش‌هایی مانند پیاده روی، شنا و ایروبیک در آب و با مشورت پزشک می‌تواند مفید واقع شود.

به‌طور حتم این نمونه‌ای کوچک از دنیای فواید ورزش در درمان و پیشگیری از بیماری‌ها است، که امیدوارم با مرور این مطالب و یادآوری فواید ورزش بیشتر به آن بپردازید و از فعالیت بدنی غافل نشوید.

اگر بخواهیم اهمیت ورزش را در سلامتی انسان بدانیم خواهیم دید که اثرات مفید فعالیت‌های ورزشی را در پیشگیری- درمان و کنترل بسیاری از نارسایی‌های قلبی و عروقی و تنفسی نشان می‌دهد امروزه که زندگی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.

سلامتی و توانایی جسمانی از نعمت‌های الهی است. انسان همیشه خواهان سلامتی و نشاط است، خوشبختی هر انسان وابسته به نیروی بدن و روحش است.

فصل دوم: نقش ورزش در زندگی

اشاره

اهداف ورزش

1- هدف‌های بهداشتی و تندرستی:

الف) تأمین سلامتی و بهداشت بدن در برابر بیماری‌ها

ب) تأمین شرایط و تقویت بدن

ج) بازسازی بدن به منظور رفع نقایص جسمی و افزایش کارایی

2- هدف های پرورشی و اخلاقی:

الف) پرورش روان و ایجاد زمینه برای استقلال شخصیت

ب) رشد و پرورش رغبت‌های مثبت

ج) خود‌داری از پذیرش افکار و عقاید مسموم و ارشاد و هدایت دیگران

3- هدف های روانی و اجتماعی:

الف) تقویت روان و غلبه بر عادت های بد

ب) رفع عوارض مثل نگرانی- ترس و کناره‌گیری

ج) ایجاد حس رقابت سالم.

د) دست یابی به شادابی و نشاط

نقش ورزش در گذراندن اوقات فراغت

بیشتر جامعه شناسان عقیده دارند که در شرایط زندگی ماشینی ورزش را می‌توان به عنوان وسیله‌ای مطلوب برای تأمین تجدید قوای جسمی و روحی و نشاط و شادابی افراد در نظر گرفت. در پایان دوره نوجوانی باید افراد را به تفریحات سالم و ورزش تشویق کرد.

خانواده هایی که ورزش را در اوقات فراغت فرزندانشان قرار می‌دهند باعث می شود تا شخصیت آن‌ها در مسیر کمال هدایت شود.

تصویر

نقش ورزش در طول عمر

همه ما آرزو داریم‌که همواره تندرست بمانیم و عمری طولانی داشته باشیم. رمز اصلی طولانی شدن زندگی این است، که کاری نکنیم که‌از طول عمرمان کم شود.

این سخن بها ین معنی است، که در زندگی امروزه عادات خوب و پسندیده و سالم را در خود پرورش دهیم و از رفتار‌های غیر اخلاقی بپرهیزیم پس اگر در زندگی خود ورزش و بهداشت را بگنجانیم و دارای ایمان و تقوا باشیم طول عمرمان زیاد می‌شود.

تصویر

نقش ورزش و تأثیر آن در سلامت بدن

ورزش خون بیشتری را به مغز می‌رساند وقتی‌که اکسیژن خون بیشتر شود رفتار و اخلاق افراد نیز بهتر می‌شود. ورزش سطح نمک را در مغز پایین می‌آورد و باعث بهتر شدن کیفیت خواب می‌گردد. ورزش باعث ترشح ماده‌ای به‌نام مرفین می‌شود که باعث نشاط و شادابی افراد خواهد شد. در ضمن ورزش توان بدنی و تقویت عضلات را به‌همراه دارد ورزش باعث تناسب قد و وزن و کاهش چربی‌های مضر در بدن می‌شود.

از طرف دیگر با ورزش کردن بدن مقاومت‌تر می‌شود و از ورود میکروب به آن جلوگیری می‌شود و مواد زائد و مسموم حاصل از غذا‌ها از بدن دفع می‌گردد.

افراد در انواع ورزش‌ها با ابراز احساسات ناخودآگاه تلاش خود را برای تسلط بر موقعیت‌های ناخوشایند انجام می‌دهند. ورزش انسان را قادر می‌سازد تا بر شرایط نامساعد تسلط یابد.

ورزش باعث می‌شود تا تمایلات فردی تحت تأثیر خواسته‌های گروهی قرار گیرد

و افراد کم مهارت و ضعیف حمایت شوند و روابط خوب انسانی رشد می‌یابد و روحیه انصاف و عدالت و ادب و احترام به قوانین در افراد شکل می‌گیرد.

تمرینات سبک و کم فشار ورزشی باعث تقویت سیستم دفاعی بدن می‌شود. این سیستم، بدن را در مقابل بیماری های عفونی محافظت می‌کند. تحقیقات نشان می‌دهد که ورزش مقاومت بدن را در مقابل بیماری‌های بدخیمی مثل سرطان را بالا می‌برد.

بدون شک جسم و روان از هم جدا نیستند که بخوانیم تکتک مورد بررسی قرار دهیم بلکه به هم وابسته‌اند و اگر برای هر قسمت مشکلی پیش آید روی قسمت دیگر هم تأثیر می‌گذارد.

ورزش عاملی است، که می‌تواند جلوی بسیاری از بیماری‌های روحی و جسمی را بگیرد. با تحرک و فعالیت بدنی جسمی سالم و روحی شاد خواهیم داشت و مشکلات روزمره نیز کمتر می‌تواند بر جسم و روان ما مستولی گردد.

ما معتقدیم که ورزش به‌عنوان پدیده‌ای اجتماعی برای دوام جامعه لازم است، چراکه با ورزش، بهداشت جسمی و روحی، شادابی خانواده ها و اجتماع را در پیش خواهیم داشت.

امید است، که ورزش در جامعه ما به صورت یک عادت دائمی مثل غذا خوردن در آید که با آن جلوی بسیاری از امراض گرفته شود و از آنجا که عقل سالم در بدن سالم است، جامعه‌ای سالم را نیز داشته باشیم و جلوی بسیاری از ناهنجاری‌های اجتماعی و اخلاقی را بگیریم.

به امید این‌که روزی ورزشگاه ها جای تمامی زندان های دنیا را بگیرد.

فصل سوم: چگونه به‌وسیله ورزش علائم بیماری را کاهش دهیم؟

اشاره

تصویر

ورزش راهی مناسب برای جلوگیری از بیماریهای قلبی است. زندگی ساکن خطر نارسایی قلبی را به‌همراه دارد. درصورتی که بدن ورزیده تر باشد اکسیژن رسانی از طریق قلب به ارگان های مختلف بهتر انجام می شود.

نکات ورزشی برای سلامت قلب

1- با پزشک خود مشورت کنید.

قبل از این‌که برنامه ورزشی را آغاز کنید، با پزشک خود مشورت کنید تا از محدودیت های جسمی خود آگاهی پیدا کنید. از انجام ورزش هایی که برای شما مضر است، خودداری کنید.

2- ورزش هایی که از آنها لذت می برید را پیدا کنید.

ورزش های زیادی برای افزایش ضربان قلب وجود دارد. شنا، دوچرخه سواری و غیره، همگی ضربان قلب را افزایش می دهد. ورزشی را انتخاب کنید که از آن لذت می برید و می توانید 3 تا 5 ساعت در هفته آن را انجام دهید.

3- پیاده روی کنید.

همه باید حداقل 30 دقیقه در روز پیاده روی کنند. می توانید این میزان پیاده روی را 3 بار به مدت 10 دقیقه یا دوبار به مدت 15 دقیقه انجام دهید.

4- فواید ورزش را به یاد داشته باشید.

ورزش فواید زیادی برای بدن دارد. فعالیت ورزشی بیشتر از سیگار کشیدن و مصرف شکلات استرس را کاهش می دهد.

5- ورزش را در برنامه خود بگنجانید.

ورزشی را انتخاب کنید که می توانید آن‌را در برنامه خود بگنجانید.

6- قدم های کوچک می تواند مفید باشد.

حتما نباید ورزش بسیار حرف های انجام دهید. می توانید با انجام ورزش های ساده

شروع کنید. برای مثال: به‌جای آسانسور از پله استفاده کنید.

7- با دیگران همراه شوید.

به صورت خانوادگی یا با دوستان خود ورزش کنید. ورزش در صورتی که با دیگران انجام شود لذت بخش تر خواهد بود.

8- بدانید که فواید ورزش پایدار نیست.

ورزش درصورتی‌که متوقف شود تاثیر آن نیز از بین می رود. باید به‌صورت مداوم ورزش کنید تا از فواید ورزش بهره مند شوید.

9- افراد لاغر نیز به ورزش احتیاج دارند.

افرادی که اضافه وزن ندارند غالبا در برابر ورزش کردن مقاومت می کنند. اگر چربی نداشته باشید به این معنا نیست که نباید ورزش کنید. همه افراد نیازمند ورزش و افزایش آمادگی جسمانی هستند.

10- ورزش فقط برای افزایش اعتماد به نفس و زیبایی نیست.

بسیاری از افراد تنها ورزش را راهی برای افزایش تناسب اندام می دانند. باید بدانید که ورزش یک راه برای جلوگیری از بیماریها است و طول عمر شما را افزایش میدهد.

چگونه با ورزش علائم بیماری ام اس را کاهش دهیم

انجام دادن ورزش باعث حفظ بهتر قابلیت های مغز و اعصاب در بیماران مبتلا به ام اس می شود. هم‌چنین قسمت های آسیب دیده مغز بیماران مبتلا به ام اس در افرادی که ورزش می کنند کندتر تخریب می شود. ام اس بیماری‌ای مزمن و ناتوان کننده سیستم عصبی است، که با التهاب در هر مکانی از نخاع و مغز مشخص می‌شود.

شیوع بیماری در زنان 3 برابر مردان است. اغلب افراد تصور می‌کنند ابتلا به ام اس به معنای ناتوانی کامل است، و تصویری که از این بیماری در ذهنشان نقش می بندد، فردی روی صندلی چرخدار است، که توانایی حرکت ندارد درحالی‌که بسیاری از بیماران ام اس می‌توانند زندگی عادی خودرا بدون هیچ مشکلی ادامه و با فعالیت‌های

ورزشی توان بدنیشان را افزایش دهند.

تصویر

نقش ورزش در بهبود وضع بیماران ام اس

مبتلایان به بیماری اماس، به‌دلیل نداشتن تعادل حین راه رفتن، لرزش، ناپایداری در راه رفتن، سرگیجه، حرکت های ناگهانی اندام ها، ناهماهنگی بدن و ضعف، ترس از فعالیت دارند و همین امر باعث می‌شود تا مبتلایان را از حضور در عرصه‌های اجتماع باز دارد. اما مطالعاتی که به‌وسیله محققان دانشگاه یوتا منتشر شد، نشان داد بیمارانی که در برنامه‌های ورزشی ایروبیک شرکت می‌کنند، نسبت به بیماران دیگر، سطح آمادگی جسمانی، قلبی و عروقی بیشتری دارند و کمتر احساس خستگی می‌کنند و نگرش مثبت و مشارکت بیشتری در فعالیت‌های اجتماعی دارند بنابراین می‌توان گفت ورزش نقش مهمی در درمان و بهبود و حفظ ظرفیت، عملکرد و توانایی بیماران ام اس دارد. همچنین ورزش میتواند به تخفیف علائم بیماری اماس کمک کند. اما بسیار مهم است، که برای موفق شدن، احتیاط های لازم را در یک برنامه ی ورزشی در نظر بگیرید.

مشورت با پزشک را فراموش نکنید

دقت کنید قبل از اقدام به ورزش ابتدا با پزشک خود درخصوص نوع ورزشی که مناسب شما است و انواعی از ورزش که باید از آن اجتناب کنید، درمورد شدت فعالیتی

که باید داشته باشید و هم‌چنین درباره ی دوره و مدت زمانی که باید ورزش کنید و در مورد محدودیت‌های فیزیکی شما مشورت کنید.

علاوه بر پزشکان با مراجعه به سایر متخصصان مانند فیزیوتراپ می تواند با توجه به نیاز شما نوع ورزشی که مناسب شما باشد را طراحی کند. در این صورت ورزشی که متناسب با علائم بالینی، شکل بدن، نیروی بدنی و سلامت کلی شماست، انجام می شود.

نکات مهم در هنگام انجام دادن تمرینات ورزشی

• همیشه قبل از شروع ورزش با نرمش مناسب بدن را گرم کنید و پساز ورزش نیز با نرمش آرام بدن را سرد کنید.

• به‌آرامی پیش بروید. مثلا اگر قرار است، که 30 دقیقه ورزش کنید، با جلسات 10 دقیقه ای شروع کنید و به ‌تدریج آن را افزایش دهید.

• در یک محیط امن ورزش کنید. از ورزش در سطوح لغزنده اجتناب کنید، در نور کم ورزش نکنید، قالیچه ها را کنار بگذارید و هر چیزی که ممکن است، خطری در حین ورزش برای شما ایجاد کند را دور کنید.

• اگر در تعادل مشکل دارید، هنگام ورزش به یک نرده یا تکیه گاه تکیه کنید.

• هر زمانی که احساس کردید حالتان خوب نیست و یا ممکن است، آسیب ببینید ورزش را متوقف کنید.

• فعالیتی را انتخاب کنید که برای شما جالب باشد و از انجام دادن آن لذت ببرید.

تصویر

تصویر

اهمیت کنترل دمای بدن

تصویر

برخی از افراد مبتلا به اماس به گرما حساس هستند. به این معنا که در مواقعی که بدن گرم می شود و دمای آن افزایش می یابد علائم بیماری دوباره پدیدار شده و یا بدتر میشوند. در هنگام ورزش دمای بدن افزایش می یابد. به‌همین دلیل سعی کنید تا به نکات زیر دقت کنید.

• در ساعات گرم روز، ورزش نکنید و از ورزش در ساعات10 صبح تا 3 بعد از ظهر خودداری کنید. اگر بیرون از منزل ورزش می کنید، سعی کنید صبح‌ها و یا عصرها ورزش کنید.

• مقدار زیادی مایعات خنک بنوشید.

• مراقب حالت های بدن خود باشید. اگر دچار علائمی شدید که قبل از ورزش آن‌ها را نداشتید، آرام‌تر ورزش کنید و یا ورزش را متوقف کنید تا بدنتان خنک شود.

تمرینات استقامتی(هوازی)

در بیمار مبتلا به اماس، آگاهی از توان هوازی می‌تواند در تهیه برنامه‌ای برای تمرین‌های ورزشی مرتب و افزایش فعالیت فیزیکی موثر باشد. هدف اولیه، در نظر گرفتن تمرین‌های استقامتی برای مبتلایان به ام اس، افزایش عملکرد فیزیکی و بهبود وضعیت سلامت است. کار با دوچرخه ثابت، راه رفتن و تمرین‌های هوازی با شدت کم روی صندلی یا در آب، انتخاب‌هایی خوب هستند که با توجه به علاقه شخصی فرد و نوع و میزان مشکلات فیزیکی او انتخاب می‌شوند. بهترین ورزش برای بیمارانی که سن بالایی دارند و دچار نقایص حسی پا هستند، تمرین‌های هوازی در آب است. بهتر است، این تمرین‌ها با شدت کم شروع و از یک صندلی برای حفظ تعادل هنگام ورزش استفاده شود. زیرا با توجه به این‌که یکی از علایم بیماری مشکلات تعادلی است؛ با وجود صندلی و یک تکیه‌گاه در کنار فرد بیمار احساس امنیت بیشتری دارد.

تصویر

ورزش در آب

با وجودی‌که به ورزش در آب در قسمت تمرینات استقامتی اشاره شد، اما با توجه به اهمیت آن برای بیماران اماس به صورت جداگانه به آن می‌پردازیم.

اگرچه ورزش در آب آن چه را که تخریب شده و از دست رفته باز نمی‌گرداند، ولی به علت خصوصیات درمانی آب، قدرت استقامت و هم آهنگی فرد مبتلا را بهبود می‌بخشد. ورزش در آب یک محیط شناور و بی‌خطر برای این دسته از افراد ایجاد می‌کند. آب گرم 80 تا 84 درجه فارنهایت (30 تا 31 درجه سانتی‌گراد) از سفتی عضلات می‌کاهد و این اجازه حرکت آسان‌تر را به بیمار می‌دهد. کار کردن در محیطی که آب تا سینه باشد باعث می‌شود، که به‌علت شناوری بدن وزن کمتری را متحمل شود و این موضوع باعث کاهش سفتی در ساق پاها گردیده و به راه رفتن کمک می کند. عدم فعالیت سریع منجر به از دست دادن تناسب بدن می‌گردد که با تکرار تمرین‌ها در آب، آمادگی جسمانی و هم‌آهنگی حرکات بدن بهبود می‌یابد.

تصویر

تمرینات قدرتی

تصویر

ضعف عضلانی، از شایع‌ترین علایم بیماری اماس است، و معمولا جزو علایم اولیه ذکر می‌شود. حداقل نیمی از افراد مبتلا، خستگی عضلانی را که پدیده خستگی حرکتی است، تجربه کرد‌ه‌اند. این ضعف عملکرد بیمار را تحت تاثیر قرارمی‌دهد. به طور معمول پس از گذشت مدت زمانی، فرد به دلیل اینکه میزان خستگی بعد از انجام دادن کارها افزایش می‌یابد، در انجام فعالیت‌هایی مانند راه رفتن، بلندشدن از صندلی یا بالارفتن از پله‌ها دچار مشکل می‌شود. گرچه افزایش قدرت به خودی خود در تغییر فرایند بیماری تاثیری ندارد اما تمرین‌های قدرتی می‌تواند از آتروفی عضلانی جلوگیری کند و ضعف حرکتی آن‌ها را کاهش دهد. به‌طور کلی تمرین‌های قدرتی در گروه‌های بزرگ عضلانی در 2 یا 3 روز غیرمتوالی در 3 ست با تکرارهای 10 تا 15، می‌توانند موثر باشند.

تمرین‌های انعطاف‌پذیری

تصویر

بهتر است، حداکثر زمان حرکت‌های کششی در این گروه بیماران 30 تا 60 ثانیه باشد و 3 تا 5 بار تکرار شود. البته گاهی انجام دادن حرکت‌های کششی در بیماران دچار گرفتگی عضلانی، به زمان بیشتری نیاز دارد. در چنین شرایطی یک حرکت کششی باید به‌مدت 20 دقیقه تا یک ساعت اما با شدت کم انجام شود.

در پایان نکته ی مهم این است، که بیش از حد به ورزش نپردازید، فعالیت‌های ورزشی در بیماران مبتلا به اماس باید با احتیاط انجام گیرد و حرکات کششی موجب آسیب نشود. اگر در ورزش افراط کنید ممکن است، موجب کشیدگی عضلات و آسیب به سیستم عضلانی شوید. افزایش درد در عضلات منجر به خستگی بی شاز حد و وارد شدن استرس به بدن و ذهن می شود. باز هم تاکید می‌شود قبل از آغاز برنامه ی ورزشی با پزشک خود مشورت کنید.

نقش ورزش در بیماران کلیوی

با ورزش می‌توان از بروز بیماری‌هایی که منجر به نارسایی کلیه می‌شود، جلوگیری کرد.

در جوامع امروزی، نارسایی کلیه از بیماری‌های شایع است. بیماری فشار خون و دیابت از مهم‌ترین بیماری‌های تأثیرگذار روی نارسایی کلیه هستند که با ورزش می‌توان از بروز این بیماری‌ها و در نهایت نارسایی کلیه جلوگیری کرد.

نارسایی کلیه نوعی اختلال بالینی است، و در اثر عامل‌های بیماری زای گوناگون، از جمله فشار خون و دیابت، نفریت گلومرولی، انسداد شریان کلیوی و نارسایی قلبی ایجاد می‌شود. نقش ورزش به منظور پیشگیری از بیماری‌های کلیوی به‌طور غیرمستقیم و آثار مثبتی که بر فشار خون، دیابت و جلوگیری از انسداد شریان کلیوی دارد، تأیید شده است. به هرحال، محققان به نقش ورزش پس از نارسایی کلیه نیز توجه داشته اند. برای روشن شدن این مطلب ابتدا به بیماری نارسایی کلیه و علت آن با توجه به بیماری دیابت، فشار خون و چربی خون و درمان و یا کنترل این بیماری‌ها با ورزش می‌پردازیم.

تصویر

دیالیز و ورزش

اشاره

تصویر

به رغم اینکه با ورزش می‌توان از روند بیماری‌هایی که منجر به نارسایی کلیه می‌شوند جلوگیری کرد اما گاهی وخامت بیماری به‌حدی است، که تاثیرات غیرقابل جبرانی برروی کلیه می‌گذارد و بیمار یا باید پیوند کلیه انجام دهد و یا دیالیز را انتخاب کند. ورزش در بیماران دیالیزی نیاز به رعایت نکات مهمی زیر نظر پزشک هست.

توصیه‌های مهم برای ورزشکاران دیالیزی

اشاره

اگرچه انجام ورزش روی کلیه‌هایی که دچار نارسایی غیر قابل جبران شده‌اند، تأثیر چندانی ندارد، اما آثار مفیدی روی سلامت قلب و عروق، سیستم اسکلتی- عضلانی، سوخت و ساز و سیستم دفاعی بدن دارد. انجام تمرین های ورزشی در بهبودی بیماران دیالیزی موثر است، اما مبتلایان به بیماری های کلیوی ممکن است، دچار ضعف عضلانی و خستگی بیش از حد باشند که این مشکل با تجویز یک نسخه ورزشی مناسب برای کنترل و بهبودی بیماری های کلیوی قابل حل است. به هرحال نکات مهمی درباره‌ی ورزش در بیماران دیالیزی وجود دارد که باید قبل از ورزش و در هنگام تمرینات به آن دقت شود.

اندازه گیری سطح پلاسمای خون

گاهی افزایش سطح پتاسیم پلاسما پس از انجام برخی تمرینات ورزشی پیش می‌آید که می‌تواند باعث اختلالات قلبی شود. البته احتمال هیپرکالمی(افزایش پتاسیم خون) پس از ورزش‌های هوازی کم است.

اندازه‌گیری فشار خون

از آن جایی که گاهی شاهد افزایش فشار خون هنگام ورزش هستیم باید قبل از انجام تمرینات ورزشی آن‌را اندازه‌گیری کرد درصورتی‌که فشار خون سیستولی و دیاستولی به ترتیب بالاتر از 200 و 120 میلی‌متر جیوه باشد، باید از ورزش خودداری کنند.

کاهش شدت تمرینات و جلوگیری از کم آبی

در صورتی‌که شدت و حجم ورزش بالا باشد، فرد آب بسیاری را از دست می‌دهد و امکان دارد، دچار دهیدراسیون شود که می‌تواند عواقب منفی را به‌دنبال داشته باشد، باید دقت کرد تا آب از دست رفته جایگزین شود تا خطر کم آبی (دهیدراسیون)

کاهش یابد.

زمان مناسب برای ورزش

به طور کلی، شاید روز قبل از دیالیز برای ورزش مناسب نباشد، چون احتمال بی‌ثباتی بیمار بیش‌تر است. بنابراین، فعالیت‌های ورزشی در روز دیالیز و بعد از آن توصیه شده است.

ورزش‌های هوازی بهترین انتخاب

با توجه به آن چه گفته شد، به‌نظر می‌رسد، فعالیت‌های هوازی با شدت سبک و متوسط مانند پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری (ثابت و متحرک ) از جمله، فعالیت‌های هوازی قابل قبولی هستند که افراد دیالیزی می‌توانند انجام دهند. مدت تمرین می‌تواند، از زمان کم شروع شود، سپس به‌تدریج تا 20 دقیقه در هر جلسه افزایش یابد. ورزش‌های هوازی ضمن این‌که می‌توانند، در پیشگیری یا کنترل بیماری کلیوی عامل مهمی باشند، می‌توانند برای بیماران دیالیزی نیز سودمند باشند و ضمن افزایش کیفیت زندگی این افراد، آثار دیالیز را افزایش دهند. به‌هرحال، انجام ورزش در بیماران دیالیزی، مستلزم کنترل پزشکی دقیق از جمله فشار خون و پتاسیم پلاسما است.

تصویر

طبق نظریه متخصان کلیه و مجاری ادراری روزانه 20 تا 30 دقیقه ورزش منظم و هوازی مانند دوچرخه‌سواری، شنا، پیاده‌روی و ایروبیک می‌تواند، در بهبود عملکرد

کلیه‌ها نقش مهمی را ایفا کند. زیرا ورزش باعث می‌شود که مایعات بیشتری مصرف کنیم و این مصرف بیشتر مایعات در عملکرد کلیه‌ها تاثیرگذار است. همچنین با توجه به این که ورزش باعث گردش خون بیشتر در کلیه ها می‌شود، آن ها را از خطر ابتلا به بیماری‌های کلیوی مصون می‌دارد. باید توجه کرد که منظور از ورزش، ورزش منظم و روزانه است، و ورزش های سنگینی که فقط یک روز در هفته انجام شود و روزانه تکرار نشود، از نظر پزشکی در بهبود عملکرد کلیه‌ها تاثیری ندارد.

دوچرخه سواری بهترین ورزش برای بیماران کلیوی

تصویر

محققان دریافتند که ورزش از مشکلات قلبی بیماران کلیوی می کاهد، آنها دوچرخه سواری را برای این بیماری پیشنهاد کرده اند.

محققان دریافتند که ورزش از مشکلات قلبی بیماران کلیوی می کاهد، آنها دوچرخه سواری را برای این بیماری پیشنهاد کرده اند.

بیماری کلیه حدودا برای 8 درصد از افراد جامعه پیش می آید و به‌دلیل افزایش چاقی مفرط دیابت و فشار خون، این بیماری نیز در حال افزایش است.

مسئله شگفت آور این است، که بیماران دیالیزی بیشتر به دلیل مشکلات قلبی می میرند تا مشکلات کلیوی این افراد 100 درصد بیشتر از افراد عادی در معرض حملات قلبی قرار دارند. متاسفانه، روش های سنتی برای کاهش بیماری های قلبی مانند کنترل تغذیه، کاهش کلسترول و کنترل دیابت به طور کامل موثر نیستند.

در تحقیقات جدید تاثیرات و فواید ورزش بر سلامت قلب 130 بیمار کلیوی مورد

بررسی قرار گرفت. این تحقیقات نشان داد که ورزش همراه با دیالیز مشکلی به‌وجود نمی آورد و می تواند کیفیت زندگی و سلامت قلب را افزایش دهد.

مسئله ای که درباره بیماران کلیوی وجود دارد، این است که آنها علاوه بر مشکلات کلیه، قلب های آسیب دیده و ضعیفی دارند که نیاز به درمانهایی برای کاهش حملات قلبی به‌وجود می آورد. بیماران کلیوی 3 بار در هفته به مدت 4 ساعت دیالیز انجام می دهند. ما در این زمان سعی می کنیم که آن ها را به انجام ورزش تشویق کنیم. دوچرخه سواری بهترین نوع ورزش برای این بیماران است. در این ورزش بیشتر عضلات به‌کار گرفته می شود و مشکلی برای درمان آن ها ایجاد نمی شود. بنابراین ما از آنها می خواهیم که در طول هر جلسه دیالیز نیم ساعت دوچرخه بزنند. همه می دانند که ورزش خوب است. با این وجود بیمارانی که 3 بار در هفته به مدت طولانی دیالیز می کنند، به ورزش کردن فکر نمی کنند. بنابراین ما سعی می کنیم به این افراد برنامه ورزشی بدهیم تا احساس بهتری داشته باشند، بیشتر زندگی کنند و خطر بیماری قلبی را کاهش دهند.

سنگهای کلیه را با ورزش خرد کنید

به همه افراد توصیه می شود برای جلوگیری از سنگ سازی کلیه های خود در منزل نرمش های خاصی انجام دهند. البته این نرمش ها برای ورزشکاران نیز ضرورت دارد. ابتدا روی زمین دراز کشیده و دستهای خودرا صاف و کشیده در بالای سرتان قرار بدهید. سپس غلت زده و از یک پهلو بهروی شکم خوابیده و این کار را در جهت مخالف نیز تکرار کنید.

البته این غلت می تواند کامل نباشد تا فرد دچار سرگیجه نشود. چنین نرمش هایی برای همه افراد و به‌ویژه بیماران سنگ ساز مفید است، و ادامه این کار باعث میشود، رسوبات بیشتری از کلیه ها دفع شود. در ورزش های دیگری مانند شنا کردن در آب ژیمناستیک، یوگا، پیلاتس و هر ورزشی که شکم با زمین تماس دارد، همین خاصیت وجود دارد.

تصویر

نکته جالب توجه دیگر درباره فواید نماز خواندن است. افرادی که نماز مستحبی بیشتری میخوانند و سجده ها و رکوع های طولانی‌تری دارند، کمتر دچار سنگ سازی کلیه ها می شوند. این موضوع برای قرار گرفتن فرد در حالت خاصی است، که باعث خروج آسان رسوبات از کلیه ها می شود. دفع سنگ های کلیه روش های مختلفی دارد و دفع اندازه های بزرگ حتما باید به روش های کلینیکی و پزشکی صورت گیرد.

سنگهای کلیه ممکن است، انسدادی یا غیر انسدادی باشند. اگر سنگی انسداد ایجاد کند، معمولا با درد بسیار زیادی همراه خواهد بود. درباره سنگ های کوچک تر زمانی که اندازه آن حدود شش تا هفت میلیمتر است، غلت زدن روی زمین به دفع سنگ کمک می کند. تاکید می کنم هنگام دفع این‌گونه سنگ ها از مسکن هایی که مخدر دارند یا شل کننده عضلات هستند استفاده نکنید. این قرص ها باعث به تعویق افتادن دفع سنگ می شوند. ناگفته نماند برای درمان سنگ هایی که در حالب قرار می گیرند طناب زدن نیز راهکار مناسبی است. اگر افراد سالم و بیمار به همه توصیه هایی که تاکنون گفته شده توجه ویژه ای داشته باشند، دیگر کسی از درد سنگ کلیه رنج نمی برد و متحمل هزینه های درمانی گزاف نخواهد شد.

تصویر

منابع