فهرستگان نسخه های خطی ایران فنخا جلد 7 تجوهر - ترتیل
ghaemiyeh.com
ghaemiyeh.com
فهرست نويسي پيش از انتشار کتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران
سرشناسه: درايتي، مصطفي، 1334 - گردآورنده
عنوان و نام پدیدآور: فهرستگان نسخه هاي خطي ايران (فخنا) / به کوشش مصطفي درايتي.
مشخصات نشر: تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران- 1391 -
مشخصات ظاهري: ج
فروست: نسخه شناسي؛ 1
شابک: دوره: 978-964-466-271-9؛ 978-964-446-278-8
وضعيت فهرست نويسي: فیپا
مندرجات: ج 7: تجوهر - ترتيل
موضوع: نسخه هاي خطي -- ايران -- فهرستگان ها
شناسه افزودها: سازمان اسناد و کتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران
رده بندي کنگره: 1391 36د9الف/ 6620 Z
رده بندي ديويي: 31/ 011
شماره کتابشناسي ملي: 2596708
فهرست نويسي پيش از انتشار کتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران
سرشناسه: درايتي، مصطفي، 1334 - گردآورنده
عنوان و نام پدیدآور: فهرستگان نسخه هاي خطي ايران (فخنا) / به کوشش مصطفي درايتي.
مشخصات نشر: تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران- 1391 -
مشخصات ظاهري: ج
فروست: نسخه شناسي؛ 1
شابک: دوره: 978-964-466-271-9؛ 978-964-446-278-8
وضعيت فهرست نويسي: فیپا
مندرجات: ج 7: تجوهر - ترتيل
موضوع: نسخه هاي خطي -- ايران -- فهرستگان ها
شناسه افزودها: سازمان اسناد و کتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران
رده بندي کنگره: 1391 36د9الف/ 6620 Z
رده بندي ديويي: 31/ 011
شماره کتابشناسي ملي: 2596708
فهرستگان نسخه هاي خطي ايران (فنخا)
جلد هفتم: تجوهر - ترتيل
به کوشش: مصطفي درايتي
فهرستگان نسخه هاي خطي ايران (فنخا)
مولف: مصطفي درايتي|Delay alimostafa@yahoo.com
ويراستار: دکتر مجتبي درايتي
چاپ اول: 1391
ناشر: سازمان اسناد و کتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران
شمارگان: 1000 نسخه
مديريت هماهنگي: عباسعلي عليزاده يزدي
مديريت فني و کامپيوتر: مهندس امين رشيدي، مهندس محبوبه درايتي
آماده سازي اطلاعات: علي عليزاده يزدي، حسين متدين طوسي تقي چيت ساز يزدي، ابراهيم ملکي، عباسعلي عليزاده يزدي
تايپ و تصحيح: طاهره موسوي فر، سميرا عابد پور، مليحه فولادي، مليحه اسلامي
طرح روي جلد: برگرفته از جلد نسخه خطي کليات سعدي دوره صفوي با شماره ثبت 19165 کتابخانه ملي
خوشنويسي روي جلد: مهدي فلاح
صفحه آرايي: مهندس محبوبه درايتي
ناطر چاپ: نصرت ا... امير آبادي
چاپ و صحافي: قلم قم
نشاني: تهران بزرگراه شهيد حقاني (غرب به شرق)، بعد از ايستگاه مترو، بلوار کتابخانه ملي
تلفن فروشگاه: 81623318- 81623315-88941946 دورنگار: 88947496
وبگاه : www. nlai.ir | پست الکترونيک انتشارات: Publication@nlai.ir
الفهرس الموحّد
للمخطوطات الايرانية
المجلد السابع
تجوهر - ترتيل
اعداد:
مصطفى الدرايتي
آتشی: مجموعه آقای سید علی آتشی در یزد
آثار ملی: کتابخانه آثار ملی کاشان
آغاز: برابر آغاز برابر نمونه کتاب
آغاز و انجام: برابر: آغاز و انجام: برابر نمونه کتاب
احتمالاً غیر همانند: در مورد نسخه های فاقد مؤلف به کار رفته است که نام مشترک دارند و ما به احتمال آنها را متفاوت می دانیم.
احتمالاً همانند: در مورد نسخه های فاقد مؤلف به کار رفته که نام مشترک دارند ولی ما احتمال می دهیم الله برخی از آنها یک اثر است ولی مطمئن نیستیم.
احتمالا بعضا همانند: در مورد نسخه هایی به کار رفته که نام مؤلف آنها معلوم نیست ولی نام مشترک دارند و تعدادی نسخه به این نام معرفی شده است و برخی از آنها احتمال می رود یک کتاب باشند ولی مطمئن نیستیم
ادبیات: با نام شهر تهران: کتابخانه دانشکده ادبیات دانشگاه تهران؛ با نام شهر مشهد کتابخانه دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد؛ با نام شهر اصفهان دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان
اصغر زاده: مجموعه اصغر زاده
الفبائی: فهرست الفبائی نسخه های خطی کتابخانه آستان قدس رضوی
الهیات: با نام شهر تهران کتابخانه دانشکده الهیات دانشگاه تهران؛ با نام شهر مشهد: دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد.
امام جمعه: کتابخانه امام جمعه زنجان
امام صادق: مدرسه امام صادق چالوس و مدرسه امام صادق قزوین و کتابخانه مؤسسه امام صادق قم و کتابخانه حوزه علمیه امام صادق اردکان یزد. که هر کدام با قرینه نام شهر قبل از آن قابل تشخیص است.
امام عصر: کتابخانه مدرسه امام عصر شیراز
امام هادی: کتابخانه عمومی امام هادی در مشهد
امیر کبیر: کتابخانه امیر کبیر در باغشاه فین
امیرالمؤمنین: کتابخانه امیر المؤمنین بشرویه
انجام: برابر: انجام: برابر نمونه کتاب
اندازه: اندازه صفحه
اوراق عتیق: مجموعه ای به همین نام که به کوشش محمد حسین حکیم از طریق کتابخانه مجلس شورای اسلامی منتشر شده است.
اهدانی ف: فهرست نسخه های خطی اهدائی رهبری به آستان قدس رضوی، تالیف رضا استادی
اهدانی رهبر: مجموعه فهارس نسخه های خطی اهدائی رهبری به آستان قدس رضوی که چندین جلد آن منتشر شده است.
بی تا: بدون تاریخ کتابت
بی کا: بدون كاتب.
پ: پشت
تا: تاریخ کتابت.
جا: محل کتابت.
چهل ستون: مدرسه چهل ستون تهران
حجتیه: کتابخانه مدرسه حجتیه
حججی: کتابخانه آیه الله حججی نجف آباد
حقوق: دانشکده حقوق دانشگاه تهران
حوزه علمیه: حوزه علمیه آشتیان
خاتم الانبیاء: کتابخانه مدرسه خاتم الانبیاء (صدر) بابل
دائره المعارف: کتابخانه مرکز دائره المعارف بزرگ سلامی
دار الحدیث: کتابخانه مرکز دار الحدیث در قم
دانشگاه: کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
د.ث: به معنای دفتر ثبت کتابخانه مجلس شورای اسلامی است.
دهگان: مجموعه ابراهیم دهگان اراک.
دیانی: کتابخانه شیخ محمد علی دیانی بیرجند
ذكاء، يحيى: مجموعه ذكاء يحيى
ر: رو
رایانه: رایانه کتابخانه ملی ایران و کتابخانه آستان قدس رضوی و در مواردی کتابخانه مسجد گوهر شاد. لازم له به ذکر است که شماره بعد از آن در مورد کتابخانه ملی غیر قابل پیگیری است و منظور شماره صفحاتی است که متن پیاده شده فایل آن می باشد که در اختیار ماست و برای کنترل کار خود ما می باشد.
رضوی: کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی
روضاتی: مجموعه شخصی سید احمد روضاتی
سپهسالار: کتابخانه مدرسه عالی شهید مطهری (سپهسالار)
سریزدی: کتابخانه مسجد حظیره (سریزدی)
سعید نفیسی: نسخه های خطی مرحوم سعید نفیسی
سم: سانتیمتر
سناف: فهرست نسخه های خطی کتابخانه مجلس سنا که مجموعه آن به کتابخانه مجلس شورای اسلامی منتقل شده است.
سلطنتی: کتابخانه کاخ گلستان (سلطنتی)
شاهچراغ: کتابخانه آستانه حضرت شاهچراغ شیراز
شیخ علی حیدر: مکتبه شیخ علی حیدر (مزید)، این مجموعه شخصی که ظاهرا هنگام جنگ کویت توسط صاحب آن از کویت به ایران منتقل شده بود. ابتدا در قم نگهداری میشد و بعد دچار مشکلاتی شد. و معلوم نبود در چه محلی نگهداری میشود. آخرین اطلاع این است که این مجموعه به شهر مشهد و به آستان قدس رضوی انتقال یافته است و ضمن مجموعه اهدائی رهبری نگهداری می شود.
ص: صفحه
صادقیه: کتابخانه مدرسه فتحعلی بیگ (صادقیه) دامغان
طبسی: کتابخانه طبسی حائری در قم
عبد العظیم: آستان مقدس حضرت عبدالعظیم در شهر ری
عکسی: این تعبیر در دو جا به کار رفته است: یکی در کنار شماره برخی از نسخه ها که به معنای آن است که نسخه عکسی است و باید برای یافتن نسخه در کتابخانه معرفی شده، به عکسی بودن توجه شود؛ و دوم در معرفی مأخذ است که منظور فهرست عکسی آن کتابخانه می باشد.
علامه طباطبائی: کتابخانه علامه طباطبائی شیراز که نام شیراز در قبل از آن آمده است.
علامه طباطبائی: مکتبه علامه طباطبائی قم که نام شهر قم در قبل از آن آمده است.
علوم پزشکی: کتابخانه دانشگاه علوم پزشکی تهران
عمومی ساری: کتابخانه عمومی ساری
عمومی: با کلمه قبل سمنان کتابخانه عمومی سمنان
عمومی: با کلمه قبل مراغه کتابخانه عمومی مراغه
غیر همانند: در مورد نسخه هایی که نام آنها یکی است. ته ولی نسخه ها متفاوت است و به دلیل صرفه جویی و جلوگیری از تکرار نام مکرر آنها حذف شده است.
ف: این رمز در مورد مأخذ به کار رفته است و هنگامی که برای یک کتابخانه فهرستی به نام همان کتابخانه به صورت مستقل منتشر شده باشد، نام مأخذ آن با رمز اف به معنای فهرست به کار رفته است و اگر نام ماخذ با نام کتابخانه متفاوت باشد، نام مأخذ ذکر شده است.
فاضل: کتابخانه آیه الله فاضل خوانساری
فاضل قائینی: کتابخانه فاضل قائینی قم
فرهاد معتمد: مجموعه فرهاد معتمد
فرهنگ و هنر: کتابخانه فرهنگ و هنر مشهد
فرهنگ و ارشاد: کتابخانه فرهنگ و ارشاد اسلامی کاشان
فیاض: مجموعه دکتر علی اکبر فیاض
فيضيه: کتابخانه مدرسه فیضیه قم
فیلم ها: فهرست فیلم های کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
قاضی طباطبائی: مجموعه محمد علی قاضی طباطبائی تبریز
قمر بنی هاشم: کتابخانه قمر بنی هاشم دامغان
کا: کاتب
كاتب = مؤلف: نسخه به خط مؤلف است.
کاظمینی: کتابخانه میرزا محمد کاظمینی
گ: برگ
گلپایگانی: کتابخانه عمومی حضرت آیه الله العظمی گلپایگانی
گوهر شاد: کتابخانه مسجد جامع گوهر شاد.
مجلس: کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی
محدث ارموی مخ: فهرست مجموعه نسخه های خطی محدث ارموی، مخطوط
محمد هلال: کتابخانه امامزاده محمد هلال آران کاشان، مخطوط.
مختصرف: فهرست مختصر نسخه های خطی مجلس شورای اسلامی که در سال 1387 منتشر شده است.
مخ: به معنای مخطوط بودن فهرست می باشد.
مدارک فرهنگی: سازمان مدارک فرهنگی انقلاب
مدرسه غرب: کتابخانه مدرسه غرب همدان
مدرسی: کتابخانه سید محمد مدرسی در یزد
مرعشی: کتابخانه عمومی آیه الله العظمی مرعشی نجفی
مرکز احیاء: مرکز احیاء میراث اسلامی، قم.
مرکز مطالعات: کتابخانه پژوهشگاه علوم و تحقیقات اسلامی قم
مروی: کتابخانه مدرسه مروی تهران
مسجد اعظم: کتابخانه مسجد اعظم قم
مطالعات فرهنگی: کتابخانه (پژوهشگاه) مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی
معصومیه: آستان مقدسه حضرت معصومه علیها سلام
مفتاح: مجموعه محمد حسین مفتاح
ملک: کتابخانه ملک
ملی: با نام قبلی تهران: کتابخانه ملی ایران؛ با نام قبلی شیراز کتابخانه ملی شیراز با نام قبلی تبریز کتابخانه ملی تبریز
مهدوی: مجموعه دکتر اصغر مهدوی
موزه ملی: کتابخانه موزه ملی ایران ( موزه ایران باستان)
مؤسسه آیه الله بروجردی: مؤسسه حضرت آیه الله العظمی بروجردی
مولوی: عبد المجيد مولوی (قسمتی از این مجموعه به کتابخانه دانشکده الهیات دانشگاه فردسی مشهد منتقل شده است).
مینوی: مجتبی مینوی
نجومی: مجموعه سید مرتضی نجومی
نسخه پژوهی: مجموعه ای با همین عنوان که چند شماره از آن از طرف کتابخانه مجلس شورای اسلامی و به کوشش ابوالفضل حافظیان منتشر شده است.
نشریه: نشریه کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
نک: این علامت به معنای نگاه کنید می باشد و در موارد ارجاع به کار رفته است. ارجاع دو گونه است. گاهی عنوان ارجاع داده شده کلا در جای دیگری که راهنمایی شده ثبت شده است و گاهی قسمتی از عنوان ارجاعی در محل دیگری ثبت شده است که در واقع به معنای «نیز نگاه کنید» می باشد.
نواب: کتابخانه مدرسه نواب مشهد
نمازی: کتابخانه مدرسه نمازی خوی
نور بخش: کتابخانه نوربخش (خانقاه نعمت اللهی تهران)
وابسته به: این اصطلاح در جایی به کار رفته که کتاب معرفی شده به اثری دیگر وابسته است و بیشتر در مورد شرح ها، حاشیه ها، تعلیقه ها، منتخب ها، مختصرها، گزیده ها و ترجمه ها به کار رفته است و نام کامل اثر اصلی، همراه با نام مؤلف آن معرفی شده است و در صورت نیاز می توانید به اثر اصلی مراجعه کنید.
وزیری: کتابخانه وزیری یزد
همانند: این کلمه در جایی به کار رفته که اثر معرفی شده فاقد نام مؤلف است و چند نسخه از آن در کشور وجود دارد و به معنای آن است که نسخه ها یک اثر است.
در آوانگاري عناوين كتاب ها چند نكته هست كه بايد
يادآوري شود:
1- در آوانگاري فقط حروفي كه تلفظ مي شوند، ضبطمي گردند. مثال: آداب الشريعه =ādāb-oš šarī‘a
2- عنوان كتاب هاي فارسي با تلفظ فارسي و عنوان
كتاب هاي عربي با تلفظ عربي آوانگاري شده اند.
مثال: آداب صوفيه = ādāb-e sūfīye
آداب الصوفيه = ādāb-uṣ ṣūfīya
3- كلمات و تركيباتي كه از زبانهاي ديگر (از جمله
عربي) به فارسي وارد گرديده، با تلفظ متداول در فارسي
ضبط شده است.
مثال: اسطرلاب =ostorlāb
ابواب الجنان= abvāb-ol jenān
4- چون در آوانگاري مقصود فقط نشان دادن تلفظ
كلمات است، حروف اول عناوين مانند ديگر حروف
كوچك نوشته شده است.
5- براي آوانگاري كلماتي كه بارها تكرار شده اند، از
اختصار استفاده شده است.
تصویر
الف- آوانگاري كلمات و تركيبات فارسي
1- مصوت ها:
تصویر
2- صامت ها:
تصویر
ب- آوانگاري كلمات و تركيبات عربي
1- مصوت ها:
تصویر
2- صامت ها:
تصویر
tajawhur-ul ajsäm al-hayüla wa-ş şüra (r-un fi) = juz-un lā-yatajazzi ar-r-ul manşüriyya
دشتکی شیرازی منصور بن صدرالدین محمد، 948 قمری
(daštaki šīrāzi, mansür ebn-e sadr-od-din mohammad (- 1542
وی این رساله را در توضیح و بیان سخنان پدرش در رساله ای که در این موضوع با شیوه ای دور از روش مشهور ساخته و با آرای مشهور مخالفت داشته پرداخته است. شامل یک »مقدمه» و سه «مقاله»: مقدمه در تعریف جسم، نفس، هیولا و صورت و رابطه و ترکیب این دو؛ مقاله 1. در تحریر محل دعوی و در چهار «فصل»؛ 1) ترکیب جسم از اجزای تجزیه ناپذیر و هیولا و صورت را انکار کرده و معتقد شده که جسم قابلیت تقسیم تا بی نهایت را داراست، 2) به اختصار به اقسام جسم پرداخته است. 3) به تبیین دیدگاه استاد خویش پیرامون مرکبات تامه پرداخته، 4) در باره جواز جدایی نفس از بدن و انکار تجرد نفس به معنای مشهور پرداخته و دیدگاه استاد خود را تبیین می کند؛ مقاله 2. بیان سبب طرح نظریه ترکیب اتحادی بین هیولی و صورت از طرف پدر مؤلف در سه «فصل»: 1) علل گرایش پدرش به ترکیب اتحادی هیولا و صورت، 2) علل گرایش استاد وی به عدم بقای عناصر در مرکبات؛ مقاله 3. دارای سه «فصل» است و فصل سوم آن دارای چهار «مطلب» و عمده مطالب آن عبارت است از دیدگاه های گوناگون در باب ماهیت نفس، تحلیل ادله تجرد و عدم تجرد نفس و بررسی دیدگاه پدرش ملاصدرا در طبیعیات اسفار از این قسمت رساله بدون ذکر نام نقل قول می کند.
آغاز: اللهم ايدنا لتقرير ما اتی به سیدنا محمد سيد الورى عليه و آله العرفاء السلام .... و بعد فان الفقير الحقير غياث المشهور بمنصور يقول ان ابی و سیدی اب الاباء ... اتي بتجوهر بعض الجواهر مما يجعلوا النواظر على نمط جديد و طرز مع بعده عن المشهور غير بعيد
انجام: و لا يذهب عليك ان فساد ما ترى من البدن لا يستلزم فساد النفس بل النفس باقية بمدارك يخصها
چاپ: به کوشش امیر اهری گنجینه بهارستان، حکمت، تابستان 1376 ش، صص 171-183
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا حسین بن شاه حسن بن محمد بن محمد علوی خلوتی، تا: قرن 10؛ کاغذ سفید، جلد: تیماج قهوه ای، 6 ص (146- 151)، 26 سطر (12×5)، اندازه: 16×9 سم [سنا: ف: 1- 388]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق متوسط، بی کا، تا جمادی الثانی 950 ق؛ کاغذ: اصفهانی ضخیم شکری رنگ، جلد تیماج قهوه ای، 6گ (48پ- 53پ) 20 سطر، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 198-22]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست جدید مجلس با عنوان «رسالة في الحكمة»، آمده؛ خط: نسخ ریز، بی کا، تا: 1046ق؛ کاغذ فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 8 ص (380-373)، 23 سطر، اندازه 5/ 12×25 سم [ف: 163-4]
آغاز: برابر؛ انجام: بل النفس باقية بمدارك يخصها (مجلس 164/4 بنام رساله جزء لا يتجزى)
نسخه ما افتادگی دارد و می رسد به دلیل سوم مطلب سوم فصل دوم مقاله سوم؛ خط: نستعلیق، کا: ابوذر سلمان بن احمد شريف فالی، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا با پارچه، 5 گ (47پ- 51 پ)، 19 سطر (13×6)، اندازه: 10/5×19سم [ف:
1498-9]
tajawhur-ul a'rad wa tajassum-ul a mäl
خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین، 1173 قمری
(×äjü'i, mohammad esmä'il ebn-e hoseyn (-1760
تاریخ تألیف: صفر 1156ق
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 960/3- 6/50
آغاز: بسمله بعد حمد من يجسم الأعمال بقدرته القادرة و يجسد الأفعال بقوته القاهرة؛ انجام: و من هنا نقيض عنان القلم شاكر الله على النعم ومصلياً على رسوله أولى الفضل والكرم.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی به امضاء «منه ره»؛ از روی نسخه اصل کتابت شده است؛ 16 گ، 21 سطر، اندازه 14/5×21 سم [ف: 2-722].
التجويد - احكام التجويد
التجويد - ارشاد المبتدئين
تجويد - تحفة القراء
التجويد - التنضيدية في المسائل التجويدية
تجويد - قرائت عاصم
التجويد - اللمعة في التجويد
التجويد - مفيد التجويد
تجوید / تجوید / فارسی
(ebn-e haek, hasan ebn-e ahmad (894-971
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 33761
آغاز: که محتاج باشد و فکری چون؛ انجام: دو حق چنینی صابر نخواهد بود
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: آبی، جلد: تیماج،
17 سطر (12×15)، اندازه: 13× 19سم [رایانه]
tajvid
علوی حسینی، محمد بن مکارم، ق 7 قمری
(a'lavi hoseyni, mohammad ebn-e makärem (-13c
در مخارج حروف.
مشهد؛ گوهر شاد شماره نسخه: 2358/8
آغاز: چون در بیان مخارج حروف موقوف است بر دانستن دندان ها؛ انجام: چهارم با موحده است مخرج این سه حرف میان دو لب است میم از خارج و با در داخل و و او از میان داخل و خارج
خط: نسخ، كاتب - مؤلف، تا: قرن 13؛ کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 12 سطر، اندازه: 10 /5×14/ 5 سم [ف: 706-5)
at-tajvid
حسینی، محمد بن علی، 715-765 قمری
(hoseyni, mohammad ebn-e "ali (1316-1364
رساله بسیار مختصری است در پانزده «فصل»: فصل في الاظهار، في الاخفاء، في الادغام مع عنه، في الادغام بلاغنه، في الانقلاب، اذا القيت ميم الساكنه، في الادغام المثين، في الادغام المتقاربين في التفخيم، في اللام، في هاء الضمير، في حروف القلقله، تفحم حروف الاستعلاء في المد، و بسبب السكون.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38903/1
آغاز: بسمله، الحمدله و بعد هذه رساله يتعلق بالتجويد القرآن فصل في الأظهر؛ انجام: مثل موت و خوف و صيف و شی و بیت و ما اشبه ذلك و الله اعلم بالصواب
نام مؤلف از رایانه آستان قدس ثبت شد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1099 ق؛ مذیل به یک برگ در سوال و جواب از علامه حلی؛ کاغذ: گل بهی آهار مهره، جلد: تیماج، 18 سطر، اندازه: 18/2/10/6سم [ف: 23-25)
tajvid
همدانی، احمد بن حسین، ق 8 قمری
(hamadani, ahmad ebn-e hoseyn (-14c
رساله ای است روان و نسبتاً مفصل مبتنی بر قرائت عاصم چنانچه پس از خطبه می نویسد: «چون یکی از اخوان حقیقی اشارت نمود که مالابدی در علم تجوید نوشته شود تا معلوم گردد در مخارج حروف و اوصاف او و کیفیت قرآن .... ان عزیز را کمان ان بود بنابراین خود را معرض این امر خطیر انداختم و چند کلمه شکسته بسته فراهم آوردم به قرائت عاصم». رساله مشتمل بر دوازده «باب» و یک «خاتمه»: باب اول در عدد حروف، میزان حروف معجمه، مخارج حروف اوصاف حروف معجمه، امتیاز حروف از صفات مذکوره در فرانت و معنی قرائت، استعاده بسمله، مد، وقف، نون ساکن و تنوینهای کتابه خاتمه در بیان بعضی فواید و الفاظ متفرقه و در بیان تفخیم و ترقیق
[مشار فارسی 2756/2]
انجام: اما کمینه از هر نوعی نموداری نمود تا عارف هر جا که متشابه و متجانس و مثله ببند قیاس کند برین معنی و چون این شروط در قرائت نگاهدارد مییابم که از جمله نیکو خوانان بود و از عهده و رتل القرآن ترتیلا بیرون آمده بود و اگر این شروط و قانون مذکور رعایت نکند قرائت بلحن کرده بود مجرم و مؤثم باشد بنزد الله تعالی
مشتمل بر دوازده باب؛ خط: نستعلیق، بی کاه، تا: 753ق؛ 31 گ، 12 سطر، اندازه: 14×8 /5 سم [ف: 30-2].
آغاز: الحمد لله الذي انزل على عبده ليكون للعالمين بشيرا و الصلوة والسلام على سيد الأنبياء محمد المبعوث بأشرف الأديان؛ انجام: و لحن منقسم بود بر سه قسم جلی و خفی جلی ترک اعطای حقوق حروف بود و خفی ترک رعایه اعراب بود و تشديدات و غیره اعوذ بالله بلحن القول
خط: نستعلیق خوانا، کا: مظفر حسین مهر آبادی، تا دوشنبه 4 رمضان 1042 ق، معلق به حواشی محمود الموسوى؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، 43 گ، 12 سطر، اندازه: 16/5×11/7سم [ف: 23- 24)
tajvid
واعظ یزدی، محمد بن ابی بکر
vä ez-e yazdi, mohammad ebn-e abi-bakr
رساله مختصری در پنج فصل
تهران مجلس: شماره نسخه: 5170/1
آغاز: بسمله، و به نستعين و عليه تتوكل .... چنین گوید محمد بن ابي بكر بن محمد بن علی بن محمود واعظ یزدی: که این کمینه را بخاطر آمد که فصلی را بنویسد بفارسی از برای ثواب اخروی در میان آنکه در قرآن مجید در چند موضع لفظ نعمت بتا وقف می باید کرد تا قاری قرآن؛ انجام: و از پس آن همزه و حرف ساکن نباشد انجا نه موضع مد باشد بیش از آن نباید کشیدن
خط: نسخ، بی کا، تا: 820 ق؛ 4 گ، 28 سطر [ف: 15 -310]
tajvid
شفتی گیلانی، حافظ بن یوسف الدین اسحاق، 914 قمری
(šaffi-ye gīlānī, häfez ebn-e yüsof-od-din eshäq (-1509
رساله ای کوتاه و فشرده در قواعد تجوید و اصول قرائت قرآن مجید که بدون تقسیم بندی خاص به صورت «باب- باب» تنظیم شده است. مؤلف در لابه لای رساله از استاد و تألیفش با تعبیر «شيخ ما نور الله رمسه در شرح طاهره خود» یاد کرده و بسیاری از مسایل را به صورت مساله و جواب طرح ساخته است.
آغاز: بسمله. الحمد لله رب العالمين .... و بعد چنین گوید فقیر حقیر جانی تراب اقدام فقرا و مساکین حاجی حافظ بن يوسف الدين الجيلاني المشهور بشفتي غفر الله عنهما که ... این مختصر مشتمل است بر قاعده ضابط چند در تجوید قرآن عظیم که جمع کرده شد امید بحق تعالی چنانست که هر که این
انجام: بواسطه انک وقف کرده نمی شود بر لام دون غله و خله علیه نزد چهار حروف دیگر مطهر باشد از جهة بعد مخرج و آن را قمریه گویند و الله اعلم بالصواب
[دنا 1807/2؛ نسخه های متروی 72/1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 914 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای با عطف تیماج سیاه، 17 گ (63 پ- 79 ر)، 13 سطر، اندازه: 16×21سم [ف]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: میر غياث بن مولانا میر مختار طباطبائی، تا: 1073 ق؛ کاغذ اصفهانی نباتی رنگ جلد: مشکی، 14 سطر، اندازه 20×26 سم [ف: 10- 1308]
آغاز: برابر؛ انجام: و اتصال می آید و دلیل دیگر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تيماج حنایی، 30 گ (80 پ- 109پ)، 12 سطر، اندازه: 19×9سم [ف: 322-3]
tajvid
اعمی اصفهانی، مختار، ق 10 قمری
(a ma-ye esfahani, mo×tar (-16c
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2886/4
آغاز: رب پسر و لا تسعر بدان که مدابر دو نوع است طبیعی و غیر طبیعی، مد طبیعی عبارت است از امتدادی که حاصل شود از ذات حروف؛ انجام: مانند الرحیم ملک و قال رب و الله يعلم يعلم دهم من فرق مانند الذاكرين و آلان، تمت
بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن سورمه ای، 7گ (113ر- 119 پ)، 14 سطر، اندازه 19/2×13/7سم [ف: 157-6]
tajvid
حسين بن عثمان، ق 10 قمری
(hoseyn ebn-e 'osmän (-16c
حسین بن عثمان، گویا مؤلف ايضاح المعانی.
آغاز: کتاب التجويد (؟) القرآن من تصنيف ... حسين بن عثمان رحمه الله الحمد الله حمده .... اما بعد بدانکه این مختصری است در بیان اصول قرائت ... و جامع این مسائل .... حسين بن عثمان انجام: در مذاهب ابو عمر و در حالت ادغام در میانه و در هامش پراکنده ها
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11؛ جلد: مقوا، قطع: ربعی [نشریه: 38-3)
بی کا، بی تا [نشریه: 3-7]
at-tajvid
شریف استرآبادی، علی بن علی، ق 10 قمری
(šarīf-e estarābādī, ali ebn-e ali (-16c
دارای یک «مقدمه» در سه «فصل» و چند «باب» هر یک دارای چند «فصل» در رسم کلمات قرآن به ترتیب سور اصول است و گزیده از مقنع دانی و عقیله شاطبی و تنزیل ابوداود و از المنصف و ارجوزه مورد الظمآن ابو عبد الله شریشی و روایات ابوبکر بن داود و ابن الانباری و جهنی و این نجاح و سخاوی (دانش پژوه)
بی کا، تا: 1229ق اوراق عتیق: [253-1]
بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام: (در باب سوم افتاده)؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 10 گ (1پ -10ر) 19 سطر (7/5×12/5) اندازه: 12×17 سم [ف: 16- 483]
tajvidmo×tasar-e tohfe-ve šähi
شریف استرآبادی، علی بن علی، ق 10 قمری
(šarif-e estaräbädi, 'ali ebn-e ali (-16c
وابسته به: تحفه شاهی؛ شریف استر آبادی، علی بن علی (-10)
اهدا به: شاه طهماسب بهادرخان
تاریخ تأليف: قرن 10
رساله مختصری است در تجوید که مؤلف به شاه طهماسب بهادرخان تقدیم نموده و می گوید چون بیش از این تحفه شاهی را نگاشتم و مفصل بود مسائل ضروری آنرا انتخاب کرده مرتب بر دوازده فایده نمودم: 1. مرغبات؛ 2. استعاده؛ 3 . بسمله 4. مخارج حروف؛ 5. صفات حروف؛ 6. درهای کنایه؛ 7. مد و قصر؛ 8. ادغام؛ 9. احکام تنوین و نون ساکنه؛ 10. احکام وقف؛ .... 12. بيان لحن.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6623/2- 33/173
آغاز: بسمله حمدله والصلوات على محمد و آله اجمعين حمد بیحد و بیقياس مرکریمی را سزد و شاید که از برای اظهار دعوت و اقامت حجت پیغمبران .... رساله ساخت مرتب بر دوازده فایده. فایده 1. در مرغبات فایده 2. در استعاده 3. در بسمله 4. در مخارج حروف .... 12. در بیان لحن فایده اول در مضمون احادیث انجام: بر کسی نداند مخفی باشد و قرآن بلحن خواند حرامست مطلقة تمت الرسالة الشريفة
خط: نستعلیق، بی کا، تا: صفر 1196ق محشى؛ جلد: تيماج قهوه ای، 7 گ، 17 سطر، اندازه: 14×2 سم [ف: 729-2]
tajvid
حسینی، محمد بن ضياء الدين
hoseyni, mohanımad ebn-e ziya-od-din
دارای یک «مقدمه» و هفت «فصل» و «خاتمه».
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه : 1847/2
آغاز: بسمله. حمدله. اعلم ارشدك الله .... چنین گوید .... سید. محمد بن ضياء الدين الحسینی .... که بنده مومن و مکلف را بعد از زایمان و توحید و معرفت الهی؛ انجام: اما اسكان اصل وقف است در حرکات ثلثه جائز است.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1065ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای [ف: 384-5]
tajvid
قطب الدین محمد
qotb-od-din mohammad
آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمين والعاقبة للمتقين و اما بعد بدانکه تنوین تو نیست ساکن که ثابت می شود در لفظ بدون ....
آغاز: برابر؛ انجام: بعد از ایاله واقع شود مانند حتی ايسر الله و يسر الله ... را تفخیم است و توفیق قوله تعالى رسل الله الله اعلم پرورده کردن این دانش کلام ملک العلام در روز پنج شنبه پنجم شهر رجب المرجب سنه ثلث سبعين و الف من هجره .... في يا العبد الفقير الحقير تراب اقدام العلماء مير غياث بن مولانا مير مختار الحسيني
خط: نسخ، کا: میر غياث بن مولانا میر مختار طباطبائی، تا: 1073ق؛ کاغذ: اصفهانی نباتی رنگ، جلد: مشکی، 13 ص (1-13)، 14 سطر، اندازه 20×26سم [ف: 10- 1307]
آغاز: برابر؛ انجام: تفخیم میکند از برای تعظیم و الله اعلم بالصواب.
در فهرست نام مؤلف نیامده و به استناد فهرست مجلس 1307/10 ذکر شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج حنایی، 18 گ (22 پ 39ر)، 12 سطر، اندازه: 19×9 سم [ف: 323-3]
tajvid
قاری دیلمی، کمال الدین حسین
qārī deylamī, kamal-od-din hoseyn
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18256
بی کا، تا: 1099 ق [د.ث. مجلس]
tajvid
آقا بیگ، عبدالرحيم بن علی، ق 11 قمری
(äqa beyg, abd-or-rahim ebn-e 'ali (-17c
رساله مختصری است در آداب قرائت مشتمل بر نه «باب»: 9. فضل و ثواب قاری؛ 2. آداب قرائت؛ بیان استعاذه؛ 4. بیان بسمله؛ 5. بیان مخارج حروف؛ 6. بیان دانستن لین و مد؛ 7. بیان ادغام بدانکه؛ 8 (در نسخه «نهم» کتابت شده) بیان وصل وقف؛ 9. (در نسخه «دهم» آمده) در بیان خاتم.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15439/2
آغاز: الحمد لله رب العالمين والعاقبة للمتقين و الجنة للموحدين و النار للملحدين ... اما بعد بدانکه بعد از معرفت خدای تعالی و ایمان کامل بر بنده مطلع مکلف هیچ چیز فاضلتر از نماز نیست؛ انجام: یعنی از یک طرف ریم از هر رو لب اسب
خط: نستعليق، كا: ملک احمد بن غلامعلی کلوخانی، تا: 7 صفر 1054ق؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: مقوا با روکش کالنیگور، 10 گ، 14 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 23-158]
tajvid
بلقیس، ق 11 قمری
(belqeys (-17c
تاريخ تألیف: نیمه رمضان 1089ق
رساله کوتاهی است در تجوید در چهارده «باب».
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5071-25/161
آغاز: قرآن سنت است. لقوله تعالى اذا قرأت القرآن فاستعذ بالله من الشيطان الرجيم أکثر علما بر این اند که این امر برای استحیاب است؛ انجام: و وقف به الحاق هاء السكتة برای ابقاء حركة آخر است مثل ده قد فرغت من هذا التأليف .... و الجميع المومنين و المومنات برحمتک یا ارحم الراحمین
از باب دوم تا آخر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول مذهب و الوان؛ جلد: تیماج قهوه ای، 28 گ، 9 سطر، اندازه: 10×14سم [ف: 729-2]
tajvid
قاری گیلانی، ملامیر، ق 11 قمری
(qari gilani, mollä-mir (-17c
اهداء به: شاه طهماسب
قواعد تجوی را بسیار مختصر به نام شاه طهماسب و در دوازده افصل بیان کرده است.
آغاز: به نام خدایی که از امر کن ** بر آورد ایوان چرخ کهن؛ انجام: این رساله تمام بی نقصان ** شد به نام خوش شه دوران / شد به نامش تمام این نسخه زان سبب یافت نام این نسخه / هست تألیف این کتاب حقیر ** از حقیر فقیر ملا میر
خط: نستعليق، كا: محمد ابراهيم بن ملا محمد كريم ورنوسفادرانی، تا 24 صفر 1239ق، جلد: تیماج مشکی ضربی، 27 گ (1پ -27ر) [سه کتابخانه اصفهان: ف: 62]
آغاز: الحمد لله رب العالمين .... و بعد حضرت رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمودند که در آخرت چیزی که یاری امتان من می کند قرآن است؛ انجام: به سبب فتحه تقدیری به فتحه ملفوظی عارضی حالي والله هو الموجد المقدرات الايام والليالي.
خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه 6 ربیع الاول 1272ق؛ در آغاز رساله سی فصل خواجه چاپ سنگی ضمیمه شده؛ جلد: تیماج قهوه ای، 18 گ (1پ- 18پ) 17 سطر، اندازه: 22×15/5 سم [محدث ارموی مخ: 1- 277].
tajvid
موسوی گیلانی، رحمت، ق 11 قمری
(müsavi gīlānī, rahmat (-17c
نام کتاب و مؤلف ذکر نشده لذا تسمیه بر اساس یادداشت های كاتب نونویس مذکور در آخر نسخه است اما نام مؤلف طبق نگارش همو در باب چهاردهم نسخه به این شرح است: «مؤلف این کتاب الفقيد الحفير رحمت الله القارى الجلاني (الجيلاني) نقل می کند که در وقت تألیف کتاب برهان القاري في تجويد
كلام الباری در حیدر آباد ....» و با توجه به اشارات مؤلف در جای جای متن وی از قاریان امامیه اوادل قرن 11 ق متولد بلده رشت و از جمله شاگردان ملا محمد قاسم قاری معروف به استاد نجفی و استاد ملکی در عتبات عالیات بوده و نیز به هنگام اقامت در حیدر آباد با شیخ هارون جزائری شیعی مکاتباتی داشته است. کتاب یک دوره کامل فن تجوید است که مشتمل بر یک «مقدمه» در پیدایش الفبا و کتابت آن در زبان عربی و هیجده «باب»: 1. فضل قرآن؛ 2. بیان آنکه قرآن را چون بخوانند؛ 3. بیان استعاده بغيره اعوذ بالله من الشيطان الرجيم گفتن؛ 4. بیان بسمله تغير بسم الله الرحمن الرحیم گفتن؛ 5. مخارج حروف هجا؛ 6. بیان رعایت هر حرفی در حین ترکیب حروف چنانکه حق و سزاوار او است؛ 7. بیان مد و قصر؛ 8. بیان وقف؛ 9. بیان احکام وقف و رموز آن؛ 10. بیان احکام نون تنوین و نون ساکن؛ 11. بیان ادغام متماثل و منجانس و متقارب؛ 12. بیان احکام را آن؛ 13. بیان های کتابه؛ 14. بیان سبب بودن قرآن مجید به هفت قراءت؛ 15. بیان سوره حمد و موره اخلاص و آیة الکرسی؛ 16. بیان تکبیر و تهلیل و تحمید؛ 17. بیان دعواتی که بعد از تلاوت بعضی سور و بعضی آیات و در سجده واجبی و سنتی و یا ختم قرآن می خوانند؛ 18. بیان آسامی قرآن و عدد سور و آیات؛ خاتمه در بیان تعلیم گرفتن قرآن از استاد قاری ماهر این فن و طریق سلوک باستاد اهل قرآن و اهل ارشاد.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1279
آغاز: ا ب ت ث ج ح خ .... ی اما در تکلم و تعلیم متفاوتست عرب می گوید الالف و الباء و التاء انجام: پس شاگرد را واجب و لازم است که در امر و اطاعت و فرمان استاد خود بیرون نرود و هر چه استادش گوید شنیده و از گفته استاد خود در نگذرد تمت الكتاب التجويد
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ تاریخ تحریر نونویسی برگ اول و دو برگ آخر کتاب تجوید: جمادی الثانی 1156؛ واقف: حسین کی استوان، آبان 1348؛ کاغذ: حنایی کشمیری، 106 گ، 15 سطر، اندازه: 19/3×9/5 سم [ف: 23 -135]
at-tajvid
نقشبندی، عبد الرحمن بن محمد
naqšbandi, 'abd-or-rahmän ebn-e mohammad
رساله ای کوتاه و فشرده که برای استفاده مبتدئين کلیات و اصول مهم و قواعد تجوید تالیف شده است.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2378/4
آغاز: الحمد لله رب العالمين .... اما بعد فهذه رسالة في التجويد جمعتها لا خواني المبتدئين وفقني الله تعالى و اياهم لمرضاته آمين، التنوين ضمتين او نصبتين او كسرتين مثاله خير و خيراً و ذرة؛ انجام: ففى نستعين حرف المد الياء و سبب المد النون و قس و سكونها عارضي لانه يثبت وقفاً و يسقط وصلا تمت
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 11؛ 4 گ، 19 سطر، اندازه: 20×13 سم [ف مخ: 1 -325]
tajvid
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی 1037-1110 قمری
(majlesi, mohammad bäger ebn-e mohammad taqi (1628-1699
رساله مختصری است بدون خطبه و مقدمه در ضروریات و مهمات قواعد تجوید که بدون تبویب خاصی نگاشته شده است. برخی از مباحث مندرجه عبارت است از: بدانکه مخرج اول ابتدای حلق و باید دانست که از جمله بیست و هشت حرف هجا سیزده مقسوم شد باید دانست که هر گاه دو حرف از یک جنس جمع شوند باید دانست چون رای مکسور یافته باید دانست که اگر ما قبل را مضموم یا مفتوح باشد بدانکه حروف مد سه اند بدانکه لحن بر دو گونه است. نسبت آن به علامه مجلسی مورد تردید است جز آن که دو نسخه معرفی شده معلوم نیست یکی باشند ولی در فهرست به مجلسی نسبت داده شده.
آغاز: من تصنيف ملا محمد باقر سلمه الله بدانکه مخرج اول ابتدای حلق و آن همزه و ها است انجام: یا حرفی از مخرج خودش نگوید و این قسم نیز مبطل نماز است و الله اعلم
خط: نستعلیق خوب، بی کاه، تا: 1099ق؛ در ذیل نسخه: «اعمال شهور ثلاثه بر گرفته از کتاب منهاج الفلاح على بن شاه محمود بافقی نگاشته شده»؛ کاغذ: حنایی روشن آهار مهره کشمیری، 3 گ، 20 سطر، اندازه: 18/2×10/6سم [ف: 31-23]
آغاز: بدان وفقك الله تعالی که حروف جمع حرف است و حرف عبارت است از صوتی که خارج متوج می شود؛ انجام: در باب نهی شیر دادن فرزند مردم است چهار صد و شصت و سه آیه در باب...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه ای، 3 گ (119 پ - 121پ)، اندازه: 16/7×11/8 سم [ف: 43- 112].
tajvid
جمال الدین معلم، محمد بن محمود، ق 12 قمری
-) jamal-od-din me'allem, mohammad ebn-e mahmüd
18c)
رساله کوتاهی است در تجوید در یک «مقدمه» و دوازده «فصل» و یک «خاتمه» که برای فرزندش تألیف نموده است: 1. مخارج حروف؛ 2. صفات حروف؛ 3. بعضی احکام تجوید؛ 4. های کنابه؛ 5 مد؛ 6. ادغام؛... 9. استعاذه؛ 10. بسمله؛ 11. اختلافات قراء عشره در سوره فاتحه؛ 12. اختلاف قراء عشره در سوره اخلاص خانمه در لحن.
آغاز: بسمله الحمد الله المتكلم الجواد المبين والصلاة والسلام على رسوله الامين .... فصل اول بدانکه دندان ها بر چهار قسم اند اول ثنایا .... فصل دوم در بیان مخارج حروف
انجام: فصل دوازدهم در بیان وقف بر سبيل اختصار ..... و او اینست بیت .... لا اگر آمد علامت اندر او ** نیست وقف آنجایرا بگذر از او. والله اعلم بالصواب واليه المرجع والمآب تمت. [دنا 808/2]
آغاز: برابر؛ انجام: و لب علامت غیر بصرى. تمت الرسالة المحمد بن محمود بن جمال الدين المعلم سنة 1186
خط: نسخ، بی کا، تا: 1186ق، شاید از مؤلف باشد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 15 سطر، اندازه 15 × 10/5سم [ف: 3 -324]
آغاز: و حاء مهمله است. مخرج سیوم آخر حلقت و آن مخرج عین و خانی معجمه است. مخرج چهارم اول زبان است و آن مخرج قاف است.؛ انجام: برابر
در فهرست بدون مؤلف خط: تحریری، کا: رحیم، تا دوشنبه 13 جمادی الاول 1089ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور مشکی، 110 ص، 13 سطر (10× 6)، اندازه: 10×14سم [ف: 47/1- 98].
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شده خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه 11 جمادی الثانی 1169ق؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 15گ، 11 سطر، قطع: بیاض رقعی، اندازه: 11×8 سم [ف: 2 -724]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد طاهر، تا: 1226 -1232ق، جلد: تیماج مشکی، 2 گ (46 پ- 47 پ)، اندازه: 15×21سم [ف: 218-5]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط نسخ، بی کا، تا 27 جمادی الثانی 1248 ق، جلد: ساغری مشکی، 24 گ، 8 سطر، اندازه: 16×11سم [ف: 2 -725]
tajvid tajvid-e saqir
حسینی گیلانی، ناصر بن علی
hoseynī gīlānī, näser ebn-e "alī
اهداء به: سلطان احمد
رساله ای است مختصر در تجوید که به درخواست جمعی از مستفیدان برای استفاده مبتدیان نگاشته شده و شامل فصلی در لزوم یادگیری تجوید و چند باب میباشد شامل مباحثی با استعاده، احکام نون ساکنه و تنوین مراتب مد، ادغام، را آت و
آغاز: الحمد لله الذي كرمنا بتلاوة القرآن و شرفنا بتشريف الالطاف و الاحسان .... اما بعد افضل طاعات و اشرف عبادات بعد از واجبات تلاوت کلام ملک علام است .... ناصر بن علی الحسيني الجيلاتي .... این تجويد صغير مدلل در قرآت سبع ..... فصل بدانکه بر همه قرآن خوانان واجب ولازم است که علم تجوید بدانند.
انجام: و القلم مثال كاف و الكفر مثال ميم و المسجد مثال ه و الهدى تمت هذا التجويد بعون الملك المجيد
[دنا 808/2]
آغاز: برابر؛ انجام: و الظالم و الناس و اللانی و درین چهارده حروف الف لام تعريف
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا عطف پارچه سفید، 47 گ، 10 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 2- 731]
آغاز: برابر؛ انجام: و الخير مثل عين و العين مثل و الغفور ف و الفجر في و القلم ك و الكفى .....
خط: نستعلیق، کا: رجب علی پسر کربلایی عزیز رشتی تا:
1219ق؛ 25 ص، 18 سطر، قطع ربعی [رشت و همدان: ف: 1097]
آغاز: برابر؛ انجام: كما قال الله تعالى فرانا عربيا غير دنى عوج تمت الكتاب
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1223 ق؛ کاغذ: الوان فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 18 ص (120- 137)، 13 سطر، اندازه: 19×14سم [ف: 268]
بی کا، تا: 1229ق [اوراق عتیق: 253-1]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ 13 گ (32 پ- 44 پ) [چند نسخه ف: 239]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای با جدول
ترنج و سرترنج، 19 گ، 16 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 2- 731]
tajvid
قاری، محمد صادق بن محمد قاسم ق 12 قمری
(qäri, mohammad sädeq ebn-e mohammad qäsem (-18c
مشتمل بر ابواب: الاستعاذه، البسمله، احكام لام جلاله، بيان هاء الكنايه، احکام نون تنوين و ساكنه، في احكام ميم الساكنه، في تفخيم الالف و ترقيقها، في بيان الوقف، في الادغام و الاظهار، خاتمه: در بیان لحن.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10467/4
آغاز: این چند حرفیست از احرف متفق علیهای بدور سبعه و قاریان قرآن حضرت واجب العزت که بنابر التماس من طاعته ختم و ابعافه غنم راقم این حروف خاکساری محمد صادق قاری بر صفحه عرض و صحیفه اخلاص نگاشت؛ انجام: یعنی میم و نون و واو و یا صاحب دو مخرج باشد كما هو الظاهر تم كلام و صل المرام بعون الملك المنان
خط: نسخ، کا محمد جعفر بن محمد مؤمن اصفهانی، تا دهه آخر صفر 1100ق؛ کاغذ نخودی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی 15 گ، 14 سطر، اندازه: 12/5-19سم [ف 23 152)
tajvid
یزدی، محمد علی بن كمال
yazdi, mohammad ali ebn-e kamal
یزد؛ وزیری شماره نسخه: 2325/2
كا: كريم بن محمد علی تا: 1209ق؛ اهدایی وزیری؛ جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 34 گ (61-28)، ابعاد متن: 14×7، اندازه : 11 × 18سم [ف: 4 -1251]
tajvid
کرمانشاهی، محمد محسن بن محمد سمیع، 1223 قمری
(kermänšāhī, mohammad mohsen ebn-e mohammad sami (-1808
رساله مختصری است در بیان ضروریات قواعد تجوید که به جهت بعضی از صاحبان حقوق در یک «مقدمه» و هشت «فصل» و یک «خاتمه» تدوین شده: مقدمه در بیان شناختن دندان ها؛ فصل 1. مخارج حروف؛ 2. تفخیم و ترقیق؛ 3. احکام تنوین و نون ساکنه؛ 4. قواعدی که مناسب است به فصل سابق؛ 5. اقسام مد؛ 6. و قواعد مناسبه به فصل سابق (در دو قاعده)؛ 7. احکام وفق و وصل؛ 8. بیان صفات حروف؛ خاتمه در بیان آداب قرآن
آغاز: الحمد لله رب العالمين .... اما بعد این رساله ایست مختصر در بیان ضروریات قواعد تجوید که حسب الارادت بعضی ارباب حقوق بسلک تحریر در آمده
[دنا 809/2 (7 نسخه)]
آغاز: برابر؛ انجام: یا رب بخدائیت جدایی مفکن در هر دو وطن ما بين من و آل نبي طرفة عين، ای وای حسین
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: اوایل قرن 13؛ در پایان نیز چند صلوات منظوم آمده؛ مصحح محشی با نشان «منه کاغذ: فرنگی، 11 گ (125- 135)، 23 سطر، اندازه: 10×20 سم [ف: 34 -481]
آغاز: برابر؛ انجام: بگوید صدق الله العلى العظيم و صرف رسوله النبي
خط: نسخ خوب، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ واقف: بنیاد مستضعفان تهران، شهریور 1367؛ کاغذ: فستقی آهار مهره فرنگی، جلد: میشن دارچینی، 43 گ، 8 سطر، اندازه: 17/4×11/1سم [ف: 23-131]
آغاز: برابر؛ انجام: مقلوب کن در نزد یا **× در مابقی اخفا بیار».
موجودی آن تا اواسط فصل سوم می باشد؛ خط نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام: اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: گالینگور با عطف میشن قهوه ای، 3 گ، 25 سطر، اندازه 15×21سم [اهدایی رهبر: 1 علوم قرآن- 316]
آغاز: برابر؛ انجام: او ترک مدا و تشدید او كلمة، فاغفر بالله برحمتک
خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه 20 ربیع الاول 1228ق؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، 20 گ، 12 سطر، اندازه: 21 × 14/5سم [ف: 3 -326]
آغاز: برابر
خط: نسخ خوب، بی کا، تا: 1228 ق؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: فرنگی،
جلد: تيماج، 20 ص 12 سطر، اندازه: 14/5×21سم [ف: 1- 187]
آغاز: برابر؛ انجام: و وقفه و سین هم بر قیاس سکنه است و الله اعلم بالصواب
خط: نسخ، بی کا، تا: سه شنبه 13 جمادی الاول 1231 و 1236؛ کاغذ: فستقی فرنگی، جلد: تیماج خرمایی، 100 گ، 13 سطر، اندازه: 16×9 سم [ف: 246]
آغاز: برابر؛ انجام: و اگر ممکن نشود این دعا را بخواند .... فاغفر لنا يا الله برحمتك يا أرحم الراحمين.
کا: محمد بن حسین خراسانی، تا: 26 محرم 1237ق [ثرائنا: س 2 ش 41-4]
آغاز: برابر؛ انجام: رقم قاریان خوش الحان .... این چنین وضع کرده اند. عیان
خط: نسخ و نستعلیق، بی کاه، تا: 1326ق؛ اهدایی: غلامرضا سانیجی؛ کاغذ: فرنگی، جلد مقوایی با تیماج مشکی، 34 گ، 12 سطر (1487/5)، انداره: 13- 19سم ان: 3-919)
tajwidad-durrat-ul mudia
هر کافی بحرانی
barkäfi bahräni
رساله ای مختصر در تجوید که به موضوعاتی چون: «ادغام، اظهار، عنه، اخفاء، تفخیم، ترفيق، مد، قصر و قلقله» پرداخته است.
آغاز: بسمله الحمد لله تنزل القرآن المبين على خاتم النبيين و سيد المرسلين الخ اما بعد اعلم ايها الاخ في الاسلام ان افضل الحديث و احسن الكلام القرآن الذي هو كلام الملك العلام
انجام: و نختمها باية من الكتاب المبين و هی سبحان ربک رب العزة عما يصفون - تمت الرسالة القراءة
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: علی نقی این سید اسمعیل، تا: رمضان 1229ق؛ کاغذ: حنایی، جلد: میشن، 2 گ (95-94)، 17-21 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 12- 365]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی نخودی و شکری، جلد: مقوا با تیماج مشکی، 1 گ، 23 سطر (5/5×15/5)، اندازه: 11/5×19سم [ف: 201-2]
(tajvid (r. dar
بهبهانی، احمد بن محمد علی، 1191 -1235 ؟ قمری
(behbahäni, ahmad ebn-e mohammad ali (1777-1820
عجاله ای است در بیان مخارج حروف، اقسام دندانها و صفات حروف. وی این عجاله را در هنگام حضور در «عظیم آباد» به درخواست کاتب نوشته است.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35532
آغاز: بسمله. در بیان مخارج حروف و لوازم آن بدانکه پیش از معرفت مخارج حروف؛ انجام: مثل اب ات و ات على هذا هذا القياس .... لهذا به قلم آمد.
خط: نستعلیق، شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی رهبری، بهمن 1384، کاغذ نخودی آهار مهره جلد تیماج فرنگی مشکی، 1 گ، 19 سطر، اندازه: 22×28/5 سم [اهدایی رهبر: 1 علوم قرآن -303]
tajvid
مقری بروجردی، محسن بن محمد علی
moqeri borüjerdi, mohsen ebn-e mohammad 'alf
رساله کوتاهی است در تجوید که مؤلف به درخواست عده ای از شیعیان که نزد وی در بروجرد قرائت قرآن تحصیل می کردند، نگاشته است.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8523/1 -57/193
آغاز: بسمله، حمدله، چنین گوید اهل الخليفة بل لاشيء في الحقيقة محسن بن محمد على المقرى على الله عنهما در حینی که در بلده بروجرد
خط: نسخ، بی کا، تا: 1240 ق؛ 39 گ (39-1)، 13 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 2 -732]
tajvid
دخی، علی بن يحيى بن محمود
da×i, ali con-e yahy ben malımüd
در بیان موارد وقف لازم در آیات کریمه به ترتیب سوره های قرآن کریم، ظاهراً برگرفته از رساله محمد بن طيغور سجاوندی است.
قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 764/1
آغاز بسمله حمد اول الله قادر بی زواله که انسان علمنه و معرفتته شریف و لطيف قعدى انجام: سورة البلدة بر لازم میم وار در احد يقول دلی کدر تمت.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 21 صفر 1263 ق (مطابق با پونت نیل ترکی)؛ جلد پارچه سفید با گل برگهای سبز، 3 (1پ 3ر)، اندازه: 22×16 سم [ف: 42-2]
tajvid
محمد جعفر
mohammad ja‘far
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27470
آغاز: بسمله، الحمد لله على نواله والصلوة و السلام على رسوله و آله اما بعد پس مگوید خادم شرح انور محمد جعفر؛ انجام: سوره الناس أول ملك الناس يفتح ميم و كسر لام و كاف دوم من الجنة یکسر حيم تمام شد .... سنه 1275
خط: نستعلیق، خفی، بی کا؛ تا: 1275 ق؛ ضمیمه نسخه ش 27465؛ کاغذ: الوان، جلد: تیماج، 14 سطر (14× 7/5)، اندازه: 10×17/5 سم [رایانه]
taivid
کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم، 1225-1288 قمری
(kermäni, mohammad karim ebn-e ebrähim (1810- 1871
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17936
ناقص، مؤلف از تقویم اللسان خود نام می برد؛ بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
tajvid
طالقانی، مرتضی قلی بن محمد صادق
morteza qoli ebn-e mohammad sädeq täleqäni
رساله ای مختصر در بیان مهمات علم قرائت در یک «مقدمه» و چهار فصل و یک «خاتمه»: مقدمه در بیان اقسام داندان هاست؛ فصل 1. مکان حرف ها؛ 2. وقف؛ 3. مد؛ 4. ادغام؛ خاتمه در بیان بعضی چیزهایی که بر قاری قرآن دانستن آن لازم است.
چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 662/4
آغاز: الحمد لله ... اما بعد پس می گوید غریق دریای عصیان درگاه باری .... که این رساله ایست در بیان مهمات علم قرائت که صحت عبادت مثل نماز و مانند آن؛ انجام: و اختلاس و اماله و مد قصر و ابدال و حذف و نقل و مانند اینها و اسم قاری های هفتگانه این است نافع، ابو عمرو و حمزه و عاصم و این کثیر و ... کسانی نمت بی کا، تا: 1299ق، جلد: تیماج سیاه، 27 گ، اندازه: 11×19سم [ف: 321]
tajvid
استر آبادی، ابوالقاسم بن زين العابدين
estaräbädi, ab-ol-qäsem ebn-e zeyn-ol-'abedin
رساله کوتاهی است در تجوید که مؤلف به درخواست برخی از دوستانش در چند فصل بدون شماره تألیف نموده است.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4442/6 -22/162
آغاز: بسمله [] مر خدای را که [ف: ریننده جهان است و داننده آشکار و نهان است و آن خدای را که محمد بن عبد الله بن عبد المطلب به هاشم بن عبد مناف را از میان خلقان برگزید؛ انجام: تا از شر شیطان ایمن باشند و قرآن بدین نوع ناطق است. که و رتل القرآن ترتيلا و رتلناه ترتيلا و الله الموفق بالخيرات.
خط: نسخ، بی کا؛ تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 10گ، 19 سطر، اندازه: 12×18سم [ف 727-2]
at-tajvīd
حائری، محمد علی بن قاسم، ق 13 قمری
(hä'eri, mohammad ali ebn-e qäsem (-19c
این رساله تقریر درس استاد مؤلف فخر الدین محسن قاری فرزند محمد علی مازندرانی است.
تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: 407/2
خط: نسخ، كاتب= مؤلف، تا قرن 13؛ محشی با نشان «منه رحمه الله، تفسیر صافی»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 8 گ (20 پ- 27 پ)، 15 سطر (6/5×10 و 11) اندازه: 11/5×14/5سم [ف: 295]
tajvidera'a va eza'a
حسینی سبزواری، محمد جعفر، ق 13 قمری
(hoseyni sabzevārī, mohammad ja'far (-19c
رساله متوسطی است در تجوید و قرائت قرآن کریم مشتمل بر یک «مقدمه» و دوازده «باب» و خاتمه مؤلف در پایان مناجاتی به نظم و فارسی گویا از خودش با عنوان «مناجات مخمسه قدسیه» آورده است. تخلص شاعر در این مناجات «شاقی» ذکر شده است. گویا نام رساله حاضر «اراءة و اضائة» است.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8273/1- 56/123
آغاز: بسمله ستایش و سپاس خارج از حد و قیاس خالق فرد صمدی را سر است که عندلیب خوش الحان فصاحت و بیان
از اول تا آخر؛ خط: نسخ، کا: آدینه محمد بن علی، ساكن او غاض از توابع خبوشان برای محمد علی خبوشانی، تا: 15 رمضان 1267ق؛ 34 (1 -34)، 17 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 2-730]
at-tajvid
راینی کرمانی، ابو طالب بن عبدالله، ق 13 قمری
(räyeni kermäni, abu-täleb ebn-e "abd-ol-lah (-19c
رساله مختصری است در مباحث علم قرائت دارای یک مقدمه در فضیلت قرآن و شش «فصل» و یک «خاتمه»: 1. دانستن نام دندان ها؛ 2. مخارج حروف؛ 3. مد و قصر؛ 4. وقف؛ 5. احکام نون ساکنه و تنوین؛ 6. احکام الراآت؛ خاتمه در لحن.
آغاز: بسمله حمدله و صلى الله على محمد و آله الطاهرين و لعنته الله على اعدائهم اجمعين إلى يوم الدين ابد الآبدين و بعد چنین گوید حقیر .... که چون بعضی از مخادیم کرام خواهش نمودند
انجام: و قرائت می کنند بزبان تنها نه بدل ربنا لا تواخذنا ان نسينا أو اخطانا و لا تعاملنا باعمالنا واغفرنا ما اسلفنا واعصمنا فيما استقبلنا انك على كل شي قدير
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوانا، بی کا، تا: 1275 ق؛ واگذاری بنیاد مستضعفان تهران در شهریور 1347؛ کاغذ: نخودی فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 11 گ، 14 سطر، اندازه: 17/2/10/8سم [ف: 23- 34]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ جلی خوش، بی کا، تا: 1275ق؛ کاغذ: نخودی آبی، جلد: تیماج، 14 سطر (13×6/7)، اندازه: 11×18/3سم [رایانه]
tajvid
سبزواری، زین العابدين بن محمد علی، ق 13 قمری
(sabzevari, zayn-ol-'äbedin ebn-e mohammad ali(-19c
تهران؛ شهشهانی، حسین؛ شماره نسخه: بدون شماره
بی کا، بی تا [میراث اسلامی: 596-5]
tajvid
قاری اصفهانی، ابوالحسن بن رمضان، ق 13 قمری
(qari-ye esfahani, ab-ol-hasan eon-e ramezan (-19c
رساله مختصری در تجوید قرآن کریم است که برای عامه مردم تألیف شده است دارای چند باب در برخی نسخه فصل و یک «خاتمه»: باب المخارج باب الصفات، باب الراء و لام جلاله، باب المد و القصر، باب الادغام باب النون ساكنه و تنوین باب وقفها باب ها کنایه باب استعاده، باب بسمله خاتمه در بیان وقف در خاتمه کتاب کلام معروف علی (علیه السلام) را آورده «الترتيل هو تجويد الحروف ومعرفة الوقوف» أبواب آن و ترتیب آن تقریباً شبیه کتاب «تحفه شاهی» است.
آغاز: الحمد لله رب العالمين والعاقبة للمتقين و الجحيم للغاوين و الصلوة والسلام على محمد خير الانبياء و المرسلين و آله خير الأوصياء و اصحابه خير الاتقياء و المؤمنين اما بعد این مختصری است در معرفت بعضی از قواعد ضروریه
انجام: یا کلمه مستقله باشد مثل من راق و وقف سین هم قياس سکته است والله اعلم بالصواب
[الذريعة 371/3؛ فهرست استوری ص 316؛ دنا 810/2 (8 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به استناد نسخه گوهر شاد ج 1439/3 تعیین شده خط نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 41گ، 10 سطر، اندازه: 15×9 سم [ف: 2- 733]
آغاز: دهم، سرزبان است قریب به پشت زبان و آن مخرج راست اما در تلفظ کردن؛ انجام: برابر
نام مؤلف به استناد نسخه گوهر شاد ج 1439/3 تعیین شد؛ خط: نسخ بی کا، تا: 1216ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: میرزا حسن شریفی، جلد: مقوا، 18 گ، 15 سطر، اندازه: 17×11سم [ف مخ: 327-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد حسين بن محمد علی الطباطبائی، تا سه شنبه 28 ذیقعده 1233 ق؛ جلد: چرم مشکی، 15گ (210 پ- 224 ر)، اندازه: 20×15 سم [مزید: 137-2]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، كا: محمد ابراهيم بن رجبعلی شیرازی، تا: 1259ق؛ جلد: تيماج مشکی بدون مقوا، 16 گ (28ر- 43 ر)، اندازه: 16×21/5سم [ف: 101-1]
آغاز و انجام: برابر؛ این رساله تجوید از تألیف عالیجناب مقدس القاب آخر ملا ابو الحسن القاري الاصفهاني تمت.
خط: نستعلیق، شکسته، کا: چراغعلی ملقب به حاجی آقا بن حاجی عبد الکریم شیرازی الاصل و المسکن تا: 19 ربیع الاول 1308ق؛ 56 ص (2 -57) [ف: 39-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته، نستعلیق، کا: عبد الوهاب قهفرخی، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 20 گ، 13 سطر، اندازه: 177×11سم [ف: 728-2]
آغاز: برابر؛ انجام: در این دعا ثواب بسیار هست اما مختصر
کردیم تا خواننده و نویسنده را ملال نگیرد والله هذا دعاء بزرگوار این است بسمله سبحانک یا الله تعاليت يا رحمن اجرنا من النار يا مجير ونعم الوكيل ولاحول .... العلى العظيم
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ بعد از پایان رساله دعای مجیر تحریر شده؛ جلد تیماج مشکی عطف گالینگور قهوه ای، 16 گ، 17 سطر، اندازه: 15-21 سم [ف: 2- 736]
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا؛ کاغذ: فستقی و شکری، جلد سرخ عطف پارچه، 30 گ (118- 147)، اندازه: 11 ×18سم [ف: 3- 1439]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی صورتی عطف تیماج قهوه ای، 41 ص (297-257)، 15- 17 سطر، اندازه: 18×11سم [ف: 32- 305]
at-tajvid
شیرازی، محمد کاظم، 1253-1326 قمری
(šīrāzi, mohammad kazem (1838-1908
در 25 بیت که مخارج حروف عربی را به صورت نظم بیان کرده است.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3610/2
آغاز: رسالة في التجويد من نتايج افكار مخارج الحروف الحمد لله الكريم الباقي والزاء ثم السين ثم الصاد كرمنا من غير ما استحقاقي فضلنا بالنطق واللسان والعلم والحجة والبرهان؛ انجام: و يس فيها الوقف خمس مواضع باثارهم ثم العباد وكملا بمرقد ثم اعيدوني و مثلهم و في الملك من يقبضهن جاء مكملا عليك بان الرسول من يغفران من يأتي به كلما تلا
خط: نسخ، کا: محمد تقی، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 1 گ، 15 سطر، اندازه: 21×30 سم [ف مخ: 990-3]
at-tajvid
مدرس چهاردهی، محمد علی بن محمد نصیر، 1252-1334 قمری
(modarres-e čahärdehi, mohammad ali ebn-e mohammad nasir (1837-1916
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ص 12366
آغاز: فاعلم ان المحقق في المعتبر والعلامه، انجام: ولا استحبابا نعم لا تنكر حسن العقلي
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بی تا؛ کاغذ: حنایی، ابعاد متن: 177×9، اندازه: 14×20سم [القبائی: 105]
tajvid
محمد نصير بن محمد باقر
mohammad nasir ebn-e mohammad bäqer
در آغاز این رساله مختصر لزوم و ضرورت آموختن قواعد تجوید و ثواب خواندن قرآن کریم را بیان کرده، پس از آن به روشی همه فهم و مفید برای عوام و خواص آنچه را که از علم تجوید ضروری می نمود، آورده و سعی کرده است که اصطلاحاً علمی به کار نرود تا برای همگان و مخصوصاً نو آموزان مفید باشد.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1207
آغاز: حمد بیحد و ثنای بیقياس مر خالقی را سزاست که زبان انسانی را بجهت مذاکره اسامی گرامی حق سبحانه و تعالی؛ انجام: در حقیقت بجهت مبتدی بهترین کتب تجویده است تا بحال در علم قرائت کسی به این روش و طریق ننوشته است...
خط: نسخ و نستعلیق، کا: اسماعيل بن میرزا ابراهیم کتابچی ارومی، تا: 4 جمادی الثانی 1339ق، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 15گ، مختلف السطر، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 4-12]
tajvid
رجاء زفره ای، محمد علی، 1243-1320 شمسی
(raja-e zefre'i, mohammad ali (1864-1941
در یک «مقدمه» و 14 «فصل».
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9030
آغاز: الحمد لله الذي هدانا للايمان .... چون این کمترین محمد علی متخلص و معروف به رجاء زفره ای بعضی از قواعد و مخارج حروف آداب ترتیل و تجوید .... فرا گرفته لذا شطری از آنها در طی منظری چند درین اوراق مرقوم داشتم؛ انجام: ختم شد. منظوم از نظم کلام **× شاد گردد هر که خواند و السلام.
خط: نستعلیق، بی کا؛ تا: 28 ربیع الثانی 1311ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف تیماج مشکی، 37 گ، 18 سطر (15×8)، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 17-278]
tajvid
حائری سنقری، محمد علی بن حسن علی، 1378 قمری
(hä eri sonqori, mohammad ali ebn-e hasan 'ali (-1959
رساله مختصری است در تجوید و قواعد قرائت، در ابتداء انواع دندان ها را بیان کرده و سپس مخارج حروف تهجی و بیان تنوین ها و حروف شمسی و قمری
قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 40/3
آغاز: بسمله نوع انسان را بیست و هشت دندان است یا سی و دو از سی و دو بیشتر نیست و از بیست و هشت کمتر نیست؛ انجام: میم ساکن از و او جدا میشود مثل عليهم ولا الضالين
خط: نستعليق، كاتب= مؤلف، تا: 1326ق؛ بعد از اتمام رساله مطالب پراکنده ای در علم تجوید همراه با جدولی در تعداد حروف قرآن؛ جلد: تیماج سرخ، 5 گ، 21 سطر، اندازه: 27×18 سم [ف مخ: 227-1]
tajvid
رهانی، محمد بن محمد طاهر، ق 14 قمری
(rahäni, mohammad ebu-e mohammad täher (-20c
رساله مختصری است در تجوید که به صورت نامنظم تحریر شده، بعضی عناوین آن عبارت اند از: در معانقه، در اماله، در روم (در اصطلاح قراء طلب تقليل حرکت است)، در مخارج حروف، در گفتن بسمله در وقف در ادغام در بیان لام ال
قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 898/1
آغاز: بسمله، في المعانقه معانقه در اصطلاح قراء در وقف را می گویند که وقف هر که یک وصل دیگری را لازم داشته باشند؛ انجام: و چهارده حرف دیگر که مانده او را اظهار باید کرد و در اینجا لام قمری می گویند و الله اعلم
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 20 ذیحجه 1312ق، جا: مدرسه مرحوم عبد الله خان؛ جلد: تیماج زیتونی ضربی ترنج با سر یا نقش گل و بلبل 6گ (2ر- 7 پ) اندازه: 11×18سم [ف: 2- 160]
tajvid
طارمی، عبدالله بن علی اصغر، ق 14 قمری
(tärami, "abd-ol-lah ebn-e ali asqar (-20c
توصیه های کوتاهی است در مورد تجوید و لزوم رعایت آن در نماز.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13573/3
آغاز: قال رسول الله (صلی الله علیه و آله) الصلوة عمود الدين اول ما يحاسب به العبد الصلواة
خط: نسخ خوانا، کاتب = مؤلف، تا: 1328ق، جلد: تیماج زرد، 7 گ (117پ- 123 ر)، 16 سطر، قطع: پالتویی، اندازه: 10/5-18سم [ف: 37 -87]
tajvid
محمد هاشم، ق14 قمری
(mohammad häšem (-20c
مؤلف: محمد هاشم (؟). مضامین رساله می رساند که مؤلف از معاصرین است و در دهه چهارم قرن 14 ق می زیسته است. پنداشته می شود که مؤلف حاج ملا محمد هاشم صاحب کتاب منتخب التواریخ مذکور در جلد پنجم فهرست آستان قدس باشد. رساله ای است روان و متعرض جهت فقهی و مرتب است. بر یازده «مقصد»: 1. اسامی قراء 2. اقسام دندان ها و حروف هجاء و مخارج آنها؛ 3. ذکر صفات حروف؛ 4. معنای ادغام؛ 5. معنای مد و قصر؛ 6. و بیان اشباع؛ 7. اماله؛ 8. تفخیم و ترقیق؛ 9. معنای وقف؛ 10. لحن جلی و خفی؛ 11. بيان رسم الخط. مقصد اول تا ششم و هم هشتم هر یک شامل سه «فصل» و مقصد هفتم دارای دو «فصل» و مقصد نهم در چهار «فصل».
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7104
آغاز: الحمد لله رب العالمين وصلى الله على محمد سيد الأنبياء و المرسلين و على اهل بيته الأئمة الغرامين و بعد رساله ایست در مسائل مهمه علم تجوید که این عبد خاطی آثم؛ انجام: و اما موصول را یک وقف جائز است در آخر کلمه دوم.
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ 46گ، 19 سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 167-6]
tajvid
تبریزی، محمد هادی بن محمد رضا
tabrizi, mohammad hädi ebn-e mohammad rezā
قواعدی تجویدی که جمهور قراء بر آن متفق اند و آنچه به خواطر برسد از متفردات نافع در دوازده «باب» کوتاه، در این رساله گزارش شده است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6024/5
آغاز: الحمد لله رب العالمین .... و بعد چنین گوید فقیر جانی .... این رساله ایست مختصر در تجوید کلام الله؛ انجام: بدالکه مخارج حروف بنابر آنچه آشهر است هفده مخرج است که در شکل زبان و دهان
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، 12 گ ( 120 پ- 131 پ)، اندازه: 11×8 سم [ف: 16 -25]
tajvid
حسینی قاری، حسین
hoseyni qari, hoseyn
درباره اختلافات قرانت به ترتیب سور با آوردن رمز برای هر یکی از قاریان
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4438/5
آغاز: بسمله و به تستعين. التابعي و هو اخذ عن عبد الله بن حبيب السلمي .... سورة الحمد ليس فيها خلاف؛ انجام: ص كفرا (تمت التجويد بعون الملك الوهاب و الله اعلم بالصواب).
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 8 گ (104-97)، 22 سطر (19×14)، اندازه: 18×12سم [ف: 13 ×3399]
tajvid
شفتی، يوسف الدين جيلان
šafti, yüsof-od-din jilän
رساله کوتاهی است در تجوید شامل چند «باب» کوتاه.
قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 457/3
آغاز: بسمله و بعده چنین گوید فقیر الحقير تراب اقدام الفقراء و المساكين حاجي يوسف الدين جيلان المشهور به شفتي على الله عنه انجام: رجیم یعنی سنگ ری کرده شده و رانده شده بلکه در لغت حق تعالی به دلیل آن تعنت فانک رحیم و آن علیک لعنتی الى يوم الدين؛ و اگر اعوذ بالله قرآن بودی در سورتها نوشته شدی همچو بسم الله الرحمن الرحيم
خط: نستعلیق، زیبا، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، سرخ، 13 (9ر- 21 ر)، اندازه: 16×21 سم [ف: 1- 385]
tajvid
شوشتری، محمد بن محمود
Šoštarī, mohammad ebn-e mahmüd
یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2096/3
انجام: چنانچه شیخ جزری در رساله منظوم موسوم بمقدمه گفته کا محمد حکیم بن عبد الوکیل بی تا افتادگی: انجام: اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عنابی، 11 گ (26 -36)، اندازه: 12×19سم [ف: 1164-4]
tajvid
قاری، سیف الله بن سلطان على
qäri, seyf-ol-läh ebn-e soltan 'alī
رساله ای در ده باب و یک خاتمه
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3977 ض
آغاز: الحمد لله رب العالمين .... اما بعد این رساله ایست مختصره مفید در بیان قواعد ضروریه تجوید
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، 12 گ (13-2 حاشیه) [ف: 10- 357]
at-tajvid
موسى بن عبيد الله بن حيى
müsä ebn-e obeyd-ol-läh ebn-e hoyayy
رساله ای منظوم از ابو مزاحم موسی بن عبید الله بن حبى ابن خاقان است. نام سراینده در یک بیت مانده به پایان منظومه آمده است.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5223/8
آغاز: اقول مقالا معجباً لا ولى الحجر ** و لا فخر ان الفخر يدعو إلى الكبر؛ انجام: اجابك فينا ربنا و اجابنا ** اخي فيك بالغفران منه و بالنصر
بی کا، بی تا: 3 گ (81 پ- 83ر) [ف: 325-3]
tajvid
رساله ای است در بیان مخارج حروف و چگونگی ادای حروف شامل این حروف اظهار و حلق و ادغام (یرملون) و احفاء، نون ساکنه و تنوین عنه ادغام مثلین و متقاربين، تغلیظ و ترقیق حروف استعلاء، مد و حروف آن، و لحن جلی و خفی
آغاز: بسمله والعاقبة للمتقين والصلوة والسلام ... نقل است از قراء ..... که حروف هجا بیست و هشت است و از آن شش حرف اظهار است.
انجام: یا مدی از قدر آن کم کند یا حرفی تمام از مخرج خود نگوید و آنچه بدین ماند اینها مبطل نماز است والحمد لله رب العالمين
همانند:
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1011/4- 6/101
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: ذیحجه 1076ق؛ مصحح، محشی به امضاء «منه»؛ 4گ، 15 سطر، اندازه: 19/ 5/13سم [ف: 2087-4]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1260ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج
تیلی، 4 گ، 13 سطر، اندازه: 19/5×12/5سم [ف: 2-487]
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا؛ جلد تیماج قهوه ای، 3گ (53 پ- 55 ر)، 19 سطر، اندازه: 16×25 سم [ف: 1 -166]
tajvid
یک عنوان باب در بیان مخارج حروف و الفصل في بيان مخارج الحروف به عربی دارد یا دو تصویر برای مخارج حروف
آغاز: بسمله حمدله و صلاة بدانکه این تجویدی است مختصر در بیان اظهار و ادغام و اخفا و قلب و بعضی از احوال را و مد که قاریان را ناچار است.
انجام: اما به راه بام و میم لب برهم نهاده می شود و به راه و اندکی گشاده می شود. والله اعلم بالصواب.
همانند:
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3106/1
آغاز و انجام: برابر
الفصل الثاني في بيان مخارج الحروف ..... حتى تتبين كيفية ما ذكر و الله اعلم بالصواب (تمت في 1077) (نمقه ... محمد امین زرگر تذكرة لحضرة مولنيا سراج الأنامي مولانا محمد قاسم ... في شهور سبع و سبعين فوق الألف ....)
خط: نستعلیق، بی کا؛ تا: 1077ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 6 گ (157پ- 162 ر) 17 سطر (14×5)، اندازه: 19×10سم [ف: 11-2060]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 5 گ، 9 سطر [ف: 2086-4]
آغاز: حمد له .... اما بعد این حروف تجویدی است مختصر در بیان مخارج حروف و اظهار و ادغام و قلب و اخفا و بعضی از احوال تفخیم و ترقیق را و حروف مد و به سبب کشیدن مد که قاری؛ انجام: لكل امام حرف ومن الخصلا والله اعلم بالصواب. «ا» نافع، «د» ابن كثير، «ح» ابو عمر، «ب» قالون .... «ع» روح، «ش» خلف و ادريس.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 2 گ، 33 سطر، اندازه: 20×11 سم [ف: 1- 325]
at-tajwid al-wajīza fi-t tajwid
رساله ای مختصر در قواعد تجوید و قرائت قرآن که در آن از شیخ محقق جزری و امام سمرقندی یاد کرده است؛ در نه «فصل» و یک «خاتمه»: فصل 1. ذکر الأئمة و أسانيدهم و رواتهم؛ 2. الاستعاذة؛ 3. أحكام البسملة؛ 4. مخارج الحروف؛ 5. الوقف على أواخر الكلم؛ 6. و المد و احكامه؛ 7. احكام النون الساكنة والتنوين؛ 8. التفخيم والترقيق؛ 9. أحكام الادغام و الاظهار الخاتمة: فيما يتعلق برسم الخط. استاد سید محمد باقر حجتی معتقد است که بایستی مؤلف این اثر از دانشمندان شیعی قرن 11ق یا پیش از آن بوده باشد.
آغاز: بسمله سبحان من عجز الحامدون عن حق حمده .... و بعد فهذه وجيزة جمعت فيها ما التقطته من كتب الماهرين و استخرجته من تحقيقات المجودين ممن اعتمد على مقاله و اركن الى تحقيق اقواله وذلك من القواعد التي لا يستقنى من معرفة معظمها القاري و لا يتيسر بدونها حق التلاوة للعاري وبنيتها على عدة فصول وخاتمة .....
انجام: و لفظة ابنت عمران في التحريم بالتاء في جميع المصاحف، والله اعلم بالصواب و اليه المرجع والمآب
همانند:
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: وسط؛ مصحح، در پشت صفحه اول مکتوب امام حسن عسگری (علیه السلام) به علی بن حسین بن بابویه قمی؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج مشکی، 13 گ (1 -13)، 19 سطر (10/5×15)، اندازه: 15×20 سم [ف: 1098-3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: وجيه الدين بن اسماعيل بن عباس معلم شهرستانی، تا: 24 محرم 1002ق؛ جلد: تیماج مشکی عطف تیماج قهوه ای، 12 گ (74 پ- 85 ر)، 17 سطر، اندازه: 20×14 سم [ف: 19- 142]
آغاز: برابر؛ انجام: أما المطبقه ... و لحق بهذا الصفات العرضي صفت الاستطال و هي حرف الضاد لاستطالته في المخرج
این نسخه تا بخشی از فصل رابع را شامل است و بقیه افتاده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1023ق، جا: اصفهان؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، 5 گ (109پ- 113 پ)، 17-21 سطر، اندازه: 16×9 سم [ف: 35- 159]
tajvid
دارای دوازده «باب»: 1. سکته؛ 2. وقف لازم؛ 3. وقف غفران؛ 4. ادغام؛ 5. غنه؛ 6. ...؛ 7. اخفاء؛ 8. اظهار؛ 9. مد؛ 10. تفخیم؛ 11. توفیق؛ 12. بوف. در این رساله هر یک از دوازده مراتب مفصل
می آید.
آغاز: الحمد لله رب العالمين .... ای عزیز من بدانکه اشعار سخن مخلوق است اگر کسی شعری خطا و یا ناموزون می خواند .... با در بیان تجوید، بدانکه بر دوانزده.
[مشترک پاکستان 103/1]
همانند:
آغاز: برابر؛ انجام: باب بوف، هر گاه که میم ساکن باشد و ما بعد ب و ف مراد از بوف اظهار بود كقوله تعالى - مثلهم في الثورية و مثلهم في الانجيل؛ تمت بعناية الملك الوهاب.
خط: نستعلیق، ترک، کا: یوسف فرزند ملا کریم، تا: 1166ق، جا: روستای اخی صوفیلوی پادار (ترکیه)؛ مصحح، محشى؛ کاغذ: فرنگی نخودی، 9 گ (17-25)، 11 سطر، اندازه: 6×10سم [ف: 30-312]
آغاز: برابر؛ انجام: مگر بحذف های علت می خواند و در ثمره وقف می کند و حفص
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج مشکی، 32 ص 25 سطر (23×11 /5)، اندازه: 35×22سم [ف: 463-5]
tajvid
ناشناخته، در هشت «فصل»: 1. نون ساکن و تنوین؛ 2. حروف مد؛ 3. ضميرها؛ 4. میم ساکن؛ 5. حروف بعد از لام لازم؛ 6 تلاقی دو حرف از یک جنس؛ 7. ما قبل از لام الله، تفخيم؛ 8 . وقف.
آغاز: الحمد لله الذي خلق الانسان و علمه القرآن و الصلاة و السلام على صاحب الدعوة اما بعد، بدانکه این رساله ای است در بیان بعضی قواعد که تعلق به علم قرائت دارد، مشتمل بر چند فصل فصل اول در بیان نون ساکنه
انجام: جایز نیست در مفتوح الا آنکه مشدد باشد. مثل تب و شخ و طل. تمت.
همانند:
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ پخته، بی کا، تا: 1228ق؛ 5 گ (1پ- 5ر) [ف: 2- 40]
آغاز: برابر؛ انجام: لیک با اعراب ممنوع است ای صاحب تمیز
خط: نسخ، کا: سید آقا ابوالقاسم تهرانی، تا شنبه 14 محرم 1231 ق؛ 4 گ (22 پ- 25 ر) [ف: 321-3]
آغاز و انجام: برابر
تمت الرسالة الشريفة في التجويد، والسلام على من اتبع الهدی اگر تو در کلام الله نون ساکن و تنوین ** بدشواری همیدانی کند ابن یمین آسان / شود پیدا بحرف حلق و نزد پر ملون مدغم بود مغلوب باباً و شود در مابقی پنهان، تم بعون الله تعالى
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ در آخر شعری به نام ابن یمین آورده شده؛ جلد میشن قهوه ای، 3گ (20 پ-22 پ) اندازه: 21 /3×15/ 5 سم [ف: 349-8]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن حسین خراسانی کرمانشاهی، بی تا: جلد: تیماج مشکی، 3 گ (151 ر- 153ر)، اندازه: 15×21سم [ف: 2- 353]
tajvid
رساله کوتاهی است در تجوید بدون فصل و باب در بیان دندانها و مخارج حروف.
همانند:
آغاز: تجویدی است در قواعد قرائت بسمله نوع انسان و بنی آدم را بیست و هشت دندانست یا سی و دو بیشتر نیست؛ انجام: به قسمی که میم ساکن از او جدا میشود مثل عليهم ولا الضالين تمت هذا التجويد
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مهر کروی کتابخانه .... 1225؛ در آخر نسخه دو برگ ملحق شده در تجوید به خط سید محمد رضا طبسي: «هذا ما استفدته من حضرت حجة الاسلام .... الشيخ محمد على الحائري في علم التجويد»؛ جلد: کاغذی، 15 گ، 9 سطر، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف مخ: 1 -95]
آغاز: بسمله نوع انسان و بنی آدم را بیست و هشت دندان است یا سی و دو و از سی و دو بیشتر نیست و از بیست و هشت کمتر نیست؛ انجام: و همین میم ساکن که به باقی حروف می رسد اظهار میش ود به قسمی که میم ساکن از او جدا می شود مثل عليهم ولا الضالين.
خط: نسخ، کا: ملا قربانعلی بن ملا صادق، تا جمادي الثاني 1301ق، جلد: تیماج مشکی، 15 گ، 9 سطر، اندازه: 17×10سم [ف: 723-2]
tajvid
رساله مختصری است در تجوید قرآن کریم که بدون فصل
بندی خاصی تدوین شده است.
آغاز: الحمد لله رب العالمين .... اما بعد بباید دانست که این رساله ای است مختصر در تجوید کلام مجید ربانی تا مبتدیان به آسانی فرا گیرند .....
انجام: و چون به یاد پرسد اخفا باید کرد و در نزد باقی حروف اظهار باید کرد.
همانند:
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ نازیبا، بی کا، تا: اواخر قرن 14؛ جلد: مقوایی، 6 گ (64 ر- 69 پ)، اندازه: 12×19سم [ف: 95]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ متوسط، بی کا، بی تا؛ خریداری از عاطفی؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: مقوایی با روکش کاغذی صورتی، 12 گ، 11 سطر (14×7/5)، اندازه: 11/5×18سم [رایانه]
tajvid
فوایدی است درباره تجوید و علوم قرآن همچون رموز سجاوندی و قلب و اوقاف سجاوندی مد، اظهار، صفات حروف، سجده های قرآن
قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 820
آغاز: رموز اوقاف قرآن مجید مطلق آیت کی علامت هی اگر کوئی وقف کی اور علامت انجام: بنابر مذهب اکثر کی ایک موجوده سوره هین او را نمین سپی پندره سور ون مین آیات سجده هين.
خط: نستعلیق، کا: اقبال خان عرف میان امانت علی خان، تا: 1329ق، جا: مرشد آباد بنگال؛ 77 گ، 10 سطر، اندازه: 11×16 /5 سم [ف مخ: 951]
at-tajvid
غیر همانند.
آغاز: حرف هجا بکرمی طوفوز قسم مفخمه بر قسم من قنه بر قسم تفخيم معه اصله الى الترقيق بر قسمي ترقيق معه اصله التفخيم، مفخمه پدی خصه ضغط قظ بو حروف مفخمه دیرلر قرآن عظیم انشانده کلدیکی پرده تفخیم او قومه سی واجب اولدوغی ایچون دلیل محمد ابن الجزري مقدمه سنده و حروف الاستعلاء فخم بیوردی؛ انجام: اما ترقيقك حد يقدر و اما تالیه شویله کرکدر که بر ترقیق حرف غایت ترقیق انه دل اجله بر ذره خریدر و هم عنایت ترتیل تجوید کامل اولور و بالله التوفيق
رساله ای در بیان قواعد تجوید و ترقیق و تفخیم است که با بهره مندی از آثاری مشهور در تجوید همچون المقدمة الجزرية شمس الدین محمد بن محمد دمشقی جزری (-833 ق) نگارش یافته است. به جهت افتادگی از آغاز نسخه در مصادر و فهرست های موجود (قابل دسترس) به آگاهی های بیشتری درباره این اثر، دسترسی نیافتیم؛ خط: نسخ ترکی، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ نوع نگارش و عدم السجام خطوط و قلم خوردگی های متن نشان می دهد که بایستی نسخه به خط مؤلف بوده باشد، در انجام: برگ در یک نمودار در قالب دایره درباره مخرج ادای حروف در دهان و جایگاه زبان در هنگام ادای حروف، ترسیم گردیده؛ کاغذ: فرنگی نخودی ضخیم، جلد: مقوایی با روکش کاغذی کرم عطف تیماج، 2 گ (1 ر- 2 پ)، 18 -19 سطر (19×11/5)، اندازه: 21×15 سم [ف: 40/2-90]
آغاز: بسملة الحمد لله الذي أمرنا إلى قراءة القرآن با التجويد و يسر إلينا .... بوندن صکره معلوم اولکه تجوید قرآن تعلم اره و عورته فرضدر زیرا حق تعالى بيورور و رتل القرآن ترتيلاً يعني حبيبم قرآن اوقور کن او مکه حرف مخرچندن چقر میاسن که وره معناه پوزله؛ انجام: تنوین و نون ساکن بو حرفتم او غرسه ادعام اولنور بلاغته ح خ ع غ هم نون ساکن و تنوین بو حرفان او غرسه اظهار الونرلر؛ تمت
رساله ای مختصر در تجوید مشتمل بر مباحث ادغام، مد، تنوین، اظهار، قلب، مخارج حروف و سایر مباحث مطرح شده در علم تجوید است. از این اثر سه نسخه در دارالکتب قاهره به شماره های « 1 اقراآت و التجويد طلعت»، «6 قراآت ترکی طلعت» و «12 مجاميع ترکی» و یکی نیز در کتابخانه ی دولتی (سلطنتی) برلین به شماره «2/97» موجود است؛ خط: نسخ ترکی، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ چند تاریخ تولد و وفات مربوط به سال هی 1138، 1143، 1146، 1149، 1152، 1154ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی، 15 گ (92 پ- 106ر)، 15 سطر، اندازه: 17/5×9سم [ف: 40/2-98]
آغاز: الف و یا کسره دنصکره و و او ضمه دنصکره همزبه ملاقی اولسه از مقدرا لرندن زیاده چکلورلر .... قجن حرف مد سکورنی مجاور .... مد اوج قسمدر بریسی ساکندن اصلی حر کتدر؛ انجام: بعد الكسره را لری مفتوحه اولان مثالده و رشک غیری فرا و صلده تفخیم ایلدیلر وقف ده ترقیق ایله دیگر بعد الياءات کنه را الری مفتوحه
رساله ای در تجوید است که در چند باب نگارش یافته است. عناوین ابواب بازمانده این نسخه چنین است: باب احكام النون الساكنة والتنوين باب الراآت که به جهت افتادگی از آغاز و
انجام: نسخه، عنوان اثر و مؤلف آن مورد شناسایی واقع نگردید؛ خط نسخ ترکی، بی کا؛ تا: قرن 11 افتادگی: آغاز؛ مصحح، وجود قلم خوردگی ها در متن و طرز نگارش مشوش آن، شاید از خط مؤلف بودن این اثر حکایت داشته باشد که البته در این باره باید بیشتر تحقیق شود؛ کاغذ فرنگی نخودی ضخیم 4 گ (107 ر - 110پ)، 25 سطر، اندازه: 11×15سم [ف: 40/2- 99]
آغاز: حروف، حرفک جمعی در، حرف الغنده طرفه در له، اصطلاحده صوت ممتد على مقطع محقق المقدر و يختص بالانسان وضعاً؛ حرف دخی ایکی قسمدر بر قسمی حروف اصول عربیه در و بر قسمی حروف فروع الصحيه اول دخی پش در همزه؛ انجام: بر قسمی بالگور مستقلیه مطبقتک تفخیم بالكوز مستعلیدن اقوادر .... اقوى نحو قال و العصى، تمت
رساله بسیار موجزی در بیان تعریف لغوی و اصطلاحی حروف و بیان ترقیم و تفخیم برخی حروف از جمله حرف راه است که با در آن از مقدمه جزری نیز بهره برده شده است. بر اساس منابع و فهرست های موجود و در دسترس در کتابخانه های ایران و خارج از کشور به نسخه دیگری آگاهی نیافتیم؛ خط نسخ تحریری بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: فرنگی ضخیم نخودی، 1 گ (114 پ)، 16 سطر، اندازه: 16/5×9 سم [ف: 40/2- 101]
آغاز: فصل في ذكر المدات، بلكل كم مدات بش قسمدر، بر قسم عيد متصل دره بر قسم من منفصل در؛ انجام: ارتضی دخی تفخم در کرسی کسر عارضی اولد و غیجون ارتيتم ده بویله در، تمت بعون الله تعالى
رساله مختصری در بیان برخی قواعد تجوید، به خصوص بحث مدها و انواع آن است؛ خط: نسخ مایل به نستعلیق، بی کا، تا: اواخر قرن 11؛ کاغذ: فرنگی نخودی ضخیم 2 گ (115 ر - 116پ)، 13سطر، اندازه: 7/5× 11/5 سم [ف: 40/2-102]
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
at-tajvid
غیر همانند:
آغاز: الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على خير خلقه و آله اجمعين اما بعد فاعلم أن هذه النسخة في بيان صفات الحروف و بيان مخارجها و هي بابان الباب الأول: بيان الصفات المشهورة للحروف الباب الثاني: في مخارج الحروف
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ 4گ (5پ- 8)، اندازه: 17/5×26 سم [نسخه پژوهی: 1-29]
آغاز: ان اصنف لكم كتاباً مختصرا في مذاهب القراء السبعه بالأمصار حمهم الله يقرب عليكم متناوله و يسهل عليكم حفظه. و ذكرت عن كل واحد من القرآء روايتين و ذكرت عن نافع رواية قالون و ورش؛ انجام: حفص الامقام لكم بضم الميم الأولى و الياقوت بفتحها الحرميان
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سیاه، 326 ص 13، سنظر (13×8)، اندازه: 13× 18سم [ف: 197-1]
آغاز: بسمله و حمدله و بعد فان كتاب الله عز وجل خير ... و الآن آن البحث عن التجويد والله يهدى من يريد؛ انجام: على خاتم الرسالة و آله الهادين أولى الحجة الواضحه ... مسلمین تسليماً و الحمد لله وحده
بی کا، تا: قرن 10؛ با 5 سرلوح زیبای زرین، مجدول؛ کاغذ: ترمه حنایی، جلد: میشن مشکی، 21 ص (114- 134)، 12 سطره اندازه: 22/1×12/7سم [ف: 10-5)
آغاز: بسمله، الحمد لله الذي جعل لنا كلامه هادیا؛ انجام: س دوری ت تم سيع و عشر و الف
رساله مختصری است در قواعد قرائت قرآن مرتب بر شش «باب» و یک «خاتمه»: 1. مخارج الحروف 2. الاستعاذه و البسمله، 3. احكام النون الساكنة والتنوين و الاحكام اربعة الدغام و القلب و الاظهار و الاخفاء، 4. بیان احكام الميم الساكنة و الاحكام الثالثه الادغام و الاظهار و الاخفاء 5. المد و حروف المد، 6. احکام الراء في التفخيم والترقيق في الوصل الخاتمة في اسامي القراء السبعة ورواتهم و رموزهم؛ خط نسخ خوب بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ این شماره در جلد دوم فهرست با عنوان: رساله در مخارج حروف - که عنوان باب اول از ابواب ششگانه است- معرفی شده؛ واقف: نادر شاه افشار 1145ق؛ کاغذ: نخودن آهار مهره سمرقندی، جلد مقوا با روکش پارچه، 7 گ، 14 سطر، اندازه: 13×18/5سم [ف: 38-23]
به ترتیب سور قرآن از فاتحه آغاز میشود وزیر کلمات رمز مربوط به طرز قرائت کلمه نوشته شده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام: قطع: ربعی [نشریه: 113-7]
آغاز: العدد بسطا فمن لم يراع هذه الشروط لم يصح فاتحته عند المهرة في هذا الفن و الجداول هذه انجام: جعلنا الله من الذين يتلون كتاب الله حق تلاوته و يتعلمون بما فيه فاتحته إلى خاتمته و الحمد لله رب العالمين و صلى الله على محمد و آله.
بی کا، تا: با تاریخ 918 ق؛ با چهار واسطه از روی نسخه اصل خط مصنف استنساخ گردیده؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی روکش کاغذ ابری عطف تيماج قرمز، 9 ص (125- 133)، اندازه:
12×17سم [ف: 1111-3]
آغاز: بسمله اعلم ان القرائة المتفق عليها و المعول عليها ضربان احدهما الترتيل الثاني الحد؛ انجام: فان لم يحترز من ذلك وقع في هذا اللحن المذكور اعاذنا الله منه و ایاک و الحمد لله رب العالمين
بی کا، تا: با تاریخ 918 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی روکش کاغذ ابری عطف تیماج قرمز، 2 ص (174 - 175)، اندازه: 12×17سم [ف: 1112-3]
آغاز: بسمله و به تستعين قرأ ابو جعفر تفضل حروف الهجا من ما بعدها و قبلها توقف يسير من خلال؛ انجام: ولى دين امر ثبتها في الحالين يعقوب تم وكمل.
بی کا، تا: با تاریخ 918 کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی روکش کاغذ ابری عطف تيماج قرمز، ص (286 -292)، اندازه: 17×12سم [ف: 1113-3]
آغاز: و کل بیموا ادعموا مع عنة و في الواو والياء دونها خلف تلا الحكم الرابع الاظهار المحض اجمع القراء على وجوب اظهار النون؛ انجام: المنقضية ثم يسكت عليها في مذهب الجميع. والله اعلم و هذا آخر ما اردنا اثباته في هذا النبذة، و صلى الله على محمد ... و كان الفراغ ... رب العالمين
در آن از شاطبی بسیار نقل شده. رساله ای است در 12 «باب»: ... 2. المد و القصر وفيه حكمان، 3. الترقيق الراآت و تفخيمها، 4. ترقيق لام الجلالة 5. الادغام، 3. ادعام الحرفين المتقاربين، 7. حروف متفرقه، 8. في لام هل و بل و قل، 9. و احكام ميم الجمع، 10 هاء الكناية، 11. الوقوف ....، 12. معرفة مخارج الحروف؛ خط: نستعلیق، کا: مبارک بحرانی، تا: 19 شعبان 944 ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 11 (131 ر- 141 پ)، 19 سطر (9×14/5)، اندازه: 12×17سم [ف: 16- 77]
آغاز: بسمله و به تقتى الحمد لله الذي اظهر كلمة الحق و لو كره المشركون ... و بعد فاني حيث وصلت في بعض أسفاري الى بلده قم و كان بعض الاصحاب يشتغلون بتجويد القرآن المجيد؛ انجام: و كان قد فرغ من تسويدها و تعليقها يوم الثلاث التاسع والعشرين من شهر محرم الحرام سنه اربع وخمسين وتسعمانه من الهجرة المصطفويه تمت
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 954 ق؛ با پنج سرلوح زیبای زرین، مجدول؛ کاغذ: ترمه ختائی، جلد: میشن مشکی، 38 ص (74- 112)، 12 سطر، اندازه: 12/7×22/1سم [ف: 5-10]
آغاز: بسمله حمدله و صلاه فصل في الاظهار و هو تلفظ كل حرف من مخرجه اعلم ان التنوين و النون الساكنة اذا لافتا حروف الحلق تظهران و هي سنة ... فصل في الاخفاء؛ انجام: فصل حروف العلة اذا كانت .... و كذا الياء مثل آمنوا و عملوا الصالحات والذي يوسوس تم تمت بعون الله وحسن توفيقه.
رساله مختصری است در تجوید شامل چهارده فصل: 1. اظهار 2. اخفاء، قلب، 4. اظهار شفوی میم ساکنه...، 5. ادغام مع الغنة، 6. و ادغام بلاغنة، 7. ادغام مثلين، 8. ادغام متقاربين، 9- 10 تفخيم لام اول ضمیر به ها، مضمومه، 12. حروف مقطعه، 13. مدات، 14. حروف عله؛ خط: نسخ، بی کا؛ تا: 973 ق؛ در آخر نسخه تاریخ موت سلطان سلیمان در 974 و پادشاهی پسرش سلیم در 974 ق ثبت شده؛ 4 گ، 13 سطر، اندازه: 14/5×18 سم [ف: 4- 2027]
رساله در تجوید یا مختصری در بیان قرائت امام عبد الله بن كثير مكي خط: نستعلیق، کا: قنبر غلام خواجه قطب الثاني ابو الحسن على بن من الله بن أبي الحسن على كليم الله بن من الله بن محمد حسین رضی الله عنه، تا: 981 ق، جا: گولکنده؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج آلبالویی، 6 ص (41- 46)، ابعاد متن: 38×8، اندازه: 23×15 سم [سنا: ف: 326-1]
آغاز: الحمد لله و سلام على عباده الذين اصطفى و الصلاة على محمد المصطفى و اهل بيته أهل الصدق والوفا وبعد: فهذه رسالة فيما يجب على قارى كتاب الله علمها و يتحتم عليه فهمها، وهي مرتبة على ابواب اربع عشرة الأول في احكام التنوين؛ انجام: و العنعنة و هو ان يتلفظ الهمزة بالعين كما يقول بنو تميم، عن في محل ان والهمهمة و هي تشديد الحروف المخففة و اعلم ان ترك كل عيب من المعايب في القراءة هو من المحاسن و (ترك) كل من المحاسن هو من المعايب جعلنا الله واياكم .... الى خاتمته بمحمد و اهل بيته الطاهرين وصحبه الأكرمين أيها الناظر لهذه الرسالة .... انظر اليها بعين الانصاف .... الطاهرين آمين قد فرغ من نسخها بكربلا عصر السبت أول شهر شعبان سنة 973 بحمد الرؤف السنان المسما بالمطيع حافظ اطيعو الله .. إلى الله الغني ابن شيخ نظام الدين المغفور المرحوم الغازاني .... آمین یا رب العالمين.
در تجوید مرتب بر چهارده باب و یک «خاتمه» است که در خاتمه شش بحث دارد. نام نگارنده ندارد. از شاطبی (538- 590) و سمرقندی (قرن ششم) در عقد الفرید (گ 88 ر) که در ص 832 این فهرست معرفی شده است و از «تیسیر»، دانی (371- 444) و کتاب سجاوندی (قرن نهم) و ابو جعفر (ظاهراً: محمد بن طيفور سجاوندی) (805 م ذریعه (25ش 140) نقل می کند و از بیشتر قاربان سده های آغازین این کثیر، عاصم بو عمر و حفص و ابن عامر و حمزه یاد می کند. فهرست کتاب چنین است: باب 1. تنوین، 2. مد و قصر، 3. ادغام، 5. ها، کتابت، 6. میم هم، 7. وقف آخر، 8. وقف رسمی، 9. یاء ها، 10. قطع و وصل، 11. ممنوعات، 12. مقاطع نوزده گانه قرآن، 13. مخارج، 14. اداء حروف، خاتمه و شش مبحث آن: 1. ظآت منظوم (که 48 ظاء را در بر دارد)، 2.
دالها، 3. لام های 4. استعاذه که یازده گونه است. 5. بسملة، و 6. تجويد فاتحة، خط نسخ و نستعلیق، کا: حافظ اطیعو الله ابن نظام الدین، تا: 4 ذیقعده 183 ق، جا: کربلا؛ کاغذ: سمرقندی نخودی، جلد: مقوایی، رویه کاغذ نخودی سجاف، تیماج جنایی، 74 گ (79 ر- 152ر)، 13 سطر (6×10)، اندازه: 10/5×15/8 سم [ف: 11 -738]
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمين .... اما بعد انه لابد لقاري القرآن من معرفة مخارج الحروف ورعاية ادابها و مراعات قواعد القرآن؛ انجام: ابو الحارث من دوري ت
رساله مختصری است در قواعد قرائت قرآن مرتب بر شش «باب» و یک «خاتمه»: 1. مخارج الحروف، 2. الاستعاده و البسمله، 3. احكام النون الساكنة والتنوين والاحكام اربعة الدعام و القلب و الاظهار و الاخفاء، 4. بیان احكام الميم الساكنه و الاحكام الثالثه الادعام و الاظهار و الاخفاء، 5. المد و حروف المد، 6. احکام الراء في التفخيم والترقيق في الوصل الخاتمة في اسامي القراء السبعة ورواتهم و رموزهم خط نسخ کا جلال بن نور الدين احمد حسنی، تا: 993 ق، جا: شیراز؛ انتقالی از دانشگاه علوم اسلامی رضوی در مهر 1368؛ کاغد: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 3 گ، 17 سطر، اندازه: 11/5×18سم [ف: 37-23 ]
آغاز: الحمد لله الكريم المنان العليم الديان الذي انزل الفرقان
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ 5 گ (14- 18)، اندازه: 11/5×19سم [نسخه پژوهی: 130-3]
فصل في الاظهار .... فصل في المدة خط: نستعلیق، ترک، کا: اغلی نبی بن ملا احمد، تا: قرن 11، برای عبدالرحمن چلبی بن محمد؛ کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج قهوه ای، 8 گ (74 پ- 81 پ)، 14 سطر (13-5)، اندازه: 19×14سم [ف: 320-17]
آغاز: اعلم أنهاء الضمير على خمسة أقسام، قسم لا خلاف في مدة، و قسم لا خلاف في إشباعه، وقسم في أشباعه خلاف، و قسمان لاخلاف في عدم إشباعه الأول متحرك طرفاء و ما بعد همزة نحر و يعظم؛ انجام: و الروم ما يدركه الاعمى والبصير لان فيه صوتاً مع بعض الحركة يكاد الحرف يكون متحركاً و الله أعلم بالصواب.
رساله ای مختصر در علم تجوید است که در آن به مباحث مختلف تجویدی مانند اشباع و مد و غیر آن پرداخته است؛ خط: نسخ ترکی، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخودی، 2 گ (83 پ- 14 پ)، 15 سطر، اندازه: 9×17/5سم [ف: 40/2-96]
آغاز: بالألف واللام و هي التشديد البدلي كقوله تعالى و الصالحون وما أشبه ذلك .... فصل ثم اعلم بأن التشديد المدغم على ثلثة أوجه؛ انجام: و اما حروف بوف فإذا جاء بعد الميم المجزوم ينبغي أن يتحرك الميم و الذين هم بربهم عليهم ولا الضالين وقوله أنفسهم فجعلناهم و ما أشبه ذلك؛ تم الكتاب
رساله ای در تجوید است که با عناوین «فصل ثم اعلم»، نگارش یافته؛ از این اثر تنها 5 فصل باقی مانده: از جمله فصول آن عبارتست از: فصل ثم اعلم بأن التشديد المدعم على ثلثة اوجه ..... فصل ثم اعلم بان المد الأصلى و هو كل كلمة ممدود .... فصل ثم اعلم بأن الوقف الواجب .... فصل ثم اعلم بأن الوقف الواجب فصل ثم اعلم بأن ما النفي؛ خط: نسخ ترکی، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی ضخیم نخودی، 1 گ (11ر- 111 پ)، 19 سطر، اندازه: 16/59سم [ف: 40/2- 199]
آغاز: بسمله الحمد لله الذي انزل على عبده الكتاب و وعد من تلاه و عمل به جزيل الثواب؛ انجام: و على هذا المثال يقف و يبتدى و الحمد لله وحده
رساله مختصری است در احکام تجوید (مخارج، صفات حروف، حکم نون ساکنه و تنوین وقوف و وصل)؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد مقوا با روکش مشمع قهوه ای، 2گ 20 سطر، اندازه: 12×18/5سم [اهدائی رهبر: 1 علوم قرآن- 304]
در سی باب که باب هشتم آن فی ذكر هاء الكتابة و باب سی ام آن در مخارج حروف است؛ خط نسخ، بی کا، تا: 1015ق؛ افتادگی: آغاز [نشریه: 227-7]
آغاز: الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على خير خلقه محمد و آله اجمعین، اما بعد، فاعلم أن هذه نسخة في بيان صفات الحروف و بيان مخارجها و هي بابان الباب الأول: بيان الصفات المشهورة للحروف الباب الثاني: في مخارج الحروف
خط: نسخ، کا: رحمت الله قاری گیلانی رشتی، تا 1041ق، جا: حیدر آباد؛ 4 گ (5 پ - 8)، اندازه: 17/5×26 سم [نسخه پژوهی: 96-3]
آغاز: قليل العين اذا تحركتها مفتوحاً ما قبلها أو في حكمه في اسم ثلاثي أو فعل ثلاثي أوضح محمول عليه؛ انجام: واما الحروف قلم يكتب منها بالياء غير بلى والى وعلى وحتى والله اعلم بالصواب
رساله ای در تجوید به عربی و بیان قواعد آن، باب بندی خاصی ندارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1050ق؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ تملک: مرتضی حسنی حسینی؛ جلد: مقوا، عطف گالینگور قهوه ای، 36 گ، 7 سطر، اندازه: 20×12 سم [ف: 4- 2026]
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمين .... و بعد فهذه رسالة بالتجويد فصل في الاظهار اذا لقيت؛ انجام: ومثال المد التمكين واذا حبيتم بتحية معا .... و نحو
مطالب تحت عنوان فصل آمده فصول موجود 1. اظهار 2.
اخفاء، 3. اقلاب، 4. جواز اظهار و اخفاء 5. ادغام باغته، 6. ادغام بدون غنه، 7. ادغام مثلین، 8. ادغام متقاربين، 9. تفخیم راء، 10. لام ترقیق، 11. هاء ضمیر، 12. حروف قلقله، 13. تفخم حروف، 14. مد؛ خط: نستعلیق، کا: طالب، تا: 9 شوال 1090ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عنابی، 42 گ، 11 سطر (11/3×5/5)، اندازه: 16×9/5 سم [ف: 341-1]
آغاز: حمدله و بعد فهذه رسالة في التجويد، فصل في الاظهار اعلم ان النون الساكنة
خط: نسخ، کا: حسين بن شيخ احمد بن شيخ محمود بن جمعة بن محمود بن نعمت الله صیمری جزائری تا پنج شنبه 14 جمادی الثانی 1099ق؛ 2 گ، 21 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 111-3]
آغاز: بسمله و اختار النبي (صلی الله علیه و آله) سبعه عشر موضعا في القرآن فالأول منها في سورة البقرة قوله تعالى: فاستبقوا الخيرات؛ انجام: و في المدثر اصحاب اليمين في جنات، وقيل ان وقوف المعانقه المختلفه فيها ليست موافقه للتفسير
رساله مختصری است در بیان فوائدی در تجوید بدین ترتیب: مواضع 19 گانه وقف نبی اکرم (صلی الله علیه و آله) در آیات قرآن، عدد جلالات و آیات و سوره ها و کلمات و حروف و نقطه های قرآن سوره هایی که در آن ناسخ و منسوخ میباشد، شیوه نزول قرآن و اولین و آخرین آیا نازل شده ذکر احزاب قرآن، وقف معانقه و مواضع آن در سوره ها و خط نسخ بی کا؛ تا: قرن 12؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج سیاه، 3 گ (42 پ- 44 پ)، 19 سطر (13×8)، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: 17 -370]
آغاز: در برگ 5: احدكم آخر السورة و عنه (علیه السلام) تفسير التنزيل هو تجويد الحروف و معرفة الوقوف بسب ذلك ... سورة البقرة ماهتان و است و ثمانون آية مدنية؛ انجام: سورة المطففين است و ثلاثين آية مكية بسم الله الرحمان الرحيم (قف) للمطففين الذين .... و ما ادراك بالأمانة، عليون، ط مرقوم
کتابچه ای است در قوانین وقف و ابتداء در خواندن قرآن به ترتیب سوره ها؛ خط: نسخ نزدیک به نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج حنایی، 113گ، 12 سطر (13×9) [ف: 11-65)
آغاز: باب الکلی كل ما في كتاب الله تعالى من الصلوة والزكوة و الحيوة فهو بالواو انجام: و امرته صوته و حراسته رضوان الله عليهم اجمعين و سلامه الى يوم الدين .... و آله اجمعين.
بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن آلبالویی، 16 سطر، اندازه: 19×12/7سم [ف: 16-5]
آغاز: بسمله، حمدله، أما بعد فهذا رسالة يتعلق بالتجويد فصل في الاظهار؛ انجام: خوف و صيف و شئ و ما اشبه ذلك و الله اعلم باللصواب تمت الكتاب
رساله بسیار موجز و مختصری است در چهارده «فصل»: فی الاظهار، في الاخفاء، في القلب، اذا لقيت الميم الساكنه الباء، في الادغام، في الادغام بلاغته في الادغام المثلين، في الادغام من المتقاربين، في تفخيم الراي في ترقيق الأم، في هاء الضمير، في القلقه خمسه 1 حرف، في تفخيم الحروف المستعليه، في المدو حروف مد؛ خط: نسخ، کا: معظم تا: 1102ق؛ واقف: رهبری، خرداد 1381؛ کاغذ: گل بهی و نباتی آهار مهره، جلد: تیماج سبز، 14 سطر، اندازه: 21/4×11/4 سم [ف: 58-23]
آغاز: الباب الثالث في بحاء المسحف من كتاب الترغيب و ذكر الحروف التي بعضها انجام: فاطلبوه في هذا الكتب المذكورة فان لم تجدوه منها ..... و ابتغوا و لا تبتدعوا والله الهادي.
در این کتاب حروف تهجی از مصحف امير المومنين على (علیه السلام) که بعضی بر خلاف بعض دیگر آن حروف را نوشته و ضبط کرده اند. در سوره های قرآنی بترتیب بررسی شده است. مؤلف در پایان کتاب بیان داشته: مطالب این کتاب در تصحیح هجاءات را از 15 کتاب دیگر استخراج نموده که از جمله آن کتب ذیل می باشد: کتاب «علل ما يتفاضل به القراء» از امام ابو الحسن دهانی، کتاب «ادب الكتاب» و كتاب «الايضاح» از اندرانی، کتاب «الایضاح» از اهوازی، کتاب «علل الغایه» از ابو الحسین قاری کتاب «المرشد في الوقوف» از این انباری کتاب «الهجاء» از این ظهران نیشابوری، كتاب «الهداية لدرانة الغاية» از سید طاهر توماعی؛ خط: نسخ، کا: میرزا بیک مقری، تا 1114ق؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: تیماج مشکی، 14 سطر (11/5×6)، اندازه: 13×18/5سم [ف: 12 -182]
آغاز: فهذه مسائل يتعلق بالتجويد، اما بعد، فصل في الاظهار
خط: نسخ، کا: عبد الاحد بن عبد الغفور نیریزی، تا 1114ق، جا: مدرسه غیاثیه؛ 6 گ (6-1)، اندازه: 20×15 سم [نسخه پژوهی: 97-3]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺍﻟﺤﻤﺪﷲ ﺭﺏ ﺍﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ ... ﺍﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﻬﺬﻩ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺗﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻟﺘﺠﻮﻳﺪ ﻓﺼﻞ ﻓﻲ ﺍﻻﻇﻬﺎﺭ ﺍﻋﻠﻢ ﺍﻥ ﺍﻟﻨﻮﻥ ﺍﻟﺴﺎﮐﻨﺔ ﻭ ﺍﻟﺘﻨﻮﻳﻦ ﺍﺫﺍ ﻟﻘﻴﺖ ﺣﺮﻭﻑ ﺍﻟﺤﻠﻖ ﻭ ﻫﻲ ﻫﺬﻩ ﺀ ﻩ ﻉ ﻍ ﺡ ﺥ ﺗﻈﻬﻴﺮ ﻣﺜﻞ؛ انجام: ﻭ ﺍﻟﻘﺴﻢ ﺍﻟﺜﺎﻧﻲ ﻻﺯﻣﺎ ﺍﻟﻤﺪﺓ ﺍﻟﻒ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﻭ ﻭﺍﻭ ﺳﺎﮐﻨﺔ ﺑﻌﺪ ﺿﻤﺔ ﻭ ﻳﺂﺀ ﺳﺎﮐﻨﺔ ﺑﻌﺪ ﮐﺴﺮﺓ ﻭ ﺍﻋﻠﻢ ﺍﻥ ﺍﻟﻘﻮﺍﻋﺪ ﺍﻟﺘﻲ ﺫﮐﺮﺕ ﻓﻲ ﻫﺬﻩ ﺍﻟﻤﺴﺎﺋﻞ ﻫﻲ ﻋﻠﻲ ﺭﻭﺍﻳﺔ ﺣﻔﺺ ﻣﻦ ﻗﺮﺁﺀﺓ ﻋﺎﺻﻢ ﻋﻠﻲ ﻃﺮﻳﻖ ﻋﺒﻴﺪ
ﮐﺎﻣﻞ. ﺭﺳﺎﻟﻪﺍﻱ ﺩﺭ ﺍﺻﻮﻝ ﻭ ﻗﻮﺍﻋﺪ ﺗﺠﻮﻳﺪ ﺩﺭ ﭼﻬﺎﺭﺩﻩ «ﻓﺼﻞ» 1. ﺍﻻﻇﻬﺎﺭ، 2. ﺍﻻﻓﻨﺎﺀ، 3. ﺍﻟﻘﻠﺐ، 4. ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺍﻟﻴﻢ، 5. ﺍﻻﺩﻏﺎﻡ ﻣﻊ ﺍﻟﻐﻨﻪ، 6. ﺍﻻﺩﻏﺎﻡ ﺑﻼ ﻏﻨﻪ، 7. ﺍﺩﻏﺎﻡ ﺍﻟﻤﺜﻠﻴﻦ، 8. ﺍﺩﻏﺎﻡ ﺍﻟﻤﺘﻘﺎﺭﺑﻴﻦ، 9. ﺗﻔﺨﻴﻢ ﺍﻟﺮﺍﺀ ﻭ ﺗﺮﻗﻴﻘﻪ، 10. ﺗﻔﺨﻴﻢ ﺍﻟﻼﻡ ﻭ ﺗﺮﻗﻴﻘﻪ، 11. ﻫﺎﺀ ﺍﻟﻀﻤﻴﺮ، 12. ﺣﺮﻭﻑ ﺍﻟﻘﻠﻘﺔ، 13. ﺍﻟﺘﻔﺨﻴﻢ ﻭ ﺍﻟﺘﺮﻗﻴﻖ، 14. ﺍﻟﻤﺪﺍﺕ؛ خط: ﻧﺴﺦ، ﻛﺎ:
عبد السلام بن عبد الرحیم، تا 17 جمادی الاول 1119ق؛ جلد: گالینگور قهوه ای با عطف تیماج قهوه ای، 3، 14 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف مخ: - 25)
خط: ﻧﺴﺦ، ﻛﺎ: ﺍﺑﻮﺍﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻬﺎﺩﻱ ﺣﺴﻴﻨﻲ ﻓﺎﺋﺰﻱ ﺣﺎﺋﺮﻱ ﻣﻮﺳﻮﻱ، ﺗﺎ: ﺟﻤﻌﻪ 5 ﻣﺤﺮﻡ 1124ﻕ؛ ﺍﻓﺘﺎﺩﮔﻲ: ﺁﻏﺎﺯ؛ ﻣﺼﺤﺢ؛ ﻛﺎﻏﺬ: ﺷﺮﻗﻲ [ﻣﻴﺮﺍﺙ ﺷﻬﺎﺏ: ﺱ8 ﺵ 19-2]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺑﺴﻤﻠﻪ، ﺍﻟﺤﻤﺪﷲ ﺭﺏ ﺍﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ ﻭ ﺍﻟﻌﺎﻗﺒﺔ ﻟﻠﻤﺘﻘﻴﻦ ﻭ ﺍﻟﺼﻠﻮﺓ ﻭ ﺍﻟﺴﻼﻡ ﻋﻠﻲ ﺭﺳﻮﻟﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻭ ﺁﻟﻪ ﻭ ﺍﺻﺤﺎﺑﻪ ﺍﺟﻤﻌﻴﻦ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻓﻬﺬﻩ ﺭﺳﺎﻟﺔ ﻳﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻟﺘﺠﻮﻳﺪ ﻓﺼﻞ ﻓﻲ ﺍﻻﻇﻬﺎﺭ؛ انجام: ﻣﺜﻞ ﻣﻮﺕ ﺧﻮﻑ ﺑﻴﺖ ﺍﻟﺼﻴﻒ ﺷﻲ ﻭ ﻣﺎ ﺍﺷﺒﻪ ﺫﻟﻚ ﻭ ﺍﷲ ﺍﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺼﻮﺍﺏ ﻭ ﺍﻟﻴﻪ ﺍﻟﻤﺮﺟﻊ ﻭ ﺍﻟﻤﺎﺏ
ﺭﺳﺎﻟﻪ ﻣﺨﺘﺼﺮﻱ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﭼﻬﺎﺭﺩﻩ ﻓﺼﻞ ﺩﺭ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺗﺠﻮﻳﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ: ﻓﺼﻞ ﻓﻲ ﺍﻻﻇﻬﺎﺭ ﺍﻋﻠﻢ ﺍﻡ ﺍﻟﻨﻮﻥ ﺍﻟﺴﺎﻛﻨﻪ، ﻓﺼﻞ ﻓﻲ ﺍﻻﺧﺘﻔﺎﺀ، ﻓﺼﻞ ﻓﻲ ﺍﻻﻗﻼﺏ، ﻓﺼﻞ ﺍﺫ ﺍﻟﻘﻴﺖ ﺍﻟﻤﻴﻢ ﺍﻟﺴﺎﻛﻨﺔ ﺑﺎﻟﺒﺎﺀ، ﻓﺼﻞ ﻓﻲ ﺍﻻﺩﻏﺎﻡ ﻣﻊ ﺍﻟﻐﻨﺔ، ﻓﺼﻞ ﻓﻲ ﺍﻻﺩﻏﺎﻡ ﺑﻼ ﻏﻨﻪ، ﻓﺼﻞ ﻓﻲ ﺍﺩﻏﺎﻡ ﺍﻟﻤﺜﻠﻴﻦ، ... ﻓﺼﻞ ﻓﻲ ﺣﺮﻭﻑ ﺍﻟﻘﻠﻘﻠﻪ ﻭ ﻫﻲ ﺧﻤﺴﺔ، ﻓﺼﻞ ﺗﻔﺨﻢ ﺣﺮﻭﻑ ﺍﻻﺳﺘﻌﻼﺀ ﺍﻟﺴﺒﻌﻪ، ﻓﺼﻞ ﻓﻲ ﺍﻟﻤﺪ”؛ خط: ﻧﺴﺦ ﺧﻮﺵ، ﻛﺎ: ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ، ﺗﺎ: ﺷﻌﺒﺎﻥ 1126ﻕ؛ ﻣﺠﺪﻭﻝ؛ ﺿﻤﻴﻤﻪ: 3 ﺑﺮﮒ: ﻳﻚ ﻓﺼﻞ ﺩﺭ ﻣﺨﺎﺭﺝ ﺣﺮﻭﻑ ﻛﻪ ﺍﺯ ﺭﺳﺎﻟﻪ ﻣﺒﺴﻮﻁ ﻭ ﻣﻔﺼﻠﻲ ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻳﻚ “ﺑﺤﺚ ﺩﺭﺗﺎﺀ ﺗﺎﻧﻴﺚ ﻛﻪ ﺩﺭ ﻣﺼﺤﻒ ﺧﻠﻴﻔﻪ ﺛﺎﻟﺚ ﺑﺘﺎﺀ ﺩﺭﺍﺯ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﻭ ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﭘﻨﺞ ﻟﻔﻆ ﺍﺳﺖ”، انجام: ﻧﺴﺨﻪ: “ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﺩﻭﻡ ﻭ ﺁﻳﺔ ﺩﺭ ﺳﻪ ﻣﻮﺿﻊ ﺩﺭ ﻧﻮﻥ ﻭ ﺩﺭ ﺯﺧﺮﻑ ﻭ ﺩﺭ ﺭﺣﻤﺎﻥ؛ ﻛﺎﻏﺬ: ﻧﺨﻮﺩﻱ ﺁﻫﺎﺭ ﻣﻬﺮﻩ، 4ﮒ، 25 ﺳﻄﺮ، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 23×13ﺳﻢ [ﻑ: 41-23]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺍﻟﺤﻤﺪﷲ ﻭ ﺳﻼﻡ ﻋﻠﻲ ﻋﺒﺎﺩﻩ ﺍﻟﺬﻳﻦ ﺍﺻﻄﻔﻲ ﻫﺬﻩ ﺗﻌﻠﻴﻘﺔ ﻣﺨﺘﺼﺮﺓ ﻣﺒﺎﺭﻛﺔ ﻣﺤﺘﺎﺝ ﺍﻟﻲ ﻣﺜﻠﻬﺎ ﻓﻲ ﺗﺠﻮﻳﺪ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ؛ انجام: ﻭ ﻳﻔﺨﻢ ﺍﻟﻼﻡ ﺍﻳﻀﺎﻭﺭﺵ ﻓﻲ ﻣﻮﺍﺿﻊ ﻣﺘﻌﺪﺩﻩ ﻣﻌﺮﻭﻓﺔ ﻓﻲ ﻣﺬﻫﺒﻪ ﻟﻴﺴﺖ ﻫﺬﻩ ﺍﻟﺘﻌﻠﻴﻘﺔ ﻣﺤﻞ ﺫﻛﺮﻩ ﺍﻧﺘﻬﺖ ﻭ ﺍﻟﺤﻤﺪﷲ ﺭﺏ ﺍﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ.
ﺍﻳﻦ ﺭﺳﺎﻟﻪ ﺩﺭ ﺩﻳﺒﺎﭼﻪ ﻭ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺁﺧﺮ ﻧﺴﺨﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ «ﺗﻌﻠﻴﻘﺔ» ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﺮ ﻳﻚ «ﻣﻘﺪﻣﻪ» ﻭ ﻫﻔﺖ «ﻓﺼﻞ» ﻭ «ﺧﺎﺗﻤﻪ» ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻳﺎﻓﺘﻪ: ﺍﻟﻤﻘﺪﻣﺔ ﻓﻲ ﺫﻛﺮ ﻣﺎ ﻳﺘﻌﻴﻦ ﻋﻠﻲ ﺍﻟﻘﺎﺭﻱ ﻣﻌﺮﻓﺘﻪ (ﺍﻫﻤﻴﺖ ﻓﻦ ﺗﺠﻮﻳﺪ)، ﻓﺼﻞ .1 ﻣﺨﺎﺭﺝ ﺍﻟﺤﺮﻭﻑ، 2. ﺻﻔﺎﺕ ﺍﻟﺤﺮﻭﻑ، 3. ﺑﻴﺎﻥ ﺗﻌﺎﻟﻴﻞ ﺍﻟﺼﻔﺎﺕ، 4. ﻭﺻﻒ ﺍﻟﺤﺮﻭﻑ ﻭ ﺫﻛﺮ ﻣﺨﺎﺭﺟﻬﺎ ﻭ ﺻﻔﺎﺗﻬﺎ ﺑﺎﺯﺍﺋﻬﺎ ﻟﻼﻳﻀﺎﺡ ﻭ ﻭﺿﻊ ﺍﻟﻠﺴﺎﻥ ﻭ ﺍﻟﺤﺮﻭﻑ ﻓﻲ ﺍﻣﺎﻛﻨﻬﺎ، 5. ﺍﺣﻜﺎﻡ ﺍﻟﻨﻮﻥ ﺍﻟﺴﺎﻛﻨﺔ ﻭ ﺍﻟﺘﻨﻮﻳﻦ، 6. ﺫﻛﺮ ﺍﻣﺜﻠﺔ ﺍﻟﻨﻮﻥ ﺍﻟﺴﺎﻛﻨﺔ ﻭ ﺍﻟﺘﻨﻮﻳﻦ ﻣﻊ ﺍﻻﻗﺴﺎﻡ ﺍﻻﺭﺑﻌﺔ ﻣﻦ ﻛﺘﺎﺏ ﺍﷲ ﺍﻟﻌﺰﻳﺰ، 7. ﺍﻟﻤﺪ ﻭ ﺍﻟﻘﺼﺮ ﻭ ﺍﻟﻠﻴﻦ؛ ﺧﺎﺗﻤﺔ ﺍﻋﻠﻢ ﺍﻥ ﺍﻻﺻﻞ ﻓﻲ ﺍﻟﺮﺍﺀ ﺍﻟﺘﻔﺨﻴﻢ ﺍﻟﺦ؛ خط: ﻧﺴﺦ، ﺑﻲﻛﺎ، ﺗﺎ: ﺑﺎ ﺗﺎﺭﻳﺦ 1166ﻕ؛ ﺿﻤﻴﻤﻪ ﻧﺴﺨﻪ ﺵ 6782. ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﺩﻭ ﺻﻔﺤﻪ ﺩﺭ ﺣﺮﻭﻑ ﻋﻠﺔ. ﻭﺍﻗﻒ: ﺁﻗﺎ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺩﺭ 1166؛ 7ﮒ، 17 ﺳﻄﺮ، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 20×14ﺳﻢ [ﻑ: 156-6]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺍﻟﺤﻤﺪﷲ ﺍﻟﺬﻱ ﺍﻧﺰﻝ ﻋﻠﻲ ﻋﺒﺪﻩ ﺍﻟﮑﺘﺎﺏ ﻭﮐﺮﻡ ﺍﻭﻟﻴﺎﺋﻪ ﺑﻤﺸﺎﻫﺪﺓ ﺍﻟﺠﻤﺎﻝ ﻭﻓﺼﻞ ﺍﻟﺨﻄﺎﺏ ﻭﺍﻟﺼﻠﻮﺓ ﻭﺍﻟﺴﻼﻡ ... ﺳﻴﻤﺎ ﺍﺑﻦ ﻋﻤﻪ ﻭ ﻭﺻﻴﻪ ﻭﺻﻬﺮﻩ ﻭﺍﺧﻴﻪ ﻭﻧﻔﺴﻪ ﻭﺧﻠﻴﻔﺘﻪ ﻋﻠﻲ ﺍﻟﺬﻱ ﻫﻮ ﻧﻮﺭ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ؛ انجام: ﻭ ﻓﺴﺎﺩﻱ ﺑﻪ ﻗﺮﺍﺋﺖ ﻭﺛﻮﺍﺏ ﺗﻼﻭﺕ ﻧﻤﻲ ﺭﺳﺎﻧﺪ ﻭ ﺍﷲ ﺍﻋﻠﻢ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻗﺮﺍﺭ ﺧﺘﻢ ﺷﺪ ﻭﺩﺭﻋﻠﻢ ﺗﺠﻮﻳﺪ ﮐﺘﺐ ﺯﻳﺎﺩ ﻣﻔﺼﻞ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﺍﺧﺘﺼﺎﺭ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺁﺳﺎﻥ ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﺍﻟﺴﻼﻡ ﻋﻠﻲ ﻣﻦ ﺍﺗﺒﻊ ﺍﻟﻬﺪﻱ
ﺭﺳﺎﻟﻪ ﻣﺘﻮﺳﻄﻲ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﺗﺠﻮﻳﺪ ﻗﺮﺁﻥ ﮐﺮﻳﻢ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥﻫﺎﻱ ﻓﺼﻞ، ﻓﺼﻞ ﺑﺪﻭﻥ ﺷﻤﺎﺭﻩ ﻓﺼﻞ ﻭ ﻋﻨﻮﺍﻥ؛ خط: ﻧﺴﺦ ﻭ ﻧﺴﺘﻌﻠﻴﻖ ﺷﻜﺴﺘﻪ، ﺑﻲﻛﺎ، ﺗﺎ: ﻗﺮﻥ 13؛ ﺟﻠﺪ: ﺗﻴﻤﺎﺝ قهوه اي، 26ﮒ، 18 ﺳﻄﺮ، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 18×11ﺳﻢ [ﻑ: 735-2]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺍﻋﻠﻢ ﺍﻥ ﺍﻟﻘﺮﺍﺀ ﺍﺗﻔﻘﻮﺍ ﻋﻠﻲ ﺍﻟﺘﻠﻔﻆ ﺑﺎﻟﺘﻌﻮﺫ ﻗﺒﻞ ﺍﻟﺘﺴﻤﻴﺔ ﻭ ﻗﺎﻝ ﺍﻣﻴﺮﺍﻟﻤﺆﻣﻨﻴﻦ ﺍﻻﺳﺘﻌﺎﺫﻩ ﻫﻲ ﻣﺎ ﻗﺪ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺩﻩ ﻋﻨﺪ ﻗﺮﺍﺋﺘﻬﻢ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ ﻓﻘﺎﻝ؛ انجام: ﺑﺮﺏ ﺍﻟﻨﺎﺱ ﻣﻠﮏ ﺍﻟﻨﺎﺱ ﺍﻟﻪ ﺍﻟﻨﺎﺱ ... ﻋﻦ ﻳﻤﻴﻞ ﺍﻟﻨﺎﺱ ﻓﻲ ﻣﻮﺿﻊ ﺍﻟﺠﺮ ﻭ ﻻﻳﻤﻴﻞ ﻓﻲ ﺍﻟﺮﻓﻊ ﻭﺍﻟﻨﺼﺐ ﻭﺍﻟﺒﺎﻗﻮﻥ ﻻﻳﻤﻴﻠﻮﻥ.
ﻧﺴﺨﻪﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﺑﺪﻭﻥ ﺧﻄﺒﻪ ﻭ ﺧﺎﺗﻤﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﺯ ﻟﺰﻭﻡ ﺍﺳﺘﻌﺎﺫﻩ ﻭ ﺑﺴﻤﻠﻪ ﺩﺭ ﺁﻏﺎﺯ ﻭ ﻗﺮﺍﺋﺖ ﺳﻮﺭﻩ ﺣﻤﺪ ﻭ ﻣﻮﺍﺭﺩ ﻭﺻﻞ ﻭ ﻭﻗﻒ ﺍﻳﻦ ﺳﻮﺭﻩ، ﺍﺩﻏﺎﻡ، ﻫﺎﺀ ﮐﻨﺎﻳﻪ، ﺫﮐﺮ ﻣﺪ ﻭ ﻗﺼﺮ، ﻫﻤﺰﻩ، ﺍﺩﻏﺎﻡ ﻭ ﺍﻇﻬﺎﺭ، ﻓﺘﺤﻪ، ﺣﮑﻢ ﺭﺍ ﺀ ﻣﻔﺘﻮﺣﻪ، ﻭﻗﻒ، ﻧﺴﺒﺖ ﻗﺮﺍﺋﺖ ﺍﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﻭ ﺑﺼﺮﻩ ﻭ ﺷﺎﻡ ﺑﻪ ﻗﺎﺭﻳﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﻭ ﻣﺤﻞ ﻧﺰﻭﻝ ﺳﻮﺭ ﻗﺮﺁﻧﻲ ﻭ ﻋﺪﺩ ﺁﻳﺎﺕ ﻭ ﺍﺧﺘﻼﻑ ﺁﻧﻬﺎ، ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﭘﻨﺞ ﺑﺮﮒ ﻧﺎﻧﻮﻳﺲ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺳﭙﺲ ﮐﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﺍﻋﻈﻢ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺭﺍ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﻣﻲﺩﻫﺪ ﺩﺭ ﻓﺮﺵ ﺳﻮﺭﻩ ﻫﺎ ﻭ ﺁﻳﺎﺕ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﺳﻮﺭﻩ ﺑﻘﺮﻩ ﺗﺎ ﻧﺎﺱ؛ خط: ﺷﻜﺴﺘﻪ ﻧﺴﺘﻌﻠﻴﻖ، ﺑﻲﻛﺎ، ﺗﺎ: ﻗﺮﻥ 13؛ ﺍﻓﺘﺎﺩﮔﻲ: ﺁﻏﺎﺯ ﻭ انجام؛ ﻣﻬﺮ: ﺣﺎﺝ ﺳﻴﺪ ﺳﻌﻴﺪ؛ ﻛﺎﻏﺬ: ﻓﺮﻧﮕﻲ، ﺟﻠﺪ: ﺗﻴﻤﺎﺝ ﻣﺸﮑﻲ، 97ﮒ، 14 ﺳﻄﺮ (14×7/5)، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 19/5×13/5ﺳﻢ [ﻑ: 1203-3]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺑﺴﻤﻠﻪ ﺍﻟﻨﻮﻥ ﺍﻟﺴﺎﻛﻨﻪ ﻭ ﺍﻟﺘﻨﻮﻳﻦ ﻟﻬﺎ ﻋﻨﺪ ﺣﺮﻭﻑ ﺍﻟﻬﺠﺎﺀ ﺧﻤﺴﺔ ﺍﺣﻜﺎﻡ ﺍﺩﻏﺎﻡ ﺑﻐﻨﻪ؛ انجام: ﻭ ﻓﻲ ﻫﺬﺍ ﺍﻟﻘﺪﺭ ﻛﻔﺎﻳﺔ ﻟﻼﻃﻔﺎﻝ ﻭ ﺍﷲ ﺍﻟﻤﻮﻓﻖ ﻟﻠﺼﻮﺍﺏ.
ﻇﺎﻫﺮﺍ ﺗﺄﻟﻴﻒ ﺍﺯ ﻗﺪﻣﺎﺳﺖ ﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﭘﺎﺭﻩﺍﻱ ﺍﺯ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺗﺠﻮﻳﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺒﺘﺪﻳﺎﻥ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺍﻣﺎﻡ ﺳﻮﺳﻲ ﻳﺎﺩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ؛ خط: ﻧﺴﺦ، ﺑﻲﻛﺎ، ﺗﺎ: ﻗﺮﻥ 13؛ ﻛﺎﻏﺬ: ﻫﻨﺪﻱ ﺯﺭﺩ ﺭﻧﮓ، ﺟﻠﺪ: ﺗﻴﻤﺎﺝ ﻋﻨﺎﺑﻲ ﺑﺎ ﺗﺮﻧﺞ ﻭ ﻧﻴﻢ ﺗﺮﻧﺞ، 11ﺹ (349-339)، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 21/5×15ﺳﻢ [ﻑ: 247-21]
خط: ﻧﺴﺦ، ﺑﻲﻛﺎ، ﺗﺎ: ﻗﺮﻥ 13؛ ﻛﺎﻏﺬ: ﻓﺮﻧﮕﻲ، ﺟﻠﺪ: ﺗﻴﻤﺎﺝ ﻣﺸﻜﻲ، 14 ﺳﻄﺮ، ﻗﻄﻊ: ﺭﺑﻌﻲ [ﺁﺳﺘﺎﻧﻪ ﻗﻢ: - 229]
ﺁﻏﺎﺯ: ﻛﻤﺎ ﻗﺎﻝ ﻭ ﻓﻲ ﺍﺑﺘﺪﺍﺀ ﺍﻟﺴﻮﺭﺓ ﻛﻞ ﻭ ﺍﻟﺜﺎﻟﺚ ﻭﺻﻞ ﺍﻟﺠﻤﻴﻊ ﻣﻊ ﺍﻟﺘﻜﺒﻴﺮ؛ انجام: ﻧﺼﻊ ﻓﻀﻖ ﺭﺳﺖ ﺛﺨﺬ ﻇﻐﺶ ﻋﻠﻲ ﺍﻟﺴﻨﻒ
ﺭﺳﺎﻟﻪﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻭ ﻣﻔﻴﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﻴﺎﻥ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻬﻢ ﺗﺠﻮﻳﺪ ﺍﻋﻠﻢ
ﺍﺯ ﺍﺩﻏﺎﻡ، ﻭﻗﻒ، ﻏﻨﻪ، ﻭﺻﻞ ... ﺍﻟﺦ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺭﻣﺰ ﻭ ﺩﺭ ﻫﻴﺌﺖ ﻭ ﺷﻜﻞ ﺷﺠﺮﻩ ﻣﺎﻧﻨﺪﻱ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺳﻮﺭ ﺷﺮﻳﻔﻪ ﻗﺮﺁﻥ ﺩﺭ ﺁﻳﺎﺕ ﻫﺮ ﺳﻮﺭﻩ ﺷﺮﺡ ﻭ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﺧﺘﻼﻑ ﺁﺭﺍ ﻭ ﻧﻈﺮﻳﺎﺕ ﻗﺮﺍﺀ ﺭﺍ ﻣﻤﺘﺎﺯ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺁﺧﺮ ﺭﺳﺎﻟﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺳﻮﺭﻩ ﻧﺎﺱ ﺍﺳﺎﻣﻲ ﻣﺸﺎﻫﻴﺮ ﻗﺎﺭﻳﺎﻥ ﺑﻪ ﻛﺎﺭ ﺭﻓﺘﻪ ﺩﺭ ﺭﺳﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺭﻣﻮﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ؛ خط: ﻧﺴﺦ ﻭ ﻧﺴﺘﻌﻠﻴﻖ، ﺑﻲﻛﺎ، ﺗﺎ: ﻗﺮﻥ 13؛ ﻭﺍﻗﻒ: ﺯﻳﻦ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺯﺍﻫﺪﻱ، ﺩﻱ 1377؛ ﻛﺎﻏﺬ: ﻧﺨﻮﺩﻱ ﺁﻫﺎﺭ ﻣﻬﺮﻩ، ﺟﻠﺪ: ﻣﻘﻮﺍ ﺑﺎ ﺭﻭﻛﺶ ﮔﺎﻟﻴﻨﮕﻮﺭ ﻣﺸﻜﻲ، 34ﮒ، ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﻟﺴﻄﺮ، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 23×15ﺳﻢ [ﻑ: 41-23]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺑﺴﻤﻠﻪ، ﺍﻋﻠﻢ ﺍﻥ ﻫﺪﺍﻙ ﺍﷲ ﺗﻌﺎﻟﻲ ﺍﻥ ﻫﺬﻩ ﺍﻟﺮﺳﺎﻟﻪ ﻓﻲ ﻋﻠﻢ ﺍﻟﺘﺠﻮﻳﺪ ﻣﻨﺘﺨﺒﻪ ﻣﻦ ﺍﻟﻜﺘﺐ ﺍﻟﻤﺒﺴﻮﻃﻪ ﻓﻲ ﻫﺬﺍ ﺍﻟﻔﻦ ﻭ ﻫﻲ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﻠﻲ ﺗﺴﻌﻪ ﺍﺑﻮﺍﺏ ﻭ ﻓﺼﻮﻝ ﻭ ﺧﺎﺗﻤﻪ؛ انجام: ﻳﺠﺐ ﺍﻟﺴﻌﻲ ﻟﻜﻞ ﻓﻲ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﻗﺮﺍﺋﻪ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ ﻭ ﺍﻻﻋﺘﻨﺎﺀ ﺑﺸﺎﻧﻬﺎ. ﺟﻌﻠﻨﺎ ﺍﷲ ﻭ ﺍﻳﺎﻛﻢ ﻣﻦ ﺍﻫﻞ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ ﻭ ﻣﻦ ﺍﻟﺬﻳﻦ ﺍﺧﺬﻭﻩ ﺑﺎﻻﺗﻔﺎﻕ، ﺍﻟﺤﻤﺪﷲ ﺭﺏ ﺍﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ ...
ﺭﺳﺎﻟﻪ ﻣﺨﺘﺼﺮﻱ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﻋﻠﻢ ﺗﺠﻮﻳﺪ ﻛﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺁﻥ ﺍﺯ ﻛﺘﺐ ﻣﺒﺴﻮﻁ ﺍﻳﻦ ﻋﻠﻢ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺩﺭ 9 «ﺑﺎﺏ» ﻭ ﭼﻨﺪ «ﻓﺼﻞ» ﻭ «ﺧﺎﺗﻤﻪ»: 1. ﺍﻻﺳﺘﻌﺎﺫﻩ، 2. ﺍﻟﺒﺴﻤﻠﻪ، 3. ﺍﻟﺘﻨﻮﻳﻦ ﻭ ﺍﻟﻨﻮﻥ ﺍﻟﺴﺎﻛﻦ، 4. ﺍﻟﻤﺪ ﻭ ﺍﻟﻘﺼﺮ، .5 ﺣﺮﻭﻑ ﺍﻟﻠﻴﻦ، 6. ﻣﺨﺎﺭﺝ ﺍﻟﺤﺮﻭﻑ، 7. ﺻﻔﺎﺕ ﺍﻟﺤﺮﻭﻑ، .8 ﺍﻟﺮﺍﺁﺕ، .9 ﺍﻟﻮﻗﻒ؛ خط: ﻧﺴﺘﻌﻠﻴﻖ، ﺑﻲﻛﺎ، ﺗﺎ: 1204ﻕ؛ ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺖ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻝ 1319 ﻣﻤﻬﻮﺭ ﺑﻪ ﻣﻬﺮ ...» ﺍﻟﺤﺴﻴﻨﻲ» (ﺑﻴﻀﻮﻱ)؛ ﻛﺎﻏﺬ: ﻓﺮﻧﮕﻲ ﻧﺨﻮﺩﻱ، ﺟﻠﺪ: ﻣﻘﻮﺍ ﺑﺎ ﺭﻭﻛﺶ ﭘﺎﺭﭼﻪﺍﻱ ﺍﻟﻮﺍﻥ، 7ﮒ (103-97ﭖ)، 15 ﺳﻄﺮ (14/5×9)، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 21×15ﺳﻢ [ف: 16-111]
41 ﺗﻬﺮﺍﻥ؛ ﻣﻠﻚ؛ ﺷﻤﺎﺭﻩ ﻧﺴﺨﻪ199/6:
ﺁﻏﺎﺯ: ﺍﻟﻔﺎ ﻋﻨﻪ ﺍﻳﻀﺎ ﻓﺼﺎﺭ ... ﻓﻲ ﺍﻟﻨﻤﻞ ﺀﺍﻟﻪ ﻣﻊ ﺍﷲ ﺑﻞ ﻫﻢ ﻓﻲ ﺍﻟﻨﻤﻞ ﺍﻳﻀﺎ ﺀﺍﻟﻪ ﻣﻊ ﺍﷲ ﺑﻞ ﺍﮐﺜﺮﻫﻢ؛ انجام: ﻭ ﻫﺬﺍ ﺁﺧﺮ ﻣﺎ ﺍﺭﺩﻧﺎ ﺫﮐﺮﻩ ﻭ ﺍﻟﺤﻤﺪﷲ ﻋﻠﻲ ﺍﺗﻤﺎﻣﻪ ﻭ ﺍﻟﺼﻼﺓ ﻭ ﺍﻟﺴﻼﻡ ﻋﻠﻲ ﺳﻴﺪﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ... ﺳﻨﻪ 1213
ﺍﺯ ﺳﻮﺭﺓ ﻧﻤﻞ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪﻩ؛ خط: ﻧﺴﺦ، ﻛﺎ: ﻣﺼﻄﻔﻲ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ، ﺗﺎ: 1213ﻕ؛ ﺍﻓﺘﺎﺩﮔﻲ: ﺁﻏﺎﺯ؛ ﻛﺎﻏﺬ: ﻓﺴﺘﻘﻲ، ﺟﻠﺪ: ﻣﻴﺸﻦ ﻗﺮﻣﺰ، 83 ﺹ (256-174)، 17 ﻭ 23 ﺳﻄﺮ، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 31/3×15/2ﺳﻢ [ﻑ: 9-5]
آغاز: همزه، جهریه منفتحه شدیده مستغله مصمته اسکان شره ..... باء انجام: شفويه ف، و، م، ب غنویه: تنوین، نون ساکن
صفات و مخارج حروف را به شکل بسیار مختصر در دو برگ بیان کرده؛ خط نسخ، بی کا؛ تا: 1218ق، جلد: مقوا، 2، 5 سطر، اندازه: : 17011 سم [ف: مخ: 1 329
آغاز: الحمد لله على جزيل نواله والصلوة و السلام على نبيه محمد و آله اجمعين و بعد فهذه رسالة تتعلق بتجويد القرآن؛ انجام: مثل موت و خوف و بلیت و الله بمشید و بحرمته امین و صلی الله علی خیر خلقه محمد و آله و صحبه اجمعین
در برخی مسائل علم تجوید مشتمل بر چند فصل بدون شماره فصول؛ خط نسخ کا حسین .... علی، تا: ربيع الاول 1225ق. جلد: تیماج قهوه ای 5 گ، 14 سطر اندازه: 17×21 سم [ف: 2- 1736]
آغاز: بسمله. اقول ها من المخارج فخرج الضاد فخرجها بطرف اللسان
بخشی از یک کتابی در تجوید ظاهراً شرحی است بر متنی فارسی در تجوید. در آن از جواهر القرآن و تحفه محمدیه میرزا محمد و سید محمد حافظ نقل شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا شنبه 27 جمادی الاول 1233ق، جلد: تیماج مشکی، 6گ (85 90) 23 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 30 225)
آغاز: الحمد لله رب العالمين والصلوة على من خصه الله بالقرآن العظيم محمد و آله الطاهرين .... فإن جماعة من بعض اخواني المؤمنين ممن هم اعلی ملی درجه و اقوى برهان التمسوا على رسالة وجيزة مختصرة شريفة؛ انجام: و هذا ما اختصرته في هذه الرسالة الشريفة و نستغفر الله من الزيادة والنقصان من الغلط و السهو و النسيان انه غفور منان و الحمد لله رب العالمين و صلى الله على محمد و آله و سلم.
در بیان مباحث (ادغام، اظهار، اخفاء، قلب، قلقله، ترقیق، تفخیم، مد و قصر) است که در هشت «فائدة» مرتب گشته و در آخر رساله در عنوان تنبیه اهمیت این مقدار از فن تجوید را بیان نموده؛ خط: نسخ، بی کا؛ تا: 7 محرم 1242 ق، کاتب فائده هفتم را ننوشته؛ واقف: حاج سید محمد شوشتری؛ 8 گ، 14 سطر، اندازه: 11×15سم [ف: 6- 156]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 21 صفر 1263 ق (مطابق با یونت نیل ترکی)؛ جلد پارچه سفید 2 گ (3ر- 4 ر)، اندازه: 22× 16سم [ف: 42-2].
ﺑﺨﺸﻲ ﺍﺯ ﺭﺳﺎﻟﻪﺍﻱ ﺩﺭ ﺗﺠﻮﻳﺪ. ﺑﻪ ﺍﺣﺘﻤﺎﻝ ﺯﻳﺎﺩ «ﺭﻭﺡ ﺍﻟﻤﺰﻳﺪ ﻓﻲ ﺷﺮﺡ ﺍﻟﻌﻘﺪ ﺍﻟﻔﺮﻳﺪ» ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﺳﻤﺮﻗﻨﺪﻱ. ﺍﺯ ﻭﻗﻒ ﻻﺯﻡ ﺷﺮﻭﻉ ﻣﻲﺷﻮﺩ ﺗﺎ ﺳﻮﺭﺓ ﺍﻻﻳﻼﻑ ﺭﺍ ﺷﺎﻣﻞ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻧﺎﺗﻤﺎﻡ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ؛ خط: ﻧﺴﺘﻌﻠﻴﻖ، ﺑﻲﻛﺎ، ﺗﺎ: 21 ﺻﻔﺮ 1263ﻕ (ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻳﻮﻧﺖ تیل ترکی)؛ جلد: پارچه سفید، 7 گ (36 پ - 42 پ)، اندازه: 16×22 سم [ف: 2-42]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺍﻟﺤﻤﺪﷲ ﺭﺏ ﺍﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ ... ﺍﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﻬﺬﻩ ﺭﺳﺎﻟﺔ ﻓﻲ ﺗﺠﻮﻳﺪ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ ﺍﻟﻤﺠﻴﺪ ﻣﻨﺘﺨﺒﺔ ﻣﻦ ﻛﺘﺐ ﻣﺒﺴﻮﻃﺔ ﻓﻲ ﻫﺬﺍ ﺍﻟﻔﻦ ﻣﻔﻴﺪ؛ انجام: ﻗﺎﻝ ﺍﻟﻨﺒﻲ ﺻﻠﻲ ﺍﷲ ﻋﻠﻴﻪ ﻭ ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﺯﺍﺩ ﺣﺮﻓﺎ ﻣﻦ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ ﺍﻭ ﻧﻘﺺ ﻓﻘﺪ ﻛﻔﺮ
ﺭﺳﺎﻟﻪ ﻣﺨﺘﺼﺮﻱ ﺍﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺯ ﻛﺘﺎﺏﻫﺎﻱ ﻣﺒﺴﻮﻁ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺒﺘﺪﻳﺎﻥ، ﺩﺭ ﻗﻮﺍﻋﺪ ﺗﺠﻮﻳﺪ ﻭ ﻗﺮﺍﺋﺖ ﻗﺮﺁﻥ ﻛﺮﻳﻢ ﺩﺭ ﻫﻔﺖ «ﺑﺎﺏ»
دارای ﻓﺼﻮﻝ ﻭ ﻳﻚ «ﺧﺎﺗﻤﻪ»: 1. ﺍﻻﺳﺘﻌﺎﺫﺓ، 2. ﺍﻟﺒﺴﻤﻠﺔ، 3. ﺍﻟﺘﻨﻮﻳﻦ ﻭ ﺍﻟﻨﻮﻥ ﺍﻟﺴﺎﻛﻨﺔ، 4. ﺍﻟﻤﺪ ﻭ ﺍﻟﻘﺼﺮ، 5. ﻣﺨﺎﺭﺝ ﺍﻟﺤﺮﻭﻑ، 6. ﺍﻟﺮﺍﺀﺍﺕ، 7. ﺍﻟﺘﺮﻗﻴﻖ ﻭ ﺍﻟﺘﻔﺨﻴﻢ، ﺍﻟﺨﺎﺗﻤﺔ: ﻓﻲ ﺍﻟﺘﺮﻗﻴﻖ ﻭ ﺍﻟﺘﻔﺨﻴﻢ؛ خط: ﻧﺴﺦ، ﻛﺎ: ﺣﺴﻴﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻐﻔﻮﺭ (ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺼﻄﻔﻲ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﺴﺘﻲ ﺑﻦ ﻣﻄﻬﺮ ﺑﻦ ﺣﻴﺪﺭ) ﺷﺮﻳﻒ ﺁﺑﺎﺩﻱ، ﺗﺎ: 1299ﻕ، ﺟﺎ: ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺩﺍﺭﺍﻻﺣﺴﺎﻥ ﻛﻪ ﺍﻣﺎﻥ ﺍﷲ ﺧﺎﻥ ﺳﺎﺧﺘﻪ؛ ﻣﻬﺮ: ﻛﺎﺗﺐ «ﻋﺒﺪﻩ ﺣﺴﻦ» (دائری)، عبد الراجي حسن (بیضوی) جلد: گالینگور سبزه لاگ مختلف السطر، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: 5-2].
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمين والصلوة والسلام على محمد و آله اما بعد فهذه مسائل يتعلق بالتجويد في الاظهار اعلم ان النون الساكنة اذا لقيت حروف الحلق انجام: و اعلم أن القواعد التي في هذه المسائل انما هي على رواية حفص من رواية عاصم على طريق عبيد .....
خط: ﻧﺴﺦ، ﻛﺎ: ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺍﺑﻮﺍﻟﻘﺎﺳﻢ ﺳﻮﺯﻧﻲ، ﺗﺎ: 1299ﻕ، ﺟﺎ: ﺑﺮﻭﺟﺮﺩ؛ ﻛﺎﺗﺐ ﺍﺯ ﻣﺤﺎﻝ ﺩﺭ ﺟﺰﻳﻦ ﺑﺮﻭﺟﺮﺩ؛ ﻣﻬﺮ: ﺣﺎﺝ ﺳﻴﺪ ﺳﻌﻴﺪ؛ ﻛﺎﻏﺬ: ﻓﺮﻧﮕﻲ، ﺟﻠﺪ: ﺗﻴﻤﺎﺝ ﻋﻨﺎﺑﻲ، 3 ﮒ (130-128)، 12 ﺳﻄﺮ (12×6/5)، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 18×11ﺳﻢ [ﻑ: 1419]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺑﺴﻤﻠﻪ، ﺍﻟﺤﻤﺪﷲ ﺭﺏ ﺍﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ ﻭ ﺍﻟﺼﻠﻮﺓ ﻭ ﺍﻟﺴﻼﻡ ... ﻭ ﺑﻬﺪ ﻓﺎﻋﻠﻢ ﺍﻥ ﻣﺎ ﻳﺬﻛﺮﻩ ﺍﻟﻘﺮﺍﺀ ﻣﻨﻪ ﻭﺍﺟﺐ ﻭ ﻣﻨﻪ ﻣﻨﺪﻭﺏ؛ انجام: ﻓﻴﻜﻤﻞ ﺑﺬﻟﻚ ﺑﻪ ﺍﻟﺜﻮﺍﺏ ﺍﺻﻠﺢ ﺍﷲ ﻟﻨﺎ ﻭ ﻻﺧﻮﺍﻧﻨﺎ ﺍﻣﺮ ﺍﻟﻤﺎﺏ ﺗﻢ ﺍﻟﻜﺘﺎﺏ ﺑﻌﻮﻥ ﺍﻟﻤﻠﻚ ﺍﻟﻮﻫﺎﺏ
ﺭﺳﺎﻟﻪ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻭ ﻣﻮﺟﺰﻱ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﻭﺍﺟﺒﺎﺕ ﻭ ﻣﻨﺪﻭﺑﺎﺕ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺗﺠﻮﻳﺪ ﻭ ﺗﺮﺗﻴﻞ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ “ﺍﻫﻢ ﻣﺎ ﻳﻠﺰﻡ ﻣﻌﺮﻓﺘﻪ ﻣﻨﻪ ﺍﻣﻮﺭ ﺍﺣﺪﻫﺎ ﺍﺧﺮﺍﺝ ﻛﻞ ﺣﺮﻑ ﻣﻦ ﻣﺨﺮﺟﻪ ﺍﻟﻤﻌﻴﻦ ... ﺛﺎﻧﻴﻬﺎ ﻻﺗﻴﺎﻥ ﺑﺼﻔﺔ ﻛﻞ ﺣﺮﻑ ... ﺛﺎﻟﺜﻬﺎ ﺗﻔﺨﻴﻢ ﺍﻟﺮﺍﺀ، ﺭﺍﺑﻌﻬﺎ ﺗﻐﻠﻴﻂ ﺍﻟﻼﻡ ﻭ ﺫﻟﻚ ﻻﺯﻡ ﻓﻲ ﻟﻔﻆ ﺍﻟﺠﻼﻟﻪ، ﺧﺎﻣﺴﻬﺎ ﺗﻔﺨﻴﻢ ﺍﻻﻟﻒ ﺑﻌﺪ ﺍﺣﺪ ﺣﺮﻭﻑ ﺍﻻﺳﺘﻌﻼ، ﺳﺎﺩﺳﻬﺎ ﺍﻻﺷﺒﺎﻉ ﻓﻲ ﺣﺮﻛﺔ ﻫﺎﺀ، ﺳﺎﺑﻌﻬﺎ ﺍﻟﻤﺪ ﻭ ﻫﻮ ﺍﻃﺎﻟﺔ ﺍﻟﺼﻮﺕ، ﺛﺎﻣﻨﻬﺎ ﺍﻻﺩﻏﺎﻡ ﻭ ﻫﻮ ﻋﻠﻲ ﻗﺴﻤﻴﻦ، ﺗﺎﺳﻌﻬﺎ ﺍﻻﺑﺘﺪﺍﺀ، ﻋﺎﺷﺮﻫﺎ ﺍﻟﻮﻗﻒ ﻭ ﻫﻮ ﻗﻄﻊ ﺍﻟﻜﻠﻤﻪ، ﺣﺴﻦ ﺍﻟﺨﺎﺗﻤﺔ ﺍﺫﺍ ﻋﺮﻓﺖ ﺫﻟﻚ ﻛﻠﻪ ﻓﺎﻋﻠﻢ ﺍﻥ ﻟﻠﺤﺮﻭﻑ ﻭ ﺍﻟﺤﺮﻛﺎﺕ ﻛﻤﻴﺔ ﻭ ﻛﻴﻔﻴﺔ”؛ خط: ﻧﺴﺦ، ﻛﺎ: ﻫﺎﺩﻱ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﺗﻮﻳﺴﺮﻛﺎﻧﻲ، ﺗﺎ: ﻗﺮﻥ 14؛ ﻭﺍﻗﻒ: ﺷﻴﺦ ﺣﺴﻦ ﺧﻨﺪﻕ ﺁﺑﺎﺩﻱ، ﺗﻴﺮ 1369؛ ﻛﺎﻏﺬ: ﻧﺨﻮﺩﻱ ﻓﺮﻧﮕﻲ، ﺟﻠﺪ: ﺗﻴﻤﺎﺝ ﺧﺮﻣﺎﻳﻲ، 25ﮒ، 22 ﺳﻄﺮ، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 17×10ﺳﻢ [ﻑ: 38-23]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺍﻋﻠﻢ ﺍﻥ ﺍﻟﺤﺮﻭﻑ ﺍﻟﻤﻌﺠﻤﺔ ﺗﺴﻌﺔ ﻭ ﻋﺸﺮﻭﻥ ﺣﺮﻓﺎ. ﻓﺎﻟﻬﻤﺰﺓ ﻭ ﺍﻻﻟﻒ ﺣﺮﻓﺎ ﻭﺍﺣﺪﺍ؛ انجام: ﻏﺾ، ﺷﻂ، ﺷﺺ، ﻭ ﺍﷲ ﺍﻋﻠﻢ
ﺑﻲﻛﺎ، ﺑﻲﺗﺎ؛ 3ﮒ (83 ﺭ- 85 ﭖ) [ﻑ: 324-3]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺑﺴﻤﻠﻪ، ﺍﻋﻠﻢ ﺍﻥ ﺍﻻﺋﻤﻪ ﺍﻟﻌﺪﺩ ﻓﻲ ﺟﻤﻴﻊ ﺍﻻﻗﻄﺎﺭ ﻋﺸﺮﻩ ﺭﺟﺎﻝ ﺑﻦ [ﻣﻦ] ﺳﻨﻪ [ﺳﺘﺔ] ﺍﻣﺼﺎﺭ ﻓﻤﻦ ﺍﻫﻞ ﺍﻟﻤﺪﻳﻨﻪ ﺍﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻳﺰﻳﺪ ﺑﻦ ﺍﻟﻘﻌﻘﺎﻉ؛ انجام: ﻱ ﺧﻤﺴﺔ ﻭ ﻋﺸﺮﻭﻥ ﺍﻟﻔﺎ ﻭ ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﻪ ﻭ ﺗﺴﻌﻤﺎﺋﻪ ﻭﺗﺴﻌﺔ ﻭ ﻋﺸﺮﻭﻥ ﺣﺮﻓﺎ ﻭ ﺍﷲ ﺍﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺼﻮﺍﺏ ﻭ ﺍﻟﻴﻪ ﺍﻟﻤﺮﺟﻊ ﻭ ﺍﻟﻤﺂﺏ
ﺑﺎ ﻋﻨﺎﻭﻳﻦ: ﺫﮐﺮ ﺟﻤﻞ ﺳﻮﺭ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ ﻭ ﺁﻳﺘﻪ، ﺫﮐﺮ ﺟﻤﻞ ﮐﻠﻢ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ ﻭ ﺣﺮﻭﻓﻪ، ﺫﮐﺮ ﺗﻔﺼﻴﻞ ﺣﺮﻭﻑ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ؛ ﺑﻲﻛﺎ، ﺑﻲﺗﺎ؛ ﻛﺎﻏﺬ: ﺗﺮﻣﻪ، جلد: مقوار رویه کاغذ، ص (20 -28)، 20 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 13-5]
آغاز: بسمله حمد له فصل في الاظهار اعلم أن النون الساكنة و ﺍﻟﺘﻨﻮﻳﻦ ﺍﺫﺍ ﻟﻘﻴﺎ ﺭﺳﺎﻟﻪ ﻛﻮﺗﺎﻫﻲ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﺗﺠﻮﻳﺪ ﺩﺭ ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ «ﺑﺎﺏ»: 1. ﺍﺳﺘﻌﺎﺫﻩ ﻭ ﺗﺮﻗﻴﻖ، 2. ﻣﺨﺎﺭﺝ، 3. ﺭﻋﺎﻳﺖ ﺣﺮﻭﻑ، 4. ﺻﻔﺎﺕ ﺣﺮﻭﻑ، 5. ﺍﺣﻜﺎﻡ ﻧﻮﻥ ﺳﺎﻛﻦ ﻭ ﺗﻨﻮﻳﻦ، 6. ﺍﺩﻏﺎﻡ، 7. ﺣﺪ ﻭ ﻗﺼﺮ، 8. ﻫﺎﺀ ﻛﻨﺎﻳﻪ 9. ﺗﻔﺨﻴﻢ ﻭ ﺗﺮﻗﻴﻖ، 10. ﻭﻗﻒ، 11. ﺭﺳﻢ ﺍﻟﺨﻂ، 12. ﺍﺧﺘﻼﻑ ﺭﺍﻭﻳﺎﻥ؛ خط: ﻧﺴﺦ، ﺑﻲﻛﺎ، ﺗﺎ: ﻗﺮﻥ 13. ﻳﺎ ﺍﻭﺍﺋﻞ ﻗﺮﻥ 14ﻕ؛ ﺟﻠﺪ: ﻣﻘﻮﺍ ﻋﻄﻒ ﻣﻴﺸﻦ ﺳﺮﺥ، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 21/5×15/5ﺳﻢ [ﻑ: 217-2]
54 ﺗﻬﺮﺍﻥ؛ ﻣﻠﻚ؛ ﺷﻤﺎﺭﻩ ﻧﺴﺨﻪ6200/1:
ﺁﻏﺎﺯ: ﺑﺴﻤﻠﻪ. ﺍﻟﺤﻤﺪﷲ ﻣﻨﺰﻝ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ ﺍﻟﻤﺒﻴﻦ، ﻋﻠﻲ ﺧﺎﺗﻢ ﺍﻟﻨﺒﻴﻴﻦ ... ﺍﻣﺎ ﺑﻌﺪ، ﻓﺎﻋﻠﻢ ﺍﻳﻬﺎ ﺍﻻﺥ ﻓﻲ ﺍﻻﺳﻼﻡ، ﺍﻥ ﺍﻓﻀﻞ ﺍﻟﺤﺪﻳﺚ ﻭ ﺍﺣﺴﻦ ﺍﻟﻜﻼﻡ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ ... ﻭ ﻗﺪ ﺟﻤﻌﺘﻬﺎ ﻓﻲ ﻫﺬﻩ ﺍﻟﺪﺭﺓ ﺍﻟﻤﻀﻴﺔ؛ انجام: ﺍﻟﻘﺼﺮ ﻭ ﺍﻟﺘﻘﺼﻴﺮ ﻓﻲ ﻫﺬﻩ ﺍﻟﻨﺒﺬﺓ ﻭ ﺍﻟﺮﺳﺎﻟﺔ ﻋﻠﻲ ﻣﺎ ﺫﻛﺮﻧﺎﻩ ﺣﺬﺭ ﺍﻻﺳﻬﺎﺏ ﻭ ﺍﻟﻤﻼﻟﺔ، ﻭ ﻧﺨﺘﻤﻬﺎ ﺑﺂﻳﺔ ﻣﻦ ﺍﻟﻜﺘﺎﺏ ﺍﻟﻌﺰﻳﺰ، ﻭ ﻫﻲ ﺳﺒﺤﺎﻥ ﺭﺑﻚ ﺭﺏ ﺍﻟﻌﺰﺓ ﻋﻤﺎ ﻳﺼﻔﻮﻥ، ﻭ ﺳﻼﻡ ﻋﻠﻲ ﺍﻟﻤﺮﺳﻠﻴﻦ. ﻭ ﺍﻟﺤﻤﺪﷲ ﺭﺏ ﺍﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ. ﺗﻤﺖ
ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﻩ ﻧﺴﺒﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻫﺮﻛﺎﻧﻲ ﺑﺤﺮﺍﻧﻲ ﻳﺎﺩ ﻛﺮﺩﻩ ﻭ ﺷﺎﻳﺪ ﺭﺳﺎﻟﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ «ﺍﻟﺪﺭﺓ ﺍﻟﻤﻀﻴﺌﺔ» ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ؛ خط: ﻧﺴﺦ ﺧﻮﺵ، ﺑﻲﻛﺎ، ﺑﻲﺗﺎ؛ ﻣﺠﺪﻭﻝ؛ ﻛﺎﻏﺬ: ﺗﺮﻣﻪ، ﺟﻠﺪ: ﻣﻴﺸﻦ ﺳﺒﺰ، 4ﮒ (1ﭖ- 4ﭖ)، 11 ﻭ14 ﺳﻄﺮ، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 16/5×9/8ﺳﻢ [ﻑ: 250-9]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺑﺴﻤﻠﻪ. ﺣﻤﺪﻟﻪ. ﻭ ﺍﻟﺼﻼﺓ ﻭ ﺍﻟﺴﻼﻡ ﻋﻠﻲ ﻣﺤﻤﺪ ﻭ ﺁﻟﻪ ﻭ ﺻﺤﺒﻪ ﺍﺟﻤﻌﻴﻦ. ﻭ ﺑﻌﺪ ﻓﻬﺬﻩ ﺭﺳﺎﻟﺔ [ﻣﻮﺳﻮﻣﺔ] ﺑﺎﻟﺘﺠﻮﻳﺪ. ﻓﺼﻞ ﻓﻲ ﺍﻻﻇﻬﺎﺭ. ﺍﺫﺍ ﺍﻟﻘﻴﺖ ﺍﻟﻨﻮﻥ ﺍﻟﺴﺎﻛﻨﺔ ﻭ ﺍﻟﺘﻨﻮﻳﻦ ﺣﺮﻭﻑ ﺍﻟﺤﻠﻖ؛ انجام: ﻧﺤﻮ ﻣﻮﺕ، ﺧﺮﻑ، ﺑﻴﺖ، ﺍﻟﺼﻴﻒ ﺷﻲﺀ ﻭ ﻧﺤﻮﻩ. ﻭﺍﷲ ﺍﻋﻠﻢ.
ﺩﺭ ﺳﻴﺰﺩﻩ ﻓﺼﻞ؛ خط: ﻧﺴﺦ ﺧﻮﺵ، ﺑﻲﻛﺎ، ﺑﻲﺗﺎ؛ ﻣﺠﺪﻭﻝ؛ ﻛﺎﻏﺬ: ﺗﺮﻣﻪ، ﺟﻠﺪ: ﻣﻴﺸﻦ ﺳﺒﺰ ﻻﻳﻲ، 5 ﮒ (5 ﺭ- 9 ﭖ)، 11 ﻭ 14 ﺳﻄﺮ، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 16/5×9/8 ﺳﻢ [ﻑ: 251-9]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺑﺴﻤﻠﻪ. ﺍﻟﺤﻤﺪﷲ ﺍﻟﺬﻱ ﺍﻋﻦ ﺑﻜﺘﺎﺑﻪ ﺍﻟﻌﺰﻳﺰ، ﻣﻦ ﻛﺎﻥ ﺫﻟﻴﻼ، ﻭ ﺷﻔﻲ ﺑﺎﺣﻜﺎﻣﻪ ﻭ ﻣﻮﺍﻋﻈﻪ ﻣﻦ ﻛﺎﻥ ﻋﻠﻴﻼ ... ﺍﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﻬﺬﻩ ﻣﻘﺪﻣﺔ ﻓﻲ ﺍﺻﻮﻝ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ ﻭ ﺗﺠﻮﻳﺪ ﺍﻟﺘﻼﻭﺓ ﺗﺤﺘﻮﻱ ﻋﻠﻲ ﺑﻴﺎﻥ ﺍﺣﻜﺎﻡ ﺍﻟﻨﻮﻥ ﺍﻟﺴﺎﻛﻨﺔ ﻭ ﺍﻟﺘﻨﻮﻳﻦ ﺍﻟﻼﺗﻲ؛ انجام: ﻭ ﺍﻟﺮﺍﺀ ﻭ ﺍﻟﻬﺎﺀ ﻭ ﺍﻟﻴﺎﺀ، ﻳﺴﻤﻮﻥ ﻫﺬﻩ ﺍﻟﺤﺮﻭﻑ ﺍﻟﻘﻤﺮﻳﺔ، ﻭ ﺍﷲ ﺍﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺼﻮﺍﺏ
ﺩﺭ ﻫﺸﺖ ﻓﺼﻞ؛ خط: ﻧﺴﺦ ﺧﻮﺵ، ﺑﻲﻛﺎ، ﺑﻲﺗﺎ؛ ﻣﺠﺪﻭﻝ؛ ﻛﺎﻏﺬ: ﺗﺮﻣﻪ، ﺟﻠﺪ: ﻣﻴﺸﻦ ﺳﺒﺰ، 11ﮒ (9 ﭖ- 19ﭖ)، 11ﻭ14 ﺳﻄﺮ، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 16/ 5×9/8 ﺳﻢ [ﻑ: 251-9]
آغاز: بسمله حمد له والعاقبة للمتقين والصلاة و السلام على رسوله .... اما بعد فهذه رسالة التي يتعلق بالتجويد القرآن .... في الاظهار اعلم أن النون الساكنة والتنوين .... آغاز ترجمه: شکر و سپاس مر خدای را که پروردگار عالمیان و عاقبت از برای پرهیزگاران است و رحمت خدا انجام: بیت ضعیف شییء و ما اشبه ذلك، قد وقع الفراغ من تسويد هذه الرسالة الشريفة بعون الله تعالی و تقدس.
رساله در تجوید، با عنوان های «فصل، فصل». با ترجمه زیرنویس فارسی؛ خط نسخ بی کا، بی تا؛ جلد: میشن قهوه ای، 5 گ (35 ر-39 ر)، اندازه: 21/3/15/5 سم [ف: 351-8]
آغاز: و في الطاء في قوله الصلاة طرفي النهار .... فأما قوله؛ انجام: فاعلم ذلك موفقا لطريق الحق ومزاج الصواب، ان شاء الله تعالى و بالتوفيق، قد وقع الفراغ
در چند «باب» و فصول باب الاظهار و الادغام، باب ذكر الفتح، باب في الوقف على هاء التانيث، باب ذكر مذهبه في الرآت، باب ذكر الامارات باب الوقف باب ذكر مذهب همزه في السكون هر بابی در چند فصل است؛ بی کا، تا: اواخر ذيقعده؛ كاغذ: فستقی، 43 گ (1ر -43 ر)، اندازه: 20/3×14/5سم [ف: 354-9]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺑﺴﻤﻠﻪ. ﺍﻟﺒﺎﺏ ﺍﻻﻭﻝ ﻓﻲ ﺍﻟﺘﻌﻮﺫ ﻭ ﺍﻟﺒﺴﻤﻠﺔ. ﺍﻻﺻﺢ ﻓﻲ ﻟﻔﻆ ﺍﻟﺘﻌﻮﺫ ﺍﻋﻮﺫ ﺑﺎﷲ ﻣﻦ ﺍﻟﺸﻴﻄﺎﻥ ﺍﻟﺮﺟﻴﻢ؛ انجام: ﻣﺎﻟﻲ ﺍﺩﻋﻮ ﻛﻢ ﺍﻟﻲ ﻓﻲ ﺳﻮﺭﺓ ﻏﺎﻓﺮﺍ ﺩ ﺡ ﻝ
ﺩﺭ 21 ﺑﺎﺏ؛ خط: ﻧﺴﺦ ﻭ ﻧﺴﺘﻌﻠﻴﻖ، ﺑﻲﻛﺎ، ﺗﺎ: ﻗﺮﻥ 11 ﻭ 12؛ ﺍﻓﺘﺎﺩﮔﻲ: انجام؛ ﻛﺎﻏﺬ: ﻓﺮﻧﮕﻲ، ﺟﻠﺪ: ﺗﻴﻤﺎﺝ ﺳﺒﺰ، 8 ﮒ (189ﭖ- 196ﭖ)، 25 ﺳﻄﺮ (15/5×9)، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 20/5×14ﺳﻢ [ﻑ: 232]
آغاز: سوره الفاتحه الرحيم .... ملك بالعصر؛ انجام: ليس البر
درباره تجوید قرآن از آغاز سوره فاتحه تا پایان قرآن سوره به سوره کلماتی که تلفظ تجویدی آن دشوار است توضیح می دهد؛ خط: نستعلیق، بی کا بی تاب افتادگی انجام: کاغذ: اصفهانی نخودی 127 گ 7 سطر (11×7/5) اندازه: 11/5×18سم [ف 17-51]
آغاز: بسمله، فصل في الاظهار اعلم ان النون الساكنه أو التنوين اذا القيا حروف الحلق تظهر و هي؛ انجام: و المد المنفصل بمقدار ثلاث الفات و اذا لا قت حروف العله الساكنه المدعم يمد و سمى ذلك المد من ضروريا و لا الضالين تمت
رساله بسیار مختصری است مشتمل بر قواعدی چند در تجوید که با شواهدی از آیات قرآن به رشته تحریر در آمده است. عناوین فصول عبارتند از اظهار احفاء انقلاب ادغام، حروف مقطعه و مدهای حروف عله در پایان این اثر دعای ختم قرآن در پنج صفحه نوشته شده؛ خط نسخ کا احمد، بی تا؛ کاغل: فرنگی نخودی، جلد مقوایی 4 گ (1- 4پ)، 13 سطر (17/5×9/5)، اندازه: 22/7× 18 سم [ف: 19-11]
بی کا، بی تا؛ کاغذ: سفید، جلد: تيماج قهوه ای مقوایی، عطف تیماج سرخ، 52 ص (249- 300)، 12 سطر (13×7)، اندازه: 18×12 سم [سنا: ف: 69-1]
ﺁﻏﺎﺯ: ﻭ ﻋﺠﺰ ﺫﻛﺮﻩ ﺍﻟﻠﺴﺎﻥ ﻓﺎﻧﻪ ﻣﻨﺤﺎﺓ ﻓﻼﺡ ﺍﻟﻤﺆﻣﻨﻴﻦ ﻭ ﺷﻔﻴﻊ ﺍﻟﺤﺎﻣﻠﻴﻦ ﻭ ﺍﻟﻤﺴﺘﻤﻌﻴﻦ ﻭ ﻗﻮﻝ ﺍﷲ ﺗﺒﺎﺭﻙ ﻭ ﺗﻌﺎﻟﻲ ﺍﻟﺬﻳﻦ ﺁﺗﻴﻨﺎ ﻫﻢ ﺍﻟﻜﺘﺎﺏ ﻳﺆﻣﻨﻮﻥ ﺑﻪ؛ انجام: ﺍﻟﺴﺎﻛﻨﺔ ﻓﻲ ﻛﻠﻤﺔ ﻭﺍﺣﺪﺓ ﻣﺜﻞ ﺁﺩﻡ ﻭ ﺁﻣﻦ ﻭ ﺍﻳﻤﺎﻧﺎ ﻭ ﺍﻭﺗﻲ ﻭ ﻏﻴﺮﻫﺎ ﻭﺍﺟﺐ ﻋﻨﺪ ﺍﻟﻘﺮﺍﺀ ﺟﻤﻴﻌﺎ ﻛﻤﺎ ﻣﻀﻲ ﻭ ﺍﷲ ﺍﻋﻠﻢ.
ﻛﺘﺎﺑﻲ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﻗﺮﺍﺁﺕ ﺳﺒﻊ ﻭ ﺍﺣﻜﺎﻡ ﺗﺠﻮﻳﺪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺧﺮ ﻗﺮﻥ 13 ﺗﺄﻟﻴﻒ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺷﻴﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺟﺰﺍﺋﺮﻱ (-1285 ﻕ) ﻧﻘﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﻣﺆﻟﻒ ﺍﺷﻌﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻋﺮﺑﻲ ﺩﺭ ﺍﺛﻨﺎﻱ ﻛﺘﺎﺏ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﭼﻨﺪ «ﺍﺻﻞ» ﻭ ﻫﺮ ﺍﺻﻞ ﺷﺎﻣﻞ ﭼﻨﺪ «ﺩﺭﻩ» ﻭ ﻫﺮ ﺩﺭﻩ ﺣﺎﻭﻱ ﭼﻨﺪ «ﻏﺮﻩ»: ﺍﺻﻞ 1. ﺍﻟﻤﺨﺎﺭﺝ ﻭ ﺍﻟﺤﺮﻭﻑ ﺍﻟﻤﺘﻔﺮﻋﺔ ﻭ ﻓﻴﻪ ﺩﺭﺗﺎﻥ، ﺍﺻﻞ 2. ﺫﻛﺮ ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺍﻟﻘﺮﺍﺀ ﺍﻟﺴﺒﻌﺔ ﻭ ﺭﻭﺍﺗﻬﻢ ﻭ ﺑﻌﺾ ﺣﺎﻻﺗﻬﻢ ﻭ ﺻﻔﺎﺗﻬﻢ ﻭ ﻓﻴﻪ ﺳﺒﻌﺔ ﺩﺭﺭ، ﺍﺻﻞ 3. ﺍﻟﺘﻔﺨﻴﻢ ﻭ ﺍﻟﺘﻐﻠﻴﻆ ﻭ ﺍﻟﺘﺮﻗﻴﻖ ﻭ ﻓﻴﻪ ﺩﺭﺗﺎﻥ، ﺍﺻﻞ 4. ﺍﻻﺳﺘﻌﺎﺫﺓ ﻭ ﻓﻴﻪ ﺛﻼﺙ ﺩﺭﺭ، ﺍﺻﻞ 5. ﺍﻻﺩﻏﺎﻣﺎﺕ ﻭ ﻓﻴﻪ ﺛﻼﺙ ﺩﺭﺭ، ﺍﺻﻞ 6. ﺍﻟﻤﺪ ﻭ ﺍﻟﻘﺼﺮ ﻭ ﻓﻴﻪ ﺩﺭﺭ، ﺍﺻﻞ 7. ﺑﻴﺎﻥ ﺍﻟﻮﻗﻒ ﻭ ﺍﻻﺑﺘﺪﺍﺀ ﻭ ﺍﻟﺴﻜﺖ ﻭ ﻓﻴﻪ ﻣﻘﺪﻣﺔ ﻭ ﺍﺭﺑﻊ ﺩﺭﺭ؛ خط: ﻧﺴﺦ، ﺑﻲﻛﺎ، ﺑﻲﺗﺎ؛ ﺍﻓﺘﺎﺩﮔﻲ: ﺁﻏﺎﺯ؛ ﺟﻠﺪ: ﺗﻴﻤﺎﺝ قهوه اي، 94ﮒ، 17ﺳﻄﺮ، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 20/5×15/5ﺳﻢ [ﻑ: 48-35]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺛﻼﺛﻮﻥ ﻛﻼ ﻣﻊ ﺛﻼﺛﺔ ﺍﺣﺮﻑ **× ﻓﺨﻤﺲ ﻋﻠﻴﻬﺎ ﺍﻟﻮﻗﻒ ﺗﻢ ﻟﻤﻦ ﻗﺮﺍ ... ﺑﺎﺏ: ﻣﺎ ﺳﻜﻮﻧﻪ ﻋﺎﺭﺽ ﻣﻦ ﻛﻠﻤﺔ ﻭﺍﺣﺪﺓ ... ﺑﺎﺏ: ﻣﺎ ﺳﻜﻮﻧﻪ ﻋﺎﺭﺽ ﻣﻦ ﻛﻠﻤﺘﻴﻦ ... ﺑﺎﺏ: ﺣﺮﻭﻑ ﺍﻻﺧﻔﺎﺀ ... ﻓﺼﻞ ﻓﻲ ﺍﻟﻤﺘﻤﺎﺛﻠﻴﻦ: ﺍﺫﺍ ﺍﻟﺘﻘﺎ ﺣﺮﻓﺎﻥ ﻣﺘﻤﺎﺛﻼﻥ ﻓﻲ ﻛﻠﻤﺔ ﻭﺍﺣﺪﺓ ﻓﺎﻥ ﺍﻟﺠﻤﺎﻋﺔ ﻛﻠﻬﻢ متفقون على الاظهار فصل في المتقاربين اذا التقا الحرفان المتقاربان في كلمة واحدة فان ابي عمرو كان يدعم .... القاب في الكاف
چند مطلب تحقیقی درباره تجوید و دستور است با عنوان «فصل» یا «باب»، با عناوین: رواند الامام ابي عمرو البصري (يا آت في القرآن) جملتها في القرآن است و ثلاثون حرفا، في سورة البقرة منها ثلاثة احرف و هي الداعي و دعانی و اتقونی، تا التأنيث تدغم في سنة احرف و هي الصاد والجيم و..... دال اذ تدعم في سنة احرف دال قد تدعم في ثمانية احرف، باب المد و القصر این باب شامل چند «فضل» با این عناوین: فصل: الحروف الواقعة بعد الألف على خمسة اقسام فصل: الحروف الواقعة بعد الواو على خمسة اقسام، فصل الباء في كتاب الله على حسة اقسام، فصل: اذا اجتمعت يا آت في كلمتين، فصل: المد ينقسم على عشرة اوجه. در
ﺍﺛﻨﺎﻱ ﺍﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪﺍﻱ ﺭﺍﺋﻴﻪ ﺍﺯ ﺳﺨﺎﻭﻱ ﺩﺭ ﺑﻴﺎﻥ ﺍﻗﺴﺎﻡ ﻣﺪ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ: ﻓﺼﻞ ﻓﻲ ﺍﻟﻮﻗﻒ ﻋﻠﻲ ﻛﻼ؛ ﻗﺼﻴﺪﻩ ﺭﺍﺋﻴﻪﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﺑﻴﺎﻥ ﻣﺤل هاﻳﻲ ﻛﻪ ﻭﻗﻒ ﺑﺮ ﻛﻼ ﺟﺎﻳﺰ ﺍﺳﺖ؛ خط: ﻧﺴﺦ، ﻛﺎ: ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﺳﻌﻴﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺍﻟﻌﺬﺭﻱ ﺍﻟﻌﻮﺳﺠﻲ ﺑﻠﺪﺍ ﻭ ﺍﻟﺸﺎﻓﻌﻲ ﻣﺬﻫﺒﺎ، ﺑﻲﺗﺎ؛ ﺟﻠﺪ: ﺗﻴﻤﺎﺝ قهوه اي، 4ﺹ (110-107)، 31 ﺳﻄﺮ، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 26×17/5ﺳﻢ [ﻑ: 168-35]
ﺁﻏﺎﺯ: ﻗﺮﺍﺀ ﻋﺸﺮﻩ ﻣﻊ ﺗﻼﻣﻴﺬﻫﻢ، ﺍﺑﺞ ﻧﺎﻓﻊ ﺍﻟﻤﺪﻧﻲ ﻭﺭﺵ ﻗﺎﻟﻮﻥ؛ انجام: ﺍﻟﻤﻌﺎﻧﻘﺔ ﻫﻮ ﺍﻥ ﻳﻘﻒ ﻋﻠﻲ ﺍﺣﺪﻫﻤﺎ ﻭ ﻻﻳﻘﻒ ﻋﻠﻴﻬﻤﺎ ﻣﻌﺎ ﺭﺳﺎﻟﻪﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻗﺮﺍﺀ ﺷﻴﻌﻪ ﻭ ﺭﻭﺵ ﻗﺮﺍﺋﺖ ﻗﺮﺁﻥ؛ خط: ﻧﺴﺦ، کان محمد باقر حسینی صفوی بی تا؛ 3 گ (136 پ- 138ر) اندازه: : 15×21 سم [موید: 57-3].
آغاز: الحمد لله الذي انزل على عبده الكتاب و وعد من تلاوه و ﻋﻤﻞ ﺑﻪ؛ انجام: ﻭ ﻋﻠﻲ ﻫﺬﺍ ﺍﻟﻤﺜﺎﻝ ﻳﻘﻒ ﻭ ﻳﺒﺘﺪﻱ ﻭ ﺍﻟﺤﻤﺪﷲ ﻭﺣﺪﻩ ﺭﺳﺎﻟﻪ ﻣﺨﺘﺼﺮﻱ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﻗﻮﺍﻋﺪ ﺗﺠﻮﻳﺪ ﻭ ﺗﺮﺗﻴﻞ ﻗﺮﺁﻥ؛ خط: ﻧﺴﺘﻌﻠﻴﻖ، ﻛﺎ: ﻣﺤﻤﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ، ﺑﻲﺗﺎ؛ ﺟﻠﺪ: ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ، 2ﮒ (1ﭖ- 2ﭖ)، 13ﺳﻄﺮ، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 18×12ﺳﻢ [ﻣﺆﻳﺪ: 296-3]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺑﺴﻤﻠﻪ ﺍﻟﺤﻤﺪﷲ ﺣﻖ ﺣﻤﺪﻩ ﻭﺍﻟﺼﻠﻮﺓ ﻋﻠﻲ ﺭﺳﻮﻟﻪ ﻭﻋﺒﺪﻩ ﻣﺤﻤﺪ ﺧﺎﺗﻢ ﺍﻟﻨﺒﻴﻴﻦ ﻭ ﺍﻟﻤﺮﺳﻠﻴﻦ ﻭ ﺁﻟﻪ ﺍﻟﻄﺎﻫﺮﻳﻦ ... ﻓﺎﻥ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﷲ ﻋﺰ ﻭ ﺟﻞ ﺧﻴﺮ ﺟﻠﻴﺲ ﻻﻳﻤﻞ ﻣﻦ ﻗﺮﺃﻩ ﻭ ﻋﻤﻞ ﺑﻤﺎ ﻓﻴﻪ ﻓﻘﺪ ﻫﺪﻱ ﺍﻟﻲ ﺻﺮﺍﻁ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ؛ انجام: ﺧﺎﺗﻤﺔ ﺍﺫﺍ ﺍﺑﺘﺪﺍﺕ ﺑﻬﻤﺰﺓ ﺍﻟﻮﺻﻞ ﻣﻦ ﻓﻌﻞ ﺍﻻﻣﺮ ﻓﻀﻤﻬﺎ ﺍﺫﺍ ﺿﻤﺖ ﻋﻴﻦ ﺍﻟﻔﻌﻞ ... ﻓﻬﺬﻩ ﺍﻟﺜﻤﺮﺍﺕ ﻓﻲ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ ﺍﻟﻤﺠﻴﺪ ﻋﺪﺍ ﻣﺎ ﺍﺳﺘﺜﻨﻲ ﻟﻠﻮﺻﻞ ﻭ ﻫﺬﺍ ﺁﺧﺮ ﻣﺎﻟﺨﺺ ... ﺍﻭﻟﻲ ﺍﻟﺤﺠﺔ ﺍﻟﻮﺍﺿﺤﺔ ﻭ ﺍﻟﺪﻻﻟﺔ ﻭ ﺳﻠﻢ ﺗﺴﻠﻴﻤﺎ
ﮐﺎﻣﻞ؛ خط: ﻧﺴﺦ، ﺑﻲﻛﺎ، ﺑﻲﺗﺎ؛ ﺗﻤﻠﮏ: ﺳﻴﻒ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﺑﻦ ﻗﺎﺿﻲ ﺣﺴﻦ؛ ﻣﻬﺮ: «ﻋﺒﺪﻩ ﺍﻟﺮﺍﺟﻲ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ» (ﺑﻴﻀﻮﻱ)؛ ﺟﻠﺪ: ﺗﻴﻤﺎﺝ ﺳﺮﺥ ﻣﺠﺪﻭﻝ ﺑﺎ ﺗﺮﻧﺞ ﻭ ﺳﺮﺗﺮﻧﺞ، 8ﮒ(1ﭖ -8ﺭ)، 12 ﺳﻄﺮ، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 18/5×12/5 ﺳﻢ [ﻑ]
ﺁﻏﺎﺯ: ﺑﺴﻤﻠﻪ. ﺍﻟﺤﻤﺪ ﺍﷲ ﺍﻟﻤﺘﻔﻀﻞ ﺍﻟﻜﺮﻳﻢ ﻋﻠﻲ ﺗﻔﻀﻞ ﺍﻧﻌﺎﻣﻪ ﺍﻟﺠﺴﻴﻢ .... ﻭ ﺑﻌﺪ ﻟﻤﺎ ﻭﻓﻘﻨﻲ ﺍﷲ ﺗﻌﺎﻟﻲ ﺑﻔﺮﻁ ﺍﻧﻌﺎﻣﻪ ... ﻟﺼﺮﻑ ﻣﺪﺓ ﻣﻦ ﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ... ﺍﻟﻲ ﻣﻌﺮﻓﺔ ﻛﻼﻡ ﺍﻟﻤﺠﻴﺪ ... ﺧﺘﻤﺖ ﺍﻻﺳﺎﺗﺬﺓ ﻓﻲ ﻫﺬﺍ ﺍﻟﻔﻦ ﺍﻟﺸﺮﻳﻒ؛ انجام: ﺳﻮﺭﺓ ﺍﻟﻤﺮﺳﻼﺕ: ﻧﺬﺭ، ﻓﻘﺪﺭﻧﺎ ﺟﻤﺎﻻﺕ ﺳﻮﺭﺓ ﺍﻟﻨﺒﺎﺀ: ﻭ ﻓﺘﺤﺖ ﺍﻟﺴﻤﺎﺀ (ﻧﺎﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺩﺭ ﺑﺎﺏ ﻓﺮﺵ ﺍﻟﺤﺮﻭﻑ) ﺑﺮﻭﺵ ﻋﺎﺻﻢ ﻭ ﺑﺎ ﺭﻣﻮﺯ ﺷﺎﻃﺒﻲ ﺩﺭ ﭼﻨﺪ «ﺑﺎﺏ»؛ خط: ﻧﺴﺦ، ﻛﺎ: ﻋﻠﻲ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ،ﺑﻲﺗﺎ؛ﻛﺎﻏﺬ: ﺳﻤﺮﻗﻨﺪﻱ،ﺟﻠﺪ: ﺗﻴﻤﺎﺝ ﻣﺸﻜﻲ، 9 ﮒ (21ﭖ- 29ﭖ)، 15 ﺳﻄﺮ (14×9)، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 20×15ﺳﻢ [ﻑ: 2419-11]
آغاز ذلك فيحتاج إلى دليل كما ان جوازه؛ انجام: اعلم ان القاضي جلال الدين البلقيني قال القراية تنقسم إلى متواتر و احاد. خط نسخ تحریری بی کا، بی تا؛ افتادگی آغاز و انجام؛ نسخه مسوده اصلی و مصحح کاغذ فرنگی نخودی، جلد مقوا با روکش میشن دارچینی، 16 گ 24 سطر، اندازه: 15×20/8سم [ف: 16- 88]
خط: ﻧﺴﺦ،ﻛﺎ: ﻃﺎﻫﺮ ﺍﻟﻬﺎﺷﻤﻲ، ﺗﺎ: 1329؛ ﺟﻠﺪ: ﻣﻘﻮﺍﻳﻲ ﻋﻄﻒ ﺗﻴﻤﺎﺝ قهوه اي، 1ﮒ (38)، 15ﺳﻄﺮ، ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ: 22×17ﺳﻢ [ﻑ: 458-1]
خط نسخ، بی کا، بی تا جلد تیماج قهوه ای، 30 ص (131- 160) 19 سطر، اندازه: 15×21 /5 سم [ف: 35 -224]
بی کا، بی تا؛ خریداری از امر الله صفری [رایانه]
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد مقوایی ابرو باد، عطف تیماج قهوه ای 10 گ (148پ- 157 پ) 15 سطر، اندازه: 15×21سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: 144]
ناشناس و نادر؛ بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
آغاز: بسمله و حمدله .... و بعد فقد لخصت في هذه الرسالة قراءة عاصم بروايتيه انجام: فهذا ما لخص من الأصول و الله اعلم يا الصواب
تجوید قرآن به قرائت عاصم ابی کا، بی تا؛ با 5 سرلوح زیبای زرین، مجدول کاغذ ترمه ختانی جلد میشن مشکی، 35 ص (36-2)، 12 سطر، اندازه: 12/7×22/1سم [ف: 5- 10]
ﺁﻏﺎﺯ: ﻣﻊ ﻓﺴﻴﻨﻐﻀﻮﻥ ﺍﻟﻴﻚ ﻭ ﺭﻭﻱ؛ انجام: ﻻ ﻳﺄﺛﻢ ﻋﻨﺪ ﺗﻼﻭﺗﻬﺎ ﻓﺎﻓﻬﻢ ﺫﻟﻚ.
ﺍﺳﻠﻮﺏ ﺭﺳﺎﻟﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻋﻨﻮﺍﻥ (ﻓﺼﻞ) ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﻫﺮ ﻣﺒﺤﺚ ﻭ ﻣﻄﻠﺒﻲ ﺍﺑﻴﺎﺗﻲ ﺍﺯ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪﻫﺎﻱ ﻓﺎﺿﻞ ﺟﺰﺭﻱ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻓﻦ ﻭ ﻫﻢ ﺍﺯ ﻗﺼﻴﺪﻩ ﺣﺮﺯﺍﻻﻣﺎﻧﻲ ﺷﺎﻃﺒﻲ ﻭ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﻧﻘﻞ ﻛﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺷﺮﺡ ﺁﻧﻬﺎ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﺍﺳﺖ. ﻋﻨﺎﻭﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ: ﻓﺼﻞ 2. ﺣﺮﻭﻑ ﺍﻟﻤﻌﺎﻧﻘﺔ ﺣﺎﻝ ﺍﻟﻮﺻﻞ، 3. اظهار حروف الشفوية حال الوصل، 4. اظهار حروف المطبقة حال الوصل، 5. اظهار حرف اللام الساكنة عند الجيم، 6. اظهار حروف المتقاربين حال الوصل، 7. حروف الادغام، 8. ادغام حروف المثلين حال الوصل لاغير، 9. ادغام حروف المتقاربين حال الوصل لاغير، 10. في بيان حروف الاقلاب، 11. بيان حرف الأخفاء مع الغنة حال الوصل لاغير، 12. بيان حروف العلوية، 13. بيان حروف الصغير، 14. بیان حروف القلقلة، 15. بيان حروف العلة، 16. بيان صلة هاء الكناية، 17. بيان ترقيق الراء و تفخيمها، 18. بیان ترقيق اللام و تفخيمها، 19. بیان المد 20. بیان ادغام حروف الشمسية و اظهار حروف القمرية، 21. بيان وقوف المحرمات؛ خط نسخ، بی کا، بی تا؛ واقف: حاج شیخ غلامعلی فاتقی؛ 28گ، 15 سطر اندازه: 15×20 سم [ف: 168-6]
آغاز: بسمله، حمد له فصل في الاظهار اعلم ان النون الساكنة و التنوين اذا القياء انجام: قل نعم و انتم و آخرون تجويد كتبه محمد المکری این استاد شهسوار المنسوب بالسراج
در چند فصل در مباحث تجوید و قرائت مانند «فصل في الاظهار، فصل في الاخفاء، فصل في الادغام .... الخ»؛ بی کا، بی تا؛ 10 ص (98-89) [ف: 164]
آغاز: الحمد لله رب العالمين والصلوة والسلام على محمد و آله و صحبه اجمعین و بعد فهذه رسالة بالتجويد تمد؛ انجام: و حروف المد و اللين وقفا لا وصلا نحو موت حرف بيت الصيف شینی و نحوه و الله اعلم بالصواب.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی نخودی و شکری، جلد: مقوا با تیماج مشکی، 2گ، 23 سطر (5 /5×15 /5)، اندازه: 11/5×19/5سم [ف: 201-2]
آغاز: الحمد لله رب العالمين و بعد فهذه رسالة تتعلق بتجويد القرآن منتخبة من كتب مبسوطة في هذا الفن مفيدة الطالبين؛ انجام: و على و ان اعبدوني قف و على مثلهم قف و في سورة الملك على يقبض قف
برگزیده ای است از کتابهای مفصل این فن در هفت «باب» و یک خاتمه 1. الاستعاذة، 2. البسملة، 2. النون الساكنة والتنوين، 4. بيان المد و القصر، 5. بیان مخارج الحروف، 6. صفات الحروف، 7. الراءات الخاتمة: في اللحن؛ خط: نسخ نازیبا، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مشکی جدید، 6 گ (48 پ - 53 ر)، اندازه: 17×21 سم [ف: 331-20]
tajvid
غیر همانند:
آغاز: قرآن آسان شود خدای تعالی توفیق رفیق کناد بوجوده وجوده انجام: و احداث این مدات که در این افعال است از برای این معانی است.
در این برگ های پراکنده قواعد تجوید در چند باب بیان شده و نسخه از آغاز و اواسط افتاده دارد و عناوینی که در اینجا آمده چنین است باب در بیان فضیلت حفاظ کتاب الله تعالى باب معرفة المخارج باب در بیان تجوید و تحسین الفاظ، باب في المدات؛ خط نسخ، بیکا تا ربیع الثانی 772ق؛ افتادگی: آغاز و وسط؛ جلد: تيماج قرمز، 32 گ (1ر- 32 پ) اندازه: 13×18/5سم [ف: 123-13]
آغاز: قاعده بدان که تنوین و نون ساکن را نزد حروف تهجی چهار حالت است اظهار و ادغام و قلب و اخفا
نسخه اصل: کتابخانه فاضل خوانساری- خوانسار 239. در احکام تنوین و نون ساکنه و مخارج حروف و غیره؛ خط نسخ، بی کا، تا: 18 رجب 829 ق، جا: کاروانسرای دستکن؛ 4 ص (190- 193) [عکسی ف: 208-1]
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمين .... بدانکه اشعار که سخن مخلوقت اگر کسی نامربوط و ناموزون خواند؛ انجام: لا خوف عليهم ولاهم يحزنون ان كنتم فاعلين.
خط: نسخ، بی کا، تا: 856 ق جلد: تیماج مشکی، 7 ص (88-82) اندازه: 11×18 سم [ف: 32- 271]
آغاز: حرف ها که در سوره فاتحه الکتاب نیست هفت است.
خط: نسخ، کا: حافظ کمال الدین یزدی، تا: 892ق؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 19 گ (95- 113)، 15 سطر (7×12/5) اندازه: 17/5×11/5 سم [ف: 4 -1231]
آغاز: و این علت خوب نیست چرا که لک کیداً با وجود آنکه حروف او کمتر است ادغام کرده اند؛ انجام: و در مثل و به الله اکبر و اوصله را حذف کند و الله تعالی اعلم.
تأليف قرن نهم هجری است. دارای 12 «باب» و یک «خاتمه». نسخه از میانه فصل اول از باب سوم شروع می شود تا آخر عناوین موجود: فصل 2. ادغام كبير متقاربين .... فصل 3. ادغام و اظهار دال ..... فصل 4. ادغام حروفی چند که قرب مخرج دارند؛ فصل 5. ادغام نون ساکن و تنوین و احکام آن باب 4. بیان هاء کنایه دارای یک فصل، باب 5. دیده نشد باب 6. همزات دارای چهار فصل، باب 7. اماله در دو فصل، باب 8. اختلاف مذاهب ایشان در راءات در یک فصل، باب 9. تغليظ لامات و ترقیق آن در یک فصل، باب 10. وقف در سه فصل باب 11. آیات در دو فصل، باب 12. فرش (یعنی بسط) حروف که قسمت اعظم کتاب همین باب است و در آن احکام فرش کلمات تمام سوره های قرآن کریم از فاتحه تا آخر قرآن را بیان داشته. خاتمه در تکبیر. در سال 1319 چاپ شده است؛ خط: نسخ خوش، کا: عماد الدین محمود بن محمد، تا: پنج شنبه جمادی الاول 899ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ مجدول مذهب؛ مهر: حاج سيد سعيد؛ كاغذ: هندی، جلد: تیماج عنابی 131گ 12 سطر (13×7)، اندازه: 12/5× 20 سم [ف: 2 -892]
آغاز: بسمله و حمدله .... و بعد این رساله ایست مشتمل بر ذکر بعض مسائل تجوید؛ انجام: و این هر سه قاری کوفیند و الله اعلم بالصواب. تمت بالخير و عمت
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ با 5 سرلوح زیبای زرین، مجدول؛ کاغذ: ترم حنایی، جلد: میشن مشکی، 17 ص 142-
شامل: باب 5. احکام را آت و لامات، باب 6. نون ساکنه و تنوین و ها، کنایه، باب 7. وقف و این سه فصل است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9 یا 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 6 گ (6-1)، اندازه: 12/5- 18سم [نسخه پژوهی: 97-3]
آغاز: بدانک اسعدك الله وايانا في الدارین که حروف اصول و بنیاد کلام غرب بقول اصبح و درستر بیست و نه حرف است؛ انجام: در درست کردن وی و معنی استطاله کردن کشی کرده است و طلب درازی و الله اعلم
خط: نسخ و نستعلیق بی کا، تا احتمالاً قرن 10؛ جلد: تيماج قهوه ای ترنج و سر ترنج دار 6 گ (7 پ- 12ر)، 13 و 15 سطر، اندازه: 13× 17/7 سم [ف: 43 -74]
سمرقندی شاگرد شمس الدین خالدی در ده «باب»؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 915 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 20 سطر (12×7/5)، اندازه: 12×18سم [ف: 16 -744]
آغاز: بعد از حمد حمد و سپاس مرحضرت عزت جلت قدرته و درود بر بنی هاشم و آل و اصحاب او باد؛ انجام: و از عاصم اقصر کسانی و ابن عامر و مد القصر ابو عمرو و قانون باشد.
مختصری است در سه یاب برای مبتدئین از قاریان بدین ترتیب: در احکام نون ساکنه و تنوین در ادغام در مخارج حروف؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 2 ربیع الثانی 928ق؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 4 گ ( 1پ- 4 پ) 17 سطر، اندازه: 12×17/5سم [ف: 7 -81]
آغاز: بسمله الحمد لله الذي هدانا للايمان .... اما بعد این کلمه چند است در شناخت بعضی از تجوید قرآن که دانستن آن واجب است. بر همه انسان و مشتمل است بر پنج فصل انجام: مراد آن کس آنست که سنت موکد است و الله اعلم.
در پنج «فصل»؛ خط: نسخ، بی کا؛ تا: سه شنبه 13 ربیع الاول 953 ق؛ کاغذ: اصفهانی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 8 گ (112 پ- 119 پ)، 14 سطر (10×6)، اندازه: 17/5×11سم [ف: 15- 4228]
آغاز: بسمله و حمدله .... و بعد بر ارباب عقول و ذوى الالباب انجام: تمت و الحمد لله رب العالمين في شهر محرم الحرام سنه 978
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 978 ق؛ با 5 سرلوح زیبای زرین، مجدول؛ کاغذ: ترمه حنایی، جلد: میشن مشکی، 31 ص (160- 190)، 12 سطر، اندازه: 12/7×22/1 سم [ف: 11-5]
آغاز: بسمله بدانکه تنوین و نون ساکن را نزد حروف هجا چهار حکم است
رساله در تنوین و تون ساکنه خط نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن یوسف چرکسی، تا: 985 ق؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی عطف تیماج تریاکی 3 گ (99-97) اندازه: 19/5×18/5سم [ف: 4 -1234]
آغاز: جهت همزه مثل يناون و عذاب الیم جهت ها؛ انجام: میم و بدانک اسعدك الله وايانا في الدارین که حروف اصول و آغاز جهت همزه مثل يناون و عذاب الیم جهت های انجام: میم و تون است در حالت اخفای باغنه و ادغام باغته تمت الكتاب.
انجام: ه: هر که خواند دعا طمع دارم از آنکه من بنده گنه کارم / جهانت بکام فلک یار باد جهان [ف: رید نگهدار باد
رساله مختصری است در تجوید که قواعد تجوید مانند ادغام، اخفا و .... را توضیح داده خط: نستعلیق، بد، بی کا، تا: 996ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، 12 ص (221 -232)، 11 سطر (12×7)، اندازه: 12/5×20 سم [رایانه]
در پنج فصل؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن سلطان محمد شیرغانی، تا 2 رمضان 998 ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ کاغذ: آبی، جلد: تیماج مشکی، 3 ص (131 پ- 133 پ) [ف: 17- 183]
آغاز: الحمد لله الذي جعل ترتيل القرآن من اجل الأمور وتجويده من العظائم؛ انجام: هفت حرفت انکه استعلامت نامش ای امیر - جمع آن شد. خص فض لفظ از عادل گیر
رساله مختصری در مباحث عمده تجوید دارای بر یک مقدمه در بیان ترغیب تجوید قرآن مجید، در عناوین بدانکه - و نه «فصل» و یک «خانمه» 1. مخارج حروف، 2. احکام نون ساکنه، 3. احکام میم ساکن، 4. حضر مد و قصر، 5. تفخیم و ترقیق راات، 6. تفخيم و ترقیق الفات رساله مشحون به اشعار فارسی و عربی در تجوید است از جمله ابیاتی از مقدمه شمس الدین جزری متوفی 833 ق موجودی نسخه: از اول تا وسط فصل ششم، برگ دوم نسخه نیز ناقص و افتاده است؛ خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: حنایی آهار مهره کشمیری، 6 گ، 21 سطر، اندازه: 18/2×10/6سم [ف: 23- 44]
آغاز: فصل اول در مخارج حروف بدانکه مخرج مکانی را گویند. که حرف از آن تولد کند و حروف تهجی به مذهب اصح بیست و نه است؛ انجام: و لحن خفی آنست که حروف از مخارج خود ادا نشود یا خللی در صفات آن حاصل شود و این معلوم نشود مگر بر قاری یا کسی که قرآن را فرا گرفته باشد. از استاد کامل صاحب سليقه.
رساله مختصری است در تجوید مشتمل بر هشت «فضل» و یک «خاتمه»: 1. مخارج حروف، 2. صفات حروف، 3. ترفیق و تفخیم، 4. هاء کنایه، 5. مد، 6. ادعام، 7. احکام تنوین و نون
ساكنه، 8 وقف خاتمه: در لحن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 4 گ (125پ- 128 ر)، اندازه: 14×22 سم [ف: 3- 553]
آغاز: بسمله بدان ارشدک الله تعالی که ائمه قرائت سبعه .... چنین گفته اند؛ انجام: در عده نیاید و الحمد لله ... اجمعين
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: مقوا، قطع: ربعی [نشریه: 3- 83].
در شش «باب» خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ قطع: ربعی [نشریه: 4 -383]
یکی از علمای عصر صفوی در سده یازدهم هجری که در سال 1086 هجری نگاشته؛ خط: نسخ، بی کا؛ تا: قرن 11؛ سطر، قطع: رفعی کوچک [میراث شهاب: سن 7 ش 35-2-1]
نخستین عنوان آن «اما ادغام نزد حروف یر ملون» است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ [نشریه: 263-7]
آغاز: جانب دهن و آن مخرج عین و خاست، هم بترتیب؛ انجام: که سرخی نویسند علامت وقف نبی (صلی الله علیه و آله) و آیه عبارت از آن نمت.
نسخه در فصل یکم افتاده فصل 2. بیان بعضی از صفات ضروریه مشهوره حروف فصل 3. مد و قصر، فصل 4. ادغام و اظهار و اخفا و قلب، فصل 5. تفجیم را و ترقیق آن، خاتمه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: ترمه و رنگارنگ، جلد: رویه میشن سیاه 5 گ (118 ر- 122 پ) 17 سطر، اندازه: 12/6×23/8 سم [ف: 7 -234]
آغاز: باشد و صیغه وی اعوذ بالله؛ انجام: تمت الرساله بعون الله ..... بحرمه محمد و آله الأطهار.
خط: نستعلیق، کا: زمان بن جعفر علی، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: حنایی، جلد: گالینگور، 12 سطر (14×7)، اندازه: 13×20 سم [رایانه]
آغاز: الحمد لله رب العالمين اما بعد این کتابی است در باب تجوید قراءت قرآن مجید و آن مشتمل است بر هفت باب. باب اول در تجوید و آن اداء هر حرفی است از مخرج وی تا رعایت اصل درو؛ انجام: اما لازم از وقف آن است که اگر وصل کند طرف را مقصود تغییر باید (كذا، یابد) و کلام به شناعت انجام: د و ما هم بمؤمنين
دارای 7 «باب»: 1. تجوید، 2. را آت، 3. لامات، 4. مد، 5. نون و تنوین، 6. ادغام مثلین و متقاربين، وقف؛ بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تيماج قهوه ای، 2 گ (169 پ- 170 ر حاشیه)، اندازه: 29×20 سم [ف: 20 -440]
آغاز: الف بر دو قسم است اول یعنی ساکنه که آن را الف خوانند، قسم دوم متحرک که آن را همزه خوانند مخرج لينه هوای دهن است؛ انجام: فصل در بیان اخفاء نون ساکنه و تنوین بدانکه اخفاء حالتی است میان اظهار و ادغام خالی از تشدید اخفاء باغنه باید کردن .... تا تمام
رساله ای کوتاه در تجوید قرآن کریم است این اثر به نظر می رسد. از آغاز و انجام: آن فصولی نانوشته باشد. برخی ابواب و فصول آن چنین است: فصل الف بر دو قسم است اول لینه که آن را الف خوانند...؛ فصل در بیان کلمات و سکنات و ادغام و این فصل بر چهار قسم است (قسم دوم در سه نوع)، فصل در بیان احوال نون ساکنه و تنوین فصل در بیان اخفاء نون ساکنه و تنوین؛ خط نستعلیق؛ بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ در آن فوایدی تاریخی درباره شهر قزوین با عنوان «آغاز عمارت در ماه ایار سنه 476 ه» آمده؛ کاغذ: شرقی آهار مهر، 6 گ (92 پ- 97 پ)، 28 سطر، اندازه: 16/5×9/5 سم [ف: 35 -155]
آغاز: حلوالی .... و جائز باشد مد مانند شیء و سوی انجام: و حال آنکه بمعصیت گرفتارند و قرآن ایشان را لعنت کند و هذا آخر ما اردنا ذكره و الحمد الله على اتمامه و الصلوة على محمد و آله سنة 1008
بخشی از این رساله در نسخه مانده و عنوان بابهای ششم در ادغام و هفتم در احکام تنوین و نون ساکنه و هشتم در وقف و نهم در استفاده و دهم در بسمله و یازدهم در اختلافات قرائت و دوازدهم در اختلافات قراء عشره در سوره اخلاص و خاتمه در لحن خط نسخ کا عماد بن رضای حسینی تا 1008ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 16 گ (214- 229)، 22 سطر (18×12)، اندازه: 19×14سم [ف: 3400-13]
آغاز: بدان که هرگاه که نون ساکن به حرف حلق رسد اظهار باید کرد مثل رسول امین که تنوین به همزه رسیده
نسخه اصل کتابخانه وزیری- یزد 2412. مشتمل بر چند فصل در خواص حروف و مخارج آنها؛ کا: محمد يوسف، تا: ذیقعده 1019ق؛ مصحح، محشی؛ 8 ص (26- 33) [عکسی ف: 274-4]
آغاز: پیش از فصل 6. بدیشان و علمای قرائت آن را یک الف تقدیر کرده اند؛ انجام: و این معلوم نشود الا آنکس که قرآن را فرا گرفته باشد از استادان ماهر صاحب سليقه
فهرست فصل هایی که از این رساله در نسخه مانده: فصل و ادغام، 7. احکام تنوین 8. وقف 9. استعاذه، 11. اختلافات قراء عشره در فاتحه، 12. اختلافات قراء عشره در سوره اخلاص، خاتمه در لحن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 7 رمضان 1019 ق، جا: طوس؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج
مشکی، 10 گ (34ر- 43 ر) 15 سطر (13×8)، اندازه: 12×19سم [ف: 11 -2363]
آغاز: بدانکه مد بر پانزده قسم است اول تمکین و آن در وسط کلام می باشد مثل أولئك و الملائكة
کلیات علم تجوید و مسائل متفرقه ای که گویا کاتب برای استفاده خودش گرد آورده است. این کلیات چنین است. مد پانزده قسم است، اختلاف قراه، مسائل متفرقه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 30 صفر 1040ق؛ در پایان نسخه نصایح ارسطاطالیس به ذو القرنین نوشته شده؛ جلد: تیماج قهوه ای، 52 گ، 5 سطر، اندازه: 12/5×9/5 سم [ف: 12-190]
آغاز: هشام بن ذكوان عاصم ابوبكر حفص حمزه خلف؛ انجام: و درو صعفی تمام است و برین موجب اعتبار صفات باید کرد تا ضعف و قوت معلوم شود و الله اعلم بالصواب
رساله ای است تحقیقی که عموماً مطالب ابواب را با کلمات «بدانکه» «بدانکه وقك الله» شروع و از صاحب تیسیر و شاطبی نقل می نماید. موجودی نسخه «باب استعاذه، باب بسمله، باب هاء کنابه، باب مد و قصر، باب همزتین، باب همزتين من كلمين، باب ابدال الهمزه، باب حذو الهمز المفرد [كذ] باب وقف و هشام بر حمزه، باب ذال، باب اتفاق قرا در ادغام، باب ادغام، باب تنوین و نون ساکن، باب فتح امالت، باب اللامات، باب الوقف، باب یا آت زواید که در مصحف مکنون است، باب المخارج الحروف و صفاتها»؛ خط: نستعلیق، خوانا، كا: مظفر حسین بن حاجی غیاث مهر آبادی، تا: غره شوال 1042ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، 79 گ، 12 سطر، اندازه: 11/7×18/5 سم [ف: 23- 36]
آغاز: الحمد لله رب العالمين .... اما بعد بدانکه هر که این مختصر که استادان آن را فی قرآن ساخته اند بخواند باندک روزی اشنا گردد بفن قراءت بشرط انکه طالب بجهة جهد باشد؛ انجام: و انچه بدينها ماند جمله مبطل نماز است و در غیر نماز نامشروعیت و الله اعلم
مشتمل بر مباحث ادغام و اظهار و اخفاء و یک فصل در لحن؛ خط: نستعلیق، کا: ملک احمد بن غلامعلی کلوخانی، تا: 7 صفر 1054ق؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: مقوا با روکش کالینگور، 3 گ، 14 سطر، اندازه: : 12×19سم [ف: 23 -158]
آغاز: بسمله حمدله ... اما بعد بدان که قرآن خواندن بی دانستن این مختصر پسند نیست چون چنین است شمه ای بشنو. باب: ایدان که حروف حلقی شش است؛ انجام: الله و یا نور احمد لسان دابه و سی سداً هرير بقدرة یس و القرآن الحکیم برحمتک یا ارحم الراحمين. كتبه العبد ... ابن در علی تقی بید هندى النطنزي .... ذي القعده ... سنه ثلاث و سبعين و الف ....
خط: نسخ، بی کا، تا: 1073ق، جلد: نو و تازه، 3 گ (37 پ- 39 ر)، 18 سطر، اندازه: 13×18سم [ف: 14 -330]
خط: نسخ، کا: محمد قاسم بن محمد ظهیر سرخه ای، تا: جمادی الاول 1085ق؛ 3 گ (7 پ- 9 ر) اندازه: 11/5×19سم [نسخه پژوهی: 130-3]
آغاز: بسمله، بدانکه واضع حروف هجا مرامر بن مره است و وضع آن پیش از اسلام باندک زمانی بوده چنانچه در کتاب صحاح و قاموس وارد است؛ انجام: يا رسول الله اليه ما تفسير ابجد فقال اما الألف
در عناوین «فصل» نگاشته شده. مؤلف بعد از خطبه جهت معرفی رساله آورده است. این مختصر که استادان فن قرائت مرتب ساخته اند بدانکه بتوفيق الله تعالی بر خواندن قرآن استاد شود باندک روزی بشرط آنکه طالب بجد باشد. استاد نیز شفقت دریغ ندارد مثال های آن با وی بگوید زود فهم کند. برخی از فصول عبارت است. بدانکه حروف تهجی هشت هستند [مکرر است]، فصل بدانکه حروف سه است، فصل بدانکه لحن چند گونه است، بدانکه حروف مد است مکرر آمده است؛ خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: 1099ق؛ افتادگی: انجام؛ در هامش اوراق فصولی در فضائل قرآن به نقل از عین الحياة علامه مجلسی و مطالب دیگر کتابت شده؛ کاغذ: حنایی روشن آهار مهره کشمیری، 32 گ، 14 سطر، اندازه: 18/2×10/6سم [ف: 23- 45]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ 3 گ (105ر- 107ر) [مختصر ف: 132]
بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور [د.ث. مجلس]
آغاز: هذا كتاب تجوید بدانکه تفخیم و ترقیق الف باعتبار حروف ما قبل است؛ انجام: حيث سكنتم قس على ذلك غيرهما خط: شکسته نستعلیق، کا: عبد الخالق خراسانی، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی کبود، جلد: تیماج مشکی، 6 گ (70 ر- 75 پ)، 12 سطر (14×7)، اندازه: 11×17/5سم [ف: 11 -2037]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی ترنجی، 9 گ (227- 235)، 15 سطر (9×4/ 5)، اندازه: 15×9 سم [ف: 16 -577]
آغاز: بر مخرج تکیه کرده و مبداش از شش است.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: تیماج تریاکی، 45 گ، 14 سطر (12×8) اندازه: 18×11 سم [ف: 932-3]
آغاز: بسمله، حمدله، اما بعد بدانکه اسعدك الله في الدارين که هر که این مختصر که از استادان فن قرائت ساخته اند. بخواند. ..... آغاز ضمیمه: فصل بدانکه حروف مد سه است الف واو یای؛ انجام: یا حرفی تمام نگویند و آنچه بدین مانند و اینها مبطل نماز است.
ضمیمه: مذیل است به دو برگ با عنوان «فصل بدانکه حروف مد سه است» و «بدانکه در اقسام من قراء اختلاف دارند»؛ خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 12؛ واقف: رهبری، خرداد 1381؛ کاغذ: گل بهی آهار مهره کشمیری، جلد: مقوا با تیماج سبز، 4 گ، 17 سطر، اندازه: 21/4×11/4 سم [اهدائی رهبر: 1 علوم قرآن- 305] و [ف: 42-23]
آغاز: الحمد لله حمد الشاكرين والصلاة والسلام علی محمد سید الأولين والآخرين و على آله الطاهرين بدان وفقك الله لمرضاته که تجوید قرآن عبارت است از آنکه هر حرفی از مخرج خود؛ انجام: و سیصد هزار و بیست و یک هزار و ششصد و نود حرفت، و الله اعلم بالصواب
در فصول متعدد نظیر: فصل در استعاذه فصل در بسمله، فصل در مد، فصل در بیان نون ساکن و حروفی چند که ادغام آن واجب است؛ خط: نستعلیق، بی کا؛ تا: قرن 12؛ منقولاتی از شاه قاسم انوار و شیخ ابوسعيد ابو الخير جلال الدین رومی، جواب و سئوال فضال با ابو حنیفه، سکته های قرآن، حروف استعلاء و قلقله، لغات سید حسینی سادات؛ جلد: تیماج قهوه ای، 37 گ (57 پ- 93 ر)، 12 سطر، اندازه: 14/3×10سم [ف: 19-43]
آغاز: بسمله، حمدله، بدان ارشدك الله تعالى في الدارين که داننده و خواننده قرآن را البته باید که این رساله را بخواند؛ انجام: امای علامت برده آیه است تم و الله اعلم بالصواب تم تمت
مشتمل بر پنج «باب»: 1. مخارج حروف، 2. ادغام، 3. ترقیق و تفخیم و اظهار، 4. دانستن مدها، 5. رعایت وقف. مؤلف بعد از خطبه در توضیح رساله نگاشته است: قرآن را مع بیست و هشت حروف باید خواند و هر یکی از حروفات به مخرجی تلفظ شود باید که جوهر حرف را نکشد و تیره نسازد و رعایت حروف را بجا آورد و در محل ترقیق بترقیق خوانند و در محل تفخیم بتفخيم خوانند و رعایت اظهار و اخفاء و شد و مد و یرملون و تبدیل و تسهیل و ادغام را بجا آورند؛ خط: نستعلیق خوب، كا: معظم، تا: 1102 ق؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1381؛ کاغذ: نباتی آهار مهره کشمیری، جلد: تیماج سبز، 3 گ، 14 سطر، اندازه: 11/4×21/4 سم [اهدائی رهبر: 1 علوم قرآن- 305] و [ف: 23 -43]
آغاز: بسمله، آنکه جمع علم و حلم و فضل و احسان کرده است- با فقیران و غریبان خیر و احسان کرده است .... باب الاستعاذه بدانکه اعوذ بالله من الشيطان الرجيم گفتن؛ انجام: شصت و دوم یا را با غنه آمیخته نکند و الله اعلم بالصواب والله المرجع و الماب
نام مؤلف در رساله نیامده است. در بیت آخر - جمعا پنج بیت- صدر نسخه تخلص «مغنی» - چون خوشه چین خرمن انحضرت است ** زان سبب دامن پر از یاقوت و مرجان کرده است - ذکر شده است. اما آنچه مسلم است مؤلف از قاریان حنفی مذهب و معاصر با این فقیر علاء اصفهانی صاحب قصیده طاهره در تجوید- قرن دهم ق- است. رساله، مختصری است در تجوید سوره فاتحه و ضمن آن بر اساس رساله ارشاد ابو منصور تردیدی به شصت و دو موضع احتیاط در قرائت سوره فاتحه پرداخته و آن را مصدر کرده به دو باب در مباحث استعاذه و بسمله؛ خط: نستعليق خوب، که: معظم، تا: 1102ق واقف: رهبری، خرداد 1381؛ کاغذ: نباتی آهار مهره کشمیری، جلد: تیماج سبز، 2 گ، 14 سطر، اندازه: 21/4×11/4 سم [اهدایی: رهبر: 1 علوم قرآن- 312] و [ف: 23 -43]
آغاز: الحمد الله رب العالمين والصلوة والسلام على رسوله خاتم النبيين محمد و اولاده الطاهرين الذين اذهب الله عنهم الرجس ..... اما بعد چنین می گوید .... علی بن محمد بن قطب الهدايت مركز الديرات الولايت شيخ المتأخرين .... بابا خلیل الله ... که بعد از ادای زیارات عتبات عالیات و نقل بر آن (؟) متبركات حضرات ائمه معصومين سلام الله عليهم اجمعین این کمتر را با وجود کبر سن و ایام کهولت اراده قرائت کلام مجید شد. .... بر جمعی از قراء مقبول صحيح الاسناد خواند و سور را جمع الجمع به طریق شاطبیه فرا گرفته و داعیه چنان داشت که قاعده ای چند در تجوید تنها دیباچه کتاب موجود است؛ خط: نستعلیق، كا: جعفر بن محمد بدیع، تا: 1109 ق، جا: مشهد؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج عنابی، 1 گ (304 ر) [ف: 143- 29/1]
آغاز: و بعد این رساله ای است مشتمل بر قاعده ای چند در تجوید قرآن عظیم که به التماس بعضی مشتغلين
خط: نسخ، كا: عبد الاحد بن عبد الغفور تبریزی، تا: 1114ق، جا: مدرسه غیاثیه؛ 19 گ (9 پ- 27 ر) اندازه: 15×20سم [نسخه پژوهی: 98-3]
آغاز: باب الادغام و الاظهار .... در بیان ادغام بلاغته است؛ انجام: و قال أيضاً ص. القرآن حبل الله المتين طرفه عند الناس و طرفه عند الباري في سنه 118.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1118ق؛ کاغذ فرنگی نخودی، جلد: تیماج حنایی، 7 گ (15پ- 21پ)، 12 سطر، اندازه: 19×9 سم [ف: 3 -323]
آغاز: نهادند و بالله التوفيق وعليه التكلان. فصل بدانکه .... که نون ساکنه و یا تنوین اگر پیش حرف حلق افتد ایشان را اظهار باید
کرد؛ انجام: حرکت موقوف علیه است. بعون الله الملك الوهاب. خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1118ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج حنایی، 8 گ (7 ر- 14پ)، 12 سطر، اندازه: 9×19 سم [ف: 323-3]
آغاز: پس بنابر این قول در الم مد لام بر مد میم از ید باشد و همچنین در پس و القرآن و ن والقلم و جمهور برآنند که تفاوت نیست و اگر سکونش عارض باشد و آن در حالت وقف خواهد بود؛ انجام: اما یا ایت در سوره یوسف و مریم و قصص و هیهات در مؤمنون و مرضات درد و موضع بقره و نساء و تحریم ولات حین در ص و اللات در نجم و ذات بهجت در عمل همه بتامر سومند و عاصم وقف بنا کند
رساله ای کوتاه و فشرده که در بیان قواعد و اصول تجوید و روخوانی صحیح قرآن نگاشته شده است؛ خط: نسخ، کا: عبد السلام بن عبد الرحیم، تا: 16 جمادی الاول 1119ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور قهوه ای با عطف تیماج قهوه ای، 14گ، 14 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف مخ: 23]
آغاز: الحمد لله رب العالمين .... اما بعد بدان ای عزیز اعزك الله في الدارین که اگر کسی اشعار را که سخن مخلوق است غلط و ناموزون خواند
خط: نستعلیق، کا: عبد الله بن محمد جعفر جراح، تا: 1122ق، جا: لیشاوندان از اعمال فومن؛ جلد: روغنی گل و بوته عطف تیماج مشکی، 4 گ (103پ - 107ر) اندازه: 10×15سم [ف: 199-1]
آغاز: در آنجا مقام گیر می شود بسنج و بفهم فصل سیم در بيان دانستن مخارج حروف مخرج اول اقضای حلق است از جانب قصبه شش که آن را نای می گویند؛ انجام: و خلاف ایشان در هشتاد و پنج سوره است در ششصد و چهل موضع و در بیست و هشت سوره خلاف نیست والله اعلم بالصواب.
دارای 26 «فصل» و «خاتمه» مباحث موجود در نسخه 3. دانستن مخارج حروف، 4. دانستن قرانات هر حرف، ... 6. عدد حروف تهجی که در قرآن است، 7. صفات حروف، .... 11. اختلاف سوره اخلاص، 12. محاسن قرائت و معایب آن، ... 20. نون ساکنه و تنوین، 21. احکام وقف .... 24. طريقه ختم قرآن، 25. استعاذه، 26. رسم الخط و طریقه وقف بر آن، خاتمه مقطوع و موصول مؤلف از اشعار فارسی بسیار بهره می برد. از فصل سوم تا آخر؛ خط: نستعليق، كا: علی محمد بن صفر، تا: شنبه 2 ذیحجه 1124ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاتب نسخه در پشت برگ آخر این رساله یک صفحه در تعداد آیات قرآن و کلمات و حروف و نقطه های آن از روی خط میر مهدی که از روی خط شیخ حر عاملی نقل کرده آورده؛ جلد: تیماج مشکی، 36 گ، 17 سطر، اندازه: 12×17/5سم [ف: 2060-3]
آغاز: کلام عرب است و به قول اصح بیست و نه حرف است و جایگاه بیرون آمدن آن منتهای خلق است .... الف از جمله آن است و بعضی گفته اند که الف هوایی است؛ انجام: بدان که این نون ساکنه و تنوین را به نزدیک حروف یرملون ادغام باید کرد ..... همچو دنیان همچو صنوان مثل حلقی می گذر. شش حرف است. نزد لام و را بلا غنه
رساله نسبتاً مفصلی است در تجوید مؤلف ابتدا مطالب هر بخش را به نظم می آورد، پس از آن به نظر توضیح و شرح می دهد. این رساله فاقد ابواب و فصول است؛ خط: نستعليق، كا: على رضا بن محمد مؤمن ریحانی کمره تا: شوال 1125ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مشکی، 27 گ، 17 سطر، اندازه: 24×15سم [ف: 2- 722]
آغاز: الحمد لله رب العالمين .... اما بعد بدانکه حروف امثال چند در جهت حفاظ و قراء نوشته شد تا این الفاظ را یاد گیرند و چون در عمل آرند بطریقه تجوید از آن معلوم کنند؛ انجام: مثال الكاف ليؤس كفور من كان، اي عزيز نيكو فهم كن تا لحن نخواني و الله أعلم بالصواب
رساله بسیار مختصری در علم تجوید است و متاسفانه نگارنده آن پس از تفحص فراوان همچنان ناشناخته ماند ولی بنا بر قرائن وی قبل از سال 1073 ق می زیسته است؛ خط: نستعلیق، ترک، کا: يوسف فرزند ملا کریم، تا: 1166ق، جا: روستای احلی صوفیلوی پادار (ترکیه)؛ مصحح محشی؛ کاغذ: فرنگی نخودی، 3 گ (25- 27)، 11 سطر، اندازه: 6 × 10 سم [ف: 313-30]
آغاز: الحمد لله رب العالمين .... اما بعد بدانکه قرآن خواندن بی دانستن این مختصر پسندیده نیست چون برین وجه گفتند ..... بدانکه حروف حلق شش است؛ انجام: چون گرد کنی صدای و بیرون آید چون هر دو لب بهم باز تهی ب م گفته آید و الله أعلم بالصواب؛ تمت
خط: نستعليق ترک، کا: یوسف فرزند ملاکریم، تا 1166ق، جا: روستای اخی صوفیلوی پادار (ترکیه)؛ محشی به زبان های عربی، فارسی و ترکی دارد؛ کاغذ فرنگی نخودی، 2 گ (27 و 28)، 6 و 7 سطر، اندازه: 8×6 سم [ف: 30 -314]
آغاز: در دوازده موضع مقطوع باید نوشت اول و دویم در سوره اعراف. اول: حقيق على ان لا اقوال
رساله کوتاهی است در تجوید؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد تقى بن محمد کریم، تا: 20 شوال 1182ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 9 گ (14-22)، 20 سطر، اندازه: 12×21 سم [ف: 4- 2010]
آغاز: و از آنجا دو حرف بیرون می آید و آن همزه و هاست ..... سیم اول حلق است که نزدیکی منتهای زبان است و آن نیز مخرج
دو حرف است؛ انجام: وسیم در کلمه فان تابوا و اقاموا الصلوة و آتوا الزكاة فاخوانكم في الدين انهم در اول سوره توبه و چهارم در آیه الذین ان مكناهم في الأرض
بخشی از رساله ای است در تجوید؛ خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام: ، جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج، 21 گ، 11 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 2- 723]
آغاز: بسمله در بیان مخارج حروف و لوازم آن بدانکه از جمله واجبات آن است که مخارج حروف را بداند و پیش از دانستن مخارج معرفت اقسام؛ انجام: و هرگاه خواهند که روایت ایشان مذکور شود اسماء ایشان را به خصوص بر حواشی مصاحف می نویسند
بخشی از رساله ای در تجوید است شامل واجبات قرائت و مخارج حروف و محل وقف ها؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، 67 گ، 21- 24 سطر، اندازه: 17×11سم [ف: 733-2]
آغاز: بسمله و به نستعین مخارج حروف بدین ترتیب است اول ها و همزه حا و خا عین عین این شش حرف خلقی اند و .... بدانکه ائمه قرای سبعه رحمهم الله چنین گفته اند که در سوره فاتحه الكتاب پنجاه و هفت جایگاه نگاه باید داشت و هر یک از مخرج خویش گوید فاتحه را درست خوانده باشد؛ انجام: و پنج هزار و بالصد و هشتاد و یک ه- شانزده هزار و هفتاد لا چهار هزار و نهصد نه ی بیست پنج هزار نهصد نه تمام اللهم ارزقنا توفيق الطاعة .... و سدد السنتنا بالصواب
رساله مختصری است در تجوید و چگونگی قرائت سوره فاتحه و فصلی در دانستن احکام نون ساکنه و تنوین و در بیان شان نزول سوره های قرآن به نقل از تفسیر جابر. در جایی ارجاع می دهد به «كشف الأسرار في رسم مصاحف الأمصار»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا، عطف و گوشه تیماج سرخ، 22 گ، 12 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف مخ: 1 -96]
آغاز: بسمله، الحمد لله .... اما بعد بدانکه این مختصر یست در بیان لوازم تجوید قرآن که هر کس آن قدر را نداند قرآن خواندن بر وی حرام است، فصل در بیان نون ساکنه و تنوین است؛ انجام: از برای این حروف است که مخرج او در خیشوم است که آن غنه بعد از انضمام شفتین بهم می رسد والله اعلم
برای مبتدئین نوشته شده است؛ خط: نسخ، کا: محمد بن قربانعلی بخار پنجکر ستافی، تا: قرن 13؛ 3 گ، 17 سطر، انداره: 11×18سم [ف مخ: 1 -326]
آغاز: حدیث دویم نیز شیخ بزرگوار مذکور در همان کتاب از حضرت امام حسین (علیه السلام) روایت نموده که فرمودند که هر کس بخواند آینی از کتاب خدای عز وجل در نماز خود ایستاده نوشته می شود؛ انجام: اسمش شعبة بن عياش بن سالم و این کمیت و دیگر حفص این سلمان بن مغیره و این کوفی است و چون اکثری امامی مذهب بوده اند.
در یک «مقدمه» در بیان وجوب تجوید و باطل شدن نمازها در صورت ندانستن تجوید و چند «باب» (هر کدام در چند فصل) تنظیم شده است: 1. مخارج حروف (مقدمه و دو فصل)، 2. قواعد تفخیم و ترقیق، 3. ادغام و اظهار، 4. مد و قصر، 5. وقف و وصل، 6. استعاده و بسمله؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تيماج قهوه ای، 46 گ، 12 سطر، اندازه: 17×12سم [ف مخ: 327-1]
آغاز: حروف بدانکه حروف تهجی که اصول کلام عربست بیست و هشت اند و بعضی؛ انجام: پس بنابراین رمزی که در مصاحف می نویسند بعد دست باشند و الله اعلم بالصواب و السلام و الاکرام این اسامی قراء عشره است با راوی ایشان پس از آن در یک صفحه اسامی قراء عشر با راویانشان آمد.
نسخه ای است بدون آغاز و دیباچه چنین می نماید که از فصل اول از باب نخستین را دارد در حروف تهجی، فصل 2. صفات حروف، فصل 3. صفات لازم حروف، باب 2. مد و قصر شامل سه فصل، باب 3. ادغام و اخفا و اظهار حروف در یک اصل و سه فصل، باب 4. تفخیم و ترقیق حروف مشتمل بر یک اصل و سه فصل، باب 5. بیان های کنایه و احکام وی، باب 6. وقف دارای سه فصل؛ خط: نستعلیق، بی کا؛ تا: قرن 13، جلد: مشمع سرخ عطف و گوشه پارچه نیلی رنگ، 19- 21 سطر (15/5×6/5)، اندازه: 20×13 سم [ف: 1109-3]
آغاز: بسمله الحمد لله باب اول در بیان استعاذه و بسمله بدانکه در استعاذه قراء خلاف کرده اند؛ انجام: در سوره مطففین کلابل ران لام بل را در راء ران ادغام می کند و ران را اماله می کند و حفص در بل سکته می کند چنانکه گذشت و آن را بفتح می خواند تمت. در دوازده «باب»: 1. استعاذه و ترقیق، 2. مخارج، 3. رعایت حروف، 4. صفات حروف، 5. احکام نون ساکن و تنوین، 6. ادغام، 7. حد و قصر، 8. هاء کنایه، 9. تفخيم و ترقیق، 10. وقف، 11. رسم الخط، 12. اختلاف راویان؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 17 رمضان قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی، 11گ، 20 سطر، اندازه: 17 ×24سم [ف: 2- 724]
آغاز: مخارج حروف بنابر قول خليل بن احمد که پسندیده قراء است هفده است.
پایه این کتاب بر کتاب «تجوید سجاوندی» است، ولی با فصل هایی ناموزون، و علی محمد بن محمد حسین قاری بن محمد ابراهيم معلم بن آقا محسن بن آقا محمود عصار بن آقا
محمد اصفهانی در غره ماه رمضان 2178 باعث بر تغییر و صحافی آنها شده؛ خط: نسخ بی کا؛ تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای، 138 گ، مختلف السطر، اندازه: 23/5×16/5 سم [ف 12 -313)
آغاز: الحمد لله الذي جعلنا مطيعاً لأحكام القرآن و قارعاً لآياته و وفقنا في الصباح والمساء بالتدير في محكماته .... بدانکه ارکان ایمان نماز است که الصلوة عمود الدين؛ انجام: در بیان استعاذه و بسمله بدانکه بعضی از علما نظر به ظار آيه فاذا قرأت القرآن فاستعذ بالله من الشيطان الرجيم.
رساله مختصری است در تجوید قرآن که به سال 1319 چاپ شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 6 گ، 12 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 1- 94]
آغاز: بدانکه جميع الفاظ عرب منحصر است بحروف ابجد و آنهم این سی حرف است و در ادای چهارده حروف آن عرب و عجم متفق اند؛ انجام: و اگر در ثانی بهتر باشد صب و اگر هر دو مساوی باشند چه نویسند و السلام...
با شرح حروف ابجد آغاز شده سپس حکم ملاقات تنوین با حروف را بیان می کند از ادغام و اظهار و اخفا و [اقلاب]، پس از آن مخارج حروف و سپس علائم وقف در قرائت قرآن را مطرح می نماید؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 6 گ، 12 سطر، اندازه: 11/5×17/5سم [ف: 1 -95]
آغاز: فصل اول در بیان مخارج حروف است بدانکه مخارج سه موضع است موضع اول حرف خلق است و آن مخرج شش حرف است همزه است؛ انجام: یعنی بی صله و اشباع نظم: ور بود برعکس آن ما قبل و ما بعد ضمير حكم او قصر است و منه الماء برد او را نیر، و اگر ساکن باشد.
شامل چند «فصل» 1. مخارج حروف، 2. صفات حروف، 3. احکام تنوین و نون ساکن، 4. اخفا، 5. ادغام، 6. مد و قصر، 7. تفخیم و ترقیق راء، 8. تفخیم و ترقیق الف، 9. ادغام لام، 10، صله و اشباع ضمیر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 9 گ، 15 سطر، اندازه: 11/5×17/5سم [ف: 1 -95]
آغاز: الحمد لله رب العالمين .... بدان اسعدك الله تعالى في الدارين که هر که این مختصر که استادان فن قرائت قرآن ساخته اند. بدانند؛ انجام: یا حرفی تمام نگویند و آنچه بدین ماند و اینها مبطل نماز است و الله سبحانه و تعالی اعلم
متن بسیار مختصری است در بیان تجوید و قواعد آن؛ خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور قرمز، 8 گ (72 پ- 79 پ)، 8 سطر، اندازه: 13/5×23/5سم [ف: 75]
آغاز: و سكون عارض آن است که به واسطه وقف حاصل شود مثل نستعين و العباد و یوفنون در این هنگام مد و قصر نیز جایز باشد؛ انجام: و آن مذکور شد در وصل و اختلاف در راآت میانه ورش و جمهور قاریان بسیار است.
مشتمل بر هفت «باب» که چون از آغاز افتادگی دارد معلوم نشد. که چیست؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 یا 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوایی، 19 گ (17ر - 35 پ)، اندازه: 14×21سم [ف: 96]
آغاز: و باعث تحصیل دعای خیر و موجب رستگاری این بضاعت کردد فصل بدانکه عمده ارکان دین نماز است؛ انجام: شیشم قصر با شمام هفتم بروم چرا
در چند «فصل» در مباحث لحن، مخارج حروف و وقف در قرائت؛ خط: نسخ خوانا، بی کا؛ تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ صفات و حروف و مخارج آن در تصاویر جداول ترسیم شده؛ واقف: زین الدین جعفر زاهدی، 1377 شمسی؛ کاغذ: نخودی آهار فرنگی، جلد: مقوا عطف پارچه مشکی، 15 گ، 17 سطر، اندازه: 14/5 ×22سم [ف: 23- 172]
آغاز: در احکام تنوین و نون ساکن چون به حرف هجا رسد
خط: نسخ نازیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوایی، 3 گ (9 پ- 11 ر)، 15 سطر [سه کتابخانه اصفهان: ف: 19]
آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم و به نستعين؛ مبحث دویم در بیان بطلان نماز است با خلال بقرائت سوره حمد؛ بدانکه هرگاه کس اخلال نماید به قرائت سوره حمد عامداً در نماز از قراری که مذکور شد، نماز او باطل است؛ انجام: چنانچه تنبیه بر این مطلب شد در ادغام مع الغنه و السلام على من اتبع الهدى.
نخست اقسام دندان و مخارج حروف را بیان نموده، آنگاه به شرح باقی مباحث تجوید پرداخته است؛ خط: شکسته نستعلیق و نسخ بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی کاغذ: فرنگی ضخیم آبی، 15 گ (96- 110)، 17 سطر، اندازه: 15×9/5 سم [ف: 30 -596]
آغاز و متصل است بدندان های ضواحک و قسم ششم تواجد است؛ انجام: و باقی چیزها در رساله قاریان می باشد و در اینجا بقدر احتیاج گفته شد والله أعلم بالصواب.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی، 3 گ (63-61)، 12 و 13 سطر، اندازه: 11/5×16/5سم [ف: 29 -329]
آغاز: مذكورة تحفظ باسکانش باید کرد و از تحریک نمودن و نون حرفی این مجهور است؛ انجام: و فضل الله و يضل الله ما یشاه و میم حرفی اغن مجهور است و غنه وی
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای روشن، 56 گ (34 ر- 89 پ)، با اندازه: 16/7× 11/8سم [ف: 43- 111]
آغاز: بسمله، باب اول در مخارج حروف بدان که مخارج جمع مخرج است و مخرج مکانی را گویند که حرف از آن متولد شود؛ انجام: فهم لا یفقهون. مشتمل بر هفت «باب» در مخارج حروف، صفات حروف، احکام تجوید، هاء کنایه، مد، وقف، احکام تنوین و نون ساکن است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ واقف: سید سعید طباطبایی، 1332؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 11 سطر، اندازه: 10×16سم [ف: 5-182]
خط: نسخ، کا: ابوالحسن بن محمد امین، تا: 1224ق؛ افتادگی: آغاز (برگ اول)؛ مصحح [میراث شهاب: س9 ش2-30]
آغاز: الحمد اﷲ رب العالمین ... این رسالهاي است مختصر در بیان قواعد تجوید؛ انجام: ناتمام: فطرت در یک موضع فطر اﷲ در روم در یک «مقدمه» و ده «باب» و یک «خاتمه». نگاشته شده به روشی آسان براي تذکر احباب؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 23 رمضان 1226ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج زرشکی، 11گ (203ر- 213پ)، اندازه: 24×35سم [ف: 1-94]
آغاز: نزد ارباب بصیرت ظاهر است که بعد از معرفت اصول دین واجب ترین فرض ها نماز است مشتمل برشش «فصل»؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: رمضان 1226ق؛ کاغذ: کبود اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ رنگین عطف تیماج زرد، 17ص (1-17)، 15 سطر (6×12)، اندازه: 10×16سم [ف: 5-1592]
آغاز: بسمله، باب اول در بیان مخارج حروف و لوازم آن.؛ انجام: اﷲ اکبر اﷲ اکبر لا اله الا اﷲ و اﷲ اکبر و ﷲ الحمد. در نه «باب» شامل مباحث مخارج حروف، صفات حروف، حروف مرققه و مفخمه، احکام نون ساکن و تنوین، ادغام هاي کنایه، حروف مد، اعوذباﷲ و بسم اﷲ، احکام وقف و کیفیت آن؛ خط: نستعلیق،بیکا،تا: ربیع الثانی 1229ق؛ کاغذ: الوان نخودي و فستقی آهار مهره، جلد: اسقاطی، اندازه: 5/15×5/20 سم [ف: 5-372]
آغاز: باب اول در شرح نون ساکنه و تنوین نزد حروف تهجی مرتب بر چهار باب؛ خط: نستعلیق، کا: حسن علی بن محمد حسین انجدانی، تا: 1230ق؛ 9گ (104-112)، اندازه: 11×13سم [نسخه پژوهی: 3-163]
آغاز: اضراس اما اضراس بر سه قسم است اول ضواحک؛ انجام: علماء دین کرده تمت شامل دوازده «باب» و یک «خاتمه»؛ باب 3. مخارج حروف، 4. صفات حروف، 5. تفخیم و ترقیق، 6. هاي کنایه، 7. مد و قصر، 8. ادغام، 9. نون ساکنه، 10. وقف بر آخر کلمه، 11. استعاذه، 12. در بسم اﷲ، خاتمه در بیان لحن؛ خط: نستعلیق، کا: خیراﷲ کجوري، تا: 1235ق، جا: بلخ، مدرسه میرزا صالح، بهخواهش ملاعلی محمد؛ کاغذ: فستقی، جلد: تیماج قهوه اي، 3گ، 15 سطر (7×5/13)، اندازه: 11×16سم [ف: 1-452]
آغاز: الحمد ﷲ رب العالمین .... اي عزیز بدانکه اشعار، سخن مخلوقست و اگر شعري خطا و نا موزون بخوانند وي را منع میکنند، اکنون قرآن سخن خداي تعالی است عزیز و شریف است و اکثر خلق قرآن را بلحن خطا میخوانند و کسی منع نمی کند پس چند کلمه درباره قرآن از تجوید جمع کردیم ... باب اول در بیان تجوید بدانکه تجوید بر دوازده مراتب بود؛ انجام: باب بوف هر گاه میم ساکن باشد ب وف باشد مراد از بوف اظهار باشد مثال و ما هم به مومنین مثال ان ربهم علیهم ... و صلی اﷲ علی محمد و آله اجمعین تمت الاحکام التجوید فی سنه 1237 بیکا، تا: 1237ق، قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: 1391]
آغاز: الحمدﷲ ... فصل در بیان اعوذ باﷲ گفتن در وقت قرآن خواندن؛ انجام: در هنگام تلاوت که حضرت پروردگار با تو سخن گوید و اﷲ اعلم بالصواب مرتب بر «مقدمه» و دوازده «باب»؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1238ق، جلد: تیماج مشکی، 20گ (1پ-20ر)، اندازه: 5/14×20سم [مؤید: 3-278]
آغاز: بسمله حمدله و بعد مختصریست در تجوید قرآن که از کتب مبسوط استخراج و قلمی مینماید؛ انجام: چون از نسخه مطول امثال این فقیر چیزي درك نمیتوانست کند به این سبب مختصر نمود که فی الجمله بعضی و مخارج در ذهن پنها مثل خودم یاد بماند. واﷲ ولی التوفیق شامل هشت «باب» کوتاه؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1240ق؛ جلد: تیماج قهوه اي مجدول ضربی، 8گ، 10 سطر، اندازه: 12×17سم [ف: 2-723]
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... أما بعد بدان ایدك اﷲ تعالی که فضیلت و ثواب و برکات قرائت قرآن مجید زیاده از حد و حصر است؛ انجام: این بود مجملی از رموز که در قرآن مجید نوشته میشود.
بدون تقسیم بر ابواب یا فصول، در ثواب تلاوت قرآن کریم و مخارج حروف و حروف مد و احکام تنوین و ادغام و صفات حروف و احکام وقف؛ خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ بن علی حسن
آبادي، تا: 14 رجب 1240ق؛ جلد: تیماج قرمز با ترنج با سر، 18گ، 15 سطر، اندازه: 5/14×21سم [ف: 2-737]
آغاز: الحمدﷲ الذي هدانا للایمان و رزقنا تلاو القران و الصلو علی نبیه الذي ارسل بالدلایل و الحجج ... اما بعد این رساله ایست در تجوید قرآن؛ انجام: بنابراین رموز که در مصاحف مینویسد بعدد بیست شد تمت در یک «مقدمه» و چند «فصل» که ناتمام مانده است، مقدمه مشتمل است بر دو بحث: اول در تفسیر الفاظی که محتاج است به بیان مخارج حروف بدانکه مجموع حروف تهجی از سه موضع میآید، فصل بدانکه مخرج سیم ساکن و نون ساکن که از حروف فروعند، فصل در بیان بعضی از صفات حروف، و اخفاء میان ادغام. اظهار و ادغام است و این فصل مشتمل است بر سه «بحث»: بحث اول در بیان اظهار و ادغام حروف، فصل دربیان احکام «وقف»؛ خط: نسخ تحریري، کا: محمد ولی بن ملا ابراهیم، تا: جمعه 3 رجب 1241ق؛ واقف: خانم بیگم عقیلی، خرداد 1371؛ کاغذ: فستقی فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 8گ، 20 سطر، اندازه: 5/10×17سم [ف: 23-39]
آغاز: الحمدﷲ ... بعد بدانکه این رساله ایست مختصر از براي مبتدي در بیان تجوید قرآن مبنی بر یک مقدمه و سه باب و یک خاتمه، مقدمه بدانکه حروف تهجی در یک «مقدمه» و نه «باب» و یک »خاتمه«؛ خط: نستعلیق، بیکا،تا: 1241ق؛ جلد: تیماج قهوه اي [ف: 270]
آغاز: بسمله. و به نستعین. حمدله ... الطاهرین قال اﷲ تعالی و رتل القرآن ترتیلا معنی ترتیل آنچه در خبر آمده حفظ وقوف است در اواخر کلمات با صفات آتیه؛ انجام: الحمدﷲ رب العالمین.
خط: نسخ، کا: علی اشرف مراغی، تا: 12 ذیقعده 1241ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 11گ (72ر-82پ)، 18 سطر (5/6×5/12)، اندازه: 11×16سم [ف: 15-4095]
آغاز: الحمدﷲ الذي هدانا الی الصراط المستقیم ... أما بعد در ذکر پانزده معایب و پانزده محاسن را؛ انجام: و اجعلنا من الذین یتلون کتاب اﷲ حق تلاوته و یعملون بما فیه من فاتحته الی خاتمته.
خط: نسخ، کا: محمد بن حسین خراسانی قرمیسینی، تا: 29 صفر 1241ق، جلد: تیماج سبز، 17گ (222ر-238پ)، اندازه: 14×21سم [ف: 2-336]
بیکا، تا: 1241ق [د.ث. مجلس]
آغاز: بدان ارشدك اﷲ تعالی این رسالهاي است درعلم قراءت مشتمل ... المقدمه دربیان شرافت ووجوب؛ انجام: مسئله ذکر اسماء قراء سبع مشتمل بر یک «مقدمه» و ده «باب» و یک «خاتمه»؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 1242ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 47گ، 10-12 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 2-735]
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین ... اما بعد بدانکه این رساله ایست مختصر و مفید؛ انجام: و ذلق تیزي سر زبان است.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1243ق؛ مصحح؛ جلد: روغنی زرد، 7ص (166-172)، اندازه: 10×14سم [ف: 32-299]
آغاز: بدانکه دندان آدمی از سی و دو دندان زیادتر و از بیست و هشت کمتر نیست؛ انجام: و اقترب دوگانه و سوره الرحمن و الحاق و القارع است چند فصل کوتاه است در قواعد تجوید؛ خط: نسخ، کا: احمد بن ملا علی اکبر بیلندي جنابدي، تا: 3 شعبان 1245ق، براي ملا محمد؛ جلد: تیماج مشکی، 9گ (12پ-20ر)، اندازه: 11×17سم [ف: 51]
آغاز: اما بعد این کلمه چندي است در شناختن بعضی از تجوید قرآن و مشتمل است بر پنج فصل، فصل اول در بیان مخارج حروف؛ انجام: گر پریشان یابی اوراق گلی نوباوه ام **× از جفاي خارسیان زیان خامهام ... بعد احیاي دعایی از یاد عمر شاه **× ناظم این را به حمد و سوره یادآور گه. تم الرسال الشریفه فی یوم سهشنبه.
رساله کوتاهی است در تجوید است به نظم و نثر؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 1245ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 4گ (161ر- 164ر)، 17 سطر (5/9×15)، اندازه: 5/14×21سم [ف: 34-105]
آغاز: بسمله، مقدم در بیان تجوید قرآن باب اول؛ انجام: و بانضمام شفتین را و اتمام در نیاورد. در یک «مقدمه» و نه «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه: در بیان تجوید قرآن، باب 1. ادغام و اظهار و اخفاء و قلب، 2. ادغام متقاربین و متجانسین، 3. لازم تعریف شمسی و قمري، 4. مد و لین، 5. تفخیم و ترفیق، 7. صفات حروف، 8. دندان ها، 9. مخارج حروف، خاتمه: در بیان وقف؛ خط: نستعلیق، کا: احمد بن موسی حسینی، تا: جمعه 5 رمضان 1246ق؛ جلد: تیماج قهوه اي ترنج با سر، 6گ (15پ-20پ)، اندازه: 10×17سم [ف: 2-203]
آغاز: مقدمه در بیان حروف بیست و نه گانه و بعضی از صفات ضروریه آن چنانکه همزه از؛ انجام: ابوالحارث ت دوري و اﷲ سبحانه تعالی
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1246ق؛ 5 ص (48-52)، 13 سطر، اندازه: 5/15×20سم [ف: 32-77]
آغاز: بسمله، الحمدﷲ رب العالمین و السلام علی خیر خلقه ...
مخفی نماند که پیش از دانستن مخارج و شناختن دندانها از لوازم است که اداي بعضی از حروف احتیاج بانها میباشد؛ انجام: و تکاثر و در همزه و لهب و اﷲ اعلم بالصواب تمت بدون تبویت و فصلبندي معینی در مباحث شناخت دندان ها، مخارج حروف، اخفاء و ادغام، تفخیم، لام تعریف و حروف قمري و شمسی، مد، قصر، وقف و ذکر رموز شیخ عبداﷲ سجاوندي؛ خط: نستعلیق تحریري، کا: علی اکبر، تا: 4 شوال 1251ق؛ 21ص، 10 سطر [ف: 23-33]
بیکا، تا: 1253ق؛ خریداري از مصطفی حسینی؛ 8گ، اندازه: 6/16×6/24سم [رایانه]
آغاز: بسمله، بدانکه جمع الفاظ عرب منحصر است به حروف ابجد و آنهم بیست و هشت حرفست رساله کوتاهی است در قرائت و تجوید و برخی احکام آن؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1254ق؛ 6گ (53-58)، 14و15 سطر، اندازه: 10×16سم [ف: 2-727]
آغاز: بسمله، الحمد ﷲ رب العالمین ... اما بعد این مختصري است در بیان بعضی از قواعد ضروریه تجوید؛ انجام: و در آخر نسخه آمده: ختم ... بید الفقیر ... ابن مرحمت پناه ملا محمد نبی محمد حسین الشیرازي ... فی یوم الاربعاء بیست و هشتم شهر جمادي الا ولی من شهور سن 1222، و اول صفحه آمده: هذا رساله التجوید من علم القرائت.
شامل یازده «باب»: 1. باب المخارج، 2. الصفات، 3. الراء و اللام جلاله، 4. المد و القصر، 5. الادغام، 6. نون ساکن و تنوین، 7. وقف، 8. کتابتها، 9. استعاذه، 10. بسمله، 11. بیان وقف؛ خط: نستعلیق، کا: حسین بن محمد کربلائی، تا: 1260ق؛ 22گ (115-136)، اندازه: 10×15سم [ف: 1-105]
آغاز: بدانکه رموز وقف بر چند قسم است یکی م که علامت وقف لازم است؛ انجام: که ك مینویسند و آن علامت که ال است ... و اگر جایز است این نیز جایز و همچنین بقیه دیگر و اﷲ اعلم بالصواب.
بدون خطبه و دیباچه گویا برگرفته از چند رساله، برخی عناوین آن به شرح زیر است: [رموز وقف]، مخارج الحروف، انواع الحروف، باب 1. استعاذه گفتن پیش از تلاوت، باب 2. بسمله، باب 3. نون ساکن، باب 4. مد و قصر، باب 5. مخارج حروف؛ خط: نسخ، کا: محمد محسن، تا: 1260ق؛ جلد: تیماج قهوه اي عطف سرخ، 28گ (64پ-91ر)، 11 سطر، اندازه: 8×11سم [ف: 2-285]
آغاز: بسمله حمدله اما بعد بدان وفقک اﷲ تعالی که این منتخبیست (کذا بهمین هیأت نازیبا) در تجوید کلام ملک علام مشتمل بر دوازده فصل فصل اول در بیان استعاذه است؛ انجام: هر جا که واقع شود عاصم در جمیع این مواضیع بتاء وقف میکند.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1269ق؛ کاغذ: حنایی، جلد: پارچه، 17گ (41-57)، اندازه: 11×5/ 18 سم [ف: 12-419]
آغاز: حق حرف است واداء حق حرف عبارت از ادا نمودن حرف است از مخارج با صفات آن وجمعی اداء حق حرف را به شانزده چیز معنی کرده اند اول ادا نمودن حرف را از مخارج؛
انجام: خلف راویانش داونویس **× آن یک اسحق وآن دیگر ادریس شامل چند »فصل: « از جمله در مخارج حروف، فصل در بیان نون
ساکن و تنوین، فصل در بیان تفخیم و ترقیق را، فصل در بیان وقف، فصل استعاذه، فصل در احکام هاء کنایه، فصل در بیان حرف مد، فصل در بیان ادغام صغیر و کبیر، فصل در بیان صفات عارضی، فصل فروع حروف، فصل در بیان استعاذه و بسمله، خاتمه در ترجیح قرائت عاصم و در پایان نام روات قرائات قرآنی را به نظم آورده است؛ خط: نستعلیق، کا: حبیب اﷲ طهرانی، تا: 8 رجب 1271ق، جا: نجف، به جهت آخوند ملاابراهیم؛ افتادگی:
آغاز و وسط؛ مصحح؛ 35گ، 10 سطر، اندازه: 5/10×15سم [ف مخ: 1-95]
آغاز: و بعد از توانگري در ثواب کلام اﷲ درویشی نیابد کما قال؛ انجام: و بفتح عین و میم، ع سور الاخلاص، کفوا- همره ص و بواو ع رساله نسبتا- مفصل و جامعی است در آداب قرائت که بر 14 «باب»: باب اول در بیان استعاذه و باب آخر در بیان روایت حفص از اول تا آ خر قرآن است؛ خط: نسخ، کا: محمد جعفر بن ملا ابوطالب رودکی، تا: سهشنبه 4 ربیع الثانی 1276ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، 60گ، 12سطر، اندازه: 11×17سم [مؤید: 3-247]
آغاز: بعد از [حمد] خالق جسم و جان و رازق انس و جان و درود و ثنابر بهتر و مهتر عالمیان و خلاصه آدمیان محمد صلی اﷲ علیه و آله فی کل اوان و مکان بدانکه ... که چون تنوین بانون ساکنه بحروف حلق برسند اظهار؛ انجام: از درون حالت غنه است از خیشوم تنوین میم نون مخارج الحروف سبع ... تمت هذا ا حکام القرائ علی قانونی الشریع النبوی المصطفوی .
از شیخ عز الدین عاملی در این رساله مطلبی نقل شده است؛ خط: نستعلیق، کا: حسین قلی بن ابوعلی بن کربلایی حسین قلی پازواري مشهور به بابا، تا: 1276ق؛ واقف: آیت اﷲ مرعشی
نجفی؛ 3گ، 15 سطر، اندازه: 18×22سم [ف: 1-268]
آغاز: بسمله. الحمدﷲ رب العالمین الصلو و السلام علی محمد الا حمد المحمود فی القرآن و الانجیل و الزبور و الصحف و الفرقان و علی عترته و اصحابه؛ انجام: و خیشوم پردههاي دماغ را گویند که در ادغام قلب اخفا ضرور است تمت الرساله التجوید مسمی به تجوید ...
مشتمل بر دوازده «فصل»؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: ابراهیم بن ملا علی، تا: 1278ق؛ مصحح، همراه این نسخه سه برگ جدا از هم ولی از یک نوع کاغذ و با خط نستعلیق ریز قرار گرفته که در آنها مطالبی در مورد اقالیم هفتگانه عالم و نیز مطالبی در نجوم نوشته شده و در پایان آنها نیز امضاي «من شرح لاري» قید شده و در یکی از همین برگ ها علاوه بر آن تاریخ و محل کتابت که «1213» و در «دارالسلطنه اصفهان» میباشد، نیز نوشته شده؛ جلد: گالینگور مشکی، 7گ، 18سطر (5/7×5/14)، اندازه: 8/11×7/18سم [رایانه]
آغاز: بسمله، حمد له در بیان تجوید قران بدانکه در تجوید لغت بمعنی خوب کردن است و در اصطلاح قراء؛ انجام: و وقف با حرکت ممتنع است نزد هیچ قراء اما الختام ... عند الموقف بعد خط: نستعلیق جلی ممتاز، بیکا، تا: 1278ق؛ افتادگی: انجام؛ ضمیمه نسخه ش 15833؛ کاغذ: نخودي، جلد: گالینگور، 13 سطر (3/7×8/16)، اندازه: 5/11×8/16 سم [رایانه]
آغاز: بدان وفقک اﷲ تعالی که اکثر انواع آدمی را سی و دو دندان میباشد؛ انجام: حرکت ما قبلش عارضی است از این جهت ضمه او اشباع نشده است. مختصر در چند «فصل» و یک »خاتمه«؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 15 شوال 1280ق؛ جلد: تیماج قرمز، 4گ (73پ-76پ)، اندازه: 13×20سم [ف: 11-191]
آغاز: بسمله، کتاب تجوید اما بعد بدانکه این مختصریست در آداب معرفت قرائت قرآن مجید که در این اوراق ثبت میشود هر گاه نون ساکن؛ انجام: و اما در حرف و متی و انی و ذا در تمام شد در شهر بیست یکم شوال مکرم سنه 1281 هذا کتاب تجوید باسم اﷲ وردي بن آقااسمعیل من طلیفه با دلاتلو حورده [در ادامه به شیوه مورب آمده[ این نوشتم تا بماند یادگار**× من نمانم خط بماند روزگار / این نوشتم بر دیوار خانه**× زمن مسکین بماند نشانه / اگر پرسند که این مسکین کجا رفت **× بگو بگریخت از دست زمانه. در ین غمخانه اي نادان چرا چون گل تو مسروري - خزان مرگ تو شد حاضر چرا از دل تو مغروري - نه وقت رحلت مگر تو خاقانی فغفوري مختصري است غیرمبوب در آداب معرفت قرائت قرآن کریم که به ضبط آخر نسخه به نام اﷲ وردي بن ملا اسماعیل در 21 شوال 1281 نگاشته شده است. عمده مباحث مطروحه نسخه به ترتیب عبارت است از »هر گاه نون ساکن یا تنوین، فصل در بیان مد، دربیان تفخیم و ترقیق لامات، بدانمکه ترقیق راء مشروطست به چند شرط، در بیان احکام وقف، در بیان مخارج حروف، در بیان هاء ضمیر، در بیان امالی »؛ خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1281ق؛ واقف: عبدالکریم اقدامی، تیر 1372؛ کاغذ: حنایی روشن فرنگی، 10گ، 13 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 23-40]
آغاز: بسمله، از امیر المؤمنین علیه السلام روایت شده که آن حضرت فرمودند الترتیل حفظ الوقوف در تجوید و ترتیل در قرآن کریم؛ خط: نستعلیق، کا: رجبعلی، تا: غره رمضان 1288ق؛ 4گ (1-4)، 13 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 2-726]
آغاز: آغاز پس از تسمیه: ابتداء کردم بنام کردگار اﷲ اسم ذات است و رحمن الرحیم هر دو صفت است یعنی رحمن عام است و رحیم خاص است رحیم رحم میکند حق تعالی در قیامت بر مؤمنان نه بر کافران و رحمن رزق میدهد مؤمنان و کافران را؛ انجام: که در عرب بسیار جاکاف را بحاي قاف بنهند.
رسالهاي است مفصل در این فن که بیشتر عبارات آن به زبان پشتو و اندکی پارسی است. کاتب در آخر نسخه آن را به نام »رسال المجموع النافع للقرآء« ضبط کرده است. مؤلف پس از دیباچه مختصر فضل سوره مبارکه فاتح الکتاب را نگاشته است سپس مطالب را در 65 «فصل»آورده است. فصل اول: تنوین و نون ساکن، فصل آخر «اعوذ باﷲ بذال است اگر بدال گوید نماز روا بود«، براي معرفی کتاب جملاتی از آن نقل میگردد: »ولا اله غیرك خیرك گوید اختلاف کرده اند در آن. ظاهر روایت آنست که نماز تباه شود. مختار شیخ الاسلام برهان الدین و شیخ الاسلام علی بزودي و شیخ ع ء الدین رحمه اﷲ آنست که نماز تباه نشود. ایاك نعبد و ایاك نستعین بر هر دو بتشدید گوید اصل است اگر تشدید یا راترك کند و اگر تشدید بر نون نعبد و نستعین نهد نماز تباه شود«؛ خط: نسخ، کا: رحمدل آخوند زاده فرزند ملالاهور آخوند زاده فرزند ملالاهور آخوندزاده، تا: 1288ق؛ 42گ، مختلف السطر، اندازه: 17×21سم [ف: 6-168]
بیکا، تا: 1292ق، جا: اردبیل، مدرسه ملا ابراهیم؛ محشی؛ جلد: تیماج، 6گ، اندازه: 11×17سم [ف: 301]
آغاز: هذا کتاب تجوید بسمله، الحمدﷲ رب العالمین بدانکه تجوید بمعنی نیکو خواندن و نیکو ادا نمودن حروف و جید خواندن موقوف است بترتیل؛ انجام: خدایتعالی براي او پنجاه حسنه و محو کند از او پنجاه سیئه و بلند گرداند مرتبه او را صد
درجه، کاتب از خوانندگان این تجوید التماس دعا دارد الحاج غلامحسین اصفهانی
کاتب علی الاحتمال مؤلف نیز هست، رسالهاي است مختصر غیرمبوب شامل مباحث: وقف، استعاذه، مخارج حروف، تفخیم و ترقیق، ادغام و اخفاء و اظهار، مد و قصر، همزه و امال؛ خط: نسخ، کا: غلامحسین اصفهانی، تا: قرن 14؛ انتقالی از دانشگاه رضوي در آبان 136؛ کاغذ: مشقی، جلد: تیماج عنابی، 54گ، 12 سطر، اندازه: 5/11×18سم [ف: 23-36]
آغاز: بدانکه بر همه قرآن خوانان واجب و لازم که علم تجوید را بیاموزند و یاد گیرند که قرآن را به ترتیل بخوانند کما قال اﷲ تعالی و رتل القرآن ترتیلا؛ انجام: و درهاي بهشت به روي او بگشایند که به هر دري که خواهد داخل شود و ثواب خواندن و قرآن بسیار است اما ما مختصر کردیم.
در بیان احادیثی که در فضل قرائت قرآن و ثواب خواندن صحیح آن وارد شده است؛ خط: نسخ، کا: حسن بن احمد حسینی یزدي، تا: جمعه ذیقعده 1306 (یا 1360)؛ مصحح؛ در پایان اشعاري در تجوید از شیخ محمود حافظ آمده؛ جلد: تیماج قرمز، 17گ (115 ر-131ر)، 12سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 1-100]
آغاز: بسمله الحمدﷲ الذي خلق الانسان و علم القران ... اما بعد بدانکه این رساله ایست در بیان بعض قواعد که تعلق به علم قرائت دارد مشتمل بر چند فصل؛ انجام: و بعد از حرف استعلاء نباشد و تغلیظ در باقی احوال.تمت. شامل نه «فصل»: 1. نون ساکنه و تنوین، 2. حروف مد، 3. حرکت، 4. میم ساکن، 5. لام تعریف، 6. حروف تلاقی، 7. تفخیم، 8. وقف، 9. مخارج حروف؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج لایهاي [ف: 38]
آغاز: بدان که در علم تجوید در چند مقام باید گفتگو شود مقام اول در تفسیر الفاظ که محتاج الیه است کا: سید اسماعیل خراسانی بیرجندي، تا: 13 رجب 1304ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 24گ (88ر-111ر)، اندازه: 10×17سم [ف: 122]
آغاز: گویا که کسره نیست و سیم از آن موضع آنست که آن کسره منفصل باشد ... باب دهم در بیان وقف بر آخر کلمه بدانکه معنی وقف بر ایستادن است؛ انجام: سور الکافرون ولی دین سور الاخلاص کفوا احد تمت هذه الرساله.
در تجوید و اختلاف قرائت قراء، در ضمن چند «باب». نسخه از آغاز تا باب دهم افتادگی دارد؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 20 ذیحجه 1312ق، جا: مدرسه مرحوم عبداﷲ خان؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج زیتونی ترنج با سر، 23گ (24ر-46پ)، اندازه: 11×18سم [ف: 2-161]
خط: نسخ و نستعلیق،کا: حسین ولد غلامحسین حوضی،تا: 10 صفر 1331ق؛ افتادگی: آغاز؛ 15گ (46ر-60پ) [چند نسخه-ف: 239]
بیکا، تا: 1339ق [میراث اسلامی: 5-618]
آغاز: باب اول مشتمل است بر سه فصل، فصل اول در مخارج حروف، بدان که حروف تهجی که اصول کلام عرب است بیست و هشت است مشتمل بر 6 «باب»؛ خط: نستعلیق، کا: علی محمد بن ملاسیف علی کاشانی، تا: چهارشنبه 8 شوال 1344ق، جلد: تیماج کرمی، 18گ (44ر-61ر)، اندازه: 11×17سم [ف: 49]
آغاز: بسمله در بیان احکام نون ساکن و تنوین بدانکه نون ساکن و تنوین نون ساکن نونیست که او را فتحه و ضمه یا کسره نباشد بخش پایانی از رسالهاي است در تجوید از باب هفتم تا دوازدهم با این عناوین: 7. تلفظ فی لفظ واﷲ اللهم، 8. بیان راء، 9. وقف بر آخر کلمه، 10. بیان حرفی رسند، 11. ذکر نسب و اسم و کنیت عاصم، 12. قرائت عاصم و اختلاف قرائت بکر و خ؟؟ و روایات وي؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ 9گ، 15 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 2-725]
آغاز: بسمله. حمدله ... اما بعد بدانکه اتفاقی قراء سبعه بود که پیش از شناختن؛ انجام: و لا الضالین سه وجه است و الصلا بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد، 20گ (258پ- 277پ)، 13 و22 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 3-325]
بیکا، بیتا [نشریه: 5-223]
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
آغاز: بسمله در بیان احکام نون ساکن و تنوین بدانکه نون ساکن و تنوین نون ساکن نو نیست که او را فتحه و ضمه یا کسره نباشد؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ 9گ (140-148)، 15 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 2-725[
آغاز: بسمله، حمدله بدانکه هر حرفی از حروف مقطعات مفردات چهار صفت دارد اول اطباق در تجوید و صفات حروف که در نسخه حاضر مقدمه آن و شماره فصول حذف شده؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 17گ، 17 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 2-726]
آغاز: بسمله مقدمه ایدك اﷲ تعالی در بیان فضل تلاوت قرآن که
قرآن نازل شده است با فصح لغات که آن لغت عرب است خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 10گ (112-121)، 14 سطر، اندازه: 10×18سم [ف: 2-726]
آغاز: آنچه در شرع معتبر است در قرائت قرآن و واجبست مراعات آن شرعاً اعراب است ... باب در مخارج و لوازم آن دوازده «باب» است در تجوید قرآن کریم، باب دوازدهم در بیان اختلافات قراء سبعه است بقیه بابها شماره گذاري نشده اند.
گویا نسخه حاضر تحفة القراء محمد رضا قاري تبریزي باشد؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ مهر مربع شکلی به تاریخ 1236؛ 45گ (45-89)،14-19سطر،اندازه: 10×17سم [ف: 2-727]
آغاز: الحمدﷲ الذي خلق الانسان علم القرآن ... أما بعد بدانکه رسالهاي است در بیان بعضی از قواعد؛ انجام: دوم در مفتوح جایز نیست الا در مضموم مثل نستعین دو «فصل» کوتاه است در بعضی از قواعد تجوید و قرائت: فصل اول در بیان نون تنوین و ساکن فصل دوم در حرف مد؛ خط: نسخ، کا: محمد مسیح بن محمد صادق، بیتا؛ جلد: تیماج قرمز عطف تیماج قهوه اي، 8گ (65پ-72پ)، 12 سطر، اندازه: 5/9×14سم [ف: 5-356]
آغاز: الحمد ﷲ رب العالمین ... اما بعد پس این رساله ایست معتبره در بیان قواعد ضروریه قرائت؛ انجام: در یک کلیمه و دو کلیمه صار کل مدغمین داراي 4 «باب» کوتاه است بدین ترتیب: باب فی أحکام النون الساکن و التنوین، باب فی المد و القصر، باب فی التفخیم و الترقیق، باب فی الادغام و الاظهار؛ خط: نسخ، کا: علی بن عبدالفتاح بن محمد قاري طبسی کیلکی، تا: 183 ؟، جا: یزد؛ جلد: تیماج قرمز، 2گ (34ر-35ر)، اندازه: 13×5/18 سم [ف: 13-123]
آغاز: در بیان معنی وقف و اقسام و احکام آن و معنی اختلاس و روم و اشمام و رموز مشتمل بر سه فصل و چهار تنبیه؛ انجام: و نیز مشتبه بمضاعف گردد، تنوین نون ساکن چون بحرف حلق برسد اظهار است.
در قواعد تجوید در سه «فصل» و چهار «تنبیه»؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا و پارچه، 3گ (100ر-102پ)، اندازه: 5/16×22سم [ف: 1-95]
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... أما بعد اي عزیز بدانکه اشعار و سخن مخلوق را اگر کسی شعر را خطا و ناموزون بخواند آنرا منع میکنند؛ انجام: و این ابیات در باب وقف کرده اند در قواعد تجوید براي خواندن صحیح قرآن؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی، 9گ (2پ-10ر)، اندازه: 11×17سم [ف: 51]
آغاز: باشد و مجموع لم یروعنا و حروف اطباق؛ انجام: تمت فی فضائل القراآت من اراد ان یقراء ... فلیقرء الکسائی الکوفی خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن مشکی، 8گ، 13 سطر، اندازه: 13×2/18سم [ف: 5-23]
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین ... اختلاف میان حفص و بکر پیدا کنیم تا خواننده چون بخواند که روایت حفص کدام است و روایت ابوبکر کدام؛ انجام: سور النصر لیس فیهما خلاف سوره بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن مشکی، 12گ، 13 سطر، اندازه: 13×2/18سم [ف: 5-23]
آغاز: حمدله، الرحمن الذي علم القرآن و امر فی قرائته بالتجوید؛ انجام: یادگیر این بیت را چون آب زر. شامل چند فصل؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 8گ (60-67)، اندازه: 10×16سم [ف: 3-144]
خط: نسخ، بیکا، بیتا [ف: 3-27]
آغاز: گردد و باﷲ التوفیق و علیه التکلان. چون عمده؛ انجام: و بعضی تحمید را اضافه کرده به این نحو ادا نمایند اﷲ اکبر لا اله لااﷲ و اﷲ اکبر و ﷲ الحمد. تمت الرسال خط: نستعلیق، کا: محمد بن ملاعلی اکبر بن کربلایی رمضان بادشتی، بیتا؛ 23 گ (1ر-23ر)، قطع: بیاض رقعی [چند نسخه-ف: 58]
آغاز: بدان ایدك اﷲ تعالی فی الدارین که هرگاه خواهی حقیقت مخرج هر حرفی بر تو معلوم شود آن حرف را ساکن کن و همزه مفتوحه در اول آن در آور در هر جا که حرکت کند؛ انجام: هر آیه که وقف نیست علامت (لا) آورده است یعنی لاتقف و هر جا هیجائی دارد (صلی) آورده است یعنی وصل اولی است.
چند قاعده مختصر است در تجوید؛ خط: نسخ، کا: حسین بن صفر طاري اصفهانی تفرشی، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 12ص (180-191)، اندازه: 10×16سم [ف: 35-13]
آغاز: کتاب تجوید القرآن. بدانکه نون ساکن و تنوین را نزد حروف هجا چهار حکم است، یکی اظهار و این جائی باشد که از پس نون ساکن حرفی از حروف حلق؛ انجام: ادغام باید کرد: چنانکه: فی قلوبهم مرض. و حاصل آن است که درست باید خواند تا قرآن باشد و حرفی را چنانکه حق او است بباید داد و اﷲ اعلم
رسالهاي است مختصر در تجوید قرائت قرآن مخصوصا درباره دو
مسئله مد و ادغام؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ نام نویسنده و تاریخ نوشتن ندارد. لیکن در پشت کتاب «تحبیر التیسیر» ابن الجزري که ضمیمه این کتاب است تاریخ نوشته شده و در پایان آن اجازه به خط نگارنده آن کتاب (ابن جزري) براي شخصی به نام علاء الدین علی بن اسماعیل بن علی ازامی موجود است و محتمل است نویسنده این دو نسخه همان اجازه گیرنده باشد و براي تفصیل رجوع شود به »تحبیر التیسیر«؛ مصحح؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج قهوه اي، 7ص (132-135)، 17 سطر (7×11)، اندازه: 12×5/18 سم [ف: 1-25]
آغاز: آنچه موجود است-وان مخرج فا است-پانزدهم میان دو لب است و آن مخرج و او غیر مدي و باء موحده و میم است؛ انجام: بکل آی قرأها درج فی اعلی علیین برحمتک یا ارحم الراحمین.
در دوازده «باب» و یک «خاتمه» و آخر آن اصول دین و فروع دین را شرح داده. اول کتاب تا اواسط باب سوم افتاده است؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سفید، جلد: مقوا با کاغذ سبز، 61 ص، 12 سطر (6×11)، اندازه: 11×5/17 سم [ف: 1-296]
آغاز: باب 23 در بیان وقف بر مرسوم خط باب 24 در بیان اماله؛ انجام: در اماله لک کبدا اما میتوان گفت که عدم ادغام به واسطه آن باشد که در دو مرتبه اعلال واقع شده است زیرا که ال در اصل اهل بود.
در بیان رموز قراء و تجوید و صفات حروف که در ضمن چند باب برگزار شده است؛ بیکا، بیتا؛ جلد: گالینگور قهوه اي، 1ص(115ر)، اندازه: 11×17سم [ف: 2-168]
آغاز: بسمله، بدانکه هرگاه تنوین با نون ساکن به چهار حرف «یرملون» برسد که آن (ن و یا میم و واو) باشد؛ انجام: از جهت آنکه سین از حروف مهموسه است و ط از حروف مطبقه.
خط: نسخ ونستعلیق خفی، بی کا، بی تا؛؛ جلد: تیماج مشکی، 7 گ (80پ-86پ)، 16 سطر، اندازه: 10×20سم [ف: 2-274]
بیکا، بیتا [نشریه: 3-7]
آغاز: بسمله، الحمداﷲ ربالعالمین ما بعد این رساله ایست در بیان بعضی از قواعد ضروریه؛ انجام: زاید بر وقف است و وقف و نسبی هم یزاید قیاس است و اﷲ اعلم خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج ضربی، 16سطر (9×17)، اندازه: 16×24سم [الفبائی: 105]
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
از جار اﷲ قاري؛ بیکا، بیتا [نشریه: 13-380]
چند رساله در تجوید قرآن؛ بیکا، بیتا؛ خریداري از مصطفی حسینی [رایانه]
بیکا، بیتا؛ خریداري از مهردخت همایی [رایانه]
آغاز: باب اول در بیان حروف هجاء و عدد مخارج و ذکر لوازم آنها مشتمل بر دو فصل و سه فائده؛ انجام: زیرا که در اداء اینها به علت سستی که در این حروف ... در نحو جریان مییابد دو «فصل» و سه »فائده«؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، 5گ، اندازه: 5/10×5/17سم [ف: 91]
آغاز: بسمله وبه نستعین. بدان که هر گاه که نون ساکنه و تنوین چون به حرف حلق رسید بیکا، بیتا؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج تریاکی، 5گ (14-18)، اندازه: 5/11×5/18سم [ف: 4-1285]
آغاز: بسمله. حمد له ... اما بعد باب الادغام و الاظهار و الاخفاء و القلب و الاختلافات و المدات و غیر هم الاول فی الادغام بلاغن هرگاه که نون ساکن و تنوین که بلام و را برسد ادغام بلا غنه باشد؛ انجام: در آن چیزي یک حرف تلفظ و اﷲ اعلم بالصواب.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 4 گ (109-112)، 22 سطر (14×19)، اندازه: 12×18 سم [ف: 13-3400]
بیکا، بیتا [نشریه: 4-397]
از مهر علی قادري؛ بیکا، بیتا [نشریه: 13-368]
آغاز: بسمله. الحمدﷲ الذي هدانا للایمان و رزقنا تلاو القرآن ... اما بعد این رساله ایست در تجوید قرآن و مرتب است بر یک مقدمه و چند فصل، انجام: بعدد بیست باشد و اﷲ اعلم بالصواب در یک «مقدمه» و چند «فصل»؛ خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ 130ر-133پ پراکندهها در رنگ کردن کاغذ و تجوید و جز اینها است؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 10گ (120پ-129پ)، 14 سطر (6×10)، اندازه: 11×5/17سم [ف: 15-4228]
آغاز: در تلفظ حروف نمایند و بجاي آوردن تجوید یعنی عمل کردن به آن واجب است بر هر کسی که قرآن خواند و کسی که رعایت نکند قواعد تجوید را در تلاوت او عاصی و آثم است ... فصل اول در بیان مخارج حروف مخرج مکانی را گویند که حرف از او تولد نماید؛ انجام: فصل دوازدهم در بیان اختلافات قراء عشره در سوره اخلاص بدان ... خاتمه در لحن بدان ایدك اﷲ تعالی که لحن بر دو قسم است جلی و خفی ... و این معلوم نشود الا کسی را که قرآن فراگرفته باشد از استاد یا از صاحب سلیقه و اﷲ اعلم بالصواب و الیه المراجع و المآب تمت الرسال الشریفه بعون الملک اللطیف فی شهر شعبان المعظم سنه 896 خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا؛ قطع: خشتی [رشت و همدان: ف: 1503]
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و الصلا علی محمد و آله الطاهرین.
أما بعد، این رسالهاي است؛ انجام: مقلوب کن در نزد یاء**× در ما بقی اخفا بیار در آن اولیات علم تجوید آمده است؛ بیکا، بیتا؛ جلد: عادي، 2 گ (142ر-143پ)، اندازه: 15×21 سم [مؤید: 1-360]
بیکا، بیتا؛ اندازه: 12×20سم [رشت و همدان: ف: 1595]
آغاز: بدانکه غواصان بحر قرائت و طیاران اوج فقاهت هر یک از محاسنات و معایبات را؛ انجام: و احتفاظ محاسنات ترك لحن در فرقان و موجب دخول در جنان است، ربنا أذهب عنا ظلم المعایبات ...
خط: نسخ، کا: محمد بن حسین خراسانی کرمانشاهی، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی،6گ (155ر-160پ)، اندازه: 15×21سم [ف: 2-353]
آغاز: بسمله، الحمدﷲ رب العالمین و الصلو و السلام علی خیر خلقه محمد و آله الطاهرین اما بعد این رساله مختصریست در تجوید قران بطریق قراءت عاصم روح اﷲ و روحه بدانکه نون ساکن
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ کاغذ: نخودي آسمانی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 6گ (544ر-549)، اندازه: 15×22سم [ف: 1-160]
آغاز: بسمله بدانکه همه قراء سبعه ... در خواندن فاتحه سی و هفت جایگاه دارد؛ انجام: با هزار خوف و این چنین مراتب بدرك عهد نیارد و اﷲ
علم رسالهاي است در آداب قراء سبعه و چگونگی اداي کلمات و حروف؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: نخودي آسمانی، جلد: تیماج مشکی، 3گ (542ر-544ر)، اندازه: 15×22سم [ف: 1-159]
آغاز: و آن سه حرفست ز س ص و ایشان را حروف صغیر از این جهت گویند؛ انجام: اهل حفص بواو خواند و سبعه همزه میخواند، بجاي و او صلی اﷲ علی محمد و آله اجمعین بتاریخ 13 شهر ربیع المولود سن 1220
مبحث آن از فایده سیم از فصل اول-در بیان احوال روات وي- آغاز میشود، فصل 1. استعاذه، فصل 7. همزه که در یک کلمه جمع شوند، فصل 12. ادغام، فصل 17. فرس حروف؛ خط: نستعلیق تحریري، کا: ابن میر محمد زمان حسینی دهکردي محمد نبی، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: آبی، جلد: چرم عنابی، 100گ (86پ-185ر)، اندازه: 11×17سم [ف: 2-342]
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین و الصلو علی محمد و آله اجمعین. اما بعد بدانکه در سبب نزول قران به هفت قراءت؛ انجام: تعطی من تشاء فیها فاقض عنی مشتمل است بر روش قرائت و تلاوت قران و وقوع درستی هفتگانه قرائت که احادیث بسیاري از طرف مخالف در کتب قرائت وارد شده است. نسخه داراي ابواب و هر باب متضمن چند «فصل» و «فایده» میباشد؛ خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، بی تا؛؛ کاغذ: نخودي، آبی، جلد: چرم مشکی، 111گ (124پ-234ر)، اندازه: 10×16سم [ف: 1-196]
آغاز: و ایشان را حروف صغیر از این جهت گویند که از تلفظ ایشان آوازي بیرون آید؛ انجام: به بهشتی که کرده و عده خداي مؤمنان را به روز حشر مقام از اول و میانه افتاده و این عناوین را در بردارد: باب 2. مد، 3. میم ساکن، 4. ادغام و اظهار حروف، 5. بیان هاي کتابت، 6. وقف؛ خط: نستعلیق تحریري، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و وسط؛ کاغذ: آبی، جلد: چرم عنابی، 74گ (1ر-47پ)، اندازه: 11×17سم [ف: 2-340]
آغاز: باب در بیان استعاذه بدانکه همه قرابدین متفق اند؛ انجام: عنه و منه خلاف نباشد و السلام و الاکرام.
سه «باب» است در استعاذه و بسمله و همزه با یک فصل و یک مسئله در هاء؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 4گ (106-109)، 22 سطر (14×19)، اندازه: 12×18سم [ف: 13-3400]
رضا قلی؛ بیکا، بیتا [اوراق عتیق: 1-253]
آغاز: بسمله، حمدله، اما بعد این مختصریست از معرفت بعضی از قواعد ضروریه بتجوید چون بعضی از اخوان؛ انجام: نحوه استفلا افتتاح اصمتات تمت الکتاب بعون اﷲ الملک الوهاب
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 13
سطر (2/6×6/13)، اندازه: 11×16سم [رایانه]
آغاز: جعفر که از ائمه عشره است در غین خا اخفا روایت کرده اند؛ انجام: و پنج و شش و هفت همچنانکه در ابتداء خواندن اطفال هفت ...
مباحث و موضوعات این نسخه که در متن آمده و بیشتر در حاشیه مشخص شده به این قرار است: در ادغام و اخفا، بیان مخارج حروف، بیان حروف متفرعه، بیان صفات حروف، بیان تبیین حروف، بیان همزات، بیان ادغام مختلف فیه و متفق علیه، بیان اظهار بوف، بیان کیفیت وقف، بیان وقف و علامات، بیان علامتی که متأخرین براي وقف زیاد کرده اند، بیان علامات دیگر که خصوصیت بوقف ندارد، بیان مراتب وقف، بیان انواع وقف، بیان مواضع که در وي وقف منهی است، بیان معانقات، بیان وقف غفران، بیان وقف کفران، بیان وقف منزل، بیان وقف النبی، بیان وقف اسکان و روم و اشمام، بیان منشأ مد و مقادیر او، بیان آنکه مد بر چند نوع است، بیان تفخیم و ترقیق اسم اﷲ، بیان تفخیم و ترقیق را، بیان هاء ضمیر، بیان مواضعی که بتاء طولانی مکتوب است، بیان مقطوعات و موصولات، بیان کلماتی که در بعضی جا بواو و الف نوشتهاند و در بعضی بی واو، بیان کلماتی که در بعضی به الف میباید و نمینویسند، بیان مواضع که در وي همزه مرکز دارد، بیان مواضع که واو علامت را حذف کرده اکتفا به ضمه کرده اند، بیان مواضع که حذف یاء کرده اند و اکتفا به کسره کرده اند، بیان مواضع که در وي الف زیاد کردهاند، بیان مواضع که از دو لام یکی را انداختهاند، بیان مواضع که بدو لام مینویسند، بیان ماء ات و انواع آن، بیان الفاظ که در معنی مشابه اند بما، بیان مواضع که مبتدي را در آن محل تردد است، بیان معائب قراءت، بیان محاسن قرائت، بیان استعاذه و بسمله، بیان آیات و کلمات و حروف در رکوعات و اختلافات (به تفکیک سوره ها از فاتحه الکتاب تا ناس همه ذکر شده است)، بیان اجزاي قرآن، بیان ارباع قرآن؛ خط: نسخ خوانا، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی؛ جلد: مقوایی، 198ص، 15 سطر (10×15)، اندازه: 15×22سم [ف: 1/47-30]
آغاز: بدان که هرگاه که قاري وقف کند بر کلمه خالی از آن نیست که آن کلمه ساکن است یا متحرك؛ انجام: پس ثلاثه کسرات واقع میشود و ایضاً متلبس میشود بیاي متکلم وحده و اﷲ اعلم بالصواب تمت رسالهاي است در تجوید و در بیان وجوهات وقف؛ خط: نستعلیق زیبا، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج سرخ، 4گ (6پ-9ر)، اندازه: 16×21سم [ف: 1-385]
بیکا، بیتا [میراث اسلامی: 5-618]
تجوید (فائده اي در)؛ خط: نسخ، کا: علی اشرف مراغی، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 1ص (88ر)، 18 سطر (5/6×5/12)، اندازه: 11×16سم [ف: 15-4096]
تجوید مختصر؛ بی کا، بیتا [نشریه: 11-1026]
آغاز: باب الاول فی الأظهار و الإظهار و الإخفاء و القلب و الاختلافات و المد؛ انجام: دو لفظ مختلف فیه یا متفق علیه این رساله مسمی به تجوید نوشته شد در روز دوشنبه بحسب الخواهش ملا کلمحمد
مختصري است در تجوید با ذکر عبارت عربی و اصطلاحات، و ترجمه شرح آن به فارسی؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 1256ق؛ کاغذ: فرنگی، 5گ (54-58)، 16 سطر، اندازه: 8×15سم [ف: 36-205]
دو منظومه کوتاه یکی در متن: در ذکر برخی قواعد تجویدي، و دیگري در حاشیه: در برخی اطلاعات قرآنی؛ خط: نسخ تحریري، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوا با روکش چرم تیره که با مشمع پوشانده شده، 1ص (426)، اندازه: 12×18سم [ف: 1/47-149]
آغاز: بدانکه از جمله تجوید شناختن مخارج حروف است و مخارج حروف نزد بعضی سه است و نزد بعضی شانزده و نزد بعضی هفت و نزد بعضی هر حرفی را مخرجی علیحده است اما نزد اهل تخقیق هفده است و بباید دانست که دندانها بر چهار قسم است؛ انجام: او ازیست که در خیشوم بیفتد یعنی دردماغ و سنت است گفتن اعوذ باﷲ من الشیطان الرجیم در ابتداء قرائت اگر چه یک آیه باشد واجب است بسم اﷲ الرحمن الرحیم در اول هر سوره از سوره هاي قرآنی مگر سوره توبه در ذیل ذکر سجده رسالهاي است مختصر در شناختن مخارج حروف؛ بی کا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 2ص (134-135)، 20 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 9-422]
تجوید اختلافات قرائة عاصم
tajwīd-ul i×lāṣ
حریري، کمال بن سلیمان
harīrī, kamāl ebn-e soleymān
منظومهاي است داراي 21 بیت در تجوید سوره اخلاص.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 12/ 2290
آغاز: نشرع فی الاخلاص و الحکم واحد **× و تجوید بسم اﷲ قد قیل اولا
نسخه اصل: کتابخانه وزیري-یزد 1972 [در فهرست وزیري این
رساله در این مجموعه معرفی نشده است]؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 918ق؛ مصحح، محشی؛ 2ص (417-418) [عکسی ف: 6-334]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2420/18-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-681]
at-tajwīd (mnz.) = al-qirā’a (urjūza) = urjūzat-un alfīya fi-t tajwīd
یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 8 /1972
آغاز: بسمله، اول ما یستفتح المثالا ** بحمد رب ملک تعالی؛ انجام: و القاف فی لا تقتلوا اولادکم ** مبینا فاقاموا ما جائکم بیکا، تا: با تاریخ 918ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوایی روکش کاغذ ابري عطف تیماج قرمز، 3ص (138-140)، اندازه: 12×17سم [ف: 3-1111]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2420/9-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-681]
(at-tajwīd (urjūzat-un fī
حریري، کمال بن سلیمان
harīrī, kamāl ebn-e soleymān
به وزن مثنوي.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2420/16-ف
نسخه اصل: کتابخانه وزیري جامع یزد ش 1972 [در فهرست وزیري این رساله در این مجموعه معرفی نشده است]؛ بیکا، بیتا [فیلم ها ف: 1-681]
tajvīd-e pārsā’īye
نسفی بخاري، محمد امین بن ملاسعدي، ق14 قمري
(nasafī bo×ārī, mohammad amīn ebn-e mollā sa‘dī (-20c
رساله به طریقه «هدای المستفید» عربی و «نقد التجوید» فارسی و به شیوه سؤال و جواب در امهات مباحث ضروري تجوید در شانزده «باب» نگاشته شده: 1. مخارج حروف هجا؛ 2. حروف علوي و سفلی؛ 3. حروف قلقله؛ 4. لام قمریه و شمسیه؛ 5. لام اﷲ؛ 6. تفخیم و ترقیق راء؛ 7. نون تنوین و نون ساکن؛ 8. مطلق ادغام؛ 9. احوال میم ساکن؛ 10. هاء ضمیر؛ 11. میم و نون مشدد؛ 12. مد و اقسام وي؛ 13. وصل بسمله و قطع بسمله؛ 14. ذکر قرائتها و هفت قراء و چهارده راوي؛ 15. حکم تکبیر وعباره ان؛ 16. دعاهاي بعد از تلاو .
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 24812
آغاز: بسمله، اما بعد از حمد هدا جل جلاله و نعت محمد مصطفی صلی اﷲ علیه و سلم؛ انجام: علی قضاوها فی یسر منک و عافی یا ارحم الراحمین خط: نستعلیق خوش، کاتب = مؤلف، تا: غره رمضان 1341ق؛ مصحح؛ توسط مؤلف در 1347 ق به محمد صادق حافظ واگذار شده، یادداشتی از محمد عبداﷲ قندهاري به مالک نسخه که نقل آن جهت معرفی ادبیات منثور معاصر قندهار و دیگر بلاد مجاور خالی از فایده نیست: «حضرت فلک الصداقه و المحب، صدیق عزیز قاریب صاحب قاري محمد صارق امن اﷲ علی مدترج الصداق، بعد از تقدیم تسلیم و بکریم اینکه-عزیز من امروز فقیر خیر بی تکاسلی داشت به محفل محبنانه شرف حضور ارزانی به فرمودند-به حضرت آقا صاحب و سائر اعزه جامع سلام علینانه برسانید و از دعاي عافیه و حسن خاتمه فراموش یه فرمائید کتبه بیمناه محمد عبداﷲ قندهاري«؛ واقف: رهبري، اسفند 1376؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، 25گ، 11 سطر، اندازه: 13×20سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-309] و [ف: 23-46]
تجوید تطویل تجوید قرآن کریم
tajwīd-ut tanzīl
استرآبادي، محمد رضا بن علی، ق14 قمري
(estarābādī, mohammad rezā ebn-e ‘alī (-20c
تاریخ تألیف: ذیقعده 1280ق
رسالهاي مختصر در قواعد تجوید به اندازه اي که از براي هر نماز خواندن لازم است، در دو «مقدمه» و هفت «فصل»: المقدم الاولی: فی تعریف علم التجوید؛ المقدم الثانی : فی عدد الاسنان؛ فصل 1. عدد المخارج؛ 2. الصفات؛ الفصل 3. الصفات الوحدانی؛ 4. الاستعاذ؛ 5. المد؛ 6. الادغام؛ 7. الوقف.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3098
آغاز: الحمدﷲ علی نعمه و آلائه و الصلا و السلام علی ختم الرسل سید أنبیائه و علی صحبه و آله خلفائه؛ انجام: و أما الطاء علام للوقف المطلق أي الوقف علیه و الابتداء بما بعده مطلقا
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی، یادداشتهاي مختلف به تاریخهاي 1384-1388؛ جلد: تیماج قهوه اي، 46گ، 6 سطر، اندازه: 5/11×5/17سم [ف: 8 -320]
tajwīd-ut tanzīl fī ‘ilm-it tajwīd wa-t tartīl
استرآبادي، علی بن محمد جعفر، 1242-1315 قمري
(1898-1827) estarābādī, ‘alī ebn-e mohammad ja‘far
تاریخ تألیف: 1283ق در قواعد تجوید و ترتیل و گفتههاي قراء سبعه، در هفت «مقدمه» و هفت «باب»، و هر باب داراي چند «فصل».
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3095
آغاز: الحمدﷲ الذي توجنا بتاج الوجود و نزهنا عن أدناس الاعدام و خلصنا عن المتشابهات فی الموجود؛ انجام: سور النساء لیس فیها خلاف فی کلم و لا حرف الا ما تقدم من الاصول، و الحمدﷲ أولا و آخرا... _
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بیتا؛ مصحح، وقفنامه کتاب به تاریخ جمادي الثانی 1318؛ جلد: تیماج قهوه اي، 145گ، 17 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 8-318[
tajvīd-ol hoseynī
قاري، نور الدین بن محمد، ق11 قمري
(qārī, nūr-od-dīn ebn-e mohammad (-17c
به خواهش: حاج محمد حسین
در دیباچه پس از بیان فائده علم تجوید آورده است که او را در
این فن دو تألیف است و هر دو رساله را به خواهش حاج محمد حسین (از اعیان وقت) تألیف نموده است. این کتاب مؤلفه دوم مفصل است. به همین جهت کاتب آن را بنام »تجوید الحسینی الاکبر« ضبط کرده است. رساله داراي یک «مقدمه» و هفده «باب» و یک »خاتمه« است: مقدمه در بیان تفسیر آیه کریمه: «و رتل القرآن ترتیلا» و بیان فضیلت قاري؛ 1. اظهار و ادغام و قلب اخفاء؛ 2. میم ساکنه؛ 3. تفخیم و ترقیق آراء؛ 4. تفخیم و ترقیق لام جلاله و الفات؛ 5. مدات؛ 6. بیان لین؛ 7. ادغامات؛ 8. ادغام بعضی در بعضی دیگر؛ 9. بیان لام ال؛ 10. مخارج حروف؛ 11. حروف غیر حروف هجاء؛ 12. لحن خفی و لحن جلی؛ 13. بیان دندانها؛ 14. شکل زبان؛ 15. صفحات حروف؛ 16. هاء کنایه؛ 17. وقف؛ خاتمه در بیان مجمع صفات حروف بر هر حرفی علیحده.
چاپ: بمبئی، 1290ق، در مجموعه «البیان الجزیلی»
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 307
آغاز: آغاز پس از خطبه و نام مؤلف که بر رأي و ضمیر منیر اهل فهم و بصیرت و ادراك مخفی نیست که دانستن علم قراءت (کذ)؛ انجام: انجام: موجود: (ق جهره)
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ واقف: نادرشاه؛ 47گ، 9 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 6-156]
tajvīd-e ×ātūn-ābādī
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: بدون شماره
بیکا، بیتا؛ خریداري از مصطفی حسینی [رایانه]
تجوید سورة الحمد تجوید فاتحة الکتاب
تجوید سورة الحمد و التوحید تجوید الفاتح و التوحید
تجوید سورة فاتحة الکتاب تجوید فاتح الکتاب
تجوید سورة فاتحه تجوید فاتح الکتاب
tajvīd-os sebyān
اصفهانی، حبیب اﷲ بن حسینعلی
esfahānī, habīb-ol-lāh ebn-e hoseyn-‘alī
رسالهاي است در تجوید مشتمل بر بیست «تعلیم» و یک «خاتمه»، به ترتیب اشعار «ملا مختار اعمی اصفهانی» (قرن 10ق) در ارجوزه »درج المضامین« (سروده شده در 949 ق) بیان نموده و اشعار نام برده را نیز شرح داده است. اشعار مزبور در حاشیه و شرح آن در متن میباشد. تعلیمها عبارتند از: تعلیم اول در شناختن دندانها؛ تعلیم دوم در شناختن مخارج حروف و عدد آنها؛ ... تعلیم بیستم در شناختن رموز وقف و وصل.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 38572
آغاز: بسمله. حمدله. اما بعد چنین گوید تراب اقدام مؤمنین ... که مختصري از علم تجوید که علم قرائت قرآن است نوشته شد؛ انجام: همچنین دعا خواندن و آن اینست صدق اﷲ العلی العظیم ... و الحمدﷲ رب العالمین.
خط: نسخ، کا: حسن بن علی اکبر، تا: پنجشنبه 20 ربیع الثانی 1326ق، اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا با رویه گالینگور قهوه اي و عطف تیماج قهوه اي، 15گ، 15 سطر، اندازه: 12×5/18سم ] اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-313[
مشهد؛ شی علی حیدر؛ شماره نسخه: 130
همان نسخه بالا [مؤید: 3-252]
تجوید صغیر تجوید
tajvīd-e ‘āsem
رسالهاي است در بیان تجوید عاصم مشتمل بر یک «مقدمه» و نه «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در بین تجوید قرآن؛ 1. ادغام و اظهار و قلب و اخفا؛ 2. ادغام متقاربین و متجانسین؛ 3. لام
تعریف شمسی و قمري؛ 4. مد و لین؛ 5. تفخیم و ترقیق؛ 6. تفخیم و ترقیق؛ 7. صفحات حروف؛ 8. تعریف دندان؛ 9. مخارج حروف؛ خاتمه: در بیان وقف.
خوي؛ نمازي؛ شماره نسخه: 556/3
آغاز: هذا کتاب تجوید عاصم مقدمه در بیان تجوید قرآن باب اول در ... اما مقدمه در بیان تجوید قرآن بدان که تجوید در لغت؛ انجام: آخر کلمه آن که او شنونده شود ناظر انضمام شفتین را مشاهده کند.
خط: نسخ، کا: محمد حسین بن مشهدي حسین شبستري، تا: 1226ق؛ وقف شهید؛ جلد: تیماج قهوه اي، 10ص (193-202)، اندازه: 13×21سم [ف: 291]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 943/3
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3-160]
tajvīd-e ‘āsem va tarīqe-ye ×atm-e sovar
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27064
بیکا، بیتا؛ خریداري از پوراندخت اربابی [رایانه]
tajwīd-u fātiḥat-il kitāb (manẓūm) = al-qaṣīdat-ul fā’iḥa fī tajwīd-il fātiḥa
سمرقندي، محمد بن محمود،-780 قمري
(1379-) samarqandī, mohammad ebn-e mahmūd
رسالهاي است منظوم در تجوید فاتحه الکتاب.
آغاز: حمد الاله المستعان توسلا ** و بالصلوات الزاکیات توصلا / علی المصطفی الهادي الشفیع و آله ** و سلم علی أصحابه صاحبی العلا انجام: و ضامد عدل مدلین لعارض** فهذا هو التجوید فاعلم لتعملا
شروح و حواشی:
1- شرح القصید الفائح فی تجوید الفاتح = منظوم فی تجوید الفاتح الکتاب؛ سمرقندي، محمد بن محمود (-780ق)
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن علی بن محمد عاملی، تا: قرن 8؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی، 1گ (31پ)، 23 سطر (11×16)، اندازه: 5/14×5/ 18 سم [ف: 8-531]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 20 ذیقعده 840ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه اي، 2گ (121پ-122ر)، اندازه: 5/11×17سم [ف: 21-26]
آغاز: برابر؛ انجام: یدیک تلقاء وجهک و یتجاوز بها رخسک سنه 1284
خط: نسخ و نستعلیق تحریري، کا: صالح حسینی، تا: 1284ق، جا:
سمنان، مدرسه صادق خان؛ به دنبال آن سؤالات منظوم میرزا بابا وجواب آن به نظم است در چهار ورق؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج ماشی، 4گ، اندازه: 3/10×2/ 17 سم [ف: 10-88]
tajvīd-e fātehat-ol ketab
حافظ اصفهانی، محمد طاهر بن عرب، 786-875 ؟ قمري
(1471 -1385) hāfez-e esfahānī, mohammad tāher ebn-e ‘arab
رساله بسیار مختصري در کیفیت تلاوت و تجوید سوره فاتحه الکتاب و فایده اختلاف قرائتها است. وي در پایان وجوه قرائتهاي وارد شده اسامی هر یک از قراء سبعه و احیاناً برخی قرائتهاي شاذ را آورده است.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 38143
آغاز: بسمله. تجوید فاتح الکتاب من تصنیف شیخ طاهر الدین اصفهانی بدانکه ائمه قراء سبعه رحهم اﷲ چنین گفته اند که هر که در فاتحه خواندن؛ انجام: نماز خود در خانه بگذارد به اندیشه و تفکر بسیار مع حفظ ترتیل نیک دانسته باشد و السلام ... بسمله ...قیمه و ممته قف و عمه لمه بله بخلف من البزي و ادفع مجهلا.
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 5گ، 13 سطر، اندازه: 10×21سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-311]
tajvīd-e fātehat-ol ketab
حافظ تونی، حسین بن شجاع،-879 ؟ قمري
(1475-) hāfez-e tūnī, hoseyn ebn-e šojā‘
جداولی است براي 223 مسئله در تجوید سوره فاتحه که از قصیده لامیه حافظ شریف سمرقندي استفاده شده و 142 مسأله که مؤلف آنها را استخراج کرده با نشانی »ق« براي مسائل قصیده و »ص« براي مسائل خودش، و این مسائل مورد اشتباه قرار میگرفتند و مسائلی که مورد اشتباه نمیباشند نمیآورد.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8016/5
آغاز: الحمدﷲ الذي هدانا للایمان و علمنا القرآن ... اما بعد چون بعضی از تالیان قرآن که قصیده لامیه در تجوید فاتحه خط: نسخ، بیکا، تا: 20 ذیقعده 840ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 12گ (110پ-121ر)، اندازه: 5/11×17سم [ف: 21-26]
(tajwīd-u fātiḥat-il kitāb (manẓūm
حریري، کمال بن سلیمان
harīrī, kamāl ebn-e soleymān
منظومهاي است در تجوید سوره فاتحه، سروده شده جهت تاج الدین.
یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 1972/15
آغاز: الحمد ﷲ الذي قد اوجبا ** فرض الصلو لازما و رغبا
بیکا، تا: 918ق؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوایی روکش کاغذ ابري عطف تیماج قرمز، 3گ (208-210)، اندازه: 12×17سم [ف: 3-1112]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 11/ 2290
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6-334]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2420/170-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-681]
tajvīd-e fātehat-ol ketab
شعري اصفهانی، طاهر بن رین الدین، 1214-1274؟ قمري
(1858-1800) še‘rī ye-esfahānī, tāher ebn-e reyn-od-dīn
تجوید دقیق سوره فاتحه را با مراعات 57 مورد از اجزاء قواعد بیان کرده است.
مشهد؛ شی علی حیدر؛ شماره نسخه: 1401/20
آغاز: بدانکه ائمه قراء سبعه چنین گفته اند که هرگاه در فاتحه خواندن؛ انجام: نماز خود در خانه بگذارد باندیشه تفکر بسیار مع حفظ ترتیل نیک دانسته باشد
خط: نسخ، بیکا، تا: 1240ق، جلد: تیماج مشکی، 3گ (36پ-38ر)، اندازه: 10×21سم [مؤید: 3-327]
tajvīd-e fātehat-ol ketāb = qerā’at-e fātehe
همانند
آغاز: بدانکه أئمه قراء سبعه- رحمهم اﷲ-چنین گفته اند هرکس در خواندن سوره فاتحه، این پنجاه و هفت جا را نگاه دارد و هر یکی را از مخرج خویش گوید؛ انجام: و در کشش مد مبالغه نماید که بنزدیک محققان این مد بمقدار چهار الف خط: نسخ، کا: عبداﷲ بن نوراﷲ، تا: 1058ق؛ کاغذ: فرنگی، 4گ (53-56)، 17 سطر، اندازه: 7×14سم [ف: 36-376]
آغاز: بدانکه قراء سبعه رحم اﷲ علیهم چنین گفته اند که هر که در خواندن سوره فاتحه این پنجاه و هفت جایرا نگاه دارد و هر یکی را از مخرج خویش گوید او فاتحه درست خوانده باشد خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ، تا: شوال 1122ق؛ جلد: روغنی گل و بوته عطف تیماج مشکی، 5گ (102پ-106ر)، اندازه: 10×15سم [ف: 1-198]
tajwīd-u fātiḥat-il kitāb
احتمالاً غیرهمانند
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و الصلا و السلام علی أفضل المرسلین ... و علی الطیبین الطاهرین المشار الیهم بآل یس؛ انجام: بعده تخفیفا حسنا و هذا الموضع الذي یجوز فیه الروم عند الوقف رسالهاي مختصر در بیان تجوید سوره حمد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 1060ق؛ جلد: چرم زردرنگ، 2گ (99ر-100پ)، اندازه: 5/13×5/19سم [مؤید: 1-393]
آن را به درخواست برخی دوستان نوشته است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11 و 12؛ 2گ (34ر-35پ) [ف: 6-189]
آغاز: باب تجوید فاتحه الکتاب للشیخ الشهید رحمه اﷲ تعالی بسمله. حمدله. فی بیان واجبات فاتح الکتاب اما الواجبات فمائ الاول یجب علی القاري بعد الاستعاذ ان یتلفظ بالباء فی البسمل خفیفا؛ انجام: ق اخراج النون من مخرجها فی الوقف (تم و کمل و الحمدﷲ وحده)
این رساله از شیخ شهید است؛ بیکا، بیتا؛ 4گ (97ر-100ر) [ف: 283]
tajvīd-e fātehat-ol ketāb
احتمالا غیرهمانند
آغاز: بدانکه ائمه قراء سبعه رحمهم اﷲ گفتهاند که در خواندن سور فاتحه پنجاه و هفت جایرا نگاه می باید داشتن و هر یکی را از
مخرج خویش گویند تا درست خوانده باشند؛ انجام: در مالک یوم الدین و نستعین اگر کسی اینها محافظه نکند، صواب آنستکه امامت را ترك کند و نماز خود گذارده باشد زیرا که لاصلا الابفاتح الکتاب، تمت.
رسالهاي کوتاه در تجوید و اصول قرائت سوره حمد که در آن طرز صحیح خواندن این سوره از ادغام و تشدید و اخفاء و اظهار و مخارج حروف و غیره بیان شده است، مؤلف با استناد به روایت «لا صلا الابفاتح الکتاب» صحیح خواندن سوره حمد را رکن اصلی در صحت و یا بطلان نماز میداند؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 9؛ محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي با عطف تیماج سیاه، 3گ، 12 سطر، اندازه: 16×21سم [ف]
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... اما بعد بدان ارشدك اﷲ تعالی که در تجوید فاتحه الکتاب قراء سبعه چنین گفتهاند؛ انجام: بپرهیزد از پیش نمازي خلق و نماز خود میگزارد با اندیشه تمام و چنین امانت بزرگ را در عهده خود نباید کرد.
قواعد تجوید و چگونگی خوانده سوره فاتحه را بهطور بسیار مختصر بیان نموده است؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ 2گ (19پ-20ر)، 26 سطر، اندازه: 19×5/24 سم [محدث ارموي مخ: 1-278]
خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج مشکی ضربی ترنجی، 2ص، قطع: رحلی کوچک [نشریه: 7-276]
آغاز: بسمله، بدان که ائمه قراي (کذا) سبعه رحمهم اﷲ چنین گفتهاند؛ انجام: و چنین کاري بزرگ را در عهده نگیرد و باﷲ التوفیق در این رساله آمده است: قراء سبعه گفتهاند که در قرائت فاتحه باید 57 نکته رعایت گردد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 13؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، 11 سطر، اندازه: 10×16سم [ف: 5-181]
آغاز: بدان که این مختصریست در بیان تجوید فاتح الکتاب. قاري باید که این مواضع را که ذکر خواهیم کرد نیک رعایت کند: اعراب دال الحمد؛ انجام: و کسره را اشباع کند، و باریک گوید. و اﷲ اعلم بالصواب.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: میشن قهوه اي، 2گ (34پ-35ر)، اندازه: 5/15×3/21سم [ف: 8-351]
آغاز: باب در تجوید فاتح الکتاب و آنچه بیان کرده اند اهل این صنعت، بدانکه ائمه قراء سبعه رحمهم اﷲ چنین گفته اند
یک باب است از کتابی در تجوید و قراآت از طاهر (شاید از در الفرید طاهر اصفهانی)، در این بخش از کتاب «مناقب در فقه» و نیز از امام منصور عراقی (از علماي قرن 4 و 5) یاد شده است؛
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج سرخ، 2ص (72-73)، اندازه: 15×21سم [ف: 35-93]
آغاز: بدانکه ائمه قراء سبعه چنین گفته اند که هر که در خواندن فاتح الکتاب این پنجاه و هفت جاي آنکه دارد؛ انجام: و ضاد و راء نگاه داشتن که مشابهت بیکدیگر نرساند.
قواعد تجوید و چگونگی خواندن سوره فاتحه را بیان میکند؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف پارچه مشکی، 5گ (32پ-36پ)، اندازه: 11×5/16سم [ف: 6-215]
tajwīd-ul fātiḥa wa-t tawḥīd
سمرقندي، محمد بن محمود،-780 قمري
(1379-) samarqandī, mohammad ebn-e mahmūd
مختصري است در احکام قرائت قرآن و تجوید سوره حمد و توحید که به درخواست یکی از مؤمنان نگاشته است و در آغاز بحثی درباره وجوب بسمله در آغاز سور دارد. جناب آقاي اشکوري (تراثنا ع 103/4) این رساله را از سمرقندي دانسته ولی در فهارس دیگر مؤلف ناشناس مانده است. رساله (ظاهرا) تلخیص کتاب دیگري است که مؤلف به درخواست یکی از دوستان خود انجام: داده و آن در بیان احکام تجوید در دو سوره حمد و توحید است.
آغاز: بسمله حمدله و الصلو علی سید المرسلین محمد بن عبداﷲ الذي فضله الهنا فی القرآن المبین فقال جل من قایل و ما ارسلناك الا رحم للعالمین ... فهذه رسال فی تجوید سور الحمد و سور التوحید لخصتها لالتماس بعض الاخوان المؤمنین الذي سلک طریق الخاشعین ذلک فضل اﷲ بوتیه من یشاء ...
اعلم ایدك اﷲ تعالی ان القرء قد اجمعو اعلی وجوب البسمل انجام: کفوا احد علی بعض القراآت من غیر تحریک ثم یخفف الهمز التی احده تخفیفاً حسناً و هذا الموضع الذي یجوز فیه الروم عند الوقف وصلی اﷲ علی محمد وآله الطیبین الطاهرین تم.
[کشاف الفهارس 1/245؛ دنا 2/823]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق تحريري، كا: عبداالله، تا: قرن 12؛ اهدايي: رهبري،
مهر 1386؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي، 2گ،
22 سطر، اندازه: 14×6/ 19 سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-311]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی مجدول با ترنج و سرترنج، 3گ، 20 سطر، اندازه: 11×5/ 19 سم [ف: 2-732]
tajwīd-ul fātiḥa wa-t tawḥīd
همانندي نامعلوم
آغاز: بسمله، الحمدﷲ رب العالمین و الصلو علی افضل المرسلین محمد؛ انجام: التی بعده تخفیفا حسنا و هذا الموضع الذي رسالهاي است موجز و مختصر در تجوید سوره حمد و توحید که جهت برخی از برادران از کتب مربوطه انتخاب و نگاشته است. شاید همان کتاب سمرقندي باشد؛ خط: نسخ خوب، بیکا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ داراي چند عرض دید در تاریخهاي 1145، 1250، 1266؛ واقف: نادرشاه افشار، 1145؛ کاغذ: نخودي آهار مهره سمرقندي، جلد: مقوا با روکش پارچه، 1گ، 14 سطر، اندازه: 13×5/18سم [ف: 23-38]
آغاز: لخصتها لبعض اخوانی المومنین الذي سلک طریق الزاهدین خط: نستعلیق، کا: شاهوردي بن بیستون، تا: ذیقعده 955ق، جا: مدرسه عبیدیه؛ 2گ (55-56)، اندازه: 5/11×19سم [نسخه پژوهی: 3-84]
بیکا، تا: 970-985ق؛ اهدایی: شیخ محمد باقر مدرس، 1176ق؛ اندازه: 12×18سم [ف: 6-277]
آغاز: بسمله. حمدله ... و بعد فهذه رسال فی تجوید سور الحمد و سور التوحید؛ انجام: تلفظ من ثلاث الکسر.
شاید همان رساله سمرقندي باشد؛ بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج حنایی، 2گ (135ر-136ر)، 21 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 3-321]
tajvīd-ol fārsī = qavā‘ed-e tajvīd
حافظ اصفهانی، محمد طاهر بن عرب، 786-875؟ قمري
(1471-1385) hāfez-e esfahānī, mohammad tāher ebn-e ‘arab
رساله مختصري است در قواعد ضروري تجوید مشتمل بر ده «باب» و «خاتمه»: باب مخارج؛ باب الراء و لام جلاله؛ باب مد و قصر؛ باب ادغام؛ باب نون ساکنه و تنوین؛ باب کیفیت وقف؛ باب هاء کنایه؛ باب استعاذه؛ باب بسمله و خاتمه در بیان وقف. عنوان »تجوید الفارسی«، که در مقدمه نسخه آستان قدس آمده در آغاز نسخههاي دیگر این رساله -- مذکور در فهرست مرعشی (2/334) و فهرست آستان حضرت معصومه ( 1/351) -- بیان نشده، اما منزوي چنین عنوانی را -- بدون ذکر مشخصات و یا نشانی نسخه -- جزء آثار حافظ طاهر اصفهانی دانسته است، ولی در اغلب نسخهها ناشناس آمده است.
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین والعاقب للمتقین ... اما بعد این مختصریست در معرفت بعضی از قواعد ضروریه تجویدیه وان لم تغفرلنا وترحمنا یا کلمه مستقله باشد مثل و قیل من وقفه وس هم قیاس برسکته است و اﷲ اعلم بالصواب.
آغاز: بسمله. هذا الکتاب مسمی بتجوید الفارسی کتبت للاخوان لانتفاعهم به الحمدﷲ رب العالمین و العاقب للمتقین والجحیم ... اما بعد این مختصري است در معرفت بعضی از قواعد ضروریه تجویدیه؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد حسین، تا: سهشنبه 27 ذیقعده1233ق؛ کاغذ: نباتی فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 14گ، 18 سطر، اندازه: 5/14×20سم ]اهدائی رهبر: [علوم قرآن-313]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ 43گ، 11 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 2-724]
آغاز: برابر؛ انجام: وما قبل ماقبل کسره آن ساکن فاصل غیر حرف استعلا باشد مثل به السحر که آنهم درحالت وقف یافت میشود قسم چهارم نیز ترفیق
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی،ضربی، جدول دار، 6گ، 18 سطر، اندازه: 10×16سم [ف: 2-725]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی، 33گ، 12 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 2-734]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: احتمالا قرن 13؛ مصحح؛ دو تاریخ کتابت آمده یکی 125ق. و دیگري 1321ق. شاید تاریخ اول تاریخ کتابت نسخه اصل و تاریخ دوم تاریخ نونویس باشد؛ تملک: محمد شازده با تاریخ 1316ق؛ کاغذ: فرنگی نخودي و آبی آهار مهره، جلد: تیماج تریاکی، 38گ، 11 و 12 سطر (6×11)، اندازه: 2/10×16سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ متوسط، کا: محمد اسماعیل بن آقا رفیع، تا: 1222ق؛ کاغذ: فرنگی آبی و فستقی، جلد: تیماج قهوه اي تیره، 56گ، 9- 10 سطر (5/6×13، 6×5/13)، اندازه: 10×17سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: شعبان 1225ق؛ جلد: تیماج مشکی، 17گ(154پ-170ر)، 17 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 38-455]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن حسین خراسانی قرمیسینی، تا: 29 صفر 1241ق، جلد: تیماج سبز، 9گ (213ر-221پ)، اندازه: 14×21سم [ف: 2-335]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی، 36گ (1پ-36پ)، 10 سطر، اندازه: 5/14×5/20 سم [ف: 1-351]
آغاز و انجام: برابر
کا: علی بن احمد جعفر، بیتا؛ جلد: مقوایی، 8گ (7-14)، 24 سطر (9×12)، اندازه: 5/ 14×19سم [ف: 3-917]
آغاز: برابر؛ انجام: پس باین علت در اثنی اول لاء سرخی نوشته شده بعلت متابعت حفصی و ضمه تا وضعت هم.
خط: نسخ، بیکا، بیتاکاغذ: نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 46ص، 13 سطر (7×5/12)، اندازه: 11×5/ 15 سم [ف: 1-255]
tajvīd-ol qārī
تهران؛ انجمن اسلامی؛ شماره نسخه: 15/3
بیکا، بیتا [شریه: 11-1026]
تجوید القرآن الدر الفرید فی معرف التجوید
تجوید القرآن تجوید
تجوید قرآن منتخب التجرید فی التجوید
tajwīd-ul qur‘ān-il karīm
خلاطی، یوسف بن ابی الحسن، ق7 قمري
(×elātī, yūsof ebn-e ab-el-hasan (-13c
مؤلف در دیباچه و هم در طی رساله درود بر پیغمبر را بر روش امامیه یاد کرده است. لیکن در دیباچه «قیاس» را از اصول شریعت دانسته، به این جهت دانسته نشد که پیرو طریقه امامیه است یا طریقه سنت و جماعت. مؤلف در باب اهمیت این علم و توصیف این کتاب آورده: » فلما کان اصل قواعد دین خاتم النبیین هو الوحی النازل من رب العالمین فکان اساس الدین الحنیفی هو القرآن العربی المنزل علی النبی الامی الهاشمی ابوالقاسم محمد صلوت اﷲ علیه فان سایر الاصول من السنن و الاجماع و القیاس ترجع عند التحقیق الی ذلک الاساس و کان حفظ الفاظه اما فرض عین و هو حفظ السبع المثانی اعنی الفاتح و اما فرض کفای و هو ما یتعلق بروای لفظه و درای معناه و کان التحریص علی الاعتکاف علیه و الترغیب الی حط الرجال لدیه علما من اعلام الدین و نسکا من مناسک الصالحین ساقنی حق تعظیمه ان اجمع تالیفا موجزا فی تجوید القرآن و معرف اقسامه و ما یتعلق به.» همچنین در دیباچه آورده است که التفات به علم تجوید و ریشه و پایه آن گرفته شده است از حدیث مروي از حضرت امیر المؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) در تفسیر آیه مبارکه: «و رتل القرآن ترتیلا» که فرموده ترتیل شناختن وقوف و تجوید (نیکو اداء کردن) حروف است. کتاب داراي هفت «باب» و برخی از ابواب شامل عنوان «فصل» میباشد. برخی از عناوین مطالب: 1. احکام النون الساکن و التنوین؛ 2. اتفاقهم فی ادغام بعض الکلمات (دو فصل)؛ 3. المد و القصر (دو فصل)؛ 4. مذاهبهم فی الراآت؛ 5. اللامات؛ 6. مخارج الحروف و صفاتها (یک فصل)؛ 7. معرف الوقوف ... «اعلم ان الما آت وقعت فی القرآن علی عشر معان ... ما کنت نفی حیث وقع ... الماآت التی یقع بعدها الا ففی الا ثمانی عشر موضعا فی ذکر الماآت النافی فی البقر .» (مهدي ولائی) آغاز: الحمدﷲ الملک العلام و خالق الارواح قبل الاجسام المتعالی عن ادراك العقول و الافهام انجام: و ما لم تذکرها من الماآت فی جمع القرآن فهی خبر او علی لفظ الخبر. [دنا 2/825؛ کشاف الفهارس 1/250؛ ظاهریه، تجوید 1/256 و 257]
آغاز و انجام: برابر
کا: وجیه الدین بن اسمعیل بن عباس معلم، تا: پنجشنبه 18 شوال 1002ق؛ در یک صفحه چهارده آیه از سوره هاي مختلف است به قرآئت عبداﷲ بن مسعود آمده؛ واقف: نائینی؛ 34گ، اندازه: 16×22سم [ف: 6-157]
آغاز: برابر؛ انجام: «فصل فی حکم الهمز فی الخط اعلم أن الهمز لاتخلوا من أن یکون ساکن او متحرک و ساکن لاتخلوا.»
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج سرخ، 8 ص (73-80 )، اندازه: 15×21سم [ف: 35-93]
tajvīd-e qor’ān
حسینی، محمد بن علی، 715-765 قمري
(1364-1316) hoseynī, mohammad ebn-e ‘alī
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 29336
آغاز: بسمله، الحمد اﷲ الذي هدانا للایمان و رزقنا مجاور بیته و تلاو القران و الصلو علی نبیه الذي ارسل؛ انجام: لب علامت غیر بصري پس بنابراین رمز که در مصاحف نویسنده باشد و اﷲ اعلم بالصواب.
خط: نستعلیق جلی ممتاز، کا: موسوي، احمد، تا: 1265ق؛ ضمیمه نسخه ش 15833؛ کاغذ: نخودي، جلد: گالینگور، 15 سطر (7/7×13)، اندازه: 5/11×8/16سم [رایانه]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
جرجانی، محمد بن علی،-838 قمري
(1435-) jorjānī, mohammad ebn-e ‘alī
صاحب الذریعة گوید: آن طور که از خطبه کتاب برمیآید، مؤلف در اوان تألیف در مکه معظمه میزیسته است. رساله مختصر و متینی است در تجوید و قواعد ترتیل در یک «مقدمه» و شش «باب» و یک »خاتمه: « مقدمه: در اصطلاحات تجویدي و لزوم خواندن قرآن با تجوید، داراي دو بحث؛ باب 1. مخارج و صفات حروف، داراي سه فصل؛ 2. مد و قصر، داراي دو فصل؛ 3. ادغام و اخفا، داراي یک اصل و سه فصل؛ 4. تفخیم و ترقیق حروف، داراي یک اصل و سه فصل؛ 5. هاء کنایه و احکام وي؛ 6. وقف، داراي سه فصل.
آغاز: بسمله. الحمدﷲ الذي هدانا للایمان و رزقنا مجاور بیته و تلاوة القرآن ... اما بعد چنین گوید ... محمد بن علی بن محمد الحسینی: که این رسالهاي است مختصر در بیان تجوید قرآن و ما یتعلق به. و مرتب است بر مقدمه و شش باب و خاتمه
انجام: چون در آیه در میان کوفی و بصري اختلاف واقع شود تب علام آیه بصري است و لب علام غیر بصري پس بنابراین رمزي که در مصاحب مینویسند بعدد بیست باشد
چاپ: و در دنباله قرآن در 1286 ق چاپ شده است.
[دنا 2/825 (37 نسخه)؛ الذریع 3/374 و 3/373؛ نسخههاي منزوي 1/ 74؛ هدی العارفین 2/ 189؛ اعلام زرکلی 7/ 180؛ مشار فارسی 1/1191 «تجوید القرآن)» 6چاپ)]
خط: نستعليق، بيكا، تا: 981ق؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج مشكي، 25ص (71-47) ابعاد متن: 13×8 اندازه: 23×15سم [سنا: ف: 1-326]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 20 شعبان 993ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: شمیز، 37 گ (39ر-75پ)، ابعاد متن: 5/12×18 [ف: 2-380]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: بهاء الدین بن محمد مومن، تا: قرن 11؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج مشکی، 39 ص، 19سطر (7×13)، اندازه: 13×20 سم [ف: 5-308]
آغاز: فصل اول در مخارج حروف بدانکه حروف تهجی که اصول کلام عربیست؛ انجام: برابر
از فصل اول باب اول تا آخر؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1033ق؛ برگ آخر داراي فایده اي در اقسام واجب به خط مغایر؛ کاغذ: حنایی آهاري، جلد: تیماج تریاك، 29گ، 15 سطر، اندازه: 9×5/16 سم [ف: 23-26]
آغاز: حرف از ان موضع بیرون میآید و طریق شناختن وي آنست که آن حروفرا ساکن گردانند؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ملک احمد بن غلامعلی کلوخانی، تا: 7 صفر 1054ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوا با روکش گالینگور،24گ،14سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 23-157]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمود بن محمد معصوم شریف حسینی بروجردي، تا: جمعه 4 صفر 1056ق؛ جلد: تیماج سبز، 22گ (208پ-229پ)، اندازه: 5/12×19سم [ف: 25-228]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1099ق؛ کاغذ: گل بهی آهار مهره، 22گ، 18 سطر، اندازه: 6/10×2/18سم [ف: 23-25]
آغاز: برابر؛ انجام: و این بیست و یک حرفست بقول اول و این حرف را مستفله گویند بنابر آنکه در تلفظ ایشان زبان
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: محتملا قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 4ص (5-8)، ابعاد متن: 10×5/17، اندازه: 5/14×5/21سم [ف: 1-339]
خط: نستعلیق، کا: ملامحمد حسین نوري، تا: 1129ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه، 25 سطر [ف: 5-267]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد طاهر بن محمد يوسف حسيني طالقاني، تا:
20شعبان 1132ق، جا: مدرسه خليليه؛ مجدول؛ جلد: تيماج
مشكي، 26گ (116پ-141پ)، 14سطر، اندازه: 23×15سم [ف: 7-5]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جلد: تیماج قهوه اي، 57گ (1پ-57 ر)، اندازه: 11×5/16 سم [ف: 3-211]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13 [نشریه: 7-686]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2670/1
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 7-268]
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: علی اوسط بن علی اکبر، تا: قرن 13؛ 13گ (124-136)، اندازه: 11×17سم [ف: 2-735]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1209ق؛ مجدول لاجوردي؛ جلد: مقوایی، اندازه: 11×18سم [ف: 322]
آغاز: برابر
کا: محمد رضا بن محمد جعفر، تا: 1217ق [تراثنا: س13ش1-140]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق پخته، بیکا، تا: 1250ق؛ 13گ (16ر-28پ) [ف: 2-40]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد حسن، تا: جمادي الثانی 1273؛ مصحح، محشی؛ مهر: کاتب «محمد حسن 1272» (بیضی)؛ کاغذ: فرنگی، 48 گ (30 پ-77 پ)، 10 سطر، اندازه: 5×9سم [ف: 32-656]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبدالعلی کرهرودي کزازي، تا: شنبه 29 صفر 1288ق؛ در پایان این مجموعه قصیده اي نونیه در مدح حضرت امیر (علیه السلام) و قصیده میمیه فرزدق در مدح حضرت سجاد (علیه السلام) و قصیده عینیه سید حمیري با ترجمه فارسی منظوم آن در حاشیه و روایتهایی در فضائل حضرت آمده؛ جلد: تیماج سبز، 30گ (139ر-168ر)، اندازه: 11×5/17سم [ف: 2-15]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق و نسخ، کا: محمد علی فرزند ملا عبدالحسین، تا: 25 رجب 1288ق، جا: برآغوش همدان؛ مصحح، محشی با نشان «12» و ... دارد؛ کاغذ: فرنگی، 23گ (1-23)، 14 سطر، اندازه: 10×14سم [ف: 30-119]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد اسمعیل بن آخوند ملا عبدالحسین بن آخوند ملا محمود، تا: قرن 14؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج قهوه اي ترنج، 101ص (100-200)، 11 سطر، اندازه: 5/10×17سم [ف: 17-35]
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: یکشنبه 22 جمادي الاول 1305ق؛ اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: نخودي فرنگی، جلد: مقوا، 22گ، 12 سطر، اندازه: 17×23سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-303]
آغاز: برابر؛ انجام: هفدهم در سوره ارایت در فویل للمصلین وقف کند آنگاه گوید الذین هم. اللهم حفظ من کلمات الکفر عبد ذلیل بحق قرآن المجید والنبی الکریم محمد (صلی الله علیه و آله) و وصیه علی (علیه السلام) و اولاده المعصومین. خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1328ق، جلد: تیماج روغنی با ترنج با سر، 21گ، 17-18 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-735]
خط: نسخ، کا: عبدالحسین بن عبدالمحمد تبریزي، تا: 5 ذیحجه 1341ق، جا: قریه «اوخجه اوغی» از محال قارص؛ جلد: تیماج قهوه اي، 52گ، 13 سطر، اندازه: 18×5/22سم [ف: 22-126]
آغاز: برابر؛ انجام: نعمت اﷲ علیکم اذ کنتم در اول عمران نعمت.
در فهرست به نام محمد بن علی حسنی منسوب شده؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن ملا عبداﷲ مشنپائی قرابوطی، تا: جمعه سلخ محرم 1342ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: کاغذي، 14گ (24ر- 37پ)، اندازه: 5/10×17سم [ف: 22-250]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف پارچه مشکی، 30گ (1پ-30پ)، اندازه: 11×5/16 سم [ف: 6-215]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج حنایی مقوایی، 30گ (19پ-48ر)، 15 سطر، اندازه: 5/ 11×17سم [ف: 3-321]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد حسین بن علی اکبر کرمانی، بیتا؛ کاغذ: فرنگی خطدار، جلد: مقوایی تیماج آلبالوئی، 3گ (96-98)، ابعاد متن: 16×5/28، اندازه: 22×35سم [ف: 1-146]
رساله مختصر در تجوید قرآن؛ بیکا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوي-مجموعه نوازي؛ 23گ، اندازه: 4/14×5/20 سم [رایانه]
خط: نستعلیق، کا: کربلایی اﷲ یار پسر اﷲ ویردي خیاوي، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي ضربی، 30گ (214-243)، 17 سطر (11×17)، اندازه: 14×21سم [ف: 16-545]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ 41گ (35-75) [ف: 9-1316]
آغاز و انجام: برابر؛ تمت رسال التجوید، بعون اﷲ الملک المجید. سزد گر ببخشد شاه ایران ** دهل کرنا ان نفیران
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جلد: میشن قهوه اي، 13گ (22ر- 34پ)، اندازه: 5/15×3/ 21 سم [ف: 8-350]
خط: نستعلیق، کا: ابراهیم بن علی عسکر بن محمد یار خویی، بیتا؛ جلد: مقوایی، 14 سطر، اندازه: 14×19سم [ف: 421]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ شماره بازیابی باتوجه به مجموعه 32 در ص 286 اصلاح شد؛ 17ص (131-147) [ف: 7-30]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 131؟؛ جلد: تیماج نیلی، 25 گ (21پ-45پ)، 13 سطر، اندازه: 15×5/21 سم [ف: 1-374]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 40گ (67ر-106پ)، قطع: ربعی [چند نسخه-ف: 50]
بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 14گ (50پ-153پ)، 12 سطر، اندازه: 12×24سم [ف: 81]
بیکا، بیتا؛ اندازه: 11×18سم [رشت و همدان: ف: 1548]
tajwīd-ul qur‘ān-il karīm
حسینی قاري، عبدالجلیل بن احمد،-976؟ قمري
(hoseynī qārī, ‘abd-ol-jalīl ebn-e ahmad (-1569
اهداء به: معین السلطنه امین الدین محمود
رسالهاي کوتاه در اصول و قواعد تجوید در دوازده «باب»: 1. استعاذه؛ 2. بسمله؛ 3. مد و قصر؛ 4. ادغام؛ 5. اظهار و قلب و اخفاء؛ 6. ترقیق راءات و تفخیم آن؛ 7. وقف بر اواخر کلمه؛ 8. احکام میم ساکنه نزد حروف هجا؛ 9. ترقیق لامات و تفخیم آن؛ 10. مخارج حروف و صفات آن؛ 11. انحصار بعضی از حروف و صفات آن؛ 12. شرایط تلاوت قرآن.
آغاز: بسمله الحمدﷲ الذي انزل القرآن علی سبع احرف و الصلو علی محمد المحمود فی التوری و الانجیل ... بعد چنین گوید اقل خلق اﷲ الغنی عبد الجلیل الحسینی القاري که چون بهترین کلام کلام ملک علامست ... این رساله بر دوازده باب ... باب اول در بیان استعاذه
انجام: باب دوازدهم دربیان شرائط تلاوت قرآن بروجهی که قاري قرآن مثاب شود ... سپس هر تحقیق ترتیل است اما هر ترتیل تحقیق نیست الرسال المسمی بالتجوید ...
[الذریعة 3/369؛ نسخههاي منزوي 1/73؛ دنا 2/826 (7 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نسخ، کا: محمد یوسف بن صدرالدین محمدحسینی کوکنی جیلانی، تا: دوشنبه 2 ذیقعده 1048ق؛ محشی؛ جلد: گالینگور آبی با عطف پارچهاي، 19گ، 15 سطر، اندازه: 13×21سم [ف مخ: -76]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 613/2
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-227]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوا عطف پارچه سفید، 47گ، 10 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 2-728]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: ملااحمد بن قاسم بن جمشید سس تولم، تا: آخر شعبان 1118ق؛ جلد: روغنی گل و بوته عطف تیماج مشکی، 48گ (54ر-101پ)، اندازه: 10×15سم [ف: 1-197]
آغاز و انجام: برابر؛ تمت هذه الرسال الموسوم بتجوید المیر فی شوال 1118.
بیکا، تا: شوال 1118؛ 76گ (4پ-79پ) [ف: 3-322]
آغاز: برابر؛ انجام: و ﷲ در الناظم حیث الرسال بالحمد و الصلو کما ابتداء بهما لیکون اشعار بحسن افتتاحه وجود اختتامه و لایخفی علی المعه أنه کذلک الحمدﷲ أولا و آخراً و ظاهراً و باطنا... _
خط: نسخ و نستعلیق خوب، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی کاغذي، جلد: مقوایی با روکش تیماج پوست اناري، 50گ (65پ-114)، 11-12 سطر (5/7×13 و 7)، اندازه: 5/12×5/19سم [رایانه]
آغاز: باب در بیان استعاذه. بدانکه استعاذه پناه بردن والتجا گرفتن است به درگاه حضرت باریتعالی ومراد اینجا اعوذ باﷲ من الشیطان الرجیم؛ انجام: صن علی القطع أو علی الاستثناء فهو متعلق بما قبله
فمن الوجهین فلا یقطع منه الاعلی غیر الاختیاري والوقف علی ولا الضالین.
خطبه و مقدمه تحریر نشده است؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج با سر، 15گ، 23 سطر، اندازه: 5/14×22سم [ف: 4-2086]
tajwīd-ul qur‘ān-il karīm
شریف استرآبادي، علی بن علی، ق10 قمري
(šarīf-e estarābādī, ‘alī ebn-e ‘alī (-16c
اهدا به: شاه قلی سلطان.
رسالهاي است در تجوید شامل «مقدمه» و دوازده «فصل» و «خاتمه»: مقدمه در فضیلت تلاوت قرآن؛ 1. مخارج حروف؛ 2. صفات؛ 3. ترقیق و تفخیم؛ 4. هاء کنایه؛ 5. مد؛ 6. ادغام؛ 7. تنوین؛ 8. وقف؛ 9. استعاذه؛ 10. بسمله؛ 11. اختلاف در سوره فاتحه و توحید؛ 12. لحن؛ خاتمه در رموز وقف که در دو «فصل» است و فصل دوم شامل دو »بحث.» مؤلف داراي چندین تحریر در این موضوع است که مفصلترین آن »تحفه شاهی« است.
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... اما بعد چنین گوید اقل عباداﷲ عمادالدین علی الشریف القاري الاسترآبادي که نزد ارباب دانش و اصحاب بینش واضح و هویداست که بعد از معرفت اﷲ أفضل عبادات نماز است ...
انجام: و این معلوم نشود الا هر کسی را که قرآن فرا گرفته باشد از استاد ماهر صاحب سلیقه و اﷲ اعلم بالصواب.
[الذریع 3/371؛ نسخههاي منزوي 1/ 74 و 82؛ دنا 2/ 826 (29 نسخه)]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: رجب 950ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 18گ (93پ-110ر)، 14 سطر (6×10)، اندازه: 11×5/17سم [ف: 15-4228]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوب، بیکا، تا: 960ق؛ محشی؛ واگذاري بنیاد مستضعفان و جانبازان تهران در شهریور 1367؛ کاغذ: نخودي آهار مهره سمرقندي، جلد: تیماج مشکی، 18گ، 15 سطر، اندازه: 4/10×18سم [ف: 23-27]
آغاز: اطباق طا در امثله مذکوره لازم باشد از اوایل فصل ششم تا آخر رساله؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ نسخه ضمیمه مؤلفه دیگر مؤلف -تحفه شاهی- است؛ کاغذ: نخودي آهار مهره،6گ،14سطر،اندازه: 4/13×19سم [ف: 23-30]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ 14گ (9-22)، اندازه: 5/12×18سم [نسخه پژوهی: 3-97]
خط: نسخ، کا: وجیه الدین بن اسماعیل بن عباس معلم شهرستانی، تا: 24 محرم 1002ق؛ جلد: تیماج مشکی عطف تیماج قهوه اي، 11گ (1پ-11ر)، 17 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 19-139]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق ریز، کا: سلطان محمد، تا: 1009ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، رویه کاغذ فرنگی، عطف پارچه الحاقی، 12ص (1-12)، 17 سطر (5×10)، اندازه: 10×5/26سم [ف: 6-693]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ملک احمد بن غلامعلی کلوخانی، تا: 7 صفر 1054ق؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: مقوا با روکش کالینگور، 5گ، 14 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 23-159]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ملک احمد بن غلامعلی کلوخانی، تا: 7 صفر 1054ق؛ یک برگ منظومه فارسی در بیان مواضع حروف؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: مقوا با روکش کالینگور، 11گ، 14 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 23-159]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: علیقلی بن مرا غلام، تا: 1065ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 57 ص (18-74)، اندازه: 5/10×5/19سم [ف: 7-31]
آغاز: برابر
بیکا، تا: 1087ق؛ قطع: رقعی [اهدائی ف: 316]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، کا: محمد امین قاینی، تا: شوال 1087ق؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي آهارمهره، جلد: تیماج قهوه اي با عطف پارچه، 23گ، 11 سطر، اندازه: 5/12×5/18سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-307] و [ف: 23-27]
انجام: مثل الرحیم ملک در قرائت ابی عمرو و ساکن عارض خط: نسخ خوب، کا: محمد هاشم مذهب، تا: 18 ربیع الثانی 1097ق، به فرموده محمد آقا؛ کاغذ: نخودي آهار مهره اصفهانی، جلد: تیماج خرمایی، 23گ، 15 سطر، اندازه: 5/12×19سم [ف: 23-29]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قهوه اي، عطف: تیماج زرشکی، 25گ (79-103)، 12 سطر (5×11)، اندازه: 5/8×5/13سم [ف: 38-79]
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: علی اصفهانی ابن حیدر علی منده، تا: 1101ق؛ 9گ (121-129)، اندازه: 17×24سم [نسخه پژوهی: 3-165]
آغاز: برابر؛ انجام: حمزه را از رقوم میافتاد ** ضادبر خلف وقاف بر خلاد / رقم ري زوي کسایی راست ** لیث راسین رمز دوري تا است
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: علیرضا بن محمدمؤمن ریحانی کمره، تا: شوال 1125ق؛ جلد: تیماج مشکی، 4گ، 17 سطر، اندازه: 15×24سم [ف: 2-722]
آغاز: برابر
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ قطع: خشتی [ف: 102]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ واقف: سید سعید طباطبایی، 1332؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 11 سطر، قطع: بغلی، اندازه: 10×16سم [ف: 5-181]
آغاز: برابر؛ انجام: پس بنابراین رمزي که در مصاحف نویسند بیست باشد. و اﷲ اعلم بالصواب و الیه المرجع و المآب تمت خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ تملک و مهر: سلطان القراء؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ئی، 18گ (120-137)، 15 سطر (7×13)، اندازه: 14×30سم [ف: 3-1101]
خط: نستعلیق بد، بیکا، تا: 7 شعبان 1207ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، اندازه: 13×5/ 19 سم [نشریه: 7-725]
آغاز: برابر خط: نستعلیق زیبا، کا: محمد رحیم بن محمد باقر، تا: شنبه ربیع الثانی 1250ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 16 سطر، اندازه: 12×5/21 سم [ف: 1-227]
آغاز: برابر؛ انجام: و مخرج کاف بالاي لب زیرین است و سر دندان هاي پیشین و صاد و طاء میانه ي دندان هاي پیش است و طرف زبان و اﷲ اعلم بالصواب
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نستعلیق خوش، کا: محمد جعفر بن غازي آقائی کرائلی، تا: 1261ق، به درخواست نظر علیخان کرائلی؛ خریداري از جعفر بیگی؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج قهوه اي داراي ترنج و سرترنج، 7گ (115پ-121)، 11 سطر (5/6×13)، اندازه: 11×5/18سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد حسن صحاف، تا: دوشنبه سلخ جمادي الاول 1273ق؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی، 29گ (1پ-29ر)، 10 سطر، اندازه: 5×9سم [ف: 32-655]
آغاز: برابر؛ انجام: ما قبل مکسور می باشد مثل جاء و سوء حیی تمت الباب
در این نسخه خطبه رساله بدون ذکر نام مؤلف و فصل اول آن توسط کاتب افراد در کتابت شده؛ خط: نسخ خوانا، بیکا، تا: سلخ ربیع الاول 1287ق؛ ضمیمه نسخه ش 24188؛ کاغذ: نباتی فرنگی آهاري، جلد: تیماج خرمایی، 12گ، اندازه: 11×18سم [ف: 23-30]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: پنجشنبه 8 جمادي الاول 1293ق؛ 26گ (29ر-54ر) [ف: 35]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1298ق؛ کاغذ: اصفهانی، فاقد جلد، 34 گ، 10 سطر (7×10)، اندازه: 9×13سم [ف: 3-964]
انجام: برابر؛ سید باقر حسین صاحب دام اقباله و حشمته.
خط: نستعلیق، کا: امیر قاسم علی هندي، تا: 21 رجب 1303ق؛ اهدایی: رهبري، بهمن 1384؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: میشن دارچینی، 18گ، 11 سطر، اندازه: 5/15×5/21سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-308]
آغاز: برابر؛ انجام: و صاحب سلیقه و مدت مدید تعب کشیده باشد.
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن محمد ابراهیم، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 18گ (94پ-111ر)، 17 سطر، اندازه: 12×5/17 سم [ف: 6-224]
آغاز: برابر؛ انجام: و وسط زبان را از رسیدن بحنک که مجازي و پست، باید نگاه داشت مثل ایاك و اﷲ لعلم الصواب
خط: شکسته نستعلیق خوب، بیکا، بیتا؛ کاغذ: اصفهانی و فرنگی مایل به حنایی، جلد: پارچه قرمز، 42گ (1پ-42ر)، 11 سطر، اندازه: 5/10×18سم [ف: 29]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوا با روکش چرم تیره که با مشمع پوشانده شده، 25ص (426-450)، اندازه: 12×18سم [ف: 1/47-149]
در 12 فصل و خاتمه؛ بیکا، بیتا؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج قهوه اي مقوایی عطف تیماج سرخ، 37ص (43-79)، 12 سطر (7×13)، اندازه: 12×18سم [سنا: ف: 1-69]
بیکا، بیتا؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج قهوه اي عطف تیماج سرخ، 14ص (305-318)، 12 سطر (7×13)، اندازه: 12×18سم [سنا: ف: 1-69]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ در اول نسخه وقف به تاریخ 1262؛ بعد از اتمام رساله ابیاتی در بیان رموز قراء: اول قراست نافع هست رمزش مقیم ** داویش قالون ورش و رمز ایشان با وجیم؛ 25گ (1پ-25)، 10 سطر [ف]
tajvīd-e qor’ān-e karīm = za×īre
جنیدي، عبدالحق
joneydī, ‘abd-ol-haqq
تاریخ تألیف: 1004 ق ( به ضبط الذریعه 3/ 370)
رساله متوسطی است مشتمل بر دوازده «باب» در مسائل مختلف علم تجوید: مقدمه در چهار فصل؛ باب 1. استعاذه؛ 2. بسمله و اختلاف قراء در بین السورتین؛ 3. شناخت تنوین و نون ساکنه و احکام آن (در چهار فصل)؛ 4. حروفی که مجموع قراء در ادغام آن متفق اند ( در سه فصل)؛ 5. مد و قصر و اسباب آن؛ 6. تفخیم و ترقیق را آت؛ 7. تغلیظ ماآت و ترقیق آن؛ 8. مخارج حروف و صفات آن (در یک مقدمه و سه فصل و یک فائده)؛ 9. صفات حروف؛ 10. احکام بر اواخر کلمات؛ 11. وقف و اقسام آن؛ 12. کیفیت تلاوت.
آغاز: بسمله شکر و سپاس و حمد بی قیاس قادري را سزاست که مزارع خاطر تربت مآثر ... و طلائع صلوات زاکیات ... بر سرور انبیاء ... و بر آن مهر سپهر امامت و سپهر مهر خلافت قاضی محکمه قضا ... علی المرتضی ... باد اما بعد ... چون فقیر حقیر عبد الحق جندي شهیر به آقا میر قاري مدت مدید در طلب این علم کوشش نموده ... به تعلیم جمعی از مومنین قیام مینمود... واجب دید که رسالهاي مشتمل بر فوائد کثیره به قلم آورد انجام: نبینی که هر گاه با همچو خودي در سخت باشی و مرتکب به امر دیگري شوي چگونه ناپسند و بی ادبی بود
خصوصا در هنگام تلاوت که حضرت پروردگار با تو سخن گوید.
آغاز و انجام: برابر
در فهرست با عنوان «ذخیره»؛ خط: نسخ و نستعلیق شکسته، کا: محمد علی بن محمد شریف نجفی، تا: شوال 1230ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 15گ، 14 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 4-1972]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ کاغذ: اصفهانی مختلف، جلد: تیماج سرمهاي، 11گ (62پ-72پ)، اندازه: 5/9×5/17سم [ف: 22-187]
آغاز: بسمله. حمدله. فصل در بیان اعوذ باﷲ گفتن در وقف قرآن خواندن؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد جعفر بن محمد صادق گیوهچی، تا: 1238ق؛ نسخه حاضر فاقد دیباچه میباشد و کاتب تحمیدي به اول آن افزوده است، ضمیمه: مذیل است به حکایتی از معجزات صادره از حضرت علی بن ابیطالب امیر المؤمنین (علیه السلام)؛ اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: نخودي آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 20گ، 17 سطر، اندازه: 15×20سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-314]
tajwīd-ul qur‘ān-il karīm
فغفور گیلانی، محمد حسین بن احمد،-1029 قمري
(faqfūr-e gīlānī, mohammad hoseyn ebn-e ahmad (-1620
رساله مختصري است در قواعد تجوید و احکام و حروف و حالات آن و احکام تنوین و مد و جزر آن. نام عبدالغفور روي برگ اول با مداد نوشته شده و باید تحقیق شود.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5120
آغاز: الحمد ﷲ الذي بنعمته حمدا و بهدایته عبدا و بخذلانه جحدا و بتوفیقه سعدا فلا حج علیه لمن عصاه؛ انجام: ما حدي حاد بواد العتیق و سلم تسلیما کثیرا الی یوم الدین خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوایی عطف گالینگور مشکی، 10گ، مختلف السطر، اندازه: 11×5/16سم [ف: 13-324]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
قاري، مصطفی بن ابراهیم، 1007-1080 قمري
(qārī, mostafā ben ebrāhīm (1599-1670
در تجوید به قرائت عاصم، در یک «مقدمه» و چند «فصل». مؤلف تألیفاتی چند در علم تجوید دارد (ارشاد القاري، تحفة الابرار، تحفة القراء، متمم تحفة القراء، ملحق تحفة القراء) در آغاز میگوید: در سال 1067 بعد از مراجعت از زیارت بیت الحرام و مشاهد شریفه رساله اي را که در قرائت عاصم تألیف کرده بودم به آی اﷲ ملا محمد باقر سبزواري دادم تا تقریظی بر آن بنویسند، ایشان نیز چند قاعده تجویدي را که در قرائت نماز واجب است قلمی فرمودند. وي آن نوشته را میآورد و سپس وارد قواعد تجوید میشود. این نسخه با هیچ کدام از رسالههاي شناخته شده مؤلف مطابقت ندارد، ولی ناسخ در انجام: نسخه به نام »تحفة الابرار« تصریح کرده است. عناوین برخی فصول و مطالب: فصل: در بیان اعوذ باﷲ گفتن؛ فصل: در بیان اختلافات قراء سبعه در فاتح الکتاب و اخلاص؛ در بیان هاء کنایه؛ در بیان ادغام نون ساکنه؛ فصل: در بیان احکام نون ساکن، حروف قلقله، معرفت اقسام دندان ها و مخارج حروف، در بیان احکام وقف، انواع حروف، در بیان لحن، در بیان مد و سبب آن.
قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 1/ 1031
آغاز: الحمد اﷲ رب العالمین و الصلا و السلام علی محمد و آله الطاهرین اما بعد چنین گوید داعی حقیقی مؤلف این رساله حاجی ملا مصطفی در سنه 1067 بعد از مجاورت مکه معظمه؛
انجام: اگر سهوي یا ناملایمی در الفاظ یا ... بذیل عفو به پوشند و در اصلاح آن به قدر وسع کوشند.
خط: نسخ، بیکا، تا: 1256ق؛ جلد: تیماج قهوه اي عطف سرخ، 64گ (1پ-64ر)، 11 سطر، اندازه: 8×11سم [ف: 2-284]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
مقدم، علی بن محمد
moqaddam, ‘alī ebn-e mohammad
در یک «مقدمه» و پنج «فصل» و «خاتمه» به درخواست دانشمندان.
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2653/13
آغاز: بسمله، حمدي که قاریان خوش الحان ملاء اعلی به ترتیل آن مداومت نمایند ... و بعد بر اصحاب الباب مستور نماند که چون بنده صادق دم و کمینه ثابت قدم علی بن محمد بن مقدم؛ انجام: بلکه تحرز از آن گاهی باعث خروج را از مخرج میشود و اﷲ اعلم بالصواب
خط: نستعلیق، بی کا، تا: سهشنبه 10 رجب 1087ق؛ کاغذ: گوناگون، جلد: میشن سیاه مغزي رویه پارچه گلدار، 7گ (125پ-131ر)، اندازه: 11×29سم [ف: 6-83]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
افندي، محمد بن عمر، ق11 قمري
(afandī, mohammad ebn-e ‘omar (-17c
رسالهاي کوتاه در قواعد تجوید در یک «مقدمه» و ده «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه: در استعاذه و بسمله؛ 1. نون ساکنه و تنوین؛ 2. مخارج حروف؛ 3. صفات حروف؛ 4. مد و قصر؛ 5. حروف لین؛ 6. حرف راء؛ 7. ادغام صغیر؛ 8. حرف هاء؛ 9. الف و لام تعریف؛ 10. وقف؛ خاتمه: در لحن.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 285/3
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... اما بعد بلکل اي طالب قراءت قرآن که بو رساله تجوید بیاننده در؛ انجام: امیدوار که جمله امت محمد صلی اﷲ علیه و علی آله و صحبه و ازواجه و سلم اکا موفق اولوب خط: نسخ، کا: محمد رضا (ظاهرا)، تا: 1062ق؛ جلد: تیماجمشکی، 15گ (73پ-87پ)، اندازه: 12×19سم [ف: 8-53]
tajvīd-ol qor’ān = rasm-ol qor’ān
قاري، محمد طاهر، ق11 قمري
(qārī, mohammad tāher (-17c
تاریخ تألیف: 1082ق (در هفتاد سالگی مؤلف)
رسالهاي است در کیفیت رسم قرآن کریم که مؤلف در سن هفتاد سالگی در سال 1082 ق نگاشته است. احتمالا مؤلف همان محمد طاهر بن محمد مؤمن اصفهانی باشد که کتاب »التجرید فی التفرید« را نگاشته است.
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... اما بعد بدان ایدك اﷲ تعالی فی الدارین که طریق تصحیح و مقابله قرآن عظیم الشأن بطریق ... عباد اﷲ الباري علی حافظ طاهر الاصفهانی
[الذریعة 3/ 368؛ نسخههاي منزوي 1/71]
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: معصوم بن حسین حسنی، تا: غره جمادي الثانی 1233ق؛ 32گ، اندازه: 19×5 /32 سم [نسخه پژوهی: 2-122]
آغاز: برابر؛ انجام: قاري هفتم رمز وي زاء ابو الحارث راوي اول رمز وي سین مهمله دوري راوي ثانی رمز وي تاء مثنات.
خط: نسخ، کا: حسین بن صفر طاري اصفهانی تفرشی، تا: 1250ق، جا: تهران؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 160ص (1-160)، اندازه: 10×16سم [ف: 35-12]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
گیلکی، علی بن عبدالفتاح، ق11 قمري
(gīlakī, ‘alī ebn-e ‘abd-ol-fattāh (-17c
رساله کوتاهی در قواعد تجوید همزاه با شواهدي از آیات مشتمل بر پنج «فصل» و یک «خاتمه»: 1. احکام تنوین و نون ساکنه؛ 2. احکام حروف؛ 3. احکام مد؛ 4. احکام ادغام؛ 5. بسمله؛ خاتمه: در وقف غفران.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4930/6
آغاز: الحمد ﷲ رب العالمین ... اما بعد بدانکه این رساله ایست معتبره در بیان بعضی از قواعد قرائت قرآن مجید؛ انجام: اول دلل و هرب کیوه است و کنع ** پنجم کنس و تعل بعل نیک بدان خط: نسخ، کا: علی بن عبدالفتاح بن محمد قاري طبسی کیلکی، بیتا؛ جا: یزد؛ جلد: تیماج قرمز، 3گ (85پ-87ر)، اندازه: 13×5/18سم [ف: 13-125]
tajvīd-e qor’ān-e karīm = tajvīd-e tatvīl
حافظی کاشانی، عبدالصمد بن کمال
hāfezī kāšānī, ‘abd-os-samad ebn-e kamāl
در تجوید است، داراي 14 «باب»: 1. استعاذه؛ 2. بسمله؛ 3. مخارج حروف و صفات آن؛ 4. حق اداي حروف؛ 5. مد و قصر؛ 6. ادغام؛ 7. نون ساکن و تنوین؛ 8. وقف؛ 9. راء و تفخیم و ترقیق؛ 10. همزه وصل و قطع؛ 11. رسم الخط؛ 12. معایب و محاسن قراأت؛ 13. اسامی قراء سبعه و راویان هر یک؛ 14. در بیان روایت حفص و بکر از اول قرآن تا به آخر به ترتیب سورهها.
آغاز: حمد بی حد سزاوار متکلمی است که ...
[الذریعه 3 /360 «تجوید تطویل»؛ برگل 1/ 357؛ نسخههاي منزوي 1/ 78؛ فهرست افغانستان 168: به نقل «مختصر در علم قرائت» از همو، که نسخه آن نوشته ربیع الثانی 1033ق میباشد]
آغاز: و فضلت بالمفضل ... اما بعد، بدان اي تالی قرآن و قاري فرقان، که این مختصري است در بیان اصول قرائت و قواعد تلاوت که چون مبتدیان در تعلیم قرآن؛ انجام: بفتح عین ها و بفتح عین در
خط: ثلث، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز (در خطبه) و انجام: (در فصل پایانی)؛ 37 گ (18ر-54 پ) [ف: 2-40]
آغاز: و بعد از توانگري در ثواب کلام اﷲ درویشی نیاید؛ انجام: ع سوره الاخلاص کفؤاً همزه ص و بواوع.
خط: نسخ، کا: محمد جعفر بن ابوطالب رودکی، تا: سهشنبه 4 ربیع الثانی 1276ق؛ افتادگی: آغاز (حدود یک برگ)؛ اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 58گ، 12 سطر، اندازه: 5/10×17سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-309]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
حسینی، محمد بن محمد باقر، ق12 قمري
(hoseynī, mohammad ebn-e mohammad bāqer (-18c
تاریخ تألیف: غره جمادي الثانی 1171ق؛ محل تالیف: مدرسه حسینه قریه کاخک رساله مختصري در قواعد قرائت قرآن و تجوید بنا بر قرائت عاصم است که براي مبتدیان و تنظیم شده داراي یک «مقدمه» و دوازده «باب»: مقدمه: در فضیلت تلاوت و ثواب و شروط آن؛ 1. مخارج حروف و لوازم آن؛ 2. بیان قلیلی از صفات حروف؛ 3. تنوین و نون ساکن؛ 4. ادغام؛ 5. راءات مرققه و مفخمه؛ 6. حروف مد و طریقه آن؛ 7. هاءات کنایه؛ 8. وقف و کیفیت آن؛ 9. استعاذه و طریقه آن؛ 10. بسمله و طریقه آن؛ 11. اختلافات قراء در سوره فاتحه و اخلاص؛ 12. اسامی قراء و راویان و رموز ایشان.
آغاز: حمد بیحد و ثناي بیعد قادر حکیمی را سزد که بقدرت کامله و حکمت بالغه قرآن مجید و فرقان حمید را بر ما فرستاد؛ انجام: این فقیر بی بضاعت را بدعاي خیر یاد آوري نمایند
خط: نستعلیق، کا: عباسعلی کجوري مازندرانی، تا: 18 شعبان 1267ق، جا: اصفهان، مدرسه میرزا مهدي؛ جلد: تیماج مشکی، 15گ (57پ-71پ)، اندازه: 5/15×5/21سم [ف: 27-339]
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... اما بعد بر رأي اولوا الالباب مخفی نماند که حدیث شریف ما تقرب العبد الی اﷲ تعالی بشیء بعد المعرف أفضل من الصلا؛ انجام: یعنی ظاهر نمودن حرکات ثلاثه و انداختن چهار دانگ از شش دانگ آواز و برداشتن ...
بیکا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ 25گ (1پ-25پ)، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 2-481]
tajwīd-ul qur‘ān = mn.-ut tajwīd
حکیم زاده، محمد
hakīm-zāde, mohammad
رسالهاي کوتاه در اصول و قواعد تجوید و قرائت که در هفت «باب» و یک «خاتمه»: 1. الاستعاذة؛ 2. البسملة؛ 3. النون الساکنة
و التنوین؛ 4. المد و القصر؛ 5. مخارج الحروف؛ 6. صفات الحروف؛ 7. بیان الراءات؛ الخاتم : فی أنواع اللحن.
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین و العاقب للمتقین و الصلو و السلام علی محمد و علی آله و صحبه اجمعین و بعد فهذه رسال تتعلق بالتجوید منتخب من الکتب انجام: و أرشدنا الی تلاو کتابه الکریم و قرآنه العظیم و صراطه
المستقیم و صلی اﷲ علی خیر خلقه محمد و آله و صحبه أجمعین
[دنا 2/ 823؛ الاوقاف العام موصل 2/277]
آغاز: برابر خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: حنایی و سفید، جلد: تیماج مشکی، 17 سطر (10×17)، اندازه: 5/15×25سم [ف: 1-225]
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانهاي در عراق. نام مؤلف به قرینه نسخه مسجد گوهرشاد ج 1/225 به دست آمد؛ خط: نسخ معرب، بیکا، تا: 1275ق، 42ص [عکسی ف: 6-306]
آغاز: برابر؛ انجام: لااقسم الرابع فی سور یوسف عند قوله تعالی اعرض عن هذا و الحمدﷲ رب العالمین و صلی اﷲ علی محمد و آله و صحبه اجمعین الطیبین الطاهرین
نام مؤلف به قرینه نسخه مسجد گوهرشاد ج 1/225 به دست آمد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: غره رجب 1305ق؛ 21گ، 11 سطر، اندازه: 13×19سم [ف مخ: 1-326]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه نسخه مسجد گوهرشاد ج 1/ 225 به دست آمد؛ خط: نسخ معرب، کا: عبدالرحمن بن مصطفی حسینی مصلاوي، تا: جمادي الاول 1313ق؛ جلد: تیماج قرمز، 40گ، 11 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 11-244]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه نسخه مسجد گوهرشاد ج 1/225 به دست آمد؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قرمز، 12گ (61پ-72پ)، اندازه: 5/10×5/16 سم [ف: 2-210]
آغاز: برابر نام مؤلف به قرینه نسخه مسجد گوهرشاد ج 1/225 به دست آمد؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 6گ (1-6)، اندازه: 12×19سم [ف: 2-726]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
کوهساري، محمد علی بن حسنعلی، ق12 قمري
(kūhsārī, mohammad ‘alī ebn-e hasan-‘alī (-18c
رساله مختصري است در قواعد تجوید با نقل بعضی از گفتههاي دانشمندان مشهور در این فن، در هشت «فصل» و یک «خاتمه»: 1. مخارج حروف و لوازم آن؛ 2. صفات حروف؛ 3. احکام تنوین و نون ساکن؛ 4. احکام میم ساکن؛ 5. انواع مد و کیفیت آن؛ 6. احکام وقف؛ 7. انواع ادغام و کیفیت آن؛ 8. ...؛ خاتمه: در بیان تکبیر.
آغاز: الحمد ﷲ رب العالمین ... این مختصري است در کمال اختصار و وضوح در علم تجوید مرتب بر هشت فصل و خاتمه؛ انجام: و صاحب تیسیر و صاحب مبسوط و غیر ایشان نیز تصریح به آنچه مذکور شد کرده اند.
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج قهوه اي، 7گ (250پ- 256ر)، اندازه: 15×23سم [ف: 23-29] و [عکسی ف: 3-444]
آغاز: خوانه بسیار میشود و ملائکه در آنجا حاضر میشوند و شیاطین در آن جا دور میشوند و روشنی دهد آن خانه؛ انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: سید امین ابن آقا میر عظیم یزدي، تا: 22 جمادي الثانی 1257ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور مشکی، 31گ (8ر-38پ)، 16سطر، اندازه: 5/11×16سم [ف: 44-249]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
همدانی، محمد زکی بن ابراهیم، ق12
(hamadānī, mohammad zakī ebn-e ebrāhīm (-12c
رساله مختصري است در قواعد تجوید مشتمل بر یک «مقدمه» و هفت «باب»: مقدمه در دو «شعبه»: فضیلت قراءت قرآن حاوي دو حدیث مروي از امام صادق و اباعبدﷲ الحسین (علیه السلام) و وجوب تجوید؛ باب 1. بیان مخارج حروف (مقدمه و دو فصل)؛ 2. قواعد تفخیم و ترقیق؛ 3. ادغام و اظهار؛ 4. حکم تنوین و نون ساکن؛ 5. بیان مد و قصر (در دو بحث)؛ 6. بابهاي کنایه؛ 7. وقف و وصل (در دو مطلب)»؛ خاتمه در بیان معنی لحن.
آغاز: این نسخه ایست مشتمل بر اهم مطالب علم تجوید که اقل خلق اﷲ محمد زکی بن ابراهیم همدانی از جهت سهولت بر ذهن مبتدیان
[دنا 2/ 827]
آغاز: برابر؛ انجام: که اسمش شعب ابن عیاش ابن سالم و ابن کمیت و دیگري حفض بن سلمان
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ واقف: حسین کی استوان، آبان 1348؛ کاغذ: نخودي فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج خرمایی، 41گ، 15 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 23-31]
آغاز: برابر؛ انجام: و بعد از قرائت عاصم قرائت ... که او قرائت.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 44گ، 12 سطر (7×12)، اندازه: 12×17سم [ف: 12-2898]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن اسماعیل، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه اي، اندازه: 11×17سم [ف: 1-67]
کرمانشاه؛ میبدي (خاندان)؛ شماره نسخه: 50/3 مشهد
همان نسخه بالا [ف: 179]
آغاز: برابر؛ انجام: و چون کوفه اکثرا امامی مذهب بوده اند خفص او را خواهد بود و بعد از قرائت عاصم قراءت ...
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام: ، قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: 1569]
خط: نسخ، کا: سید محمد علی، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، 11 و 12 سطر (7×12)، اندازه: 10×5/ 16سم [تراثنا: س6ش4-95]
آغاز: برابر؛ انجام: و چون کوفه اکثراً امامی مذهب بوده اند
خط: نسخ، کا: محمد زکی بن حیدر علی همدانی، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 41گ (78پ-118پ)، اندازه: 12×5/19سم [ف: 50]
آغاز: برابر؛ انجام: از قراءت عاصم قراءت همزه است صدق اﷲ العلی العظیم و صدق رسوله نبی الکریم و نحن علی ذلک من الشاهدین و الحمدﷲ رب العالمین.
خط: نسخ جلی خوش، کا: سید محمد علی، بیتا؛ ضمیمه نسخه ش 17252؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 12 سطر (5/ 6×12)، اندازه: 10×5/16سم [رایانه]
tajvīd-ol qor’ān
عاملی غروي، جواد بن محمد، 1152؟-1226 قمري
(1811-1740) ‘āmelī qaravī, javād ebn-e mohammad
کتاب مفصلی است در تجوید که در دوازده «فصل» تألیف شده است.
[الذریعة: 3/ 366]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13216/2
آغاز: و الحمد ﷲ رب العالمین ... و بعد فیقول الفقیر ... هذا ما سألتموه مما لا یسع احدا أن یجهله و لا بد لمن قرأ و ذکر واجباً؛ انجام: فقد قال فقی التیسیر ان أهل الدراء من مشیخ البصریین الآخذین بروای أبی یعقوب
فقط تا بخشی از فصل دوم را در بر دارد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 4گ (142ر-145پ)، 16-19 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 33-409]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
علی اکبر بن محمد علی
‘alī akbar ebn-e mohammad ‘alī
به درخواست: محمد حسین خان قاجار مروزي
رساله مختصري است در قواعد علم تجوید، استفاده شده از استاد نگارنده آقا محمد رضا، در یک «مقدمه» و هفت «فصل» و یک «خاتمه»: مقدمه: در فضیلت قرائت قرآن و آداب تعلیم آن؛ فصل 1. استعاذه و بسمله؛ 2. مخارج حروف؛ 3. تنوین و نون ساکن؛ 4. سکت؛ 5. ادغام؛ 6. رموز سجاوندي؛ 7. وقف و وصل؛ خاتمه: در مسائل متفرقه. (سید احمد اشکوري)
آغاز: الحمد ﷲ رب العالمین ... اما بعد چون بند گان امیر الامراء العظام خداوند گار و الامقام فخر الدوله العلیه العالیه و قواعد این علم بیحد و شمار است لکن این رساله را گنجایش نیست.
[نسخههاي منزوي 1/ 92؛ دنا 2/ 828]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12 و 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 34گ، 11 سطر (6×5/12)، اندازه: 5/10×17سم [ف: 102]
آغاز: احقر الناس وافقر العباد علی اکبر بن محمد علی عفی اﷲ عن جرائهما یوم الحشر و التناد که آنچه استنباط نموده ام در علم قرائت؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسین بن علی طهرانی، تا: 22 شوال 1236ق؛ افتادگی: آغاز و وسط؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج ضربی، 43گ، 10 سطر، اندازه: 11×15سم [ف: 2-731]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق نازیبا، بیکا، تا: شنبه 3 رمضان 1272ق؛ یادداشتی
به تاریخ 1276؛ جلد: گالینگور مشکی، 15گ، مختلف السطر، اندازه: 19×20سم [ف: 5-181]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 22 رجب 1284ق؛ با تاریخ تولد پسر حسین خان قاجار ابوالحسن در رمضان 1283؛ کاغذ: سفید، جلد: حنایی، 54ص (1-54)، 11 سطر (5×11)، اندازه: 10×17سم [سنا: ف: 1-217]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: سید جعفر ولد سید حسین، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 62گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 9×5/ 13 سم [ف: 12-190]
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین ... چون از جمله لوازم و مهمات و مستحبات و منتخبات علم قرائت بیان شود. چنین گوید احقر الناس علی اکبر بن محمد علی آنچه استنباط نموده ام در علم قرائت از کتب نظمیه و نثریه علی قدر الفهم و الفطانه و آنچه استماع نموده ام از استادي آقا محمد رضا در این علم نظر بخواهش بندگان و جمع مؤمنین تبصر للمبتدي و تذکر للمنتهی مندرج میسازم در مختصر رسالهاي مرتب و مفصل میسازم این رساله را بر مقدمه و فصول هفتگانه و خاتمه که در مقدمه و خاتمه و هر فصل بیان میشود احکام و قاعده؛ انجام: برابر اما در دیباچه نسخه حاضر آمده که «بخواهش بندگان و جمع مؤمنین» این کتاب را ساخته است. البته عبارت دیباچه در نسخه حاضر خالی از خلل نیست و شاید جملاتی از آن (خاصه پس از کلمه بندگان ...) افتاده باشد. اصولاً صدر نسخه الهیات و نسخه ما کاملاً تفاوت دارد اما عناوین و ابواب و پایان کتاب در هر دو نسخه یکی است، مؤلف این رساله را از کتابهاي قرائت و از استفادات شفاهی خود از استادش آقا محمد رضا فراهم آورده؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 13 شوال 1286ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، 15ص (233-247)، 20 سطر، اندازه: 17×5/ 22 سم [ف: 10-1260]
tajwīd-ul qur‘ān = asrār-ut tajwīd
احسائی، احمد بن زین الدین، 1166-1241 ؟ قمري
(ahsā‘ī, ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753-1826
تاریخ تألیف: 3 جمادي الثانی 1199ق
رسالهاي است مختصر در برخی اسرار علم تجوید و قرائت، که در دیباچه بدان نام ویژه اي نداده است. در شش «فصل» و یک «خاتمه»: فصل 1. الادغام؛ 2. احکام التنوین و النون الساکنه؛ 3. الترقیق و التفخیم؛ 4. المد و القصر؛ 5. هاء الکنای؛ 6. الوقف؛ الخاتم : فی اللحن. به خواهش بزرگی که از آن نام نبرده است. آغاز: الحمدﷲ الذي نزل الفرقان علی عبده تنزیلا وفضله بما اوحی الیه علی جمیع الخلق تفضیلا فادي ما افترض علیه و صدع بما انزل علیه ... فی الادغام وهو لغ ادخال شی فی اخر
انجام: فلسانه یتلفظ بالمواعظ علی قلبه الغافل و یقرء افلا یتدبرون القران ام علی قلوب اقفالها بل قلوبهم فی غمر من هذا و لهم اعمال من دون ذلک هم لهم عاملون ربنا لاتؤاخذنا ان نسینا او خطانا و لاتعاملنا باعمالنا ... علی کل شی قدیر
چاپ: دارالسلطنه تبریز، دارالطباعه مشهدي حاجی آقا؛ سنگی؛1273ق؛ رحلی؛ (جوامع الکلم: ج1؛ قسم2؛ صص252-255)
[فهرست کتب مشایخ 2/44؛ الذریعه 3/362؛ نشریه 11/731؛ دنا 2/824 (34 نسخه)]
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 3 جمادي الثانی 1199ق؛ قطع: خشتی [رشت و همدان: ف: 1421]
آغاز: برابر؛ انجام: صبحوا الدنیا بابدان ارواحها بالمحلی الاعلی ... الیه و هنا انشاء اﷲ
خط: نسخ خفی، کاتب = مؤلف، تا: 1238ق؛ کاغذ: شکري
آهاري مهره فرنگی، جلد: اسقاطی، 2گ، 23 سطر، اندازه: 9× 15 /5 سم [ف: 23-18]
آغاز: برابر؛ انجام: عاصم و خلف و الکسایی بالهمز المسکن و الصل و [ ... ] و ابن ذکران بلاصلة ...
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 3 گ، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1-326]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ 4 گ (72پ-75)، اندازه: 12×5/ 19 سم [نسخه پژوهی: 3-176]
آغاز: برابر؛ انجام: و قد فرغ من تالیفها کثیر الاضاع قلیل البضاع العبد الحقیر المسکین (مؤلف و تاریخ تالیف) من الهجر النبوی علی هاجرها افضل الصلو و السلام مستغفرا مصلیا مسلما
خط: نسخ، کا: محمد بن محمد نصیر هزار جریبی دانکه، تا: قرن 13؛ کاغذ: فستقی الوان، جلد: میشن مشکی، 11ص (206-216)، 17 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 5-100]
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 5گ (223ر-227ر)، 21 سطر (9×5/ 14)، اندازه: 5/13×21 سم [ف: 345]
آغاز: برابر؛ انجام: و قد فرغ من تالیفها کثیر الاضاع قلیل البضاع العبد الحقیر المسکین احمد بن ...
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1204ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، 3گ
(202ر-204پ)، اندازه: 15×5/21 سم [محدث ارموي مخ: 1-278]
آغاز: و اذ زین و اذ صرفنا
کا: محمد بن علی شهیر به رشید، تا: 1226ق؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: حاج غلامحسین صالح زاده؛ جلد: مقوایی، 4گ (1-4)، اندازه: 15×20سم [ف: 4-1205]
خط: نسخ تحریري، کا: عینعلی بن محمد ماراکاذي، تا: 15 رمضان 1236ق؛ 4گ (209ر- 212پ) [مختصر ف: 408]
خط: نستعلیق، کا: محمد قلی بن عوض قراچه داغی، تا: 14 صفر 1237ق؛ کاغذ: پستهاي، جلد: میشن مشکی، 3گ (186ر- 188پ)، 23 سطر، اندازه: 2/15×6/21سم [ف: 5-164]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: یحیی فرزند لطفعلی فرزند محمد علی فرزند حسین، خوئی، تا: آخر جمادي الثانی 1238ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مشمعی قهوه اي عطف تیماج قهوه اي، 5گ (2-6)، 19 سطر (8×5/14)، اندازه: 13×20سم [ف: 29-594]
آغاز: برابر؛ انجام: السن التاسع و التسعین بعد المأئه و الالف.
خط: نسخ، کا: محمد بن نوري، تا: 1238ق؛ 4گ (77پ-80 پ) [ف: 5-25]
خط: نسخ، کا: علی اشرف مراغی، تا: جمعه 9 ذیقعده 1241ق، جا: کربلا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 4گ (68ر-71ر)، 18 سطر (5/6×5/12)، اندازه: 11×16سم [ف: 15-4095]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: رضا قلی بن مهدیقلی سرابی تبریزي، تا: چهارشنبه 2 محرم 1241ق؛ در پایان مناجات منظوم حضرت امیرمؤمنان امام علی (علیه السلام) و حضرت زین العابدین علی بن الحسین (علیه السلام) ثبت شده؛ جلد: عطف گالینگور مشکی، 6گ، 22 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 112]
آغاز: برابر؛ انجام: انجام: ه را ندارد: لسبب من القابل المتأثر.
خط: نسخ پخته، بیکا، تا: 1242ق؛ 9 ص (244-252) [عکسی ف: 1-59]
آغاز: برابر؛ انجام: و اعصمنا فیما استقبلنا انک علی کل شیء قدیر. و قد فرغ من تألیفها کثیر الاضاع قلیل البضاع ... حامدا مستغفرا مصلیا سلما
خط: نسخ، کا: علی بن رحیم بن کریم خویی، تا: 1252ق، جا: کربلا؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: تیماج زرشکی، 5گ (168پ-172پ)، 15و19 سطر (9×14)، اندازه: 5/15×5/21 سم [ف: 13-305]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبدالرحیم بن ابوالحسن علوي حسینی همدانی، تا: 1253ق؛ اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: نخودي آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 2گ، 28 سطر، اندازه: 15×21سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-297]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: علی، تا: 1255ق؛ جلد: تیماج مشکی، اندازه: 15×21سم [ف: 174]
آغاز: برابر؛ انجام: عبد الغفار التبریزي مشهد مولینا الحسین ... مصلیا مستعفرا
خط: نسخ خوش، کا: عبدالغفار بن محمد مهدي تبریزي، تا: شنبه 28 رجب 1256ق، جا: کربلا؛ مصحح، مقابله شده؛ واقف: محمد باقر دادمهر، تیر 1371؛ کاغذ: شکري آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 6 ص، 19 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 23-18]
آغاز: برابر خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ بن شریف لواسانی، تا: 1261ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: مقوا و پارچه، 4گ (145پ-148ر)، 21 سطر (10×5/16)، اندازه: 16×22سم [ف: 12-44]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1272ق؛ جلد: چرم سبز، 125گ، 12 سطر، اندازه: 5/10×17سم [مؤید: 2-261]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: 3 جمادي الثانی 1272ق [عکسی ف: 1-60]
آغاز: برابر؛ انجام: تمت الکتاب بعون الملک العلام فی یوم شهر شوال المکرم من شهور 1273
خط: نسخ، بیکا، تا: شنبه 28 شوال 1273ق؛ واگذاري بنیاد مستضعفان تهران در سال 1367؛ کاغذ: فستقی فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 12گ، 13 سطر، اندازه: 8/10×2/17 سم [ف: 23-19]
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: 1273ق؛ اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: تیماج یشمی، 10گ، 12 سطر، اندازه: 11×17سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-297]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: علی بن علی بن اسداﷲ بن عبداﷲ خویی، تا: 1276ق؛ 3گ (71ر-73ر)، 22سطر، [ف: 6]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 26 ربیع الثانی1291ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 4گ (1پ-4پ)، 21 سطر (5/10×15)، اندازه: 5/18×23سم [ف: 2-33]
خط: نسخ، کا: اسماعیل بن محمد حسن حسینی زنوزي، بیتا؛ واقف شهید؛ جلد: تیماج قهوه اي، 24 سطر، اندازه: 12×31 سم [ف: 365]
خط: نسخ تحریري، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، اندازه: 17×22سم [ف: 136]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی، 4گ (230پ- 233پ)، 21سطر، اندازه: 15×5/21 سم [ف: 1-181]
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی، 6گ (140پ-145پ)، اندازه: 15×5/20سم [ف: 22-94]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قرمز، 8گ (26پ-33ر)، اندازه: 5/12×18سم [ف: 7-107]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 3گ، 27 سطر، اندازه: 14×20سم [ف مخ: 1-326]
آغاز و انجام: برابر
کا: عبدالرحیم بن ولی محمد اردبیلی، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، فستقی، جلد: تیماج مشکی، 3ص (378-380)، 30سطر (5/9×21)، اندازه: 18×5/29 سم [ف: 8-243]
خط: نستعلیق، کا: عبدالرحیم محمد رحیم بن ابوالحسن حسینی علوي همدانی، بیتا؛ جلد: چرم زرد، 2گ (118ر-119پ)، اندازه: 15×21سم [مؤید: 1-159]
کامل؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج سرخ منقوش زیبا، 5گ، اندازه: 15×21سم [ف: 252]
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه کاشف الغطاء-نجف اشرف؛ خط: نسخ، بیکا، تا: از عصر مؤلف؛ محشی با امضاي «محمد حسین» و مطلبی از شیخ احمد با عنوان «قال شیخنا شیخ احمد حرسه اﷲ» نقل شده؛ 11ص [عکسی ف: 5-363]
tajwīd-ul qur‘ān-il karīm
استرآبادي، محمد جعفر بن سیف الدین، 1198-1263 قمري
(estarābādī, mohammad ja‘far ebn-e sayf-od-dīn (1784-1847
رساله مختصري است در بیان اموري که در قرائت به حسب شرع انور معتبر است در یک «مقدمه»: در بیان دو چیز اول معنی ترتیل، دوم در ادا کردن حرف هایی که از یک مخرج ادا میشوند؛ و چهار «فصل»: در بیان مخرج مخرج هاي حرف ها است، در بیان صفات لازم که به سبب آنها بعضی از حرفهایی که از یک مخرج می باشند و از همدیگر امتیاز مییابند، در بیان مد، در بیان ادغام، در بیان وقف و وصل.
آغاز: بسمله الحمدﷲ علی نواله والصلو والسلام علی رسوله وآله اما بعد پس میگوید خادم مذهب جعفري ... این رسالهاي است در بیان چیزهایی که در قرائت شرع پسند معتبراست بدانکه در قرائت شرع پسند پنج چیز معتبر است چنانکه در این بیت انجام: هر چند عدم وجوب رعایت مد و وقف و ادغام در حروف یرملون است و اﷲ العالم
[الذریع 3/365؛ نسخههاي منزوي 1/72]
آغاز: برابر؛ انجام: در لام و راء بی غنه است و اﷲ العالم.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: سپاهانی و فرنگی، جلد: تیماج زرد، 5گ (203-208)، 13 سطر (6×11)، اندازه: 10×16سم [ف: 11-2454]
خط: نستعلیق، کا: جعفر حسینی باعویی، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: نو، 13 سطر (6×5/12)، اندازه: 5/11×18سم [ف: 16-502]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبدالحمید، تا: 1253ق؛ مجدول، با کمند قرمز، مصحح، مقابله شده: «ثبت المقابل مع الاصل لدي و انا ... عبده محمد جعفر»؛ کاغذ: شرقی، 12گ (82ر-93ر)، 13 سطر (5/6×13)، اندازه: 12×5/20سم [ف: 37-103]
آغاز: برابر؛ انجام: و یاء ملفوظی زیرا که ضمه بجاي نصف و او
است و کسره بجاي نصف یاي تمام شد.
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: دوشنبه 20 ذیقعده 1255ق؛ 15ص، 14 سطر [ف: 23-32]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: غلامحسین بن علی اصغر خان، تا: رمضان 1260ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 8گ (71ر-78پ)، 12 سطر، اندازه: 11×5/17سم [ف: 2-307]
خط: نستعلیق، کا: علی محمد بن ملاسیف علی کاشانی، تا: 27 صفر 1345ق، جلد: تیماج کرمی، 7گ (37پ-43پ)، اندازه: 11×17سم [ف: 49]
آغاز: الحمدﷲ علی نواله ... اما بعد می گوید عریق دریاي عصیان متمادي؛ کا: محمد طاهر بن محمد صالح، تا: بین سال هاي 1227-1263 [دلیل المخطوطات: 1-271]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 6گ (153پ-158پ)، اندازه: 10×15سم [ف: 10-235]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جلد: تیماج قهواي، 7گ، 14 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 2-734]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
نظرعلی بن شمس الدین
nazar-‘alī ebn-e šams-od-dīn
به درخواست: محمد بن هاشم حسینی
رساله مختصري است در بیان قواعد قرائت و تجوید قرآن تألیف شده، مشتمل بر 16 «فصل».
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4137/3
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... اما بعد قال رسول اﷲ (صلی الله علیه و آله) که در آخرت چیزي که یاري امتان من میکند قرآن است؛ انجام: و این معلوم نشود مگر کسی را که قاري باشد یا آنکه قرآن را فراگرفته باشد از استاد ماهو سلیقه.
خط: نسخ، بیکا، تا: دوشنبه 15 ربیع الاول 1272ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 13گ (28پ-40ر)، 17 سطر، اندازه: 5/15×22سم [محدث ارموي مخ: 1-279]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
میرزا بیک مشهدي حاجی
mīrzā beyk-e mašhadī hājī
آغاز: شکر و سپاس مر خداي را که بی چونست و بی چگونه و بی شبه است نمونه پرودگار را هشت صفت است که لایق ذات اوست و موصوف است به آن آن را صفات ثبوتی گویند؛ انجام: در حدیث آمده که هر کس بعد از تلوات قرآ یا از ذکر چیزي یا از بحث علم فارغ شود یا از مجلس برخیزد و این آیه شریفه سبحان را در آخر همه کارها بگوید و برخیزد حق تعالی برابر بکوه احد بدانکس ثواب دهد ان شاء اﷲ تعالی.
خط: نسخ، کا: محمدحسن، تا: یکشنبه 28 شوال 1273ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: کاتب «محمد حسن 1273» (بیضی)؛ کاغذ: فرنگی، 37گ (78پ-114ر)، 10 سطر، اندازه: 5×9سم [ف: 32-656]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
احمد بن حسن، ق13 قمري
(ahmad ebn-e hasan (-19c
تاریخ تألیف: 1230ق رساله مختصري است در بیان تجوید قرآن شامل این مطالب: بدانکه حروف تهجی بیست هشت است و از هفده مخرج بیرون میآید، در بیان صفات عارضی لازمی حروف، در بیان انکه هر یک از حروف چند صفت از این صفات دارد، در بیان صفات عارضی حروف و آن دوازده است، ... در بیان مد و قصر و توسط، در بیان ادغام، در بیان الم شمسی و قمري، در بیان قاعده میم ساکن و تنوین و نون ساکن، در بیان ضمیر کنایه، در بیان معرفت معانی وقف و رموز وقوف، در بیان بسمله، در بیان مقطوع و موصول، در بیان رسم تاء تانیث در آخر کلمات.
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... اما بعد، چنین گوید اقل عباداﷲ احمد ابن حسن که این مختصریست که در بیان تجوید قرآن قلمی میگردد. بدانکه حروف تهجی بیست و نه است و از هفده مخرج بیرون میآید [دنا 2/828]
آغاز: برابر؛ انجام: الذین ان مکنا هم فی الارض اقاموا الصلو واتو الزکا درسوره حج که دراین چهار موضع چون اقاموا به صیغه فعل ماضی واقع است اتو الزکا باید خواند که آن هم فعل ماضی باشد.تم
خط: نستعلیق، کا: عبدالرحیم بن شیخ قاسم، تا: چهارشنبه 10
رجب 1237ق، حسب الخواهش آقا محمد اسماعیل بن ملا محمدصادق قمشهاي؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 33گ، 13 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 2-729]
آغاز: برابر؛ انجام: وصل در این چهار بهتر است، ع ص ق، وقف در اي سه بهتر است و الحمدﷲ اولاً و آخراً و صلی اﷲ علی سیدنا محمد و آله الطاهرین قد وقع الفراغ من تصنیفه فی سن 1230
خط: نسخ، کا: شیخ یوسف بن شیخ احمد (به احتمال فرزند مؤلف باشد)، تا: 18 صفر 1258ق؛ ترقیمه: «وقد فرغت عن کتاب هذه الرسال التجوید علی ید احقر عباداﷲ المجید ابن مرحمت پناه جنت و نعیم و رضوان آرامگاه شیخ المشایخ آقا شیخ احمد شیخ یوسف، التماس فاتحه ودعا و طلب مغفرت از اخوان ایمانی و اخلاء روحانی دارم مع والدین، و کان ذلک فی ثامن عشر 18 شهر صفر المظفر سن 1258. مقابله شد. مقابله شدن از کتاب تجوید تصنیف مرحوم والد شد»، مصحح، مقابله شده از سوي کاتب با خط مؤلف؛ تملک: محمد علی بن محمد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی با نقوش گل و بوته، 47گ، 14 سطر (6×13)، اندازه: 5/10×17سم [ف: 38-258]
آغاز: بسمله در حدیث صحیح وارد شده که هرگاه قاري قرانرا دفن کنند خطاب شود بزمین که اي زمین این بنده را ... در مخارج حروف اهل ادا و ائمه قرا را در مخارج حروف اختلافست بعضی برآنند که حروف را سه مخرجست؛ انجام: یا کلمه فی نفسه استقلال داشته باشد و قیل س سکته و ق و توقف سکته زاید برقف است و وقفه و میم هم براین قیاس است و اﷲ اعلم بالصواب.
خط: نسخ، کا: علی محمد بن حاج ملا محمد حسن نجف آبادي اصفهانی بن محمد تقی بن محمد حسین، تا: سهشنبه دهه آخر جمادي الثانی 1283ق، جا: کربلا در صحن امام حسین (علیه السلام)؛ 32گ، 22 سطر، اندازه: 15×5/20سم [ف مخ: 1-94]
آغاز: برابر؛ انجام: در این چهار بهتر است. ع، ص، ق وقف در این سه بهتر است. تمت کتاب التجوید بعون الملک المجید یوم الاثنین احد عشر شوال عام خمس و ثمانین و مائتین بعد الف ... کتبه الحقیر المذنب ابن علی، محمد الاصفهانی 1285؛ یا رب نگاه دار تو ایمان آن کسی ** کین خط بخواند و بر من دعا کند (گ61ب)
خط: نسخ، کا: محمد ابن علی اصفهانی، تا: 1285ق؛ کاغذ: فرنگی، نخودي، جلد: مقوایی، رویه تیماج سرخ ضربی، حاشیه گل و بوته منگنه شده، 42ص (21-62)، ابعاد متن: 7×4/12، اندازه: 11×4/17سم [ف: 11-538]
آغاز: برابر؛ انجام: و غیاب الجب دو موضع هر دو در سوره الحمدﷲ و آخر ا و صلی اﷲ علی خیر الوري محمد و آله اجمعین مصابیح الهدي و مادامت الارض و السماء.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: علی ملکی اصل، فروردین 1367؛ کاغذ: فستقی فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 49گ، مختلف السطر، اندازه: 14×19سم [ف: 23-47]
tajwīd-ul qur‘ān-il karīm
تبریزي، محمد زمان بن محمد طاهر، ق13 قمري
(tabrīzī, mohammad zamān ebn-e mohammad tāher (-19c
رسالهاي است مختصري است مشتمل بر 14 «فصل» [بدون شماره] و یک خاتمه: فصل الاول بدانکه عمده ارکان دین نماز است، فصل بدانکه اکثر اشخواص (اشخاص) را دندانها سی و دوتاست، فصل شماره حروف تهجی، فصل در بیان صفات حروف، فصل در بیان صفات عارضی، فصل ... بعضی از حروف را فرعی است، فصل در بیان استعاذه و بسمله است، فصل در بیان احکام هاء و کنایه، فصل در بیان مد، فصل در بیان ادغام صغیر و کبیر، فصل در بیان وقف احکام نون ساکن و تنوین، فصل در بیان احکام میم ساکن، فصل در بیان تفخیم و ترقیق، فصل در بیان وقف، خاتمه در ترجیح قراءت عاصم. مرحوم آقا بزرگ تهرانی در الذریع، قائل به دو رساله از این مؤلف شده، لیکن چنین به نظر میرسد که هر دو نسخه یکی باشند و فقط در یکی از نسخهها، اختصار و تصرفی از سوي کاتبان شده باشد.
آغاز: بسمله الحمدﷲ الذي جعلنا مطیعاً لاحکام القرآن و قاریا لایاته و وفقنا فی الصباح و المساء ... اما بعد اقل خلق ... نظر بخواهش واطاعت بفرمایش یکی از صاحبان صادق انجام: فلق ناس و بعضی تحمید را اضافه نموده باین نحو ادا نماید اﷲ الکبر لا اله الا اﷲ و اﷲ اکبر و ﷲ الحمد تمت چاپ: به سال 1319 ق در ایران به چاپ رسده است[دنا 2/828 (31 نسخه)؛ الذریع 3/367 و 11/136؛ نسخههاي منزوي 1/73]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قرمز، 16گ (93پ-108پ)، اندازه: 5/9×15سم [ف: 20-202]
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ قطع: رقعی بزرگ [میراث شهاب: س7 ش 1-2-30]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: سهشنبه 19رجب 1209ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 26گ، 10 سطر، اندازه: 11×15سم [ف: 2-733]
آغاز: حمدله. الذي وفقنا بقراأت الکلام المجید و منزلاته ... اما بعد، چون اقل خلق اﷲ ... محمد زمان بن الحاج محمد طاهر التبریزي شرف سعادت علم ترتیل و قراأت یافته، بنا بخواهش یکی از دوستان صادق؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: 25 ذیقعده 1218ق؛ 7گ (147پ-153پ) [ف: 2-39]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق شکسته، بی کا، تا: چهارشنبه 7 رجب 1233ق، جا: دولت خانه عالی حضرت ملا احمد؛ پس از این رساله در دو برگ فالنامه امام جعفر صادق (علیه السلام) آمده؛ جلد: تیماج قهوه اي، 18گ، 16 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 2-733]
کا: محمد حسین بن آقا علی عسکر بن آقا احمد، تا: شوال 1234ق، جا: کربلا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 13گ (87ر-99ر)، اندازه: 5/14×5/20سم [ف: 2-157]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبدالصمد بن احمد حسینی، تا: 1236ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج سبز بدون مقوا، 13گ (6پ-18ر)، اندازه: 5/15×5/20سم [ف: 15-255]
آغاز: الحمدﷲ الذي وفقنا بقراء القرآن المجید ومنزلاته ...، چون أقل خلق اﷲ فی طاعته و أحوج عباداﷲ فی کرامته محمد زمان؛
انجام: برابر
خط: نسخ و شکسته نستعلیق خوش، کا: جانعلی فرزند روشن علی هندي بنارسی، تا: 1236ق؛ داراي 8 برگ اضافه داراي فوائد در قرائت، نسخه حاضر تفاوتهاي اندکی با نسخه شماره 5871 این کتابخانه دارد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 16گ (68- 83)، 11 سطر (7×5/12)، اندازه: 5/10×15سم [ف: 29-100]
آغاز: الحمدﷲ الذي وفقنا بقرائ القرآن الکلام المجید و منزلاته و شرفنا فی آناء اللیل و اطراف النهار بتلاو القرآن و آیاته؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 21 ربیع الاول 1246ق؛ جلد: تیماج مشکی، 22گ (1پ-22ر)، اندازه: 5/11×5/17سم [ف: 2-370]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: رضا حسینی، تا: 1246ق؛ جلد: گالینگور، مشکی، 16گ (15پ-30ر)، اندازه: 17×22سم [ف: 1-303]
آغاز: برابر؛ انجام: از پی این روح شین ر اویش دارد غیر خلف راویایش و اونویس آن یک اسحق آن دیگرا دریس ساعر شهر محرم الحرام سنه 1254
خط: نسخ درشت، بیکا، تا: محرم 1254ق؛ کاغذ: آبی فرنگی، جلد: مقوا با تیماج قهوه اي، 50گ، 9 سطر (5/4×12)، اندازه: 5/10×5/16سم [ف: 1-53]
خط: نسخ، بیکا، تا: یکشنبه 21 جمادي الاول 1254ق؛ مجدول، مصحح؛ اندازه: 14×5/20سم [نسخه پژوهی: 2-122]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: سهشنبه ذیقعده 1254ق؛ سه برگ در مطالب تجویدي اضافه شده؛ 27گ (1-27)، 11 سطر، اندازه: 10×14سم [ف: 2-733]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: صفر 1257ق؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 23گ (48پ- 70پ)، اندازه: 5/11×5/18سم [ف: 30-26]
آغاز: برابر؛ انجام: خلف راویانش را نویس ** آن یک اسحاق دان دگر ادریس
خط: نسخ، کا: ابوالقاسم بن محمد مهدي موسوي مشهور به نایب الصدر اصفهان، تا: 1264ق؛ پس از آن یک صفحه در اصطلاحات تجوید به ترتیب حروف هجاء آمده؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج مشکی با شیرازه، 35 گ، 12 سطر، اندازه: 5/10×15سم [ف: 5-126]
آغاز و انجام: برابر؛ و رموز مفردات قراء سبعه و چهارده را وي بنظم آورده اند و آن این است: گر ترا هست رغبت ایدانا ... آن یک اسحق و دیگري ادریس.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 27 رجب 1267ق، حسب الخواهش علیجناب مبادي آداب آخوند ملا ابوالقاسم؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی با ترنج گل و بوته، 20گ، 14-15 سطر (9×16)، اندازه: 15×21سم [ف: 38-400]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق خوش، بیکا، تا: 1273ق؛ مصحح، افزودگی منظوم با عنوان «رموز مفردات قراء سبعه و دو راوي ایشان» در 13 بیت بعد از انجام؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 10 سطر، اندازه: 5/12×17سم [ف: 33-681]
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: 1273ق؛ مصحح؛ قطع: جیبی [میراث شهاب: س8 ش4-68]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق بد، بیکا، تا: 14 محرم 1289ق؛ مصحح؛ خریداري از صبح روان؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 38گ (6پ-43)، 9 سطر (6×13)، اندازه: 12×2/18سم [رایانه]
خط: نسخ، بیکا، تا: سلخ شوال 1294ق؛ اندازه: 5/10×5/17 سم [ف: 3-16]
آغاز: برابر؛ انجام: خلق راویانش و اونویس ** آن یک اسحاق آن دگر ادریس / بعد از آن رمز اتفاق افتاد ** در میان جمع استادان
خط: نسخ، کا: اسماعیل بن عبداﷲ خوانساري، تا: سهشنبه 18 ربیع الثانی 1295ق؛ جلد: تیماج قهوه اي ترنج با سر، 6گ، 23 سطر، اندازه: 5/14×22سم [ف: 2-732]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد بن مراد علی اشکوري، تا: 1304ق؛ اهدایی: رهبري در خرداد 1373؛ ضمیمه نسخه ش 21562؛ کاغذ: نخودي فرنگی، 15گ، 15 سطر، اندازه: 17×5/21سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-306] و [ف: 23-35]
آغاز: برابر؛ انجام: بعد از آن رمز اتفاق بود در میان جمیع استادان خط: نسخ، کا: مصطفی بن احمد حسینی صفایی، تا: 7 صفر 1341ق؛ ضمیمه نسخه ش 19924، عنوان رساله در شناسنامه این نسخه با عنایت به براعت استهلال خطبه »تبصر المبتدي« انتخاب شده است: »لازمست که بعبارت واضح بقلم آورده که مبتدي را تبصره و منتهی را تذکره حاضل شود«، در این نسخه، خاتمه رساله در ضمن دو فصل نگاشته شده و بعد از آن فصلی در رموز مفردات قراء عشره به نظم کتابت شده؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوا با عطف میشن قهوه اي، 21گ، 15 سطر، اندازه: 5/10×5/16 سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-307] و [ف: 23-35]
انجام: در آنجا وقف نمایند عود ضرور نباشد، و لا علامت لا تقف است.
خط: نستعلیق، کا: محمد بن ملا عبداﷲ مشنپائی قرابوطی، تا: جمعه سلخ محرم 1342ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: کاغذي، 15گ (45پ-59پ)، اندازه: 5/10×17سم [ف: 22-251]
آغاز: برابر؛ انجام: وصق در جائیست که وصل قبل اولی است وصب در جائیست که وقف قبل بهتر است وجه در جائیست.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 43ص، 14 سطر (7×5/11)، اندازه: 11×5/15 سم [ف: 1-254]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ شماره بازیابی با توجه به مجموعه ص287 اصلاح شد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی آبی، 47ص (44-90)، اندازه: 15×21سم [ف: 7-31]
خط: نسخ متوسط، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی الوان، جلد: تیماج مشکی، 27گ (56ر-82پ)، اندازه: 15×20سم [ف: 54]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا [ف: 4]
در یک مقدمه و 12 فصل، مقدمه در بیان فضیلت تلاوت قرآن؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا [ف: 4]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی مقوایی، ابعاد متن: 5/8×14، اندازه: 15×5/22سم [ف: 16-580]
آغاز: برابر
بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج سیاه، 41گ، اندازه: 11×17سم [ف: 306]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
قاري، محمد علی
qārī, mohammad ‘alī
قواعد تجوید و چگونگی قرائت را به اختصار و نقل گفتههاي بعضی از معروفین این فن، در یک «مقدمه» و چهارده «باب» و یک «خاتمه» گزارش کرده است.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 92
آغاز: حمداً لمن اقر بفهم رموز القرآن عیون القرا من ذوي العرفان ... اما بعد بخواطر فاتر اقل عباداﷲ؛ انجام: سور الانعام یصرف حفص بصیغه.
تا باب یازدهم میباشد؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 31گ، 17 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 1-129]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
حسینی قاري، جمال الدین محمد
hoseynī-ye qārī, jamāl-od-dīn mohammad
اهداء به: عماد الدوله محمود
رساله مختصري است در تجوید قرآن کریم در یک «مقدمه» و ده «باب» و یک «خاتمه».
کاشان؛ عاطفی، افشین؛ شماره نسخه: 53/1
آغاز: حمد بی حد و ثناي بی عدد مر کریمی را سزد که احصاء نعیماء بیکرانه او ممکن نیست
خط: نستعلیق، کا: علی محمد بن ملاسیف علی کاشانی، تا: یکشنبه 27 صفر 1345ق؛ جلد: تیماج کرمی، 36گ (1پ- 36ر)، اندازه: 11×17سم [ف: 49]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
پروین چی، احمد، ق14 قمري
(parvīn čī, ahmad (-20c
رساله موجز و مختصري است درباره تجوید قرآن، شامل شش «مقدمه» و چند «باب».
قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 760/20
آغاز: الحمد ﷲ الواحد القهار ... بعد الحمد و الصلو این رسالهاي است در علم تجوید
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 26 آبان 1359ق؛ جلد: گالینگور، 40ص (8-47)، 15 سطر، اندازه: 10×16سم [ف: 2-387]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
احمد بن عباس بن علی
ahmad ebn-e ‘abbās ebn-e ‘alī
رسالهاي در قواعد تجوید در یک «مقدمه» و چهارده «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه: در فضل قرآن و ثواب آن؛ 1. مخارج حروف؛ 2. صفات حروف؛ 3. بعضی از احکام تجوید؛ 4. احکام مد و قصر؛ 5. هاء کنایه؛ 6. ادغام و انواع آن؛ 7. نون ساکنه و تنوین؛ 8. احکام وقف؛ 9. وقف بر اواخر کلمه؛ 10. احکام سجاوند و علامت هاي آن؛ 11. احکام اماله؛ 12. اسامی قراء عشره؛ 13. احکام بسمله؛ 14. اختلافات قراءات عشره؛ خاتمه: در آداب قرائت قرآن. این رساله شباهتی تام به »تحفه شاهی« علی بن علی شریف استرآبادي دارد.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6327
آغاز: اي کنه تو برتر از شناسائی ما ** وصف تو برون زحد گویائی ما. حمدي که قاریان و ان من شیء الا یسبح بحمده بجهر و اخفات در حالت شدت و رخاوت بتلاوت آن تفاخر و استعلاء نمایند؛ انجام: و بخوان او را بتدبیر و بتفکر در معانی و اسرارش بدرستیکه قرآن کلیدهاي علم غیب است
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 34گ، 12 سطر، اندازه: 11×5/17سم [ف: 16-295]
tajvīd-ol qor’ān
محمد صالح بن محمد تقی
mohammad sāleh ebn-e mohammad taqī
مختصري است در تجوید قرآن در چند فائده و وصل و انفتاح و جز این عناوین که مؤلف به جهت فرزندش محمدباقر نگاشته است.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3876/3- 19/206
آغاز: بسمله نحمدك اللهم یا من تعالی بصفاته العلی فی الشد و الرخاء و نصلی علی محمد و آله الذي أنزل علیه القرآن؛ انجام: علی بن حمزه النحوي المعروف بالکسائی و راویاه ابوالحارث لیث بن خالد ودوري
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوایی، عطف تیماج قهوه اي، 6گ، 22 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 2-736]
tajvīd-e qor’ān-e karīm
خوانساري، غیاث الدین بن احمد
×ānsārī, qīyās-od-dīn ebn-e ahmad
مشتمل بر: باب الاستعاذه، باب البسمله، باب المد و القصر، باب الادغام، باب النون الساکنه و التنوین، قلب، اخفاء باب غنه، باب وقف بر آخر کلمه، باب در ذکر مخارج، عدد مخارج حروف، حروف قلقله، حروف مد، حروف غنه (انواع قرائت: تحقیق، حدد، تدویر).
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 922 1
آغاز: بسمله، الحمدﷲ رب العالمین. شکر سپاس حضرت خداوندي را ... اما بعد چنین گوید احقر عباداﷲ الباري ابن احمد غیاث الدین الخانساري که جمعی از یاران مخلص ... از این گدا ... التماس نمودند که رساله در تجوید قرآن بنویسد؛ انجام: چون این بیچاره بر جناح سفر مکه معظمه بود در ضیق وقت و نهایت پریشانی حواس از همه جهت بنابراین در اختصار آن کوشید. التماس از ناظرین آنکه چون بنظر کیمیا اثر ایشان اگر سهوي یا خطایی شده باشد بقلم عفو در اصلاح آن کوشند.
کامل؛ خط: نسخ، بیکا (با توجه به آن که حواشی تکمیلی و اصلاحی در این نسخه با خط متن به نظر میرسد نسخه به خط خود مؤلف باشد)، بیتا؛ در صفحات 60 پ و 61 ر نیز جدولی آمده که انواع تلفظ حروف در آن درج شده، در 61 پ نیز شکل زبان کشیده شده و محل اداي حروف روي آن مشخص گردیده؛
جلد: چرم قهوه اي، 61گ، 12 سطر (5×11)، اندازه: 9×16سم [ف: 1/47-34]
tajvīd-ol qor’ān
رسالهاي است داراي 8 فائده در تجوید قرآن شامل ادغام، اظهار، اخفا، قلب، قلقله، ترقیق، تفخیم، مد و قصر که مؤلف به درخواست جماعتی از مؤمنین آن را نگاشته است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5/ 11793
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... و بعد فإن جماع من بعض المؤمنین ممن هم أعلی منی درج؛ انجام: و نستغفر اﷲ من الزیاد و النقصان و من الغلط و السهو و النسیان؛ انه غفور منان و الحمدﷲ رب العالمین.
خط: نسخ، بیکا، تا: 1086ق؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی، آهار مهره، 6گ (189-194)، 21 سطر، اندازه: 8×5/ 14سم [ف: 29-608]
tajvīd-e qor’ān-e karīm = t.-ye voqūf-e sajāvandī
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11331
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13 [مختصر ف: 133]
tajvīd-e qor’ān-e karīm = vajīze
از ناشناس، که نام خود را در دیباچه و پایان نیاورده است. در دیباچه از آن به «رساله وجیزه در باب قراأت قرآن» یاد میکند. در چند «باب» و هر باب در چند «فصل»: باب یکم در واجبات قراأت، فصل یکم در وقف، باب دوم در مستحبات قراأت، فصل یکم در اقسام صفات حروف، باب سوم در محسنات قراأت، فصل یم در حرف هایی که باید رقیق گفت.
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 809/6
آغاز: حمدله. عاقبت. صلات. و بعد، این رساله است وجیزه در باب قراأت قرآن در آن چند باب است. باب اول؛ انجام: هالدو اللموت و ابتوا للحراب. تمت
خط: تحریري، بیکا، تا: 1291-1310ق؛ 10گ (160پ-169) [ف: 2-40]
tajvīd-ol qor’ān
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16933/5
آغاز: بسمله. الحمدﷲ ... و بعد فهذه رساله تتعلق بتجوید القرآن. فصل فی الاظهار. اعلم ان النون الساکنه؛ انجام: و مثال التمکین اذا حببتم، و مثال المد الملین، ... وقفالاصلا، مثل موت و فوق.
خط: تحریري، بیکا، بیتا؛ جلد: چرم قهوه اي، 2ص (208- 209)، 25 سطر (10×17)، اندازه: 15×21سم [ف: 1/47-49]
tajvīd-ol qor’ān = nazm-ol qor’ān
رساله مختصري در قواعد تجوید که دانستن و رعایت آن در جهت بیان اداي نظم قرآن بر هر قاري واجب باشد، در هفت »باب: « 1. تجوید؛ 2. راآت؛ 3. لامات؛ 4. مد؛ 5. بیان نون و تنوین؛ 6. ادغام مثلین و متقاربین؛ 7. وقف.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3745/2
آغاز: بسمله، الحمدﷲ الذي جعل القرآن شفاء و رحمه للمومنین
... اما بعد این مختصري است در بیان اداي نظم قرآن که هر قاري را واجب است دانستن آن و آن مشتمل است بر هفت باب؛ انجام: و تفصیل آن در رساله وقفیه مرقوم گشته آنجا ملاحظه باید کرد اگر احتیاج افتد و اﷲ اعلم.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج عنابی، 3گ (9پ-11)،17سطر (8×5/13)، اندازه: 12×18 سم [ف: 16-372]
tajvīd-e qor’ān
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15751/3
آغاز: بسمله. حمدله. الصلو ... بدانکه این تجویدیست مختصر در بیان مخارج حروف اظهار و ادغام و اخفا و قلب و بعضی از احوال تفخیم و ترقیق را و حروف مد و سبب کشیدن وي ... اما مقدمه در بیان مخارج حروف؛ انجام: در بیان تفخیم و ترقیق جلاله، لفظ اﷲ و اللهم و آنگاه که مفخم گویند که ما قبل اﷲ مفتوح یا مضموم باشد مثال مفتوح.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ رکابه دار؛ جلد: تیماج فرنگی، 11ص (48-58)، اندازه: 13×5/18 سم [ف: 44-42]
(tajwīd-ul qur‘ān (mn.
رسالهاي در تجوید برگرفته شده از کتاب هاي مبسوط در هفت «باب» و چندین «فصل» و «خاتمه».
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8622/7
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی،
10گ (77پ-86پ)، 15 سطر (12×20 [ف: 17-178]
tajvīd-ol lesān
خراسانی، محمد باقر بن ابراهیم، ق13 قمري
(×orāsānī, mohammad bāqer ebn-e ebrāhīm (-19c
وابسته به: تقویم اللسان فی قراء القرآن؛ کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم (1225 -1288)
به دستور: مؤتمن السلطان عباس علی خان سرهنگ
از این کتاب برمیآید از مؤلف از گروه شیخیان بوده و آن را از «تقویم اللسان» گزیده است و «تجوید اللسان» نامیده است [دیباچه]. در دیباچه نامی از نگارنده متن نمیبرد، ولی بایستی کار همان حاج محمد کریم خان قاجار (- 1288ق) باشدکه به عربی است. در یک «مقدمه» و ده «مقصد» و یک «خاتمه»: مقدمه در دو «مطلب» اول، لزوم اجتناب از لحن، دوم، فضیلت تلاوت قرآن؛ مقصد 1. کلیات علم قراآت، در چهار «فصل»، فصل یکم در احوال حروف و کیفیت صدور آن؛ مقصد 2. ادغام، در یک «مقدمه» و پنج «فصل»، فصل یکم بدانکه ادغام به معنی داخل کردن و ستر کردن است و در اصطلاح ساکن کردن حرف اول است؛ مقصد 3. احکام همزه؛ مقصد 4. مد و قصر، در دو «فصل»، یکم در مد و قصر؛ مقصد 5. فتح و اماله و ترقیق و تفخیم؛ ... مقصد 10. احکام وقف. بسنجید با «الذریعه 26/155» که آن را نگاشته 19 ربیع الاول1200ق میداند، که بایستی در شمار 1200ق لغزش چاپی باشد. (احمد منزوي) آغاز: الحمدﷲ الذي خلق الانسان و منح له اللسان، و حیر آل للنطق ... و بعد، چنین گوید بنده اثیم جانی محمد باقر بن ابراهیم خراسانی، که حسب اشاره فرمایش ... عباس علی خان سرهنگ [الذریعه 26/155 «تجوید اللسان»]
آغاز: برابر؛ انجام: پس اگر از انبار حکمتی عقل خود را بکار ... و الاقتدار بایشان نما در آنچه گفته اند. [چنین]. تمام شد
خط: نستعلیق خوش، کاتب = مؤلف، تا: دوشنبه 19 ربیع الاول 1300ق؛ 87 ص، 12 سطر (5/7×5/15)، اندازه: 21×30سم [عکسی ف: 1-60]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 30ص (87-116)،ابعاد متن: 6×5/12، اندازه: 11×5/17سم [ف: 5-1825]
آغاز: برابر؛ انجام: عقل خود را بکار بر و الاقتدا به ایشان نما در آنچه گفته اند، تمام شد.
بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج نرم عنابی، 89ص، ابعاد متن: 5/5×12، اندازه: 11×18سم [ف: 3-922]
at-tajwīd-ul mujadwal
قواعد تجوید را در بیست و چهار باب پس از آن فرش الفاظ به ترتیب سوره هاي قرآن کریم از سوره فاتحه تا ناس، با رموز خاص، تنظیم شده در جدولهایی، گویا از کاتب نسخه.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1368/3
آغاز: الباب الاول فی التعوذ و البسمل، الاصح فی لفظ التعوذ اعوذ باﷲ من الشیطان الرجیم
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تیماج مشکی، 51گ (88پ-138پ)، اندازه: 5/15×5/21سم [ف: 4-195]
تجوید المجید تجوید منظوم
at-tajwīd-ul muḥammadī
مؤلف: حاج محمد از قاریان فارسی زبان و پیرو سنت و جماعت. ترجمهاش به نظر نرسید. رساله از مختصرات این فن است. عناوین مطالب: قال المؤلف حروف المد ثلاث الخ ...، احکام النون الساکن و التنوین لهما اربع احکام الخ ...، فصل فی القلقل، ادغام مثلین، ادغام متجانسین، ادغام متقاربین، ادغام الشمسی، اظهار القمری، حکم الراء، هاء الضمیر، السکت : السکت فی القرآن اربع، التسهیل، الادغام، همز الوصل، باب فی المخارج، فی مخارج الحروف و صفاتها.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 8817
آغاز: آغاز پس از خطبه و نام مؤلف: و هو واجب لایصح القرآئ الابه کما قال اﷲ تعالی جل ذکره؛ انجام: فالضاد منها ضعیف و البآء قوی و باقیه حروفه متوط (کذ) و اﷲ اعلم بالصواب.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 7گ، 16-17 سطر، اندازه: 17×23سم [ف: 6-157]
(tajwīd (m×.
به عربی و سپس به اشعار فارسی است. در این رساله به ذکر مبحث اختلاف قرائات پرداخته و قرائات و قرائت حفص (قرائت معیار) را توضیح داده است.
تهران؛ وزارت امور خارجه؛ شماره نسخه: 1/1-38
بیکا، بیتا؛ مجدول؛ جلد: مقوایی با روشک چرمی و پشت روي جلد با خطوطی جدولبندي و از پارچه، اندازه: 5/11×5/19 سم
[ف: 80]
التجوید المفید مفید التجوید
(tajwīd (mn.
یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 13 /1972
آغاز: بسمله منقول من کتب القراء باب مخارج الحروف اعلم ان مخارج الحروف الثمانی و العشرون لها ست عشر مخرجاً؛ انجام: و هذا الفصل یجب علی القاري ان یعرفه لانه الاصل المجمع علیه فاعرفه و باﷲ التوفیق ثم النصر.
گزیده اي از کتب تجوید؛ بی کا، تا: با تاریخ 918 ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوایی روکش کاغذ ابري عطف تیماج قرمز، 12ص (186-197)، اندازه: 12×17سم [ف: 3-1112]
تجوید منظوم خلاص الترتیل فی اداء الحروف للتنزیل
تجوید (منظوم) درج مضامین
تجوید منظوم نظم ال لی فی تجوید کلام اﷲ المتعالی
تجوید منظوم وقف (منظومه)
at-tajwīd (manẓūm) = rumūz-ul qurrā’ wa ruwāt-i-him
جرائدي، یعقوب بن بدران،-688 قمري
(1290-) jarā’edī, ya‘qūb ebn-e badrān
منظومهاي در 9 بیت در تجوید، قرائت و اسامی قراء که در نهایت ایجاز و اختصار به نظم در آمده است و ناظم در آن، تنها به «حل رموز حرز ا مانی و وجه التهانی» اثر منظوم ابوالقاسم بن فیره شاطبی ضریر (-590ق در قاهره) پرداخته است. (حسین متقی)
آغاز: رموز القراء و رواتهم. و هاك بیان الرمز فی تسع ا بیت ** علی الوزن و هو المفرد احفظ لیسهلا
انجام: و ناظمها یرجوا نجا و رحم ** من اﷲ یعقوب ابن بدران ذي العلا
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن علی بن محمد عاملی، تا: قرن 8؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی، 1گ (30)، 23 سطر (11×16)، اندازه: 5/14×5/18سم [ف: 8-531]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ معرب، کا: محمد بن احمد المالکی مذهبا الرشیقی نسبا، تا: پنجشنبه 12رجب 792ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 1 گ (17پ)، 11سطر [ف: 37-457]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: فرنگی نخودي ضخیم، 1گ (81پ)، 9 سطر، اندازه: 5/9×10سم [ف: 2/40-93]
tajvīd-e manzūm = ma×ārej-e horūf = qavā‘ed-e qorrā’ = nazm-ol qavā‘ed
زاهد بخارائی، محمد، ق10 قمري
(zāhed bo×ārā’ī, mohammad (-16c
تاریخ تألیف: 907ق
منظومهاي است بلند در چند قافیه و وزن و یا منظومه هایی کوتاه، در تجوید داشته است که 40+57+7 بیت آن بهگونه زیر از او مانده است: یکم: قصیدهاي است نونی در مخارج حروف (گنج بخش 1/100) در چهل بیت در پایان آن آمده: «این چهل بیت را شده تاریخ ** در بیان مخارج این یاران (907-1111)»؛ دوم: قصیده اي است در همان وزن در قافیه الف در قواعد املا (قراء) (گنج 1/ 96) در 57 بیت در این بخش نام سراینده نیامده ولی در پایان آن آمده: «بهر عبدالرؤف کردم نظم ** به عنایات حضرت مولا.» در هامش این بخش (نسخه 1553) هفت بیت در تجوید است. در قافیه و وزن دیگري در پایان این یکی آمده: «کمینه زاهد زار بخاري ** بکرد این نظم را بهر یادگاري.» گویا پاره هایی از آن به نام اشعار منتخب از «قصید القراء» در مجموعه 20 رساله قرائت لکهنو، 1308 چاپ شده است. (احمد منزوي)
آغاز: 1 (مخارج حروف) بعد حمد مربی دو جهان ** سامع حرف آشکار و نهان / وز پی نعت بیحد صلوات ** بر روان رسول با یاران / گوش کن تا بیاري توفیق ** مخرج حرف ها کنیم
بیان 2 (قواعد قراء) بعد حمد و ثنا و مدح خدا ** نعت پیغمبر دلیل هدي / بشنو این چند بیت تا گردي ** مطلع بر قواعد قرا (املا) انجام: 1 (مخارج حروف) این چهل بیت را شده تاریخ ** در بیان مخارج یاران / زاهد تشنه لب همی جوید ** نم از بیم رحمت غفران / ربنا اغفرلنا خطایانا ** انک المستعان و المنان 2 (قواعد قراء): بهر عبدالرؤوف کردم نظم ** به عنایات حضرت مولی / تا شود مستفید از این ابیات ** حق رساند به مقصد اقصی
[مشترك پاکستان 1/105-106؛ نسخههاي منزوي 1/98؛ فهرستواره منزوي 10/514]
آغاز: برابر2؛ انجام: نافع ابن کثیر است ابو عمر امام ** ابن عامر عاصم حمزه کسائی و السلام
نام مؤلف به استناد فهرستواره منزوي 10/515 ذکر شد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ با سرلوح؛ کاغذ: بخارایی، جلد: روغنی با گل و بوته عطف تیماج تریاکی، 9ص، 16 سطر (7×13)، اندازه: 12×19سم [ف: 16-119]
بیکا، تا: 1211ق [د.ث. مجلس]
آغاز و انجام: برابر1
نام رساله به استناد فهرستواره 10 /514 تغییر یافت؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1234ق؛ جلد: مقوا عطف پارچه، 2گ، 17 سطر، اندازه: 17×25سم [ف: 2-737]
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1234ق؛ جلد: مقوا عطف پارچه، 3گ، 17 سطر، اندازه: 17×25سم [ف: 8-4802]
آغاز: برابر2؛ انجام: ظل و فرقان نجم انشقت ** صاد و اعراف سابق طه / باز در سجده تین لیک شمار ** جمله واجب به گفتن فقها
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1259ق؛ محشی به امضاي «منه» و «منه ره»؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج سرخ با ترنج و سر ترنج، درون هر 4 سرترنج پشت و روي جلد مهر صحاف آمده است: »حاتم باشی صحاف 1239«، 5گ (105پ-109پ)، 13 سطر (7×5/13)، اندازه: 4/12×8/19سم [ف: 1/29-208]
آغاز و انجام: برابر1
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1259ق؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج سرخ، 4گ (109پ-112پ)، 13 سطر (7×5/13)، اندازه: 4/12×8/19سم [ف: 1/29-208]
بیکا، تا: 1261ق، خریداري از رضا غیبی [رایانه]
آغاز و انجام: برابر1
نام مؤلف به قرینه آغاز و انجام: نسخه ذکر شد؛ خط: شکسته
نستعلیق، بیکا، تا: 1263ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي سیر، 2گ (15پ-16ر)، 11 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 6-48]
آغاز و انجام: برابر1
نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه ذکر شد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1279ق؛ کاغذ: بخارائی، جلد: روغنی، 2گ (224پ-225پ)، اندازه: 16×27سم [ف: 12-108]
آغاز و انجام: برابر2
نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه ذکر شد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1279ق؛ کاغذ: بخارائی، جلد: روغنی، 3گ (225پ-227پ)، اندازه: 16×27سم [ف: 12-108]
آغاز: برابر1؛ انجام: برابر2
خط: نستعلیق جلی ممتاز، بیکا، تا: 1292ق؛ ضمیمه نسخه ش 29273؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج با ترنج و سرترنج، 11 سطر (2/8×14)، اندازه: 13×5/20سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر 2
در فهرست ناشناس؛ خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 1293ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي سیر، 4گ (11پ-14ر)، 11 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 6-47]
آغاز و انجام: برابر 2
در فهرست ناشناس؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي ترنج با سر و داخل سر ترنج «عمل ملا یولداش 1268»، 4گ (82پ-85پ)، 7سطر [ف: 37-574]
آغاز و انجام: برابر 1
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ محشی با امضاء «منه عفی عنه» و «منه سلمه اﷲ»؛ جلد: تیماج قهوه اي، 4گ (85پ-88پ)، 7سطر [ف: 37-575]
(tajvīd (manzūm
شاه نوري، محمد رضا، ق13 قمري
(šāh nūrī, mohammad rezā (-19c
تاریخ تألیف: 1247ق
ارجوزه مختصري است در اصول قواعد تجوید مشتمل بر شصت بیت شامل مباحث: در بیان دندان ها، مخارج حروف، در انفتاح مخارج حروف مجتمعه، در معرفت صفات متضاده، در معرفت ضد این حروف، در معرفت صفات غیر ضدي، در معرفت ادغام، در معرفت مطلق مد، در بیان مد تعظیم، در بیان مد حروف منفرد. تاریخ نظم با توجه به ضمایم منظومه: ربیع الثانی 1247 سال شیوع طاعون.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 23642
آغاز: اي پریچهر که داري دو لب گلناري ** نظري کن چه طبیبان بسوي بیماري / بیست و نه حرف تهجی شمراي نیک
سرشت ** در تخلف مکن آغاز سخن گفتاري؛ انجام: نظم و استخراج پروین گر نمی باشد قبول ** نزد قراء لیک هر کس در خور فهمش بدان.
خط: نستعلیق تحریري چلیپایی، کاتب = مؤلف، بیتا؛ مجدول، کمندکشی؛ ضمیمه نسخه ش 23735 کتابخانه؛ واقف: شکراﷲ فقیه نیا، آذر 1375؛ کاغذ: نباتی آهار مهره فرنگی، 26گ، 10 سطر، اندازه: 9×5/15 سم [ف: 23-48]
(tajvīd (manzūm
شیرازي، رضا علی بن عبدالغفور، ق13 قمري
(šīrāzī, rezā ‘alī ebn-e ‘abd-ol-qafūr (-19c
رسالهاي کوتاه در اصول قرائت و تجوید حدود 174 بیت که در 18 «فصل» تنظیم شده است.
[نسخههاي منزوي 1/79]
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3434/1
آغاز: الحمدﷲ الذي نزل الفرقان علی عبده لیکون للعالمین نذیرا وجعل القرآن لنا سراجا و قمرا منیرا ... آن خدایی را ز جان و دل ثنا خوان آمدم ** کز یکی حرفش زکن در ملک امکان آمدم؛ انجام: هست در حمد نام از شیطان ** هفت موضع کن احتراز ازآن / دللست و هرب کیوم و کنع ** هم کسف با تعل بعل میدان
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه اي، 8گ، 15 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 1-329]
(tajvīd (manzūm
استرآبادي، علی بن محمد جعفر، 1242-1315 قمري
(1898-1827) estarābādī, ‘alī ebn-e mohammad ja‘far
وابسته به: درج مضامین = لؤلؤ درج مضامین؛ اعمی اصفهانی، مختار (قرن 10)
تاریخ تألیف: 1280ق
منظومهاي است در نود و دو بیت در قواعد تجوید و ناظم خواسته است که منظومه «درج المضامین» ملا مختار اعمی را تکمیل نماید و سستیهایی که در تعبیر یا وزن داشت اصلاح کند. این منظومه به سال 1280 مطابق کلمه «غرف» به نظم کشیده شده و بعضی ابیات آن همان ابیات درج المضامین میباشد.
آغاز: بعد تحمید خدا تمجید احمد نعت آل ** از علی بن محمد جعفر از اخلاص بال / گفت تجوید اهل اﷲ و خاصان را ضرور ** پند گیر و پند ده نوریست در ظلمات گور
انجام: شکرﷲ شد تمام این بوستان ذو شرف ** ابتدا در غرس کردم ختم کردم در غرف
چاپ: ایران، سنگی، 1288، خشتی، بدون شماره صفحه
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بیتا؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 4گ (1پ-4پ)، 15 سطر، اندازه: 14×19سم [ف: 8-312]
آغاز: برابر؛ انجام: غیر همزه دان الف را دان الف ساکن مدام ** بر سر آن را در تهجی زان در آوردند لام خط: نسخ، کا: حسن بن علی اکبر، تا: پنجشنبه 20 ربیع الثانی 1326ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: معمولی، 3گ (در حاشیه 1پ- 3ر)، 15سطر، اندازه: 11×5/17سم [مؤید: 3-252]
tajvīd-e manzūm = manzūmat-on fe-t tajvīd = ar-romūz fe-t tajvīd
جوربدري، محمد بن بهاءالدین
jūrbdarī, mohammad ebn-e bahā’-od-dīn
مثنوي است در 30 بیت در تجوید شامل معنی تجوید و ترتیل، معنی حروف و تعیین تعداد مخارج 28 گانه، آداب قرائت قرآن و استعاذه، بسمله، مد و تعداد آن، ادغامات، حروف قلب، در بیان را ات و انواع و احکام آن، وقف، لحن جلی و خفی، رموزات سجاوندي. مؤلف تمام تجوید و رموز قرآن را به نظم برگزار کرده است. نام مؤلف آن «محمد ابن بهاءالدین الحافظ المشهور بامیر عزالدین الجوربدي» است و در برخی از نسخهها به جاي «جوربدي» «جویدري یا تجویدي» آمده است.
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... و بعد، بدانکه هر چه خواننده قرآن را دانستن آن مهم بود همه را محمد ابن بهاء الدین الحافظ المشهور بامیر عزالدین الجوربدي در این قصیده جمع کرده است جهت تسهیل فهم و حفظ و ضبط آن. هرچه قاري را اهم باشد بدائی بی گمان ** نظم حافظ عز دین ار گر بخوانی اي جوان / چونکه خواهی ابتدا کردن به قرآن پی بگوي ** تو اعوذ و خوش بخوانش تا نیفتی در زیان
انجام: فا ز اطراف ثنایاي علا آید پدید ** باطن سفلی شود مخرج مر او را از لبان / مخرج واو است و با و میم نیز از هردو لب ** نظم حافظ عز دین هم شد تمام اي مؤمنان
[نسخههاي منزوي 1/124 و79]
شرح و حواشی: :
1- حاشیه قصیده محمد حافظ مشهور به امیر عز الدین = شرح تجوید منظوم؛ حافظ مشهدي، محمد صادق بن محمد (-10)
آغاز: برابر؛ انجام: حرف مد گر اوفتد با همزه یا ساکنی ** مد بباید غیر آن بی مد بود اي راویان
خط: نستعلیق، کا: محمد بن محمود نصیر طوسی، تا: 772ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میش قهوه اي، 15 سطر، اندازه: 7/ 11×6/ 17 سم [ف: 5-15]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الاول 912 ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 5 گ (65پ-69ر)، 15سطر [ف: 37-393]
آغاز: ببسم اﷲ کردم فتح این باب ** که بسم اﷲ بود مفتاح ابواب / بود مشکل گشا نام خداوند ** شود از نام او حل عقد هربند. شروع در مقصد: زبعد حمد و نعت ومدح جانا ** شنو این نکتها از قول دانا؛ انجام: بودها حافظا زآیت نشانه ** بباید وقف کردن اندر آیه / اگر با هم ببینی آیه و لا ** گذشتن بهتر است از وقف چون را / اگر از برکنی نظم نهانی ** رموزات سجاوندي بدانی خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ 7گ، 14 سطر، اندازه: 14×19سم [ف مخ: 1-96]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد صادق لاهیجی، تا: قرن 13؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، 3گ (19-21)، 16-18 سطر، اندازه: 10×5/ 14 سم [ف: 38-503]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 4 شوال 1267ق؛ جلد: تیماج مشکی، 3 گ (141ر-143)، 13 سطر، اندازه: 11×31سم [ف: ]
آغاز: برابر
29 بیت؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1297ق؛ اندازه: 11×21سم [ف: 3-93]
آغاز: به بسم اﷲ کردم فتح این باب ** که بسم اﷲ بود مفتاح ابواب / بود مشکل گشا نام خداوند ** شود از نام او حل عقد هر بنده؛ انجام: هر که ضامن شود مر این ده را ** من ضمانش شوم بروز قیام / گویمت اینکه ناظمش این است ** شیخ محمود هافظ(کذا) است بنام
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج قهوه اي روشن، 30گ (90ر-119پ)، اندازه: 8/11×7/16 سم [ف: 43-111]
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
بیکا، بیتا [نشریه: 11-1026]
آغاز: برابر؛ انجام: در قرائت گر تو دم نرسد تا جاي وقف ** حرف ساکن بر بایست یا حرف را معرب بخوان
خط: نستعلیق، کا: نظام الدین بن یحیی مازندرانی، بیتا؛ جا: حلب؛ مجدول؛ کاغذ: پستهاي، جلد: میشن سیاه، 23 سطر، اندازه: 15×4/21سم [ف: 7-162]
(tajvīd (manzūm
قرنجی، ملاعلی
qaranjī, mollā-‘alī
قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 533/4
آغاز: أظهر لحلقی و اقلین لبا ** بالمیم حتماً مثل انبواعن ابا / و ادغمن حتماً لیر ملونا ** لاغنةٌ مع ر ل و بها یمونا؛ انجام: و الغنه مع نون و میم شددا ** فاظهرن و المیم ان تسکن لدي / باء فجالغن و الاخفی و نا ** و اظهر لباق سیما و او ونا
خط: نسخ، کا: محسن، بیتا؛ جلد: مقوایی، عطف تیماج قهوه اي، 2گ (39ر-40ر)، 15 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 1-458]
(tajvīd (manzūm
کلیجانی، احمد بن محمد
kalījānī, ahmad ebn-e mohammad
منظومه کوتاهی است در آداب ادغام و وقف و سایر قواعد تجوید.
آغاز: نون ساکن همچو تنوین پیشکی ظاهر شود ** چون به همزه ها و عین و حا و غین و خا رسد
در فهرست ناشناس، نام مؤلف به استناد نسخ مجلس ش 2/ 14446
تعیین شد؛ خط: نسخ، کا: عبدالاحد بن عبدالغفور نیریزي، تا: 1114ق، جا: مدرسه غیاثیه؛ 2گ (4پ-5ر)، اندازه: 15×20سم [نسخه پژوهی: 3-97]
آغاز: بسمله- قاعده اظهار: نون ساکن را و تنوین کوش تا ظاهر شود ** گر بهمزه ها و عین و حا و غین و حا رسد؛ انجام: هر که ضامن شود مر این ده را ** من ضامنش شوم بروز قیام / چون رسول خدا چنین فرمود ** باد بر روح او درود و سلام خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ بی کا؛ جلد: گالینگور، مشکی، 3گ (44پ-46ر)، 12-17 سطر، اندازه: 10×5/15 سم [ف: 38-585]
(tajvīd (manzūm
مراد بیگم
morād beygom
مؤلف داراي خطی خوش و کاتب قرآن نیز بوده است، این قصیده نزدیک به سیصد بیت میباشد.
شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 1/98
آغاز: بعد حمد ایزد و نعت نبی ** این بیان بشنو اگر خوش مذهبی / من که نام خویش میگویم مراد ** شد لقب بیگم ز حق جویم مراد / از بخارا دارم اصل و هم نسب ** مولدم کشمیر دان و مکتسب
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 10گ (1-10)، اندازه: 5/10×5/16 سم [ف: 3-104]
tajvīd-e manzūm
غیر همانند:
آغاز: بسمله، حمد نیک آیتیب نیل نهایت تا بمادي ابتداغه تیپ غایت تا پمادي؛ انجام: بنده ده گوید ور خطا آزد در ثواب کوب ... و اﷲ اعلم بالصواب قد تم هذا الرسال فی علم التجوید سنه 1292.
خط: نستعلیق جلی ممتاز، بیکا، تا: 1292ق؛ ضمیمه نسخه ش 29273؛ جلد: تیماج با ترنج و سرترنج، 11 سطر (5 /8×5/ 14)، قطع: وزیري کوچک، اندازه: 13×5/20سم [رایانه]
آغاز: بسمله، حمدییک آییت تیل نهایت؛ انجام: بنده در کوبد در خط ... ثواب ** لؤب ابکیل و اﷲ اعلم بالصواب
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: دوشنبه 1293ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي سیر، 22گ (27پ-48پ)، 11 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 6-48]
tajvīd-e manzūm
غیر همانند:
آغاز: بسملة، حمد لمن بالوحی أحمد أرسلا ** علی کاف الانسان و الرب العلا / و بعد فخذ تجوید ام الکتاب مع ** و ارویا فی العشر صحت عن الملا؛ انجام: و تاریخ نظمی فی حرف خیارهم ** بیومین با من فان فلی العلم اجملا
قصيده اي لاميه در 24بيت است كه به نام سلطان ابراهيم بن
محمد: «لسلطان ابراهيم بن محمد ** من ابنا قرمان خان أوضحهم صلا»، در طی دو روز و تاریخ نظم آن نیز بر اساس ماده تاریخ «خیارهم» در سال 856ق و تاریخ «نظمی فی حروف خیارهم ** بیومین با من فاق فلی العلم اجملا» سروده شده است. از این اثر بر اساس منابع و فهرستهاي موجود (در دسترس) در کتابخانههاي ایران و خارج از کشور، گویا نسخه اي دیگر گزارش نشده است. در ضمن علی رغم تفحص فراوان در کتاب «معجم ا
ا سرات الحاکم فی التاریخ الاسلامی» تألیف خاورشناس زامباور، نیز دانسته نشد که سلطان ابراهیم بن محمد (زنده در سال 856ق) پادشاه کدام منطقه و متعلق به چه سلسله اي بوده است؛
خط: نسخ ترکی، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: فرنگی نخودي ضخیم، 2گ (82پ-83پ)، 15 سطر، اندازه: 9×5/ 17 سم [ف: 2/40-95]
آغاز: آیا قاري القران ﷲ فاحمد ** و سبحه اطراف النهار و مجد / و قم فی سواء اللیل ﷲ طائعاً ** علی ما اتی من نعم انجام: و لا تهمل الاوقاف و احفض اصولها ** و حافظ علی نیل العلاء و سدد / روای یحیی عن روای شیخه ** ابو الجود عن شیخ الوقار محمد
دو منظومه است در تجوید نخست با قافیه دال در 21 بیت به روایت یحیی از استادش ابوالجواد از شیخ وقار محمد و بعد از آن 9 بیت لامیه از شیخ تقی الدین یعقوب دمشقی که همانند قصیده نخستین بر وزن قصیده شاطبیه سروده است و نویسنده توصیه میکند پس از شاطبیه قرار گیرد؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج سرخ با ترنج با سر، 1گ (173-173)، 16و 17 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 35-152]
آغاز: و من یجمع الشمل و اغفر ذنوبنا ** و صل علی خیر الانام و من تلا
بیکا، بیتا؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوایی با تیماج عنابی، 16ص (269-254)، اندازه: 5/ 8×19سم [ف: 5-1554]
tajvīd-e manzūm
غیر همانند:
آغاز: یقول راجی عفو رب رازق ** عبد ... احقر الخلائق / امیدوار بعقو خدا گشاید لب ... ** درین مکتب / الحمد ﷲ و صلی اﷲ ** علی نبیه و مصطفاه / سپاس حضرت حق را و پس صوه صلم ** بران نبی که گزیدش ز انبیا اعلام؛ انجام: و الحمد ﷲ لها ختام ** ثم الصلا بعد و السلم / سپاس حضرت حق است ختم این ابیات ** سلام بر بنی هاشمست با صلوات
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: احتمالاً قرن 10؛ مجدول با ترجمه فارسی منظوم؛ جلد: تیماج قهوه اي ترنج و سر ترنج دار، 8گ
(12ر-19پ)، 13 و 15 سطر، اندازه: 13×7/ 17سم [ف: 43-75]
آغاز: یاد گیر از امام اي دل و جان ** تو حروف تمامت قرآن؛
انجام: رحم کن بر فقیر خویش مدام ** روزیش کن به وقت مرگ امان در شمارش حروف قرآن است و پنجاه بیت میباشد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 1گ (2ر-2پ)، 9 سطر، اندازه: 12×22سم [ف: 3-325]
آغاز: و همچنین واو که ماقبلش مضموم باشد و یاي که ماقبلش مکسور باشد هوایی است و او از هواي لب ... در بیان صفت هاي حروف مقطعات. نظم: ده حروف آمد حروف همس بشنو جمع آن حثه شخص فسکت نیک گفتم من عیان ... شرح بدانکه حروف مهمو سه ده حرف است مجموع آن ستشحثک خصفه یا حثت کسف شخصه و معنی همس فرود داشتن آواز است و نرم گردانیدن آن و این حروف را از بهر آن مهموسه گویند که حروف ضعیف اند و تکیه برو نمی توان کرد درگفتن؛ انجام: و اشمام کلفتی حاصل است یعنی دشواري و در مثل علیه و لدیه و شروه و تمنوه روم و اشمام آسان است. نظم: یا غیاث المستغیثین جرم ناظم عفو کن ** با رسول و با امامش حشر گردان والسلام. والحمدﷲ رب العالمین.
گزارشی است بر یکی از منظومههاي تجوید که ناقص الاول است و نام اصلی آن دست نداد. عناوینی دارد که در آن قطعهاي از منظومه را ذکر کرده و سپس تحت «عنوان، شرح» به توضیح آن ابیات میپردازد، در آن به کتاب «کشف الاسرار فی رسم مصاحف الامصار» حوالت میدهد. در میان آمده: «اما مصنف رحمه اﷲ تعالی رحم واسع در شرح تجرید فاتحه ذکر کرده که در وقف بروم بر مثل این توسط است»؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 9 جمادي الاول 1069ق؛ افتادگی: آغاز؛ مهر حاج سید سعید؛ کاغذ: هندي، جلد: مشمع لاجوردي عطف پارچه سرخ و مشکی، 39گ (1-39)، 14 سطر (5/7×12)، اندازه: 5/12×5/18 سم [ف: 3-1312]
آغاز: 29 حرف تهجی دان به قولی بیست و هفت ** در شمار مخرج اقوالست اقوي هفده است
خط: نسخ، کا: عبدالاحد بن عبدالغفور نیریزي، تا: 1114ق، جا: مدرسه غیاثیه؛ 4گ (27پ-30)، اندازه: 15×20سم [نسخه پژوهی: 3-98]
آغاز: مجبور است بازگشتن من و از معصیت؛ انجام: و مع فطرنی اجري معا تحصن مکملا.
ارجوزه اي است در تجوید که بیت به بیت به فارسی شرح شده ولی متأسفانه صدر و ذیل افتاده معلوم نشد که شارح و سراینده این ارجوزه کیست آنچه در شرح فارسی است ارباب استعاذه است تا شرح بیت «فبشر عبادي افتح وقف ساکنا یدا »... و از 134 تا 221 خود ارجوزه میآید که آن نیز چند بیت ابتدایی و تعدادي از ابیات انتهاي را فاقد است؛ کا: حسین بن حاتم، تا: 1119ق، جا: قصبه سلطانیه؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی عطف آبی رویه کاغذ، 188ص (34 -221)، 15 سطر (8×13)، اندازه: 12×19سم [ف: 10-396]
آغاز: در اصح هفده بود مخرج سه حلقی همز و هاء ** ز انتها و عین وحا از وسط ز اول غین و خاء؛ انجام: زلزلت با قارعه از عصر تا کوثر لهب ** عوذتین الحمدﷲ شد تمام این منتخب منظومهاي در تجوید است به صورت مثنوي و علیرغم اینکه بسیار مختصر است. مطالب فشرده فراوان دارد و به روش عاصم میباشد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی زرد و آبی، 4گ (1-4)، 13 سطر، اندازه: 8×11سم [ف: 29-98]
چند بیت در تجوید؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 1226ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 14 سطر، قطع: ربعی [آستانه قم: -229]
قواعد تجوید را به شعر در آورده و در پایان مقداري قواعد را به نثر نوشته است، مؤلف آن شمس المله و الدین محمد بن محمود است که براي محمد الشریف سمرقندي همدانی بیان کرده است. [شاید مؤلف محمد بن محمود بن محمد شریف سمرقندي باشد، اما از آنجا که براي نسخه آغاز نوشته نشده تشخیص آن ممکن نشد]؛ خط: نسخ، کا: مصطفی بن محمد نحجوانی، تا: 1250ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، 24گ (62-85)، ابعاد متن: 5/6×12، اندازه: 5/10×5/15 سم [ف: 3-940]
دو منظومه کوچک؛ بیکا، تا: 1265ق [د.ث. مجلس]
آغاز: بسمله، بسازم از فضل حضرت رحمان عدد آیات سوره قرآن اول از فاتحه کنم آغاز عدد او شده است هب معلوم؛ انجام: ... اي اعوذ ز شر الخناس
شعر در تجوید و رموز نام قاریان؛ خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 1293ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي سیر، 1گ (9ر-9پ)، 11 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 6-47]
منظومهاي است حدود 42 بیت در ثنایا، حروف حلق، حروف لهویه ... حروف اخفا، حرف مد واجب، حرف مد سنت؛ خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 1303ق؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 3گ، 7-10 سطر راسته و چلیپا، اندازه: 11×18سم [ف: 3-1410]
بیکا، تا: 1329ق [د.ث. مجلس]
بیکا، تا: 1334ش [نشریه: 13-398]
آغاز: هر چه حافظ را اهم باشد بدانی بی گمان ** نظم حافظ قر الدین گر بخوانی اي جوان؛ انجام: مخرج فا و میم و واو با بود از هر دو لب ** نظم حافظ عز الدین شد تمام ای دوستان
از حافظ عزالدین یا قر الدین (؟) منظومهاي است در 31 بیت؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: کاغذ ابري آبی رنگ، 12 سطر، اندازه: 11×5/17 سم [ف: 3-915]
آغاز: بسمله، از بدور سبع نظم آرم برایت یک نشان ** یک به یک را تا شنا در دلت باشد عیان / اول از قاري کنم من از برایت ابتدا ** بعد از گویم روایت با طریق اندر میان؛ انجام: اي فدایی شد ترا ارشاد از آن عالی جناب ** تا بیاوردي به نظمی این حروفی را چنین منظومه کوتاهی است در رمز قاریان و روایان آنها و تعداد حروف
در قرآن کریم به ترتیب حروف تهجی، در حدود 140 بیت، که شاعري با تخلص فدایی آن را سروده است؛ خط: نسخ، کا: علی، بیتا؛ 7گ (71-77)، 10 سطر، اندازه: 9×16سم [ف: 2-738]
آغاز: حمد بی حد خداي دانا را ** کردگار علیم بینا را؛ انجام: ختم کارش تو بر سعادت کن** روزیش شربت شهادت کن
خط: نستعلیق، کا: نظام الدین بن یحیی مازندرانی، بیتا؛ جا: حلب؛ مجدول؛ کاغذ: پستهاي، جلد: میشن سیاه، 23 سطر، اندازه: 15×4/ 21 سم [ف: 7-162]
کا: چاپی، بیتا؛ 13گ (276پ-288پ در هامش) [ف: 6-155]
آغاز: ابتدا میکنم بنام خدا ** سخنی چند را بحسن ادا؛ انجام: تا بچشم عنایتش نگرند ** بخطا گر رسند در گذرند
منظومهاي است با عنوان مقدمه علم تجوید و معرفی اساتید آن؛ خط: نستعلیق، کا: محمد ابراهیم، بیتا؛ جلد: معمولی، 2گ (43ر-44پ)، 13سطر، اندازه: 12×18سم [مؤید: 3-297]
آغاز: فالم. نظم: در فالم همزه بالام است کسر؛ انجام: حفظ اینها باشدم از تو رجا.
منظومهاي است شامل 71 بیت در رسم الخط 23 کلمه از کلمات قرآنی. سراینده آن شناخته نشد؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ پس از این 6 بیت شعر فارسی است در بیان موضع کتابت تشدید. فرد اول آن: «بنه تشدید بر هر مد غم فیه» سپس 35 صفحه قطعهاي است از شرح فارسی حرز الامانی؛ 23گ، 15 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 6-182]
آغاز: بدانکه رموز مفردات قرا سبعه و چهارده راوي را به نظم در آورده و آن این است گر ترا هست رغبت اي دانا ** که بدانی علامت قراء؛ انجام: این نسبت جمله شان بود بالاتمام
منظومه مختصري است در رموز مفردات قراء سبعه و چهارده راوي آنها؛ خط: نستعلیق بد، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ خریداري از صبح روان؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج مشکی عطف تیماج سرمهاي، 3گ (43-45)، 9 سطر (5/5×13)، اندازه: 12×2/18سم [رایانه]
tajvīd va āmūzeš-e qor’ān
بهبهانی ارگانی، محمود بن احمد، ق15 قمري
(behbahānī arragānī, mahmūd ebn-e ahmad (-21c
در ابتدا روش آموزش قرآن و تذکر نکاتی به معلم آن داده، سپس مبانی مباحث تجویدي را مطرح میکند.
قم؛ ارگانی بهبهانی؛ شماره نسخه: 46
آغاز: نکاتی درباره تدریس قرآن به اطفال جمع آوري از اساتید فن وسیله محمود ارگانی و تجربیاتی که خود حقیر از تدریس داشته ام؛ انجام: «براي حرف پیش از خود به حساب میآیند مانند قو-یا-بی، همیشه با مد کوتاهی
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ کاغذ: کلاسوري، مختلف السطر، اندازه: 19×23سم [ف: 67]
tajvīd va tartīl-e qor’ān
رسالهاي است مختصر مشتمل بر شانزده باب.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3/ 3081
آغاز: بسمله، الحمدﷲ الذي کرمنا بتلاو القرآن و رفنا بتشریف الالطاف و الاحسان و اصلی علی محمد المحمود فی التورات و الانجیل و الفرقان؛ انجام: در سوره فرقان حفض بضمه میخواند یعنی بیاد و در ... میان قرأ لکم است هر که خواهد بر آن و بر اختلافات آن اطلاع یابد کتب ... مطالعه نماید.
خط: نسخ، بیکا، تا: 1235ق؛ کاغذ: فرنگی الوان، جلد: تیماج تریاکی روشن، 16ص (78-93)، 17 سطر (5 /6×5 /14)، اندازه 12×21سم [ف: 14-206]
tajvīd va tartīl-e kalām-e majīd
کتاب در تجوید و ترتیل قرآن مشتمل بر شانزده «باب» از جمله:
در فضل قرآن و قاري آن و ثواب آن، در آداب خواندن ... در هاء کنایه و اشباع و اختلاس آن و دعاي قرائت قرآن.
تهران؛ مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 1/ 18
آغاز: الحمدﷲ الذي کرمنا بتلاو ... اما بعد بدانکه این رسالهاي است در تجوید و ترتیل قرآن؛ انجام: کتب قرا را مطالعه نماید چون تیسیر و شاطبی و غیران بیکا، بیتا؛ جلد: گالینگور سبز، 24گ (1پ-24ر)، اندازه: 5/10×5/16سم [ف: 14]
(tajvīd va telāvat-e qor’ān (favāyed-e parākande darbāre-ye
رسالهاي است بدین ترتیب: دعاي وقت خواب، سجده هاي واجب قرآن، قاعده تفخیم و ترقیق الف، تلفظ کلمه اﷲ و اللهم، آداب تلاوت قرآن، مقدار مد حروف مد و انواع مد، قاعده قرائت راء در تجوید وتلاوت قرآن، دعاي سجده، ابتداي اجزاء قرآن، عددها مربوط به قرآن مانند تعداد آیات نزد اهل مدینه و بصره و شام و تعداد کلمات و حروف و تعداد آیاتی که در هر موضوع در قرآن است، قانون نون ساکنه و تنوین، انواع وقف، دعاي تلاوت قرآن از امام حسین (علیه السلام)، طریق استخاره منقول از ابن طاووس، طریق دیگر براي استخاره، اختیار ساعات براي استخاره، ترتیب ختم هفتگی قرآن از امیرالمؤمنین (علیه السلام).
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8908/15
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد:
تیماج مشکی با ترنج با مهر صحاف درون ترنج به نقش: «الهی بحق نبی و ولی / نظر کن سوي محمد علی 1171»، 6ص (144- 149)، ابعاد متن: چلیپا (6×20)، اندازه: 9×5/24سم [ف: 1/29-296]
التجوید و القرائة (رسال فی ... ) الاصول اللائح
tajvīd va qerā’at
نجم الحافظ، محمود بن احمد
mahmud ebn- e ahmad najm-ol hafez
از محمود بن احمد بن عثمان المعروف به نجم الحافظ. اوائل کتاب تجوید بنا بر نظر ابوالحسن علی الکسائی الکوفی النحوي و بقیه کتاب راجع به روایت قرائت کسائی از قرآن که سلسله آن به ابن مسعود میرسد.
اصفهان؛ مکتب الزهراء؛ شماره نسخه: 257
محمود بن احمد بن عثمان المعروف به نجم الحافظ؛ خط: نسخ خوب، کاتب = مؤلف (ظاهراً)، تا: یکشنبه 14 صفر 787ق؛ 52گ، 19 سطر، اندازه: 5/13×22سم [ف: 153]
tajvīd va qerā’at
قاري، محمد صادق بن محمد قاسم، ق12 قمري
(qārī, mohammad sādeq ebn-e mohammad qāsem (-18c
در یک «مقدمه» و چند «فصل» و «خاتمه».
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین و الصلو و السلام علی محمد و آله الطیبین ... اما المقدمه بدان و فقک اﷲ تعالی که موجب فرمان واجب الاذعان ملک منان
بیکا، تا: 1273ق [میراث اسلامی: 5-605]
آغاز: برابر خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ فرنگی؛ جلد: تیماج مشکی، اندازه: 15×20سم [ف: 2-518]
tajvīd va qerā’at
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18594 ض
بیکا، تا: 1055ق [د.ث. مجلس]
tajvīd va qerā’at
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 10/822
با عنوان هاي فصل؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: رجب 1073ق؛ افتادگی: آغاز؛ چلیپا نوشته شده، قطع: ربعی [نشریه: 7-258]
tajvīd va qerā’at
دو برگ از کتابی است در باب قراء شهرها و آیات مکی و مدنی و ...
مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1567/1
آغاز: فی بیان ذکر ائم العادین و امصارهم ائم العادین عشر، رجال من ستته امصار
بندي در تجوید و قرائت و یک برگ در سوره هاي مکی و مدنی که موجودي نسخه از سوره حمد تا سوره نور را دارد؛ خط: نسخ،
بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 23 سطر (9×16)، اندازه: 5/13×20سم [ف: 4-2120]
tajvīd va qerā’at
نسخهاي درهم است که از جایهاي مختلف اوراق پراکنده را در بین دفتین قرار دادهاند، رساله کاملی در آن دیده نمیشود، بخش هایی از چند رساله در علم قرائت در تجوید و فواید متفرقه دیگر را دربر دارد، از جمله ابیات عربی و فوایدي در تجوید از طاهر بن عرب اصفهانی و بخشی از شرح ظاطبیه جمال الدین حسین و قسمتی از شرح رائیه از همو و فوایدي از محمد قائنی و حروف ابجد به نقل از خواجه نصیر طوسی.
تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 582
آغاز: وللدار الآخر أیضاً و ذر الذین اتخذوا دینهم لعباً و لهواً و فی سور محمد انما الحیو الدنیا لعب و لهو و زین باب الهو قبل اللعب و موضعان فی ا عراب؛ انجام: حروف آتشی را فتحه حروف بادي ضمه حروف آبی کسره حروف خاکی جزم و اﷲ اعلم بالصواب.
خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 37گ، 12 سطر، اندازه: 5/11×5/14سم [ف: 1-420]
tajvīd va qerā’at
غیر همانند:
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی کبود، جلد: مقوایی و میشن سرخ، سطر، قطع: رقعی کوچک [رشت و همدان: ف: 1676]
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
تجوید و وقف- وقف و تجوید قرآن مجید
tajvīdīye
ابن جزري، محمد بن محمد، 751-833؟ قمري
(ebn-e jazarī, mohammad ebn-e mohammad (1351- 1430
رساله منظوم در قواعد علم تجوید و هر یک از ابیات آن حاوي قاعده اي از قواعد آن علم میباشد.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 929/5
آغاز: بسم اﷲ الرحمن الرحیم ** ذکر احادیث کلام قدیم؛ انجام: علی النبی المصطفی و آله ** و صحبه و تابعی منواله خط: نستعلیق بد، بیکا، تا: 1083ق؛ کاغذ: فرنگی الوان، جلد: تیماج قرمز ترنج و نیم ترنج، حاشیه، 9 ص (58-66)، 18 سطر (9×15)، اندازه: 5/14×20سم [ف: 2-463]
tajvīz va tamyīz
جوهري، حکیم عبدالعزیز
jowharī, hakīm ‘abd-ol-‘azīz
در نیمه اول کتاب دردها از سر تا پا و درمان آنها را به فارسی نگاشته پس از آن علاج هاي مختلفی طی چند فصل بیشتر به اردو گزارش میشود با نقل بسیاري از نسخهها را از اطباي مشهور یونانی و اسلامی. گویا این جنگ را یکی از شاگردان جوهري از مطب استادش جمع کرده و در پایان نسخه چند فالنامه و فرهنگ اصطلاحات اطبا و فواید دیگر افزوده است [فهرستواره منزوي 5/3334]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7132
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... فصل صداع یعنی درد سر اگر یکجانب باشد درد شقیقه پس سبب آن بر چهار خلط خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 519گ، مختلف السطر، اندازه: 5/13×20سم [ف: 18-282]
taḥāwīl-us sinīn
یادداشتهاي پراکنده اي را از کتاب هاي نجومی در تحاویل سنین و تغییرات نجومی گرد آورده است، نام این کتاب ها در آن دیده میشود: کتاب الطول هرمس، کتاب هرمس فی حلول المشتري فی البروج، کتاب العرض فی تحاویل السنین، کتاب الامثال، کتاب الاکوان فی اشراق الکواکب، کتاب باعار فی موت الملوك، کتاب هرمس فی ممرات الکواکب بعضها فوق بعض، کتاب الریاح لابن الحسیب، کتاب الکندي فی الحکم علی التحاویل، لجن الهندي فی تحاویل السنین، کتاب ابی علی الخیاط فی تحویل سنی العالم، کتاب هرمس فی الامطار، تحاویل السنین للهند، تحویل السن من قول بطلمیوس، کتاب ریمس فی تحویل السن، کتاب ابی سهل بن نوبخت فی دلال الکواکب، کتاب ماشاءاﷲ فی تحویل السنین و ... ظاهراً این کتاب مختصر الالوف و الادوار ابوالعباس تنوخی است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6452
آغاز: الانتهاء الی غیر التربیع فاما التربیع فانها اذا کانت منحوس دلت علی ابتداء ذلک عند مدخل السن و شدته و کثرته عند انتهاء التیسیر الی درجة النحس؛ انجام: فی تحویل السن من کتب الهند اذا کان طالع السنة فی الوقت الذي یدخل فیه الشمس الی الحمل احد منازل القمر الناری و کان القمر فیها و هی.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی با عناوین «محمد باقر الحسینی» که شاید همو کاتب باشد؛ جلد: تیماج مشکی، 160گ، 17 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 20 - 32]
تحاویل سنی العالم الاحکام الجزئی
تحاویل سنی العالم احکام تحاویل سنی العالم
tahbīb-ol qolūb
[دلیل المخطوطات 1/ 160]
زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه: 11مجموعه بدون شماره
آغاز: بدانکه باب چند در تحبیب و رفتار آن و عقد اللسان و رفتار آن و تفریق و تمرین و اخراج و عقد الطریق
بیکا، بیتا [دلیل المخطوطات: 1 - 160]
taḥbīr-u inkišāf-il lays fī taḥrīr-i inkisāf-iš šams
مصري سراجی، عبدالوهاب، ق11 قمري
(mesrī serājī, ‘abd-ol-vahhāb (- 17c
تاریخ تألیف: 1084ق
چون به سال 1084 مؤلف احتمال کسوف شمس را میداده لذا رساله حاضر را در چگونگی استخراج کسوف در سال هاي مختلف را با استفاده از زیج الغ بیگ گرد آورده است.
[معجم المؤلفین 6/231؛ ایضاح المکنون 1/229]
تهران؛ مینوي؛ شماره نسخه: 3 /7
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین حسینی فریدنی، تا: با تاریخ 1250ق؛ 8ص (205-212)؛ قطع: ربعی [نشریه: 6 - 672]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3/ 2797
آغاز: الحمدﷲ الذي دبر الافلاك و سخرها و أظهر فیها الکواکب و فی بروجها سیرها و جعل الشمس ضیاءاً و القمر نوراً لعلم عدد السنین و الحساب نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 7 - 396]
taḥbīr-ut taysīr
ابن جزري، محمد بن محمد، 751 - 833 ؟ قمري
(ebn-e jazarī, mohammad ebn-e mohammad (1351-1430
وابسته به: التیسیر فی القراآت السبع = التیسیر لحفظ مذاهب القراء السبع فی القراآت؛ دانی، عثمان بن سعید (371-444)
نگارنده در مقدمه گوید: چون از نگارش «النشر» فراغت یافتم و «طیب النشر» را در تکمیل «حرز الامانی» (قصیده شاطبیه) نوشته و مورد حسن استقبال گشت، این کتاب را در تکمیل تیسیر نگاشته و اضافات خود را با خطی سرخ نوشتم تا خلط نگردد. پس مولف در این کتاب فقط قرائتهاي سهگانه را بر هفت باب یاد شده اضافه کرده، سپس نگارنده مقدمهاي مفصل در شرح زندگانی ابو عمرو دانی صاحب تیسیر نوشته و سپس اسناد و زنجیره روایت خود را تا باو با ذکر تاریخ بیان نموده و در حقیقت این کتاب که متمم تیسیر میباشد مختصري است از «نشر القراآت» و این کتاب نیز از نظر تاریخ و ذکر اسناد و مشیخه قرا تقریباً همان اهمیت «النشر» را دارد. (علینقی منزوي) آغاز: الحمدﷲ علی تحبیر التیسیر و اشهد ان لا اله الا اﷲ وحده لا شریک له ... اما بعد فلما کان کتاب التیسیر للامام العلامه ... من اصلح اللکتب القرآآت و اوضح ما الف عن السبع من الروایات انجام: فی اول اسم اﷲ عزوجل فی جمیع ذلک استغناء عنها ذلک موافقاً لطریق الحق و منهاج الصواب و باﷲ التوفیق
چاپ: بیروت، محقق: جماع من العلماء باشراف الناشر، دار الکتب العلمی، 208ص، 1404ق.
[کشف الظنون 1/ 520 و1/ 454؛ ظاهریه دمشق 1 / تجوید /322؛ نسخههاي منزوي 1 /26و 75؛ کشاف الفهارس 1/ 264؛ دنا 2/ 832 (6 نسخه)]
آغاز: برابر؛ انجام: باب ذکر المد و القصر اعلم ان الهمز اذا کانت مع حرف المد و اللین فی کلمه واحد سواء توسطت او نظرفت فلا خلاف عنهم فی تمکین حرف المد زیاد نحو قوله تعالی
از ابتدا تا اوایل باب ذکر المد و القصر ادامه یافته است؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي عطف تیماج سیاه، 43گ، 12 سطر، اندازه: 16×21سم [ف]
آغاز: الباقی الفاء حیث وقع نحو قوله او یغلب فسوف و من یتب ... (و پس از یک صفحه: ) فصل: و اجمعوا علی ادغام النون الساکن و التنوین فی الراء و اللام بغیر غن ... (در سوره بقره است)؛ انجام: سور النمل. قرأ، الکوفیون بشهاب قبس بالتنوین، و الباقون بغیر تنوین. ابن کثیر: اولیأ تیننی بنونین ... قد ذکر عاصم و ابو عمر: خیراً ما یشرکون
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 9؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی،
فهرست آن در نسخه چنین است: باب ذکر الامالو الفتح بین اللفظین باب مذهب الکسائی فی الوقف علی هاء التأنیث باب اللامات، باب ذکر الوقف علی اواخر الکلم، باب الوقف علی مرسوم الخط، باب مذهب حمزه السکوت علی الساکن قبل الهمز، باب ذکر مذاهبهم فی الفتح و الاسکان لیاات الاضاف، باب ذکر اصولهم فی الیاات، باب ذکر فرش الحروف. در این باب سوره بقره شروع و تا نمل ختم میشود. بقیه فرش حروف افتادهاست؛ کاغذ: سپاهانی و اندکی فرنگی، جلد: مقوا، 70گ (1پ- 70پ)، 15 سطر، اندازه: 5/14×5/19سم [ف: 3 - 326]
خط: نسخ خوب، بیکا، تا: قرن 9؛ در آخر نسخه اجازه به خط نگارنده کتاب براي علاء الدین علی بن اسماعیل بن علی آزرمی به تاریخ 12 جمادي الثانی 831 هست و گویا اجازه گیرنده همان نویسنده، و تاریخ نوشتن نیز در همین حدود میباشد. این اجازه را کسی که گویا خود اجازه گیرنده باشد نوشته، و در آن کتاب هایی را که بر استاد خوانده و کسانی که کتاب را بلند قرائت میکرده اند، معرفی نموده سپس اجازه دهنده یعنی شمس الدین ابوالخیر جزري چهار صفحه و نیم به خط خود نوشته و مطالب فوق را امضا نموده. همشاگردان اجازه گیرنده که نامشان در اجازه یاد شده عبارتند از: 1- جلال الدین محمود بن نجم الدین محمد بن عبیداﷲ قائنی، 2- نورالدین عبدالجلیل فرزند همان ملا جلال الدین، 3- احمد بن المولا ابی بکر بن ملا علی هروي، 4- ابوالصلاح شمس الدین محمد بن ملا حاجی علی بن شیخ زنگی هروي، 5- لطف اﷲ الشهیر به شهنامه خوان، 6- جلال الدین یوسف بن حاجی رمضان بن خضر هروي، 7- برهان الدین ابوالمعال احمد بن محمد بن عبدالکریم، 8- ضیاء الدین نوراﷲ بن المولی المرحوم ناصر الدین المنصوري الخوارزمی. در باره برخیاز کتب گوید: آن را گاهی فلان و گاهی فلانی خواند. کتاب هایی در این اجازه نام برده شده است عبارت است از: 1- شاطبیه: شاطبی، 2- در : از اجازه دهنده، 3- النشر: از دهنده، 4- التحبیر: همین کتاب از مجیز، 5- اربعین محمدیه؟، 6- رساله معینیه: از مجیز، 7- الحصن الحصین: از اجازه دهنده، 8- طیب النشر: اجازه دهنده، 9- ریاض الصالحین: ؟، 10- الصحیح: بخاري. در قسمت خط اجازه دهنده نامی از شخصی جز اجازهگیرنده علاء الدین علی بن اسماعیل بن علی آزامی موجود نیست. تاریخ نوشتن 13 جمادي الثانی 831 و محل آن مدرسه فیروز شاهیه بظاهر هرات میباشد و تاریخ خط اجازه دهنده 16 جمادي الثانی 831 است یعنی سه روز پس از نوشتن اجازه به نظر او رسیده. و این تاریخ دو سال قبل از وفات نگارنده است. خط اجازه دهنده به طور کامل موجود است، لیکن از خط اجازه گیرنده یک صفحه که سر آغاز اجازه بوده افتاده است. اجازه از برگ 136 این مجلد شروع شده. اصل کتاب در برگ 132 ختم میگردد و میان این نوشته شده؛ مصحح؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج قهوه اي، 132گ، 17 سطر (7×11)، اندازه: 12×5/18سم [ف: 1 - 26[
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن امیر علی حسینی عربشاهی ساکن بروجرد، تا: ربیع الاول 955ق، جا: اردبیل؛ جلد: تیماج سرخ، 62 ص (1-62)، اندازه: 15×21سم [ف: 35 - 91]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش معرب، بیکا، تا: قرن 11؛ محشی با نشانه «شرح الشاطبیه، عثر، شعله، جامع»، داراي چند بندي به عربی و فارسی در قرائت نسخه به بهاي سه هزار دینار در 1110 (؟) خریده شده؛ مهر مورخ 1126، یادداشت تملک رجب 1114؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج قهوه اي، 96گ، 16 سطر (8×15)، اندازه: 14×5/22سم [ف: 283]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 133گ (1پ-133پ)، 17 سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 5 - 83]
taḥbīr-uẓ ẓawāhir fī taḥrīr-il jawāhir
عزري، محمد، ق9 قمري
(azrī, mohammad (- 15c
وابسته به: جواهر البحرین و تناقض الحبرین؛ اسنوي، عبدالرحیم بن حسن (704-772)
شرح است بر جواهر البحرین جمال الدین عبدالرحیم اسنوي شافعی.
[دنا 2/ 832]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8286
آغاز: بسمله الحمد ﷲ و سلام علی عباده ... بلغنی ان بعض من ینتمی الی الفتوي؛ انجام: واکتفی بهذا عن الاعتراض فی الدعاوي ... تناقضا لاختلاف نسبه
خط: نسخ عربی، کاتب = مؤلف، تا: احتمالاً قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج یشمی، 456ص، 16 سطر، اندازه: 13×5/18سم [ف: 27/2 - 51]
التحبیر فی علم التذکیر التخبیر فی علم التذکیر
at-taḥbīr fī ‘ilm-it ta‘bīr
غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 قمري
(qazzālī, mohammad ebn-e mohammad (1059 - 1112
در یازده «باب» و پنج «فصل» است و در آن آمده که کتابی از ابن سینا دیدم که بیرون از شریعت است.
آغاز: بسمله و التکلات بلطفه العمیم من انسل من ربق التقلید و لم یرض من نفسه بان یکون هدفا للتوبیخ و التقیید فینبغی ان لا یتصدي لعلم ما قبل الوقوف علی مندارکه و مناهجه و منار اصوله و تحقیق فروعه
انجام: عرف من عرف و جهل و السلام علی من اتبع الهدي. [دنا 2/832]
نسخه اصل: روان کوشکو، ش 2042؛ کا: عبدالرحمن بن علی بن موید، تا: ربیع الاول و الثانی 888ق، جا: شیراز [فیلم ها ف: 1- 437]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، تا: ربیع الثانی 1004ق؛ کاغذ: سپاهانی و فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 5 گ (47پ-51 پ)، اندازه: 12×19سم [ف: 16-451]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا، اندازه: 16×25سم [رشت و همدان: ف: 1585]
نسخه اصل: بغداد لی وهبی ش 2023؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا، 6گ (123ر-128پ)[فیلم ها ف: 1-518]
at-taḥbīr fī ‘ilm-it ta‘bīr
فخر رازي، محمد بن عمر، 544؟ - 606 قمري
(fa×r-e rāzī, mohammad-e-bn-e ‘omar (1150 - 1210
[دنا 2/ 832؛ چاپ ایرج افشار]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 758
خط: نسخ کهن، بیکا، تا: قرن 7 و 8؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی، 65 گ، 15 سطر (11×17)، اندازه: 18×27سم [سنا: ف: 2-53]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4032-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 3 - 5]
التحبیر فی المعجم الکبیر- التجبیر فی المعجم الکبیر
at-taḥbīr fi-l mu‘jam-il kabīr
سمعانی، عبدالکریم بن محمد، 506 - 562 قمري
(sam‘ānī, ‘abd-ol-karīm-e-bn-e mohammad (1113 - 1167
المعجم الکبیر طبرانی را در آن مرتب ساخته است (چاپی) این کتاب را با المعجم همین سمعانی سنجیدم اگر یکی نباشند، به هم نزدیکند. (دانش پژوه)
[دمشق 529 حدیث در 157برگ، فهرست المخطوطات المصور ش 143 و 491 تاریخ]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3660-ف
نسخه اصل: ظاهریه دمشق (مجمع علمی عربی دمشق) ش 1022 (فیلم رقم 277). از ابواسحاق ابراهیم سهل تا کریمه؛ بیکا، بیتا [فیلم ها ف: 2 - 215]
taḥbīr-ul mawšīn fīmā yuqāl bi-s-sīn wa-š šīn
فیروزآبادي، محمد بن یعقوب، 729 - 817 قمري
(1415 - 1329) fīrūzābādī, mohammad-e-bn-e ya‘qūb
رساله کوچکی است در کلماتی که با سین و شین تلفظ میشوند.
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین حمدا یستوجب قائله الاحسان ... و بعد یقول الملتجی الی حرم اﷲ ... و قاه اﷲ سلوك بسابس الاراسین ... هذا الکتاب سبب تألیفه انی قرأت علی بعض مشیختی جزء حدیث جري فیه ذکر التشمیت فنطقت فیها بالسین انجام: یوسع و یوشع فتی موسی علیهما الصلو السلام قال البخاري ینطق فیهما بالسین و الشین و اﷲ تعالی اعلم
چاپ: الجزائر، مطبوعات الثعالبیه، 1327ق؛ بیروت، مطبوعات الاهلیه، 18ص، 1330ق.
[کشف الظنون (چاپ استانبول) 354؛ مقاله استاد عباس عزاوي در مجله مجمع علمی عراقی سال 6/300؛ بغی الوعا سیوطی 118؛ معجم المطبوعات 1470 و 1470: 2؛ مکتب امیر المومنین 1/203؛ دنا 2/832 (2 نسخه)]
خط: نسخ مغربی، کا: عبدالرزاق بن محمد تمیمی، تا: 7 رمضان 944ق؛ کاغذ: ترکی شکري ضخیم، جلد: تیماج عنابی با ترنج و نیمترنج، 903ص (396-1298)، 33 سطر، اندازه: 5/16×26سم [ف: 17 - 218]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1126ق، کاغذ: حنایی، جلد: تیماج، 25 سطر (8×18)، اندازه: 13×23سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 8ص (92-99)، اندازه: 16×21سم [ف: 23 - 262]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قرمز، 16ص (103- 118)، 18-20 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 32 - 318]
tahadod-e amsāl
گیلانی، سلیمان بن محمد، ق11
(gīlānī, soleymān ebn-e mohammad (- 11c
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 15/ 6123
خط: نسخ خفی، بیکا، تا: 1094ق؛ کاغذ: الوان، جلد: میشن، ابعاد متن: 5/ 11×5/ 14، اندازه: 13×20سم [رایانه]
taḥdīd-u awwal-in nahār
بحرانی، احمد بن صالح، ق13 قمري
(bahrānī, ahmad ebn-e sāleh (- 19c
تاریخ تألیف: 18 جمادي الاول 1243ق در اینکه آیا اول روز از طلوع [ف: تاب است یا طلوع فجر، چهل و پنج دلیل فقهی و نجومی بر شق اول میآورد و از ادله شق دوم پاسخ میگوید.
[دنا 2 /833]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2358/6
آغاز: و لا حول و لا قو الا باﷲ ... اعلم أن اصحابنا عظم اﷲ أجورهم و ضاعف احسانه الیهم؛ انجام: و أنا أقول هذا جهدي قد وفدت به علی باب مولاي صاحب الزمان فان قبله فطال ما عفی و رحم
خط: نسخ، کا: زرع بن محمد علی بن حسین بن زرع خطی بحرانی، بیتا، جلد: تیماج قرمز، 43گ (99پ-141ر)، اندازه: 5/ 15×21سم [ف: 6 - 335]
tahdīd-e īrān
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/74
به نقل از روزنامه توردومند؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ 2ص (432-433) [مختصر ف: 144]
tahdīd-e jahāt
دشتکی شیرازي، منصور بن صدرالدین محمد، - 948 قمري
(daštakī šīrāzī, mansūr ebn-e sadr-od-dīn mohammad (-1542
رسالهاي است درباره تحدید جهات زمین و بحث در کرویت آن. مشتمل بر یک «مقدمه» در تعریف و بیان معنی جهت و سمت. مؤلف نامش از دیباچه سقط شده و فقط نام پدرش محمد الحسینی مذکور است و به طور مسلم غیاث الدین منصور دانشمند مشهور است.
[دنا 2/ 833]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 22/ 1219
آغاز: ما مقصد حرکات الطالبین و منتهی اشارات الواصلین ... هذه اشارة خفیة الی الجهة و محددها حررتها بحکم؛ انجام: و المنطق نعم العون علی ذالک هذا ما یحضرنی فی هذه الساع و لنختم الرساله شاکرا ﷲ مصلیا علی خاتم النبو و الرسالة.
خط: نسخ ریز، بیکا، تا: 1046ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 15ص (382-396)، 23 سطر، اندازه: 5×12×25 سم [ف: 4 - 149]
تحدید صاع- تحدید صاع
tahdīd-e sā‘ = sā‘īye
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمري
(majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699
رسالهاي است درباره وزن شرعی صاع و درهم و دانق و مد و رطل و قیراط که در زکات و جز آن بهکار رود و در احادیث و روایات آمده است و در پایان آن از رساله «اوزان و مقادیر» او یاد شده است.
آغاز: بسمله الحمدﷲ والصلو علی عباده الذین اصطفی اما بعد باید دانست که احادیث درتحدید صاع مختلف وارد شده است اول حدیث ابراهیم بن محمد همدانی است که از حضرت امام محمد تقی علیه السلام
انجام: وبعضی دوازده یک نیز گفتهاند و تفاصیل هر یک در رساله اوزان مذکور است و اﷲ یعلم حقایق الامور و حججه الکرام علیهم السلام و الحمدﷲ اولاً و آخراً.
چاپ: چاپ شده
[کتابشناسی مجلسی ص 167؛ الذریع 11/ 137، 15/ 3 و 23/ 319؛ ریحانة الادب 5/ 196؛ دنا 2/ 833 (35 نسخه)؛ فهرستواره منزوي 4/2707]
دنباله رسالهاي درباره صاع و درهم به فارسی گویا از مجلسی دوم؛ بیکا، تا: قرن 11؛ سطور چلیپا؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-258]
خط: نستعلیق خوب، بیکا، تا: 1092ق؛ جلد: گالینگور قرمز، 2گ (37پ-38پ)، 12 سطر، اندازه: 5/10×5/16 سم [ف: 1-78]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ 2گ (23-24)، 17 سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 3-71]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: شرقی، 3گ (64- 66)، 13 سطر، اندازه: 7×5/ 12 سم [ف: 28-377]
خط: نستعلیق، کا: اسماعیل بن محمد رفیع دیهوکی (از توابع طبس) طبسی، تا: آغاز قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 2گ (71پ-72ر)، 18 سطر (8×5/14)، اندازه: 5/12×19سم [ف: 265]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه اي، 2گ (59ر-60پ)، 15 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 19-119]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 2گ (89پ-90ر)، 19 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 1-178]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ 3ص (49-51)، اندازه: 5/10×15سم [ف: 32-186]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11 و 12؛ کاغذ: ترمه، جلد میشن سیاه، 2گ (37پ-38پ)، 17 سطر، اندازه: 2/12×4/18سم [ف: 5-414]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج قهوه اي، 3گ (122پ-124ر)، 11 سطر، اندازه: 9×5/12سم [محدث ارموي مخ: 1-279]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد نظام بن میرزا محمد، تا: قرن 12؛ مصحح؛ 1گ (15ر-15ر)، سطور چلیپا، اندازه: 5/12×19سم [محدث ارموي مخ: 1-279]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2 /2002
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6-6]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12، جلد: تیماج قهوه اي، 2گ (47ر- 48پ)، 15 سطر، اندازه: 5/10×16سم [محدث ارموي مخ: 1-279]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حاجی محمد بن محمد علی، تا: 1122ق؛ واقف حسن بن علی نواب نوري، 1318؛ جلد: تیماج مشکی، اندازه: 11×15سم [ف: 209]
خط: نسخ، کا: محمد کاظم بن محمد باقر، تا: محرم 1126ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 1ص (هامش 19پ)، 11 سطر (7×11)، اندازه: 12×19سم [ف: 13-3408]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد کاظم بن محمد باقر، تا: محرم 1126ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 3گ (17پ-19پ)، 11 سطر (7×11)، اندازه: 12×19سم [ف: 13-3408]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوایی عطف پارچهاي، 2گ (71پ-72ر)، 21 سطر، اندازه: 11×5/ 15 سم [محدث ارموي مخ: 1-279]
آغاز و انجام: برابر
کا: محمد رضا بن محمد رشید نائینی، بیتا؛کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 41گ، اندازه: 14×20سم [ف: 23-330]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا، کاغذ: پستهاي، جلد: میشن قرمز نو، 3گ (32پ-34ر)، 13 سطر، اندازه: 7 /10×9/ 15 سم [ف: 5-158]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: شمس الدین محمد حسین بن میر محمد یوسف، بیتا، جلد: تیماج مشکی، 2ص (270-271)، 19 سطر (5/12×20)، اندازه: 5/19×5/28سم [ف: 2-198]
بیکا، بیتا؛ 1گ، اندازه: 10×16سم [ف: 3-158]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 2گ، 12 سطر، اندازه: 11×18سم [ف مخ: 1-329]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا، متن خط خوردگی دارد؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 2گ، 16 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-738]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ پس از این پراکنده ها است؛ 1 گ (21پ) [ف: 5-159]
آغاز و انجام: برابر
کا: محمد معصوم بن محمد قاسم کشمیري، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي لبهدار با ترنج و سرترنج، 1ص (110ر)، اندازه: 17×24سم [ف: 105]
خط: نستعلیق و نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: نخودي آسمانی، جلد: تیماج مشکی، 2گ (87پ-88ر)، اندازه: 15×22سم [ف: 1-156]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ زیبا، بی کا، بیتا؛ دعاها و زیارتها معرب؛ جلد: تیماج قهوه اي، 1گ (55ر-55پ)، 22 سطر، اندازه: 16×5/21سم [ف: 1-207]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا، جا: اصفهان؛ در پایان، بندي در شش سطر هست که در آن وزن درم و دینار کهن اسلامی، با وزن هاي معاصر مقایسه شده است؛ کاغذ: اصفهانی، نخودي، جلد: مقوایی رویه ابري، 2گ (92-93)، 37 سطر (7×5/13)، اندازه: 11×5/17سم [ف: 11-169]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد شفیع بن بهاءالدین محمد حسینی، بیتا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 6ص (36-41)، سطور چلیپا (11×14)، اندازه: 17×25سم [ف: 14-3548]
خط: نستعلیق، کا: محمد قاسم بن محمد اسماعیل اصفهانی، بیتا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 2گ (68پ-69ر)، 19 سطر (5/5×5/12)، اندازه: 11×5/18سم [ف: 16-474]
شیراز؛ خانقاه احمدیه؛ شماره نسخه: 8/ 90 بیکا، بیتا [نشریه: 5-221]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6862/20
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا عبداﷲ افندي، بیتا؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج سبز، 2گ (99پ-100ر)، اندازه: 12×18سم [ف: 18-56]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 845/7
اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 11/ 279
خط: نسخ زیبا، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 3گ (84پ- 86ر)، 17 سطر، اندازه: 5/ 9×5/ 15 سم [ف: 2-28]
taḥdīd-ul ‘ilm
وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل، 1118- 1205 قمري
(vahīd-e behbahānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad akmal (1707-1791
بحث مفصلی است در تعریف علم با نقل آرا و ادله زیاد.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2679/3- 14/129
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین والصلو والسلام علی خیر خلقه محمد وآله الطاهرین مسئل اختلف الناس فی تحدید العلم فقال قوم لایحدثم اختلفوا فی وجه ذلک فقال الامام الغزالی ان ذلک؛ انجام: والفرق بین الحد و المحدودان الحد باعتبار التفصیل والمحدود باعتبار الاجمال والافالحیوان الناطق مثلا هوبعینه الانسان. قد فرغ ...
خط: نسخ، کا: حاج محمد علی کرمانی، تا: شنبه 19 صفر 1231ق؛ جلد: تیماج مشکی، 10گ، 23 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-738]
taḥdīd-ul ‘ilm
در اواخر رساله «الکلام فی المعرف» را دارد. مؤلف شناخته نشد در بالاي صفحه آمده: «و لمن جمله کتابات من اﷲ تعالی به علینا ... رسال فی تحدید العلم و الکلام فی المعرف ... السید السند و الماجد الامجد العالم المجتهد السید الاستاد سیدنا المحسن دام ظله العالی »...
مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 741/2
آغاز: بسمله اختلف الناس فی تحدید العلم فقال قوم ... فقال الامام الغزالی ان ذلک؛ انجام: و الفرق بین الحد و المحدود ان الحد باعتبار التفصیل و المحدود باعتبار الاجمال و الا فالحیوان الناطق مثلا هو بعینه الانسان. تم.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح، مقابله شده؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 10گ (96-105)، 21 سطر، اندازه: 5/14×21سم [ف: 2-853]
at-taḥdīd fi-l itqān wa-t tajwīd
دانی، عثمان بن سعید، 371-444؟ قمري
(dānī, o‘smān-e-bn-e sa‘īd (982-1053
تاریخ تألیف: ربیع الثانی 440ق؛ محل تألیف: دانیه
کتاب مفصلی است در اختلاف قراءت ائمه سبعه. بعد از خطبه نگاشته است: «فانکم سالتمونی اسعافکم برسم کتاب فی اختلاف قراء الائمه السبعه بالامصار محیط باصولهم و فروعهم مبین لمذاهبهم و اختلافهم جامع المعمول علیه من روایاتهم و الماخوذ به من طرقهم ملخص للظاهر الجلی موضح للغامض الخفی محتو علی الاختصار و التعلیل حال من التکرار و التطویل ... و ذکرت لکم الاختلاف بین ایمه القراء فی المواضع الذي اختلفوا فیها من الاصول المطرد و الحروف المفترقه و بنیت اختلافهم بیانا شافیا و شرحت مذاهبهم شرحا کافیا.» کتاب داراي بر 30 «باب» است (برخی ابواب داراي چند فصل): باب ذکر اخبار الوارده بالحض علی اتباع الائمه من السلف فی القراء و ادوها الیهم عن رسول اﷲ، ذکر الاسماء ائم القراء، ذکر تسمی ائم القراء الذین نقلوا عنهم القراء و ادوها الیهم عن رسول اﷲ، ذکر الاسانید التی فقلت الینا القراء عن ائم القراء روای و ادت الینا الحروف عنهم تلاو، ذکر مذهب ابی عمرو فی الادغام، ذکر مذاهبهم فی الهمزتین المتلاصفتین فی کلمتین، مذاهبهم فی الهمزتین المتلاصفتین فی کلم، ذکر مذاهبهم فی الهمزتین المتلاصفتین فی کلمتین، مذاهبهم فی الهمزه المفرد، ذکر بیان مذهب ورش عن نافع فی تسهیل الهمزه المتحرک، ذکر بیان مذهب الاعشی عن ابی بکر عن عاصم فی تسهیل الهمزه، ذکر مذاهب ابی عمرو فی ترك الهمز الساکن دون المتحرك، ذکر بیان مذهب حمزهء فی تسهیل الهمز المتوسط، ذکر مذاهبهم فی الفتح و الامال، ذکر مذاهبهم فی الوقف علی الممال فی الوصل، ذکر مذهب الکسائی و الاعشی عن ابی بکر عن عاصم فی اماله هاء التانیث، ذکر مذهب ورش و غیره من الروا عن ائم القرا فی ترقیعهن و تغلیظهن، ذکر مذاهبهم فی الوقف علی مرسوم الخط (در پانزده فصل)، ذکر الحروف المفترق و اختلافهم فیها سور سور من اول القران الی اخره، ذکر التکبیر فی قراء ابن کثیر و ذکر الاخبار الوارده.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 3033
آغاز: حدثنی الفقیه المقري ابوداود قال حدثنی ابو عنرو عثمان بن سعید ... الحمدﷲ ماري الامام بحکمته و فاطر السموات و الارض بقدرته؛ انجام: مع الکسد المرتفع و مع الفتح و الضم مفخم فاعلم ذلک و اعمل ما رسمته موفقا معنا مریدا ان شاء اﷲ تعالی خط: نسخ، بیکا، تا: ذیحجه 1007ق؛ مصحح؛ تملک: شهاب الدین علی در ربیع الاول 1196، محمد رحیم در ذیحجه 1266، فضل اﷲ در 1270، ابوالقاسم حسینی در شوال 1287؛ واقف: علیرضا کتابدار، ذیحجه 1179؛ کاغذ: نخودي آهارمهره، جلد: تیماج مشکی، 399گ، 22 سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 23-50]
تحدید کر- تحفه
tahdīd-e kor = r.-ton fe-l kor
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمري
(majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628-1699
رسالهاي است در بیان حد کر، از نظر مقدار و مساحت محل آن با ذکر حجم مورد قبول در میان علماي امامیه. عنوان این رساله در برخی نسخهها «وجیزه» آمده است.
آغاز: تحقیق در کمیت کر خلاف عظیمی است میان علما اعتقاد اکثر علما آنست که هزار و دویست رطل است
چاپ: طهران، سنگی، بی ناشر، 1315ق، وزیري، (کلمات المحققین: ج2، صص187)؛ [تهران]، سنگی، 1319، وزیري، 3ص (صص342-344) [دنا 2/ 834 (5 نسخه)؛ الذریع 11/ 137و 17/ 287؛ ریحان الادب 5/196]
آغاز: صیرفی چهارده مثقال شرعی باشد پس وزن کر بمثقال صدفی هفتاد وهشت هزار مثقال باشد؛ انجام: پس حوض مذکور زاید بر کر باشد بمقدار دو شبر مکسر و یک ثمن شبري و اﷲ اعلم تمت الرسال.
خط: نستعلیق، کا: حاجی محمد بن سلطان حسین بشروي، تا: شنبه 12 شوال 1031ق، جا: قریه سرایان؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مشکی، 10گ (156ر-165ر)، 13 سطر، اندازه: 12×19سم [ف]
آغاز: برابر؛ انجام: اما ظاهرا اشتباهی شده که چهار هزار و پانصد قدم نقل شده الموالی محمد باقر رحم اﷲ تمت خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: شرقی، 2گ (66-67)، 13 سطر، اندازه: 7×5/12سم [ف: 28-377]
بندي است حاشیهمانند به فارسی بر رساله تحدید صاع؛ خط: نسخ، کا: محمد کاظم بن محمد باقر، تا: محرم 1126ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 1ص (هامش 18 پ)، 11 سطر(7×11)، اندازه: 12×19سم [ف: 13-3408]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1238ق؛ 2گ (57-58)، اندازه: 10×15سم [نسخه پژوهی: 3-74]
آغاز: برابر؛ انجام: اما ظارهاً اشتباهی شده که چهار هزار و پانصد قدم نقل شده.
خط: نستعلیق، کا: شمس الدین محمد حسین بن میر محمد یوسف، بیتا، جلد: تیماج مشکی، 2گ (271-272)، 19 سطر
(5/ 12×20)، اندازه: 5/ 19×5/ 28 سم [ف: 2-199]
taḥdīd-ul layl
معصومی بهبهانی، محمد علی بن سلیمان،-1372 قمري
(behbahānī ma‘sūmī, mohammad ‘alī ebn-e soleymān (- 1953
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5841/2
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14 [مختصر ف: 134]
tahdīd-e marz-e marīvān
مهندس، نصراﷲ خان،-1296 قمري
(mohandes, nasr-ol-lāh ×ān (- 1879
تاریخ تألیف: محرم 1296ق
گزارشی از سرحدات کردستان است که نصراﷲ خان مهندس فراهم آورده است. او که از طرف حسام السلطنه والی کردستان و کرمانشاه، در سال 1295 ق مأمور کردستان میشود هدف مأموریتش را در مقدمه رسیدگی به سرحدات و قلعه مریوان و دیدن راه هاي طایفه جاف و ... بیان میکند. او کار خود را از تاریخ شعبان سال 1295ق شروع و در محرم سال 1296ق به پایان برده و به گفته خودش چهار ماه و کسري مشغول تهیه گزارش بوده است. او گزارش خود را در سه بخش تنظیم کرده: مقدمهاي شامل هدف مأموریتش؛ بخش 1. حالات و کیفیات مریوان؛ بخش 2. اوضاع و کیفیات اورامانات و سرحداتش؛ بخش 3. اوضاع و احوال اورامان لهون. بنا بر گفته مؤلف همراه کتابچه نقشهاي از منطقه مورد گزارش بوده که مفقود شده است.
آغاز: بر حسب امر اولیاي دولت جاوید آیت ابد مدت قاهره و حکم نواب مستطاب اشرف امجد ارفع افخم والا حسام السلطنه به تاریخ شعبان المعظم
انجام: به خط خود در این کتابچه ثبت و ضبط نمود و نقشه رسم
نمود که روي نقشه مرسومه تفصیلات سر حد واضح و لایح است. تحریرا فی شهر محرم الحرام هذه السنه بارس ییل 1296
چاپ: به کوشش رضا نقدي، مجموعه رسائل خطی، دفتر نهم، مشهد، بنیاد پژوهشهاي آستان قدس رضوي، 1388ش
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 5442
آغاز: هواﷲ تعالی شانه العزیز بر حسب امر اولیاي دولت؛ انجام: سرحد واضح و لایح است ... پارس شیل 1296
خط: نستعلیق، کاتب= مؤلف، تا: 1296ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا با عطف پارچه، 11 سطر (8×10)، اندازه: 14×20سم [الفبائی: 106]
taḥdīd-ul masāfa fi-s safar wa qāṣid-u arba‘a farāsi×
تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: 195/4
آغاز: بسمله و به نستعین. الحمد لمن قصرت الالسن عن ثناء حمده و ثنائه و عجزت العقول حریم مجده و کبریاء والصلو ... و بعد فهذه مبلغ النظر فی حکم قاصد الاربع من المسائل المتفرق احتوي علی جمیع مافیه الادل و الاقوال؛ انجام: و هذا هو محل الحاج کالروای هنا و اما تضمنه من اتمام المقیم الراجع من مک (نسخه تا همین جا است)
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 14گ (63پ-80پ)، 20 سطر (5/ 9×5/ 15)، اندازه: 15×21سم [ف: 731]
taḥdīd-un nafs-il kullīya
ابن سینا، حسین بن عبداﷲ، 370؟-428 قمري
(1038-981) ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh
در آغاز این گفتار نوشته شده: «من فوائد الشیخ الرئیس فی النفس الکلیه»... شیخ در این گفتار پس از کاوش از هیولی و صورت و جسم روان را میشناساند.
آغاز: اما القول فی تحدید النفس الکلی عن المطلق الجنسی فیتضح بما اقول
انجام: کمال اول لجسم طبیعی ذي حیوة بالقو ... فقد قسمنا النفس الجنسی و حددناها و ذلک ما اردنا ان نبینه.
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قرمز، 2ص (107-108)، 20 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 10-352]
آغاز و انجام: برابر
خط: تعلیق، کا: محمد علی، بیتا؛ 2گ (153ر-154ر) [ف: 3-195]
تحدید النهار الشرعی حقیق لفظتی الیوم و النهار
تحدید نهایات الاماکن لتصحیح مسافات المساکن / جغرافیا- عربی
taḥdīd-u nihāyāt-il amākin li-taṣḥīḥ-i masāfāt-il masākin
ابوريحان بيروني، محمد بن احمد، 440-362قمري
(abū-reyhān-e bīrūnī, mohammad ebn-e ahmad (974- 1049
چاپ: القاهر، مجل معهد المخطوطات، تحقیق بولجاکوف، 1962م [دنا 2/834]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 449-ف
نسخه اصل: فاتح ش 3386؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 23 رجب 416ق، جا: غزنه؛ 171گ، 13 سطر [فیلم ها ف: 1-297]
taḥdīd-u waqt-il ifṭār
میرزاي قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، 1151-1231 قمري
(mīrzā-ye qomī, ab-ol-qāsem ebn-e mohammad hasan (1739-1816
تاریخ تألیف: جمعه 7 جمادي الاول 1178ق؛ محل تألیف: نجف اشرف
رسالهاي درباره وقتی که مسافر میتواند افطار کند و حکم روزه داري که از شب قصد سفر داشته باشد یا روز بناي سفر بگذارد.
آغاز: الحمد ﷲ الذي جعل للصائمین القائمین وسیل الیه ... اما بعد فهذه کلمات ادتنی الیها فکرتی الفاتر و نبهتنی علیها.
انجام: و من جهته عدم صدق المسافر شرعاً و لعل الاقوي الاخیر و اﷲ العالم بحقائق احکامه امناؤه المعصوم.
[دنا 2/ 834]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی، 8گ (142پ-149پ)، 29 سطر، اندازه: 8×5/ 15 سم [ف: 33-450]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج سبز، 6گ (170پ-175پ)، 30 سطر، اندازه: 21×31 سم [ف: 14-108]
tahdīd-e vaqt-e qīyāmat
کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم، 1225-1288 قمري
(kermānī, mohammad karīm ebn-e ebrāhīm (1810- 1871
در پاسخ سؤال از تعیین وقت قیامت.
[دنا 2/ 834]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2751/8
آغاز: بسمله، الحمد ﷲ رب العالمین و صلی اﷲ علی ... و بعد فیقول العبد الاثیم کریم بن ابراهیم انه قد سالنی بعض الاخوان عن مسئل صعب و ذکر انه قد ارسلها الی بعض الاخوان لیسئلنی؛ انجام: و ان یوما من ایام ذلک المیعاد یوازي الف سن فانی و عدتکم بلغ الحساب و قد تم علی ید مولفه کریم بن ابراهیم فی عصر یوم الاحد لثلث ... کتبه العبد الاثیم الی عفوربه ... محمد الرضوي ... سنه 1262
کا: محمد رضوي، تا: 1262ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: روغنی، 14ص (359-372)، 23 سطر، اندازه: 14×25سم [ف: 9-130]
taḥdīq-un naẓar fī ḥadīqat-in naẓar wa-l ġawṣ fī lujaj-il fikar
فاضل هندي، محمد بن حسن، 1062-1137 قمري
(1725-1652) fāzel-e hendī, mohammad-e-bn-e hasan
در وجوب شناخت پرودگار.
قا ن؛ امام، سید حسن؛ شماره نسخه: 14/6
آغاز: اعلم انهم اختلفوا فی اول واجب علی المکلف علی خمس اقوال الاول و هو الذي ذهب الیه الاشعري انه معرف اﷲ تعالی؛ انجام: و انتفاء المضاد للعلم کالموت و اعتقاد خلاف المطلق و الاصرار علیه و اجتماع المقدمات فی الذهن اجتماعا عرفیا.
بیکا، بیتا، جلد: تیماج قهوه اي، 16گ (61پ-76پ)، اندازه: 5/ 13×22سم [کتابخانههاي قائن: ف: 189]
tahaddī-ye vassāf bā kelīle va demne = moqāyese-ye qarīne-sāzī-hā-ye vassāf bā ab-ol-ma‘ālī
زبان امروزي ما که دري نامیده شده، درگذشته لهجه ویژه مردم خاور ایران بود و چون سرزمین پارت ها پیش از دیگر نقاط کشور از دست عربان آزاد گشت، لهجه این مردم زودتر زنده گردید و به همراه سپاهیان ایشان که درفش آزادي به دوش داشتند به همه جاي کشور راه یافت، و تا قرن چهارم توانست لهجه هاي محلی دیگر (کردي، آذري، پهلوي جنوبی) را به زیر سایه خویش درآورد. لهجه دري پیروز شد، ولی با گذشت زمان لهجههاي دیگر در زبان دري تأثیر میکردند، لهجههاي مردم جنوب و جنوب باختري که بیش از خراسانیان تحت تأثیر ادبیات عرب بودند، واسطهاي براي وارد کردن واژه هاي عربی به زبان دري گردید، هر چه آمیزش خاور و باختر بیشتر میشد، سبک نگارش دري تکامل یافت، تا آنجا که سجعبندي،
قافیهسازي، عربیتراشی و بهکار بردن واژه هاي دشوار نشانه دانشمندي و ادیبی گردید. سبک نگارش ابوالمعالی نصراﷲ فارسی در کلیله و دمنه و سبک و صاف در تاریخ «تجزی الامصار» نماینده نفوذ لهجه و سبک مردم جنوب و غرب ایران در زبان دري میباشد. «موازنهسازي» و «قرینهسازي» و بهکار بردن هنرهاي بدیعی در نثر زبان دري پیشینه ندارد، ابوالمعالی اینها را از زبان عربی گرفته و به دري وارد کرد، او بر شماره واژه هاي عربی که در نثر دري به کار میرفت افزود و اندازه آن را به 22 درصد رسانید [سبک شناسی ج2ص268.] وصاف الحضر نیز که پیرو سبک ابوالمعالی میباشد روش او را به درجه کمال رسانید. «مزدوج» و «مترادف» و «سجعبندي» و «مراعات النظیر» و «جمع اضداد» و «جمع و تفریق» و دیگر هنرها و ریزه کاري هاي بدیعی را در فارسی به کار برد.
شیوه ابوالمعالی و وصاف تا سده هاي پسین سبک عالی و سزاوار پیروي شناخته میشد و درباره آنها بحثها و گفتگوها میگردید و کتابها نگاشته میشد.
جاي گفتگو کتابچهاي است که در یک جنگ خطی در کتابخانه دانشگاه هست و شاید آن را محمد باقر اصفهانی [کاتب احتمالی نسخه دانشگاه] نگاشته باشد، و یا اینکه بخشی از کتابی بوده و او در اینجایش نوشته است.
کسی نزد نگارنده این کتابچه چند جمله از قرینهسازي هاي کلیله را بر خواند و آن را قرآن پارسی دانست و ستایش بسیار کرد. نگارنده نخست از آنها عیبجویی نموده و سپس سی و دو قرینه جملهاي و سی و دو قرینه واژه اي از قرینهسازي هاي وصاف الحضر را به ترتیب مثبت و یا منفی بودن مقدم و تالی هر دو و یا گوناگون بودن آنها، مرتب کرده و آنها را به معرض قضاوت خواننده گذارده است. این کتابچه در حدود 120 بیت نوشته دارد. (علینقی منزوي)
آغاز: یکی از افاضل خلان الوفا و امانل اخوان الصفا بدین ترکیبات عثور یافت ... از کلیله و دمنه برخواند: کیست که با قضاي آسمانی مقاومت تواند ... و در عالم بمنزلتی رسد، و در معرض خطر نیفتد ... تا آنجا که: تحدي وصاف با کلیله و دمنه. برداشت کلک و کاغذ و فرفر فرو نوشت ** منشور فضل صاحب وصابی بر آن نوشت. نوع اول؛ مقدم و تالی هر دو مثبت ... طمع در طعمه دنیا بندد و عرض او برقرار ماند ... نوع دوم سجع مردد اول مثبت دوم منفی ... از وي خیري بغیري تا دست توان بدان رسد، نرسد.
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر اصفهانی، تا: با تاریخ 1056ق، نام نویسنده و تاریخ ندارد ولی این دفتر جنگی است که بخشی از آنرا محمد باقر اصفهانی در حیدرآباد به سال 1056ق و بخشی را محمد درویش در 1055ق نوشته است و خط این کتابچه به خط محمد باقر بیشتر میماند؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج حنایی، 3گ (48-50)، 31 سطر (5 /9×5/ 19)، اندازه: 11×26سم [ف: 2-693]
آغاز: تحدي وصاف الحضر ... برداشت کلک و کاغذ فرفر فرونوشت منشور فضل صاحب وصالی برو نوشت؛ انجام: الی هذه الزخارف الدنیوی الدنی الجسمانی السفلانی الزایلی، انک أکرم مسئول و أجل مأمول.
در انجام: این رساله، نام غزنوي آمده است که ممکن است مؤلف باشد؛ خط: نسخ و نستعلیق و شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ چندین مطلب و شعر توسط اسداﷲ حسینی به سال 1247ق کتابت شده، در انجام: این رساله شش برگ افزودگی هایی از مقامات حمیدي، روض ا حباب، احیاء العلوم، مقامات حمیدي، تاریخ وصاف و مختصر التلخیص آمده؛ کاغذ: فرنگی، 1گ (111)، 24 سطر، اندازه: 12×16سم [ف: 30-612]
taḥḏīr-ul i×wān ‘an šurb-id du×ān
اهدل، ابوبکر بن ابوالقاسم، 984-1035 قمري
(1626-1577) ahdal, ābūbakr-e-bn-e ab-ol-qāsem
اهداء به: جمال الدین محمد بن ابی بکر البکري
تاریخ تألیف: 1018ق
رساله را در رد کتابی مجهول المؤلف نوشته و موضوع آن حکم شرب توتون و استعمال دود است که آن را مذمت کرده و از بدعتهاي قبیحه شمرده است. اصل رساله مشتمل بر مقدمهاي مفصل و ارجوزهاي در 144 بیت و تذییل بوده که مؤلف تذییل را از مسوده به بیاض نیاورده است.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 28576
آغاز: بسمله. الحمدﷲ الذي جعل وجود العلماء الاعلام الفارقین ...
آغاز ارجوزه: و هذه ارجوزه نظمت فیها حاصل ... الحمدﷲ الذي ألهمنی تقبیح ما احدث اهل الزمن؛ انجام: بیننا و بین صاحبنا المذکور فی عافی ...؛ انجام: ارجوزه: من هجر الهادي الشفیع المرتضی و نسأل اﷲ القبول و الرضا
خط: نسخ، کا: ابراهیم لقانی مالکی، تا: اوایل قرن 11؛ اهدایی: رهبري، تیر 1381؛ کاغذ: نباتی، جلد: تیماج فرنگی، 29سطر [اهدائی رهبر: 3-117]
taḥḏīr-u ayma ‘an mulābisat-il ġumma
محمد عبدالعظیم مکی، ق12 قمري
(mohammad ‘abd-ol-‘azīm-e makkī (- 18c
به اشاره: عمر بن عبدالرحیم بصري شافعی
تاریخ تألیف: 1029ق
رسالهاي در حکم استعمال تنباکو. مؤلف متمایل به نظریه حرمت است و قدر مسلم آن را قبیح میشمارد. وي نام علمایی که فتوا به حرمت داده اند و نیز علمایی که آن را قبیح شمرده اند ذکر کرده است. مؤلف در مقدمه گفته است که این مسئله را در چهار «بخش» مورد بررسی قرار میدهد: 1. ماهیت و حقیقت تنباکو؛ 2. خواص آن؛ 3. مقدمه آن؛ 4. حکم آن.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 28572
آغاز: بسمله. الحمدﷲ علی ما أنعم و علم من البیان مالم نعلم ... اما بعد فقد اشار علی من اشارته؛ انجام: و تنفیراً منها و زجراً و اﷲ الموفق و هذا نبذ یسیر ... و صلی اﷲ علی سیدنا محمد و آله و صحبه و سلم
خط: نسخ، کا: عبدالقادر بن حسین البحیري، تا: 1045ق؛ با نسخه مؤلف مقابله شده؛ اهدایی: رهبري، تیر 1381؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج فرنگی، 9گ، 25سطر، اندازه: 15×20سم [اهدائی رهبر: 3-118]
at-taḥḏīr ba‘d-al ġayba ilā abī-ya‘lā al-×āṣṣ-u bi-hā ahl-ul jazīra
هادي المستجیبین، حمز بن علی،-433 قمري
(1042 -) hādī-yol-mostajībīn, hamzat-ebn-e ‘al
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1353/21-ف
نسخه اصل: کتابخانه اباعبداﷲ زنجانی؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: جمادي الاول 1352ق؛ از روي نسخه انستاس کرملی؛ 19 سطر [فیلم ها ف: 1-598]
taḥḏīr-uṯ ṯiqāt min akl-il kafta wa-l qāt
ابن حجر هیثمی، احمد بن محمد، 909-973؟ قمري
(ebn-e hajar-e haysamī, ahmad-e-bn-e mohammad (1504-1566
تاریخ تألیف: 949ق؛ محل تألیف: مکه
در حکم فقهی کفته و قات (نوعی گیاه مخدر است) که اهل یمن استفاده میکنند. سبب تألیف آن، رسائل علماي صنعاء و زبید در حکم مسأله بوده که سال 949 در مکه نزد مؤلف رسیده و مناسب دیده موضوع را بررسی کند.
آغاز: بسمله. احمدك اللهم ان مننت علی المصطفین من عبادك بمجانب سبل الشبهات
انجام: و البعد عن الجن و لنختم هذا الکتاب بقاعدتین ... انه جواد کریم رؤوف رحیم و الحمدﷲ اولاً و آخراً ان الحمدﷲ رب العالمین.
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: 1057ق؛ اهدایی: رهبري، تیر 1381؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج فرنگی، 14گ (153- 166)، 21سطر، اندازه: 15×20سم [اهدائی رهبر: 3-119]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: رسول بن محمد بن شیخه بن ایوب بن احمد
شرفکندي شافعی، تا: 1263ق؛ جلد: چرم مشکی ترنج و سرترنج، 14گ (139ر-152پ)، 25سطر، اندازه: 22×3/ 35 سم [ف: 41-173]
taḥḏīr-ul ‘ibād ‘an mu‘āwinat-i ahl-iẓ ẓulm wa-l fisād
منصور باﷲ، قاسم بن محمد، 967-1029 قمري
(mansūr-o be-l-lāh, qāsem ebn-e mohammad (1560- 1620
با استفاده از آیات قرآنی و روایات و اقوال علماي زیدیه، مسائل فقهی مربوط به معاونت اهل ظلم و فساد را بررسی نموده است.
[مؤلفات الزیدی 1/ 251؛ اعلام المؤلفین الزیدی ص 779]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1611/4
آغاز: الحمدﷲ الذي انزل کتابه المبین نوراً و هدي و شفاء لما فی صدور المؤمنین و دامغاً لباطل المبطین فمن تمسک بحبله عصم نسخه اصلی: کتابخانه واتیکان -رم 1029؛ خط: نسخ نازیبا، کا: علی بن بدر بن علی اهجري، تا: سه شنبه غره ذیحجه 1319ق؛ از نسخه کتابت شده در 15 محرم 1055 که در تملک «سید عبداﷲ بن احمد صعدي» بوده، مجدول؛ 60ص (298-357) [عکسی ف: 5-26]
at-taḥḏīr ‘an-il wuqū‘ fi-l mahlaka wa-l balīyya
متقی، علی بن حسام الدین، 888-975 قمري
(1568-1484) mottaqī, ‘alī ebn-e hesām-od-dīn
در آن از شرایط اهلیت یک عالم و پژوهنده دانش گفتگو میکند. مؤلف در آن به دو تألیف دیگر خود «نهج الاتم فی تنویب الحکم» و «الدر المکنون و السر المضمون» اشاره کرده است.
آغاز: بسمله. حمدله. و الصلا و السلام علی نبینا محمد و آله اجمعین. اما بعد فیقول الفقیر ... علی بن حسام الدین الشهیر
بالمتقی هذه رسال سمیتها «التحذیر عن الوقوع فی المهلک و البلی» لمن شرع فی علم الحقایق بلا اهلیة، فاعلم
[دنا 2/ 835]
آغاز: برابر؛ انجام: و قال ایضاً رحمه اﷲ التوقف فی محل الاشتباه مطلوب کذمه
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 1ص (71پ)، 27 سطر (13×16)، اندازه: 15×5/ 20 سم [ف: 16-316]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ اندازه: 14×24سم [نسخه پژوهی: 3-107]
at-taḥḏīr min-al mu‘āwinat ‘ala-l fitna
منصور باﷲ، قاسم بن محمد، 967-1029 قمري
(mansūr-o be-l-lāh, qāsem ebn-e mohammad (1560-1620
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 955/1
آغاز: بسمله. والحمدﷲ وحده ... الحمدﷲ الذي جعل الکتاب هدي للمتقین و شفاء الصدور المومنین ... اما بعد فانه لما وقع النکیر علی من حذر من المعاون علی الفتنه؛ انجام: واختم لی و للمومنین بخیر یا ارحم الراحمین ... العلی العظیم
خط: نسخ، بیکا، تا: با تاریخ1033ق، کاغذ: پسته اي، جلد: میشن سورمهاي، 16 سطر [ف: 5-219]
at-taḥḏīr wa-t tanbīh
هادي المستجیبین، حمزة بن علی،-433 قمري
(1042 -) hādī-yol-mostajībīn, hamzat-ebn-e ‘alī
در این رساله رئیس فرقه درزیه خود را صاحب بعث و نشور، نافخ صور و جز آن معرفی نموده و به کسانی که از اوامرش سرپیچی کنند هشدار داده است. در صدر و ذیل این رساله اشارت به نام مؤلف نیست اما در مطالب رساله قرائن قطعی موجود است بر اینکه تألیف حمز بن علی است و از آن جمله است این عبارت: «و اشکرونی و اعرفونی حق معرفتی فانا القائم نحکم بامره المؤید بروح قدسه» و نیزاین عبارت: «انا قائم الزمان و صاحب الزمان و الهادي الی طاعة الرحمان.» (عبدالحسین حائری)
آغاز: بسم الازلي القديم و المولي الكريم و الرب الرحيم... فالحمد لمن ابدعنی من نوره و ایدنی بروح قدسه
[دنا 2 /835 (9 نسخه)]
آغاز: رساله التحذیر و التنبیه باسم القدیم و المولی الکریم ... الحاکم الذي خضعت لهیبته جمیع العباد
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ضخیم فرنگی، جلد: تیماج مشکی عطف قرمز، 5 ص (104-108)، 15 سطر، اندازه: 21×50 سم [ف: 10-2208]
نسخه اصلی: کتابخانه واتیکان - رم 1332؛ خط: نسخ معرب، بیکا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ 7 ص (136-142) [عکسی ف: 3-375]
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان- رم 1348؛ خط: نسخ درشت، بیکا، تا: قرن 11؛ 10گ (191-200) [عکسی ف: 2-457]
نسخه اصلی: کتابخانه واتیکان - رم 933؛ خط: نسخ معرب، بیکا، تا: قرن 12؛ 6ص (115-120) [عکسی ف: 3-210]
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان- رم 910؛ خط: نسخ معرب، بیکا، تا: شنبه دهه پایانی ربیع الثانی 1109ق؛ 8گ (137-144) [عکسی ف: 2-471]
نسخه اصلی: کتابخانه واتیکان - رم 1337؛ خط: نسخ معرب، بیکا، تا: با تاریخ قرن 13؛ 7 ص (141-147) [عکسی ف: 3-297]
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان- رم 721؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13 یا 14؛ 5گ (81-85) [عکسی ف: 2-426]
خط: نسخ، کا: عبرت، تا: دوشنبه 15 اردیبهشت جلالی 1313ق؛ کاغذ: فرنگی، 4ص (71-74)، 18 سطر (8×15)، قطع: ربعی [ف: 17-175]
نسخه اصل: کتابخانه اباعبداﷲ زنجانی؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: جمادي الاول 1352ق؛ از روي نسخه انستاس کرملی؛ 19 سطر [فیلم ها ف: 1-598]
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان-رم 1338؛ خط: نسخ معرب درشت، بیکا، بیتا؛ 12ص (234-245) [عکسی ف: 4-289]
at-taḥarruz ‘an-is sumūm-il ḥaywānīya wa-n nabātīya wa-l ma‘danīyat-il mašrūba
قسطا بن لوقا، ق3 قمري
(qostā ben luqā (- 9c
التحرز عن السموم الحیوانی والنباتیه و المعدنی المشروب او الملدوغ او غیرها.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 360/37
خط: نستعلیق، کا: طبیب حموي، تا: سهشنبه 2 رمضان 1004ق، جا: یزد؛ کاغذ: سفید [سنا: ف: 1-189]
at-taḥrīr
حسنی، یحیی بن حسین،-424 قمري
(hasanī, yahyā-e-bn-e hoseyn (- 1034
مؤلف که خود از ائمه زیدیه میباشد، در صدد تصحیح مذهب و آراء و نظرات «الهادي الی الحق یحیی بن حسین بن قاسم بن ابراهیم حسنی» امام زیدیه ( -298ق) بوده، چون به نظر میرسید فرزندان و اصحاب بعداز او تصرفاتی در آراء و نظرات او نموده باشند، لذا مؤلف بنا به درخواست بعضی از شاگردانش، این کتاب فقهی را در تخلیص و تهذیب و اصلاح مذهب فقهی قاسم بن ابراهیم یحیی بن حسین و اولاد آنها تحریر نموده است.[زرکلی الاعلام 9/ 172؛ معجم المؤلفین 3/ 13و 192؛ دنا 2/ 835]
شرح و حواشی: :
1- الجامع من الشرح من تعلیق التحریر؛ قاضی، زید بن محمد
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 98 عکسی
آغاز: الحمد ﷲ علی جزیل نعمته ... وسالت و فقک اﷲ و ایانا لطاعته تلخیص مذاهب القاسم بن ابراهیم و یحیی بن الحسین و اولادهما، صلوات اﷲ علیهم فی ابواب الفقه و مسائل الشرع؛ انجام: و ان کان کافرا فی الاصل و لحق بدار الحرب علی کفره استرق تم الکتاب و الحمد ﷲ رب العالمین.
نسخه اصل: موزه بریتانیا، ش 4040 Or. (ریو فهرست خطی عربی همانجا /218). از طهارت تا میراث و در آخر کتاب «السیر» در مباحث مربوط بامام مربوط و امامت بر طبق مذهب زیدیه آمده؛ خط: نسخ، کا: علی بن سلیمان بن زید بن علی بن سلیمن ...، تا: ربیع الاول 558ق؛ مصحح، محشی، در پایان شرحی راجع به مقابله کتاب و تصحیح آن در سه نوبت به تاریخ رمضان 588 آمده؛ 187گ، مختلف السطر [عکسی ف: 1-439]
taḥrīrāt
مطالب علم اصول را در یک «مقدمه» و سه «فن» و یک «خاتمه» بهگونه درس خارج و با عناوین «الموضع، المقام، اصل، الکلام، هدایة، هدایة» و غیره بیان نموده است. در آغاز بحث گسترده اي در تعریف فقه و اصول دارد. قسمت عمده کتاب را مباحث الفاظ تشکیل داده، مباحث اجماع و استصحاب را نیز دارد.
قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 145
آغاز: بسم اﷲ خیر الاسماء. اما بعد فقد رتبته علی مقدم و ثلاث فنون و خاتم؛ انجام: قد تحقق ما هو الحق فی المسئل و هو الحجی فی الموضوعات الصرفه و عدمها فی استصحاب حکم الاجماع بقسمیه خط: نستعلیق، بیکا، بیتا، جلد: تیماج قهوه اي ترنج دار، 318 گ، مختلف السطر، اندازه: 16×5/21سم [ف: 1-166]
taḥrīrāt-uš šay× murtaḍā al-anṣārī
انصاري، مرتضی بن محمد امین، 1214-1281 قمري
(1865-1800) ansārī, morteza ebn-e mohammad amīn
مجموعه متفرقاتی است که مرحوم شیخ در فقه نگاشته است بدین عناوین: 1. کتاب الصلاة؛ 2. کتاب الزکاة؛ 3. کتاب الخمس؛ 4. کتاب الصوم؛ 5. کتاب الصوم از قواعد الاحکام علامه حلی.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2530
نسخه اصل: کتابخانه اي در نجف اشرف؛ خط: نسخ، کا: حسین کاشانی، تا: 8 ربیع الثانی 1289ق؛ مصحح؛ تملک: محمد آل بحرالعلوم طباطبائی، جعفر بن محمد آل بحرالعلوم طباطبائی؛ 574 ص [عکسی ف: 7-123]
taḥrīrāt fi-l ’uṣūl
خمینی، مصطفی بن روح اﷲ، 1309-1356 شمسی
(1977-1930) ×omeynī, mostafā ebn-e rūh-ol-lāh
شامل 11 «مقصد» و هر مقصد شامل مباحث متعدد است: 1. موضوع الأصول و تعریفه مع نبذ من مباحث الألفاظ؛ 2. الاوامر؛ 3. النواهی؛ 4. المفاهیم؛ 5. العام و الخاص؛ 6. المطلق و المقید؛ 7. القطع و احکامه؛ 8. الظن؛ 9. البراء؛ 10. الاشتغال؛ 11. الاستصحاب.
چاپ: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام، 1376ش، 8 جلد [دنا 2/835]
آغاز: بسمله و الحمدﷲ رب العالمین و صلی اﷲ علی محمد وآله ... اعلم انه یجب قبل الخوض فی مقاصد الکتاب أن نذکر المسائل
المتعارف ذکرها فی ضمن مباحث و ان شئت جعلتها المقصد الاول کما یأتی وجهه؛ انجام: و قال بالتوصلی فی هذه المسأل و الکلام یقع فی المقامین المقام ا ول حول مقتضی الدلیل الاجتهاد و هو عندي التوصلی.
نسخه اصل: کتابخانه مرعشی شماره موقت 13385. جلد اول، از آغاز تا تنبیهات بحث تعبدي و توصلی؛ خط: نستعلیق تحریري، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14، ظاهراً در سال هاي 1392 و 1393 ق، متن خط خوردگی دارد؛ 440ص، 14 سطر [عکسی ف: 3-523]
آغاز: و لا فرق بین اعدام الطبیع الموجود و بید سد وجودها ... الصور الثالثه ان یکون تعلق ا مرأ و النهی العام المجموعی؛ انجام: و حیث ان قاعد لاضرر ساقط عندنا فأقمضنا عن فروعها و قد فرغنا عن تسوید هذه الصحائف ...
نسخه اصل: کتابخانه مرعشی. از «جریان البرائة و الاحتیاط فی الشبهات الموضوعی» تا «قاعده لاضرر»...؛ خط: نستعلیق تحریري، کاتب = مؤلف، تا: سهشنبه 4 صفر 1396ق، جا: نجف؛ 446ص، 16سطر [عکسی ف: 3-525]
آغاز: ذلک ن القدر و الاختیار لیس من قیود التکلیف بل هی من الموجبات لتنجز الخطاب؛ انجام: الثابت فیها سواء کان ثابتاً باللفظ أو الاجماع أو النقل و ان عنوانها فی طی المباحث.
نسخه اصل: کتابخانه مرعشی شماره موقت 13540. شامل مقصد دوم در اوامر، از «حول اقتضاء الامرکون الفعل اختیاریاً تا «الفصل السادس فی مسأل الضد»؛ خط: نستعلیق تحریري، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ صفحات این نسخه را مؤلف شماره گذاري نموده و از ص 441 تا ص 880 را شامل است؛ 440ص، 13سطر [عکسی ف: 3-525]
آغاز: بسمله و الصلوةو السلام علی خیر خلقه محمد و آله الغر المیامین ... المقصد الثامن فی القطع و احکامه و فیه مقدم و مباحث، اما المقدم فتشتمل علی امور، احدها فی کون هذه المسأل من المسائل الاصولیة؛ انجام: أقول أولاً لو کان ا مر کما تحرر لیلزم فی موارد النهی عن نفس الطبیعه کفایة ترکها فی زمان ما، لإن عدمها عدم تلک الطبیعة.
نسخه اصل: کتابخانه مرعشی. شامل المقصد الثامن فی القطع و احکامه و المقصد التاسع فی البرائة؛ خط: نستعلیق تحریري، کاتب = مؤلف، تا: سه شنبه 26 جمادي الثانی 1394ق، جا: نجف اشرف؛ 500 ص، 15 سطر [عکسی ف: 3-527]
آغاز: بسمله و به نستعین. المقصد الثامن فی الاستصحاب، قد تصدي الاعلام اخر لتعریفه و تصدي آخرون بامتناع تعریفه لاختلاف المبانی فی ذلک الموجب لاختلاف حقیقته و مهیته؛ انجام: تذنيب لوشك في حجية الاستصحاب في الشك في المقتضی فباعتبار هو مساوق للقطع بعدم الحجی ... خاتم لو صدقنا جمیع ما قیل فی وجه اختصاص الحجی بالشک فی الرافع، فلنا القول بالعموم ... کون عد من الشکوك شکاً فی الرافع کما یکفی لعموم.
نسخه اصل: کتابخانه مرعشی، شماره موقت 13399. نسخه حاضر بخشی از «المقصد الثامن فی الاستصحاب» را در بر دارد که هنگام چاپ به عنوان «المقصد الحادي عشر فی الاستصحاب» در جلد هشتم تحریرات فی ا صول (صفحات 313-422)، چاپ مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی قرار گرفته؛ خط: نستعلیق تحریري، کاتب = مؤلف، بی تا؛ 79ص، 16 سطر [عکسی ف: 4-414]
taḥrīr-u uṯulujīyā = al-maymar
فارسی، محمد تقی بن محمد،-948 قمري
(1542 -) -fārsī, mohammad taqī-ye-bn-e mohammad
وابسته به: اثولوجیا = ثئولوجیا = میامر؛ فلوطین (204-270)
رسالهاي است در شناخت باري تعالی که از کتاب ارسطوطالیس فیلسوف به تفسیر فرفوریوس استخراج شده و عبدالمسیح بن عبداﷲ بن ناعمه حمصی آن را ترجمه به عربی کرده، سپس یعقوب بن اسحاق کندي به دستور المعتصم باﷲ خلیفه عباسی آن را تصحیح نموده است. رساله در ده «میمر» است: 1. معرف الغای؛ 2. رجوع النفس الی العالم العقلی؛ 3. ماهی جوهر النفس؛ 4. شرف عالم العقل و حسنه؛ 5. ذکر الباري و ابداعه ما ابدع؛ 6. الکواکب؛ 7. النفس الشریف؛ 8. صف النار؛ 9. النفس الناطقة؛ 10. العل الاولی؛ باب من النوادر فی العقل الاول. (حبیب اﷲ عظیمی) [الذریع 1/120 و 3/ 377؛ دنا 2/ 836]
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... من کتاب ارسطو لیس الفیلسوف المسمی بالیونانی اثولوجیا ... نقله الی العربی عبدالمسیح بن عبداﷲ بن ناعم الحمصی؛ انجام: فلذلک لایمکن حد أن یري الهیولی لانها قد لسبت صورا کثیر فهی خفی تحتها لاینالها شیء من الحواسی البتة.
خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم بن عنای اﷲ تبریزي، تا: اواخر رجب 1200ق؛ از روي نسخه کافی بن محتشم قائنی از روي نسخه ابوالقاسم حسینی استرآبادي (میرفندرسکی)، مصحح، محشی؛ وقف نامه کتاب از تقی بن محمد صادق موسوي در رمضان 1119 با مهر «عبده محمد تقی الموسوي» (بیضوي)؛ تملک: «کاظم موسوي» با مهر «محمد کاظم الموسوي» (بیضوي)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 70 گ، 19 سطر، اندازه: 13×5/ 19 سم [محدث ارموي مخ: 1-280]
آغاز: بسمله، و الصلوة و السلام ... الميم الاول من كتاب ارسطو
طالیس الفیلسوف المسمی بالیونانی اثولوجیا و هو القول علی الربوبی ... لمعرف الغای التی هو غایتها للحاج اللازم الیها و قدر المنفع الواصل الیه من لزوم مسلک البغیة؛ انجام: ثم قبلت بعد ذلک صوراً بعد صور، فلذلک لایمکن لاحد ان یري الهیولی، لانها قد لبست صوراً کثیر فهی خفی تحتها لاینالها شیء من الحواس
خط: نسخ خوش، کا: محمد نصیر محلاتی، تا: 1279ق؛ مصحح، داراي سرلوح و کتیبه، مجدول، کمند اندازي؛ یادداشت رؤیا به سال 1282؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: تیماج عنابی، 114گ، 16 سطر (7×14)، اندازه: 11×5/ 19 سم [ف: 13-282]
taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمري
(1326-1251) ‘allāme-ye hellī, hasan ebn-e yūsof
تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول690-8 شوال 697 ق
یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتواي
پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوي چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچهاي که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و براي ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکر الفقهاء» ارجاع می دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سهشنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادي الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز: بسمله الحمدﷲ المتقدس بکماله عن مشابه المخلوقات ... فان هذا الکتاب ... قد جمعنا فیه معظم المسائل الفقهیه
چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 311+281 صص
[الذریعة 3/ 37 و 3/ 378 ش 1375؛ مکتب العلام الحلی، طباطبائی (رحمه الله علیه) ص 77- 95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائرالتراث العربی الاسلامی 1/ 241؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 2/ 836-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163]
شرح و حواشی: :
1- حاشیة تحریر الاحکام الشرعیة؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771)
2- حاشیة تحریر الاحکام الشرعیة؛ محقق کرکی، علی بن (940-890)
3- المصانع بأمر قديم الصانع؛ بجستاني خراساني، حسين بن محمد (-13)
4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية
5- فضیلة العلم و العالم
6- شرح تحریر الاحکام الشرعیة علی مذهب الامامیة
نسخه گرانبها و بسیار پاکیزهاي است ولی افسوس که چندان از آن نمانده و افتادگی فراوان دارد و آشفته است؛ خط: نسخ، کا: حسن بن محمد حمارنی، تا: ذیحجه 699 ق (پایان قاعده نخستین)؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ با اجازه انهاء قرائت و بحث و فهم و استشراح علامه در محرم 700 به خط خود در پایان همین قاعده گویا براي نویسنده نسخه، با بلاغ هاي بسیار و اندکی حواشی که برخی از سخنان مؤلف است، عبدالکریم بن عبدالرحیم آن را نزد شیخ صالح بحرانی فارسی در 1070 خوانده و در 1095 در آغاز نسخه یادداشتی نوشته که: «در این نسخه خط علامه هست»؛ وقف مدرسه معصومیه [ف: 3-78]
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-297]
جزء سوم کتاب؛ خط: نسخ نازیبا، کا: وشاح بن محمد بن عسه، تا: 2 جمادي الاول 719ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، با نشان بلاغ، معرفی نسخه از محمد امین نجفی خوئی بهتاریخ رجب 1341 با مهر کتابخانه وي؛ جلد: تیماج مشکی، 45گ، 27 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 22-99]
آغاز: برابر؛ انجام: فتکون الدی فی ماله فهذا آخر ما أفدناه فی هذا الکتاب ... فعلیه بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب فی تحقیق المذهب ...؛ تم الجزء الرابع من کتاب تحریر ا حکام الشرعی علی مذهب الامامی . من حیث انه تضییع للمال فلانعد علیه تم الجزء الثانی ... و یتلوه الجزء الثالث القاعد الثالث فی الایقاعات ...
جزء اول و دوم؛ خط: نسخ، کا: احمد بن حسن بن یحیی فراهانی، تا: جمعه 23 ربیع الثانی 721ق؛ مصحح، با بلاغ هاي متعدد از فخرالمحققین، در پایان قاعده اول انهایی به خط فخر المحققین در تاریخ 10 ذیقعده 759 بدین عبارت: «انهاه ایده اﷲ تعالی قراء و بحثاً فی عار شهر ذیقعد سن تسع و خمسین و سبعمائة و الحمد ﷲ وحده و صلی اﷲ علی سیدنا محمد و آله محمد بن مطهر»، در اول نسخه چند مسأله شرعی از جمله درباره قرائت در صلا الاموات و واجبات موصی بها، در پایان این مسأله امضاي «و کتب محمد بن مطهر»، یادداشت خرید نسخه در 982 ق بدین عبارت: «این کتاب را بعوض اجرت حج نواب مستطاب جنت مکان فردوس آشیان با چند کتاب دیگر ... شیخ عبد النبی لحاوي فروخته بودند و شیخ مشار الیه نزد فقیر فروخت به حضرت سیادت ... عماد للسیاد و الشریع والادب مجتبی العریضی و ثمن در حضور این فقیر قبض نمود و کان ذلک فی شهر شعبان سنة
982»؛ تملک: محمد بن غیاث الدین عریضی با مهر «محمد جعفر الحسینی 1041» (بیضوي)، محمد بن یحیی بن ابراهیم بن محمد بن حسن بن ابراهیم بابلی در روز شنبه 5 ذیقعده 760؛ مهر: «عبده عبدالغفور بن محمد اسماعیل» (بیضوي)؛ واقف: آیت اﷲ مرعشی نجفی، 1339؛ جلد: تیماج قهوه اي، 277گ، 27 سطر، اندازه: 5 /16×5/ 23 سم [ف: 1-96]
قاعده اول و دوم؛ خط: نسخ نازیبا، کا: محمود بن محمد بن بدر، تا: سهشنبه 6 رجب 723ق، جا: حله (مقام صاحب الزمان)؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، داراي انهائی است که علامه گویا براي کاتب نسخه به تاریخ 26 جمادي الاخر 724 نوشته؛ جلد: تیماج قرمز عطف تیماج قهوه اي، 281گ، 26 سطر، اندازه: 16×23سم [ف: 17-285]
آغاز: بسمله. الفصل الثالث فی الموصی به، و فیه ابحاثا، بحثا: تصح الوصی بکل مقصود؛ انجام: المطلب الثانی فی حال الاضطرار، و فیه مباحث. و هو الخارج علی الامام العادل، و قیل ... از فصل سوم از وصیت تا پایان کتاب اطعمه؛ خط: نسخ کهن، بیکا، تا: 10 ربیع الاول 724ق؛ افتادگی: انجام؛ مقابله شده؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج قهوه اي، 104گ، 24 سطر (5/12×19)، اندازه: 16×5/ 23 سم [ف: 16-50]
ج 1 و2؛ خط: نسخ، کا: حسین بن علی بن محمد استرآبادي، تا: 28 شعبان 726ق، جا: نجف؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی، مقابله شده؛ جلد: تیماج مشکی، 226گ، 25 سطر، اندازه: 5 /16×25سم [ف: 1-28]
آغاز: بسمله: کتاب النکاح و فیه مقدم و مقاصد.؛ انجام: فان عجز اخذت من الامام للروایة و قیل مع فقد العاقل او فقرها یوخذ.
خط: نسخ کهن، کا: حسن بن الحسین، تا: 18 ذیحجه 728 ق (جزء سوم)؛ افتادگی: وسط (میان برگ هاي 134 و 135) و انجام: (یک صفحه)؛ از روي نسخه اصل حلی، در پایان جزء سوم (157ر) حلی مینویسد: «تم الجزء الثالث من کتاب التحریر و یتلوه فی الرابع بعون اﷲ تعالی و منه کتاب المیراث و کتبه حسن بن یوسف بن مطهر مصنف الکتاب فی صفر ختم بالخیر سن سبع و تسعین و ستمائة و الحمدﷲ وحده و صلی اﷲ علی سیدنا و مولانا محمد النبی و آله الطاهرین. الی هنا کلام المصنف برداﷲ مضجعه (در چاپی ص 162 این تاریخ دیده نمیشود) و فرغ العبد الضعیف حسن بن الحسین من نسخه ... (تراشیده شده) الاصل بخط المصنف رضی اﷲ عنه الا من کتاب الطلاق الی کتاب الایمان صبیح الثامن عشر من ذي الحج سن ثمان و عشرین و سبعمائة حامدا و مصلیا و مسلما- بلغ المقابل و النظر فی مجالس آخرها شهور سن تسع و عشریع و سبعمائة»، بازپسین مقابله آن در 729 بوده، بسیاري از جاها «بلغ قراء ایده اﷲ» یا «بخطه حاشی» دارد، از عنوان کتاب در 1ر هم برمیآید که پس از مرگ حلی نوشته شده؛ تملک: محمد هادي امامی کاشانی، ابوالقاسم، محمد علی یزدي، محمد بن عبداﷲ واعظ؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ ساده با برگردان در یکسوي، 277گ، 25 سطر (12×19)، اندازه: 17×5/23سم [ف: 5-1813]
آغاز: القاعد الثانیة؛ فی العقود، و فیها کتب، کتاب المتاجر و فیه مقدم و مقاصد
از «القاعد الثانی فی العقود» تا آخر عبادات؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 8 رمضان 728ق؛ محشی با امضاء «ع»، بهوسیله علی بن طراد تصحیح و قرائة مقابله شده به تاریخ 732؛ جلد: تیماج سرخ ترنجدار، 149گ، 22 سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 25-31]
جلد دوم؛ خط: نسخ نازیبا، کا: علی بن احمد بن طراد بن ابی الحسن بن الضراب، تا: سلخ جمادي الثانی 731ق؛ مصحح، محشی، یا علامت بلاغ؛ تملک: محمد صادق بن محمد حسین قمی و مهر «یا صادق الوعد» (بیضوي)؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، مختلف السطر، اندازه: 15×23سم [ف: 7-205]
تا پایان کتاب عتق؛ خط: نستعلیق نازیبا، کا: حسن بن حسین بن حسن سرابشنوي، تا: 1 جمادي الاول 735ق، جا: کاشان؛ مصحح؛ تملک: محمد بن عبداﷲ الواعظ و مهر «ابوالقاسم الموسوي» (مربع)؛ جلد: تیماج نیلی، 287گ، 24 سطر، اندازه: 14×5/ 23 سم [ف: 10-144]
از کتاب نکاح تا دیات؛ خط: نستعلیق نازیبا، کا: حسن بن حسین بن حسن سرابشنوي، تا: 22 جمادي الثانی 735ق، جا: کاشان، محله «باب ورده»؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ این نسخه دنباله نسخه شماره 3751 همین کتابخانه است؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 267گ، 24 سطر، اندازه: 15×23سم [ف: 13-29]
از اواخر احکام غسل جنابت شروع میشود و برگ ها در صحافی بسیار نامرتب صحافی شده؛ خط: نسخ، کا: محمد بن علی طبري (از شاگردان علامه حلی)، تا: سهشنبه 24 صفر 737ق؛ در بسیاري از صفحهها تصریح شده که از روي نسخه مصنف تصحیح و مقابله شده؛ تملک: اسکندر بن مهدي که کتاب را به فرزندش محمد بخشیده به تاریخ 749، محمد بن نعمت اﷲ عقدائی بهتاریخ غره رجب 762، یونس بن حسن بن سیف صیمري جزائري؛ جلد: تیماج سبز، 288 گ، 19 سطر، اندازه: 16×23سم [ف: 1-402]
آغاز: القمر بفرجه فی البول و الغائط و استقبال الریح بالبول فی الارض الصلبة
قائده اول؛ خط: نسخ، بیکا، تا: سهشنبه 5 جمادي الاول 737 ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 193گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 23 سم [ف: 17-72]
خط: نسخ، کا: محمد بن یوسف بن عباس (جزو یکم)، تا: 15 محرم 737 ق، و احمد بن حسن میدانی در 821 ق (جزو دوم)؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: میشن سیاه، 334گ، 25 سطر، اندازه: 5/ 16×8/ 23 سم [ف: 1-82]
آغاز: برابر؛ انجام: فالاقرب الزامه بالعمل من حیث انه تضییع للمال فلایقر علیه
جلد 1-2؛ خط: نسخ کهن، کا: حسن بن سلیمان بن صالح، تا: یکشنبه 19 ربیع الثانی 740ق، به امر شیخ جمال الدین احمد بن شهاب؛ مصحح، مقابله شده، محشی؛ واقف: شیخ محمد رحیم؛ انتقالی از دانشگاه علوم اسلامی رضوي در آذر 1368؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 371گ، 23 سطر، اندازه: 5/17×26سم [ف: 21/1-220]
خط: نسخ، کا: حسین سلیمی، تا: یکشنبه 9 ربیع الثانی 740ق، بهدرخواست شیخ جمال الدین أحمد بن شهاب محمد بن أبی عبداﷲ اسدي؛ واقف: میرزا جعفر حسینی ملقب به میرزا بابا سبزواري، رمضان 1293ق؛ کاغذ: سمرقندي، 23 سطر، اندازه: 5 /13×5/ 19 سم [تراثنا: س6ش1-79]
آغاز: برابر؛ انجام: فان اکره علی الدخول جاز حینئذ و تجتهد علی انفاد الاحکام بالحق تمت القاعد الاولی و هی العبادات من کتاب التحریر و هو آخر الجزء الاول منه جلد اول و بخش اول در عبادات؛ خط: نسخ، کا: محمدبن حسن بن محمدبن علی بن ناصر مجلجل، تا: سهشنبه 6 شعبان 747 ق؛ مصحح، مقابله آن با نسخه مصنف به تاریخ 775 پایان یافته، داراي انهائی است که محمد بن علی بن جعفر بن یحیی بن جعفر بن [مسروق] به تاریخ 9 رجب 783 نوشته؛ تملک: ابراهیم بن علی سیاري بحرانی به تاریخ 30 ربیع الثانی 941، رشا بن ناصر بهتاریخ 27 ربیع الاول 976ق؛ جلد: مقوایی، عطف تیماج قرمز، 208گ، 19 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 2-741]
آغاز: بسمله القاعد الثانی فی العقود و فیه کتب کتاب المتاجر و فیه مقدم و مقاصد اما المقدمه ففیها مباحث یجوز طلب الرزق بالمعاش فی الحلال؛ انجام: و لو اعتکفت باذنه لم یسقط نفقتها سواء کان اولا اعتکفت جلد دوم و بخش دوم در عقود؛ خط: نسخ، کا: محمد بن حسن بن محمد بن علی بن ناصر مجلجل، تا: سهشنبه 6 شعبان 747 ق؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، از روي نسخه مصنف مقابله شده؛ تملک: علی بن خمیس بن راشد، ابوالقاسم موسوي؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز،206گ،19سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 2-742]
آغاز: برابر خط: نسخ کهن، کا: محمد بن شریف بن مؤذن، تا: 8 ذیحجه 763ق؛ محشی از محمد بن جعفر و پارهاي از حسن بن حمزه، با علامت بلاغ سماع و قرائت مانند «بلغت قراء ایده اﷲ» و «بلغ سماعا ایده اﷲ»؛ در پشت برگی جدا نوشته شده: «لیل الجمع خامس عشرین جمادي الاخر سن احد و سبعین و سبعمائه توفی شیخ الاسلام فخرالدین ابن المطهر قدس اﷲ نفسه»، در گ 244پ دارد: «شیخنا المصنف قدس اﷲ روحه یروي کتب الشیخ السعید ابی جعفر عماد الدین طوسی عن والده عن السید فخار بن معد بن فخار العلوي الحسینی الموسوي عن شاذان بن جبرئیل القمی عن الشیخ ابی القسم العماد الطبري عن المفید ابی علی الحسن بن محمد بن الحسن الطوسی عن والده ابی جعفر المصنف رضوان اﷲ علیهم اجمعین»، نیز «من لفظ شیخنا فخرالدین محمد دام ظله: مسئلة. قوله فی باب الزکو «شرط الضمان امکان الاداء و الاسلام، عملتها بالتماس اعز الناس علی و هو ولدي یحیی فی ایام الحج من سن سبع و خمسین و سبع مائة»...، در 245پ دارد: مما انتقل الی بفضل اﷲ بالبیع الصحیح الشرعی و انا فقیر عفو اﷲ و راجی فضله حسن بن محمد علی الکروکانی» با مهر «عبده حسن محمد علی»؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 246گ، 23 سطر (12×18)، اندازه: 15×23سم [ف: 5-1808]
آغاز: برابر؛ انجام: لوحصل خوف من غیر مرض لم یتعلق به الحجر ... و کذا لوحصل الطاعون ببلد هو ساکن فیه. تم الجزء الثانی من کتاب تحریر الاحکام الشرعی علی مذهب الامامی از ابتدا تا کتاب الوصیة؛ خط: نسخ، کا: عبداﷲ بن محمد بن حسن بن علی عتسی امامی (بخش اول)، علی بن فارس بن محمد بن یوسف بن احمد بن ابراهیم (بخش دوم)، تا: 28 صفر 845 ق (بخش اول) به دستور شهاب الدین احمدبن نورالدین علی، یکشنبه 8 ذیقعده 763ق (بخش دوم)؛ مصحح، محشی؛ تملک: یوسف بن محمد بن نورالدین؛ جلد: تیماج قهوه اي، 177گ، 21- 41 سطر، اندازه: 18×5/ 25 سم [ف: 2-741]
آغاز: بسمله، الحمدﷲ المتقدس بکماله عن مشابه المخلوقات؛
انجام: کتاب: حصل الطاعون ... هو ساکن فیه خط: نسخ، بیکا، تا: 787ق، جا: دکن؛ کاغذ: کشمیري نخودي، جلد: تیماج قرمز با ترنج و نیمترنج، 259 گ، 25 سطر (12×20)، اندازه: 21×34 سم [ملی ایران: ف: 8-425]
آغاز: القاعده الثانیه فی العقود و فیه متب: کتاب المتاجر و فیه مقدمه و مقاصد اما المقدمه و فیها مباحث؛ انجام: و کذا لو حصل
الطاعون ببلد هو ساكن فيه.كتاب النكاح و فيه مقدمه و مقاصد.
جلد دوم، از کتاب المتاجر تا اول کتاب نکاح؛ خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: قرن 8؛ محشی؛ جلد: گالینگور سیاه، 310گ، 21 سطر، اندازه: 20×28 سم [ف: 33/2-112]
آغاز: برابر؛ انجام: فلأقرب الزامه بالعمل ... فلا یقر علیه ... و یتلوه فی الجزء الثالث فی الایقاعات و صلی اﷲ علمه محمد و آله ...
مشتمل است بر دو جزء کتاب از آغاز تا بخش نکاح؛ خط: نسخ کهن، بیکا، تا: قرن 8؛ افتادگی: انجام؛ مصحح با گواهی بلوغ قرائت در چندین جا، پشت برگ آغاز قصیده عینیهاي است در مدح حضرت امیر (علیه السلام) که جزو قصاید سبع علویات ابن ابی الحدید معتزلی است، مقابله شده، انهایی به قلم حسین بن علی بن الحسام در باب شاگرد و برادرزاده اش مورخ 885 و انهاي دیگري به خط احمد بن محمد مورخ 1038 با امضاهاي «نورالدین الحسینی الکفرعونی»، «ابراهیم بن احمد الزینبی»، «نجیب الدین» و «زین العابدین بن سلیمان»، صورت معاملهاي است با امضاي شاهدان: «نجیب الدین عاملی و علی بن عبدالعالی میسی»، محشی با نشان «ك د» و «ح د» و جز اینها، یادداشتی مورخ 920 و دیگر مورخ 909؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج قرمز با عطف سیاه، 262گ، 28 سطر، اندازه: 5/17×26سم [ف: 24-164]
آغاز: برابر؛ انجام: و لو افتقر الی الجراج قال السید یجوز ذلک بغیر اذن الامام و قال الشیخ ظاهر مذهب شیوخنا (الامامیه جهاد).
به «الفصل التاسع فی الامر بالمعروف و النهی عن المنکر» منتهی میشود؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 7 و 8؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج مشکی، 181گ، 26 سطر (11×5/17)، اندازه: 22×5/ 22 سم [ف: 11-10]
آغاز: القاعد الثانی فی العقود و فیها کتب کتاب التجار و فیه مقدم و مقاصد اما المقدم فیها مباحث 1- یجوز طلب الرزق بالمعاش فی الحلال بالاجماع؛ انجام: و مولی الاب لم یکن علیه ولاء حال جنای فیکون الدی فی ماله فهذا آخرما اخذناه ... واﷲ الموفق للصواب منه المبدأ و الیه المآب و الحمدﷲ رب العالمین. از کتاب التجار تا آخر کتاب به طور کامل؛ خط: نسخ کهن، بیکا، تا: حدود قرن 8؛ وقفنامه نسخه توسط حاج محمد علیا بدون تاریخ؛ جلد: تیماج سرخ، 265گ، 29 سطر، اندازه: 18×5/ 25 سم [ف مخ]
انجام: و طهار المولود فلا یجوز امام الکافر و لا اهل البدع و لا المخالف للحق و ان کان مرضیاً فی مذهبه و لا
قاعده اول و دوم؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، با امضاي بلاغ؛ تملک: زین الدین سلوم، محمد بن مکی بن محمد بن شمس الدین، محمد بن یوسف بن سعید، قاضی بن کاشف الدین محمد یزدي با مهر «یا قاضی حوائج ... اقض حوائجی بالنبی و عترته الاقدسین» (دائري بزرگ)، محمد مهدي بن محمد نصیر به سال 1115ق با مهر «المهدي منا اهل البیت» (مربع) و سپس هبه آن به فرزندش محمد؛ مهر: «المهدي منا اهل البیت» (مربع)، «افوض امري الی اﷲ الغنی معزالدین محمد الحسینی الموسوي» (دائري بزرگ)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 164گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 13×5/ 18 سم [ف: 28-126]
آغاز: المطلب الثالث فی المیراث بالولاء بالعتق وفیه کو بحثاً العتق قسمان واجب اما باصل الشرع کمن ملک من ینعتق علیه من الارقاب و الرضاع؛ انجام: سواء کان القطعان من واحد او اثنین ولو قطع الید من المرفق او من المنکب میراث تا دیات؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، متن خط خوردگی دارد؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج با سر، 171گ، 20 سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 2-743]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8 [مختصر ف: 134]
جلد اول؛ بیکا، تا: قرن 8؛ یادداشت تملک 904؛ قطع: وزیري [ف: 82]
جلد سوم؛ بیکا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام: [اوراق عتیق: 1-242]
آغاز: برابر؛ انجام: ودی الجنین الکامل قبل ان تلجه الروح و خطاء الامام و الحاکم فی الحکم ...
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ اجازه اي از شخصی که نام وي پاك شده به سیدجمال الدین حسن بن حسام الدین ابراهیم بن یوسف بن ابی شبانه در سوم ربیع الثانی 880 و تأیید اجازه فوق از محمد بن احمد حسینی براي همو؛ تملک:
حاجی ملامحمدمهدي نجم آبادي در نجف اشرف بهسال 1253؛ جلد: تیماج قهوه اي، 391گ، مختلف السطر، اندازه: 20×5/ 28 سم [محدث ارموي مخ: 1-281] و [عکسی ف: 6-219]
نصف اخیر کتاب از «کتاب الفراق» تا آخر تحریر؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 154گ، 28 سطر، اندازه: 16×5/ 23 سم [ف: 25-184]
جزو یکم، تا پایان جهاد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8 و 9؛ تملک: محمد حسین بن عبدالنبی جرایري شیرازي؛ 13 برگ پایان مورخ 8 جمادي الاول 1055؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 103گ، 28 سطر (13×19)، اندازه: 18×27سم [ف: 10-1603]
از نکاخ تا دیات؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8 و 9؛ آغاز و انجام:
نونویس ذیحجه1260محشی؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی، 561گ، 21 سطر (11×18)، اندازه: 17×25سم [ف: 16-360]
جلد دوم و از عقود تا ودیعه؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8 و 9؛ چهارده برگ در پایان نونویس قرن 13؛ محشی با نشان «دروس، عد»؛ تملک: خواجه حاجی شمس الدین محمد ابوعلی در 884، عبدالحسین بن عبدالعزیز رازي در 868، احمد بن علی خوانساري در 1221، علی بن محمد باقر موسوي، سید حسن موسوي، در پایان به خط تازه آمده «قد وجدنا الاجزاء القدیم من خط مؤلفه حسن بن مطهر الحلی رحمه اﷲ و اسکنه فرادیس الجنان بمحمد و آله»؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی، 160گ، 21 سطر (12×18)، اندازه: 16×25سم [ف: 10-1782]
آغاز: برابر؛ انجام: فعلی ما اخترناه یعتق ثلثاه الا أن یجیز الوارث عتقه أجمع ثم یرث بثلثیه ثلثی.
خط: نسخ، کا: حسین بن عبداﷲ بن ترکی خلجی، تا: پنجشنبه 8 جمادي الثانی 831ق؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی، با آثار بلاغ، با انهائی از احمد بن فهد (ابن فهد حلی) بهتاریخ 10 جمادي الاول 832 و همچنین محمد بن حسن بن ابی القاسم الحسینی بهتاریخ پنجم ربیع الثانی 848؛ وقفنامه کتاب بهتاریخ شعبان 1198؛ جلد: تیماج مشکی، 189گ، 32 سطر، اندازه: 20×27سم [ف: 1-301]
آغاز: قول الشیخ بکسبه فاذا ضمنه کان له ان یسا فربه
خط: نسخ، کا: حسن بن علی بن حسن النجار، تا: 25 ربیع الثانی 833ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی، با علامت بلاغ، داراي انهائی که علی بن الحسن استرابادي بتاریخ یکشنبه 21 شعبان 833 نوشته، و انهاءهایی که حسن ابن علی بن محسن نجفی (نام این شخص از مجموع سه اجازه به دست آمد) در بغداد محله اکافین نوشته، و انهائی که حسن بن حمز بن محسن حسینی موسوي بهتاریخ 14 رمضان 836 نوشته؛ مهر: «المتوکل علی اﷲ عبده عطاء اﷲ الحسینی» (مربع)، «عبده عیسی بن فتح اﷲ» (بیضوي)؛ 235گ، 33 سطر، اندازه: 17×27سم [ف: 3-104]
آغاز: برابر؛ انجام: و کذا لو حصل الطاعون ببلد هو ساکن فیه.
جلد1-2؛ خط: نسخ، کا: سلطان بن حسن حسینی قمی، تا: رجب 833ق؛ آن را نزد فقیه وقت علی بن حسن استرآبادي قرائت نموده و بلاغ او در موارد متعدد و انهایش در دوشنبه 28 ذیحجه 833 دیده میشود؛ واقف: نادرشاه، 1145؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج مشکی، 235گ، 27 سطر، اندازه: 17×26سم [ف: 21/1-218]
آغاز: برابر؛ انجام: و هم الاطباء المسلمون القدول و لوهاج به الدم فهو مخوف و ان لم یتغیر عقله.
خط: نسخ کهن، کا: محمد بن محمد یقیع، تا: 840ق؛ افتادگی:
انجام؛ محشی؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا با کاغذ سبز، 249گ، 29 سطر (12×20)، اندازه: 5/ 18×26 سم [ف: 2-17]
خط: نسخ، کا: حسن بن فخرالدین جرجانی، تا: 12 صفر 847ق [مختصر ف: 134]
آغاز: ... او احد الائمة (علیهم السلام) ... النظر الثانی: فی آداب التخلی و فیه ج مباحث آ یستحب تغطی الراس عن دخول الخلاء و تقدیم الیسري عنده و الیمنی عند الخروج؛ انجام: فان غلب علی ظنه خلاف ذلک لم یجز التعرض له فان اکره علی الدخول جاز حینئذ و یجتهد علی انفاذ الاحکام بالحق، تمت القاعد الاولی و هی العبادات از قاعده اول مباحث طهارت تا امر به معروف و نهی از منکر؛ خط: نسخ، کا: سعد بن اسکندر بن ناصر امامی طبري، تا: 17 صفر 847ق؛ افتادگی: آغاز؛ با یک واسطه از روي نسخه اصل به خط مؤلف کتابت و مقابله شده، مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 147گ، 24 سطر (5/ 10×5/ 16)، اندازه: 18×5/ 25 سم [ف: 37-479]
آغاز: بسمله، القاعد الثانی فی العقود و فیه کتب، کتاب المتاجر و فیه مقدمه و مقاصد، اما المقدم ففیها مباحث آ یجوز طلب الرزق بالمعاش فی الحلال بالاجماع؛ انجام: و لا یجب عمار العقار و الدار اما سقی الزرع و ما یتلف بترك العمل فالاقرب الزامه بالعمل من حیث انه تضییع للمال فلا یقر علیه، تم الجزء الثانی
جلد دوم از کتاب المتاجر تا پایان کتاب النکاح؛ خط: نسخ، کا: سعد بن اسکندر بن ناصر امامی طبري، تا: 27 جمادي الثانی 847ق، جا: سبزوار؛ افتادگی: انجام؛ با یک واسطه از روي نسخه اصل به خط مؤلف کتابت، تصحیح و با این عبارت مقابله شده: «نسخت من نسخ نسخت من نسخ الاصل ... مقابل صحیحا بحسب الامکان ... الا ما زاغ عنه البصر و قد اجتهدت فی نسخ غای الاجتهاد»، مصحح، محشی، بخشی از اجازه «ملا فتح اﷲ بن عبدالملک کاشانی» که شامل مشایخ روایتی وي میباشد، بعد از انجام: آمده؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سر ترنج، 197گ، 24 سطر (11×16)، اندازه: 18×26سم [ف: 37-480]
آغاز: برابر؛ انجام: الحمد ﷲ المتقدس بکماله عن مشابه المخلوقات المتنزه بعلوه عن مشارک الممکنات القادر علی ایجاد الموجودات
جزء اول و دوم کتاب و تا احکام نفقات؛ خط: نسخ نازیبا، کا: احمد بن حسین بن علی بن موسی رفاعی برقعانی، تا: 846 و 847ق، جا: قریه «طیر فلشیه»؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی، با نشانی بلاغ؛ جلد: تیماج قهوه اي، 249گ، مختلف السطر، اندازه:
18×28سم [ف: 4-25]
آغاز: بسمله کتاب المیراث و فیه مقاصد الاول فی اسبابه؛ انجام: من اراد الغای و قصد النهایة فعلیه بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب فی تحقیق المذهب و اﷲ الموفق للصواب ...
از کتاب المیراث تا دیات؛ خط: نسخ، کا: حسن بن فخرالدین جرجانی، تا: 12 صفر 847ق؛ علامت اختصاري نام مشایخ فقه از قول مؤلف کتاب ضبط گردیده؛ تملک: ابوطالب طباطبایی؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج، 112گ، 28سطر، قطع: رحلی [ف: 24-60]
آغاز: بمالا فائد فیه النکاح مستحب للغنی و الفقیر و لاینبغی ... الفصل الثانی فی خصائص النبی صلی اﷲ علیه و آله و هی واجب و محرم و مباح ... الفصل الثالث فی مباحث متفرق فی هذا الباب؛ انجام: حال جنایته فتکون الدی فی ماله فهذا آخرما افدناه فی هذا الکتاب ... و اﷲ الموفق للصواب منه مبدأ و الیه المآب و الحمد ﷲ رب العالمین.
خط: نسخ، کا: طعمه بن احمد بن عبداﷲ، تا: جمعه رجب 853ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی، با علامت بلاغ، یادداشتی از حسن بن احمد بن محمد بن احمد بن سلیمان بن فضل مارونی در یکشنبه 24 جمادي الثانی 818ق؛ جلد: تیماج سرخ، 285گ، 22-24 سطر، اندازه: 19×5/ 27 سم [ف: 2-742]
آغاز: برابر؛ انجام: ما لم یکن له علیه و لاء حال جنایته فیکون الدی فی ماله ... و اﷲ الموفق للصواب منه المبدأ و الیه المآب کامل؛ خط: نسخ، کا: عماد بن علی جرجانی، تا: سهشنبه 12 صفر 860ق؛ محشی از شهید، آن را نزد یکی از فقهاي قرن نهم به نام محمد بن علی بن حسام قرائت نموده با انهاي ایشان در هفتم ربیع الثانی861؛ واقف: گوهرشاد؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 381گ، 23 سطر، اندازه: 17×26سم [ف: 1/21-216]
آغاز: و یذکرکم اﷲ رؤیته ویزید فی علمکم منطقه و یرغبکم فی آخر عمله فضل و افضل العلم بعد المعرف باﷲ تعالی علم الفقه؛ انجام: اما سقی الزرع و ما یتعلق بترك العمل فالاقرب الزامه بالعمل من حیث انه تضییع للمال و لا یقر علیه.
خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: 863ق؛ افتادگی: آغاز؛ با نسخه اصل به خط مصنف مقابله و تصحیح شده، داراي انهاآت و اجازاتی چون: 1- انهاء از سوي کاتب و تأیید «محمد بن مؤذن» به سال 864ق در برگ 124ر، 2- مقابله نسخه با نسخه اصل، در همان برگ، 3- انهاء از سوي «برهان الدین ابراهیم المقري» و تأییید واجازه روایت براي او از «محمد بن مؤذن» در همان برگ، 4- قرائت برهان الدین ابراهیم، ولد الشیخ المرحوم، «حسن الشقیقی» و تأیید و اجازه روایت تمامی آثار «علامه حلی»، «محقق حلی» و «شهید اول محمد بن مکی»، از سوي «محمد بن الحسام» (در کلمه »حسام) تردید داریم. افزون بر این فواید، حواشی و آثار قرائت و بلاغ بسیاري جمله: انهاء محمد بن مؤذن در پشت برگ 134 با این عبارت آمده است: «انهاه ایده اﷲ قرأ و فهماً، اعنی الشیخ الفاضل برهان الدین ابراهیم المقري وفقه اﷲ و ایانا لمراضیه و جعل یومه خیراً من ماضیه، و قد اجزت له روایته عنی عمن قرأته علیه و هو الشیخ جمال الدین احمد بن الحاج علی رحمه اﷲ عن مشایخه متصلاً الی المصنف رحمه اﷲ، و طلبت منه الدعاء فی خلواته و عصیب صلواته بعمل اﷲ منه، و کتب العبد الفقیر الی اﷲ تعالی محمد بن المؤذن، حامداً، مصلیاً، مسلماً»؛ کاغذ: شرقی، 295گ، 23 سطر (5/12×20)، اندازه: 5/ 18×5/ 26 سم [ف: 32-587]
از اول کتاب تا آخر کتاب وصیت، در دو جزء؛ خط: نسخ زیبا، کا: احمد بن محمد بن علی حداد عاملی (جزء اول)، تا چهارشنبه ربیع الثانی 857، محمد بن احمد بن رکن (جزء دوم)، سهشنبه ششم جمادي الاول 865،؛ مصحح، محشی، صفی الحسنی الحسینی کتاب را به فرزندش محمد یوسف بخشیده، و مهر وي
«عبده صفی بن محمد الطباطبائی» (مربع)؛ مهر: «عز من قنع و ذل من طمع» (بیضوي)؛ جلد: تیماج مشکی، 313گ، 28 سطر، اندازه: 5/ 17×27سم [ف: 2-146]
از نیمه نکاح تا آخر؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمد بن حسن بن علی بن محمد بن شرف، تا: یکشنبه 21 جمادي الاول 868ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی، 21 سطر (5 /12×21)، اندازه: 17×27سم [ف: 17-46]
از نیمههاي نکاح تا نزدیک بهپایان دیات؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 9 و 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ در پایان جزو دوم تاریخ روز یکشنبه صفر 844 و در صفحه عنوان جزو سوم آمده که براي خزانه شکراﷲ بن احمد بن علی عناقوي دوست او صالح بن فلاح حمیدانی کعبی در 917 نوشته؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی فرسوده، 214گ، 23 سطر (13×19)، اندازه: 17×23سم [ف: 8-151]
آغاز: کتاب النکاح وفیه مقدم ومقاصد اما المقدم ففیها فصول؛ انجام: و مولی الاب لم یکن له علیه ولاحال حیاته فیکون الدی فی ما له فهذا اخرما افدناه ... و الحمدﷲ رب العالمین از کتاب نکاح تا دیات؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ با علامت بلاغ؛ جلد: تیماج سرخ، 309گ، 21 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 2-742]
آغاز: بسمله، الحمدﷲ المتقدس بکماله عن مشابه المخلوقات،
المتنزه بعلوه عن- مشارک الممکنات؛ انجام: حکم الهشم یتعلق فی الهاشم بالکسر و ان لم یکن جرح.
جزء سوم و چهارم؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 431گ، 23 سطر (13×17)، اندازه: 17×24سم [ف: 1-351]
آغاز: ان یستعمل فضل وضوء المرأ و غسلها و لایکره و ان خلت به و بالعکس؛ انجام: من داس بطن انسان حتی احدث فی ثیابه داس بطنه حتی یتحدث ...
از طهارت تا دیات؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ محشی، مصحح؛ واقف: حج الاسلام محمدي گلپایگانی، مهر 1375؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا، 413گ، 27 سطر، اندازه: 5/ 14×5/22 سم [ف: 1/ 21-223]
آغاز: برابر؛ انجام: و مولی الاب لم یکن له علیه ولاء حال جنایته فتکون الدی فی ماله فهذا آخرما افدناه ... و الحمدﷲ وحده و صلی اﷲ علی سیدالمرسلین محمدالنبی و آله الطاهرین.
کامل؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: حدود قرن 10؛ تملک: عبدالغنی الثانی الحسینی در سنه 1177 با مهر «واﷲ الغنی وانتم الفقراء 1106» (مربع)، محمد بن حسین شهیر به فخرالدین الحسینی؛ معاوضه سید حسین بن عبدالغنی الحسینی با مهر «عبده حسین الحسینی» (بیضوي)؛ جلد: تیماج سرخ، 359 گ، 28 سطر، اندازه: 18×25سم [ف مخ]
آغاز: برابر؛ انجام: ما لم یکن له علیه و لاء حال جنایته فیکون الدی فی ماله ... و اﷲ الموفق للصواب منه المبدأ و الیه المآب جلد1-2؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ مصحح، محشی؛ انتقالی از دانشگاه علوم اسلامی رضوي در آذر 1368؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي به ترنج و سر ترنج، 245گ، 29 سطر، اندازه: 5/ 19×5/ 32 سم [ف: 1/ 21-218]
آغاز: بسمله، القاعد الثانی فی العقود و فیه کتاب المتاجر و فیه مقدم و مقاصد؛ انجام: المطلب الثالث: فی نفق الممالیک و فیه ... من حیث انه لایضیع المال فلا یقر علیه. تم القاعد الثانی من تحریر عقاید الاسلام علی ید ... فضل اﷲ بن محمد بن الحسن الشریف عفی عنه جزء دوم بخش عقود (تجارت) تاپایان نکاح است؛ خط: نسخ، کا: فضل اﷲ بن محمد بن حسن شریف، تا: قرن 10؛ تملک: علم الهدي بن محمد محسن؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 175گ، 25 سطر (10×5/ 16)، اندازه: 5/ 17×24سم [ف: 15-311]
خط: نسخ نزدیک به نستعلیق، کا: عبدالکریم بن ابراهیم میسی عاملی، تا: قرن 10؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: میشن سرخ، 40گ، 24 سطر، اندازه: 7/ 18×4/ 26 سم [ف: 1-82]
از نکاح تا پایان؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ 271گ، 27سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 1-37]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ صفحات مجدول، با سرلوح زیبا؛ تملکی به تاریخ 8 ربیع الاول 1003؛ وقفنامه کتاب بهتاریخ صفر 1098؛ جلد: تیماج قرمز، 510گ، 25 سطر، اندازه: 5/ 16×27سم [ف: 10-200]
از اول قضاء تا آخر کتاب؛ خط: نسخ، کا: کمال بن جلال بن تاج باغنوي،تا: قرن10؛مصحح، جواب نامه غزالی به خواجه نصیرالدین طوسی به خط حاج محمد بن ابراهیم حسینی در 17 ذیحجه 1001؛ تملک: محمد بن عبدالحسین بن معین بغدادي، صالح بن عبدالکریم بحرانی؛ اندازه: 14×23 سم [نسخه پژوهی: 2-122]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی، مقابله شده؛ قطع: وزیري [چند نسخه-ف: 206]
آغاز: برابر؛ انجام: حمل الطاعون ببلد هو ساکن فیه. تم.
از آغاز تا آخر منجزات مریض در وصیت؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: صالح بن فخر بن صالح طایی، تا: پنجشنبه 4 جمادي الثانی 900ق؛ بخش آخر آن از فصل چهارم مفلس تا آخر منجزات مریض به خط شیخ علی بن سیف در اوایل شعبان 937ق با خط نسخ پست؛ مصحح، مقابله شده؛ یادداشت وقف: »هو الواقف علی الضمائر، وقف صحیح شرعی نمود این کتاب را با پانصد جلد کتاب دیگر عالی حضرت فضیلت و افادت و افاضت پناه شیخ محمد باقر مدرس بر کافه شیعیان که منتفع شوند و تولیت آن را به برادر خود شیخ محمد یوسف واگذاشت و بعد از او به اولاد خود و بعد از او به اولاد برادر مذکور خود بطناً بعد بطن و نسلا بعد نسل اگر خداي نخواسته اولاد منقرض شوند تولیت با اعلم و افضل علماي مشهد مقدس خواهد بود و باید هر کس بگیرد قبض به متولی بدهد و هر شش ماه به نظر متولی شرعی برساند و از شهر مشهد بجاي دیگر نبرد. فی سن 1176 ه.ق«؛ یادداشتی به خط مرحوم فاضل بسطامی آمده: »بعد از تعمیر و جلد وقف نمودم و تولیت آن را واگذاشتم به اولاد خود شهر جمادي الاول 1284ه.ق» با مهر ایشان «المتوکل علی اﷲ الغنی عبده نوروز علی» بیضی؛ در آن آمده: «من جمله کتب الفقیر الحقیر الی اﷲ الغنی عبدالکریم بن عبدالعظیم الخادم الحسینی» با مهر او؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: تیماج قهوه اي، 279گ، 23 سطر (10×5/16)، اندازه: 5/ 17×5/ 26 سم [ف: 209]
جلد 2، از ابتداي «کتاب النکاح» تا «کتاب الدیات»؛ خط: نسخ،
بیکا، تا: قرن 10؛ اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: نخودي آهار مهره دولت آبادي، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 333 گ، 23 سطر، اندازه: 19×5/ 25 سم [اهدائی رهبر: 3-121]
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 10 محرم 902ق؛ مصحح؛ تملک: امیر الدین محمد زاهدي طبیب و وقفنامه کتاب از همو؛ اهدایی: سید علی نجف آبادي؛ جلد: تیماج قهوه اي، 247گ، 25سطر، اندازه: 19×25سم [ف: 3-543]
آغاز: برابر؛ انجام: و کان علیه ضمانه لصاحبه مع التفریط ام الشرط الموصول.
جلد 1 و 2، از آغاز کتاب طهارت تا پایان مبحث عاریه؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: مسعود بن عبداﷲ بن شکراﷲ حسینی، تا: ربیع الثانی910ق، جا: قم؛ مصحح؛ در آخر نسخه کتاب مزار منقول از کتاب دروس، در برگ آخر بندي در اوزان، مورخ پنج شنبه 26 رمضان 946ق؛ جلد: تیماج عنابی، 28-23 سطر (5/ 13×21)،اندازه: 5/ 17×5/ 26 سم [ف: 4-1901]
آغاز: برابر؛ انجام: و یمضی التبرعات المنجر معها من الاصل و کذا لووصل الطاعون ببلد هو ساکن فیه والی هنا تم الجزء الثانی من کتاب تحریر الاحکام الشرعیه علی مذهب الامامیه فی جمادي الثانیه سنه سبع عشر و تسعمأیه علی ید ... اویس بن درویش ... غفر ذنوبه.
از آغاز تا پایان قاعده دوم؛ خط: نسخ، کا: اویس پسر درویش، تا: جمادي الثانی 917ق؛ تملک: محمد صالح محی الدین عاملی در 1199، سید اسماعیل موسوي بهبهانی فرزند سید نصراﷲ بهبهانی و پدر سید عبداﷲ بهبهانی؛ کاغذ: ترکی سفید، جلد: تیماج مشکی با ترنج و نیمترنج، 826 ص، 21 سطر، اندازه: 18×5/ 24 سم [ف: 10-168]
آغاز: اقسام خائف علی نفسه من الوقوع فی محظور اذا اترك النکاح فهذا ایجب علیه عفاف نفسه النکاح؛ انجام: فعلیه بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب فی تحقیق المذهب و اﷲ الموفق للصواب قاعده سوم تا پایان کتاب؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 28 جمادي الثانی 918ق؛ مهر: «یا رفیع الدرجات» (مربع)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 348گ، 21 سطر، اندازه: 18×24سم [محدث ارموي مخ: 1-281]
از کتاب المیراث تا پایان کتاب نکاح؛ خط: نستعلیق نازیبا، کا: مسعود بن عبداﷲ حسینی، تا: سهشنبه 27 جمادي الاول 918ق، جا: قم؛ مصحح، یادداشتی که حمزه کتاب را به جهت مولانا محمود التالمی خریده با مهر ...» عبده حمز» (بیضوي)؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 78 گ،25 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 4-400]
از نکاح تا آخر کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: صفر 919ق؛ مصحح؛ اندازه: 5/ 17×26 سم [نسخه پژوهی: 2-122]
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 15 شوال920ق، جا: اصفهان؛ قطع: وزیري [رشت و همدان: ف: 1292]
آغاز: برابر؛ انجام: و من اراد الغای و قصد النهای فعلیه بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب فی تحقیق المذهب
کامل؛ خط: نسخ، کا: محمد رضا بن حاج ابراهیم بن سیف الدین علاء سمنانی، تا: ربیع الثانی 926ق؛ واقف: میرزا ابوصالح رضوي، رجب 1083؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 642گ، 25 سطر، اندازه: 24×34سم [ف: 5-405]
خط: نسخ، کا: علی بن حسین بن محمود بن سعید بن محمد ابن علی عسکري اوالی شاطري مارنی، تا: شنبه 18 ربیع الثانی 926 تا جمعه 24 ربیع الثانی 931ق؛ مصحح، محشی، با علامت بلاغ بهتاریخ شنبه نیمه شوال 976 و 14 صفر 950؛ تملک: احمد بن زین الدین (شیخ احمد احسائی) به تاریخ 1341؛ جلد: تیماج مشکی، 359گ، مختلف السطر، اندازه: 20×28/5سم [ف: 9-330]
آغاز: برابر
جلد اول، از ابتداء کتاب طهارت تا آخر امر به معروف ونهی از منکر؛ بیکا، تا: با تاریخ 928ق؛ آخرین مطلبی که نسخه به آن خاتمه یافته عبارت مصنف میباشد که مشتمل بر اسم و نسب ایشان و سال تألیف آن است، در ذیل آخرین سطر نسخه شرحی در سال 928 یکی از علماء نوشتهاند؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: قدیمی، جلد: تیماج، 195ص، 21 سطر، اندازه: 5/ 16×24سم [ف: 1-371]
آغاز: ان الذین یکتمون ما أنزل اﷲ من الکتاب ... فصل و روي عن زین العابدین علیه السلام؛ انجام: تجب نفق ا قارب علی الموسر و هو الذي فضل له عن قوت یومه شیء و یباع عقاره و عبده فی نفق ا قارب از کتاب طهارت تا بخش هایی از احکام طلاق؛ خط: نسخ، کا:
حسن فرزند حاج احمد ... غروي حلی، تا: جمعه 22 ربیع الثانی 928ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج زرشکی، 303گ، 27 سطر (12×18)، اندازه: 17×26 سم [ف: 29-18]
آغاز: کتاب النکاح و فیه مقدم و مقاصد اما المقدمه ففیها فصول، الاول فی ماهیته و فضله و فیه خمس مباحث؛ انجام: و الحمدﷲ رب العالمین فرغت من تسویده فی ثامن شوال سن سبع و تسعین و ستمائه و کتب حسن بن یوسف مطهر مصنف الکتاب.
خط: نسخ تعلیق، کا: پیري بن امیر زاي بن امیر شیخ، تا: 934ق؛ این نسخه شامل سه قسمت است، الف- قسمت اول در پنجاه و یک برگ کاغذ کهن و خط نسخ و قدیمتر از آغاز کتاب النکاح تا نفقات که با عبارات «کتاب النکاح و فیه مقدم و مقاصد» آغاز و با عبارت ... «من حیث أنه تضییع للمال فلا یقر علیه 5 تم الجزو الثانی من تحریر الاحکام بعون اﷲ الملک العلام و السلام. تم تم تم» انجام: مییابد بدون تاریخ، ب-قسمت دوم در 108 برگ با خط نسخ تعلیق و داراي 23 سطر در هر صفحه با آغاز: «بسم اﷲ الرحمن الرحیم رب یسر، القاعد الثالث فی الایقاعات و فیها کتب» و با انجام: ... « تم الجزء الثالث من کتاب تحریر الشرعی فی فقه الامامی تحریراً فی ثالث عشر شهر جمادي الاول سن اربع و ثلثین تسعمائه حامدا و مصلا»، ج-قسمت سوم در 120 برگ با آغاز «بسم اﷲ الرحمن الرحیم و به نستعین کتاب المیراث و فیه مقاصد» ... و با انجام: ... «من بعد ذالک غفراناً لکاتبه»؛ جلد: چرمی سرخ، 283گ، 23-24 سطر، اندازه: 5/ 17×5/ 24 سم [ف: 1-192]
بیکا، تا: 940ق؛ مصحح، مقابله شده [میراث شهاب: س8 ش4-56]
بیکا، تا: 944ق؛ خریداري از محمد حسین علوي [رایانه]
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه کاشف الغطاء-نجف اشرف. جلد اول کتاب تا پایان قاعده اول؛ خط: نسخ، کا: عبداﷲ بن یحیی بن علی بن سلیمان بحرانی سماهیجی، تا: یکشنبه 20 محرم 951ق؛ مقداري از نسخه به خط احمد بن ابراهیم غفیلی است (تا نیمه فصل دوم از انواع حج) و بقیه را سماهیجی نگاشته است؛ مصحح؛ 373ص [عکسی ف: 5-333]
آغاز: کتاب النکاح و فیه مقدم و مقاصد اما المقدم ففیها فصول از کتاب النکاح تا پایان کتاب؛ خط: نسخ، کا: عنایت اﷲ بن نوراﷲ بن شیخ عبداﷲ، تا: غره ذیقعده 951ق؛ تملک: «مشیر افخم وزیر تألیفات»، عبدالرزاق بن عبداﷲ؛ جلد: تیماج قهوه اي عطف مایل به زرشکی، 23گ، 23 سطر، اندازه: 8/17×5/26سم [ف: 41-257]
آغاز: کتاب النکاح و فیه مقدم و مقاصد اما المقدم ففیها فصول ا ول فی ماهیته و فیه مباحث؛ انجام: ما لم یکن له علیه و لاء حال جنایته فیکون الدی فی ماله ... و اﷲ الموفق للصواب منه المبدأ و الیه المآب
جلد 1-2، از ابتداي نکاح تا پایان دیات؛ خط: نسخ، کا: حیدر بن احمد بن علی قاري ساوجی (تا پایان اطعمه و اشربه)، تا: 12 شعبان 952ق، بقیه به قلم محمد بن محمود بن خلیل اﷲ قاضی در دهه دوم جمادي الثانی 960ق (ظاهراً)؛ مصحح؛ واقف: دکتر شمس الدین جزایري، شهریور 1348؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: میشن قهوه اي با ترنج و سر ترنج، 313گ، 23 سطر، اندازه: 18×25 سم [ف: 1/ 21-220]
آغاز: برابر؛ انجام: و کذا لو حصل الطاعون ببلد هو ساکن فیه جلد1-2، از مقدمه تا انتهاي وصایا؛ خط: نسخ، کا: حیدر بن احمد بن علی قاري ساوجی، تا: 1 رجب 953ق؛ مصحح، مقابله شده؛ واقف: دکتر شمس الدین جزایري، شهریور 1348؛ کاغذ حنایی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی روشن، 298گ، 23 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 1/21-217]
آغاز: و لاتجیب أحداً یسأله عن شیء حتی یکون هو الذي یجیب جلد اول و دوم؛ خط: نسخ نازیبا، کا: یحیی بن حسین بن علی بن ناصر بحرانی اوالی، تا: 11 شوال 957ق، جا: یزد، از ثلث شاه نعمت اﷲ بن عبدالباقی؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ مهر: کتابخانه مجدالدین (نصیري)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 231گ، 27 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 4-80]
خط: نسخ، بیکا، تا: دوشنبه اوایل رجب 959ق (تاریخ نیمه نخستین)؛ 17 برگ پایان نونویس عبدالکریم در روز شنبه 9 ربیع الثانی 1232؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی، 285گ، 26 سطر (14×19)، اندازه: 17×25سم [ف: 16-330]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: محرم 960ق؛ 338گ، 22 سطر (12×18)، قطع: وزیري [تراثنا: س6 ش1-80]
آغاز: برابر؛ انجام: فالاقرب الزامه بالعمل من حیث انه تضییع للمال فلایقر علیه
جلد1-2، از مقدمه تا پایان نکاح؛ خط: نسخ، کا: مرتضی بن حسین بن مرتضی حسینی، تا: دوشنبه 4 شعبان 962ق، جا: قم؛ مصحح؛ تملک: محمد استرآبادي، ریحان اﷲ بن جعفر موسوي، داوود؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 378 گ، 23 سطر، اندازه: 18×24سم [اهدائی رهبر: 3-120]
آغاز: برابر؛ انجام: و یجتهد علی انفاد الاحکام بالحق مقدمه و قاعده اول (تمام مباحث عبادات)؛ خط: نسخ، بیکا، تا: چهارشنبه 13 جمادي الاول 963ق؛ محشی با رمز «ج ع»؛ واقف: سید رضا، 24 آذر 1311؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج تریاکی، 173گ، 21 سطر، اندازه: 19×26سم [ف: 5-406]
خط: نسخ، کا: احمد بن حسین بن عبدالحسین بن ابراهیم بن ناصر بن جعفر بن موسی بن أبی الحسین هجري اوالی، تا: 3 رجب
966 ق؛ مصحح، در پایان نسخه رساله «انکاح امیر المؤمنین» شریف مرتضی افزوده شده؛ جلد: تیماج مشکی، 227گ، 27 سطر، اندازه: 18×5/ 25 سم [ف: 5-299]
آغاز: برابر؛ انجام: ما لم یکن له علیه و لاء حال جنایته فیکون الدی فی ماله ... و اﷲ الموفق للصواب منه المبدأ و الیه المآب
از ابتداي مقدمه تا انتهاي دیات؛ خط: نسخ، کا: محمد بن علی بن ناصر بن جابر طفیلی، تا: چهارشنبه 20 رجب 967ق؛ برخی از اوراق توسط محمد علی بن محمد در چهارشنبه ماه ذیقعده 1252ق نونویسی شده، چند یادداشت و مهر عرض دید از سال 1087 تا 1270؛ واقف: فاضلخان، 1065ق؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 479گ، 25 سطر، اندازه: 19×5/ 24 سم [ف: 1/ 21-215]
خط: نسخ، کا: محمد شمس الدین رکن آبادي، تا: 9 شوال 970ق [نشریه: 5-286]
خط: نسخ، کا: محمد شمس الدین رکن ابادي، تا: 9 شوال 970ق؛ جلد اول توسط کاتب تصحیح شده و گاهی حاشیهنویسی دارد، پشت برگ آخر یادداشتی است به تاریخ جمادي الاول 1235ق؛ 422گ، 22 سطر، اندازه: 18×25 سم [ف: 4-88]
طهارت تا دیات؛ خط: نسخ نزدیک به نستعلیق، بیکا، تا: 970ق؛ از روي نسخه نوشته محمد بن محمد بن قاسم در 752ق؛ تملک: مدرس تونی در تهران؛ واقف: شیخ محمد باقر مدرس، 1176ق؛ قطع: وزیري [چهار کتابخانه مشهد-ف: 6]
خط: نسخ، کا: ابوالقاسم بن فضل حسینی نظامی دشتکی، تا: چهارشنبه 25 ربیع الثانی 972ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سرخ مغزي سیاه، 426گ، 24 سطر، اندازه: 3/ 19×6/ 26 سم [ف: 1-83]
آغاز: برابر؛ انجام: قال الشیخ یکون النماء للبایع و عندي فیه نظر ترد الشا المعرا و هی التی جمع بایعها اللبن فی ضرعها لیدلسها علی المشتري فیظن انه قدر
خط: نسخ، کا: قاسم علی بن حاجی حسین قصاب استرآبادي، تا: 6 رجب 973ق (پایان قاعده اول)؛ افتادگی: انجام؛ وقفنامه کتاب با مهر «حریم کعبه بنا شد بدست ابراهیم» (بیضوي)؛ مهر: »جمال الدین محمد« (بیضوي)؛ 232گ، 18 سطر، اندازه: 18×25سم [ف مخ]
آغاز: برابر؛ انجام: تمت القاعد الاولی و هی العبادات من کتاب تحریر الاحکام.
خط: نسخ ممتاز، کا: الدولی، عبداﷲ بن جعفر، تا: 973ق؛ جلد: تیماج، 25 سطر (2/9×5/19)، اندازه: 16×27سم [رایانه]
آغاز: کتاب ... النکاح و فیه مقدمة و مقاصد. اما المقدمة؛ انجام:
و من أراد الغای و قصد النهایة فعلیه بکتابنا الموسومبمنتهی المطلب فی تحقیق المذهب و اﷲ الموفق للصواب، منه المبدأ و الیه المآب و الحمدﷲ رب العالمین.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ تملک: هاشم علی نقی بن کریم الدین، تملک آخر بالشراء فی سن 974؛ جلد: چرم زرد داراي نقش، 333گ، 23 سطر، اندازه: 19×5/25سم [مؤید: 1-74]
از متاجر تا وصایا؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 24 رمضان 974ق؛ افتادگی: آغاز، اندازه: 5/ 16×5/ 24 سم [رشت و همدان: ف: 1098]
آغاز: بسمله، القاعد الثالث فی الایقاعات و فیها کتب کتاب الفراق و فیه مقاصد الاول فی الطلاق و فیه فصول. الفصل الاول فی ارکانه و شرایطه؛ انجام: فعلیه بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب فی تحقیق المذعب، و اﷲ الموفق للصواب منه المبداء والیه المآب و الحمد ﷲ علی ... و فرغ من کتابت سن سبع و تسعین و ستمائ و فرغ من تحریره یوم ...
جزء سوم ایقاعات (از کتاب طلاق) تا پایان دیات؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: فضل بن محمد شریف، تا: جمعه 4 شعبان 974ق؛ تملک: علم الهدي؛ مهر: «جمال الدین اسحاق 1117» (بیضی)؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 146گ، 26 سطر (12×18)، اندازه: 18×25سم [ف: 15-311]
جلد دوم، از کتاب نکاح تا دیات؛ خط: نسخ نازیبا، کا: محمد بن حیدر طهرانی، تا: 22 جمادي الثانی 975ق؛ مصحح، باعلامت بلاغ؛ تملک: محمد باقر بن امیر احمد؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 261گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 21×31 سم [ف: 5-41]
قاعده ثانیه از کتاب المتاجر تا نکاح؛ خط: نسخ، کا: سید علی بن سید خلیفه حسینی، تا: 10 ربیع الثانی 975ق،؛ تملک: محمد رسول بن عبدالعزیز در ربیع الاول 1236 و مهر «محمد رسول اﷲ» (مربع)، محمد ابراهیم حسینی با مهر «سلام علی ابراهیم» (بیضوي)؛ مهر: «و اتخذ اﷲ ابراهیم خلیلا» (مستطیل)؛ یادداشتی از سید ماجد حسینی مبنی بر انتقال این نسخه از پدرش به وي؛ جلد: تیماج مشکی، 124گ، 27 سطر [سه کتابخانه اصفهان: ف: 192]
خط: نسخ، بیکا، تا: 976ق؛ با سرلوح و پیشانی زرین، مجدول، مقابله شده، مصحح؛ تملک: محمد صادق بن حاجی محمد کاظم اصفهانی با مهر «محمد صادق»، محمد جعفر؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن مشکی، 344گ، 29 سطر، اندازه: 4/ 23×24 سم [ف: 1-82]
آغاز: برابر؛ انجام: و کذا لو حصل الطاعون ببلد هو ساکن فیه
مقدمه و قاعده اول (در عبادات) و دوم (تجارت و دین و رهن و مفلس و حجر و زمان و کفالت و حواله و صلح و وکالت و اجاره و مزارعه و مساقات و سبق و رمایه و ودیعه و عاریه و قراض و هبات و وقف و وصیت)؛ خط: نسخ، کا: علی بن نورالدین السرعسی (کذا)، تا: ربیع الاول 978ق؛ افتادگی: آغاز و وسط؛ واقف: حاج قائم مقام، بهمن 1316؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج یشمی، 292گ، 21 سطر، اندازه: 19×25سم [ف: 5-407]
آغاز: برابر؛ انجام: فهذا آخر ما افدناه فی هذاالکتاب ... و من اراد الاطال فعلیه بکتابنا الموسوم بتذکر الفقهاء ... و من اراد الغای و قصد النهای فعلیه بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب فی تحقیق المذهب.
کامل از کتاب الطهار تا انتهاي کتاب الدیات؛ خط: نسخ عتیق، کا: حسن بن شیخ حسین غربات نجفی، تا: سهشنبه 14 ربیع الاول 981ق؛ مصحح؛ واقف: حاج ملا عبدالوهاب قزوینی از سهم اوقاف سراي حاج رضاي بزرگ در قزوین، ربیع الاول 1256ق؛ جلد: گالینگور، 397گ، 29 سطر [ف: 1-51]
خط: نسخ، کا: ابوالحسن بن رفیع الدین حسین حسینی رضوي، تا: نیمه ربیع الاول 982ق؛ تملک: محمد باقر بن محمد تقی با مهر «عبده محمد باقر بن محمد تقی» (بیضوي)، رفیع الدین محمد موسوي حسینی با مهر «افوض امري الی اﷲ الغنی رفیع الدین بن محمد الحسینی الموسوي» (دائري بزرگ)، محمد مشهور به ضیاء الدین بن محمد علی دهدشتی با مهر »اﷲ الملک الحق المبین العبد ضیاء الدین محمد« (مربع)، محمد مدعو به آقا جانی به تاریخ 995 با مهر «محمد نبی اﷲ علی ولی اﷲ عبده محمد المدعو بآقا جانی» (دائري)، عبداﷲ مشهدي قاضی به تاریخ اواخر ذیقعده 1071 با مهر «عبده عبداﷲ المشهدي» (دائري)؛ جلد: تیماج قرمز، 566گ، 23 سطر، اندازه: 14×24سم [ف: 21-144]
تا پایان کتاب وصیت و از کتاب متاجر فقط صفحه اول در نسخه آمده؛ خط: نسخ، کا: حسن بن علی بن عبدﷲ قهپانچی، تا: 14 شوال 983ق؛ مصحح؛ تملک: محمد بن عبدﷲ بتاریخ 1236، محمد بن افضل محمود؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 422گ، 20 سطر، اندازه: 18×5/ 24 سم [ف: 9-359]
کتاب نکاح تا پایان دیات؛ خط: نسخ، کا: علی بن ابراهیم بن عبداﷲ بن ثامر بن علی اوانی بحرانی، تا: یکشنبه 21 جمادي الثانی 984ق؛ جلد: تیماج مشکی، 195گ، 29 سطر، اندازه: 20×29سم [ف: 3-263]
آغاز: تروح رضیعه فأرضعتها امرأ محرم علیه فان کانت عمته أو خالته ... الفصل الثانی فی المصاهر و فیه مباحث من وطی امرأ بالعقد الصحیح؛ انجام: فتکون الدی فی ماله فهذا آخر ما أفدناه فی هذا الکتاب ... فعلیه بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب فی تحقیق المذهب ... تم الجزء الرابع من کتاب تحریر ا حکام الشرعی علی مذهب الامامی .
خط: نسخ، کا: عبداﷲ بن علی بن حسین بن خزعل حسینی بحرانی نجفی، تا: سهشنبه 19 رجب 985ق، جا: قزوین؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ 199گ، 29 سطر، اندازه: 5/ 18×5/ 25 سم [ف: 1-97]
آغاز: زوجیته فطلق معیب اشکال، القصد شرط فی الطلاق جلد دوم از احکام طلاق تا پایان کتاب؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: غره رجب 987ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، در صفحه آخر نوشته شده که بتاریخ جمعه پنجم جمادي الثانی 1295 و شنبه سوم محرم 1296 ملاحظه شده؛ مهر: «عبده الراجی احمد بن قاسم» (بیضوي)؛ جلد: تیماج قرمز، 253گ، 25 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 3-202]
از آغاز نکاح تا انجام: دیات؛ خط: نسخ، کا: نصراﷲ بن ابراهیم بن مسعود، تا: شنبه 10 ربیع الثانی 989ق؛ تملک: قاسم بن حسین بن علاءالدین منصور مدرس حظیره مقدسه در 997 در اردبیل؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تازه مشکی، 364گ، 19 سطر، قطع: خشتی [آستانه قم: -85]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 25 ربیع الاول 996ق؛ در 22 محرم 1127 مقابله گردید، حواشی به خط فرهاد میرزا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 21 سطر (5/ 10×17)، اندازه: 18×24سم [نشریه: 3-158]
از نکاح تا پایان کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ تملک: علی نقی بن شیخ احمد احسائی در 1239، محمد آل بحر العلوم در 1286، قطب الدین محمد بن شیخ علی شریف لاهیجی؛ 313گ، 23سطر، اندازه: 17×25سم [ف: 1-37]
خط: نستعلیق، کا: عباد اﷲ بن عبد الصمد حسینی کوبنانی، تا: سهشنبه 11 رجب سال 1066ق (جزء اول) و سهشنبه نیمه جمادي الاول 1067ق (جزء دوم)؛ مصحح؛ تملک: اکبر بن عباد اﷲ حسینی کوبنانی، ابوجعفر بن شیخ حسین بحرانی، محمد اسماعیل ولد حاجی فتح اﷲ؛ 221گ، اندازه: 5/18×24سم [ف: 1-17]
از ابتداي کتاب تجارت تا آخر کتاب وصایا؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ تملک: عبد الحسین بن مرحوم حاج محمد علی بزاز در محرم 1200؛ 120گ، اندازه: 21×31سم [ف: 1-16]
آغاز: و یتسع علیهم السور و هل هو للتحریم قال فی المبسوط نعم و هو قول ابن ادریس و قال فی النهایة؛ انجام: قرب الزمه بالعمل من حیث انه یضع للمال فلایقر علیه تمت المباحث المتعلق بالمعاملات و آن وقت الشروع فی الایقاعات.
از اواسط فصل اول از جلد اول تا آخر مباحث معاملان؛ خط: نستعلیق مایل به نسخ، بیکا، تا: احتمالاً قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: چرم قهوه اي، 376ص، 17 سطر، اندازه: 5/ 14×5/ 18 سم [ف: 45-155]
خط: نسخ، بیکا، تا: 11 ربیع الثانی 1000ق؛ مصحح، محشی، با نشانی بلاغ؛ مهر: «مشیر افخم وزیر تألیفات»؛ جلد: تیماج مشکی، 336گ، 21سطر، اندازه: 18×4/ 24سم [ف: 41-248]
جلد دوم؛ بیکا، تا: قرن 10 و 11 [ف: 82]
آغاز: برابر؛ انجام: و ایراد ما بلغنا من الکلام الفضلاء، و من اراد الغای و قصد النهای فعلیه بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب فی تحقیق المذهب کامل؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ با یک سرلوح، مجدول؛ مهر: «عبده الراجی عزیز» (چهار گوش)، «همیشه از دل و پیوسته از جان، غلام مرتضی باشد اسد خان» (گرد)؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: قهوه اي، 589گ، 23 سطر (14×23)، اندازه: 23×34سم [ف: 14-317]
آغاز: فکذلک و جاهلا یعید صلاته فی الوقت ... المقصد الثانی فی الوضوء و فیه فصول الاول فی موجباته؛ انجام: و کذا لو حصل الطاعون ببلد هو ساکن فیه.
جلد1-2؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ انتقالی از دانشگاه علوم اسلامی رضوي؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج عنابی [ف: 1/21-219]
آغاز: کتاب النکاح. و فیه مقدم و مقاصد أما المقدم ففیها فصول. الاول فی ماهیته و فضله وفیه مباحث. الاقرب ان النکاح حقیق فی العقد؛ انجام: ثم قطع اللحم وکذا لو اوضحه ثم جرحه موضح متصل بالاولی قبل اندمالها
جلد دوم کتاب النکاح تا کتاب الدی؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی با علامت «ط» و «ح م»، با علامت بلاغ؛ تملک: محمد کاظم بن عبداﷲ الرازي با مهر وي در1070، ابوالقاسم بن شاهوردي رازي؛ جلد: تیماج مشکی، 562گ، 17- 19 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 20 سم [ف: 2-742]
از کتاب نکاح تا دیات؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ چند برگ آخر نونویس و به خط محمد علی بن محمد جعفر میباشد؛ تملک: ابوالقاسم بن حسن (میرزاي قمی) در اصفهان، محمد قمی (میرزا محمد ارباب)، محمد شریف بن عبد الرحیم بن محمد شریف؛ جلد: تیماج قرمز عطف تیماج قهوه اي، 308گ، 21 سطر، اندازه: 20×26 سم [ف: 17-326]
آغاز: برابر؛ انجام: فان اشتري احدهما لهما اشترکا فیه و ان اشتراه لنفسه کان له خاص المقصد الرابع فی القراض
از مقدمه تا پایان شرکت؛ خط: نسخ، بیکا، تا: اوایل قرن 11؛ مصحح؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و لچکی، 383گ، 18 سطر، اندازه: 5/18×2/25سم [اهدائی رهبر: 3-120]
آغاز: برابر؛ انجام: فان اکره علی الدخول جاز حینئذ و یجتهد علی انفاد ا حکام بالحق.
جلد1، از مقدمه تا انتهاي امر به معروف و نهی از منکر؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 195گ، 23 سطر، اندازه: 12×24سم [اهدائی رهبر: 3-121]
از کتاب نکاح تا پایان کتاب؛ خط: نستعلیق، کا: درویش علی بن شمس الدین کاکا، تا: سهشنبه 19 ذیحجه 1007ق؛ تملک: احمد بن سلمان آل عصفور، عبدالنبی بن محمد بن عبدالنبی بن حمد بن یوسف اوالی، عبدالنبی بن محمد بن حسن بن محمد بن حسن بن راشد بحرانی بلادي؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 214گ، 26 سطر، اندازه: 5/ 20×5/ 28 سم [ف: 17-85]
از کتاب النکاح تا پایان دیات؛ خط: نستعلیق، کا: حمز بن محمد بن محمود، تا: سهشنبه 4 محرم 1014ق (موافق با جمله »نیمه تحریر الاحکام(«؛ مصحح، محشی، دو یادداشت فقهی به نقل از سرائر و وسیله؛ تملک: حسن فتوتی، تملکی با مهر «یا هادي الضالین» (مربع)، تملکی با مهر «محمد شریف» (بیضوي)؛ مهر: «عبده محمد محسن» (بیضوي)، «محمد شریف» (بیضوي)، «یا هادي الرشاد» (مربع)، مهر بیضوي صلوات؛ جلد: تیماج قهوه اي، 286گ، 21 سطر، اندازه: 19×26سم [ف: 2-333]
بیکا، تا: 1025ق؛ قطع: وزیري [ف: 82]
خط: نستعلیق، کا: حاجی محمد بن علاء الدین حسینی گلپایگانی، تا: 10 ربیع الاول 1026ق؛ کاغذ: ترمه حاشیه فرنگی آهار مهره، جلد: میشن قهوه اي، 376گ، 27 سطر، اندازه: 5/ 22×8/ 35 سم [ف: 1-83]
آغاز: برابر؛ انجام: فان اکره علی الدخول جاز حینئذ و یجتهد
علی انفاد الاحکام بالحق
جلد 1؛ خط: نسخ، کا: محمد حی بن حافظ قریشی، تا: اواسط صفر 1031ق؛ مصحح؛ واقف: سید محمد باقر سبزواري، محرم 1405؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوا عطف تیماج عنابی، 294گ، 17 سطر، اندازه: 16×23سم [ف: 1/21-223]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: حسن بن حیدر بروجردي، تا: شنبه 12 رجب 1032 (پایان قاعده اول)، کتاب اﷲ بن حبیب اﷲ برجردي در پنجشنبه روز عرفه 1032ق، جا: اصفهان؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، با امضاي بلاغ، محشی؛ مهر: «انی تارك فیکم الثقلین کتاب اﷲ و عترتی» (دائري)؛جلد: تیماج مشکی، 478گ، مختلف السطر، اندازه: 19×26سم [ف: 3-683]
آغاز: برابر؛ انجام: لم یکن له علیه سبیل بخش یکم؛ خط: نسخ پخته، کا: ابن قطب الدین محمد امین، تا: 1034ق؛ با یادداشت صحافی رمضان 1252ق؛ یادداشت تملک 1095ق؛ 620ص، 19 سطر (5/13×21)، اندازه: 21×30 سم [عکسی ف: 1-60]
آغاز: برابر؛ انجام: ببلدهو ساکن فیه
از اول طهارت تا آخر باب وصیت؛ خط: نسخ تحریري، کا: احمد بن محمد بن علی، تا: سهشنبه 18 محرم 1035ق، جا: یزد؛ محشی؛ واقف: سید محمد مشکو بیرجندي، مهر 1328؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 306گ، مختلف السطر، اندازه: 19×26سم [ف: 5-408]
جلد اول از طهارت تا وصایا؛ خط: نسخ، بیکا، تا: با تاریخ 1037ق؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ یادداشتی از نوري حازن تبریزي مورخ 1037ق دارد که حاج مقصود علی این کتاب را به نوري ... هدیه نموده؛ تملک: محمد شریف بن نور الدین محمد تبریزي؛ مهر: «لا اله الا اﷲ الملک الحق المبین عبده الجواد» (چهارگوشه)؛ کاغذ: سپاهانی؛ جلد: تیماج سرخ، 295گ، 23 سطر (5/ 12×5/ 18)، اندازه: 19×25سم [ف: 2-296]
از کتاب النکاح تا آخر؛ خط: نستعلیق، کا: حاج محمد أفضل واعظ ولد تاج الدین حسن شریف، تا: جمع 20 جمادي الاول 1041ق؛ واقف: ملا عبدالسمیع؛ کاغذ: سپاهانی مرمم، 23 سطر، اندازه: 11×17سم [تراثنا: س6ش1-80]
آغاز: برابر؛ انجام: اما سقی الزرع و مایتلف بترك العمل فالاقرب الزامه بالعمل من حیث تصنع المال فلا تقر علیه. تم الجزء الثانی من کتاب تحریر الاحکام.
از اول تا انتهاي کتاب النکاح؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: با تاریخ 1044ق؛ مصحح؛ مهر مربعی به تاریخ 1044؛ جلد: تیماج قهوه اي، مجدول، 257گ، 21 سطر، اندازه: 19×24سم [ف: 2-741]
آغاز: بسمله، القاعد الثانی فی العقود و فیه کتب کتاب المتاجر و فیه مقدم و مقاصد؛ انجام: و علیه و لاء حال جنایته فیکون الدی فی ماله
جلد 2-4، از متاجر تا پایان دیات؛ خط: نسخ، کا: محمد بن علی حسینی خوراسکانی چی، تا: چهارشنبه 17 ذیقعده 1044ق؛ مصحح؛ تملک: یحیی بن محمد شفیع اصفهانی؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 326گ، 25 سطر، اندازه: 16×26سم [اهدائی رهبر: 3-121]
آغاز: کتاب النکاح و فیه مقدم و مقاصد اما المقدم ففیها فصول الاول فی ماهیته و فیه مباحث؛ انجام: ما لم یکن له علیه و لاء حال جنایته فیکون الدی فی ماله ... و اﷲ الموفق للصواب منه المبدأ و الیه المآب جلد 3-4؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد افضل بن تاج الدین حسن شریف، تا: جمادي الثانی 1044ق؛ مصحح؛ انتقالی از دانشگاه علوم اسلامی رضوي در آذر 1368؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج عنابی با ترنج و سر ترنج، 221گ، 23-25 سطر، اندازه: 5/ 17×25 سم [ف: 1/21-221]
آغاز: برابر؛ آغاز در مقصد سوم از نکاح افتاده: فی النسب لاجل المصاهر لانه لامصاهر هناك؛ انجام: قصد النهای فعلی بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب. و اﷲ الموفق للصواب. تم الجزء الثانی من کتاب التحریر فی شرایع الاسلام؛ انجام: تم الجزء الثانی من کتاب التحریر فی شرایع الاسلام بعون الملک العلام بتاریخ ... علی ید ... خط: نسخ خوش، کا: عبدالقیوم، تا: 22 شوال 1050ق؛ افتادگی: آغاز؛ با نشانههاي «بلغ»، محشی؛ کاغذ: سمرقندي نخودي، جلد: مقوایی تیماج قهوه اي پوشانده، 274گ، 23 سطر (5/ 11×5/ 17)، اندازه: 20×5/26سم [ف: 2-41]
از کتاب متاجر تا وصایا؛ خط: نسخ نازیبا، بیکا، تا: نسخه قدیم و نزدیک عصر مؤلف؛ مصحح؛ تملک: جعفر بن نجف بهبهانی، حمید بن منصور ریحانی جوادري بهتاریخ صفر 1051، حسین بن محمد بیک اصفهانی با مهر «عبده محمد حسین» (بیضوي)؛ جلد: تیماج مشکی عطف تیماج قهوه اي، 188گ، 23 سطر، اندازه: 5/ 16×24سم [ف: 14-4]
از نکاح تا دیات؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: نادر محمد بن عبدالرحیم نوقانی، تا: 29 رمضان 1051ق (در میانه) و سعد بن اسکندر طبري در شنبه 28 ربیع الاول 852 در (در پایان)؛ محشی
با رمز «بخطه»؛ کاغذ: فرنگی و سمرقندي، جلد: تیماج تریاکی، 216گ، 22 و 35 سطر (9×16)، اندازه: 13×21سم [ف: 16-660]
آغاز: کتاب النکاح و فیه مقدم و مقاصد؛ انجام: فعلیه بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب فی تحقق (کذا) المذاهب خط: نسخ، کا: رشیدالدین بن صفی الدین سهري مرشدي (باب النکاح) و قاسم علی بن حاج حسین قصاب استرآبادي (بقیه)، تا: ذیقعده 1053ق؛ واقف: سید رضا، آذر 1311؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج تریاکی، 241گ، مختلف السطر، اندازه: 19×25 سم [ف: 5-409]
آغاز: بالعده و التحریم معا، و ان کان عالما باحدهما فان دخل حرمت ابدا وعلیه المهر و علیها عدتان، تمام العده من الزوج الاول و عده اخري (برگ1ر) در برگ 41 قدیم = 28ب بخش سوم کتاب تحریر علامه آغاز میشود: القاعده الثالثه فی الایقاعات و فیه کتب. کتاب الفراق و فیه مقاصد الاول فی الطلاق؛ انجام: کتاب الدیات (برگ 217ب جدید = 233 قدیم): و مولی الاب لم یکن له علیه ولاء حال جنایته فیکون الدیه فی ماله هذا ما افدناه فی هذا الکتاب ... و من اراد الاطاله فعلیه بکتابنا الموسوم بتذکره الفقها الجامع لاصول ... و من اراد الغایه فعلیه بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب ... المعصومین.
خط: نسخ خوش، کا: کامران بن محمد، تا: 1054ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: مقوا رویه تیماج، 231 یا 242 برگ شمار قدیمی، 22 سطر (14×20)، اندازه: 5/ 20×26 سم [ف: 17-158]
آغاز: برابر؛ انجام: (فی نفق الممالیک) ... و اما سقی الزرع و ما یتلف بترك العلم فالاقرب الزامه بالعمل من حیث انه تضییع المال ... تم الجزء الثانی من کتاب تحریر الاحکام الشرعیة بحمداﷲ و منه.
خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن شمس الدین، تا: 1057ق، و نسخ خواجه علی بن سلطان علی از 8 محرم همان سال؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوایی تیماج آلبالویی عطف مشکی، 344گ،21سطر(5/12×18)، اندازه: 20×26 سم [ف: 1-336]
از نکاح تا پایان کتاب؛ خط: نسخ، کا: صفی بن محمد امین، تا: دوشنبه 17ربيع الثاني (موافق با 29مهر ماه قديم) 1058ق؛ 271گ، 27سطر، اندازه: 25×16سم [ف: 1-38]
از كتاب النكاح آغاز مي شود؛ خط: نسخ، كا: ابن محمد قاسم
توني، تا: رجب 1060ق؛ اهدايي: وزيري؛ كاغذ: سمرقندي، جلد:
مقوايي با تيماج مشكي، 310گ، 21سطر (16/5×10/5)، اندازه: 18/5 × 26 سم [ف: 4-1355]
کا: حسن بن حسین بن حسن بن عبداﷲ حسینی موسوي، تا: 1063ق؛ افتادگی: آغاز [تراثنا: س2ش4-27]
آغاز: برابر؛ انجام: فعلیه بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب فی تحقیق المذهب
خط: نسخ، کا: محمد حسین بن شاه محمد تربتی، تا: یکشنبه ربیع الثانی 1064ق؛ مصحح؛ مهر بیضوي با سجع صلوات؛ جلد: تیماج مشکی، 31 سطر، اندازه: 22×31 سم [ف: 40]
از اول کتاب نکاح تا آخر دیات؛ خط: نسخ، کا: قاسم علی بن شریف، تا: دوشنبه 7 شعبان 1066ق؛ کاغذ اصفهانی؛ جلد: تیماج مشکی، 322گ، 22سطر (11×5/ 19)، اندازه: 18×27سم [ف: 3-804]
آغاز: برابر؛ انجام: و قصد النهایة فعلیه فی کتابنا الموصوم بمنتهی المطلب فی تحقیق المذهب و اﷲ الموفق لصواب، منه المبدأ و الیه المآب و الحمدﷲ رب العالمین و صلی اﷲ علی سیدنا محمد و آله الطیبین الطاهرین
خط: نسخ، کا: محمد صادق فرزند محمد یوسف، قزوینی، تا: 18 شوال 1066ق، جا: مکه معظمه و طائف؛ مصحح، مهر و امضاي آی اﷲ مرعشی نجفی در سال 1397 ق؛ کاغذ: فرنگی، آهار مهره، جلد: تیماج زرشکی، 314گ، 35 سطر (5/ 12×22)، اندازه: 20×30سم [ف: 29-83]
خط: نسخ، بیکا، تا: اول رجب 1068ق (پایان قاعده اول)، جمعه 11 رجب 1069 (پایان کتاب)؛ مصحح؛ وقفنامه کتاب از «ملاحبیب اﷲ بن حسنعلی»؛ جلد: تیماج قهوه اي، 362ص، 23 سطر، اندازه: 5/ 18×30سم [ف: 24]
آغاز: برابر؛ انجام: و لو تزوج عبدا بمعتقه فاولدها ... (کذا)
خط: نسخ خفی، بیکا، تا: 1069ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 29 سطر (5/ 14×5/ 22)، اندازه: 5/ 22×32سم [رایانه]
آغاز: کتاب الطهار و فیه مقدمة مقاصد اما المقدم ففیها ابحاث الطهارة فی اللغة النظاف و فی الشرع ماله صلاحیة التاثیر فی استباح الصلوة من الوضوء و الغسل و التیمم و هی اقسامها ب؛ انجام: و من اراد الاطاله فعلیه بکتابة الموسومة بتذکرة الفقهاء الجامع الاصول المسایل و فروعها مع اشار وجیزه ... فعلیه بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب، فی تحقیق المذهب، واﷲ الموفق للصواب
خط: نستعلیق، کا: سلطان محمود طبسی مدرس (پایان کتاب الوصایا)، تا: شوال 1079ق (پایان وصایا)، 5 جمادي الثانی 980 ق (پایان اطعمه واشربه)؛ افتادگی: آغاز (یک برگ) و وسط؛
مصحح، محشی، با علامت بلاغ با نسخه اصل؛ مهر: «محمد حسین مطلبی العاملی» (بیضوي) به تاریخ 1251؛ جلد: تیماج سیاه، 358گ، 23 سطر، اندازه: 20×26سم [ف: 1-332]
آغاز: بسمله کتاب النکاح. و فیه مقدم و مقاصد أما المقدم ففیها فصول. الاول فی ماهیته و فضله؛ انجام: و من أراد الغای قصد و النهای فعلیه بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب فی تحقیق المذهب.
از کتاب النکاح تا آخر ربع رابع (آخر کتاب)؛ خط: نسخ، بیکا، تا: منتصف ذیقعده 1080ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 211گ، 29 سطر، اندازه: 19×29سم [ف: 2-741]
آغاز: برابر؛ انجام: قد فرغت من تحریر کتاب التحریر فی یوم الجمع العاشر من شهر رجب المرجب 1082 سن اثنین و ثمانین بعد الالف من الهجر النبوی انا العبد الاقل ابن ابوالبقا بن عبداﷲ المهرجردي عبدالعظیم غفراﷲ لهم ...
کتاب الطهار و کتاب المتاجر و کتاب الدیون و کتاب الاجار و کتاب الهبات، تا آخر دیات؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالعظیم بن ابوالبقا بن عبداﷲ مهرجردي، تا: جمعه 10 رجب 1082ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 23 سطر (12×18)، اندازه: 18×24سم [ف: 13-91]
آغاز: برابر؛ انجام: امن من الفزع الاکبر
مقدمه و قاعده اول را تا آخر باب صوم و فصل راجع به مزار از باب حج را دارد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 10 رجب 1083ق؛ واقف: سید جعفر پیشنماز؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا با روکش پارچه، 94گ، 21 و 22 سطر، اندازه: 16×26سم [ف: 5-407]
جلد دوم و از کتاب نکاح تا پایان دیات؛ خط: نسخ، کا: محمد بن افضل حسینی گیلانی، تا: غدیر (18 ذیحجه) 1086ق؛ تملک: آقا هاشم بن نظر علی، نشانی امانت از محمد شریف بن ابوطالب عطار با مهر؛ مهر بهتاریخ رجب 1171؛ وقفنامه کتاب به تاریخ 7 رجب 1317 با مهر؛ جلد: تیماج قهوه اي، 298گ، 27 سطر، اندازه: 20×29سم [ف: 16]
خط: نسخ، کا: نظر علی بن احمد طالقانی، تا: پنجشنبه 7 ربیع الثانی 1088-1090ق، جا: اراسنج از اعمال قزوین؛ مصحح؛ تملک: عبداﷲ بن عماد لاهیجی که کتاب را از ملا محمد باقر ساکن محله راه گوش قزوین و ساکن مدرسه التفاتیه خریده، تملکی با مهر «نسألک اللهم حسن الخاتم عبده صالح» (بیضوي)؛ جلد: تیماج سبز، 343گ، 31 سطر، اندازه: 5/19×5/30سم [ف: 1-110]
از کتاب الارث تا کتاب الدیات؛ خط: نسخ خوش، کا: مرتضی الکاتب، تا: محرم 1089ق؛ 23 سطر، اندازه: 15×23سم [ف: 29]
آغاز: علی مجرد الفتاوي لاغیر ... و رتبناه علی مقدمه و قواعد؛ انجام: القارن اذا افسد حجه وجب علیه بدنه.
از آغاز تا مطلب 2 از کتاب الحج؛ خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ بن حاجی عزالدین حسینی، تا: 1090ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 253ص (1-253)، 20 سطر، اندازه: 20×28سم [ف: 10-1261]
آغاز: برابر؛ انجام: و بجتهد علی انفاذ الحکم بالحق ... استرآبادي جلد1، از مقدمه تا پایان امر به معروف و نهی از منکر؛ خط: نسخ، کا: حسین بن علاء حسینی استرآبادي، تا: شنبه 5 جمادي الاول 1097ق؛ واقف: زین الدین جعفر زاهدي در 1377؛ کاغذ: شکري، جلد: تیماج، 207گ، 20 سطر، اندازه: 20×5/ 28 سم [ف: 1/21-217]
از نکاح تا پایان کتاب؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 7 شعبان 1098ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه، 246گ، 22 سطر، اندازه: 7/ 18×3/ 25 سم [ف: 1-82]
آغاز: برابر از اول کتاب تا اواسط کتاب المیراث؛ خط: تحریري، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ 366گ، 29 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 2-741]
آغاز: برابر؛ انجام: فهذه الاسباب کلها لا یتعلق بها حکم المرض و بمضی التبرعات المنجز معها من الاصل و کذا لوحصل الطاعون ببلد هو ساکن فیه از اول تا آخر کتاب الوصی؛ خط: نسخ، بیکا، تا: دهه آخر ذیحجه 1134ق؛ افتادگی: انجام؛ واقف: حاج علی اصغر واله؛ در اول نسخه آمده که مولانا عبداﷲ ولد لطف اﷲ این کتاب را بر کافه عباد اﷲ وقف نمود؛ در صفحه اول نوشته شده: «فوت حضرت مرحوم مغفور مولانا ملا عبداﷲ ... 17 شهر رمضان المبارك 1161»؛ 194گ، 26 سطر، اندازه: 18×26سم [ف]
از نکاح تا دیات؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ اندازه: 18×25سم [رشت و همدان: ف: 1098]
آغاز: یجب علیه الکسو للزوج و المرجع فی جنسها و عددها العاد فتعطی الزوج القمیص و السراویل و المقنعه و الفعل و لایجب السراویل لخادمها و لها عوض النعل الخف لانها تدخل و تخرج و یجب علیه؛ انجام: و من اراد الغای و قصد النهای فعلیه بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب فی تحقیق المذهب و اﷲ الموفق
للصواب منه المبدء و الیه المآب و الحمدﷲ رب العالمین و الصلو و السلام علی محمد و آله الطاهرین
از طلاق تا دیات؛ خط: نسخ، بیکا، تا: ربیع الاول 1252ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 228گ، 125 سطر، اندازه: 14×25سم [ف: 1-332]
آغاز: برابر؛ انجام: المقصد الثانی فی العاریة و فیه فصول الاول العقد و فیه العاریة ماخوذ من عار الشیء بغیر اذا ذهب و ...
از ابتدا تا ابتداي «المقصد الثانی فی العاریة»؛ خط: نسخ، کا: اویس کاتب، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ با تولیت عالیجناب مقدس القاب جامع المعقول و المنقول حاوي الفروع و الاصول آخوند ملامحمد شفیع ارجمندي در ذیقعده 1258 با مهر «لا اله الا اﷲ الملک الحق المبین عبده محمد حسین الحسینی» (مربع بزرگ)؛
تملک: محمد کاظم بن عبداﷲ رازي با مهر «یا امام کاظم ادرکنی» (بیضوي)، محمد باقر بن نصراﷲ حسنی رازي، مولا محمد امین، تقی الدین محمد بن محمد امین؛ واقف: محمد حسین خان سرتیپ حسینی؛ 365گ، 21سطر، اندازه: 19×26سم [ف: 44]
آغاز: بسمله، القاعد الثالثه فی الایقاعات ... فیه مقاصد ... فی الطلاق و فیه فصول ... فی ارکانه و شرایطه و ارکانه ثلاثه الفاعل و الفعل و المحل؛ انجام: و قد زال و لائه عنه قبل قتله و مولی الاب لم یکن له علیه و لاء حال جنایته فتکون الدیه فی ماله و هو قیم بغرض طالب التوسط فی هذا الفن
جلد دوم از کتاب طلاق تا کتاب دیات؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ یادداشتی مبنی بر وقف کتاب به تاریخ 1259ق؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: تیماج مشکی داراي ترنج و سرترنج، 255 گ،23 سطر (12×5/17)، اندازه: 5/ 18×5/ 25سم [ف: 18-279]
خط: نسخ خفی، کا: یحیی بن علی، تا: 1263ق؛ واقف: شهید؛ جلد: سوخت با ترنج با سر، 251گ، 35 سطر، اندازه: 22×32 سم [ف: 46]
آغاز: برابر؛ انجام: فتکون الدی فی ماله هذا آخر ما افدناه فی هذا الکتاب ... محمد و آله الطاهرین.
خط: نسخ، کا: ابوالحسن بن عبداﷲ خوانساري، تا: سهشنبه 19 ذیحجه 1265ق؛ جلد: تیماج قرمز با روکش پارچهاي، 272گ، 5 سطر [ف: 33]
جلد دوم؛ کا: محمد هادي بن عبدالرحیم، تا: 1266ق [ف: 8]
تجارت تا دیات؛ خط: نسخ، کا: ابوالقاسم بن ابی القاسم، تا: 1269ق، براي محمد بن احمد؛ قطع: رحلی [نشریه: 7-33]
آغاز: القاعدة الثالثة فی الایقاعات و فیها کتب کتاب الفراق و فیه مقاصد المقصد الاول فی الطلاق و فیه فصول؛ انجام: الفصل الثالث فی دیة الجنین و فیه ... فالدیة کاملة قال الشیخ رحمه اﷲ فیما بین ذلک بحسابه قال ابن ادریس معنا
از «القاعد الثالثه فی الایقاعات» تا آخر کتاب؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ تملک: محمد حسین بن امامقلی در جمادي الثانی 1295، تملکی با مهر «سلطان العلماء جعفر بن محمد 1311» (مربع)؛ هدیه جواد کمالیان 1354؛ جلد: تیماج، قهوه اي، ضربی، ترنج با سر با نقش گل، مجدول، 216گ، 22سطر، اندازه: 19×25سم [ف: 1-151]
آغاز: بسمله، کتاب النکاح و فیه مقدمة و مقاصد، اما المقدم ففیها فصول، الاول فی ماهیته وفضله و فیه مباحث الاقرب ان النکاح حقیقة فی العقد و مجاز فی الوطی؛ انجام: المقبوض بالسوم و لو استوفی المنفع بالاجار الفاسدة ضمن اجر المثل و لو اکلت الدیة.
نکاح تا مقداري از غصب؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مهر: «محمد علی بن علی بن لطفعلی» (بیضوي) و تملک به همین اسم به تاریخ 1299؛ تملک: سید حسین مدرس الطباطبائی 21 جمادي الاولی 1383؛ جلد: تیماج قهوه اي، 112گ، 25 سطر، اندازه: 19×29سم [ف مخ: 1-331]
آغاز: برابر
خط: نسخ ثلث، کا: محمد بن محمد حسن چترودي، تا: 7 صفر 1319ق، به دستور آغا حاج محمد خان؛ 671ص، 26 سطر (6×5 /12)، اندازه: 5 /21×33سم [عکسی ف: 1-60]
آغاز: برابر؛ انجام: و قال من ارادﷲ به خیراً یفقهه فی الدین و قال من حفظ من امتی اربعین حدیثاً ینتفعون به بعثه اﷲ یوم القیم فقیها. و عالماً و لنقتصر من المقدم علی هذا.
دیباچه تحریر؛ خط: نسخ، کا: محمد علی عبرت مصاجی نائینی، تا: چهارشنبه 28 جمادي الاول 1354ق؛ کاغذ: فرنگی، 3گ (29ر-31پ)، 17 سطر (7×15)، اندازه: 15×23سم [ف: 14-292]
آغاز: القاعدة الثالث فی الایقاعات و فیها کتب کتاب الفراق و فیه مقاصد المقصد الاول فی الطلاق و فیه فصول الفصل الاول فی ارکانه ثلاثة
از «القاعد الثالث» تا آخر کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ مصحح، محشی، مقابله شده؛ تملک: حسین بن مهدي نجفی؛ جلد: تیماج قهوه اي ترنج با سر، 223گ، اندازه: 18×5/ 27سم [ف: 36-278]
بیکا، بیتا [ف: 3-46]
جلد دوم، از نکاح تا آخر؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ قطع: وزیري [رشت و همدان: ف: 1293]
آغاز: برابر؛ انجام: فهذه الاسباب کلها لایتعلق بها حکم المرض و تمضی ... و کذا لوحصل الطاعون ببلد هو ساکن فیه ... و الحمد ﷲ وحده و صلی اﷲ علی محمد و اله الطاهرین از طهارت تا هبات؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ جلد: گالینگور سبز، عطف تیماج زرشکی، 239گ، 25 سطر، اندازه: 17×25سم [ف: 1-331]
آغاز: لا نعرف لعلما ینا فیه فتوي و حمله علی ذات العد قیاس مع ان الاتقرب ذلک و ثبوت الحکم فیه بطریق التنبیه لا القیاس و کذا لو بلغها موت زوجها او طلاقه فتزوجت علی ظاهر الحال و لو تزوج بذات بعل عالما حرمت ابدا؛ انجام: فاذا وضعت تشرب اللباء لم یدرمنها لبن حتی تمضی ثلث او مد النفاس ثم یدر لبنها فان قطع الحلمتین و هما اللتان کهیئ الزرفی راس الثدي یلتقمها الطفل ففیهما الدیه اما حلم الرجل فقال فی المبسوط ان فیهما الدی و کذا فی الخلاف و قال ابن بابویه
از نکاح تا قصاص؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ تملک: محمد قمی 1340؛ جلد: پارچه سرمهاي عطف تیماج زرشکی، 254گ، 21 سطر، اندازه: 18×26سم [ف: 1-331]
از صلوة تا وصایا؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا، 279گ، 25سطر، اندازه: 19×25سم [ف: 1-38]
آغاز: کتاب النکاح و فیه مقدم و مقاصد اما المقدم ففیها فصول الاول فی ماهی و فضله و فیه مباحث الاقرب ان النکاح حقیق فی العقد مجاز فی الوطی لورودهما معا فی الکتاب العزیز؛ انجام:
فاعتق ابوه قبل الاصاب لم یحمل عقله احدلان مولی الام قدزال ولاء عنه قبل قتله و مولی الاب لم یکن له علیه ولاء حال جنایته فیکون الدی فی ماله فهذا آخرما. خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: گالینگور مشکی، 300گ، 23 سطر، اندازه: 18×27سم [ف مخ: 1-331]
آغاز: برابر؛ انجام: قال الشیخ و تعرض لها اللحم فی کل اسبوع مر و یکون یوم الجمع لانه العرف و القدر یرجع الی الصرف و کذا الخادم و لها اخذ الادم و ان لم تاکل ... بجنس واحد من الادم ابدله با خزد
از طهارت تا نکاح؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 320گ، 25 سطر، اندازه: 14×25سم [ف مخ: 1-331]
182قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1200
آغاز: کتاب النکاح و فیه مقدم و مقاصد اما المقدم ففیها فصول الاول ماهی و فضله و فیه بحثا للاقرب ان النکاح حقیق فی العقد مجاز فی الوطی لورودهما معا فی الکتاب؛ انجام: لم یکن له علیه ولاء حال جنایته فیکون الدی فی ماله. فهذا آخر ما افدناه فی هذا الکتاب وهو متم لغرض طالب التوسط فی هذا الفن.
نکاح تا دیات؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛؛ مهر: «محمدتقی الحسینی الشیرازي» (مستطیل)؛ جلد: تیماج زرشکی با ترنج و سر، 455گ، 19 سطر، اندازه: 16×20سم [ف مخ: 1-330]
آغاز: الوقوع فی محظور فهذا یستحب له النکاح و هو افضل له؛ انجام: فهذا آخر ما اردناه فی هذا المتاب و هو قیم لغرض طالب التورط فی هذا الفن
جلد دوم، از اواسط کتاب نکاح تا پایان کتاب دیات؛ خط: نسخکهن، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: تیماج عنابی، 384گ، 21 سطر (9×5/ 15)، اندازه: 5/ 16×24سم [ف: 19-313]
آغاز: الحمدﷲ المتقدس بکماله عن مشابه المخلوقات؛ انجام: یعتبر من الثلث
مقدمه و قاعده اول و دوم، کاتب باب وصیت را تمام نکرده؛ خط:
نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ تاریخ وقف 1211؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج زرشکی، 199گ، 22 سطر، اندازه: 19×25سم [ف: 5-408]
آغاز: کتاب النکاح و فیه مقدم و مقاصد؛ انجام: فعلیه بکتابنا الموسوم بمنتهی المطلب فی تحقق (کذا) المذاهب
از اول باب نکاح تا آخر کتاب؛ خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد باقر بن حسین علاءالدوله، بیتا؛ واقف: حاج وزیر وظائف، اسفند 1309؛ کاغذ: نخودي، 314گ، 25 سطر، اندازه: 13×25سم [ف: 5-409]
آغاز: الوقوع فی محظور فهذا یستحب له النکاح و هو افضل له؛ انجام: فهذا آخر ما اردناه فی هذا الکتاب و هو قیم لغر فی طالب التوسط فی هذا الفن ... و اﷲ الموفق للصواب و الیه المبدا و المعاد جلد دوم از اواسط کتاب نکاح تا پایان کتاب دیات؛ خط: نسخ کهن، بیکا، بیتا؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: تیماج عنابی، 384گ، 21 سطر (9×5 /15)، اندازه: 5/ 16×24سم [رایانه]
جلد دوم؛ بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز [ف: 8]
آغاز: برابر؛ انجام: من الثلث منه ثم مات خرجت.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، مذهب؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج مشکی، 500 ص، 27 سطر، اندازه: 18×29سم
[ف: 1-173]
آغاز: برابر؛ انجام: و یجتهد علی انفاذ الاحکام بالحق. تمت ... و هو اخر جزء الاول منه و یتلوه ... فی العقود،
از آغاز کتاب عبادات تا پایان آن؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح، مقابله شده؛ تملک: محمد بن صدرالدین، محمد علی تونی، لطفعلی بن محمد کاظم تبریزي؛ کاغذ: ایرانی، جلد: مقوایی، 460ص، 19 سطر، اندازه: 15×19سم [ف: 2-132]
نیمه دوم بخش یکم؛ خط: نسخ تحریري، کا: محمد هادي، بیتا؛ تملک: ابن حاجی غلام رضا تاجر محمد مهدي [عکسی ف: 1-60]
کتاب نکاح تا پایان؛ بیکا، بیتا؛ قطع: رحلی [ف: 273]
آغاز: برابر؛ انجام: حامل منه و مات قبل القبول قام و ارثه مقامه فیه و یکن له
خط: نسخ خفی، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: شکري، جلد: تیماج، 31 سطر، اندازه: 23×29سم [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: ما لم یکن علیه و لاء حال جنایته فیکون الدی فی مال ... و اﷲ الموفق للصواب و منه المبدأ و الیه المآب. ثم ان خافا من ا داء سقط عنهما و قد روي انه یکره للمؤمن أن یشهد المخالف له فی الاعتقادات لایلزمه ا قام فربما ردت شهادته
کتاب طهارت تا کتاب القضایا؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 429گ، 23سطر، اندازه: 19×30سم [ف: 181]
بیکا، بیتا، به خط قدیم [میراث اسلامی: 5-588]
بیکا، بیتا، خریداري از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]
از آغاز تا اول النکاح؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ واقف: ملا عبدالسمیع سبزواري؛ کاغذ: سپاهانی، 29 سطر (5/ 10×5/ 21)، قطع: رحلی [تراثنا: س6ش1-80]
آغاز: بالضرو قال اﷲ تعالی قل هل یستوي الذین یعلمون و الذین لا یعلمون و قال تعالی؛ انجام: و کان النقص داخلاً علی ا خیر و ان وقعت دفعه بان وکل حماعه فی ایقاعها قاوقوعها دفعه قسم الثلث
از اول طهارت تا آخر وصیت؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 422گ، 19سطر، اندازه: 5 /14×20سم [ف: 91]
از آغاز تا الوصیة؛ خط: نسخ، کاغذ: سمرقندي، جلد: تازه مشکی، 9سطر، قطع: خشتي [آستانه قم: -]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ از روي خط مؤلف چنانچه از یادداشتی که روي برگ اول آمده است استفاده میشود، مجدول، مصحح، محشی، با چهار سر لوح رنگین، صورت اجازه علامه به جمال الدین مظفر بن ؟ منصور المخلص الانباري از روي خط خود علامه نقل شده؛ تملک: سید رضا بن سید احمد لاهجی و مهر «ذریه آل نبی سید رضا الموسوي» (مربع)، و اینکه کتاب به ارث از مرحوم حاجی ملک عبداﷲ مازندرانی به شخصی رسیده و تاریخ درگذشت گروهی به مرض طاعون در سال 1247؛ جلد: تیماج قهوه اي، 431گ، 29 سطر، اندازه: 15×23سم [ف: 4-359]
کل کتاب؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اندازه: 22×31 سم [نسخه پژوهی: 2-122]
تحریر اشکال اقلیدس براهین العلوم الحسابیه (مقدمة فی البراهین)
taḥrīr-ul usūl
حسینی، فتاح بن احمد، ق13 قمري
(hoseynī, fattāh-e-bn-e ahmad (- 19c
تاریخ تألیف: 1288ق
کتابی است مشتمل بر مطالبی در اصول فقه داراي یک «مقدمه» و چندین «فصل» با عنوان هاي «اصل» تشکیل شده و نویسنده در آن به بسیاري از متقدمان و متأخران اشاره کرده، از جمله خواجه نصیرالدین طوسی و شیخ بهایی و محقق قمی.
خط: نسخ پخته، کاتب = مؤلف، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: چرمی مشکی [نشریه: 7-753]
جلد اول؛ کاتب = مؤلف، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ نسخ مصنف: و فرغ من کتابته مؤلفه الحقیر فتاح بن احمد الحسینی التبریزي السرابی فی الغري العلوي علی مشرفه السلام فی سن 1288 من الهجر النبوی ص 22؛ محشی به خط مؤلف؛ اندازه: 5/ 17×5/ 20 سم [نشریه: 7-725]
آغاز: نحمدك یا من دل علی وجوب ذاته بایجاد الممکنات و تفرد فی عز جلاله کلمالات الصفات؛ انجام: و این در حکم جنایت تازه اي است و این نیز بعید است لا اولا بجهت اینکه در اینجا مفروض دیدن بلل مشتبه نیست
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج بنفش، 97گ، 19 سطر (7×5/ 11)، اندازه: 17×22سم [ف:
14-191]
taḥrīr-ul usūl
استرآبادي، علی بن محمد جعفر، 1242-1315 قمري
(1898-1827) estarābādī, alī ebn-e mohammad ja‘far
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10293
استصحاب؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ قطع: وزیري [میراث شهاب: س 8 ش4-69]
tahrīr-u usūl-i uqlīdis
اسحاق بن حنین، 215-298 قمري
(911-831) eshāq ebn-e honayn
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1459/1 عکسی
آغاز: المثلثات المتساویة التی علی قاعد واحد و فی جه واحد هی فیما بین خطوط باعیانها متوازی فلیکن مثلثا نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، ش 3035؛ خط: نسخ، کا: یوسف بن ابراهیم بن ابی المکرم، تا: 26 ربیع الاول 669ق؛ 127ص (1- 127)، 31 سطر [عکسی ف: 4-312]
taḥrīr-u usūl-i uqlīdis = taḥrīr-u usūl-il hindisa wa-l ḥisāb = taḥrīr-u uqlīdes
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1201-1274) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
وابسته به: الاصول = فی اصول الهندسه و الحساب = کتاب الاصول اقلیدس (283-306)
تاریخ تألیف: 22 شعبان 646ق
اصل از اقلیدس صوري نجار، ریاضیدان نامی یونانی حوزه علمی اسکندریه (قرن سوم پیش از میلاد) که آن را حجاج بن یوسف بن مطر کوفی یک بار در روزگار هارون الرشید به عربی ترجمه کرد که به آن »هارونی« گویند و بار دیگر در زمان مأمون عباسی ترجمه کرده است که به آن »مأمونی« گویند، سپس اسحاق بن حنین بن اسحاق عبادي (-298ق) آن را ترجمه کرده است و ثابت بن قره حرانی (-288ق) آن را اصلاح کرده است و خواجه نصیرالدین طوسی آن را تحریر نموده است. پانزده مقالت است؛ سیزده مقالت اصول هندسه در 468 شکل (در نسخه حجاج) و 478 شکل (در نسخه ثابت قره) و دو مقاله از ابقلاوس میباشد. مقاله اول تا ششم هندسه مسطحه و مقالات هفتم تا دهم مربوط به حساب و خواص اعداد و مقالههاي یازدهم تا سیزدهم هندسه فضائی است. در کشف الظنون چهار حاشیه و در الذریع (6/33) یازده حاشیه براي این کتاب یاد شده است. این کتاب چندین بار به فارسی ترجمه شده است: الف -قطب الدین شیرازي، ب-حزین محمد علی بن ابی طالب (م 1181 ق) که اندکی شرح هم دارد (مدرس رضوي در احوال خواجه ص 344) [که نسخهاي از آن را نیافتم و مدرس هم آدرسی نداده است (درایتی) [، ج-نراقی مهدي بن ابی ذر به فارسی به نام «توضیح الاشکال.» (مدرس رضوي)
جز آن ترجمهاي از محمد مهدي بن محمد حسن منجم و همچنین ترجمهاي از فرهاد میرزا قاجار و دو ترجمه ناشناس در ایران داراي نسخه است که مدرس رضوي از آن یاد نکرده است. مدرس رضوي از چند شرح و حاشیه نام برده که از سه حاشیه زیر نسخه اي در ایران تاکنون شناسایی نشده است: 1- حاشیه قاضی زاده رومی، 2- حاشیه قاضی نوراﷲ شوشتري، 3- حاشیه کمال الدین حسین الهی اردبیلی.
سه گفتار به صورت ضمیمه در برخی نسخههاي این کتاب وجود دارند که از قرار زیرند:
1- گفتاري هندسی در چند صفحه با عنوان لاحقه کتاب اقلیدس که اقامه برهان بر این مطلب است: «کل مخمس متساوي الاضلاع و الزوایا فی دائر مربع نصف قطرها خمس مربع.» این گفتار در بعضی از نسخ اقلیدس آمده بوده است و در بعضی از نسخ تحریر اقلیدس هم دیده میشود با آغاز: «وجد فی بعض نسخ اقلیدس بعد تمام المقال الخامس عشر ما هذه نسخته و فی نسخ اخري زیاد علی هذا الشکل کل مخمس متساوي الاضلاع و الزوایا» و انجام: «و ذلک ما اردناه فی هذا ما قصدته و انما اورده فی الکتاب لکونه مبنیاً علی ما هو خارج منه فمن شاء فیلحقه و اﷲ الموفق و المعین.» این گفتار در فنخا به صورت جداگانه معرفی نشده و در ذیل معرفی نسخه به وجود آن اشاره شده است.
2- گفتاري از خواجه نصیر به صورت برهانی بر شکل 15 مقاله 12 اصول هندسه اقلیدس در دو مقدمه با این آغاز: «بسمله، تذکر القول فی اقام البرهان علی الحکم المذکور فی الشکل الخامس عشر من المقال الثانی عشر من هذا الکتاب و هو قوله نسب الکر الی الکر کنسب القطر الی القطر.» این گفتار در فنخا به صورت جداگانه و با عنوان «حاشی تحریر اصول اقلیدس» معرفی شده است.
3- رساله کوتاهی در بیان اغراض مقالات اصول اقلیدس که پنج غرض در این رساله بیان شده است که مشخص نیست از کیست و بعید نیست که از خود خواجه نصیر باشد، با آغاز: «اغراض مقالات اوقلیدس خمس، اما الاول ففی تبیین الزوایا البسیط فی ذوات الاضلاع الثلاث و الاربع و الخمس .» این گفتار نیز در فنخا
به صورت جداگانه و با عنوان «اغراض مقالات اصول اقلیدس» معرفی شده است.
آغاز: الحمدﷲ الذي منه الابتداء و الیه الانتهاء و عنده حقائق الانباء و بیده مملکوت الاشیاء و بعد فلما فرغت من تحریر المجسطی رأیت ان احرر کتاب اصول الهندس و الحساب المنسوب الی اقلیدس الصوري ... اقول الکتاب یشتمل علی خمس عشر مقال الملحقین ... المقال الاولی سبع و اربعون شکلا.
انجام: و ذلک ما اردناه، اقول و لنا ان نرسم ذا عشرین قاعد بهذا الوجه فاذن زوایا کل واحد منهما بعده قواعد الاخر و البیان قریب من بیانه و فاذا وفقنی اﷲ تعالی فی تحریر هذا الکتاب ما قصدته فلأختمه بحمد اﷲ انه خیر موفق و معین.
چاپ: رم سربی 1594 م؛ کلکته 1824 م (180 ص) شش مقاله؛ لندن 1657 م؛ فاس (تونس) 1293 ق، سنگی در 2 جلد (445 ص و 455 ص)؛ استانبول 1216 ق در (222 ص)؛ استانبول پنج مقاله در (157 ص و 214 ص) در 1309ق = 1891م؛ دارالخلافه طهران، سنگی، بی ناشر، 1298، خشتی، 209 ص
[دنا 2/ 842 (177 نسخه)؛ الذریع 3/ 380 و 3/ 379؛ مشار عربی 164؛ آثار و احوال خواجه از مدرس رضوي: 199-203؛ مکتب امیر المومنین 1/ 205؛ الاوقاف العام موصل 2/ 79 و 4/ 147]
شرح و حواشی: :
1- حاشی تحریر اقلیدس؛ ابن هیثم، حسن بن حسن (354-430)
2- تحریر اصول اقلیدس (ترجمه) = ترجمه اصول اقلیدس؛ قطب الدین شیرازي، محمود بن مسعود (634-710)
3- حاشی تحریر اصول اقلیدس؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816)
4- شرح تحریر اصول اقلیدس؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)
5- حاشی تحریر اصول اقلیدس؛ میبدي، حسین بن معین الدین (- 911)
6- تعلیق علی تحریر اقلیدس = رسال فی الزاویة؛ خفري، محمد بن احمد (-957)
7- شرح تحریر اصول اقلیدس = شرح المقال العاشر من اصول اقلیدس؛ یزدي، محمد باقر بن زین العابدین (-11)
8- تقریر التحریر؛ مهندس لاهوري، خیراﷲ بن لطف اﷲ (-12)
9- شرح المقال العاشر من اصول اقلیدس؛ نراقی، ابوتراب بن احمد (-13)
10- حاشی تحریر اقلیدس؛ حسینی، موسی بن فضل اﷲ (-13)
11- توضیح الاشکال = شرح تحریر اقلیدس؛ نراقی، مهدي بن ابی ذر (1128-1209)
12- حاشی تحریر اصول اقلیدس؛ یزدي حائري، محمد باقر بن مرتضی (1239-1298)
13- حاشی تحریر اصول اقلیدس؛ زنجانی، ابراهیم بن ابو الفتح (-1351)
14- حاشی تعلیق تحریر اقلیدس؛ دیزجی زنجانی، اسمعیل بن ابراهیم (1309-1378)
15- توضیح التحریر؛ دیزجی زنجانی، اسمعیل بن ابراهیم (1309- 1378)
16- تحریر اصول اقلیدس (ترجمه)؛ جزي استرآبادي، محمد تقی بن علی
17- ملخص تحریر اقلیدس = تلخیص تحریر اقلیدس؛ حسینی، زین العابدین بن محمد
18- حاشی تحریر اصول اقلیدس
19- مقدمات تحریر اقلیدس للطوسی
20- شرح تحریر اصول اقلیدس
21- حاشی توضیح الاشکال
22- تحریر اصول اقلیدس (ترجمه)
23- شرح تحریر اصول اقلیدس (الف)
آغاز و انجام: برابر؛ قد اتفق فراغ المص [المصنف] تغمده اﷲ بغفرانه و اسکنه فرادیس جنابه من تحریر هذا الکتاب و تصنیفه فی العشر الاول من جمادي الاولی سن خمس و اربعین و ستمائة
خط: نسخ تعلیق، بیکا، تا: ظاهراً 645ق [احتمالاً تاریخ درست خوانده نشده است و همان 646 باشد و همچنین بعید نیست که صرفاً تاریخ تألیف باشد[؛ داراي اشکال هندسی؛ جلد: چرمی سرخ نرم، 176گ، 21سطر، اندازه: 5/11×19سم [ف: 1-194]
آغاز: برابر؛ انجام: بسطح اذ اقام خط علی سطح لحیث ... مع کل خط ... فی ذلک السطح خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: 646ق [شاید تنها تاریخ تألیف باشد]؛ افتادگی: انجام؛ جلد: میشن، مختلف السطر (7×18)، اندازه: 5/12×5/23سم [رایانه]
نسخه اصل: داماد ابراهیم پاشا ش 852؛ خط: نسخ، کا: حسن بن حسین صوفی اسفراینی، تا: 6 رمضان 660ق؛ مقابله شده در همین تاریخ؛ 115گ، 23 سطر [فیلم ها ف: 1-297]
آغاز: برابر؛ انجام: و کان فراغ المصنف من تحریر هذا الکتاب فی الثانی و العشرین من شهر شعبان 646.
خط: نسخ، کا: محمد بن ابی احمد ابن ابی الربیع زرکشی، تا: 11 شعبان 671ق؛ مصحح، مقابله شده، در پایان برهان طوسی درباره حکم شکل 25 مقالت 20 اصول اقلیدس نوشته شده، در 2پ سه گفتار ریاضی است، دو تاي آن از خط قطب شیرازي آورده شده، و نویسنده یکی از قدما میباشد که نامش خوانده نمی شود؛ خط محمود بن محمد مورخ 761 ق؛ تملک: نسخه را در شعبان 920ق در سمنان کسی خریداري کرده، نورالدین محمد در شعبان 1090ق، عبدالوهاب بن عبدالغفار رضوي در 1144ق؛ سید احمد
بن محمد رفیع موسوي استرآبادي نسخه را وقف و میرزا محمد هادي پسر میرزا محمد حسین اصفهانی را متولی آن گردانیده؛ در 1316 ش به بهاي 150 ریال براي کتابخانه سپهسالار خریداري شده؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ با ترنج، 48 گ (3پ- 50 پ)، 37 سطر، اندازه: 5/ 24×5/ 34 سم [ف: 3-330]
خط: نسخ مایل به رقعی، کا: حامد بن محمد بن محمد دهستانی بخاري معروف به شمس مجري بخاري، تا: یکشنبه 5 صفر 680ق، جا: مراغه؛ با اشکال هندسی، مصحح، محشی، یادداشتی به نقل از شرح مجسطی و یادداشتی به نقل از نجم الدین کاتبی؛ تملک: محمد بن عوض بن عثمان، نظام الدین علی طبیب اصفهانی، ابن عبداﷲ بک با مهر بیضوي؛ وفقنامه کتاب از صفرخان بن عبداﷲ بن جعفرخان به سال 1173ق؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 93گ، 25 سطر، اندازه: 17×25سم [ف: 20-360]
خط: نسخ نزدیک به نستعلیق، بیکا، تا: قرن 8؛ کاغذ: چینی ضخیم، جلد: تیماج قهوه اي، 500 ص، 15 سطر، اندازه: 12×17سم [ف: 19-337]
از چند سطر پش از «العلوم المتعارف» را دارد؛ خط: نستعلیق کهن، بیکا، تا: قرن 7 و 8؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج سبز؛ 120گ، 19 سطر (8×12)، اندازه: 14×18سم [سنا: ف: 2-165]
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 397
همان نسخه بالا [نشریه: 7-113]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 7 و 8؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ مهر: ابوالفضل وحی بن المؤمن الدارمی؛ کاغذ: سفید کهنه، جلد: تیماج سبز، 75گ، 24-27 سطر (10×14)، اندازه: 13×20سم [سنا: ف: 2-166]
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1348
همان نسخه بالا [نشریه: 7-11]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8؛ تملک: سید محمد باقر شفتی؛ جلد: تیماج زرد، 160گ، 17 سطر [ف: 82]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8،؛ مصحح، محشی؛ تملک: افضل الدین محمد بن حبیب اﷲ به تاریخ شعبان 961؛ جلد: تیماج قهوه اي، 120برگ، 23 سطر، اندازه: 16×23سم [ف: 1-74]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ابوالقاسم احمد بن فضل اﷲ بن علی بن شروان، تا:
جمعه 4 جمادي الاول 701ق؛ محشی، داراي اشکال ریاضی، در پایان نسخه دو لاحقه است که یکی در پنج صفحه و از اهوازي است در شرح مقاله عاشر کتاب اقلیدس و دیگري همان لاحقه دوم مندرج در آخر نسخه شماره 11975 آستان قدس است؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج ضربی، 159گ، 18 و 19 سطر، اندازه: 13×2/ 18سم [ف: 10-21]
آغاز: برابر؛ انجام: و کان فراغ المصنف من تحریر هذا الکتاب فی الثانی و العشرین من شهر شعبان 646.
خط: نسخ، کا: فخرالدین محمد پسر علامه حلی، تا: 1 جمادي الاول 722ق؛کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوایی ساده، 99گ، 25 سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 3-328]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8 و 9 [نشریه: 2-144]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8 و 9؛ هفت صفحه در آغاز و دو صفحه در پایان نونویس در روز پنجشنبه 18 جمادي الثانی 1276؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی عطف تریاکی، 115گ، 22 سطر (7×14)، اندازه: 13×21سم [ف: 13-3103]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 9؛ با یادداشت علی اکبر بن میرزا فتح اﷲ موسوي ابردهی در صفر 1230 و محمد تبریزي در 1237؛ تملک: علی اکبر بن علی اصغر طالقانی در جمادي الاول 1306؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 225گ، 15 سطر (7×12)، قطع: ربعی، اندازه: 13×20سم [ف: 16-265]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 8 یا 9؛ داراي اشکال هندسی، مصحح، محشی، مجدول، یادداشتی از سید محمد علی روضاتی در نام کتاب و مؤلف و اینکه کتاب را از بقایاي کتاب هاي شیخ محمد رضا آبی المجد اصفهانی به قیمتی بسیار گران خریده، اشعاري از ابن سینا، ماده تاریخ فوت ملاقطب و خواجه نصیر و میر سید شریف و فخر رازي کتابت سال 1287؛ تملک: محمد علی بن محمد طاهر با مهر مربع؛ یادداشت خرید کتاب به سال 1189؛ جلد: تیماج زرشکی، عطف تیماج مشکی، 150گ، 17 سطر، اندازه: 12×5/ 17 سم [ف: 2-465]
نسخه اصل: از ترکیه نسخه حاجی سلیم آقا؛ بیکا، تا: محتملاً قرن 8 و 9 [نشریه: 2-275]
انجام: و اذا رسمنا علی خ سه المساوي لاب نصف دائر و ادرناه مر سقط الرابع.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی با نشانی «ابوتراب» و به خط وي؛ تملکی بدون نام به تاریخ 1257
با مهر «عبده محمد حسین بن احمد» (بیضوي)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 163گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 12×5/19سم [ف: 5-348]
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانهاي در نجف اشرف- عراق؛ خط: نستعلیق،
بیکا، تا: چهارشنبه از ذیقعده 884ق؛ داراي رموز و اشکال؛ تملک: «میرزا محمد» در اواخر ذیحجه 1056؛ مهر: «عبده محمد باقر» (بیضوي بزرگ)، محشی بعضی با عنوان «سید ره» یا «محمد باقر»؛ تملک: «محمد یوسف بن محمد جعفر»، «محمد علی بن مرحوم مظفر حسین» با مهر «محمد علی» (بیضوي)؛ 357ص [عکسی ف: 5-330]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و ثلث، کا: محمد بن جنید بن ابراهیم صفوي، تا: اوایل ربیع الثانی 887ق، جا: اردبیل؛ مجدول، یک سرلوح زرین، محشی؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج جگري، 140گ، 19 سطر (4 /9×5/ 14)، اندازه: 15×8/ 23 سم [ف: 8-58]
آغاز: خطاً مستقیماً بین کل النقطتین، و ان نخرج خطاً مستقیماً محدوداً علی الاستقام؛ انجام: برابر
نسخه اصل: چستربیتی، ش 4361 (اربري، فهرست خطی عربی 5/114)؛ خط: تعلیق، بیکا، تا: پنجشنبه 22 محرم 892ق؛ افتادگی: آغاز (دو برگ از اول، مقداري از آخر مقاله سیزدهم، تمام مقاله چهاردهم، الاسه خط از آخر آن افتاده دارد)؛ 156گ، 19 سطر [عکسی ف: 2-187]
آغاز: برابر؛ انجام: بحمداﷲ انه خیر موفق و معین تمت کتبه فی عشرین رمضان سنه ثمان و تسعین و ثمانمائه
خط: نسخ، بیکا، تا: 898ق؛ با سرلوح مذهب، مجدول، در پاره اي از صفحات اشکال هندسی؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: تیماج با ترنج، 296گ، 19 سطر (5 /2×5/ 8)، اندازه: 6×12سم [ف: 8-392]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 9 و 10؛ محشی با نشان «ب، م، ل م»؛ تملک: اعتضاد الدوله؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سرخ، 114گ، 20 و 21 سطر (5/5 و 5 /6×5/ 12)، اندازه: 12×19سم [ف: 481]
بیکا، تا: قرن 9 و 10 (گویا)؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ کاغذ: ایرانی، 168گ، 17 سطر (3 /7×7/ 11)، اندازه: 9/ 11×7/ 16 سم [نشریه: 7-790]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ داراي اشکال هندسی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 168گ، 17 سطر (8×5/ 15)، اندازه: 5/ 18×5/ 25سم [ف: 7-390]
آغاز: برابر؛ انجام: و فصل بینهما فیحصل خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ واقف: فاضلخان، 1065ق؛ کاغذ: آهاري حنایی، جلد: تیماج مشکی، 46گ، 23 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 18-24]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مصحح، محشی با نشان «12»، تصاویر گوناگون هندسی، مجدول؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مشکی عطف تیماج قهوه اي، 176گ، 21 سطر (5×5/ 11)، اندازه: 5 /9×5/15سم [ف: 36-588]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: شرقی نخودي نازك، جلد: تیماج بنفش، 192گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 18سم [ف: 25-220]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ محشی با نشان «خواجه، عبدالعلی بیرجندي، 12، سید، نظام الدین»، داراي اشکال هندسی؛ مهر بیضوي به تاریخ 1291؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 153گ، 19 سطر (6×5/ 13)، اندازه: 5/12×20سم [ف: 37-59]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مصحح، محشی با رمز «5، 12 بس و شارح مذ ظله»، داراي اشکال گوناگون هندسی، بیشتر مطالب کتاب بدون نقطه؛ کاغذ: شرقی نخودي نازك آهار مهره، جلد: تیماج زرشکی، 141گ، 21 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 5/ 11×5/18سم [ف: 32-709]
آغاز: و علوم متعارف یحتاج الیها فی بیان الاشکال، الحدود النقط ما لا جزء له ... الاصول الموضوع ... (29پ) المقال الثانی اربع شکلا، صدر، یقال لکل خطین یحیطان باحدي زوایا سطح متوازي الاضلاع؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 16 ذیقعده 900ق؛ مصحح، محشی؛ تملک: عبدالکریم تبریزي؛ کاغذ: شرقی نخودي نازك آهار مهره، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 181گ، 19 سطر، اندازه: 10×5/ 17 سم [ف: 23-149]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: محتملاً قرن 10؛ داراي اشکال
هندسی؛ کاغذ: اصفهانی الوان، جلد: تیماج عنابی، 163گ، 17 سطر (5/ 6×3/ 13)، اندازه: 5/ 12×5/ 21 سم [ف: 8-328]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه، 173گ، 17 سطر، اندازه: 9/ 12×20سم [ف: 1-83]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: دوشنبه 25 رمضان 905ق؛ داراي اشکال هندسی، تاریخ تحریر شکلها ربیع الاول 906، نسخه در تاریخ 17 ذیحجه 1304 از کتب کتابخانه شاهزاده فرهاد میرزا بوده؛ کاغذ ترمه؛ جلد: تیماج خرمایی، 197گ، 17 سطر (5/5×5/ 11)، قطع: ربعی، اندازه: 8/ 10×5/ 17 سم [ف: 1-29]
خط: نستعلیق، کا: طاهر محمد بن سلطان محمود هروي، تا: 958ق؛ مهر: محمد عقیلی؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی ترنجی، 163گ، 21 سطر (7×15)، اندازه: 14×24سم [ف: 16-259]
انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ابن حسین مشهور به امین، تا: 20 محرم 962 ق، جا: هرات؛ محشی، داراي اشکال هندسی؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا با تیماج مشکی، 160ص، 19 سطر (5/ 6×5/ 13)، اندازه: 12×19سم [ف: 2-24]
آغاز: علی ان یتقابل اي نقط تفرض علیه بعضها لبعض السطح ... الاصول الموضوعة، قال المحرر ... (17پ) المقال الثانی اربع عشر شکلا، صدر: یقال لکل خطین یحیطان باحدي زوایا سطح متوازي الاضلاع؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 4 ذیحجه 985ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: شرقی زرد و نخودي آهار مهره، جلد: تیماج سبز ضربی، 123گ (1ر-123ر)، 17 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 25-66]
آغاز: برابر؛ انجام: و قدتم کتابته و مطالعته فی دارالعباد یزد فی شهر محرم الحرام سن 986 ست و ثمانین و تسعمائ و ایضاتم تشکیله بیدي یوم الاحد من شهر ربیع الاخر السن المذکور خط: نسخ تعلیق، کا: صمد بن سلطان علی تونی، تا: محرم 986ق، جا: یزد؛ کاتب نسخه مینویسد که کتاب را پش امیرکبیر سید حسیب و نسیب ابومحمد محسن الحسینی المنصوري الدشتکی تحصیل کرده و دشتکی نامبرده را به سال 986ق بعنوان یک شخص زنده و با دعاي مدظله العالی یاد میکند و ظاهراً این شخص غیر از دشتکی اول (سید محمد بن ابراهیم) و دشتکی دوم (سید محمد بن غیاث الدین منصور) میباشد؛ جلد: چرمی سرخ، 129گ، 20 سطر، اندازه: 11×5/ 21 سم [ف: 1-195]
خط: نسخ، کا: عنای اﷲ بن بدرالدین گلجاهی، تا: یکشنبه 5 رمضان 993ق؛ با حواشی «سید عبدالعلی بیرجندي» به نستعلیق ریز؛ تملک: محمد یوسف بن مسیح بن فتح اﷲ خان قزوینی سمنانی که در 15 ربیع الاول 1322 به دو تومان و پنج هزار خریده؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 229گ، 18 سطر (7×13)، قطع: ربعی، اندازه: 16×24سم [ف: 16-256]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 998ق؛ در پایان این نسخه، زیادتی موجود در برخی از نسخ اقلیدس پس از تمام مقاله 15 هست؛ تملک: سید رضا بن سید احمد لاهیجی؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج قهوه اي عطف قرمز، 321ص، 21 سطر، اندازه: 5/ 12×21 سم [ف: 19-19]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: شاه محمد بن کبیر محمد، تا: شنبه سلخ شعبان
999ق، جا: احمد آباد؛ مجدول، با شکلهاي هندسی، محشی؛ تملک: محمد فاضل بن محمد صدیق؛ مهر: «یا محمد» (چهارگوش کوچک)، مهر «الاحد الواحد 1138» (کوچک دایره اي)؛ جلد: تیماج سرخ با ترنج و سرترنج، 139گ، 23 سطر (7×13)، اندازه: 5/14×24سم [ف: 48]
آغاز: برابر؛ انجام: یکون فی داخل القطع و لایلزم ان یکون فی داخل المثلث. نقل من خط محرره میر عبدالرزاق
خط: نسخ پخته، بیکا، تا: قرن 11؛ محشی؛ وقفنامه بر گروه شیخیان کرمان با امضاي محمد بن کریم 28ع 1289ق، با نشان مهر او «محمد بن کریم» (دایره)؛ 434ص، 16 سطر (15×5/ 16)، اندازه: 21×30 سم [عکسی ف: 1-61]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: نیمه نخست قرن 11؛ داراي اشکال هندسی فراوان دقیق و زیبا، محشی؛ تملک: عبدالغفار حسینی همدانی به سال 1168ق، عطاءاﷲ بن محمد زکی با مهر مربع [میراث شهاب: س7 ش1-2-33]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10 و 11، براي محمد باقر بن محمد طبیب و او آن را نزد حاجی حسین استاد خود که او را معلم ثالث مینامد خوانده؛ با صور هندسی؛ تملک: فاضل تونی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سرخ، 190گ، 17 سطر (9×13)، اندازه: 5/12×19سم [ف: 482]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10 و 11؛ محشی با نشان «ح تذکره، ع ق»؛ مهر: محمد جعفر بن سعید حسینی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 192گ، 19 سطر (5/6×5/12)، اندازه: 5/12×19سم [ف: 482]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 171گ، 15 سطر، قطع: ربعی [آستانه قم: -85]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ با سرلوح مذهب، مجدول، محشی؛ اندازه: 10×5/ 19 سم [نسخهپژوهی: 2-122]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11 [مختصر ف: 134]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ داراي اشکال هندسی، مصحح، محشی؛ جلد: تیماج زرشکی، عطف تیماج قهوه اي، 170گ، 15 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 2-391[
آغاز: نقط علی اي خط او سطح کان و ان تفرض خطا علی اي سطح کان اومارا (؟) بنقط کیف انتهی و ان کل واحد من النقط و الخط المستقیم؛ انجام: برابر خط: نسخ، کا: سلیمان بن معصوم حسینی، تا: قرن 11، جا: تون؛ افتادگی: آغاز؛ با اشکال، محشی، مصحح، با علامت بلاغ، همراه با لاحقه کتاب اقلیدس (در 149ر-151پ) با همان آغاز و انجام؛ تملک: محمد حسین متخلص به خاك صدر الصدوري قزوینی، محمد بن حسین ... در 12 شوال 1081ق، میر محمد سلیمان تونی، تملکی با مهر: «محمد الحسینی» (بیضوي) در 1340ق؛ مهر: «لا اله الا اﷲ الملک الحق المبین» (بیضوي)؛ انتقالی از مدرسه آیت اﷲ بروجردي شهر ري در اردیبهشت 1370؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 152گ، 26-28 سطر (7×5/ 17)، اندازه: 5/ 13×25 سم [ف: 20-39]
آغاز: برابر؛ انجام: و کان فراغ المصنف من تحریر هذا الکتاب فی الثانی و العشرین من شهر شعبان 646.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ مجدول، با اشکال؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 135گ، 22سطر، اندازه: 10×18سم [ف: 3-329]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ محشی با نشان «س، عبدالعلی بیرجندي»؛ مهر: محمد علی بن محمد مومن، حسین حسینی، اسداﷲ؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی ترنجی گرد سرخ، 144گ، 20 سطر (6×14)، اندازه: 12×21سم [ف: 16-432[
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ با اشکال هندسی، محشی؛ مهر: کتابخانه مهندس بغایري؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی عطف تیماج قهوه اي، 168گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 12×22 سم [ف: 21-345]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: محتملاً قرن 11؛ از 175 تا 177 تتمهاي است در مناظر و مرایا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: میشن تریاکی، عطف میشن مشکی با ترنج و نیمترنج، 169گ، 21سطر (5/ 10×5/ 14)، اندازه: 12×5/ 16 سم [ف: 9-168]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: بدرالدین بن سلیمان، تا: قرن 11؛ مجدول، با سرلوح، همراه با لاحقه کتاب اقلیدس که فقط ده سطر نوشته شده است؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: چرمی بخور، 156گ، 21 سطر (3 /5×4/ 12)، اندازه: 2/ 19×5/ 11 سم [ف: 8-59]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ با اشکال هندسی، چند یادداشت هندسی با عنوان «طاهر عفی عنه»؛ جلد: تیماج زرشکی، 69گ (29پ-97ر)، اندازه: 5/ 9×17سم [ف: 20-74]
آغاز: او البسیط ما له طول و عرض و ینتهی و بالخط و المستوي منه ... عی نقطه من غیر ان یتحدا فمنها مستقیم الخطین؛ انجام: و نسب ب ح الی ه ر و لیعمل من ه ر زاوی ر ه ح زاوی ب
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 53گ، 14سطر، اندازه: 13×5/18سم [ف: 24-429]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ مصحح، با اشکال هندسی، محشی با عنوان «عباس لاریجانی» و «ك ف مدظله العالی»؛ تملک: شرر تیمور تاش به سال 1333ه-؛ یادداشت امانت کتاب از ملااسماعیل؛ جلد: تیماج قهوه اي، 136گ (1پ-136ر)، اندازه: 5/11×21سم [ف: 20-317]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی؛ با فهرست نسخههاي ملکی محمد مقیم مورخ 1036؛ تملک: حاج محمد معصوم مازندرانی [ف: 1-83]
آغاز و انجام: برابر؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ با اشکال هندسی؛ تملک: ابراهیم میلانی لاهیجانی؛ مهر: «محمد تقی بن محمد مهدي» (بیضی)، «الواثق باﷲ محمد جعفر بن محمد صالح» (بیضی)؛ جلد: تیماج مشکی، 17 سطر (5 /6×5/ 12)، اندازه: 12×20سم [ف: 4-2136]
آغاز: برابر؛ انجام: مع وجوب تساویهما ... اطول الا وتار فی ...
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج قهوه اي، 50گ، 14 سطر، اندازه: 5/ 13×5/ 21 سم [ف: 1-309]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سبز، 141گ، 20 سطر، اندازه: 6/12×4/ 24 سم [ف: 1-83]
از نیمههاي مقاله سوم آغاز میشود؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ محشی با نشانه «محمد باقر، غلامحسین، خواجه»؛ تملک: ابن ابی الحسن؛ مهر: «امام موسی کاظم»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا عطف پارچه، 148گ، 17 سطر (5×10)، اندازه: 5/10×5/ 17 سم [ف: 482]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ [ف: 3-78]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ محشی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عنابی، 321 ص، 19سطر، اندازه: 12× 18سم [ف: 10-816]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ با اشکال هندسی، مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 135گ، 23 سطر، اندازه: 10×5/ 21 سم [کتابخانههاي گلپایگان: ف: 54]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ با اشکال هندسی، مجدول، محشی با نشانه «ابن هیثم، سید»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوا، 124گ، 19 سطر (4×5/ 12)، اندازه: 9×20سم [ف: 482]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ در پایان لاحقه کتاب اقلیدس نیز مسطور است؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، 181گ، 17 سطر (6×13)، اندازه: 11×3/ 18 سم [ف: 8-60]
آغاز: آغاز: عمود ب، ح علی اب و من رعمود؛ انجام: پایان نسخه: بزاویه قائمه یکون اوتارها.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی بامضاء «ن»، اضافاتی از عباس بن سعدي و از موید الدین عرضی، حاوي اشکال به اضافه دو مقاله اضافی از نسقلاوس؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، میشن تریاکی، 138گ، 17 سطر (9×14)، اندازه: 5/ 14×22سم [ف: 10-409]
خط: نستعلیق، کا: غلام بن مقصود، تا: شوال 1006ق؛ جلد: تیماج مشکی داراي ترنج و نیمترنج، 195ص (1-195)، 17 سطر، اندازه: 11×5/ 18 سم [ف: 23-76]
آغاز: کنسبه 1 مساوي الی ك رو نسبه ح ب؛ انجام: المجسمات فی بعض و علی بعض و اﷲ اعلم و اله اجمعین تمت الکتاب
از اواسط مقاله یازدهم به بعد است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: رمضان 1009ق؛ افتادگی: آغاز؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج یشمی، 38گ، 19 سطر، اندازه: 13×5/ 21 سم [ف: 10-21]
خط: نسخ، بیکا، تا: 4 ربیع الثانی 1009ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اندازه: 5/ 19×5/ 26 سم [نسخه پژوهی: 2-123]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: یحیی بن سید عبداﷲ حسینی لاهیجی، تا: 1012ق، جا: هندوستان، کلکنده معروف به حیدر آباد؛ با اشکال، مجدول، محشی، با سرلوح؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: چرمی تریاکی با ترنج، 155گ، 17سطر (7×15)، اندازه: 11×21سم [ف: 9-170[
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد بن محمود، تا: 1019ق؛ محشی بدون نشان و با نشان »داود الحسینی«، بدر، شرح واحدي؛ کاغذ: اصفهانی شکري، جلد: تیماج قرمز، 446ص، 15 سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 22 سم [ف: 19-93]
خط: نستعلیق، کا: حسن بن سعد قائنی، تا: جمادي الثانی 1024ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سیاه، 206ص، 15 سطر (6×12)، اندازه: 14×5/ 19 سم [ف: 1-198]
خط: نسخ، کا: مرتضی حسینی، تا: 1025ق [الفبائی: -106]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: سید مرتضی ابن سید علی حسینی، تا: 1025ق؛ بعد از آن لاحقه کتاب اقلیدس آمده است با همان آغاز و انجام؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: تیماج، 106گ، مختلف السطر، اندازه: 5 /11×2/ 21 سم [ف: 10-22[
آغاز: و ارقامهما ففعلت ذلک متوکلاً علی اﷲ تعالی انه حسبی و علیه ثقتی خط: نستعلیق، بی کا، تا: 3 محرم 1028ق؛ افتادگی: آغاز؛ با اشکال زرین، مجدول، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 247گ، 15 سطر، اندازه: 9×18سم [ف: 5-367]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق قلیل الاعجام، کا: مراد افضل بن مقصود علی، تا: غره محرم 1032ق؛ مجدول، اشکال به سرنج؛ واقف: رهبري؛ کاغذ: آهار مهره نخودي، 25 سطر [ف: 18-25]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق متوسط، بیکا، تا: 1033ق؛ با شکلهاي هندسی، مصحح، محشی با نشان «علامه، المصنف، س»، در برگ 123ر
هشت سطر از لاحقه کتاب اقلیدس آمده؛ کاغذ: ترمه اصفهانی نخودي، جلد: مقوا، رویه تیماج قهوه اي؛ 123گ، 18 سطر (7×12)، اندازه: 13× 5/ 19 سم [ف: 17-187]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ابوتراب مکی، تا: 24 رجب 1036ق، جا:
اصفهان (دارالسلطنه)؛ مصحح، محشی با نشان »ه، اب، س، بدر، م ك ي دام ظله«، با اشکال گوناگون هندسی؛ تملک: میرزا علیرضا تجلی شیرازي (-1088ق) صاحب حاشیه بر حاشیه ملا عبداﷲ یزدي بوده، «احمد بن عبداﷲ شریف»، «عطاء اﷲ بن محمد زکی اصفهانی» با چهار مهر مربع، «عبدالغفار حسنی همدانی» به تاریخ ربیع الثانی 1168 در اصفهان، اهداي کتاب از سوي «علاء الدین محمد بن رفیع الدین محمد موسوي حسینی» به فرزند خویش «عبداﷲ» همراه تملک وي با مهر بیضی و مهر هشت گوش، به امانت نزد محمد باقر مدنی قرار داشته؛ مهر: کاتب «ابوتراب مکی» با عبارت ...» علی»؛ 161گ (4پ-164پ)، 26 سطر، اندازه: 5/12×5/25سم [ف: 37-328]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبدالغنی یزدي، تا: 24 محرم 1043ق، جا: اصفهان؛ واقف: عباسقلی واعظ چرندابی، اسفند 1346؛ کاغذ: نخودي اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 173گ، 17 سطر (5 /6×11)، اندازه: 13×7/ 19 سم [ف: 8-60]
خط: نستعلیق، کا: جلال الدین بن عبدالعلی بن جلال الدین محمد بن عبدالعلی بن شمس الدین محمد بن قاضی شمس الدین علی تونی، تا: 1043ق؛ کاغذ: سمرقندي ضخیم، جلد: تیماج مشکی با ترنج، 332ص، 17 سطر، اندازه: 19×5/ 19 سم [ف: 10-1882]
خط: نستعلیق، کا: محمد مؤمن بن محمد شفیع، تا: پنجشنبه 19 ربیع الاول 1046ق؛ تملک: ابوالقاسم بن ابی الفتح بن تقی در روز دوشنبه 8 صفر 1214 در تهران؛ جلد: تیماج حنایی مقوایی، قطع: ربعی [نشریه: 7-545]
خط: نسخ، کا: ابوالحسن بن عبداﷲ شیرازي، تا: نیمه رمضان 1048ق؛ محشی؛ کاغذ: سپاهانی و فرنگی، جلد: تیماج تریاکی عطف سرخ، 255گ، 18 سطر (4×9)، اندازه: 5 /8×15سم [ف: 15-4097]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد یار بن نذر علی، تا: صفر 1053ق؛ با اشکال هندسی، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 145گ، 19سطر، اندازه: 13×26سم [ف: 216]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد جعفر بن عبدالحسین بن محمد یزدي، تا: ربیع الثانی 1056ق، جلد: تیماج عنابی،20 سطر (5/5×11)، اندازه: 5 /9×5/ 15 سم [عمومی ساري و تنکابن: ف: 104[
آغاز: مشترکان اما فی الکره فدایره ... و اما فی السطح فخط ... ثم یتوهم سطحا آخر قاطعا للکره و للسطح المماس و قایما علیه و علی السطح؛ انجام: کفای فایده للمبتدي و تذکر للمنتهی و نختم الکتاب بحمداﷲ و حسن توفیقه لارب غیره و لا معبود سواده.
بخشی کوتاه از تحریر هندسه اقلیدس؛ بیکا، تا: 1056ق؛ افتادگی: آغاز؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: شکري آهاردار اصفهانی، جلد: تیماج زرشکی، 12ص (125-136)، 25 سطر، اندازه: 11×5/21سم [ف: 19-40]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق زیبا، کا: محمد علی قمی بن منصور علی، تا: چهارشنبه 4 جمادي الثانی 1061ق، جا: اصفهان؛ داراي یک سرلوح، مجدول و کمند با زر؛ محشی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سرخ، 162گ، 16 سطر (5/5×5/ 14)، اندازه: 12×5/ 21 سم [ف: 11-74]
آغاز: برابر
از مقاله تاسعه که سی و هشت شکل است چهارده شکل کسر میباشد و قسمتی از ابتداي مقاله دوازدهم افتاده؛ خط: نسخ، کا: عبدالحسین بن محمد علی حسینی، تا: سهشنبه 7 ذیحجه 1061ق؛ با اشکال هندسی، محشی؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج جگري، 226گ، 14 سطر (5/ 9×5/ 13)، اندازه: 12×5/20سم [ف: 1-29]
آغاز: المقالة الاولی سبعة و اربعون شکلاً و فی نسخ ثابت بزیادة شکل و هو شکل مه انرید ان نرسم مثلثاً متساوي الاضلاع علی خط؛ انجام: المقال الحادی عشر (48ر) ... فان کانت متناسب کانت المجسمات ... کل منشورین متساوي الارتفاع یکون قاعده احدهما مثلثاً.
خط: شکسته نستعلیق، کا: [ابومنصور] محمد هادي [بن ابی الفضائل بن ابی البقاء بن افضل الدین محمد الترکه]، تا: 1061ق؛ مصحح، محشی، رکابهدار، مجدول مذهب، این نسخه با نسخههاي دیگر تحریر اقلیدس خواجه، همخوانی ندارد. در این نسخه گزاره ها و اشکال، گزارش نشده و به همان اصول موضوعه اصل کتاب اقلیدس که گزیده نیز هست- بسنده شده، فقط مشتمل بر مقالات 1-6 و مقاله یازدهم بوده و فاقد سایر مقالات میباشد. این اثر احتیاج به بررسی همه جانبه دارد، به نظر میرسد
که ترجمهاي از اصل کتاب اقلیدس یا به تعبیر دقیقتر همان نسخه اصل ترجمه ثابت بن قره یا اسحاق بن حنین باشد که خواجه نصیرالدین طوسی بر اساس آن دو، تحریر اقلیدس را ساخته است؛ کاغذ: فرنگی نخودي، 12گ (38-49)، 18 سطر، اندازه: 4×14سم [ف: 32-341]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا محمد بن محمد شریف، تا: دوشنبه 22 رجب 1064ق؛ مصحح، محشی؛ تملک: عمیر الصغیر، محمد هادي بن حاجی قنبر علی طبسی خراسانی در اصفهان با مهر، محمد جواد حسنی حسینی عاملی با مهر؛ کاغذ: فرنگی سفید آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 263گ، 16 سطر، اندازه: 5/ 10×25سم [ف: 17-62]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبدالوهاب بن تاج الدین حسن ابن شمس الدین، تا: 14 ذیحجه 1064ق؛ محشی؛ کاغذ: سپاهانی سفید، جلد: تیماج قهوه اي، 145گ، 18 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 3-331]
انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 1068ق؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: تیماج عنابی، 182گ، اندازه: 5/ 3×5/ 12 سم [ف: 19-20]
خط: شکسته نستعلیق، کا: نصیر بن حسین قزوینی، تا: 17 جمادي الاول 1070ق؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: 1293]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: امامقلی، تا: 17 صفر 1071ق؛ با اشکال هندسی؛ تملک: محمد حسن بن احمد تنکابنی در سال 1163، محمد طاهر؛ 166گ، 19 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 2-739]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: با تاریخ 1072ق؛ با اشکال هندسی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 13گ (20پ-32ر)، اندازه: 13×19سم [ف: 1-45]
خط: نسخ، کا: محمد صفی بن محمد حسین تبریزي، تا: صفر 1074ق، جا: مدرسه صادقیه؛ از روي مسوده نوشته شده از روي مسوده اصل با یک واسطه، محشی از میر محمد باقر و عبدالعلی بیرجندي و سید و بدر و سید احمد، با با بلاغ؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی ترنجی، 442ص، 21 سطر (9×5/16)، اندازه: 5/ 17×5/ 24 سم [ف: 16-528[
خط: شکسته نستعلیق، کا: میر علی بن نظر شاه، تا: 1075ق، جا: اصفهان؛ با اشکال هندسی و نجومی؛ کاغذ: دولت آبادي شکري، جلد: تیماج مشکی، 208ص (6-213)، 19 سطر، اندازه: 5/ 20×5/ 26 سم [ف: 19-113]
خط: نسخ، بیکا، تا: محرم 1077ق؛ با اشکال هندسی، محشی با نشان «قاضی، بیرجندي، س، ع خواجه سیه، سمع»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 206گ، 17 سطر (7×16)، اندازه: 13×5/ 25 سم [ف: 481]
آغاز: منه هو الذي یکون وضعه علی أن یتقابل أي خطوط تفرض علیه بعضها البعض الزاوی المسطح ... الاصول الموضوع اقول من الواجب اولا ان نوضع ... (28پ) المقال الثالث خمس و ثلثون شکلا و فی نسخ الثابت بزیاد شکل فی آخرها الحدود؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد رضی بن محمد هاشم موسوي، تا: 4 ربیع الثانی 1080ق؛ افتادگی: آغاز؛ با اشکال هندسی؛ مهر: «شعاع» (بیضی)؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 139گ، 21 سطر، اندازه: 13×5/ 23 سم [ف: 21-350]
خط: نسخ، کا: محمد زمان بن کتاب اﷲ اوجانی، تا: اواخر رمضان 1085ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه، 154گ، 19 سطر، اندازه: 4/ 11×9/ 18 سم [ف: 1-83]
خط: نسخ، کا: علی بن زین الدین بن محمد بن حسن بن شهید ثانی، تا: 1085ق؛ محشی بانشان «محمد حسین یزدي» و جز اینها؛ 219ص، 120سطر، اندازه: 13×5/ 19 سم [ف: 19-124]
خط: نسخ، کا: محمد حسین بن ملا محمد علی بن لطف علی تبریزي، تا: شنبه باز پسین ربیع الاول 1086ق [نشریه: 2-144]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: 1087ق؛ محشی، مجدول، با کمند، سرلوح مذهب؛ در پایان نسخه دو لاحقه است هر کدام در شش صفحه که لاحقه اول همان لاحقه کتاب اقلیدس است با همان آغاز و انجام: و لاحقه دوم که از امیر عبدالرزاق رضوي جد عبدالباقی رضوي کاتب این لاحقه است با آغاز »بسمله، قال المحرر النحریر فی الوجه الاخر للشکل الثانی من المقال الرابع « و انجام: «یلزم ان یکون فی داخل القطع و لایلزم ان یکون فی داخل المثلث»؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج، 212گ، 14 سطر، اندازه: 5/11×5/ 19 سم [ف: 10-18]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: رمضان بن حاجی عبداﷲ، تا: 1089ق، جا: قریه دهنه علیا؛ با اشکال هندسی؛ مهر: «افوض امري الی اﷲ
عبده محمد مهدي» (خشتی)؛ کاغذ: فرنگی فستقی، جلد: تیماج تریاکی با ترنج و سرترنج، 95گ، 18 سطر (8×14)، اندازه: 14×20سم [ف: 13-137]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبدالحی بن عبدالرزاق بن محمد یوسف رضوي، تا: صفر 1090ق؛ همراه با لاحقه کتاب اقلیدس با همان آغاز و انجام: در پنج صفحه؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج جگري، 150گ، 18 سطر (8×5/11)، اندازه: 3/ 15×8/ 20 سم [ف: 8-59]
آغاز: شکلا فی نسخه الحجاج بزیاده عشره اشکال فی نسخه ثابت و فی بعض المواضع؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد تقی ابن محمد حسین خاتون آبادي، تا: 15 صفر 1097ق؛ افتادگی: آغاز؛ بعد از کتاب رسالهاي است در نه برگ که متضمن توضیحاتی درباره اشکال کتاب فوق است؛ مجدول، محشی، با سرلوح؛ کاغذ: دولت ابادي، جلد: مقوا با تیماج مشکی، 196گ، 17 سطر (6×13)، اندازه: 5/ 11×5/ 18 سم [ف: 1-312]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر بن محمد مسیح متطبب منجم لاهیجی، تا: پنجشنبه ربیع الثانی 1098ق؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج قرمز، 197گ، 16 سطر، اندازه: 5/ 12×20 سم [ف: 23-167]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 یا 12؛ 102گ، اندازه: 11×5/21 سم [ف: 3-16]
آغاز: برابر؛ انجام: یکون فی داخل القطع و لایلزم ان یکون فی داخل المثلث.
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن 11-12؛ با شکل هایی دقیق [عکسی ف: 1-61]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ با رموز و اشکال؛ کاغذ: فرنگی سفید آهار مهره، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 169گ، 17 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 24-75]
آغاز: برابر؛ انجام: المقال العاشر مایه و اربع اشکال و فی نسخ ثابت بن قر الصابی تسع اشکال
تا آخر مقاله نهم بیشتر ندارد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ با اشکال هندسی؛ واقف: حاج سید محمد شوشتري، 1309 شمسی؛ کاغذ: فستقی، جلد: پارچهاي، 89گ، 20-21 سطر (8/ 7×13)، اندازه: 15×3/ 21 سم [ف: 8-61]
آغاز و انجام: برابر
کا: محمد رضا بن محمد معصوم حسینی، تا: محتملاً قرن 12؛ در صفحه 419 آمده: «نقلت من خط العلامه شاه قاضی و تاریخ کتابت 1144ق میباشد»، با سرلوح زر، اشکال هندسی؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: تیماج تریاکی با ترنج و نیمترنج زر، 417ص (3-419)، 16سطر (6×12)، اندازه: 11×18سم [ف: 8-369]
آغاز: بسمله، رب یسر و تمم بالخیر فانی افوض امري الیک؛ انجام: و هو ان کل مشارك للا صغرا صغر و 15 من 13 و اﷲ اعلم.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: محتملاً قرن 12؛ مجدول مذهب، با اشکال هندسی؛ کاغذ: بخارایی، جلد: تیماج عنابی، 134گ، 17سطر (7×14)، اندازه: 5/15×22سم [ف: 9-147]
خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 12؛ مهر: محمد حسین موسوي، محمد جعفر؛ کاغذ: آهار مهره، جلد: تیماج ضربی، 268گ [رشت و همدان: ف: 1098]
بیکا، تا: قرن 12 [نشریه: 7-532]
آغاز: برابر؛ انجام: زاویتی ح ب ي و د ح ب خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: قرن 12؛ با تاریخ 1248ق؛ 22گ (2پ-23پ) [ف: 1-44]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عطا محمد مبارك، تا: ذیقعده قرن 12، جا: پیشاور، براي استادش قاضی قندهاري؛ محشی با امضاي زین العابدین؛ جلد: تیماج بسیار عالی با نقش و نگارهاي زیبا و اسلیمی، 165گ، 15 سطر [ف: 1-52]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 139گ، 20 سطر (8×5/16)، اندازه: 5/ 13×5/ 20 سم [ف: 481]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي، 207گ، 27 سطر، اندازه: 5/ 12×3/ 18 سم [ف: 1-83]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1104ق؛ محشی، داراي اشکال هندسی؛ جلد: تیماج، اندازه: 12×5/ 19 سم [ف: 95]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر، تا: 1106ق؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج مشکی، 348ص، 15سطر، اندازه: 10×5/ 16 سم [ف: 2-202]
آغاز: برابر؛ انجام: الف الف التحیه و السلام علی من اتبع الهدي خط: نسخ، بی کا، تا: 1108ق، کاغذ: نباتی، جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 14×19سم [رایانه]
خط: نسخ، کا: محمد مهدي بن محمد طالب، تا: 7 ربیع الاول 1113ق، جا: شیراز؛ محشی با نشان «ه ح ي، ج ي، لمحررها محمد حسن، ظ ه، ه- ش، ه- ه-»؛ تملک: محمد بهاءالدین بن محسن العاملی با مهرش که نقش تاریخ 1119 را دارد، محمد حسن بن محسن مورخ 1288؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قرمز، 214گ، 17 سطر، اندازه: 5 /11×5/ 20 سم [ف: 2/ 24-31]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد قاسم، تا: 1114ق؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 22 سطر، اندازه: 11× 22سم [الفبائی: 106]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: علی بن تقی تبریزي، تا: 1122ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: فرنگی فستقی، جلد: میشن تریاکی، 15 سطر (5 /7×5/ 13)، اندازه: 15×23سم [ف: 8-308]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1126ق؛ محشی با امضاي «ق ص»؛ جلد: تیماج قهوه اي، 227گ، 14 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 2-739]
آغاز: برابر خط: نستعلیق بدون نقطه، کا: احمد بن محمد مهدي شریف، تا: 15 رجب 1129ق؛ از روي نسخهاي که به خط محمد باقر یزدي بوده، با اشکال هندسی، محشی که از خط محمد باقر یزدي نقل شده، مصحح، رکابهدار؛ جلد: تیماج سرخ، 136گ، 19سطر، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 44-108]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد معصوم بن محمود حسینی دلیجانی، تا: 1158ق؛ افتادگی: وسط؛ همراه با لاحقه کتاب اقلیدس؛ کاغذ: آهاري نخودي، جلد: تیماج، 20 سطر، اندازه: 9 /7×20سم [ف: 18-144]
انجام: برابر
خط: نستعلیق و شکسته، کا: محمد معصوم بن محمود حسینی دلیجانی، تا: 1158ق؛ با اشکال هندسی؛ به همراه لاحقه کتاب اقلیدس، این نسخه ضمیمه شماره 12963؛ کاغذ: حنائی، 103گ، 25 سطر، اندازه: 5/ 10×20سم [ف: 18-26]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12 و 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 89گ، 19 سطر (5/ 7×5/ 13)، اندازه: 15×21سم [ف: 482]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12 و 13؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 155گ، 16 سطر (8 -10×14-17)، اندازه: 17×22 سم [ف: 15-4191]
آغاز: بسمله و سبع و اربعون شکلا و فی نسخ ثابت بزاوی شکل؛ انجام: و قد وجد فی بعض الکتب هذا ایضا کل مخمس متساوي الاضلاع و الزوایا فی دائر مربع نصف قطرها خمس مربع خط منطق فان ضلع ذلک الخمس الصغر.
این نسخه قسمتی از مقدمه و اوایل کتاب را که در تعریف نقطه و سطح و دایره و مانند اینهاست ندارد؛ خط: نسخ خوش و مغلوط، بیکا، تا: قرن 13؛ محشی، مجدول، با اشکال، ضمیمه نسخه 5456؛ کاغذ: ترمه با جدول و کمند، جلد: چرمی ماشی با ترنج، 25ص (365-389)، 23 سطر، اندازه: 14× 7/ 24سم [ف: 8-352]
آغاز: برابر؛ انجام: نسخه: و مثلثی ه ر ع- ح ع- متساوی و اذا ألقینا مثلثی
خط: نستعلیق، کا: محمدباقر بن مرتضی طباطبائی حائري، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قرمز عطف تیماج قهوه اي، 32گ (46پ-77پ)، 17 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 5-59]
آغاز: برابر؛ انجام: و کان فراغ المصنف من تحریر هذا الکتاب فی الثانی و العشرین من شهر شعبان 646.
تنها مقالت نخستین را ناقص دارد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 24گ، 17 سطر، اندازه: 16×23سم [ف: 3-330]
بیکا، تا: قرن 12 و 13؛ قطع: خشتی [ف: 83]
شامل سه مقاله اول؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ اندازه: 5/ 14×22 سم [نسخه پژوهی: 2-122]
آغاز: برابر؛ انجام: یشترکان هذا خلف تا پایان مقاله هفتم است؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ واقف: تاجماه بیگم، 1262 ق؛ کاغذ: سفید فرنگی و آهار مهره، جلد: پارچهاي، 54گ، 21 سطر (7×15)، اندازه: 7/ 14×1/ 21سم [ف: 8-61]
آغاز: اقول و هذه الشکل ملقب بالمأمونی من غیر اخراج الساقین و ذلک بان لغینی نقط؛ انجام: علی الاخرین او ناقصین او مساویین فیحکم عکس المصادر نسب الی ح کنسب ر الی ط وذلک ما اردناه ...
قسمتی از مقاله اول وتا اوایل مقاله خامس؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ با اشکال وجداول، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 48گ، 19 سطر، اندازه: 15×21سم [ف مخ: 1-333]
انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: قرن 13؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: تیماج سرخ، 51ص (42-92)، 15 سطر، اندازه: 5/ 10×5/ 16 سم [ف: 19-144]
خط: نستعلیق، کا: فضل اﷲ حسینی سبزاوري، تا: 1229ق؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 286ص، 16 سطر، اندازه: 5/ 13×5/ 20 سم [ف: 19-180]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسین علی بن سلیم قرایی، تا: شنبه 26 رمضان 1238ق، جا: مشهد (مدرسه پائین پا)؛ مقابله شده با نشان: «قد تم المقابل من اوله الی آخره بعون اﷲ فی 8 شهر ذي حج الحرام فی سن 1238»، محشی با نشان «5، بدر ؟، ملا محمد تقی مد ظله» و غیر آن، مصحح؛ مهر: «عبده حسین علی» (بیضی)، «هو العلی الاعلی» (بیضی)؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: مشمع مشکی، عطف تیماج مشکی، 159گ، 17 سطر (8×16)، اندازه: 17×22سم [ف: 38-32]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: جمعه 3 محرم 1246ق؛ کاغذ: کبود [نشریه: 2-144]
خط: نسخ، کا: اکبرشاه جهان آبادي چشتی، تا: 5 رجب 1253ق، جا: لکهنو؛ به دستور سبحان علی با فرمان مرادخان در آغاز ذح 996 در قسطنطنیه به ترکی که در چاپ شده هست و این نسخه از روي آن است؛ کاغذ: هندي، جلد: تیماج حنایی، 213گ، 27 سطر (10×20)، اندازه: 14×26سم [دانشگاه تهران: ف: 17-247]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا محمد حسین بن نور محمد استرآبادي، تا: دوشنبه 6 ذیقعده1260ق، جا: اصفهان؛ یادداشت از محمد باقر طباطبائی؛ کاغذ: فرنگی سفید آهار مهره، جلد: تیماج قرمز، 194گ(1پ- 194ر)،16سطر، اندازه: 13×5/ 21 سم [ف: 25-154]
آغاز: برابر؛ انجام: حدث المخروط من ذلک خط: نسخ و نستعلیق، کا: محبعلی، تا: 5 جمادي الثانی 1261ق؛ با اشکال، بعد از آن لاحقه کتاب اقلیدس است، به علاوه مباحث زیر که هر کدام در یکی دو صفحه میباشد: مبحث متعلق به مصادره مقاله ششم، مبحث نسبت مؤلفه یا تناسب تألیفی، گفتار ابن الهیثم در ابتداي شرح مصادرات مقاله هفتم اصول، ایراد بر خواجه نصیرالدین در باب شکل بیست و سوم؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 211گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 14×5/ 21 سم [ف: 10-20]
آغاز: برابر؛ انجام: و کان فراغ المصنف من تحریر هذا الکتاب فی الثانی و العشرین من شهر شعبان 646.
خط: نسخ، کا: محمد تقی بن احمد بهبهانی، تا: شنبه 16 محرم 1261ق؛ مجدول، مذهب، با سرلوح؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: روغنی، 187گ، 19 سطر، اندازه: 13×5/ 21 سم [ف: 3-329]
آغاز: برابر؛ انجام: و کان فراغ المصنف ... من تحریر هذالکتاب فی الثانی و العشرین من شهر شعبان المعظم سن ست و اربعین و ستمائة
خط: تعلیق خوش و نستعلیق، کا: عبداﷲ بن محمد، تا: 1265ق؛ محشی، مجدول؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: چرمی عنابی، 109گ، 22 سطر (4/ 7×5/ 16)، اندازه: 16×9/ 26 سم [ف: 8-56]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد، تا: سلخ شعبان 1267ق؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج مقوایی، 400ص، 17 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 1-107]
خط: نستعلیق، کا: ابراهیم بن شعبان شهریاري، تا: شنبه 22 جمادي الثانی 1268ق، جا: تهران مدرسه فخریه حاج حسین خان مروزي؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 208گ، 15 سطر (5/ 6×5/ 14)، اندازه: 5/ 15×21سم [ف: 1-82]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد باقر بن محمد هاشم خوانساري، تا: 1277ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: کاهی صیقلی آبی، جلد: مقواي چرمی، 286ص، 17 سطر (5/7×13)، اندازه: 5/ 13×20سم [ف: 61]
تنها همان شکلهاي قضایاي مقالههاي 1-11 اصول اقلیدس است؛ بیکا، تا: دهه سوم جمادي الاول 1279ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 18گ (23پ-40پ)، 12 سطر (7×13)، اندازه: 14×20سم [ف: 13-3506]
خط: نستعلیق خوش، کا: شمس الدین محمد بن محمد جعفر حکیم الهی، تا: 1279ق؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي ترنجی، 121گ، 17 سطر (7×5/ 14)، اندازه: 16×22سم [ف: 9-927]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: فتح اﷲ بن علی اصغر بن محمد باقر دهدشتی مشهور به قاري، تا: 1293ق، جا: بهبهان، به دستور میرزا محمد حسن بن میرزا حسن بن مجد الدین محمد شیرازي بن صدر الدین سید علی خان مدنی شیرازي و در هنگام حکومت شاهزاده احتشام الدوله سلطان اویس میرزا قاجار؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج عنابی ضربی، 83گ (2پ-84پ)، 22 سطر، اندازه: 5/ 20×5/ 25 سم [ف: 25-42]
آغاز: برابر خط: نسخ و نستعلیق، کا: علی بن فتح علی زنجانی، تا: 1298ق؛ بر پشت برگ نخست قولی است (گویا به خط کاتب) از میرداماد درباره برهان فارابی بر اثبات مساوات زوایاي یک مثلث با دو زاویه قائمه؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی با عطف تیماج قرمز، 106گ، اندازه: 18×8/ 21 سم [نشریه: 13-213]
خط: نسخ، کا: ابوالقاسم (محرر) موسوي نجفی اصفهانی، تا: قرن 14؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، 34گ (83پ-116پ)، 10 سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 16 سم [ف: 59]
آغاز: برابر؛ انجام: من غیر تلاق هذا خلف.
قطعهاي از اوائل کتاب؛ خط: نستعلیق خوش، بیکا، بیتا؛ واقف: بنیاد مستضعفان، شهریور 1361؛ کاغذ: آهاري نباتی، 11گ، 15 سطر، اندازه: 15×5/ 25 سم [ف: 18-25[
آغاز: المقاله الثانیه اربعه عشر شکلاً صدر یقال لکل خطین یحطیان با حدي زوایا سطح متوازي الاضلاع؛ انجام: و یضیفهما الیه و هما 5 ح ح که فیحدث عرضاه ط ط ك ... فی القو متباینین فی الطول و مباینین له.
از مقاله دوم تا حدود انتهاي مقاله دهم؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: چرم عنابی عطف تیماج تریاکی، 76گ، 17 سطر (6 ×12)، اندازه: 13×5/ 19 سم [ف: 14-287]
خط: نستعلیق، کا: محمود موسوي تونی، بیتا، جا: مشهد (مدرسه فاضلیه)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 189ص (104-292)، 21 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 19-226]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن قهوه اي، 21گ (70پ-90پ)، 15سطر، اندازه: 9/12×8/19سم [ف: 6-301]
آغاز: برابر
بیکا، بیتا [ف: 2-85]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ با اشکال هندسی بسیار زیبا؛ تملک:
عبدالمحمد بن شیخ مهدي شیخ الاسلام امیري و عمویش عبدالکریم 1339؛ جلد: تیماج قهوه اي، 17 سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 152]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا؛ شماره بازیابی باتوجه به مجموعه 34 در ص 288 اصلاح شد؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قرمز، 171ص (30-200)، اندازه: 13×23سم [ف: 7-32]
آغاز: برابر؛ انجام: نصف قائم وایضاً لما کانت زاویة
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، با شکلهاي هندسی؛ جلد: گالینگور قهوه اي، 24گ (48پ-71پ)، 21 سطر [ف]
آغاز: نسخه: سطح دل فی ل ط کسطح ال فی ل دفسطح ... متوالی و ذلک ما اردناه. المقدم الثانیة؛ انجام: اقول: و بوجه آخر؛ ان لم یکن نسب -الی در فلیکن-الی رح کذلک فنسب جمیع 1- الی جمیع دح کنسب ... فنسب 1- الی دح (پایان گ 174پ افتاده است) شامل سیزده مقاله است و دو مقاله اضافی را ندارد؛ بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی، نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 15-20 سطر (7×14 و 7×13)، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 11-625]
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج خرمایی، 142گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 13×20سم [ف: 1-30]
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ با اشکال هندسی؛ مهر: «و رفعناه مکاناً علیا» (بادامی)، «محمد حسین 1223» (بیضی)؛ کاغذ نخودي رنگ؛ جلد: تیماج قهوه اي، 140گ، 19 سطر (6×5/ 14)، اندازه: 13×20سم [ف: 2-176]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، بیکا، بیتا؛ مجدول، محشی با نشان هاي «مص، به م، 22، ه-، منه»، با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه اصفهانی نخودي، جلد: مقوا رویه تیماج تیره داراي ترنج، 155گ، 16 سطر (7×9/ 14)، اندازه: 5/ 15×23 سم [ف: 17-49]
خط: نستعلیق چلیپا، کا: جلال الدین بن غیاث الدین حسینی افچهاي کوشک دشتی، بیتا، کاغذ: فرنگی آبی و سفید، جلد: تیماج مشکی، 85گ (1-85 افتاده)، 16 سطر (5×11)، اندازه: 11×16سم [ف: 13-3103]
بیکا، بیتا؛ محشی للسید درویش و محمد باقر [تراثنا: س13ش1- 141]
آغاز: برابر؛ انجام: ولیکن الدائر اب والقطر دح ولنخرج من د عموداً خان دخل الدائر ولیخرج منها علی او مضل 15 فیکون خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ محشی از «محمد الخطیب»، با اشکال هندسی؛ جلد: مقوا با روکش پارچهاي، 43گ، 17-18 سطر، اندازه: 5/ 15×22سم [ف: 2-739]
آغاز: برابر؛ انجام: مع زاویه آ ت معادل لقائمتین فاذن.
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ محشی با امضاي «قاضی زاده»، با اشکال هندسی؛ اهدایی: محمد و حسینعلی الهی؛ کاغذ: کاهی صیقلی سفید تیره، جلد: مقواي ساغري، 28ص، 17 سطر (7×13)، اندازه: 14×21سم [ف: 60]
آغاز: برابر؛ انجام: الضلع الاطول من المثلث یوتر الزاویه العظمی فلیکن ضلع اب من مثلث اب ح اطول من اح نقول فزاوی ح اعظم خط: نستعلیق تحریري، بیکا، بیتا؛کاغذ: فرنگی شکري، جلد: الحاقی، گالینگور مشک، 16گ، 11سطر (3/ 6×9/ 12)، اندازه: 5/ 14×2/ 23سم [رایانه]
بیکا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوي- مجموعه نوازي؛ 158گ، اندازه: 1/ 12×1/ 19سم [رایانه]
نسخه اصل: سلیم آغا ش 726؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 95گ، 31 سطر [فیلم ها ف: 1-297]
بیکا، بیتا [فیلم ها ف: 3-274]
آغاز: برابر؛ انجام: فان کان اول ثبت الحکم و الا فلیعده ح و کذا القول فیه فان لم.
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ داراي اشکال هندسی،محشی؛کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: مقوا با تیماج مشکی، 103گ، 15 سطر (5×5/ 10)، اندازه: 10×18سم [ف: 2-206]
tahrīr-e osūl-e oqlīdes (t.) = t.-e osūl-e oqlīdes
قطب الدین شیرازي، محمود بن مسعود، 634-710 قمري
(qotb-od-dīn šīrāzī, mahmūd-e-bn-e mas‘ūd (1237- 1311
وابسته به: تحریر اصول اقلیدس = تحریر اصول الهندس و الحساب = تحریر اقلیدس؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)
اهدا به: امیرشاه محمد بن امیرتاج الدین معتزبن طاهر خوارزمی تاریخ تألیف: اوایل شعبان 680ق
ترجمهاي است از «تحریر اصول الهندسه و الحساب» که خواجه نصیرالدین طوسی به عربی آن را تحریر کرده است.
آغاز: تا عنایت ربانی حجاب انتظار از پیش چهره مراد محرر این سواد
[دنا 2/ 847؛ نسخههاي منزوي ص 147]
خط: نسخ، کا: علی حافظ، تا: دهه دوم ربیع الثانی 698ق؛ با حاشیه به خط سید شریف جرجانی؛ تملک: عطاء اﷲ بن محمد زکی، قطب الدین بن سلطان محمد، حبیب اﷲ؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی، 228گ، 21 سطر (7×14)، اندازه: 10×20سم [سنا: ف: 1-106]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3392-ف
همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 2-134]
نسخه اصل: بنی جامع ش 796؛ خط: نسخ، کا: حسن بن علی بن محمود بن احمد اصفهانی، تا: رمضان 701ق؛ مقابله شده در پایان ذیقعده 701؛ 148گ، 12 سطر [فیلم ها ف: 1-48]
آغاز: برابر؛ انجام: و ساحت با راحتش مردود و مصروف بحق الحق و صاحبه
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 17 ربیع الثانی 866ق؛ افتادگی: آغاز؛ از روي نسخهاي که با نسخه خوانده شده بر مؤلف مقابله شده بود؛ جلد: تیماج مشکی عطف تیماج زرد، 193گ، 17 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 25-117]
(tahrīr-e osūl-e oqlīdes (t.
جزي استرآبادي، محمد تقی بن علی
(-) jazī estarābādī, mohammad taqī ebn-e ‘alī
وابسته به: تحریر اصول اقلیدس = تحریر اصول الهندس و الحساب = تحریر اقلیدس؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17027
آغاز: هو العلی العظیم. 110. عرض این که این کتاب مشتمل است بر پانزده مقاله و دو مقدمه که از براي اقامه برهان است بر حکمی که در شکل پانزدهم از مقاله دوازهم از این کتاب میباشد؛ انجام: و قطر اقصی خطی است که واصل باشد میانه دو منتصف متقابل از اضلاع و این خط مساوي است با خطی که و اصل باشد میانه دو طرف آن. کامل؛ خط: نستعلیق و نسخ تحریري، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد:
گالینگور مشکی، 116ص، اندازه: 11×17سم [ف: 47/1-162]
(tahrīr-e osūl-e oqlīdes (t.
مترجم: فرهاد میرزا قاجار 1233-1305 قمري
وابسته به: تحریر اصول اقلیدس = تحریر اصول الهندس و الحساب = تحریر اقلیدس؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)
تهران؛ فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 176
کاتب = مؤلف، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی،20 سطر (15×19)، اندازه: 5/ 19×24سم [نشریه: 3-159]
(tahrīr-e osūl-e oqlīdes (t
مترجم: منجم، محمد مهدي بن محمد حسن ق13 قمري
ترجمه تحریر خواجه طوسی که ثابت بن قره آن را اصلاح کرده بود در یک مقاله و 12 شکل. مترجم میگوید: پس از آنکه در مدرسه دارالفنون و خارج از این مدرسه علوم ریاضی را آموختم، صلاح دانستم که به زمان این شاه یعنی ناصرالدین شاه که ابواب حکمت به روي مردم گشوده شده تحریر اقلیدس را ترجمه کنم، لذا آن را از عربی به فارسی برگرداندم. این نسخه حاوي تحریر اقلیدس تا مقاله سوم است.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 878
آغاز: حمد مر خدای را که ازوست ابتدا و بسوي اوست انتها و در نزد اوست حقیقت چیزها؛ انجام: تمام ش مقاله سیوم و نسئل اﷲ التاییدلان نترجم و نوضح بقیه المقالات انشاءاﷲ تعالی و حسن توفیقه.
خط: نستعلیق، کا: محتملاً مترجم، تا: قرن 13، جا: تهران (محتملاً)؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 85گ، 15 سطر (5 /7×14)، اندازه: 5/ 13×21سم [ف: 2-412]
(tahrīr-e osūl-e oqlīdes (t.
وابسته به: تحریر اصول اقلیدس = تحریر اصول الهندس و الحساب = تحریر اقلیدس؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)
این کتاب ترجمه فارسی تحریر اقلیدس و بسیار نفیس است و از پایان کتاب مستفاد میگردد که این ترجمه قبل از سال 858 هجري صورت گرفته است. اشکال هندسی کتاب نیز بسیار دقیق و استادانه ترسیم شده است و از آنجا که مترجم به دنبال هر فقرهاي با عبارت: «و من میگویم» به توضیح بیشتر پرداخته و نظرات علمی خود را هم بر این کتاب افزوده است، باید آن را ترجمه و تألیف به شمار آورد.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 9629
آغاز: بسمله، بدانکه این کتاب پانزده مقالت است، با دو مقاله که بآخر آن الحاق کرده اند، منسوب باقلیدس و اشکال آن بحسب نسخه حجاح چهارصد و شصت و شش است، و در بعضی مواضع در ترتیب اشکال نیز اختلافی هست میان هر دو نسخه، و من رقم اشکال مقالات ثابت بحمرت خواهم کرد، و از ان حجاج بسواد، اگر در ترتیب مخالف آن باشد، و غرض آنست که تا خوانندگان را اطلاع بر هر دو نسخه و اعداد اشکال وترتیب آن حاصل شود، و همچنین هر چه از اصل کتاب نیست آنرا جدا کرده ازان یا باشارت بآن یا باختلاف الوان اشکال و ارقام آن، تا بینندگان اصل کتاب را از مزید علیه بی زیادت تاملی باز شناسند، و دیگر بدانکه هر چند طبع این یگانه روزگار (؟) بر دقایق علوم و اسرار معانی مطلع است، و هر مشکلی بنسبت با حدس صایب و ذکر ثاقب او آسان، اما بجهت آنکه تا طبع نقاد و ذهن وقاد او از تفکر در ایضاح معانی کتاب کوفته نشود، و خاطر خطیرش بتذکر بیانی التفات نباید نمود، حوالات باشکالی که در هر شکلی موقوف بود نیت کرده شد و همچنین اختلاف اوضاع و مقدماتی که محتاج الیه است، و در اصل مذکور نیست. ان شاءاﷲ بشرف ارتضا مشرف گردد و بنظر رضا ملحوظ؛ انجام: و چون آنج درصدر کتاب وعده داده بودیم از ترجمه کتاب و ایراد مقدمات و ذکر حوالات و غیر آن بتقدیم رسید، کتاب را برین مقالت و مقالت را برین شکل ختم کنیم، اگر پسندیده خواطر بزرگوار وراي مخدوم عز نصره باشد غایت بغیب و نهایت سعادت این هواخواه بی اشتباه روي نموده باشد، والا حرمان او خود امروزي نیست، فان الاستحقاق و الحرمان توامان، ایزد سبحنه و تعالی جناب همایون وذات میمون مخدوم عز نصره که مقصد امان افاضل و مطلع انوار حقایق است بکرامات لایزالی و کمالات ذوالجلالی محفوف و موصوف داراد، و دست تصرف زمان و عنان تقلب حدثان از کنف شرف و ساحت باراحتش مردود و مصروف، بحق الحق و صاحبه، و کتب فی یوم الخمیس العاشر من شوال ختم بالخیر والاقبال لسن ثمان و خمسین و ثمانمایه هجریه
خط: نسخ، کا: محمد بن علی بن محمد بن علی حسنی، بیتا؛ صفحه اول و صفحه چهارم تا صفحه هجدهم نونویس است و نسخه منقول عنه ظاهراً در آغاز سقطی داشته، به دلیل آنکه نام مترجم و نام ممدوح که یکی از سلاطین عهد بوده از قلم افتاده است، محشی، اشکال از آن ثابت بن قر به شنگرف؛ تملک: حجاج بن مطر بسیاهی؛ واقف: خان بابا مشار، اردیبهشت 1346؛ کاغذ: حنایی، جلد: چرمی، 204گ، 17 سطر (5/ 8×11)، اندازه: 5/ 14×20سم [ف: 8-81]
(tahrīr-e osūl-e oqlīdes (t.
وابسته به: تحریر اصول اقلیدس = تحریر اصول الهندس و الحساب = تحریر اقلیدس؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)
ترجمهاي است از تحریر اقلیدس خواجه نصیر طوسی که شاید نسخه حاضر همان کار خیراﷲ خان بن لطف اﷲ مهندس لاهوري باشد که به نام «تقریر (تقریب) التحریر« معروف و در فهرستواره 4/ 2633 معرفی شده است. در نسخه حاضر فقط ترجمه 6 مقاله آمده.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6734
آغاز: مثلث ح ب ر ب د ح دو ضلع ب ر ر ح و زاویه ر مساوي است به دو ضلع ح ح و ح ب و زاویه ح هر واحد به نظیر ود پس دو زاویه ر ح ب و ح ب ح متساوي خواهند بود؛ انجام: و باید که دو دایره ا ب ح ء ه باشند و دو زاویه که بر محیط اند دو زاویه ا ء و دو زاویه که بر مرکزاند دو زاویه.
خط: نستعلیق هندي، بیکا، تا: 1265ق؛ افتادگی: آغاز؛ با اشکال هندسی، مصحح؛ کاغذ: پوست پیازي آبی رنگ، جلد: مقوایی با روکش ابر و باد، عطف تیماج مشکی، 129گ، 11 سطر، اندازه: 5/14×5/20سم [ف: 20-227]
(tahrīr-e osūl-e oqlīdes (t.
وابسته به: تحریر اصول اقلیدس = تحریر اصول الهندس و الحساب = تحریر اقلیدس؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6759
آغاز: مساوي ح ب است پس سطح ا ه سطح ا ب است در ب ح که احد قسیمی آن است و این سطح مساوي است با مجموع مربی ح ه- که مربی این قسم؛ انجام: دوم مساوات مضطر به و آن مساواتی است که به ترتیب باشد مثلا نسبت
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 14؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوایی با روکش ابر و باد، عطف تیماج قهوه اي، 159گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 11×18سم [ف: 20-241]
(tahrīr-e osūl-e oqlīdes (t.
وابسته به: تحریر اصول اقلیدس = تحریر اصول الهندس و الحساب = تحریر اقلیدس؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)
قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 647/2
آغاز: تعرفات نقطه ذي وضعی را گویند که قبول تقسیم نکند
تا شکل 31 از مقاله سوم؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 14؛ 35گ (316-350)، اندازه: 17×22سم [ف: 3-16]
تحریر اصول الهندسه و الحساب- تحریر اصول اقلیدس
تحریر اصول الهندسه و الحساب- ترجمة اقلیدس
تحریر اقلیدس- ترجمة اقلیدس
تحریر اقلیدس- تحریر اصول اقلیدس
تحریر الاکر- الاشکال الکریة
تحریر الاکر اوطولوقس- تحریر کتاب الکرة المتحرکة
taḥrīr-u ukar-i ṯāwḏūsīyūs = ti’uḏūsīyūs
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1274-1201) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
تاریخ تألیف: 651ق
این کتاب از بهترین کتاب هاي متوسطات بین اصول اقلیدس و مجسطی است. کتاب «اکر» که در خواص کره بحث می کند در یونان بهوسیله ثاوذوسیوس مهندس یونانی نوشته شده و بعد در عهد ابوالعباس احمد بن معتصم ملقب به المستعین باﷲ به عربی درآمد بدین گونه که ابتداء قسطا بن لوقا بعلبکی تا شکل پنجم از مقاله سوم را در 205ق به عربی نقل کرد و سپس باقیمانده را مترجم دیگري ترجمه نمود و پس از آن ثابت بن قره حرانی کار مترجمان را اصلاح نمود. در قرن هفتم ه-.ق. خواجه نصیر الدین طوسی ترجمهها را تحریر کرد و کتاب را قابل تدریس نمود. حاجی خلیفه در کشف الطنون از محمد بن معروف راصد ملقب به تقی الدین نام می برد که او نیز در تحریر اکر دست داشته است و این محمد به سال 993 بود. بدین ترتیب پس از خواجه نصیر او نیز در تحریر کتاب کار کرد. خود کتاب حاوي سه مقاله است: 1 . در بیست و دو شکل؛ 2. در بیست و سه شکل و در بعضی از نسخ در بیست و دو شکل؛ 3. حاوي 14 شکل.
مجموعاً اصل کتاب به قولی 59 یا 58 شکل میشود. این کتاب به فارسی نیز ترجمه و چاپ شده است (الذریعه 2/ 276). محیی الدین یحیی بن محمد بن ابی شکر مغربی همکار خواجه در رصد مراغه تحریر دیگري از این کتاب دارد که در 682ق به انجام: رسیده است و در فنخا با عنوان «تهذیب الاکر ثاوذوسیوس» معرفی شده است که البته ممکن است در فهرستها نسخههاي این دو تحریر با هم آمیخته شده باشند که طبیعتاً در فنخا نیز بازتاب یافته است.
آغاز: بسمله، هذا کتاب الاکر لثاوذوسیوس و هو ثلاث مقالات و تسعه و خمسون شکلا و فی بعض النسخ بنقصان شکل فی العدد ... المقالة الاولی: اثنان و عشرون شکلا، الحدود: الکرة شکل مجسم یحیط به سطح واحد فی داخله نقط، کل الخطوط المستقیمة الخارجة منها الی السطح متساوی و تلک النقط الکر فمحور الکرة خط مستقیم یثبت و تدار الکرة علیه انجام: فقوس- ك ط-اعظم من ان تکون شبیهه بقوس ل ح و هو المطلوب و ذلک ما اردناه تمت المقاله الثالثة و بتمامها تم کتاب الاکر لثاوذوسیوس.
چاپ: این کتاب به ضمیمه کتاب دیگر به سال 1304 در طهران و بار دیگر در حیدرآباد چاپ شده و به فارسی هم ترجمه و چاپ شده است.
[دنا 2/848 (86 نسخه)؛ الذریعة 3/ 383 و 2/ 276؛ مشار عربی /163؛ مدرس، رضوي 352-355]
شرح و حواشی: :
1- تهذیب الاکر ثاوذوسیوس؛ مغربی، یحیی بن محمد (-685)
2- حاشیة اکر ثاوذوسیوس؛ یزدي، محمد باقر بن زین العابدین (-11)
3- حاشیة تحریر الاکر لثاوذوسیوس؛ نراقی، احمد بن محمد مهدي (1185-1245)
بیکا، تا: در زمان حیات خواجه طوسی (یز = 17) شعبان (خعا = 671 ق) 671ق؛ با عبارت «بلغ مقابل»؛ درباره طوسی دارد: ادام اﷲ ظلاله، تاریخ تألیف طوسی را «ر. ج. د. جمادي الاول سنه خنا» آورده است؛ 10گ (57پ-66پ) [ف: 3-332]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 7 [الفبائی: 106]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1 شوال 700ق، جا: تبریز؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی، 23 سطر (8×15)، اندازه: 5/ 14×23سم [نشریه: 3-229]
آغاز: المقالة الثانیة 7 شکلاً: الاشکال اذا کانت الشمس ماتر فی الربع الصیفی کان کل یوم؛ انجام: برابر
نسخه حاضر مقاله دوم و سوم را دربردارد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8؛ افتادگی: آغاز و وسط؛ با اشکال ریاضی، محشی از «محمد باقر مدظله العالی»، «م ح ق مدظله»؛ مهر: «عبده محمدکاظم» (بیضوي)؛ جلد: مقوا، 21گ، 26 سطر، اندازه: 12×22سم [ف مخ: 1-333]
خط: نسخ، کا: حسین بن مطهر (گویا)، تا: 14 جمادي الاول 781ق؛ از روي نسخه یکشنبه 17 صفر 674ق (خعد) نوشته شده؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 13گ (12پ-24پ)، 29 سطر، اندازه: 19×27سم [ف: 3-331]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق خفی، بیکا، تا: قرن 9؛ واقف: ابن خاتون، 1067ق؛ کاغذ: کاغذ حنایی، جلد: پارچهاي، 33گ، مختلف السطر، اندازه: 4 /9×3/ 19 سم [ف: 8-63]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ محشی با نشان خدید؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قرمز، 54ص (49-102)، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 19 سم [ف: 10-2040]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 881ق؛ کاغذ: شرقی نخودي نازك آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 15گ (15پ-29ر)، 29 سطر، اندازه: 18×24 سم [ف: 12-99]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خفی، کا: اردبیلی، جمال، تا: 881ق [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 22 جمادي الثانی 898ق؛ محشی؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: پارچهاي، 17گ، 23 سطر (5/10×16)، اندازه: 7/ 16×8/ 25 سم [ف: 8-62]
آغاز: علی ح و نصل 6 ح فهو مساو لقطر.؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ با اشکال هندسی؛
واقف: فاضلخان، 1065ق؛ کاغذ: فستقی، جلد: مقوا عطف میشن قهوه اي، 40گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 11×5/ 18 سم [ف: 18-26]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: جمعه 28 محرم 960ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج سبز، 40گ (22پ- 61پ)، 19 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 19-390]
خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن نصراﷲ الدهلی، تا: 986ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابري، 27گ (2پ-28ر)، 25 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 6-261]
خط: نستعلیق، کا: علی بن ضیاء الدین محمد غفاري کاشانی، تا: 22 جمادي الثانی 989ق؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: میشن قرمز، 15 سطر، اندازه: 4/ 12×8/ 18 سم [ف: 6-290]
خط: نسخ، بیکا، تا: 993ق؛ افتادگی: آغاز؛ دوائر نجومی و اشکال هندسی؛ جلد: تیماج عنابی،21 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 5 /12×20 سم [ف: 1-487]
خط: نستعلیق، کا: یوسف بن فغفور مرعشی حسینی، تا: قرن 11، جا: سپاهان؛ محشی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 66گ، 12 سطر، اندازه: 5/ 10×5/ 16 سم [ف: 3-332]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ محشی از ملا محمد باقر و ملا محمد حسین که باید همان پدر و پسر یزدي ریاضی دان باشند؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن تریاکی، 21گ، 18 سطر، اندازه: 3/ 12×2/ 19 سم [ف: 1-83]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي، 17 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 6-315]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11 یا اواخر قرن 10؛ کاغذ: اصفهانی شکري رنگ، جلد: تیماج قرمز، 44گ (1پ-44پ)، 15 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 22-349]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ با اشکال هندسی، مصحح، یادداشتی در خرید کتاب از ورثه میرزا محمد مهدي؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 31گ (36پ-66ر)، اندازه: 5/ 12×19سم [ف: 20-281]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ پخته، بیکا، تا: قرن 11؛ با سرلوح، مجدول، محشی؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 48گ، 17 سطر (4×12)، اندازه: 10×17سم [ف: 1-44]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 15گ (3ر-17ر)، 27 سطر، اندازه: 19×31 سم [ف: 3-332]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج نیلی، 60ص (1-60)، 18 سطر (5/ 4×12)، اندازه: 5 /10×8/ 19 سم [ف: 8-364]
آغاز: ء و ببعد رح دایر ح- ه ر و ز سم دایر عظیم یمر بنقطتی ء ح و هی دائر ح ط و نفصل منها؛ انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: عبدالرضا بن عبدالمجید حسینی ورده ساوجبلاغی، تا: پنجشنبه 18 شعبان 1009ق، جا: اصفهان، بهجهت آقا جلال محمد؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 26گ (1ر-26پ)، اندازه: 15×26سم [ف: 11-8]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا جان بن یعقوب لاهیجی، تا: 2 جمادي الاول 1010ق؛ با اشکال هندسی، مصحح؛ کاغذ: شرقی نخودي نازك آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 26گ (4پ-29ر)، 20 سطر، اندازه: 5 /12×20سم [ف: 13-108]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1015ق؛ 29 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 2-116]
خط: نستعلیق، کا: عبدالحسین عنایت اﷲ خطیب نجفی، تا: 1045ق؛ کاغذ: سپاهانی آهار مهره، جلد: مقوایی، 81گ، 24 سطر (8×5/ 17)، اندازه: 16×5/ 25 سم [ف: 8-54]
خط: شکسته، کا: محمد مؤمن بن محمد شفیع، تا: 1047ق؛ محشی از عبدالنبی و محمد باقر (ظاهراً)، مجدول؛ کاغذ: اصفهانی شکري رنگ، جلد: تیماج مشکی، 26ص (1-26)، 19-20 سطر، قطع: رقعی، اندازه: 5/ 12×5/19سم [ف: 23-54]
خط: نسخ، بیکا، تا: 7 جمادي الاول 1051ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز، 28گ (1پ-28پ)، 17 سطر (5 /4×5/ 9)، اندازه: 11×18سم [ف: 8-742]
آغاز: بسمله. الحمدﷲ رب العالمین و الصلا و السلام علی محمد و آله و صحبه الاجمعین؛ انجام: دایرتها یشبه قوس ك ل و ایضاً م ط یشبه قوس ه- ر فقوس ط ك اعظم من قوس س ... فی شهر ذي القعد سن 1055
خط: نسخ، بیکا، تا: ذیقعده 1055ق؛ داراي 68 شکل هندسی؛ تملک: محمد علی بن حاجی محمد اسمعیل به تاریخ 1216؛ مهر: «عبده محمد علی» (بیضی)؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 16 سطر (5×5 /11)، اندازه: 5/ 10×18سم [ف: 14-199]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حیدر بن علی بن اسماعیل بن عبدالعالی، تا: 1058ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیما تریاکی، 80ص (1-80)، 14 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 5/12×5/19سم [ف: 10-210]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: اواخر محرم 1059ق؛ با سرلوح؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن سیاه، 78گ، 11 سطر، اندازه: 6 /8×5/ 14 سم [ف: 1-84]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 15 رمضان 1061ق؛ محشی با نشان «محمد باقر رحمه اﷲ»، «12، 14» و غیر آنها، مجدول مذهب، مصحح، رکابهدار؛ تملک: کاتب به سال 1064ق، محمد رفیع بن محمد شفیع تبریزي؛ کاغذ: فرنگی نخودي، 37گ (1- 37)، 18 سطر، اندازه: 4×14سم [ف: 32-340]
خط: نسخ، بی کا، تا: 1073ق؛ محشی با نشان «محمد باقر ره، مظفر منجم، حکیم حسینی، ح م»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج عطف قهوه اي، 47گ، 16 سطر (5×12)، اندازه: 10×20سم [ف: 13-3506]
خط: نسخ، کا: محمد صالح بن پیرزاد، تا: 1074ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن سرخ، 127گ، 18 سطر، اندازه: 4 /13×6/ 20 سم [ف: 1-84]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: میر علی بن نظر شاه، تا: 1075ق، جا: اصفهان؛ با اشکال هندسی و نجومی؛ کاغذ: دولت آبادي شکري، جلد: تیماج مشکی، 143ص (238-380)، 19 سطر، اندازه: 5/ 20×5/ 26 سم [ف: 19-115]
آغاز: أقول بعد حمد اﷲ و الثناء علیه بما یلیق و الصلا علی محمد و آله، انی ارید ان احرر الکتب الموسوم بالمتوسطات؛ انجام: برابر دیباچه رساله نیامده؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 1079ق؛ جلد: تیماج قرمز، 24گ (19پ-42پ)،18سطر،اندازه: 18×25سم [ف: 4-398]
خط: نسخ، کا: محمد بن جلال الدین طبیب شریف، تا: محرم 1084ق، جلد: تیماج قهوه اي، 19 سطر، قطع: ربعی [نشریه: 5-77]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن جلال الدین بن طبیب شریف، تا: چهارشنبه 8 محرم 1084ق؛ با اشکال ریاضی؛ کاغذ: اصفهانی و فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 19 سطر (5×11)، اندازه: 11×17سم [ف: 1-458]
آغاز و انجام: برابر
کا: فخرالدین محمد حسینی، تا: 1087 ق، جا: اصفهان (بلده)؛ محشی از ملا محمد باقر یزدي، در آخر نسخه دارد: «قد نقلت حواشی التحریر المحقق مولانا محمد باقر الیزدي طاب ثراه عن خط من خطه الشریف فی لیل الجمعه سلخ شهر ربیع الاول من شهور سنه 1087»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج خرمایی، 13گ، قطع: رحلی، اندازه: 19×31 سم [ف: 1-481]
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 1088ق؛ 65گ، 16 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 2-114]
خط: نسخ، کا: محمد بن سلطان، تا: 9 محرم 1094ق؛ 19 سطر (8×14)، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [نشریه: 3-232]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد کاظم بن محمد جعفر، تا: صفر 1094ق؛ مصحح؛ مهر: «العبد المذنب محمد تقی» (بیضوي)، «یا قاسم الارزاق» (بیضوي)؛ کاغذ: شرقی نخودي نازك، جلد: تیماج قهوه اي، 103گ، 12 سطر، اندازه: 5/12×19سم [ف: 16-286]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: قمی، محمد صالح بن حسینعلی، تا: شوال 1095ق؛ با اشکال هندسی، ضمیمه نسخه ش 20777؛ کاغذ: آهاري نخودي، 8گ، 19 سطر، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 18-27]
خط: نسخ، کا: عبدالغنی بن معزالدین حسینی، تا: قرن 12؛ محشی با نشان «محمد باقر، ره» و «غ ن» و «ع ب ق. دام ظله»؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج سرخ، 157گ، 15 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 3-332]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن 12؛ با شکلهاي دقیق؛ 114ص، 17 سطر (6×16)، اندازه: 21×30 سم [عکسی ف: 1-61]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبدالعظیم بن سید علی موسوي، تا: 1102ق؛ با اشکال و دوایر هندسی؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 5 /12×5/ 18 سم [ف: 10-167]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1109ق؛ با اشکال ریاضی، مصحح؛ 32گ، 15 سطر، اندازه: 12×17سم [ف مخ: 1-333]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن ملا محمد نقی، تا: ذیقعده 1114ق؛ محشی با نشان «ص د ق»؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج، 39گ، 13 سطر، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 2-740]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: 1120ق؛ داراي اشکال هندسی، مجدول؛ کاغذ: شرقی نخودي ضخیم، جلد: تیماج قهوه اي، 38گ (2پ-39پ)، 17 سطر، اندازه: 12×5/ 17 سم [ف: 12-253]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: کاظم حسینی، تا: 17 ذیحجه 1187ق، جا: دار السلطنه اصفهان؛ با اشکال و رموز، محشی؛ جلد: مقوایی عطف پارچه مشکی، 32گ، 16 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 27-77]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، کا: رمضان بن علی هجري، تا: قرن 12-13؛ با شکلهاي دقیق [عکسی ف: 1-61]
داراي سه مقاله و 59 شکل؛ بیکا، تا: قرن 12 و 13؛ قطع: وزیري [ف: 83]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خفی خوش، بی کا، تا: قرن 13 محشی، مجدول، ضمیمه نسخه ش 5456؛ کاغذ: ترمه با جدول و کمند، جلد: چرمی ماشی با ترنج، 8 ص (389-396)، 23 سطر، اندازه: 14×7/ 24 سم [ف: 8-353]
آغاز: برابر؛ انجام: بان ینقصه مر بعد اخري الی ان ینبغی (کذا) او یبقی ما هو اقل منه ...
بخشی از مقاله اول و سوم است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: وسط و انجام؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 10گ، 19 سطر، اندازه: 5 /15×5/ 21 سم [ف: 5-355]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ مجدول مذهب، با اشکال طلایی؛ جلد: تیماج صورتی با روکش کاغذي، 82 ص، 15 سطر، اندازه: 10×3 /18 سم [ف: 45-109]
آغاز: و هو ثلث مقالات و تسعه و خمسون شكلا و في ... و قد امر بنقله من الیونانیه الی العربیه ابو العباس احمد بن المعتصم باﷲ و تولی نقله قسطابن لوقا البعلبکی الی الشکل الخامس من المقال الثالثه خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی شکري،
جلد: تیماج سرخ، 40 ص (2-41)، 15 سطر، اندازه: 5/ 10×5/ 16 سم [ف: 19-144]
کا: احمد بانی، تا: قرن 13؛ مقابله شده، محشی از مولانا محمد باقر یزدي در جمادي الثانی 1237؛ کاغذ: سفید، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 44ص (10-53)، 20 سطر [سنا: ف: 2-163]
خط: نسخ، کا: علی محمد، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف چرم قرمز، 12ص (9-20)، 30 سطر، اندازه: 24×5/ 33 سم [ف: 23-98]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: تا آخر رنگین، جلد: تیماج مشکی، 38 گ (34ر-71ر)، اندازه: 5 /10×16سم [ف: 20-357]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: برجعلی جربادقانی، تا: قرن 13؛ با اشکال هندسی، محشی از محمد باقر که مالک قبلی نسخه بوده؛ کاغذ: آهار مهره حنایی، جلد: ساغري مشکی داراي ترنج و سرترنج، اندازه: 12×19سم [ف: 18-125]
خط: نسخ، کا: حسین علی نوري، تا: 1206ق؛ کاغذ: پستهاي، جلد: میشن سیاه، 18 سطر، اندازه: 6/13×19سم [ف: 6-201]
خط: نسخ، کا: زین العابدین، تا: 1206ق، در 126 شاید 1206ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 25گ (1پ-25پ)، 18 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 3-332]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: ربیع الاول 1229ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 30 گ، 18 سطر، اندازه: 18×20سم [ف: 45]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد خبوشانی، تا: رمضان 1237ق؛ حواشی با یک واسطه منقول از خط ملا محمد باقر یزدي؛ کاغذ: حنائی آهار مهره، جلد: تیماج خرمایی، 15 سطر، اندازه: 2 /10×17 سم [ف: 10-149]
خط: نسخ، کا: احمد بانی، تا: 5 جمادي الثانی 1237ق؛ با نقل حواشی باقر یزدي [نشریه: 7-237]
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: 1252ق؛ 16 سطر، اندازه: 8×15سم [ف: 2-117]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ بن محمد، تا: جمادي الاول 1266ق؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: پارچهاي، 50ص (1-50)، 17 سطر، اندازه: 5/12×7/19سم [ف: 8-360]
خط: نستعلیق، کا: محمد علی، تا: 28 ذیحجه 1269ق؛ مهر: کاشف الملک، محمد علی؛ جلد: تیماج مشکی، 13 و 15 سطر (8×5/ 14)، اندازه: 16×22 سم [ف: 1-443]
کا: محمد بدیع بن مصطفی بن عبدالحمید بن علی بن میر محمد علی رضا توفیقی، تا: 1272ق، جا: اصفهان (مدرسه نیماورد) [تراثنا: س18ش1و2-230]
خط: نستعلیق، کا: فضل اﷲ بن عباس نوري القائی (شیخ فضل اﷲ نوري شهید)، تا: چهارشنبه 19 محرم 1285ق، هنگام خواندن کتاب نزد استاد اصفهانی در تهران؛ مصحح، محشی؛ مهر: کتابخانه نوري؛ جلد: تیماج قرمز، 36گ، 15 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 1-199]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، کا: جمال الدین ابوالفضل یحیی بن محمد حسینی، تا: محرم 1295ق، کاغذ: فرنگی کاهی، جلد: پارچهاي، 35ص (1-35)، اندازه: 11×8/ 17 سم [ف: 8-383]
آغاز: الحمدﷲ الذي رفع السموات بغیر عمد ... اما بعد هذه کتاب الاکر؛ انجام: برابر خط: نسخ، کا: عبدالحمید بن حاج ملاعبدالجواد خطیب، تا: سهشنبه 5 ذیقعده 1299ق؛ مقابله شده؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج سبز ترنجدار، 40گ، 15 سطر (6/6×5/ 12) [ف: 1-471]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: اسداﷲ بن حیدر هزار جریبی دو دانگه مشهور به منجم، تا: شنبه 27 رمضان 1310ق، جا: تهران؛ کاغذ: حنائی آهار مهره، جلد: تیماج فرنگی عطف و گوشه چرمی، 51 ص (1-51)، اندازه: 3/ 14×21 سم [ف: 10-93]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 450/1 - عکسی
اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-59]
خط: مختلف، کا: برجعلی، بیتا [الفبائی: -107]
خط: نسخ، کا: محمد تقی اصفهانی، بیتا؛ محشی با نشانه «مولانا محمد باقر، لمحرره عفی عنه»؛ کاغذ: ترمه سمرقندي، جلد: ساغري زرد، 37گ (2پ-38پ)، 19 سطر، اندازه: 4 /10×19سم [ف: 6-290]
انجام: و ذلک ما اردناه اذا کان قطب دوایر متوازی فی الکر علی دایر عظیم و قطعها عظیمتان علی زوایا قائم خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ اشکال هندسی، مجدول، مصحح، با امضاي بلاغ مقابله، محشی؛ جلد: تیماج قرمز با ترنج و سرترنجدار، 24گ (279پ-302پ)، 19 سطر، اندازه: 14×25سم [ف: 20-91]
خط: نستعلیق،بیکا،بیتا؛ با اشکال هندسی، مصحح، محشی با رمز «12» و «محمد رفیع عفی عنه»؛ امانت ملا مسعود؛ جلد: تیماج مشکی، 34گ (1پ-34ر)، 19 سطر، اندازه: 14×24 سم [ف: 20-112]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: سپاهانی، 17سطر (5×11)، اندازه: 11×17سم [ف: 178]
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، بیتا،؛ 14 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 2-118]
بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج تریاکی، 24ص (118-141)، ابعاد متن: 8×15، اندازه: 17×5/ 23 سم [ف: 14-204]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مصحح، محشی با نشان «محمد باقر یزدي»، «محمد باقر سلمه اﷲ» و «محمد حسن عفی عنه»؛ تملک: محمد مهدي بن کیقباد با مهر «محمد مهدي ... » (بیضوي)؛ مهر: «لا اله الا اﷲ الملک الحق المبین محمد بن حسین ابوالقاسم» (خشتی)؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 32گ (1پ-32پ)، 19 سطر (5/5×5/ 13)، اندازه: 5 /9×18سم [ف: 16-207]
بیکا، بیتا، کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 8گ (19ر- 26ر)، 51 سطر، اندازه: 3×21سم [ف: 3-331]
بیکا، بیتا؛ 26گ (65ر-90ر) [ف: 3-332]
بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج قهوه اي، 23گ (107پ-129ر)، 19سطر، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 3-333]
نسخه از تحریر الاکرثاوذوسیوس آغاز میشود؛ بیکا، بیتا؛ از
روي نسخه نوشته شده از روي نسخه قطب شیرازي از روي اصل خود طوسی نوشته شده [نشریه: 4-325]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: چرمی سیاه، 15گ، 27 سطر، اندازه: 11×24سم [ف: 1-197]
آغاز: برابر؛ انجام: یکون قاعد احمدهما مثلث و قاعد الاآخر متوازیتی الاضلاع یساوي ضعف المثلث مهم کانا متساویان.
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 55گ، 14 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 2-112]
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 24گ (2پ-25پ)، 20 سطر، اندازه: 5 /18×24سم [ف: 1-24]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 15 سطر (5 /5×18)، اندازه: 5 /9×18سم [ف: 16-445]
taḥrīr-u ukar-i mānālāws = taḥrīr-i mutiwassiṭāt = taḥrīr-i mānālāws fi-l aškal-il kurawīya
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1274-1201) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
وابسته به: الاکر؛ مانالاوس تاریخ تألیف: 11 شعبان 663ق
اصلاح از امیر ابونصر منصور بن علی بن عراق و تحریر از خواجه طوسی. کتاب اکر از جمله کتب متوسطات است و مقصود از متوسطات کتابهایی بوده که در مرتبه علمی پس از اصول اقلیدس و قبل از کتاب مجسطی بطلمیوس خواند میشده است. مانند کتاب اکر و غیره که خواجه در مقدمه همین کتاب آن را بیان کرده است. بعضی از متأخران کتاب مأخوذات ارشمیدس را نیز از متوسطات دانستهاند؛ بنابراین کتب متوسطات عبارت از «اکر مانالاوس» و «اکر ثاوذوسیوس» و «مأخوذات ارشمیدس» میباشند. خواجه در مقدمه این کتاب میگوید: «نسخههاي چندي از کتاب «اکر مانالاوس» به دست آوردم که با یکدیگر اختلاف داشت و معنی محصلی از آنها مستفاد نمیشد. این نسخه ها اصلاح ابوعبداﷲ محمد بن عیسی الماهانی و ابوالفضل احمد بن ابی السعید الهروي و دیگران بود. چون بعضی غیرتام و بعضی دیگر سقیم و مغلوط بود، دفع مشکلات آن میسر نمیشد و معضلات آن برایم حل نمیگشت. از این رو در فهم بعضی مسائل متحیر بودم، تا اینکه پس از دو سال (یا سال ها) به نسخهاي که اصلاح امیر ابینصر منصور بن عراق (رحمه الله علیه) بود واقف شدم و مشکلات کتاب از روي این اصلاح برایم روشن گشت. سپس به تحریر آن پرداختم.»
نسخ این کتاب داراي سه مقاله و بعضی دو مقاله است. مقالات سهگانه، اول آن 39 شکل، و مقالات دوگانه در بسیاري 24 شکل است. در نسخه ابن عراق 21 شکل و مقاله آخر 35 شکل میباشد. اشکال این کتاب بهموجب اختلاف نسخ بین 85 تا نود و یک شکل ذکر شده است. کتاب داراي صد و چهل و یک فصل است در احوال آسمان و کرویت و اوضاع و حرکات و مرکز آن و احوال زمین و کرویت آن و اماکن مسکونه و اختلاف آنها بحسب طول و عرض. (فاضل)
آغاز: تحریر کتاب مانالاوس فی الاشکال الکریة؛ اقول بعد حمد اﷲ و الثناء علیه ما یلیق به الصلو علی محمد و آله، انی کنت ارید ان احرر الکتب الموسوم بالمتوسطات اعنی الکتب التی من شأنها ان یتوسط التعلیمی بین کتاب الاصول لاقلیدس و بین کتاب المجسطی لبطلمیوس فلما وصلت الی کتاب مانالاوس فی الاشکال الکروی وجدت له نسخا کثیر مختلف غیر محصل المسائل و اصلاحات لها مخبط کاصلاح الماهانی و ابی الفضل احمد بن الی سعد الهروي ... فاقول هذا الکتاب مشتمل علی ثلث مقالات ... المقال الاولی تسع و ثلثون شکلا، صدر الکتاب: قال مانالاوس یخاطب باسیلیدس اللاذي
انجام: ضلع مربع و ان الکلام فی هذا الشکل لم یتعلق یب ء و یب ه و هذا آخر الکتاب.
چاپ: این کتاب به همراه چند اثر هندسی خواجه نصیر تحت عنوان تحریر الاکرات و المتوسطات به سال 1304 در طهران به چاپ رسیده است.
[الذریع 3/ 384 و 3/ 112؛ مشار عربی 166 با نام الاشکال الکرویه لمانالاوس؛ آثار و احوال خواجه (چاپ 2): 352؛ دنا 2/ 850 (44 نسخه)]
شرح و حواشی: :
1- حاشی شرح اکر مانالاوس = حاشی تحریر الاکر مانالاوس؛ یزدي، محمد باقر بن زین العابدین (-11)
بیکا، تا: آغاز ربیع الثانی671ق؛ درباره خواجه گوید: «المصنف الامام اسبغ اﷲ ظلاله»؛ 16گ (70پ-95ر) [ف: 3-334]
خط: نسخ، بیکا، تا: 15رجب 695ق؛ در فهرست با عنوان «تحریر الاشکال الکریة» آمده؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا با رویه مخمل آبی، 70گ (27پ-96پ)، 25 سطر (5/ 12×5/ 17)، اندازه: 5/ 17×24سم [ف: 9-1100]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1 شوال 700ق، جا: تبریز؛ کاغذ: ترمه، جلد:
تیماج مشکی،23سطر (8×15)، اندازه: 5 /14×23سم [نشریه: 3-229]
خط: نسخ، کا: عبدالقادر بن عبدالرشید ابرقوهی، تا: آخر صفر 701ق، جا: تبریز؛ با اشکال، مجدول؛ تملک: احمد نراقی؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 18گ (1پ-18پ)، 51 سطر، اندازه: 21×32 سم [ف: 3-333]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: حسین بن مطهر، تا: 2 ذیحجه 781ق تا 21 رمضان 784 ق؛ در گ 68ر بحثی درباره اشکال مانالاؤس و کارهاي ابن العراق درباره آن هست که در تاریخ 28 ذیحجه 783ق نوشته شده. مجموعه 23 رساله است تاریخ تحریر خواجه و کتابت نسخهها را با حروف ابجدي نوشته تا اشتباه نشود؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 40گ (28پ-67پ)، 29 سطر، اندازه: 19×27سم [ف: 3-333]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 9؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قرمز با ترنجی که در وسط آن گل و بلبل نقاشی کرده اند، 246ص (11-256)، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 19 سم [ف: 10-2040]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حسین بن حسن شهنشاه سمنانی و مرشد بن محمد، تا: 881ق؛ کاغذ: شرقی نخودي نازك آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 41گ (57پ-97ر)، 31 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 12-100]
آغاز: برابر؛ انجام: ضبط اضعاف متساویه لاب هو و ان سرقه ... لا یرید علی غ ... تمت الرساله بعون اﷲ تعالی
تحریري از آن است؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 881ق؛ ضمیمه نسخه ش 27840؛ کاغذ: حنایی؛ جلد: میشن، مختلف السطر، ابعاد متن: 2 /7×3/ 15، اندازه: 24×18سم [رایانه]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سپاهانی زرد، جلد: تیماج سرخ، 64گ (2پ-65ر)، 31 سطر، اندازه: 16×26سم [ف: 3-334]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ مهر: ملا مظفر منجم گونابادي مورخ 1010؛ کاغذ: ترمه، جلد: عطف میشن رویه ساغري آبی، 87گ، 17 سطر، اندازه: 3/ 12×6 /19 سم [ف: 1-84]
خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن نصراﷲ الدهلی، تا: 986ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابري، 167گ (111ر- 277)، 25 سطر، اندازه: 11×20 سم [ف: 6-262]
بي كا، تا: قرن 11 [تراثنا: س2 ش 3- 151]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی به خط سید محمد حسین طباطبائی (صاحب تفسیر المیزان)، نشانی امانت سید احمد حسینی شهرستانی از سید ابوالقاسم به تاریخ شوال 1355؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: مقوایی عطف و حواشی تیماج مشکی، 112گ، 17 سطر، اندازه: 5/12×22سم [ف: 25-110]
بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 38گ (24-56 و 66-71)، 27 سطر، اندازه: 19×31 سم [ف: 3-334]
خط: شکسته، نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ تملک: خانلر میرزا احتشام الدوله؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن زرد سیر، 90گ، 18 سطر، اندازه: 7/12×20سم [ف: 1-84]
آغاز: برابر؛ انجام: و قد فرغت من ایضاح مسایله و تحریر مطالبه فی الحادي و العشرین من شعبان سن ثلث و ستین و ستمای الهجر النبوی علیه الف الف سلام و الف الف تحی خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ واقف: فاضلخان؛ در پایان چهار ورق فوایدي است در ترتیب اشکال مانالاوس و اصلاحات دیگران از قبیل احمد بن سعید هروي و غیره؛ کاغذ: آبی و حنایی آهار مهره، جلد: پارچهاي، 104گ، 17 سطر (6×5/10)، اندازه: 8/ 12×8/ 19 سم [ف: 8-51]
آغاز: برابر؛ انجام: فیقع فیما بین. ناقص خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج نیلی، 43گ (69-111)، 18 سطر (5/4×12)، اندازه: 5/ 10×8/ 19 سم [ف: 8-364]
آغاز: و انا اشرت الی مقالات و عدد الاشکال بعضها علی الحواشی بالحمر و السواد و بعضها فی المتن و ها انا ابتدء بالکلام فیه، المقال الاولی تسع و ثلثون شکلا صدر الکتاب: قال مانالاوس یخاطب؛ انجام: برابر خط: نسخ، کا: عبدالرضا بن عبدالمجید حسینی ورده ساوجبلاغی،
تا: جمعه 5 شعبان 1009ق؛ افتادگی: آغاز (چند سطر)؛ معرفی این رساله در اصلاحات کتابخانه آمده و در فهرست نیست؛ کاغذ: شرقی نخودي، 76گ (30ر- 105ر)، اندازه: 5/ 19×5/ 26 سم [ف]
کا: محمد تقی اصفهانی، تا: شب دوشنبه 8 ذیقعده 1013ق؛ با عنوان «تحریر الاشکال الکریة» آمده؛ کاغذ: ترمه سمرقندي، جلد: ساغري زرد، 96گ (39پ-134ر)، 19 سطر، اندازه: 4 /10×19سم [ف: 6-291]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1015ق؛ 29 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 2-116]
آغاز: برابر؛ انجام: و قدفرغت من ایضاح مسائله و تحریر مطالبه فی تاریخ سنه شهر رمضان المبارك سنه سته عشرین الف.
خط: نستعلیق، کا: ملا موسی فرملی (کذا)، تا: رمضان 1026ق؛ کاغذ: اصفهانی شکري آهار شده، جلد: تیماج قرمز، 69ص (6- 74)، 19سطر، اندازه: 14×5/ 24 سم [ف: 23-74]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: غره صفر 1030ق؛ از روي نسخه خط مؤلف. با اشکال هندسی، مجدول؛ تملک: رستم (که نام وي محو شده) به سال 1095ق در مشهد رضوي و تملکی محو شده به سال 1064ق؛ یادداشتی از قطب الدین شیرازي در معناي ارشطرخش و بین رساله نهم و دهم یادداشتی از همو درباره مناظر و جرمیالنیرین آمده است؛ جلد: تیماج قرمز ترنج و سرترنج دار، 91گ (1پ-91ر)، 19 سطر، اندازه: 14×25سم [ف: 20-89]
خط: شکسته، کا: محمد مؤمن بن محمد شفیع، تا: 1047ق؛ حواشی «مولا محمد باقر» و یا با نشان م ح ق و یا «لاستادي محمد باقر»؛ کاغذ: اصفهانی شکري رنگ، جلد: تیماج مشکی، 75ص (27-101)، 19-20 سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 19 سم [ف: 23-54]
آغاز: برابر؛ انجام: و قد فرغت من ایضاح مسایله و تحریر مطالبه فی الحادي و العشرین من شعبان سنة ثلث و ستین و ستمای الهجر النبوی علیه الف الف سلام و الف الف تحیة
خط: نستعلیق تحریري، کا: محمد جعفر بن عبدالحسین یزدي، تا: 29 ذیحجه 1057ق؛ کاغذ: حنایی سمرقندي، جلد: پارچهاي، 49گ، 25 سطر (6×15)، اندازه: 11×2/22سم [ف: 8-63]
آغاز: برابر؛ انجام: و هذا آخر الکتاب و قد فرغت من ایضاح مسائله و تحریر مطالبه فی الحادي و العشرین من شعبان سن ثلاث و ستین و سبعمائه الهجریه.
خط: شکسته نستعلیق، کا: میر علی بن نظر شاه، تا: 1075ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: دولت آبادي شکري، جلد: تیماج مشکی، 116ص (222-337)، 19 سطر، اندازه: 5/ 20×5/ 26 سم [شورا: ف: 19-114]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1079ق؛ جلد: تیماج قرمز، 73گ (130پ- 202پ)، 18 سطر، اندازه: 18×25 سم [ف: 4-403]
آغاز: برابر؛ انجام: فان الکلام فی هذا الشکل لم یتعلق یرکروبرة هذا آخر الکتاب و قدفرغت من ایضاح مسائله و تحریر مطالبه فی الحادي و العشرین من شعبان سن ثلاث و ستین و ستماته الهجری النبویة
کا: فخرالدین محمد حسینی، تا: 1087ق، جا: اصفهان؛ کاغذ اصفهانی؛ جلد: تیماج خرمایی، اندازه: 19×31 سم [ف: 1-482]
کا: عبدالغنی بن معزالدین حسینی، تا: قرن 12؛ حاشیه محمد باقر (رحمه الله علیه) و محمد حسین، دو برگ پس از پایان نسخه حاشیه آن است، نویسنده عبدالغنی بن معزالدین حسینی است؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 53گ (53 ر-105ر)، 27 سطر، اندازه: 19×31سم [ف: 3-334]
آغاز: برابر؛ انجام: الی ح ... علی قطب ... در قوس ره علی را فیقع (کذا)
خط: نسخ خفی، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ ضمیمه نسخه ش 5427 [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1109ق؛ مهر: «من متملکات العبد المذنب الراجی الی عفو ربه الغنی محمد شفیع بن شهاب الدین محمد الحسینی 1108» (مدور بزرگ)؛ با اشکال ریاضی، مصحح، با علامت مقابله؛ فاقد جلد، 115گ، 15 سطر، اندازه: 12×17سم [ف: 1-335]
آغاز: برابر؛ انجام: مرکز الکره لاغیر فاذل کل واحده من دایرتی ... عظیمه ذلک ما اردناه
خط: نستعلیق خوش، کا: محمد کریم بن حسینعلی، تا: 17 جمادي الثانی 1183ق؛ با اشکال هندسی؛ مصحح؛ خریداري از مشیري؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج اناري با ترنج و سرترنج، 7گ (62پ-68)، 16 سطر (7×16)، اندازه: 2/14×5/21سم [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: فان الکلام فی هذا الشکل لم یتعلق ... و هذا اخر الکتاب و قد فرغت من ایضاح مسائله و تحریر مطالبه فی الحادي و العشرین من شعبان المعظم سنه ثلث و ستین و ستمائه الهجریه علی مهاجرها آلاف السلام و التحیه و صلی اﷲ علی محمد و آله و اصحابه
خط: نستعلیق، کا: میرزا عبداﷲ معلم ریاضی، تا: قرن 13؛ کاتب از شاگردان محمد علی قاینی است که در تهران به تدریس ریاضیات اشتغال داشته، یادداشتی است از جلال الدین طهرانی مورخ 1350 مشتمل بر شرح حال میرزا عبداﷲ کاتب نسخه، قطعه عکسی است از کاتب با یادداشت هایی از سید جلال نامبرده مورخ 1350 و بنا به یادداشت برگ اضافی این عکس در آلبوم خاندان طباطبایی سنگلجی موجود بوده و به دستور مرحوم سید
صادق طباطبایی به نسخه الحاق شده، مجدول؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره شیشهاي، جلد: تیماج مشکی، 44گ، 23 سطر، اندازه: 16×5/ 25 سم [ف: 2/24-35]
آغاز: برابر؛ انجام: و قد فرغنا من ایضاح مسائله و تحریر مطالبه فی الحادي و العشرین من شعبان سنه ثلاث و ستین و ستمائه.
خط: نسخ، کا: علی محمد، تا: قرن 13؛ در ذیل این نسخه توضیحی است درباره اشکال اکر مانالاووس در این نسخه و امتیازات آن از نسخ دیگر و اصلاحات مختلفی که در این نسخه انجام: شده، این توضیح گویا از کاتب نسخه است و در پایان آن آمده: «هذه تفصیل النسخه التی وقعت الی»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف چرم قرمز، 31ص (21-51)، 30 سطر، اندازه: 24×5/ 33 سم [ف: 23-98]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ با اشکال هندسی؛ مهر: حاج سید سعید؛کاغذ: فرنگی، جلد: گالینگور لاجوردي عطف پارچهاي، 62گ (33-94)،21سطر (9×15)، اندازه: 5/14×21سم [ف: 2-799]
خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم بن محمد علی کاشانی، تا: قرن 13؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج سبز تیره، 75گ، 17 سطر، اندازه: 5/15×22سم [ف: 3-334]
آغاز: بسمله، تسعة و ثلثون شکلا- نرید ان نعمل علی نقطة من قوس دائرة عظیمة زاویة کزاویة معلومة؛ انجام: اذا کانت النسب نسب الاعظم الی الاصغر ولیکن قوس ح- ح اصغر من قوس د ه و اﷲ اعلم
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاتب نام کتاب را نیاورده، دو صفحه از آغاز را هم ترك کرده و از مجموع کتاب بیش از چهارده صفحه ننوشته است، مجدول، ضمیمه نسخه ش 5456؛ کاغذ: شکري، جلد: میشن قهوه اي با ترنج و سرترنج، 14ص (401-414)، 23 سطر، اندازه: 14×5 /24 سم [ف: 8-353]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: 1252ق؛ 16 سطر، اندازه: 8×15سم [ف: 2-117]
خط: نسخ، کا: بدیع بن سید مصطفی موسوي اصفهانی درب امامی، تا: 1270ق، جا: اصفهان، مدرسه نیماورد؛ اشکال نجومی در حواشی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز با ترنج و نیمترنج، 186ص، 16سطر، قطع: رقعی، اندازه: 11×17سم [ف: 19-124]
کا: محمد بدیع بن مصطفی بن عبدالحمید، تا: 1272ق، جا: اصفهان، مدرسه نیماورد [تراثنا: س 18 ش1 و 2-230]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: فتح اﷲ بن علی اصغر بن محمد باقر دهدشتی مشهور به قاري، تا: 1293ق، جا: بهبهان، به دستور میرزا محمد حسن بن میرزا حسن بن مجد الدین محمد شیرازي بن صدر الدین سید علی خان مدنی شیرازي و در هنگام حکومت شاهزاده احتشام الدوله سلطان اویس میرزا قاجار؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج عنابی، 43گ (87پ-129پ)، 22 سطر، اندازه 5 /20×5/ 25 سم [ف: 25-42]
آغاز: برابر؛ انجام: و قد فرغت من ایضاح مسایله و تحریر مطالبه فی الحادي و العشرین من شعبان سن ثلث و ستین و ستمایة الهجرة النبوی علیه الف الف سلام و الف الف تحیة
خط: شکسته نستعلیق و نسخ، بیکا، تا: 24 رمضان 1318ق؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 57گ، مختلف السطر، اندازه: 3 /17×7/ 22 سم [ف: 8-47]
آغاز: بسمله، الاشکلا الکریة یعرف بما تعرف به المستقیم الخطوط غیر ان اضلاعها؛ انجام: و نعید المثلث مع القسی المحرجة و نقول ... و ایضا اعظم
بیکا، بیتا؛ با اشکال، مجدول؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: تیماج، 21 سطر، اندازه: 12×5/ 19 سم [ف: 10-188]
آغاز: برابر؛ انجام: وههنا لیستا معادلتین لکون مجموع زاوی ارمع اصغر من قائمین ... علی قوائم فالقوس الخارجة من الزاویة الی ملتقاهما یقوم علی.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ با علائم و اشکال؛ مصحح، محشی از ملا محمدباقر، فائده در چند قصیده و غزل از عشقی؛ جلد: گالینگور سبز، عطف تیماج زرشکی، 16گ (1پ- 16پ)، 23 سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 4-1683]
آغاز: برابر؛ انجام: قوله فی اخر الکلام و متی کانت بل ضلع مربع او ضلع اقول اظن ان تصحیف و لعله کانت متی کانت رء ضلع مربع اورده ضلع مربع فان الکلام فی هذا الشکل لم یتعلق بسد وصاه واﷲ اعلم بالصواب
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي عطف تیماج زرشکی، 114گ، 14 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 1-334]
آغاز: برابر؛ انجام: و ذلک ما اردناه ان نبین تم بحمداﷲ و حسن توفیقه
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: چرمی سیاه، 57گ، 27 سطر، اندازه: 11×24سم [ف: 1-206]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ با اشکال هندسی؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 77گ (32پ-108پ)، 20 سطر، اندازه: 5/18×24سم [ف: 1-24]
tahrīr-ol enšā’ = goldasteh anjoman
غنیمت پنجابی، محمد اکرم،-1125 قمري
(1713 -) qanīmat-e panjābī, mohammad akram
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 19036
آغاز: بسمله. ستایش و نیایش مر احدي را که کاتب و صاحب؛ انجام: مصراع در مسرت دوستی ... رخسار
کامل؛ خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: 1239ق؛ ضمیمه نسخه ش 19035؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا، مختلف السطر (14×21)، اندازه: 5/16×5/ 26 سم [رایانه]
taḥrīr-ul ayyām wa-l layālī = taḥrīr-ul layl wa-n nahār
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1274-1201) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
وابسته به: اللیل و النهار؛ ثاوذوسیوس (-1)
تاریخ تألیف: 19 جمادي الاول 653ق
کتاب «الایام و اللیالی» تألیف ثاوذوسیوس میباشد که در دو مقاله و سی و سه و یا سی شکل (به اختلاف نسخهها) است و تحریر از خواجه طوسی.
آغاز: کتاب ثاوذوسیوس فی الایام و اللیالی و فی بعض النسخ فی اللیل و النهار و الکتاب مقالتان و ثلاثة و ثلثون شکلا، صدر الکتاب: الشمس تتحرك حرک معتدلة ضد حرکة الکل علی منطقَ البروج و تسمی الدائر الشمسیة.
انجام: فیکون قوس ح ه مقدرة المدور و کانت غیر مقدر، هذا خلف فاذن الحکم ثابت و ذلک ما أردناه آخر المقالة الثانیة.
چاپ: حیدر آباد دکن، 1358ق
[آثار و احوال خواجه (چاپ 2): 357؛ مشار عربی /166؛ الذریع 3/389؛ دنا 2/852 (25 نسخه)]
بیکا، تا: 5 ربیع الثانی 671ق؛ درباره مصنف گوید: «دام ظله»؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج دورو سرخ، رویه آن ضربی میان آراسته با یک ترنج، 6گ (108پ-113پ)، 37 سطر، اندازه: 5/ 24×5/ 34 سم [ف: 3-335]
خط: نسخ، بیکا، تا: 11 رجب 695ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا با رویه مخمل آبی، 15گ (10پ-24پ)، 25 سطر (5/ 12×5/ 17)، اندازه: 5/ 17×24 سم [ف: 9-1100]
خط: نسخ، بیکا، تا: پایان قرن 7؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا با رویه مخمل آبی، 10گ (113ر-122ر)، 25 سطر (5/ 12×5/ 17)، اندازه: 5/ 17×24 سم [ف: 9-1100]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1 شوال 700ق، جا: تبریز؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی،23 سطر (8×15)، اندازه: 5/ 14 ×23 سم [نشریه: 3-229]
بیکا، تا: 701ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 4گ (29پ-32پ)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-334]
خط: نسخ، کا: حسین بن مطهر، تا: 12 صفر 784ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 29گ (59ر-87پ)، 29 سطر، اندازه: 19×27سم [ف: 3-335]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حسین بن حسن شهنشاه سمنانی، تا: 881ق؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 9گ (48پ-56پ)، اندازه: 18×24سم [ف: 12-100]
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندي شکري، جلد: تیماج قرمز، 7ص (22-28)، 27 سطر، اندازه: 18×26سم [ف: 19-507]
آغاز: برابر؛ انجام: ط لا یکون مساوی للیوم الذي قبلها و لا للیوم الذي بعدها و ذلک ما اردناه ان نبین، تم کتاب ثاوذوسیوس فی اللیل و النهار ترجم اسحق بن حنین و الحمد ﷲ حق محمد و آله الطیبین الطاهرین الاخبار الاطیبین.
خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: جمعه 28 محرم 960ق؛ کاغذ: شرقی نخودي نازك آهار مهره، جلد: تیماج سبز، 8گ (153پ-160ر)، 19 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 19-391]
خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن نصراﷲ الدهلی، تا: 986ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابري، 15گ (49ر-63پ)، 25 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 6-261]
خط: نسخ، بیکا، تا: 993ق؛ با دوائر نجومی و اشکال هندسی؛ جلد: تیماج عنابی، 21 سطر (6×5/12)، اندازه: 5/12×20سم [ف: 1-488]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 442/7
همان نسخه بالا [نشریه: 5-59]
بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 15گ (225پ-239پ)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-335]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا جان بن یعقوب لاهیجی، تا: 1010ق؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 15گ (60پ-74ر)، 20 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 13-109]
خط: نسخ، بی کا، تا: دهه دوم 14 رمضان 1014ق؛ کاغذ: ترمه سمرقندي، جلد: ساغري زرد، 23گ (273پ-295پ)، 19 سطر، اندازه: 4/ 10×19سم [ف: 6-292]
آغاز: برابر؛ انجام: و یکون من قطبها الی محیطها تماما لما یکون من قطبی دائر ا ب ح د الی محیطها، و ذلک ما اردناه خط: نسخ، بیکا، تا: 1079ق؛ جلد: تیماج قرمز، 14گ (90پ- 103پ)، 18 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 4-401]
آغاز: برابر؛ انجام: قطبی دایره ا ب ح ء الی محیطها و ذلک ما اردناه خط: نسخ، کا: محمد امین حسینی، تا: 1096ق؛ ضمیمه نسخه ش 5399؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: پارچهاي، 43ص (115-157)، 16 سطر (5/5×2/11)، اندازه: 3/12×19سم [ف: 8-416]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 442/5 -عکسی
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-60]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1109ق؛ با اشکال هندسی؛ مصحح؛ 22گ، 15 سطر، اندازه: 12×17سم [ف مخ: 1-336]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی، 11گ (71پ-81پ)، اندازه: 5/10×16سم [ف: 20-357]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: علی محمد، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف چرم قرمز، 7ص (67-73)، 30 سطر، اندازه: 24×5/ 33 سم [ف: 23-99]
خط: نسخ، کا: محمود بن محمد اسمعیل حسینی، تا: دهه دوم ذیحجه 1262ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 17 سطر (5 /7×13)، اندازه: 15×21سم [نشریه: 3-227]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبد الحسین فرزند حاج میر عبدي محمد دزفولی، تا: ذیحجه 1286ق؛ کاغذ: شکري رنگ، جلد: مقوایی، 17ص (130-156)، 15 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 9-78]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا، جلد: چرم مشکی با ترنج و سرترنج، 84ص (53-136)، 11 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 45-248]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ با اشکال هندسی، مجدول؛ جلد: تیماج قرمز ترنج و سرترنج دار، 21گ (116پ-136پ)، 19 سطر، اندازه: 14×25سم [ف: 20-89]
آغاز: برابر؛ انجام: لما یکون من قطبی دایر ا ب ح د الی محیطها ذلک ما اردناه تمت بحمداﷲ و بتمامها تم و اﷲ ولی التوفیق
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ با مرکب تازه تر و به خط نسخ تعلیق عبارت: «و فرغ المصنف من تحریره تاسع جمادي الاولی سن ثلث خمسین و ستمائة» نوشته شده؛ جلد: چرمی سیاه، 12گ، 27سطر، اندازه: 11×24سم [ف: 1-202]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ با اشکال هندسی؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 17گ (140پ-156پ)، 20 سطر، اندازه: 5/ 18×24 سم [ف: 1-25]
بیکا، بیتا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 20گ (30پ- 49ر)، 17 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 3-335]
taḥrīr-ul balāġa
محمد بن آدم بن عبداﷲ، ق13 قمري
(mohammad ebn-e ādam ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 19c
نویسنده می گوید چون علم بلاغت از اجل علوم است و از طریق آن میتوان مشکلات گفتارها را رفع کرد، لذا بر آن شدم کتابی موجز در این باره بنویسم که حاوي امهات این علم باشد و مدت تحریر این کتاب را هفده روز بیان میکند. در سه بخش معانی، بیان و بدیع؛ بخش اول داراي یک «مقدمه» در باب «فصاحت» و هشت «باب»: 1) احوال اسناد خبري، 2) احوال مسندالیه، 3) احوال مسند، 4) متعلقات فعل، 5) قصر، 6) انشاء، 7) فصل و وصل، 8) ایجاز و اطناب و مساوات؛ بخش دوم در فن بیان شامل سه «باب»: 1) تشبیه، 2) مجاز، 3) کنایه؛ بخش سوم در فن بدیع با این ابواب: 1) محسنات معنویه، 2) محسنات لفظیه؛ خاتمه: در دو فصل: 1) سرقات شعریه، 2) حسن ابتدا و تخلص و انتهاء.
تهران؛ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه: 41/1
آغاز: بسمله و به نستعین-الحمدﷲ الذي خلق الانسان و علمه البیان؛ انجام: پایان نسخه: علی احسن و اکمل وجوه البلاغ و التفنن و سایر انواع الاشار و اﷲ اعلم بالصواب و الیه المرجع و المآب.
خط: نسخ، کا: محمد داشاغلوجی، تا: 1349ق، جا: قریه سیلوه از قراي لاریجان؛ کتابت از روي خط مصنف؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی رویه کاغذي، 14 سطر (11×5/ 14)، اندازه: 5/17×21سم [ف: 227]
taḥrīr-u bayān-il a×bār-il latī fī awwal-il istibṣār = š.-u muqaddamat-il istibṣār
قطب راوندي، سعید بن هبة اﷲ،-573 قمري
(1178 -) qotb-e rāvandī, sa‘īd ebn-e hebat-ol-lāh
وابسته به: الاستبصار فیما اختلف من الاخبار؛ شیخ طوسی، محمد بن حسن (385-460)
شرح کوتاهی است با عناوین «فصل، فصل» بر مقدمه استبصار شیخ طوسی. در آغاز «الاستبصار»، شیخ طوسی بحثی درباره خبر متواتر دارد و درباره علاج خبرهاي متعارض بحث کرده است. قطب راوندي مطالب او را شرح کرده است. در این باره رسالهاي با عنوان «رسال فی احوال الاخبار» از او نقل شده که اصل آن در دست نیست، ولی مختصر آن با عنوان «مختصر رسال فی احوال الاخبار» موجود است و گویا رساله حاضر همان «رسال فی احوال الاخبار» باشد.
آغاز: بسمله تحریر بیان الاخبار التی فی اول الاستبصار من جمع مولینا الامام العالم السعید قطب الدین شیخ الاسلام ابی الحسین سعید بن هب اﷲ الراوندي قدس اﷲ روحه العزیز بسمله اما بعد حمد اﷲ الذي خلقنا و علمنا البیان ... فانی اذکر خلاص ما فی الفصل الاول من کتاب الاستبصار ثم شرحها ... عل ما هو مذهب خ فی عمله بالاخبار و اتبع ذلک ایضا ما اختاره المرتضی و هو خیر الاختیار ... فصل اعلم ان الاخبار التواتره توجب العلم و العمل علی الاطلاق انجام: فصل و العلوم التی یحصل عند الاخبار المتواتره لکل عاقل مکتسب عند الشیخ المفید و ذهب المرتضی الی تقسیم ذلک ... و اذاصحت هذه الجمل فی صف الخبر الذي لا بد ان یکون المخبربه صادقا ... فانها صحیح علی ما قدمناه و الحمد ﷲ وحدها و صلی اﷲ علی سیدنا محمد و آله و سلم[دنا 2/ 852؛ فهرستگان حدیث 1/ 13]
آغاز: برابر؛ انجام: فصل و العلوم التی یحصل عند الاخبار
المتواتره لکل عاقل مکتسب عند الشیخ المفید و ذهب المرتضی الی تقسیم ذلک ... و اذا صحت هذه الجمل فی صف الخبر الذي لابد ان یکون المخبربه صادقا (ننوشته مانده)
این رساله در فهرست به نام «تحریر بیان الاخبار التی فی اول الاستبصار» آمده است و بدون نام مؤلف است. چهار فصل از آن در نسخه دیده میشود؛ خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن شیخ عبداﷲ جرایري شیرازي، تا: ربیع الثانی 1044ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 1گ (148پ-148ر) [ف: 10-1578]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست با عنوان «رسال فی حجی اخبار الآحاد» آمده و از وحید بهبهانی دانسته شده؛ خط: نسخ، کا: محمد حسین بن ابراهیم هزارجریبی، تا: 9 ذیقعده 1211ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 20 سطر (5 /9×5/ 14)، اندازه: 15×21سم [ف: 11-318]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج زرشکی با ترنج و سرزرین، 4گ، 27 سطر، اندازه: 15×21سم [ف مخ: 3-1266]
آغاز: برابر
در فهرست ناشناس آمده؛ بیکا، بیتا، جلد: تیماج قهوه اي، 19گ (29پ-47پ)، 15 سطر [سه کتابخانه اصفهان: ف: 45]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست از وحید بهبهانی دانسته؛ بیکا، بیتا، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 6گ (40پ-45پ)، 25 سطر (5 /9×17)، اندازه: 14×20 سم [ف: 11-2239]
taḥrīr-u tajrīd-il ‘aqāyid
نیریزي، محمود بن محمد، ق10 قمري
(neyrīzī, mahmūd ebn-e mohammad (- 16c
وابسته به: تجرید الاعتقاد = تجرید العقاید = تجرید الکلام فی تحریر عقاید الاسلام؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597 -672)
شرح تجرید خواجه نصیر طوسی از حاج محمود نیریزي شاگرد صدرالدین محمد دشتکی (-903). نیریزي در شرح بر رساله اثبات الواجب جدید دوانی که آن را در 922 به پایان رسانیده، از شرح خویش بر تجرید یاد و تحقیق در مسئله توحید را به آن شرح احالت میکند. در پشت یکی از نسخه حاشیه خفري بر الهیات شارح تجرید نسخه شماره 1761مجلس) يادداشتي است
كه در آن از نيريزي چنين ياد شده «فاضل نيريزي حاج محمود
شارح تجرید تلمیذ صدرالمدققین» و خفري از او با عنوان «فاضل نیریزي» یاد می کند. چنین استنباط میشود که شرح نیریزي بر تجرید به رغم این که ناشناس مانده و در مآخذ از آن یاد نشده (و حتی از مؤلف آن حاج محمود نیریزي نیز در کتابهاي متداول و سرگذشت ذکري دیده نمیشود) در زمان خود او (قرن 9) تا قرن 11 معروف بوده و او را با عنوان شارح تجرید میشناختهاند. شرح نیریزي بر تجرید همان گونه که نامش حکایت دارد تحریر و بیان کتاب تجرید است اما نیریزي در بسیاري از مسائل فلسفی و همچنین در مباحث امامت به بسط و تفصیل می پردازد و تحقیقات فلسفی دارد. نیریزي بر بخش منطق تجرید نیز شرح (با حاشیه) نوشته (که در الذریعه نسخ آن نشان داده شده) و در اوایل شرح حاضر از آن چنین یاد میکند: «علی ان اعتبار امر خارج عن الشیء لا یخرح الحدعن الحدیه علی ما حققناه فیما علقناه علی تجرید المسائل المنطقیه عن الزوائد للمصنف.» نیریزي از بیان الحق لوکري و شرح علامه حلی بر حکم العین و از امام فخر رازي (با عنوان «فاضل رازي») و کتاب محصل و نقد المحصل و از «شروح تجرید» و یا «بعضی شروح» و رساله خواجه در علم (در مباحث علم) بسیار نقل میکند. (در شرح اثبات الواجب نیز از بیان الحق به تکرار نقل دارد). (عبدالحسین حائري)
آغاز: بسمله و ما هو ذاك الشرح المسئول عن اﷲ تعالی ان ینفع الطلاب و ان یجعل ذخراة لی فی یوم الحساب المبتدي بانه تعالی لما اوجب علی کل ما انعم علیه شکره و کانا لاقتدار علی تجرید المسائل الکلامیه عن الزوائد من النعماء الواصل الی المصنفاراد ان یفتح کلامه بشکره منعمه فبدأ به و جعله اشار الی معظم مقاصد کتابه التی هی مباحث اثبات الواجب تعالی و صفاته ... و صدرها بکلم امام و قال اما بعد حمد واجب الوجود.
انجام: قد علم من سیرته علیه السلام انه کان لایتجسس عن المنکرات بل یسترها و یکره اظهارها و اذ قد و فقنی اﷲ تعالی ان اصل الی هذا المقام و اتمم تحریر مسائل تجرید العقائد فی الکلام مشتملا علی حقائق شملتها کتب الاقدمین ... مشحونا بزوائد لم یطمثهن الانس و الجان و لم یخطر علی قلب بشر الی الان فقد حان ان اسمیه بتحریر تجرید العقائد المشتمل علی زبد المسائل الکلامیه علی مذهب الفرق الناجیه من الشیع الامامیه و اختمه بحمداﷲ الذي هدانا و ماکنا لنهتدي لولا ان هدانا اﷲ و اصلی علی سیدالانبیاء و آله ... الی یوم الدین.
[دنا 2 /853]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ در پشت نخستین برگ نام کتاب و مؤلف نوشته شده است و در دو جاي دیگر از این برگ نام مؤلف با قلم کهن قید گردیده، در آن به قلم قرمز و کهن دیده میشود: «هذا الشرح لایق لان یکتب بالنور ... رفع اﷲ فی عالم القدس رتب شارحه المحقق النیریزي»؛ تملک: محمد باقر شیرازي با مهر بیضی کوچک، فرزند او محمدجعفر بن محمد باقر که بالارث به او انتقال یافته با مهر مربع بزرگ؛ کاغذ: آهار مهره دو رنگ، جلد: تیماج قرمز عطف تیماج با ترنج، 646گ، 28 سطر، اندازه: 26×38 سم [ف: 10-2108]
آغاز: و الامکان علی تحقق ذاته بالنظر فیما یلزم الوجوب و الامکان؛ انجام: تمت کتابه علی ید شاه محمد بن حسن فی سلخ شعبان المعظم سنه الف و خمس عشر من الهجره النبویه الحمداﷲ علی الاتمام و الصلوه و السلام علی محمد خیر الانام و العز (کذا) الکرام
خط: نستعلیق و نسخ و شکسته نستعلیق، کا: شاه محمد بن حسن،
تا: شعبان 1015ق، جا: یزد؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: مقوا با تیماج قهوه اي، 265گ، 29 سطر(5/ 7×19)، اندازه: 5/ 12×5/ 24 سم [ف: 1-51]
taḥrīr-ut taḥrīr = hāšīye-ye qavā‘ed
حسینی حلی، عبداﷲ بن محمد، 681-754 قمري
(hoseynī hellī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad (1283- 1354
وابسته به: قواعد الاحکام فی معرف (مسائل) الحلال و الحرام؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
تاریخ تألیف: چهارشنبه 7 جمادي الاول 724 ق
این کتاب همان «حاشیه قواعد» ضیاءالدین عبداﷲ بن اعرج است و خود او در دیباچه می گوید «و سمیته بتحریر التحریر بسبب التدبیر» و این عبارت در نسخه ش 2/ 704 دانشگاه نیست و آن نسخه در دیباچه هم اندکی در میان عبارت ها کم دارد و در آن نسخه پس از دیباچه دارد: «شرح الحاق التدبیر من کتاب القواعد»، و این دو نسخه یکنواخت نیستند. ظاهراً حاشیهاي است بر ملحقات تدبیر قواعد الاحکام حلی و پارهاي از وصایا و میراث. در الذریعه (ج 6) از این حاشیه یاد نشده است.
آغاز: بسمله. الحمدﷲ القدیر و الصلو علی نبیه محمد ... و بعد فان المسائل من کتاب القواعد من ملحقات التدبیر متعذر الفهم علی غیر ذي الفطن و التدبیر و قد املیت هذه اللمع مفسر باوضح تفسیر معبر عن معناها بافصح تعبیر ... شرح الحاق التدبیر من کتاب القواعد: قوله دام ظله و لو دبره مریضا ثم باعه ... اقول: اما دخول الدور فظاهر؛ انجام: قوله دام ظله اما لو اجاز ا خر صحت اجاز المریض من الثلث بقیمته الان قطعا. لو اجاز ا خر اعنی الوارث الصحیح نفذ العتق فی صحیحه ... فلو لم یجز لم ینفذ العتق
فی شیء من نصیبه علی ما اخترناه و اﷲ اعلم. فرغ من تسویده عبداﷲ بن الاعرج الحسینی منتصف لیل الاربعاء سابع جمیدي الاول من سن اربع و عشرین و سبعمائ الهلالی حامداﷲ تعالی مصلیا علی نبیه محمد المصطفی و آله الطاهرین.
خط: نسخ ریز، کاتب = مؤلف، تا: قرن 8؛ 4گ (254پ-257ر) [ف: 5-1864]
انجام: ثلث اخماس النصف و تخلف خمسمأ یکون معتقا و لا یعتق علیه ازید من ذلک و الالزم تصرفه اکثر من.
خط: نسخ کهن، بیکا، تا: قرن 8؛ در صفحه عنوان گ 99ر دارد: «کتاب تحریر التحریر فی شرح الحاق التدبیر تألیف مولانا الامام العالم الافضل الکامل السید النجیب النسیب شرف الطالبین مفخر آل طاوس (طه و س ؟) ضیاء الحق و الدین عبداﷲ ابن الاعرج الحسینی ادام اﷲ ایامه و حرس مجده و انعامه بمحمد و آله» پس این نسخه در زمان او نوشته شده است؛ محشی؛ 8گ (99پ- 106پ) [ف: 6-2154[
taḥrīr-ut taḥrīr li-sabab-it tadbīr
وابسته به: قواعد الاحکام فی معرف (مسائل) الحلال و الحرام؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
حاشیهاي است استدلالی و تحقیقی با عناوین «قوله» بر «احکام تدبیر» قواعد ا حکام علامه حلی که در سال 974 نگاشته شده است. (براتعلی غلامی مقدم)
احتمال میرود که همان رساله بالا باشد و فهرستنگار سال کتابت را با سال نگارش اشتباه کرده باشد.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 18634
آغاز: بسمله، الحمدﷲ القدیر و الصلا علی نبیه البشیر النذیر و اهل بیته المخصوصین بالتطهیر؛ انجام: و علی قول المصنف یعتق خمس ابتیاع (کذا) نصیبه
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ واقف: خواجه شیر احمد تونی؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج قهوه اي ضربی با ترنج و سرترنج، 9ص، 31 سطر، اندازه: 23×33سم [ف: 1/21-224]
تحریر تحفة الوزیر - تحفة الوزیر
taḥrīr-u tis‘at-in min-al i‘tirāḍāt-il latī sami‘tu-hā ‘an miftāḥ-i a‘qāl-il muškilāt wa muftiḥ-i abwāb-il muqfalāt
در آن از دوانی و حاشیه و شرح تجرید او یاد شده است.
تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 231/6
خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الثانی 1232ق؛ کاغذ: کبود، جلد: تیماج تریاکی، قطع: ربعی [نشریه: 3-402]
taḥrīr-ut taqrīr
ساچقلی زاده، محمد بن ابی بکر،-1150 قمري
(1738 -) sāčqolī-zāde, mohammad ebn-e abī-bakr
مؤلف پس از تألیف کتاب «القوانین المتداول فی علم المناظر» به جهت ترس از بین رفتن حواشی و تعلیقات نوشته شده و استفاده از آن در مجالس درس خود آن را تحریر و بازنویسی دوباره نمود و مشکلات آن را تبیین و تفسیر و در رسالهاي مستقل به تحریر درآورد.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10524/3
آغاز: الحمدﷲ و سلام علی عباده الذي اصطفی ... الفت رسال تقریر قوانین المناظر . کتبت علی اطراف الرسال حواشی عم لما خفت ضیاع ما فی الاطراف جمعتها فی اوراق مستقل
خط: نستعلیق، کا: عبدالکریم بن علی بن حاجی عمر معروف به فقیه، تا: 1187ق؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 82ص (192-273 حاشیه)، 21 سطر، اندازه: 18×22سم [ف: 33/1-74]
taḥrīr-u taksīr-id dā’ira
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1274-1201) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
متن از ارشمیدس، تحریر از خواجه نصیرالدین طوسی (597 - 672ق)، در 3 شکل. خواجه در پیشگفتار «تحریر الکر و الاسطوانة»، از این کار خود یاد کرده است و میگوید: مقاله ارشمیدس را در تکسیر دایره در پایان این کتاب می آورم. از این رو برخی این کتاب را بخشی از تحریر الکر و الاسطوانه او به حساب آورده اند. در آثار و احوال خواجه از آن با عنوان «مقاله ارشمیدس در تکسیر دائره» نام برده است. البته رسالهاي به نام «تربیع الدائر» به نقل از «فوات الوفیات و اکتفاء القنوع بما هو مطبوع» آورده که از خواجه نصیر دانستهاند و در 1891 میلادي در قسطنطنیه چاپ شده که مسلم جز این رساله است. رساله اي با چنین نام از او نیافتم ولی رسالهاي با نام «تربیع الدائر» از ابن هیثم هست که بیش از ده نسخه از آن فقط در ایران شناسایی شده است.
مقاله ارشمیدس فی تکسیر الدایره و هی ثلث اشکال کل فهی مساوی لمثلث قائم الزاویة یکون احد ضلعیه المحیطین بالزاوی القائم مساویا لنصف قطر تلک الدائرة و الثانی مساویا لمحیطها و الحاصل انها تساوي سطح نصف قطرها فی الخط المساوي لنصف محیطها فلتکن الدائر دایر -ا ب ج د-و المثلث
آغاز: مقاله ارشميدس في تكسير الدايره و هي ثلثة اشكال كل
دائرة فهي مساوية لمثلث قائم الزاوية يكون احد ضلعيه المحيطين
بالزاوية القائمة مساويا لنصف قطر تلك الدائرة و الثاني مساويا لمحيطها و الحاصل انها تساوي سطح نصف قطرها في الخط المساوي لنصف محيطها فلتكن الدائرة دايرة-ا ب ج د-و المثلث المذکور مثلث-ه-فان لم تکن الدائرة مساوی له فهی
انجام: مسویا لتقریب للمحیط فنسبة مربع القطر الی سطح الدائر ثمانی و عشرین الی اثنین و عشرین بل نسبة اربع عشر الی احد عشر و ذلک ما اردناه و هذا تمام القول فی تکسیر الدایره و لنقطع الکلام حامدین ﷲ تعالی علی حسن توفیقه.
چاپ: در ضمن تحریرات خواجه، جلد دوم، ص 127-133، 1359ق، در حیدر آباد دکن
[الذریعه 3/392؛ آثار و احوال خواجه نصیرالدین طوسی، مدرس رضوي 362؛ دنا 2 /853 (20 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: حدود 670ق؛ جلد: چرمی سیاه، 2ص (2و5)، 27 سطر، اندازه: 11×24سم [ف: 1-207]
بیکا، تا: جمعه 1 شعبان 784ق، کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 26گ (160ر-185پ)، 29 سطر، اندازه: 19×27سم [ف: 3-495]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: (مرشد) عبداﷲ بن محمد، تا: سهشنبه ربیع الثانی 881ق؛ کاغذ: شرقی نخودي، 3گ (148پ- 150ر)، 31 سطر [ف: 12-102]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست بدون نام مؤلف؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: جمادي الاول 898ق؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: پارچهاي، 4ص (1- 4)، 23 سطر (5/ 10×16)، اندازه: 7/ 16×7/ 25 سم [ف: 8-357]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 902ق؛ محشی با نشان «ه-»؛ مهر: «محمد امین بن عبدالنبی» (بیضی)، «من کتب العبد الفقیر هاشم السید احمد المدرسی» با مهر «احمد بنده اولاد محمد» (بیضی)؛ کاغذ: شرقی، 6گ (2پ-7ر)، 17 سطر، اندازه: 7×12سم [ف: 35-632]
خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن نصراﷲ الدهلی، تا: 986ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابري، 4گ (104ر- 107ر)، 25 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 6-262]
خط: نسخ، بیکا، تا: 993ق؛ با دوائر نجومی و اشکال هندسی؛ جلد: تیماج عنابی، 21 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 5/ 12×20سم [ف: 1-488]
خط: نستعلیق، کا: ملاموسی فرملی (کذا)، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی شکري آهار شده، جلد: تیماج قرمز، 4ص (91-94)، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 24 سم [ف: 23-75]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11 یا اواخر قرن 10؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: اصفهانی شکري رنگ، جلد: تیماج قرمز، 8گ (78پ-84ر)، 15 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 22-350]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا جان بن یعقوب لاهیجی، تا: سه شنبه 13 رمضان 1010ق؛ کاغذ: شرقی نخودي، 5گ (161پ- 165ر)، 20 سطر، اندازه: 5 /12×20سم [ف: 12-110]
خط: نسخ، بی کا، تا: دهه سوم صفر 1013ق؛ کاغذ: ترمه سمرقندي، جلد: ساغري زرد، 6گ (142پ-147ر)، 19 سطر، اندازه: 4 /10×19سم [ف: 6-291]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: ربیع الثانی 1022ق؛ به دنبال تحریر الکرة، با اشکال دقیق، مقابله شده، مصحح؛ 4گ (77پ-80ر) [ف: 1-45]
خط: نسخ، بیکا، تا: شوال1089ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن سیاه، 3گ (17ر-19پ)، 19 سطر، اندازه: 13×22سم [ف: 6-422]
خط: نسخ، کا: حسین علی نوروزي، تا: 1206ق [ف: 6-201]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ بن محمد، تا: 1266ق، جا: اصفهان؛ محشی؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: پارچهاي، 6ص (75-80)، 17 سطر، اندازه: 5/ 12×7/ 19 سم [ف: 8-361]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ درشت، بیکا، تا: 1269ق؛ با اشکال ریاضی؛ کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد: مقوا عطف چرمی، 3ص، 30 سطر، اندازه: 21×2/ 33 سم [ف: 10-238]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: اسداﷲ بن منجم دو دانگه مازندرانی، تا: 1308ق، جا: تهران؛ با اشکال نجومی، به دنبال آن دو لاحقه است به زبان عربی یکی از ملامحمد باقر یزدي در باب اینکه وقتی در اصهفان هفت ساعت و چهل دقیه از روز بگذرد خورشید در سمت قبله آن شهر است در سه صفحه، و دیگري مطالبی است در باب جیب از میرسید محمد علی حسینی قائنی در یک صفحه؛ جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 5/ 16×3/ 22 سم [ف: 10-154]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی زرد، جلد: تیماج مشکی، 4گ (86پ-89پ) [ف: 3-495]
آغاز: برابر خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ با اشکال هندسی؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 3گ (202ر-204پ)، 20 سطر، اندازه: 5/ 18×24سم [ف: 1-25]
بیکا، بیتا، کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 2گ (56پ- 57ر)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-335]
آغاز: برابر
سه شکل؛ خط: نستعلیق شکسته، بیکا، بیتا؛ 14 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 2-118]
taḥrīr-ul jāmi‘-il kabīr
حصیري، محمود بن احمد، 546-636 قمري
(1239-1152) hasīrī, mahmūd ebn-e ahmad
وابسته به: الجامع الکبیر فی الفروع؛ شیبانی، محمد بن حسن (131 -189ق)
شرح مفصل استدلالی بر کتاب «الجامع الکبیر» تألیف ابوعبداﷲ محمد بن حسن شیبانی حنفی است. کتاب الجامع به دلیل جامعیت و حسن تألیف مورد اقبال علماي اهل سنت قرار گرفته و تاکنون شرح هاي بسیاري بر آن نوشته اند از جمله شرح حصیري که در هشت جلد است.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 21642
آغاز: بسمله. و صلی اﷲ علی سیدنا محمد ... باب من الشهادات ما یجوز منها و ما لایجوز فی المواریث و غیرها؛ انجام: فلا یلزمهما شیء بحال بمنزل النائم و المجنون اذا التزما شیئا لا یصح املاه جلد2، از «باب الشهادات» تا پایان «باب من غصب الصبی و الحر و العبد و دیعتهما»؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوا عطف میشن قهوه اي، 150 گ،31 سطر، اندازه: 5/ 18×27 سم [اهدائی رهبر: 3-122]
taḥrīr-u jirmay-in nayyirayn wa bu‘day-himā
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1274-1201) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
تاریخ تألیف: موافق لفظ (خنجه) = 15 ربیع الثانی 658ق
رسالهاي در تحقیق و تعیین مدار دوري دو کره زمین و ماه از یکدیگر، مشتمل بر هفده شکل، از ارسطوخس یونانی. تحریر آن را 653 ق نیز نوشتهاند.
آغاز: بسمله، کتاب ارسطرخس فی جرمی النیرین و بعدهما و هی 17 شکلا. صدر الکتاب: نضع ان القمر یقبل الضوء من الشمس و ان قدر الارض عند فلک البروج قدر المرکز و النقطة. اذا ظهر لنا القمر منتصفا فی الضوء حینئذ بصرنا الدائر العظمی منه المتوازی للدائر الفاصل بین الجزء کان حینئذ یعده من الشمس اقل من ربع الدور بجزء من ثلاثین من الربع
انجام: و بالتفضیل نسب ح ط الی ط ب أصغر من نسب 13 الی 4 أعنی من نسب 13 الی الواحد و ذلک ما أردناه. تم کتاب اریسطارخس فی جرمی النیرین و بعدیهما بعون اﷲ و حسن توفیقه.
چاپ: حیدرآباد دکن، 1359
[مشار عربی /166؛ الذریع 3/ 384؛ آثار و احوال خواجه (چاپ 2): 358)؛ دنا 2/853 (22 نسخه)]
آغاز: برابر؛ انجام: تم کتاب ارسطا ارخس فی جرم النیرین و ﷲ الحمد بلا نهای و صلواته علی خیر خلقه محمد النبی و آله الطاهرین (و بعد با خط تازه تري در حاشیه نوشتهاند: ) «ارسطرخس لفظ مرکب یونانی من ارسطو و ارخس و معنی ارسطو الصالح و ارخس الرئیس و اسقاط الواو و الالف للتخفیف 5» (و بعد کمی با فاصله) «و المحرر فرغ من تحریره فی «یه» ربیع الاخر سنه حنخ هجري»
بیکا، تا: 658ق؛ پشت جلد با خط تازهتري نوشته اند «قیل فی الروم نسخ غیر هذه النسخ الشریفه و سمع ... وزیر الشاه طهماسب ... ایضا لیس بهذه النسخ نظیر ع ل»؛ جلد: چرمی سیاه، 27 سطر، اندازه: 11×24سم [ف: 1-196]
بیکا، تا: 12 ربیع الثانی671ق؛ درباره طوسی «دامت فضائله» دارد درباره تاریخ تحریر گوید: «رب یه-ه- خنج» (15-5-5-653) نام مؤلف را ارسطرخس آورده گوید: «اصله ارسطو و معناه الصالح. ارخس و معناه الرئیس، فرکبوا و اسقطوا الواو و الالف تخفیفا»؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ با ترنج، 4 گ
(120پ-123پ)، 37 سطر، اندازه: 5/ 24×5/ 34 سم [ف: 3-336]
خط: نسخ، بیکا، تا: پایان قرن 7؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا با رویه مخمل آبی، 7گ (138پ-144پ)، 25 سطر (5/ 12×5/ 17)، اندازه: 5/17×24سم [ف: 9-1101]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1شوال700ق، جا: تبریز؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی، 23 سطر (8×15)، اندازه: 5/ 14×23 سم [نشریه: 3-229]
بیکا، تا: 2 ربیع الثانی 784ق، کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 5گ (102پ-106پ)، 29 سطر، اندازه: 19×27سم [ف: 3-336]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 9؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قرمز با ترنج، 19ص (511-529)، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 19 سم [ف: 10-2042]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: مرشد بن محمد، تا: 881ق؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 5گ (105ر-109ر)، 31 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 12-101]
خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن نصراﷲ الدهلی، تا: 986ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابري، 9گ (96پ- 104ر)، 25 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 6-262]
خط: نسخ، بیکا، تا: 993ق؛ با دوائر نجومی و اشکال هندسی؛ جلد: تیماج عنابی، 21 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 5/ 12×20سم [ف: 1-488]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11 یا اواخر قرن 10؛ کاغذ: اصفهانی شکري رنگ، جلد: تیماج قرمز، 12گ (107پ-118پ)، 15 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 22-351]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1079ق؛ جلد: تیماج قرمز، 9گ (104پ- 112پ)، 18 سطر، اندازه: 18×25 سم [ف: 4-401]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1109ق؛ با اشکال ریاضی؛ 14گ، 15 سطر، اندازه: 17×12سم [ف مخ: 332-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 21 ذیقعده 1117ق، جا: محله شمس آباد؛ سطرها چلیپا و راسته؛ کاغذ: فرنگی نخودي آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 7گ (86پ-92پ)، 23 سطر، اندازه: 13×22سم [ف: 24-117]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: علی محمد، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف چرم قرمز، 5 ص (83-87)، 30 سطر، اندازه: 24×5/ 33 سم [ف: 23-100]
خط: نستعلیق، کا: محمد علی، تا: 28 ذیحجه 1269ق؛ مهر: کاشف الملک، محمد علی؛ جلد: تیماج مشکی، 13 و 15 سطر (8×5/ 14)، اندازه: 16×22سم [ف: 1-443]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: اسداﷲ منجم دودانگه مازندرانی، تا: 1308ق، جا: تهران؛ با اشکال نجومی؛ جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 5 /16×3/ 22 سم [ف: 10-153]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: اسداﷲ منجم مازندرانی هزار جریبی، تا: 1310ق؛ کاتب یادداشتی درباره وباء ایران خاصه در تهران در 1310 دارد؛ کاغذ: فرنگی نباتی تیره ضخیم، جلد: تیماج عنابی، 24ص (76- 99)، 16 سطر، اندازه: 15×5/ 22 سم [ف: 19-74]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ با اشکال هندسی، مجدول؛ جلد: تیماج قرمز با ترنج و سرترنج، 13گ (159ر-171پ)، 19 سطر، اندازه: 14×25 سم [ف: 20-89]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته، کا: میرزا عبداﷲ طبري، بیتا؛ با اشکال نجومی؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج، 9گ، اندازه: 15×2/ 21 سم [ف: 10-163]
بیکا، بیتا، کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 8گ (246پ- 253پ)، 15 سطر، اندازه: 21×32 سم [ف: 3-336]
بیکا، بیتا، کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 4گ (78پ- 81ر)، 51 سطر، اندازه: 21×32 سم [ف: 3-336]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ با اشکال هندسی؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 5گ (174پ-178ر)، 20 سطر، اندازه:
18×24سم [ف: 1-25]
(taḥrīr-u jirmay-in nayyirayn wa bu‘day-himā (t.
وابسته به: تحریر جرمی النیرین و بعدیهما؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672ق)
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1069/1- 6/159
آغاز: آنچه مذکور شد این است که اسطوانه محیط بدو کره است که بر دایرتین است و اما صور ثانیه یعنی صورتی که؛ انجام: از نسبت 13 به یعنی از نسبت 13 بواحد و ذلک ما اردناه. تم کتاب ارسطا خس فی جرمی النیرین. تم.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ با اشعاري فارسی با سرآغاز: «الهی سزاوار حمدم کسی نباشد بجز تو بعالم کسی»؛ 14گ، 15-19 سطر، اندازه: 5/ 10×5/ 17 سم [ف: 2-750]
taḥrīr-ud dā’ir = š.-u manār-il anwār
نور عالم هندي، محمد
nūr ‘ālam-e hendī, mohammad
وابسته به: منار الانوار؛ نسفی، عبداﷲ بن احمد (-710)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18148
بسیار نادر؛ بیکا، تا: 1241ق [د.ث. مجلس]
tahrīr dar forū’
جرجانی، احمد بن محمد،-482 قمري
(1090 -) jorjānī, ahmad ebn-e mohammad
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 2278
آغاز: بسمله، سبحانک اللهم و بحمدك؛ انجام: للکلف المطلق مسلما
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 18 سطر، اندازه: 12×18سم [رایانه]
تحریر رساله فی انعطاف الشعاع و انعکاسه انعکاس الشعاعات و انعطافها
تحریر رساله فی انعطاف الشعاع و انعکاسه قوس و قزح
تحریر السوال عن ما یحل و یحرم من الاموال المختصة ببیت المال / فقه / عربی
taḥrīr-us su’āl ‘an mā yaḥill-u wa yaḥrim-u min-al amwāl-il mu×taṣṣa bi-bayt-il māl
بلاطنسی، محمد بن محمد،-876 ؟ قمري
(1472 -) balātonosī, mohammad ebn-e mohammad
درباره مسایل مربوط به بیت المال است، به صورت پرسش و پاسخ «ان قلت، قلت.»
چاپ: محقق: فتح اﷲ محمد غازي الصباغ، مصر، منصوره، دارالوفاء للطباعة و النشر و التوزیع، 376ص، 1409ق.
[فهرست مخطوطات درالکتب قاهره: 1/ 129]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12634
آغاز: الحمد ﷲ ما انغلق و فاتق ما ارتتق و معید ما انمحق ... اما بعد فإن التفقه فی الدین من الفضل القربات و اجل الطاعات؛ انجام: و اتفق الفراغ منها علی ید مؤلفه فی یوم الثلثا مستهل المحرم الحرام افتتاح عام اربع و سبعین و ثماثما احسن اﷲ ختامه و الحمد اﷲ اولاً و آخراً.
خط: نسخ، کا: احمد بن محمد بن احمد بن محمد بن احمد بن طوق، تا: 876ق، جا: دمشق؛ نسخه بر مؤلف قرائت شده (از سوي کاتب نسخه) و صورت قرائت و اجازه به خط مؤلف، به تاریخ اول ذیحجه 876ق در دو صفحه آمده است، مطلب دیگري به خط مجاز، حکایت از اجازه «احمد بن طوق» به محمد بن عبد الرحمن شافعی به تاریخ 914ق دارد؛ کاغذ: شرقی، 76گ، 21 سطر، اندازه: 9×11 سم [ف: 32-109]
تحریر شرح اللمع- الشامل فی اصول الدین
at-taḥrīr-uṭ ṭāwūsī
عاملی، حسن بن زین الدین، 959-1011 قمري
(1603-1552) ‘āmelī, hasan ebn-e zayn-od-dīn
تاریخ تألیف: یکشنبه 7 جمادي الاول 991ق
این کتاب تحریر کتاب «اختیارات کشی» تهذیب داشته سید بزرگوار جمال الدین ابوالفضائل احمد بن طاوس حلی (متوفی 673ق) است با این تفصیل که وي کتابی در رجال تألیف داشته به نام «حل الاشکال فی معرف الرجال» و در آن اصول پنجگانه معتمده رجالی امامیه [رجال شیخ طوسی، فهرست، اختیار الرجال کشی (هر دو از او)، رجال نجاشی، رجال ابن الغضایري] را درج داشته است. از جمله آن اصول معتمده کتاب «اختیارات کشی» است که مرتب نبود و مشتمل بر اخبار متعارض میبود. سید بزرگوار آن را مهذب و محرر و مرتب داشت و جمع میان اخبار متعارضه نمود و سپس در کتاب «حل الاشکال» درج داشته و چون نسخه کتاب «حل الاشکال» کهنه و مشرف به نابودي بوده
صاحب معالم براي حفظ تحقیقات سید بزرگوار کتاب «اختیارات کشی» مهذبه وي را از کتاب «حل الاشکال» او انتزاع و جمع و افراد داشت و آن را به نام «تحریر طاوسی» نامید. (مهدي ولائی)
آغاز: بسمله، حمدله اما بعد فیقول الفقیر الی عفو اﷲ تعالی و کرمه.. هذا تحریر کتاب الاختیار من کتاب ابی عمرو الکشی فی الرجال انتزعته من کتاب السید الجلیل.
انجام: قال احمد بن طاووس فی آخر الکتاب کلام احببنا حکایته ... و فرغ من استخراج هذا الکتاب و افراده العبد الفقیر ... حسن بن زین الدین بن علی ... ضحی یوم الاحد سابع شهر جمادي الاول سن احدي و تسعین و تسعمایه والحمد ﷲ وحده
چاپ: بیروت، مؤسس الاعلمی للمطبوعات، 1408ق، حققه و علق علیه السید محمد حسن ترحینی، 352 ص [الذریعه 3 /385؛ دنا 2/ 854 (17 نسخه)]
خط: نسخ، کا: موسی بن علی بن محمد بن معتوق بن عبدالحمید فتونی، تا: قرن 10 و 11؛ مهر: محمد تقی شریف یزدي؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا عطف سرخ، 82گ، 19 سطر (10×16)، اندازه: 15×21سم [ف: 16-408]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11، در عصر مؤلف؛ مصحح، محشی گویا بعضی از حواشی به خط مؤلف باشد، روي برگ اول خط و امضاي وي دیده میشود؛ جلد: تیماج قهوه اي، 58گ، مختلف السطر، اندازه: 13×5 /20 سم [ف: 17-230]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد باقر بن علی اکبر حسینی، تا: یکشنبه 17 شعبان 1010ق؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ تملک: محمد ابراهیم بن شمس الدین بن قوام الدین بن نصیرالدین بن جمال الدین حسینی مرعشی حائري به تاریخ 1230؛ جلد: تیماج سبز، 87گ (90پ- 176ر)، 15 سطر، اندازه: 5 /12×19سم [ف: 4-246]
آغاز: برابر؛ انجام: انتهی کلامه رفع اﷲ رجته السنه الحادیه عشره بعد الا لف
خط: نسخ، کا: موسی بن علی بن محمد بن علی جباعی (مشهور به لحام)، تا: سهشنبه 7 شعبان 1011ق، به امر مؤلف؛ محشی به لفظ «بخطه کذا»، با نسخه اصل تصحیح و مقابله شده؛ واقف: ابن خاتون، 1067ق؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوا رویه پارچه مشکی شطرنجی، 66گ، 19سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 27-91]
خط: نسخ، کا: علی بن محمد حویزي، تا: دوشنبه 21 محرم 1060ق، به جهت شیخ علی بن محمد بن حسن بن زین الدین (نوه شهید دوم)؛ مصحح، محشی از مؤلف؛ تملک: محمد مهدي طباطبائی (ظاهراً بحرالعلوم)، عباس القمی (محدث قمی) بهتاریخ 1342، علی بن عباس بن محمد رضا قمی محدث زاده بهتاریخ ذیقعده؛ جلد: تیماج قهوه اي، 70گ (151پ-220ر)، اندازه: 14×20سم [ف: 8-338]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ نزدیک به نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12ق؛ از روي خط مؤلف، محشی با امضاي «بخطه و 12»، مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخدي آهار مهره، جلد: مقوا و پارچه آبی، 63گ، 16 سطر (9×5/ 12)، اندازه: 15×20سم [ف: 2-528]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 323 عکسی
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1-286]
آغاز: برابر؛ انجام: و سلم علیهم اجمعین و حسبنا اﷲ و نعم الوکیل خط: نسخ، کا: محمد شفیع الوایقانی، تا: سهشنبه 7 ذیقعده 1108ق؛ واقف: نائینی؛ 78گ، 17 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 6-590]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2031-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-297]
خط: نسخ، کا: عبداﷲ بن علی کاتب مشهور به میرزا جان، تا: با تاریخ 1172ق، نزدیک عصر مؤلف؛ تملک: محمد مقیم بن رضا علی، محمد بن شرف بن ابراهیم بن یحیی الصندید حسینی بهتاریخ 1172، محمد بن عبد النبی بن سلیمان بربوري بحرانی بهتاریخ 1190، علی بن حسن بن علی بن سلیمان بحرانی بهتاریخ 1292، حسین بن علی آل سلیمان بحرانی بهتاریخ 1332، نشانی عاریت عبداﷲ ابن معتوق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 81گ، 17 سطر، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 18-73]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1237ق؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج تریاکی، 79ص (63-141)، ابعاد متن: 9×14، اندازه: 17×21 سم [سنا: ف: 1-100]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر شوال 1278ق؛ محشی با نشان «ه-»، مصحح؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قهوه اي، 42گ، 21 سطر (10×14)، اندازه: 5/16×5/ 23 سم [ف: 35-326]
آغاز: برابر؛ انجام: الحسینی اللهم اجعل عاقبه خیرا و رشدا
خط: نستعلیق، کا: سید احمد صفائی خوانساري، تا: 1343ق؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج
ضربی، 31گ، 23 سطر، قطع: خشتی [رایانه]
کا: جعفر بن محمد حسین قمی غفرانی، تا: 22 ربیع الثانی 1376ق؛ با حواشی مؤلف؛ جلد: تیماج زرشکی سیر، 37گ (1پ-37پ)، 17 سطر، اندازه: 17×5/ 22 سم [ف: 1-165]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور قرمز، 71گ (1پ-71ر)، 19 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 26-473]
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و صلواته علی نبیه محمد المصطفی و عترته الطاهرین، اما بعد فیقول الفقیر الی عفو اﷲ تعالی و کرمه حسن بن زین الدین اوزعه اﷲ شکر نعمه: هذا تحریر کتاب الاختیار؛ انجام: فکتب الیهما فهمت کما ذکرتما فاصمدا فی دینکما علی مسن فی حبنا و کل کثیر التقدم فی امرنا، فانهم کافوکما ...
خط: نسخ زیبا، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی، 109گ (19ر- 127پ)، 21 سطر، اندازه: 5/14×21سم [ف: 25-3]
نسخه اصل: نسخه آقاي دکتر مهدي بیانی؛ بیکا، بیتا [فیلم ها ف: 1-633]
taḥrīr-uṭ ṭulū‘ wa-l ġurūb
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1274-1201) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
تاریخ تألیف: ذیحجه 658ق
تحریر رسالهاي از اوطولوقس پتیانی (Autolycos of Pitane) (قرن 4 قبل از میلاد) که قسطا بن لوقا آن را به عربی ترجمه کرده، ثابت بن قره (288ق) و کندي آن را اصلاح کردهاند و خواجه نصیر آن را تحریر نموده است، در دو مقاله و 3 شکل: المقال الاولی: صدر یقال لبعض طلوعات الکواکب و غروباتها و خصوصها الثوابت انها خفی؛ المقال الثانی، البروج الذي فیه الشمس من الدایر الشمسیه یکون ابدا خفیا. مدرس رضوي معتقد است که خوجه در 653ق از آن فراغت یافته است.
آغاز: بسمله کتاب اوطولوقس فی الطلوع و الغروب من اصلاح ثابت و هو مقالتان و ست و ثلاثون شکلا. المقال الاولی، صدر: یقال لبعض طلوعات الکواکب و غروباتها و خصوصا الثوابت انها خفی و لبعضها انها ظاهر اما الخفی فالطلوع بالغدوات منها هو ان یطلع الکوکب عند طلوع الشمس و الغروب بالغدوات ان یغیب عند طلوعها و الطلوع بالعشیات ان یطلع عند غروبها و الغروب بالعشیات ان یغرب عند غروبها.
انجام: و هی قوس الخفاء اعظم من برجین بقدر قوس -ط ي-و ذلک ما اردناه هذا آخر المقال الثانیة. و تم بتمامها کتاب اوطولوقس فی الطلوع و الغروب بعون اﷲ العظیم الللطیف و حسن توفیقه.
چاپ: حیدرآباد دکن، 1359ق
[دنا 2/ 855 (21 نسخه)؛ آثار و احوال خواجه (چاپ 2): 359؛ الذریع 3/ 386؛ مشار عربی /166]
بیکا، تا: 11 ربیع الثانی 671ق؛ درباره طوسی «ادام اﷲ ظلاله» دارد و درباره تاریخ تحریر خواجه گوید: «ر. ب. بی ح -خنج= » 653ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 6گ (114پ- 119ر)، 37 سطر، اندازه: 5/24×5/34سم [ف: 3-337]
آغاز: برابر؛ انجام: تمت المقال الثانی و بهاتم الحساب و الحمدﷲ حق حمده و صلواته علی خیر خلقه سیدنا محمد النبی و آله و صحبه و سلم و تسلیماً کثیراً تحر فی العشر الاخیر من محرم من سن اثنتی و تسعین و ستمائه هلال علی صاحبها افضل الصلا و السلم
خط: نسخ، بیکا، تا: دهه آخر محرم 692ق؛ بعد از آن چهار دائره تو در تو براي نشان دادن طلوع و غروب ظاهر و خفی خارج از متن ترسیم و تشریح نموده اند؛ جلد: چرمی سیاه، 10گ، 27سطر، اندازه: 11×24سم [ف: 1-198]
خط: نسخ، بی کا، تا: پایان قرن 7؛ افتادگی: وسط؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا با رویه مخمل آبی، 3گ (135پ-137ر)، 25 سطر (5/ 12×5/ 17)، اندازه: 5/17×24سم [ف: 9-1101]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1 شوال 700ق، جا: تبریز؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی مقوایی،23 سطر (8×15)، اندازه: 5 /14×23سم [نشریه: 3-229]
بیکا، تا: 701ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 4گ (50پ-53پ)، 51 سطر، اندازه: 21×32 سم [ف: 3-336]
بیکا، تا: 14ربیع الاول784ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 7گ (95پ-101ر)، 29 سطر، اندازه: 19×27سم [ف: 3-337]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 9؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قرمز با ترنج، 28ص (299-326)، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 19 سم [ف: 10-2041]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: مرشد بن محمد، تا: اواخر ربیع الاول 880ق؛
کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 6گ (98ر-103پ)، 31 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 12-100]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق جلی، بیکا، تا: قرن 10؛ ضمیمه نسخه ش 16022؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: آهاري حنایی، 8 گ، 18 و 19 سطر، اندازه: 4/ 17×2/ 24 سم [ف: 18-155]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: جمعه 28 محرم 960ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج سبز، 25گ (129پ- 153ر)، 19 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 19-391]
خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن نصراﷲ الدهلی، تا: ذیحجه 986ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابري، 14گ (82پ-95ر)، 25 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 6-262]
خط: نسخ، بیکا، تا: 993ق؛ با دوائر نجومی و اشکال هندسی؛ جلد: تیماج عنابی، 21 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 5 /12×20سم [ف: 1-488]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي [ف: 7-3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا جان بن یعقوب لاهیجی، تا: 1010ق؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 13گ (77پ-89ر)، 20 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 13-109]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1079ق؛ جلد: تیماج قرمز، 13گ (63پ- 75پ)، 18 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 4-400]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1109ق؛ با اشکال ریاضی، مصحح؛ 20گ، 15 سطر، اندازه: 12×17سم [ف مخ: 1-335]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: علی محمد، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف چرم قرمز، 7ص (76-82)، 30 سطر، اندازه: 24×5/ 33 سم [ف: 23-99]
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جلد: مقوایی لبهدار، عطف تیماج مشکی، 13گ (158پ-170پ)، 20 سطر، اندازه: 5/ 18×24سم [ف: 1-25]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ با اشکال هندسی، مجدول؛ جلد: تیماج قرمز با ترنج و سرترنج، 19گ (137ر-155پ)، 19 سطر، اندازه: 14×25سم [ف: 20-89]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا، جلد: چرم مشکی، 74 ص (137-210)، 11 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 45-248]
تنها مقالت نخست را، آن هم ناقص دارد؛ بیکا، بیتا؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 7گ (239پ-245پ)، 51 سطر، اندازه: 21×32 سم [ف: 3-337]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 13گ (14ر-26ر) [ف: 4-848]
بیکا، بیتا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 17گ (55ر- 71پ)، 17 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 3-337]
taḥrīr-u ẓāhirāt-il falak
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1274-1201) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
تاریخ تألیف: سوم ربیع الاول 653ق
متن «ظاهرات» از اقلیدس است و ثابت بن قر آن را به عربی ترجمه کرده است. برخی نسخههایش 23 و برخی 25 شکل داشته. تحریر از خواجه است و او در آغاز آن گوید: دو نسخه از آن کتاب با یک نسخه از شرح نیریزي بر آن به دست داشتم و همه مغلوط بود، و لذا ممکن است تحریر مطابق با اصل نباشد.
آغاز: کتاب ظاهرات الفلک لاقلیدس ثلث و عشرون شکلا و فی بعض النسخ و خمس و عشرون شکلا، یقول محرر هذا کتاب اعز اﷲ انصاره لم یقع الی من الکتاب غیر نسخ فی غای السقم اکثرها من التصحیف و التحریف بحیث لم یمکن الوقوف علی ... صدر الکتاب قال لان الثوابت تطلع دائماً من مواضع بأعیانها و تغرب فی مواضع بأعیانها و ما یطلع منها معا او یغرب معا فهی ابدا کذلک
انجام: تبدیل اي قوس کانت غیرها من ذلک النصف الکرة الظاهر و البرهان و الشکل کمامر. تمت الکتاب بعون الملک الخلاق.
چاپ: حیدر آباد دکن، 1358ق، ضمن مجموعه تحریرات
[مشار عربی /166؛ الذریعة 3/ 387؛ آثار و احوال خواجه از مدرس رضوي (چاپ 2) 360؛ دنا 2/ 855 (26 نسخه)]
بیکا، تا: 3 ربیع الثانی 671 ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ با ترنج، 7گ (102پ-108ر)، 37 سطر، اندازه: 5 /24×5 /34 سم [ف: 3-338]
خط: نسخ، بیکا، تا: پایان قرن 7؛ با اشکال نجومی؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا با رویه مخمل آبی، 11گ (103پ-113ر)، 25 سطر (5/ 12×5/ 17)، اندازه: 5/ 17×24سم [ف: 9-1100]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1 شوال 700ق، جا: تبریز؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی، 23 سطر (8×15)، اندازه: 5 /14×23سم [نشریه: 3-229]
خط: نسخ، کا: عبدالقادر، تا: صفر 701ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 6گ (33پ-38ر)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-337]
خط: نسخ، کا: حسین بن مطهر، تا: 781-784ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 3ص (76-78)، 29 سطر، اندازه: 19×27 سم [ف: 3-337]
در 23 شکل؛ خط: نسخ، کا: منصور بن معین، تا: شعبان 881ق، جا: هرات؛ کاغذ: ترمه خطاطی، جلد: میشن لاکی، 21گ (30پ-50ر)، اندازه: 17×6 /17 سم [ف: 5-147]
آغاز و انجام: برابر
کا: حسین بن حسن شهنشاه سمنانی، تا: 880-881ق؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 10گ (39پ-48ر)، 31 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 12-99]
آغاز: برابر؛ انجام: و اطولها زمان طلوع النصف الذي یکون مبداء اول السرطان
خط: نستعلیق، بیکا، تا: جمادي الاول 898ق؛ کاتب تا اواسط نسخه بیشتر ننوشته و بلافاصله از اواخر سطر دوازدهم از صفحه دهم، به تحریر نیمه دوم رساله رد بر مصادره اقلیدس پرداخته است. عبارت مندرج در سطر دوازدهم و سیزدهم از صفحه دهم چنین است: «... و اطولها زمان طلوع النصف الذي یکون مبداء اول السرطان خطا آب ح ي متوازیان و قد وقع علیهما خط ك ر ه ل فاقول ان زاویتی ...»؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: پارچهاي، 10ص (1-10)، 23 سطر (5/10×16)، اندازه: 7 /16×8/ 25 سم [ف: 8-362]
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: سمرقندي شکري، جلد: تیماج قرمز، 21ص (2-22)، 27 سطر، اندازه: 18×22سم [ف: 19-507]
بیکا، تا: قرن 10؛ از روي نسخهاي که از روي نسخه اصل نوشته بود؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج، 16گ (210پ-225ر)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-337]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: شب جمعه 28 محرم 960ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج سبز، 18گ (103پ-120ر)، 19 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 19-391]
خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن نصراﷲ الدهلی، تا: 986ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابري، 17گ (32ر- 48پ)، 25 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 6-261]
خط: نسخ، بیکا، تا: 993ق؛ با دوائر نجومی و اشکال هندسی؛ جلد: تیماج عنابی، 21 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 5/ 12×20سم [ف: 1-488]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 442/6
همان نسخه بالا [نشریه: 5-59]
خط: نستعلیق، کا: ملا موسی فرملی(کذا)، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: اصفهانی شکري آهار شده، جلد: تیماج قرمز، 17ص (125-141)، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 24 سم [ف: 23-76]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11 یا اواخر قرن 10؛ کاغذ: اصفهانی شکري رنگ، جلد: تیماج قرمز، 24گ (84پ-107ر)، 15 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 22-350]
آغاز: تمکنت فوق الارض اکثر من الذي یدور علی مدار أبعد و تحت الارض اقل منه ... قال و ایضا لان دائرتی المجرد و منطق البروج ... اقول فی هذا الکلام وسواس و بیان المقصود منه؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا جان بن یعقوب لاهیجی، تا: 1010ق؛ افتادگی: آغاز (چند سطر)؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 15گ (45پ- 59ر)، 20 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 13-108]
خط: نسخ، بیکا، تا: صفر 1014ق، کاغذ: ترمه سمرقندي، جلد:
ساغري، 24گ (249پ-272پ)، 19 سطر، اندازه: 4 /10×19سم [ف: 6-292]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 14 رمضان 1030ق، جا: مشهد؛ با اشکال هندسی، مجدول؛ جلد: تیماج؛ 25گ (92پ-116ر)، 19 سطر، اندازه: 14×25سم [ف: 20-89]
آغاز: یقول محرر هذا الکتاب ... صدر الکتاب، لان الثوابت تطلع دائما من مواضع باعیانها و تغرب فی مواضع باعیانها؛ انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، تا: 1079ق؛ جلد: تیماج قرمز، 16گ (75پ- 90ر)، 18 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 4-400]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1109ق؛ با اشکال ریاضی، مصحح؛ 25گ، 15 سطر، اندازه: 12×17سم [ف مخ: 1-336]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: فرنگی، جلد: گالینگور لاجوردي، 16گ (18-33)، 21 سطر (9×15)، اندازه: 5 /14×21سم [ف: 2-799]
خط: نسخ، کا: علی محمد، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 8ص (57-64)، 30 سطر، اندازه: 24×5/ 33 سم [ف: 23-99]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: ربیع الثانی؛ جلد: چرم مشکی، 51ص (2- 52)، 11 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 45-247]
بیکا، بیتا [تراثنا: س18 ش1 و 2-230]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: چرمی سیاه ضربی، 12گ، 27 سطر، اندازه: 11×24سم [ف: 1-200]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوایی، 18گ (122پ- 139پ)، 20 سطر، اندازه: 5 /18×24سم [ف: 1-25]
بیکا، بیتا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 19گ (11پ- 29 پ)، 17 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 3-338]
taḥrīr-ul ‘uqalā’
نجم آبادي تهرانی، هادي بن مهدي،1250-1320قمري
(1902-1835) najm-ābādī tehrānī, hādī ebn-e mahdī
چند دانشی است در توحید، اخلاق و تفسیر، با استفاده از آیات قرآن بعضی مسائل عقیدتی نظیر شرك و نیز بعضی مطالب اخلاقی را بیان کرده است.
آغاز: بسم اﷲ الملک المقتدر المنان المتحنن الرحیم بعباده الحکیم الشکور ... چون عبادت اوثان و اصنام ظاهریه در خلق شایع شد فرستاد خلاق عالم انبیاء را بجه دفع عبادت اصنام و اظهار توحید
انجام: لکن با اخلاق رزیله بازگاه میشود که در خسران و زیان خواهید افتاد.
چاپ: تهران، 1312ش، با پیشگفتار ذکاء الملک فروغی و به کوشش مرتضی نجم آبادي
[دنا 2/ 856؛ الذریعه 387: 3؛ فهرستواره منزوي 6/ 95]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: رضا بن عبداﷲ النجم آبادي، تا: 15 جمادي الثانی 1325ق؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: گالینگور عنابی، عطف میشن یشمی، 19 سطر، اندازه: 7/ 12×2/ 16سم [نشریه: 6-73]
آغاز: برابر؛ انجام: و لو جعله مظاهرﷲ فهو من المشرکین، ان اﷲ مظاهرهم بعباد اتباعهم منکرون (قد تم بیدالاقل عبرت النائینی 1337 ... الف تحیه)
خط: نسخ، کا: عبرت نائینی، تا: اواخر محرم 1337ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: مقوا عطف میشن قهوه اي، 158ص (2- 159)، 23 سطر (8×14)، اندازه: 5/ 15×21سم [ف: 13-17]
آغاز: برابر؛ انجام: من عبد غیر اﷲ و لو جعله مظاهر اﷲ فهو من المشرکین، ان اﷲ مظاهر هم بعباد اتباعهم منکرون
خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ تملکی با خرید از احمد سهیلی
خوانساري در طهران سال 1340ش؛ جلد: معمولی، 103گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 11×5/ 18 سم [مؤید: 3-225]
taḥrīr-ul fatāwī ‘ala-t tanbīh wa-l minhāj wa-l ḥāwī
ابن عراقی، احمد بن عبدالرحیم، 762-826 قمري
(1423-1361) ebn-e ‘erāqī, ahmad ebn-e ‘abd-or-rahīm
کتابی در فقه عامه است و از کتاب جهاد تا کتاب عتق. در جهاد از کتاب سیر جهاد آغاز میگردد و در کتاب عتق هم تا باب امهات الاولاد میآید.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 959
آغاز: بسمله، رب یسر یا کریم کتاب السیر کذا فی المنهاج؛ انجام: و الصلو و السلام علی رسوله محمد و علی آله و اصحابه اجمعین
خط: نسخ، کا: علی بن احمد بن محمد، تا: 861ق؛ کاغذ: بخارایی، جلد: تیماج زرد، ترنج و نیمترنج، 206گ، 27 سطر (5/ 12×5/ 18)، اندازه: 5/ 17×5/27سم [ف: 8-452]
تحریر الفروق - شرایع الاحکام
taḥrīr-ul fawā’id fī š.-i minhāj-il wuṣūl ilā ‘ilm-il usūl
یعقوب بن احمد بن محمود، ق11 قمري
(ya‘qūb ebn-e ahmad ebn-e mahmūd (- 17c
تاریخ تألیف: 17 ذیقعده 1034ق؛ محل تألیف: مکه مکرمه
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4653
آغاز: بسمله. الحمدﷲ الذي اعلا (بریده شده است) سلام و بین لطرق المعاد ... اما بعد فیقول ... یعقوب بن احمد بن محمود. افتتح المصنف رحمه اﷲ کتابه به بسم اﷲ ... تیمناً و تبرکاً باسمه؛ انجام: و المغارب عام . و قد استراح من کمد الانتهاض لنقل هذا الشرح من السواد الی البیاض العبد ... یعقوب بن ... وفقه اﷲ ... فی السابع عشر ضحو الخمیس من ذیقعد ... و لاحول و لاقو الا باﷲ العلی العظیم.
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: ذیقعده 1034ق، جا: مدینه؛ خطخوردگی و برگشت به هامش، حاشیهها با نشان «منه سلمه اﷲ» به خط دیگر که تأیید میکند کاتب خود مؤلف است؛ کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج سرخ، 212گ، 25 سطر (5 /9×18)، اندازه: 18×27سم [ف: 13-40]
at-taḥrīr fī usūl-il fiqh
ابن همام، محمد بن عبدالواحد، 790-861 قمري
(1457-1389) ebn-e hammām, mohammad ebn-e ‘abd-ol-vāhed
داراي یک مقدمه و سه مقاله
چاپ: چاپ شده.
شرح و حواشی: :
1- تیسیر التحریر؛ بلخی، محمد امین
تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3369
آغاز: بسمله، قال سیدنا و مولانا لاشیخ الامام العالم العلامه فرید و دهره و وحید عصره مجتهد الانام ... الحمدﷲ الذي انشاء هذا العالم البدیع بلامثال سابق؛ انجام: و علی هذا ما ذکر بعض المتاخرین منع تقلید غیر الاربعه لانضباط مداهبهم و تقیید مسائلهم و تخصیص عمومها و لم یدر مثله هی غیر هم الان لانقراض اتباعهم و هو صحیص تم ...
خط: نسخ، کا: علیبن سیفی سودون بن عبداﷲ ابراهیمی حنفی، تا: 854ق؛ در حال حیات مؤلف نوشته و بر خودش خوانده و مؤلف تصحیصات لازم را تذکر داده و صحت نسخه را تایید نموده و نسخه نفیس و نادر بلکه منحصر به فرد میباشد؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: چرمی، 174ص (167+6)، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 3-1056]
at-taḥrīr fi-l kašf ‘an-in nuṣūṣ-in naḥārīr
هارونی، یحیی بن حسین،-424 قمري
(1034 -) hārūnī, yahyā ebn-e hoseyn
کتابی مهم در فقه زیدیه است که مسائل فقهی ائمه چهارگانه زیدیه (قاسم، هادي مرتضی و ناصر) را آورده است. در واقع مؤلف بیانکننده فتاواي همان چهار تن میباشد و از خود آرائی نیاورده و استدلال ننموده، مگر در برخی موارد نادر. در اهمیت این کتاب همین بس که تمامی علماي زیدیه بدان اهتمام ورزیده اند، مؤلف شخصاً آن را شرح نموده و در منابع موجود از دوازده تا شانزده جلد یاد شده است. دو شرح دیگر نیز نگاشته شده که یکی از زید بن محمد، شاگردان مؤلف است و در شش جلد و دستنویس می باشد، شرح دیگر از امیر حسین بن بدرالدین (-663 ق) است که «التقریر فی شرح التحریر» نام دارد. مؤلف داراي تألیفات دیگري است از جمله: 1. المبادي فی الکلام؛ 2. المزي فی اصول الفقه؛ 3. شرح التحیریر؛ 4. زیادات شرح الاصول؛ 5. الدعام فی موضوع الامامة؛ 6. جوامع الادل فی اصول الفقه؛ 7. التذکر فی الفقه؛ 8. جوامع النصوص؛ 9. شرح البالغ المدرك؛ 10. الافاد فی تاریخ الائم الساد؛ 11. ا مالی فی الحدیث؛ 12. الحدائق فی اخبار ذوي السوابق؛ 13. الناظم فی فقه الناصر. نسخههاي خطی بسیاري از این کتاب مورخ قرن ششم، هفتم و بعد از آن در برخی کتابخانهها از جمله در کتابخانه الجامع الکبیر صنعاء نگهداري میشود. از خطبه مؤلف چنین است: «الحمد ﷲ وحده و به اثق و علیه أتوکل ... سألت و فقک اﷲ و ایانا لطاعته تلخیص مذاهب القاسم من ابراهیم و یحیی بن الحسین و اولادهما ....»
چاپ: از روي چند نسخه از جمله نسخه مورخ 687ق از سوي «محمد یحیی سالم» تحقیق و به سال 1417 هجري در دو جلد چاپ و منتشر گردیده است.
[اعلام المؤلفین الزیدیة: 1121؛ التحریر (چاپی) صنعاء، 1418ق مقدمه؛ فهرست نسخههاي خطی عربی کتابخانه سلطنتی برلین: 4/ 291؛ مؤلفات
الزیدیة: 1/ 253]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13366
آغاز: کتاب الوضوء، فرایض الوضوء النیة و المضمضته و الاستنشاق و غسل الوجه و تخلیل اللحی ان کانت و غسل ید الیمنی مع المرفق؛ انجام: و قال وجه الامام رجلاً و احداً من العسکر طلیعة فما الذي ...
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 7؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قهوه اي، 274گ، 16 سطر (9×12)، اندازه: 17×21سم [ف: 33-629]
at-taḥrīr fī š.-il farā’iḍ-in naṣīrīyya = š.-e farā’ez-e nasīrīye = al-irṯ
ابیوردي، ابوالحسن بن احمد،-966 قمري
(1559 -) abīvardī, ab-ol-hasan ebn-e ahmad
وابسته به: الفرائض النصیریة علی مذهب اهل البیت = جواهر الفرائض = رسال الدرة = الرسال المیراثیة نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597 -672)
اهدا به: شاه طهماسب صفوي
تاریخ تألیف: 25 محرم 962ق
خواجه طوسی دفتري در مواریث به نام جواهر الفرائض یا فرائض نصیریه دارد که داراي دو بخش است: 1. «فقه المواریث» در عنوان دو «فن»: نخستین در دو «باب» هر یک چند «فصل»، دوم در احکام وصایا و اقاریر نیز در دو «باب» هر یک در چند «فصل»؛ 2. کیفی التخصیص مع تصحیح «السهام» در چند «باب» و «فصل». شیخ بهائی بر آن گزارشی نوشته است. این متن نیز گزارشی آمیخته با متن و با استدلال بر آن است.
آغاز: اهم الفرایض و اوجب واجب و الزم فرض حمداﷲ وارث میراث السموات و الارض الذي لا سبیل للقسم الیه یضرب من الاعتبار
انجام: و لعمها اثنان و لعمتها واحد و هذا هو الجواب عنه و باﷲ التوفیق و علیه التکلان.
[الذریعة 1/ 439 و 13/ 380 و 3/ 376 و 377 و 13/ 379؛ اعیان الشیعه 7/ 288؛ آثار الشیع 4/ 64]
آغاز: برابر؛ انجام: او من الاب او بالولاء علی ترتیب من ذکره خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج ماشی، 15 سطر (7×11)، اندازه: 13×18سم [ف: 3-888]
خط: نسخ، بیکا، تا: جمعه 25 محرم 962ق؛ محشی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج زرد، 63گ (1پ-63پ)، اندازه: 5/12×19سم [ف: 8-564]
خط: نسخ، کا: محمد بن ابراهیم نادري، تا: پنجشنبه 4 جمادي الثانی 976ق؛ تملک: محمد اشرف حسینی استرآبادي با مهر «لا اله الا اﷲ محمد رسول اﷲ علی ولی اﷲ عبده محمد اشرف» (دائري)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 61گ (46پ-106ر)، اندازه: 13×5/ 18 سم [ف: 10-11]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: شوال986ق؛ رکابهدار، مصحح با علامت «ه»؛ جلد: تیماج قهوه اي، 45گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 12×19سم [ف: 27/1-9]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ نام رساله و مؤلف به خط مجدالدین نصیري دیده میشود؛ جلد: تیماج مشکی، 132گ (41پ- 172ر)، 15 سطر، اندازه: 5 /9×17سم [ف: 20-203]
آغاز: برابر؛ انجام: لان عتق یجز یساوي عتق الجمع فی الامور خط: نستعلیق خوانا، بیکا، تا: قرن 11، کاغذ: حنایی روشن آهار مهره، 18ص (135-152)، 15 سطر [ف: 260]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد غدیر بن میر فتح اﷲ حسنی حسینی، تا: 1027-1029 قرن 11، جا: اصفهان؛ جلد: تیماج قهوه اي، 67گ (68پ-134پ)، اندازه: 13×20سم [ف: 15-82]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج قهوه اي، 74گ (1پ- 74پ)، اندازه: 13×18سم [ف: 13-91]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج مشکی، 70گ، 15 سطر، اندازه: 13×19سم [اهدائی رهبر: 3-392]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 74گ، 18 سطر (7×14)، اندازه: 13×19سم [ف: 16-225]
کا: محمد علی بن ولی حسینی اصفهانی، تا: دوشنبه 26 ربیع الاول 1005ق، جا: کربلا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی عطف میشن، 43گ (76ر-118ر)، 24 سطر (7×15)، اندازه: 11×5/ 20 سم [ف: 377]
آغاز: برابر؛ انجام: و لنختم الکلام بحمد الملک العلام و نصلی علی رسوله و آله ساد الانام.
خط: نستعلیق، کا: محمد تقی بن رفیع الدین بن علی غفاري کاشانی، تا: 29 جمادي الثانی 1008ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: مقوایی قرمز، 46گ (44پ-89پ)، اندازه: 13×19سم [ف: 6-248]
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نستعلیق، کا: پاك شده، تا: 16 ربیع الاول 1012ق؛ محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 88گ، 15 سطر، اندازه: 11×17سم [ف مخ]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد نصیر گیلانی، تا: 12 شوال 1029ق؛ محشی، دائره اي در 68ر و شکلی با دو دائره متداخل و دو قوس متقاطع در محاسبه سهام در 69ر مربوط به باب 3 قسم 2 هست، محشی با نشانه «لو، ع ل، زین ره، م ع ل»؛ تملک: شیخ العراقین؛ کاغذ: ترمه آهار مهره، جلد: تیماج سرخ، 86گ، 17 سطر (5/6×13)، اندازه: 5 /12×5/ 19 سم [ف: 5-1936]
آغاز: برابر بیکا، تا: 1029ق؛ تملک: محمد جعفر بیدکلی، محمد شفیع محسنی، أبوالحسن ابن أحمد [تراثنا: س13ش2و3-356]
آغاز: الایسر الاقصی فاضلاع الرجال تنقص و اضلاع النساء تمام و طریق ابن بابویه؛ انجام: برابر نام کتاب و مؤلف به قرینه انجام: نسخه معلوم شد؛ خط: نستعلیق،
کا: احمد بن علی مکی شیرازي، تا: سهشنبه 20 جمادي الاول 1031ق؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ مهر تملک: «افوض امري الی اﷲ عبده محمدجعفر 1135» (مستطیل)؛ جلد: تیماج زرشکی، 97ص، 14 سطر، اندازه: 4 /13×8/ 19 سم [ف: 45-81]
خط: نسخ، کا: ابوالقاسم بن اسماعیل تبریزي، تا: پنجشنبه 7 محرم 1034ق، جلد: پارچه نیلی، 38گ (8پ-45پ)، اندازه: 13×5/ 19 سم [ف: 27-308]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: ربیع الاول 1036ق، جلد: تیماج قهوه اي، 82گ (48پ-129ر)، اندازه: 13×5/ 17 سم [ف: 13-269]
انجام: کما فی روای ربعی بن عبداﷲ عن الصادق علیه السلام قال اذا مات ...
خط: نستعلیق، کا: محمد مؤمن خطیب، تا: 1040ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 51گ (40پ-90پ)، 14 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 28]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: 1048ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عسلی، 82گ، 13 سطر، اندازه: 5/12×20سم [ف: 24-268]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: شیخ محمد بن احمد جیلانی، تا: ذیحجه 1060ق؛ محشی؛ تملک: عطاءاﷲ بن شیخ محمد جیلانی؛ مهر: محمد بن رضی الدین هروي با سجع «یضییء باﷲ نفسی عبده محمد مهدي» (مربع)؛ جلد: تیماج قهوه اي، اندازه: 13×20سم [ف: 163]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1786/2
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5-251]
خط: نسخ، بیکا، تا: محرم1084ق، جا: اصفهان؛ جلد: تیماج زرشکی، 13گ (81پ-93ر)، اندازه: 5/ 10×5/ 14 سم [ف: 2-462]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1093ق؛ محشی؛ واقف: خان بابا مشار، اردیبهشت 1346؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: مقوا، رویه گالینگور عطف تیماج مشکی، 45گ، 23 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 21-884]
انجام: و نزید علی حاصل السطر المورب الذي تأتی بعده و هکذا الی أن ینتهی العمل فحاصل هذا خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 53گ (26پ-78پ)، 17 سطر، اندازه: 5/ 14×24سم [ف: 16-237]
خط: نستعلیق، کا: محمد قاسم بن اسماعیل اصفهانی، تا: سهشنبه 14 ذیحجه 1106ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 4-445]
خط: نستعلیق، کا: محمد قاسم بن محمد اسماعیل اصفهانی، تا:
سهشنبه 14 ذیحجه 1106ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 66گ (3پ-68ر)، 19 سطر (5 /5×5/ 12)، اندازه: 11×5 /18 سم [ف: 16-474]
خط: نستعلیق، کا: محمد سمیع بن معزالدین محمد جشوقانی، تا: سهشنبه 5 صفر 1110ق؛ مصحح، محشی، یادداشتی در وزن درهم به نقل از علامه مجلسی و بعد از رساله دوم یادداشتی در صیغه عقد نکاح از همو؛ جلد: تیماج قهوه اي، 47گ (14پ-60ر)، 21 سطر، اندازه: 5 /14×21سم [ف: 2-369]
حاضر؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمد شریف خاتون آبادي ملقب به کاظم مدرس مسجد جامع و خادم روضه رضویه، تا: 27
ربیع الثانی 1113ق؛ جلد: تیماج مشکی، 14 سطر (5/6×5/11)، اندازه: 12×18سم [ف: 193]
آغاز: برابر خط: نستعلیق، کا: مطیع بن محمود، تا: ربیع الثانی 1117ق؛ مهر: «ماشااﷲ لا حول و لا قو الا باﷲ العلی العظیم»؛ جلد: تیماج قهوه اي، 63گ، 15 سطر (9×5/ 13)، اندازه: 5/ 12×5/ 19 سم [ف: 2-626]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: کلب علی، تا: سلخ شوال 1117ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 49گ (112پ-160ر)، اندازه: 16×21سم [ف: 6-345]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: دوشنبه جمادي الثانی 1117ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، ابعاد متن: 7×10، اندازه: 10×5/ 14 سم [ف: 16-472]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: پنجشنبه 16 محرم 1121ق؛ از روي نسخه اي که روز دوشنبه 7 محرم 1015 نوشته شده بود؛ جلد: تیماج قرمز، 91گ (47پ-137پ)، 18 سطر، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 2-83]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: نورالدین محمد، تا: سلخ شعبان 1130ق؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا با روکش پارچه، عطف تیماج قهوه اي، 34گ، 22 سطر، اندازه: 18×23سم [ف: 5-551]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: چهارشنبه 5 صفر 1150ق؛ مصحح؛ تاریخ وفات مولی محمد رفیعا در روز جمعه هفتم صفر 1150آمده؛ 26گ (52پ-77پ)، اندازه: 5/ 12×21سم [محدث ارموي مخ: 2-855]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ داراي فهرست که احمد بن محمد شفیع اصفهانی در دهه اول شوال 1188 نوشته؛ جلد: تیماج قهوه اي، 58گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 12×19سم [ف: 16-124]
خط: نسخ، کا: محمد هاشم شیرازي، تا: 1307ق؛ داراي جدول و دوایر تقسیمات فرائض؛ اهدایی: رهبري، بهمن 1383؛ کاغذ: نباتی آهاري، جلد: میشن عنابی، 43گ، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [اهدائی رهبر: 3-393]
آغاز: برابر؛ انجام: فلیست [فنصیب] الخال أربع و ینقل الی زوجها و سبعة بل خمس ...
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مهر: «عبده سید علی موسوي» (بیضوي)؛ 47گ، 18سطر، اندازه: 9×5/ 16 سم [ف: 45]
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج تریاکی، 54 ص (60-113)، ابعاد متن: 7×13، اندازه: 13×19سم [سنا: ف: 1-105]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: شاه حسین بن میر شریف طالقانی، بیتا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 57گ، مختلف السطر، اندازه: 5 /13×20 سم [ف: 10-51]
انجام: فما بلغ یزید علیه الکسور المنسوب أیضاً خط: نسخ، کا: ابوالمفاخر بن محمد بدیع حسینی، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 63گ (116پ-178پ)، 18 سطر، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 15-224]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جلد: مقوایی با تیماج مشکی، ابعاد متن: 9×5/ 13، اندازه: 12×18سم [ف: 3-910]
آغاز: برابر خط: نسخ، کا: شمس الدین عسکر العروسی، بی تا؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوایی، اندازه: 12×18سم [ف: 3-904]
at-taḥrīr fī š.-il farā’iḍ-in naṣīrīyya = š.-e farā’ez-e nasīrīye = al-irṯ
ابیوردي، ابوالحسن بن احمد،-966 قمري
(1559 -) abīvardī, ab-ol-hasan ebn-e ahmad
وابسته به: الفرائض النصیری علی مذهب اهل البیت = جواهر الفرائض = رسالة الدرة = الرسالة المیراثیة نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)
فرائض نصیریه خواجه نصیر از آغاز تا انجام: به فارسی شرح شده است و پس از نقل سخن خواجه به ترجمه و شرح آن پرداخته است. از همین نویسنده شرح عربی آن معرفی شد و از اینکه این کار هم از او باشد مشکوکم.
آغاز: بسمله. عنوان دفتر فرائض رایضان توسن نفس سرکش
آغاز متن: الاول فی مراتب یستحق من القسم الاول ... یعنی استحقاق میراث بدوچیز میباشد
انجام: و یک سهم عمه او را این است تفصیل این مسئله و بدان
ختم شد رساله و الحمدﷲ وارث میراث الارض و السماء و الصلو و السلام علی خاتم الرسال و الحمدﷲ المهدي
آغاز: بسمله، پس گویم که مصنف قدس اﷲ سره بعد از آنکه ابواب کتاب را شمرده و ترتیب آنها را بیان کرده گفته؛ انجام: برابر کا: مجدالدین بن شرف الدین اصفهانی، تا: جمادي الثانی 980ق، جا: محتملاً اصفهان؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سبز، 6ص (72-77)، 17 سطر (5/ 8 ×13)، اندازه: 13×19سم [ف: 2-326]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد فاضل موسوي حسینی، تا: 24 رمضان 1082ق؛ محشی؛ 38 گ (31ر-68ر)، اندازه: 10×5/17سم [ف: 1-303]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: معصوم بن اسحق حسینی وردلی ساوجبلاغی، تا: 1132ق، جا: مسجد نواب علیه (مریم بیگم)؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 48گ (1پ-48پ)، 20 سطر (5 /8×13)، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 275]
خط: نستعلیق، کا: علی نقی بن محمد حسین بن سید محمد بن حسین تبریزي، تا: 17 ربیع الثانی 1141ق؛ جلد: تیماج شتري، اندازه: 12×5/ 16 سم [ف: 1-210]
آغاز: برابر؛ انجام: یا خانه بر ایشان منهدم شود همه از یکدیگر میراث می برند باین طریق که موت یکی را اول خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج سرخ، 30گ (115پ-144ر)، اندازه: 12×5/ 19 سم [ف: 1-117]
تحریر القدیم / ریاضیات / عربی
tahrīr-ul qadīm
(814-739) jāber ebn-e hayyān
کتاب «قدیم» از بلینوس یونانی است و تحریر آن از جابر بن حیان دانسته شده است.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 51/ 2912
آغاز: کتاب القدیم للبلینوس، تحریر جابر بن حیان الصوفی بسمله. الحمدﷲ ازلی بلا مثال ... اعلم ان الکلام فی القدیم و المحدث ... من اصعب الامور؛ انجام: و اذ قد انتهی بنا القول الی هذا المکان فلیکن آخر الکتاب.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1266ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج حنایی، 2گ (164ر-165پ)، 30 سطر، اندازه: 21×35 سم [ف: 3-338]
taḥrīr-ul qawā‘id
ابن قره تبه لی، حسین بن مصطفی،-1191 قمري
(1777 -) ebn-e qorre taba lī, hoseyn ebn-e mostafā
وابسته به: کفای المبتدي = الکفایة؛ برکلی، محمد بن پیرعلی (929 -981ق)
شرح مزجی نسبتاَ مفصلی است بر کتاب «کفای المبتدي» محمد بن پیر علی برکلی (-981) در قواعد علم صرف.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1758/1
آغاز: الحمدﷲ علی تواتر نعمائه الظاهر الزاخر و ترادف آلائه المتوافرة و الصلاة عل نبیه محمد المبعوث من أشرف جراثیم الانام؛ انجام: و أنت تعید الحرک و کذا هنا تعید اللام خط: رقعی، بیکا، بیتا؛ مجدول، محشی از مؤلف؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 78گ (1پ-78پ)، 25 سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 5-140]
taḥrīr-ul qawā‘id-il kalāmīyya fī š.-ir r.-il i‘tiqādīya
رانکوئی، عبدالرزاق بن ملا میر، ق11 قمري
(rānko’īī, ‘abd-or-razzāq ebn-e mollā mīr (- 17c
وابسته به: قواعد العقائد = رساله اعتقادی = مقاله نصیریة؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)
اهدا به: «محمود خان» حاکم بلاد کهکیلویه
تاریخ تألیف: شب غدیر چهارشنبه 18 ذیحجه 1077ق
آن را به درخواست شاگردان خود نگاشته است. نگارنده الذریعه (ج3 ص 388) میگوید که آن را براي محمودخان فرمانرواي کوه گیلویه نوشته و نسخه اي از آن را در کتابخانه مولی محمد علی خوانساري در نجف دیده ام که شاید به خط خود رانکوئی بوده و آن را در شب چهارشنبه غدیر ذي حجه سال 1077 بهپایان رسانده. در دیباچه نام نگارنده و نام متن، یاد شده است.
آغاز: بسمله. الحمدﷲ الذي تقدس بقدیم صفاته و تنزه عن صفات المخلوقین بذاته و انطق بتوحیده طوامیر آیاته.. فان ... عبدالرزاق بن ملا میرالجیلانی الرانکوئی الشیرازي مولدا و مسکنا یقول ان احدي المقالات ... هو المعارف الدینیة.
انجام: و یکون لها لذات ضعیف بحسب ادارکها لذاتها لما لا بدمنها (متن) من البدیهیات و الوجدانیات. قد کمل شرح هذه الرسال بحمده . .. علی ید مؤلفه عبدالرزاق الجیلانی الرانکوئی الشیرازي مولد او مسکنا ... فی عشی لیل الاربعاء و لیل یوم
الغدیر من شهر ... ذي الحج الحرام من سن سبع و سبعین بعد الالف من الهجر النبوی ... علیه من الصلوات ازکارها و من التحیات انماها و اله الطیبین الطاهرین المعصومین الابرار [الذریعه 3/ 387 و 388؛ ریاض العلماء 3/ 115]
آغاز: فیکون الصادر واحداً و بیان ترتیب الموجودات علی رأیهم موقوف علی تقریر
خط: نسخ، کاتب= مؤلف، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 80ص (16-95)، اندازه: 5/10×5/ 17 سم [ف: 1-239]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1145/2
نسخه اصلی: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3-429]
آغاز و انجام: برابر
خط: تعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ محشی با «منه و فقه اله تعالی»، برخی جاها خط خورده و درست آن نوشته شده و پیداست که نسخه اصل میباشد و باید همان باشد که به نوشته الذریعه نگارنده ریاض آن را نزد استاد علامه مجلسی دیده، مگر اینکه غلطهایی در این نسخه دیده میشود، در گ 1ر دارد: «نسخه اصل بخط مصنف» و پس از عنوان «بخطه الشریف» و باز: «للحقیر محمد باقر بن محمد تقی» (خط شریف مجلسی)، نیز: «مالکه المجازي القاضی ... شهر ربیع المولود من شهور 1265» با مهر «عبداله بن ابراهیم موسوي»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 125گ، 18 سطر (5/11×)، اندازه: 5 /9×5/ 16 سم [ف: 3-559]
taḥrīr-ul qawā‘id-il manṭiqīyya fī š.-i r.-iš šamsīyya = š.-e šamsīye-ye qotbī
قطب الدین رازي، محمد بن محمد، 694-766 قمري
(1365-1295) qotb-od-dīn-e rāzī, mohammad ebn-e mohammad
وابسته به: الشمسی فی القواعد المنطقیة = الرسالة الشمسیة؛ کاتبی قزوینی، علی بن عمر (600-675)
اهدا به: خواجه غیاث الدین محمد بن خواجه رشیدالدین، وزیر سلطان محمد خدابنده
تاریخ تألیف: 729ق
«شمسیه» نجم الدین کاتبی، متنی است معروف وکوتاه از منطق به روش متأخران که داراي چندین شرح است که یکی از آنها از فیلسوف صاحب نام ایرانی قطب الدین محمد بن محمد ورامینی رازي بویهاي شاگرد قاضی ایجی (- 756) و علامه حلی است که در 713 از او اجازه گرفت. کتاب مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «خطابه» و «خاتمه»: مقدمه: در بیان ماهیت منطق و بیان نیاز بدان و بیان موضوعات آن؛ مقاله 1. مفردات؛ مقاله 2. قضایا و احکام آن؛ مقاله 3. قیاس؛ خاتمه: در اجزاء و اقسام علوم. این کتاب مدت ها متن درسی حوزه ها بوده است.
آغاز: (خطبه): بسمله؛ ان ابهی درر تنظم ببنان البیان و ازهر زهر تنثر فی اردان الادهان حمد مبدع انطق الموجودات بآیات وجوب وجوده ...
2: قال و رتبته علی مقدمه و ثلث مقالات و خاتمة، معتصماً بحبل التوفیق من واهب العقل ... اقول الرسال مرتب علی مقدم و ثلاث مقالات و خاتمة
انجام: فلابد أن یکون خارجة عن موضوعاتها لامتناع ان یکون جزء الشیء مطلوبا بالبرهان لان الاجزاء بین الثبوت للشیء و لکن هذا آخر ما اوردنا ایراده فی هذه الاوراق و الحمد لواجب الوجود مفیض الارزاق و الصلوة علی افضل البشر علی الاطلاق المبعوث لتتمیم مکارم الاخلاق و علی آله مصابیح الدجی.
چاپ: بارها چاپ شده است و اخیراً با تصحیح محسن بیدارفر در انتشارات بیدار به چاپ رسیده؛ ایران، 1300ق؛ تهران، سنگی، 1280ق.، رقعی
[الذریعة 3/ 388؛ مشار عربی، صص 164-165؛ ریحان الادب 4/ 66- 67 و 465؛ کشف الظنون 2/ 1063 و 69؛ معجم المطبوعات العربی 1/ 918 و 919؛ الاوقاف العام موصل 2/ 90 و 2/ 205 و 3/ 204 و 4/ 133]
شرح و حواشی: :
1- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ خبوشانی، محمد بن محمد (-8)
2- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ نصیرالدین کاشی، علی بن محمد (-755)
3- حاشیة تحریر القواعد المنطقی؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722- 792)
4- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ جندي، احمد بن محمد (-9)
5- شرح دیباجة تحریر القواعد المنطقیة= حاشیة تحریر القواعد المنطقیة= برهانیة؛ برهان الدین بن کمال الدین حمید (-9)
6- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة = حاشیة عماد الفارسی = حاشیة حاشیة شرح الشمسیة؛ عماد الدین فارسی، عماد بن یحیی (-9)
7- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة فی شرح الشمسیة = حاشیه سلطانشاه سلطانشاه (-9)
8- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ دجیلی، فاضل ابی اسحاق (-9)
9- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة؛ ابوشامه (-9)
10- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة؛ شیروانی، داود (-9)
11- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة = حاشیة الجندي؛ جندي، احمد بن محمد (-9)
12- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة = حاشیه شریفی = حاشیه کوچک؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816)
13- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة؛ عجمی،
سید علی (-860)
14- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة؛ ابن فناري، حسن بن محمد شاه (840-886)
15- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة؛ شاه میري شیرازي، هبة اﷲ بن عطاء اﷲ (-898)
16- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقی حاشیة شرح الشمسیة؛ حنفی تبریزي، شمس الدین محمد (-10)
17- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة = حاشیه رضوي بر شرح شمسیه؛ قرمانی رضوي، خلیل بن محمد (-10)
18- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ حسینی، ابوطالب بن ابوالفتح (- 10)
19- الحاشیة علی مبحث «المعرف» من شرح الشمسیة؛ حسینی، نظام الدین محمد (-10)
20- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ بخاري، محمود بن نعم اﷲ (-10)
21- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة؛ دشتکی شیرازي، میر صدرالدین محمد (828-903)
22- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقی الدوانی؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)
23- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ رومی، الیاس (839-929)
24- حاشیة حاشیة الدوانی علی حاشی تحریر القواعد دشتکی شیرازي، منصور بن صدرالدین محمد (-948)
25- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ الهی اردبیلی، حسین بن عبدالحق (870-950)
26- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ شیخ زاده، محمد بن مصطفی (-950)
27- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ عصام الدین اسفراینی، ابراهیم بن محمد (873-951)
28- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقی علی مبحث تمام المشترك؛ اشرفی جرجانی، عبدالحی بن عبدالوهاب (-959)
29- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ استرآبادي، شرف الدین علی (- 965)
30- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة؛ ابیوردي، ابوالحسن بن احمد (-966)
31- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة؛ فخرالدین حسینی، محمد بن حسین (-984)
32- حاشیة تحریر القواعد المنطقی فی شرح الشمسیة؛ قزوینی، خلیل بن غازي (1001-1089)
33- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ سیالکوتی، عبدالحکیم بن شمس الدین (-1067)
34- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ ملا شمسا، شمس الدین محمد (1016-1098)
35- شرح دیباجتحریر القواعد المنطقیة؛ حنفی حجازي، محمد (-12)
36- شرح حاشیة تحریر القواعد المنطقی فی شرح الشمسیة؛ محمد بن محمد علی (-13)
37- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة فی شرح الشمسیة؛ صدرالذاکرین، محمد رضا بن اسماعیل (-13)
38- مجمع الرشاد؛ استرآبادي، محمد جعفر بن سیف الدین (1198- 1263)
39- محصول اللباب؛ استرآبادي، محمد جعفر بن سیف الدین (1198-1263)
40- شرح تحریر القواعد المنطقیةفی شرح الشمسیة؛ تقوي بهبهانی، ضیاء الدین (1320-1388)
41- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ تبریزي، حاجی صدر
42- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ رضوي، میر جلیل بن محمد
43- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ آملی، محمد
44- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة فی شرح الشمسیة؛ عصام الدین داود
45- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة؛ ابوشمحه
46- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة؛ ابوشیخ
47- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة فی شرح الشمسیة؛ ملا عبدالحکیم
48- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة؛ تبریزي، شرف الدین محمد
49- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة؛ میرگیسو، محمد بن قاسم
50- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ قرجه احمد
51- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ فاضل سمرقندي
52- شرح دیباجتحریر القواعد المنطقیة؛ ناجی چرمیکی، مصطفی
53- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ مولانا غیاث الدین
54- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة؛ شامی، قاضی محمد بن شاه احمد
55- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة؛ محمود بن نعمت اﷲ
56- تحریر القواعد المنطقی فی شرح الشمسیة
57- تعلیقة علی شرح الشمسیة = حاشی تحریر القواعد المنطقیة
58- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة
59- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة (الف)
60- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة فی شرح الشمسیة
61- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة و الحاشیة الشریفیة
62- حاشیة تحریر القواعد المنطقیة و حاشیة حاشیة الشریفیة
63- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقیة
64- حاشیة حاشیة الجرجانی علی تحریر القواعد المنطقی فی شرح الشمسیة
65- حاشیة حاشیة السیالکوتی علی تحریر القواعد المنطقیة
66- حاشیة حاشیة تحریر القواعد المنطقیة
67- حاشیة دیباجة تحریر القواعد المنطقیة
68- حاشیة شرح الشمسیة
69- حاشیه تحریر القواعد المنطقیة
70- حواشیة علی تحریر القواعد المنطقیة
71- شرح تحریر القواعد المنطقیة فی شرح الشمسیة
72- شرح حاشیةتحریر القواعد المنطقیة فی شرح الشمسیة
73- شرح دبیاجة تحریر القواعد المنطقیة
74- شرح مقدمةتحریر القواعد المنطقیة
بیکا، تا: قرن 7؛ نسخ و رقاع کهن [نشریه: 2-127]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ شکسته و نستعلیق، کا: ابوسعیدبن سعیدالدین، تا: 9 شعبان 810ق؛ واقف: نائینی؛ 53گ، 26 و 27 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 4-384]
آغاز: برابر؛ انجام: لان الاجر اثبته الثبوت المشی ولیکن هذا آخر ما اردناه ... و سلم تسلیماً کثیراً
خط: نستعلیق، کا: ادریس، تا: آخر ربیع الثانی810ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 115گ، 25 سطر، اندازه: 10×24سم [ف: 2-745]
آغاز: دون الثالث لانه قد علم من المثال الاول ... المعدول و من المثال الثانی المحمول المعدول
خط: نسخ، کا: ظهیر بن هیبت اﷲ بن ظهر مدنی طوسی، تا: 25 ذیقعده 821ق؛ افتادگی: آغاز؛ تملک: محمد تقی بن حاجی الحرمین میرزا عبداﷲ مدرس مشهدي؛ جلد: تیماج قهوه اي، 28گ، 26سطر، اندازه: 10×20سم [ف: 2-573]
خط: نسخ، بیکا، تا: 825ق؛ مهر: «یا هادي المضلین»؛ اهدایی: شیخ حسینعلی فقهی ابرند آبادي؛ کاغذ: مختلف، جلد: تیماج عنابی، 166گ، 17 سطر (6×14)، اندازه: 11×19سم [ف: 4-1201]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: چهارشنبه 9 رمضان 852ق؛ در 1145 مقابله شده، متن شمسیه را در حاشیه؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج مشکی، 300ص، 25 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 1-220]
خط: نسخ، کا: یوسف بن حسن حنفی، تا: 854ق؛ در 857 خوانده است، محشی با نشان «ه-»، در پایان در دو صفحه حاشیهاي است مربوط به زاویههاي مثلث، با یادداشت ابوالمعالی درویش محمد حنفی در 997 در سرگذشت شارح، نسخه را شرف الدین علی بن حج اﷲ حسنی حسینی شولستانی بحرانی در نجف در 1020 خریده؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج تریاکی، 134گ، 16 سطر (8×11)، اندازه: 12×18سم [ف: 15-4226]
آغاز: قوله نه شرف الدین ... أقول: و الحمد لما اشتق منه اسمه؛ انجام: الثبوت للشیء و لیکن هذا آخر ما أردنا ایراده فی هذه الاوراق.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 867ق؛ جلد: چرم قرمز، 95گ، 20 سطر، اندازه: 19×11سم [مؤید: 1-404]
خط: نسخ، کا: باقر بن عبدالاول حسینی، تا: 1 رجب 872ق؛ محشی [ف: 3-78]
خط: نستعلیق، کا: محمد امین بن شیخ محمد بن شیخ احمد، تا: 877ق؛ 112گ (23-134)، اندازه: 5/ 12×21سم [نسخه پژوهی: 3- 120]
آغاز: ادافع قوما منهم بعد قوم و اسوف الامر من یوم الی یوم الاشتغال
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 881ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 116گ، مختلف السطر، اندازه: 13×23سم [ف: 1-195]
کرمانشاه؛ فی مهدوي (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماه بیکا، تا: 884ق؛ افتادگی: آغاز [تراثنا: س2ش4-27]
مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1533
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبداللطیف بن طاهر بن یوسف مرایی کجوري، تا: دوشنبه ربیع الثانی 887ق، جا: ساري؛ جلد: تیماج مشکی، 15 سطر (5 /8×5/ 13)، اندازه: 15×5/ 20 سم [ف: 4-2091]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد بن حسن بن محمد طبیب خزرجی انصاري، تا: 888ق؛ مصحح، محشی توضیحی از «فضل اﷲ»، «داود» و «اباوردي»، رقم مؤلف که گویا از نسخه اصل نقل گردیده، چنین است: »و قد فرغ من تحریره العبد الراجی الی رحم ربه الهادي قطب الرازي تعریفاً، فی اوائل جمادي الاخر سن تسع و عشرین و سبعمأئة؛ تملک: «حسین بن محمد بن یحیی بن عبداﷲ بن عمران» به تاریخ 1167، «محمد بن علی آل عصفور» به تاریخ 1234 با مهر بیضی؛ کاغذ: شرقی، 112گ (24-135)، 23 سطر، اندازه: 5 /6×15سم [مرعشی: ف: 31-303]
خط: نسخ، بیکا، تا: 889ق؛ افتادگی: آغاز؛ با حواشی «عماد»؛ تملک: حج الاسلام میرزا محمد تقی، محمد مهدي بن حاج غلام رضا و وقف او بر فرزندان خود؛ کاغذ: سمرقندي، جلد:
تیماج قهوه اي عطف پارچه، 128گ، 15 سطر (7×15)، اندازه: 13×22سم [ف: 16-418]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2485-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-297]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 15 جمادي الاول 890ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 130گ، 17 سطر، اندازه: 5 /8×15سم [ف: 29]
آغاز: بسمله، قال المقالة الثانیة اه اقول لما فرغ من مباحث القول الشارع شرع فی مباحث الحج؛ انجام: فلابد أن یکون خارجة عن موضوعاتها لامتناع ان یکون جزء الشیء مطلوبا بالبرهان لان الاجزاء بین الثبوت للشیء و لکن هذا آخر ما اردنا ایراده فی هذه الاوراق و الحمد لواجب الوجوب و مفیض الارزاق و الصلا علی افضل البشر ... و المیثاق.
این نسخه از «المقال الثانی فی القضایا و احکامها» تا پایان کتاب؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: یکشنبه ربیع الثانی 895ق؛ محشی؛ واقف: جعفر زاهدي، 1377ش؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوا عطف تیماج خرمایی، 73گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 17 سم [ف: 24-29]
آغاز: برابر؛ انجام: قوله اسطقس: هو اصل المرکب وانما سمی عناصر الاربع اسطقات لانها اصول المرکبات من الحیوانات والنباتات والمعادن واعلم ان استعمال الالفاظ المجازی خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه اي، 99گ، اندازه: 12×20سم [ف مخ: 1-338]
آغاز: برابر؛ انجام: لو ترکب جنس عالی کالجوهر مثلاً من امرین متساویین فاحدهما ان کان عرضا یقوم
از ابتداي کتاب تا «الفصل الممیز للنوع» از نخستین مقاله؛ خط: نسخ تحریري، بی کا، تا: قرن 9؛ مصحح؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوا، رویه گالینگور عطف تیماج قهوه اي، 16گ، 17 سطر، اندازه: 13×5/ 18 سم [ف: 24-34]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ اندازه: 15×21سم [نسخه پژوهی: 1-20]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ اندازه: 15×21سم [نسخه پژوهی: 2-123]
انجام: و کل موجود فی الذهن قائم بالذهن عرض
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، 165گ، مختلف السطر، اندازه: 9×5/ 15 سم [ف: 20-307]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق متوسط، بیکا، تا: قرن 10؛ ظاهراً از روي دستنویس مؤلف نوشته شده، مجدول، داراي کتیبه، محشی؛ واقف: ابن خاتون، 1067؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: میشن دارچینی، 154گ، 15 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 1-334]
آغاز: قال و یشترط فی الدلال الالتزامی اقول لما کان الدلالة الالتزامی دلال اللفظ علی الخارج عن المعنی الموضوع له؛ انجام: .. قال الفصل الاول فی الحملیة وفیه اربعة مباحث الاول ... اقول لما تم القضی الی الحملی والشرطیة شرع الان فی الحملی وانما قدمها علی الشرطیات
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 41گ، 12 سطر، اندازه: 12×17سم [ف مخ: 1-340]
انجام: و کانت الماد مادة الضروریصدقت القضایا الثلاث کقولنا کل انسان حیوان بالضرورة
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، مصحح؛ تملک: میرزا سید حسن بن محمد علی بن میرزا غیاث؛ جلد: تیماج زرشکی، 142گ، 15 سطر، اندازه: 10×19سم [ف: 1-146]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ برگ هایی افتاده بوده و ابوبکر بن علی افندي به تاریخ 17 رجب 1170 در مدینه منوره آنها را تکمیل کرده، مصحح، محشی؛ تملک: مصطفی بن جوئی نقوي بهتاریخ 1231 در ام القري (مکه مکرمه)؛ جلد: تیماج قهوه اي عطف تیماج مشکی، 109گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 13×5/ 20 سم [ف: 14]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 947ق؛ افتادگی: وسط؛ تملک: محمد بن حسین محمد قلی بیک در 1080، محمد بن حاجی علی اکبر اردستانی، ابوتراب بن احمد اردکانی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تازه، 18گ (81پ-98پ)، 23 سطر (8×14)، اندازه: 5/ 13×5/ 19 سم [ف: 17-294]
آغاز: برابر؛ انجام: و أما محمولاتها فهی الاعراض الذاتی لموضوع العلم فلابد أن تکون خارجة عن موضوعتها متناع أن یکون جزء الشیء مطلوباً بالبرهان لان الاجزاء بین الثبوت للشیء
خط: نستعلیق، کا: میرکی بن حسین بن شمس الدین محمد، تا: ذیحجه 962ق؛ مصحح، محشی با نشان «5، 12، ه»، با نشان «بلغ» مقابله گردیده؛ کاغذ: شرقی، 121گ (2پ-122ر)، 13 سطر،
اندازه: 7×12سم [ف: 36-551]
آغاز: برابر 2؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: سلخ ذیقعده 962ق؛ مقدمه نسخه ساقط است، محشی؛ کاغذ: نخودي آهارمهره، جلد: تیماج قهوه اي، 170گ، 13 سطر، اندازه: 5/11×19سم [ف: 24-32]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 962ق؛ افتادگی: آغاز (مقدمه)؛
کاغذ: حنایی، جلد: میشن، 13 سطر (6×13)، اندازه: 5 /11×19سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد شریف شریفی موسوي، تا: جمادي الاول 967ق؛ محشی؛ واقف: استاد جعفر زاهدي، 1377ش؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج با ترنج و سرترنج، 132گ، 18 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 24-40]
کا: سلطان محمد بن میرزا محمد کاشانی، تا: 976ق [تراثنا: س2ش4-27]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: زین العابدین بن کمال الدین، تا: 978ق؛ محشی با نشان «عماد، عصمت، عصی»؛ تملک: حسین رضوي خراسانی 22 جمادي الثانی 1327؛ کاغذ: بخارائی نخودي، جلد: مقوا رویه تیماج قهوه اي، 149گ، 12-18 سطر (4×5 /11 و 5 /6×14)، اندازه: 5 /11×3/ 21 سم [ف: 17-240]
آغاز: برابر2؛ انجام: ان یکون جزء الشیء مطلوباً بالبرهان لان الاجزاء بین الثبوت للشیء خط: نسخ، کا: حیدر بن حسین علی، تا: ذیحجه 978ق؛ فاقد
خطبه است که معمولاً این حذف بر اساس تعصب عامه صورت گرفته، محشی، مصحح، در کلمات و عبارات تفاوت هاي قابل توجهی دارد به عنوان مثال: میر سید شریف جرجانی در حاشیه معروف خود کلمه ثلاث را در مقدمه متن، زائد دانسته و براي اثبات مدعا به توضیح شارح استدلال نموده است که میگوید: «و اما المقالات فثلت» لکن در این نسخه در گفته شارح کلمه «ثلث» وجود ندارد، بنابراین، ایراد سید منتفی میگردد؛ وقفنامه بر حسب وصیت مرحوم حجت الاسلام شیخ رستم قفقازي به کتابخانه مدرسه مؤمنیه با مهر وقف کتابخانه عمومی مدرسه مؤمنیه تحت نظر آیت اﷲ مرعشی آمده؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی عطف تیماج قهوه اي، 146گ، 19 سطر (5/4×11)، اندازه: 9×5/ 17 سم [ف: 28-145]
آغاز: و ان یکون ذلک المعنی جزء معنی اللفظ و ان یکون دلال جزء اللفظ علی جزء المعنی مقصودة؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 24 صفر 979ق؛ افتادگی: آغاز (12 برگ)؛ محشی؛ انتقالی از دانشگاه علوم اسلامی رضوي در آذر 1368؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج زرشکی، 127گ، 18 سطر، اندازه: 9×5/ 16 سم [ف: 24-41]
خط: نسخ، بیکا، تا: 24 صفر 979ق؛ افتادگی: آغاز؛ از موقوفات این مدرسه؛ کاغذ: سپاهانی، 18 سطر (4×11)، اندازه: 9×17سم [تراثنا: س6ش1-81]
خط: نسخ، کا: میریوسف بن امیر باقی، تا: ذیحجه 982ق؛ محشی، با بلاغ قرائت و سماع به توقیع نعم اﷲ؛ 103گ (4پ-106پ)، اندازه: 12×5/ 18 سم [مؤید: 2-252]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عنایت اﷲ بن علی انوشیروانی، تا: 982ق؛ محشی با نشان هاي «ه-» و «12» و «م ت ن»، «م ن»، «داود»، «عبد الحی»، «لع»، «سعد الدین»، «عماد» و «قاضی میر حسین»، مصحح، مقابله با تاریخهاي 894 و 932 وجود دارد که ظاهراً جعلی است، ترجمه فارسی برخی لغات به صورت زیرنویس؛ یادداشتی به تاریخ 1373ق در مدرسه صالحیه از ابو القاسم ... همراه با دو مهر بیضی ناخوانا، یادداشتی از حاجی محمد به تاریخ 1080ق؛ تملک: محمد بن یونس در بلده خراسان به تاریخ 914ق؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قهوه اي، 212گ، 11 سطر (5×5/ 8)، اندازه: 5/9×17سم [ف: 35-219]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن علی بن هلال، تا: دوشنبه نیمه رجب 984ق؛ معلق به حواشی عماد و ابن مطهر؛ اهدایی: استاد کاظم مدیر شانه چی، آبان 1362؛ کاغذ: نخودي و حنایی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 166گ، 15 سطر، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 24-45]
آغاز: بسمله قال المقالة الثانیة أقول رتبها علی مقدملتعریف القضی و اقسامها الاولیة و ثلاثة فصول؛ انجام: و اما علی وجه العموم فلایعتد به فی الصناع و لایجعل من الاثار المطلوبة بالاتفاق و لیکتف بهذا القدر من مباحث الموضوع و الاعراض الذاتی فان الاستقصاء فیها لایلیق بهذا الکتاب و اﷲ اعلم بالصواب
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 984ق؛ افتادگی: آغاز (چند برگ)؛ با سرلوح مرصع مذهب، مجدول مذهب؛ جلد: تیماج قهوه اي، 54گ، 21-24 سطر، اندازه: 11×21سم [ف: 2-747]
آغاز: برابر خط: نستعلیق، بیکا، تا: ربیع الثانی 984ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج تریاکی، 154گ، 17 سطر (5/5×11)، اندازه: 12×18سم [ف: 4-1191]
خط: نستعلیق، کا: یوسف بن علی مازندرانی، تا: شعبان992ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 190ص، 17 سطر (6×12)، اندازه: 12×18سم [ف: 1-263]
خط: نسخ، بیکا، تا: جمعه 14 رجب 993ق؛ مصحح، با امضاي بلاغ به سال 1196، محشی با عنوان «محمد حسن عفی عنه» به سال 1225، تاریخ شروع درس گفتن کتاب جهت سید قاسم و سید علی اولاد سید محمد و میرزا عوض و دیگران به سال 1229 و ختم آن به سال 1230؛ تملک: محمد محسن سلیمی، محمد طاهر بن محمد علی، محمد علی باقر موسوي، اعتضاد العلماء مدعو به مرتضی شریف به سال 1322، یادداشتی از محمود سلیمی مازندرانی در انتقال کتاب از وي به شمس الدین محمد بن احمد برهان بار فروشده ی؛ جلد: تیماج مشکی، 122گ، 19سطر، اندازه: 9×16سم [ف: 2-573]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: خمیس بن خلیفه، تا: جمعه 11 ربیع الاول 995ق؛ محشی، با حواشی میر سید شریف جرجانی؛ تملک: حسین بن عبدالسید جزایري در 1059ق؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سر ترنج، 111گ، 18 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 20 سم [ف: 1-98]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، کا: ملک علی بن حسین ایزد خواستی، تا: قرن 11؛ محشی با نشان: عماد، محیی الدین، سید علی، احمد، داود و غیره؛ تملک: عبدالوهاب بن محمد مسیح بن محمد مسیح بن محمد سعید؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 97گ، 16سطر، اندازه: 13×16سم [ف: 2/24-69]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ محشی؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه، 133گ، 19 سطر، اندازه: 2 /13×3/ 22 سم [ف: 1-84]
آغاز: برابر خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ متن رساله شمسیه را در حواشی نسخه؛ تملک: یوسف بن ابی القاسم موسوي جرفادقانی با تاریخ 1285ق؛ کاغذ: اصفهانی شکري آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 111گ، 17 سطر، اندازه: 5 /8×16سم [نشریه: 13-210]
آغاز: للمجهول مطلقا و هو محال لامتناع توجه النفس نحو المجهول و فیه نظر؛ انجام: و قد اخذ فی المسال مع قیامه علی خط وهو عرض ذاتی و قد یکون عرضا خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ وقفنامه کتاب به سال 1285؛ جلد: تیماج مشکی، 130گ، 14 سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 24 سم [ف: 1-172]
انجام: ینتج ان بعض الانسان و الغلط فیه أن موضوع المقدمتین خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ یادداشتی به خط حسن بن محمد علی بیک بتاریخ 28 ربیع الاول 1087 در مدرسه باقریه اصفهان؛ جلد: تیماج قهوه اي، 176گ (1پ-176پ)، 21 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 43]
انجام: و اما محمولاتها و هی الاغراض الذاتی لموضوع العلم فلابد أن یکون خارجة
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ تملک: «... الدین محمد بن حسن بحرانی»، «محمد علی بن ... آرانی»؛ جلد: گالینگور آبی عطف تیماج مشکی، 147گ، مختلف السطر، اندازه: 5/ 12×5/ 20 سم [ف: 2-125[
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ چند صفحه اول و آخر نونویس و توسط محمد عزیز بن مشهدي محمد رحیم خمیرانی در پنجم ذیقعده 1253 در کربلا تحریر شده؛ جلد: تیماج قهوه اي، 132گ، 17 سطر (5×12)، اندازه: 10×18سم [ف: 2-277]
خط: تحریري، بیکا، تا: قرن 11 [ف: 1-40]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی؛ واقف: سید عبدالباقی آیة اللهی شیرازي، اسفند 1374؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: روغنی و تیماج قهوه اي، 124گ، 17 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 24-30]
آغاز: برابر؛ انجام: اما ان یکون هذا العدد زوجا او فرداً لکن هذا العدد زوج ینتج انه لیس بفرد
از ابتداي کتاب تا «الفصل الرابع فی القیاس الاستثنائی»؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ محشی؛ واقف: آیة اللهی شیرازي، اسفند 1374؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 132گ، 17 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 24-30]
آغاز: برابر؛ انجام: و نسبه اد الامرین الی الاخر بشرط مغایره ... بشرط.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مهر: ناصر الدین
شاه؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 49گ، 12سطر (6×5/ 11)، اندازه: 5/ 9×5/ 16 سم [ف: 7-32]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ مهر: محمد مهدي مورخ 1333، محمد تقی شریف یزدي، ابوطالب حسینی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 152گ، ابعاد متن: 6×12، اندازه: 12×5/ 17 سم [ف: 16-458]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 131گ، 19 سطر، اندازه: 13×5/ 24 سم [ف: 3-340]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ محشی با نشان «عماد، شریف، سید علی رکابی»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز و زرد، 187گ، 12 سطر، اندازه: 5 /12×19سم [ف: 3-338]
آغاز: و صحبه المنتجبین باکمل التحیات و بعد فقد طال الحاح المشتغلین علی و المترددین الی ان اشرح الرسال الشمسیة؛ انجام: لانه متی صدق الضرور او الدوام فی جمیع اوقات»
خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز (یک برگ) و انجام: (چند برگ)؛ اهدایی: رهبري، 1380ش؛ کاغذ: نخودي آهارمهره، جلد: تیماج فرنگی ماشی، 82گ، 15 سطر، اندازه: 18×5/27سم [ف: 24-43]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: اوایل قرن 11، کاتب بخش نونویس: محمد صادق اصفهانی در رمضان 1225، در مدرسه نواب؛ محشی؛ واقف: شیخ عبداﷲ مجتهدپور، مرداد 1362؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج مشکی، 106گ، 19 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 24-45]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ محشی با رموز مختلف و بعضاً داوود، عماد و دیگران، مصحح؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 140گ، 17 سطر، اندازه: 5 /11×19سم [ف: 24-30]
آغاز: برابر2؛ انجام: عرض فلابد من مراعات جمیع ذلک لئلا وقع خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 137گ، 17سطر (5 /6×12)، اندازه: 12×17سم [ف: 8-374]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی؛ جلد: تیماج مشکی عطف تیماج قهوه اي، 119گ، 18 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 1-191[
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی، مصحح؛ اندازه: 13×5/ 17 سم [نسخه پژوهی: 2-123]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ تملک: علی نقی بن نورالدین محمد بن عبدالغنی جیلانی نجرودي؛ 111گ، اندازه: 12×20سم [نسخه پژوهی: 2-123]
بیکا، تا: قرن 11 و 12؛ قطع: رقعی [اهدائی ف: 154]
خط: نستعلیق زیبا، بیکا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج روغنی، 157گ، 15 سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 78]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ محشی با نشانههاي «ص» و «عماد الدین» و «س» و «سعد اﷲ»؛ تملک: کریمی؛ مهر: «محمدرضا» و «مصطفی نوري»؛ اهدایی: سید نوراﷲ مهدوي؛ کاغذ: حنائی آهار مهره، جلد: مقوایی، 106گ، اندازه: 17×27سم [ف: 1-42]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی، 143گ، 14 سطر (5/6×13)، اندازه: 5/ 11×18سم [ف: 3-1115]
آغاز: سألوا طریقاً ماهراً و استمطروا سحاباً هامراً و لم ازل اواقع قوماً منهم بعد قوم و استوف الامر من یوم الی یوم الاشتقال بال قد استولی علی سلطانه و اختلاف حال قد تبین لدي؛ انجام: اما الفرق بین الاخیرین فهو ان لیس بعض قد بذکر لا سلب الکلی لان البعض غیر معین فان تعیین الافراد خارج عن مفهوم خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی از کتاب هاي میرزا محمد تقی شیرازي؛ یادداشتی به تاریخ 1158؛ جلد: مقوا آبی عطف تیماج قهوه اي، 21گ، 15 سطر، اندازه: 5/11×5/19سم [ف مخ: 1-98]
آغاز: کذلک فنقول ما صدق علیه الموضوع هو بعینه ما صدق علیه المحمول فلوکان المحمول ماصدق علیه؛ انجام: اما ان یکون السمع او غیره فان کان حس السمع فهی المتواترات وهی قضایا لحکم العقل بها بواسطه السماع
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی از «علی عفی عنه»، «شرح تفتازانی»، متن شمسیه در بالاي صفحات؛ جلد: تیماج قهوه اي سیر عطف قهوه اي، 94گ، 15
سطر، اندازه: 11×19سم [ف مخ: 1-97]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: سید محمود بن امیر سید محمد، تا: 1005ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و نیمترنج، 118گ، 22سطر (8×5/ 14)، اندازه: 5/ 12×5/18سم [ف: 9-242]
خط: تعلیق، بیکا، تا: با تاریخ 1008ق؛ مجدول مذهب، با جدول هاي منطقی که محمد شریف بن عبدالحق سبزواري در تاریخ 1008 آن را نوشته؛ کاغذ: ترمه سمرقندي، جلد: تیماج مشکی، 156گ، 16سطر (4×13)، اندازه: 8×19سم [ف: 3-24]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن مولانا خلیل اﷲ،تا: 1011ق؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: رویه گالینگور بنفش عطف تیماج مشکی، 135گ، 15سطر (6×5 /11)، اندازه: 5/ 11×20سم [ف: 9-439]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: شعبان1014ق، جا: مدرسه مولانا محمود (کذ)؛ محشی؛ کاغذ: حنایی، جلد: مقوا، 220گ، 12و13 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 11-481]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1014ق؛ کاغذ: اصفهانی شکري نازك، جلد: چرمی قهوه اي ترنجدار، 340ص، 12 سطر، اندازه: 5/ 12×19سم [ف: 7-403]
خط: نستعلیق، کا: حسن بن علی گیلانی، تا: جمادي الثانی 1016ق، جا: مشهد مقدس؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 155گ (43پ-197ر)، اندازه: 5/ 12×19سم [ف: 1-164]
آغاز: برابر؛ انجام: و الشکر للاول و الاخر.
خط: نسخ، کا: ابن ع اه زین العابدین (کذ)، تا: سهشنبه غره محرم 1023ق؛ محشی، ضمیمه: (4 صفحه به خط نستعلیق) شرح بخشی از مقدمه این کتاب اثر برهان الدین بن کمال الدین بن حمید؛ واقف: شیخ محمد صالح علامه حایري؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج خرمایی، 145گ، 18 سطر، اندازه: 9×19سم [ف: 11-484]
آغاز: بافاض العدل و الاحسان ... قال و رتبته علی مقدم و ثلث مقالات وخاتم ... اقول الرسال مرتب علی مقدم و ثلث مقالات و خاتم اما المقدم ففی ماهی المنطق؛ انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، تا: 15 جمادي الثانی 1025ق؛ افتادگی: آغاز؛ محشی با نشان «عماد» و «محی الدي»، مصحح، متن رساله شمسیه در بالاي صفحات؛ 116گ، 16 سطر، اندازه: 14×5/ 20 سم [ف مخ: 1-97]
خط: نسخ تحریري، کا: عبدالفتاح، تا: جمادي الثانی 1029ق؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 110گ، 17 سطر (7×14)، اندازه: 13×22سم [ف: 3-1060]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: سلطان مراد بن محمد بجستانی، تا: چهارشنبه 17 جمادي الثانی 1029ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج، 98گ، 20 سطر، اندازه: 16×24سم [ف مخ: 1-97]
خط: نستعلیق، کا: محمد فصیح بن حسینخان الشریف، تا: پنجشنبه 12 رجب 1030ق، جا: دارالسلطنه قزوین؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي شکلاتی، 131گ، 18 سطر، اندازه: 5/10×19سم [ف: 2-479]
آغاز و انجام: برابر
بن محمود لوائی، تا: 1033ق؛ افتادگی: وسط؛ محشی؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 129گ، 16 سطر، اندازه: 12×5/ 19 سم [ف: 24-36]
آغاز: اثره الیه کالمنشار للنجار فانه واسط بینه و بین الخشب فی وصول اثره الیه والقید الاخر لاخراج العل المتوسط فانها واسط بین فاعلها ومنفعلها ... قال ولیس کله بدیهیا والا لاستغنی عن تعلمه؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه جمادي الثانی1036ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور قهوه اي عطف تیماج سرخ، 229گ، 12- 13 سطر، اندازه: 9×16سم [ف: 2-746]
خط: نسخ، کا: محمد تقی هزار جریبی، تا: 1038ق؛ اهدایی: علی رضاي وتوقی؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج آلبالویی، 140گ، 15 سطر (5/ 5×11)، اندازه: 12×19سم [ف: 3-874]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: غیاث الدین محمد، تا: شوال 1038ق، جا: کاظمین؛ کاتب خطبه و دیباچه را ننوشته و از مطلب شروع نموده؛ واقف: نائینی؛ 148گ، 15 سطر، اندازه: 9×16سم [ف: 4-385]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ملا کمال الدین بن محمد کاشی، تا: دوشنبه محرم 1039ق، جا: قم، در مدرسه قم؛ مصحح؛ کاغذ: نخودي آهاري، جلد: تیماج ماشی، 123ص (1-123)، 15 سطر، اندازه: 5/ 12×20سم [ف: 159]
آغاز: موقوف علی الشروع فی المقدم قطعا فتقول الشروع فی المقدم شروع فی المنطق والشروع فی المنطق؛ انجام: من المبادي التصدیقی ... علی حده بل مندرجا فی المبادي التصدیقی
خط: نسخ، بیکا، تا: 1 جمادي الاول 1039ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 79گ، 23 سطر، اندازه: 10×22سم [ف: 2-746]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد زاهد بن ملا محمد، تا: رجب 1041ق، جا: سمرقند؛ صدر نسخه 9 صفحه حاشیهاي است بر دیباچه شرح؛ 105گ، 19 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 4-385]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبداﷲ بن محمد، تا: پنجشنبه محرم 1041ق؛ مصحح، محشی، در یکی از حواشی تولد عباس بن ابوالقاسم در شعبان 1282؛ واقف: سید محمد باقر سبزواري، محرم 1405؛ کاغذ: نخودي آهارمهره، جلد: مقوا، رویه گالینگور عطف تیماج قهوه اي، 142گ، 15 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 24-44]
آغاز: الشی الی نفسه و الی غیره لان اللازم علی ما عرفه ما یمتنع انفکاکه عن الماهیه و قد قسمه الی ما یمتنع انفکاکه؛ انجام: برابر خط: نسخ، کا: محمد قلی ابن طهماس فراش، تا: 1044ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، با امضاي ابیوردي، میر جلیل، سید رحمه اﷲ، عماد و با استفاده از دیگر شروح در اوراق ابتدایی نسخه حاشیهنویسی؛ مهر: «الراجی محمد حسین الحسینی» (بیضوي)، «عبده الراجی علیرضا الحسینی، 1227» (بیضی)؛ تملک: محمد حسین؛ کاغذ: اصفهانی نخودي و حنایی، جلد: تیماج تریاکی، 108گ، 15سطر (7×13)، اندازه: 12×19سم [ف: 16-124]
انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1046ق؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: مقوا با تیماج قهوه اي، 114ص، ابعاد متن: 7×14، اندازه: 12×5/ 19 سم [ف: 2-43]
خط: نستعلیق، کا: محمد صادق ترشیزي، تا: 1049ق؛ مجدول، مصحح، محشی با نشانه «عماد» و «میر سید شریف»؛ مهر «عبده محمد بن یعقوب حسینی» (بیضوي)؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: تیماج سیاه، 131گ، 17سطر (5/5×11)، اندازه: 10×15سم [ف: 16-182]
خط: نسخ، کا: عبدالقیوم، تا: شنبه ماه دهم 1053ق؛ محشی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 147گ، 16 سطر، قطع: ربعی [آستانه قم: -86]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: یکشنبه 20 جمادي الثانی 1055ق؛ مصحح، محشی؛ واقف: اشکوري، 1371؛ جلد: تیماج زرشکی، 215گ، 12 سطر (5/5×5 /12)، اندازه: 11×20سم [ف: 34-16]
خط: نسخ، بیکا، تا: 10 ذیحجه 1057ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 99گ، 17 سطر (5×12)، اندازه: 10×19سم [ف: 16-223]
خط: نستعلیق، کا: محمد صادق، تا: دوشنبه 19 ربیع الاول 1061ق؛ مهر: »پیرو دین نبی رضا الحسینی» (مربع)؛ جلد: تیماج مشکی، 90گ، 21 سطر، اندازه: 10×20سم [ف: 14-132[
خط: نستعلیق، کا: نصیربن حاج حسین جرپادقانی، تا: 7 ربیع الثانی 1062ق؛ مصحح، محشی، اشعاري از امرؤ القیس به خط «محمد صادق بن سید حسین موسوي» در جرفادقان؛ مهر: «نعم المولی و نعم النصیر» (بیضوي)، «کفی باﷲ نصیراً» (بیضوي)، «یا امام زین العابدین» (بیضوي)؛ تملک: «سید محمد بن ابی القاسم موسوي» به سال 1156 با مهر «محمد جعفر بن ابوالقاسم الموسوي» (بیضوي)؛ جلد: تیماج قرمز، 164گ، 14سطر، اندازه: 12×5/ 19 سم [کتابخانههاي گلپایگان: ف: 158]
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: علی، تا: محرم 1063ق، محشی؛ 165گ، 20 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 2-745]
خط: نسخ ریز، کا: محمود ابن محمد رضا اردکانی، تا: سهشنبه 6 ذیحجه 1066ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 106گ، 14 سطر (5×10)، اندازه: 5/10×5/ 17 سم [ف: 1-155]
خط: نستعلیق، کا: عبدالصمد بن شرف الدین علی، تا: رجب 1068ق؛ اهدایی: محمد حسین جعفري معمار؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج تریاکی، 137گ، 13 سطر (5/ 12×13)، اندازه: 5/ 14×20سم [ف: 5-1552]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 22 ذیحجه1070ق؛ محشی اغلب از سید شریف گرگانی، مصحح؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 152گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 10×5/ 17 سم [ف: 24-27]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد علی بن شیخ قاسم بن شیخ معین بن محیی
الدین بن بدلان حسیناوي، تا: سهشنبه 22 ربیع الثانی 1070ق؛ محشی؛ مهر: «عبدالسلام بن جعفر موسوي» (بیضی)؛ وقفنامه حاج میر یعقوب در 1257؛ واقف: نامبرده توسط آیة اﷲ شبیري، 11رجب1411؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج عنابی با ترنج و سرترنج، 104گ، 20 سطر، اندازه: 14×5/ 20 سم [ف: 24-40]
خط: نسخ، کا: محمد تقی بن احمد، تا: 20 رمضان 1072ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي، 110گ، 13 سطر، اندازه: 6/ 12×19سم [ف: 1-84]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1073ق؛ 119گ، 13 سطر، اندازه: 10×16سم [ف: 2-55]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1 شوال 1073ق؛ محشی؛ واقف: سید محمد باقر سبزواري، محرم 1405؛ کاغذ: نخودي آهارمهره، جلد: مقوا، رویه گالینگور، عطف تیماج قهوه اي، 120گ، 17 سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 24-41]
خط: نسخ، کا: عبداﷲ بن عباس بن عیسی بن عطیه رماحی، تا: یکشنبه22ربیع الثانی1073ق؛ مصحح، محشی؛ تملک: محمد بن محمد مهدي؛ 119گ، اندازه: 15×20سم [نسخه پژوهی: 2-123]
بیکا، تا: 1073ق؛ قطع: خشتی [ف: 160]
خط: نسخ، کا: محمد اشرف، تا: 4 رمضان 1075ق؛ وقف بر طلاب یزد؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 136گ، 15 سطر (8×5/ 12)، اندازه: 5 /13×18سم [ف: 16-447]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: روح الدین بن معین الدین موسوي جلیانی، تا: 1076ق؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج تریاکی، 426ص، 18 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 1-16]
خط: نسخ، کا: محمد بن محمد صالح، تا: 1076ق؛ مصحح؛ کاغذ: اصهانی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 105ص (1-105)، 22 سطر (15×16)، اندازه: 13×5/ 24 سم [ف: 14-239]
آغاز: برابر؛ انجام: قال القسم الرابع ما یترکب من الحملی و المنفصل اقول ... و کل ج ب و کل ب د ینتج اما کا: محمد شریف بن شیخ ابوتراب داودي استرآبادي، تا: 1077ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 120گ (9پ-128)، ابعاد متن: 6×13، اندازه: 12×5/ 19 سم [ف: 13-386]
خط: نستعلیق، کا: یحیی بن عماد الدین حسینی، تا: دوشنبه از صفر 1078ق؛ جلد: تیماج قرمز، 103گ (1پ-103پ)، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 29]
خط: نستعلیق، کا: عمر بن میر نظام الدین، تا: 9 شوال 1078ق؛ محشی؛ 151گ، اندازه: 11×5/ 18 سم [ف: 1-17]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمدجعفر بن ملاعلی، تا: پنجشنبه 12 رمضان 1079ق؛ جلد: تیماج سرخ، 142گ، 18 سطر، اندازه: 13×24سم [ف: 2-744]
بیکا، تا: 1081ق، قطع: خشتی [ف: 290]
خط: نستعلیق، کا: محمد بن علی رضوي سبزواري، تا: پنجشنبه 22 ذیقعده 1084ق؛ محشی؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 2-144]
خط: نستعلیق، کا: محمد محسن بن محمد مقیم موسوي حسینی صفوي، تا: شنبه آخر شعبان 1084ق؛ جلد: تیماج قرمز، 132گ (5پ-136ر)، اندازه: 12×19سم [ف: 1-146]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: رمضان 1085 (پایان تصورات) و 6 رجب 1084 (پایان کتاب)؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مشکی، 130گ، 17 سطر، اندازه: 13×5/19سم [ف: 29]
آغاز: قال المص ره و رتبته علی مقدمه و ثلث مقالات و خاتمه.. اقول الرساله مرتب علی مقدمه و ثلث مقالات؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: مراد بن زین العابدین رستمداري در قریه کدیر، تا: جمعه 2 شوال 1085ق، جا: قم، مدرسه معصومه؛ محشی، نسخه فاقد دیباچه شارح است؛ تملک: محمد باقر بن محمد تقی قمی مشهور به عطار در 1258؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 131گ، 16 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 160]
آغاز: بسمله؛ و الحمد ﷲ رب العالمین و هو خلق الانسان من تین علی احسن التقویم. قال: الفصل الثانی فی الاقترانیات. اقول: لیس المراد بالقیاس الشرطی
از فصل ثانی تا آخر موجهات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1086ق؛ افتادگی: انجام؛ 50گ، 20 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-748]
بدون دیباچه است؛ خط: نستعلیق، کا: بدیع الزمان بن اسکندربیک
سمنانی، تا: 1086ق؛ جلد: تیماجة مشکی، 193گ، 17 سطر (5 /3×12)، اندازه: 5/8×20سم [ف: 1-169]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 289
همان نسخه بالا [نشریه: 5-39]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 25 شعبان 1087ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: «عبده محمد جعفر» (مربع)، «دارد امید شفاعت محمد جعفر»، «لا اله الا اﷲ الملک الحق المبین عبده رضا» (بیضی)، «محمد جعفر بن محمد مهدي» (بیضی)، «افوض امري الی اﷲ عبده محمد رضا» (مربع)، «قال انی عبداﷲ»، مهر بیضوي صلوات؛ تملک: محمد رضا بن محمد مهدي هرندي به سال 1168، تملکی با مهر بیضوي «محمد زمان» به سال 1270؛ جلد: تیماج قهوه اي، 167گ، 14 سطر، اندازه: 10×5/ 18 سم [ف: 2-355]
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: شنبه شوال1088ق؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: 1293]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1089ق؛ مصحح، محشی؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي آهاري، جلد: تیماج قهوه اي، 153گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 11×5/ 18 سم [ف: 24-28]
آغاز: عند العقل و هی یتناول التصوری والتصدیقی کما یجري فی التصورات و یجري ایضا فی التصدیقات
خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم بن ابوالعلا، تا: پنجشنبه 15 صفر 1089ق، جا: رستن القطه از محال دارالسلطنه قزوین؛ افتادگی: آغاز؛ داراي دو تاریخ قرائت کتاب نزد استاد به سال 1217 و 1246؛ 109گ (1ر-109ر)، 15 سطر، اندازه: 5/12×5/ 19 سم [ف: 1-54]
بیکا، تا: 1089ق؛ قطع: رقعی [اهدائی ف: 154]
خط: نسخ، کا: میر محمد فاضل حسینی، سبزواري، تا: چهارشنبه 1 محرم 1089ق؛ محشی؛ مهر: محمد حسین؛ خریداري مصطفی بن مهدي بن عیسی بن احمد بن محمد بن صدرالدین محمد بن ابی تراب بن نصیرالدین سلیمان بن علم الهدي محمد بن فیض کاشانی بن رضی الدین مرتضی بن تاج الدین محمود کاشانی در 1389؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تازه، 192گ، 16 سطر (5/5×5/ 11)، اندازه: 5/ 11×5/ 18 سم [ف: 17-388]
خط: نسخ، کا: محمد سعید بن ملا محمد یوسف تنکابنی، تا: 9 جمادي الثانی 1090ق، جا: قزوین، مدرسه خیابان؛ مصحح، با علامت بلاغ، محشی با عبارت «داود»، »صدر الدین محمد»، «سید رحمه اﷲ»، «عماد» و از کتب منطق دیگر؛ مهر: «محمد سعید» (مربع)، «محمد باقر العلوم» (مربع بزرگ)؛ جلد: تیماج قرمز، 139گ، 18 سطر، اندازه: 12×5/ 20 سم [ف: 2-71]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد زکی بن محمد معصوم حسنی، تا: چهارشنبه ذیقعده 1091ق؛ مصحح، محشی؛ 117گ، 15 سطر، اندازه: 15×5/ 19 سم [ف: 1-98]
خط: نسخ، کا: محمد صادق بن یحیی بن حسن بن حسام بغدادي، تا: 1092ق؛ داراي سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج قهوه اي، 111گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 15×23 سم [ف: 36]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد صایم بن نور اﷲ بن وندي، تا: 1094ق؛ کاغذ: ترمه اصفهانی نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 62گ (1- 62پ)،29سطر (5/ 7×5/ 18)، اندازه: 5/ 12×5/ 25 سم [ف: 17-227]
آغاز: ذلک الشیء فیکون حاصلا قبل حصوله؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: اسماعیل بن اصیل گیلانی کوچصپهانی، تا: 1095ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی، 83گ، 16 سطر، اندازه: 5/ 14×25سم [ف: 7-358]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ملا عوض بن عزیز بیگ نارنجکل، تا: 1096ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مشکی، 141گ، 17 سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 2-743]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ابن شرف الدین علی رفیع المدعو بشفیع طباطبائی (کذ)، تا: یکشنبه غره شعبان 1097ق، جا: اردستان؛ دیباچه این نسخه با نسخههاي دیگر کمی متفاوت است؛ واقف: رمضان مقدسی نوروزي، آذر 1360؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج عنابی، 130گ، 17 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 11-485]
آغازو انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میر سید محمد بن میر زین العابدین حسینی، تا: 1097ق؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج تریاکی با ترنج و سرترنج، 127ص (24-150)، 15 سطر (5/5×14)، اندازه: 11×20سم [ف: 14-71]
آغاز و انجام: برابر
خط: تحریري، کا: محمدرضا بن کربلائی محمود، تا: دوشنبه 3
جمادي الثانی 1099ق؛ جلد: تیماج سرخ عطف گالینگور قهوه اي، 226گ، 14 سطر، اندازه: 14×23سم [ف: 2-744]
کا: محمد شفیع بن لطف اﷲ مازندرانی، تا: 1099ق؛ قطع: وزیري
[ف: 159]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ دو برگ اول نونویس به خط مصطفی صفایی خوانساري در 1393؛ جلد: تیماج قهوه اي، 126گ، 19 سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 2-744]
آغاز: ان کان الناقل هو العرف الخاص کاصطلاحات النحاة و النظار و ان لم یترك موضوعه الاول
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ 123گ، 16 سطر، اندازه: 5 /12 ×5 /20 سم [ف: 1-164]
انجام: کتسلیم الفقهاء مسائل اصول الفقه و القیاس من هذین یسمی جدلا و الغرض منه
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ 235گ، 11 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 2-454]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 91گ، 22 سطر (7×5/ 11)، اندازه: 11×17سم [ف: 284]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سیاه، 281ص، 15 سطر (7×16)، اندازه: 14×23سم [ف: 1-262]
بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام: [مخطوطات دزفول: -11]
آغاز: برابر؛ انجام: فان الخط نوع من المقدار و قد یکون نوع من موضوع
خط: نسخ خوانا، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: زرد کم آهار، جلد: کاغذي ضخیم، 126گ، 15 سطر (5 /7×12)، اندازه: 13×5/ 19 سم [ف: 48]
آغاز: برابر انجام: اقول اجزاء العلوم ثلاث موضوعات و مباد و مسائل ... ان اتصل بین کل نقطتین بخط مستقیم و ان تلقیها بالانکار و الشک سمیت مصادرات کقولنا
خط: نسخ و نستعلیق شکسته، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 156گ، 15سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 2-748]
آغاز: برابر2؛ انجام: نقیض الاخر لامتناع الاجتماع بینهما و لایبیح الاستثناء نقیض شیء من جزئیها عین الاخر لجوار ارتفاعهما فیلولها نتیجتان بحسب
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مشکی، 100گ، 19 سطر، اندازه: 11×16سم [ف مخ: 1-98]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی سفید، جلد: تیماج قهوه اي، 205گ، 14 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 3-340]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سپاهانی سفید، جلد: تیماج زرد، 246گ، 14 سطر، اندازه: 5/ 9×5/ 16 سم [ف: 3-340]
آغاز: برابر2؛ انجام: و الا لکان ج وب لفظین مترادفین فلا یکون حمل فی المعنی بل فی اللفظ.
خط: نسخ، کا: احمد بن لطف اﷲ، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ فاقد دیباچه؛ محشی؛ انتقالی از دانشگاه علوم اسلامی رضوي در آذر 1368؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 108گ، 14 سطر، اندازه: 15×5 /20 سم [ف: 24-36]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خفی، بیکا، تا: اوایل قرن 12؛ واقف: نادرشاه افشار، 1145؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج روناسی، 20 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 1-335]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ملا علی اصغر بن ملا جمال الدین قمی، تا: قرن
12؛ محشی، به ضمیمه گفتاري در شرح دیباچه «شمسیه» اثر خامه عبدالمجید بن لقمان؛ واقف: ملا عبدالغنی بن آخوند ملا شاه محمد، 1245؛ کاغذ: حنائی، 117گ، 20 سطر، اندازه: 11×21سم [ف: 11-481]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 152گ، 16 سطر (5 /8×17)، اندازه: 5/ 16×5/ 22 سم [ف: 1-17]
خط: نستعلیق شکسته، کا: سید افضل حسینی، تا: 12 ربیع الثانی قرن 12؛ 84 گ (69ر-152پ) [ف: 2-41]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ پخته، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ انجام: در «الفصل الثانی فی المختلطات» نانویس مانده: «... من ضرب ثلاث عشر فی نفسها ...»؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: تیماج قهوه اي، 186گ، 13 سطر (5/ 7×5/ 13)، اندازه: 5/ 15×22سم [ف: 2-41]
بیکا، تا: قرن 12 [نشریه: 5-286]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن11-12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 198گ، 12 سطر (6×5/ 11)، اندازه: 12×18سم [ف: 1-161]
آغاز: رسوله محمد اشرف البریات بافضل الصلا و آله المنتجبین و صحبه المنتخبین باکمل التحیات
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ مهر: «مهدي الحسینی» (بیضی)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 202گ، 12 سطر، اندازه: 5 /11×19سم [محدث ارموي مخ: 1-282]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر: حاج سید سعید؛ تملک: شیخ محمد علی مورخ 1276ق؛ جلد: تیماج، 73گ، 21 سطر (5/ 7×5/ 15)، اندازه: 12×23سم [ف: 1-329]
آغاز: برابر2؛ انجام: کقولنا کل خط یمکن تنصیفه فان الخط نوع من
فاقد دیباچه؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ محشی از داود، عماد، ابیوردي و دیگران؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج عنابی با ترنج و سرترنج، 197گ، 12 سطر، اندازه: 10×18سم [ف: 5-656]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ مهر: «محمد بن عبداﷲ» (بیضی)؛ فاقد جلد، 101گ، 20 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف مخ: 1-337]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ اهدایی: مهر علی دبیر؛ جلد: مقوایی با تیماج قهوه اي، 106گ، 18 سطر (8×14)، اندازه: 13×23سم [ف: 3-1027]
آغاز: و الاول اخص و ثانیها لازم الماهیه غیر البین و هو الذي یلحق الماهیه بتوسط غیره مثل مساوات؛ انجام: لکانت سالب و یکون الاصغر خارجان عن الاوسط فالکبري اما سالب او موجب فان کانت سالب حصل الاختلاف الموجب
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول مذهب، با علامت بلاغ؛ جلد: مقوا، 104گ، 17 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 2-749]
بیکا، تا: قرن 11 و 12؛ قطع: رقعی [ف: 160]
بیکا، تا: قرن 11 و 12؛ قطع: رقعی [ف: 160]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج
مشکی، 128گ، 18سطر (15×18)، اندازه: 18×21سم [ف: 17-525]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سپاهانی، فاقد جلد، قطع: ربعی [ف: 16-758]
خط: تحریري، کا: احمد بن محمد نبی موجانی الاصل و قمی المسکن، تا: 1103ق [ف: 1-40]
آغاز: قد استولی علی سلطانه و اختلال حال قد تبین لدي برهانه؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، کا: محمد زکی بن محمد مفید، تا: سهشنبه 22 شوال 1103ق؛ افتادگی: آغاز؛ یادداشت زایش فرزند «عبدالحی» جمعه 23 ذیقعده 1113ق؛ 266ص، 15 سطر (5 /7×5/ 14)، اندازه: 21×30سم [عکسی ف: 1-62]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: سلیم بن نورا طالقانی، تا: 22 جمادي الثانی 1104ق؛ مصحح، محشی از عماد؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 122گ، 15 سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 2-744]
آغاز: قال الفصل الرابع فی التعریفات المعرف للشیء هو الذي یستلزم تصوره تصور ذلک الشیء او امتیازه عن کل ما عداه و هو لا یجوز ان یکون نفس الماهی لان المعروف معلوم؛ انجام: فهذه موضوعات المسائل و بالجمل هی اما موضوعات العلم ... فلا بدان یکون خارج من موضوعاتها لامتناع ان یکون جزء الشیء مطلوبا بالبرهان لان الاجزاء بینه الثبوت للشیء.
خط: نسخ، بیکا، تا: 15 جمادي الثانی 1106ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، محشی از میر عبدالحی؛ جلد: تیماج سیاه روغنی با ترنج و سرترنج، 132گ، 15 سطر، اندازه: 14×19سم [ف مخ: -25]
آغازو انجام: برابر خط: نسخ، بی کا، تا: 1111ق؛ افتادگی: انجام؛ متن شمسیه در صدر صفحات آمده، در آخر کتاب از صفحه 329 تا 344 خطبه ابتدائیه شرح شده است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 172گ، 15 سطر (7×14)، اندازه: 5/ 14×19سم [ف: 10-318]
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: چهارشنبه 10 جمادي الاول 1111ق؛ مصحح، محشی؛ چند قصیده به فارسی در مدح میرزا علی نقی خلف صدر خاصه و رجب علی بیکا؛ واقف: میرزا محمد جعفر عرب مهدي؛ جلد: تیماج قهوه اي، 158گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 12×19سم [ف: 18]
آغاز: بسمله، متوکلا بکرمه العمیم و مصلیا علی رسول الذي
بالمومنین رووف رحیم و بعد فیقول المحتاج الی؛ انجام: و کذلک ما یقابلها عن الخطا اي عن فساد الکلام و الانحراق عن طریق السداد
خط: نسخ، کا: امین بن شکراﷲ دره لو، تا: 1115ق؛ ضمیمه نسخه ش 29075 [رایانه]
خط: نستعلیق تحریري، کا: سید علی ابن محمد حسینی، تا: 1115ق؛ اهدایی: قطبی زاده؛ کاغذ: فستقی، جلد: مقوایی با تیماج زرد، 121گ، 15 سطر (6×14)، اندازه: 11×19سم [ف: 3-1119[
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 28 جمادي الاول 1118ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 126گ (1پ-126پ)، 18 سطر، اندازه: 12×23سم [ف: 3-339]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محب علی بن قاسم رازي، تا: 27 رمضان 1127ق؛ محشی؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج مشکی، 25 سطر [ف: 24-40]
آغاز: اوقات الذات صدق الدوام فی جمیع اوقات الوصف و لا ینعکس الخامسة المطلقة العامة؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1127ق، جا: بندر کلکته؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: رهبري، دي 1380؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج فرنگی نیلی، 84گ، 15 سطر، اندازه: 17×27سم [ف: 24-34]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خفی، کا: شوشتري، محمد صالح، تا: 1130ق؛ از کتب شخص مرحوم حاج شیخ عبدالحسین عالم زاده؛ کاغذ: حنایی، جلد: مقوا، 14 سطر، اندازه: 14×5/ 18 سم [رایانه]
خط: نسخ، کا: احمد بن محمد، تا: 1130ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سیاه، 335ص، 15 سطر (7×13)، اندازه: 12×18سم [ف: 1-263]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسین، تا: ربیع الثانی1132ق؛ محشی؛ جلد: تیماج مشکی ترنجدار، 151گ، 17 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 2-745]
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ صادق بن محمد شماره دوم آن را در سپاهان در اول ربیع الاول 1136 نوشته؛ واقف: مهد علیا، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 190گ، 15 سطر (5 /7×5/ 13)، اندازه: 5/ 14×21سم [ف: 284]
آغاز: برابر؛ انجام: فلابد من ان یکون خارج عن موضوعاتها لامتناع ان یکون جزء الش مطلوبا بالبرهان ... و اصحابه المتأدبین بآدابه.
خط: نسخ، بیکا، تا: سهشنبه 26 ذیحجه 1157ق؛ محشی؛ واقف: شیخ هاشم قزوینی، 1380؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 109گ، 16 سطر، اندازه: 18×22سم [ف: 5-329]
خط: نسخ، کا: احمد بن احمد مقدسی حنبلی، تا: ذیقعده 1167ق؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد، 17 سطر (7×13)، اندازه: 17×22سم [ف: 12-185]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ تملک: محمد بن میرزا محمد محسن اصفهانی به تاریخ جمعه 18 جمادي الاول 1168؛ مهر: محمد حسین (مربع)؛ جلد: تیماج قرمز، 158گ، 15 سطر، اندازه: 11×5/ 18 سم [ف: 2-190]
آغاز: هدایته و یوفقنا للعروج الی معارج عنایته ... و بعد فقد طال الحاح المشتغلین علی المترددین الی ان اشرح الرسال الشمسی و ابین فیه القواعد المنطقیة؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 3 ربیع الاول 1170ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی، در آخر نسخه لغزي از خلیفه سلطان درج شده؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 210گ، 15 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 2-747]
خط: نسخ، بی کا، تا: 1176ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 15 سطر، اندازه: 15×19سم [ف: 262]
آغاز: مرتبا مراتب الدنیا و الدین ... قال و رتبته علی مقدم و ثلاث مقالات و خاتمة. اقوال الرسالة مرتبة علی مقدم و ثلاث و مقالات و خاتمة، اما المقدمة فقی ماهیة المنطق؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: زین العابدین بن سید حسین رضوي، تا: 1181ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ تملک: محمود بن محسن؛ جلد: تیماج قهوه اي، 113گ، 20سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 44-238]
انجام: تمت الکتاب المسمی بشرح الشمسیه فی ضحوه الاربعاء سابع عشر التاسع من السنه الثالثه من العشر التاسع من المائه الثاینه من الالف الثانی بید مالکه ابوطالب
خط: نسخ ریز، کا: ابوطالب، تا: 1183ق؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا با تیماج مشکی، 177گ، 14 سطر (5×11)، اندازه: 5/ 10×5/ 15 سم [ف: 1-339]
آغاز: بسمله قال المقال الثانی فی القضایا و احکامها. اقول لما فرغ
من مباحث القول الشارح شرع فی مباحث؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسین، تا: 1186ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 19 سطر (8×13) [ف: 2-465]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1188ق؛ با جدول اشکال اربعه و قضا؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: مقوا رویه تیماج قهوه اي با ترنج، 137گ، 18 سطر (6×15)، اندازه: 11×5/ 20 سم [ف: 17-226]
خط: نستعلیق نازیبا، کا: عبدالروف بن کرم علی بن بدیع الدین بن شیخ عبدالدائم بن تاج الدین سینوي متوطن آستانه حضرت محیی الدین در لکنهو، تا: 1191ق، جا: خانقاه سید محمد مشتاق؛ جلد: تیماج قرمز، 58گ (1پ-58ر)، اندازه: 14×24سم [ف: 1-193]
خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ بن محمد تنکابنی، تا: 15 محرم 1191ق؛ جلد: تیماج خرمایی، 136گ، 17 سطر (7×5/ 11)، اندازه: 5/ 12×5/ 18 سم [ف: 1-170]
خط: نسخ نازیبا، کا: سلطان بن سلطان هزار جریبی، تا: سهشنبه 15 جمادي الاول 1198ق، جا: اصفهان، مدرسه حاجی حسن؛ مصحح، محشی؛ مهر: «شافع روز حشر است سلطان محمد» (مربع)؛ جلد: تیماج مشکی، 117گ، مختلف السطر، اندازه: 16×21سم [ف: 3-657]
آغاز: علی معاقد قواعدها و ضممت من الابحاث الشریف؛ انجام: لا دائماً فان الحیوان ثابت لبعض افراد الجسم دائماً.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 60گ، 18 سطر(7×5/ 16)، اندازه: 14×25سم [عمومی ساري و تنکابن: ف: 155]
بیکا، تا: قرن 13؛ قطع: وزیري [اهدائی ف: 262]
بیکا، تا: قرن 13 [اهدائی ف: 328]
کا: مومن علی بن مختار دیزانی، تا: 1200ق؛ 165گ، اندازه: 12×23سم [ف: 46]
آغاز: الطرفین و سالبه جزئی من الطرق الآخر و من وجه؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: علیمردان خان تیموري، 1303ق؛ جلد: تیماج عنابی و قهوه اي، 95گ، 15 سطر (5 /6×5 /12) [ف: 226]
آغاز: برابر؛ انجام: و ان ارید به تصور الموضوع فهو من المبادي و لیس جزءاً.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج عنابی، 188گ، 12 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 341]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، کا: علی اکبر بن ابوالقاسم طبیب شیرازي، تا: قرن 13، جا: شیراز؛ محشی؛ واقف: خاندان حکمت، مهر 1340؛ کاغذ: شکري، جلد: تیماج مشکی، 85گ، 17 سطر، اندازه: 13×30 سم [ف: 11-483]
آغاز: برابر2؛ انجام: جزاء علیحده بل مندرج فی المبادي التصدیقیه بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 24 سطر (9×5/ 14)، اندازه: 15×22 سم [ف: 10-68]
آغاز: کقولنا ان نعمل؛ انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: حدود قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: آهار مهره حنائی، جلد: تیماج عنابی، 235گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 29 سم [ف: 11-482]
آغاز: برابر؛ انجام: و منها المخیلات و هی قضایا یخیل بها فیتناثر النفس
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ محشی به حواشی «میر جلیل»، «میر سید شریف»، «عصام» و دیگران؛ واقف: استاد جعفر زاهدي، 1377ش؛ کاغذ: فستقی و آبی آهار مهره، جلد: مقوا، عطف پارچه خاکستري، 114گ، 17 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 24-33]
آغاز: برابر؛ انجام: و لا یکون له تحقق اصلا و المذکور فی بعض.
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: نخودي آهارمهره، 110گ، 15 سطر، اندازه: 18×7/ 21 سم [ف: 24-41]
آغاز: برابر؛ انجام: اقول لیس المراد بالقیاس الشرطی المرکب من الشرطیات بل مالا یترکب من الحملیات سواء یترکب من الشرطیات.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ واقف: آیة اﷲ میرزا ابوالحسن آملی، فروردین 1369؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 126گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 11×5/ 22 سم [ف: 24-37]
آغاز: برابر2؛ انجام: اذ لیس شیء موجود یصدق علیه انه انسان و
فرس کوضع القضی الطبیعی مقام الکلی کقولنا الانسان.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ فاقد دیباچه است، محشی؛ انتقالی از دانشگاه علوم اسلامی رضوي در آذر 1368؛ کاغذ: فستقی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 137گ، 14 سطر، اندازه: 11×8/ 17 سم [ف: 24-42[
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ واقف: فاضلخان؛ کاغذ: شکري فرنگی، جلد: تیماج خرمایی، 132گ، 16 و 17 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 11-483]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: تیماج قهوه اي، 264گ، 12-13 سطر (4×11-4×12)، اندازه: 13×5/ 20 سم [ف: 17-308]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسین بن ملا حاجی طالقانی، تا: قرن 13، جا: دارالسلطنه قزوین؛ محشی؛ واقف: حاج حیدر مشرف، آبان 1367؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 170گ، 13 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 24-33]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 87گ، 23 سطر، اندازه: 10×5/ 21 سم [ف: 3-340]
آغاز: برابر؛ انجام: کقولنا الکل اعظم من الجزء.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: محمد ایرانی مجرد؛ کاغذ: حنائی، جلد: تیماج خرمایی، 105گ، مختلف السطر، اندازه: 13×5/ 21 سم [ف: 11-487]
آغاز: برابر2؛ انجام: ف ن الاشتراك مخل لفهم المعنی المقصود نعم لو کان للسامع علم با لفاظ الوحشی أو کان هناك قرین و آل علی المراد جاز استعمالها؛ تمت
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی با نشان هاي «شاه، خوجه محمد، سلطان شاه، سعدالدین، عصام و ... »، در آغاز چند فایده، همچون: «العالم محدث لانه متغیر و کل متغیر حادث، العالم حادث و ...» آمده؛ مهر: «السید حسین ... 1240» (دایره)؛ کاغذ: فرنگی نخودي، 30گ (33پ-62ر)، 19سطر، اندازه: 5 /8×5 /15 سم [ف: 40/2-61]
آغاز: برابر2؛ انجام: فیکون لها ایضاً نتیجان بحسب استثناء النقیض کقولنا امان لایکون الشیء لاشجراً و لاحجراً لکنه شجر فهو لاحجر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ فاقد جلد، 80گ، 15 سطر، اندازه: 16×21سم [ف مخ: 1-339]
آغاز: برابر2؛ انجام: روایتی قایمتان او متساویاً لها فاالخط نوع من المقدار.
خط: شکسته نستعلیق بدخط، بیکا، تا: قرن 13؛ محشی؛ وقفی حاج سید محمد، 1309ق؛ کاغذ: نخودي و حنایی آهار مهره، جلد: تیماج روناسی، 131گ، 16 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 1-336]
آغاز: لاحکم معه و یقال التصور الساذج کتصور الانسان؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: محتملاً قرن 11 و 13؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: هندي و فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 160گ، 15 سطر (7×14)، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 9-337]
انجام: وقد یکون نوع عرض ذاتی کقولنا کل مثلث متساوي الساقین فان زاویتی قاعدته متساویتان هذه موضوعات
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ اهدایی: ورثه سلطان العلماء؛ جلد: تیماج مشکی، 166گ، 17 سطر، اندازه: 5 /9×16سم [ف: 2-104]
انجام: فانها تشترك فی الایصال الی مطلوب مجهول والا لجاز ان یکون العلوم المتفرق علما واحدا و اما المبادي فهی التی
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی، در برگ پایانی اشعاري عرب از شیخ صفی الدین در بحرهاي شانزده گانه شعر آمده؛ جلد: تیماج زرشکی، 110گ، 17 سطر، اندازه: 5 /14×21سم [ف: 2-120]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه اي، 110گ، 17 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 2-746]
آغاز: برابر؛ انجام: و القیاس المؤلف منها ... سقطه و الغرض منه افهام الخصم لغلبته اقول
فاقد مقدمه؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ محشی؛ جلد: مقوا، عطف تیماج قهوه اي، 111گ، 16 سطر، اندازه: 16×21سم [ف مخ: 1-98]
آغاز: اخر وهو الافتراض بان نفرض الذات التی صدق علیها ج و ب مادام ج لادائماً؛ انجام: برابر خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا، 98گ، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-747]
آغاز: مناسب مسائله لتلک الفائد قوله فلان تمایز العلوم بحسب تمایز الموضوعات؛ انجام: لم لایجوز ان یکون انتفاء اللازم امراً محالا فی نفسه فاذا فرض واقعاً
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 111گ، 16 سطر (8×5/ 14)، اندازه: 14×21سم [ف: 3-842]
خط: نستعلیق، کا: عباس بن علی باباي کجوري، تا: جمادي الاول 1205ق، کاغذ: فستقی، جلد: میشن قهوه اي، 122گ، 16 سطر، اندازه: 5/ 15×21سم [ف: 1-84]
آغاز: و نسأله ان یفیض علینا من زلال هدایته
خط: نسخ و نستعلیق، کا: زین العابدین حسینی، تا: 1206ق؛
افتادگی: آغاز؛ مهر «یا محمد»؛ اهدایی: حاج ماشاءاﷲ سلامتی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج زرد، 155گ، 15 سطر (6×16)، اندازه: 11×21سم [ف: 5-1508]
آغاز: برابر
از اول تا آخر؛ خط: نسخ، کا: عبدالقادر کرکوکی، تا: 1207ق؛ 199گ، 13 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 2-745]
خط: نسخ، کا: محمد کاظم بن محمد بن عباس علی دینایی نوري، تا: جمعه شوال 1207ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 14 سطر، قطع: وزیري [آستانه قم: 194]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: امین بن ملازال اندواري ملقب به اسحاق، تا: 17 شوال 1214ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 55گ (128ر-172پ)، اندازه: 22×5/ 33 سم [ف: 2-402]
آغاز و انجام: برابر
محمد بن حسین، تا: شعبان 1216ق؛ فاقد دیباچه، محشی؛ واقف: آقاي رمضانعلی شاکري، دي 1370؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 92گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 15×21سم [ف: 24-37]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: سید علی بن محمدعلی، تا: ربیع الثانی 1217ق؛ جلد: تیماج سیاه، 105گ، 19 سطر، اندازه: 12×19سم [ف مخ: 1-337]
خط: نستعلیق، کا: مسعود ابن حبیب اﷲ، تا: شعبان1217ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 118گ، مختلف السطر، اندازه: 5/11×20سم [ف: 1-170]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 291
همان نسخه بالا [نشریه: 5-39]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: احمد، تا: 23 رمضان 1218ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 125گ، اندازه: 15×20سم [ف مخ: 1-338]
خط: نسخ، کا: ابراهیم بن بهادر ملقب به آقا بابا، تا: جمادي الاول 1218ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: گالینگور، 16 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 300]
بیکا، تا: 1219ق؛ قطع: خشتی [اهدائی ف: 258]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن عبدالغفور نوري، تا: ذیحجه 1219ق، جا: مدرسه آمل؛ مصحح، محشی؛ مهر: «از کتابخانه سید نورالدین مطهریان»، «یا محمد ادرکنی» (بیضوي)، «اللهم صل علی محمد و آل محمد» (مستطیل)؛ جلد: تیماج سیاه عطف قهوه اي، 128گ، 15 سطر [ف: 76]
بیکا، تا: 1219ق؛ قطع: رقعی [ف: 160]
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: جمادي الثانی1219ق؛ مصحح، محشی؛ تملک: «حبیب بن حاجی محمد موسوي» با مهر بیضوي؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 178گ، مختلف السطر، اندازه: 15×21 سم [محدث ارموي مخ: 1-282]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 20 شعبان 1219ق؛ محشی؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 110گ، 16 سطر، اندازه: 15×5/ 20 سم [ف: 24-27]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: جمادي الثانی1220ق؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: «ابوالقاسم بن احمد الحسینی» (چهارگوش)، «الراجی حسن الحسینی» (بیضی)؛ 244ص، 17 سطر (5 /5×17)، اندازه: 21×30سم [عکسی ف: 1-61]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: علی اصغر بن محمد مقیم علی آبادي، تا: پنجشنبه 2 ذیقعده 1220ق؛ وقفنامه کتاب در جمادي الاول 1243؛ جلد: تیماج مشکی، 116گ، 20 سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 10]
خط: نسخ، کا: میرزا زکی بن ابراهیم استرآبادي، تا: 17 جمادي
الاول 1223ق، کاغذ: فرنگی کبود آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 112گ، 19 سطر، اندازه: 16×32سم [ف: 3-339]
خط: نسخ، کا: سید محمد علی بن محمد جعفر حسینی، تا: 1223ق، جا: قم؛ کاغذ: پستهاي، جلد: میشن یشمی، 117گ (2پ-118ر)، اندازه: 15×21سم [ف: 5-472]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ملا عبدالکریم بن عبدالسلیم، تا: رجب 1224ق، محشی؛ واقف: میرزا سید علیخان، 1273؛ کاغذ: مرمري آهار مهره، جلد: تیماج دارچینی روشن، 118گ، 19 سطر، اندازه: 13×26سم [ف: 1-333]
کامل؛ خط: نسخ، بیکا، تا: ربیع الاول 1224ق؛ مصحح، محشی با امضاي میرشریف؛ جلد: تیماج سیاه، 143گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 12×20سم [ف مخ ]
آغاز: وجوبا قطعا
خط: نسخ، کا: محمد بن سید هاشم حسینی، تا: جمادي الاول 1224ق؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: «ابن ابو الهادي عبده محمد علی 1224»؛ اهدایی: احمد شیشه بري؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج تریاکی، 87 گ، 17 سطر (9×15)، اندازه: 5/ 14×5/ 19 سم [ف: 4-1382]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، کا: علی اسود بن محمد امین بهمیزي، تا: 24 ربیع الاول 1225ق؛ مصحح، محشی به حواشی «عماد» و دیگران؛ اهدایی: رهبري؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج مشکی، 115گ، 18 سطر، اندازه: 15×5/21سم [ف: 24-42[
فاقد دیباچه؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 1225ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 120گ، 19 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 3-340]
آغاز: برابر2؛ انجام: او کان هناك قرین دالة علی المراد جاز استعمالها
تا پایان کلیات خمسه و نیز فاقد دیباچه است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 9 رمضان 1225ق؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ واقف: استاد جعفر زاهدي، 1377ش؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: چرمی قهوه اي، 23گ، 22 سطر، اندازه: 5/ 15×21 سم [ف: 24-28]
بیکا، تا: 1225ق؛ قطع: خشتی، [اهدائی ف: 154]
آغاز: برابر؛ انجام: او کان هناك قونیه داله علی المراد جاز استعمالها تم تا باب معرف؛ کا: علی بن کربلائی ولی، تا: 1225ق؛ افتادگی: انجام؛ واقف: آقاي محمود موید زاده، کاغذ: کاهی صیقلی آبی، جلد: مقواي چرمی، 112ص، 13 سطر (8×14)، اندازه: 16×5/ 19 سم [ف: 20]
بیکا، تا: شعبان 1225ق [ف: 46]
آغاز: المقصود بیان سبب ایراد رسم العلم فی مفتتح الکلام و ان اراد به التصور برسمه
خط: نستعلیق، بیکا، تا: سهشنبه 12 ربیع الثانی 1226ق؛ افتادگی: آغاز؛ 90گ، 19 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 57]
خط: نسخ، کا: محمد کاظم بن محمد صادق بن محمدرضا بن محمد صادق بن محمد تقی، تا: پنج شنبه 7 جمادي اول 1226ق؛ مصحح؛71 گ (1پ-71پ)، 19سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 3-577]
خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن محمد، تا: 1226ق؛ 112گ، اندازه: 15×21سم [ف: 3-94]
آغاز: برابر؛ انجام: و اصحابه مفاتیح الحرمین فرغت عن هذ المالوف و هو عبار عن شرح الشمسی خط: نسخ، بیکا، تا: دوشنبه 8 ذیقعده 1226ق؛ مصحح، محشی به حواشی «سید» و «عصام الدین»؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 126گ، 18 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 2-745]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 10 ذیقعده 1227ق؛ جلد: تیماج مشکی، 134گ، 14 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 2-744]
خط: نسخ، کا: غلامحسین بن حاجی علی، تا: ربیع الثانی 1227ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ مهر: «المتوکل علی اﷲ عبده محمد» (بیضوي)، احمد بن محمد جعفر با مهر «یا احمد» (بیضی)؛ جلد: مقوایی، عطف تیماج قرمز، 119گ، 16سطر، اندازه: 5/14×21سم [ف: 1-62]
خط: نسخ، کا: محمد بن علی ابن عبداﷲ محمد علی، تا: 1227ق؛ افتادگی: آغاز؛ 16سطر، اندازه: 7×5/ 12 سم [تراثنا: س6ش1-81]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد علی بن عبداﷲ بن محمد علی، تا: 1227ق، جا: مشهد مقدس رضوي؛ انتقالی از دانشگاه علوم اسلامی رضوي در آذر 1368؛ کاغذ: فستقی و آبی، 99گ، 16 سطر، اندازه: 8/ 12×21سم [ف: 24-33]
8مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 17264
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد علي بن عبداالله بن محمد علي، تا: 1227ق،
جا: مشهد مقدس رضوي؛ انتقالي از دانشگاه علوم اسلامي رضوي
در آذر 1368؛ كاغذ: فستقي و آبي، 99گ، 16سطر، اندازه: 12/8 × 21 سم [ف: 24-33]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
فاقد دیباچه؛ خط: نستعلیق، کا: ابراهیم بن احمد علی کیاي کرد محله، تا: جمعه، 14 شعبان 1227ق؛ محشی؛ واقف: خانم بیگم عقیلی، خرداد 1371؛ کاغذ: فستقی آهار مهره، جلد: میشن مشکی، 91گ، 15 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 24-32]
خط: نسخ، کا: اسماعیل، تا: یکشنبه 16 صفر 1227ق؛ محشی؛ جلد: تیماج مشکی، 139گ، 18 سطر، اندازه: 10×21سم [ف: 26-7]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1227ق؛ محشی از «مولوي احمد، مولوي عصام الدین، مولوي عبد الحکیم»، داراي سر لوح مزدوج منقش، مجدول، با کمند؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: روغنی با ترنج و سر ترنج، 170گ، 15 سطر، اندازه: 15×25سم [ف: 24-29]
خط: نسخ، کا: اسماعیل بن ملا حسین نیشابوري، تا: 1227ق؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن سیاه، 106گ، 19 سطر، اندازه: 5 /10×21 سم [ف: 1-84]
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن محمد علی، تا: شنبه 15 محرم 1227ق؛ واقف: ملا عبداﷲ نوري، 1295؛ مصحح، با حواشی از میر شریف؛ جلد: تیماج قهوه اي، 142گ، 15 سطر، اندازه: 10×5/ 15 سم [ف: 231]
خط: نستعلیق، کا: محمد علی، تا: محرم 1228ق؛ جلد: تیماج مشکی، 96گ، 14 سطر، اندازه: 5/ 16×5/ 21 سم [ف: 1-121]
خط: نسخ، کا: علی اصغر بن حسن بن علی اکبر استرآبادي، تا: پنج شنبه 8 ذیحجه 1228ق، جا: مدرسه مفیدیه؛ افتادگی: آغاز؛ 181گ، 16 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 1-344]
آغاز: برابر2
خط: نسخ، کا: ابن ملا محمد باقر، تا: جمعه ربیع الثانی 1228ق، جا: مشهد، مدرسه فاضلیه؛ 127گ، 16 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-746]
بیکا، تا: 1230ق؛ این نسخه باید تطبیق شود شاید حاشیه شرح شمسیه باشد؛ قطع: خشتی [ف: 160]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد ابن جعفر، تا: جمعه 20 ربیع الثانی 1230ق، جا: کاشان؛ مهر: «عبده الراجی محمد بن جعفر» (بیضوي)؛ جلد: تیماج مشکی،156 گ، 17 سطر، اندازه: 11×21سم [ف مخ: 1-337]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: جمادي الثانی1230ق؛ تملک: هادي بن جمال الدین حسینی در 1318؛ واقف: حاج محمد رمضانی؛ جلد: تیماج زرشکی با ترنج و سر، 134گ، 15 سطر، اندازه: 13×20سم [ف مخ: 1-337]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد ابراهیم بن محمد کاظم حسینی رودباري قصرانی، تا: 1230ق، جا: شمیران فی قری جماران؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج قرمز با ترنج و نیمترنج، 146گ (1پ-146پ در متن و حاشیه)، 15 سطر، اندازه: 5 /14×21سم [ف: 23-225]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد جعفر بن آقا بابا، تا: چهارشنبه 25 شعبان 1230ق؛ محشی به امضاي «داود»؛ 121گ، 16 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [ف: 1-98]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: پنجشنبه 29 صفر 1230ق؛ افتادگی: وسط؛ محشی به حواشی عماد، ابن نصیر و دیگران؛ واقف: جعفر زاهدي، دي 1377؛ کاغذ: نخودي و فستقی، جلد: تیماج مشکی، 97گ، 19 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 24-44]
خط: نسخ، بیکا، تا: ربیع الاول 1231ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، 146گ، 18 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 3-339]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبدالحسین بن محمد تقی بهبهانی، تا: 1231ق؛ مصحح؛ تملک: مرحوم صفایی خوانساري در محرم 1393، محمد علی در 29 جمادي الاول 1362؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 127گ، 16- 18 سطر، اندازه: 17×23سم [ف: 24-42]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بیکا، تا: جمادي الثانی1231ق؛ واقف: سید محمد باقر سبزواري، محرم 1405؛ کاغذ: نخودي آهارمهره، جلد: تیماج مشکی، 120گ، 19 سطر، اندازه: 2 /14×8 /19 سم [ف: 24-35]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
خط: نسخ جلی، بیکا، تا: 28رمضان1231ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: گالینگور سرخ، 121گ، 16 سطر [ف: 1-53]
کا: محمد محسن بن آقا علی علاقه بند، تا: 1231ق [ف: 1-39]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عباس بن ابراهیم، تا: جمعه 25 صفر1231ق، جا: مشهد، مدرسه پریزاد؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 162گ، 17سطر، اندازه: 11× سم [ف: 220]
خط: نسخ، کا: زین العابدین بن سید علی حسینی خراسانی، تا: 26 ربیع الثانی 1232ق، جا: کرمانشاهان؛ جلد: تیماج قهوه اي، 98گ (70پ-167پ)، 17 سطر [سه کتابخانه اصفهان: ف: 34]
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1232ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 152گ [ف: 47]
خط: نسخ، بیکا، تا: محرم 1232ق؛ تملک: محمد رضا بن محمد باقر با مهر «العبد المذنب محمد رضا» (مربع)؛ مهر: «المتوکل علی ... عبده محمد رضا» (مربع بزرگ)، «عبده محمد رضا الشریف حسینی» (بیضوي)؛ وقف شهید؛ جلد: تیماج قهوه اي، 17 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 277]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: رجب 1232ق؛ واقف: احمد آرام، مرداد 1336؛ کاغذ: فستقی، جلد: تیماج قهوه اي، 127گ، 19 سطر، اندازه: 10×16سم [ف: 24-45]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
فاقد دیباچه؛ خط: نسخ، کا: محمد باقر، تا: 1232ق؛ محشی؛ واقف: سید محمد باقر سبزواري، محرم 1405؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: مقوا، رویه گالینگور، عطف تیماج قهوه اي، 117گ، 16 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 24-31]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: نعمت اﷲ بن محمد مهدي، تا: شنبه شوال 1232ق؛ مجدول، کمند به لاجورد؛ واقف: سید عبدالرسول طباطبائی نجفی، دي 1364؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 79گ، 22 سطر(10×5/ 15)، اندازه: 15×7/ 20 سم [ف: 24-32]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 15 جمادي الثانی 1232ق؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج سرخ، 153گ، 14 سطر، اندازه: 10×21سم [ف: 3-339]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسین بن ملا علی اصغر رودباري، تا: ربیع الثانی 1232ق، جا: دارالسلطنه قزوین؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج تریاکی، 113گ، 18 سطر (9×16)، اندازه: 5/ 13×5/ 22 سم [ف: 2-730]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمدبن علی محمد استرآبادي مازندرانی، تا: جمادي الاول 1232ق، جا: کرمانشاهان؛ جلد: تیماج مشکی، 106گ، 17 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 2-744]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1232ق؛ محشی با نشان «محسن، جلیل، فارسی، احمد»؛ کاغذ: فرنگی کبود، جلد: مقوایی، 105گ، 17 سطر (7×5/ 14)، اندازه: 16×5/ 21 سم [ف: 8-242]
آغاز: برابر2؛ انجام: روایتی قایمتان او متساویاً لها فاالخط نوع من المقدار.
کاتب خطبه و دیباچه را حذف کرده؛ خط: نسخ، کا: زین العابدین بن کربلائی میر نقی، موسوي هزارجریبی البنافتی، تا: جمادي الاول 1233ق، جا: شهر بارفروش (آمل)، مدرسه میرزا زکی؛ محشی؛ واقف: حاج سید محمد، 1309ق؛ کاغذ: نخودي فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 152گ، 15 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1-336]
خط: نسخ، کا: مدرسه امام حسن عسکري حجره ملا محمد امین، تا: 1233ق؛ محشی با نشانههاي «عماد»، «سید»، «شرح»، مصحح، در برگ 126 مطلبی از شیخ محیی الدین در پاسخ به اشکال وارده بر حدیث قدسی «کنت کنزا مخفیا» همراه با فوائدي فلسفی؛ تملک: شمس الدین با مهر «عبده شمس الدین» (بیضی)؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج عنابی، 128گ، 18سطر (8×5/ 17)، اندازه: 14×23 سم [ف: 16-197]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبداﷲ بن حسن خراسانی، تا: پنجشنبه جمادي الثانی 1233ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، 171گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [محدث ارموي مخ: 1-282]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1233ق؛ اندازه: 15×21سم [ف: 3-69]
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن ابراهیم، تا: 1233ق؛ قطع: جیبی [چهار کتابخانه مشهد-ف: 7]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن رمضانعلی اندواري، تا: 1233ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج زرشکی، 156گ، مختلف السطر، اندازه: 10×5/ 19 سم [ف: 2-416]
انجام: برابر
فاقد دیباچه؛ خط: نسخ، کا: حسن بن امیر، تا: پنجشنبه ذیقعده 1233ق؛ کاغذ: شکري آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 4 ص (71-74)، 19 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 161]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 26 صفر 1234ق؛ محشی؛ جلد: تیماج مشکی، 153گ، 15 سطر، اندازه: 5 /4×12سم [ف: 1-54]
خط: نسخ، کا: محمد علی بن حسینی رشتی، تا: شنبه جمادي الثانی 1234ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 16 سطر (10×5/14) [ف: 753]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
فاقد دیباچه؛ خط: نسخ، کا: لطیف بن میر شفیع بن میر احمد حسینی نشتکلاتهاي، تا: ربیع الثانی 1234ق؛ محشی؛ مهر: کاتب «عبده لطیف الحسینی» (بیضی)؛ جلد: تیماج سیاه، 87گ، 15 سطر، اندازه: 17×20سم [ف مخ: 1-339]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: علی اکبر بن ابراهیم شهریاري، تا: 16 ذیحجه 1234ق؛ مصحح، محشی به امضاي «عماد»؛ واقف: 1- محمد در ربیع الاو 1247، 2- محمد نبی، 1376؛ جلد: تیماج زرشکی با ترنج، 198گ، 12 سطر، اندازه: 15×21سم [ف مخ: 1-98]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ابن سید حسین سید محمد جرپادقانی، تا: شنبه 7 رجب 1234ق؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج تریاکی با ترنج و نیمترنج، 82گ (42پ-123)، 19 سطر (5 /8×5/ 13)، اندازه: 15×3/ 21سم [ف: 11-435]
خط: نسخ، کا: غلامعلی بن رمضان، تا: 1234ق؛ مصحح، محشی با استفاده از شرح مطالع، همراه با اشعاري منسوب به ابن سینا و پاسخ استفتاي سید محمد باقر در صیغه متعه و مطالب متفرقه دیگر؛ مهر: «اللهم صل علی محمد و آل محمد» (بیضوي)، «استغیث بجعفر بن محمد» (بیضوي)، «... علی محمد» (بیضوي)، «لا اله الا اﷲ الملک الحق المبین ... محمد» (خشتی)؛ تملک: ملا محمد؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: تیماج عنابی با ترنج و سرترنج، 116گ، 19سطر (5 /6×5/ 13)، اندازه: 5/ 13×5/ 19 سم [ف: 16-280]
آغاز: القو النطقی انما یحصل بسببه و رسموه بانه آلة
خط: نسخ، بیکا، تا: 1234ق؛ کاغذ: اصفهانی آهار مهره، جلد: مقوایی عطف پارچه رنگین، 127گ، 17 سطر (9×15)، اندازه: 15×21 سم [ف: 3-1080]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ابوطالب بن عبدالعظیم دارجانی من توابع اصفهان، تا: 1235ق؛ جلد: تیماج مشکی، 114گ، 17 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 2-744]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر خط: نسخ، کا: اسماعیل بن محمد صادق بخاري اصفهانی، تا: 1235ق؛ کاغذ: فرنگی فستقی، جلد: تیماج سرخ، 60گ، 25سطر (15×19)، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 9-4]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، کا: میرزا محمد فراهانی بن میرزا باباي آبیک آبادي، تا: پنجشنبه ربیع الاول 1235ق؛ جلد: تیماج مشکی، 138گ، 13 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 2-743]
آغاز و انجام: برابر
فاقد دیباچه؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمد مهدي زیرك آبادي توشیزي، تا: پنجشنبه 25 جمادي الثانی 1235ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 130گ، 16 سطر، اندازه: 15×19سم [ف: 4-145]
بیکا، تا: 1235ق [نشریه: 5-286]
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد زکی بن سید علی حسینی، تا: 1235ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سیاه، 193ص، 15 سطر (7×16)، اندازه: 14×4/ 24 سم [ف: 1-262]
خط: تحریري، کا: محمد بن مشهدي ربیع اشتهاردي، تا: 1236ق؛ جا: تهران، مدرسه عالی صدراعظم مشهور به محمودیه [ف: 1-40]
آغاز: و رتبته علی مقدم و فصول و ثلاث مقالات و خاتم معتصما بحبل التوفیق من واهب العقل و متوکل علی جوده المفیض الخیر و العدل انه خیر موفق و معین.؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1236ق، براي محمدجواد بن احمد بن محمد مهدي بن ابی ذر نراقی؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ مهر: محمدرضا بن عبدالرحیم تبریزي «محمدرضا بن عبدالرحیم» (مربع)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 186گ، 11 سطر، اندازه: 5/ 14×20سم [ف مخ]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن فردوس رودباري، تا: پنجشنبه ذیحجه 1237ق، جا: بیشه بنه؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مشکی، 100گ، 15 سطر، اندازه: 16×20سم [ف: 72]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: افرائی، محمد محسن بن مهدي، تا: 2 ربیع الثانی 1237ق؛ محشی؛ واقف: میرزا ابوالحسن آملی، فروردین 1369؛ کاغذ: آبی و فستقی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سر ترنج، 125گ، 14 سطر، اندازه: 5/ 16×2/ 21سم [ف: 24-39]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1238ق؛ کاغذ: فرنگی کبود، جلد: تیماج مشکی، 139گ، 16 سطر، اندازه: 17×21سم [ف: 3-341]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق شکسته، کا: محمود بن رمضانعلی همدانی، تا: 28 ربیع الاول 1239ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 145گ، 16 سطر، اندازه: 14×30سم [ف: 2-744]
خط: نستعلیق، کا: اسداﷲ بن مهدي بن محمد حسین حسینی مازندرانی، تا: 1239ق؛ مصحح، محشی بعضاً با امضاي »عماد« و »احمد« و »داود«؛ کاغذ: فرنگی الوان، جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 154گ [ف: 12-492]
کا: علی بن ابوالحسن حسینی، تا: جمادي الاول 1239ق؛ جلد: تیماج، 165گ، اندازه: 12×23سم [ف: 46]
آغاز: علما منهم بانهم سالوا عریفا ماهرا؛ انجام: برابر خط: نسخ خوش، کا: محمد یوسف داورابی، تا: 9 رجب 1239ق؛ افتادگی: آغاز (چند سطري از دیباچه پیش از نام کتاب افتاده)؛ 199ص (1-199) [عکسی ف: 1-62]
خط: نسخ، کا: محمد باقر بن محمد علی گلپایگانی، تا: 1239ق، جا: مدرسه عباسیه؛ محشی؛ تملک محمد ابراهیم بن محسن بروجردي گلپایگانی به سال 1250، و تملکی با مهر بیضوي «الواثق باﷲ عبده اسداﷲ»؛ یادداشتی از کاتب در مباحثه کتاب به سال 1250 نزد ملا زین العابدین و سپس ترك مباحثه و رفتن به درس ملااسداﷲ و تاریخ ورود به بروجرد در نهم صفر 1250 و خروج از گلپایگان در همان ماه؛ جلد: تیماج قرمز بدون مقوا، 90گ، 19سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1-247]
اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 550
همان نسخه بالا [نشریه: 11-886]
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد علی بن محمد اسماعیل بن حسینا، تا: 1239ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 18 سطر، قطع: ربعی [آستانه قم: -194]
آغاز: برابر 2؛ انجام: برابر
فاقد خطبه؛ خط: نسخ، کا: سید ابراهیم بن سید مصطفی بن سید عیسی نجفی، تا: سهشنبه 15 شهر فطر ثانی 1239ق؛ جلد: مقوا مشکی، 81گ، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-747]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مهر بیضوي شکل به تاریخ 1240؛ 106گ (1-106)، 20 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 2-746]
آغاز: برابر؛ انجام: و الصلو علی افضل البشر علی الاطلاق المبعوث لتتمیم مکارم الاخلاق و علی آله اجمعین تمت الکتاب خط: نستعلیق، کا: عبدالرحیم، تا: 1240ق، جا: مدرسه محسنیه؛ کاغذ: نازك آهارزده، 153گ (22-174)، 15 سطر (5×13)، اندازه: 5 /10×5/ 20 سم [ف: 65]
آغاز و انجام: برابر
کا: محمد، تا: 1240ق؛ جلد: تیماج مشکی، 126گ، 16 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 2-744]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: محرم 1240ق؛ مصحح؛ واقف: سید محمد
باقر سبزواري، محرم 1405؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوا، رویه گالینگور عطف تیماج قهوه اي، 106گ، 16 سطر، اندازه: 14×5/ 20 سم [ف: 24-36]
آغاز: فقد طال الحاح المثقلین علی والمترد دین الی ان اشرح الرسال الشمسی وابین فیه القواعد المنطقی علماً منهم بانهم؛ انجام: برابر
خط: تحریري، کا: ابوالقاسم نوري مازندرانی، تا: 1241ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مشکی، 79گ، 13 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 2-747]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: مرتضی بن سیف، تا: رمضان 1241ق؛ جلد: تیماج سیاه، 130گ، 15 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف مخ: 1-337]
کامل؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 23 رجب 1241ق؛ محشی؛ جلد: تیماج مشکی، 119گ، 17 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 2-745]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: نصراﷲ بن محمد مقصود، تا: 1242ق، جا: مدرسه محمدتقی معروف به خان؛ جلد: تیماج قهوه اي، 125گ، 14 سطر، اندازه: 18×22سم [ف مخ: 1-338]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد اسماعیل بن ابوالحسن خراسانی قائنی، تا: پنجشنبه 6 شوال 1242ق؛ تملک: نصراﷲ بن عبداﷲ با مهر مربع وي، مصطفی قلی بن نصراﷲ با مهر «عبده مصطفی« (بیضوي)، تملکی بدون نام به تاریخ 16 ذیحجه 1300 با مهر «عبده الراجی محمد بن عبدالجواد» (بیضوي)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 192گ، 12 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 26-388]
خط: نستعلیق، کا: محمد نقی بن عبدالعلی، تا: 1242ق [ف: 46]
خط: نسخ، کا: عباس بن احمد، تا: 1242ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سیاه، 217ص، 17سطر (9×13)، اندازه: 14×20سم [ف: 1-262]
خط: نسخ، کا: محمد حسین بن محمد علی، تا: پنجشنبه 21 جمادي الثانی 1242ق؛ محشی؛ کاغذ: الوان، جلد: تیماج قهوه اي، 126گ، 16 سطر، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 43]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: قربان بن میر رجبعلی امیر ستاقی، تا: پنجشنبه جمادي الاول 1243ق، جا: قریه بالورود؛ جلد: ساغري مشکی،83گ (1پ-83ر)،16سطر، اندازه: 16×20سم [ف: 1-499]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: موسی علی، تا: سهشنبه 22 ذیحجه 1243ق، جا: خور؛ محشی؛ واقف: سید جلال الدین تهرانی، مرداد 1361؛ کاغذ: آبی و فستقی آهارمهره، جلد: تیماج مشکی، 98گ، 16 و 17 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 24-44]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: غلامحسین مازندرانی، تا: رجب 1243ق، جا: شهر بارفروش، مدرسه حاج حسین؛ جلد: تیماج مشکی، 184گ، 15 سطر، اندازه: 11×22سم [ف: 1-241]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1244ق؛ رکابهدار، با عبارت «من متملکات اقل ... بل لاشیء فی الحقیق جعفر الخوانساري» و دعا به جهت حافظه با امضاي «المذنب جعفر الخوانساري» آمده، پس از رساله دوم در یک صفحه «تفصیل کتاب هایی که از مملوکات حقیر فقیر ابوتراب ولد مرحوم علیرضا طبیب اشکوري است به تاریخ یوم یکشنبه 17 شهر رجب المرجب است به تاریخ سنه 1291»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي داراي ترنج و سرترنج، 79 گ (12-90)، 20 سطر (8×14)، اندازه: 14×20سم [ف: 34-20]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1244ق؛ محشی با نشان هاي «داود، عماد، لمحرره، 12»، مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج سیاه، 110گ (2پ-111پ)، 16 و 17 سطر (5 /6×5/ 12)، اندازه: 5/ 14×20سم [ف: 16-339]
کا: علی دینائی، تا: 1244ق؛ جلد: تیماج، 165گ، اندازه: 12×23سم [ف: 46]
بیکا، تا: 1245ق؛ جلد: تیماج، 125گ، اندازه: 15×20سم [ف: 46]
کا: شفیع بن محمد، تا: 1245ق؛ جلد: تیماج، 125گ، اندازه: 15×20سم [ف: 46]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1245ق؛ 194گ، 20 و22 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 1-312]
آغاز: برابر
از اول تا آخر؛ خط: نستعلیق، کا: محمد مهدي ولد حاجی ملا محمد، تا: 1246ق؛ 90گ (1-90)، 19 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-745]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1246ق [ف: 40]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر فاقد خطبه؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 1246ق؛ مهر: «الواثق باﷲ الغنی الحسینی1265» (بیضوي)؛ واقف: حاج محمد رمضانی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 139گ، 15 سطر، اندازه: 13×20سم [ف مخ: 1-338]
آغاز: المقال الاولی او عن المرکبات فلا ... اما ان یکون البحث عن المرکبات الغیر المقصود بالذات و هو المقال الثانیة؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: علی بن ملا عبداﷲ نیگنانی، تا: 9 رمضان 1247ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقواي با عطف گالینگور، 155گ، 18 سطر، اندازه: 11×5 /21 سم [ف]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
فاقد خطبه؛ خط: نسخ، کا: عبدالجواد بن ملا محمد، تا: 1247ق؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج نیلی، 129گ، 15 و 19 سطر (5 /8×15)، اندازه: 14×20سم [ف: 16-313]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1247ق؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی، 70گ (11-80)، 22 سطر، اندازه: 5/ 9×15سم [ف: 38-650]
خط: نستعلیق، کا: اسداﷲ بن عبداﷲ انجدانی، تا: 29 جمادي الاول 1247ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 109گ (1پ-109ر)، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [ف: 2-408]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1247ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: نو، 18 سطر (11×18)، اندازه: 18×23سم [ف: 16-506]
خط: نسخ، کا: میر قربان سنگ تراشانی، تا: سهشنبه ربیع الاول 1247ق، جا: مدرسه نواب علیه؛ مهر: علی اکبر شریف؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 167گ، 16 سطر (9×15)، اندازه: 17×23سم [ف: 16-385]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد علی بن اسماعیل حکم آبادي تبریزي، تا: چهارشنبه 27 شعبان 1248ق؛ محشی؛ واقف: سید محمد باقر سبزواري، محرم 1405؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 152گ، 14 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 24-43]
کا: محمدرضا کجوري، تا: 1249ق؛ مصحح، محشی؛ 152گ [ف: 47]
بیکا، تا: ذیحجه 1249ق؛ افتادگی: آغاز [ف: 6]
خط: نسخ، کا: محمد حسین، تا: 1250ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج سیاه، 17 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 315]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: قاسم بن جمشید علی گیلانی، تا: ذیحجه 1250ق؛ اندازه: 12×17سم [رشت و همدان: ف: 1098]
کا: محمود، تا: 1251ق، جا: مدرسه سردار؛ با حواشی سید شریف گرگانی؛ کاغذ: پستهاي، جلد: میشن قرمز، 136گ (2پ- 137ر)، 15 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 5-393]
بیکا، تا: 1251ق، جا: اصفهان؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج [ف: 47]
کا: علی پناه کلارستانی، تا: 1252ق؛ مصحح، محشی؛ واقف: شهربانو و شرف نسا دختران، 1265ق؛ جلد: تیماج [ف: 46]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: علی اصغر، تا: 25 جمادي الاول 1253ق، جا: نیشابور؛ کاغذ: فستقی، جلد: تیماج سرخ، 152گ، 16 سطر (5 /6×5/ 15)، اندازه: 13×21سم [ف: 91]
خط: نسخ، کا: علی محمد بن کربلایی صانع خراسانی سبزواري، تا: 15 جمادي الاول 1253ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 204گ، 18 سطر (5/14)×، اندازه: 12×12سم [ف: 16-524]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد حسن ابن کربلایی علی حسین آشتیانی قمی، تا: 15 محرم 1254ق، جا: دارالسلطنه قزوین، مدرسه التفاتیه؛ محشی با «قوله» با نشان «سید علی» و اغلب «داود» و «منه» همراه با دوازده جدول و اشکال منطقی، یادداشت مطالعه به این مضمون: «روز دوشنبه 25 شهر ذي قعده الحرام 128، شروع در خواندن شرح شمسیه نمودم در خدمت جناب. استاد آخوند ملا ابوالحسن سلمه اﷲ تعالی، الاحقر محمد جعفر»، در آن نوشته شده: «صاحب المتن عمر قزوینی و صاحب شرح شمسیه قطب الدین رازي و صاحب شرح ها میر سید شریف علیه ما علیه»، شرح مذکور داراي دیباچه مفصلی است که در بیشتر نسخه ها وجود ندارد، و مشتمل است بر: 1- مقدمه: ففی ماهی المنطق و بیان الحاج الیه موضوعه (داراي چند بحث)، 2- مقالات: فی المفردات، فی القضایا و احکامها؛ 3- خاتمه: ففی مواد الاقیسه و اجزاء العلوم؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 190گ (2پ-191)، 17 سطر، اندازه: 16×23سم [ف: 28]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1255ق [الفبائی: -627]
کا: هاشم بن میر صادق حسینی، تا: 1255ق [ف: 23]
آغاز: برابر؛ انجام: او علی اجزائهما بالالتزام اصلاحاً.
خط: نسخ، بیکا، تا: 1255ق؛ افتادگی: انجام؛ واقف: مشهدي فریدون، رجب 1313ق؛ کاغذ: فستقی، جلد: تیماج قهوه اي، 13 سطر (9×14)، اندازه: 16×21سم [ف: 427]
خط: نستعلیق، کا: بابا پسر ملا اولیاء سرپدایی، تا: ربیع الاول 1256ق؛ افتادگی: آغاز (میان ص 1 و 2)؛ واقف: اولیایی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تازه، 172گ، 15 سطر، قطع: ربعی [آستانه قم: -85]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: پنجشنبه 26 ربیع الثانی 1256ق؛ حاشیه از «علی اکبر بن حاجی میرزا» به تاریخ 1272؛ اهدایی: جواد کمالیان 1354 شمسی؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 160گ، 17سطر،
اندازه: 12×22سم [ف: 1-225]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: رمضان 1256ق؛ 141گ، 16سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 33/1-20]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد بن ملا اسماعیل، تا: 1256ق؛ مهر تملک: «عبد الحسین»؛ کاغذ: فرنگی الوان، جلد: تیماج مشکی، 107گ، 14 سطر (5/ 7×14)، اندازه: 16×21سم [ف: 15-186]
آغاز: برابر؛ انجام: فهو من المبادي و لیس جزء آخر بالاستقلال و اما المسائل فهی المطالب
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 17 رمضان 1257ق، جا: مدرسه ملا محمد باقر؛ محشی؛ انتقالی از دانشگاه علوم اسلامی رضوي در آذر 1368؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 74گ، 21 سطر، اندازه: 2/ 14×3/ 25 سم [ف: 24-39]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن شیخ محمد تقی، تا: 12 شعبان 1257ق؛ محشی؛ واقف: دکتر شمس الدین جزایري؛ کاغذ: شکري، جلد: تیماج مشکی، 147گ، 17 سطر، اندازه: 5×21سم [ف: 11-486]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ملانظر علی طالقانی، تا: جمادي الاول 1257ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد، 274ص (4-277)، 18سطر، قطع: وزیري، اندازه: 12×21سم [ف: 10-376]
خط: نستعلیق، کا: سید یوسف حسنی استرآبادي، تا: 1257ق [ف: 40]
کا: محمد حسن ارجمندي، تا: 1257ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 152گ [ف: 47]
خط: نسخ، کا: میرزا احمد پسر میرزا محسن موسوي، تا: یکشنبه 5 ربیع الاول 1258ق، جا: مدرسه خبوشان؛ محشی؛ تملک: روح الامین پسر حاجی محمد عطار؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 129گ، 18 سطر (13×5 /15)، اندازه: 5/ 10×20سم [ف: 17-340]
آغاز و انجام: برابر
کا: سید قاسم حسینی، تا: 9 صفر 1259ق، جلد: تیماج مشکی، 42گ، 27 سطر، اندازه: 21×30سم [ف: 2-744]
آغاز: برابر؛ انجام: و التقسیم و هو ایراد وصاف ا صل و ابطال بعضها لتعین الباقی للعلیة
از ابتداي کتاب تا اوایل خاتمه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1259ق؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ تملک: حسین خبوشانی در سال 1260؛ واگذاري بنیاد مستضعفان در شهریور 1367؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 81گ، 18 سطر، اندازه: 1/ 11×7/ 17 سم [ف: 24-38]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: سید ابوطالب بن مرتضی حسینی، تا: شنبه ذیحجه 1260ق؛ محشی از عماد و دیگران؛ واقف: خانم بیگم عقیلی، خرداد 1371؛ کاغذ: نخودي و فستقی آهار مهره، جلد: میشن مشکی، 136گ، 16-21 سطر، اندازه: 11×5/ 21 سم [ف: 24-28]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1260ق؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: تیماج مشکی، 168گ، 13 سطر (8×13)، اندازه: 15×21سم [ف: 15-165]
بیکا، تا: 6 رمضان 1260ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: چرمی قهوه اي، اندازه: 15×21سم [نشریه: 7-737]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1260ق؛ مصحح، محشی؛ وقفنامه کتاب از «ملا عباس بن کربلایی اسماعیل» در محرم 1268؛ جلد: تیماج قهوه اي، 128گ، 18 سطر، اندازه: 12×5/ 22 سم [ف: 28]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ابوالقاسم بن ملا محمد علی تجریشی متخلص به قتیل از قراي شمران از بلوك دارالخلافه طهران، تا: رجب 1261ق، جا: دارالسلطنه قزوین، مدرسه حیدریه؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 274ص (118-391)، 16 و 20 سطر، اندازه: 5/ 13×5/ 20 سم [ف: 45-107]
خط: نسخ، کا: احمد باري، تا: 1262ق؛ افتادگی: انجام؛ قطع: خشتی [چهار کتابخانه مشهد-ف: 34]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: تارویردي بن بشیر محمد، تا: 1262ق؛ جلد: تیماج سیاه با ترنج، 79گ، 18 سطر، اندازه: 16×28سم [ف مخ: 1-338]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر خط: نسخ، کا: احمد بن علی اکبر باري، تا: پنجشنبه 5 صفر 1262ق؛ محشی؛ انتقالی از دانشگاه علوم اسلامی رضوي در آذر 1368؛ کاغذ: شکري و نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 113گ، 17 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 24-39]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: افضل فرزند نوروز علی، تا: شنبه 28 شوال 1262ق؛ کاغذ: الوان، جلد: تیماج مشکی، 227گ، 13 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 11-486]
خط: تحریري، کا: محمد تقی، تا: 1263ق [ف: 1-39]
خط: نسخ، کا: احمد، تا: جمعه20 رجب 1263ق؛ جلد: تیماج مشکی، 82گ (1پ-82 پ)، 22 سطر، اندازه: 5/ 15×22سم [ف: 74]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد یوسف بن حاجی عبداﷲ آشتیانی، تا: پنجشنبه 16 ربیع الاول 1263ق، جا: بروجرد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد، 182ص (4-185)، 19سطر، اندازه: 5/ 14×5/ 21 سم [ف: 2-173]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حبیب اﷲ، تا: یکشنبه 23 رجب 1264ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 132گ، 16 سطر، اندازه: 15×5/ 22 سم [حوزه و موزه عبدالعظیم: ف: 19]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
فاقد دیباچه؛ خط: نسخ، کا: حاج میرزا محمد بن علی اکبر طبیب شیرازي، تا: جمادي الاول 1264ق؛ محشی؛ واقف: خاندان حکمت؛ کاغذ: شکري، جلد: تیماج مشکی، 136گ، 18 سطر، اندازه: 13×22سم [ف: 11-482]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر از اول تا آخر؛ خط: نسخ، کا: مجید بن عبداﷲ حسینی تنکابنی، تا: 21 جمادي الاول 1264ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 161گ، مختلف السطر، اندازه: 11×22سم [ف مخ: 1-97]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، کا: محمد نبی بن گل محمد ملقب به جهان شاه، تا: 1265ق؛ محشی از «عماد»؛ واقف: خانم بیگم عقیلی، خرداد 1371؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 101گ، 18 سطر، اندازه: 12×22سم [ف: 24-28]
خط: نسخ، کا: آخوند ملا احمد ولد عالیجناب آخوند ملا محمد ولد مرحوم ملا علیشاه اصطهباناتی، تا: ربیع الثانی 1265ق؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، قطع: رقعی [اوراق عتیق: 1-268]
بیکا، تا: 1265ق؛ جلد: تیماج [ف: 46]
خط: نسخ، کا: محمد رفیع بن ابوالقاسم حسینی خوزانی، تا: 18 رمضان 1265ق؛ یادداشتی از کاتب در گرانی سال 1278؛ مهر: کاتب «عبده رفیع الحسینی» (بیضی)؛ جلد: تیماج مشکی، 210گ، 14سطر، اندازه: 5/ 15×22سم [ف: 3-653]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1266ق [الفبائی: -107]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: رجب بن عیسی، تا: 1266ق؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی فستقی، جلد: تیماج مشکی، 152گ، 15سطر (7×15)، اندازه: 15×21سم [ف: 8-343]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
خط: تحریري، کا: حسینعلی مازندرانی، تا: پنجشنبه 25 صفر 1266ق؛ جلد: تیماج مشکی، 147گ، 14 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 2-746]
خط: نستعلیق، کا: علی محمد لواسانی، تا: 3 جمادي الاول 1266ق، به دستور محمد علی بیک ناظر محمد شاه قاجار؛ مجدول؛ تملک: میرزا داود پسر آقا خان نوري صدر اعظم 1297 ق.، سپهسالار 1297 ق؛ کاغذ: فرنگی کبود روشن، جلد: ساغري مشکی، 169گ، 11 سطر، اندازه: 13×5/ 23 سم [ف: 3-339]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: میر محمد بن میر محمد خان بنافتی بارفروش، تا: 1267ق؛ مصحح؛ مهر: «عبده الراجی محمد الموسوي 1265» (بیضوي)، «عبده الراجی رضا الموسوي» (بیضی)؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج، 127گ، مختلف السطر، اندازه: 18×23سم [ف مخ: 1-337]
خط: نستعلیق، کا: محمد ربیع بن میرزا نصراﷲ مازندرانی نوري، تا: پنجشنبه 23 شوال 1267ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج سبز، 76گ، 18 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [ف: 2-36]
خط: نسخ، کا: محمد علی بن محمد حسن خراسانی، تا: رجب
1267ق؛ چاپ سنگی؛ محشی؛ مهر: «یاد بود مرحوم حاج شیخ جلیل احمد خانی»؛ جلد: تیماج قهوه اي، 113گ، 19 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 21]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، تا: ربیع الاول 1267ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 92گ، 20 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-745]
خط: نستعلیق، کا: علی بن ملا علی کلارستاقی لاهوئی، تا: 1268ق؛ محشی؛ جلد: تیماج سیاه، 16 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 284]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 7 شعبان 1268ق؛ محشی؛ وفات زهرا بنت ملا یعقوبعلی 1281 تاریخ تولد عبدالجواد 1281؛ جلد: تیماج قهوه اي، 321گ، 13 سطر، اندازه: 18×21سم [ف: 220]
آغاز: برابر؛ انجام: و ان کان تالیا فیهما فهو الثانی کقولنا کلما کان اب فج و لیس البته اذا
از ابتداي کتاب تا اواخر «الفصل الثالث فی الاقترانیات الکاین من الشرطیات»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1268ق؛ افتادگی: انجام؛ واقف: کتابخانه رضوي توسط حاج آقاي الهی خراسانی؛ کاغذ: نخودي و فستقی آهار مهره، جلد: میشن مشکی، 113گ، 16-20 سطر، اندازه: 17×5 /21 سم [ف: 24-38]
خط: نسخ، کا: محمد ... بن ابی تراب، تا: 1269ق؛ 123گ، 14سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1-39]
کا: محمد بن قنبر نوري دینائی، تا: 1269ق؛ جلد: تیماج، 125گ، اندازه: 15×20سم [ف: 46]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1269ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 135گ، 13 سطر (5 /7×5/ 14)، اندازه: 5/ 14×5/ 20 سم [ف: 8-191]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عباسعلی بن میرزا محمد بهار، تا: یکشنبه 12 شوال 1272ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، 179گ، 14 سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 23 سم [ف: 29]
خط: نسخ، کا: علی بن عباسعلی کوهستانی، تا: جمادي الاول 1272ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 155گ [ف: 46]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، کا: حبیب اﷲ بن محمدرضا حسینی طبیب اصفهانی، تا: سلخ رمضان 1272ق؛ جلد: تیماج مشکی، 178گ، 12 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 2-744]
خط: نسخ، کا: محمد فصیح، تا: 1273ق، جا: مشهد؛ قطع: خشتی، [نشریه: 5-591]
فاقد دیباچه؛ خط: نسخ، بیکا، تا: رجب 1273ق، جا: مدرسه آخوند ملا محمد باقر (باقریه)؛ مهر: «عبده الراجی محمد فصیح»؛ کاغذ فرنگی؛ جلد: شمیز سبز، 17 سطر (8×5/ 14)، اندازه: 5/ 15×21سم [ف: 3-727]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1275ق؛ اهدایی: سید نوراﷲ مهدوي؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 155گ، 16 سطر (5 /7×14)، اندازه: 13×5/ 19 سم [ف: 4-1264]
خط: نستعلیق، کا: مرتضی بن محمد علی موسوي خلخالی شاهرودي کلوري، تا: سهشنبه 29 رمضان 1276ق، جا: قزوین، مدرسه حاج ملا صالح؛ محشی؛ جلد: تیماج مشکی، 113گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 16×21سم [ف: 74]
خط: نسخ، کا: ملا محمد مهدي خفري ساکن بلده تفیهان از حومه شیراز، تا: 1277ق؛ محشی؛ جلد: تیماج مشکی، 170گ، 16 سطر، اندازه: 11×5/ 18 سم [ف: 4-146]
خط: نستعلیق، کا: عباس علی بن ملا میرزا کازرانی فیروز کوهی، تا: سهشنبه رجب 1277ق، جا: تهران در سنگلج، مدرسه عبدالکریم؛ محشی از میر سید شریف؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج حنایی، 88گ، 17 سطر، اندازه: 5 /16×22سم [ف: 3-341]
خط: نستعلیق، کا: احمد بن ملا محمد علی، تا: سلخ ذیقعده 1282ق؛ اشعاري از وحید در سه صفحه به فارسی که در سال 1278 تحریر شده؛ 160گ، 14 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 224]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: علی اکبر بن حسین تربتی، تا: دوشنبه جمادي الاول 1284ق، جا: مدرسه فاضلیه؛ محشی؛ واقف: استاد محمود شهابی، آبان 1366؛ کاغذ: نخودي و حنایی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی با ترنج و سرترنج، 148گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 12×3/ 21 سم [ف: 24-35]
آغاز: برابر2؛ انجام: و هو القیاس الاقترانی لینتج لو لم یصدق
لیس کل ج ب لکان کل ج اثم نجعل
فاقد دیباچه؛ خط: تحریري، بی کا، بی تا؛؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ تملک: محمد حسین 1285ق، محمد 1315ق؛ مهر: «محمدعلی» (بیضی)؛ جلد: تیماج قهوه اي، عطف تیماج مشکی با ترنج با سر، 86گ، 19 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 32-316]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
بدون دیباچه؛ خط: نستعلیق، کا: محمد کریم بن صادق گیلانی
تنکابنی، تا: ربیع الاول 1287ق؛ محشی؛ مهر: «عبده الراجی عبدالکریم» (بیضی)، حاج سید سعید؛ کاغذ: فستقی و سفید، جلد: تیماج قهوه اي، 128گ، 15 سطر (5 /8×15)، اندازه: 5/ 17×21سم [ف: 2-580]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مهر: «عبده الراجی محمد صادق» (بیضی)؛ واقف: ملا حسن مرحوم، 1289؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج با سر، 14 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 277]
خط: نسخ خوش و نستعلیق، بیکا، تا: 1299ق؛ افتادگی: وسط و انجام؛ با یادداشت حاج شیخ آقا بزرگ و نیز پدر حاج شیخ آقا بزرگ: «هذا خط والدي المتوفی 1324 و «الشمسیة» خط جدي ملامحمدرضا، و انا الفانی آقا بزرگ الطهرانی»، رکابهدار؛ مهر بیضی کتابخانه «صاحب الذریعه» فی النجف الاشرف، سال 1354ق؛ اهدایی: دکتر علی نقی منزوي؛ 87گ (1پ-87پ) [ف: 2-41]
آغاز: برابر2؛ انجام: او حصول اسابقاً علی حصول ب و السابق علی السابق علی الشئ...
فقط چند برگ از آغازین کتاب را دارد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: اواخر قرن 13 یا اوایل 14؛ مصحح، محشی، متن شمسیه نیز بر فراز برگ هاي نسخه آمده؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مشمع سرمهاي، 6گ (85-90)، 14سطر (7×13)، اندازه: 16×23سم [ف: 34-745]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ محشی؛ جلد: مقوایی تیماج قهوه اي، 140گ، 15 سطر، اندازه: 5 /10×5/ 17 سم [ف: 2-483]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1315ق [نشریه: 7-697]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد تقی بن عبدالحسین بن علی رضابن محمد تقی موسوي، تا: ذیقعده 1339ق؛ واقف: احمد شاه، آبان 1381؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: میشن دارچینی، 77گ، 27 سطر، اندازه: 20×5/ 33 سم [ف: 24-34]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ممد صایم قالوحی عبدالعظیمی، تا: قرن 15؛ واقف: حسین کی استوان؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج خرمایی، 158گ، 15 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 11-484]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 7 جمادي الثانی، خمس و ستین ... (ساییده شده)؛ واقف: سید علی اصغر اصغرزاده؛ کاغذ: حنایی، جلد: مقوا با روکش پارچه مشکی، 177گ، 17 سطر، اندازه: 10×18سم [ف: 11-485]
آغاز و انجام: قال القسم الرابع ما یترکب من الحملی و المنفصل اقول ... و کل ج ب و کل ب د ینتج اما
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ توضیح لغات متن با استفاده از کتاب صحاح، محشی با استفاده از کتابهایی همچون شرح مواقف، حاشیه مطول، حاشیه مطالع، شرح طوالع و شرح تفتازانی و سعدیه و مطالبی از میر محمد حسین، ملا عماد، ابیوردي، محی الدین، ماوردي، ملا داود، محمد طالشی، سید علی و سعد الدین، قبل از شروع کتاب مطالب کوتاه مختلفی در ارتباط با مباحث کتاب استخراج شده از کتابهایی همچون شرح عصفور، شرح حکم العین، شرح قاضی میر حسین یزدي، شرح ارشاد، شرح مفتاح، رساله مغالطه و مطالبی از میر صدر الدین احمد رومی و ملا جلال به همراه مطالبی عرفانی از محی الدین عربی و دائرهاي از عبدالرزاق کاشی و احادیثی از حضرت نبی (صلی الله علیه و آله ) در وقوع نماز عید در جمعه به نقل از کتاب آداب القضا و احادیثی از حضرت علی (علیه السلام) و پیامبر (صلی الله علیه و آله) در مورد فقر و اشعاري از شیخ بهاء الدین محمد و مطلبی در بیان فرق بین ماهیت و حقیقت و روایتی براي درمان تب که حرز حضرت فاطمه (سلام الله علیها) به سلمان است نوشته شده؛ تملک: فرزند محمد علی بن ملا علی اشکوري در سال 1247؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 183گ، 11 و 13 سطر (5×13 و 6×14)، اندازه: 12×23سم [ف: 12-198]
آغاز: برابر؛ انجام: و الثامن انما نتج لوکان بحیث اذا بدل مقدمتاه یحصل من الشکل الاول سالبه خاصه ینعکس اي نتیجه المط و لم یظهر للمتقدمینن انعاسها و اتفق لبعض الافاضل.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: ساغري قهوه اي، 124گ، 17 سطر (6×11)، اندازه: 10×16سم [ف: 14-169]
آغاز: برابر2؛ انجام: و لیس الاحدیهما صادقه و الاخري کاذبه بل هما صادقتان بخلاف قولنا بعض الحیوان انسان و لاشیء
تا اوایل فصل سوم از مقاله دوم؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی:
آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی فستقی و نخودي، فاقد جلد، عطف کاغذي الوان، 70گ (73پ-142پ)، 16-19 سطر (5/6×5/11)، اندازه: 11×5/17سم [ف: 18-33[
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: مقوایی با روکش کاغذي نخودي، 92گ، 20 سطر (5 /6×14)، اندازه: 14×21سم [ف: 18-322]
آغاز و انجام: برابر
کا: عبدالجلیل بن واثقی بیلندي، بیتا؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوایی، رویه تیماج تریاکی، 285ص (1-285)، 18 سطر (7×5/12)، اندازه: 12×20سم [ف: 9-391]
آغاز: حصوله علی نظر و کسب کتصور العقل و النفس و کالتصدیق بان العالم حادث؛ انجام: اما موضوعات العلم او جزئیاتها او اعراضها الذاتی او جزئیاتها او محمولاتها.
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ مهر: «گرفته ... یگانه گوهر دریاي حسن گوهر تاج» (خشتی)؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: مقوا با روکش کاغذ ابره، 115گ، 11سطر (5 /7×11)، اندازه: 13×5 /17 سم [ف: 16-282]
آغاز: برابر؛ انجام: اما التصورات فهی حدود الموضوعات او اجزائها و جزئیاتها و اعراضها الذاتیه و اما التصدیقات فهی اما یبنه بنفسها و یسمی علوما مفارقه خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ مهر: «سلام علی ابراهیم» (بیضی)؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 165گ، 14 سطر (6×12)، اندازه: 3/ 11×5/ 19 سم [ف: 18-242]
آغاز: برابر؛ انجام: روایتی قایمتان او متساویاً لها فاالخط نوع من المقدار.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام: (یک ورق)؛ واقف: تاج ماه بیگم، 1262ق؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: میشن دارچینی، 110گ، 14 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 1-335]
خط: نسخ معرب، کا: احمد بن قاضی ابراهیم بن قاضی شیخ بن قاضی محمود بن قاضی احمد گیلانی کوهدمی مدنی خزرجی، تا: دوشنبه 6 ذیحجه 867ق، جا: هند، حرم سلطان جهانشاه بهادر؛ در همان تاریخ مقابله و تصحیح شده، مصحح، محشی؛ تملک: سید محمد صادق مهدوي خوانساري به تاریخ 1316؛ جلد: تیماج زرشکی، 150گ، مختلف السطر، اندازه: 15×23سم [ف: 2-99]
بیکا، بیتا [نشریه: 13-365]
خط: نستعلیق، کا: ملا حبیب اﷲ بن قربان علی سحابی، بیتا، جا: مدرسه سید مرتضی فرزند سید هادي بزرگ؛ کاغذ: ایرانی، 21 سطر (5×14)، اندازه: 15×22سم [نشریه: 7-788]
بیکا، بیتا؛ مجموعه آقا رفیع قزوینی استاد اخلاق و فلسفه امام خمینی؛ خریداري از منصوره تألهی معین الدین [رایانه]
خط: نسخ، کا: شیخ عبداﷲ، بیتا؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-278]
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا، قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: 1293]
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا، قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: 1408]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا، 99گ (1ر-99پ)، 15 سطر (11×18) و 18 سطر (5/ 9×12)، اندازه: 14×5/ 18 سم [ف: 276]
بیکا، بیتا؛ [ف: 1-39]
بیکا، بیتا [ف: 1-40]
بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: مقوایی روکش تیماج تریاکی، 104گ (25پ-128ر)،20سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 85]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 189گ، 15 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1-39]
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ 138گ، 21 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 1-39]
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ 133گ، 18 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 1-40]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ اندازه: 18×23سم [ف: 3-24]
آغاز: برابر2؛ انجام: اما الشکل الثانی فشرطه بحسب الجه امر ان احدهما صدق الدوام علی الصغري اي کون الکبري من القضایا المنعکس الشوالب.
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 125گ، مختلف السطر، اندازه: 12×5/ 22 سم [ف مخ: 1-338]
آغاز: فهو الادات کفی ولا وانما ذکر مثالین لان ما لا یصلح لان المخبر به وحده اما ان لا یصلح للاخبار به اصلا کفی فان المخبر به فی قولنا زید فی الدار حاصل؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: علی محمد بن مصطفی، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قهوه اي، 101گ، 15 سطر، اندازه: 13×20سم [ف مخ: 1-339]
آغازو انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ محشی؛ جلد: مقوا اسلیمی عطف تیماج سیاه، 144گ، مختلف السطر، اندازه: 13×20سم [ف مخ: 1-337]
آغاز: برابر2؛ انجام: و الغرض منه الزام الخصم و اقناع من هو قاصر عن ادراك مقدمات البرهان و منها المقبولات و فی قضایا توخذ ممن یعتقد فی اما امر سماوي من المغیرات
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ مهر: «عبده الراجی محمود» (بیضوي)؛ جلد: تیماج سیاه، 193گ، 12 سطر، اندازه: 13×22 سم [ف مخ: 1-339]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 16 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 227]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 127ص (2-128)، اندازه: 15×22سم [ف: 221]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1/ 1788
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5-254]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 18 سطر، اندازه: 19×14سم [ف: 421]
خط: نستعلیق نازیبا، بیکا، بیتا؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 197گ (1پ-197پ)، اندازه: 7×13سم [ف: 2-228]
آغاز: برابر2؛ انجام: لو کان له جزأ دالاَ علی جزء المعنی القصود من اللفظ و لم یکن دلال مقصوده ... الفاظ الاربع فان قلت المفرد متقدم علی المرکب طبعا فلم اخره وضعاً مخالف الوضع الطبع.
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 15گ، 12 سطر، اندازه: 15×20سم [ف مخ: 1-339]
آغاز: برابر2؛ انجام: فکیف یکون موجب اوسالب فتقول الاعتبار فی الایجاب القضی المرکبه وسلبها بایجاب الجزء الاول و سلبه اصطلاحا فان کان الجزء الاول موجبا کانت القضیه
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي،60 گ، مختلف السطر، اندازه: 11×19سم [ف مخ: 1-339]
آغاز: برابر2؛ انجام: و فی کون الموضوع جزء امن العلم علی حد نظر لانه ان ... من اجزاء العلم ... به التصور الموضوع فهو من المبادي و لیس جزء اخر بالاستقلال
خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 157گ، 17 سطر، اندازه: 10×15سم [ف]
آغاز: فی الذات من لوازم الاتحاد فی المفهوم بدون العکس قال و اما المرکب فهو ... قال الفصل الثانی فی المعانی المفرد کل مفهوم.. اقول المعانی هی الصور الذهنیة؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مشکی، 123گ، 16 سطر، اندازه: 13×5/ 21 سم [ف]
کا: محمد فخر آبادي ملقب به رکن الائمه، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سمرقندي ضخیم، جلد: تیماج یشمی، 103ص، 21 سطر، اندازه: 10×5/ 18 سم [ف: 10-2017]
آغاز: الطرفین و سالبته جزئی من الطرق الاخر و من وجه الی سالبتین جزئتین ... قال وفقیضا المتساویتین متساویان اقول لما فرغ من بیان النسب؛ انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ واقف: نصر الملک، کاغذ: سفید فرنگی،
جلد: تیماج عنابی، 93گ، 15 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 5/ 15×5/ 19 سم [رشت و همدان: ف: 1725]
آغاز: برابر2؛ انجام: دلالته علیه مطابقه ...
فاقد دیباچه؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی، مجدول، با کتیبه زرین؛ جلد: کاغذي، 84گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 8×5/ 15 سم [ف: 32-307]
بیکا،بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ نسخ قدیم [دلیل المخطوطات: 1-221]
آغاز: لامتناع الحکم ممن جهل احد هذه الامور معنی ... قال و الفصل الممیز للنوع عن مشارک فی الجنس قریب اقول الفصل اما ممیز عن المشارکات الجنسی؛ انجام: قال الحب الثانی فی العکس اقول الاول فی القضی ... کان العکس ایضا و ان کان سالبا فسالبا و انما وقع الاصطلاح
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ فاقد جلد، 69گ، 16 سطر، اندازه: 10×19سم [ف: 2-122]
آغاز: برابر؛ انجام: لا یتعدي کالعلم و الذکی رفع لاهل العلم مراتب الکمال نصب لارباب الدین مناصب الاجادل و
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، با سرلوح،
محشی به امضاي «منه ره»، «میر جلیل»، «میر عبدالحی»، «ملا حامد»، «سعد الدین»، «بردعی» و ... و حواشی به نقل از کتب؛ اهدایی: خانم طباطبایی 1 /12/ 1355ش؛ جلد: گالینگور قهوه اي، 221گ، 14سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 1-247]
آغاز: تسابق معانیها الاذهان و تقریرات شایف تعجب اسماعها ا ذان و سمیته بتحریر القواعد المنطقیه؛ انجام: و قد یکون نوع عرضی ذاتی کقولنا کل مثلث متساوي الساقین فان زاویتی قاعدته متساویتان
خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، زرد، 99گ، 21سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1-533]
بیکا، تا: بدون تاریخ [ف: 40]
بیکا، تا: بدون تاریخ [ف: 40]
بیکا، تا: بدون تاریخ [ف: 40]
آغاز: برابر؛ انجام: و هی قضایا یحکم بها حکما راجحا مع تجویز نقیضه کقولنا فلان یطوف باللیل.
بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا با تیماج مشکی، 141گ، 17 سطر (5 /6×13)، اندازه: 5 /15×21سم [ف: 1-38]
انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ محشی؛ کاغذ: آبی و شکري فرنگی، جلد: مقوا با تیماج مشکی، 123گ، 15 سطر (10×5/ 15)، اندازه: 5/16×22سم [ف: 2-233]
نسخه اصل: موزه بریتانیا ش 16829 Add. (ریو 439)؛ بیکا، بیتا، 17 سطر [فیلم ها ف: 1-590]
آغاز: برابر؛ انجام: اما موضوعات العلم او جزئیاتها او اعراضها او جزئیاتها و اما محمولاتها فهی.
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا با کاغذ آبی، 114گ، 18 سطر (5×13)، اندازه: 10×20سم [ف: 2-373]
بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج [ف: 46]
بیکا، بیتا [ف: 46]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج، 125گ، اندازه: 15×20سم [ف: 46]
خط: نستعلیق، کا: مراد علی تنکابنی، بیتا؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج عالی با ترنج و سر، 165گ، اندازه: 12×23سم [ف: 46]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا، کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج زرد، 128 ص، 16 سطر، اندازه: 5/ 11×22سم [ف: 1-152]
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
خط: نسخ، بیکا، بیتا [ف: 134]
آغاز: بسمله، ان اروي زهر زهر بلفارسیه شکوفه و الریاض جمع الروضه؛ انجام: اعلم انه اذا اکانت لکنه لیس
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا، کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 16 سطر، اندازه: 14×20سم [الفبائی: 627]
بیکا، بیتا؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 155گ [ف: 46]
بیکا، بیتا؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 155گ [ف: 46]
بیکا، بیتا، جلد: تیماج، 125گ، اندازه: 15×20سم [ف: 46]
بیکا، بیتا؛ محشی؛ جلد: تیماج،13سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 320]
بیکا، بیتا؛ خریداري از زهره اشفقی [رایانه]
بیکا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوي- مجموعه نوازي؛ 89گ، اندازه: 12×4/ 18 سم [رایانه]
بیکا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوي-مجموعه نوازي؛ اندازه: 12×19سم [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: و اما حذف الضرورة المخصوصة بالصغري فلان الکبري اذا لم یکن فیها ضرورة.
بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، متن شمسیه با نشان «متن» در حاشیه صفحات؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: روکش گالینگور طوسی عطف تیماج قهوه اي، 70گ، 23-24 سطر (7×5/16)، اندازه: 12×22سم [رایانه]
بیکا، بیتا؛ مجموعه آقا رفیع قزوینی استاد اخلاق و فلسفه امام خمینی، خریداري از منصوره تألهی معین الدین [رایانه]
آغاز: [گ2]: دلال اللفظ م اخرج عن المغنی الموضوع له فهی داخل فی حد دلال الالتزام؛ انجام: وجود جرئی آخر لم یستقر آء [لم یستقرأ] و یکون حکمه مخالف لما استقرئی کالتمساح قال الرابع التمثیل ...
خط: نسخ و نستعلیق تحریري، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، عطف تیماج عنابی، 112گ، 14 و 15 سطر (2/ 7×13 و 5/ 7×3/ 14)، اندازه: 3/ 14×5/ 21 سم [رایانه]
بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام: [ف: 8]
بیکا، بیتا، محشی از ملا محمد طالش و عماد [تراثنا: س13ش1- 141]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: اصفهانی، 23 سطر (8×5/ 16)، اندازه: 14×25سم [تراثنا: 81]
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 15 سطر (8/ 8×6/ 16)، اندازه: 8/ 17×6/ 24 سم [رایانه]
آغاز: بسمله. متوکلا یکرمه العمیم و مصلیا علی رسوله الذي هو بالمومنین رووف رحیم؛ انجام: این فساد الکلام و الاعرفا عن طریق السداد، تم
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا، ضمیمه نسخه ش 12145 [رایانه]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 151گ، 15 سطر، اندازه: 13×20سم [میراث اسلامی: دفتر نهم-93]
آغاز: المعنی کما عرفت بل یزاد به مفهوم مسمی بزید.؛ انجام: فتلک النسب ملحوظ بینهما.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ آبی عطف تیماج عنابی،71گ، 19 سطر (5×14)، اندازه: 10×5/ 20 سم [ف: 4-1449]
آغاز: و ایجاد شیئی غیر مسبوق بماد و لا زمان
خط: نسخ، کا: عبد الحسین، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوایی روکش کاغذ قهوه اي عطف تیماج قرمز، 369گ، اندازه: 13×20سم [ف: 4-1401]
آغاز: برابر 2
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مهري به تاریخ 1340؛ 150گ، 13- 15 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 2-746]
آغاز: برابر 2؛ انجام: التصوری والتصدیقی من ضرور یاتهما والاحاط بالافکار الصحیح والفاسد الواقعة.
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقواي سفید، عطف گالینگور قهوه اي، 8گ، 19 سطر، اندازه: 10×5/ 20 سم [ف: 2-748]
آغاز: و ان حکم فیها بسلب خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی عطف تیماج عنابی، 62گ (1-62)، 17 سطر (8×12)، اندازه: 5/ 12×5/ 17 سم [ف: 4-1250]
آغاز: هو ان یکون المتقدم بحیث یحتاج الیه؛ انجام: انه ولی ذلک و القادر علیه
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: شیخ محمد کفایی اردکانی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش تیماج ماشی، 117گ، 18 سطر (5×13)، اندازه: 10×19سم [ف: 5-1663]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 142گ، 12 سطر، اندازه: 9×17سم [ف: 2-745]
کا: نبی بن جعفر حسینی استرآبادي، بیتا؛ کاغذ: فرنگی نخودي و کبود، جلد: تیماج مشکی، 119گ (1-119)، 16 سطر (8×14)، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [ف: 16-661]
آغاز: سبب ایراد رسم العلم فی مفتح الکلام خط: تعلیق، کا: علی نقی اردکانی، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد، 88گ، 16 سطر (7×14)، اندازه: 5/ 12×20 سم [ف: 3-26]
آغاز: برابر؛ انجام: توقف الشروع اما تصور العلم فلان الشارع لولم مقدم تحریر القواعد؛ خط: نسخ ریز، کا: مصطفی بن محمد بن خالد بغدادي، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، فستقی، جلد: تیماج تریاکی، 6 ص (103-108)، 17 سطر (6×15)، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 9-100]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
فاقد خطبه؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی با امضاي «داود، ع، مح، محی الدین»؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج سرخ، 245گ، 9 سطر
(9×5/ 14)، اندازه: 14×20سم [ف: 12-473]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ محشی به امضاي «علم الهدي»؛ 129گ، 17 سطر [ف: 2-743]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: زمان دماوندي، تا: 8 شوال، محشی؛ 120گ، 19 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 2-745]
آغاز: برابر
از اول تا «قال القسم الثالث الخ اقول القسم الثالث من الاقیس الشرطی ... »؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا، 183گ (19-201)، 13 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 2-749]
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نسخ، کا: احمدبن محمدرضا بن محمدبن میرزا محمدعلی طبیب کاشانی، بیتا؛ محشی؛ مهر: «عبده الراجی ابن الرضا احمد» (بیضی)؛ جلد: تیماج مشکی، 134گ، 14 سطر، اندازه: 14×19سم [ف مخ]
آغاز: محمد اشرف البریات بأفضل الصلو وآله المنتجبین ... و بعد فقد طال الحاح المشتغلین علی المترددین ان اشرح لهم الرسال الشمسیة؛ انجام: وهی قضایا یوخذ ممن یعتقد فیه اما لامر سماوي من المعجزات والکرامات
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز (صفحه اول) و انجام: (دو برگ)؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مشکی، 106گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 15×20سم [ف مخ: 1-98]
آغاز: برابر
فقط شامل مقدمه است؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 2گ (11-12)، 16 سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 2-749]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ 123گ، 17-22 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 2-749]
آغاز: برابر2
خط: نسخ، بیکا، بیتا، 37گ، 19 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 2-746]
آغاز: برابر؛ انجام: حتی یلزم ان یختص فی سریع انفکاکه و بطئه بجواز ان لایمتنع انفکاکه عن الشئ
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ 30گ، 12-14 سطر، اندازه: 5/ 17×22سم [ف: 2-748]
آغاز: برابر2؛ انجام: منها ترغیب الناس فیما ینفعهم من امور وهی قضایا ... ویرغب کما اذا قیل الخمر یاقوت سیال البط العفن.
فاقد خطبه؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقواي کرم عطف تیماج سرخ، 196گ، 14 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 2-748]
آغاز: علیه الشروع فی العلم و وجه توقف الشروع اما علی تصور العلم فلان الشارع ... قال و لیس الکل من کل منهما بدیهیا والا لما جهلنا شئیا و لانظریا و الالدار او تسلسل اقول العلم اما بدیهی؛ انجام: قال و اما غیر الیقینیات الخ اقول من غیر الیقیینات المشهورات و هی قضایا تعرف بها ... اما لامر سماوي من المعجزات و الکرامات
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 88 گ، 19 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-749]
آغاز: برابر؛ انجام: له کان جنساً یکون تحته انواع فلایکون نوعاً مفرداً بل عالیاً فلایصح التمثیل الاول وان
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا عطف گالینگور قهوه اي، 126گ، 20 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 2-748]
آغاز: برابر
از اول تا شرح «قال البحث الثانی فی اجزاء العلوم»؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ 153گ، 15 سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 2-749]
از اول تا «قال البحث الثانی فی اجزاء العلوم اقول اجزاء العلوم ثلاث ...»؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 111گ (4-114)، 15 و 19 سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 2-749]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج مشکی، 117گ (53ر-169ر)، 15 سطر (10×15)، اندازه: 16×19سم [ف: 13-3109]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 143گ، 15 سطر (7×13)، اندازه: 14×5/ 19 سم [ف: 1-170]
انجام: موجود: ثابت لذلک الشیئی فیکون
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: حاج میرزا علی شریعتی؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوایی، 145گ، 15 سطر (6×12)، اندازه: 12×17سم [ف: 5-1813]
آغاز: طلبه عبثا و اما علی موضوعه؛ انجام: و قد عرفت فی اول الفصل الثانی.
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ مشکی عطف تیماج عنابی، 15 سطر (7×5/ 12)، اندازه: 11×17سم [ف: 4-1456]
taḥrīr-u k.-il kurat-il mutaḥarrika = taḥrīr-u ukar-i uṭulūqis = al-ukar-il mutaḥarrika
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1274-1201) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
تاریخ تألیف: جمعه 7 جمادي الاول خنا یعنی 651 ق
از: اوطولوقس؛ ترجمه: ثابت بن قره و تحریر از خواجه نصیر طوسی؛ در1 «مقاله» و 12 «شکل» در مجموعه رسالههاي ششگانه «تحریر کرات و المتوسطات.»
آغاز: بسمله. الحمد ﷲ دائما. تحریر کتاب الکرة المتحرکة لاوطولوقس. اصلحه ثابت و هو مقالة واحد و اثنا عشر شکلا.
الصدر: النقط التی تتحرك حرکمعتدل هی التی تسیر فی ازمان متساوی و مقادیر متساویة و مشابهة و اذا سارت نقطة قوسین من دائر او خطین بحرک معتدل کانت نسبة الزمانین کنسب القوسین او الخطین. محور الکر هو قطرها الذي تدور الکرة علیه و هی ثابتة و طرفاها قطباها ...لا غیر فاذا
انجام: و کان السطح مائلا هذا خلف-فز- مرکز الکرة لا غیرة فاذا کا واحدة من دایرتی ا ب ج-ب ه ي عظیمة و ذلک ما اردناه. تم الکتاب الکرة المتحرکة لاوطولوقس.
چاپ: حیدرآباد دکن، 1358ق؛ تهران، سنگی، 1304ق، خشتی، 8ص (صص76-83) [الذریعة 3/382]
شرح و حواشی: :
1- حاشیة تحریر اکر اطولوقس؛ یزدي، محمد باقر بن زین العابدین (-11)
آغاز: برابر؛ انجام: تم الکتاب و الحمدﷲ حق حمده و الصلو و السلام علی سیدنا محمد النبی الامی و علی آله و اصحابه الطیبین الطاهرین و سلم تسلیماً کثیراً فی العشرین من ذي الحج من سن احدي و اربعین و ستمائ هجری علی صاحبها افضل الصلو و السلام
خط: نسخ، بیکا، تا: 641ق؛ جلد: چرمی سیاه ضربی، 4گ، 27سطر، اندازه: 11×24سم [ف: 1-201]
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، ش 3035؛ خط: نسخ، کا: یوسف بن ابراهیم بن ابی المکرم، تا: 26 ربیع الاول 669ق؛ 5ص (145- 149)، 31 سطر [عکسی ف: 4-313]
بیکا، تا: سن خعا671 ق؛ تاریخ تحریر را چنین دارد: «فرغ المصنف ادام اﷲ ظلاله من تحریره خ. ر. و. ر. جمادي الاولی خنا = 651 و الکاتب ر. د. یز. شعبان المبارك سن خعا = 671؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 23گ (47پ-69ر)، 37 سطر، اندازه: 5/ 24×5/ 34 سم [ف: 3-342]
خط: نسخ، بیکا، تا: چهارشنبه 13 رجب 695ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا با رویه مخمل آبی، 3گ (25ر-27ر)، 25 سطر (5/ 12×5/ 17)، اندازه: 5/17×24سم [ف: 9-1100]
آغاز: یقال ان النقط تتحرك حرکات متساوی اذا قطعت فی ازمن متساوی؛ انجام: و معلوم انها فی سطح دایر ا ب ح (ناقص) خط: شکسته تعلیق، بیکا، تا: قرن 7؛ کاغذ: حنایی، جلد: مقوایی، 15ص (77-91)، اندازه: 15×2/ 20سم [ف: 8-375]
آغاز: برابر؛ انجام: و علیه و لونها و لیکن ... و معلوم انها فی سطح دل من ا س ح (کذا)
خط: نسخ خفی، بیکا، تا: قرن 7؛ تاریخ کتابت در رایانه قرن 6 ثبت شده است که نادرست است، ضمیمه نسخه ش 5232 [شاید همان نسخه بالا باشد]؛ واقف: نادر شاه، 1145ق؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا، 7گ، 15 سطر، اندازه: 15×20سم [الفبائی: 108]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8؛ با اشکال ریاضی؛ 4گ، 26 سطر، اندازه: 12×22سم [ف: 1-334]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1 شوال700ق، جا: تبریز؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی، 23 سطر (8×15)، اندازه: 5/ 14×23سم [نشریه: 3-229]
بیکا، تا: 701ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 2گ (48پ-49پ)، 15 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-341]
بیکا، تا: 6 جمادي الاول 783ق، کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ،3گ (25پ-27پ)، 29سطر، اندازه: 19×27سم [ف: 3-341]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قرمز، 10ص (102- 111)، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 19 سم [ف: 10-2040]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 27 ربیع الاول 881ق؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 3گ (29پ-31پ)، اندازه: 18×24سم [ف: 12-99]
در یک مقاله و دوازده شکل با اصلاح ثابت؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا، 7گ (35پ-41پ)، 21 سطر (5 /5×14)، اندازه: 8×5/ 19 سم [ف: 15-4098]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق جلی، بیکا، تا: قرن 10؛ ضمیمه نسخه ش 16022؛ کاغذ: آهاري حنایی، جلد: تیماج، 3گ، 19 سطر، اندازه: 4/ 17×2/ 24 سم [ف: 18-155]
بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 5گ (206پ-210ر)، 15 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-341]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: شب جمعه 28 محرم 960ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج سبز زیتونی با ترنج و سرترنج، 8گ (62ر-69ر)، 19 سطر، اندازه: 15×5/ 20 سم [ف: 19-390]
خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن نصراﷲ الدهلی، تا: 986ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابري، 5گ (28ر-32ر)، 25 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 6-261]
خط: نسخ، بیکا، تا: 993ق؛ با دوائر نجومی و اشکال هندسی؛ جلد: تیماج عنابی، 21 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 5/12×20سم [ف: 1-487]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 5427/2
همان نسخه بالا [نشریه: 5-59]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج نیلی، 9ص (61-69)، 18 سطر (12×5/4)، اندازه: 5/ 10×8/ 19 سم [ف: 8-364]
انجام: فنقول انهما عظیمتان و یصل ... فهو فصلهما المشترك و قطر لدائرة.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ با اشکال هندسی، مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 5گ (66پ-70پ)، اندازه: 5/ 12×19سم [ف: 20-281]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ملاموسی فرملی (کذا)، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی شکري آهار شده، جلد: تیماج قرمز، 5ص (1-5)، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 24 سم [ف: 23-74]
آغاز: برابر؛ انجام: و قطعت قوس ك ح ا فارقت نقط ح نقط ا و قطعت قوس ا ط ك فی ذلک الزمان بعینه ...
خط: نسخ، کا: عبدالرضا بن عبدالمجید حسینی ورده ساوجبلاغی، تا: پنجشنبه 18 شعبان 1009ق، جا: اصفهان، به جهت آقا جلال محمد؛ افتادگی: انجام؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 4گ (27ر-30پ)، 15 سطر، اندازه: 5/ 16×5/ 19 سم [ف: 11-9]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا جان بن یعقوب لاهیجی، تا: 2 جمادي الاول 1010ق، جا: شیراز، مدرسه رضویه؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی نخودي نازك آهار مهره، جلد: تیماج، 6گ (29پ-34ر)، 21 سطر، اندازه: 5/ 12×20سم [ف: 13-108]
خط: نسخ، بیکا، تا: دوشنبه 4 رمضان 1013ق؛ کاغذ: ترمه سمرقندي، جلد: ساغري زرد، 7گ (135پ-141ر)، 19 سطر، اندازه: 4/ 10×19سم [ف: 6-291]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1036ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 15 سطر (5 /5×18)، اندازه: 5/ 9×18سم [ف: 16-445]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1037ق؛ با اشکال هندسی، مصحح، جلد: تیماج مشکی، 6گ (34پ-39پ)، 19 سطر، اندازه: 14×24سم [ف: 20-112]
خط: نسخ، بیکا، تا: جمعه نیمه جمادي الثانی 1051ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز، 5گ (29ر-33ر)، 17 سطر (5/ 4×5/ 9)، اندازه: 11×18سم [ف: 8-742]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري خفی، کا: محمد جعفر یزدي، تا: 1056ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: اصفهانی نارنجی و آهار مهره، جلد: پارچهاي، 6 ص (1-6)، 25 سطر (7×15)، اندازه: 8/ 10×9/ 21 سم [ف: 8-385]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عماد الدین محمود حسینی، تا: ذیحجه 1059ق، با اشکال هندسی، محشی به امضاي «محمد باقر»؛ اهدایی: آقایان محمد و حسینعلی الهی؛ کاغذ: کاهی صیقلی سفید تیره، جلد: چرمی نازك، 80ص، 19 سطر (12×5/ 13)، اندازه: 9×18سم [ف: 60]
آغاز: قال المولی المعظم الصدر ... معجز بنی آدم نصیر الحق ... حج الاسلام و المسلمین ... محمد بن محمد بن حسن الطوسی ادام اﷲ ظلال افضاله ... اقول بعد حمداﷲ ... انی کنت فی طلب الوقوف علی بعض المسائل المذکوره فی کتاب الکر و الاسطوانه لارشمیدس زمانا طویلا لکثیر الاحتیاج الیه ... المقال الاولی صدر الکتاب افتتح ارشمیدس کتابه بان قال مخاطباً لواحد من اهل زمانه اسمه ذوستیاوس سلام علیک قدار سلت الیک
خط: شکسته نستعلیق، کا: میر علی بن نظرشاه، تا: 1075ق، جا: اصفهان؛ با اشکال هندسی و نجومی؛ کاغذ: دولت آبادي شکري، جلد: تیماج مشکی، 3ص (379-381)، 19 سطر، اندازه: 5/ 20×5/ 26 سم [ف: 19-115]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1079ق؛ جلد: تیماج قرمز، 5گ (43پ- 47ر)، 18 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 4-399]
بیکا، تا: با تاریخ 1084ق؛ 4گ (12ر-15پ) [دانشگاه تهران: ف: 7-2623]
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: شوال 1089ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن سیاه، 5گ (1ر-5ر)، 19 سطر، اندازه: 13×22سم [ف: 6-421]
آغاز: برابر؛ انجام: فی ذلک السطح فیکون المحور عودا علی سطح در یک مقاله و 25 شکل؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالصمد بن شمس الدین محمد شیرازي، تا: 1092ق؛ در هامش دوائر نجومی؛ کاغذ ترمه؛ جلد: مقوا، 1ص، 65 سطر، قطع: رحلی، [ف: 1-422]
آغاز: برابر؛ انجام: تمت کتاب الکر المتحرکة لاطولوقس بعون اﷲ تعالی و فرغ المصنف من تحریره یوم الجمع السادس شهر جمیدي الاول سنه خنا (= 651 ه-)
خط: نسخ، کا: محمد امین حسینی، تا: 1096ق؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: پارچهاي، 12ص (35-46)، 16 سطر (5 /5×2/ 11)، اندازه: 3/ 12×19سم [ف: 8-415]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 442/2- عکسی
اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-59]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خفی، بیکا، تا: قرن 12؛ ضمیمه نسخه ش 5427،
منقش به تصاویر کرات؛ واقف: محمد علی قائم مقام، 1316؛ کاغذ: شکري، جلد: تیماج، 4گ، 18 سطر، اندازه: 10×20سم [رایانه]
کا: عبدالغنی بن معزالدین حسینی، تا: قرن 12؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 10گ (41پ-50ر)، 15 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-341]
آغاز: برابر؛ انجام: کل واحد منهما مسا و لمربع جیب ... فی سطح الدایره المماسه لب او ذلک ما اوردناه و هذا آخر الکتاب.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ با سر لوحه مذهب، مجدول، داراي اشکال هندسی؛ مهر: ناصر الدین شاه؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: تیماج سبز، 224گ، 11سطر (4×5/ 8)، اندازه: 5/8×15سم [ف: 7-15]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن 11-12؛ با اشکال دقیق؛ 13ص (68-80) [عکسی ف: 1-62]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبدالعظیم بن سید علی موسوي، تا: 1102ق؛ با اشکال و دوایر هندسی؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 18 سم [ف: 10-167]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن شیخ حسین گیلانی، تا: 16 محرم 1183ق؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: پارچهاي، 8ص (1-8)، 22-24 سطر، اندازه: 18×7/ 22 سم [ف: 8-365]
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن محمد حسین (حسن) منجم حسینی اصفهانی، تا: قرن 13؛ مجدول، با اشکال هندسی؛ کاغذ: الوان، جلد: تیماج مشکی، 5گ (33پ-37ر)، اندازه: 14×5/ 21 سم [ف: 20-40]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: برجعلی جربادقانی، تا: قرن 13؛ کاغذ: آهار مهره حنایی، جلد: ساغري مشکی، اندازه: 12×19سم [ف: 18-126]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی، 7گ (82پ-88پ)، اندازه: 5/ 10×16سم [ف: 20-357]
خط: نسخ، کا: علی محمد، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 2ص (74-75)، 30 سطر، اندازه: 24×5/ 33 سم [ف: 23-99]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد صالح بن محمد رفیع طبیب رشتی حسینی، تا: قرن 13، جا: تهران؛ کاغذ: فرنگی، آبی، جلد: تیماج، سرخ، 54گ، 17 سطر (7×5/ 14)، اندازه: 13×21سم [ف: 3-237]
خط: نسخ، کا: حسین علی نوروزي، تا: 1206ق [ف: 6-201]
انجام: و فرغ المصنف من تحریره یوم الجمعة السابع من جمادي الاول سن خنا-651
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: 1252ق؛ 16 سطر، اندازه: 8×15سم [ف: 2-116]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ بن محمد بن عبداﷲ، تا: ربیع الثانی 1266ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: پارچهاي، 8ص (1-8)، 17 سطر (6×2/ 12)، اندازه: 6/ 12×7/ 19 سم [ف: 8-381]
کا: محمد بدیع بن مصطفی بن عبدالحمید بن علی بن میر محمد علی رضا توفیقی موسوي اصبهانی درب امامی، تا: 1272ق، جا: اصفهان، مدرسه نیماورد؛ مصحح، محشی به عنوان: «الاستاد»، «السید محمد علی القائنی» [تراثنا: س18ش1و2-230]
آغاز: برابر؛ انجام: و اما فلانها مرکز الکرة
خط: نسخ تحریري، کا: سید حسین محلاتی خراسانی، تا: 16 رجب 1293ق؛ ضمیمه نسخه ش 6347؛ کاغذ: فرنگی کاهی، جلد: مقوا با رویه پارچهاي، 5ص (36-40)، اندازه: 11×8/ 17 سم [ف: 8-383]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: آقا میرزا محمد علی بن محمد اسماعیل حسینی قاینی، تا: شنبه 4 رمضان 1293ق، جا: سرحد بهبهان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا با میشن سرخ، 5گ (14ر-18پ)، 13 سطر (5 /6×5/ 13)، اندازه: 12×20سم [ف: 11-168]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: اسداﷲ بن منجم دودانگه مازندرانی، تا: 1308ق، جا: تهران؛ با اشکال نجومی؛ جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 5/ 16×3/ 22 سم [ف: 10-154]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: اسداﷲ بن حیدر هزار جریبی دودانگه مشهور به منجم، تا: 1310ق، جا: تهران؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: تیماج فرنگی عطف چرمی، 12ص (64-75)، اندازه: 3/ 14×21سم [ف: 10-94]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 450/3- عکسی
اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-59]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوایی، 5گ (27پ-31ر)، 20 سطر، اندازه: 5/ 18×24سم [ف: 1-24]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 19 سطر (8×14)، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [نشریه: 3-232]
آغاز: برابر خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 14 سطر، قطع: وزیري، اندازه: 11×17سم [ف: 2-117]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خفی، بیکا، بیتا؛ ضمیمه نسخه ش 27174 [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ مصحح، محشی؛ مهر: «لا اله الا اﷲ الملک الحق المبین، محمد بن حسین ابوالقاسم» (خشتی)، «امیر المومنین حیدر» (بیضی)؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 6گ (33پ-38)، 19 سطر (5/ 5×13)، اندازه: 5/ 9×18سم [ف: 16-208]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مشکی تازه، 3گ (10ب-13ب)، 18 سطر (5 /6×14)، اندازه: 12×19سم [ف: 4-848]
taḥrīr-u k.-il ma’×ūḏāt fī usūl-il hindisa = tahrīr-e ma’×ūzāt-e arašmīdos
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1274-1201) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
تاریخ تألیف: 653ق
تألیف ارشمیدس و ترجمه ثابت بن قره و تحریر خواجه نصیرالدین طوسی مشتمل بر یک «مقاله» و 15 «شکل» است. در مقدمه آورده است «استاد محقق مختص ابوالحسن علی بن احمد نسوي آن را تفسیر کرده است و این از مؤلفات متوسط است که باید ما بین کتاب اوقلیدس و مجسطی خوانده شود.»
آغاز: بسمله. تحریر کتاب مأخوذات ارشیمدس ترجم ثابت بن قرة خمسة عشر شکلا و تفسیر الاستاد المختص ابی الحسن علی بن احمد النسوي. قال الاستاد المختص: هذه مقالة منسوب الی ارشمیدس فیها اشکال حسن قلیلة العدد کثیر الفوائد فی اصول الهندسة فی غای الجود و اللطافة و قد اضافها المحدثون الی جملة المتوسطات التی یلزم قراءتها فیما بین کتاب اوقلیدس و المجسطی الا ان فی بعض اشکالها مواضع یحتاح الی اشکال آخریتم بها بیان ذلک الشکل و قد اشار فی بعض ذلک ارشمیدس الی اشکال اوردها فی سائر مصنفاته و قال کما بینا فی الاشکال القائم الزوایا و کما بنیا فی تفسیر فی جمل القول فی المثلثات و کما قد تبیین فی قولنا فی الاشکال ذوات الاضلاع الاربع و اورد فی الشکل الخامس برهاناً علی طریق اخص ثم بعد ذلک عمل ابوسهل القوهی مقال سماها تزئین کتاب ارشمیدس فی المأخودات و اورد برهان ذلک الشکل بطریق اعم و احسن مع ما یتعلق به من ترکیب النسبة و تألیفها فلما وجدت الحال علی هذه جعلت للمواضع الغامضة من هذه المقال شرحاً علی سبیل تعلیق الحواشی و بینت ما اشارالیه باشکال اتجه الیها خاطري و اوردت من اشکال ابی سهل شکلین یحتاج الیها فی الشکل الخامس و ترکت الباقی اجتناباً من التطویل و استغناء عنه اذ اتماس دائرتان کدائرتی ا ه ب، ج ه د
انجام: وتر العشر و قد تبین ذلک فی الشکل الثالث عشر من المقالة الثالث عشر من الاصول و ذلک ما اردناه، تمت المأخوذات لارشیمدس
چاپ: حیدرآباد دکن، 1359
[مشار عربی /166؛ آثار و احوال خواجه چاپ 2/ 354]
بیکا، تا: 20 ربیع الثانی 671ق؛ درباره طوسی دارد «ادام اﷲ برکة انفاسه»؛ و در تاریخ تحریر گوید: «ر. د. ك. ه. خنج« و درتاریخ 20 ربیع الثانی 671 ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 4گ (124پ-127ر)، 37 سطر، اندازه: 5/ 24×5/ 34 سم [ف: 3-343]
خط: نسخ، بیکا، تا: پایان قرن 7؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا با رویه مخمل آبی، 4گ (122پ-125پ)، 25 سطر (5/ 12×5/ 17)، اندازه: 5/ 17×24سم [ف: 9-1100]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1 شوال 700ق، جا: تبریز؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی، 23سطر (8×15)، اندازه: 5/ 14×23 سم [نشریه: 3-229]
بیکا، تا: 701ق؛ 2گ (54پ-55ر) [ف: 3-342]
بیکا، تا: 14ربیع الثانی 784ق؛ 4گ (107پ-110پ) [ف: 3-343]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: مرشد بن محمد، تا: 11 ربیع الاول 880ق؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 5گ (110پ- 114پ)، 31 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 12-102]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 21 ربیع الاول 898ق؛ محشی؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: پارچهاي، 10ص (1-10)، 23 سطر (5/ 10×16)، اندازه: 2/ 16×7/ 25 سم [ف: 8-358]
بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 7گ (255ر-261ر)، 27 سطر، اندازه: 19×31سم [ف: 3-343]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ محشی از میرزا نصیر و سید محمد علی قاینی، ضمیمه نسخه ش 16022؛ کاغذ: آهاري حنایی، 18و 19 سطر، اندازه: 4/17×2/24سم [ف: 18-156]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11 یا اواخر قرن 10؛ کاغذ: اصفهانی شکري، جلد: تیماج قرمز، 11گ (68پ-78پ)، 15 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 22-350]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای [ف: 7-3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ داراي 22 شکل هندسی؛ کاغذ: ترمه، 11گ (4پ-14ر)، 15 سطر، اندازه: 2/ 13×8/ 20 سم [ف: 9-40]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا جان بن یعقوب لاهیجی، تا: 1010ق؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج، 8گ (94پ- 101پ)، 20 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 13-110]
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 1 محرم 1014ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: ترمه سمرقندي، جلد: ساغري زرد، 12گ (160پ-
171ر)، 19 سطر، اندازه: 4/ 10×19سم [ف: 6-291]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 25 شوال 1030ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 12گ (173پ-184ر)، 19 سطر، اندازه: 14×25سم [ف: 20-90]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن عبدالحسین یزدي، تا: محرم 1058ق؛ ضمیمه نسخه ش 5395؛ کاغذ: زرد، جلد: پارچهاي، 10گ (5-14)، 25 سطر (5×3/ 15)، اندازه: 2/ 11×3/ 22 سم [ف: 8-414]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1079ق؛ جلد: تیماج قرمز، 7گ (116ر- 122پ)، 18 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 4-402]
آغاز: برابر
15 شکل؛ خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: 1088ق؛ 16 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 2-115]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: احتمالاً قرن 12؛ جلد: تیماج مشکی، 35 ص (1-35)، 11 سطر، اندازه: 5 /9×5/ 16 سم [ف: 45-214]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1109ق؛ 11گ، 15 سطر، اندازه: 12×17سم [ف: 1-340]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا [ف: 6-1255]
بیکا، بیتا؛ سپس شرح کتابی است در هندسه؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 10گ (74پ-83پ)، 17 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 3-343]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: چرمی سیاه، 6گ، 27سطر، اندازه: 11×24سم [ف: 1-203]
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جلد: مقوایی، عطف تیماج مشکی، 8گ (183پ-190ر)، 20 سطر، اندازه: 5/ 18×24سم [ف: 1-25]
تحریر کتاب المفروضات - تحریر المفروضات
تحریر کتاب مانالاوس فی الاشکال الکرویة اصلاح اکر مانالاوس
تحریر الکرة المتحرکة - تحریر کتاب الکرة المتحرکة
تحریر الکرة مانالاوس- تحریر اکر مانالاوس
taḥrīr-ul kura wa-l usṭuwāna = tahrīr-e kore va ostovāne
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1274-1201
اصل از ارشمیدس و ترجمه عربی از ثابت بن قر الحرانی و تهذیب و تحریر از خواجه نصیرالدین طوسی، که آن را بر اساس ترجمه مذکور و نقل حنین بن اسحق از شرح اوطوقیوس بر اصل کتاب، انجام: داده است.
خواجه در مقدمه تحریر خویش فرماید: من زمان درازي در جستجوي وقوف بر بعضی از مسائل کره و استوانه ارشمیدس بودم، چه براي فرا گرفتن مطالب شریفه هندسه بدان نیاز داشتم، تا آن که به نسخه مشهوري از کتابی که ثابت بن قره آن را اصلاح کرده بود دست یافتم که هم بعضی مصادرات آن بهواسطه قصور فهم مترجم و ناقل آن به عربی افتاده بود و همبهواسطه نادانی نویسنده و ناسخ بسیار مغلوط و سقیم بود. هرچه کوشش کردم به جز مقاله اولی، از فهم بقیه آن عاجز ماندم. بعد متوجه شدم که مترجم مقداري از مقدمات ارشمیدس را که فهم بعض مطالب آن مبتنی است انداخته، در حیرت فرو ماندم و حرص و ولعم بر تحصیل و فهم آن بیشتر شد تا آن که بعد از مدتی کهنه دفتري به چنگ آوردم شامل چند نسخه و اتفاقاً یکی از نسخ آن دفتر «شرح اطوقیوس عسقلانی» بر این کتاب بود که بیشتر از مشکلات آن را حل و توضیح و تفسیر نموده بود و نسخه دیگر آن همین کتاب بود که اسحاق بن حنین آن را با نهایت دقت به عربی آورده بود و نسخه سوم آن متن کتاب «کره و استوانه» از ابتداي کتاب تا آخر شکل چهارم نیز به نقل و ترجمه اسحاق که آنچه اوطوقیوس در اثناء شرح خویش ذکر کرده برابر با متن کتاب در این نسخه بود، بنابر این آنچه میخواستم از این دفتر به دست آوردم و فهم کتاب برایم سهل و آسان شد. بهتر آن دیدم که کتاب را به ترتیب تحریر کنم و اصل کتاب را به ضمیمه بیان مصادراتی که به اصول هندسه واضح میشود، با ایراد مقدمات لازم و آنچه از شرح اوطوقیوس و سایر کتب اهل صناعت استفاده کرده بودم در اینجا آوردم و متن را از بقیه مطالب جدا و ممتاز گردانیدم و عدد اشکال را درحاشیه مطابق روایت ثابت و اسحاق ثبت نمودم، چه اشکال مقاله اولی در نسخه ثابت 48 و در نسخه اسحاق 43 بود. مقاله ارشمیدس را در تکسیر دائره در آخر کتاب افزودم، چه این
مقاله مبین بعض مصادرات مذکوره در این کتاب بود. (مدرس رضوي)
آغاز: بسمله، کتاب الکر و الاسطوان لارشمیدس اصلحه ثابت بن قرة، رب انعمت فزد اقول: بعد تحمید اﷲ و تمجیده و الصلا علی محمد و آله المصطفین من عبیده انی کنت فی طلب الوقوف علی بعض المسائل المذکور فی کتاب الکر و السطوان لارشمیدس زمانا طویلا لکثر الاحتیاج الیه فی المطالب الشریف الهندسی الی ان وقفت الی النسخ المشهور من الکتاب التی اصلحها ثابت بن قر و هی التی سقط بعض المصادرات لقصور فهم ناقله الی العربی عن ادراکه ... المقال الاولی افتتح ارشمیدس کتابه بان قال مخاطبا لواحد من اهل زمانه اسمه ذوسیثاوس ... صدر المقال الثانی ... سلام علیک ... ذکرت فیها علوما
انجام: و یکون احدیهما اقرب الی النصف من الاخري و ذلک ما اردناه فهذا ما اورده ابوسهل القوهی، تمت المقال الثانیة، تم بتمامها الکر و الاسطوان لارشمیدس بحمد اﷲ و منه.
چاپ: حیدر آباد دکن، 1359
[الذریعة 3/ 338 و 3/ 388 و 17/ 291؛ حاجی خلیفه 1/ 357: تحریر هندسیات 17/ 291؛ مدرس رضوي 361-363]
خط: نسخ، بیکا، تا: 25 شعبان خعا 671ق، کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 25گ (142پ-166پ)، 37 سطر، اندازه: 5/ 24×5/ 34 سم [ف: 3-342]
خط: نسخ، بیکا، تا: پایان قرن 7؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا با رویه مخمل آبی، 6گ (204ر-209پ)، 25 سطر (5/ 12×5/ 17)، اندازه: 5/ 17×24سم [ف: 9-1101]
المقالة الثانیة؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 1 شوال 700ق، جا: تبریز؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی، 23 سطر (8×15)، اندازه: 5/ 14×23سم [نشریه: 3-229]
بیکا، تا: 701؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 18گ (58ر-75پ)، 51 سطر، اندازه: 21×32 سم [ف: 3-342]
بیکا، تا: 784ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 19گ (132پ-150پ)، 29 سطر، اندازه: 19×27سم [ف: 3-342]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قرمز، 1ص (327)، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 19 سم [ف: 10-2042]
نسخه اصل: از ترکیه نسخه حاجی سلیم آقا؛ بیکا، تا: محتملاً قرن 8 و 9، [نشریه: 2-275]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 9؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، 38گ، 23سطر (5/ 10×16)، اندازه: 8/ 16×26سم [ف: 8-65]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: (مرشد) عبد اﷲ بن محمد، تا: 881ق؛ جلد: تیماج مشکی، 33گ (118پ-150ر)، 31 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 12-102]
خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن نصراﷲ الدهلی، تا: 986ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابري، 61گ (178پ- 238پ)، 25 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 6-262]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11، با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي لبه دار [ف: 7-3]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ داراي 24 شکل هندسی؛ کاغذ: نوعی ترمه، 32گ (22پ-53 پ)، 15 سطر، اندازه: 2/ 13×8/ 20 سم [ف: 9-40]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ با اشکال هندسی، مصحح، محشی با عناوین «لمحرره محمد علی القائنی»، با امضاي بلاغی در 14 ربیع الثانی 1170ق؛ جلد: تیماج مشکی، 93گ، 17 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 20-9]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-41]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا جان بن یعقوب لاهیجی، تا: 1010ق؛
مصحح؛ 65گ (102پ-166ر)، 20 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 13-110]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1015ق؛ 29 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 2-116]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: 1022ق؛ با شکلهاي دقیق، مقابله شده، مصحح؛ 57گ (21پ-77پ) [ف: 1-45]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1079ق؛ جلد: تیماج قرمز، 67گ (276پ- 342پ)، 18 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 4-404]
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن 11 و 12؛ یادداشت تصحیح 14 ربیع الثانی1170ق؛ 93گ، 17 سطر [عکسی ف: 2-60]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: پارچهاي،16سطر (5/ 6×2/ 11)،اندازه: 3/ 12×9/ 18 سم [ف: 8-378]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فستقی، جلد: رویه میشن یشمی، 46گ (17پ-62ر)، 18 سطر، اندازه: 8/ 14×6/ 21 سم [ف: 6-317]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ درشت، بیکا، تا: 1269ق؛ مجدول، با اشکال ریاضی؛ کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد: مقوا عطف چرمی، 30 سطر، اندازه: 21×2/ 33 سم [ف: 10-237]
کا: محمد بدیع بن مصطفی بن عبدالحمید بن علی بن میر محمد علی رضا توفیقی موسوي، تا: 1272ق، جا: اصفهان، مدرسه نیماورد [تراثنا: س18ش1و2-230]
بیکا، بیتا، کاغذ: فرنگی زرد، جلد: تیماج مشکی، 61گ (4پ-64پ)، 17 سطر، اندازه: 14×23سم [ف: 3-342]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: چرمی سیاه، 48گ، 27سطر، اندازه: 11×24سم [ف: 1-200]
تحریر کره و استوانه- تحریر الکرة و الاسطوانة
(tahrīr-e kalām-e ×āje nasīr-ed-dīn-e tūsī (r. dar
علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمري
(1326-1251) allāme-ye hellī, hasan ebn-e yūsof
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 12851
خط: نسخ، بیکا، بیتا [الفبائی: -108]
taḥrīr-ul kalām fī taḥqīq-i samā‘-i mūsā ‘alay-hi-ssalām
رساله کوتاهی درباره کیفیت صدایی است که موسی از کوه طور شنید. نوشته شده پس از درگذشت ابراهیم لقانی (1041ق).
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8931/85
آغاز: یا سبوحاً تقدس فی ظهوره عن احکام المظاهر و یا قدوساً تنزه فی بطونه عن الحلول فی الجواهر ... فهذا تحریر الکلام فی تحقیق سماع موسی علیه السلام اسعافاً لبعض الکرام عن سؤال و اقتراح تام ... فاقول مستمداً من العلیم العلام قال الامام الهمام عمد متأخري محرري الاصول و الکلام شیخ الاسلام العلام ابراهیم اللقانی فی عمد المرید لجوهر التوحید ان فی سماع السید موسی علیه السلام اقوال؛ انجام: و قد سأله هل رأیت ربک و یظهر للعشاق فی کل مظهر من اللبس فی اشکال حسن بدیع لا انه سمع صوتاً مخلوقاً الا علی کلامه. تمت بحمد اﷲ و حسن توفیقه.
کامل؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: فرنگی نخودي آهار مهره، جلد: میشن قهوه اي با ترنج، 2گ (156ر-157پ)، ابعاد متن: 5 /10×23، اندازه: 13×7/ 27 سم [ف: 29/1-373]
taḥrīr-u kalām li-taqrīr-i marām = masḥ-ur rijlayn
بصري، احمد بن عبدالرضا، ق11 قمري
(basrī, ahmad ebn-e ‘abd-or-rezā (- 17c
تاریخ تألیف: 8 جمادي الثانی 1079ق؛ محل تألیف: هرات
درباره دو مسئله فقهی اختلافی بین شیعیان و اهل تسنن است. در دو «مفصل»: 1. مسح رجلین؛ 2. مراد از کعبین در قرآن.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 21/ 8922
آغاز: احمدك یا مظهر الحق بآیاته الواضح و الصواب واصلی علی ارسخ الراسخین فی علم تأویل الکتاب و علی آله الذین هم هدي لاولی الالباب؛ انجام: یکون فی کل رجله کعبان انتهی کلامه. زید اکرامه فلنقتصر علی ما قلناه و لنکتفی بما ذکرناه. اتفق الفراغ من تسطیرها یوم الثامن من الشهر السادس من السن التاسع من العشر الثامن بعد مضی رأس الغم من الهجر النبوی ... فی البلد المعروف بهرات حفت بالخیرات و البرکات و حرست عن الدواهی و ا فات و الحمدﷲ وحده و الصلو علی محمد و آله بعده.
خط: نسخ، کا: محمد بن ملک محمد مصعب بیگی، تا: قرن 11؛ کاغذ: نخودي و حنایی آهار مهره، جلد: میشن مشکی، 15گ (301 پ-315 ر)، 25 سطر (7/ 11×7/ 22)، اندازه: 18×7/ 31 سم [ف: 29/ 1-349]
taḥrīr-ul luġāt wa-l asmā’
رساله واژه هاي کیمیاوي است به ترتیب حروف تهجی. در صفحه عنوان به جلدکی نسبت داده شده است.
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6231/10
آغاز: بسمله. حرف الالف. الاسد النار، قاله هرمس الاسد النفس و قال غیره الاسد البري هو النوشادر، هذا نص جابر، کما ان الاسد اللایلی الفضة. و قیل ان السد خضر الزجاج؛ انجام: حرف الیاء. الیاقوت الاحمر ... الحدید و الکبریت القوم. الحمدﷲ رب العالمین و الصلا و السلام علی حبیبه و صفیه و رسوله ...
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد تقی بن محمد نبی طبیب نوري مازندرانی، تا: 15 شعبان 1293ق، جا: کرمانشاهان؛ جلد: میشن قهوه اي، 6گ (114پ-119ر) [ف: 9-284]
tahrīr-ol loma‘āt = š.-e loma‘āt
وابسته به: لمعات عراقی، ابراهیم بن بزرگمهر (610 -688) شرحی مفصل بر لمعات عراقی است. این شرح به صورت «قوله قوله» و در برخی موارد به صورت مزجی برگزار شده و شارح از سید قاسم انوار با دعاي «رحمه اﷲ» نقل نموده است.
تبریز؛ خادم حسینی؛ شماره نسخه: 81
آغاز: [متن] الحمدﷲ الذي نور وجه حبیبه به تجلیات الجمال فتلالا نوراً و ابصر فیه غاطات الکمال بباید دانست ایدك اﷲ بروح منه که توضیح و تنقیح این کلام موقوفست بر تمهیدي و تنبیهی؛ انجام: و رفع ننگ و نقص و عار و رسوخ رسوم عادات و تقلیدات جز به باده معارف و معانی اهل میزان حاصل و میسر نیست. مرا چو باده رهاند زبند خویشتنم ** به میکده شدنم بهتر از عباداتست
خط: نستعلیق، بی کا، تا: غره ربیع الاول 876ق؛ تملک: ابن بکر بن رستم بن احمد شروانی، حاج مصطفی صدقی، موسی بن محمد حسن بن ابراهیم گیلانی در 1250؛ 107گ، 13 سطر، اندازه: 13×5/ 17 سم [اوراق عتیق: 1-109]
تحریر اللیل و النهار - تحریر الایام و اللیالی
تحریر مأخوذات ارشمیدس - تحریر کتاب المأخوذات فی اصول الهندسة
تحریر مانالاوس فی الاشکال الکرویة - تحریر اکر مانالاوس
تحریر متوسطات - تحریر اکر مانالاوس
تحریر مجسطی- تحریر المجسطی
taḥrīr-ul majasṭī = tahrīr-e majastī
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1201-1274) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
وابسته به: المجسطی؛ بطلمیوس، کلاودیوس، ش (100-178) اهدا به: حسام الدین و سیف المناظرین حسن بن محمد سیواسی تاریخ تألیف: شوال 644ق؛ محل تألیف: دژ الموت
منسوب به بطلمیوس قلوذي معاصر شاهپور. در این کتاب از اوضاع و احوال افلاك و حرکات هر یک از سیارات و همچنین وضع کره خاك با دلایل ریاضی بحث شده و مجسطی بهترین کتاب این فن است. گفتهاند اول کسی که به تعریب و تفسیر آن توجه کرد، یحیی بن خالد برمکی بود که جمعی را بدان واداشت و اسحاق بن حنین به تعریب آن پرداخت و در زمان مأمون، حجاج بن یوسف بن مغبر الحاسب و ثابت بن قر آن را اصلاح و تجرید نمودند و براي بار دیگر ثابت بن قر آن را از اصل یونانی به عربی ترجمه کرد. درباره نسخه ثابت گفتهاند: اگر اصلاح و تعریب او نبود این کتاب ترجمه نافعی نداشت. قاضی زاده رومی در حواشی بر شرح مجسطی نظام نیشابوري چنین نگاشته: از کتاب مجسطی سه نسخه مشهور است: اول نقل حجاج، دوم نقل اسحاق بن حنین که ثابت بن قر آن را اصلاح کرده و سوم تعریب خود ثابت است. نسخ مجسطی در تعداد مقالات و عدد اشکال متفاوت است و فصول آن در نسخه حجاج، انواع و در نسخه ثابت بن قر، ابواب نامیده شده و بر سیزده مقاله مرتب شده است. در آن بنا بر نسخه اسحاق بن حنین که ثابت آن را اصلاح کرده یکصد و چهل و یک فصل و یکصد و نود و شش شکل است.
مجسطی در حدود سال 1160م در صقلیه (سیسیل) از یونانی به لاتینی درآمد و به سال 1175م جرارد کرمونائی آن را در طلیطله از عربی به لاتینی ترجمه کرد، اما اعتبار مآخذ چنان بود که ترجمه با واسطه سال 1175 بر ترجمه مستقیم و از روي متن اصلی سال 1160 ترجیح داده شد و آن را تحت الشعاع قرار داد. خواجه در تحریر خویش از کتاب اصلی پیروي نموده و در این کتاب بر خلاف تذکره کمتر از نظر بطلمیوس انتقاد کرده است. فقط اضافاتی در چند مورد دارد مثل شرحی راجع به مناسبات و راجع به کرات و به مشاهدات نجومی جدید (علم قدیم و تمدن جدید، سارتن، ص 101). کتاب مجسطی را پیش از تحریر خواجه طوسی، چند نفر مختصر کرده و بعضی زواید آن را پیراستهاند: که میتوان از محمد بن جابر البتانی (- 317)، ابوریحان بیرونی، ابوعلی سینا، ابوعبداﷲ محمد بن احمد السعید الخوارزمی (الخازمی) نام برد. مختصر خوارزمی را کافی بن محتشم قائنی به درخواست تولیت آستان قدس رضوي مرحوم میرزا ابوطالب رضوي شرح و تفسیر کرد و در ربیع الثانی 1033 در شهر قائن آن را به پایان برد. (مدرس رضوي با تلخیص)
آغاز: الحمدﷲ مبدأ کل مبدأ و غای کل غای و مفیض کل خیر و
ولی کل هدای و ارجو حسن توفیقه فی کل بدایة و نهای ... اما بعد فقد کنت بره من الزمان ... المقال الاولی اربعة عشر فصلا و ست عشر شکلا، الفصل الاول، صدر الکتاب استحسن فیه بطلیموس
انجام: و اذ قد وفقنی اﷲ تعالی أیضاً لاتمام ما قصدته و انجاز ما وعدته فلأقطع الکلام حامداً ﷲ علی آلائه و مصلیا علی جمیع اولیائه خصوصا علی خاتم انبیائه البرر من آله و احبائه، تمت.
چاپ: متن یونانی مجسطی نخستین بار در ونیز به سال 1496 به چاپ رسید و همچنین در 1538 و در جزء دوره نگارش هاي بطلیموس در بال به سال 1551 که بهترین چاپ ها است و با ترجمه فرانسه در 16-1813 چاپ شد و لاتینی آن در 1528 چاپ گردید
[فهرست نسخ عربیه کتابخانه آلمان تألیف آلوارد جلد پنجم صفحات 141- 142-143-144؛ الذریعه ج 3-490؛ آثار و احوال خواجه: 202-204؛ ریحان الادب 2/ 171؛ کشف الظنون 2/1594؛ معجم المؤلفین 11/ 207؛ طوقان 407 (صور رقم 6،7)؛ کشف الظنون 1/ 357؛ کشف الحجب 100؛ هدی العارفین 2/ 131]
شرح و حواشی: :
1- شرح تحریر المجسطی؛ سمرقندي، محمد بن اشرف (-600)
2- تفسیر التحریر = شرح تحریر مجسطی؛ نظام الاعرج، حسن بن محمد (-728)
3- شرح تحریر المجسطی؛ بیرجندي، عبدالعلی بن محمد (-934)
4- شرح تحریر المجسطی؛ گیلانی، صدرالدین علی بن محمد (- 1018)
5- حاشی تحریر المجسطی
خط: نسخ کهن، کا: احمد بن علی بن محمد معروف به ابن بواب بغدادي، تا: پنجشنبه 29 ذیحجه 662ق؛ از روي خط خواجه که در شهر مراغه در 5 شوال 644ق، ابوالفضل ساوجی در 1297ق در پایان نسخه درباره تاریخ تحریر خواجه و نگارش کتاب چیزهایی نوشته و گوید: این کاتب ابن بواب خطاط بغدادي (- 433 ق) نیست؛ کاغذ: سمرقندي زرد، جلد: تیماج مشکی، 143گ، 30 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 3-344]
خط: نسخ کهن، بیکا، تا: 671ق؛ تملک: جمال الدین بن عبداﷲ حسینی گرگانی؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 76گ (214پ-289پ)، 37 سطر، اندازه: 5/ 24×5/ 34 سم [ف: 3-344]
بیکا، تا: قرن 8؛ افتادگی: انجام؛ قطع: وزیري [ف: 83]
خط: نسخ ریز، کا: ابراهیم بن محمد بن مردانشاه فیروزانی، تا: ربیع الثانی 770ق؛ از روي نسخه ملا قطب الدین شیرازي از روي خط طوسی، مجدول، محشی با نشان »ع ل«؛ تملک: عبدالغنی حسینی متطبب گیلانی، احسن بن محمد مشتهر بقاضی نجم و مخلص به صیرفی، علی بن حسن علی کوه گیلوئی که در 4 ربیع الاول در سپاهان به پسر خود قطب الدین محمد بخشیده، مظفر منجم جنابذي که شاه عباس به دست خود به او بخشیده بود، محمد شفیع پسر او که در 1 ذیقعده 1052 آن را به پسر خود داده؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی، قطع: ربعی [ف: 2-75]
بیکا، بیتا؛ تملک: احمد بن عبداﷲ مواقیتی در اواخر ذیحجه 793ق [فیلم ها ف: 1-739]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8 و 9؛ تاریخ وقف: 1201[نشریه: 7-113]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام: (از دنباله فصل 7- مقاله 13- تا پایان کتاب)؛ محشی بهنقل از صوفی و ابن الصوفی و قاضی، تحفه و حکیم مغربی؛ کاغذ: سمرقندي آهار مهره شکري، جلد: تیماج مشکی، 230ص، 27 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 19-402]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 9؛ مجدول، با تصاویر ریاضی و نجومی؛ محشی با نشان «1» و «ه-»؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج زرد، 163گ، 25 سطر (7×16)، اندازه: 15×5/ 23 سم [ف: 2-666]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8 و 9؛ مجدول، با اشکال و دوائر؛ محشی با نشانه «هوش»؛ تملک: عبداﷲ بن صدرالدین، محمد بن عبدالمهدي بن سلیمان بن علی بحرانی با تاریخ 1150 و مهرش، عبداﷲ با مهرش، فاضل تونی با تاریخ 1356؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی، 201گ، 21 سطر (8×15)، اندازه: 15×5/ 24 سم [ف: 482]
آغاز و انجام: برابر
مقاله دوم تا مقاله چهارم؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 9؛ نشانی استکتاب عبد الغفور بن زین الدین منجم لاري؛ تملک: علی بن احمد شامی به تاریخ 905 (این تملک و تاریخ جعل و جدید است) و مهر؛ جلد: تیماج قهوه اي، 27گ، 18 سطر، اندازه: 14×24سم [ف: 4-374]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: حدود قرن 9؛ با دوایر و اشکال و جداول نجومی؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج خرمایی، 178گ، 21 سطر، اندازه: 17×4/ 25 سم [ف: 10-24]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: سید بایزید بن سید جمال، تا: قرن 9؛ از روي نسخه مورخه محرم 722 به خط حمز بن علی بن حمز قزوینی بیهقی مشتهر به سعد خراسانی؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: چرمی، 91گ، 29 سطر (5 /8×5/ 18)، اندازه: 5/ 16×26سم [ف: 8-68]
آغاز: منها نصف القطر و واحد حبب غای المیل و هو لدیه (تدل) علی ان غای المیل هو ما اتفقنا علیه من نسب احد عشر؛ انجام: فادن الکواکب قد تحرك من الخفا المسانی الی الظهور الصباحی الی خلاف
بخشی از مقاله نخست آغاز و تا بخشی از مقاله سیزدهم؛ خط: نسخ زیبا، بیکا، تا: نیمه نخست قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ داراي اشکال و جداول دقیق و زیباي هندسی، محشی، مصحح؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمعی مشکی، عطف: تیماج مشکی، 227گ، 17 سطر (5×11)، اندازه: 5 /16×24سم [ف: 34-657]
آغاز: الظهور مع صیرور الکواکب الجنوبیه ابدی الخفاء؛ انجام: الطلوع و الخفاء مکان الغروب کما وقع فی عبارات المتاخرین فاذا عرف.
در صدر صفحات اصل کتاب مجسطی آمده و در متن صفحات خود کتاب مجسطی شرح شده؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: محتملاً قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، با اشکال هندسی؛ کاغذ: بخارائی نخودي، جلد: تیماج قرمز با ترنج، 340گ، 33 سطر (5/5×5/ 14)، اندازه: 5/ 13×23سم [ف: 9-53]
بیکا، تا: قرن 10ق [نشریه: 7-513]
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز (2 برگ)؛ محشی از شرح نظام نیشابوري؛ کاغذ: سمرقندي شکري، 265ص (30-294)، 27 سطر، اندازه: 18×26سم [ف: 19-507]
خط: نسخ، کا: سیدي احمد بن زین العابدین بن سیدي احمد مرشدي قرشی، تا: 15 ذیحجه 905ق؛ مجدول، با اشکال؛ تملک: عبدالکریم ابن سلطان محمد تبریزي، محمد باقر بن محمد حسینی قهپایی اصفهانی در 12 صفر 1125؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي، 147گ، 21 سطر، اندازه: 2/ 16×4/ 25 سم [ف: 1-85]
از آغاز کتاب تا پایان مقاله چهارم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 یا اوایل قرن 11؛ مجدول، با اشکال هندسی، مصحح؛ مهر: کتابخانه «مجدالدین نصیري»؛ جلد: تیماج سرمهاي، 67گ، مختلف السطر، اندازه: 10×20سم [ف: 20-13]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-113]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي،111گ،21سطر(12×18)، اندازه: 19×25سم [ف: 8-490]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 441 - عکسی
آغاز و انجام: برابر
اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-60]
آغاز شکل 1 فصل 1 مقاله 12 میرسد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، داراي سرلوح؛ واقف: مهد علیا، 18 ربیع الاول 1272؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 223گ، 20 سطر (5/ 4×5/ 10)، اندازه: 5/ 9×5/ 17 سم [ف: 285]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: صالح بن محمد کاظم خاتونابادي، تا: قرن 11؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: چرمی ماشی، 219گ، 24 سطر (5/ 6×8/ 17)، اندازه: 5/ 14×25 سم [ف: 8-68]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10 و11؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی ترنجدار، 234گ، 17 سطر (5 /4×11)، قطع: بغلی، اندازه: 11×20سم [ف: 16-479]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 279گ، 14 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 5/ 13×8/ 20سم [ف: 8-69]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ متوسط، کا: بدرالدین بن قاضی سلیمان، تا: 1006ق؛ کاغذ: ایرانی آهار مهره، جلد: تیماج قرمز، 245ص، 27 سطر، اندازه: 16×20سم [ف: 4-222]
خط: نستعلیق، کا: حسن بن محمد، تا: 1010ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول با آب طلایی کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 21 سطر، اندازه: 14×23سم [ف: 19-162]
خط: نستعلیق، کا: سید صفی الدین محمد بن محمد حسنی حسینی، تا: سهشنبه 4 ذیحجه 1020ق، جا: سپاهان؛ از روي خط خواجه طوسی در سپاهان در روز سهشنبه 4 ذیحجه 1020، نویسنده کتاب را نزد صدر امیر معزالدین محمد سپاهانی معاصر شاه عباس و شاگرد ابوجعفر کافی بن محتشم قاینی مؤلف در فنون حکمت خوانده و در چاشت روز پنجشنبه 18 (شهر یکون
قبل ما بعد قبله رمضان) 1020 مقابله آن را به انجام: رسانده، مجدول، با سرلوح زیبا؛ تملک: محمد تقی بن میر محمد شیروانی، مظفر حسین بن محمد علی منجم با مهر «مظفر حسین 1110»، جلال الدین در رمضان 1285 که به دوازده تومان خریده؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: سوخت زرکوب، 251گ، 19 سطر (5×12)، اندازه: 11×20سم [ف: 8-45]
خط: نستعلیق، کا: محمد مؤمن اصفهان، تا: 5 صفر 1020ق؛ از روي نسخه مؤلف کتابت شده، با اشکال هندسی، مصحح، محشی، نام کتاب و مؤلف و خصوصیات نسخه به خط سید محمد علی روضاتی و اینکه کتاب را از باقیمانده نسخههاي شیخ محمد باقر بن محمد تقی اصفهان (نجفی)خریده آمده، اشعاري فارسی از حافظ، کمال اسماعیل، مولوي، عطار؛ تملک: ابوجعفر کافی بن محتشم بن عمید بن محمد بن شاهنشاه قائنی در اصفهان به سال 1027؛ جلد: تیماج مشکی، 177گ، 19 سطر، اندازه: 15×25سم [ف: 2-434]
آغاز: برابر؛ انجام: و نعم الوکیل نعم المولی و نعم النصیر
کا: محمد تقی بن رفیع الدین بن علی غفاري قاسانی، تا: 1047ق؛ با حواشی از عبدالعلی، نظام و شرح حکیم؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 140گ، 18 سطر، قطع: وزیري ]اهدائی ف: 262[
خط: نستعلیق، کا: محمد صادق بن عبدالعلی ترشیزي، تا: 1 محرم 1051ق، جا: مشهد؛ از روي نسخهاي که در پایان آن آمده که ابوجعفر کافی بن محتشم بن عمید بن محمد شاهنشاه قاینی در اصفهان به سال 1027 آن را خوانده، با حواشی ریز «ح، نظام الدین»؛ تملک: زین الدین علی نیریزي و ابن هدایت اﷲ، با چند مهر [ف: 1-85]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد صالح بن مطیع اﷲ اصفهانی، تا: 1056ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج زرد مایل به قهوه اي، 90گ، 25 سطر، اندازه: 5/ 18×25سم [ف: 24-274[
خط: نستعلیق، کا: محمد صالح بن مطیع اﷲ اصفهانی، تا: 1056ق [مختصر ف: 135]
خط: نستعلیق، کا: محمد مؤمن بن موسی طبسی، تا: 16 رمضان 1060ق؛ تملک: احمد ابن ابن ابن حموي سعدي انصاري حکیم سالک الدین همراه با مهر «یأتی من بعدي اسمه أحمد» (چهارگوش)، شیخ محمد مهدي کجوري با مهر «عبده الراجی محمد مهدي» (چهارگوش)؛ واقف: محمد مهدي کجوري، شوال 1249ق، با مهر «افوض أمري الی اﷲ عبده مهدي» (چهارگوش)؛ اندازه: 13×20سم [ف: 3-16]
آغاز: برابر؛ انجام: لم یشتهر استهار غیره تمت و الحمداﷲ شکرا
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ واقف: فاضلخان، 1065ق؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 270گ [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: جمادي الثانی 1070ق؛ مجدول مذهب، با جداول نجومی، ریاضیدان معروف میرزا عبداﷲ مازندرانی متوفی به سال 1311 هجري آن را مقابله کرده؛ تملک: میرزا محمد علی بن محمد اسمعیل حسینی قائنی (متوفی 1302ق)؛ کاغذ: فستقی و نخودي، جلد: تیماج مشکی، 239گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 10×3/ 18 سم [ف: 10-23]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1076ق؛ در ص ع عبارتی است با عنوان «من تعالیق الشیخ ابی القاسم علی بن محمد بن السمساطی برهانا استخرجه علی معنی من رابع الثانی عشر»؛ وقف اولاد؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي مقوایی عطف سرخ، 208گ، 25 سطر (7×17)، اندازه: 17×26سم [ف: 16-407]
خط: نسخ، کا: محمد سمیع بن محمد شفیع، تا: یکشنبه 29 ربیع الثانی 1079ق، جا: در رصد سعد نماي یزد؛ کاغذ: سپاهانی سفید، جلد: تیماج قهوه اي، 120گ (2پ-121پ)، 39 سطر، اندازه: 12×27سم [ف: 3-344]
بیکا، تا: 29 ذیحجه 1085ق [تراثنا: س2ش3-151]
آغاز و انجام: برابر؛ (کاتب افزوده) قدوقع الفراغ من تسویه هذا الکتاب فی اثنی عشر شهر صفر علی یدالعبد الضعیف الراجی الی عفو ربه الغنی فخرالدین محمد الحسینی النجفی 1086 (و نیز دارد) هکذا صور خط المحرر فی نسخ ینسب کتابتها الی هذا وقدالفراغ من نسخه فی خامس شوال سنه اربع واربعین و ستما (این جمله نیز در آخر نسخه نگاشته شده) کذا فی المنتسخ تم جداوله حمر و سوادا مع حواشی نقلا من خطه الشریف علی یدالعبد نظام الدین محمد صحو 2 رجب سنه 1074 والحمدﷲ وحده خطوط اشکاله نقلا عن عمل المصنف صخو 2 رجب 1074 ارقامها لد 15 من هذا الشهر (در همین صفحه نیز نوشته) کذا کانت صور خط الناسخ ره فی نسخ نسختها منه فبلغ بعون اﷲ تعالی قبالا مع نسخ تنسب کتابتها الی یده الشریف ره حرره العبد نظام الدین محمد فی 11 شهر شوال سنه 1074
کا: فخرالدین محمد حسینی، تا: 12 صفر 1086ق، جا: اصفهان؛ کاغذ اصفهانی؛ جلد: تیماج خرمایی، 1ص، اندازه: 19×31سم
[ف: 1-479]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 56
همان نسخه بالا [نشریه: 5-14]
خط: نسخ، کا: محمد علی بن خواجه میرزا بیک طبسی مشهدي، تا: 20 شعبان 1087ق؛ تملک: ضیاء الدین در 1322؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج قهوه اي، 163گ، 23 سطر (10×18)، اندازه: 14×24سم [سنا: ف: 1-4]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسن حسینی، تا: 18 ربیع الثانی 1092ق؛ مجدول، با اشکال، این نسخه لاحقهاي دارد که واقف به آن ضمیمه کرده است، واقف در پشت برگ آخر درباره لاحقه آن چنین نگاشته است: «چون برهان شکل چهارم از مقاله نهم ازکتاب مجسطی ناتمام بود، لذا مؤید الدین عرضی دمشقی تلمیذ خواجه نصیر و شریک در اعمال رصد مراغه متوفاي 674 بفجأ کما فی الروضات (ص 510) مقدمه در این باب نوشت و آن را اتمام نمود، و نسخه آن بحمداﷲ تعالی بدست آمد و بدین جهت ملحق بکتاب گردید که نفع کتاب اتم و اکمل شود، حرره الحقیر مالک الکتاب محمد مهدي عماد فهرستی عفی عنه». لاحقه مزبور مشتمل است بر چند قسمت که آغاز و انجام: هر یک این است:
1- آغاز: «هذه مقدم حررها الشیخ الامام افضل المهندسین مؤید المل والدین العرضی ادام اﷲ ایامه و بهایتم برهان الشکل الرابع من المقال التاسع من کتاب المجسطی»، انجام: «و یرجع الشکل الی اصله» (3 صفحه)
2- آغاز: «مقدم لعمل مربع فی داخل مثلث متساوي الاضلاع معلوم»، انجام: «بانهما من تتم الاصل» (1 صفحه که از خط قطب الدین علامه شیرازي نقل شده است با توضیحی در حاشیه مختوم بعبارت: لمحرره عبداﷲ و عبد رسوله)
3- آغاز: «فی استخراج دقایق حصص اختلاف منظر القمر المستعلم فی المجسطی»، انجام: «وهذه القص ظاهر» (دو صفحه و نیم)
4- آغاز: «فضل فی الطریق الذي به علم بطلیموس ان مرکز الحامل»، انجام: «هذا الخط بالتقریب لا بالتحقیق و هو اعلم بالسرائر» (دو صفحه و نیم)
5- آغاز: «قال امی بن عبدالعزیز بن ابی الصلت، الخواص و الاعراض التی ملحق کل واحد من الفلک الخارج المرکز و فلک التدویر واحد متشابه»، انجام: «وذلک ما اردناه» (یک صفحه و نیم)
6- آغاز: «منقول من خط الامام و الحبر الهمام نصیر الحق والدین کتبه علی ظهر تحریر المجسطی بخطه الشریف، استخراج قبله بلد تبریزي حماها اﷲ تعالی»، انجام: «حماها اﷲ من الیوم المذکور و هو المطلوب» (دو صفحه)
7- آغاز: «فی تشکل الزهره فی الفصل الثانی من المقاله العاشره للمجسطی»، انجام: «هذا آخر ما اردنا الحاقه بالمختصر فلنختمه حامدین اﷲ تعالی مفیض الجود و مصلین علی نبیه محمد افضل الناس فی الوجود و علی آله الطیبین الطاهرین و سلم تسلیماً کثیراً کثیراً» (چهار صفحه)؛
کاغذ حنایی آهار مهره و ضخیم، جلد تیماج عنابی؛ واقف: حاج عماد فهرستی؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، 96گ، 25 سطر (12×17)، اندازه: 19×25سم [ف: 8-65]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 2 شعبان 1093ق؛ واقف: نایینی؛ در پایان سه صفحه اضافاتی است در دو قسمت به شرح ذیل: 1- آغاز: «بسمله، کل مثلثین تساوي زاوی من احدهما زاوی من الاخري«، انجام: «فاعظم الزوایا الحادث عند مرکز»، 2- آغاز: «بسمله، اختلاف المنظر قوس من دایر»؛ انجام: «من اشکال کریات مانالاوس، محمد باقر تغمده اﷲ بغفرانه»؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: چرمی عنابی، 153گ، 23 سطر (9×5/16)، اندازه: 5/ 16×2/ 25 سم [ف: 8-69]
خط: نسخ، کا: محیی الدین محمد کاتب، تا: 1094ق؛ محشی؛ تملک رستم بن شاه ویردي؛ کاغذ: ترمه نازك، جلد: میشن آلبالویی، 161گ، 17 سطر، اندازه: 5/24×2/37سم [ف: 1-85]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 21 ذیقعده 1096ق؛ مصحح؛ وقفنامه کتاب به تاریخ ذیقعده 1120 با مهر بیضوي؛ 155گ، 25 سطر، اندازه: 13×5/ 23 سم [ف: 1-73]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق ریز، بیکا، تا: 1099ق؛ 92گ، 24 سطر، اندازه: 15×5/ 20 سم [ف: 2-85]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 098 -ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 3-14]
این نسخه در فهرست به نام تحریر مجسطی است، مدرس رضوي آن را شرح بیرجندي دانسته، نه فهرستنگار و نه مدرس رضوي چیزي از آغاز آن را نیاوردهاند تا معلوم شود کدام صحیح است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 190گ، 17 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 3-343]
آغاز: برابر؛ انجام: من الانحرافات الکلی الذي یکون له عند کونه فی الاوج اوالحضیض مفردة.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ نوشتهاي از محمد باقر شیرازي طیب پسر محمد کاظم به خط ثلث؛ کاغذ: سفید و ضخیم،
126ص، 19 سطر، اندازه: 19×28سم [ف: 7-32]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1198ق؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 178گ، 21سطر، اندازه: 16×29سم [ف: 24-267]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1198ق [مختصر ف: 135]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش و مغلوط، بیکا، تا: قرن 13؛ محشی، مجدول، با کمند؛ کاغذ: ترمه با جدول و کمند، جلد: چرمی ماشی، 364ص (1-364)، 23 سطر، اندازه: 14×7/ 24 سم [ف: 8-352]
آغاز: فصول من تحریر المجسطی فی ان السماء کروی و حرکتها مستدیرة
فصول من تحریر المجسطی؛ خط: نسخ، کا: علیمحمد اصفهانی، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 6گ (208پ-213پ)، 18سطر [ف: 16-399]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد نبی، تا: 22 محرم 1227ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: مقوایی عطف پارچه، 176گ، 22 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 21-242]
بیکا، تا: 1281ق، خریداري از مهردخت همایی [رایانه]
بیکا، تا: 1300ق [د.ث. مجلس]
کا: ابوالقاسم میرفندرسکی، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوي- مجموعه نوازي؛ [رایانه]
آغاز: فائدة. متی کانت نسب نصف خط ینفصل خط فی عدد عرض الخط المخرج الیه من مرکز العالم الی مرکز الکواکب، سواء کان فی ا لقوس السفلی الولعلیا؛ انجام: و اما المقال الخامس عشر مع کیفیة عمل بعض هذه المجسمات فی بعض و علی بعض. و اﷲ اعلم
بخشی از آن، فائده اي است درباره هندسه و هیئت، و در آن از مقالات پنجگانه اقلیدس گفتگو شده؛ خط: نستعلیق بی نقطه، بیکا، بیتا؛ 2گ (35پ-36پ) [ف: 15-350]
آغاز: فی بیان ان الاختلاف الاول للقمر یمکن ان یسند الی کل واحد من؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد ابراهیم بن محمد سعید حکیم ابوالفتح تبریزي، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ با دوائر و جداول نجومی، مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، 212گ، 17 سطر (5×5/11)، اندازه: 5 /11×5/ 19 سم [ف: 2-500]
آغاز و انجام: برابر
خط: تعلیق ریز، بیکا، بیتا؛ محشی به نام «ش خم» (شرح مولانا نظام الدین حسن بن محمد نیشابوري به نام تفسیر التحریر)؛ تملک: احمد بن محمد سپاهانی، شمس؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج زرد، 140گ، 26 سطر (11×17)، اندازه: 18×25سم [ف: 4-850]
بخشی از رساله؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛؛ مصحح؛ جلد: مقوایی ابر و باد عطف تیماج قهوه اي، 4گ (77پ-80پ)، اندازه: 13×18سم [ف: 20-31]
خط: نستعلیق، کا: مازندرانی روح اﷲ، بیتا؛ شرح عبدالعلی بیرجندي در حواشی نقل شده و گویا تمام شرح است، در ذیل حاشیه ص آخر آمده »تم کلام الشارح البیرجندي عبدالعلی»، محشی با نشان «کاظم و علی»؛ کاغذ: سمرقندي ضخیم نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 401ص، 18 سطر، اندازه: 15×5/ 25 سم [ف: 10-1885]
آغاز: بمانند ضبط ذریعه؛ انجام: لمات اسکندر الناقضین، و ثالثها بعروضها و رابعها لاقدراها فی العظم. و هذه جداول الکواکب
خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ بن محمد بن عبداﷲ (ریاضی طبري)، بیتا، مجدول؛ جلد: میشن سبز، 51گ (52پ-102پ)، 23 سطر، اندازه: 6/15×26سم [ف: 9-272]
taḥrīr-ul ma×rūṭāt
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1274-1201) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
وابسته به: مخروطات؛ ابلونیوس نجار (-)
ابلونیوس یونانی کتابی در مخروطات نوشته است، این کتاب به عربی ترجمه شده و لیکن بنا به فرموده خواجه طوسی در مقدمه مترجم آن طور که باید و شاید از عهده ترجمه آن که وافی به مقصود باشد بر نیامده است. لذا خواجه طوسی آن را اصلاح و به نحوي موجز و مختصر مرتب و منظم نموده است. این کتاب در فهرست مؤلفات خواجه از جمله تحریرات وي شمرده شده است. اصل آن از ابلونیوس در هفت مقاله است که پنج مقاله آن را هلال بن هلال حمصی و مقاله ششم و هفتم را ثابت بن قر ترجمه کرده است و احمد بن بنی موسی آن را اصلاح نموده و
خواجه به تحریر آن پرداخته است.
آنچه مدرس رضوي از آستان قدس نقل کرده ظاهراً تحریر خواجه نیست و مخروطات خود ابلونیوس معرفی شده که داراي 5 نسخه در ایران است که دو تاي آن در آستان قدس است. این رساله جز تحریر خواجه داراي این آثار وابسته است که در ایران نسخه یا فیلم آن موجود است و مدرس نامی از آن نبرده است:
1-تلخیص المخروطات، از محمود بن قاسم اصفهانی (داراي دو نسخه است)
2- ترجمه مخروطات، از تفضل حسینخان هندي
3- تمام کتاب المخروطات، از ابن هیثم، حسن بن حسن (نسخه آن در مانیسا گنل است و فیلم آن در دانشگاه تهران)
4- تهذیب مخروطات، از یحیی بن محمد مغربی-685
5- حواش علی بعض اشکال کتاب المخروطات، از موسی بن میمون مغربی 539-601ق (فیلم آن در دانشگاه تهران است)
6- حاشیه بر آن، از ناشناس (فیلم آن در دانشگاه تهران است)
7- مقدمات کتاب المخروطات، از بنی موسی منجم (نسخه در ایاصوفیاست و فیلم آن در دانشگاه تهران
8- بیان مقدمتین ... از موسی بن یونس عقیلی 551-639ق (نسخه مانیسا گنل و فیلم آن در دانشگاه تهران). الذریعه 20/221]
آغاز: ان علم قطوع المخروطات فی اشرف المنازل و اعلی المراتب من علم الهندسة؛ انجام: و نبین ایضاً ان فضل ما بین ... و ضلعه القایم اعظم من فضل ما بین ... و ضلعه القایم و ذلک ما اردناه. تمت المقال السابع بعون اﷲ.
نسخه اصل: چستر بیتی، ش 3076 (اربري، فهرست خطی عربی 1/30)؛ خط: تعلیق، بیکا، تا: قرن 8؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی، داراي اشکال هندسی؛ 96گ، 23سطر [عکسی ف: 2-387]
بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 56گ (1پ-56پ)، 19 سطر (8×16] [ف: 17-252]
مشتمل بر شرح مقاله پنجم تا هفتم کتاب؛ خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 14؛ مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 78گ، 20 سطر، اندازه: 13×5/ 20 سم [ف: 20-374]
taḥrīr-ul ma×rūṭāt li-iblunīyūs
منجم، محمد بن موسی،-259 قمري
(874 -) monajjem, mohammad ebn-e mūsā
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6512
آغاز: ان موقع علم ما یقع فی المخروطات من القطوع و ما تعرض فیها من الاشکال و الخطوط فی اعلی المراتب من علم الهندس و کانت القدماء یسمی اشکال قطوع المخروط؛ انجام: و ذلک ما لایمکن فلیس یقطع القطوع بعضها بعضا علی اکثر من اربع مواضع و ذلک ما اردنا ان نبین.
چهار مقاله را داراست؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 1286ق؛ افتادگی: انجام؛ داراي رموز و اشکال هندسی به قرمز و اشکال هندسی، مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 159گ، 23 سطر، اندازه: 16×26سم [ف: 20-89]
taḥrīr-ul masākin li-ṯāwḏūsīyūs
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1274-1201) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
وابسته به: کتاب المساکن؛ ثاوذوسیوس
تاریخ تألیف: 653ق
المساکن از ثاوذوسیوس که قسطا بن لوقا آن را به عربی گردانیده و 12 شکل دارد و خواجه طوسی آن را به عربی ساده تحریر کرد. موضوع رساله وضع جغرافیایی و فلکی اراضی قطبین زمین است. تفضل حسین خان لکهنوي این کتاب را به فارسی ترجمه کرده است.
آغاز: بسمله. لثاوذوسیوس تحریر کتاب المساکن و هو اثنا عشر شکلا نقل قسطا بن لوقا بعلبکی الذین مساکنهم تحت القطب الشمالی فنصف کر الکل الظاهر لهم هو ظاهر لهم ابدا بعینه و نصفها الخفی عنهم هو ابدا خفی عنهم بعینه و لا یطلع علیهم شی مما یخفی عنهم و لا بالعکس فلتکن دائر نصف نهارهم من کر الکل انجام: فیکون النهار حینئذ قریبا من شهر و ظاهر أن لنا فی النهارات الی لیالیها کلا نسب و ذلک ما أردناه، تم الکتاب بعون الملک الوهاب.
چاپ: تهران، 1304ق؛ حیدرآباد دکن، 1358ق؛ سنگی
[الذریعة 4/ 134 و 3/ 390؛ سزگین 5/ 155؛ آثار و احوال خواجه (چاپ 2): 363؛ فهرست دستنوشتههاي آثار خواجه نصیرالدین طوسی 70]
خط: نسخ، بیکا، تا: آغاز ربیع الثانی671ق، کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 3گ (95پ-97پ)، 37 سطر، اندازه: 5/ 24×5/ 34 سم [ف: 3-345]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1 شوال 700ق، جا: تبریز؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی،23 سطر(8×15)، اندازه: 5/ 14×23 سم [نشریه: 3-229]
خط: نسخ، کا: عبدالقادر، تا: صفر 701ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 2گ (27ر-28ر)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-345]
خط: نسخ، کا: حسین بن مطهر، تا: 6 محرم 784ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 4گ (68پ-71ر)، 29 سطر، اندازه: 19×27سم [ف: 3-345]
بیکا، بیتا؛ تملک: احمد بن عبداﷲ مواقیتی در اواخر ذیحجه 793ق [فیلم ها ف: 1-739]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول زرین؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن سرخ، 52گ، 11 سطر، اندازه: 8/ 8×9/ 14 سم [ف: 1-85]
بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 5گ (91ر-95ر)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-345]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، تا: شب جمعه 28 محرم 960ق؛ جلد: تیماج سبز، 9گ (120پ-128ر)، 19 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 19-391]
خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن نصراﷲ الدهلی، تا: 986ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابري، 5گ (64ر-68ر)، 25 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 6-261]
خط: نسخ، بیکا، تا: 993ق؛ با دوائر نجومی و اشکال هندسی؛ جلد: تیماج عنابی، 21 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 5 /12×20سم [ف: 1-487]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 442/1
همان نسخه بالا [نشریه: 5-59]
بیکا، تا: قرن 11؛ ناقص؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 2گ (64ر-65پ)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-345]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ملا موسی فرملی (کذا)، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی شکري آهار شده، جلد: تیماج قرمز، 6ص (74-79)، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 24 سم [ف: 23-74]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبدالرضا بن عبدالمجید حسینی ورده
ساوجبلاغی، تا: پنجشنبه 18 شعبان 1009ق، جا: اصفهان، به جهت آقا جلال محمد؛ با اشکال هندسی؛ جلد: تیماج مشکی، 7گ (105پ-111ر)، 15 سطر، اندازه: 15×26سم [ف: 11-9]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا جان بن یعقوب لاهیجی، تا: 1010ق؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج، 5گ (74پ-78پ)، 21 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 13-109]
خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: غره محرم 1022ق؛ با شکلهاي دقیق، مقابله شده؛ 5گ (1پ-5پ) [ف: 1-45]
آغاز: الذین مسکنهم تحت القطب الشمالی فنصف کر الکل الظاهر لهم هو ابداً ظاهر لهم بعینه؛ انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، تا: 1079ق؛ جلد: تیماج قرمز، 6گ (58پ- 63پ)، 18 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 4-399]
آغاز و انجام: برابر
کا: فخرالدین محمد حسینی، تا: 9 ربیع الاول 1087ق، جا: اصفهان؛ کاغذ اصفهانی؛ جلد: تیماج خرمائی لبه مشکی، اندازه: 19×31سم [ف: 1-481]
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: 1088ق؛ 16 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 2-115]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد امین حسینی، تا: 1096ق؛ ضمیمه نسخه ش 5399؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوا با روکش پارچه، 14ص (47-60)، 16 سطر (6×11)، اندازه: 12×18سم [ف: 8-416]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 442/3 - عکسی
اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-60]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 1117ق؛ سطرها چلیپا و راسته؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 4گ (73ر-76ر)، 23 سطر، اندازه: 13×22سم [ف: 24-117]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته خوش، کا: طبیب رشتی محمد صالح، تا: قرن13؛ کاغذ: شکري فرنگی، 13 سطر، اندازه: 7/ 10×8/ 17 سم [ف: 18-158]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش خفی، بیکا، تا: قرن 13؛ مجدول به اکلیل؛ ضمیمه نسخه ش 5456؛ کاغذ: شکري، جلد: میشن قهوه اي با
ترنج و سرترنج، 2ص (415-416)، 23 سطر (7×16)، اندازه: 14×5/ 24 سم [ف: 8-354]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: قرن 13؛ 13گ (1پ-13پ) [ف: 1-45]
خط: نسخ، کا: علی محمد، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف چرم قرمز، 3ص (65-67)، 30 سطر، اندازه: 24×5/ 33 سم [ف: 23-99]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: ربیع الاول 1227ق؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی، 4گ (80-83)، 19 سطر، اندازه: 8×15سم [ف: 34-716]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، کا: محمد علی، تا: 18 شعبان 1228ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، 4ص (1-4)، 30 سطر، اندازه: 12×5/ 21 سم [ف: 8-355]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد خبوشانی، تا: رمضان 1237ق؛ با اشکال ریاضی؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: تیماج خرمایی، 15 سطر، اندازه: 2/ 10×17سم [ف: 10-148]
کا: احمد بانی، تا: صفر 1237ق، جا: مشهد؛ محشی؛ کاغذ: سفید، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 9 ص (1-9)، 20 سطر [سنا: ف: 2-163]
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1/ 393
همان نسخه بالا [نشریه: 7-237]
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: 1252ق؛ 16 سطر، اندازه: 8×15 سم [ف: 2-116]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ بن محمد بن عبداﷲ، تا: ربیع الثانی 1266ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: پارچهاي، 9ص (9-17)، 17 سطر (6×2/ 12)، اندازه: 6/ 12×7/ 19 سم [ف: 8-381]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ، تا: 1266ق؛ داراي اشکال، با جدول، باکمند؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا با رویه پارچه، 17 سطر (6×12)، اندازه: 5/ 12×5/ 19 سم [الفبائی: 109]
خط: نستعلیق، کا: محمد علی، تا: 28 ذیحجه 1269ق؛ مهر: کاشف الملک، محمد علی؛ جلد: تیماج مشکی، 13 و15 سطر (8×5/ 14)، اندازه: 16×22سم [ف: 1-443]
کا: محمد بدیع بن مصطفی بن عبدالحمید بن علی بن میر محمد علی، تا: 1272ق، جا: اصفهان، مدرسه نیماورد [تراثنا: س18ش 1و2-230]
خط: نستعلیق زیبا، کا: محمد علی بن محمد اسمعیل حسینی قاینی، تا: چهارشنبه 8 رمضان 1293ق، جا: طسوج مرز بهبهان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: میشن سرخ، 6گ (3پ-8ر)، 13 سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 6-398]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: اسداﷲ بن منجم دو دانگه مازندرانی، تا: 1308ق، جا: تهران؛ اشکال نجومی؛ جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 5/ 16×3/ 22 سم [ف: 10-153]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: اسداﷲ بن حیدر هزار جریبی دودانگه مشهور به منجم، تا: 1310ق، جا: تهران؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: تیماج فرنگی عطف چرمی، 13ص (52-64)، اندازه: 3/ 14×21سم [ف: 10-93]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 450/2- عکسی
اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-60]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: چرمی سیاه، 4گ، 27سطر، اندازه: 11×24سم [ف: 1-204]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 5گ (197پ-201ر)، 20 سطر، اندازه: 5/ 18×24سم [ف: 1-25]
خط: نسخ، بیکا، بیتا، مصحح، مقابله شده؛ کاغذ: ترمه سمرقندي، جلد: ساغري زرد، 8گ (148پ-155ر)، 19 سطر، اندازه: 4/ 10×19سم [ف: 6-291]
آغاز: برابر
12 شکل و هو نقل قسطاء بن لوقا البعلبکی؛ خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 14 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 2-117]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ با اشکال هندسی، مجدول؛ جلد: تیماج
قرمز با ترنج و سرترنج، 7گ (212پ-218پ)، 19 سطر، اندازه: 14×25سم [ف: 20-90]
بیکا، بیتا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 7گ (49ر- 55ر)، 17 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 3-345]
taḥrīr-ul maṭāli‘
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1274-1201) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
تاریخ تألیف: 653ق
رسالهاي در هندسه نگاشته ابسقلاوس اسکندرانی (Hypsikles) که قسطاس بن لوقا بعلبکی به عربی ترجمه کرده و یعقوب بن اسحاق کندي نیز اصلاح نموده است، این رساله را خواجه نصیر در سه «مقدمه» و یک «صدر» و دو «شکل» به زبان عربی ساده تحریر کرده است.
آغاز: کتاب ابسقلاوس فی المطالع مما اصلحه الکندي و هو من نقل قسطا بن لوقا البعلبکی و هو یشتمل علی ثلاث مقدمات و صدر و شکلین. المقدمات: اذا کانت مقادیر عدتها زوج کمقادیر-ا ب-ب ج-ج د-د ه-ه ز-ز ح-و هی متتالی و زیاد بعضها علی بعض متساوی و اولها و هو-ا ب-اعظمها کانت زیاد نصفها الاول جمیعا
انجام: و اذا عرفنا مطالع الجزء و کانت الزیادات معلوم و مطالع جمیع الاجزاء معلوم و ذلک ما اردناه.
چاپ: حیدرآباد دکن، 1359ق، ضمن «مجموع الرسائل»، شماره 7 مجلد دوم
[مشار عربی /166؛ الذریع 3/ 391؛ آثار و احوال خواجه (چاپ 2): 358]
بیکا، تا: 11 ربیع الثانی 671ق؛ درباره تاریخ تحریر خواجه دارد: «ر. د. ي. ه-. خنج»؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 2گ (119پ-120ر)، 37 سطر، اندازه: 5/ 24×5/ 34 سم [ف: 3-346]
آغاز: بسمله، کتاب انسقلاوس (کذا) فی المطالع نقله من اللغ الیونانی الی اللغ العربی قسطا بن لوقا البعلبکی، اذا کانت مقادیر کم کانت عددها زوج و کانتی متتالی و زیاد بعضها علی بعض متساوی و کان اولها اعظمها فان المرکب من نصفها الثانی مثل مضروب نصف عددها فی نفسه ثم فواحد الزیادات؛ انجام: و اذ قد تبین هذا و علم تفاضل مطالع الاجزا الثلثین التی لکل واحد من البروج الاثنی عشر بعضها علی بعض انها ثانی و عشرین ثالثه و ظاهر ان مطالع کل واحد من الاجزاء الثلثین التی فی کل واحد من الابراج یکون معلوم علی الجه علمنا
خط: نسخ، بیکا، تا: ربیع الاول 672ق؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: چرمی مشکی، 12ص (1-12)، 16 سطر (5 /8×5 /11)، اندازه: 5/ 12×16سم [ف: 8-419]
خط: نسخ، بیکا، تا: پایان قرن 7؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا با رویه مخمل آبی، 2گ (137ر-138ر)، 25 سطر (5 /12×5/ 17)، اندازه: 5/ 17×24سم [ف: 9-1101]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1 شوال700ق، جا: تبریز؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی،23سطر(8×15)،اندازه: 5/ 14×23سم [نشریه: 3-229]
خط: نسخ، کا: عبدالقادر، تا: صفر701ق، کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 2گ (76پ-77ر)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-346]
خط: نسخ، کا: حسین بن مطهر، تا: 16 ربیع الاول 784ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 2گ (101پ-102ر)، 29 سطر، اندازه: 19×27سم [ف: 3-346]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: مرشد بن محمد، تا: ربیع الاول 880ق؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 1گ (104ر-104پ)، 31 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 12-101]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق جلی، بیکا، تا: قرن 10؛ ضمیمه نسخه ش 16022؛ کاغذ: آهاري حنایی، جلد: تیماج، 2گ، 18 و 19 سطر، اندازه: 4/ 17×2/ 24 سم [ف: 18-155]
بیکا، تا: قرن 10؛ تنها یک صفحه از پایان کتاب در نسخه مانده؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 1ص (246ر)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-346]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: شب جمعه 28 محرم 960ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج سبز، 4گ (160پ-163ر)، 19 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 19-391]
خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن نصراﷲ الدهلی، تا: 986ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابري، 2گ (95پ- 96 مکرر)، 25 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 6-262]
خط: نسخ، بیکا، تا: 993ق؛ با دوایر نجومی واشکال هندسی؛ جلد: تیماج عنابی، 21 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 5/ 12×20سم [ف:
1-488]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 442/10
همان نسخه بالا [نشریه: 5-59]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: نوعی ترمه، 4گ (1پ- 4ر)، 15 سطر، اندازه: 2/ 13×8/ 20 سم [ف: 9-40]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ملاموسی فرملی (کذا)، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی شکري آهار شده، جلد: تیماج قرمز، 3 ص (141-143)، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 24 سم [ف: 23-76]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا جان بن یعقوب لاهیجی، تا: 1010ق؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 10گ (85 ر- 94ر)، 20 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 13-109]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1030ق؛ با اشکال هندسی، مجدول به لاجورد و ارغوان؛ جلد: تیماج قرمز با ترنج و سرترنج، 4گ (156ر-159ر)، 19 سطر، اندازه: 14×25سم [ف: 20-89]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1079ق؛ جلد: تیماج قرمز، 3گ (113پ- 115ر)، 18 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 4-402]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خفی، بیکا، تا: 1090ق؛ ضمیمه نسخه ش 27174، 12 سطر از کتاب الاکر به خامه غیاث الدین علی طبیب ضمیمه دارد؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 7 سطر (4/ 6×5/ 15)، اندازه: 13×4/ 23 سم [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: نعلومه بجهه التی حملنا خط: نسخ، کا: محمد امین حسینی، تا: 1096ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوا با روکش پارچه، 12ص (158-169)، 16 سطر(6×11)، اندازه: 12×18سم [ف: 8-417]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش جلی، کا: علی رضا بن محمد معصوم، تا: جمادي الاول 1106ق؛ ضمیمه نسخه ش 5467؛ کاغذ: شکري، جلد: مقوا با رویه پارچه، 2ص (5-6)، 23 سطر (16×5/ 17)، اندازه: 17×26سم [ف: 8-357]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1109ق؛ با اشکال ریاضی؛ 4گ، 15 سطر، اندازه: 12×17سم [ف مخ: 1-330]
خط: نسخ، کا: علی محمد، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف چرم قرمز، 2ص (82-83)، 30 سطر، اندازه: 24×5/ 33 سم [ف: 23-100]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ تملک: اعتضاد السلطنه؛ واقف: سپهسالار، 1297ق؛ کاغذ: فرنگی زرد، جلد: تیماج مشکی، 3گ (1پ-3پ)، 17 سطر، اندازه: 14×23سم [ف: 3-346]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن 13؛ جدول کشی به اکلیل و تحریر و لاجورد، کمند به تحریر و مزدوج، ضمیمه نسخه ش 5456 میباشد؛ کاغذ: شکري، جلد: میشن قهوه اي با ترنج و سرترنج، 5 ص (416-420)، 23 سطر، اندازه: 14×7/24سم [ف: 8-354]
کا: محمد بدیع بن مصطفی بن عبدالحمید بن علی بن میر محمد علی رضا توفیقی موسوي، تا: 1272ق، جا: اصفهان، مدرسه نیماورد [تراثنا: س18ش1و2-230]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: اسداﷲ بن حیدر هزار جریبی دودانگه مشهور به منجم، تا: 1310ق، جا: تهران؛ پس از آن یک صفحه مطلب است در بیان استخراج ساعات مابین طلوع فجر و طلوع شمس و غروب آن و غروب شفق از شخصی که نامش بهصورت ابی الحسن بن عبداﷲ محمد بن فاماد القائنی نوشته شده: به زبان عربی؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: تیماج فرنگی عطف چرمی، 5ص (202- 206)، اندازه: 3/ 14×21سم [ف: 10-95]
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-60]
بیکا، بیتا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 4گ (71پ- 74ر)، 17 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 3-346]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 3گ (28ر-30ر) [ف: 6-2255]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: چرم مشکی با ترنج و سرترنج، 13ص (212-224)، 11 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 45-248]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: چرمی سیاه، 2گ، 27سطر، اندازه: 11×24سم [ف: 1-205]
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا، با اشکال؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 3گ (172پ-174ر)، 20 سطر، اندازه: 5/ 18×24سم [ف: 1-25]
taḥrīr-u ma‘rifat-i masāḥat-il aškal-il basīṭa wa-l kura
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1274-1201) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
تاریخ تألیف: 653ق
مشتمل بر هجده شکل است از تألیفات پسران موسی بن شاکر خراسانی یعنی ابوعبداﷲ محمد ( متوفی 259ق) و حسن و احمد، که از بزرگان و مشاهیر علماي ریاضی قرن سوم هجري و در تاریخ مشهور به بنی منجم و بنی شاکر میباشند و تحریر آن از خواجه نصیرالدین طوسی است.
آغاز: کتاب معرف مساح الاشکال البسیط و الکری لبنی موسی، محمد، الحسن و احمد ثمانی شکلا صدر الکتاب: الطول اول الاقدار التی تحد الاشکال و هو ما امتد علی استقام فی الجهتین جمیعا فانه لا یکون منه الا طول فقط فاذا امتد السطح اعتراضا فی غیر جه الطول فذلک الامتداد هو العرض و لیس العرض کما یظن کثیرمن الناس انه الخط الذي یحیط بالسطح فی غیر جه الطول
انجام: و کل ما وصفنا فی کتابنا فانه من عملنا الا معرف المحیط من القطر فانه من عمل ارشمیدس و الا معرف وضع مقدارین بین مقدارین لتتوالی علی نسب واحد فانه من عمل مانالاوس کمامر ذکره. و الحمد ﷲ وحده.تم الکتاب.
چاپ: حیدرآباد دکن، 1359
]کشف الظنون 2/ 1739: تحریر الهندسیات؛ الذریعه 3 /392؛ مشار مؤلفین 5/ 736: تحریرات؛ مدرس رضوي 356: تحریر مساح الاشکال]
بیکا، تا: 19 شعبان 671ق، درباره تاریخ تحریر خواجه دارد: «ر. پ. ر. ح. خنج = 653 ق» و در تاریخ «ر. ر. یط. شعبان-خعا = 19 شعبان 671 ق» نوشته شده؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ با ترنج، 5گ (130پ-134پ)، 37 سطر، اندازه: 5/ 24×5/ 34 سم [ف: 3-347]
خط: نسخ، بیکا، تا: پایان قرن 7؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا با
رویه مخمل آبی، 8گ (144پ-151پ)، 25 سطر (5/ 12×5/ 17)، اندازه: 5/ 17×24سم [ف: 9-1101]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1 شوال 700ق، جا: تبریز؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی،23سطر (8×15)،اندازه: 5 /14×23سم [نشریه: 3-229]
بیکا، تا: 701ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 4گ (86ر-89پ)، 51 سطر، اندازه: 21×32 سم [ف: 3-347]
کا: حسینی، تا: 7 جمادي الاول 784ق؛ در برگ 120ر برهانی است بر شکل هفت کتاب بنی موسی در طریق عام مساحت مثلث که درباره آن دارد: »اظنه للحارث« و در برگ 120پ بندي است در اینکه آنچه از ماه دیده شود کمتر از نیمه آن است؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 6گ (114پ-119پ)، 29 سطر، اندازه: 19×27سم [ف: 3-347]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 9؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قرمز با ترنج، 27ص (272-298)، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 19 سم [ف: 10-2041]
آغاز: برابر؛ انجام: الذي هو التکسیر وذلک ما اردناه
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 898ق؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: پارچهاي، 16ص (1-16)، 23 سطر (5/ 10×16)، اندازه: 7/ 16×8/ 25 سم [ف: 8-366]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 902ق؛ ترقیمه: «تم کتابتها عشرین من جمادي الاولی سن اثنین و سبعمائ» [در نسخه چنین آمده]؛ کاغذ: شرقی، 17گ (7پ-23پ)، 17 سطر، اندازه: 7×12سم [ف: 35-632]
خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن نصراﷲ الدهلی، تا: 986ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابري، 12گ (256پ- 267)، 25 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 6-262]
بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 12گ (106پ-117ر)، 27 سطر، اندازه: 19×31سم [ف: 3-347]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي [ف: 7-3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ملاموسی فرملی (کذا)، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی شکري آهار شده، جلد: تیماج قرمز، 11ص (95-105)،
19 سطر، اندازه: 14×5/ 24 سم [ف: 23-75] 13. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 262/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: 1022ق؛ با شکل هاي دقیق، مصحح؛ 10گ (11ر-20پ) [ف: 1-45]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1030ق؛ با اشکال هندسی، مجدول؛ جلد: تیماج قرمز با ترنج و سرترنج، 17گ (192پ-208پ)، 19 سطر، اندازه: 14×25سم [ف: 20-90]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تعلیق، کا: میرزا نصیر، تا: 13 محرم 1166ق؛ با اشکال؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: تیماج، 21 سطر، اندازه: 12×5/ 19 سم [ف: 10-187]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: علی محمد، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف چرم قرمز، 5ص (90-94)، 30 سطر، اندازه: 24×5/ 33 سم [شورا: ف: 23-101]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري و شکسته، کا: اسماعیل بن حاجی محمد کریم شیرازي، تا: 1216ق، جا: سجاس؛ با اشکال نجومی؛ جلد: تیماج، اندازه: 5/ 14×20 سم [ف: 10-224]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ 5 ص (90-94) [ف: 23-101]
آغاز: برابر
18 شکل؛ خط: نستعلیق شکسته، بیکا، بیتا؛ 14 سطر، قطع: وزیري، اندازه: 11×17سم [ف: 2-117]
تحریر معطیات اقلیدس- تحریر المعطیات
taḥrīr-ul mu‘ṭīyāt = tahrīr-e mo‘tīyāt-e oqlīdes
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1201-1274) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
کتابی است معروف در هندسه مشتمل بر نود و پنج شکل، اصل آن از اقلیدس صوري و ترجمه و تعریب از اسحق بن حنین عبادي (م: 298ق) و اصطلاح از ثابت بن قره حرانی (م: 288ق) و تحریر از خواجه نصیرالدین طوسی است.
آغاز: بسملة. تحریر کتاب المعطیات الاقلیدس ترجمة اسحق و اصلحه ثابت، خمس و تسعون شکلا صدر الکتابة: الخطوط و السطوح و الزوایا المعلوم القدر هی التی یمکن أن نجد مساوی لها و المعلوم النسب هی التی ان نجد ما هو علی نسبتها. و النقط و الخطوط و السطوح و الزوایا المعلوم الوضع هی التی تکون لازم لوضع واحد ابدا و یمکن ان نجد وضعها
انجام: بنقط د ا- المعلوم فسطح- ا د- ف- د ح-أعنی سطح- ا د- فی-ه ز- معلوم و ذلک ما أردناه. تم کتاب المعطیات الاقلیدس.
چاپ: طهران، 1304 ضمن مجموعه متوسطات؛ حیدرآباد دکن، 1359ق با تحریرات دیگر خواجه
[الذریعة 3/ 392؛ آثار و احوال خواجه (چاپ 2): 355]
از نیمه شکل «ي = 10» تا پایان شکل «صه = 95» دارد؛ کا: زرکشی، تا: 671ق؛ افتادگی: آغاز؛ با خط و نقاشی همان زرکشی است؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ با ترنج، 6گ (51 ر- 56 ر)، 37 سطر، اندازه: 5/ 24×5/ 34 سم [ف: 3-348]
خط: نسخ، بیکا، تا: 15 جمادي الاول 695؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا با رویه مخمل آبی، 10گ (1پ-10پ)، 25 سطر (5/ 12×5/ 17)، اندازه: 5/ 17×24سم [ف: 9-1100]
بیکا، تا: 701ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 6گ (34پ-39پ)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-347]
خط: نسخ، کا: حسین بن محمد بن مطهر، تا: 2 ذیحجه 781ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 11گ (1پ-11ر)، 29 سطر، اندازه: 19×27سم [ف: 3-348]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 881ق؛ تملک: عمر بن محمود حیدر، شیخ فیض، محمود بن مسعود بن محمود الطبیب، محسن بن شریف الحسینی؛ مهر: «شاه جهان بنده شاه جهان» (دایره)، «عنایت خان شاه جهانی» (دایره)، «یا کریم» (دایره)، «عبده مقصود بن حسین علی» (دایره)؛ مهر: «العبد ذوالجلال الحسینی» (بیضی)، «محمد یعقوب» (دایره)؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 11گ (2پ-12ر)، 29 سطر، اندازه: 18×24 سم [ف: 12-98]
بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 18گ (189پ-206ر)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-348]
خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن نصراﷲ الدهلی، تا: آخر رمضان 905ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابري، 18گ (239ر-256ر)، 25 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 6-262]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: جمعه 28 محرم 960ق؛ با اشکال شنگرف؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج سبز، 20گ (1پ- 20ر)، 19 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 19-390]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي [ف: 7-3]
آغاز: برابر؛ انجام: و المعلومه فسطح اد فی د ج اعنی سطح.
خط: نستعلیق، کا: ملاموسی فرملی (کذا)، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی شکري آهار شده، جلد: تیماج قرمز، 18ص (106-123)، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 24 سم [ف: 23-75]
فقط از نیمه شکل نهم تا پایان را دارد؛ بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 7گ (17ر-23ر)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-348]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبدالرضا بن عبدالمجید حسینی ورده ساوجبلاغی، تا: پنجشنبه 18 شعبان 1009ق، جا: اصفهان، به جهت آقا جلال محمد؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 22گ (123پ-144ر)، 15 سطر، اندازه: 15×26سم [ف: 11-10]
خط: نسخ، بیکا، تا: سهشنبه 11 صفر 1014ق، کاغذ: ترمه سمرقندي، جلد: ساغري زرد، 29گ (221پ-249ر)، 19 سطر، اندازه: 4/10×19سم [ف: 6-292]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1030ق؛ با اشکال هندسی، مجدول، مصحح، با امضاي بلاغ مقابله، محشی؛ جلد: تیماج قرمز با ترنج و سرترنج، 24گ (255پ-278ر)، 19 سطر، اندازه: 14×25سم [ف: 20-90]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 5 شوال 1037ق؛ با اشکال هندسی، مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، 23گ (41پ-63ر)، 19 سطر، اندازه: 14×24سم [ف: 20-113]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري خفی، کا: محمد جعفر بن عبدالحسین یزدي، تا: ذیحجه 1057ق، جا: اصفهان؛ در شعبان 1196 و جمادي الثانی 1342 داخل عرض شده؛ کاغذ: اصفهانی زرد و آبی، جلد: پارچهاي، 12گ، 25 سطر (6×2/ 15)، اندازه: 8 /10×2 /22سم [ف: 8-72]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1079ق؛ جلد: تیماج قرمز، 18گ (1پ- 18ر)، 18 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 4-398]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد امین حسینی، تا: 1096ق؛ ضمیمه نسخه ش 5399؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوا با روکش پارچه، 28گ (33-60)، 16 سطر (6×11)، اندازه: 12×18سم [ف: 8-416]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 442/4- عکسی
اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-61]
آغاز: برابر خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: فرنگی، جلد: گالینگور لاجوردي عطف پارچهاي، 18گ (1- 18)، 21 سطر (9×15)، اندازه: 5/ 14×21سم [ف: 2-799]
خط: نسخ، کا: علی محمد، تا: قرن 13؛ در ذیل رساله نوشته: «نخست فرمایش سردار محمدعلی خان سنه ... علی یداحقر العباد علی محمد»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف چرم قرمز، 9ص (1-9)، 30سطر، قطع: رحلی، اندازه: 24×5/ 33 سم [ف: 23-98]
آغاز: برابر؛ انجام: المابله تعطبی ه ك کیف اتفق و ترسم متواربین ان بهما هما ...
خط: نسخ خفی خوش، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ ضمیمه نسخه ش 27174؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 26 سطر (2/ 7×2/ 18)، اندازه: 13×4/ 23سم [رایانه]
آغاز: برابر خط: نستعلیق شکسته، بیکا، بیتا؛ 14 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 2-118]
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ با اشکال؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 13گ (110پ-122ر)، 20 سطر، اندازه: 5/ 18×24سم [ف: 1-24]
آغاز: فلیکن (آ) معلوم القدر؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: چرمی سیاه، 11گ، 27سطر، اندازه: 11×24سم [ف: 1-205]
بیکا، بیتا [تراثنا: س18ش1و2-230]
taḥrīr-ul mafrūḍāt = taḥrīr-u k.-il mafrūḍāt
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1274-1201) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
وابسته به: المفروضات فی اصول هندسی ثابت بن قره (221-288)
تاریخ تألیف: 653ق
«المفروضات» از آثار ارشمیدس مهندس یونانی است و ثابت بن قره حرانی آن را به عربی گردانید و خواجه نصیر طوسی آن را به زبان عربی ساده تحریر کرده است و در آغاز آن میگوید: برخی نسخههایش 36 و برخی 34 شکل داشت.
آغاز: بسم اﷲ الرحمن الرحیم، تحریر کتاب المفروضات لثابت بن قره الحرانی الصابی و هی ست و ثلاثون شکلا و فی بعض النسخ اربع و ثلاثون شکلا علی الترتیب المثبت بالارقام السود علی الحاشی و لم یکن فیه شکل-د-و لا شکل-کج.: نرید ان نثلث زاوی ا ب ج -القائم فلنعمل علی-ب ج-مثلث -د ب ج-متساوي الاضلاع
انجام: و کان-از-معلوما فکل واحد من-ا ه-ه ز- اعنی ه ج- معلوم و جمیع-ا ج -معلوم و ذلک ما اردناه. تم المفروضات-فرغ المصنف رحمه اﷲ منه فی-ز د ح-خنج-.
چاپ: حیدر آباد دکن، 1359ق، ضمن مجموعه تحریرات
[الذریعة 3/ 392؛ کشف الظنون، 1/ 357: تحریر الهندسیات؛ مشار عربی /166؛ مدرس رضوي 360]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کاتب = مؤلف؟، تا: حدود 670ق [تألیف خواجه در 653 نقل شده و احتمال این که این نسخه به خط او باشد بعید است و احتمالا اگر تاریخ را فهرست نگاران اشتباه نکرده باشند تاریخ کتابت است نه تألیف. جز آن که عنوان حدود 670 در فهرست جاي تردید را بسیار میکند]؛ جلد: چرمی سیاه، 6گ، 27 سطر، اندازه: 11×24سم [ف: 1-207]
بیکا، تا: 7 جمادي الاول 671ق؛ درباره طوسی دارد: «اسبع اﷲ ظلاله» و تاریخ تحریر را «ر. د، ح. و. خنج» نوشته؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ با ترنج، 3گ (127پ-129پ)، 37 سطر، اندازه: 5/ 24×5/ 34 سم [ف: 3-349]
خط: نسخ، بیکا، تا: پایان قرن 7؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا با رویه مخمل آبی، 10گ (126ر-135ر)، 25 سطر (5/ 12×5/ 17)، اندازه: 5/ 17×24سم [ف: 9-1100]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1 شوال 700ق، جا: تبریز؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی، 23سطر (8×15)، اندازه: 5/ 14×23سم [نشریه: 3-229]
خط: نسخ، کا: عبدالقادر، تا: صفر 701ق، کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 2گ (82پ-83پ)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-348]
کا: حسین بن مطهر، تا: 14 ربیع الثانی 784ق، کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 4گ (111پ-114)، 29 سطر، اندازه: 19×27سم [ف: 3-349]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: مرشد بن محمد، تا: 880ق؛ ترقیمه: «قد نقلت من کتاب کان منقولا من خط شریف سلطان العلماء، علام العالم قطب الحق و الدین محمود الشیرازي و هو قد نقل من خط المصنف قدس اﷲ سره و افاض علی من روحه القدسی فتوحاتا معنوی بالنبی و آله و هذا خط الخلیق مرشد بن محمد، اصلحه اﷲ احواله.»؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 4گ (114پ-117پ)، 31 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 12-102]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 21 ربیع الاول 898ق؛ با اشکال، محشی، ضمیمه نسخه ش 5465؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: پارچهاي، 8ص (10-17)، 23 سطر (5/10×16)، اندازه: 2/ 16×7/ 25 سم [ف: 8-359]
آغاز: فی مثلث ا ه ح.؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ محشی از سید محمد علی قاینی، داراي 30 شکل؛ کاغذ: آهاري حنایی، 18 و 19 سطر، اندازه: 4/ 17×2/ 24سم [ف: 18-154]
بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 6گ (261پ-266پ)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-349]
آغاز: السود علی الجانب ولم یکن فیه شکل؛ انجام: برابر خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ داراي 34 شکل هندسی؛ کاغذ: نوعی ترمه، 9گ (14ر-22پ)، 15 سطر، اندازه: 2/ 13×8/ 20 سم [ف: 9-40]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا جان بن یعقوب لاهیجی، تا: 1010ق؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 9گ (34پ- 42ر)، 20 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 13-108]
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 1013ق، کاغذ: ترمه سمرقندي، جلد: ساغري زرد، 9گ (172پ-180پ)، 19 سطر، اندازه: 4/ 10×19سم [ف: 6-291]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، بیکا، تا: 1022ق؛ با شکلهاي دقیق، مقابله شده؛ 6گ (6پ-11ر) [ف: 1-45]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1030ق؛ با اشکال هندسی، مجدول؛ جلد: تیماج قرمز با ترنج و سرترنج، 9گ (184پ-192ر)، 19 سطر، اندازه: 14×25 سم [ف: 20-90]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1037ق؛ با اشکال هندسی، مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، 6گ (65پ-70ر)، 19 سطر، اندازه: 14×24سم [ف: 20-113]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1079ق؛ جلد: تیماج قرمز، 7گ (123پ- 129ر)، 18 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 4-403]
آغاز: قال الاستاذ المختص قد اضفت مقال فی عمل دایر مسیرها الی دایر مفروضة؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: احتمالاً قرن 12؛ جلد: تیماج مشکی، 14ص (37-50)، 11 سطر، اندازه: 5 /9×5/ 16 سم [ف: 45-214]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد شفیع حسینی، تا: سلخ رمضان 1109ق؛ با اشکال ریاضی، مقابله شده، ادامه نسخه شماره 2825 میباشد؛ 10گ، 15 سطر، اندازه: 12×17سم [ف مخ: 1-341]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: علی محمد، تا: قرن 13؛ با اشکال؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف چرم قرمز، 3ص (87-89)، 30 سطر، اندازه: 24×5/ 33 سم [ف: 23-100]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: 26 شوال 1286ق؛ با اشکال؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: شکري فرنگی آهار مهره، جلد: پارچهاي، 9گ، 15 سطر (8×13)، اندازه: 7/ 13×20سم [ف: 8-73]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 7گ (1پ-7ر) [ف: 4-852]
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ با اشکال؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 6گ (190پ-195پ)، 20 سطر، اندازه: 5/ 18×24سم [ف: 1-25]
taḥrīr-ul maqāl fī ādāb wa aḥkām-in yaḥtāj-u ilay-hā mu’addabu-l aṭfāl
ابن حجر هیثمی، احمد بن محمد، 909-973 ؟ قمري
(1566-1504) ebn-e hajar-e haysamī, ahmad ebn-e mohammad
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14713/6
آغاز: الحمد [ﷲ] الذي شرف حمل الکتاب و معلمیه بأن جعلهم خیر خلقه و ساداتهم؛ انجام: و اسبغ علینا من جلائل نعمته و لطائف حکمته و دقایق معرفته
خط: نسخ، کا: احمد بن رسول شرفکندي شافعی، تا: قرن 13؛ جلد: چرم مشکی با ترنج و سرترنج، 25گ (114پ-138پ)، 25 سطر، اندازه: 22×3/ 35 سم [ف: 41-173]
تحریر المقالة فیما یحل و یحرم من بیت المال تحریر السؤال عن ما یحل و یحرم من الاموال المختصة ببیت المال
taḥrīr-ul manāẓir li-uqlīdes
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمري
(1201-1274) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
وابسته به: مناظر و مرایا؛ اقلیدس (283-306)
تاریخ تألیف: شوال 651ق (موافق با لفظ «خنا»)
رسالهاي است در علم مرایا و مناظر. تحریر متنی از اقلیدس صوري (-306ق.م) است که توسط اسحاق بن حنین ( -298 ق) و در زمان مأمون عباسی ترجمه به عربی شده و توسط ثابت بن قره حرانی (-288ق) اصلاح شده است و در 64 شکل صورت گرفته است. در ضمن رساله اشکال بسیاري ترسیم شده است.
آغاز: بسم اﷲ الرحمن الرحیم و به نستعین، تحریر المناظر لاقلیدس و هو اربع و ستون شکلا، صدر الکتاب: العین یحدب باستمداد من الاجرام النیر فی الجسم الشفاف المتوسط بینها و بین المبصرات کالهواء و ما شاکله شعاعا کما تحدثه کما تحدثه
الاجرام النیر وحدها بعینه و یکون ذلک الشعاع کانه منبعث من العین و خارج منها ثم انه یصیر آل لها فی الابصار فتختلف احوال المناظر لاختلاف اوضاعه فلیصدق بذلک
انجام: التی توترها الاضلاع متساوی و کذلک اللتان توترهما القطران فاذا الاضلاع متساوی فی الرؤی و کذلک القطران و ذلک ما اردناه تم و الحمدﷲ و المنة، تم کتاب المناظر و لواهب الفضل الحمد بلا نهای و صلواته علی محمد النبی و آله و سلم
چاپ: تهران، 1304ق، ضمن مجموعه اکرات و متوسطات؛ حیدرآباد دکن، 1359ق
[الذریعة 3/ 382، 3/ 393، 22/ 278؛ مشار عربی 166 و 11-910؛ مدرس رضوي 357؛ مشار مؤلفین 5/ 736]
شرح و حواشی: :
1- مشرق الشمسین؛ دهلوي، محمد زمان بن محمد صادق (-12)
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کاتب = مؤلف؟، تا: در حدود 670؛ جلد: چرمی سیاه، 10گ، 27سطر، اندازه: 11×24سم [ف: 1-208]
بیکا، تا: 671ق؛ درباره خواجه دارد: «فرغ من تحریره ادام اﷲ معالیه فی (ر. و. ح. شوال-خنا) و فرغ من نسخه ثانی ربیع الاخر سن خعا]» و سپس سخنی است از کندي در اصلاح خودش و سپس گفتاري دیگر دارد؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ با ترنج، 6گ (96پ-101پ)، 37 سطر، اندازه: 5/24×5/ 34 سم [ف: 3-350]
نسخه اصل: لیدن ش 133 شرقی گولیوس 1429 A. (فهرست 2/292/ ش 888). در فهرست بدون نام مؤلف است؛ کا: ابن الغلام قونوي، تا: 692ق [فیلم ها ف: 1-557]
خط: نسخ، بیکا، تا: پایان قرن 7؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا با رویه مخمل آبی، 7گ (97ر-103پ)، 25 سطر (5/ 12×5/ 17)، اندازه: 5/ 17×24سم [ف: 9-1100]
بیکا، تا: 701ق؛ سپس فائده ریاضی از ابویوسف اسحاق کندي است؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 4گ (44پ-47ر)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-349]
خط: نسخ، کا: حسین بن مطهر، تا: 12 محرم 784ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ با ترنج، 8گ (71پ-78ر)، 37 سطر، اندازه: 5/ 24×5/ 34 سم [ف: 3-349]
آغاز و انجام: برابر
تحریر المفروضات - تحریر المناظر 227
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ با اشکال ریاضی، مصحح، محشی، مقابله شده، تاریخ مطالعه در پایان نسخه 888ق آمده؛ مهر: «عبده محمدکاظم» (بیضی)؛ جلد: مقوا، 11گ، 26 سطر، اندازه: 12×22سم [ف مخ: 1-341]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ خطبه و دیباجه ندارد؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قرمز با ترنج، 17ص (256-272)، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 19 سم [ف: 10-2041]
خط: نسخ، کا: منصور بن معین، تا: 881ق، جا: هرات؛ محشی با نشان «ن، بدر»؛ کاغذ: ترمه خطاطی، جلد: میشن لاکی، 16گ (15پ-30ر)، اندازه: 17×6/ 17 سم [ف: 5-146]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حسین بن حسن شهنشاه سمنانی، تا: 881ق؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 7گ (32پ-38پ)، 31 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 12-99]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خفی، کا: جمال اردبیلی، تا: 881ق؛ ضمیمه نسخه ش 27840؛ اهدایی: رهبري؛ کاغذ: حنایی، جلد: میشن، 8گ، اندازه: 5/ 15×8/ 22 سم [رایانه]
بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 11گ (96ر-106ر)، 51 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-350]
خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن نصراﷲ الدهلی، تا: 986ق؛ از روي نسخهاي که آن از روي نسخه علامه ... محمودیه شیرازیه نوشته بود، با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابري، 13گ (68پ-80ر)، 25 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 6-261[
خط: نسخ، بیکا، تا: 993ق؛ پس از آن اصلاح کتاب المناظر اقلیدس از ابویوسف کندي در یک صفحه، با دوائر نجومی و اشکال هندسی؛ جلد: تیماج عنابی، 21 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 5 /12×20سم [ف: 1-487]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 442/2
همان نسخه بالا [نشریه: 5-59]
بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ مقوایی، 7گ (57ر-63ر)، 27 سطر، اندازه: 19×31 سم [ف: 3-350]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن11؛ کاغذ: دولت آبادي [نشریه: 11-886]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4537 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 3-69]
انجام: و تساوي الاضلاع و القطرین یکون زوایاها و التی یوترها الاضلاع متساویه و کذلک اللتان یوترهما القطران ان و ذلک ما اردناه.
خط: نستعلیق، کا: ملا موسی فرملی (کذا)، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی شکري آهار شده، جلد: تیماج قرمز، 12ص (79-90)، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 24 سم [ف: 23-75]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11 یا اواخر قرن 10؛ با اشکال؛ کاغذ: اصفهانی شکري رنگ، جلد: تیماج قرمز، 19گ (45پ- 63ر)، 15 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 22-349]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبدالرضا بن عبدالمجید حسینی ورده ساوجبلاغی، تا: پنجشنبه 18 شعبان 1009ق، جا: دارالسلطنه اصفهان، به جهت آقا جلال محمد؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 13گ (111پ-123ر)، 15 سطر، اندازه: 15×26سم [ف: 11-10]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز و انجام: نسخه تعیین شد؛ خط: نسخ، کا: اصفهانی، تا: رمضان 1013ق؛ کاغذ: ترمه سمرقندي، جلد: ساغري زرد، 17گ (184پ-200ر)، 19 سطر، اندازه: 4/ 10×19سم [ف: 6-292]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1030ق؛ با اشکال هندسی، مجدول؛ جلد: تیماج قرمز با ترنج و سرترنج، 13گ (218پ-230ر)، 19 سطر، اندازه: 14×25سم [ف: 20-91]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1079ق؛ جلد: تیماج قرمز، 11گ (47پ- 57پ)، 18 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 4-399]
انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ در 27 جمادي الاول گویا 1084 یا 984 در اگره مقابله شده است؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 11گ (1پ-11ر)، 21 سطر (5/ 15×25)، اندازه: 16×18سم [ف: 7- 2623]
آغاز و انجام: برابر
کا: فخرالدین محمد حسینی، تا: 1087ق، جا: اصفهان؛ کاغذ اصفهانی؛ جلد: تیماج خرمایی، اندازه: 19×31 سم [ف: 1-481]
آغاز: برابر؛ انجام: فانها تري مختلف الترتیب اعنی الاقرب من البصر کما یري تار متقدماً علی ب الا بعد و مر معه علی خط مستقیم و اخري متاخراً عنه و هو ایضاً ظاهر من الشکل
خط: نستعلیق، بیکا، تا: رمضان 1109ق، به امر میرزا محمد شفیع حسینی؛ با اشکال ریاضی، مصحح؛ 17گ، 15 سطر، اندازه: 12×17سم [ف مخ: 1-341]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: شنبه 13 ذیقعده 1117ق، جا: اصفهان محله شمساباد «شمس آباد» در بیت محمد رضا بیک؛ سطور چلیپا و راسته؛ کاغذ: فرنگی نخودي نازك آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 9گ (78پ-86ر)،23سطر، اندازه: 13×22سم [ف: 24-117]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، کا: محمد کریم بن حسینعلی، تا: 1183ق؛ با علامات و اشکال هندسی، مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج اناري داراي ترنج و سرترنج، 17گ (68پ-84)، 16 سطر (7×16)، اندازه: 2/ 14×5/ 21 سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن شیخ حسین گیلانی، تا: 16 محرم 1183ق؛ ضمیمه نسخه ش 5450، با اشکال به شنگرف؛ واقف: عماد فهرستی، 1310؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: پارچهاي، 22ص، 22-24 سطر، اندازه: 18×7/ 22 سم [ف: 8-365]
آغاز: بسمله، و اثنی عشر شکلا (کذا) اذا دارت کر علی محورها دورانا معتدلا؛ انجام: برابر
خط: نسخ خوش و مغلوط، بیکا، تا: قرن 13؛ جزئی از آخر این کتاب است و نام آن هم از قلم کاتب افتاده است، مصحح، محشی؛ کاغذ: ترمه با جدول و کمند، جلد: چرمی ماشی با ترنج، 5 ص (396-400)، 23 سطر، اندازه: 14×7/ 24 سم [ف: 8-353]
کا: محمد باقر بن محمد حسین (حسن) منجم حسینی اصفهانی، تا: قرن 13؛ مجدول، با اشکال هندسی، با یادداشتی فارسی در زاویه؛ کاغذ: الوان، جلد: تیماج مشکی، 12گ (37پ-48پ)، اندازه: 14×5/ 21 سم [ف: 20-40]
خط: نسخ، کا: علی محمد، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف چرم قرمز، 6ص (52-57)، 30 سطر، اندازه: 24×5 /33 سم [ف: 23-99]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: قرن 13؛ 27گ (17پ-43ر) [ف: 1-45]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1206ق؛ کاغذ: پستهاي، جلد: میشن سیاه، 18 سطر، اندازه: 6/ 13×19سم [ف: 6-201]
کا: احمد بابی، تا: 1237ق؛ محشی، در نسخه بدون نام مؤلف است؛ کاغذ: سفید، جلد: مقوایی، عطف تیماج قهوه اي، 22ص (145-166)، 20 سطر [سنا: ف: 2-164]
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 6/ 393
همان نسخه بالا [نشریه: 7-237]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد خبوشانی، تا: رمضان 1237ق؛ با اشکال ریاضی؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: تیماج خرمایی، 15 سطر، اندازه: 2/ 10×17سم [ف: 10-149]
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: 1252ق؛ 16 سطر، اندازه: 8×15سم [ف: 2-117]
آغاز: برابر؛ انجام: علی خط مستقیم و آخر اي عینه متأخرا عنه و هو ... ظاهر من شکل ما ... ملامحمد حشر اﷲ.
خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ بن محمد، تا: ذیحجه 1267ق، اصفهان؛ ضمیمه نسخه ش 5428؛ محشی؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: پارچهاي، 19ص (51-69)، 17 سطر، اندازه: 5/ 12×7/ 19 سم [ف: 8-360]
خط: نستعلیق، کا: محمد علی، تا: 28 ذیحجه 1269ق؛ مهر: کاشف الملک، محمد علی؛ جلد: تیماج مشکی، 13 و15 سطر (8×5/ 14)، اندازه: 16×22سم [ف: 1-443]
کا: محمد بدیع بن مصطفی بن عبدالحمید بن علی بن میر محمد علی رضا توفیقی موسوي، تا: 1272ق؛ جا: اصفهان، مدرسه نیماورد [تراثنا: س18ش1و2-230]
آغاز: برابر
نام کتاب و مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، کا: موسی بن فضل اﷲ حسینی همدانی، تا: 1278ق، جا: اصفهان؛ 26گ (130-155)، اندازه: 11×17سم [ف: 3-156]
آغاز: برابر؛ انجام: اعنی ان الاقرب من البصر کاتري تار متقدماً علی ب الا بعد و مر معه علی خط مستقیم و اخري متأخراً عنه و هو ایضاً ظاهر من شکل ما
خط: نستعلیق، کا: آقا میرزا محمد علی بن محمد اسماعیل حسینی قاینی، تا: جمعه 26 شعبان 1293ق، جا: سرحد بهبهان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا با میشن سرخ، 12گ (2پ-13پ)، 13 سطر (5 /6×5/ 13)، اندازه: 12×20 سم [ف: 11-167]
آغاز: برابر؛ انجام: اعنی ان الاقرب من ابصر کان یري تار مقدما علی ت الابعد و مر معه علی خط مستقیم و أخري متأخراً عنه و هو أیضاً ظاهر من شکل ما قد تمت الکتاب
خط: نستعلیق، کا: میرعلی، تا: یک شنبه 8 شوال 1298ق؛ جلد: تیماج قهوه اي،10گ، 14-15سطر، اندازه: 5/ 17×22سم [ف: 2-750]
آغاز: برابر؛ انجام: کما یري تار متقدما علی ب الابعد ومر معه علی خط مستقیم و اخري متاخرا عنه و هو ایضا ظاهر من شکل لم خط: نسخ، کا: اسداﷲ بن منجم دودانگه مازندرانی، تا: 1308ق، جا: تهران؛ با اشکال نجومی، پس از آن بحثی است در باب انعکاس نور که ظاهرا از میرزا ابوالقاسم فندرسکی است در یک صفحه؛ جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 5 /16×3/ 22 سم [ف: 10-155]
آغاز: برابر خط: نستعلیق شکسته، بیکا، بیتا؛ 14 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 2-118]
تحریر و تلخیص تاریخ اکبري - مختصر مظفري
taḥrīr-u wasā’il-iš šī‘a wa taḥbīr-u masā’il-iš šarī‘a = š.-u wasā’il-iš šī‘a
حر عاملی، محمد بن حسن، 1033-1104 قمري
(1693-1624) horr-e ‘āmelī, mohammad ebn-e hasan
وابسته به: تفصیل وسائل الشیع الی تحصیل مسائل الشریعة= وسائل الشریعة؛ حر عاملی، محمد بن حسن (1033-1104)
تاریخ تألیف: 1098ق
مؤلف در امل ا مل در ذیل ترجمه خود نوید داده که بر تألیف بزرگ و معروف خود «وسائل الشیع» شرحی بنویسد و بدین نوید جامه عمل پوشانید اما آنچه تا کنون از نسخ این شرح دیده شده عموماً مقدمهاي است که بهمنزله نخستین مجلد شرح مزبور است و کتاب حاضر همان مقدمه (بر طبق تصریح مؤلف) است و از شرح خود کتاب احتمالاً تنها تا اوایل کتاب طهارت را نوشته باشد. این مقدمهاي مشتمل بر 12 «فایده» است: 1. بیان انواع مطالب هذا الشرح؛ 2. الکتب المأخوذ منها؛ 3. تعریف الفقه و موضوعه و غایته؛ 4. فضله؛ 5. وجوب طلبه؛ 6. وجوب
العمل؛ 7. تصحیح القصد؛ 8. العلوم الموقوف علیها التفقه؛ 9. اصطلاحات الفقهاء؛ 10. تحریم القول بغیر علم؛ 11. مباحث الالفاظ المذکور فی الاصول؛ 12. الادل الشرعیه. یادآور میشویم که دو فایده اخیر هریک به ترتیب حاوي 39 و 34 مسأله است.
آغاز: الحمد ﷲ علی جزیل نواله ... و بعد فیقول الفقیر ... محمد بن الحسن بن علی بن محمد الحرالعاملی ... هذا کتاب تحریر وسائل الشیعه و تحبیر مسائل الشریعه و الباعث علی تألیفه انی الفت کتاب تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه فی مد طویله ... استحسنه جمع کثیر من الاصحاب ... التمس منی جماع ... تألیف شرح لذلک الکتاب..و لا اذکر متن ذلک الکتاب کله خوفاً من اطناب بل اکتفی بعنوان الباب و انقل فی اثناء الشرح ما لابد منه ... و لا بد من تقدیم مقدمه تشتمل علی فوائد مهمه ... قد جمعت فیها اهم ما ذکره اصحابنا فی کتب الفقه من المقدمات فی اوائله و ترکت ما یخالف الاحادیث منها فلم اذکره بل ذکرت بعضه لا جل رده ... و انتخبت الباقی و اختصرت تلک المقدمات و هی اثنتا عشره
[الذریعة 3/ 393-394؛ کشف الحجب کنتوري ص 101؛ امل الامل چاپ نجف به تحقیق سید احمد حسنی، ج 1: 1145]
آغاز: برابر؛ انجام: و قد حکی المحقق فی ذلک قولین احدهما ان المتعلق الارض. (ناقص)
کلاً به خط شریف مصنف است ولی ناقص و موجودي تا باب دهم از ابواب «الماء المضاف» میباشد؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ واقف: سیدتقی موسوي؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج عنابی با ترنج و سرترنج، 118گ، 21 سطر، اندازه: 5 /18×25سم [ف: 14-125]
آغاز: برابر؛ انجام: و حیث ذکرنا ما ینبغی ذکره فی المقدمه من الفوائد المهمات تعین الشروع فی الشرح المقصود بالذات سائلین من اﷲ التوفیق و التسدید فی الامور کلها و نطلب منه التبت علی الصراط المستقیم و الدین القویم.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ در آن آمده: «استکتبه اقل العباد ... محمد بن محمد زمان اسکنهما اﷲ بحبوح الجنان»؛ واقف: حاج میرزا حسن تاجر تهرانی، کاغذ: اصفهانی تیره رنگ، جلد: تیماج مشکی، 202ص، 19 سطر، اندازه: 5/ 13×19سم [ف: 7-34]
آغاز: بسمله الفائده الثالثه فی تعریف الفقه و موضوعه و غایته قال العلامه الحسن؛ انجام: طریقتهم و آثارهم نقل عن تخریر الشیخ محمد الحر العاملی
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوا با عطف پارچه، 91گ، 21
سطر، اندازه: 13×5/ 22 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1-180]
آغاز: برابر؛ انجام: تعین الشروع فی الشرح المقصود بالذات سائلین من اﷲ التوفیق و التسدید فی الامور کلها و نطلب منه التثبت علی الصراط المستقیم و الدین القویم.
کا: شیخ عبدالغنی، تا: 9 ربیع الاول 1110ق؛ یادداشتی از میرزا طاهر تنکابنی؛ تملک: محمد ابراهیم ذاکر؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج یشمی، 204 ص، 18سطر، اندازه: 13×5/ 19 سم [ف: 10-1755]
آغاز: برابر؛ انجام: و فیها من الاحادیث ما یقارب اربع الاف حدیث
تا اوایل کتاب طهارت؛ خط: نسخ، کا: محمد بن حسین بن احمد حسینی عاملی، تا: جمادي الثانی 1111ق؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، در آخر فصل مقدمه، پس از یک سطري که سائیده شده و خوانده نمیشود به خط مغایر با خط نسخه این عبارت است که روي آن نیز خط خورده: «قبیل الغروب و ذلک الحادي عشر من شهر جمادي الاخره سنه 1111 احد عشر و مائه و الف و ذلک بقلم العبد الحقیر الراجی عفو العلی الکبیر محمد بن حسین بن احمد الحسینی العاملی و ذلک بقریه انصار فی الجامع القبلی و الحمدﷲ و صلی اﷲ» گمان میرود که مشارالیه مصحح نسخه باشد؛ کاغذ: آهار مهره فرنگی نباتی، جلد: تیماج قهوه اي، 112گ، 17سطر، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 5-65]
آغاز: الاصل الحمدﷲ الذي فطر العقول علی معرفته ... الشرح اشتملت الخطب علی عد مطالب و علی حدیثین
جلد اول؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 1127ق (سال یورش اوزبکان اورگنجی)، جا: مشهد الرضا (علیه السلام)، استکتاب محمد رضی بن نبی قزوینی (کشته افغانها در 1136)؛ مصحح، در برگ آغازین نام کتاب و مؤلف به خط سید محمد عزالدین حسینی به سال 1387ق، یادداشتی از عبدالنبی بن محمد تقی قزوینی آمده که میخواسته این شرح را به پایان برساند ولی خطبه آن و فقط مقداري از حدیث اول آن آمده؛ وقفنامه کتاب از رضی بن نبی (قزوینی) و مهر دایري وقف کتاب بر خزانه مجتهدیه؛ واقف: رضی بن نبی قزوینی؛ جلد: تیماج کرمی، 141گ، 20سطر، اندازه: 18×25سم [اوراق عتیق: 1-180]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2971-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-298]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه:
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-133]
آغاز: بسمله. الفائد الثالث فی تعریف الفقه و موضوعه و غایته قال العلام الحسن بن ... الحلی فی اول التحریر؛ انجام: کما هو معلوم لمن تتبع طریقتهم و آثارهم نقل عن تحریر الشیخ محمد الحر
العاملی از فائده سوم (تعریف الفقه) تا تتمه و سپس ابواب چهارم تا چهاردهم از ابواب صفات القاضی (از کتاب قضاء)؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: سید محمد هادي، تا: 24 جمادي الاول 1205ق؛ مهر: «علی بن صفدر الموسوي» (بیضی)؛ اهدایی: رهبري، بهمن 1383؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج مشکی، 100گ، 19 سطر، اندازه: 5 /15×24سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1-179]
آغاز: برابر؛ انجام: و حیث ذکرنا ما ینبغی ذکره فی المقدم من الفوائد المهمات تعین الشروع فی الشرح المقصود
خط: نسخ، کا: محمد بن فرج اﷲ بن اسماعیل بن علی نقی تبریزي، تا: 20 صفر 1313ق؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا رویه پارچه، 91گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 16×7/ 21 سم [ف: 14-124]
آغاز: برابر؛ انجام: و استفاد جماع من علمائنا من ذلک بقید النهی عن الوضوء بسؤرها بغیر المأمون، و قال صاحب المدارك.
از آغاز کتاب تا «باب کراه سؤر الجلال»؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ مهر: «الواثق باﷲ الغنی ابوالحسن بن محمد الحسینی» (بیضی)؛ جلد: تیماج مشکی، 228گ، 14 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 11-397]
خط: نسخ، کا: محمد شریف قهپائی، بیتا؛ جلد: تیماج، اندازه: 18×25 سم [ف: 1-110]
tahrīrī az tal×īs-ol meftāh
وابسته به: تلخیص المفتاح فی المعانی و البیان خطیب قزوینی، محمد بن عبدالرحمن (666-739)
معانی و بیان به صورت مشجر برگرفته از تلخیص المفتاح و جز آن. گویا از محمد بن محمد تبریزي به نام نفائس التنصیص باشد که پس از سعد تفتازانی نگاشته بوده است. با عنوانهاي: المقدمه، الفن الاول، فی علم المعالنی و هو ثمانی ابواب، الفن الثانی فی علم البیان الفن ثالث فی علم البدیع، الخاتم فی السرقات الشعریة.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4583
آغاز: بسمله. الحمد ﷲ الذي خلق الانسان ... و بعد فهذا تحریر واف و تقریر شاف لتلخیص المفتاح ببیان بدیع؛ انجام: و انما یظهر ذلک بعدا فتامل مع التذکر لما تقدم من الاصول المذکور فی الفنون الثلث و لحمد ﷲ ... الحمد ﷲ الذي وفقنی لتحریر هذه الرسال ...
در فهرست با عنوان کتابی در معانی وبیان معرفی شده است؛ خط: نستعلیق، کا: علی بن حسین تهرانی، تا: 1328ق، به توصیه سید نصراﷲ تقوي گویا براي استفاده در کتاب هنجار و گفتار؛ مهر: نصراﷲ تقوي؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی نو، 105گ، 25 و 26 سطر (11×15)، اندازه: 16×22 سم [ف: 12-279]
التحریف - مسألة التحریف (رسال فی)
tahrīf-e enjīl va towrāt = r. dar radd-e nasarā va yahūd = r. dar esbāt-e dīn-e eslām
رسالهاي است در اثبات حقانیت دین اسلام و رد یهود و نصاري با بیان شواهدي از انجیل و تورات تحریف شده و رد آنها به قرآن و عقل و تأکید بر اینکه اگر انجیل و تورات کنونی تحریف نشده بود نمیبایست با قرآن کریم اختلاف و تضاد داشته باشد زیرا تمامی کتاب هاي آسمانی از جانب خداوند نازل گردیده است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14063
آغاز: حمد بیحد و ثناي بی عدد مر کردگاري را سزاست که لم یلد است یعنی ذات پاکش منزه از پسز و پدر و مبري است از آلایش جسم و جسد؛ انجام: و نور خدا در قلب سماها نزول کرده با خداپرستان شریک شوید «و یهدي به کثیرا» در حق شماها نیز جازي شود.
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 14؛ نسخه احتمالاً به خط مؤلف میباشد که ناتمام مانده است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: جلد: تیماج قهوه اي.، 74گ، 11 سطر (5×13)، اندازه: 9×5/ 15 سم [ف: 35-555]
taḥrīk-ul kawākib-iṯ ṯawābit
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 63/24
خط: نسخ، بیکا، تا: شنبه پایان صفر 1163ق؛ کاغذ: سفید، جلد: مقوایی عطف تیماج تریاکی، 5 ص (221-225)، 21 سطر (10×16)، اندازه: 16×22سم [سنا: ف: 1-33]
taḥrīm-ul ubna
ابن عساکر، علی بن حسن، 499-571 قمري
(1176-1106) ebn-e ‘asāker, ‘alī ebn-e hasan
این رساله در حقیقت جزء نوزدهم از امالی ابن عساکر میباشد به روایت ابواسحاق ابراهیم بن برکات خشوعی به طریق اجازه از وي، در ذم ابنه و لواط و روایاتی به نقل از مشایخش در این باره.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1075/8
آغاز: آخبرنا شیخنا الشیخ الامام العالم الحافظ الناقد البارع سند الوقت رحل الزمان شمس الدین أبوبکر محمد بن الحافظ محب الدین
نسخه اصل: کتابخانه دارالکتب الظاهریه (مدرسه عمریه)- دمشق 3746؛ کا: حسن ابن علی بن عمر اسعردي، تا: 808ق؛ در ابتداي رساله نشانی قرائتی از «محمد بن طولون حنفی» در24 ذیقعده 899 آمده و در پایان آن نیز نشانی بلاغ با اصل و نشانی سماعی در سال 785 آمده، در پایان کتاب نشانی بلاغی به نقل از خط مؤلف در سال 635 و نشانی سماعی از کاتب در سال 714 و دو سماع دیگر از وي در سال هاي 782و 797 و علامت قرائتی از «محمد بن طولون» در سال 897 آمده؛ 6ص (330-335) [عکسی ف: 3-344]
taḥrīmat-ul qalam
تهران؛ انجمن اسلامي؛ شماره نسخه: 14/2
بي كا، بي تا [نشريه: 1025-11]
تحریم تنباکو- دخانیه
tahrīm-e tanbākū
زنجانی، محمد رضا
zanjānī, mohammad rezā
چاپ: تهران، 1333ش، 148ص.
[مشار 1/ 361؛ فهرستواره منزوي 2/ 920]
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1601
آغاز: بسمله، یا مبتدا بالنعم قبل استحقاقها ... و بعد چنانچه بر خواطر ارباب دانش پوشیده نیست؛ انجام: مناسب دانستیم که انجام: رساله را نیز به نقل یک چند آیت و روایتی مسکی الختام گردانیم، و الحمدﷲ ... کثیراً کثیرا.
خط: نسخ، کا: محمد بن ملا قاسم علی، تا: 8 رمضان 1318ق؛ کاغذ: فلفل نمکی فرنگی و سفید، جلد: عطف میشن رویه ابري فرنگی، 140گ، 15 سطر، اندازه: 14×22 سم [ف: 2-101]
tahrīm-e ×amr
فاضل هندي، محمد بن حسن، 1062-1137 قمري
(1725-1652) fāzel-e hendī, mohammad ebn-e hasan
ترجمه چند روایات است با حذف اسانید آنها، در حرمت خمر و عقوبت میگساران و نکوهش عمل آنان. در نسخه حاضر به فاضل هندي نسبت داده شده و در آن تردید است.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 8266/5
آغاز: از حضرت سید کونین صلی اﷲ علیه و آله مرویست که چهار چیز است که هیچ یک از آنها داخل خانه نمی شود؛ انجام: لمحه معصیتی از معاصی را بر خود و بر سایر اهل اسلام مجال ندهد
خط: نسخ، کا: محمد محسن بن فضلعلی تفرشی مشهدي بار رجانی، تا: 1106ق، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 6گ (48پ-53ر)، اندازه: 10×19سم [ف: 21-226]
taḥrīm-ud du×ān
اسفرائینی، عبدالملک بن جمال الدین، 978-1037 قمري
(esfarā’īnī, ‘abd-ol-malek ebn-e jamāl-od-dīn (1571- 1628
تاریخ تألیف: 1035ق در این رساله نسبتاً مفصل قائل به حرمت استعمال دخانیات شده و ادله تحریم را با استفاده از آیات و روایات و نظر اطباء آورده است.
[معجم المؤلفین 6-181؛ البدر الطالع 1-403]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 28582
آغاز: بسم اﷲ العزیز الغفور الذي لایخفی علیه خافیه؛ انجام: و ارشد هم الی العمل بالشرع المتین بحرمه النبی الامین ... و سلام علی المرسلین و الحمدﷲ رب العالمین
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ محشی با امضاي «منه»، مصحح، مقابله شده؛ اهدایی: رهبري، تیر 1381؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج فرنگی، 14گ، 19سطر [اهدائی رهبر: 3-277]
taḥrīm-ud dafn qabl-a arba‘a wa ‘išrīn-a sā‘a
جالینوس، 129-199 میلادي
(199-129) jālīnūs
ترجمه عبد یوشع بطران موصلی.
آغاز: بسمله. الحمد ﷲ کتاب جالینوس الذي سماه تحریم الدفن قبل اربع و عشرین ساع و اقصاه اثنان و سبعون ساع و هو اربع مقالات و ...
انجام: و قد فرغنا من المقال الرابع من کتابنا فی تحریم الدفن فقد بلغنا ما نحتاج الیه بعون اﷲ و تاییده و تمامه. تم الکتاب و هو العراج (؟) قسطا بن نولما الترحی و الحمد ﷲ وحده.
خط: نسخ، بیکا، تا: 18ربیع الثانی 874ق؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج حنایی، 2ص (112-113)، 25 سطر (9×12)، اندازه: 15×21سم [سنا: ف: 1-343]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ ریز، بیکا، تا: از دوره صفوي؛ مهر: محمد صالح الهمدانی 1061؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج زرد، 2گ، 25 سطر (7×14)، اندازه: 12×22سم [شورا: ف: 12-308]
تحریم ذبایح اهل الکتاب- ذبائح اهل الکتاب
تحریم طلاق الحائض الحامل طلاق الحائض الحاضر زوجها و تحریمه
تحریم العصیر الزبیبی- السحاب المطیر فی احکام العصیر تحریم الغناء (رسال فی) الغناء (رسال فی تحریم ... )
taḥrīm-ul fuqqā‘
شیخ طوسی، محمد بن حسن، 385-460 قمري
(1069-996) šay×-e tūsī, mohammad ebn-e hasan
رسالهاي است در تحریم فقاع بنا بر مذهب امامیه، که مؤلف آن را در پاسخ به سؤالی که در محضر سلطان وقت مطرح شده بود نگاشته است. در این رساله جز در ابتدا که اشاره اي به اجماع و حکم عقل بر حرمت شراب دارد، در بقیه رساله فقط به روایات وارده از خاصه و عامه مورد اعتماد خود پرداخته است. در فهرست طوسی و رجال نجاشی از آن نامی برده نشده است. در
الذریعه (11/139) بدون هیچ توضیحی از آن یاد شده است. (حافظیان)
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... جرت مسألة بالحضرة العادلة القاهر المنصور ولیة النعم الوزیریة السلطانیة شیداﷲ ارکانها ...
فی تحریم الفقاع علی مذهب اصحابنا و تشددهم فی شربه و الحاقهم ایاه بالخمر المجمع علی تحریمها و قلت فی الحال ما حضرنی و ذکرت ما قال صاحبنا فیه و سنح لی فیما بعد ان اذکر هذه المسألة مشروحة و اذکر الادلة علی حظرها و اورد الروایات المتضمن لتحریمها من جهالخاصة و العامة ...
انجام: فاذا حرم فلا یتعرض له. فهذه جمل من الاخبار قد اوردتها و عی کافی ... و حسن النیابة عنها بمنه و قدرته و صلی اﷲ علی سیدنا محمد النبی و آله الطاهرین.
چاپ: «الرسائل العشر» شیخ، قم، مؤسسه النشر الاسلامی،1403ق، تصحیح رضا استادي، ص 255- 266
[الذریعه 11/ 139؛ شماره 864]
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: کتابخانه بادلیان در آکسفورد 64F عربی (157 E).
نام رساله چنین آمده است: «مسألة فی تحریم الفقاع املاء سیدنا الشیخ الاجل ابی جعفر محمد بن الحسن بن علی الطوسی رحمه اﷲ»؛ خط: نسخ، کا: احمد بن حسین بن ابی القاسم بن عودي اسدي حلی، تا: 740ق؛ 6ص (92-97)، 17سطر [عکسی ف: 3-212]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1625/5
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5-55]
آغاز: برابر؛ انجام: و یبلغها غایة امانیها و نهایة آمالها ... و صلی اﷲ علی سیدنا محمد النبی و آله الطاهرین.
خط: نسخ، بیکا، تا: اواخر قرن 13؛ اهدایی: رهبري، بهمن 1384؛ کاغذ: نخودي، جلد: میشن عنابی با ترنج و سرترنج، 5گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [اهدائی رهبر: 3-651]
خط: نسخ، بیکا، تا: غره ذیحجه 1279ق؛ جلد: تیماج قرمز، 8گ (17پ-24ر)، اندازه: 10×5/ 15 سم [ف: 2-321]
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: علی بن محمد صادق مازندرانی، تا: 1305ق؛ جلد: تیماج زرشکی با ترنج و سرترنج، 3ص (185 - 187)، 18-23 سطر، اندازه: 16×7/ 21 سم [ف: 41-23]
(taḥrīm-ul qahwa ma‘mūla min-al bunn wa taḥrīm-ut tutun (r.-un fī
سبط الشهید، محمد بن حسن، 980-1030 قمري
(1621-1573) sebt-oš-šahīd, mohammad ebn-e hasan
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1256/2
خط: نسخ، کا: عبدالوهاب کاشانی، تا: 1114ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي، 21 سطر [ف: 5-253]
at-taḥrīm min jahat-il muṣāhira
انصاري، مرتضی بن محمد امین، 1214-1281 قمري
(1865-1800) ansārī, morteza ebn-e mohammad amīn
وابسته به: ارشاد الاذهان الی احکام الایمان؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
چاپ: مشار عربی، ص474؛ تهران، سنگی، 1299ق.، رحلی، 11ص
قم؛ معصوميه؛ شماره نسخه: 548/4
آغاز: هذا ما وجد بخطه الشریف فی التحریم من جه المصاهر شرحاً علی الارشاد الباب الاب فی المصاهر و هی علاق تحدث بین کل من الزوجین و اقرباء الاخر؛ انجام: من الحقوق المشترک بین الزوجین و لیست مختص بالزوج فتأمل و بالجمل فالمسئل محل تأمل و ان کان ما ذهب الیه المشهور لا یخلو من قو مع انه احوط تمت
خط: نستعلیق، کا: عبدالرسول ساروي، تا: سهشنبه 11 شوال 1296ق، براي افقه الفقهاء شیخ جعفر سلمه اﷲ؛ جلد: تیماج قهوه اي، 32گ (207-238)، 20 سطر (10×16)، اندازه: 5/ 17×22سم [ف: 2-170]
(taḥrīm-un naẓar (qā‘idat-un fī
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16913/74
(148پ)؛ بیکا، بیتا [ف: 1/ 47-25]
تحري وقت ترجی فیه اجابة الدعاء و التضرع الی اﷲ تعالی من جهة التنجیم (رسال فی) استجابة الدعاء
taḥsīn-ul qabīḥ wa taqbīḥ-ul ḥasan
ثعالبی، عبدالملک بن محمد، 350-429 قمري
(1038-962) sa‘ālebī, ‘abd-ol-malek ebn-e mohammad
چاپ: بغداد، محقق: شاکر العاشور، مجل الکتاب، سال 8، شماره هاي 1-12، 1974م و شماره 1 و 2 و 3 و 8و 9، 1975م.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 480/3 - ف
نسخه اصل: ملت فیض اﷲ ش 2133؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 5 شوال 1028ق؛ 30گ (103-132) [فیلم ها ف: 1-490]
tahsīn-nāme-ye arāmane az mīrzā ‘alī asqar ×ān amīnos-soltān
تقدیرنامهاي است که ارامنه ایران از امین السلطان میرزا علی اصغر خان به جهت تحت حمایت قرار دادن معلم خانه ارامنه نوشتهاند. دو صفحه اول به فارسی است و بقیه صفحات به خط ارمنی میباشد.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7681
آغاز: چون بندگان حضرت مستطاب اجل اشرف اکرم افخم اعظم مداﷲ ظله المتعالی محض بروز مرحمت معلم خانه ارامنه را در تحت حمایت و رعایت خود قرار داده اند و در تشویق علوم؛ انجام: آن وجود مقدس را که آستانش ملجد و مأمن عالمی است آنا فآنا از خداوند تعالی درخواست خواهند نمود.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1309؛ بیکا، بیتا؛ مجدول مذهب محرر، با سرلوح مذهب مرصع؛ مهر: «و هرام دادیان 1309» (بیضی) که بزرگ ارامنه بوده و همچنین امضاي وي؛ جلد: مخمل قرمز، 6گ، 10 سطر، اندازه: 16×5/ 22 سم [ف: 26-177]
at-tahsīn va-t taqbīh
ثعالبی، عبدالملک بن محمد، 350-429 قمري
(1038-962) sa‘ālebī, ‘abd-ol-malek ebn-e mohammad
ترجمه فارسی متن عبدالملک ثعالبی نیشابوري است در 81 باب براي صاحب مغیث الدین نظام الملک. ولی نام مترجم معلوم نیست.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 65 - ف
آغاز: بسمله. شکر و سپاس مقدري را که کره خاك را مرکز افلاك ساخت
نسخه اصل: براي خزانه همین وزیر؛ خط: نسخ، کا: مترجم، بیتا، واقف: سلطان محمود خان، 100گ، 15 سطر [فیلم ها ف: 1-42]
at-taḥṣīl
بهمنیار بن مرزبان،-458 قمري
(1067 -) bahmanyār ebn-e marzbān
اهداء به: ابو منصور بهرام خورشید بن یزدان یار مجوسی
یک دوره فلسفه را به روش مشائی در سه کتاب (منطق، طبیعی و الهی) داراي مقالات و ابواب، نگاشته است. بهمنیار این کتاب را به ترتیب دانشنامه علائی استاد خود ابنسینا پرداخته بدینگونه که نخست منطق و سپس علم مابعدالطبیعه =) الهیات بمعنی الاعم)، وجود واجب ( = الهیات بمعنی الاخص) و در آخر، طبیعیات را نوشته است. از میان کتب شیخ تنها دانشنامه بدین ترتیب است، دیگر تألیفات شیخ الرئیس و همچنین دیگر کتب فلسفی که قبل از دانش نامه تألیف شده ترتیبی دیگر دارد و از این پس نیز کتب فلسفه غالباً به ترتیب همین کتاب پرداخته شده است. کتاب «التحصیل» بر طبق نوشته بهمنیار در دیباچه داراي سه کتاب است: کتاب 1 منطق شامل سه مقاله (مقاله اول سه باب؛ مقاله دوم یک باب و مقاله سوم دو باب دارد)؛ کتاب 2. علم مابعدالطبیعه شامل شش مقاله: 1) الوجود، 2) المقولات التسع، 3) التقدیم و التأخیر، 4) الادراك و ما یتعلق به، 5) الدلالة
علی عدد العلل، 6) لواحق الکثر؛ کتاب 3. الاشارة الی اعیان الموجودات. شامل دو مقاله: 1) معرفة واجب الوجود بذاته، 2) الطبیعیات (شامل چهار باب): الباب الاول: فی المقدمات التی یحتاج الیها فی الامور الطبیعیه؛ الباب الثانی: فی الکلام علی السماء؛ الباب الثالث: فی بسایط الامور الکائن الفاسدة؛ الباب الرابع: فی علم النفس.
صاحب روضات نوشته که «تحصیل به فارسی ترجمه شده و مسلماً این ترجمه به نظر بهمنیار رسیده و شاید ترجمه از خود او باشد.» در الذریعه و دانشمندان آذربایجان (به نقل از روضات) ذکر این ترجمه رفته اما به وجود نسخهاي از آن اشاره نشده است. احتمالاً این ترجمه همان جام جهان نما یا تحفه کمالیه است که برخی آن را به خود بهمنیار نسبت داده اند و براي ابوشجاع محمد بن میکائیل خوارزمی ترجمه شده است.
آغاز: الحمد ﷲ رب العالمین ... قال بهمنیار بن ... و بعد فانی محصل فی هذه الرسال للخال الرئیس ا جل ابی منصور ...
انجام: و هذا القدر اذا احکم سهل السبیل الی ما بعده من التدقیق و التفصیل و البسط و التحقیق و نسال اﷲ التوفیق.
چاپ: تصحیح مرتضی مطهري (تهران، دانشگاه تهران: 1349)
[الذریعة 3/ 395 رقم 1410 و 3/ 159؛ بروکلمان ذیل 1 ص 828 و بیهقی تاریخ الحکماء ص 97-99 و تتمه صوان 91-92 و چهار مقاله عروضی مصحح دکتر معین ص 444-449 تاریخ ادبیات دکتر صفا ج 1/320-321 قنواتی ص 18-19؛ دکتر مهدوي، مؤلفات ابن سینا ص 263؛ کشف الظنون ج 1: تحصیل فی ... (حاجی خلیفه توضیح درباره این کتاب نداده و گویا پنداشته اسم کتاب دنبالهاي دارد زیرا چنین نوشته «التحصیل فی ... لبهمنیار»؛ هدیة العارفین ج 1- ستون 244؛ دانشمندان آذربایجان ص 73-74؛ روضات الجنات ص 139-140]
شرح و حواشی: :
1- تحفه کمالیه = جام جهان نما ترجمه تحصیل بهمنیار
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان = رم 1411. جزء اول؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8 یا 9؛ مصحح؛ تملک: «ابی بکر بن رستم شروانی»، «حاج احمد بن حسین بن احمد» در سال 1161؛ واقف: حاج احمد بن حسین بن احمد، 1183؛ 395 ص [عکسی ف: 4-49]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ختایی، جلد: میشن سیاه، 235گ، 25 سطر، اندازه: 3 /10×1/ 18سم [ف: 1-86]
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... الکتاب الثالث فی الاشار الی اعیان الموجودات المقال الاولی فی معرف واجب الوجود بذاته و احصاء صفاته؛ انجام: أن یکون موجوداً فی الماد أو یکون الماد سبباً لوجوده فاعلیاً والنفس لیس کذلک کتاب سوم تا آخر کتاب؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ مصحح؛ تملک: ابوتراب بن احمد در 1248 با مهر «عبده الراجی ابوتراب بن احمد» (بیضی)، تملکی با مهر «عبده محمد حسن بن احمد، به سال 1257» (بیضی)، اسعد بن محمد حسینی دوانی؛ مهر: «محمد بن هادي الفیضی» (بیضی)، «محمد مهدي بن هادي الفیضی» (مربع)، «محمد حسن بن احمد احسن اﷲ حاله» (بیضی)، «محمد هادي الفیضی» (مربع)؛ کاغذ: الوان، جلد: تیماج قهوه اي، 172گ، 21 سطر، اندازه: 12×17سم [محدث ارموي مخ: 1-283]
آغاز: و أما الامتناع با لملکة فلأنها مناسبة
در پایان نسخه سه کتاب اول آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ تملک: مرتضی بن بروح الامین مختاري حسینی به تاریخ جمعه 16 ربیع الاول 1119؛ جلد: تیماج قهوه اي، 203گ، 21 سطر، اندازه: 10×5/ 16 سم [ف: 24-69]
از آغاز تا مبحث معاد از بخش سوم؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ تملک: اعتضاد السلطنه 1270 ق؛ واقف: سپهسالار، 1297ق؛ کاغذ: سپاهانی زرد، جلد: تیماج سرخ، 237گ، 21 سطر، اندازه: 11×22سم [ف: 3-350]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10، جا: قزوین؛ افتادگی: انجام: (در «فصل فی بیان العقل» از باب 4 مقاله 2 کتاب 3)؛ تملک: ابونصر ملک محمد بن منصور بن صدر حسنی حسینی سجادي در جمادي الاول 957؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز، 126گ، 25 سطر (9×15)، اندازه: 5 /14×21سم [ف: 17-505]
آغاز و انجام: برابر
خط: تعلیق، کا: سلطانعلی بن حسنعلی، تا: 25 جمادي الاول 971ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سرخ، 291گ، 17 سطر (6×11)، اندازه: 12×5 /18 سم [ف: 3-195]
داراي منطق و حکمت؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگی: آغاز (چند برگی پس از برگ نخستین)؛ محشی با نشان «معیار، شفا، شرح اشارات» در ص ع ضیاء الدین دري شرحی درباره کتاب و بهره بردن بهمنیار در آن از نجات و شفاي ابن سینا به سال 1355 نوشته؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 196گ، 23-25 سطر (5/ 7×15)، اندازه: 13×22سم [ف: 483]
بیکا، تا: قرن 11ق، براي عبدالرزاق پسر محمد یوسف طبیب رضوي کاشانی که خط خودش بر او هست و پسرش عبدالحی رضوي این کتاب را درس گفته و خطش هم بر او هست؛ در آخر نسخه دارد: «قد وقع الفراغ من مباحثته اول شهر جمادي الاولی 1151، عبدالحی بن عبدالرزاق الرضوي» «نشریه: 7-532]
کامل؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10و 11؛ افتادگی: آغاز؛ تملک: محمد جواد حسینی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 317گ، 19 سطر (5×5/ 10)، اندازه: 5 /9×15سم [ف: 483]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، کا: علاء الدین بن شیخ کمال الدین بن شیخ کمال، تا: قرن 11؛ کاتب خود را چنین توصیف میکند: «نبیره حضرت غوث العالم مخدوم شیخ بهاء والد ذکریا اسدي القریشی سلسله سهروردي (کذا)»، اجازهاي از شیخ بهائی به خط خود او مورخ 1021 به یکی از شاگردان که این نسخه را بر او خوانده است و تصریحی به نام شاگرد نشده است، صورت اجازه: «بسم اﷲ الرحمن الرحیم بلغ السید الاجل التقی الفاضل الزکی وفقه اﷲ لارتقاء ارفع مدارج الکمال بره من هذا الکتاب سماعا لدي و فیه اجزت له ان یروي جمیعها عنی لکل من هو اهل لها حرره اقل الانام محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی عامله اﷲ بلطفه الخفی سنه 1021»، طلسمی منسوب به حضرت علی براي توفیق خواندن کتاب به قلم محمدرضا قمی مورخ 1104، مصحح، محشی به نقل از شرح حکم الاشراق، اساس الاقتباس، نقد الاصول و غیره؛ تملکی با مهر «و افوض امري الی اﷲ عبده عبداﷲ»؛ کاغذ: اصفهانی آهار مهره، جلد: تیماج زرشکی، 297گ، 19 سطر، اندازه: 14×5/ 24 سم [ف: 2/ 24-32]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2672- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-298]
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ بیکا، بیتا؛ نسخهاي است کامل و به نظر میرسد که اقدم از نسخه ب (نسخه مصحح شیخ بهائی، شماره 812 ط مجلس) است. اضافاتی که در نسخه مزبور شده همه در این نسخه موجود است و باز آن نسخه نسبت به این نسخه نقص فراوان دارد. باب 2 از طبیعیات (مقاله دوم از کتاب سوم) در این نسخه چند برابر بزرگتر و مبسوطتر از نسخه طباطبائی است. در پایان کتاب سوم (پایان علم النفس) این دو نسخه تفاوت فاحش دارند و نسخه حاضر یک صفحه و نیم بیش از نسخه طباطبائی دارد. سطور آخر در نسخه طباطبائی چنین است: «و ان النفوس المعرضه عنه لیس لها نصیب من ذلک النعیم یعتد به ثم بین الطرفین عرض لا یتناهی فهذا القدر من الحکم ...» و در نسخه جاي گفتگو چنین است: «فقد عرفنا حال النفوس العالم فی معادها بالبرهان و اما سایر النفوس فلا سبیل الی معرف احوالها بالبرهان و هذا القدر من الحکم ...»، مقاله 5 و 6 از کتاب دوم را کاتب سهواً با عنوان فصل شروع کرده و در نتیجه در این نسخه مقاله 6 و 5 عنوان ندارند. همچنین کتاب سوم را مانند کتابی مستقل آغاز کرده و به ارتباط آن با قسمتهاي پیش اشاره نکرده و عنوان مخصوص خود آن را ننوشته و شگفت آورتر آنکه مقاله دوم کتاب سوم را نیز که آغاز طبیعیات است چنان آغاز کرده که بیننده ناآگاه آن را بخشی از شفا میپندارد. آغاز مقاله دوم: »بسمله-الفن الثالث من الکتاب الثالث و فیه معانی کتاب السماع الطبیعی «... و چنانکه میدانیم در «تحصیل» عنوان «فن» وجود ندارد؛ کاغذ: آهار مهره دار ضخیم و شکري، جلد: تیماج قرمز، 529 ص، 23 سطر، اندازه: 12×25سم [ف: 5-59]
آغاز: برابر؛ انجام: و لینتقل الی المعانی الحکمی مبتدئین بعلم ما بعد الطبیعة
بخش منطق؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11، مصحح؛ مهر: «رب اجعلنی مقیم الصلو و من ذریتی» (بیضی)، «سلام علی ابراهیم» (بیضی)؛ کاغذ: شرقی، 125گ (1-125)، 21 سطر، اندازه: 7×17سم [ف: 38-145]
آغاز: برابر؛ انجام: لم یعرض ذلک فاما اصحاب العکس فهذا
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ تملک: محمود بن امیر خضر بن میر جعفر الحسینی با مهر «عسی ربک ان یبعثک مقاما محمودا» (بیضی)، محمد الحسینی المتخلص به خاکسار الصدر الصدوري، محمود بن خضر طبیب؛ جلد: تیماج قهوه اي، 278گ، 17 سطر، اندازه: 10×18سم [ف: 32-203]
آغاز: بسمله الکتاب الثانی فی المقدمات التی ... قد عرفت ان موضوع؛ انجام: من التفصیل و التدقیق و البسط و التحقیق ... اجمعین.
الکتاب الثانی؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ تملک: محمد سلیم بن محمد حسین با مهر بیضوي وي؛ جلد: تیماج قرمز، 138گ، 20سطر، اندازه: 5/ 11 ×23سم [ف: 32-303]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ یادداشت خریداري حسن ملا باشی؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج تریاکی، 314گ، 19 سطر (5×11)، اندازه: 12×19سم [سنا: ف: 2-243]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی شکري، جلد: پارچهاي مشکی عطف تیماج قرمز روشن، 384ص، 17 سطر، اندازه: 5/ 12×19سم [ف: 5-492]
منطق؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: نیمه صفر 1013ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: «عبده الراجی هاشم بن محمدصفی الحسینی» (بیضی)؛ جلد: مقوایی، 100گ، 17 سطر، اندازه: 13×5/ 20 سم [ف: 1-78]
آغاز: الی أربع أوباب فالباب ا ول فی المقدمات التی یحتاج الیها فی الأمور الطبیعیة؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حاجی محمد بن محمد فارسی، تا: اواخر رجب 1055ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تیماج قرمز عطف تیماج قهوه اي، 220گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 13×24سم [ف: 19-13]
خط: نسخ، بی کا، تا: نزدیک به پایان ذیقعده 1057ق، جا: اصفهان؛ با تاریخ رجب 1057 در پایان نسخه؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 261گ، 20 سطر (5 /7×18)، اندازه: 14×26سم [ف: 17-49]
خط: نسخ، کا: گداعلی، تا: رجب 1067ق، جا: سناباد مشهد طوس؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سرخ عطف زرد، 233گ، 25 سطر، اندازه: 6/ 12×6/ 24 سم [ف: 1-86]
خط: نسخ، کا: محمد بن قاسم سبزواري، تا: پنجشنبه 18 ربیع الثانی 1073ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن یشمی، 17 سطر [ف: 5-129]
خط: نسخ، کا: محمد صالح، تا: 16 ذیقعده 1077ق [ف: 3-78]
خط: نستعلیق، کا: ملا غازي پسر مولانا بدیع الزمان انصاري، تا: چهارشنبه 1 جمادي الثانی 1084ق؛ محشی با نشان «س، لاهیجی سلمه اﷲ»؛ کاغذ: سپاهانی سفید، جلد: تیماج زرد گرد آن سرخ، 169گ، 25 سطر (6×14)، اندازه: 5/ 11×5/18سم [ف: 285]
خط: نسخ، کا: صفر کرمانی، تا: یکشنبه 4 ربیع الثانی 1085ق؛ این نسخه را عبدالرحیم خراسانی با نسخه خزانه شمس الدین محمد اصفهانی مقابله و تصحیح کرده، محشی با نشانه «ح م ق، صالح»؛ تملک: محمد صالح بن محمد سعید خلخالی با مهر او، فاضل تونی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 232گ، 20 سطر (6×5/13)، اندازه: 5/ 12×21سم [ف: 483]
آغاز: بسمله، الحمد ﷲ رب العالمین و هو حسبنا وحده و نعم المعین قال؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1096ق؛ با سر لوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی با ترنج و نیمترنج، 188گ، 25 سطر (7×16)، اندازه: 12×23سم [ف: 7-296]
مابعدالطبیعة؛ خط: نسخ، کا: محمد صالح، تا: قرن 12، جا: اصفهان، مدرسه جده؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 84 ص (1پ-84ر)، 20 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 5/ 12×20سم [ف: 17-82]
آغاز: توهم انها وجودی کانت هذه سبیلها و قد عرفت من وجوب تناهی العلل و انتهائها الی عل هی واجب الوجود بذاتها و وحدانیه واجب الوجود بذاتها
خط: نسخ، کا: حسنعلی بن حسین، تا: 27 رمضان 1102ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 70گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 12×18سم [ف: 16-238]
آغاز: بسمله، و به اعتمادي الحمد ﷲ و الصلا ... الکتاب الثانی فی المقدمات التی یحتاج الیها فی جمیع العلوم و هو الموسوم بعلم مابعدالطبیع ست مقالات المقال الاولی فی الموجود فصل فی الموجود قد عرفت ان موضوع؛ انجام: برابر
علم ما بعد الطبیع الکتاب الثانی و الکتاب الثالث؛ خط: نسخ، بیکا، تا: جمادي الاول 1103ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 184گ، 17-20 سطر، اندازه: 13×5/ 19 سم [ف: 2-751]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مصحح، با اعلام بلاغ، یاداشت: «استکتبه لنفسه عبدالرزاق بن محمد یوسف الرضوي الطبیب الکاشانی»؛ تملک بالارث باسم عبدالحی بن عبدالرزاق الرضوي تحته خاتم بیضوي؛ داراي یادداشتی نوشته عبدالحی بن عبدالرزاق مبنی بر اینکه مباحثه کتاب در 1 جمادي الاول 1151 به پایان رسیده است؛ جلد: چرم زرد رنگ، 266گ، 19 سطر، اندازه: 5 /13×26سم [مؤید: 1-294]
خط: نسخ، کا: شاه تقی، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ اندازه: 5 /12×19سم [نسخه پژوهی: 2-123]
آغاز: بسمله الحمد ﷲ رب العالمین ... الکتاب الثانی فی المقدمات التی یحتاج الیها فی جمیع العلوم؛ انجام: و مثل هذا یجب ان یکون موجوداً ... لیس کذلک
شامل علم مابعدالطبیعه است مشتمل بر شش مقاله؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ تملک: محمد رضا بن محمد صفی حسینی با مهر مربعی وي، تملک دیگري به تاریخ 1278ق و مهر بیضوي؛ جلد: تیماج مشکی، 105گ، 18 سطر، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 32-29]
از آغاز منطق تا پایان آن و کتاب مابعدالطبیعه تا نحو وجود هیولی؛ خط: نسخ، کا: مرتضی مصباح، تا: قرن 14؛ افتادگی: آغاز؛ تملک: ضیاء الدین دري؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی عطف میشن، 286گ، 13- 15 سطر (10×14)، اندازه: 17×21سم [ف: 483]
آغاز: بسمله. حمدله. و الصلو علی خیر البری محمد و آله اجمعین الکتاب الثالث فی الاشار الی اعیان الموجودات. المقال الاولی فی معرف واجب الوجود بذاته و احصاء صفاته
بندهاي از کتاب در این نسخه درج شده؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1313ق، جلد: تیماج فرنگی، 74ص (505-578)، اندازه: 11×18سم [ف: 44-175]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 154گ، 17 سطر، اندازه: 5 /8×15سم [ف: 2-56]
خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز، قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: 1293]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ داراي سه سر لوح، مصحح، محشی؛ جلد: تیماج تریاکی، 195گ، 27 سطر (5 /6×5/ 13)، اندازه: 12×5/ 20 سم [ف: 17-404]
بیکا، بیتا؛ مجموعه آقا رفیع قزوینی استاد اخلاق و فلسفه امام خمینی؛ خریداري از منصوره تالهی معین الدین [رایانه]
at-taḥṣīl
منظومهاي است در علم منطق که سراینده آن را التحصیل نامیده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/ 2876
آغاز: سمیت اذ وقفت بالتکمیل ** فی زمن التحصیل بالتحصیل / قد اتبعت العاد المقرر ** قدمت قبل المقصد مقدم / العلم اما حکم اولیس به ** تصدیقاً او تصورا فسمه؛ انجام: یقال ایضاً لامور موجب ** بصیر للشارع مقدم /کالحد و الموضوع ثم الغایة ** و السم و الرتب و القسمة. ولیکن هذا آخر الرسال نحمده فی البدایه و النهایة
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز (این ارجوزه از سطر سوم- ص 437 دفتر- شروع شده)؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج ماشی، 16ص (437-452)، 15 سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 10-232]
taḥṣīl-ul iṭmīnān fī š.-i zubdat-il bayān
حسینی قزوینی، محمد ابراهیم بن محمد معصوم،-1149 ؟ قمري
(hoseynī qazvīnī, mohammad ebrāhīm ebn-e mohammad ma‘sūm (- 1737
وابسته به: الزبد فی الفقه = فقه شاهی = ارشاد؛ مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (-993)
شرحی است با عنوان «قوله» بر زبد البیان اردبیلی. در مجلدي کبیر که تا اواسط کتاب صلا است. در اعیان الشیعه به نقل از فرزند مؤلف آورده که از مؤلفات او شرح آیات الاحکام اردبیلی است که به پایان نرسانده و مجلدي از آن را به استادش آقا جمال خوانساري ارائه کرد و آقا جمال او را ستود و با خط خود بر آن نوشت: «قد اوفقنی رائد النظر علی مواقف هذه الحواشی الشریف و التعلیقات المنیف فوجدتها لما فیها من تبیان الدقایق و تکثیر الفوائد علی تفسیر زبد البیان کحواشی الاهداب علی الاجفان و قد احسن جامعها جمع اﷲ شمله فی تألیفاته ... فی شهر جمادي الثانی سن 1117ق.»
[الذریعه 3/396؛ اعیان الشیعه 2/228؛ تتمیم امل الامل ص 53؛ مقدمهاي بر فقه شیعه ص 206؛ فهرستواره فقه ص 105]
بیکا، بیتا؛ مقابله کرده روز پنجشنبه 9 جمادي الاول 1158 از محمد حسین بن محمد ابراهیم حسینی؛ تاریخ وقف: شعبان 1198 [نشریه: 6-338]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ تملک: عبداﷲ بن حاجی محمد رضا نجل آغا باقر، مرتضی بن احمد الحسینی رستی؛ مهر: «عبده ابوالقاسم محمد باقر الموسوي»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 189گ، 17 سطر (5 /7×14)، اندازه: 16×22سم [ف: 16-415]
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ اندازه: 16×20سم [رشت و همدان: ف: 1606]
بیکا، بیتا؛ با تقریظ آقا جمال خوانساري در 1117 [نشریه: 6-338]
taḥṣīl-u aqall-i ‘adad-in yanqasim-u bi-l-inqisāmāt-il mafrūḍa li-l-watar
کاشانی، عبدالعزیز، ق8 قمري
(kāšānī, ‘abd-ol-‘azīz (- 14c
تاریخ تألیف: 693 ق؛ محل تألیف: مدرسه مستنصریه بغداد
در این رساله قصد یافتن کوچکترین اعدادي است که بتواند وتر مفروضی را به انقسامات مفروضهاي تقسیم کند، به طوري که هر نسبت مذکور در آن بدون کسر باشد. براي حل این مسأله و
یافتن این عدد مؤلف ابتدا چند مسأله طرح و سپس به حل خود مسأله میپردازد. (عبداﷲ انوار)
[نسخههاي منزوي 2/ 3580 «سیفیه» که در آنجا گمان زده شده که شاید وي فرزند عبدالرزاق کاشانی باشد که کنیت «ابوالغنایم» داشته است، همانجا 3593 «قلمیه»؛ الذریعه 17/ 168 «قلمیه»، همانجا 22/ 207 «ملخص روض الناظر و نزه الناظر» که میتواند از همین عبدالعزیز باشد؛ اعلام 2/ 1344 عبدالعزیز کاشانی]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1556/2
آغاز: بسم اله تیمنا بذکره الجسیم و له الشکر علی جزیل نعمه و عطائه العمیم و الصلو و السلام؛ انجام: اعنی نسب و التاسع تقریباً در فهرست این کتاب ناشناس آمده، نام مؤلف به استناد عکس آن در دانشگاه و دائر المعارف تعیین شد؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 693ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: میشن تریاکی، 3ص (142-144)، 17سطر (5 /7×11)، اندازه: 5/ 11×5/ 15 سم [ف: 10-79]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3847/2 -ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 2-257]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 2/ 91- عکسی و 2/ 78 - عکسی
آغاز: هذا مما استخرجة [...] عبدالعزیز الکاشی [...] و تحصیل اقل عدد ینقسم بالانقسامات المفروض للوتر المفروض فی هذه الرسال بحیث یصح منه کل نسب مذکور فیها بلا وقوع کسر. اذا اردنا ان نحصل اقل عدد ینقسم بالانقسامات مختلفه معین الی اقسام متساویه صحیح العدد و بعض اقسامه ایضا کذالک؛ انجام: اعنی نسب المثل و لتسع تقریبا ... رفتیم و هزار حسرت اندر دل ما. اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-61]
taḥṣīl-ul īqān fī š.-i naẓm-il burhān
قزوینی، حسین بن محمد ابراهیم، 1126؟-1208 قمري
(qazvīnī, hoseyn ebn-e mohammad ebrāhīm (1714- 1794
وابسته به: نظم البرهان و نسمط الایمان؛ قزوینی، حسین بن محمد ابراهیم (1126-1208)
تاریخ تألیف: 1195ق (بحث نبوت) و 1202ق (بحث توحید)
«نظم البرهان» منظومهاي عربی در کلام، سروده خود اوست که در آن از «تجرید العقائد» خواجه نصیر الدین طوسی استفاده شده است و سپس آن را خود به تفصیل شرح کرده است. او در دیباچه از خود و نام متن و شرح یاد نموده است. در برخی منابع از این شرح با عنوان «تحصیل الایقان فی مراسم الاطمئنان» یاد شده است.
آغاز: منظومه: بعد اسم الرب حمد لازم ** عند عقل شکر حق جازم / حمده تحمیده توحیده ** حمد غیر رفده تأییده
آغاز: الحمدﷲ الذي تفرد بالمقدم و قد خاض ما سواه فی ظلمات القدم و الصلا و السلام و التحی و الاکرام علی سید ولد آدم.
انجام: و الاقوي بعد تتبع الاثار و سیر الدلائل و الامارات هو الاول فتأمل.
[الذریعه 14/108 و 24/200؛ اعلام الشیعه قسم اول جزء دوم 373؛ معجم التراث الکلامی: 2/ 170-171]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1195ق؛ مصحح، با اضافات؛ تملک: محمد حسین بن محمد علی رشتی معروف به ملا میرزا جان به تاریخ دوم محرم 1239 و مهر «عبده محمد حسین بن محمد علی» (بیضی)؛ جلد: تیماج مشکی، 319گ، مختلف السطر، اندازه: 17×21سم [ف: 6-328]
دو مجلد است که هر دو مجلد یکم کتاب است و نخستین این دو مورخ 1195 است؛ خط: نسخ، کا: ظهیر الدین محمد ابراهیم بن نورالدین محمد، بیتا؛ اندکی از آن به خط محمد علی پسر همین ظهیر الدین است. [نشریه: 6-338]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1473/4 عکسی
آغاز: برابر؛ انجام: فی خطب البیان و توضیح المدعی یستعلم مفصلاً من الزیار الجامع المروی عن جناب الهادي، فان التعمق فی معانیه یشفی العلیل ... و بالجمل لا یعلم سر قدرهم ولا منتهی فضلهم أحد الا الذي خلقهم فتبارك اﷲ أحسن الخالقین والحمد ﷲ رب العالمین. و یتلوه مبحث العدل.
نسخه اصل: همان نسخه بالا. جلد اول، ادامه آن در شماره 1209 میآید؛ خط: نسخ، کا: ظهیر الدین محمد ابراهیم بن نورالدین محمد، بیتا؛ مصحح، با بلاغ مقابله، محشی به لفظ «منه رفع اﷲ درجته«، وقفنامه نسخه به خط و مهر مؤلف در تاریخ شعبان 1198، در ابتداي نسخه، رساله در شرح حال و آثار مؤلف که دبیر حاج سید جوادي آن را تنظیم کرده ضمیمه شده و پسر عمویش سید اسماعیل سید جوادي، مشهور به پژوهی آن را کتابت کرده است. این رساله در 25 صفحه شامل اطلاعات مهمی درباره میر حسینا و تألیفات اوست، میر حسینا جد اعلاي خاندان حاج سید جوادي بوده است که وصیت کرده ثلث اموالش صرف استنساخ کتابهایش شود و نسخه حاضر نیز طبق وصیت وي استنساخ شده؛ 353ص (326+26)، 25 سطر [عکسی ف: 4-338]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1209 عکسی
آغاز: الحمدﷲ الذي أمرالعالمین بالعدل و الاحسان و نهیهم عن الفحشاء و المنکر و العدوان ... أما بعد فیقول الفقیر المعترف بالعجز و التقصیر حسین بن محمد ابراهیم الحسینی أحسن اﷲ الیهما بلطفه الخفی و الجلی المقصد الثالث فی العدل؛ انجام: و هو
الفیاض لمن شکر و الموفق لمن ایتمر و انزجر ... قد وقع الفراغ من المجلد ا ول من تحصیل الایقان فی شرح نظم البرهان فی سمط الایمان و الحمدﷲ أولا و آخراً و ظاهراً و باطناً فی سن خمس و تسعین و مائ بعد الف من هجر خیرالبری علیه و آله آلاف صلوة و تحیة و یتلوه فی المجلد الثانی شرح الامامة.
نسخه اصل: همان نسخه بالا. مبحث عدل از جلد اول کتاب را در بردارد و ادامه تصویر شماره 1473 است؛ خط: نسخ، کا: ظهیر الدین محمد ابراهیم بن نورالدین محمد، تا: شنبه 17 شعبان؟؛ بخشی از نسخه به خط فرزند کاتب محمد علی بن محمد ابراهیم است، متن ارجوزه به نسخ معرب نگاشته شده، مصحح، محشی به امضاي «لمحرره عفی عنه»؛ 440ص، 25 سطر [عکسی ف: 3-491]
آغاز: برابر؛ انجام: و الی الاشعری المعنی الثانی و اختاره بعض المتأخرین من الامامی و هو مولانا رجبعلی
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12 یا 13؛ افتادگی: انجام؛ نیمه اول مصحح و محشی از مؤلف، و نیمه دوم به خطی دیگر و در حیات مؤلف نوشته شده؛ جلد: تیماج قهوه اي، 146گ (1پ-146پ)، اندازه: 16×21سم [ف: 9-19]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد ابراهیم جبل عاملی الاصل، تا: 1209ق؛ محشی با امضاي «منه دام ظله»؛ این یادداشت آمده: «هو اﷲ تعالی مخفی نماناد که این کتاب مستطاب از ... طوبی مکان علیین آشیان متکی ارائک جنان آقائی آقا سید حسینا اعلی اﷲ مقامه بسعی ... (پاك شده) آن مرحوم بجهت طالبین علوم دینیه قلمی گردید تا قاطبه طلاب از مطالعه آن بهره مند گردند»؛ دو مهر بیضوي به سجع «مرتضی الحسینی سنه 1230» و «علی اکبر الحسینی»؛ جلد: تیماج قهوه اي، 280گ، 26 سطر، اندازه: 5/ 20×5/ 33 سم [ف: 32-250]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محسن بن محمد اسماعیل سمیرمی، تا: 1211ق؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی، جلد: چرم یشمی عطف مشکی، 290گ، 25 سطر (5/ 13×5/ 22)، اندازه: 5/ 21×30 سم [ف: 36-482]
آغاز و انجام: برابر
جلد اول، مشتمل بر مباحث توحید و نبوت؛ خط: نسخ، کا: محمد بن رحیم حسینی، تا: 1278ق؛ مصحح، محشی از مؤلف و دیگران؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج تریاکی، 272گ، 25 سطر (5 /11×24)، اندازه: 21×5/ 34 سم [ف: 14-36]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بیکا: محمد ابراهیم بن محمد نصیر جیلی الاصل قزوینی المسکن، تا: 1288ق؛ تملک: مهدي بن ریحان اﷲ با مهر «مهدي بن ریحان اﷲ الموسوي» و همچنین خط و مهر «العبد ریحان اﷲ الموسوي» از پدر او به تاریخ یکم شعبان 1315 در گ 2ر و نیز دارد «هو اﷲ تعالی». از جمله کتب مصنفه جد علامه اعلی اﷲ مقامه آقایی آقا سید حسین که حسب الوصیه استکتاب شده جهت طلاب علوم دینیه و علما که منتفع شوند. «حرره محمد ابراهیم» با دو مهر: «صراط علی حق نمسکه. محمد ابراهیم الحسینی» و «محمد تقی الحسینی»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 285گ، 16 سطر (21×34)، اندازه: 13×24سم [ف: 7-2625]
آغاز: بعد اسم الرب حمد لازم عند عقل شکر حق جازم ... الاسم اما مأخوذ من الوسم و هو العلامة؛ انجام: و اﷲ تعالی یعلم حقایق افعاله و دقایق اقداره.
بخشی از آن، فاقد دیباجه میباشد؛ خط: نسخ، کا: محمد کاظم، تا: 15 محرم 1294ق؛ جلد: تیماج سبز، 119گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 16×21سم [ف: 32-201]
taḥṣīl-ut ta‘arruf fī ma‘rifat-il fiqh wa-t taṣawwuf
عبدالحق دهلوي، عبدالحق بن سیف الدین، 958-1052 قمري
(1643-1551) ‘abd-ol-haqq-e dehlavī, ‘abd-ol-haqq ebn-e sayf-od-dīn
در معرفت فقه و تصوف و احوال صوفیه و فقها مشتمل بر دو «قسم.»
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/ 10080
آغاز: بسمله الحمد ﷲ کفی و سلام علی عباده الذین اصطفی خصوصا علی سیدهم؛ انجام: و لکل واحد یسع ان یصطلح علی ما یشاء ... فی هذا المقام.
خط: نسخ، کا: محمد انوار الحق دهلوي، تا: قرن 12؛ کاتب در یادداشتی متذکر شده که این کتاب را با چند نسخه مقابله و تصحیح کرده است؛ 219ص (1-219)، 17 سطر [ف: 32-106]
تحصیل الحق فی تفصیل الفرق- تحصیل الحق و تحقیق الفرق
تحصیل الحق فی مذاهب الخلق- نفی الحیز و الجهة و المکان
tahsīl-ol haqq va tahqīq-ol feraq = osūl-od dīn = tahsīlol haqq fī tafsīl-el feraq
فخر رازي، محمد بن عمر، 544؟-606 قمري
(1210-1150) fa×r-e rāzī, mohammad ebn-e ‘omar
کتابی است داراي دو جمله: جمله نخست در اصول عقائد در هشت «باب»؛ و جمله دوم در ادیان فرق اسلام و خارج اسلام در ده «باب.» در جمله اول آن رازي سلسله استادان فقهی و اصولی (کلامی) خویش و نیز اعتقاد محکم خود را به مذهب اشعري یاد میکند. از این کتاب علاوه بر متن فارسی، متن عربی نیز در دست است (البته متن عربی کامل و فارسی ناقص) که احتمالا هر دو از امام فخر رازي است. کتاب اعتقادات الفرق که متن عربی آن با تحقیق دکتر سامی النشار چاپ شده و متن فارسی آن به اهتمام سبزواري در دانشگاه تهران چاپ شده است جمله دوم همان کتاب تحصیل الحق است نه رساله مستقلی دیگر.
آغاز: هر ثنا کی عقول و اوهام و خواطر و افهام بمبادي و غایت آن نرسید و باوایل و نهایت
چاپ: در سفینه تبریز، صص 314-322 چاپ فاکسمیله شده؛ با تصحیح محمد باقر سبزواري، در چهارده رساله، چاپ دانشگاه تهران، 1340
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: پنجشنبه 24 صفر723ق؛ جلد: تیماج کرم قهوه اي، 9 ص (314-322)، 41 سطر، اندازه: 19×32سم [ف: 41-85]
از باب پنجم در نبوت محمد تا فصل 5 باب 8 برابر با ص 72-77 چاپ شده در چهارده رساله دانشگاه در 1340؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تازه، 18 سطر (7×12)، قطع: ربعی، اندازه: 13×5/ 19 سم [ف: 16-497]
خط: نستعلیق متوسط، بیکا، تا: قرن 13؛ نسخه حاضر- که مدرك چاپ در چهارده رساله چاپ دانشگاه تهران است- آشفتگی و حذف ها و نیز افزودگیهایی از کاتب دارد که در چهارده رساله وجود ندارد و نشان داده نمی شود. اولا این نسخه به نام «کتاب فی اصول الدین و الملل و النحل» است و در چاپ دانشگاه «اصول الدین و تحصیل الحق فی تفضیل الفرق» است. نکته دیگر این که پس از خطبه که مؤلف از مجلس «فلان» سخن میگوید در حاشیه نسخه حاضر چنین آمده: «در این مقام ذکر مکتوب له الکتاب را میکند و تمجید میکند او را که در اصول اشعري مذهب و در فروع شافعی است ...» ظاهراً نویسنده حاشیه (که شاید همان نویسنده صفحه است) از نسخه اصل آگاه بوده و این نکته مهمی است که در چاپ نیامده و به آن اشاره نشده و در متن عربی چاپ شده به وسیله دکتر سامی النشار نیز از صاحب مجلس با لفظ «فلان» یاد شده. کاتب این نسخه باز تا «جمله نخستین در شرح دلیل ها بر اصول مذاهب «... حذف و افزودگیهاي دیگر نیز دارد و در پایان نسخه در زیر عنوان فصل سوم از باب پنجم (در حاشیه) که پایان موجود از جمله اول است از نیاوردن بقیه سخنان رازي بدین گونه عذر میخواهد: «فصول و ابوابی مذکور نموده و باطل بسیار که ذکر آنها حسنی نداشت و در عقائد شیعه کذب و خلاف واقع به آنان منسوب داشته و بعض کلمات از روي بی اطلاعی از مذهب و طریقه تشیع به آنها منسوب نموده الی ان قال باب ششم در فرق جبریان و ایشان آنانند که گویند بنده قادر نیست بر فعل ... و این خطاست زیرا ما نمی گوییم که بنده قادر نیست لکنگوئیم که [ف: ریدگار نیست» (مجموعه حاضر ص 236). مقصود نویسنده این حاشیه -که روشن نیست کاتب این مجموعه و این نسخه است و یا این که این حاشیهها و همه تصرفات و حذف ها از نسخه منقول عنه به نسخه حاضر انتقال یافته است- باب ششم از جمله دوم است (و این خود نشان دهنده پیوستگی بخش فرق با بخش اصول عقائد است)؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 18 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 22-303]
آغاز: برابر؛ انجام: ایزد تعالی توفیق (ثواب) میسر کناد و از آنچه سبب استحقاق عقوبت باشد در دنیا و عقبی مصون دارد بمنه و کرمه
در فهرست با عنوان «اصول دین» و ناشناس آمده؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز و حاشیه سرخ، 21گ (219پ-239ر)، 11 و 13سطر (5/ 6 و 7 × 5/ 13 و 14 سطر)، اندازه: 13×20سم [ف: 309]
taḥṣīl-us sadād fī š.-i wājib-il i‘tiqādāt
؟ابن مفلح، ابراهیم بن علی، ق10 قمري
(ebn-e mofleh, ebrāhīm ebn-e ‘alī (- 16c
وابسته به: واجب الاعتقاد علی جمیع العباد؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
[الذریعة 3/ 396]
آغاز: و الحمد ﷲ الذي انار قلوب العارفین بمصابیح الادل و البراهین
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ 61گ (33پ- 93ر)، 17 و 18 سطر، اندازه: 15×2/ 20 سم [ف: 43-229]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1101ق؛ افتادگی: آغاز؛ اندازه: 14× 20سم
[نسخه پژوهی: 2-123]
taḥṣīl-us s‘āda
فارابی، محمد بن محمد، 260؟-339 قمري
(951-875) fārābī, mohammad ebn-e mohammad
این کتاب که از فارابی است و در آن فضیلت و سعادت بررسی شده و مدینه فاضله را نشان داد و در اینجا است که امام و شاه و فیلسوف و آئین گذار را یکی میداند (ص 42 و 46 چاپ هند). در حقیقت کتابی است مبتنی بر منابع یونانی و اصلاً صبغه اسلامی ندارد. قسمت آخر آن خلاصهاي از یک جزء کتاب ششم جمهوري افلاطون است. این کتاب در برخی نسخهها «فضائل الانسانیه» نام دارد. (محمد تقی دانش پژوه)
آغاز: بسمله. الاشیاء الانسانی التی اذا حصلت فی الامم و فی اهل المدن حصلت لهم بها السعاد الدنیا فی الحیو الاولی و السعاد القصوي
انجام: فلسفه افلاطون و اجزاءها و مراتب اجزاها من اولها الی آخرها هذا آخرما و جدناه من هذا الکتاب و الحمد ﷲ رب العالمین و الصلا علی محمد و آله الاجمعین
چاپ: در حیدر آباد به سال هاي 1926 و 1931م؛ بمبئی 1937؛ در الاعمال الفلسفیة، جزء الاول، به تحقیق الدکتور جعفر آل یاسین (بیروت، دارالمناهل: 1413ق)
[الذریعة 3/ 397؛ هدی العارفین 2/ 39؛ معجم المؤلفین11/ 194؛ مشار عربی 166]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ 5گ [ف: 15-137]
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 7گ (144پ-150ر)، 24-33 سطر (12×22)، اندازه: 5/ 17×27سم [ف: 146]
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 28گ (96پ-123ر)، 19 سطر (5/5×13)، اندازه: 5/10×20سم [ف: 365]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1266ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج حنایی،10 گ (94ر-103ر)،30 سطر، اندازه: 21×35سم [ف: 3-350]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن 14؛ با تاریخ دوشنبه 17 رجب 1317ق به همین خامه در مجموعه؛ 45ص (110-154) [عکسی ف: 1-62]
خط: نستعلیق، کا: رجبعلی بن خواجه علی مازندرانی، بیتا؛ ناقص است و تا ص 1 ص 2 چاپ چاپ 1425 را دارد؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج زرد، 6گ (77پ-82ر)، 17 سطر (5/ 4×5/ 14)، اندازه: 5/ 10×5/ 19 سم [ف: 8-747]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ این نسخه مانند چاپ هند است؛ 13گ (61ر-73ر) [ف: 3-655]
taḥṣīl-us s‘āda = al-ḥujaj-ul ‘ašara fī jawharīyyat-i nafs-il insān an-nāṭiqa = at-tuḥfa fi-s s‘āda
ابن سینا، حسین بن عبداﷲ، 370؟-428 قمري
(1038-981) ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh
این رساله به نام هاي «نفسیة» و «رسال فی النفسة» و «تحصیل السعادة» و جز آن نیز خوانده شده است. مقاله اي است در معرفت نفس و اثبات جوهریت آن و اینکه قابل فساد نیست. این کتاب تحت عنوان «تحفه: به فارسی نیز ترجمه و چاپ شده است. مشتمل بر 10 «حجت»: 1. فی أن النفس جوهر؛ 2. من البین أنه لیس شیء من الاجسام من حیث هو جسم؛ 3. لو کانت الصور المعقول یحل جسماً من الاجسام؛ 4. الجسم اذا وضعناه محلاً للحکم بذاته؛ 5. من البین أن ا جسام الواقع تحت ... یأخذ فی سن الشیخوخ فی الضعف؛ 6. قد بین من الاداء الطبیعی و غیر ها أن بدن الانسان مؤلف تألیفاً؛ 7. الاجسام مهما یثبت علی قواها الخاصة؛ 8. الصور الهندسی و العددیة؛ 9. لو کان العلم عرضا حالا فی الجسم؛ 10. الشیء الذي یعقل الانسان لیس بعقل بما هو جسم.
آغاز: بسمله. للشیخ الرئیس الی بعض اخوانه فی السعاد و الحج العشر ... لو طرق العاقل الی صرف المعروف عن المعارف خصوصا اذا کان المعروف افضل عصم یتمسک بها انجام: فاستعمل ایها الاخ الفاضل هذه السیر الفاضل ... و تقبل نصیح اخیک و ولیک و ترك الاغترار بزخارف هذه الدار و تقبل علی کسب خیرات الدار الالهی. اقول قولی هذا و أسأل اﷲ ان یسددك لما ارتجیه بفضله و احسانه، و ان یصلی علی محمد
چاپ: در مجموع الرسائل (حیدرآباد: 1353ق)؛ نیز در رسائل (قم، بیدارفر: 1400ق)
[الذریعه 12/ 182؛ فهرست مصنفات ابن سینا 55؛ مجمع علمی 1/ 118]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 6؛ 10گ (114پ-123پ)، 22 سطر
[نشریه: 2-124]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6/ 1091-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-563]
نسخه اصل: اونیورسیته ش 4724؛ خط: نسخ، بیکا، تا: ربیع الاول 700ق؛ 15گ (102-116)، 19 سطر [فیلم ها ف: 1-440]
آغاز: برابر؛ انجام: و هی البدن فلیست بفاسد ابداً و ذلک ما أردنا أن نبین، تمت.
نسخه اصل: چستربیتی، ش 4003؛ خط: نسخ، بیکا، تا: یکشنبه 11 رجب 733ق؛ 10ص (23-32)، 17 سطر [عکسی ف: 4-121]
نسخه اصل: روان کوشکو، ش 2042؛ کا: عبدالرحمن بن علی بن موید، تا: 8 صفر 888ق، جا: شیراز [فیلم ها ف: 1-437]
آغاز و انجام: برابر
خط: تعلیق، بیکا، تا: با تاریخ 962ق؛ تملک: مصطفی بن عبداﷲ در 962ق، خلیفه سلطان در 1041ق، محمد طاهر پزشک تفرشی در 1135ق، محمد ابراهیم قزوینی در 2 ذیقعده 1245ق؛ کاغذ: سمرقندي کلفت، جلد: تیماج تریاکی، 6گ (376پ-381پ)، 31 سطر، اندازه: 13×23سم [ف: 6-2433]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 14گ (1پ-14پ)، اندازه: 5/ 12×19سم [ف: 12-220]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2794/1 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-729]
نسخه ما همان دیباچه است؛ خط: نستعلیق، کا: عبد الرشید، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 1ص (121)، 25 سطر (5/ 8×18)، اندازه: 15×5/ 24 سم [ف: 9-1120]
آغاز: برابر؛ انجام: و صلواته علی سیدنا محمد و آله الطاهرین.
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد قاسم بن بهزاد، تا: قرن 11؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: میشن زرد، 5گ (26پ-30ر متن)، سطور راسته و چلیپا، اندازه: 6/ 16×2/ 25سم [ف: 8-25]
آغاز: بسمله. الرسال للشیخ ایضا (ولی در فهرست نسخه از ابن سینا دانسته شده است) الی بعض اخوانه وهی الموسوم بالتحفة، لو طرق العاقل الی ایثار حرف المعروف عن التعارف، خصوصا
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ 6گ (81ر-86ر) [ف: 16-188]
بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: فستقی، جلد: رویه کاغذ عطف میشن
قرمز، اندازه: 7/ 12×8/ 19 سم [ف: 7-452]
آغاز و انجام: برابر
کا: عبدالقادر اردوبادي، تا: 1026ق؛ کاغذ: سپاهانی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 10گ (33ر-42پ)، 25 سطر، اندازه: 5/ 9×19سم [ف: 4-288]
آغاز: برابر؛ انجام: من غیر اخلاق امن محض الانسانیه فی العاجل.
خط: نسخ، کا: عبدالقادر اردوبادي، تا: 1034ق، جا: شیراز؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: تیماج، مشکی، 2ص، 23 سطر (7×15)، اندازه: 5/ 12×22سم [ف: 3-443]
بیکا، تا: با تاریخ 1056ق [نشریه: 5-273]
خط: تعلیق ریز، بی کا، تا: رجب 1061ق؛ 18گ (1پ-18ر) [ف: 3-225]
آغاز: برابر؛ انجام: عن زخارفها دون الید الی ما هو فوقها و منها ان کل واحد منهما ما یمکن التقاصر عنها من غیر اخلال من محض ا نسانی فی العاجل؛ تم.
خط: نستعلیق، کا: شاه مراد بن نقدعلی فراهانی ورامینی، تا: 1072ق؛ کاغذ: شرقی نخودي، جلد: تیماج مشکی، 1گ (120ر- 120پ)، 27 سطر، اندازه: 18×5/ 27 سم [میراث شهاب: 42-128]
آغاز: برابر بیکا، تا: 1077ق؛ 12گ، قطع: خشتی [چند نسخه-ف: 387]
آغاز: لبرابر؛ انجام: أقول قول هذا و أسأل اﷲ أن یسرك لما أبحته فیک بفضله و احسانه.
خط: نسخ، کا: محمد نصیر فرزند ملا حسن بالانکابی جیلانی، تا: قرن 12؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی، 11گ (17-27)، 22 سطر، اندازه: 6×15سم [ف: 29-366]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 1ص (67ر)، 29 سطر، اندازه: 5/ 18×5/ 25 سم [ف: 38-622]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز، 7گ (80پ-86)، 24 سطر (5 /12×5/ 18)، اندازه: 5 /18×24سم [ف: 200]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نسخ، بیکا، تا:
1106ق؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن آبی، 11گ (159پ- 169پ)، 24 سطر، اندازه: 15×2/ 21 سم [ف: 9-210]
بیکا، تا: قرن 13؛ اندازه: 5/ 12×5/ 17 سم [رشت و همدان: ف: 1196]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1309ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 7گ (68ر-74پ)، 17سطر (11×15)، اندازه: 17×5 /21 سم [ف: 338]
خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ حجت دهم و مقداري از نهم نوشته نشده و سفید مانده؛ کاغذ: اصفهانی نازك، 8گ (106-113)، 24 سطر (10×20)، اندازه: 17×27سم [رشت و همدان: ف: 1469]
بیکا، بیتا [نشریه: 5-390]
بیکا، بیتا [نشریه: 2-149]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري؛ بیکا، بیتا [عکسی ف: 1-62]
آغاز: برابر؛ انجام: من غیر اخلال من محض الانسانیفی العاجل تمت.
نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد صالح بن محمد رضا طالقانی ساوجبلاغی، بیتا؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج سرخ، 2ص (34-35)، 19 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 1-137]
آغاز: برابر
بیکا، بیتا؛ در آخر آن آمده «کتبه ملا محمد رفیع مشهدي»؛ جلد: تیماج خرمایی، 11گ، اندازه: 16×23سم [ف: 2-202]
آغاز: برابر؛ انجام: ان کل واحد منها یمکن التقاصر عنها من غیر اخلال من محض الانسانی فی العاجل. تمت.
بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، زرد، 2گ (43پ-44ر)، 17سطر [ف: 11-582]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: قهوه اي با ترنج، 2گ (126پ- 127ر)، 21-39 سطر، اندازه: 15×25سم [ف: 38-404]
taḥṣīl-uṣ ṣiḥḥa bi-l-asbāb-is sitta
تفلیسی، حبیش بن ابراهیم، ق7 قمري
(taflīsī, hobayš ebn-e ebrāhīm (- 13c
در چگونگی حفظ سته ضروریه (هوا، ماکول، خواب، حرکت، استفراغ و احتباس، اعراض نفسانی) که زندگی انسان ها بدانها بسته شده و از آنها در هیچ حال بینیاز نمیتوانند باشند، با دستورهاي کلی پزشکی و فواید بعضی داروها و غذاها، گرفته شده از گفتههاي حکماي متقدم و متاخر با بیان اصول و فروع این موضوع، در چهار رساله بدین عناوین: 1. تعدیل الاسباب الست و تدارك الخطا فیها؛ 2. اغذی المرضی و تدابیرهم؛ 3. الاغذی المفرد و المرکب و ما یتبعها؛ 4. فیما یخص من الادوی بکل عضو عضو. (احمد حسینی اشکوري)
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 60 و عکسی 1988
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین.. قال ابوالحسین التفلیسی انی لما وجدت اجماع العلما علی ان اسهل الطرق و اسلم لحفظ الصحة؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8؛ برگهائی است درهم از آغاز کتاب با برگ هائی قدیمی گویا از کتابی دیگر؛ جلد: تیماج مشکی، 33 گ، 17سطر، اندازه: 12×17سم [ف: 1-89] و [عکسی ف: 5-442]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1951
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5-375]
tahsīl-e zarūrīyāt-e vajh-e ma‘āš
چون تمامی بندگان خدا در طلب روزي هستند از سه قسم بیرون نیستند: 1. آنکه به قدر توسعه معاش از وجه حلال در کسب دنیا تلاش نماید؛ 2. به قدر توسعه معاش اکتفا ننماید و به تحصیل مال و منال و اسباب حشمت و جلال کوشد از ممر حلال؛ 3. آنکه دیده ورع از حلال و حرام پوشیده همت بر جمع کردن مال نمایند و دین را به دنیا فروشند. مؤلف در رساله حاضر با استشهاد به آیات و روایات و حکایات و وقایع تاریخی به بررسی این سه قسم پرداخته است.
اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 416/10
آغاز: حمد و سپاس مخصوص ذات پاك [ف: ریدگاري است جل شأنه که ذات وجودش از لوث امکان منزه و معراست؛ انجام: اما به خلاف معاندین که اگر صلوات فرستادند نفع به مصلی علیه دارد ... چرا که ربط و علقه اي به آنها ندارند و از آن طرف اگر یکی از محبین لعن کند ...
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1269ق؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ یادداشتی از کاتب به سال 1277، اشعاري از جامی و اشعاري فارسی از حبیب الدین محمد (مؤلف رساله اول)، مهجور و ملا جلال دوانی و حبیب الدین محمد و شیخ بهائی و اشعار عربی از قیس عامري و بوعلی سینا و چندین خطبه از امام علی (علیه السلام) به نقل از نهج البلاغه و کافی در 28 جمادي الثانی 1269، یادداشتی از سید جعفر کشفی به نقل از سنابرق وي و قصیده الف و نشر ابن
حسام در مدح امام علی (علیه السلام)؛ تملک: محمد حسن بن محمد اسماعیل گوگدي گلپایگانی به سال 1277؛ مهر: «محمد حسن» (بیضی)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 160گ (199ر-258پ)، اندازه: 5/ 17×22سم [ف: 2-339]
(taḥṣīl-ul ‘adadayn-in mutaḥābayn = al-‘adadayn-il mutaḥābayn (r.-un fī
یزدي، محمد باقر بن زین العابدین، ق11 قمري
(yazdī, mohammad bāqer ebn-e zayn-ol-‘ābedīn (- 17c
گفتار کوتاهی است در مسئلهاي از ضرب و مؤلف مدعی است که بیشتر ریاضیدانان در این مسئله به خطا رفتهاند.
آغاز: الحمدﷲ و سلام علی عباده ... فی البرهان علی تحصیل العددین المتحابین اذا ضرب زوج ما من تضاعیف الاثنین
انجام: کعددي 48 و 96 و عددي 96 و 192، هذا ما خطر بالبال و الحمدﷲ المتعال و الصلا علی النبی و آله خیر آل
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ زیبا، بیکا، تا: 3 شعبان 1076ق؛ مجدول، با اشکال؛ جلد: تیماج قرمز، 2گ (105پ-106پ)، 25 سطر، اندازه: 5/ 14×23 سم [ف: 10-140]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن بایزید، تا: 3 جمادي الاول 1086ق؛ مصحح، مجدول، محشی به خط کاتب یا دیگران؛ مهر: «عبده ابوالقاسم بن احمد الموسوي» (بیضی)؛ جلد: تیماج قرمز، 126گ، 24سطر، اندازه: 15×5/ 23 سم [ف: 5-257]
آغاز: الحمد ﷲ و سلام علی عباده الذین اصطفاهم اﷲ و بعد فهذه مقال خطر ببال اقل عباداﷲ الغنی
خط: نستعلیق، کا: میرزا محمد علی قائنی اصفهانی، تا: 11 جمادي الاول 1268ق؛ جلد: تیماج مشکی، 3گ (118پ- 120ر)، 17 سطر، اندازه: 5/ 14×21سم [مختصر ف: 550]
tahsīl-e ‘elm
قزوینی، ابوتراب بن حسین،-1260 قمري
(qazvīnī, abū-torāb ebn-e hoseyn (- 1844
تاریخ تألیف: شنبه 16 ربیع الاول 1262ق؛ محل تألیف: تهران
رسالهاي در این که تحصیل علم واقعی را در احکام و دستورات الهی ممکن میداند و ظنون اجتهادي را خطا و اصرار میورزد بر اینکه خداوند متعال به چیز محال دستور نمیدهد و چون دستور به احکام دینی داده پس باید با علم باشد.
آغاز: الحمدﷲ العالم بالاشیاء قبل أن تکون ... اما بعد پس بعرض طالبان حق و یقین میرساند
انجام: و ثانیاً واجب است تحصیل علم فروع، و هذا آخر ما أردنا رسمه فی هذه الوریقات مستعجلا
[فهرستواره منزوي 6/ 95]
آغاز و انجام: برابر
کاتب = مؤلف، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 15گ (35پ-49ر) [ف: 18-33]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف پارچه، 4گ (103پ-106پ)، 14 سطر (7×13) [ف: 17-243]
taḥṣīl-ul ‘ilm
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1/ 107
آغاز: بسمله. رب یسر. الحمدﷲ الطاهر المطهر النور و باعث من فی القبور و مجري الماء الزلال من خلال الصخور ... اما بعد، اعلم ایها المنظور الملحوظ ... اودع فی هذه الرسال و بین فی هذه المقال ان من شرائط حصول العلم النافع الطهار، لان محل نزول العلم النافع القلب خط: نستعلیق تحریري، کا: محب بن مرشد برغشی، تا: قرن 9؛ در یک جا آمده: «منقول من خط مولانا عثمان المغربی»؛ 11گ (4پ-14ر) [ف: 1-46]
tahsīl-e farzand
نظام الدین گیلانی، احمد بن علی، ق11 قمري
(nezām-od dīn-e gīlānī, ahmad-e bn-e ‘alī (- 17c
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16928/5
آغاز: تبارك اﷲ احسن الخالقین و الصلوه علی محمد و آله اجمعین. و بعد گوید افقر خلق اﷲ الغنی نظام الدین احمد الملقب بحکیم الجیلانی که دستور العمل از براي تحصیل فرزند در مزاجی که بعلت رقت منی نطفه نبندد و تغلیظ منی باید فرمود؛ انجام: حسب الحکم راقم حروف فرموده بریدن و آن را عمل کرده بتجربه رسیده است و آن دندان بالفعل موجود است و معجون ها نیز ساخته شده است. و اﷲ الموفق و المعین.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ به احتمال یکی از مالکین نظام
الدین احمد ملقب به حکیم الملک گیلانی بوده که چند رساله از این مجموعه از او و به خط اوست؛ کاغذ: آبی، جلد: مشکی گالینگور، 19 سطر (9×15)، اندازه: 16×20سم [ف: 1/47-42]
at-taḥṣīl fī tilāwat-it tanzīl
شنائی، خزعل بن عسکر، ق6
(šennā’ī, ×az‘al ebn-e ‘askar (- 6c
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1451/4 عکسی
نسخه اصل: کتابخانه چستر بیتی، ش 3453؛ خط: نسخ معرب، کا: سوار بن عمر، تا: 2 رجب 595ق؛ مصحح، با بلاغ قرائتهاي متعدد از جمله به تاریخ 595ق؛ یادداشت وقف ابن شحنه در ابتداي نسخه؛ 7ص (148-154)، 21 سطر [عکسی ف: 4-297]
at-taḥṣīl fī ma‘ni-t tafḍīl
بهاري همدانی، محمد باقر بن محمد جعفر، 1277- 1333 قمري
(bahārī hamadānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad ja‘far (1861-1915
تاریخ تألیف: 9 ربیع الاول 1332ق
رسالهاي است در معنی تفضیل و اثبات افضلیت حضرت علی براي خلافت، استدلالی با استفاده از آیات و روایات و با عناوین: «قال الظالم»، «قال الفاجر»، «قال المخالف» و «یقول الناصر» و غیره.
[الذریعة 15/ 224]
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... و بعد فهذه رسال التحصیل ... فیها الامور. الاول انه مما لایرتاب فیه؛ انجام: سوي ما نزل فی عذرها قبال ما قاله معاویه فی اخیها و نحن فی غنی من اشباه ذلک ایضاً و لیکن هذا آخر ما نملیه فی رسال ... بحمداﷲ و حسن توفیقه
خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: شب 19 ربیع الاول 1332ق؛ در حاشیه از سوي مؤلف تصحیح گردیده و حواشی و تعلیقات فراوانی نیز بدان افزوده، قلمخوردگیهایی در متن و حاشیه به چشم می خورد که حکایت از مسوده بودن نسخه دارد، اندکی از حواشی به رنگ سبز نگاشته شده است. برگ هاي 84 تا 87 مربوط به همین کتاب میباشد که به علت صحافی نابجا بین اصل کتاب و آن فاصله افتاده؛ کاغذ: فرنگی، 44گ (40-83)، 17-20 سطر، اندازه: 7×13سم [ف: 31-153]
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... و بعد فهذه رسال التحصیل ... فیها الامور الاول فی التفضیل بملاحظ ذات الفاضل؛ انجام: سوي ما نزل فی عذرها قیاس ما قاله معاوی فی اخیها و نحن فی غنی من اشباه ذلک ایضاً
خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 9 ربیع الاول 1332ق، مصحح؛ کاغذ: فرنگی، 64گ (33-96)، 16 سطر، اندازه: 6×11سم [ف: 31-228]
taḥṣīl-ul qawānīn li-istinbāṭ-il aḥkām
سجزي، احمد بن محمد، 330-415 قمري
(1025-942) sejzī, ahmad ebn-e mohammad
نویسنده میگوید بر آنم که قوانین و قواعدي که منجم بهکار میگیرد تا استنباط قضاء بر نجوم کند و تعداد آنها بنا بر مذاهبی که در این صنعت است در اینجا بیاورم. او ابتدا با سیزده قانون بیان مطلب میکند و میگوید طبق این قوانین سیزدهگانه میتوان استنباط حکم کرد و بعد از وسط صفحه 43 کیفیت استنباط احکام مزبور را در تعیین عمر و حیات ذکر میکند و از صفحه 46 به بیان استفاده از این قوانین در علم موالید و وقوف بر معرف هیلاج و کد خدا و استخراج عمر و تبیین آنچه جایز است حال عمر مولد بر آن بگردد تا تربیت حسن یابد می پردازد. در آخر جداول زایجات براي استخراج هیلاجات بر مذهب بطلیموس و هرمس و مذهب ذورینوس و مذهب محمد ثین و زایجات براي استخراج کدخدا و زیادت زوائد و نقصان نواقص میآورد. (عبداﷲ انوار)
آغاز: قال احمد بن عبدالجلیل السجزي رحمه اﷲ یرید ان یذکر تعدید القوانین التی یستعملها المنجم فی استنباط القضا علی النجوم و تحدیدها علی مذهب اصحاب هذه الصناعة
آغاز: برابر؛ انجام: فی الدایر التالیه نقصان النواقص عن النحوص عن سنی الکدخداه و هذا جدولها
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 13ص(40-52)، 17 سطر(9×5/ 13)، اندازه: 14×21سم [ف: 10-197]
آغاز: برابر؛ انجام: فان اصولها فی هذا الموضع یکمل القول فی القول فی القوانین محصور کمل القول فی تحصیل القوانین بحمداﷲ و منه
خط: نسخ، کا: محمد محسن بن محمد حسین، تا: قرن 13؛ کاغذ: سفید فرنگی و آهار مهره، جلد: تیماج، 9ص (27-35)، 20 سطر (9×7/ 15)، اندازه: 3/ 14×22سم [ف: 8-120]
بیکا، بیتا؛ اندازه: 5/ 20×29سم [ف: 2-94]
at-taḥṣīl li-fawā’id-i k.-it tafṣīl
مهدوي، احمد بن عمار،-440 قمري
(1049 -) mahdavī, ahmad ebn-e ‘ammār
وابسته به: الکشف و البیان من التفصیل فی تفسیر سایر علوم التنزیل؛ مهدوي، احمد بن عمار ( -440)
مؤلف، قبلاً کتاب مفصلی در تفسیر قرآن، به نام «التفصیل الجامع لعلوم التنزیل» تألیف نموده و سپس آن را مختصر کرده و می گوید: متضمن اغراض تفسیر کبیر میباشد. این کتاب، ظاهراً در سه جزء تألیف شده است. [کشف الظنون 1/462؛ بروکلمان، ذیل 1/730؛ معجم المؤلفین 2/27]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 586 عكسي
آغاز: بسمله، ... قال المقري ابو العباس احمد بن عمار المهدوي..؛ انجام: هو الذي ایدك بنصره و بالمؤمنین، عدها الجماع سوي البصري.
نسخه اصل: بایزید عمومی-استانبول، ش 605. جزء اول، از اول کتاب تا پایان سوره انفال؛ خط: نسخ، کا: ابراهیم بن اسحق کتبی، تا: 28 صفر834ق؛ مصحح، محشی؛ 228گ، مختلف السطر [عکسی ف: 2-75]
taḥṣīl-ul murād mimma-staṣ‘abat min ‘ibārāt-il iršād
وابسته به: ارشاد الاذهان الی احکام الایمان علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
مؤلف، در ماه ربیع الاول 973 در اثر فقر و تنگدستی به اردبیل رفت و در آنجا با عالمی بزرگ به نام سید حسین بن حسن حسینی اردبیلی آشنا شد و از وي مسائلی بسیار در فقه سؤال کرد که آنها را به صورت حاشیه و شرح بر «ارشاد الاذهان» علامه حلی در این کتاب تدوین نموده است. گفته هاي علامه با عنوان «قوله حفظه اﷲ» نگاشته میشود و پاره اي از سؤال ها در این نسخه بدون پاسخ مانده است.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 5251
آغاز: الحمدﷲ کما هو أهله حمداً لم یحمده أحد مثله حمداً یقصر عنه امل من أمله و یحسر عنه عقل من عقله؛ انجام: فهل المرجع فی الفقه الی قدر الضیف فی الشرف أو المرجع الی المضیف، قال حفظه اﷲ تعالی ...
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 11؛ تملک: محمد بن محمد بن محمد بن علی مشهور به نصیرالدین طوسی محمد القاضی؛ چند تاریخ تولد 1228-1231؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 190گ، مختلف السطر، اندازه: 5/ 15×21سم [ف: 14-46]
taḥṣīl-ul manāfi‘ = īḍāḥ-ul manāfi‘
ابن داود حلی، حسن بن علی، 647-740 قمري
(1340-1250) ebn-e dāvūd-e hellī, hasan ebn-e ‘alī
[الذریعه 3/ 398، 26/ 157ش 788]
اصفهان؛ علامه روضاتی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره
در فهرست ناشناس، نام مؤلف به استناد الذریعه 3/398 تعیین شد؛ بیکا، بیتا [نسخه پژوهی: 1-145]
ebn-e dāvūd-e hellī, hasan ebn-e ‘alī
فخرالمحققین، محمد بن حسن، 682-771 قمري
(fa×r-ol-mohaqqeqīn, mohammad ebn-e hasan (1284- 1370
براي: ناصرالدین حمز بن محمد علوي (شاگردش) رسالهاي در اصول دین.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1771
مقابله شده با نسخه اصل و مؤلف آن را دیده است، در صفحه عنوان اجازهاي است از مؤلف به خط خود او در 736 به حمز بن محمد علوي که کتاب براي او ساخته شده است و کلیشه آن در ریحان الادب (6/ 313) دیده میشود. در پایان هم خط مؤلف هست. این نسخه را افندي نگارنده ریاض العلما دیده است.
(الذریعه 3/ 398)؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8؛ در آغاز نسخه بالاي صفحه یکم کتاب خط علی بن محمد بن حسن بن زین الدین عاملی دیده میشود؛ تملک مورخ 923؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی، 92گ، ابعاد متن: 5 /6×17، اندازه: 5/ 12×22سم [ف: 8-305]
taḥṣīl-un nisba
لطف اﷲ
lotf-ol-lāh
مؤلف پس از دیدن کتابی در تحصیل نسبت بین دو عدد معلوم که مؤلف آن برخی مواقع بیشتر و برخی مواقع دیگر کمتر توضیح داده بود، به فکر تألیف رسالهاي در توضیح دقیق آن موارد افتاد و به نام فرزندش محمد محسن تألیف نموده و در دو «مقدمه» و سه «قسم»: 1. النسب الی الاعداد المنطقة؛ 2. النسب الی الاصم؛ 3. النسب الی المشترك.
آغاز: بسمله، الحمد لمن لاتعد نعماؤه و لاتحصی آلاؤه ... و بعد فیقول الفقیر الی لطف اﷲ لطف اﷲ لطف اﷲ به انی رأیت رسال فی تحصیل النسب بین کل عددین معلومین من بعض المنسوبین
الی هذا العلم، کثیر الفائد غزیر العائد لکن المؤلف فی بعض المواضع زاد العبار و فی بعضها قصر الاشار وغلط فی بعض الاصول و القواعد و ابهم بعض التحقیقات و الفوائد فاصلحتها و اوصحتها لولدي و فلذ کبدي محمد الملقب بمحسن
انجام: فاذا زدناه علی الاوسط حصل خمس و اربعون و هو الاعظم تامل و احفظ هذه المطالب فان فیها فواید کثیر هذا آخرما اردناه ایراده هنا و اﷲ اعلم و الحمد ﷲ رب العالمین
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: پارچهاي، 9گ، 19 سطر (6×5/ 13)، اندازه: 15×25سم [ف: 8-73]
آغاز و انجام: برابر
نام رساله به استناد نسخه آستان قدس تغییر یافت؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ جلد: تیماج سرخ با ترنج، 5گ، 21 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 1-186]
taḥṣīl-ul walad
حسینی میبدي، علی بن محمد علی،-1313 قمري
(1896 -) hoseynī meybodī, ‘alī ebn-e mohammad ‘alī
تاریخ تألیف: دوشنبه 12 رجب 1297ق
رسالهاي است با استفاده از احادیث اهل بیت (علیهم السلام) در سه «فصل» کوتاه: 1. فضل طلب الولد؛ 2. تفصیل الاسباب الشرعی للطلب؛ 3. التمسک بهذه الاسباب.
آغاز: الحمدﷲ الذي اختص بسور التوحید و آیة الابد و تفرد بالعظم و الکبریاء و حقیق الصمد لم یلد و لم یولد و لم یکن له کفواً احد
انجام: و لا یخفی شمول الصلاة و الدعاء لصورتی وجود الولد و عدمه کما لا یخفی
آغاز: برابر خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا، جلد: تیماج مشکی، 20ص (111-130)، مختلف السطر، اندازه: 10×18سم [ف: 144]
مشهد؛ میبدي؛ شماره نسخه: 5/ 9
همان نسخه بالا [ف: 1-34]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 5/7
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6-166]
آغاز و انجام: برابر
کا: عبدالکریم بن محمد اسماعیل بروجردي، بیتا، جلد: تیماج قهوه اي، مختلف السطر، اندازه: 16×25سم [ف: 1-24]
کرمانشاه؛ میبدي (خاندان)؛ شماره نسخه: 5/ 7 مشهد
همان نسخه بالا [ف: 134]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 7/ 2137
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6-178]
taḥṣīl-ul hamzatayn-il qaṭ‘īyatayn ‘alā maḏhab-i abī- ‘amr ibn-il ‘alā’
ابن طحان، عبدالعزیز بن علی، 498-560 ؟ قمري
(1166-1105) ebn-e tahhān, ‘abd-ol-‘azīz ebn-e ‘alī
مؤلف در این رساله به طور مختصر مذهب ابی عمرو بن علاء را درباره همزه قطع و موارد آن در قرآن کریم در یازده «تحصیل»، توضیح داده است. [هدی العارفین 1/ 579]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12163/10
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و صلواته علی محمد خاتم النبیین و علی آله و صحبه اجمعین هذا کتاب تفصیل مذهب ابی عمرو بن؛ انجام: اعلم ایها القاري ان هذا الکتاب الذي جمعناه فی الهمزتین و رسمناه باسم ابی عمرو فانه اصل لغیره ... بالنوع الخامس الذي صدرنا بالوارد له ... فاغتنم ایها القاري ما سطرناه تأمن من اللحن فی الهمزتین الذي قد هداك النجدین تم بحمدﷲ تعالی و صلی اﷲ علی سیدنا محمد و آله الطیبین الطاهرین
خط: نسخ، کا: محمد بن سالم بن محمد بن سالم بن سعید بن عمر عذري عوسجی بلداً و شافعی مذهباً، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 3ص (122-124)، 31سطر، اندازه: 5/ 17×26سم [ف: 35-1271]
taḥṣīl-ul hamzatayn-il wāridatayn fī k.il-lāh
ابن طحان، عبدالعزیز بن علی، 498-560 ؟ قمري
(1166-1105) ebn-e tahhān, ‘abd-ol-‘azīz ebn-e ‘alī
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1366/6 عکسی
آغاز: بسمله. قال الاستاذ الامام المقري المجود ... الحمدﷲ رب العالمین ... هذا کتاب تفصیل مذهب ابی عمرو بن العلا رحمه اﷲ فی الهمزتین القطعتین و تحصیل الوارد منهما له من کلم و من کلمتین یجتمع الهمزات الموصوفات فی کتاب اﷲ تعالی علی أحد عشر نوعاً النوع ا ول کونهما مفتوحتین من کلم؛ انجام: الذي قد هداك النجدین تم الکتاب.
نسخه اصل: چستربیتی ش 3925 (ترجمه محمود شاکر سعید 1/537-539)؛ بیکا، بیتا؛ جا: مدرسه حنفیه حما؛ کاتب این نسخه را براي استفاده خودش کتابت کرده است، مصحح، مقابله شده، با نشان بلاغ، با چند یادداشت مطالعه و نظر در رسالههاي مجموعه در نسخه ثبت شده از جمله به وسیله یحیی بن محمد ناصري انصاري؛ 9ص (150-158)، 17 سطر [عکسی ف: 4-135]
at-taḥṣīn fī asrār-i māzād min a×bār-i k.-il yaqīn
ابن طاوس، علی بن موسی، 589-664 قمري
(1266-1194) ebn-e tāvūs, ‘alī ebn-e mūsā
مؤلف کتابی به نام «الانوار الباهر فی انتصار العتر الطاهر» و کتاب «الیقین باختصاص علی بأمر المؤمنین» را در فضایل حضرت امیر المؤمنین (علیه السلام) تألیف کرده بود، پس از پایان بردن آن کتاب ها بیش از پنجاه حدیث یافته که موافق مطالب آنها بوده، و در این رساله آنها را تنظیم کرده است. بیشتر روایتهاي این کتاب از کتاب «نور الهدي و المنجی من الردي» حسن ابن ابی طاهر احمد بن محمد بن حسین جاوانی گرفته شده، و مجموع ابواب کتاب پنجاه و شش باب است که داراي پنجاه و شش حدیث میباشد. (سید احمد اشکوري)
آغاز: بسمله ... و صلاته علی سید المرسلین محمد النبی و آله الطاهرین، یقول علی بن موسی بن جعفر.
انجام: یحتجب العلاء الرازي عنه و لم یروه غیر عبادة.
بیکا، تا: 1059ق [د.ث. مجلس]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: نعمت اﷲ بن محمد امیر حسنی لاریجانی، تا: شنبه سلخ ربیع الاول 1108ق، جا: اصفهان، مدرسه کافوریه؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 77گ (33پ-109ر)، اندازه: 5/ 14×16سم [ف: 12-203]
at-taḥṣīn fī ṣifāt-il ‘ārifīn
ابن فهد حلی، احمد بن محمد، 757؟-841 قمري
(ebn-e fahad-e hellī, ahmad ebn-e mohammad (1357- 1438
تاریخ تألیف: قرن 9
رسالهاي در عزلت و گوشهگیري آن گونه که در روایات و احادیث اهل بیت (علیهم السلام) آمده و گاهی گفتههاي بعضی از عرفا و صوفیه را نیز آورده است، مشتمل بر سه «قطب»: 1. تصور العزلة؛
آغاز: الحمدﷲ الذي تجلی لعباده فشغلهم عن الشهوات و اظهر لهم نوره فهداهم
انجام: لیخرجکم من الظلمات الی النور و ان اﷲ بکم لرؤف رحیم و الحمدﷲ الموفق ربنا اتمم لنا نورنا و اغفرلنا انک علی کل شیء قدیر.
چاپ: ایران، سنگی، ذیقعد الحرام 1314، وزیري، 30ص(صص392-421) در هامش؛ دار الخلافه طهران، سنگی، 1314ق.، 23ص (مکارم الاخلاق: صص221-243) در هامش [الذریعه 3/ 398؛ مشار عربی 167]
شرح و حواشی: :
1- التحصین فی صفات العارفین (ترجمه)
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه دانشگاه لس آنجلس: 1313 M؛ خط: نسخ، کا: عبدالمحمود بن محمد بن علی حسینی، تا: 811ق؛ 16ص (67-82)، 17 سطر [عکسی ف: 3-249]
خط: نستعلیق، کا: تاج الدین سعید مشهور به صاعد، تا: قرن 10؛ جا: مشهد، حرم رضوي؛ 28ص (366-393)، 19 سطر، اندازه: 5/ 10×19سم [ف: 32-137]
آغاز: برابر
کا: محمد بن عبداﷲ خوانساري اصفهانی، تا: 952ق [تراثنا: س13ش1-142]
خط: نستعلیق، کا: دهدار، تا: ذیقعده 997ق؛ جلد: تیماج سبز، 12گ (216-227)، 21 سطر (5/ 9×18)، اندازه: 17×25سم [ف: 10-1855]
خط: نستعلیق ریز، کا: نصیرالدین محمد رضوي شاگرد آقا حسین خوانساري، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج حنایی، 2گ (114ر-115ر)، 42 سطر (13×23)، اندازه: 20×31سم [ف: 16-341]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1356/38
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 4-181]
آغاز: برابر؛ انجام: و لیکن هذا آخر ما نملیه فی هذه الاوراق ... و هو الذي نزل علی عبده ... اولا و آخرا.
بیکا، تا: قرن 11، به چلیپا؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج تریاکی، 33ص (52-84)، اندازه: 13×24سم [ف: 1-63]
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج قهوه اي، 7گ (349پ-355ر)، اندازه: 5/ 18×30سم [ف: 18-209]
کا: حسینی تفرشی، علی بن یونس، تا: 1036ق، جا: اشرف؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج آلبالویی، ابعاد متن: 12×15، اندازه: 17×24سم [سنا: ف: 1-322]
آغاز: برابر؛ انجام: و املاء (کذ) مرجو.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ ضمن 18 صفحه ابیات و مقالاتی از عرفا ضمیمه است که برخی از آنها از ابراهیم بن ادهم عارف معروف است و هم دو قصیده از شیخ محمد بن برکه جزائري؛ تملک: سید حسین بن حیدر حسینی کرکی (-1041ق) و سه صفحه آخر نسخه به خط او است ظاهراً نسخه پیش از 990 نوشته شده؛ 24گ، 17 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 6-396]
آغاز و انجام: برابر
خط: تعلیق، کا: رجبعلی بن جواد علی، تا: نزدیک 1062ق؛ 5گ (138پ-142ر) [ف: 3-655]
آغاز: برابر؛ انجام: فاذا عرض لهم شیء من الدنیا و ثبوا علیه.
خط: نسخ معرب، بیکا، تا: 1068ق؛ جلد: تیماج قرمز عطف تیماج قهوه اي، 21گ (121ر-141ر)، 14 سطر، اندازه: 13×5/ 22 سم [ف: 15-48]
آغاز: برابر؛ انجام: و هنا من اللیل فاذا عرض لهم شیئی من الدنیا و ثبوا علیه و توفی رسول اﷲ و ما وضع لبن علی لبن و لاقصب علی قصبة
خط: نسخ، کا: عبدالرشید، تا: 1073ق؛ مهر: کتابخانه مجدالدین؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 27گ (1-27)، 11 سطر (5/5×5/ 10)، اندازه: 9×5/ 16 سم [ف: 3-1611]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: درویش علی بن شمس الدین کاظمی، تا: رجب 1076ق؛ 12گ، 16 سطر، اندازه: 5/ 9×16سم [ف: 1-257]
خط: نستعلیق، کا: محمد حسن بن محمد امین، تا: 1077ق، جا: شیراز؛ اندازه: 5/ 9×5/ 17 سم [نسخه پژوهی: 3-114]
آغاز: برابر؛ انجام: علی اکرم المرسلین و اشرف اولین و الاخرین محمد و آله الطیبین الطاهرین و سلم تسلیماً کثیراً کثیراً. و السلام علی اهل الاسلام و الحمدﷲ رب العالمین.
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: 1078ق؛ در دیباچه نام کتاب «التحصین و صفات العارفین» آمده است؛ 22ص (200-221) [عکسی ف: 1-63]
خط: نسخ، کا: مشهد قلی بن علیخان استرآبادي و عبدالکریم بن علیخان استرآبادي، تا: سلخ جمادي الاول 1081ق [میراث شهاب: س8ش4-64]
آغاز و انجام: برابر
کا: ابن دیباج، محمد بن عبداﷲ، تا: 1081ق، جا: قریه انگهشت؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج، مختلف السطر، اندازه: 13×26سم [رایانه]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: با تاریخ 1081ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج قرمز، 9 ص (354-362)، 25 سطر، اندازه: 21×34 سم [ف: 9-372]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2337/43
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6-414]
آغاز: برابر؛ انجام: فلابد من العبور. و لکن هذا آخر ما نعلقه فی هذه الاوراق و نسأل اﷲ ... و سلم تسلیما کثیراً. (تمت کتابته یوم الاحد ... )
خط: نسخ، بیکا، تا: یکشنبه 1 ربیع الاول 1081ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 5گ (183پ-187پ)، 25 سطر (15×29)، اندازه: 23×35 سم [ف: 14-85]
خط: نستعلیق، کا: محمد شفیع فیروزآبادي، تا: 1083ق، جا: حیدرآباد؛ جلد: تیماج قهوه اي، 9گ (89پ-97ر)، 23سطر، اندازه: 5/ 10×18سم [مؤید: 3-304]
خط: نستعلیق، کا: محمد حسن بن محمد حسین خاتون آبادي، تا: با تاریخ 1083ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 14گ (275پ- 288ر)، 15 سطر (6×13 سطر)، اندازه: 11×18سم [ف: 15-4241]
آغاز: برابر؛ انجام: و لیکن هذا آخر ما نعلقه فی هذه الاوراق و نسأل اﷲ تعالی أن ینفعنا بما أملیناه ... و أشرف الاولین و الاخرین محمد خاتم النبیین و آله الطیبین الطاهرین الاکرمین.
خط: نسخ خوش، کا: محمد فرزند اسداﷲ، تا: ربیع الاول 1085ق؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی قدیم، جلد: مشمعی یشمی، عطف تیماج قهوه اي، 19گ (121-139)، 15 سطر (5×5/ 12)، اندازه: 10×5/ 17 سم [ف: 30-343]
خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر اراسنجی قزوینی، تا: صفر 1086ق؛ به تاریخ 1095 در طهران مقابله و تصحیح شده؛ 18گ (199-
خط: مختلف، بی کا، تا: 1094ق؛ کاغذ: الوان، جلد: مقوا با روکش پارچه، 19 سطر، اندازه: 13×20 سم [الفبائی: 110]
بیکا، تا: 1094ق [نشریه: 5-613]
خط: نسخ، کا: محمد مهدي بن محمد هادي نصیري، تا: پنجشنبه 29 شعبان 1098ق؛ خطبه و بعضی از فرازها در این نسخه دگرگونیهایی دارد؛ جلد: تیماج زرد، 10گ (141پ-150پ)، 23 سطر، اندازه: 13×5/ 24 سم [ف: 27-361]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج سبز، 14گ (23پ- 36پ)، 15 سطر، اندازه: 13×5/ 21 سم [ف: 21-84]
آغاز: بسمله، الحمدﷲ موضع الرشاد و مرشد العباد و الصلوة؛ انجام: ان اﷲ بکم لرؤوف رحیم و صلی اﷲ علی اکرم المرسلین ... سلم تسلیماً کثیراً.
بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج عنابی عطف تیماج قهوه اي، 62ص (194-255)، 20 سطر (5×13)، اندازه: 11×18سم [ف: 9-457]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: شهاب الدین حسین بن ناصرالدین حسین حسنی حسینی جعفري دیباجی، تا: قرن 12؛ ضمیمه (1): در ظهر برگ 28، جریان دیدار حسن بصري در سن 94 سالگی با امام صادق (علیه السلام) و روایت ایشان از امام در بیان حقیقت عبودیت و وصیت به امور نهگانه نوشته شده است، آغاز: »عن عنوان البصري، و کان شیخا کبیرا قداتی علیه اربع و تسعون سنة. قال: کنت اختلف الی مالک بن انس سنین فلما قدم جعفر بن محمد الصادق (علیه السلام) بالمدین ...»، انجام: قم عنی یا ابا عبداﷲ فقد نصحت لک و لا تفسد علی وردي فانی امروء ضنین بنفسی. و السلام».
ضمیمه (2): در اوراق 29 تا 31پ، روایت کرخی از واقعه حضور امام باقر (علیه السلام) در سنین نوجوانی در مجلس حجاج و به صورت ناشناس و مناظره نسبتاً طولانی ایشان با حجاج نقل شده است، آغاز: «قال احدثنا الکرخی، قال: حضرت فی مجلس الحجاج بن یوسف الثقفی فی الکوفه و الناس من حوله محدقون ...»، انجام: «قال: فخرج الصبی و الحاضرون مشتاقون الیه ... اي منقلب ینقلبون. و هذا ما انتهی الینا ...»؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: مقوا با روکش گالینگور، 4گ (25پ-28)، ابعاد متن: 5 /10×20، اندازه: 5/ 14×5/ 22 سم [ف: 13-269]
خط: نستعلیق، کا: گویا محمد تقی تاري، تا: قرن 12؛ 19ص (217-235)، اندازه: 15×25سم [ف: 24/3-118]
آغاز: برابر
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج عنابی، 16گ (110-125)، 16 سطر (5/5×5/ 12)، اندازه: 11×5/ 18 سم [ف: 3-1171]
آغاز: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ 11ص (19-29)، اندازه: 5/ 18×24سم [ف: 32-179]
آغاز: برابر؛ انجام: ولا اذیقه حلاوه رحمتی و علیک سلامی و رحمتی
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: نخودي، 23 سطر [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد کریم بن محمد باقر حسینی [طیب تنکابنی]، تا: سهشنبه 1 صفر 1114ق، جا: ییلاق؛ مجدول، مصحح، محشی؛ کاغذ: سمرقندي، 10گ (36-45)، 16 سطر، اندازه: 10×5/ 18 سم [ف: 28-245]
آغاز: برابر؛ انجام: قال الشافعی ذوالهیبه من لم یظهر منه
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1118ق؛ جلد: مقوا، 19 سطر، اندازه: 17×21سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد ابراهیم اصفهانی، تا: 1120ق، جا: مشهد؛ کاغذ: نخودي، جلد: پارچهاي، 17 سطر، اندازه: 10×18سم [الفبائی: -110]
خط: نسخ، بیکا، تا: 27 جمادي الاول 1120ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج خاکستري، 12گ (1پ-12ر)، اندازه: 13×18سم [ف: 8-714]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: اوایل شعبان 1121ق؛ مقابله شده 1122ق، یادداشت پایان مقابله در خانه شیخ حسن بن المرحوم شیخ جلال، دستور استخاره نوشته شعبان 1136؛ 29ص (1-29) [عکسی ف: 1-63]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: یکشنبه 5 رجب 1130ق؛
مصحح، محشی، در پایان رساله از برگ 61 تا 63 شامل چند وصیت از لقمان به فرزندش منقول از دیلمی، چند مطلب از شرح حکم الاشراق، روایت ابن جویر درباره رد الشمس و نماز حضرت امیر (علیه السلام) آمده، پایان این نسخه کامل است و چند سطر نسبت به نسخه شماره 5651 این کتابخانه فزونی دارد؛ کاغذ: شرقی، 8گ (54-61)، چلیپا سطر، اندازه: 8×15سم [ف: 29-175]
خط: نسخ، کا: مرتضی بن علم الهدي حسینی طالقانی (گویا)، تا: 1130ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 11ص (50-60)، 31 سطر (5 /7×17)، اندازه: 12×21سم [ف: 9-1363]
آغاز و انجام: برابر
کا: محمد مومن ابن ابی المفاخرین ملک علی، تا: 1139ق؛ محشی؛ تملک: محمد علی حسنی طالقانی؛ کاغذ: اصفهانی شکري رنگ، جلد: تیماج قهوه اي، 11گ (28پ-38ر)، اندازه: 10×19سم [ف: 22-244]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی ترنج با سر، 14گ، 15 سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 2-752]
خط: نسخ، کا: مفید بن محمد نبی، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 8گ (43پ-50 پ)، اندازه: 5/ 17×5/ 21 سم [ف: 219]
آغاز: بسمله. الحمداﷲ رب العالمین و صلی اﷲ علی محمد و آله؛ انجام: فلاید من العبور عنها تمت الرسالة
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: قرن 13؛ به صورت چلیپایی؛ ضمیمه نسخه ش 26147؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، مختلف السطر، اندازه: 5/12×5/18سم [رایانه]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ اهداي کتاب از حسن بن ابوالحسن نصیري اصفهانی به سال 1324 ش؛ 17گ (1پ-17پ)، اندازه: 11×16سم [ف: 2-364]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ اهدایی: وزیري؛ جلد: مقوایی پارچه قهوه اي عطف تیماج آلبالویی، 21 سطر، اندازه: 5×5/21 سم [ف: 2-766]
آغاز: بسمله و به نستعین الحمدﷲ موضع الرشاد و مرشد العباد و الصلوا علی سیدنا محمد الهادي الی السداد و علی آله الالباء الامجاد صلو مترادف الامداد و باقی الی یوم الحشر و التناد؛ انجام: و هو غافل عنها و کیف کان فلابد من العبور ولکن هذا آخرما تعلقه فی هذه الاوراق و سئل اﷲ ان ینفعنا بما املیناه و نجعلنا من اهل الوصف بما ذکرناه انه احق مدعو و ملاء مرجو تمت
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 12 رجب 1204ق؛ 7گ، 21 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 1-343]
آغاز: و به نستعین-بسمله-الحمد اﷲ موضع الرشاد و مرشد العباد و الصلو علی سیدنا محمد الهادي الی السداد؛ انجام: هذا آخر ما نعلقه فی هذه الاوراق و نسال اﷲ ان ینفعنا بما املیناه و یجعلنا من اهل الوصف بما ذکرناه-انه احق مدعو و املا مرجو-تمت الرساله.
خط: نسخ، بی کا، تا: 1215ق؛ این نسخه تکرار نسخه شماره 3/ 276 این کتابخانه میباشد ولی مقدمه و آخر آنها با هم فرق دارد؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: مقوا با کاغذ ساغري، 21گ، 12 سطر (6×5/ 10)، اندازه: 10×15سم [ف: 2-333]
خط: نستعلیق، کا: محمد علی حسینی رضوي، تا: 1229ق؛ مصحح، محشی؛ تملک: رضا موسوي زنجانی به سال 1370، «عبده الراجی محمد بن سعید الرضوي»؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: تیماج تریاکی، 8گ (1پ-8)، 19 سطر (7×14)، اندازه: 11×17سم [ف: 17-357]
آغاز: برابر؛ انجام: لعفو غفور.
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: پنجشنبه 2 رجب 1231ق؛ واقف: نائینی؛ 10گ، 20 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 6-396]
خط: نسخ درشت، کا: علی محمد قاینی، تا: 1231ق؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی شکري آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 10ص (241-250)، 25 سطر، اندازه: 13×22سم [ف: 23-338]
خط: نسخ خوش، کا: علی اکبر بن ملا رمضان، تا: شنبه 28 جمادي الثانی 1232ق؛ قطع: جیبی [میراث شهاب: س9ش2-39]
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن علی اصغر بن مهدي بن علی بن محمد فارسی، تا: صفر 1235ق، جا: یزد، در خان خراسانی؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، 14گ (1پ-14ر)، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 1-63]
خط: نسخ زیبا، کا: نعمت اﷲ بن محمد مهدي اصطهباناتی، تا: آخر رمضان 1240ق؛ خطوط راسته و چلیپا؛ جلد: تیماج سبز، اندازه: 10×5/ 14 سم [ف: 1-92]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمدباقر بن قربانعلی مازندرانی، تا: 1241ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 8گ، 20 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 2-752]
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 1247ق [الفبائی: -110]
آغاز: برابر؛ انجام: والی هذا اشار عیسی علیه السلام حیث قال فاعبروها ولا تعمروها وهو مثل واضح فان الحیو الدنیا فالمهد هو المثل الاول علی القنطر واللحد هو المثل الثانی وبینها مساف محدوده ... وکیف کان فلابد من العبور
خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم بن جعفر بن علاء الدین حسینی واعظ یزدي، تا: سهشنبه 25 جمادي الاول 1255ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 5گ، اندازه: 14×21سم [ف: 1-343]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: لطف اﷲ بن عبداللطیف، تا: ربیع الاول 1257ق؛ واقف: حاج احمد فاضل، اسفند 1365؛ کاغذ: آهارمهره نخودي، جلد: میشن قهوه اي ترنج و سر ترنج، 315گ، 21 سطر، اندازه: 7/ 14×5/ 20 سم [ف: 14-45]
آغاز: برابر؛ انجام: و صلی اﷲ علی أکرم المرسلین و أشرف العالمین محمد و آله الطاهرین
خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم حسینی تفریشی، تا: 1263ق؛ جلد: چرم سبز، 5گ (36ر-40پ)، 33 سطر، اندازه: 5/21×5/ 34 سم [مؤید: 3-626]
آغاز: برابر؛ انجام: فاذا عرض لهم شیء من الدنیا و ثبوا علیه تمام شد
در فهرست مؤلف ناشناخته؛ خط: نستعلیق، کا: محمد نقی بن محمد علی ارومجی، تا: شوال 1266ق؛ کاغذ: زرد آهار زده، جلد: میشن مشکی نرم، 11گ (99پ-109ر)، 15 سطر (5 /9×16)، اندازه: 16×22سم [ف: 97]
آغاز: برابر؛ انجام: و هو الذي ینزل علی عبده سنه اثنی ینزل علی عبده سنه اثنی و سبعون و ماتین بعد الالف سنه 1272
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1272ق؛ کاغذ: نخودي، جلد: میشن، 23 سطر، اندازه: 12×20سم [الفبائی: -110]
آغاز: بسمله، الحمد ﷲ موضع الرشاد و مرشد العباد ... و بعد فهذا العزلة و الخمول بالاسانید المتلقاه ... و مداره علی ثلثة اقطاب؛ انجام: و لابد من العبور و لیکن هذا آخر ما نعلقه فی هذه الاوراق و نسال اﷲ ان ینفعنا بما املیناه و یجعلنا من اهل الوصف بما ذکرناه ...
خط: نسخ، کا: محمد رحیم بن محمد نقی همدانی، تا: 1274ق، جا: شیراز؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج پوست اناري، 8گ (7-14)،30 سطر (7×5 /11)، اندازه: 7 /10×16سم [ف: 19-235]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم، تا: 1287ق، جا: تهران؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج حنایی، 7گ (29پ-35پ)، 21 سطر (5 /7×14)، اندازه: 5/ 10×5/ 16 سم [ف: 13-144]
خط: نسخ، کا: سید رضا حسینی، تا: پنجشنبه 7 صفر 1291ق؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: 1573]
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: احمد بن محمد کاظم، تا: 7 جمادي الثانی 1299ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 23ص (319-341)، اندازه: 5/ 14×5/ 23 سم [ف: 37-69]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 25 ذیحجه 1299ق؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا، 11گ، 17 سطر، اندازه: 12×21سم [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: الاولین و الاخرین محمد و آله الطیبین الطاهرین
خط: نسخ، کا: احمد صفائی خوانساري، تا: قرن 14؛ اهدایی: رهبري، 1373؛ کاغذ: نباتی، جلد: تیماج، 13 سطر، اندازه: 10×17سم [رایانه]
آغاز: برابر
بیکا، تا: 1297 تا 1305ق [اوراق عتیق: 1-244]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ متوسط، کا: یوسف جمالی، تا: 1310ق؛ کاغذ: ضخیم آهاردار، جلد: تیماج قرمز، 192ص، 17 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 4-147]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: احمد بن محمد حسن، تا: 1310ق، جلد: تیماج قهوه اي، 31گ (9 پ-39ر)، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 18-29]
خط: نسخ خوب، بیکا، تا: 1313ق؛ 7گ، 24سطر، اندازه: 15×5/ 26 سم [ف: 137]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد اسمعیل بن محمد مهدي، تا: رجب 1370ق؛ کاغذ: اصفهانی آهار مهره، جلد: مقوایی روکش کاغذ قرمز، 9 ص (10-18)، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [ف: 5-1777]
کامل؛ خط: نسخ، کا: محمد تقی موسوي، بیتا؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی تریاکی، 12گ (150-161)، 18 سطر (7×13)، اندازه: 11×18سم [ف: 4-1207]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی نخودي و شکري، جلد: تیماج حنایی، 15گ (2پ-16)، 15 سطر (5 /7×14 و 5 /7×13)، اندازه: 14×21سم [ملی ایران: ف: 14-5]
آغاز: برابر؛ انجام: و املاء (کذ) مرجو.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مجدول؛ واقف: نائینی؛ 22گ، 13 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 6-395]
آغاز: برابر؛ انجام: علی غیر تاویله.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ واقف: فهرستی؛ 11گ، 17 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 6-396]
آغاز: برابر؛ انجام: علی غیر تاویله.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مجدول مذهب؛ واقف: نائینی؛ ضمیمه نسخه ش 106؛ 9 ص، 23 سطر [ف: 6-396]
بیکا، بیتا [الفبائی: 110]
آغاز: برابر؛ انجام: فاذا عرض لهم شی من الدنیا و بثوا علیه تمت الکتاب
بیکا، بیتا؛ کاغذ: آبی، جلد: پارچهاي، 18 سطر، اندازه: 14×22سم [الفبائی: -110]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ چلیپا، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی، 9گ (62ر- 70پ)، 12 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 2-233]
آغاز: برابر؛ انجام: قال: نعم یصلون و یصومون و ... من الیل فاذا عرض لهم شیء من الدنیا و ثبوا علیه
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: چرم قرمز، 4گ (41ر-44ر)، مختلف السطر، اندازه: 5/ 12×5/ 20 سم [مؤید: 2-57]
آغاز: بسمله. الحمداﷲ موضع الرشاد و مرشد العباد؛ انجام: الحمداﷲ رب العالمین حمد اکثیرا
خط: نستعلیق، کا: فسوي، محمد حسین بن کمال الدین علی، بیتا، کاغذ: حنایی، جلد: تیماج، 14 سطر، اندازه: 10×18سم [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: نصیبا الیوم فتوق یا لماشی انی لم ارضک لهم فی الدنیا.
خط: نسخ خوش، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ اهدایی: آقاي بینا؛ اهداگر؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 95گ (74پ-168پ)، 17 سطر (6×11)، اندازه: 11×18سم [رایانه]
خط: نستعلیق، کا: محمد بن احمد حسینی، بیتا [ف: 117]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج با سر، 22ص (104-125)، 19 سطر، اندازه: 16×5/ 28 سم [ف: 35-21]
آغاز: برابر؛ انجام: فمن الناس من قطع نصف القنطر و منهم من قطع ثلثها و منهم من لم یبق له الا خطو واحد و هو غافل عنها و کیف کان فلابد من العبور و لکن هذا آخر ما نقلته ... انه احق مدعو و املا مرجو. تم الرسال بعون اﷲ تعالی
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛؛ سرلوح زرین؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 13گ، 18 سطر (5/5×12)، اندازه: 5/ 10×18سم [ف: 11-198]
آغاز: برابر؛ انجام: و ما من نبی و لاوصی الا و اختار العزل فی زمانه اما فی ابتدائه و اما فی انتهائه.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مهر: «ابوالحسن الجعفري» (بیضی)؛ جلد: تیماج زرشکی، 16گ (1پ-16پ)، 13سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 33/1-29]
آغاز: الحمد ﷲ موضح الرشاد و مرشد العباد و الصلو علی سیدنا محمد الهادي ... و بعد فهذه کتاب مضمونه العزل و الخمول با سانید المتلقا عن آل الرسول علیهم السلام؛ انجام: فاذا هی أدبرت کانت أحسن شیء رأها الناس و اذا هی أقبلت کان أقبح.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 14گ، 16 سطر، اندازه: 5 /11×5/ 18 سم [ف: 1-99]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جا: طوس [نشریه: 2-103]
نسخه اصل: کتابخانه کاشف الغطاء-نجف اشرف؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ ادامه نسخه 1913، در آغاز نسخه احادیث متفرقهاي مندرج است و در پایان، خطبه نکاح به نقل از شیخ احمد احسائی
نقل شده؛ 20ص [عکسی ف: 5-373]
آغاز: برابر؛ انجام: فاذا هی اوبرت کانت احسن ش راها الناس واذا هی اقبلت کانت اقبح
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 5گ، 25 سطر، اندازه: 15×25سم [ف: 2-752]
آغاز: بسمله، الحمد ﷲ موضع الرشاد ومرشد العباد والصلا علی سیدنا محمد واله الهادي الی السداد وعلی الاولیأ؛ انجام: ومنهم من لم یبق له الاخطو واحد وهو فاعل عنها وکیف کان فلا بد من العبور عنها ولیکن هذا آخر ما نعلقه فی هذه الاوراق ونسئل اﷲ ان ینفعنا بما املیناه ویجعلنا من اهل الوصف بما ذکر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 21گ، 13 سطر، اندازه: 5/10×5/ 14 سم [ف: 2-752]
آغاز: رب وفق بحق امیر المؤمنین علیه الصلو و التحی و التسلیم الحمدﷲ الذي تجلی لعباده فشغلهم عن الشهوات؛ انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج برنگ قرمز، 272ص، مختلف السطر، اندازه: 6×25سم [ف: 4-147]
آغاز: الحمد ﷲ موضع الرشاد و مرشد العباد ... و بعد فهذا کتاب مضمونه العزله و الخمول ... و سمیته بکتاب التحصین فی صفات العارفین؛ انجام: وان اﷲ بکم لروف رحیم ... و اشرف الاولین و الاخرین کا: محمد کاظم، بیتا، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 37ص (438-474)، 15 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 7-35]
بیکا، بیتا؛ 12گ (1-12) [ف: 23-575]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ جلد: تیماج قرمز، 10ص (89- 98)، اندازه: 15×20سم [ف: 32-279]
(at-taḥṣīn fī ṣifāt-il ‘ārifīn (t.
وابسته به: التحصین فی صفات العارفین؛ ابن فهد حلی، احمد بن محمد (757-841)
از دانشمندي شیعی که پس از سعدي و عرفی میزیسته است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1608/5
آغاز: السادس عشر. عنه علیه السلام انه قال له معروف الکرخی او صنی یا ابن رسول اﷲ! قال علیه السلام: اقلل معارفک! قال: زدنی! قال: انکر من عرفت منهم! قال: زدنی! قال: حسبا (متن) شانزدهم. باز از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام منقولست که گفت معروف کرخی را که یابن رسول اﷲ وصیت و موعظه کن ما را پس حضرت فرمود: جدا ساز از خودت چیزي را که باعث اینست که مردم تو را بشناسند! گفت معروف: زیاد کن بر من کلام را! حضرت فرمود: انکار کن آن کسی را که میشناسد تو را از ناس که معرفت بحال تو دارند، انکار کن ایشان را بنحوي که فسخ اعتقاد از تو نمایند ! گفت معروف: زیاد کن بر من موعظه و کلام را ! حضرت فرمود که بس است تو را (ترجمه)؛ انجام: الخامس عشر عنه علیه السلام للمعلی بن خنیس فی کلام له من جملته یا معلی ان اﷲ یحب ان یعبد فی السر کما یحب ان یعبد فی العلامی (متن) پانزدهم. از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام منقول است ... آنکه عبادت کنند خلایق او را آشکارا.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سپاهانی و نخودي و فرنگی کبود، جلد: تیماج مشکی، 63گ (65ر-127پ)، مختلف السطر، اندازه: 13×21سم [ف: 8-201]
tahsīn va tahasson
کتابی در فن قلعهسازي و خواص قلعه نظامی و طرز تحصن در قلاع و رفع محاصره آن و طرز گشودن و تسخیر قلعه (البته موافق اسلحه آن روز) سخن رفته است. ظاهراً این کتاب باید از یک کتاب فرانسوي در این زمینه ترجمه شده باشد که مترجم با به کار بردن لغت قدماء در این فن به آن شکل تألیف و تصنیف داده است.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1017
آغاز: بسمله، علم تحصن، فصل اول ملاحظات کلی، براي متحصن کردن نقاط ضعیف اردو یا میدان جنگ و پناه دادن قشون از اسلحه آتش؛ انجام: و فاصله ما بین آن حمال ها نیز هفتاد و پنج صدم است و در پل هاي بسیار کوچک بجاي حمال تیر و تخته بکار می برند.
کاتب = مؤلف، تا: قرن 13، جا: طهران؛ حاوي تعداد زیادي نقشه کوچک و اشکال راجع به متن کتاب؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز رویه ساغري، 144گ، 14 سطر (11×16)، اندازه: 5/ 17×22سم [ف: 3-17]
at-tuḥaf-ul jawādīya fi-l manāqib-il mahdawīya
صافی گلپایگانی، محمد جواد بن عباس،-1378 قمري
(sāfī golpāygānī, mohammad javād ebn-e ‘abbās (- 1959
تاریخ تألیف: 2 صفر 1348ق
منشئاتی است مسجع و مقفی به عربی منثور و فارسی منظوم و منثور، در فضایل و مناقب حضرات معصومین (علیهم السلام) و صلوات و سلام بر آن حضرات مخصوصاً حضرت صاحب الزمان مهدي منتظر (عج). اشعاري که در این منشئات تضمین شده همه از خود مرحوم صافی میباشد و به روز دوم صفر 1348 انشاء آنها جهت فرزندش لطف اﷲ پایان یافته است.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1513/1
آغاز: الحمد ﷲ الناشر فی الخلق سوابغ نعمه المتکاثره المتظاهرة ... سپاس و حمد افزون از قیاس یکتا خداوندي جل اسمه را سزاست؛ انجام: اي سر و سردار ما آخر خدا را جلوه اي پیشتر از آنکه آید عمر صافی رابسر
نسخه اصل: کتابخانه شیخ لطف اﷲ صافی-قم؛ خط: نستعلیق، عبارت هاي عربی نسخ معرب، کاتب = مؤلف، بیتا؛ 94ص (2-95) [عکسی ف: 4-326]
at-tuḥaf-ul ḥisān wa anbā’-u abnā’-iz zamān
محمد بن یحیی
mohammad ebn-e yahyā
شرح حال گروهی از بزرگان دین و رجال عرفان و تصوف را از کتاب «وفیات الاعیان» ابن خلکان انتخاب نموده و به ترتیب حروف تنظیم کرده است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1150
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... و بعد فانی لما درست تاریخ القاضی شمس الدنیا و الدین احمد بن محمد بن خلکان؛ انجام: سمحوا بأنفسهم و ما بخلوابها لما دروا أن السماح رباح
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ تملک: محمد بن یوسف بن محمد عیسوقی صیداوي به تاریخ 1038؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 59گ، 21 سطر، اندازه: 13×5/ 18 سم [ف: 3-323]
tuḥaf-ul ‘uqūl fī tawḍīḥ-i qawānīn-il ’uṣūl
کوهپائی اصفهانی، احمد بن محمد،-1259 قمري
(1843 -) kūhpā’īī esfahānī, ahmad ebn-e mohammad
وابسته به: القوانین المحکم فی الاصول = قوانین الاصول؛ میرزاي قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن (1151-1231)
حاشیه ناقصی است بر «القوانین المحکم» نزدیک به هزار بیت با عناوین: «قوله، قوله» از سید ابوالقاسم احمد بن محمد حسینی مؤلف «الارشاد فی ترجمه صاحب بن عباد».
[الذریعه: 26/ 158ش790]
اصفهان؛ علامه روضاتی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره
بیکا، بیتا؛ نسخه نزد سید محمد علی روضاتی [نسخه پژوهی: 1-145[
tuḥaf-ul ‘uqūl fī š.-i ‘iddat-il usūl
اشرفی مازندرانی، خضر بن اسماعیل،-1336 ؟ قمري
(1918 -) ašrafī māzandarānī, ×ezr ebn-e esmā‘īl
وابسته به: عد الاصول = العدة؛ شیخ طوسی، محمد بن حسن (385-460)
کتاب شرح توضیحی است بر «عدة الاصول» شیخ طوسی که ناتمام مانده است.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 16960
آغاز: قال الشیخ ره فصل فی بیان مهیة اصول الفقه و اقسامها و کیفیة ترتیب ابوابها اعلم ان لکل شی مهی و حقیق و غایة یترتب علی الحقیقة بعد حصولها؛ انجام: و کذلک استحباب الخبر بالقرائة فی الجمعه
خط: نسخ تحریري، کا: اشرفی مازندرانی، خضر بن اسماعیل، تا: محرم 1310ق؛ واقف: فرزند مؤلف شیخ محمد حسن اشرفی؛ انتقالی از دانشگاه علوم رضوي به کتابخانه در 1365؛ کاغذ: فرنگی نخودي و حنایی، جلد: مقوا، 291گ، مختلف السطر، اندازه: 11×7/ 17 سم [ف: 16-59]
tuḥaf-ul ‘uqūl fī mā jā’a min-al ḥikam wa-l mawā‘iẓ ‘an āl-ir rasūl
ابن شعبه، حسن بن علی، ق4 قمري
(ebn-e šū‘ba, hasan ebn-e ‘alī (- 10c
احادیث کوتاهی که در آداب، سنن و اصول اعتقادي و اخلاقی از پیامبر اکرم و اهل بیت (علیهم السلام) وارد شده به ترتیب گرد آورده، و در پایان گفتههاي پروردگار به حضرت موسی و عیسی (علیهما السلام) و وصایاي حضرت مسیح و وصیت مفضل بن عمر را افزوده است. به گفته مؤلف اسناد احادیث را انداخته تا کوتاه شود گرچه وي به بیشتر آنها سماع دارد و آنها را از شیوخ خود روایت کرده است.
آغاز: الحمد ﷲ الذي جعل الحمد له من غیر حاج له الی حمد حامدیه طریقاً من طرق الاعتراف بلا هویته و صمدانیته.
چاپ: تهران، سنگی، بیناشر، 1303ق، 127ص(صص 1-127) [الذریعه 3/400؛ کشف الحجب 103؛ مشار عربی 167]
آغاز: برابر؛ انجام: لاتغرنکم الدنیا و ما ترون فیها من نعیمها و زهرتها و بهجتها و ملکها فانها لاتصلح لکم فواﷲ ماصلحت هلها.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 17 صفر 983ق؛ مصحح، مجدول، داراي سرلوح زیبا، در چهار برگ آخر حدیث لیل المعراج به نقل از ابوعمر علمان بن محمد بلخی آمده که سلسله سند خود را تا امام علی (علیه السلام) آمده؛ 125گ (159پ-283ر)، 19 سطر، اندازه: 5/ 17×5/ 24 سم [محدث ارموي مخ: 1-283]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن11؛ کاغذ: سمرقندي شکري، جلد: تیماج قهوه اي، 442ص، 17 سطر، اندازه: 5/ 22×35 سم [ف: 17-323]
خط: نسخ، کا: ابراهیم بن محمد بن علی بن احمد حرفوشی، تا: 22 صفر 1069ق؛ مصحح، محشی، با علامت بلاغ، در آخر چنین آمده است «قوبل بأصله المنقول منه و هو مشتمل علی سقم و تحریف اصلح منه ما اتفق وقت المقابل و الحمد ﷲ»؛ تملک: «محمد اسمعیل بن محمد هادي» در 1225 با مهر وي «افوض امري الی اﷲ عبده محمد اسمعیل» (مربع بزرگ) و مهر دیگر وي «عبده محمد اسمعیل» (بیضوي)، علی بن الحسن بن زین الدین العاملی با مهر «ان الحسن الظن بربه العلی علی بن حسن بن زین الدین» (بیضوي بزرگ) و مهر دیگر وي «الحسن الظن بربه العلی عبد محمد و آله علی» (بیضوي)؛ جلد: تیماج قرمز، 222گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 14×21سم [ف: 1-118]
آغاز: برابر؛ انجام: و علیک سلامی و رحمتی.
خط: نسخ، بیکا، تا: محتملاً قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج تریاکی با ترنج و نیمترنج، 243گ، 16 سطر (9×14)، اندازه: 5/ 15×21سم [ف: 9-349]
آغاز: برابر؛ انجام: و بهجتها و ملکها فانها لاتصلح لکم فواﷲ ما صلحت لاهلها و الحمد ﷲ رب العالمین و صلی اﷲ علی سیدنا محمد النبی و آله الطاهرین و کتب هذه النصوص.
خط: نسخ، کا: محمد حسن بن عبداﷲ، تا: 1278ق؛ جلد: تیماج سبز با ترنج و سرترنج، 144گ، 21 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 2-753]
آغاز: برابر؛ انجام: لاتغرنکم الدنیا و ماترون فیها من نعیمها و زهرتها و بهجتها و ملکها فانها لا تصلح لکم فو اﷲ ما صلحت لاهلها.
خط: نسخ معرب زیبا، کا: محمد کاظم بن محمد خلیل طباطبائی، تا: اوایل قرن 14؛ استنساح شده از روي نسخه شرف الدین استرآبادي؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي عطف قرمز، 200گ، 20 سطر، اندازه: 14×23سم [ف: 16-151]
آغاز: برابر؛ انجام: فواﷲ ما صلحت لاهلها و الحمدﷲ رب العالمین خط: نسخ، کا: عبدالکریم ایروان، تا: 1304ق؛ اهدایی: رهبري، بهمن 1384؛ کاغذ: آهار مهره نباتی فرنگی،جلد: تیماج عنابی، 161 گ، 21 سطر، اندازه: 5 /15×5/ 21 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 1-180]
آغاز: برابر؛ انجام: فقال الرضا هم ا ل فقالت العلماء فهذا رسول اﷲ یوثر.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 400گ، 10 سطر، اندازه: 5/ 10×5/ 15 سم [ف: 25-162]
التحف- تحفة الکلامی
تحفه- حفظ صحت
tohfe = monājāt
انصاري، عبداﷲ بن محمد، 396-481 قمري
(1089-1006) ansārī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad
گفتارهایی است عرفانی به نثر مسجع. عنوان رساله از عبارت آغاز رساله گرفته شد: «چنین گوید مصنف هذه التحفة بعبارت الطرف» آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین و العاقب للمتقین اما بعد چنین گوید: مصنف هذا التحفه بعبارت الطرفه المحتاج الی الباري عبداﷲ انصاري بدانکه پیري کردن معلمی است ...
آغاز: برابر؛ انجام: الهی خاموش از گفت اولی تر چرا که درد ما را تو از ما میدانی بهتر پس خاموش گشتم و از خودي خود فراموش گشتم تم.
در فهرست با عنوان «مناجات»؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالواسع تویسرکانی،تا: پنج شنبه 3 ذیحجه 1258ق، جلد: مقواي روغنی با ترنج و سرترنج، 19گ، 15 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 8-4546]
آغاز: پیري کردن معلمی است از غیب خبر دادن منجمی است مقام هر کس را نمودن مقومی است؛ انجام: سبحان اﷲ سبحان اﷲ وحده لا شریک له که را رسد که بگوید چنین یا چنان کنی. ما را همه تسلیم و رضا خوش باشد ** اندر همه کار مرحبا خوش باشد / پس ختم کنم رساله را من به دعا ** زیرا که دعا به مدعا خوش باشد
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 28 شعبان1260ق؛ افتادگی: آغاز؛ یادداشتی در باب رساله حاضر ظاهراً به خط بیانی یا باستانی راد آمده؛ جلد: تیماج قهوه اي، 79گ، 8 سطر، اندازه: 8×15سم [ف:
28-104]
آغاز: برابر
خط: شکسته، نستعلیق، کا: عبدالوهاب بن میرزا اشرف، تا: ذیحجه 1277ق؛ با سه سرلوح زمینه طلا، مجدول مذهب؛ کاغذ الوان؛ جلد: روغنی،11 سطر (5 /8×5/ 15)، اندازه: 13×21سم [ف: 2-142]
آغاز: برابر؛ انجام: مرحبا قومی که داد بندگی داده اند ترك دنیا گفته اند از همه آزاده اند پیر انصاري تو می دانی که ایشان کیستند فرقه اي بی بخل و کبر و آزاده اند. تمت الرسالة.
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمود بن عبدالعلی بیک قراگوزلو از طایفه حاجیلو، تا: 1283ق؛ 9گ (192ر-200ر)، 15 سطر [ف: 260]
آغاز: برابر؛ انجام: و زمره آزاده اند. تمام شد ... مناجات خواجه عبداﷲ ...
خط: نستعلیق تحریري، کاتب: عونعلی، تا: قرن 13، به دستور رونق علیشاه براي مجذوب علیشاه؛ 16گ (41ر-56پ) [ف: 1-204]
آغاز: برابر؛ انجام: اگر تو رحمت نکنی که رحمت کند و اگر تو رحمت کنی که بگذارد جز تو پرستاري نیست و غیر از تو غمخواري نی.
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: تیماج آلبالویی، 13ص (1-13)، 15 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 10-430]
آغاز: برابر؛ انجام: العبد المذنب الراجی کاتب الحضرت السلطان محمد حسین شیرازي غفر ذنوبه و ستر عیوبه فی دارالخلافه طهران سمت تحریر پذیرفت سنه 1304.
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین شیرازي کاتب الحضرت السلطان، تا: 1304ق، جا: تهران؛ مجدول، کمندکشی زرین؛ مهر: کتابخانه دولت علیه ایران 1329؛ داراي 12 قطعه متصل به هم که هر قطعه 7 سطر کتابت دارد؛ کاغذ: مقواي متن و حاشیه، جلد: مقوا روکش چرم ساغري لاکی، 7 سطر، اندازه: 3/ 20×2/ 29سم [ف: 2-88]
آغاز: برابر؛ انجام: علم که از قلم خیزد پیداست کز آن چه خیزد؛ علم آنست که بر دل بنده ریزد، الهی بحق آنکه ترا حاجت نیست رحمت کن بر کسیکه آن را حجت است.
در فهرست با عنوان «مقالات»؛ خط: نستعلیق زیبا، کا: محسن حسینی تفریشی، بیتا؛ جلد: تیماج سبز، 4گ (85پ-88پ)، اندازه: 14×21سم [ف: 2-369]
آغاز: برابر؛ انجام: خداوندي و کار خداوندان کنی. سبحانه وحده، لاشریک له، که یار را که گوید چنین کنی یا چنان کنی ... پس ختم رساله را من بدعا. زیرا که دعا بمدعا خوش باشد. خط: تعلیق، بیکا، بیتا؛ 24گ (93پ-116ر) [ف: 3-482]
(tohfe = ma‘refat-e nafs (r. dar
؟نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد،597-672 قمري
(1274-1201) nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
رسالهاي در شناخت روان و سرگذشت او پس از جدا شدن از تن در رستاخیز است که در نسخه مانند روض القلوب از خواجه طوسی دانسته شده و روش باطنی و تأویل در آن پیداست. این رساله در یک نسخه در ملک (8/3173) از شیخ اشراق دانسته شده شاید بدان قرینه که کشف الظنون کتابی با نام »تحفة الاحباب« را از شیخ اشراق دانسته و در نسخه دانشگاه (2 /1084) از خواجه طوسی دانسته شده آن هم بدان جهت که نسخه قبلی آن »روض القلوب« بوده و آن با تردید از خواجه دانسته شده است. در مواردي بدون نام مؤلف آمده است. البته کشف الظنون کتابی با عنوان »تحفة الاحباب« را از سهروردي نام میبرد بدون هیچ توضیحی. مدرس رضوي می گوید: «که این رساله در همه جا با ضمیمه رساله روض القلوب است.» این البته صحیح است حتی در نسخههایی که مدرس ندیده این وضعیت وجود دارد و این رساله در مجموعهاي است که روض القلوب نیز در آن وجود دارد. در نسخه مجلس شورا در پشت نسخه در دو جا نوشته شده: «تحفه تصنیف محقق طوسی روح روحه.» این رساله و روض القلوب از جهت شکل تألیف و سبک و سیاق به هم شباهت بسیار دارد و میتوان گفت که هر دو از یک نفر است و البته نسبت آن به خواجه و حتی سهروردي بسیار بعید است. در یک مقدمه و نوزده تحفه.
آغاز: شکر بی نهایت و سپاس بی غایت ذاتی را که بلبل روح و روان را بعشق چمن جبروت و اغصان عالم ملکوت مزین و مشرف گردانیده است ... اما بعد سبب تحریر این کلمات ربانی و زکو روحانی آن بوده است که این ضعیف خواست تا آنچه بمعرفت نفس تعلق دارد چگونگی احوال آن از الم و لذت بعد از مفارقت بدن در این نسخه تمام کنم چه حکماء ما تقدم در هر جائی رمزي گفته اند و کسی که طالب این معنی میبود مقصودش حاصل نمی شد، واجب شد این ضعیف را تا آنچه مرموز بود صریح سازد و آنچه تفریق بود جمع کند و مجمل را مفصل و مشروح گرداند تا طالبان را آسان گرداند. و باﷲ التوفیق و پیش از شروع در آن ابتدا بمقدمه میکنیم در بیان فضیلت انسان و اثبات اصل و فرع آن. مقدمه اول: آن است که اصل و فرع انسان و شرف وي را بدانند بدانکه اصل وي جان است و فرع او جسم ...
انجام: بنده ضعیف این رساله را از هر جاي جمع کرد ال اخوانی که بعد از ما باشند از آن معنی بهره مند گردمد و ما را بدعا یاد دارند. ربنا اغفر لنا و لاخواننا الذین سبقونا بالایمان انک رؤف رحیم. تمت الرسال الموسوم بالتحفة حامدا و مصلیا
[نسخههاي منزوي 753؛ فهرستواره منزوي 6/ 95 و 6/ 216 با عنوان «لذت و الم» و بدون نام مؤلف که به نظر همین رساله است]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست از شیخ اشراق دانسته شده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 20 جمادي الثانی 1016ق، کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن آلبالویی، 10گ(119پ-128ر)،25 سطر، اندازه: 6/ 14 ×7/ 25 سم [ف: 7-259]
آغاز نسخه و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد حسین بن محمد ابراهیم اصفهانی، تا: 1258ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن یشمی، 25گ (212پ-236ر)، 17 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 6-256]
خط: نستعلیق، کا: محسن بن مصطفی ساوجبلاغی، تا: 1347ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 6-676]
آغاز و انجام: برابر
خط: تعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: ترمه سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 31 ص (47-77)، 11 سطر (6×12)، اندازه: 5/11×20سم [ف: 3-197]
آغاز: برابر
در فهرست با عنوان «رساله در معرفت آنچه به نفس تعلق دارد» آمده است و تغییر نام با توجه به نسخههاي دیگر انجام: شد؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 18 سطر، اندازه: 10×19سم [ف: 2-404]
tohfe
شیرازي، احمد بن حیدر، ق7 قمري
(šīrāzī, ahmad ebn-e heydar (-13c
رسالهاي در شناخت اسطرلاب که به درخواست برخی از دوستان در دوازده «فصل» ساخته است: 1. معرفت ارتفاع [ف: تاب دانستن ساعات مستوي و ساعات معوج به روز؛ 2. دانستن ارتفاع ستاره و طالع وقت از ارتفاع ستاره؛ 3. تسوی البیوت؛ 4. دانستن قوس النهار و قوس اللیل و غایت ارتفاع هر روز؛ 5. معرفت مطالع البروج به بلد و به خط استوا و درجات متفق به درازي روز و کوتاهی؛ 6. موضع کواکب ثوابت و عرض ایشان طلوع و غروب ایشان؛ 7. دانستن بعد کواکب از معدل النهار و از سمت الراس و قطبین؛ 8. معرفت تعدیل النهار روز به روز و تعدیل ستارگان؛ 9. دانستن طالع سال مستقبل؛ 10. دانستن طلوع صبح؛ 11. معرفت نماز دیگر به مذهب ابوحنیفه و شافعی؛ 12. معرفت نماز خفتن به مذهب هر دو امام.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6492/4
آغاز: اما بعد چنین گوید اضعف عباداﷲ ... که چون جمعی از دوستان مختصري در معرفت اسطرلاب التماس کردند بر مقتضی التماس ایشان این مختصر جمع کردیم و او را تحفه خواندیم؛ انجام: ساعات مستوي بود گذشته از شب و ساعات معوج در آن حال به ... و شمس نگرد تا بر خط چند ساعت افتاده است چندان ساعت معوج بود گذشته از شب.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه 844ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 3گ (128ر-130ر)، اندازه: 18×5/ 23 سم [ف: 20-70]
tohfe
؟ شرف الدین قزوینی، فضل اﷲ بن عبداﷲ، 660-740 ؟ قمري
(1340-1262) šaraf-od-dīn-e qazvīnī, fazl-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh
رسالهاي در اخلاق و سیاست است و در آن نصیرالدین احمد لر را ستایش کرده و گویا از فضل اﷲ قزوینی باشد.
چاپ: با پیشگفتاد استاد دانش پژوه چاپ شده
[فهرستواره منزوي 6/358]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 39-ف
نسخه اصل: ایاصوفیا ش 3125؛ خط: نستعلیق، کا: امان اﷲ کاتبی، تا: 16 شعبان قرن 8، به دستور ضیاء الاسلام؛ 166گ، 15 سطر [فیلم ها ف: 1-42]
tohfe
طبیب، کمال بن غیاث
tabīb, kamāl ebn-e qīyās
کتابی طبی که آن را براي شاه تألیف کرده در یک «مقدمه» و چهار «مقاله» و چند »فصل : « مقدمه: در معنی حفظ صحت؛ مقاله 1. حفظ صحت کلی در سه فصل؛ 2. حفظ صحت فصلی در چهار باب؛ 3. حفظ صحت اعضاء رئیسه، دوازده باب؛ 4. حفظ صحت با ادویه مفرده مرتب به حروف هجاء؛ خاتمه، حفظ صحت با اشربه در ده فصل.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7368/1
آغاز: (افتاده در دیباچه): فتبارك اﷲ احسن الخالقین. عظیمی که عقل ادراك از ادراك کنه ذات او عاجز ... اما بعد چنین گوید ... کمال ابن غیاث الطبیب ... که بر راي صواحب ایات عقل و نقل و نواصب ... خافی نماند؛ انجام: و ذکر آن از اناث اسخن و الطف اند. و اﷲ اعلم.
خط: نستعلیق، کا: یونس بن محمد جیلانی، تا: 3 شعبان 868ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ کاغذ: هندي نخودي، جلد: مقوا، 96گ، 13 سطر، اندازه: 5 /11×5/ 17 سم [ف: 3-351]
at-tuḥfa
سبط ماردینی، محمد بن محمد، 826-907 قمري
(sebt-e mārdīnī, mohammad ebn-e mohammad (1423- 1502
عنوان در نسخه زیر چنین است: کتاب التحفة فی علم الحساب تألیف الشیخ بدرالدین سبط الماردینی، رحمه اﷲ فی الدارین.
چاپ: محقق: عبداﷲ الجبوري، ریاض، مجل عالم الکتب، مجلد 2، عدد 2، 1981م.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1176/2
آغاز: بسمله. الحمدﷲ میسر الحساب و مهون الصعاب و مسیر السحاب. احمده حمدا یفتح لنا من الخیرات کل باب ... اما بعد فیقول محمد سبط الماردینی: هذا مختصر فی علم الحساب سهل لمن یرید الشروع فی الفرائض من اولی الالباب، مشتمل علی مقدم و ثلاث ابواب و خاتم، بهایتم للکتاب. و سمیته »تحفة الاحباب فی علم الحساب«؛ انجام: و قس علی ما ذکرته من اشباهه. و فی هذا القدر کفای . و باﷲ المستعان ... و اﷲ ملهم الصواب.
خط: نسخ، کا: محمد، تا: چهارشنبه 13 صفر 1046ق؛ پس از آن
«عمد المطالب» نهاده شده؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی، 12گ (8پ-19پ)، 15-21 سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 17 سم [ف: 3-351]
tohfe = tahdīd-e kor
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953-1030 قمري
(1621-1547) šey×-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn
اهدا به: سلطان محمد پادشاه خدابنده صفوي (985)
تاریخ تألیف: 985ق
رسالهاي است در تحقیق مقدار کر از روي وزن و مساحت در دوازده «فصل»: 1. تقدیر کر؛ 2. تقدیر کر بمساحت؛ 3. اوزان شرعی؛ 4. اعمال حسابی که بدان احتیاج است؛ 5. صور کر بر سبیل اجمال؛ 6. کیفیت ضرب؛ 7. بعضی اصطلاحات؛ 8. طریق اجمال مساحت حوض ها؛ 9. مساحت حوض ها که به شکل دائره و نصف دایره و قطاع باشند؛ 10. مساحت حوض ها که به شکل قطعه و هلالی و نعلی و اهلیجی شلجمی باشد؛ 11. مساحت حوض ها که به شکل مثلث و مربع و مستطیل باشد؛ 12. مساحت حوضی که در آن یک زینه یا بیشتر بسته باشند. این کتاب غیر کتاب تحفه حاتمیه اوست. (فاضل)
در مبحث «کر» علما و بزرگان آثار متعدد مستقلی پدید آورده اند که برخی از آنها چنین است: 1. کتاب الکر، سید جمال الدین احمد بن موسی طاووسی (-673ق)؛ 2. رسال فی الکر، نورالدین علی بن حسین بن عبدالعالی ( -940ق)؛ 3. رسال فی الکر، علامه مجلسی (- 1111ق)؛ 4. رسال فی الکر و احکام المیاه، شیخ محمد علی بن شیخ ابی طالب الزاهدي الجیلانی (-1181ق)؛ 5. رسال فی الکر و مقداره، وحید بهبهانی (-1205ق)؛ 6. رسال فی الکر، سید میرزا یوسف بن میر عبدالفتاح طباطبائی تبریزي ( -1242ق)؛ 7. رسال فی الکر، سید احمد بن محمد باقر موسوي حائري؛ 8. رسال فی الکر وزنا و مساح، سید محمود بن علی تبریزي (-1338ق)؛ 9. رسال فی الکر، میرزا ابی الحسن بن عبدالحسین مشکینی (-1358ق)؛ 10. رسال فی الکر و تحدیده مساح و وزنا، سید میرزا هادي خراسانی حائري (-1368ق)؛ 11. رسال فی الکر، سید ابوالقاسم بن ابراهیم اصفهانی موسوي (-1369ق).
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین ... اما بعد بر ضمائر اولی الابصار هویدا و ظاهر است که تحقیق مقدار کر از اهم مهمات است ... بنابراین فقیر حقیر بهاء الدین محمد العاملی را به خاطر قاصر رسید که در این مختصر تحقیق وزن و مساحت کر را ... که مطابق احادیث حضرات ائمه معصومین علیهم السلام ... باشد مذکور سازد بر وجهی که موافق قواعد حسابی و براهین هندسی باشد ... فصل اول در تقدیر کر بودن
انجام: پس حوض مذکور زاید بر کر باشد به مقدار دو شبر مکسر و یک ثمن شبري. و السلام علی من التبع الهدي
چاپ: به کوشش سید رضا صداقت حسینی، مجموعه رسائل فارسی، دفتر نهم، مشهد، بنیاد پژوهشهاي آستان قدس رضوي، 1388ش
[الذریعه 3/402و 17/ 288؛ نسخههاي منزوي 4/ 30؛ فهرستواره منزوي 4/ 2609 و 4/ 2621 و 4/ 2722]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه کاغذ زرد عطف میشن قهوه اي، 10گ (83پ-92پ)، اندازه: 6/ 13×3/ 20 سم [ف: 6-313]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کاتب: شیخ محمد علی بن محمود تبریز، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: تیماج قهوه اي تیره، 5گ (121پ- 125پ)، اندازه: 19×26سم [ف: 23-828]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کاتب: محمد باقر بن کامران تبریزي، تا: 1020ق، جلد: تیماج مشکی، 10گ (9ر-18پ)، اندازه: 13×20سم [ف: 26-156]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ مهر: «المتوکل علی اﷲ الغنی محمد مومن بن شمس الدین محمد الاصفهانی» (مدور بزرگ)؛ تملک: محمد قاسم بن رضی الدین الطبیب؛ جلد: گالینگور قهوه اي، 17ص (46-62)، اندازه: 19×27سم [ف: 33/ 2-159]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست با عنوان اوزان شرعی آمده؛ خط: نستعلیق ریز، بیکا، تا: 27 محرم (قوي ئیل) 1202ق؛ 10گ (58ر-67ر) [ف: 4-838]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1250ق؛ 8گ (24پ-31ر)، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-102]
آغاز: محمد العاملی را بخاطر فاطر رسید که در این مختصر تحقیق وزن و مساحت؛ انجام: عمق آن پنجاه و چهار حاصل شد بعد از آن زینه ها را مساحت کردیم از مساحت یکی سه شبر حاصل شد.
بیکا، بیتا؛ کاغذ: اصفهانی، نخودي، جلد: تیماج تریاکی، 24 ص (1-24) 11 سطر (7×10)، اندازه: 11×15سم [ف: 73]
آغاز: برابر
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛؛ با دوائر نجومی؛ کاغذ: سپاهانی، 14 سطر (5 /4×10)، اندازه: 11×17سم [ف: 179]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ محشی؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 6گ (119-124)، 17 سطر (9×15)، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [ف: 2-687]
tohfe
قادري، تلادل، ق11 قمري
(qāderī, telādel (-17c
اهداءبه: سلطان شهاب الدین محمد سعی پاتی
تاریخ تألیف: آخر جمادي 1047ق
رسالهاي منظوم در روش فال گرفتن و تفسیر فال، آن چنان که از استادش شیخ احمد لاهوري یاد گرفته. شاعر در اشعارش نوري تخلص میکند.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2643-14/93
آغاز: به نام لاشریک این شد بنایی ** خفی اظهار بر در آندوتایی / ملک و صانع و حکیم و پاك و صمد است ** ثنایش قل هو اﷲ ذات احد است؛ انجام: زراعت کن ز دل مشکل بر آري ** ز نوري نکته باشد یادگاري / بکن شرکت ختم یا به خیر بادي ** هزار و چهل و هفت آخرجمادي
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور قهوه اي، 41گ، 16 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 2-792]
tuḥfa = al-masā’il-il handasīyya (‘išrūn-a mas’ala)
محمد طاهر بن ابوالحسن
mohammad tāher ebn-e ab-ol-hasan
اهدا به: آصف میرزا محمد طاهر وحید
در هندسه، شامل بیست «مسئله.»
آغاز: بسمله الحمدﷲ الذي لایوتر قوس حمده بما یلیق به من اوتار الکلام ... بعد از یک صفحه: و بعد فیقول الفقیر الی الملک الغافر ابن ابوالحسن محمد طاهر عفی عنهما هذه عشرون مسئلة من المسائل الهندسیة استخرجتها بقریحتی الفاتر و ذهنی القاصر وجعلتها تحفة لعالی مجلس الصاحب الاعظم ... اعنی الاصف الافضل الاعلم و الدستور الافخم صاحب الرأي السدید و النفس السعید و الظل المدیر میرزا محمد طاهر الوحید ... المسئل الاولی و هی مسئلة دقیقه استصعبوه جمع کثیر من العلماء و تحیروا فیحله جم غفیر من الاذکیاء ... و المطلب ان الاعمد الخارجة من حله جم غفير من الاذكياء ... و المطلب ان الاعمدة الخارجة من زوایا کل مثلث علی اضلاعه الموتر لها تیلاقی علی نقط واحدة انجام: المسئلةالعشرون نریدان نستخرج قطر دایر مرسومة علی مثلث اضلاعه معلومة بمقدار مفروض ... فالضلع الموتر لها قطرالدایرة المرسوم علیه واذا بلغنا هذا المقام فلنختم الکلام ... و سلم تسلیما کثیرا
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 2-170]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد علی، تا: اواخر شعبان 1278ق؛ با اشکال هندسی؛ مهر: «کاشف الملک 1316» (بادامی)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 28گ، 17 سطر (6×5/11)، اندازه: 5/ 11×5/ 18 سم [ف: 1-30]
at-tuḥfa = urjūzat-un fī usūl-id dīn = at-tuḥfat-il bāḥiṯ = urjūzat-un kalāmīya
دمستانی، حسن بن محمد،-1191 قمري
(1777-) damestānī, hasan ebn-e mohammad
رسالهاي منظوم در اصول پنج گانه دین را که آن را، به جهت فرزندش شیخ احمد بن حسن دمستانی به نظم در آورده و در 5 «مبحث» گنجانیده است . این ارجوزه به نام «التحف» یا «تحفة الباحث» نیزمشهور است.
آغاز: حمد الواجب الوجود الاحد ** القادر العدل الحکیم الصمد / و بعد فالراجی لعفو المنن ** فتی ابی الفضل محمد حسن انجام: ثم السلام المومن السلام ** علی النبی سید الانام / و آله الاماجد الکرام ** ما اضحک الروض بکا الغمام [الذریعه 1/ 456 و 3/ 401]
بیکا، تا: 1181ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوي-مجموعه نوازي؛ اندازه: 10×15سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر در فهرست به نام ابوالفضل محمد حسن آمده است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13. [ف: 3-26]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد ابراهیم بن ملا محمد کریم ورنوسفادرانی، تا: 27 شوال 1245ق، جا: بصره؛ جلد: تیماج مشکی، 11گ (85پ-95ر) [سه کتابخانه اصفهان: ف: 63]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، تا: 1267ق؛ کاغذ: فرنگی فستقی، جلد: تیماج حنایی، 6گ (90-95)، 18 سطر (5/ 7×13)، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 12-404]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کاتب: احمد وقار شیرازي، تا: 1297ق، جلد: تیماج قرمز، 3گ (2پ-4 ر)، 26 سطر، اندازه: 21×35سم [ف: 2/27-36]
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: کتابخانه سید علی عدنانی - خرمشهر.؛ خط: نسخ نازیبا، کا: عیسی بن حسن بن عبد اﷲ بن مرهون بن محمد آل شهاب درازي بحرانی، تا: 14 محرم 1304ق؛ در برگ اول به شیخ الطائفه طوسی نسبت داده شده که اشتباه است؛ 14ص (27-40) ]عکسی ف: 3-462[
آغاز: الحمد ﷲ الذي افاض الوجود علی کل موجود ایذاناً بأنه واجب الوجود و الصلا و السلام علی علل فیضان الوجود و افضل سفراء المعبود
نسخه اص: کتابخانه سید علی عدنانی - خرمشهر.؛ خط: نسخ نازیبا، کا: عیسی بن حسن بن عبد اﷲ بن مرهون بن محمد آل شهاب درازي بحرانی، بیتا؛ 26ص (1-26) [عکسی ف: 3-462]
tohfe = š.-e sarf-e mīr
لاهوري، محمد بن محمد فیروز، ق12 قمري
(lāhūrī, mohammad ebn-e mohammad fīrūz (-18c
وابسته به: صرف میر؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816ق) اهداء به: اورنگ زیب عالمگیر شرح مختصري است بر «صرف میر» سید شریف جرجانی که به صورت «قوله-قوله» تنظیم شده است.
[گنج بخش، منزوي 3/ 1109-1110 که شش نسخه از این شرح را معرفی نموده است]
قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 367
آغاز: نحمدك یا من بیده الصح و المقام و لیس فی الحقیق لغیره الا بان و الادغام؛ انجام: و ترك الباقی بالمقایسه و اتی بالمثالین اشعاراً بان التعدی یجري فی الفعل و الاسم جمیعاً الحمدﷲ و المن تمام شد
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مصحح، محشی به امضاي «منه» و دیگر حواشی؛ تملک: سید رضی الدین 1222؛ اهدایی: جواد کمالیان، 1354ش؛ فاقد جلد، 87گ، 15سطر، اندازه: 12×22سم [ف: 1-319]
tohfe = mas’alat-ul ‘ilm = r. dar ‘elm
گیلانی، نظر علی بن محسن،-1217 قمري
(1803-) gīlānī, nazar ‘alī-ye-bn-e mohsen
اهداء به: فتحعلی خان بن امیر اعظم حسینعلی خان
محل تألیف: خوي
صاحب الذریعه رساله دیگري را به ملا نظر علی نسبت داده است تحت عنوان: «شرح حدیث ان اﷲ خلق آدم علی صورته» با تحریر 1217ق، بهوسیله یکی از شاگردان مصنف و در فهرست
مجلس شوراي اسلامی نیز رسالهاي است به نام «خلاصه مبدأ و معاد ملا صدرا» که احتمال داده شده است از ملا نظر علی باشد. این کتاب در هشت «تحفه» و یک «خاتمه» است: 1. وجود ذهنی و دفع مشکلات آن؛ 2. وحدت وجود؛ 3. کیفیت علم حق تعالی به ذاتش؛ 4. علم باري تعالی به اشیاء؛ 5. کیفیت علم خداوند به جزئیات مادي؛ 6. مسئله قضا و قدر؛ 7. تحقیق در بداء؛ خاتمه، تحقیق در حدیث ان اﷲ خلق الاشیاء بالمشیه و المشی بنفسها.
آغاز: سبحان من انکشف ذاته لذاته و احاط بذاته علی حقائق مصنوعاته ... و بعد فیقول المترقب للفیض الرحمانی نظرعلی بن محسن الجیلانی ... لما کانت مسأل العلم من غوامض المطالب العالی
انجام: اللهم انت المرجع فی الوجود و منبع افاض الخیر و الجود، فافتح لنا ابواب الصعود الی تلک المقام المحمود انک انت الرحیم الودود
چاپ: به تحقیق سید جلال الدین آشتیانی، در منتخباتی از آثار حکماي الهی، ج 4 (قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1378 (چاپ دوم)
مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 21728
آغاز: برابر
خط: شکسته، نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1193ق، جا: خوي؛ محشی با امضاء «منه- م ح د سید شریف، ملا حیدر علی بن ملا میرزا شیروانی»؛ مهر: «ماشااﷲ لا حول و لا قو الا باﷲ العلی العظیم»؛ جلد: تیماج قهوه اي، 133گ، 15 سطر (6×12)، اندازه: 11×5/ 16 سم [ف: 2-596]
tohfe
موسوي، محمد بن فتح اﷲ،-1225 قمري
(1810-) mūsavī, mohammad ebn-e fath-ol-lāh
با عنوان هاي «تحفه» در حکمت الهی.
آغاز: بسمله. حمدله چنین گوید: بی سواد مکتب خانه دانش و سیاه نامه قلم رو [ف: رینش ...
[فهرستواره منزوي 7/ 174 و 6/95]
آغاز: برابر؛ انجام: مع تحقق الشرایط فانهم
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، بیتا [الفبائی: -110]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ قطع: جیبی [نشریه: 5-584]
at-tuḥfa
شیرازي، فتحعلی بن محمد جعفر،-1269 قمري
(1853-) šīrāzī, fath-‘alī ebn-e mohammad ja‘far
قصیدهاي است در تایید خلافت و مقام حضرت علی (علیه السلام) احتمالاً از یکی از شعراي متقدم که توسط فتحعلی شیرازي ترجمه شده است. در حاشیه، قصیده اي دیگر در ذم دشمنان علی (علیه السلام) آمده است.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3466
آغاز: بسمله، لام عمر و باللوي مربع ** طامسه اعلامه بلقع؛ انجام: اعنی علیا ثم اولاده ** هم عدد الاشهر یا سامع
خط: نسخ، بیکا، تا: 1242ق؛ در حاشیه برگ 4 مورخ 1309 به قلم اسداﷲ بن قوام الدین حسینی؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: مقوایی، 14گ،10 سطر (7×15)، اندازه: 5/ 14×21 سم [ف: 15-277]
tohfe
بروجردي طهرانی، محمد حسین، ق13 قمري
(borūjerdī tehrānī, mohammad hoseyn (-19c
اهداء به: محمد شاه قاجار
تاریخ تألیف: 1264ق
سرگذشت ابن بابویه و پدرش و کلینی و نواب چهارگانه.
آغاز: بسمله، الحمد لولی النعم و الصلو علی الرحم و ... و بعد این ذره بی مقدار و این فقیر خاکسار محمد حسین طهرانی مولداً و موطناً
انجام: اگر خداوند توفیقی دهد امید است که شرح مبسوط در این باب نویسم، و اﷲ الهادي و کان ذلک فی سن اربع و ستین و الف مأتین
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1264ق؛ کاغذ: ترمه و فرنگی آهار مهره، 47گ (1پ-47پ)، 14 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 6-44]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1264ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: میشن آلبالویی، 50گ، 14 سطر، اندازه: 5/ 14×21سم [ف: 2-391]
at-tuḥfa
در کلام و فقه و اخلاق مانند احیاء العلوم، که براي بزرگی در بیست روز به شتاب ساخته شده است، شامل: الرکن الاول فی معرف الذات، در هفت اصل؛ الرکن الثانی فی معرف الصفات، در
هفت اصل؛ الرکن الثالث فی الافعال، در هفت اصل؛ القسم الاول فی ما اخبر به من السمعیات، در هفت اصل؛ القسم الثانی فی ما شرع من احکام المعاش، در هفت اصل: 1) العبادات، 2) المعاملات، 3) التعاون، 4) المناکحات، 5) الجنایات، 6) فیه ابواب موجبا الضمان للولات و الجهاد و الصید و الذبایح و الاطعمة و السبق و الرمایة و الایمان و النذور (افتاده)؛ القسم الثالث فیما بین من احکام الطریقه و الحقیقة در 7 اصل.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: )462/10آ(-)463/10ب (-ف)
نسخه اصل: کوپرولوش 1589؛ بیکا، تا: با تاریخ 754ق؛ 20گ (213پ-232پ) [فیلم ها ف: 1-480]
at-tuḥfa
متنی است طبی از «الفن الثالث من کتاب التحفة فی امراض مختص بعضو عضو و ثلث عشر مبحثا» آغاز میشود تا می رسد به «القول فیما یحفظ الثدي صغیرا و کبیرا»، با عنوان «المبحث الخامس فی احوال الفم و اللسان و الشف و الاسنان» و در آن از شیخ و ابوزید نقل میشود.
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 351
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10 [نشریه: 7-113]
at-tuḥfa
چگونگی قرائت عاصم در سیصد و شصت لفظ از هشتاد و پنج سوره، به ترتیب سوره ها و به شنگرف نشانی روایت ابی بکر و مشکی نشانی روایت حفص.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3344/4
آغاز: هذه تحفة تنزیلیه فی قرائ عاصم ... سور البقر اتخذتم و هزؤاً؛ انجام: سور الاخلاص کفؤاً
خط: نسخ، بیکا، تا: 5 شنبه اواخر رجب 901ق؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 8گ (56پ-63ر)، اندازه: 12×18سم [ف: 9-121]
at-tuḥfa
کتاب مفصلی است در ذکر امراض مختلف و بیان علل و اسباب و علامات و طرق معالجه آنها و در آخر وصف ادویه مرکبه (قرابادین) مشتمل بر پنج »مقاله : « 1. بیان احتیاجنا الی المرکبات مع ان العلاج بالمفرد اولی من المرکب الخ؛ 2. بیان طریق اخذ المرکبات و مقدار الشرب منها لحصول المقصود؛ 3. بیان العلم بدرجات المرکبات؛ 4. بیان اقسام المرکبات و منافعها و بقاء عملها و بیان صنایعها و مقدار شرابتها؛ 4. بیان الاوزان و المکیال.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 22699
آغاز: مبحث امراض المري و المعد و فیه اقوال؛ انجام: فی التریاق الاکبر الذي نقلناه من (کذا) الشیخ من هذا الکتاب لصدقت ما قلناه
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ واقف: سید عبدالباقی آیت اللهی شیرازي، اسفند 1374؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 402گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 14×5/ 26 سم [ف: 19-69]
at-tuḥfa
اهداء به: جمال الدین خان احمد حسینی در اسرار افعال وضو و صلاة از دید عرفانی با استفاده از آیات کریمه و احادیث شریفه، و مقدمهاي در اینکه چرا نماز افضل عبادات است.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 3048/4
آغاز: حمد و سپاس و شکر بی قیاس مر خالقی را که اثمار ارواح اناس را بحدایق جود وجود از کتم ظلمت عدم؛ انجام: و اگر نتوانی سالی و اگر نتوانی عمري و اگر نه چنین باشد صلا او فی الواقع صلا نیست
خط: نسخ و نستعلیق، کا: مقصود علی بن اغرلو ایروانی، تا: 30 ذیقعده 1006ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 5گ (139پ-143پ)، اندازه: 13×5/ 17 سم [ف: 8-266]
tohfe
اهداء به: شاهزاده جهان بخش مختصري است در فن عروض که به رسم «تحفه» براي شاهزاده جهان بخش تألیف شده است.
قم؛ مركز مطالعات؛ شماره نسخه: 784/5
آغاز: حمد فراوان و درون بی پایان معبودیرا که علم اوزان را میزان شعر نهاد؛ انجام: اول از مصراع اول صدر دان ** آخر عروض آخر از مصراع آخر ضرب و اول ابتدا صورت.
خط: نسخ، کاتب: ندیم العلائی، تا: 22 رمضان 1235ق، جا: قریه شاهین، براي ملا عبدالرحمن بن مولوي ملا محمد نایب الشرع؛ جلد: تیماج مشکی عطف قهوه اي، 8گ (39پ-46ر)، اندازه: 14×21سم [ف: 2-62]
tohfe
چاپ: مشار فارسی، ج 2، صص1504-1506.، ایران، سنگی، بی ناشر، 1312ق.، وزیري، 242ص؛ 1319ق.، 328ص
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 11316 ض
آغاز: بسمله. بدانکه این رسالهاي است در بیان لغت و در اصطلاح او را تحفه گویند؛ انجام: و گمان دارد که حادث شود لغزیدن افتادن و اﷲ اعلم بالصواب
خط: نسخ، کا: اسماعیل سنگري، تا: 1240ق [الفبائی: 162]
at-tuḥfa
بخشی است از یک کتاب در هیئت تألیف علامه شیرازي که فصل دهم آن در صبح و شفق است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 120 /4900
آغاز: من التحفة للعلامة الشیرازي، قطعةالکر التامة یحیط بها سطح مستدیر و دایرة فقط هی الحادثة عن توهم قطع سطح مستوي للکر الی قطعتین؛ انجام: فیظهر الصبح و یدوم الی ان یقطع باقی مدارات الی المماس و هو ثمانون درج و هی خمس ساعات اذمن المحاذات الی المماسة.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 2گ (316پ-317ر)، 25سطر (15×29)، اندازه: 23×35 سم [ف: 14-110]
at-tuḥfa
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19709
طهارت و صلوة؛ بیکا، بیتا؛ خریداري از محمد حسن خدابنده [رایانه]
tuḥfat-u ādāb-it ta‘abbud fī š.-i rumūz-it tašahhud
سلماسی، ابوسعید محمد بن سعید،-832 قمري
(1429-) salmāsī, abūsa‘īd mohammad ebn-e sa‘īd
مؤلف که از بزرگان و دانشمندان عامه آذربایجان بوده در پاسخ یکی از مریدان که از وي تشریح رموز تشهد را خواسته بود این رساله را نگاشته و در هفت »اشار « تنظیم نموده است: 1. فضیل التشهد؛ 2. فضیل الصلا و السلام علی النبی علیه السلام؛ 3. بیان وجوب التشهد و الصلوات علی النبی علیه السلام؛ 4. معانی الفاظ ها؛ 5. اعراب الفاظ ها؛ 6. ...؛ 7. نکته ها و اسرارها (هفده نکته)؛ الخاتمة.
کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 366/3
آغاز: الحمدﷲ الذي زین السن عباده المؤمنین بدرر التحیات الفاتحات و عطر خیاشیم ... و علی آله و خلفائه عدد نجوم السموات اما بعد فیقول الفقیر الی رحم ربه الرحیم محمد ... اسکنه اﷲ الفرادیس؛ انجام: کقوله فی الرجوع الی الاعتدال سمع اﷲ لمن حمده اي اجاب اﷲ له. و اﷲ اعلم هذا آخر ... و الصلو و السلام علی خیر خلقه محمد المبعوث الی المقام المحمود.
کامل؛ خط: نسخ کهن، کا: کمال بن حبیب بن ابراهیم بن داود طسوجی، تا: 3 ربیع الثانی 832ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مشکی، 32گ، 16 سطر، اندازه: 5/ 10×16سم [ف مخ]
تحفه آصفیه- تحفة الآصفیة
tohfat-ol āsefīya = tohfat-ol molūk
قراگزلو، عبداﷲ بن نصراﷲ، ق13 قمري
(qarāgozlū, ‘abd-ol-lāh ebn-e nasr-ol-lāh (-19c
اهدا به: شاهزاده حسنعلی میرزا فرمانفرما والی فارس
محل تألیف: شیراز
مؤلف عبداﷲ بن نصراﷲ قراگزلو از ملازمان شاهزاده حسنعلی میرزا فرمانفرما والی فارس بود و سمت قور ساول باشی وي را داشت این کتاب در اختیارات و احکام نجومی است که هنگام اقامتش در شیراز تألیف نموده و داراي یک «مقدمه» و چهار «باب» و چند «فصل» و «خاتمه» است: مقدمه در معرفت اختیار و فواید آن؛ باب 1. معرفت کواکب هفت گانه و راس ذوذنب، در نه «فصل»: 1) معرفت زحل، 5) معرفت زهره، 9) معرفت ذنب؛ باب 2. معرفت بروج، در پانزده «فصل»: 1) معرفت برج حمل، 5) معرفت اسد، 10) معرفت جدي، 15) معرفت ارباب مثلثه کواکب؛ باب 3 . شرایط کلیه که در هر اختیار رعایت آن لازم است، در شش «فصل»: 1) شرایط کلیه، 5) منازل قمر، 6) ایام منحوسه ماه هاي فارسی؛ باب 4. معرفت اختیارات جزئیه، در سی و چهار «فصل»: 1 ) سفر به خشکی کردن، 5) حکومت و امارت نشستن، 10) اختیارات فصد، 15) شراکت کردن، 20) اختیار جنگ کردن با دشمنان، 25) اختیار صناعت و زر و سیم، 30) رسول فرستادن، 34) داغ نهادن؛ خاتمه در نکات متفرقه.
آغاز: الحمد ﷲ الذي جعل الشمس ضیاء و القمر نوراً و قدره منازل لتعلموا عدد السنین و الحساب حمد بی حد و ثناي بی عد سزاوار ذات واجب الوجودي است که مشعل ماه و مهر و چراغ نجوم سپهر بنور تجلی روشن ساخت.
انجام: هم کلاه و هم قبا و هم کمر، هم پیرهن ** و آنچه در بردارد او را هم ببخشیدن به من
[فهرستواره منزوي 4/ 2839 و 2845]
آغاز: برابر؛ انجام: مؤخر نیک بود دیدار ملوك و سفر کردن رشا نیک بود دیدار ملوك و پوشیدن.
از آغاز تا نکته 16 خاتمه؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ تملک: محمد امین طاهري به تاریخ 3/ 6/ 1328ش؛ جلد: تیماج قهوه اي، 86گ، 15 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 1-99]
آغاز: برابر؛ انجام: نیک حصار کردن قلاع و تدبیر گرفتن او ... و علی آله الطیبین الطاهرین الف الصلو و السلام و التحیة سنه 1217 خط: نستعلیق خوب، کا: محمد هاشم بن نصراﷲ قراگوزلو، تا: دهه سوم ذیحجه 1217ق؛ مصحح، داراي سرلوح مذهب و مرصع، کتیبه مذهب و مرصع، داراي جدول و کمند؛ کاغذ: فرنگی حنایی، جلد: گالینگور مشکی، 99گ، 12 سطر (6×11)، اندازه: 5 /9×5/ 15 سم [ف: 8]
خط: نستعلیق، کاتب: محمد علی موسوي، تا: غره رجب 1222ق؛ یادداشت امانت ابوالقاسم رضوي به سال 1303ق که کتاب را از آقا سید ابراهیم امانت گرفته؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج،100گ (1پ-100پ)، اندازه: 5/ 9×5/ 14 سم [ف: 20-211]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، کا: محمد تقی بن محمد مهدي قزوینی، تا: 1236ق؛ 58گ (2پ-59ر) [ف: 1-49]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: پنجشنبه 3 جمادي الثانی 1236ق؛ واقف: محمدحسن سروقدي، خرداد 1367.؛ کاغذ: شکري فرنگی، جلد: تیماج مشکی،104گ،12 سطر، اندازه: 5 /9×5 /15 سم [ف: 18-31]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1269ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 105گ، 14 سطر، اندازه: 5/ 10×5/ 15 سم [ف: 24-15]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، کا: کریم بن محمد بن علی، تا: ربیع الاول 1292ق؛ 147ص، 12 سطر (5/ 10×5/ 21)، اندازه: 21×30 سم [عکسی ف: 1-63]
tohfat-ol a’emma
امامی خاتون آبادي، محمد رضا بن محمد مؤمن،-1127 ؟ قمري
(emāmī ×ātūn-ābādī, mohammad rezā ebn-e mohammad mo’men (-1715
کتابی است در سه «بخش»: 1. تعریف اسماء اﷲ تعالی؛ 2. تاریخ انبیاء الهی؛ 3. تاریخ ائمه اطهار (علیهم السلام). مؤلف مطالب خود را با عناوین «جدول-جدول» آورده، سه جدول را به اسماء الحسنی اختصاص داده، جدول چهارم را در مورد حضرت آدم و خلقت وي قرار داده، جدول پنجم را براي سایر پیامبران و جدول ششم را به خاتم پیامبران (صلی الله علیه و آله) اختصاص داده، از جدول هفتم تا بیستم به حضرت امیر المؤمنین ( علیه السلام) و فاطمه زهرا (سلام الله علیها) و سایر ائمه اطهار ( علیهم السلام) پرداخته است. این کتاب در زمان سلطان حسین صفوي نگاشته شده، نام کتاب و مؤلف آن در منابع موجود یافت نگردید.
[اعیان الشیعه 9/ 282؛ الذریعه 7/ 153؛ فوائد الرضوی 535؛ معجم المؤلفین 3/ 299]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14672
آغاز: بسمله، الحمد ﷲ الحکیم المعبود المتفرد بالازلی ... اما بعد بر لوایح ارواح زاکیه و صفایح اذهان صافیه ارباب الباب مینگارد؛ انجام: انس بن مالک گوید: روزي شورش عظیم در مدینه به هم رسید، آن حضرت سواره در میان آنها تاخت، مانند دریا بود.
خط: نستعلیق، کاتب: میرزا یوسف مکتب دار، تا: 18 ذیحجه 1305ق، به فرمایش محمد حسن عطار؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 199گ، 16 سطر (5/ 13×18)، اندازه: 17×22سم [ف: 37-149]
tohfat-ol a’emma
در سه «فصل» است: نخست صد آیه که مفسران سنی در برتري امیر مؤمنان علی یاد کرده اند آنگاه صد حدیث آن هم از پیروان سنت که درباره جانشین بی واسطه بودن او آمده است و همچنین خبرهائی درباره تبهکاري خلفا و درباره معجزه هاي پیشوایان شیعی و دلیلهایی نقلی نوشته شده و در پایان آن دوازده دلیل سه از لعنت و سه از منطق و سه از قانون فلسفی و سه از قانون پیوسته با دلیل هاي نقلی آمده است.
[فهرستواره منزوي 9/ 171]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 605
آغاز: سه فرقهاند: طائفه ناجیه و طایفه هالکه منصفه و طائفه هالکه مجادله اما طائفه ناجیه شیعه اثنی عشریه اند ... این رساله را بکتاب تحفه الائمه تسمیه نمود و بر سه فصل ترتیب داد؛ انجام: دلیل هفتم برهان حکمت طبیعی (از دوازده دلیل پایان)
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ میان برگ ها 1 و 2 کم دارد و پارهاي از فصل 1 در آن هست. در میان گ 2ر آیه 17 میآید و
برگ هاي 187 تا 211 باید اینجا گذارده شود؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مشکی، 298گ، 17 سطر (5 /8×17)، اندازه: 5 /12×22سم [ف: 6-2156]
tuḥfat-ul a’immat-il ‘illīya fi-l ḥikmat-il ‘amalīyya = a×lāq-e zahīrī
شهرستانی، فتح اﷲ بن احمد، ق10 قمري
(šahrestānī, fath-ol-lāh ebn-e ahmad (-16c
وابسته به: اقسام العلوم العقلیة= اقسام الحکمة = تقاسیم الحکمة و العلوم؛ ابن سینا، حسین بن عبداﷲ (370-428)
اهداء به: ابراهیم شاه
در یک «مقدمه»، سه «مقاله» و یک «خاتمه»: 1. علم اخلاق؛ 2. در دو قسم: سیرت انسان با اهل منزلت، سیرت انسان با اهل نوع؛ 3. سیاست. مقدمه کتاب ترجمهمانندي است از رساله »اقسام العلوم« ابوعلی سینا. مؤلف مطالب را به صورت جدولبندي و مشجر تنظیم نموده است و در مورد محتواي کتاب میگوید: علم اخلاق یکی از علوم مهمه حاوي سه بخش است: تهذیب اخلاق و تدبیر منزل و سیاست مدن و در این علم تا کنون دو کتاب نوشته شده است یکی «اخلاق نصیریه= » (اخلاق ناصري) نوشته خواجه نصیر الدین طوسی و دیگر «اخلاق سلطانی» که به اسم سلطان محمد جونه در هند نوشته شده است. چون این دو کتاب اخلاق بسیار مغلق بود لذا بر آن شدم که کتابی در اخلاق بپردازم و بدون اغلاق کتاب هاي قبل و حاصل کارم این کتاب شد که مطالب آن بیشتر از همان دو کتاب اخلاق اخذ شده با مقدمهاي که از شیخ الرئیس گرفتهام.
آغاز: بسمله سپاس و ستایش خدائی را که بقدرت کامله اجناس موجودات از کتم عدم بصحراي وجود آورد ... بر راي اولو الالباب ... لایح است که علم حکمت و اقدم آن در تعلیم و تعلم بحسب مرتب حکمت علمی است که به علم اخلاق تسمیت یافته و بهترین تصنیفی که درین فن شریف واقع شده است دو کتاب است یکی اخلاق نصیریه که ... نصیر المل و الدین الطوسی ساخته و یکی دیگر اخلاق سلطانی که باسم سلطان محمد جونه نوشته اند اما بواسطه تطویل و اغلاق عبارات در تحت الفاظ و کلمات مستور مانده ... بنابرین مقدمه فقیر ... فتح اﷲ بن احمد بن محمود الشهرستانی السبزواري خواست رسالهاي مشتمل بر اکثر مقاصد این کتاب و طرفی از مواعظ حکما و نصایح ملوك عادل بطریق تقسیم و تشجیر درجداول ثبت کند
[نسخههاي منزوي 2/ 1532 و1558؛ فرهنگ ایران زمین جلد 11؛ مکتب امیرالمؤمنین 1/ 87؛ فهرستواره منزوي 6/361]
شرح و حواشی: :
1- المشجرة العمادیة فی الحکمة العملیة
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن سیاه، 29گ، مختلف السطر، اندازه: 2/ 17×5/ 22 سم [ف: 2-101]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 8 ربیع الاول 922ق؛ داراي سه سرلوح، مجدول مذهب؛ کاغذ ترمه؛ جلد: تیماج عنابی، 28گ (1-28)، 19 سطر (5 /9×18)، قطع: مصري [ف: 172]
خط: نستعلیق، کا: حاجی حیدر بن اسرائیل ایواوغلی، تا: 24 شعبان 982ق؛ مجدول مذهب؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن قرمز، 23گ، 20 سطر، اندازه: 7/ 11×9/ 17 سم [ف: 2-101]
بیکا، تا: قرن 11 [نشریه: 4-331]
بیکا، تا: با تاریخ 1047ق [د.ث. مجلس]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1059ق؛ برافزوده: روي برگ 90 به خط نستعلیق شکسته و زیباي نصیرالدین ابن امیر غلامعلی خواجوئی در سال 1303 مطلبی آمده، پشت برگ 89: رقعه شمسا محمد مؤمن بیکا وزیر دارالسلطنه اصفهان به خواجه عبدالرشید کلانتر کرمان؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 33گ (90پ- 123پ)، اندازه: 5/ 13×23سم [ف: 60]
خط: نستعلیق، کا: عبدالکریم بن محمد حسین ازغندي، تا: صفر 1074ق؛ جلد: تیماج مشکی، اندازه: 10×24سم [ف: 1-456]
بیکا، تا: قرن 13 [میراث اسلامی: 5-625]
آغاز: برابر؛ انجام: تا خلل باحوال ایشان راه نباید و از تکبیر و کید شریران غافل نباشد و مردم نیک خوب دارند و باﷲ الاستعان والتوفیق.
خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن ابوالقاسم دست غیب شیرازي، تا: محتملاً قرن 13، جا: دارالسلطن قزوین؛ کاغذ: فرنگی، جلد: عطف پارچه خاکستري رویه کاغذ پستی، 46ص (60-105)، 16سطر (7×5/ 14)، اندازه: 5/ 13×5/ 20 سم [ف: 6-25]
آغاز: برابر؛ انجام: قال سید العرب فقال الست زعمت انک رجل من العرب ... فحشا فاه جوهرا
خط: نسخ روشن، کا: ابوالقاسم بن حاج سید ابراهیم طرخورانی تفرشی، تا: رجب 1209ق، جا: زنجان، به دستور شاهزاده محمد تقی میرزا رکن الدوله و به نام ضیاء الملک میرزا زین العابدین
خان لشکر نویس؛ از گ 36پ-78 پ منشآت ترکی است به خط ترکی و همه مورخ تاریخ 1271؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی، 81گ، 19 سطر (5/ 10×5/ 16)، اندازه: 5/ 17×5/ 24 سم [ف: 36]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1279ق؛ کاغذ: آهار مهره فرنگی، جلد: میشن قهوه اي، 40گ (31پ-70پ)، 12 سطر، اندازه: 6/ 15×7/ 21 سم [ف: 5-204]
آغاز: برابر؛ انجام: صحبت نیکانت از نیکان کند ** نار خندان باغ را خندان کند
خط: نسخ و نستعلیق، کا: زین العابدین ابن احمد تبریزي، تا: 1282ق؛ کاغذ: فرنگی، آبی، جلد: تیماج، 50 ص، 14 سطر (9×5/ 15)، اندازه: 5/ 17×22سم [ف: 5-426]
خط: نسخ، کا: ابوالقاسم بن ابراهیم حسینی تفرشی، تا: ذیحجه 1289ق؛ کاغذ: کاغذ فرنگی آهار مهره، جلد: میشن سورمهاي، 32گ، مختلف السطر، اندازه: 8/ 16×1/ 24سم [ف: 2-101]
آغاز: برابر
خط: نسخ زیبا، کا: سید ابوالقاسم تفرشی، تا: 1291ق؛ در پایان نسخه مینویسد که این نسخه را براي میرزا احمد لشکرنویس رونویس و به رسم تحفه به او پیشکش کرده است، مجدول؛ کاغذ: فرنگی شکري آهار مهره، جلد: تیماج مشکی سبز، 32گ، مختلف السطر، اندازه: 5/ 17×5/ 24 سم [نشریه: 13-171]
آغاز: برابر؛ انجام: فقال له من أنت، قال سید العرب فقال الست زعمت انک رجل من العرب قال مذا اکرمنی الملک واجلسنی صرت سید العرب فحشاه فاه جوهراً.
خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: 1292ق؛ مجدول مذهب؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 31گ، 16 سطر (11×17)، اندازه: 16×23سم [ف: 32-614]
خط: نسخ، کا: ابوالقاسم حسینی تفرشی، تا: ذیحجه 1293ق، به میرزا فضل اﷲ پیشکش شده در 1294؛ کاغذ: کاغذ فرنگی، جلد: رویه کاغذ، 30گ، مختلف السطر، اندازه: 17×2/ 23سم [ف: 2-101]
خط: نستعلیق، کا: میرزا آقاي طبیب صارم الاطباء رشتی پسر میرزا داود طبیب، تا: 1295ق؛ این نسخه چند سطري کم دارد و بدینجا پایان مییابد «من انت»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 29گ (2پ- 30 پ)، 19 سطر (11×5/ 16)، اندازه: 17×5/ 21 سم [ف: 37]
خط: نسخ معرب، کا: ابوالقاسم بن ابراهیم حسینی تفرشی، تا: ذیقعده 1298ق، براي معتمد السلطان آغاعلی؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 31گ، 18 سطر (11×16)، اندازه: 16×23سم [ف: 17-245]
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: ابوالقاسم حسینی، تا: رمضان 1299ق، جا: تفرش؛ مجدول، این نسخه را بمناسبت ختنه آقازاده ها میرزا زین العابدین و میرزا علینقی و میرزا علی رضا در سال 1307 بدانها هدیه داده؛ جلد: تیماج نیلی، 32گ، مختلف السطر، اندازه: 16×5/ 22 سم [ف: 15-326]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 41گ، سطور راسته و چلیپا (8×15)، اندازه: 13×20سم [ف: 15-4129]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه اي، 31گ، مختلف السطر، اندازه: 16×23سم [ف: 17-264]
آغاز: برابر؛ انجام: و التزام طریق حق مواظبت کن تا نیک بخت دوجهانی باشی و اﷲ الموفق للساکن و الماشی و السلام علی من تستحق الخدم و الحواشی.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مجدول محرر مذهب، مصحح؛ مهر: «عبدالراجی اسماعیل محمد 1249» (بیضوي)؛ جلد: تیماج مشکی، 114گ، 13 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 2-753]
آغاز: برابر؛ انجام: حق پدر و مادر بزرگ دارید. آن جهان را به این جهان مفروشید.
بیکا، بیتا؛ مشجر و مجدول؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج سبز، 33گ (94پ-126پ)، 5 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 3-86]
آغاز: برابر
خط: نسخ ریز، بی کا، بیتا؛ مجدول؛ 30گ، قطع: خشتی، اندازه: 5/ 16×23سم [ف: 2-335]
tuḥfat-ul a’imma wa-l abrār
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 27511
آغاز: الی القمرو الطاقه مجرو الی من امن و کفر فاعل ما یشاء و رافع اعلام المخلصین فی اسماء؛ انجام: و لکل فی هذه الابواب الثلاثه مائة و اربع اوزان فللمجموع فلمأته اثنی و عشرون وزنا. تمت الکتاب
خط: نستعلیق، کا: محمد بن حافظ محمد مؤمن، تا: 1013ق؛
افتادگی: آغاز؛ تملک: محمد کاظم در 1297؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج با ترنج و سرترنج، 11 سطر، اندازه: 9×16سم [رایانه]
تحفة الابرار- تحفة الاحرار
tohfat-ol abrār
امیر علیشیر نوائی، علیشیر بن کیچکنه، 844-906 ؟ قمري
(1501-amīr ‘alī-šīr-e navā’ī, ‘alī-šīr ebn-e kīčakne (1441
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 30/4137
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن یشمی، اندازه: 9/ 15×5/ 29 سم [ف: 7-214]
tuḥfat-ul abrār = mu×taṣar-u tuḥfat-il qārī
قاري، مصطفی بن ابراهیم، 1007-1080 قمري
qārī, mostafā ben ebrāhīm (1599-1670)
وابسته به: تحفةالقراء = تحفة القاري = تجوید؛ قاري، مصطفی بن ابراهیم (1007-1080)
اهدا به: شاه عباس دوم
تاریخ تألیف: 1067ق؛ محل تألیف: اصفهان
مؤلف آن را بعد از مراجعت از حرمین شریفین به ایران به دستور میرزا محمد شفیع منجم ابن میرزا محمد مقیم منجم ساخته و از کتاب دیگرش -تحفة القاري- گزین کرده است تا بهره گیري از آن آسانتر باشد. در یک «مقدمه» و دو «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در بیان فضیلت تلاوت قرآن و آداب تعلیم آن؛ باب 1. بیان واجبات قرائت، شامل پنج «فصل»: فصل اول در بیان مخارج و لوازم آن ...؛ باب 2. بیان مستحبات قرائت در پنج فصل ... فصل پنجم در بیان احکام وقف ... و در اینجا سه مقصد است.
آغاز: بسمله. شکر و سپاس و ستایش بی قیاس مر قادري و حکیمی را سزد که بمقتضاي قدرت کامله و اقتضاي حکمت بالغه ارسال رسل و انزال کتب بر ما ضعیفان و گنه کاران نمود ... چنین گوید ابن ابراهیم مصطفی القاري ...
انجام: و تألیف این رساله در سنه هزار و شصت و هفت بعد از مراجعت از حرمین بایران در ... اصفهان در ... رمضان واقع گردید و غرض از تألیف این رساله آن بود که همه [شیعیان] از آن منتفع گردند ... و در عقبی همه را حشر با ائمه هدي باد بحق محمد و آله الامجاد الحمد اﷲ اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا و صلی اﷲ علی محمد و آله الطیبین الطاهرین.
[الذریعة 1/516 و 3/ 407]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد رضی بن محمد شریف سپاهانی، تا: قرن 11؛ مجدول، با بلاغ مقابله؛ تملک: حاج شیخ ملک محمد گویا مورخ 1257؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 35گ، 15 سطر (6×13)، اندازه: 14×19سم [ف: 13-3054]
آغاز: برابر؛ انجام: و تألیف این مختصر بعد از مجاوره مکه معظمه زادها اﷲ شرفاً و تعظیماً در سنه سبع و ستین بعد الالف در بین الحرمین اتفاق افتاد و افتتاح در حرم محرم الهی و اختتام درحرم مکرم رسالت پناهی واقع گردید و الحمدﷲ
خط: نستعلیق، کا: ملا حسین بن یار محمد، تا: یکشنبه 20 شعبان 1091ق، جا: قریه زرك بشرویه؛ 55گ (1پ-55پ)، 21 سطر، اندازه: 9×15سم [ف]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1157ق؛ 19گ (77-95)، اندازه: 5/ 15 ×21سم [ف: 3-109]
بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 15 سطر، قطع: ربعی [آستانه قم: -198]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ در آخر نسخه آمده است: مؤلف این کتاب ملامصطفی قاري از توابع تبریز در مشهد مجاور بوده و استاد او حاجی محمد رضا قاري بوده و استاد او حاجی محمدعلی سبزواري و بعد از او آخوند ملا محمد امین استرآبادي و بعد از آن عمادالدین علی شریف قاري استرآبادي و بعد از او سید حسین استرآبادي و بعد از او شیخ محمد مغربی و بعد از او شیخ محمد جزري و بعد از او الی بکر 11 نفر و ایضا از شیخ محمد جزري الی حفص 12 نفر؛ تملک: سلطان القراء؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 59گ (61-119)، 13 سطر (8×14)، اندازه: 14×30 سم [ف: 3-1100]
آغاز: برابر؛ انجام: اگر لهوي یا ناملائمی در الفاظ ... بذیل عفو پوشیده در اصلاح بقدر وسع کوشند و الحمدﷲ اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا.
خط: نسخ، بیکا، تا: 7 رمضان 1214ق؛ جلد: گالینگور، مشکی، 34گ (60پ-93پ)، 12-17 سطر، اندازه: 10×5/ 15 سم [ف: 38-587]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: جمعه 15 رجب 1236ق؛ جلد: مقوایی
عطف تیماج قهوه اي، 37گ (2پ-38پ)، اندازه: 5/ 10×5/ 15 سم [ف: 5-334]
آغاز: برابر؛ انجام: پس احتیاط تمام باید کرد که با در حین تلاوت احن وافع نشود تا در خواندن قران ماجور باشد و الیه الهدي و الثواب
خط: نستعلیق تحریري خفی، بیکا، تا: 24 جمادي الاول 1239ق، جا: دار السلطنه اصفهان؛ واقف: عباس فخیمی، آذر 1362؛ کاغذ: شکري آهار مهره فرنگی، جلد: مقوا عطف تیماج مشکی، 6گ، اندازه: 15×21سم [ف: 23-52]
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن ملا قاسم علی رویانی من محال اسفرائین، تا: پنجشنبه غره ربیع الاول 1244ق؛ 46گ (95-140)، 15 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 2-754]
خط: نسخ، کا: میرزا محمد بن امام قلی مریدي، تا: رجب 1245ق؛ اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 43گ، 21 سطر، اندازه: 1×21سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-322]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: اسداﷲ بن مصطفی، تا: 1248ق؛ جلد: تیماج مشکی، 15 سطر، اندازه: 16×20سم [ف: 229]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1253ق [ف: 4]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1253ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 34گ (1پ-34ر)، اندازه: 5/ 16×22سم [ف: 14-220]
خط: نسخ، کا: محمد ابراهیم بن موسی حائري کرمانی، تا: غره ذیقعده 1261ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 40گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 10×15سم [ف: 26-279]
آغاز: برابر؛ انجام: تا حشر با محمد و آل محمد باشد بحق محمد و آله ... یا ارحم الراحمین ...
خط: نستعلیق، کا: موسی بن مهدي موسوي، تا: یکشنبه 9 شوال 1261ق، جا: تهران؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی، 21گ (36پ-56ر)، 21 سطر، اندازه: 5/ 14×21 سم [ف: 3-353]
خط: نستعلیق، کا: ارومی، تا: شنبه سلخ محرم 1266ق؛ مجدول؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 25گ (66ر-90پ)، اندازه: 13×21سم [ف: 27-395]
آغاز: برابر؛ انجام: پوشانیدن نون ساکن و تنوین است نزد حروف اخفاء و آن پانزده است ت ث ج د ذ ز س ش ص ض ط ظ ف ق ل و نون ساکن در یک کلمه و دو کلمه مثال انتم و من تاب و جنات تجري ... مثال ف انفسکم و من فضل و بیوتاً
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور سبز، عطف تیماج زرشکی، 23گ، اندازه: 15×21سم [ف مخ: 1-344]
tohfat-ol abrār = ma‘refat-e osūl-ed dīn
علم الهدي، محمد بن محسن، 1039-1115 قمري
(1704-1630) ‘alam-ol-hodā, mohammad ebn-e mohsen
تاریخ تألیف: 1100ق
کتابی در اخلاق و عقاید است و داراي سه «باب»: 1. معارف پنجگانه، داراي پنج گفتار؛ 2. حسنات الابدان و سیئات آن، داراي سه گفتار؛ 3. طاعت و عصیان قلوب، داراي سه گفتار. این رساله بنا بهدرخواست برخی از عزیزان فارسی زبان نگاشته شده است.
آغاز: سپاس حق شناس و ستایش نیایش اساس نیازمند شایستگی قبول درگاه کبریاي خداوندي بی مانند و [ف: ریننده ... بعد از آرایش دل و زبان باداي وظائف سپاس
انجام: و سلو تسلی قبلی عن الاخلاد الی ما یلهی عن طاعتک و رضاك
[الذریعه 3/ 407 و 23 /20؛ ریحان الادب 4/ 190؛ فهرستواره منزوي 6/ 358]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: 1100ق؛ از جمله نسخههایی است که به دستور مؤلف استنساخ شده و از سوي همو، مقابله و تصحیح شده با نشان «بلغ معارض و تصحیحاً ایده اﷲ تعالی» با عبارت: «مررت علیه عن آخره فصح انشاء اﷲ الا مازاغ عنه البصر ... نفع اﷲ به من نفع الیه، الناهضین یحتاج ... و کتب مؤلفه الفقیر الی اﷲ فی کل مسلک و موطن محمد المدعو علم الهدي ابن محمد المحسن ایده اﷲ فی جمیع المواطن لبعض شهور حج مائ و الف 1100»، یادداشت مؤلف در مورد کتاب، یادداشت محمد جعفر بن محمد ابراهیم کاشانی مشهور به علامه فیضی به سال 1328 شمسی، یادداشت علم الهدي و مهر او و مهر فرزندش نصیرالدین سلیمان، در پایان نسخه آمده: تمامی حواشی به خط مبارك مولی محمد علم الهدي میباشد؛ مهر: نصیرالدین سلیمان بن محمد علم الهدي ابن فیض کاشانی با نشان «یا محسن اغفر بمحمد علم الهدي نصیرالدین سلیمان 1120» (بیضی)، مهر مؤلف با نشان «بمحمد علم الهدي علم الهدي علم الهدي 1071» (بیضی)؛
وقفنامه ابوتراب بن نصیرالدین سلیمان بن محمد علم الهدي ابن فیض کاشانی، همراه مهر «ابوتراب الفیضی 1122» (بیضی)؛ کاغذ: شرقی، جلد: لاکی نفیس عطف تیماج قهوه اي، 143گ، 17سطر (8×13)، اندازه: 15×21سم [ف: 34-285]
آغاز: فرو برد و در بعضی اخبار آمده که اگر در جهان نماند مگر دو نفر باید یکی از ایشان امام باشد بر آن دیگر ...
خط: نسخ، بیکا، تا: 1100ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، استکتاب مؤلف، مؤلف نسخه را تصحیح کرده و در چند مورد خط وي دیده میشود؛ 255ص (2-256)؛ جلد: تیماج قرمز، 18 سطر، اندازه: 5/ 14×22سم [ف: 1-116]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1/ 233
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1-263]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بدیع، تا: جمادي الاول 1116ق؛ مهر: عباسقلی سپهر (بیضی)؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج با عطف تیماج سرخ، 296ص، 17 سطر، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 10-233]
tohfat-ol abrār = š.-e tebb-on nabī va tebb-ol a’emme
خاتون آبادي، محمد شریف بن محمد صادق، ق12 قمري
(×ātūn-ābādī, mohammad šarīf ebn-e mohammad sādeq (-18c
تاریخ تألیف: آغاز 1111ق
پس از پرداختن شرحی بر «رساله ذهبی» حضرت رضا (علیه السلام)، گروهی در مشهد مقدس از مؤلف درخواست کردند که شرحی بر ادویه «طب النبی» و «طب الائمه» بنگارد و تحدید امراض مذکور در آن دو رساله را نماید که شارحین آنها از عهده این کار بر نیامده یا به غلط رفتهاند. در آغاز چند معجزه از حضرت رضا (علیه السلام) که شفاي عده اي از بیماران باشد نقل کرده، پس از آن قواعد کلی طب و صفات طبیب را آورده، پس از آن به تحدید دردها و درمان هایی که در «طب النبی» و «طب الائمه» و غیره مذکور است میپردازد. مؤلف در آغاز و انجام: آن بر پادشاه عصر خود (شاه سلطان حسین صفوي) دعا میکند و وجوه او را سبب پیدایش معجزات میپندارد.
آغاز: تبارك الذي بیده الملک و هو علی کل شیء قدیر ... و بعد چون حقیر کثیر التقصیر نادم.
انجام: و حشر ایشان مقرون بحشر ائمه علیهم السلام گرداند فانه قریب مجیب برحمتک یا ارحم الراحمین.
[فهرستواره منزوي 5/ 3334]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 (در عصر مؤلف)؛ مجدول؛ وقفنامه کتاب به تاریخ 1124 و یادداشتی به تاریخ صفر 1200؛ جلد: تیماج قهوه اي، 176گ، 12 سطر، اندازه: 5/ 11×18سم [ف: 12-3]
آغاز: برابر؛ انجام: استراحت و خودرن غذاهاي مرطب و غصه نخوردن نیز موجب فربهی بدن میشوند همین قدر کافی است به جهت اکثر مردم
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 10 ذیحجه 1116ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: «اللهم صلی علی محمد و آل محمد» (بیضی)؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قرمز، 155گ، 12 سطر (7×13)، اندازه: 5/ 11×5/ 18 سم [ف: 36-671]
tohfat-ol abrār
محمد امین بن رضا قلی، ق12 قمري
(mohammad amīn ebn-e rezā qolī (-18c
این رساله به صورت مقدمهاي است بر رساله زکاتیه مولا محمد باقر [شاید مجلسی] شامل احادیثی در فضیلت جود و بخشش و مذمت بخل و ثواب تصدق در سه «فایده»: 1. جود و بخل؛ 2. فضایل زکات و عقوبت منع آن و فضیلت نیکی کردن با سادات و تابعین ایشان؛ 3. مذمت سئوال و رد سائل و فضیلت تصدق.
آغاز: بسمله الحمدﷲ الذي احب الجود والکریم و ابغض البخل واللئیم ... و بعد چنین گوید احوج عباداﷲ و احقر خلق اﷲ بسوي رحمت ربه
انجام: مثل کسی خواهد بود که قی خود را بخورد و اگر سائل رفته باشد بدیگري باید داد
[فهرستواره منزوي 6/ 358]
مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 3/ 1023
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میر عزیز بن سید رضا حسنی، بیتا؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 5گ (163- 167)، 15-17 سطر (5/ 7×13)، اندازه: 5/ 11×18سم [ف: 3-1396]
tohfat-ol abrār
بهبهانی، محمد جعفر بن محمد علی، 1178-1259 قمري
(behbahānī, mohammad ja‘far ebn-e mohammad ‘alī (1765-1843
اهدا به: محمد علی میرزا قاجار
تاریخ تألیف: پنجشنبه 7 صفر 1227ق
کشکول مانندي است که در آن مسائل مختلف فقهی، تاریخی و اعتقادي پرداخته شده است. مؤلف کتابش را به صورت سؤال و جواب تنظیم نموده و فاقد فصل و باب میباشد. مشتمل بر فوائدي نادر و مسائلی مفید از فقه و اصول و تاریخ و حکایات غریبه، و در چند جلد میباشد.
آغاز: الحمدﷲ الذي تعزز بالعز و البقاء و تفرد بالعظم و الکبریاء
انجام: که شاید او هدایت یابد یا حجت بر او تمام گردد و اﷲ العالم بالحقایق. قد فرغ ...
[فهرستواره منزوي 6/ 358]
آغاز: بسمله، الحمدﷲ رب العالمین؛ انجام: برابر
جلد 2؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1233ق [الفبائی: 110]
آغاز: ... که مشتمل است بر جواب مسائل دینیه و غیره که بجهت انتفاع طالبان ... جمع و تدوین نموده وفق اﷲ لاتمامه و عطر المشام مسک ختامه ... سؤال: ادله بر اثبات صانع را بیان نمایید. جواب: ابن مطلب امریست بدیهی؛ انجام: که شاید او هدایت یابد یا حجت بر او تمام گردد و اﷲ العالم بالحقایق. قد فرغ ...
جلد دوم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1233ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، مقابله شده با نشان «تمت المقابل هذا الجلد علی ید اقله طلبه عبدالعلی کزازي غفراﷲ «...؛ مهر: «محمد علی بن جواد الحسنی الحسینی الطباطبایی» (بیضی)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 285گ، 17-22 سطر (7×14)، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [ف: 38-384]
آغاز: برابر؛ انجام: و اجعلنا من ورث جن النعیم (تمت المجلد الاول من رسال تحفة الابرار)
خط: نسخ، کا: حسین علی ملایري زنگنهاي، تا: 15 رجب بارس ئیل 1233ق؛ 179گ، 18 سطر (8×15)، اندازه: 15×23سم [ف: 11-2501]
آغاز: برابر؛ انجام: و جسدش بنحوي ترکیب میکند که فانی شود جلد اول، غالب مطالب آن مسائل فقهی است مطلب اول آن، مسأله سیادت منتسب به مادر است. مطلب آخر آن در بیان محل روح و جسد مثالی؛ خط: نسخ، کا: حسن بن محمد علی حسینی طبیب گلپایگانی، تا: جمعه نیمه ربیع الاول 1233ق؛ افتادگی: انجام: (صفحه آخر)؛ واقف: ملکزاده کوثر؛ کاغذ: فرنگی نباتی، جلد: مقوا با روکش پارچه، 162گ، 18 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 5-409 و 20-67]
آغاز: برابر
جلد اول؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 23 جمادي الثانی 1236ق؛ تملک: شیخ محمد علی واعظ تلواسکانی به تاریخ 1340؛ مهر: کتابخانه مجد الدین ( نصیري )؛ جلد: تیماج قرمز، 66گ، 31 سطر، اندازه: 21×30سم [ف: 4-275]
آغاز: برابر؛ انجام: پس همام بعد از استماع و امام کلام امام-علیه السلام-نعره زد و جان به حق تسلیم نمود رحمه اﷲ تعالی.
خط: نسخ، کا: احمد بن ابو الفتح الشریف، تا: 1248ق؛ در چند جاي کتاب دستخط مرتضی رشیدي بن احمد کرمانشاهی موجود است که در سال 1339 نوشته؛ جلد: تیماج مشکی، 344گ، 18 سطر (5/ 8×5/ 14)، اندازه: 15×22سم [ف: 2-242]
جلد1؛ خط: نسخ خوش، بیکا، تا: 1268ق؛ تملک: حاج سید ریحان اﷲ موسوي به سال 1319ق، حاج محمد علی بن فتحعلی شاه قاجار 1269ق؛ قطع: رقعی [میراث شهاب: س9ش2-6]
جلد2؛ خط: نسخ خوش، بیکا، تا: جمعه 16 جمادي الاول 1269ق؛ از سوي محمد صالح به میرزا محمد ولی قاجار هدیه شده؛ قطع: رقعی [میراث شهاب: س9ش2-6]
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... اما بعد چنین گوید بنده جانی ... این مجموعه مجلد ثانی است از رساله تحفة الابرار
جلد دوم مشتمل بر بیست و نه موضوع و دهه اول جمادي الاول 1233 پایان یافته؛ خط: نسخ، بیکا، تا: از عصر مؤلف؛ یادداشت سید ناصر حسینی میبدي کرمانشاهی به تاریخ 29 ربیع الثانی 1425 با مهر وي «ناصر بن احمد المیبدي الحسینی» (بیضی)، نشانی اهداء مؤلف به سید محمد علی بن محمد حسین شهرستانی حائري کربلائی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 243گ، 20 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1-105]
آغاز: برابر
جلد 1؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: مقوا مشکی عطف پارچه سرخ، 222گ، 16 سطر (5/ 8×5/ 14)، اندازه: 5/ 14×5/ 19 سم [ف: 2-318]
tohfat-ol abrār
اصفهانی، محمد ابراهیم بن محمد علی
esfahānī, mohammad ebrāhīm ebn-e mohammad ‘alī
اثر مختصري است در ذکر خلقت حضرت ختمی مرتبت (صلی الله علیه و آله) و امیر المؤمنین (علیه السلام) و فضایل و معجزات حضرت امیر (علیه السلام) و فرزندان پاك ایشان (علیه السلام) و نتایج عداوت و فواید محبت خاندان
مطهر ایشان که در یک «مقدمه» و دوازده «باب» و یک «خاتمه» تنظیم شده است. مؤلف رسالهاي دیگر درهمین موضوع با نام «بحر الجواهر» دارد.
آغاز: حمد و ثنا وستایش خداوندي راسزاست که به قدرت کامله خودبنی آدم را از کتم عدم به وجود آورده به بهترین خلقتی که لقد خلقنا الانسان فی احسن تقویم وعبادت وپرستش خود را.
انجام: و مجموع اینها نزد عرش مانند حلقهاي است در بیابانی پس این آیه را خواند که الرحمن علی العرش استوي و حضرت فرمود که ملائکه عرش با این عظمت را با این قول برمیدارند که لا اله الا اﷲ ولا حول ولا قو الا باﷲ العلی العظیم
[فهرستواره منزوي 9/ 172]
آغاز: اما بعد بدان که چون تذکر فضائل و مناقب ائمه معصومین صلوات اﷲ و سلامه علیهم اجمعین موجب شادي و سرور مومنین و مورث رفع درجات مطیعین و غفران خطیئات مذنبین است؛
انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حسین بن عابد، تا: دوشنبه 6 جمادي الاول 1259ق؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: اسقاطی، 185گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 13×5/ 19 سم [ف: 26-142]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ از روي نسخه خود مؤلف استنساخ و مقابله شده؛ جلد: تیماج مشکی، 109گ، 15 سطر، اندازه: 13×20سم [ف مخ: 1-343]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: نباتی، جلد: گالینگور، 16 سطر، اندازه: 14×5/ 21 سم [رایانه]
tohfat-ol abrār
هروي، محمد تقی بن حسینعلی، 1217-1299 قمري
(1882-1803) heravī, mohammad taqī ebn-e hoseyn-‘alī
تهران؛ فیاض؛ شماره نسخه: 43
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12 [نشریه: 7-695]
tohfat-ol abrār
ولی اﷲ، ق13 قمري
(valī-yol-lāh (-19c
به دستور: خدیجه خانم همسر ذبیح اﷲ فرزند فتحعلی شاه
مشتمل بر چهل حدیث در فضائل و مناقب و معجزات چهارده معصوم (علیهم السلام) درقالب چهارده «نهر» به تعداد آن بزرگواران و هر نهر نیز حاوي سه حدیث میباشد. مؤلف احادیث آن را از بحارالانوار انتخاب و به فارسی ترجمه نموده است.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 9630
آغاز: بسمله، سپاس بی قیاس مرخداوندي را سزاست که ادراك کنهش از عقول و اوهام منزه و معراست؛ انجام: و قبر محمد بن عیسی نزد ایشان معروفست و مردم او را زیارت میکنند.
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن علی اکبر کاتبی بسطامی، تا: یکشنبه 26ربیع الاول 1247ق؛ واقف: خان بابامشار، اردیبهشت 1346.؛ کاغذ: نخودي آهاري، جلد: مقوا، 69گ، 15 سطر، اندازه: 3/ 12×3/ 19 سم [ف: 14-125]
tohfat-ol abrār
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 19018
آغاز: الی جعل جنان کل عارف مخزن اسرار کماله و سأل کل و اصف مطلع انوار جماله؛ انجام: نوشته بماند به خط غریب نصر من اﷲ و فتح قریب
خط: نستعلیق، کا: بهکري، حسام الدین، تا: قرن 10؛ داراي سرلوح، مجدول؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج قهوه اي کار دهلی نو، 15 سطر، قطع: رقعی، اندازه: 12×18سم [رایانه]
tuḥfat-ul abrār
تفسیر مزجی مختصري است بر سوره یوسف که بیشتر نظر به مباحث فلسفی دارد و آن را از نظر فلسفی و عرفانی تفسیر نموده است.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3451/1
آغاز: الحمدﷲ الذي ألهمنا بطون آیات کتابه الصغیر و الشکر لمنعم الذي اعطانا کنوز اسرار کتابه الکبیر و الصلاة و السلام علی؛ انجام: و أعنتنا من تأویلها و لک الحمد فی البدای و النهای و لک الشکر فی الدنیا و الاخرة
خط: نسخ، کاتب = مؤلف (ظاهراً)، تا: قرن 11؛ مصحح، با خط خوردگی و اضافات؛ 49گ (1پ-49ر)، 15 سطر، اندازه: 10×19سم [محدث ارموي مخ: 1-284]
tohfat-ol abrār
وابسته به: خلاص الاذکار و اطمینان القلوب؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)
تاریخ ترجمه: 1129ق ترجمه فارسی «خلاص الاذکار.» مؤلف الذریعه (ج7: 211) آن را ذکر نموده و در ج 4 ص100 دو ترجمه دیگر را نیز معرفی کرده است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 45
آغاز: الحمدﷲ و کفی ... و بعد این رساله که ترجمه خلاص الاذکار است؛ انجام: تا یاد کند خداي تعالی را ... اینست آخر آنچه ذکر کرده است مؤلف، و تاریخ فراغ از تألیف 1033 است. و این ضعیف خاکسار مترجم رساله توفیق اتمام ترجمه یافت در روز اول ایام اسبوع دوم عشر دوم ماه اول شهور عربیه 1129 ...
خط: نسخ، کا: محمد ابراهیم حسینی بن امیر بیک ملامی، تا: 1129ق، تاریخ نوشتن ندارد و شاید همان سال نگارش (1129) باشد؛ مجدول مذهب، داراي یک سر لوح؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: قهوه اي، 230گ، 12 سطر (2 /6×6/ 12)، اندازه: 11×17سم [ف: 1-29]
tohfat-ol abrār
نامعلوم و شاید غیر همانند:
بیکا، تا: 1206ق؛ خریداري از رضا شیخان [رایانه]
کا: محمد حسین تراب، تا: 1245ق؛ خریداري از مصطفی حسینی؛ اندازه: 3 /11×6/ 20 سم [رایانه]
بیکا، بیتا؛ خریداري از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]
بیکا، بیتا؛ خریداري از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]
tohfat-ol abrār fī osūl-ed dīn = tohfat-ol abrār va hedyat-ol a×bār
طبري، حسن بن علی، ق 7 قمري
(tabarī, hasan ebn-e ‘alī (-13c
اهدا به: عزالدین محمد فرزند محمد رازي فریومذي وزیر تاریخ تألیف: 698ق
کتابی است در اثبات حقانیت شیعه، در یک «مقدمه» در شش «فصل»، سپس ده «باب» در هر یک چند «فصل». در فصل 4 باب 1 آمده: «مؤلف این کتاب حسن بن علی بن محمد بن [علی بن] الحسن الطبري رحم اﷲ علیه ... استدعاي تألیف کتابی به فارسی کردند در امامت بهغایت وضوح» (دیباچه معتقد الامامیه). عناوین آن عبارت است از: مقدمه در شش «فصل»: 1) غرض از ایجاد انسان و این خلاف در امت از کجا پیدا شد، 2) معاویه چگونه وضع لعنت کرد، 3) چون حق نخواست دین محمد برافتد زبان معاندان را گشود، 4) سبب نگاشتن این کتاب، 5) توحید بی عدل و عدل بی نبوت، 6) رسول از ایشان خائف بود؛ باب 1. بیان رسول و نبی و محدث (سه فصل)؛ باب 2. خلقان را لابد است از امامی (سه فصل)؛ 3. اهل سنت سواد اعظم اهل قبله اند بطلان ایشان از کجا معلوم است و حقیت شیعه از کجا (در این باب به شش دلیل بر حقیت شیعه استناد میکند و ششمین، علم لدنی است و منظور او الهامات و استنباطات او است که به صورت صد مسئله عرضه میدارد و قسمت بیشتر کتاب را این صد مسئله فرا گرفته است و همان گونه است که خود او میگوید «به ترتیب و ترکیب و ضبطی غریب که علماء ما بدین ترتیب به تحریر نرسانیده باشند و برین نوع وضعی ننهاده»؛ 4. انساب بنی فاطمه (سیزده فصل)؛ 5. اثبات وجود صاحب الزمان (علیه السلام) (سه فصل)؛ 6. بیان بلاد اسلام و کفر و دار تقیه؛ 7. الاخبار الامویه (سه فصل)؛ 8. سؤالی چند که بر شیعه ایراد میکنند؛ 9. در آنچه علماي سلف و خلف در حق صحابه گفتهاند (سه فصل)؛ 10. مسائل متفرقه (هشت فصل). مؤلف در آن از مآخذ اهل سنت بسیار یاد میکند از جمله: کتاب مناقب ابوبکر احمد بن موسی مردویه اصفهانی، حاویه مامون خوارزمی، مجتنی تألیف محمدد بن حسن صالحانی اصفهانی، تفسیر از ابوبکر شیرازي محمد بن موسی، سوق العروس ابوعبداﷲ دامغانی، نکت الفصول فی معرف الاصول منتخب الدین ابوالفتح عجلی اصفهانی، کشف بارع اصفهانی، مشاهیر الصحابه احمد بیهقی، کتاب بنی امیه از طاهر بن الحسین بن علی السمان الخفی، مسترشد محمد بن جریر طبري، منهاج ابوالفتوح محمد الهمدانی، منتهی الارب قطان اصفهانی.
آغاز: حمد بی عد و ثناي بی حد پادشاهی راکه خالق کون و مکان است و رازق اهل زمین و آسمان است و عقل بخش انس و جان است.
انجام: و نزول در خیل غلامان حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام و آل او باشی و صلی اﷲ علی خیرخلقه ...
[کشف الحجب 103؛ الذریع 3/ 405؛ ریحان الادب 4/ 199؛ نسخههاي منزوي 2 /906؛ فهرستواره منزوي 9/ 172]
آغاز: برابر؛ انجام: السموات و الارضین برحمتک یا ارحم الراحمین.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: دوشنبه 4 رجب 927ق؛ مصحح؛
کاغذ: اصفهانی شکري آهار مهره، جلد: میشن خرمایی، 244ص، 15سطر، اندازه: 5/ 11×17سم [ف: 6-53]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 896
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3-95]
آغاز: کردگار زن عرشه و ملاء سمواته و ارضه بحیث لا یحصی اولها ولا ینتهی آخرها ... فصل: علماء گفته اند که ممکن نیست ایجاد لطیف تر و شگرف تر از انسان؛ انجام: و متابع المرتضی علیهما السلام و صیرنا من الحامدین الذین آخر دعویهم ان الحمدﷲ رب العالمین.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ یادداشتی به سال 1321ق از آیت اﷲ مرعشی نجفی (رحمه الله علیه)؛ مهر: «... براتعلی ...» (بیضی)، «... الکعبی ...» (بیضی)؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج زرشکی، 145گ، 14 سطر (6×13)، اندازه: 12×19سم [ف: 38-274]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: نورالدین بن علی بن شیخ ابراهیم انصاري، تا: 20 ربیع الاول 1030ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 393ص، 9 سطر (8×14)، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 16- 32] و [فیلم ها ف: 1-42]
آغاز: برابر؛ انجام: حاصل کلام ازین آنکه نمازي بدین عظمت صحیح نیست و مقبول الا که بعد از صلو صلوات [فرستد] بر محمد و علی ع و اولاد علیهم السلام و صلی اﷲ علی محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین و سلم تسلیما کثیرا کثیرا کثیرا.
خط: نسخ، کا: نعم اﷲ خطروي، تا: شنبه 27 صفر 1040ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 130گ، 15 سطر (11×15)، اندازه: 15×5/ 19 سم [ف: 15-4150]
آغاز: بسمله، کتاب تحفة الابرار جمع العالم العامل الفاضل الکامل؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد شفیع بن مرحوم محمود جنابذي، تا: 1043ق؛ کاغذ: بخارایی، جلد: تیماج قرمز، 237ص، 15 سطر (7×5/ 15)، اندازه: 5/ 13×23سم [ف: 3-401]
آغاز: برابر؛ انجام: مستحق وصول به خدمت رسول ... و آل باش ... رب العالمین. آیات و احادیث و عناوین به شنگرف است.
خط: نستعلیق، کا: اسماعیل، تا: 24 ربیع الاول 1044ق، جا: برهانپور؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عنابی داراي کنگره و ترنج، 263ص (66-328)، 14سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 2-24]
آغاز: برابر؛ انجام: الا که بعد الصلاة صلوات دهند بر پیغمبر محمد و علی و اولاد علیهم السلام او، اللهم صل علی محمد و آل محمد و سلم تسلیماً کثیراً
خط: نستعلیق، کا: ابوالحسن بهاري، تا: دوشنبه صفر 1045تا 9 رجب 1049؛ جلد: تیماج مشکی، 29گ (303ر-331ر)، 25 سطر، اندازه: 22×34سم [ف: 8-194]
خط: نستعلیق، کا: پیر محمد، تا: 15 محرم 1071ق؛ افتادگی: وسط؛ جلد: تیماج قهوه اي، 89گ (1پ-89ر)، 19 سطر، اندازه: 5/ 16×28سم [ف: 21-167]
خط: نسخ، کا: زین العابدین علی رضا، تا: چهارشنبه 7 صفر 1081ق؛ مهر: محمد تقی شریف یزدي؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 167گ، 4 سطر (5/ 7×12)، اندازه: 13×5/ 17 سم [ف: 16-457] و [فیلم ها ف: 1-42]
آغاز: برابر؛ انجام: نه اولاد یعقوب از پدر مدح یوسف شنیدند و با وي آن کردند که در قرآن
خط: نسخ و نستعلیق، کا: مشهد قلی مرابعی سفلی، تا: 20 ربیع الثانی 1119ق؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ مهر: «عبده محمد جان» (مربع)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 97گ، 16 سطر (8×5/ 14)، اندازه: 13×19سم [ف: 31-419]
آغاز: بسمله، کتاب تحفة الابرار جمیع (کذا) العالم العامل الفاضل المحقق الحسن بن علی؛ انجام: برابر
کامل؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 10 ذیقعده 1121ق؛ مجدول؛ واقف: عبدالعلی رئیس المحدثین، خرداد 1361؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا، 19 سطر، اندازه: 3/ 14×23سم [ف: 14-262]
آغاز: برابر؛ انجام: و در زمان حضرت رسالت پناه صلی اﷲ علیه و آله نکث عهد خلاف امیرالمؤمنین نمودند و بعد از پیغمبر و نبوت از آغاز تا باب دهم؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ تملک: محمد در 1156؛ جلد: تیماج قهوه اي، 86گ، 17 سطر، اندازه: 18×21سم [ف: 2-754]
آغاز: برابر؛ انجام: ان الحمدﷲ رب العالمین یا ارحم الراحمین یا اﷲ
خط: نسخ، بیکا، تا: 1222ق؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نباتی، جلد: تیماج، 61گ، 20 سطر [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1231ق؛ واقف: خان بابا مشار، اردیبهشت 1346؛ کاغذ: آهار مهره نخودي، جلد: مقوا با روکش پارچه خاکستري، 135گ، 18 سطر، اندازه: 14×25سم [ف: 11-55]
آغاز: برابر؛ انجام: مشروط به صحت اجماع ایشان و این دور است
خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ بن هاشم بن کاظم حسینی، تا: 1248ق؛ بر یک برگ اضافی آخر احکام رویا و جدولی براي تعیین خواب هاي صحیح و ناصحیح است، چند رباعی از علی جان و غزلی از حافظ؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 76گ، 20 سطر، اندازه: 1/ 15×5/ 20 سم [نشریه: 13-191]
آغاز: بسمله. کتاب تحفة الابرار جمع الحسن ... الطبري و این کتاب مشتمل است بر مقدمه و ده باب ... عمل نما، و زنک غم از دل پر غل زداي (مقداري از دیباچه سفید مانده است)؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1273ق؛ افتادگی: وسط؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی، 59گ (1پ-59پ)، 23 سطر، اندازه: 17×29سم [ف: 3-352]
آغاز: بسمله، فهرست کتاب تحفة الابرار الذي جمعه العالم؛ انجام: فرغت من کتابته ... فیا ناظر افیه قل لی دعا
خط: نسخ، کا: خوانساري، محسن بن ابوطالب، تا: 1319ق؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: شکري، جلد: میشن، 63گ، 21گ [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: الحمدﷲ رب العالمین1341
خط: نستعلیق، کا: احمد بن محمدرضا حسینی خوانساري، تا: 1341ق؛ اهدایی: رهبري، 1373؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا، 38گ [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: و بعد از ذهاب ثلثان از او نیز پاك میشود چنانکه گذشت و نطفه و علقه.
خط: نسخ خوب، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي عطف قرمز، 155گ (1ر-155پ)، 15 سطر، اندازه: 16×5/ 27 سم [ف: 1-219]
tuḥfat-ul abrār fī iẓhār-il asrār
قمري، محمد، ق5 قمري
(qomrī, mohammad (-11c
شرحی است با عناوین «قال -قال» و مفصل بر «صحیفه هرمس» که شارح گوید گروهی از دانشمندان آن را شرح کرده اند ولی چون همه گفتههاي آنان با رمز و اشاره بود، استفاده از آنها مشکل مینمود، لذا آن را در دو جلد که یکی را «تحفة الابرار» و دیگري را «کشف الاسرار» نامیده، شرح میکند و هر کدام را بهمنزله رکنی از ارکان این فن قرار میدهد.
شرح و حواشی:
1- تحفة الابرار فی اظهار الاسرار (ترجمه)
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6192/1
آغاز: الحمدﷲ الملک الحق العظیم الفتاح الموجد للخلق العلیم الذي افتتح کل باب و أوجد کل مفتاح؛ انجام: و أفسم باﷲ علیک أن تحفظ تلک الامان و تصونها غای الصیان و باﷲ التوفیق و علیه التکلان خط: نسخ، کا: محمد بن نصر اﷲ موسوي کاشانی، تا: 28 رجب 1322ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 213گ (1پ-213پ)، اندازه: 5/ 17×5/ 21 سم [ف: 16-190]
(tuḥfat-ul abrār fī iẓhār-il asrār (t.
موسوي طلب، علی محمد
mūsavī, ‘alī mohammad
وابسته به: تحفة الابرار فی اظهار الاسرار؛ قمري، محمد (-5)
به دستور: «میرزا محمد حسن» شهریار ملکی دارالسلطنه اصفهان جلد اول آن است که سید علی محمد موسوي طلب متخلص به حشمت آن را به فارسی درآورده است.
نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 49
آغاز: بسمله. حمدله. و الصلوة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله الطیبین الطاهرین المعصومین اما بعد چنین گوید حبر محقق و فاضل شیخ محمد قمري مصري تغمداﷲ تربته که چون من نظر نمودم در کتب حکماء متقدمین دیدم کتاب صحیفه را که از تصنیفات هرمس پیغمبر (صلی الله علیه و آله) است؛ انجام: پس هر که ظفر یابد باین دو نسخه مستغنی است از جمیع کتب صنعت و حال وقت است که کمیت خوشخرام قلم در بیان مجلد ثانی این کتاب بر براري صفحات جلوه نماید، خاتمه چنین گوید راقم این حروف ... توفیق اتمام مجلد ثانی این نسخه عنایت فرماید.
خط: نسخ، بیکا، تا: جمعه 21 صفر 1208ق؛ جلد: تیماج زیتونی، 152گ، 27 سطر، اندازه: 21×35 سم [ف: 84]
tohfat-ol abrār fī zorvat-e zeryat-el a×yār
نور محمد بن محمد، ق13 قمري
(nūr-mohammad ebn-e mohammad (-19c
تاریخ تألیف: 1241ق
در دیباچه گوید که در مدرسه کاسهگران، میرزا محمد صادق نائینی را ملاقات کرده و از محضر او کسب فیض نموده و این کتاب را که در احوال حلیمه خاتون دختر موسی بن جعفر و
مصایب اهل بیت عصمت است نگاشته و در خاتمه میگوید که آن را به اهتمام حاجی محمد قاسم بک که بیوك شیروان بوده به انجام: رسانده است.
مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 57
آغاز: بسمله ستایش و سپاس مرخداوند مستور را سزاست که خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام: (یک برگ)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 270گ، 13 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 1-32]
tuḥfat-ul abrār fī š.-i mašāriq-il anwār
بابرتی، محمد بن محمد، 714-786 قمري
(1385-1315) bābartī, mohammad ebn-e mohammad
وابسته به: مشارق الانوار النبوی من صحاح الاخبار المصطفوی؛ صاغانی، حسن بن محمد (577-650)
شرح مختصر و متینی است که شامل معضلات کتاب، رجال، لغت و غریب حدیث میباشد.
[کشف الظنون 2/ 1688؛ الاوقاف العام موصل 4/ 36؛ کشف 2/ 1688؛ دار صدام ص83]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11690
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و العاقب للمتقین ولا عدوان الا علی الظالمین؛ ق عبداﷲ بن أبی أوفی یا فلان أنزل؛ انجام: الحمدﷲ وحده و صلواته علی خیر خلقه محمد و آله و صحبه و سلم.
خط: نسخ، کا: محمد فرزند احمد فرزند محمد، مشهور به ابن زکی، تا: دوشنبه 13 ذیحجه 767ق؛ مصحح، این نسخه قدیمترین نسخه موجود میباشد. نسخه کهن دیگري در کتابخانه دانشگاه «الازهر» مصر موجود میباشد که کتابت آن سال «786ق» میباشد، نسخه موجود سال هاي قبل، در ترکیه بوده؛ مهر: «بنده حضرت باري احمد« (بیضی) با امضاي «العبد الفقر احمد بن مصطفی المدعو بمفتی زاح»؛ کاغذ: خانبالغ، جلد: مشمعی مشکی عطف تیماج مشکی، 202گ، 27 سطر (13×21)، اندازه: 19×26سم [ف: 29-473]
tohfat-ol abrār fī qabāyeh-e ×olafā’-el ašrār
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10866/10
آغاز: بدان که مطاعنی که علما گفته اند بر ابوبکر از حصر اوراق متجاوزست. از آن جمله آن چه مشهور است اول اقدام نمودن او بر امر خلافت؛ انجام: القانتین علی وقت اوامره المستغفرین عند سحراته الناظرین المناجین و صبرنا علی البلاء و شکرنا علی النعماء. اللهم ارزقنا زیارت الحسین بن علی علیه السلام بحق محمد و اهل بیته الطیبین الطاهرین و صلی اﷲ علی محمد و اهل بیته الطاهرین
بخشی از کتاب؛ کا: محمد خان بن گرگین، تا: شوال1090ق، جا: اصفهان؛ جلد: تیماج قهوه اي، 4گ (188پ-191ر)، اندازه: 20×28سم [ف: 20-438]
tuḥfat-ul abrār fī ma‘rifat-il aqḍiya wa-l aqdār
قطیفی، عبداﷲ بن فرج،-1160 قمري
(1747-) qatīfī, ‘abd-ol-lāh ebn-e faraj
رساله مختصري است در کلام و اعتقادات در یک «مقدمه» و چهار »فصل: « مقدمه: فی انه لاریب ان لهذا العالم موجدا؛ فصل 1. تعریف القضاء و القدر؛ 2. تحقیق مسأل خلق الاعمال و الافعال؛ 3. سبب ما ورد من النهی عن الکلام فی القضاء؛ 4. الاشرا الی بیان معنی ما تضمنته بعض الآیات المتمسک بها اهل الضلال لاثبات الجبر.
آغاز: الحمد ﷲ الذي حکم بوجود ما یرید وجود فکان قضاءجاریا علی وفق الحکم و النظام و قدر ما أراد تقدیره
انجام: علی ما فعلوه فی هذه الدار من الکفر و أنواع المعاصی ولیکن هذا آخرت ما أردنا ایراده فی هذه الرسال و الحمد ﷲ. [الذریعة 3/406]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن سعید بن محمد بن عبداﷲ بن حسین معانی بحرانی، تا: ذیقعده 1147ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: «وقف محمد صدرالدین محمد بن محمدرضا» (دایره)، «صراط علی حق نمسکه» (بیضی)، «وقف محمد صدرالدین محمد بن محمد رضا»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سر ترنج، 42گ، 23 سطر (5/ 9×16)، اندازه: 14×5/ 20 سم [ف: 33-359]
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه کاشف الغطاء -نجف اشرف؛ خط: نسخ، بیکا، تا: در عصر مؤلف، کاتب آورده: «تم کلام مؤلفها الاستاد دام ظله و فضله»؛ تملک: مکی بن محمد بن شمس الدین از سلاله شهید اول به سال 1161؛ 80ص [عکسی ف: 5-353]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن حسن بیرجندي، تا: محرم 1279ق؛ جلد: تیماج مشکی، 59 گ، 21سطر، اندازه: 5/ 15×22سم [ف مخ: 1-346]
tohfat-ol abrār al-multaqat men āsār-el a’emmat-el athār
شفتی بیدآبادي، محمد باقر بن محمد نقی، 1175؟-1260 قمري
(šaftī bīd-ābādī, mohammad bāqer ebn-e mohammad naqī (1762-1844
کتابی در احکام نماز است و در آن به استدلال مختصر و اشاره به نقل خلاف پرداخته و تفصیل را به کتاب «مطالع الانوار» حواله نموده است. در یک «مقدمه» در چند «مطلب» و چند «مبحث» و «مقام»، در معرفت صورت نماز و بحث گستردهاي در تقلید و اجتهاد، سپس دو «باب» و یک «خاتمه»: باب یکم در مقدمات نماز، در چند «فصل» و هر یک با عناوین «مبحث»: فصل 1) تقسیم نمازها به واجب و مستحب، 2) اوقات نماز، ... 5) لباس نمازگزار، ... 8) اذان و اقامه؛ باب دوم در افعال نماز، در دو «منهج»: 1) افعال واجبه نماز و سربندهاي کوچکتر «مبحث»، 2) افعال مستحبه نماز در سه «فصل». خاتمه در اموري که میان مردان و زنان در آن ها جدایی میباشد. وي دو کتاب بدین نام دارد: یکی «تحفة الابرار» براي عمل مقلدان، که به شیوه «مطالع الانوار» خود نگاشته است (الذریعه، 3 /403) و این یکی که ویژه نماز است. نسخه هاي بسیار دارد و میان نسخهها جدایی هایی است. از آن میان نسخه روایت شده در الذریعه که در یک مقدمه و سه «باب» است و باب سوم آن در «شک و سهو» میباشد. چنین می نماید که مبحث شکیات و سهویات بصورت رساله مستقل باشد و چون متمم کتاب است.
آغاز: بسمله، الحمدﷲ الذي توحد بالملک فلا ند له فی ملکوت سلطانه
چاپ: مشار فارسی 1/ 793
[الذریعة 3/ 404؛ ریحانة الادب 2/ 27؛ دانش پژوه، فقه هزار و چهارصد ساله 42؛ مکتب امیرالمؤمنین 1/ 89]
شرح و حواشی:
1- در فاخر مستخرج از بحر زاخر؛ محلاتی، محمد باقر بن محمد مهدي (-13)
2- تحفة الابرار (منتخب)؛ موسوي، محمد ابراهیم بن ابوالحسن (قرن 13)
3- خلاصه تحفة الابرار؛ موسوي قزوینی، رضی الدین بن علی اکبر (- 1277)
4- الوجیز فی الصلا = تحفة الابرار (مختصر) = احکام نماز = آداب نماز = رساله عملیه = ترجم الصلاة؛ آباده اي، محمد جعفر بن محمد صفی (-1280)
5- هدای الاخیار المنتخب من تحفة الابرار؛ آباده اي، محمد جعفر بن محمد صفی (-1280)
6- کاشف الاستار فی شرح تلخیص تحفة الابرار؛ هروي، محمد تقی بن حسینعلی (1217-1299)
7- تحفة الابرار (مختصر)
8- تحفة الابرار (منتخب)
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، نسخه خطخوردگی دارد؛ جلد: تیماج قهوه اي، 82گ، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 14-204]
آغاز: در کیفیت این عبادت است بدان که اخبار در این باب مختلف است، حاصل اختلاف راجع است به پنج نحو اول آن است که امتثال حاصل میشود؛ انجام: ختم کلام به ادعیه مذکوره نمود اگر کسی تواند همه آنچه مذکور شد تلاوت نماید ... تلاوت بعضی نماید و در وقت دیگر تلاوت بعضی دیگر.
بخشی از کتاب (مباحث سجده سهو و تعقیبات نمازها)؛ خط: نستعلیق، کاتب= مؤلف، بیتا؛ داراي اصلاحاتی به خط مؤلف؛ جلد: تیماج مشکی، 69گ، 22 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 38-329]
تا نیمه فصل 4 است در بیان قبله؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ خط خورده و بهحاشیه رفته و باید نسخه اصل شفتی باشد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، 98گ، 26 سطر (10×5/ 17)، اندازه: 16×22سم [ف: 8-428]
آغاز: برابر؛ انجام: و قبل از شروع بجزء آیا این موجب بطلان نماز میشود یا نه خلاف کرده اند فقها، در این مقام مرحوم علامه حکم ببطلان نماز فرموده در کتاب تذکره. قد تم الفراغ
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ پشت صفحه اول: «عراق-کربلا مکتب السید علی بن السید عبدالحسین حج الطباطبائی. مکتب الحقیر ابن الحاج امیر بن محمد علی الموسوي ...»؛ جلد: میشن قهوه اي،293گ، 25سطر (11×17)، اندازه: 16×22سم [ف: 11-314]
آغاز: برابر؛ انجام: تبدیل نماید امنا را با من و سالما را بسالم و همچنین است حال در امثال این و الحمدﷲ رب ... الملجأ فی یوم الدین و آله الطیبین الاکرمین الطاهرین
خط: نسخ، کا: حسین بن علی مزجی، تا: شوال 1237ق؛ محشی با امضاء «منه مدظله العالی»؛ جلد: تیماج مشکی، 228گ، 29 سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 2-755]
آغاز: کتاب الصلا و در آن چند بابست باب اول در بیان مقدمات است و در آن چند فصل است؛ انجام: آیا این موجب بطلان نماز میشود یا نه خلاف کرده اند فقها در این مقام مرحوم علامه حکم فرموده به بطلان نماز در
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1237ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ تملکی با مهر «عبده الراجی محمد جواد الحسینی» (بیضی)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 201گ، مختلف السطر، اندازه: 21×30سم [محدث ارموي مخ: 1-287]
خط: نسخ، کا: علی بن محمد، تا: ذیقعده 1238ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 338گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 15×22سم [محدث ارموي مخ: 1-285]
آغاز: برابر؛ انجام: و سالماً را بسالم و هم چنین است حال در امثال این، و الحمدﷲ رب العالمین و صلواته علی اکمل البریة
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: شعبان 1239ق؛ تملک: واعظ ایروانی ذیحجه 1272ق؛ جلد: مقوایی تیماج زرد تند پوشانیده، 211گ، 28 سطر (11×20)، اندازه: 5/ 17×5/ 28 سم [ف: 2-42]
آغاز: برابر؛ انجام: و فرض در محل کلام آن است که اخلال به کل رکعت شده و بر فرض تسلیم شمول لابد است
خط: نسخ، کا: محمد ملقب به آقا بابا، تا: یکشنبه 24 ربیع الثانی 1239ق؛ افتادگی: انجام: (یکی دو برگ)؛ واقف: حج الاسلام محمدي گلپایگانی، مهر 1375؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 378 گ،21 سطر، اندازه: 19×29سم [ف: 1/21-232]
آغاز: برابر؛ انجام: در این مقام مرحوم علامه حکم فرموده اند به بطلان نماز در کتاب تذکره
خط: نسخ، کا: رفیع بن محمد علی اصفهانی، تا: پنجشنبه سلخ ربیع الثانی 1239ق؛ تملک: محمد جواد بن محمد حسین خوانساري در 1343؛ واقف: حسین کی استوان، اردیبهشت 1362.؛ کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد: مقوا عطف میشن قهوه اي، 316گ، 24 سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 1/ 21-229]
خط: نسخ، کا: ابوالحسن بن محمد حسین حسینی دهکردي، تا: جمعه 3 رجب 1239ق؛ مجدول، مصحح، محشی با نشانی «اسد» (سید اسداﷲ فرزند حج الاسلام شفتی)، با نسخه اصل مقابله شده؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 280گ، 25 سطر، اندازه: 5/ 14×5/ 20 سم [ف: 22-174]
خط: نسخ، کا: محمد اسمعیل بن محمد ابراهیم (گویا از شاگردان مؤلف)، تا: پنجشنبه 18 ذیحجه 1240ق، جا: بوداو؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 300گ، 21 سطر (10×15)، اندازه: 13×20سم [ف: 14-3853]
آغاز: برابر؛ انجام: و هم چنین است استحال در امثال این ... زین العابدین خوانساري
خط: نسخ، کا: خوانساري، زین العابدین، تا: 1240ق؛ جلد: تیماج ضربی، 22 سطر، اندازه: 15×21سم [رایانه]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1241ق؛ مجدول، دو مرتبه با نسخه اصل مقابله شده، مرحوم شفتی روي برگ اول صحت نسخه را به تاریخ 23 جمادي الثانی 1242 تایید کرده با مهر بیضوي وي، یادداشت هاشم بن حاج میزا یحیی اصفهانی به تاریخ 25 محرم 1308؛ جلد: مقوایی عطف پارچه، 266گ، 22 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-260]
آغاز: برابر؛ انجام: اگر کسی تواند همه آنچه مذکور شد تلاوت نماید بسیار خوب و اگر نه توزیع نماید بعضی اوقات تلاوت بعض نماید و در وقت دیگر تلاوت بعض دیگر
خط: نسخ، بیکا، تا: 23 ربیع الثانی 1241ق؛ با علامت بلاغ، مصحح؛ مهر: «عبده الراجی محمد حسن» (بیضوي)، «محمود» (بیضوي)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 256گ، 22 سطر، اندازه: 5/ 14×25سم [ف: 2-51]
خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم بن آقا احمد، تا: پنجشنبه سلخ رجب 1241ق، جا: اصفهان؛ مجدول، با نسخه مؤلف مقابله شده؛ مهر: «عبده الراجی محمد صادق» (بیضی)؛ جلد: تیماج مشکی، 355گ، 19 سطر، اندازه: 15×25سم [ف: 16-226]
آغاز: برابر؛ انجام: در این مقام مرحوم علامه حکم فرموده اند به بطلان نماز در کتاب تذکره
از ابتداي مقدمه تا انتهاي مبحث شک و سهو؛ خط: نسخ، کا: حسین خوانساري، تا: 1242ق؛ محشی به لفظ «منه دام ظله و سلمه اﷲ»، مصحح، مقابله شده، داراي سرلوح مزدوج مذهب مرصع، مجدول؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوا عطف میشن، 239گ، 25 سطر، اندازه: 20×29سم [ف: 1/ 21-229]
آغاز: برابر؛ انجام: و هم چنین است حال در امثال این
کاتب بعد از مبحث تعقیبات، نام خود و تاریخ کتابت را ضبط کرده و بلافاصله شروع نموده به مسائل و احکام شک و سهو و جاي عنوان باب را سفید گذاشته، موجودي از این مبحث، 36 صفحه است و چنین آغاز گشته: »در بیان احکام شک و سهو است در این دو مقام است مقام اول در احکام شک است بدانکه شک»، کاتب این مبحث را ناقص گذاشته، مطلب مقام دوم (در احکام سهو) را به این جمله رسانیده: «در این مقام مرحوم علامه حکم فرموده ببطلان نماز در کتاب تذکره»؛ خط: نسخ، کا: حسین بن علی، تا: 24 جمادي الاول 1242ق؛ واقف: مرتضی قلیخان نائینی، در 1340؛ کاغذ: نباتی فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج
عنایی، 223 گ، 29 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 410-5]
آغاز: برابر؛ انجام: و در وقت دیگر تلاوت بعض دیگر.
فاقد احکام شکوک؛ خط: نستعلیق، خوش، کا: محمد کاظم، تا: ربیع الثانی 1242ق؛ مجدول مذهب با کمند مزدوج، با سه نسخه اصل تصحیح و مقابله شده انتقالی از دانشگاه علوم اسلامی رضوی در آذر 1368 کاغذ شکری آهار مهره، جلد مرقش درون گل و برگ زرین 264گ 21 سنطر، اندازه: 24×15سم [ف: 21/1- 227]
آغاز: انسان از درک چنین اعمالی که ارتکاب آن انجام: علامه حکم فرمودند به بطلان نساز در کتاب تذکرة .....
خط: نسخ، کا: محمد ابراهيم بن ابوالحسن مولوی، تا: 1242ق؛ افتادگی: آغاز؛ محشی، نزد مؤلف مقابله شده؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با کاغذ مشکی عطف تیماج قرمز، 456 گ، 20 سطر (16×8)، اندازه: 22× 15 سم [ف: 823-3]
آغاز: برابر؛ انجام: خلاف کرده اند فقها در این مقام مرحوم علامه حکم فرموده به بطلان نماز در کتاب تذکره
از آغاز بحث صلاة تا پایان صلاة ميت؛ خط: نسخ، كا: محمد بن حاجی علی قهفرخی، تا: شنبه 18 شعبان 1242ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، با امضای بلاغ؛ جلد: تیماج مشکی، 144 گ، 24 سطر، اندازه: 14 /5×21/ 5سم [محدث ارموی مخ: 286-1]
خط: نسخ، كا: محمد بن میر ابو طالب طباطبائی، تا: 1242ق؛ جلد: تیماج مشکی 261 گ، 26 سطر، اندازه: 20×29 سم [ف: 63]
آغاز قرار و چون که عقول قاصره انسانی از درک چنین اعمالی که ارتکاب آن موجب نجات در دار جنان و باعث فوز به عطایای حضرت رحمن شود
خط: نسخ، بی کا، تا: شوال 1242ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی با عناوین «منه دام ظله»؛ اهدایی: سید علی نجف آبادی؛ 281 گ، 25 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 3- 568]
آغاز: برابر؛ انجام: مبحث پنجم. سابق بیان شد اجرای منبه نماز که لازم است ایتان شود .... فقها در این مقام مرحوم علامه حکم فرموده بطلان نماز در کتاب تذکره
خط: نسخ خوب، کا: سید علی محمد رفیع طباطبائی زواره ای، تا: 1243ق؛ مجدول، با کمند، با سرلوح، با کتیبه مذهب مرصع، به سال های 1282 و 1322ق به ترتیب از عرض کتابخانه موزه سرکاری گذشته؛ مهر: ناصر الدین شاه قاجار؛ کاغذ: فستقی، جلد: مقوای روکش چرم ساغری، 569 ص، 25 سطر، اندازه: 19×30 سم [ف: 1877)
آغاز: برابر؛ انجام: بعد از فراغ از اسلام و قبل از شروع در جزء منی آیا این موجب بطلان تمامی شود یا نه خلاف کرده اند فقها در این مقام مرحوم علامه حکم فرموده اند به بطلان نماز در کتاب تذکره تمام شد.
خط: نستعلیق، کا: نظام بن محسن بن حسن تجریشی، تا: چهارشنبه 27 شوال 1243ق؛ مجدول مصحح در آغاز نسخه آمار متوفیان تهران بارفروش رشت و ساری و کرمانشاهان در و پای عمومی ایران در سال 1247ق به حساب سیاق به خط محمد رضا درج شده؛ اهدایی جواد کمالیان 1354 جلد: تیماج قهوه ای با ترنج با سره 255 گ، 2018 سطر (چند صفحه چلیپایی)، اندازه: 20×31 سم [مرکز مطالعات و تحقیقات قم: ف: 1 111]
خط: نستعلیق، شکست کا علی بن ابو الحسن بن عبد الكريم حسيني مازندرانی تا شنبه 25 شوال 1243ق؛ افتادگی آغاز (یک صفحه) مهر: اعبده الراجي محمد رفیع (بيضي)، جلد: تيماج قهوه ای، 263 گ، 20 سطر، اندازه: 32×20 سم [ف: 50]
خط نسخ کا محمد هادی بن آقا عبد الوهاب، تا 1243ق؛ مصحح، محشی با عناوین منه دام ظله، یادداشتی در افعال واجب صلاة آمده؛ جلد روغنی با ترنج و سر ترنج، 306 (2پ - 307) 23 سطر، اندازه: 14 /5×21 /5 سم [محدث ارموی مخ: 2851]
آغاز: چهار رکعت از نماز شب را آتیان نموده باشد قبل از فجر مختص باین نیست که تا طلوع فجر انجام: بعضی اوقات را تلاوت بعضی نماید و در وقت دیگر تلاوت بعض نماید و در وقت دیگر تلاوت بعض دیگر.
خط: نستعلیق، کا: مازندرانی، تا: چهارشنبه 14 دیقعده 1243ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ تملك: على بن لوط با مهر مربعی کوچک؛ واقف: احمد طاهری، جلد: تیماج قهوه ای، 376 گ، 15 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: 1-100)
خط: نسخ، بی کا، تا: 1243ق؛ اجازه ای به خط حجة الاسلام شفتي برای ملا حسین لاکانی به تاریخ دهم ذیقعده 1243 با مهر «محمد باقر بن محمد تقى الموسوى» (بيضى)؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 331، 23 سطر، اندازه: 14 /5×20 /5سم [ف: 15-272]
آغاز: برابر؛ انجام: و هم چنین است حال در امثال این و الحمد لله رب العالمين و صلواته على اكمل البرية اجمعين ... تمت.
خط: تحریری، بی کا، تا: 1243ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 269 گ، 26 سطر، اندازه: 19×30 سم [ف: 2-755]
خط: نسخ، كا: على بن محمد علی، تا: 1243ق؛ کاغذ: فستقی،
جلد: روغنی گل و بونه 256 گ، 27 سطر، اندازه: 15 /4×26/ 1سم [ف: 1022]
آغاز: برابر؛ انجام: و هم چنین است حال در امثال این و الحمد لله رب العالمين و صلواته على أكمل البرية أجمعين و ابن عمه الخليق من طينته الملجأ في يوم الدين وآله الأطيبين الأكرمين الطاهرين
خط نسخ خوش کا علی محمد فرزند اسماعیل سدهی لنجانی، تا پنج شنبه 8 جمادی الثانی 1243ق؛ مصحح، دارای یک سرلوح قاجاری دارای کمند و مجدول مذهب محشی به خط محمد تقی فرزند محمد باقر معروف به آقا نجفی اصفهانی که بر پشت برگ آغاز در حاشیه آمده و چنین گوید: «احفر عباد الله محمد تقی فرزند محمد باقر علی الله عن جرائمها که این کتاب مستطاب تحفة الابرار که از مصنفات مرحوم حجة الاسلام است ملاحظه شد و عمل به مقتضای آن به حسب ظاهر شرع جائز است، با مهر بیضوی کاغذ فرنگی آهار مهره 186 گ (1 -186)، 31 سطر، اندازه: 12/5-21 سم [ف: 30 -224]
آغاز: برابر؛ انجام: مرحوم علامه حکم فرموده به بطلان نماز در كتاب تذكره تمت الشكيات بعون الله الخالق الأرضين و السموات کامل خط: نسخ كا: محمد علی بن علی محمد مشهور به مراد تا دوشنبه 5 ذیحجه 1244ق، حسب الأمر آقا سید محمد امام جماعت مسجد جدید دارالعلم شیراز یادداشت امانت سید محمد حسین سلمه الله؛ جلد: تیماج قهوه ای، 298 گ، 21 سطر، (2114) اندازه: 20×30 سم [ف: 20- 227]
خط: نسخ، بی کا، تا 1244ق در حیات مؤلف؛ مصحح: کاغذ: الوان، جلد تیماج قهوه ای 178 گ، 34 سطر، اندازه: 21×33 /5 سم [محدث ارموی مخ: 1- 285]
خط: نسخ، کا: سید محمد هادي بن شمس الدین حسینی دهلوی، تا: دوشنبه 22 جمادی الثانی 1244ق، جهت مؤلف؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ مهر: «عبده سید محمد مهدي بن على الموسوى» (بیضی)؛ جلد: پلاستیکی مشکی عطف تیماج قهوه ای، 260 گ، 23 سطر، اندازه: 15/5×21/5سم [محدث او موی مخ: 1 -285]
خط: نسخ، کا: رجبعلی بن عبد الله بلندی جنایدی، تا: 4 ربیع الاول 1244ق؛ تملک: عبدالمحمد، علی اکبر به تاریخ ذیقعده 1262؛ نشانی استکتاب سرکار وکیل خراسان و اینکه کتاب را به میرزا عبدالصمد به تاریخ 1236؟ بخشیده؛ 359 گ، 21 سطر، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 90]
كا: عبد الله بن محمد سعید خوانساری، تا: 12 جمادی الاول 1244 ق [تراثنا: سن 18 ش 1 و 2- 208]
آغاز: برابر؛ انجام: و هم چنین است حال در امثال این و الحمد لله رب العالمين و صلواته على
در آخر نسخه احکام شک و شهر است در دو مقام اول در احکام شک است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1245ق؛ وقف نامه کتاب از عالی جناب فضائل مآب ملامیرزا در 23 ذیقعده 1347 که بنا به وصیت برادر خود آقا عبدالله عطار ولد مرحوم استاد محمد ساروی این کتاب را از ثلث مال وی خریداری کرده و وقف عام نموده است با مهر واقف «المتوكل على الله عبده میرزا» (بیضی)؛ کاغذ: فستقی و نباتی، جلد: تیماج مشکی، 699 ص، 21 سطر (11×16)، اندازه: 15/5×21/5 سم [عمومی سازی و تنکابن: ف: 53]
در شرح مسائل نماز؛ بی کا، تا: چهارشنبه 1245ق، 307 گ، 21 سطر، اندازه: 20/5×29/5 سم [ف: 44]
خط: نسخ، کا: قاسم سم بن حسن قلی سرجامی، تا رمضان 1245ق، جا: مشهد، مدرسه پریزاد؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ تملک: «محمد حسن تحية الفقهائی داری»؛ یادداشتی از علی آخوندی که کتاب را در مشهد به کتابخانه وی اهدا کرده؛ جلد: تیماج قهوه ای 248 گی، 28 سطر، اندازه: 19/5×29/5 سم [محدث ارموی مخ: 1-286]
كتاب الصلاة خط: نسخ، بی کا، تا: 16 جمادی الاول 1245ق؛ مصحح، جلد: تیماج قهوه ای، 77 گ، 18 سطر، اندازه: 15×21سم [محدث ارموی مخ: 1- 286]
خط: نستعلیق، کا: آقا بزرگ بن کربلائی ملک محمد صراف، تا: 21 جمادی الثانی 1245ق، جهت آقا میرزا صادق؛ مصحح، در اوراق پایانی کتاب مقداری از سؤال و جواب مرحوم شفتی در كتاب الصوم آمده جلد تیماج مشکی، عطف تیماج قهوه ای، 478 گ، 18 سطر، اندازه: 15×21سم [محدث ارموی مخ: 286-1]
آغاز: بنده دلیل فایز شود بعطایای جلیله خداوند جلیل تا در اوان عرض اکبر از خسارت و ندامت بی حاصلی سالم؛ انجام: خلاف کرده اند فقها در این مقام مرحوم علامه حکم فرموده اند به بطلان نماز در کتاب تذکره
بی کا، تا: 1245ق؛ مصحح، یادداشتی از سید علی به سال 1249؛ جلد: تیماج مشکی، 30 سطر، اندازه: 28/5/19سم [محدث ارموی مخ: 287-1]
آغاز: برابر؛ انجام: خلاف کرده اند فقها در این مقام مرحوم علامه حکم فرموده به بطلان نماز در کتاب تذکره
خط: نسخ، بی کا، تا: 18 شوال 1245ق؛ محشی از سید اسدالله فرزند مؤلف و ملا محمد حسن نائینی بنا بر یادداشتی که در برگ
اول به سال 1275 آمده؛ جلد: تیماج مشکی، 418گ، مختلف السطر، اندازه: 15×21سم [محدث ارموی مخ: 1- 285]
آغاز: برابر؛ انجام: و در وقت دیگر تلاوت بعض دیگر. تمت الكتاب
خط: نستعليق، كا: محمد جعفر بن محمد امین، تا: 1245ق؛ اهدایی: حاج میرزا علی شریعتی؛ کاغذ: اصفهانی آهار مهره، جلد: تيماج مشکی، 372گ، 21 سفر (16×11)، اندازه: 22/5×17سم اف 1808-5]
خط: نسخ، کا، عباس بن حاجی محمد شیرازی، تا 28 جمادی الاول 1246ق؛ کاغذ فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 29 سطر (20×11) [ف 17 -97]
آغاز: المنوي في الذهن فاذا حضر قصد المكلف إلى ايقاعه تقربا إلى الله و ليس فيه ترتيب ... انه يعتبر في نية الصلوة القربة و هي الطاعة الله و امتثال امره و .... اجماعا اما القرية فلقوله و ما امروا الا ليعيدوا انجام: و هر گاه بعد از اسلام و قبل از ایتان بحرمنی حدثی صادر شود آیا موجب بطلان نماز می شود یا نه خلاف است علامه در تذکره حکم به بطلان کرده است.
خط: نسخ، بی کا، تا: 4 دیحچه 1246ق؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ 200 گ (1 ر- 200 ر)، 28 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف مخ]
خط: مختلف، بی کا، تا: 1246ق؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن قهوه ای، 285 گ، 27 سطر، اندازه: 25/5×16سم [ف: 102-2]
انجام: مرحوم علامه حکم فرموده ببطلان نماز در کتاب تذکره باقي و الله يعلم
کامل؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، مصحح؛ وقف نامه کتاب در شعبان 1346 با مهر «و اذكر في الكتاب اسماعيل» (مربع)؛ جلد: تیماج قهوه ای، 370 گ، 22 سطر، اندازه: 19/5 -29 سم [موید: 333-3]
آغاز: برابر؛ انجام: خلاف کرده اند فقها در این مقام مرحوم علامه حکم فرموده به بطلان نماز در کتاب تذکره
خط: نستعليق، كا: اسماعيل بن عبد الوهاب، تا: یک شنبه از رجب 1246ق؛ مصحح، محشی با حواشی «منه دام ظله»؛ و تملک: «محمد بن محسن»؛ جلد: تیماج قهوه ای، 330 گ، 21 سطر، اندازه: 21×15 سم [محدث ارموی مخ 1- 285]
خط: نستعليق، كا: نصر الله بن محمد شفیع نوری، تا 1246ق [مختصر ف: 137]
خط: نسخ، بی کا، تا: 1247ق، جا: دارالسلطنه هرات؛ مصحح؛ اندازه: 20/5×30 سم [نسخه پژوهی، 123-2]
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 1247ق؛ 531 ص، 27 سطر، قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: 1098]
خط: نسخ، کا: علی محمد بن ملا عبد الواسع، تا 1247ق؛ تملک محمد مهدی موسوی در 1299ق اهدایی رهبری، مهر 1386 کاغذ شکری آهار مهره فرنگی جلد تیماج مشکی 280 گ 25 سطر، اندازه: 19/5×30/2 سم [اهدالی رهبر: 1253]
آغاز: برابر؛
کامل؛ خط: نسخ، كا: زين العابدين بن حاج شفیع خوانساری، تا: شوال 1247ق؛ محشی، با نسخه اصل مقابله شده؛ مهر: «یا علی»؛ اهدایی: عبدالرحیم رضائیان؛ کاغذ ترمه اصفهانی، جلد مقوایی روکش کاغذ ابری عطف تیماج قرمز، 333 گ، 22 سطر (15×9)، اندازه: 22×14/5 سم [ف: 3- 1089]
خط: نسخ، بی کا، تا: 1248ق؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: میشن قهوه ای، 325 گ، 21 سطر، اندازه: 15/6×21سم [ف: 102-2]
خط: نسخ، کا زين العابدين بن حاج شفیع خوانساری، تا: 16 رجب 1248ق؛ کاتب نوشته قبل از این نسخه، سی و نه مرتبه دیگر این کتاب را استنساخ کرده؛ جلد: مقوایی، 301 گ، 22 سطر [سه کتابخانه اصفهان: ف: 169]
آغاز: برابر؛ انجام: هر گاه کل تشهد و تسلیم
از ابتدای مقدمه تا انتهای احکام شک و سهوه خط: نسخ، کا: زین العابدین، تا: 24 محرم 1249ق؛ مجدول؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1384 کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 264 گ، 27 سطر، اندازه: 18×29 سم [اهدایی رهبر: 125-3]
آغاز: برابر؛ انجام: و هکذا و هم چنین است حال در امثال این و الحمد لله رب العالمين والصلوة على اكمل البرية اجمعين و ابن عمه الخليق من طينه الملجاء في يوم الدين و آله الطيبين الاكرمين الطاهرين.
خط: نسخ، کا: محمد معادي بن عبد الوهاب، تا: محرم 1250ق؛ افتادگی: انجام: (بخشی از برگ آخر)؛ خط فاضل بسطامی؛ کاغذ: آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 25 سطر (16×9/5)، اندازه: 15×21 سم [ف: 109]
خط: نسخ، کا: حسین خراسانی، تا: چهارشنبه 12 شوال 1250ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 309 گ، 23 سطر (10×15/5)، اندازه: 17×22/5 سم [ف: 16- 663]
خط: نسخ، کا: زین العابدین بن محمد تقی خوانساري، تا: یکشنبه 4 رجب 1252ق؛ اهدایی: رهبري، اردیبهشت 1386.؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج فرنگی، 515گ، 20سطر، اندازه: 17×8/ 26 سم [اهدائی رهبر: 3-125]
انجام: و در حدیث صحیح مروي در تفسیر علی بن ابراهیم مذکور ان المومن یتزوج ثمانمائة عذراء
خط: نسخ زیبا، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ روي برگ اول وقفنامه کتاب است به تاریخ محرم 1252؛ داراي سرلوح رنگین زیبا؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 431گ، 20 سطر، اندازه: 13×24سم [ف: 5-129[
آغاز: برابر؛ انجام: در بیان این که معتبر در سببی استماع تحقق آن است خواه قاري مستجمع شرایط تکلیف بوده باشد یا نه ... اشکالی در این نیست در صورتی که زن از محارم بوده باشد.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ یادداشت به تاریخ 9 رمضان 1252ق؛ مهر: «عبده ابراهیم بن اسماعیل الموسوي» (بیضوي)؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 75گ (1پ-75پ)، 17 سطر، اندازه: 15×22سم [ف مخ: 1-345]
آغاز: برابر؛ انجام: و هم چنین است حال در امثال این خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 27 ذیحجه 1253ق، مجدول؛ واقف: نائینی؛ کاغذ: شکري فرنگی آهارمهره، جلد: مقوا با روکش پارچه، عطف تیماج قهوه اي، 204گ، 27 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 5-412]
آغاز: برابر؛ انجام: و الاقرب عندي وجوبهما لکل زیاده و نقصان ... فعلی هذا یکون فی التذکر و القواعد و الارشاد و التلخیص و المختلف ذلک، لتصریحه فی جمیعها لوجوبهما لکل زیاد و نقصان.
خط: نسخ، بیکا، تا: 1254ق؛ روي برگ اول شروع به نوشتن جلد: (نسخه) پنجاه را بیستم ربیع الثانی پایان برگ 242 رجب 1254 قید شده، روي برگ اول دخول در دارالکتب در مربعی که جز کلمه المحسن باقیمانده محو شده دیده میشود؛ مصحح؛ جلد: قهوه اي، 282گ، 25 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1-65]
آغاز: برابر
نام کتاب در فهرست احکام نماز آمده است که به قرینه آغاز نسخه تغییر یافت؛ خط: نسخ، کا: حاج شیخ حسین نجفی، تا: 1254ق، جا: استرآباد؛ 28گ (179-206)، اندازه: 5/ 11×5/ 20 سم [نسخه پژوهی: 3-156]
آغاز: برابر؛ انجام: و در وقت دیگر سنه 5521 هجري خط: نستعلیق، بیکا، تا: 3 رجب 1255ق؛ محشی با جمله «منه دام ظله»، داراي سرلوح منقش، مجدول؛ اهدایی: رهبري، فروردین 1374؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا، 631گ، 17 سطر(7/ 9×22)، اندازه: 5/ 16×5/ 27 سم [اهدائی رهبر: 3-126]
از ابتداء کتاب تا انتهاي شکیات صلو ؛ خط: نسخ، بی کا، تا: غره محرم 1256ق؛ 292گ، 25 سطر (10×16)، اندازه: 15×21سم [ف: 1-17]
خط: نسخ، بیکا، تا: یکشنبه 23 صفر 1256ق؛ وقفنامه کتاب به تاریخ 7 رجب 1317؛ تاریخ وقف: 7 رجب 1317؛ جلد: تیماج مشکی، 276گ، 14 سطر، اندازه: 5/15×5/21سم [ف: 46]
آغاز: برابر؛ انجام: مبحث پنجم. سابق بیان شد اجزاي منسی نماز که لازمست اتیان شود بآنها بعد از بعد از فراغ از نماز چند چیز است اول سجد منسی ... مرحوم علامه حکم فرموده ببطلان نماز در کتاب تذکر تمت بالخیر والظفر
خط: نسخ، کا: محمد مهدي آقا بابا شهمیرزادي، تا: سهشنبه 2 شعبان 1256ق؛ وقف از حاجی علی محمد بن محمد علی سرخهاي در 1257 ق و در آخر نسخه طریقه صیغه متعه ثبت شده؛ جلد: روغنی، 294گ، 20 سطر، اندازه: 5/14×5/20سم [ف: 2-755]
آغاز: برابر؛ انجام: هرگاه فرض شود حدثی صادر شود از مکلف بعد از فراغ از سلام و قبل از شروع بجزء منسی آیا این موجب بطلان نماز میشود یا نه خلاف کرده اند فقهاء در این مقام، مرحوم علامه حکم فرموده ببطلان نماز در کتاب تذکره.
خط: نسخ، کا: رفیع بن محمد علی اصفهانی، تا: 1256ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، 338گ،21سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-755]
آغاز: برابر؛ انجام: فان کلامه فی الجمل و ان کان مقتضیا
خط: نسخ، کا: محمد هادي بن عبدالوهاب، تا: سهشنبه 5 ذیحجه 1257ق؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، مقابله شده؛ واقف: محمد صالح علامه حائري، مرداد 1351؛ کاغذ: نخودي و شکري آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 278گ، 25 سطر، اندازه: 2/ 15×2/ 21سم [ف: 1/21-230]
آغاز: برابر؛ انجام: لوجوبهما لکل زیادة و نقصان.
خط: نسخ، کا: سید حسین بن محمد حسینی، تا: شنبه 12 محرم 1257ق؛ محشی با امضاء: «منه دام ظله العالی»؛ واقف: حاج سید سعید با مهر او؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: روغنی سبز با ترنج عطف میشن مشکی، 224گ، 28 سطر (5/ 12×22)، اندازه: 20×5/ 29 سم [ف: 1-65]
خط: نسخ، کا: علی محمد بن اسماعیل سده ی لنجانی، تا: پنجشنبه 29 رجب 1257ق؛ مصحح، محشی از سید اسداﷲ شفتی؛ 26سطر، اندازه: 20×29سم [ف: 38]
آغاز: برابر؛ انجام: قال لیس علیه سجد تا السهو حتی یتکلم.
خط: نسخ، کا: محمد هادي بن عبدالوهاب، تا: شنبه 25 ربیع الاول 1258ق؛ کاغذ: آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 25 سطر (5/ 9×16)، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [ف: 4-2012]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ سال 1258 و 1244 (در تاریخ دست برده شده)، مصحح؛ تملک جواد بن اسماعیل طباطبائی با مهر «عبده الراجی جواد الطباطبائی» (بیضی)؛ جلد: تیماج قهوه اي عطف تیماج قرمز، 222گ، 28 سطر، اندازه: 5/ 20×5/ 29 سم [ف: 26-234]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1258ق؛ با حواشی «منه دام ظله»؛ تملک: جواد بن اسماعیل طباطبائی؛ 226گ، 27 سطر، اندازه: 20×28سم [صد و شصت نسخه: 44]
آغاز: برابر خط: نسخ، کا: محمد بن حسن کدکنی، تا: 1259ق؛ کاغذ: فرنگی مهره زده، جلد: مقوایی، 363گ، 21 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 3-66]
انجام: حضرت جبرئیل ... نازل شد خندان بود و گفت السلام علیک یا محمد
خط: نسخ خوب، بیکا، تا: از عصر مؤلف؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، داراي سر لوح معمولی، مصحح، محشی با نشانی «ا س د» که رمز نام سید اسد اﷲ (فرزند حج الاسلام شفتی) است، روي برگ اول جواز عمل به رساله به تاریخ محرم 1275 به خط وي دیده میشود؛ تملک: آخوند ملا عبدالهادي به تاریخ 1262؛ جلد: تیماج قرمز، 449گ، 20 سطر، اندازه: 14×5/ 21 سم [ف: 29]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1263ق [رشت و همدان: ف: 1098]
آغاز: برابر؛ انجام: آیا این موجب بطلان نماز میشود یا نه خلاف کرده اند فقها در این مقام، مرحوم علامه حکم فرموده به بطلان نماز در تذکره خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ واقف: حاجیه بیگم زوجه حاج محمد علیا، 1263ق؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 195گ، 20 سطر [ف: 1-53]
خط: نسخ، بیکا، تا: از عصر مؤلف؛ چند تاریخ تولد و تاریخ فروش کتاب به میرزا سید خطیب 21 جمادي الثانی 1274 بخط سید محمد رفیع طباطبائی؛ جلد: تیماج مشکی، 240گ، 28 سطر، اندازه: 5 /20×30 سم [ف: 4-427]
تا مبحث نسیان و شک در سجده را دارد؛ خط: نسخ، کا: سید اسداﷲ، تا: جمادي الاول 1276ق؛ محشی از سید اسداﷲ فرزند مؤلف و مورخ جمادي الاول 1276؛ مهر: «محمدعلی بن محمد اسمعیل حسینی 1247»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 291گ، 25 سطر (10×16)، اندازه: 15×21سم [ف: 8-112]
آغاز: برابر؛ انجام: فعلی هذا یکون مختاره فی التذکر و القواعد و الارشاد و التلخیص و المختلف ذلک لتصریحه فی جمیعها لوجوبهما لکل زیاد و نقصان تم.
خط: نسخ، بیکا، تا: قبل از سال 1279ق؛ جلد: تیماج مشکی، 285گ، 25 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 2-756]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ نونویس در صفحه آخر در 1280؛ با بلاغ مقابله شیخ احمد احسایی؛ [نشریه: 2-66]
آغاز: برابر؛ انجام: بعض اوقات تلاوت بعضی نماید و در وقت دیگر تلاوت بعض دیگر نماید.
از آغاز تا مستحبات نماز عشاء؛ خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم فرزند احمد کلدرئی، تا: یکشنبه 25 ربیع الثانی 1281ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: مشمعی قهوه اي عطف تیماج قهوه اي، 660گ، 14 سطر (5/ 10×5/ 14)، اندازه: 18×22سم [ف: 30-114]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ در تاریخ 1295 بانسخه اصل مقابله شده؛ 332گ، 20سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-19]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ مهر: یوسف حسینی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 307گ، 25 سطر (5 /9×16)، اندازه: 15×21سم [ف: 22]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: میشن قهوه اي، 440گ، 17 سطر، اندازه: 15×1/ 21سم [ف: 2-102]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام (ورق آخر)؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: روغنی گل و بوته، 183 گ، 25 سطر، اندازه: 20×3/ 30 سم [ف: 2-102]
آغاز: برابر؛ انجام: اگر کسی تواند همه آنچه مذکور شد تلاوت نماید بسیار خوب و اگر نه توزیع نماید بعضی اوقات تلاوت بعض
نماید و در وقت دیگر تلاوت بعض دیگر. انجام این نسخه: ذلک لتصریحه فی جمیعها بوجوبهما لکل زیاد و نقصان.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13، از عصر مؤلف؛ مصحح؛ تملک: آخوند ملا علی میرزا نجفی و مهر «عبده عبدالرزاق بن محمد کاظم» (بیضی)؛ جلد: تیماج مشکی، 288گ، 25 سطر، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 3-119]
انجام: مخفی نماند که دعاي توجه که عبارت از وجهت وجهی للذي فطر السموات ...
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13، در عصرمؤلف؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی، یادداشتی از «جمال الدین حسینی» و یادداشتی به خط مؤلف در عمل به این کتاب براي مقلدین با مهر «محمدباقر بن محمد نقی الموسوي» (بیضی)، چند حدیث متفرقه به خط «علی اکبر بن محمد باقر حسنی خراسانی ترشیزي» که از روي خط مؤلف رساله حاضر در اصفهان به تاریخ شوال 1242 نگاشته؛ جلد: تیماج مشکی، 163گ، 24 سطر، اندازه: 15×5/ 21 سم [محدث ارموي مخ: 1-287]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ داراي سرلوح و حاشیهسازي، مجدول؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: میشن یشمی، 251گ، 29 سطر، اندازه: 20×8/ 29 سم [ف: 2-101]
آغاز: برابر؛ انجام: و همچنین است حال در امثال این و الحمدﷲ رب العالمین و صلوته علی اکمل البری و آله الاطیبین الاکرمین.
از آغاز تا آخر تعقیبات مختصه نماز عشا؛ خط: نستعلیق شیرین، بیکا، تا: قرن 13؛ تملک: سید حسین روضه خوان در ذیحجه 1275ق؛ کاغذ: آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 23 سطر (8×5/ 19)، اندازه: 18×27 سم [ف: 4-1894]
آغاز: برابر؛ انجام: بمرتبه ایست که دیده میشود مغز استخوان آنها در عقب هفتاد.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 21 سطر (9×14)، اندازه: 5/ 14×5/ 21 سم [ف: 4-2020]
آغاز: برابر؛ انجام: لوجوبهما لکل زیادة و نقصان.
از آغاز کتاب تا پایان مباحث سجود؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مشکی عطف تیماج قهوه اي، 251گ، 25 سطر، اندازه: 20×5/ 30 سم [محدث ارموي مخ: 1-286]
انجام: فقهاء دراین مقام مرحوم علامه حکم فرموده ببطلان نماز درکتاب تذکره.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13، در حیات مؤلف؛ مصحح، محشی با عنوان «منه مدظله العالی»؛ جلد: تیماج قهوه اي، 308 گ، 25 سطر، اندازه: 5/ 17×29سم [محدث ارموي مخ: 1-285]
انجام: و تدخلنی الجن سالماً پس تبدیل نماید آمناً را بآمنة و سالماً را بسالم وهمچنین است حال درامثال این
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 336 گ، 17 سطر، اندازه: 15×21سم [محدث ارموي مخ: 1-286]
از مقدمه در اصول، کتاب الطهارت تا کتاب القصاص و خاتمهاي در متفرقات؛ خط: نسخ خوب، کا: زین العابدین بن محمد تقی خوانساري، تا: قرن 13، در حیات مؤلف؛ با حواشی «منه دام ظله العالی»؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج عطف چرم قهوه اي، 254گ، 29سطر، اندازه: 3/ 19×30 سم [ف: 41-197]
آغاز: برابر
خط: نسخ خوب، بیکا، تا: قرن 13؛ در حاشیه آخرین صفحه به سال 1248 مؤلف صحت مقابله و اعتماد بر مقابله کننده آن را گواهی کرده است، به سال 1259 داخل کتابخانه شاهزاده بهمن میرزا پسر عباس میرزا نائب السلطنه گردیده، محشی به عربی با امضاء: «م ه-»، با سرلوحی زیبا، مجدول مذهب؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، 256گ، 20 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 3-65]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی؛ تملک: «محمد بن اسماعیل موسوي»؛ یادداشتی به سال 1258 آمده؛ جلد: تیماج مشکی، 308گ، مختلف السطر، اندازه: 15×21سم [محدث ارموي مخ: 1-285]
انجام: و باوجود آن سجده برارض نجس جایز نبود و مشتبه به نجس نیز درموضع محصور
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، کاغذ: ترمه، جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، 94گ، 27 سطر، اندازه: 5/ 16×26سم [محدث ارموي مخ: 1-287]
آغاز: برابر؛ انجام: خلاف کردهاند فقها در این مقام مرحوم علامه حکم فرموده به بطلان نماز در کتاب تذکره
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ مصحح، با امضاي بلاغ با نسخه اصل آمده، یادداشتی در استکتاب کتاب در اصفهان به سال 1241با مهر «عبده نورالدین محمد بن محمد» (مربع) و مصالحه کتاب به فرزندش میرزا ابوالقاسم با مهر «عبده نورالدین محمد بن محمد» (بیضی)، در برگ آخر صورت فتوائی از حج الاسلام شفتی و مهر بیضوي کتابخانه مطبعه ایالتی؛ تملک: «ضیاءلشکر تقی دانش» با مهر «ضیاء لشکر» (بیضی)؛ جلد: مقوایی ابرو باد، عطف تیماج قهوه اي، 233گ، 26 سطر، اندازه: 5/ 20×5/ 30 سم
[محدث ارموي مخ: 1-286]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ با یک سرلوح زرین، مجدول؛ کاغذ: کاغذ فرنگی، جلد: ساغري عطف میشن تریاکی، 286گ، 19 سطر، اندازه: 7/ 15×6/ 24 سم [ف: 2-102]
آغاز: در بیان احکام شک و سهو است در این دو مقام است
از احکام شک و سهو تا پنجمین مبحث از اجزاي منسیه؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: رهبري، بهمن 1383؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج فرنگی مشکی، 53گ، 14سطر، اندازه: 20×31 سم [اهدائی رهبر: 3-126]
آغاز: بسمله، در بیان فضیلت صلا و جمله از مباحث مهمه مطلوبه در این مقام است؛ انجام: موجود: و در آخر جوزا که اول سرطان بوده باشد معادل مثل شاخص میشود و در سه ساعت.
فاقد خطبه؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373.؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 40گ، 22 سطر، اندازه: 15×21سم [اهدائی رهبر: 3-126]
انجام: مبحث چهارم ... از جمله اجزائی که قضاي آن لازم است سجده واحد بود
تا مطلب پنجم در بیان حکم کثیر الشک را شامل است؛ خط: نسخ، کا: محمد هادي بن محمد رحیم، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: آبی آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 224گ، 30 سطر، اندازه: 21×33سم [اهدائی رهبر: 3-127]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13 [ف: 3-12]
تشتمل علی الباب الثانی؛ بیکا، تا: قرن 13، در عصر مؤلف؛ از مؤلف با تعبیر «دام ظله» و «سلمه اﷲ تعالی» یاد می کند [تراثنا: س13ش1-142]
بیکا، تا: قرن 13، عصر مؤلف [تراثنا: س18 ش1 و 2-208]
مشتمل بر کتاب الصلا ؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، 311گ، 24 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-26]
انجام: دست راست خود را بزیر سر خود بگذارد بنابراین میباید به پهلوي راست بخوابد باید این دعا را بخواند
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ یادداشتی درباره کتاب به سال 1251؛ مصحح؛ جلد: گالینگور مشکی، 224گ، 25 سطر، اندازه: 5/ 16×5/ 22 سم [ف: 2-76]
انجام: و خیري در حق عباد اولی از معرفت معبود و اطاعت او نمی تواند شد لهذا اساس
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: پارچهاي عطف تیماج زرشکی، 273گ، 20 سطر، اندازه: 5/ 15×22سم [ف: 2-29]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ با امضاي بلاغ و مقابله با نسخه اصل، یادداشت مقابلهاي با نسخه اصل در شب 13 رجب 1243ق، یادداشتی از عباس قلی سپهر کاشانی به سال 1318ق درباره کتاب و مؤلف، یادداشت دیگري از همو که کتاب را در 8 ذیقعده همان سال از آقا ابوالقاسم واعظ اصفهانی به مبلغ چهار تومان خریده با مهر «هو سپهر وزیر تألیفات» (بیضی)؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 198گ، 31 سطر، اندازه: 20×5/ 29 سم [ف: 28-26]
آغاز: برابر؛ انجام: در فضیلت اذان و اقامه است؛ در این چند مبحث است مبحث اول: در فضیلت آنهاست ...
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ در زمان حیات مؤلف با توجه به دعاي سلامتی مؤلف در ابتداي برگ اول؛ جلد: تیماج نرم سبز، 165گ،23سطر،اندازه: 17×28سم [ف: 33 /2-168]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ تملک: مسیح بن احمد بن محمد بن معصوم بن محمد رضوي در ذیحجه 1329ق با مهر »العبد المذنب مسیح بن احمد الرضوي«؛ کاغذ: آهار مهره، 25 سطر (5/9×5/15)، اندازه: 5/15×5/21سم [ف: 2-692[
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ وقف 1272 با تولیت شیخ صالح وصی ملا محمد مسعود به خط و مهر متولی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 320گ، 25 سطر (11×16)، اندازه: 17×22سم [ف: 16-687]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13،؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 308گ، 25 سطر (11×5/20)، اندازه: 18×30 سم [ف: 10-1605]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: روغنی، 315گ، 23 سطر، اندازه: 5/ 16×26سم [ف: 3-353]
آغاز: برابر؛ انجام: مقام چهارم در بیان تفرقه ما بین رجال ونساء است ... مثل دعائی که بعد از قرائت سوره مبارکه توحید وارد
شده وآن دعا مشتمل بر این است ان ... و تدخلنی الجنة.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ مجدول محرر؛ جلد: تیماج مشکی، 384گ، 22 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 2-756]
آغاز: برابر؛ انجام: و اما ادعیه که مشتمل بر صیغه مذکر بوده باشد پس ظاهر این است که ... در حق زنان پی عیب باشد ... و الحمد ﷲ رب العالمین و صلوته علی ... و آله الطیبین الطاهرین
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی، 189گ، 21 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 2-756]
آغاز: برابر؛ انجام: آخر تعقیب قرار بدهد یعنی او اتیان بتعقیب نماید بعد از فراغ از تعقیب اتیان باین سجده نماید چهارم اختلاف.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 262گ، 20 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 2-756]
آغاز: و ان لم یترك صلوته لم یترك اعماله یعنی بنده وقتی که حاضر شد در محل حساب ... حدیث دوم حدیث معتبري است مروي در کافی و تهذیب و مؤید حدیثی است که مذکور شد؛ انجام: قسم سیم نسیان ما عداي آنچه درآیند و قسم مذکور شده پس هرگاه در نماز کسی چیزي را اخلال نماید ... فراموشی نمود یا رفع راس از رکوع را.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ با نسخه خط مصنف مقابله شده؛ 255گ، 21 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 2-756]
آغاز: برابر؛ انجام: و باعدم تمکن سجود برثوب، سجده بر کف نماید. پنجم سهواست ...
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ مهر تملک: «محمد باقر بن محمد تقی الموسوي»؛ اهدایی: حاج عبدالرسول مساح؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: مقوایی تیماج مشکی عطف تیماج قرمز، 23 سطر (12×22)، اندازه: 19×5/ 29 سم [ف: 1-168]
آغاز: برابر؛ انجام: بعضی از اوقات تلاوت بعضی نماید و در وقت دیگر تلاوت بعضی دیگر.
بیکا، تا: محتملاً قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی میشن تریاکی با ترنج و نیمترنج، 340ص (1-340)، 20 سطر (9×5/ 17)، اندازه: 15×20سم [ف: 6-632]
آغاز: برابر؛ انجام: و همچنین است حال در امثال این و الحمدﷲ ... الطاهرین
تا پایان باب دوم و آغاز باب سوم (احکام شک و سهو)؛ خط: نسخ، کا: عبدالمجید بن محمد مهدي، تا: قرن 13؛ واقف: محمود شهابی، آبان 1366.؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 319گ، 22 سطر، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 1/21-228]
آغاز: برابر؛ انجام: که تشکیک در شمول حدیث نسبت به این نیست و معلوم است.
از ابتداي کتاب تا احکام شک و سهو؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ واقف: خان بابا مشار، اردیبهشت 1346؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 289گ، 21 سطر، اندازه: 15×3/21 سم [ف: 1/ 21-230]
آغاز: برابر؛ انجام: در این مقام مرحوم علامه حکم فرموده به بطلان نماز در کتاب تذکره
از ابتداي مقدمه تا به مبحث پنجم از «احکام شک و سهو»؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 377 گ، 22 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 1/21-233]
آغاز: برابر؛ انجام: انک انت الاعز الاجل الاکرم
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ واقف: حاج آقاي رمضانعلی شاکري، دي 1370؛ کاغذ: نیلی، جلد: اسقاطی، 238 گ، مختلف السطر، اندازه: 5 /16×21سم [ف: 1/21-231]
آغاز: برابر؛ انجام: و در وقت دیگر تلاوت بعض دیگر.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی از مترجم با جمله «منه دام اقباله»؛ واقف: دکتر محمد زهرایی، تیر 1350؛ کاغذ: نخودي آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 357گ، 20 و 21 سطر، اندازه: 8/ 14×5/ 20 سم [ف: 1/21-231]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی، 203گ، 29 سطر، اندازه: 21×29سم [ف: 3-524]
خط: نسخ، کا: عبداﷲ، تا: قرن 13؛ واقف: بانو محترم آغا؛ تملک: غلام موسوي؛ جلد: تیماج مشکی ضربی، 329گ، مختلف السطر، اندازه: 5/ 14×5/ 21 سم [ف: 2-392]
انجام: مبحث پنجم سابق بیان شد اجزاي منسبه نماز که لازم است اثبات شود به آنها بعد از فراغ از نماز چند چیز است اول سجده منسبه ... سیم صلوات در تشهد است ... علامه حکم فرموده اند به بطلان نماز در کتاب تذکره خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ یادداشت 1289 در صفحه عنوان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 346 گ، 22 سطر (5 /8× 5/ 13)، اندازه: 15×21سم [ف: 38]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ محشی از سید اسداﷲ شفتی؛ یادداشتی از کاتب در 20 رجب 1257 مبنی بر این که این جلد هفتاد و سوم است که شروع به کتابت آن نموده؛ تملکی با مهر «شهاب ثاقب» (بیضی)؛ جلد: تیماج مشکی، 308 گ، 25سطر [سه کتابخانه اصفهان: ف: 29]
در بیان صلوة و احکام آن؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 776ص، 22 سطر (9×15)، اندازه: 14×21سم [ف: 1-49]
بیکا، تا: قرن 13 [د.ث. مجلس]
آغاز: مبحث چهارم در بیان جزئیت بسن اﷲ الرحمن الحیم؛ انجام: علامه حکم فرموده و به بطلان نماز در کتاب تذکره تم بعون اﷲ تعالی
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ 18 سطر، اندازه: 15×21سم [رایانه]
آغاز: وقت فضیلت آن متوسط است ما بین دو وقت؛ انجام: الصحیف السجادیه ... الاف السلام و الثناء و التحی قال فی اول
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: آبی، فاقد جلد [رایانه]
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن 13؛ مجدول کشی، کمندکشی؛ اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: نخودي فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 370گ، 22 سطر، اندازه: 5/19×29سم [اهدائی رهبر: 3-127]
آغاز: در تقسیم نمازهاي مستحبه است، نماز نافله منقسم میشود و به نوافل یومیه و غیر یومیه و اقسام غیر یومیه بسیار است؛ انجام: در قرائت جهر و اخفات مانع از عدول نیست و لهذا جایز است عدول از نماز مغرب به نماز عصر و از نماز ظهر به نماز صبح و هکذا
خط: نستعلیق، بی کا، تا: صفر 1301ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، مقابله شده، محشی با نشان «اسداﷲ»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی با ترنج و سرترنج، 38گ (100ر-137پ)، 17 سطر (11×16)، اندازه: 16×22سم [ف: 37-147]
آغاز: باب دوم در بیان افعال نماز است ودر این دو منهج است منهج اول در بیان افعال واجبه نماز است بدانکه افعال واجبه نماز هشت است؛ انجام: همه آنچه مذکور است تلاوت نماید بسیار خوب و اگر نه توزیع نماید بعض اوقات تلاوت بعض نماید و در وقت ذکر تلاوت بعض ذکر تم
از باب دوم تا آخر؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ تملک: غلامحسین در 1320ق؛ جلد: تیماج مشکی، 156گ، 22 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [ف: 2-756]
آغاز: برابر؛ انجام: قبل از شروع به جزء منسیء آیا این موجب بطلان نماز میشود یا نه ؟ خلاف کرده اند فقهاء دراین مقام مرحوم علامه حکم فرموده به بطلان درکتاب تذکره. تمت.
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ تملک: اسماعیل خلف مرحوم علی اکبر سال 1325 ق؛ 237گ، 27 سطر، اندازه: 21×30سم [ف مخ: 1-345]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 14؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مینا کاري با گل و بوته، 252گ، 28 سطر (12×21)، اندازه: 21×30سم [ف: 22]
انجام: در بیان سبب این سجده است ... و شرایط وجودیت در این مکان عمومی و خصوصی (سپس چهار برگ سفید است آنگاه دارد) الکلام فی محض التسمیه ... (تا 22 صفحه و نیم و بدانجا پایان مییابد که در فهرست دانشگاه یاد شده است.)
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 14؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی، 162گ، 24 سطر (5/ 11×21)، اندازه: 21×30سم [ف: 37]
خط: نسخ زیبا، بیکا، تا: نزدیک عصر مؤلف؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، داراي سرلوح رنگین؛ مهر: «یا سریع الرضا» (بیضوي)، «عبده الراجی جعفر بن محمد» (بیضوي)؛ جلد: روغنی گل و بوته دار، 20 سطر، اندازه: 5/ 14×5/ 22 سم [ف: 22-12]
آغاز: برابر؛ انجام: مبحث پنجم سابق شد اجزاء منسیه نماز ي که لازم است ایتان شود ... این موجب بطلان نماز میشود یا نه خلاف کرده اند فقها درین مقام مرحوم علامه حکم فرموده ببطلان نماز درتذکره تم طهارت و صلو ؛ بیکا، بیتا؛ مصحح؛ جلد: تیماج سرخ با ترنج با سر، 208گ، 37 سطر، اندازه: 5 /18×5/ 28 سم [ف مخ: 1-99]
آغاز: برابر؛ انجام: مبحث پنجم سابق بیان شد اجزاي منسیه نماز که لازم است اتیان شود بآنها بعد از فراغ از نماز چند چیز است اول سجده منسیه ... سیم صلوات در تشهد است ... علامه حکم فرموده اند به بطلان نماز در کتاب تذکره.
در این نسخه یک مقدمه و چند باب داراي چند مبحث و یک خاتمه است؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مجدول، با سرلوح زیبا، محشی با عنوان «منه ادام ظله» و «منه دام ظله العالی» و «بلغ المقابل»، از برگ 309ر برمیآید که گویا به دستور شفتی نوشته
شده؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی، 342گ، 24 سطر (9×14)، اندازه: 15×21سم [ف: 5-1813]
شامل ابواب صلو ؛ خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 22 سطر (5 /8×5/ 14)، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [ف: 2-63]
از اول تا آخر شکیات نماز؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مجدول محرر مذهب مرصع، با کتیبه، با سر لوح مذهب مرصع بسیار زیبا، مصحح، با نسخه اصل مقابله شده؛ واقف: مهره نساء خانم، 22 رجب 1125 [این تاریخ با تاریخ زندگی مؤلف سازگار نیست]؛ جلد: روغنی [ف: 125]
آغاز: برابر؛ انجام: خلاف کردهاند فقها در این مقام مرحوم علامه حکم فرمود به بطلان نماز در تذکره
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 175گ، 27 سطر، اندازه: 21×31 سم [ف: 45]
خط: نسخ خوش، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مقابله شده؛ قطع: خشتی [چهار کتابخانه مشهد-ف: 3]
قسمتی از آغاز کتاب؛ بیکا، بیتا؛ 85گ، 26 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-19]
آغاز: برابر؛ انجام: مبحث پنجم سابق بیان شد اجزاي منسیه نماز که لازم است ایشان شود ... فقها دراین مقام مرحوم علامه حکیم فرموده به بطلان درکتاب تذکره
از اول کتاب مبحث اجزاء منسیه نماز؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، 215گ، 29 سطر، اندازه: 19×31سم [ف مخ]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 217گ، 19سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 2-19]
بیکا، بیتا [ف: 4]
آغاز: برابر
خط: تحریري، کا: علی محمد بن مهر علی هزار جریبی استرآبادي، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 23 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 386]
آغاز: برابر؛ انجام: مثل دعایی که بعد از قرائت سوره مبارکه توحید وارد شده و آن دعا مشتمل بر این است و ان تخرجنی من الدنیا امنا و تدخلنی الجن سالما ... و همچنین است حال در امثال این
خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 5 صفر؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 491گ، 23 سطر، اندازه: 22×31سم [ف مخ: 1-344]
آغاز: برابر؛ انجام: و آن دعاء مشتمل براین است ان تخرجنی من الدنیا امنا و تدخلنی الجنه سالما_ پس تبدیل نماید آمنار ابآمنة و سالماً را بسالمة و هکذا و هم چنین است حال در امثال این
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مهر: «عبده محمد حسین بن زین العابدین» (بیضوي)، «لا اله الا اﷲ الملک القدس: عبده محمد» (بیضوي)؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 338گ، 22 سطر، اندازه: 15×21سم [ف مخ: 1-345]
آغاز: برابر؛ انجام: و باقی نمی ماند ناصبی از نواصب مگر آن که میرسد چیزي از شعاع آن تاجها به چشم هاي را کور میکند و گوش هاي آن را کر میکند و زبان هاي آن ها را لال میکند و ایضا در تفسیر و کتاب الاحتجاج مروي است از آن امام عالی مقام علیه السلام که
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور سبز، عطف تیماج زرشکی، 40گ، 23 سطر، اندازه: 18×22سم [ف مخ: 1-345]
آغاز: بر اینکه استنجاء باب نبود و دلیل شرع که مقتضی آن بود در نظر آن شخص نبود و نزد خود چنین اختراعی نمود؛ انجام: نیت نماز در این صورت منفک نمیشود از فضل سوره هرگاه متعین بوده باشد آن سوره به وصف تعیین و هرگاه مطلق بوده باشد
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 169گ، 25 سطر، اندازه: 16×22سم [ف مخ: 1-345]
خط: نسخ، بیکا، بیتا [چند نسخه-ف: 347]
بیکا، بیتا؛ خریداري از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: و القواعد و الارشاد و التخلیص و المختلف ذلک لتصریحه فی جمیعها لکل زیاد و نقصان
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: نباتی، جلد: تیماج، 25 سطر، اندازه: 15×21سم [رایانه]
یک قطعه از آن؛ بیکا، بیتا؛ قطع: خشتی [اهدائی ف: 364]
آغاز: [باب سوم] بر این طریقه احتیاط مقتضی اینست که هرگاه
شک در رکوع نماید از میل بسجود و قبل از وصول بحد سجود؛ انجام: بعد التسلیم علی النصحیح من المذهب سواء کانت لزیاد فی الصلوا و لنقصان او بعض ... انهما ان ... بعد التسلیم
نسخه بسیار ناقص است؛ خط: نسخ خوش، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی شکري آهارزده، جلد: کاغذ چندلاي نخودي عطف پارچه نخودي، 31گ، 25 و 28 سطر (11×8/ 19)، اندازه: 10×30سم [رایانه]
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
آغاز: برابر؛ انجام: مبحث چهارم: بدانکه سابق بیان شد از جمله اجزائی که قضاي آن لازم است سجده واحده
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، با بلاغ؛ جلد: تیماج قهوه اي، 224گ، 22سطر، اندازه: 21×33 سم [مؤید: 3-119]
بیکا، بیتا [تراثنا: س18ش1و2-208]
تحفة الابرار (مختصر)- الوجیزة فی الصلاة
(tohfat-ol abrār (mn.
موسوي، محمد ابراهیم بن ابوالحسن، ق13 قمري
(mūsavī, mohammad ebrāhīm ebn-e ab-ol-hasan (-19c
وابسته به: تحفة الابرار الملتقط من آثار الائم الاطهار؛ شفتی بیدآبادي، محمد باقر بن محمد نقی (1175-1260)
منتخبی است از کتاب «تحفة الابرار» حج الاسلام شفتی در احکام نماز. معمولاً تفصیل مسائل را به تحفة الابرار ارجاع میدهد در پایان احکام شک را بدان افزوده و گفته است: گرچه احکام شک و سهو علی حده است اما در نظر این احقر عباداﷲ محمدابراهیم بن ابوالحسن موسوي که به اجمال و اختصار این رساله کوشیده چنین مناسب است که مجمل و مختصري از احکام شک و سهو را به این رساله ضم نموده باشم.
[نک بیان المفاخر 2/30]
قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 631
آغاز: نماید درهر حال شخصی که امور دین خود را از آن شخص اخذ مینماید بعد از فحص و بحث اگر مشخص اوشد که موثوق؛ انجام: از شروع در نماز مظنه بانتفاي آن بهم رسید تحصیل الشرط لازم است
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 132گ، 16 سطر، اندازه: 5/ 13×21سم [ف مخ: 2-536]
(tohfat-ol abrār (m×.
هروي، محمد تقی بن حسینعلی، 1217-1299 قمري
(1882-1803) heravī, mohammad taqī ebn-e hoseyn-‘alī
وابسته به: تحفة الابرار الملتقط من آثار الائم الاطهار؛ شفتی بیدآبادي، محمد باقر بن محمد نقی (1175-1260)
تحفة الابرار به فارسی و از آثار سید محمدباقر حج الاسلام اصفهانی شفتی رشتی میباشد در آن مسائل صلات عنوان شده است. هروي که از شاگردان سید حج الاسلام بوده «تحفة الابرار» را تلخیص نموده و در مقدمه آن را به «وجیزه» موسوم ساخته است. وي بر تلخیص خود شرحی به نام «کاشف الاستار» نوشته است.
[الذریعة 3/ 404 و 4/ 421 و 233/ 17]
تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 284
آغاز: اللهم اجعلنا لانعمک من الشاکرین ... یا قبل از دخول در رکوع ظاهر این است که نماز او باطل باشد؛ انجام: که دو سجده از یک رکعت است یا از دو رکعت نماز باطل.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ در آغاز نسخه یک صفحه از وجیزه فقه تألیف محمد جعفر آمده؛ این نسخه را محمد تقی انتصاري در 10/7/47 نیاز خانقاه نعمت اللهی تهران نموده است؛ کاغذ: اصفهانی آبی رنگ، جلد: مقوایی و پارچهاي، 110ص، 15سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 2-29]
tohfat-ol abrār (m×.) = ahkām-e namāz = ādāb-e namāz = r.-ye ‘amalīye = tarjomat-os salāt
وابسته به: تحفة الابرار الملتقط من آثار الائم الاطهار؛ شفتی بیدآبادي، محمد باقر بن محمد نقی (1175-1260)
فقه فتوایی است با عناوین «مقام»، «مبحث» و «مطلب» در بیان احکام نماز، گویا منتخبی است از «تحفة الابرار» حج الاسلام شفتی.
قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 825
آغاز: سوء الادب جعلتها ذخیر لمعاد المؤمنین ... وفقنی اﷲ تعالی لترویج سائر المسائل المؤلف منه مد اﷲ ظلاله علی رؤس العالمین فاعلم اولاً اینکه نماز منقسم میشود بواجب و مستحب و اول منقسم میشود به شش قسم ... اما یومیه پس در آن چند مطلب است مطلب اول در اوقات آنها؛ انجام: واتیان بسجده منسیه فقط لازم خواهد بود و هم چنین است حال در تشهد منسی در رکعت اخیره تمت
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ 119گ، 15 سطر، اندازه: 10×18سم [ف مخ: 1-19]
ahādīs-e tohfat-ol-abrār = tal×īs-e tohfat-ol-abrār
وابسته به: تحفة الابرار الملتقط من آثار الائمة الاطهار؛ شفتی بیدآبادي، محمد باقر بن محمد نقی (1175-1260)
مؤلف در این رساله احادیثی را که حج الاسلام سید محمد باقر شفتی در کتاب تحفة الابرار، درج کرده، به ترتیب وارده در کتاب استخراج کرده است. این تلخیص و گزینش در زمان حیات مؤلف تحفة الابرار صورت گرفته است.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2/ 8827-59/47
آغاز: بسمله، حمدله، چون اقل العباد عملاً و اکثرهم خطاء و زللاً بمطالعه نسخه تحفة الابرار جناب رئیس المجتهدین و مروج شریف خاتم النبیین الحاج سید باقر اصفهانی مشرف شده
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ 11گ (26-36)، 17 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 1-114]
(tohfat-ol abrār (m×.
وابسته به: تحفة الابرار الملتقط من آثار الائمة الاطهار؛ شفتی بیدآبادي، محمد باقر بن محمد نقی (1175-1260)
این نسخه از ابتداء احکام صلو تا آخر مبحث سلام نماز است و مختصر کننده آن شناخته نشد و این قسمت در حدود 2540 بیت میباشد.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2/ 2371
آغاز: بسمله باب اول در بیان مقدمات است ودر آن چند فصل است فصل اول در تقسیم صلو است؛ انجام: پس صیغه سلامی که مخرج از نماز است یکی از دو صیغه مذکوره است والحمدﷲ رب العالمین
خط: نسخ، بیکا، تا: با تاریخ 1295ق؛ در سال 1295 داخل کتابخانه اعتضادیه شده؛ واقف: سپهسالار، کاغذ: فرنگی، 33ص، 27 سطر، اندازه: 15×5/ 20 سم [ف: 1-508]
tohfat-ol abrār (m×.) = ahkām-e namāz = ādāb-e namāz = r.-ye ‘amalīye = tarjomat-os salāt
بخشی از یک رساله فقهی فتوایی در نماز است که به فارسی روان و براي مقلدین با عنوان «مطلب» نگاشته شده است. [محتملاً همان «الوجیز فی الصلا » آبادهاي است.]
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 263/3
آغاز: این که نماز منقسم میشود به واجب و مستحب: اول منقسم به شش قسم میشود اول: اول نماز یومیه دوم نماز جمعه؛ انجام: دور نیست که کسی بگوید لازم است تأخیر واگر از اول زوال مثلا مقدار چهار رکعت نماز منقضی شد بر متحیر قبله بود از آن مصحوب بعض معاذیر مسقطه
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 8گ، 17 سطر، اندازه: 17×22سم [ف مخ: 3-1003]
(tohfat-ol abrār (mn.
وابسته به: تحفة الابرار الملتقط من آثار الائمة الاطهار؛ شفتی بیدآبادي، محمد باقر بن محمد نقی (1175-1260)
چند منتخب از تحفة الابرار که انتخابکننده معلوم نیست.
[الذریعة 3/ 404]
آغاز: بسمله الحمدﷲ و سلام علی عباده الذین اصطفی اما بعد چون عالیجناب شامخ الالقاب نتیج الاطیاب العالم العامل العارف الکامل؛ انجام: بلکه تا حال کسی که تصریح بصحت نماز نموده باشد بر نخورده ایم
خط: نسخ، بیکا، تا: جمعه 13 شعبان 1241ق؛ مجدول، داراي سرلوح رنگین؛ جلد: گالینگور قرمز، 281گ، 16 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 8-4594]
آغاز: بسمله. الحمدله. اما بعد این عجاله منتخبی است از رساله مسما به تحفة الابرار از سید محمد باقر الجیلانی مولدا و الاصفهانی مسکنا ... حسب الخواهش جمعی ... انتخاب شد ... عمده درین مقام معرفت دو مطلب است؛ انجام: و اعاده آن لازم و الحمد ... الطاهرین.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: پنجشنبه 14 جمادي الثانی 1256ق، جا: سپاهان؛ کاغذ فرنگی؛ جلد: تیماج مشکی، 53گ، 16 سطر (5/ 9×17)، اندازه: 15×21سم [ف: 5-659]
آغاز: فصل دیگر در احکام مرغ بی هنگام بانگ کند اگر شب شنبه بانگ کند؛ انجام: اشهد ان محمد رسول اﷲ اللهم صل علی محمد و آل محمد ... سنه 1272.
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: 1272ق؛ 4گ (205-208)، 15 سطر [ف: 5-671]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 49گ، 17 سطر (6×10)، اندازه: 10×15سم [ف: 3-943]
آغاز: بسمله. حمدله. مسئلة مجملا آنچه ظاهر میشود از اکثر اصحاب آنست که تقلید میت جایز نیست؛ انجام: و همچنین است حال در امثال این و الحمدﷲ ... ابد الآبدین و دهر الداهرین خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبري، بهمن 1383؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج فرنگی ماشی، 257گ، 15سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 25 سم [اهدائی رهبر: 3-127]
tuḥfat-ul abrār min manāqib-i a’immat-il aṭhār
حسینی حائري، حسین بن مساعد،-893 ؟ قمري
(1488-) hoseynī hā’erī, hoseyn ebn-e mosā‘ed
تاریخ تألیف: 25 ربیع الاول 893ق کتابی است در فضایل اهل بیت (علیهم السلام) که از منابع اهل سنت استخراج شده و مآخذ این کتاب بیش از 123 اثر از امهات کتب اهل سنت میباشد و آنها را در نهایت کتاب آورده است. این کتاب از مآخذ کتاب «بحارالانوار» است و شیخ ابراهیم کفعمی نیز از آن نقل میکند. شامل سی «باب» است، در آخر به برخی از فضایل حضرت زهرا (علیها السلام) پرداخته و سپس حسنین و بقیه ائمه، ولی قسمت عمده و اساسی این کتاب به فضایل علی بن ابی طالب اختصاص دارد.
آغاز: بسمله الحمدﷲ الذي اختار من عباده الصالحین ائم یرجع الناس الیهم وجعل فی بلاده فهم اعلاما یقول فی الامور الدینیه و الدنیویه علیهم و فضلهم علی خلقه
انجام: حیث وصل الکلام الی هذا المقام و انتهی جریان القلم بما حظه من مناقب الائم الکرام فلنختم ذلک بالحمدﷲ رب العالمین و الصلو و السلام ... القائلین بامامتهم بفضله وجوده و کرم و احسانه
[الذریعة 3/ 405 رقم 1454]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن 11؛ مذیل است به اسماء کتب و مآخذ تألیف حاضر، محشی، مجدول؛ اهدایی: رهبري، فروردین 1374؛ کاغذ: نخودي آهار مهره کشمیري، جلد: مقوا با روکش کاغذ ابر و باد مرمري عطف میشن قهوه اي، 154گ، 15سطر، اندازه: 17×27سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 1-181]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد مدعو به هادي حسینی، تا: 1088ق، جا: مشهد رضوي؛ محشی، مصحح؛ جلد: گالینگور مشکی، 117گ (1پ-117ر)، 22 سطر، اندازه: 11×18سم [ف]
بیکا، تا: 1101ق [نشریه: 7-712]
آغاز: البحرین الاصبهانی کتاب صحاح الجوهري؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: آبی، جلد: مقوا رویه مشمع، 13 سطر، اندازه: 5/10×17سم [رایانه]
تحفة الابرار و هدیة الاخبار- تحفة الابرار فی اصول الدین
tohfat-ol abvāb
دانکوتی، مقصود
dānkūtī, maqsūd
تاریخ تألیف: 938ق
فرهنگ فارسی به فارسی به ترتیب حروف آغاز و انجام هر لغت و در پایان چند سطر به عنوان باب المستعارات آورده است. از ابیات پایانی رساله به دست میآید این فرهنگ براي شخصی در سال 938ق گزیده گردیده است و در پایان کتاب آورده «نظم: آن فلک رایی که جان از تصانیف سلیم ** بهرخدام جنابش نسخه اي کرد انتخاب / تحفة الابواب نامش کرد چون طغرا نوشت** منشی طبعم باسم آصف عالیجناب / چون بناي این کتاب انتخاب اتمام یافت ** شد رقم تارخ اتمامش باتمام الکتاب»
آغاز: رب یسر هذا کتاب تحفة الابواب، بسم اﷲ الرحمن الرحیم، حمد و سپاس بیحد و ستایش بی عد بیقیاس مبدعی را که ممکنات را از ممکن آباد عدم بخیر وجود آورد ... و بعد چنین گوید احوح خلق اﷲ الودود و اضعف عبداﷲ المعبود مقصود دانکوتی غفر دیونه (ذنوبه) و سنر عیونه (ستر عیوبه) ...
[نسخههاي منزوي 1925؛ مشترك پاکستان 14/ 162]
آغاز: بود میانه نه دراز نه کوتاه آن را دوستی گویند. بوته و بوته زلف بود بزوفه نام شهریست در هندوستان؛ انجام: کالوس احمق و ابله بود، باب الکاف مع الشین کرمریش جانوریست چون ماري کوتاه ... و بیشتر در ویرانه ها باشد و آن را کرباسه نیز گویند.
خط: نستعلیق، کا: افضل بن شمس الدین محمد مشهور به آقا بزرگ ساوجی حسینی، تا: 1007ق؛ افتادگی: آغاز؛ نسخه موجود پراکنده گی و افتادگی دارد؛ مهر: «یا ولی المومنین» (بیضی)، «بر دین نبی حاتم خان» (بیضی)؛ کاغذ: شرقی، 44گ (3ر-46پ)، 18 سطر، اندازه: 5/ 7×15سم [ف: 35-543]
آغاز: برابر؛ انجام: و اﷲ اعلم بالصواب تمت هذه النسخ المسمات بتحفة الابواب علی یدل قلیل الاحسان و کثیر العصیان ... وقت ظهر دوم ماه محرم الحرام قلمی شد سنه 1265
خط: نسخ تعلیق، کا: ملا ابراهیم خوئی ولد آقا علی، تا: 1265ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: چرمی سیاه، 39گ، 15سطر، اندازه: 5/ 16×5/ 21 سم [ف: 1-210]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3089- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 2-73]
tuḥfat-ul abīh fī-man nusib-a ilā ġayr-i abī-h
فیروزآبادي، محمد بن یعقوب، 729-817 قمري
(1415-1329) fīrūzābādī, mohammad ebn-e ya‘qūb
رساله مختصري است در ذکر کسانی که منسوب به دو نفر از پدران و مادران خویش هستند یا به پدر و یکی از جدات و غیره در این اثر نام کسانی که منسوب به پدر و مادر یا تنها پدر یا به یکی از اجداد و جدات یا فردي دیگر که به تربیت او پرداخته یا به فرزندي برگزیده و ترتیب حروف هجا ذکر گردیده و قبل از همه به عنوان تیمن به نام مقدس پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) اشاره شده است.
آغاز: بسمله، الحمدﷲ عدد خلقه وزن عرشه و رضی نفسه و مداد کلماته و الصلا و السلام علی اشرف مخلوقاته ملأ ارضه و ملأ سماواته و علی آله و صحابته و اتباعه و ازواجه و ذریاته ... و رتبته علی الهجاء المشرقی لصفاء اضائته و قدمت ذکر سیدنا رسول اﷲ محمد علیه افضل صلوات اﷲ
انجام: یونس بن حبیب الادیب الشاعر حبیب امه و لم اقف علی اسم ابیه و فیه ست لغات مشهورات تثلیث النون مع الهمز و ترکه آخره و الحمدﷲ رب العالمین.
چاپ: محقق: عبدالسلام هارون، قاهره، مطبع لجن التألیف و الترجم و النشر، چاپ 1، نشر ضمن: نوادر المخطوطات، مجلد1، المجوع الاولی، الکتاب الرابع، 1370ق.
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن محمود بن محمد کازورنی، تا: قرن 9، مصحح، مقابله شده، دستخط مؤلف مبنی بر قرائت «حاصل کور الخلاص فی فضائل سور الاخلاص» توسط عزالدین اسرائیل و اجازه فیروزآبادي به او، ضمیمه نسخه ش 5060؛ واقف: ابن خاتون، در 1067.؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج عنابی با سجاف مشکی، 7گ، 20 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 27-92 و 19-99]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1986/3
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5-401]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3/ 9
نسخه اصل: همان نسخه بالا ]عکسی ف: 1-23[
تحفة الابرار - تحفه اثنی عشریه 293
tohfe-ye esnā ‘ašarīye = nasīhat-ol mo’menīn va fazīhat-oš šayātīn
دهلوي، عبدالعزیز بن احمد، 1159-1239 قمري
(1824-1746) dehlavī, ‘abd-ol-‘azīz ebn-e ahmad
این کتاب چون پس از گذشت دوازده قرن از هجرت تألیف شده است بدین نام مسمی گردید و به «نصیح المؤمنین و فضیح الشیاطین» لقب داده شد. کتاب داراي دوازده «باب» است: 1. پیدایش مذهب شیعه؛ 2 . طریق اضلال ایشان؛ 3. ذکر گذشتگان ایشان؛ 4. اخبارشان؛ 5. توحید؛ 6. نبوت؛ 7. امامت؛ 8. معاد؛ 9. مسائل فقهیه؛ 10. مطاعن خلفا و بعضی از صحابه؛ 11. خواص مذهب شیعه؛ 12. تولی و تبري.
برخی معتقدند که دهلوي این کتاب را در مقابل سید دلدار علی از علماي شیعیان هند نوشت تا جلو پیشرفت مذهب جعفري را در سرزمین هند بگیرد و تشیع همه فرق را در آن بلاد مانع شود. اهل تحقیق معتقدند که آنچه در کتاب »تحفه« آمده از کتابهاي پیشینیان برداشته شده است، خاصه مطالب آن مأخوذ از کتاب «الصواقع» تألیف نصراﷲ کابلی با مقداري اضافه از کلمات پدر دهلوي و حسامالدین سهارنپوري صاحب کتاب «المرافض» است (الذریعه 10: 190). گروه فراوانی خصوصاً دانشمندان شیعه هندوستان، بر این کتاب ردیه نوشته و بعضی از این پاسخها در چندین جلد میباشد.
آغاز: الحمدﷲ و کفی و سلام علی عباده الذین اصطفی خصوصا علی سید الوري صاحب قاب قوسین او ادنی
انجام: و لهذا در جمیع کتب شیعه امامت را نیابت نبی گفته اند، و چون این مقدمات عشره خاطر نشین شد استنتاج نتیجه باید نمود
چاپ: مشار فارسی، ج1، ص1196؛ لکهنو، سنگی، مطبع منشی نولکشور، با تصحیح مولوي محمد احسان اﷲ صاحب لکهنوي انصاري، خاتم الطبع از محمد افهام اﷲ لکهنوي انصاري، بدون کاتب، 1302ق /1885م، وزیري بزرگ، 638+4 صص؛ 1395ق/1975م.، 400+1صص؛ لکهنو، سنگی، 131ق/1896م.، رحلی، 400+4ص؛ هند، سنگی، بدون تاریخ، وزیري، 776ص
شرح و حواشی:
1- النزه الاثنی عشریه؛ کشمیري دهلوي، محمد بن عنایت احمد (- 1235)
2- سیف الناصري؛ کنتوري، محمد قلی بن محمد حامد (1188-1260)
3- تقلیب المکائد؛ کنتوري، محمد قلی بن محمد حامد (1188- 1260)
4- اجناد اثنا عشریه فی رد باب چهارم تحفه اثنا عشریه؛ کنتوري، محمد قلی بن محمد حامد (1188-1260)
5- تشیید المطاعن لکشف الضغائن؛ کنتوري، محمد قلی بن محمد حامد (1188-1260)
6- برهان السعاد ؛ کنتوري، محمد قلی بن محمد حامد (1188-1260)
7- بوارق موبقه؛ سلطان العلماء، محمد بن دلدار علی (1199-1284)
8- مصارح الافهام؛ کنتوري، حامد حسین بن محمد قلی (1246-1306)
9- عبقات الانوار فی امام ائم الاطهار؛ کنتوري، حامد حسین بن محمد قلی (1246-1306)
10- الجواهر العبقری فی الرد علی التحفة الاثنی عشری؛ موسوي شوشتري، محمد عباس بن علی اکبر (1224-1306)
11- رد تحفه اثنی عشریه
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: نرسنکراو، تا: پنجشنبه 11 جمادي الاول 1217ق، جا: شهر اورنک؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، 205گ، 31 سطر، اندازه: 22×41سم [ف: 3-38]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبدالمجید بن ملاحامد، تا: 1288ق؛ مصحح، محشی، با علامت بلاغی از عبدالرحیم حسینی که کتاب را به امر حاجی شیخ محمود مقابله نموده؛ تملک: فرهاد بن ولیعهد که نوشته کتاب را محمد بن عثمان مرشد سلسله نقشبندیه براي وي تحفه فرستاده و به سال 1289 به سنندج رسیده؛ جلد: تیماج سرمهاي، 261گ، 25 سطر، اندازه: 5/ 19×30سم [محدث ارموي مخ: 1-305]
tuḥfat-ul aḥādīṯ
قاضی، یوسف بن محمد،-قرن 13 قمري
(qāzī, yūsof ebn-e mohammad (19c
تاریخ تألیف: یکشنبه 12 رجب 1252ق
چهل حدیث در آداب اسلامی و فضایل اخلاقی، انتخاب شده از کتاب هاي معتبر با حذف سند آنها و تصریح به نام منابع؛ و دنباله بعضی از این حدیث ها چند روایت مناسب افزوده شده است. نسخه بدل نام کتاب بخط مؤلف «نخبة الاحادیث» آمده.
آغاز: احمد اﷲ علی آلائه المتواتر و أشکره علی عطایاه المتکاثر و صلی اﷲ علی من أرسله بالهدي و دین الحق.
انجام: ان اﷲ لا یغفر أن یشرك به و یغفر ما دون ذلک لمن یشاء، و قد تم تألیف الاربعین..
شرح و حواشی:
1- تحفة الاحادیث (ترجمه)
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1168/1
آغاز: احمد اﷲ علی آلائه المتواتر و أشکره علی عطایاه المتکاثر و صلی اﷲ علی من أرسله بالهدي و دین الحق.؛ انجام: ان اﷲ لا یغفر أن یشرك به و یغفر ما دون ذلک لمن یشاء، و قد تم تألیف الاربعین..
کاتب = مؤلف، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 21گ (19پ-39ر)، مختلف السطر، اندازه: 11×17سم [ف: 3-416]
(tuḥfat-ul aḥādīṯ (t.
قاضی، یوسف بن محمد،- قرن 13 قمري
(qāzī, yūsof ebn-e mohammad (19c
وابسته به: تحفة الاحادیث؛ قاضی، یوسف بن محمد (قرن 13)
ترجمه تحت اللفظی کتاب سابق است با عنوان «باب» براي هر یک از حدیثها. در این نسخه بیست و چهار حدیث آمده و گویا کار ترجمه ناتمام مانده است.
[فهرستواره منزوي 7/ 174]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1168/2
آغاز: حمد و ستایش مر آفریدگاري زا سزاست که اجناس مخلوقات را به انواع نعمت هاي متواتره انعام فرموده.؛
کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 17گ (59پ-75پ)، مختلف السطر، اندازه: 11×17سم [ف: 3-416]
tohfat-ol ahebbā’ = tohfat-ol ahbāb
موسوي جزائري، حسن بن جعفر،-1323 قمري
(1905-) mūsavī jazā’erī, hasan ebn-e ja‘far
به دستور: آقا محمد جواد (به دستور)
تاریخ تألیف: 28 ذیحجه 1274ق
رساله مختصري است در احکام نجوم داراي یک «مقدمه» و دو «مقاله» و یک «خاتمه»: مقدمه، در سه «مرحله»: 1) موضوع نجوم، 2) اصطلاحات نجومی، 3) نبذهاي از قوا و ضعف کواکب؛ مقاله 1. بیان صفات و مدلولات و منسوبات کواکب، در دو «باب»: 1) مدلولات و منسوبات کواکب در هشت «فصل»، 2) صفات و منسوبات بروج در دوازده «فصل»؛ مقاله 2. بیان معرفت احکام اتصالات و حالات کواکب، در دو «باب»: 1) احکام اتصالات کواکب، در شش فصل، 2) احکام حالات کواکب در پنج فصل؛ خاتمه در احکام متفرقه در پنج «مقصد.» (احمد منزوي)
آغاز: بسمله. الحمدﷲ الذي رفع السماء بلا عمد، و سطح الارض ... و بعد، چنین گوید اقل السادات ... حسن بن جعفر الموسوي الجزایري الشوشتري ...
انجام: و نصف جرم مریخ چهار درجه مجموعا نصف المجرمین ده درجه.
[الذریعة 3/ 408: تحفة الاحباء؛ فهرستواره منزوي 4/ 2839]
آغاز: برابر؛ انجام: خدا سازد به اقبال بلندش ** پسند خاطر مشکل پسندش انه سمیع الدعاء قریب مجیب ...
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1274ق؛ نستعلیق دو دست، بخش آغازین از احمد بن شیخ الاسلام و بخشی از آن گویا به خامه مؤلف؛ 77گ (13پ-89ر) [ف: 1-46]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ داراي جدول هایی در اختیارات و احکام، داراي فائده اي به تاریخ محرم 1296؛ جلد: تیماج قهوه اي، 134گ، 15 سطر، اندازه: 16×5/ 21 سم [ف: 23-192]
tohfat-ol ahebbā’
رسالهاي است در آشپزي، و طرز پخت انواع غذاها و شیرینیپزي و علم طباخی و چون به منزله هدیه به دوستان است آن را «تحفة الاحباء» نامیده است.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15847
آغاز: بسمله، الحمدﷲ الذي ولایطعم ... و بعد چون مراعات حفظ بدن عقلا و شرعا مطلبی است اهم بلکه؛ انجام: سر دیگ هم برویش بگذارند برویش آتش هم بگذارند تا پخته شود اما زود زود ویرا نگاه کند که نسوزد
خط: نستعلیق، کا: محمد محسن متخلص به آقا کوچک، تا: قرن 14؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج عنابی، 17گ (86پ- 102پ)، 15-18سطر (5 /7×5/ 14 و 5 /7×15)، اندازه: 11×5/ 17 سم [رایانه]
tohfat-ol ahebbā’ fī š.-e qasīdat-e sayyed-oš šo‘arā’
تبریزي خیابانی، علی بن عبدالعظیم، 1244-1326 شمسی
(1947-1865) tabrīzī ×īyābānī, ‘alī ebn-e ‘abd-ol-‘azīm
تاریخ تألیف: دوشنبه 2 ذیحجه تا دوشنبه 25 ذیحجه 1305ق شرح مفصلی است بر قصیده عینیه سید حمیري «لام عمرو باللوي مربع» با ترجمه هر بیتی به فارسی. این شرح در دو «مطلب» است: 1. حالات سید حمیري؛ 2. شرح قصیده.
خط: نستعلیق و نسخ، کاتب = مؤلف، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی، 63گ، 13 سطر، اندازه: 17×5/ 21 سم [ف: 12-67]
آغاز: الحمدﷲ الذي خلق الخلق من العدم ... اما بعد چنین گوید تراب اقدام ذاکرین الحقیر الفقیر؛ انجام: که روز نزول آیه هل اتی است و بروایتی مباهله هم در آن روز اتفاق.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 33گ (228پ-260ر)، اندازه: 17×5/ 21 سم [ف: 8-109]
تحفة- الاحباب- تحفة الاحباء
tohfat-ol ahbāb
تبریزي، میر اویس بن امیر جان، ق10 قمري
(tabrīzī, mīr oveys ebn-e amīr jān (-16c
وابسته به: زبدة الهیئة = سی باب = سی فصل = معرفت تقویم؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672ق)
تاریخ تألیف: 928 ق
پنجاه فصل کوتاه است با جداولی مناسب موضوعات، در احکام نجوم و قواعد استخراج طوالع، که هنگامی که گروهی از شاگردان »سی فصل« خواجه نصیرالدین طوسی را میخوانده اند، به رشته تحریر درآورده تا نواقصی که در رساله خواجه بود تکمیل نماید.
آغاز: الحمدﷲ الذي خلق الانسان فی أحسن تقویم ... سبب تحریر این رساله در معرفت تقویم تام آن بود.
انجام: و سعادت کوکب الفرض از سعادت صاحب طالع أنسب، و اﷲ اعلم و احکام.
[فهرستواره منزوي 4/ 2840]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7319
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مجدول؛ جلد: تیماج مشکی، 86گ، 11 سطر، اندازه: 14×5/ 19 سم [ف: 19-112]
tohfat-ol ahbāb = farhang-e tohfat-ol ahbāb = farhang-e awbahī
حافظ اوبهی، سلطانعلی، ق10 قمري
(hāfez-e awbahī, soltān‘alī (-16c
اهدا به: میرزا سعدالدین مشهدي وزیر در خراسان
تاریخ تألیف: 936 ق؛ محل تألیف: خراسان
درجه
فرهنگ لغات فارسی است به ترتیب حرف اول با رعایت حرف آخر از باب الالف مع الالف تا باب الیاء مع الیاء با استشهاد به اشعار قدما و خاتمهاي در استعارات و مصدر است به قصیدهاي در ستایش میرزا سعدالدین وزیرخراسان. در 933ق = (تحفة الاحباب) شروع بنگارش آن کرده و در 936ق = (اتمام الکتاب) از کار آن فراغت یافته است.
آغاز: فضلاي فصیح زبان و فصحاي بلیغ بیان افضل کلمات و افصح لغات حمد و ثناي متکلمی را دانند که رتبه فصاحت و درجه بلاغت عرب را به مرتبه اعلی علیین رسانید
انجام: پهلو کردن احتراز کردن پسري نوي دید انزال کرد ...
چون بناي انتخاب این کتاب اتمام یافت ** شد رقم تاریخ اتمامش باتمام الکتاب.
[الذریعة 3/ 410؛ نسخههاي منزوي 3: 1925؛ دنا 2/904؛ «آیا فرهنگ تحفة الاحباب از حافظ اوبهی است»، علی اشرف صادقی، در نشر دانش، بهار 1381ش، ش103، ص 38-46]
در بیست باب؛ خط: نستعلیق، کا: محمد شفیع بن ابی طالب غیاث الدین علی بن شمس الدین محمد حسین، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن آلبالویی، 15 سطر [ف: 5-368]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج قهوه اي، 125گ، 14سطر (5/ 7×15)، اندازه: 14×20سم [سنا: ف: 2-82]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد مؤمن بن محراب بن علی شریف، تا: دوشنبه 17 جمادي الثانی 987ق، جا: اصفهان؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 38گ (327پ-364پ)، 19 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 38-58]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: سیدي احمد بن میر احمد خلخالی، تا: چهارشنبه 28 ذیحجه 989ق، جا: اردبیل؛ جلد: گالینگور، قطع: ربعی [نشریه: 3-7]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن مشکی، 80گ، 17 سطر، اندازه: 8 /12×8/ 18 سم [ف: 2-102]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 146گ، 18 سطر، اندازه: 15×26سم [ف: 1-179]
آغاز: مشتمل بر بیست باب گردانید و هر یک از آن چهار حرف را که مخصوص است بلغت فرس در باب حرفی که مشابه ویست مرقوم ساخت؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 18 ذیحجه 1006ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: رضا نایینی، مرداد 1311؛ کاغذ: سمرقندي حنایی، جلد: چرمی عنابی، 111گ، 17 سطر (8/ 4×5/ 11)، اندازه: 3 /9×3/ 17 سم [ف: 13-18]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3496- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 2-153]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الاول 1022ق؛ 113گ، اندازه: 5/ 10×18سم [نسخه پژوهی: 2-123]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: کسط عن سهی بن کید کط کادر، تا: 27 ذیقعده 1057ق؛ ابیاتی در ماده تاریخ فوت میرزا فرخ و سپس مکتوب قاضی نظام الدین یحیی کلیدري به خواجه امیر بیک؛ جلد: تیماج قهوه اي عطف چرم قهوه اي روشن، 42گ (1پ- 42ر)، 25 سطر، اندازه: 2 /7×5/ 20 سم [مختصر ف: 137]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بیکا، تا: جمادي الاول 1083ق، جا: مقام کرمان؛ جلد: گالینگور سیاه، 208ص (37-244)، 14 سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 33/ 2-97]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 2 رمضان 1105ق، جا: قریه میر زکریا ارونق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 94گ، 12 سطر (7×15)، اندازه: 13×19سم [ف: 16-279]
آغاز: بسمله. باب الباء مع اللام. برغول: آشی باشد که از گندم نیم کوفته خرده کرده باشند پزند و گروهی فروشه گویندش و گروهی فرقوط (کذا؛ فرقوط)؛ انجام: برابر
از باب الباء مع اللام تا پایان کتاب. در آغاز نسخه به اشتباه «هذا کتاب کنزاللغ من اللغات الفارسی» خوانده شده؛ خط: نستعلیق، کا: جعفر بن محمد بدیع، تا: 1109ق، جا: مشهد؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 13گ (323پ-335ر) [ف: 29/ 1-144]
آغاز: برابر؛ انجام: ترك ننگ و عار گفتن تمام شد رساله الفاظ فرس
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ 180گ (32پ-211ر) [ف: 1-82]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنجشنبه 17 ربیع الاول 1221ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 111ص، 19سطر، اندازه: 19×23سم [ف: 2-56]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: مازندرانی عبدالکریم، تا: 1225ق، به نام سعد الدین مشهدي وزیر خراسان [الفبائی: -111]
نسخه اصل: خاورشناسی لنینگرادc1818؛ بیکا، تا: 1233ق [فهرستواره مینوي: -165]
تهران؛ بنیاد فرهنگ ایران؛ شماره نسخه: ف96
همان نسخه بالا [نشریه: 11-992]
آغاز و انجام: برابر؛ تحفة الاحباب نامش کرد چون طغرا نوشت ** منشی- طبعم باسم آصف عالیجناب
خط: نستعلیق، کا: ملا اﷲ قلی، تا: 1275ق، براي میرزا علی نقی عصار طالب تخلص فرزند کربلائی محمد صادق؛ در دیباچه اشعاري که با این بیت: زهی رفیع جنابی که مهر دولت او ** زآسمان سعادت همیشه تابان است، آغاز میشود در این نسخه نیامده؛ کاغذ: آهار مهره فرنگی، جلد: میشن قهوه اي، 79گ، 13 سطر، اندازه: 5/ 11×7/ 21 سم [ف: 5-25]
نسخه اصل: بنیاد خاورشناسی تاشکند 1436 (فهرست تاشکند 1/ 198 ش 445 به نام لغت فرس قدیم)؛ بیکا، بیتا؛ [فهرستواره مینوي: 165]
تهران؛ بنیاد فرهنگ ایران؛ شماره نسخه: ف 97
همان نسخه بالا [نشریه: 11-992]
آغاز: برابر؛ انجام: نارون ... بیست سخت و بیشتر راست بالد و ازو پیشه وران دست افزار
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن مشکی، 50گ، 18 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 5-25]
آغاز: بسمله. الحمدﷲ رب العالمین و العاقب للمتقین و الصلوة و السلام علی سید المرسلین محمد و آله اجمعین. اما بعد بدانکه این کتابیست در غایت لطافت؛ انجام: (در حروف ه- افتاده است) و نظامی گوید: یاره او ساعد جان را بکار ساعدش از هفت فلک پادار ** و جامی گوید نه کز لطفش گرفتی یاره را دست
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سرخ، 57گ، 14 سطر (8×13)، اندازه: 5/ 12×5/ 18 سم [ف: 11-166]
آغاز: بنابراین بنده رهی حافظ اوبهی در باب تصحیح و توضیح آن رساله مختصري ترتیب داده و عقده هاي آن را به بنان بیان گشاده امید که؛ انجام: خشک جنبان به ضم خا و جیم کسی را گویند که حرکات بی نفع کند مثالش حکیم سنایی فرماید: کم شنیدم چو توات ابناي
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج مشکی سوخت، ترنج با سر، مجدول، پشت جلد اسلیمی، 102گ، 15 سطر، اندازه: 10×18سم [ف: 26-126]
tohfat-ol ahbāb
گرگانی، رستم، ق10 قمري
(gorgānī, rostam (-16c
اهدا به: نظام شاه
تاریخ تألیف: 951ق؛ محل تألیف: دکن
کتابی در کلام و اصول دین به روش حکماء؛ که در بازگشت از مکه در 17 «باب» ساخته است.
[فهرستواره منزوي 5/ 3335]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7545/3
آغاز: بسمله، حمد بی حد صانعی که به امر کن عالم ملک و ملکوت را در یک لمحه ار بیداء ظلماء ... به صحراء بیضاء وجود آورد؛ انجام: به سبب آنکه تاثیر وي زیاده از سایر عناصر است.
بیکا، تا: سهشنبه 17 ذیقعده 971ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج تریاکی ترنجی، 60گ (165-224)، 15 سطر (5/ 4×5/ 9)، اندازه: 10×15سم [ف: 16-620]
tuḥfat-ul aḥbāb
آصف الضریر، عبدالوحید بن محمد حسن، ق13 قمري
(āsef-oz-zarīr, ‘abd-ol-vahīd ebn-e mohammad hasan (-19c
رسالهاي استدلالی همراه با نقل اقوال درباره مقدمه واجب در اصول فقه، در یک «مقدمه» و سه «باب»: المقدمة: معنی الوجوب لغة و اصطلاحاً؛ باب 1. الاقوال فی وجوب مقدمة الواجب؛ 2. حول ان الامر بالشیء امر بما لایتم الابه؛ 3. ثمرات الخلاف.
آغاز: بسمله، الحمدﷲ الذي لایمکن بلوغ القول و الحواس الی تصور کنه ذاته المقدس عن التحدید و التمثیل و القیاس ... سبحان من جعل تهذیب معالم الدین مبادي نجاح المتعبدین ... فیقول اقل الخلیف بل لا شة فی الحقیق عبدالوحید ... انه لما کانت مسألة وجوب المقدم مشهور فیما بین الطلاب ...
انجام: فان قلنا ان المقدم واجبة لزم بطلان الصلاة و الا فلا و له تحقیق مذکور فی محله هذا آخر ما اوردناه فی هذه الوجیز فاﷲ الهادي الی سبیل الرشاد و صلی اﷲ علی محمد و آله الامجاد.
آغاز: برابر
نام کتاب و مؤلف با تطبیق آغاز تعیین شد؛ خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: آبی، 18 سطر، قطع: ربعی [چهار کتابخانه مشهد-ف: 410]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فستقی و نخودي آهار مهره، جلد: میشن عنابی، اندازه: 14×21سم [ف: 5-640]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسن بن مهدي حسینی، تا: 1233ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 15گ (84ر-98ر)،16سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 5-360]
آغاز: برابر؛ انجام: و لابد فی الالتزام من اللزوم الذهنی لغواً لکونه معلوماً مما قبله فأسقط هذه..
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 114گ (1پ-114پ)، اندازه: 5/ 15×20سم [ف: 6-263]
آغاز: برابر؛ انجام: کوجوده مسترفا لعدم الشروط فلیذم ان لا یکون ما فرض شرط.
در رایانه آستان قدس شرح حاشیه ملاعبداﷲ بر تهذیب المنطق دانسته شده؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ واقف: سید محمد تقی خاتمی زنجانی، مرداد 1382؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا با روکش پارچه، 124گ، 17 سطر، قطع: وزیري کوچک، اندازه: 5/ 15×20 سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 13گ (147پ-160ر)، اندازه: 20×5/ 15 سم [مرعشی: ف: 6-264]
tuḥfat-ul aḥbāb
تبریزي خیابانی، علی بن عبدالعظیم، 1244-1326 شمسی
(1947-1865) tabrīzī ×īyābānī, ‘alī ebn-e ‘abd-ol-‘azīm
متفرقاتی بدون نظم و ترتیب از چند کتاب فارسی و عربی.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9
آغاز: الحمد ﷲ رب العالمین ... صورت خبر غریب مکتوب چند روز قبل به برادر عزیزم
خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ جلد: مقوایی عطف پارچه نیلی،27گ، مختلف السطر، اندازه: 5/ 10×15سم [ف: 12-72]
tuḥfat-ul aḥbāb
این کتاب پس از «بغی العقول» تألیف همین مؤلف نگاشته شده است و پانزده «باب» دارد. نامش در الذریعه و کشف الظنون و ذیل آن نیامده است.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5329
آغاز: بسمله، حمدله ... اما بعد فانی بعد ان کتبت الرسال المسماة ببغیة العقول ... فکتبت هذا الکتاب المسمی بتحفة الاحباب ... فاعلم ان جمیع ما اذکره منقول من الکتب المعتبرة؛ انجام: فیامن خائف و یفک عان ** و یأتی اهله النائی الغریب
خط: نسخ، کا: محمد علی گیلانی، تا: پایان شوال 1244ق، به خواهش ملا عبدالرزاق گیلانی؛ کاغذ: فرنگی کبود، جلد: تیماج قهوه اي مقوایی، 270گ، 19 سطر (10×16)، اندازه: 16×22سم [ف: 3-353]
tohfat-ol ahbāb
در کشف الظنون (ج 1ص 258) کتابی به این نام از شیخ اشراق شهاب الدین سهروردي ضبط کرده و اندك توصیفی از آن ذکر نکرده است. رساله مرتب است بر دوازده «باب»: علم توحید، معرفت، حالت، معاملت، مکاشفه و مشاهده، خطاب، سماع، وجد، ارواح، عقل، قلب، نفس. براي شناساندن رساله که از نمونههاي خوب نثر دري (اواخر قرن 6 و اوایل 7) است سطوري از مقدمه نقل می گردد: «در همه ایام از هر جایی کی آینده برآمدي از رهروان معرفت استخبار کردمی و از عاشقان این کار باز برسیدمی ناکجاست فقیري صادقی. عیاري دلیري. سراندازي مقامري. باك بازي. مستی. عاشقی طریقی آسوده تا بیادش بیاسودي و قاعده دردم در ورد و دعا این بودست کی هرگاه ما را مشکلی افتادي شاهان غرب را و سروران عجم را و اولیاء شام را و روندگان عراق و نهنگان روم را و تندان زنگبار را
امیران خراسان را و سلطانان سند و خلفاء هند و سرابداران غزنین و جابکان بدخشان و عیاران ماوراء النهر و بیران ترکستان ظریفان تبت و جین و عاشقان غورکی در حیات ظاهر و باطن اند بشفاعت بر درگاه بردي آن مشکل را حل بدید آمدي. تا آنک از نشان بظاهر خبري نیافته بودمی. لیکن دل ازین یافت بیگانه نبودي. تا درین وقت اخی ابوالفرج بلغه اﷲ مقام الفقرا ... بدین جانب رسید و ما را از یاران خراسان و برادران ماوراءالنهر مشایخ ترکستان قدس اﷲ ارواحهم خبر داد و بدان تشریف ما را منور کرد و وقت ما بذکرشان مطیب گردانید» تا آنجا: «کتابی را برادر ابوالفرج اکرمه اﷲ بکرام العارفین اقتراح چنین کرد و گفت که باید نبشته از نزد این درویش ولایات شاهان خراسان و ترکستان برم تا فایده سفر و سکیه حضر باشد. خواستم تا از مقام
مشایخ عشق فصلی دو سه بنویسم . تا مریدان را موعظتی باشد و بیران را تذکرتی. تامل کرده در اصول قوم که قانون آن بجند علمست (کذ) معلوم جنین شد که طریق سالکان راه حق بر دوازده علمست» (کذ).
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 7342/3
آغاز: باي النواحی الارض انعی وصالکم ** و انتم ملوك ما تقصدکم نحو / ما ماندیم بی یار و سالار** میان مشتی ناهموار و هزار آه.؛ انجام: نفی وجود ممکنات و مستحیلات واجب و لازم گشت کل شییء هالک الا وجهه کل من علیها فان و یبقی وجه ربک ذوالجلال و الاکرام.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 26 شوال 609ق؛ افتادگی: آغاز و وسط؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج قهوه اي، 15 سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 11-294]
tohfat-ol ahbāb fe-l a×lāq va-l ādāb
ابن محمد قاضی طهرانی، ق13 قمري
(ebn-e mohammad-e qāzī-ye tehrānī (-19c
یک دوره علم اخلاق با زبان ساده است. نویسنده میگوید آن را از کتب پیشینیان جمع و تألیف کردم و خالی از حشو و زوائد و مشتمل بر یک «مقدمه» و ده » هدیه« و یک »خاتمه : « مقدمه: در بیان بعضی از اخبار و ارده در حسن خلق؛ هدیه 1. فوائد علم و شرافت و فضلیت آن؛ 2. معنی ادب و حیا وشرایط آن؛ 3. معنی عبادت و اقسام آن؛ 4. محامد لطف و رحم در معنی عبادت و اقسام آن؛ 5. مناقب عدل و شامت ظلم؛ 6. حسن نصرت و کرامت و احسان؛ 7. فوائد حلم و صبر؛ 8. مکارم سخاوت؛ 9. مذمت خدعه و حسد؛ 10. عزت قناعت و ذلت طمع؛ خاتمه: در ذکر چهل حدیث متفرقه.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1/ 1089
آغاز: بسمله، سپاس بی حد و ثناي بیعد سزوار خداوند یگانه است که قطرات رحمت؛ انجام: اللهم وفقنالها بحرمته.
خط: نستعلیق، کا: محتملاً نویسنده، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 74گ، 11 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 11×17سم [ف: 3-110]
tuḥfat-ul aḥbāb fi-s sulūk ilā ṭarīq-il aṣḥāb
افندي، سید احمد، ق13 قمري
(afandī, seyyed ahmad (-19c
تاریخ تألیف: شنبه جمادي الثانی 1229ق
شرح مزجی مختصري است بر رساله «سلسل الذهب» شیخ محمد مراد که مشتمل بر بیان سلسله مشایخ نقشبندیه و آداب طریقتی آنان میباشد.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8594
آغاز: الحمدﷲ الذي شرح صدور العارفین لمکاشف ا سرار و نور قلوب الواصلین لمشاهد جماله من وراء ا ستار؛ انجام: و کذلک یکون ختامه بهما فذلک العمل یکون مقبولا عنداﷲ البتة.
در فهرست نام مؤلف نیامده و از نشریه 11/ 592 ذکر شد؛ خط: نسخ، کا: ملا مالکی، تا: 20 غره ذیحجه 1239ق؛ تملک: علی اکبر حسینی خوئی مدعو به شمس العلما به تاریخ غره رجب 1340 با مهر «شمس العلما» (بیضی)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 36گ، 15 سطر، اندازه: 15×5/ 20 سم [ف: 22-173]
tohfat-ol ahbāb fī tazkerat-el ashāb
بخاري قاري، رحم اﷲ بن عاشور محمد، ق13 قمري
(bo×ārī qārī, rahmat-ol-lāh ebn-e ‘āšūr mohammad (-19c
تاریخ تألیف: 1288ق
تذکره سرایندگان فارسیسراي بخارا و افغانستان است، از قرن 8 ق تا روزگار نگارش 1288ق، دربرگیرنده 130 تن.
آغاز: حمد بی حد و ثناي بی عدد مر آفریدگاري را سزاست
چاپ: تاشکند، 1332ق
[فهرستواره منزوي 3/ 1861]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5174/1- ف
نسخه اصل: چاپ سنگی طاشکند؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالمنان حاجی بن عبدالوهاب، تا: 1332ق [فیلم ها ف: 3-140]
tohfat-ol ahbāb fī taslīyat-el mosāb
لواسانی، عیسی بن شکراﷲ، 1277-1364 قمري
(1945-1861) lavāsānī, ‘īsā ben šokr-ol-lāh
تاریخ تألیف: اواسط جمادي الاول 1306ق
در تفسیر آیه استرجاع «انا ﷲ و انا الیه راجعون» و مطالبی که در هنگام مصیبت باید رعایت نمود، مشتمل بر دو «جزء»: جزء اول مشتمل بر «مقدمه» و پنج «باب» و «خاتمه»: مقدمه: در استحباب تعزیت و اخبار وارده در این باب، باب 1) تفسیر آیه شریفه و لنبونکم بشیء من الخوف، 2) بیان صبر، مشتمل بر پنج «فصل»، 3) بیان جواز گریه و نوحه و مجملی از اقوال علما، 4) مجملی از حال اطفال شیعه بعد از وفات، 5) بیان اختلاف علما در باب لطمه به صورت و مو بریدن و جامه چاك زدن و ... و نقل اخبار
وارده در این باب، خاتمه: در نقل قصیده ابوالحسن فاضل تهامی که در مرثیه پسر خود گفته؛ جزء دوم: در تفسیر آیه مبارکه «انا ﷲ و انا الیه راجعون» و مناسبات مقام. مؤلف در مجلسی که بزرگان دولتی و اعیان وحکما در آن حضور داشتهاند به درخواست یکی از آنان این کتاب را نگاشته و در دیباچه آن از ناصرالدین شاه قاجار نام برده است.
[الذریعة 26/ 160رقم 802]
آغاز: و هفت زمین ازمیدان جلالش کردي مزرع سبز فلک خرم نمی ازیم عطایش و بساتین دلگشاي جنان شاداب قطره اي از سحاب سخایش؛ انجام: زبان شکوه میگشاید او را مخذول و منکوب میکنم و باك ندارم تاسیه روي شود هرکه دراو غش باشد، قلم اینجا رسید و سربشکست.
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1306ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: پلاستیکی مشکی، عطف پارچهاي قرمز، 153گ، 8 سطر، اندازه: 5 /10×5/ 17 سم [محدث ارموي مخ: 1-287]
بیکا، تا: 1308ق [د.ث. مجلس]
tuḥfat-ul aḥbāb fī naṣb-il bādhanj wa-l miḥrāb
ابن مجدي، احمد بن رجب، 767؟-850 قمري
(1447-1366) ebn-e majdī, ahmad ebn-e rajab
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 63/31
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سفید، جلد: مقوایی، عطف تیماج تریاکی، 5 ص (295-299)، 21 سطر (10×16)، اندازه: 16×22سم [سنا: ف: 1-34]
tohfat-ol ahbāb fī navāder-e āsār-el ashāb
قمی، عباس بن محمد رضا، 1254-1319 شمسی
(1940-1875) qomī, ‘abbās ebn-e mohammad rezā
مؤلف در مقدمه میگوید: «این رساله مختصرهاي است در ترجمه مشاهیر از اصحاب رسول خدا (صلی الله علیه و اله) و معروفین از اصحاب ائمه هدي سلام اﷲ علیهم اجمعین، با بیان مختصري از حال ایشان و نوادر آثار ایشان که از مآخذ معتبره به دست آوردم و در کمال ایجاز و اتقان نگاشتم ... به جهت بعضی از فوائد و مصالح، بعضی از مشاهیر معاصرین اصحاب از منافقین و مخالفین را ذکر نمودم و هم در ذکر ملاحظه طبقه ننمودم بلکه ذکر ایشان شده به ترتیب حروف به مراعات اول و ثانی بر نهج مألوف.»
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15880
آغاز: بسمله. الحمدﷲ الذي ما صح حمد حامد الا اذا کان علی ایادیه الحسان و لا انقطع سند سلسل وجود ممکن قوي أو ضعیف الا اذ اتصل سند سلسل وجود ممکن قوي أو ضعیف الا اذ اتصل الی ابداعه؛ انجام: در عراق ساکن بوده وفات کرده و روي فی حدیث انظروا الی ما ختم اﷲ به لیونس قبضه اﷲ مجاورا لرسوله (صلی الله علیه و آله) و لنختم ابواب الکتاب بهذا الختام ... موالیاً هل بیته المعصومین علیهم السلام.
خط: نسخ، کا: محمد بن محمود حسینی، تا: چهارشنبه 17 جمادي الثانی 1332ق؛ مصحح، مقابله شده در 21 رجب 1322ق بوده است، مجدول؛ جلد: تیماج سرخ، 222گ، 14سطر، اندازه: 5/ 17×5/ 22 سم [ف: 44-114]
tuḥfat-ul aḥbāb min mulḥat-il a‘rāb
ابن وردي، عمر بن مظفر، 691-749 قمري
(1349-1293) ebn-e vardī, ‘omar ebn-e mozaffar
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 179-طباطبائی
بیکا، بیتا [ف: 22-110[
tuḥfat-ul aḥbāb wa munyat-ul anjāb fī asrār-i bism-illāh = ×awāṣṣ-ul bismilah = ×awāṣṣ wa asrār-u bism-il lāh
بونی، احمد بن علی،-622 قمري
(1226-) būnī, ahmad ebn-e ‘alī
کتابی در سه «باب»: 1. خواص آن؛ 2. تکسیر آن؛ 3. فوائد نگاهداري آن. در پایان باب سوم کتاب به فارسی آمیخته میگردد.
آغاز: بسمله. قال الشیخ الامام ... ابوالعباس بن احمد البونی قدس اﷲ روحه ... الحمدﷲ الذي اودع سرالمصون و عباده المخلصون و حص بغوامض ... و بعد فقد سالنی اهل الرغب عن سر الکریم الخفی فی بسم اﷲ.
[ایضاح المکنون 1/ 238]
شرح و حواشی:
1- شرح اسماء الحسنی؛ بخاري، علی بن ابی کهف
آغاز: برابر؛ انجام: هذا آخر ما وقفنا اﷲ علیه و الحمدﷲ علی کل حال.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مشکی، مجدول، 3 ص (166-168)، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 32-342]
آغاز: برابر؛ انجام: زمهریرا. نقل هذه الکلمات من خط من نقلها من المولی ... محمد المجلسی. تحریر هذه النسخ در قریه شوراب از قراي سیاه سنگ من محال دماوند. خود این دهات از جمله تصرفات مالکانه سرکار سرکشیکچی باشی خلف ارشد ... سپهسالار
خط: نستعلیق، کا: محمد حسن بن ملاعلی بیگ، بیتا، کاغذ: رنگارنگ، جلد: میشن لایی پازهري، 4گ (47ر-50ر)، 17 سطر، اندازه: 8/ 17×22سم [ف: 9-190]
آغاز: برابر؛ انجام: هذا آخر ما وقفنا علیه و الحمدﷲ علی کل حال خط: نسخ زیبا و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوا، زرد، 17سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 1-548]
tohfe-ye ehtešāmī = andarz-nāme-ye hoseynī = a×lāq-e manzūm
فسائی، حسن بن حسن، 1237-1316 قمري
(1899-1822) fasā’ī, hasan ebn-e hasan
اهداء به: سلطان اویس (حاکم شیراز)
تاریخ تألیف: 1305ق
مثنوي مفصلی است در پند و اندرز که شاعر آن به نام سلطان اویس (حاکم شیراز در سال 1305ق از طرف ناصر الدین شاه قاجار) به جهت عروسی فرزند وي محمد علی ملقب به احتشام الملک سروده و به همین سبب «تحفه احتشامی» نامیده است.
آغاز: بزرگ ایزدا کردگار منی ** به هر دم تو پروردگار منی
انجام: که احکام شرعی ز فرمان شاه ** شود استوار و نماند تباه
چاپ: تهران؛ 1314، چاپ سنگی
[مشار 2/ 540]
شروح و حواشی:
1- ملحقات تحفه احتشامی و اندرزنامه حسنی؛ فسائی، حسن بن حسن (1237-1316ق)
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ زیبا، کاتب = مؤلف، تا: 1305ق؛ در آغاز قلم خوردگی دارد و برخی مطالب محو شده و مجدداً بازنویسی گردیده، محشی؛ کاغذ: فرنگی، آهار مهره، جلد: تیماج زرشکی، 61گ، 12 سطر (5 /8×5/ 14)، اندازه: 17×22سم [ف: 29-406]
آغاز: برابر
خط: شکسته، نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ یادداشتهایی از فرزندان مؤلف احمد، ابراهیم؛ 55گ، 12 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 2-792]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: غلامحسین شیرازي، تا: 1309ق؛ جلد: مقوا با روکش اسلیمی،50گ، 12سطر، اندازه: 17×23سم [ف: 33 /2-188]
خط: نستعلیق، کا: محمد صادق بن محمد علی بن اسماعیل علی آبادي، تا: پنجشنبه 6 جمادي الثانی 1311ق، براي احتشام الملک؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 32 گ، 19 سطر (9×16)، اندازه: 17×25سم [ف: 16-178]
آغاز: که هم قاصر و هم مقصر منم؛ انجام: بتن ره میکن و مرض را علاج
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 14 [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: لهان پاره کوه پراکنده را لب
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 14 [رایانه]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: قرن 14؛ جلد: گالینگور، 25گ، 18 سطر (15×21)، اندازه: 5/ 11×5/ 19 سم [ف: 75]
آغاز: برابر؛ انجام: بستخاره میکن مرض را علاج خط: نسخ، بیکا، بیتا [الفبائی: 111]
tohfat-ol ahrār
جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817-898 قمري
(1493-1415) jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad
تاریخ تألیف: 886ق
یکی از مثنوي هاي «هفت اورنگ» اوست در 20 «مقاله»، داراي مطالب عرفانی و اخلاقی و داستان هایی در بحر سریع و مانند «مخزن الاسرار» نظامی و «مطلع الانوار» دهلوي.
آغاز: آغاز دیباچه: حامد لمن جعل جنان کل عارف مخزن اسرار آغاز متن: بسم اﷲ الرحمن الرحیم ** هست صلاي سرخوان
کریم
انجام: مهر نه خاتمه این خطاب ** شد رقم خاتم تم الکتاب
چاپ: مکرر چاپ شده است. به غیر از چاپ هایی که به همراه هفت اورنگ دارد، جداگانه نیز چاپ شده که مشار آدرس آنها را عرضه کرده است؛ مشار فارسی، ج1، ص1197؛ هند، سنگی، 1286ق./1869م.، وزیري بزرگ
[نسخههاي منزوي 4/2706؛ الذریعة 19/ 339 و 19/135: مثنوي تحفة ... 12/ 131: السبعة؛ مشترك پاکستان 7/ 535-546؛ حکمت 193؛ فهرستواره 10/ 522]
نسخه اصل: آکادمی علوم شوروي 204 D.؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 21 ذیحجه 890ق؛ 31 سطر [فیلم ها ف: 1-163]
آغاز: قبله همت خداي شناس؛ انجام: برابر خط: نستعلیق، بیکا، تا: 886 ق؛ کاغذ: ایرانی، 44ص (2-45)، 21 سطر، اندازه: 17×27سم [ف: 2-102]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 886 ق؛ داراي 5 سرلوح کتیبهاي مذهب مرصع سبک هرات، مجدول مذهب؛ مهر: «وفی الکتاب له اسمعیل 1118»؛ کاغذ: سمرقندي نخودي، جلد: مقواي روکش تیماج قهوه اي با ترنج و نیمترنج، اندازه: 17×24سم [ف: 3-178]
آغاز: فیض نوالت چو پیاپی رسد ** کس بشناسایی تو کی رسد؛
انجام: برابر
آغاز ندارد و 165 بیت از اول کم است و از نیمه مناجات سوم شروع میشود؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 886ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج سبز، 42گ (72-113)، 21 سطر، اندازه: 12×5/ 17 سم [ف: 8-249]
خط: نستعلیق زیبا، بیکا، تا: 886ق؛ کاغذ: شرقی آهار مهره ضخیم، جلد: تیماج حنایی، 27گ (1-27)، 19 سطر (به صورت ستونی و 4 فرد) (5/ 12×5/ 16)، اندازه: 16×5/24 سم [ف: 30-151]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، تا: 897ق، جا: تربت جام [ف: 21-340]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمود بن نظام، تا: 937 و 938؛ مجدول مذهب؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج با ترنج و چلیپاي مذهب،21 سطر ( در 4 ستون)، اندازه: 18×28 سم [ف: 10/ 2-648]
خط: نستعلیق، کا: میر حسین بن خواجه میر، تا: قرن 10؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: متن و حاشیه، جلد: روغنی، قطع: ربعی [نشریه: 7-113]
خط: نستعلیق، کا: منصور بن مراد بیک استاجلو، تا: قرن 10؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج قهوه اي عطف تیماج زرد، 56 ص(225-280)، 17 سطر [سنا: ف: 2-231]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 14 سطر (5/ 7×12)، اندازه: 5/ 12×18سم [ف: 17-491]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي پشت معرق، 27 سطر [ف: 3-635]
خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: اواخر قرن 10؛ داراي یک سرلوح مذهب، مجدول و مطلا؛ کاغذ: متن ختائی سفید حاشیه ترمه حنایی، جلد: لفاف کاغذ، 55 گ، 15 سطر، اندازه: 5/10×19سم [ف: 2-103]
آغاز: حامداً لمن جعل جنان کل عارف.؛ انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: گل محمد نیشابوري، تا: قرن 10؛ کسرنویسی [الفبائی: 111]
خط: نستعلیق، کا: خواجه خواوند بن میرك، تا: قرن 10؛ یک شمسه مذهب مرصع ممتاز، مجدول، داراي 16 سرلوح مذهب مرصع بسیار عالی، یازده 11 ترنج پروانهاي و سروي شکل مذهب مرصع بسیار عالی، یادداشتی به خط مرتضی قاجار ولد اسکندر میرزا ابن نائب السلطن عباس میرزا که درباره حادثه وحشتناك زلزله شهر اسلامبول در ششم محرم 1312 شرح وافی نوشته اظهار میدارد که از تعداد سی هزار نفوس ایرانی مقیم شهر اسلامبول فقط یک طفل هنگام رفتن به مکتب بر اثر فرو ریختن دیوار کشته شده و بقیه سالم هستند؛ مهر: ولیعهدي مظفرالدین شاه قاجار، «بروز قیامت بلرزد جسد-محمد بفریاد جعفر رسد 1165»؛ کاغذ: بخارائی نباتی، جلد: مقواي روکش تیماج زیتونی، 19 و 23 سطر، قطع: رحلی، اندازه: 35×43سم [ف: 3-235]
آغاز: قبله همت خدا شناس ** هست بر نعمت خداي سپاس؛ انجام: حسن مطلع چو بود رسم کهن ** قطع کردیم بر این نکته سخن / ختم اﷲ لنا بالحسنی ** و هو مولانا نعم المولی تم
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ دو صفحه مذهب، مجدول به زر و زنگاري رنگ، با 20 سرلوح مذهب مرصع عالی، شرحی است به این مضمون که به موجب دستور فتحعلیشاه قاجار میرزا محمد شفیع صدر اعظم مربی و معلم شاهزاده محمود میرزا کتاب حاضر را به جهت شاهزاده مزبور در تاریخ ذیحجه 1230 ضبط نموده
است با سجع مهر محمود میرزا «... چون طالع خسروي است مسعود / محمود آمد صفات محمود 1217»؛ مهر: مشیرالسلطنه 1322، ناصرالدین شاه قاجار 1274؛ کاغذ: بخارائی شکري رنگ، جلد: مقواي روکش میشن تریاکی، 25 و 27 سطر، اندازه: 25×5/ 35 سم [ف: 3-240]
خط: نستعلیق، کا: علی بن مبارك فهرجی، تا: 20 رمضان 900ق؛ افتادگی: آغاز؛ عناوین مذهب؛ اندازه: 5/ 15×5/ 22 سم [نسخه پژوهی: 3-145]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: نخودي، جلد: پارچهاي، 62گ، 15 سطر (8×3/ 12)، اندازه: 11×3/ 17سم [ف: 7-235]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10ق؛ تملک: حاجی میر قدیم خویی در شوال 1222ق در تبریز خریده؛ کاغذ: سپاهانی زرد، جلد: تیماج سبز، 25گ (1پ-25ر)، 19 سطر، اندازه: 16×23سم [ف: 3-354]
خط: نستعلیق، کا: بابا شاه خوشنویس، تا: قرن 9 و 10 (بهنوشته باستانی)؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی متن و حاشیه، جلد: تیماج قهوه اي ترنجی، 62گ، 15 سطر (6×13)، اندازه: 12×19سم [ف: 14-3579]
خط: نسخ، کا: محمد بن حسن معرف هروي، تا: شوال 909ق؛ کاغذ: سمرقندي، 27 سطر (5 /2×15)، اندازه: 5/ 23×5/ 33 سم [ف: 17-90]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 14 ذیقعده 921ق؛ مجدول؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: چرمی، 25 سطر (15 متن 10 هامش) (13×7)، اندازه: 13×7/ 20 سم [ف: 7-890]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: سلطانعلی مشهدي، تا: جمادي الاول 921ق؛ مجدول زرین، دو کتیبه مزدوج مذهب مرصع ممتاز، با نام فتحعلیشاه و سجع مهر ناصرالدین شاه قاجار؛ کاغذ: سمرقندي نباتی رنگ، جلد: مقواي روکش تیماج مشکی یک حاشیه کتیبهاي نقش برجسته منظره شکارگاه، 132ص، 14 سطر، اندازه: 6/ 14×6/ 24 سم [ف: 3-154]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق عالی، کا: یار محمد جامی، تا: رمضان 922ق؛ رکابهدار، مجدول مذهب، داراي سرلوح مذهب؛ تملک: فرهاد میرزا در 23 جمادي الاول 1283ق؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه اي، 59گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 12×7/ 19 سم [ف: 27/1-106]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق خوش، کا: مقصود هروي (از شعراي صاحب ترجمه قرن دهم)، تا: 928ق [نشریه: 1-12]
خط: نستعلیق عالی، کا: علی حسینی هروي، تا: 928ق؛ این نسخه نفیس و یگانه جامع نمونههاي بسیار عالی و ارزنده خط-مینیاتور- تجلید-تذهیب از استادان بنام اوایل قرن دهم هجري است از سلطان محمد شاهی، حیدر علی خواهرزاده استاد بهزاد، قاسم علی چهره گشاي ، مظفر علی برادرزاده استاد بهزاد، مقصود شاگرد استاد بهزاد. ضمن مثنوي ها مینیاتورهاي بسیار زیبا است، این نسخه به امر سلطان حسین بایقرا به وسیله استادان وقت تهیه و تنظیم گردیده، مجدول مذهب، با کمندکشی، حواشی تماما مذهب و تشعیر سازي، چهار کتیبه مذهب مرصع مزدوج، 4 سرلوح مذهب مرصع مزدوج ممتاز، حواشی صفحات مینیاتور با یک حاشیه قابسازي مذهب مرصع؛ جلد: مقواي روکش تیماج مشکی با تذهیب فراوان، اندازه: 5/ 23×2/ 34سم [ف: 3-172]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: شرف، تا: 938ق [الفبائی: 111]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ تعلیق، کا: حسام الدین، تا: ربیع الاول 939 ق؛ مجدول و مذهب؛ جلد: چرمی تریاکی، 119گ، 9سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 1-213]
خط: نستعلیق، کا: عارف استرآبادي، تا: 940ق؛ افتادگی: آغاز؛ عناوین مذهب، مجدول؛ اندازه: 15×23سم [نسخه پژوهی: 3-145]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: رمضان 943ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مخمل بنفش، 65گ (65ر-129ر هامش)، 15 سطر (9×19)، اندازه: 14×22سم [ف: 9-889]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 945ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: میشن قهوه اي 48 گ (391-438)، 19 سطر، اندازه: 10×16سم [ف: 8-243]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: علی بن حسام، تا: یکشنبه 26 شعبان 947ق؛
افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه اي، 16گ، 19 سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 1-161] و [عکسی ف: 7-166]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، کا: حسین قاري، تا: شوال 954ق؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: میشن آلبالویی، 47گ (1پ-47ر)، 12 سطر، اندازه: 5/ 14×22 سم [ف: 8-164]
خط: نستعلیق، کا: دوست محمد بن سلطان محمد، تا: 955ق [ف: 37-507]
آغاز: برابر؛ انجام: چند بلب باج حکایت دهیم ** شکر بتاراج شکایت دهیم / شکر که این رشته بپایان رسید ** بخیه این خرقه بدامان رسید
خط: نسخ عالی و نستعلیق، کا: میرزا علی حسینی، تا: رجب 959ق؛ با سرلوح مزدوج عالی و ممتاز، مجدول، نسخه نفیس و درباري؛ تملک در سال 1073ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 87گ، 11 سطر، اندازه: 15×24سم [ف مخ: 1-346]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادي الاول 961ق؛ مجدول، داراي سرلوح رنگین زیبا؛ تملک: ابوبکر حاجی زاده و مهر «المنعم ابوبکر الصدیق» (بیضی)؛ جلد: تیماج، 68گ (1پ-68پ)، اندازه: 11×5/16 سم [ف: 3-89]
خط: نستعلیق، کا: حافظ عبدالسلام بن حبیب ماهانی، تا: 10 ربیع الثانی 962ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه اي، 12 سطر، اندازه: 5/ 11×5/ 16 سم [ف: 20-132]
آغازو انجام: برابر خط: نستعلیق خوش، کا: شاه محمود نیشابوري، تا: 965ق؛ داراي سرلوح زیبا و ظریف کار هرات، مجدول؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: متن نخودي، جلد: چرمی با ترنج، 67گ، 14 سطر (2/ 7×5/ 15)، اندازه: 3/ 15×2/ 24سم [ف: 7-234]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 970ق؛ با سرلوح مذهب؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: تیماج، قهوه اي با ترنج و نیمترنج، 51 گ، 14سطر (6×12)، اندازه: 5/ 12×19سم [ف: 6-317]
آغاز: منطقه بگشا زمیان فلک ** تیر بیفکن زکمان فلک؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: قاسم مسکویی، تا: 972ق؛ افتادگی: آغاز (166 بیت افتاده)؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج قهوه اي، 85 ص (1- 85)، 13 سطر (6×12)، اندازه: 13×19سم [ف: 4-437]
خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: رمضان 972ق؛ مذهب، مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: سفید زرپاشی شده، جلد: تیماج مشکی با ترنج، 64گ، 12 سطر (5×11)، اندازه: 16×24سم [سنا: ف: 2-133]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: شوال 975ق؛ افتادگی: آغاز؛ داراي یک سرلوح کمکار، مجدول مذهب؛ جلد: تیماج خرمایی، 80گ، 14 سطر (5/ 10)×، اندازه: 5/ 11×5/ 18 سم [ف: 2-142]
خط: نستعلیق، کا: صفی الدین فخرالدین حاجی شمس جهرمی، تا: شوال 977ق؛ کاغذ: حنایی، جلد: مقوا با روکش پارچه ترمه عطف تیماج، 19 سطر چهار ستونه، اندازه: 5/ 18×6/ 27 سم [ف: 17-534]
انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: جلال الدین محمود ابن فیروز بخت حسینی، تا: رمضان 978ق؛ مجدول مذهب مرصع بسیار عالی، نقش نیم تنه یک زن جوان که یک شاخه گل نرگس بر دست دارد، با 8 سرلوح مذهب مرصع بسیار عالی، با نوشتهاي است بدین شرح «هو کتب مذکور که مشتمل بر ... و از متکلمات منظومات قدو العرفا و زبد الشعرا مولانا معظم عبدالرحمن جامی است در قصبه بلخ خریداري شده من العبد المحتاج رحمت اﷲ ملک اکبر شاهنظر عفی اﷲ عنهما»، «در تاریخ شهر ربیع الاول 1232 از عرض کتابخانه مبارکه شاهنشاهی روحی و روح العالمین فداه گذشت سجع مهر لیس اﷲ بکاف عبده عبدالوهاب الموسوي»؛ مهر: حسین بن هدایت اﷲ، رضا الحسینی، مشیرالسلطنه 1322، ناصرالدین شاه قاجار 1274؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقواي روکش میشن گلی با تذهیب، 21-22 سطر، اندازه: 17×5/ 29 سم [ف: 3-216]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبدالعزیز، تا: 980ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 58گ (75-132 حاشیه)، 58 سطر، اندازه: 12×22سم [ف: 8-246]
خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: 981ق؛ مجدول؛ کاغذ: ختایی صورتی، جلد: میشن قرمز، 21 سطر [ف: 9-119]
آغاز: برابر کاتب: ملا بابا شاه اصفهانی ملقب به رئیس الرؤساء، تا: 982ق؛ داراي یک سرلوح، مجدول و مذهب؛ کاغذ: حواشی الوان، جلد: نقاشی گل و بوته زرین تریاکی، 89گ، 10 سطر، اندازه: 9×18سم [ف: 2-189]
خط: نستعلیق خوش، کا: حسینی، تا: 15 جمادي الثانی 983ق؛ مجدول مذهب، یک پیشانی مذهب؛ کاغذ: کاغذ ترمه ختایی، جلد: روغنی آلبالویی مغزي میشن قهوه اي، 71گ، 12 سطر، اندازه: 6/ 13×7/ 21 سم [ف: 2-103]
خط: نستعلیق خوش،کا: میر جمل الکاتب، تا: رجب 983ق؛ داراي پیشانی مذهب؛ مجدول، مذهب، کناره هر صفحه پنج ترنج زرین؛ کاغذ: متن ختائی حاشیه سمرقندي الوان، جلد: رویه معرق پشت میشن قرمز، 77گ، 12 سطر، اندازه: 7/ 17×6/ 27 سم [ف: 2-103]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 18 جمادي الثانی984ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 25 سطر (12×21)، اندازه: 20×32 سم [ف: 17-315]
خط: نستعلیق، کا: شجاع بن حسین بن عبداللطیف، تا: 985ق؛ داراي سرلوح، مجدول؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: تیماج سیاه با ترنج و نیمترنج، 25گ (106-130)، 19 سطر (5/ 12×5 /20)، اندازه: 22×5/ 35 سم [ف: 3-77]
کا: زین العابدین، تا: 991ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوي- مجموعه نوازي [رایانه]
خط: نستعلیق، کا: محمد امین کاتب هروي، تا: 992-993، جا: مکه و مصر؛ داراي سرلوح زمینه طلا و مرصع به شیوه مکتب هرات، مجدول مذهب، در هامش؛ جلد: تیماج سرخ، 22 سطر 5/ 12×5/ 30)، اندازه: 17×5/ 34 سم [ف: 1-604]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 670/2
همان نسخه بالا [نشریه: 5-106]
بیکا، تا: 994ق، کاغذ: سمرقندي، جلد: مشکی سوخت روغنی، 21گ (101ر-121ر)، 22 سطر، اندازه: 21×33 سم [ف: 3-354]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: محتملاً قرن 11؛ مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج آبی، 50 ص (1-50)، 19 سطر (13×16)، اندازه: 5/ 16×22سم [ف: 6-11]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج، 136ص (2-137)، 13 سطر، اندازه: 5/ 13×5/ 21 سم [ف: 17-364]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: عبد نظام (شاید)، تا: قرن 11؛ داراي یک سرلوح، مجدول مذهب؛ مهر: ال محمد خاتم، عمد آل جعفر؛ جلد: تیماج مشکی، 65 سطر (13×7/ 15)، اندازه: 13×21سم [ف: 11-13]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: قرن 11؛ با سرلوح، مجدول؛ مهر: «عبده محسن محمد» (بیضی)، «کمال الدین» (چهار گوش)؛ تملک: میرزا رحمت ولد محرم (یا محترم) بیگ؛ کاغذ: ترمه کشمیري نخودي نازك، جلد: تیماج زیتونی، 67گ، 14 سطر (5 /6×5/ 14)، اندازه: 5/ 13×5/ 22 سم [ف: 1-46]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ با سرلوح، مجدول زرین، مجدول طلا، یادداشت که نسخه «در 12 ذي القعده 1217 درکابل از کتابخانه رحمت اﷲ خان وزیر از دست نیاز محمد قزلباش بیرون شد»؛ تملک: فرهاد میرزا در 1283، قزوینی در 4 دسامبر 1925 آن را خریده؛ مهر: «حاجی خان علی 1120»؛ کاغذ: سپاهانی زرپاشی، جلد: تیماج سبز، 80گ، 12 سطر (7×14)، اندازه: 5/ 15×24سم [ف: 1-83]
آغاز: حامدا لمن جعل جنان کل عارف مخزنا لاسرار کماله ... گنجینه اسرار کمالش ماییم ** دستان زن او تار ثنایش ماییم؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10 و 11؛ مجدول، با سرلوح زرین آراسته؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 59گ، 15 سطر (5/ 7×16)، اندازه: 13×21سم [ف: 15-4141]
آغاز: در وقت معانی و لطافت اشارات بمثابه ایست؛ انجام: برابر خط: نستعلیق خوانا، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: نخودي کشمیري، جلد: تیماج مشکی، 59گ، 15 سطر، اندازه: 15×5/ 22 سم [ف: 48]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ با سرلوح تذهیب کاري شده، مجدول؛ 61گ، اندازه: 13×5/ 22 سم [ف: 3-16]
کا: کمال الدین کاتب، تا: 1001ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوي- مجموعه نوازي؛ اندازه: 3/ 12×8/ 20 سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: سمرقندي، میرزا محمد، تا: 1008ق؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا با روکش مخمل، 21 سطر، اندازه: 7 /20×5/ 28 سم [رایانه]
آغاز: ناتمام از خارستان فروتنی و زبردستی دمیده به حکم من تواضع ﷲ رفعه اﷲ ... زدمی جامی بر این چنگ شکسته ** به
مضراب فنا تارش گسسته / بسم اﷲ الرحمن الرحیم ** هست صلاي سر خوان حکیم؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عماد بن نصار، تا: غره ربیع الثانی 1011ق؛ افتادگی: آغاز؛ اشعاري از عرفی (قصیده ترجمه اشوق)، وحشی، مولانا محمود نظري، میرزاي مشهدي، عرفی و محمد بن حسام تحریر شده است؛ جلد: مقواي بنفش عطف پارچه سبز، 46گ، 20 سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 2-758]
آغاز: برابر،گنجینه اسرار کمالش مائیم ** آئینه انوار جمالش مائیم؛ انجام: شکر که این رشته به پایان رسید ** بخیه این خرقه بدامان رسید
خط: نستعلیق، کا: عماد الحسنی، تا: 1012ق، جا: اصفهان؛ مجدول، کمندکشی، حواشی مذهب مرصع به طرح سرگنبد؛ تملک: فرهاد میرزا در جمادي الاول 1302ق؛ مهر: محمد هادي، کتابخانه دولت علیه ایران 1329؛ کاغذ: دولت آبادي حنایی، جلد: مقواي روغنی بوم گل ماشی، 158ص، 12 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 3-170]
خط: نستعلیق خوش، کا: میر محمد حبیب بن حاج میر یعقوب کشمیري، تا: 15 رمضان 1023ق؛ در هامش به طور چلیپا، مجدول، مذهب؛ جلد: مقوا عطف مشمع سبز، 56 سطر (14×5 /21)، اندازه: 22×35 سم [ف: 1-8]
خط: نستعلیق، کا: بکر بن علی، تا: ربیع الثانی 1038ق؛ اندازه: 5/ 13×20سم [نسخه پژوهی: 2-123]
دیباجه منثور و مثنوي آن؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1038ق؛ مجدول، دو صفحه مذهب مرصع خوب، داراي 10 سرلوح مذهب مرصع مزدوج، در تاریخ ربیع الاول 1232 داخل کتابخانه فتحعلیشاه قاجار شده با نشان مهر عبدالوهاب الموسوي، همچنین در سال 1322 داخل کتابخانه مبارکه ناصري شده است با نشان مهر «مشیرالسلطنه- حسین بن هدایت اﷲ- محمد رضا الحسینی»؛ کاغذ: اصفهانی نباتی، جلد: مقواي روکش تیماج مشکی، 20 سطر، اندازه: 20×32 سم [ف: 3-213]
آغاز: از تحفه ملا جامی. شاهد خلوتگه غیب از نخست ** بوده پی جلوه کمر کرده چست / آینه غیب نما پیش داشت ** جلوه نمایی همه با خویش داشت؛ انجام: گفتمش اي قبله آزادگان ** راهنماي ز ره افتادگان / پیش رهم رهبر دنیی فرست ** بهر شبم شمع یقینی فرست
بخش کوتاهی از آن؛ خط: نستعلیق شکسته، کا: خلیل ذوالقدر، تا: 1054ق، جا: احمدآباد گجرات؛ کاغذ: الوان آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 2گ (286ر-287پ)، ابعاد متن: 5/ 10×5/ 23، اندازه: 4/ 14×4/ 26سم [ف: 29/ 1-443]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: جمادي الثانی 1056ق؛ با سرلوح مذهب، مجدول مذهب؛ کاغذ: دولت ابادي، جلد: سیاه مقوایی، 48گ (225-272)، 19 سطر (11×5/ 19)، اندازه: 19×31سم [ف: 2-522]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مجدول، با سرلوح مذهب مرصع خوب؛ تملک: سلیمان یوسف به سال 1062ق، ابوبکر بن رستم الشروکنی، «من متملکات الحضرت العالی المنتقل بالمبایعه سجع مهري بنام امامقلی مورخ 1241»؛ مهر: کتابخانه دولت علیه ایران 1329؛ کاغذ: ختایی شکري، جلد: مقواي ابره تیماج گل ماشی، 122ص، 15 سطر، اندازه: 9/ 11×1/ 20سم [ف: 3-168]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: رجب 1064ق؛ مذیل است به رساله عربی در اسرار سوره فاتح الکتاب و شرح جدول ساعات اللیل و النهار، آغاز: بعد از دو صفحه جدول: «و اعلم بان ام القران هی شافیه و الراقیه.» انجام: «حروف آبی د ح ل ع ر خ غ»؛ واقف: حسین کی استوان، آبان 1348؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج مشکی، 81گ، 13 سطر، اندازه: 3/ 14×8/ 20 سم [ف: 17-65]
خط: نستعلیق خوب، کا: شاهمراد بن نظر علی کاتب، تا: جمادي الاول 1074ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج مشکی، 15 سطر، اندازه: 19×24سم [ف: 5-274]
آغاز: قبله همت خداي شناس؛ انجام: برابر خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1086ق؛ کاغذ: ایرانی، 42ص (276- 317)، 18 سطر [ف: 2-114]
خط: نستعلیق، کا: محمد رضا گلپایگانی، تا: 10 جمادي الثانی 1096ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: رویه میشن سیاه، 29گ (85- 103ر)، 28 سطر، اندازه: 2/ 18×8/ 29 سم [ف: 3-633]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: هندي، 22گ، 13 سطر (5 /6×5/ 13)، اندازه: 13×22سم [ف: 17-482]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: محتملاً عرفی زاده، تا: محتملاً قرن 12؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: ابره ترمه زمردي، 77گ، 12 سطر (5 /6×5/ 11)، اندازه: 5/ 12×18سم [ف: 2-295]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11 و 12؛ مصحح، قبل از کتاب برگی است به خط سید محمد علی روضاتی در معرفی نسخه که آن را به خط جامی دانسته و منشاء این اشتباه تاریخ به پایان رسیدن نظم است (ماه تسبیح و شهر تراویح 886) که در پایان این نسخه آمده؛ جلد: تیماج قرمز عطف تیماج قهوه اي، 53گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 14×20سم [ف: 16-138]
آغاز: بسم اﷲ الرحمان الرحیم ** موج نخست است ز بحر قدیم؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 12؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی تیماج عنابی با ترنج و نیمترنج، 130گ، 12سطر (5 /8×5/ 15)، اندازه: 5/ 12×21سم [ف: 6-858]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ جلد: گالینگور آبی، 11 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 3-1768]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: اوایل قرن 12؛ اهدایی: سید علی علائی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 21 سطر (6×18)، اندازه: 13×25سم [ف: 2-663]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مجدول، یک سرلوح مذهب مزدوج مرصع بسیار خوب، در صفر 1160 داخل عرض شد، در ربیع الثانی 1162 داخل عرض شد، سپس نسخه به سال 1272ق در تملک میرزا آقاخان نوري صدراعظم درآمده که در حاشیه صفحه اول این نسخه به خط خویش چنین نوشته است: «مال فرزند مکرم نظام الملک است شهر جمادي الثانی 1272 با سجع مهر»، در اودئیل 1282 از عرض کتابخانه ناصري گذشته با سجع مهرمشیرالسلطنه1322؛مهر: «عبده الراجی فرهاد»؛ کاغذ: سمرقندي متن زرافشان، جلد: مقواي ابره تیماج سورمهاي با چهار گل ترنج مذهب، 118ص، 14 سطر، اندازه: 9/ 13×21سم [ف: 3-164]
با مقدمه منثور مختصر؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد رضا، تا: 1187ق، جا: اصفهان؛ مهر: عبدالوهاب الموسوي 1225 که نمایانگر به عرض رسیدن این نسخه در زمان فتحعلیشاه قاجار است، از دوران ناصري نیز سجع مهر محمدرضا الحسینی بجاي مانده، مجدول مذهب، کمنداندازي، یک سرلوح مذهب مرصع بسیار خوب؛ کاغذ: ترمه شکري رنگ، جلد: مقواي روکش چرم ساغري مشکی، 21 سطر، اندازه: 16×26سم [ف: 3-220]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1199ق و جمادي الثانی 1201ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 18 سطر (5/ 10×5/ 14)، اندازه: 5/ 14×5/ 20 سم [ف: 2-860]
دیباچه منثور مثنوي تحفة الاحرار جامی است؛ بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی آبی و شکري، جلد: تیماج قرمز، 1ص (203پ)، قطع: خشتی، اندازه: 17×21سم [ف: 22-20]
آغاز: گر نه فروغی ز رخش تافتی؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: اسدي، عیسی بن موسی، تا: 1205ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: آبی، جلد: تیماج قهوه اي، اندازه: 5/ 10×5/ 16 سم [رایانه]
خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن محمد علی خواجوئی، تا: حدود 1216ق؛ 39ص (179-217) [مختصر ف: 137]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرعلی، بیتا؛ به تاریخ ربیع الاول 1232 این نسخه از عرض کتابخانه فتحعلیشاه گذشته، در سنوات 1274 و 1282 و 1322 به دفعات از عرض کتابخانه ناصري و مظفري گذشته با مهر: «حسین بن هدایت اﷲ-محمد رضا الحسینی-مشیر السلطنه»؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار 1274، «عبدالوهاب الموسوي 1225»؛ مجدول، با سرلوح مذهب؛ کاغذ: ختائی متن زرافشان، جلد: مقواي ابره چرم ساغري مشکی، 132ص، 14 سطر، اندازه: 4/ 13×1/ 22 سم [ف: 3-163]
آغاز و انجام: برابر خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد علی، تا: 11 رجب 1229ق؛ کاغذ: فستقی، جلد: تیماج قهوه اي، 17 سطر (11×15)، اندازه: 17× 22سم [ف: 4-1992]
خط: شکسته نستعلیق، کا: سید حسن حسینی، تا: شنبه 7 جمادي الاول 1231ق؛ داراي سرلوح مرصع بزرگ زمینه طلا، مجدول، مذهب؛ جلد: ساغري مطلا، 21 سطر چهارستونی (5/ 11×8/ 20)، اندازه: 5/ 17×28سم [ف: 1-603]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: شکر اﷲ اردلانی سنندجی، تا: 1231ق، براي میرزا معصوم طبیب اصفهانی؛ کاغذ: سفید فرنگی آهار مهره، جلد: چرمی قهوه اي، ابعاد متن: 5/ 11×23، اندازه: 5/ 21×2 /31سم [ف: 7-672]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: احتمالاً سلطان علی مشهدي، بیتا؛ مجدول، مذهب، یک سرلوح مذهب مرصع ممتاز؛ به تاریخ ربیع الاول
1282 به ثبت کتابخانه ناصري و در سال 1322 به عرض کتابخانه مظفري رسیده؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار 1274؛ تملک: محمد رضا نامی در 1238؛ کاغذ: سمرقندي زرافشان، جلد: مقواي روغنی بوم طلائی، 181ص، 10 سطر، اندازه: 2/ 14×9/ 24 سم [ف: 3-159]
خط: نستعلیق، کا: مصطفی ملقب به بابا، تا: 1239ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 55گ (111پ-165پ)، 17 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 2-6]
آغاز: گنجینه اسرار کمالش مائیم ** آئینه انوار جمالش مائیم؛ انجام: برابر خط: نستعلیق،کا: محمد صادق خادلی، تا: 1241ق؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج، اندازه: 5/ 20×5/ 29 سم [ف: 9-365]
در فهرست به نام تحفة الابرار آمده است که معلوم نشد منظور «سبح الابرار» یا «تحفة الاحرار» است (؟)؛ بیکا، تا: 1242ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوي-مجموعه نوازي؛ اندازه: 8/ 12×2/ 21سم [رایانه]
خط: نستعلیق، کا: شیخ عبدالکریم، تا: ربیع الثانی 1246ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف تیماج تریاکی، 13 سطر (7×11)، اندازه: 10×16سم [ف: 14-3514]
آغاز: برابر؛ انجام: چتر کش دفتر فرزانگی است ** تازه کن مایه دیوانگی است
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1246ق؛ جلد: تیماج مشکی روغنی با روکش زرنگار، 28گ (51 پ-78 ر)، 20 سطر، اندازه: 18×5/ 29 سم [مؤید: 3-]
بیکا، تا: شنبه 22 ذیحجه 1246ق؛ افتادگی: آغاز [ف: 8]
آغاز و انجام: برابر
کاتب: حسن بن سید کاظم طباطبایی زواریی الاصل نائینی المسکن، تا: 22 ربیع الثانی 1249ق؛ جلد: تیماج مشکی، 71گ، 13 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 2-757]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: احمد، تا: جمعه 2 صفر 1254ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 57گ (97پ-153ر)، 16سطر، اندازه: 5/ 13×21سم [مؤید: 3-170]
خط: نستعلیق شکسته زیبا، کا: علی محمد، تا: 1255ق؛ مجدول، مذهب؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: روغنی عطف تیماج سیاه، 51 گ (144-194)، 17 سطر، اندازه: 15×24سم [ف: 22-50]
خط: نستعلیق هندي، کا: سید عبدالجبار قادري، تا: شوال 1269ق؛ جلد: تیماج عنابی، 13 سطر، قطع: وزیري [نشریه: 5-73]
خط: نستعلیق هندي، کا: سید جبار قادري، تا: 30 ذیقعده سهشنبه 1269ق؛ مجدول، کمنددار مشکی؛ کاغذ: هندي، جلد: تیماج عنابی، 71گ، 13 سطر (9×15)، اندازه: 14×22سم [ف: 1-462]
خط: نستعلیق، کا: عبدالفتاح، تا: 1271ق، جلد: تیماج مشکی عطف تیماج قهوه اي، 54گ (101پ-154پ)، 17 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 1-71]
آغاز: برابر؛ انجام: حسن مقطع چو بود رسم کهن** قطع کردیم بر این نکته سخن / ختم اﷲ لنا بالحسنی ** و هو مولانا و نعم المولی
خط: نستعلیق، بیکا، تا: شنبه 18 شعبان 1278ق، براي محمد صادق بن صفوت؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج با سر، 163گ، 15 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 2-757]
آغاز: برابر؛ انجام: که تا پنبه از گوش دل بر کشیم ** همه گوش گردیم ودم در کشیم بیکا، تا: 10 ربیع الثانی 1286ق، جلد: تیماج مشکی با ترنج با سر، 116گ، 16 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-757]
آغاز: برابر؛ انجام: نعط خوش و معنی ظاهر درو آب زلال است جواهر درو ... که در سنه 992 نوشته است
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 1314ق؛ از روي نسخه به خط محمد صلاح بن محمد علی الکاتب الخاقانی مورخ 992؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 31گ، 13 سطر [رایانه]
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: ابن مرحوم حاج میرزا عباس کربلایی حائري، تا: 15 محرم 1323ق، جا: قزوین؛ 40گ (1-40)، 17 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 2-757]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: رقم ناصر، بیتا؛ مجدول، یک سرلوح مذهب مرصع مزدوج کار هرات؛ مهر: کتابخانه دولت علیه ایران 1329، ولیعهدي مظفرالدین شاه «بر ملکت ناصري مظفر-بر رایت نصر حق مظفر-با نقش شیر و خورشید طالع»؛ کاغذ: قطع بخارائی،
جلد: مقواي روکش تیماج یشمی با ترنج و سرترنج، 122ص، 15 سطر، اندازه: 9/ 13×1/ 23سم [ف: 3-166]
آغاز: برابر خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ کاغذ هندي، جلد: تیماج قهوه اي، 13و15 سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 18 سم [ف: 2-281]
بیکا، بیتا؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مشکی روغنی مقوایی، 31ص (235-265)، 22 سطر، اندازه: 21×33سم [ف: 3-354]
آغاز: فصیح زبانان عجم دربیان آن اعجمی اند و این وقت معانی و لطافت اشارات به مثابه که نادره گویان ... زدي جامی بر این جنگ شکسته ** به مضراب فنا تارش گسسته؛ انجام: تحفة الاحرار لقب دادمش ** تحفه به احرار فرستادمش ... شکر که این رشته به پایان رسید** بخیه این خرقه به دامان رسید ...
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ در آخر نسخه معما به اسم نصوع از ملاعین الدین و اشعار ترکی از باقی افندي و مقصود علی افندي؛ 58گ، 15سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 2-757]
آغاز: اي زکرم چاره گر چارها ** مرهم راحت نه آزارها؛
انجام: برابر منتخبی است از تحفه الاحرار؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی فستقی، جلد: تیماج قرمز، 10ص (49-58)، 23 سطر (14×5/ 22)، اندازه: 5/ 20×30 سم [ف: 1-89]
آغاز: برابر؛ انجام: حسن مقطع چو بود رسم کهن ** قطع کردیم بر این نقطه سخن
خط: نستعلیق زیبا، بیکا، بیتا؛ مجدول، داراي سرلوح رنگین؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 37گ، 23 سطر، اندازه: 5 /19×5/ 33 سم [ف: 1-363]
خط: نستعلیق خفی، بیکا، بیتا؛ مهر: «حسین بن هدایت اﷲ- محمد رضا الحسینی مشیر السلطنه 1322»، ناصرالدین شاه قاجار؛ مجدول، 5 سرلوح کتیبهاي مذهب مرصع ممتاز به سبک هرات؛ کاغذ: بخارایی، جلد: مقواي روکش تیماج سرمهاي، اندازه: 16×24سم [ف: 3-176]
بیکا، بیتا؛ خریداري از امراﷲ صفري [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوب، بیکا، بیتا؛ دو مجلس مینیاتور آب و رنگ بسیار عالی، مجدول، مذهب، کتیبهاي مذهب مرصع سبک کار هرات، این نسخه در سال 1221 هجري متعلق به مصطفی قلی بوده و سپس در سال 1274 به وسیله سید علی مستوفی از عرض کتابخانه گذشته بعدا به سنوات 1282 و 1322 به ترتیب از عرض گذشته است؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقواي روغنی بوم عنابی، 122ص، 15 سطر، اندازه: 15×7/ 22 سم [ف: 3-157]
بیکا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوي- مجموعه نوازي؛ 23گ، اندازه: 5/ 16× 2/ 21سم [رایانه]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج با سر، 25گ (46پ-70ر) [ف: 37-369]
آغاز و انجام: برابر
شامل دیباچه نثر و مثنوي تحفة الاحرار در 1800 بیت؛ خط: نستعلیق، کا: سید محمد صادق، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف تیماج قهوه اي، 123گ (1-123)، اندازه 130×220 [ف: 8-435]
بیکا، بیتا؛ مجدول و مذهب؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه، 17 سطر [ف: 9-115]
خط: تحریري، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، اندازه: 11×18سم [ف مخ: 5-2293]
از تحفة الاحرار (تمام آن نیست)؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوایی پارچه، 14گ (34ر-47پ)، 17 سطر (5/ 7×14)، اندازه: 5/ 13×5/ 21 سم [ف: 16-756]
خط: نستعلیق، کا: مصطفی بن صدیق بن ملا ابراهیم ملا عثمان وانی، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 60گ (2ر-61پ)، 15 سطر (5×15)، اندازه: 14×5/ 20 سم [ف: 11-2308]
آغاز و انجام: برابر؛ اتمام انتظام این سبحه در ماه تسبیح و شهر تراویح منتظم در سلک شهور سنه ست و ثمانین و ثمان مائه اتفاق افتاد
خط: نستعلیق زیبا، بیکا، بیتا [ف: 2-326]
خط: نستعلیق خوش، کا: یار محمد کاتب، بیتا، کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا عطف تیماج تریاکی، 63گ، 15 سطر (6×13)، اندازه: 13×21سم [ف: 17-327]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: سفید فرنگی، جلد: مقوایی زرد،
اندازه: 15×22سم [ف: 3-1022]
بیکا، بیتا [نشریه: 13-399]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3/23 معیري بیکا، بیتا؛ 33ص (149-181) [ف: 18-32]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4130/3
آغاز و انجام: برابر
کا: نظام بن، بیتا؛ 114گ (15ر- 128پ) [ف: 11-127]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ داراي 7 سر لوح، مجدول؛ جلد: تیماج مشکی روغنی مصور، 25گ (76پ-100ر)، 19 سطر، اندازه: 5/ 16×5/ 22 سم [مؤید: 3-605]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: ایرانی، 21 سطر [ف: 2-115]
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج مشکی، 21 سطر، اندازه: 5/ 16×24سم [ف: 1-207]
کامل، برخی یادداشتهاي مهم در آن دیده میشود؛ بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4209؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 37 گ (902-938)، 27 سطر [فیلم ها ف: 1-162]
نسخه اصل: بادلیان اوزلی 132 (1176 و 1957 و 936)؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 12 سطر [فیلم ها ف: 1-559]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا [ف: 3-1409]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق زیبا، بیکا، بیتا؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: چرمی،42 سطر، اندازه: 17×5/ 24 سم [ف: 3-1407]
خط: نستعلیق زیبا، بیکا، بیتا [ف: 1-373]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تعلیق، بی کا، بیتا؛ مجدول مذهب، داراي سرلوح؛ جلد: چرمی سیاه، 77گ، 12سطر، اندازه: 5/ 10×5/ 19 سم [ف: 1-212]
خط: نستعلیق، کا: ظهوري، بیتا؛ کاغذ: بخارائی شکري، جلد: مقواي روکش تیماج لاکی با ترنج دو سرترنج، اندازه: 26×36سم [ف: 3-249]
tohfe-ye ahmadī
کشمیري، احمد،-1278 قمري
(kešmīrī, ahmad (-1862
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18243
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
tuḥfat-ul aḥmadīya fī t.-i za‘īm-il islām min-as sādat-il mar‘ašīya
روضاتی، احمد، ق14 قمري
(rowzātī, ahmad (-20c
تاریخ تألیف: غره ذیقعده 1369ق؛ محل تألیف: قم
ترجمه و شرح حال آی اﷲ سید شهاب الدین مرعشی نجفی
است که مؤلف جهت اداي حق استادش در جوانی نگاشته؛ در یک «مقدمه» و ده «مقام» و یک «خاتمه»: المقدمه: فی دواعی التألیف؛ مقام 1. مولده؛ 2. نسبه؛ 3. نسبته؛ 4. مشایخه و اساتذته؛ 5. تدریسه و تألیفه؛ 6. رحلاته الی البلاد؛ 7. اخلاقه و مواهبه الفاضل و نعوته الممتازه؛ 8. منزلته العلمی و الاجتماعی ؛ 9. ثناء العلماء علیه؛ 10. جمل من تلامذته؛ الخاتمه: فی مشایخه فی الروایة.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 360
آغاز: الحمدﷲ الذي رفع الدرجات العلماء فجعلهم ورث الانبیاء فهم علی کاف مجتمع المسلمین من الامناء
نسخه اصل: کتابخانه سید احمد روضاتی-تهران؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ در پایان اجازه روایی نسبتاً مفصل آیت اﷲ سید شهاب الدین نجفی مرعشی به مؤلف در تاریخ صبح یکشنبه از ماه صفر 1368 در قم نقل شده به کتابت میرزا محمد علی شریفی رازي و املاي مجیز، تاریخ این املاء و سپس اجازه مختصر مجیز به کاتب (رازي) در چند سطر به خط مرحوم مرعشی مکتوب است، سپس اجازه آیة اﷲ مرعشی در یک صفحه به شریف رازي به خط مجیز، و اجازه دیگري قریب به انشاي اجازه اول به مؤلف (سید احمد روضاتی) به تاریخ صبح جمعه 10 جمادي الاول 1368 به خط نسخ آمده، تاریخ این اجازه و سپس طرق روایی مجیز به طور نسبتاً مفصل به خط آیة اﷲ مرعشی در همان سال افزوده شده است؛ 242ص [عکسی ف: 1-418]
تحفة الاخبار-تحفة الاخیار
tohfat-ol a×bār = tohfat-ol a×yār
قراجه داغی، فتح اﷲ بن اسداﷲ، ق13 قمري
(qarāje dāqī, fath-ol-lāh ebn-e asad-ol-lāh (-19c
اثري فقهی مشتمل بر کتاب طهارت صلاة، زکات خمس، صوم و اعتکاف، در «مقدمه» و چند «مطلب»، مبحث مقصد، فصل و باب، و خاتمه آن در اعتکاف. این نسخه، در حیات مؤلف کتابت شد، کاتب، در آغاز نسخه، چنین نگاشته: «هذا کتاب تحفة الاخبار من تألیف جناب قدو المحققین و زبد المدققین میرزا فتح اﷲ مجتهد سلمه اﷲ تعالی.»
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15195
آغاز: حمد بیحد و ثناي بی عدد شایسته و سزاوار خداوندي است که گم گشته گان بوادي حیرت و جهالت را بسر منزل علم و هدایت رسانید ... و بعد، چنین گوید عاصی درگاه اله فتح اﷲ بن اسداﷲ القراجه داغی؛ انجام: قولی هست ببودن آن هم مثل واجب معین و بعضی قاطع بقضاء شده و آن اجود است، ولکن هذا آخر ما اردناه، تم الاعتکاف خط: نستعلیق، کا: عبدالغفار محرر، تا: غره رمضان 1266ق؛ مصحح، محشی با نشان «منه»، با نشان «بلغ» مقابله شده؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی مجدول، 162گ، 15 سطر (8×16)، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 38-587]
tuḥfat-ul a×bār fī faḍā’il-il anṣār
انصاري، نورالدین بن حسین،-1003 قمري
(1595-) ansārī, nor-od-dīn ebn-e hoseyn
[فهرس معهد المخطوطات العربی التاریخ 978]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4253 - ف
نسخه اصل: مکتب حسن حسنی عبدالوهاب در تونس؛ خط: تعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1 شعبان 998ق [فیلم ها ف: 3-38]
tohfat-ol e×lās
موسوي دزفولی، محمود بن عبداﷲ، ق13 قمري
(mūsavī dezfūlī, mahmūd ebn-e ‘abd-ol-lāh (-19c
وابسته به: قواعد التجوید؛ موسوي دزفولی، محمود بن عبداﷲ (قرن 13)
اهداء به: شاهزاده حسام السلطنه
تاریخ تألیف: 1244ق
مؤلف پیش از این کتابی به نام «قواعد التجوید» تألیف نموده و همان کتاب را به نام شاهزاده حسام السلطنه و براي کتابخانه وي که «مخزن العلوم» نام داشته مختصر نموده و «تحفة الاخلاص» نام گذارده است. داراي یک «مقدمه» و دوازده «باب» و «خاتمه» است. در آن از دو تألیف دیگر خود «قواعد التجوید» و «المنثور المحمودیه فی شرح المنظوم اللولویه» یاد میکند.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 793
آغاز: بسمله افتتاج کلام بنام یگانه بی همتاایست که جز بالف ارادتش هیچ حرفی راست بر زبان نیاید
خط: نسخ خوب، کا: علی بن معصوم، تا: قرن 13؛ نویسنده نام خود نبرده ولی مسلماً خط علی بن معصوم نویسنده نسخه «قواعد التجوید» مورخ 1240ق میباشد، داراي حاشیهاي است به خط مؤلف در معرفی «مخزن العلوم»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، 149گ، 9 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 3-8]
tohfat-ol e×vān
دشتکی شیرازي، میرصدرالدین محمد، 828-903قمري
(daštakī-ye šīrāzī, mīr sadr-od-dīn mohammad (1425- 1498
رسالهاي در کیفیات مرکبات و بسایط عنصري، که مؤلف آن را براي بعضی از اعاظم، در یک مقدمه و چهار باب و خاتمه، نگاشته است. مؤلف آن را در اول رساله «تحفة الاکابر» و در پایان «تفحة الاخوان» نامیده است.
آغاز: الحمدﷲ الذي یرینا البرق خوفاً و طمعاً و ینشئ السحاب الثقال ...
[تراثنا س13ش/1 143]
قم؛ فاضل قائینی؛ شماره نسخه: بدون شماره
آغاز: الحمدﷲ الذي یرینا البرق خوفاً و طمعاً و ینشئ السحاب الثقال
بیکا، تا: 1065ق [تراثنا: س13ش1-143]
tohfat-ol e×vān
مولوي، خطیب رستم، ق10 قمري
(mowlavī, ×atīb rostam (-16c
اهداء به: شیخ ادهم بن سنان مشهور به حاجی فنائی النکوري تاریخ تألیف: 20 ربیع الاول 878ق
کتابی در دستور زبان، قواعد و لغات مستعمل در زبان فارسی است که در پنج «باب» تألیف شده است: 1. مصادر؛ 2. امثله؛ 3. اسماء؛ 4. مضمرات و حروف ادوات؛ 5. اعداد. ترجمه ترکی عثمانی کلمات نیز در ذیل واژهها نوشته شده است. از این اثر گزارشی نشده است، به نظر میرسد که نسخهاي منحصر به فرد
بوده باشد. باید افزود که درباره مؤلف آگاهیهاي بیشتري در دست نیست، جز اینکه اثر دیگري از وي با عنوان «وسیل المقاصد الی أحسن المراصد « در موضوع لغت فارسی در برخی فهرست ها معرفی شده است که بر اساس ماده تاریخ «برات منیر» در سال 903ق تألیف گردیده است. نکته جالب توجه این است که در بیشتر این فهارس تاریخ تألیف وسیل المقاصد سال 1135 یا 1163ق و تاریخ درگذشت خطیب رستم نیز پس از سال 1163ق گزارش گردیده است ! و این در حالی است که تاریخ کتابت برخی نسخههاي «وسیل المقاصد» همچون نسخه کتابخانه اورخان غازي (ضمن کتابخانه ملی بورسا-ترکیه) سال 944ق و دو نسخه کتابخانه TDK در آنکارا-ترکیه سال هاي 960 و 965ق میباشد! (حسین متقی)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 408/8 کر
آغاز: بسمل ، الحمدﷲ الذي خلق ا دم [کذا] و علمه الاسماء العلیم الذي لایغیب عن علمه شیء فی ا رض و لا فی السماء ... اما بعد چنین میگوید این فقیرترین و نیازمند کمترین ... که در بندگی مرشد السالکین و مفخر العاشقین ... شیخ ادهم بن شیخ سنان الشهیر بحاجی فنایی النکوري بود ... تعلمیمی نمود و رغبت ایشان را بزبان پارسی بیش تر دید، خواست که برآورد ... زبان فارس در بیاموزد آن مقداري که ز دستش آید که السخی ما ملک و لیکن دست از روزگار گریبانش تافت ... پس این رساله را بقدر الوسع و الطاق در بیان آورد و براي عزر [کذا] تقصیر فرستاد کی العزر [کذا] عند الکرام مقبول و بر پنج باب مرتب کرد و نیز حروف تهجی را بثلث حرکات اعتبار گرفت چنان که متعلمانرا آسان نماید ... ، الباب الاول ... آفریدن: یرتمق؛ آمرزیدن: یریغمق؛ آرامیدن: دکلنمک؛ انجام: فصل زمستان: قیش فصل؛ کانون اول: الک فیش آي؛ کانون ثانی: اورته قش آي؛ شباط: صوك قیش آي؛ در اسماء شهور عربی بر ترتیب سال: محرم، صفر ... ذي الحج ، در بیان تاریخ کتاب (سال 878ه-) بر خداي خالق جن و اناس ** حمد بی حد و فراوانش سپا / شد تمام این تحفة الاخوان من ** با عنایات خداي ذي المنن. بیستم روز ربیع الاولست
الحمدﷲ علی الاتمام و الصلو علی نبیه محمد سید ا نام و علی آله و أصحابه الکرام
خط: نستعلیق مایل به نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ مصحح، با این حال اغلاط فراوانی در آن راه یافته، گویا کاتب نسخه، زبان فارسی را بخوبی نمی دانسته است!، در انجام دو برگ (179ب-181ب)
فوائدي مشتمل بر نقل مطلبی درباره نظامی گنجوي با آغاز: «حکی أن الشیخ النظامی صاحب الخمس رحمه اﷲ؛ قیل أنت فی أکثر أوقاتک مشغول بالکلام و نظمه ...»، غزلی در 12 بیت از مولانا جلال الدین رومی با مطلع: »نی دوست هر کسی را دیدار مینماید ** نی هر حقیر را شه رخسار مینماید»، نیز ابیاتی دیگري از وي همچون این ابیات که بخشی از غزل مولاناست: «شکل نبات اندر زمین ز آب جگر دارم غذا ** یکبار میبالد کیا من بارها بالیده ام / مانند طفل اندر شکم من پرورش دام بخون ** یکبار زاید آدمی من بارها زاییده ام!»، یک قطعه از ابن یمین: «در ره، گاوي گفت با گاو دگر ما زمین سخت آسان میکنیم خوردن ما مشت کاهی بیش نیست از براي دیگران جان میکنیم!»، نیز برخی لغات مشکل فارسی با ترجمه ترکی عثمانی آنها که به نقل از لغات الفرس آمده است. نیز حدیثی نبوي در شفا و امان ماندن از برخی بیمارها همراه فوائد دیگر، در برگی الصاقی که در آن آمارهایی نسبت به عدد ابیات دفترهاي مثنوي معنوي به خط رقعه آمده است: دفتر اول 4040 بیت، دفتر دوم 2840 بیت، دفتر سوم 4856 بیت، دفتر چهارم 2870 بیت، دفتر پنجم 4252 بیت، دفتر ششم 4967 بیت که مجموع عدد ابیات آن اثر به اشتباه 25826 بیت عنوان شده است، زیرا مجموع آن اعداد 23825 است! باید دانست که مرحوم سعید نفیسی در مقدمه لب اللباب کاشفی، عدد ابیات 6 دفتر مثنوي را 25632 بیت و جالب اینکه دانشمند ترك شیعی، مرحوم شمس الدین سامی در قاموس الاعلام (ج 5، صص 3781-3782) عدد ابیات مثنوي را تا 47000 بیت نیز رسانده است، که قاعدتاً آن رقم به انضمام ابیات دیوان شمس بوده است!؛ کاغذ: فرنگی نخودي ضخیم، 27گ (153پ-179ر)، 10سطر، اندازه: 13×18سم [ف: 40/2-38]
tohfat-ol e×vān
واعظ مرندي، محمد سعید،-1266 قمري
(1850-) vā‘ez-e marandī, mohammad sa‘īd
کتابی در معارف اسلامی و اخلاق و مطالب مربوط به حدیث و روایت در یک «مقدمه» و سه «فایده» و «خاتمه»: مقدمه در بیان اموري که تعلق به فوائد سهگانه دارد؛ فایده 1. دانستن اصطلاحات اهل حدیث؛ فایده 2. شناختن مجتهدین و پارهاي از کتاب هاي ایشان؛ فایده 3. رموز ائمه (علیهم السلام) و بعضی از علماء؛ خاتمه در نکت متفرقه بر سبیل موعظه داراي دوازده «مطلب». خاتمه از اصل آن مفصلتر است و مطالبی به تفصیل در پند و اندرز و موعظه و شکایت از واعظان عصر خویش آورده است. آغاز: شکر و سپاس ثنا و حمد و ستایش مالایحصی مر واجب الوجود را سزاست که به امر کاف و نون ما سوي ذات مقدس خود.
انجام: و نامه اعمال او را از سیئات پر کردیم و شرمندگی بردیم سبحان ریک رب العز عما یصفون وسلام علی المرسلین و الحمد ﷲ رب العالمین.
[الذریعة 3/ 415؛ فهرستواره منزوي 6/ 360]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق و تحریري، کا: محمدرضا، تا: سهشنبه 15 شوال 1266ق؛ جلد: تیماج مشکی، 112گ، 13 سطر، اندازه: 17×21سم [ف: 2-758]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر، تا: 1226-1232، جلد: تیماج مشکی، 28گ (19پ-46ر)، اندازه: 15×21سم [ف: 5-217]
tohfat-ol e×vān = monta×ab-e tohfat-oz zā’er = monta×ab-ot tohfa
حسینی استرآبادي، محمد صادق بن محمد رضا، ق13 قمري
(hoseynī estarābādī, mohammad sādeq ebn-e mohammad rezā (-19c
وابسته به: تحفة الزائر؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (1037-1110ق)
گزیده اي است از کتاب «تحفة الزائر» علامه محمد باقر بن محمد تقی مجلسی. مؤلف، بخشی از مقدمه کتاب را تغییر داده و ظاهراً عنوان «منتخب التحف» را قلم گرفته و آن را «تحفة الاخوان» نامیده است. این نسخه، تا بخشی از فصل دوم از باب دهم را دارد و از پایان افتادگی دارد. وي ترجمه آقا جمال خوانساري بر مفتاح الفلاح شیخ بهایی را نیز به سال 1228ق در مشهد مقدس رضوي، گزیده ساخته و نسخه آن در همین مجموعه آمده است. نامی از این مؤلف و کتاب هایش در منابع موجود یافت نگردید.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 15138/1
آغاز: سپاس و ستایش مر خدایرا که دلالت کرد ما را بر جاده نجات و هدایت فرمود ما را بسوي آنچه واجب میگرداند ... اما بعد چنین میگوید اقل الخلیق بل لا شیء ي الحقیق محمد صادق ابن محمد رضا الحسینی الاسترآبادي که چون ملتمس شد جمعی از برادران دینی و دوستان یقینی؛ انجام: و برسوله و با میر المؤمنین و بکم یا مولاي اولکم و آخرکم و نصرتی معد لکم و مودتی خالص لکم آمین آمینو بعد از آن ایندعا را می خوانی اللهم انی اسئلک ان ...
خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی از مؤلف، مجدول، داراي کمند؛ کاغذ: فرنگی، 41گ (1-41)، 21 سطر، اندازه: 5 /9×5/ 16 سم [ف: 38-427]
tohfat-ol e×vān
محمد حسن بن ملا عین علی
mohammad hasan ebn-e mollā ‘ayn ‘alī
رسالهاي عملی و مختصر درباره اصول و فروع دین.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3851/2
آغاز: بسمله. حمدله ... اما بعد این چند کلمهایست از واجبات که علما فرموده اند؛ انجام: این را دفاع می گویند اللهم اغفرلنا ... و المؤمنات.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 20گ (110پ-129ر)، 15سطر (7×11)، اندازه: 11×15سم [ف: 12-2831]
tohfat-ol e×vān
این رساله، ترجمه متنی از عربی است داراي یک «مقدمه» و ده «باب» و «خاتمه» در فتوت.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 195/156- ف
نسخه اصل: حمیدیه ش 1447؛ کا: معصوم بن سهل اﷲ بن حسین کاشی، تا: با تاریخ 755ق [فیلم ها ف: 1-426]
tohfat-ol e×vān
کتابی در حقوق برادران ایمانی و صحت برادر گرفتن و ثواب آن، بنا بر آنچه در آیات و احادیث اهل بیت (علیهم السلام) آمده است، مشتمل بر دو »فصل: « 1. در اینکه برادر گرفتن صحیح و شرعی است؛ 2. ثواب مؤاخا و حقوق اخوت. در فصل اول ضمن استشهاد به آیاتی در این باب، از برادري رسول خدا با علی (علیه السلام) یاد کرده و آن را در روزگار خود داراي اثري عمیق میداند. در فصل دوم از حقوقی که مؤمنان بر یکدیگر دارند، به تفصیل به نقل روایات بسیار پرداخته است.
آغاز: حمدي که اخوان دینی مجالس محبت را بآن زینت نمایند و شکري که دوستان یقینی محافل بنوت را بآن رونق فزایند لایق درگاه مدبریست که به مقتضاي ... اما بعد نموده میشود که بعضی از اخوان دینی و محبان یقینی که بتقوي و صلاحت موسوم ... التماس نمود ورق چند در باب مؤاخا و صحت و ثواب ... و این اوراق مشتمل است بر دو فصل
انجام: این رساله که هر یک از سخنش** هست خوشتر ز گوهر رخشان / گر کسی پرسدش زنام بگو ** شد مسمی بتحفة الاخوان
چاپ: به کوشش محمد علی مهدوي راد، در میراث اسلامی ایران، دفتر دوم، صص 421-438
[فهرستواره منزوي 6 /360]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6469/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن شیخ حسین فتونی، تا: 1076ق،
جا: عباس آباد اصفهان؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 16گ (188پ-203پ)، 15 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 17-64]
tohfat-ol e×vān
تاریخ تألیف: 12 رمضان 1120ق
کتابی فقهی مشتمل بر «مقدمه» و دوازده «باب» و «خاتمه»، با استفاده از اقوال بزرگان که خود از آنها شنیده و یا خط و کتاب آنها را دیده از جمله: حاجی محمود پیش نماز، آخوند، شیخ، حاجی محمد حسین و ... . عناوین آن چنین است: مقدمه: در بیان فواید چند که بر مکلف ضروري است در دوازده فائده؛ باب 1. مسائلی که تعلق به اخذ مسائل و کیفیت عمل و نقل آن دارد در سه فصل؛ 2. مسائل متعلق به طهارت و نجاست، در دوازده فصل؛ 3. مسائل قبله و مکان نماز و ستر عورت و لباس مصلی، در پنج فصل؛ 4. مسائل متعلق به نماز در دوازده فصل؛ 5. مسائل زکات و خمس و صوم، در پنج فصل؛ 6. مسائل حج، در سه فصل؛ 7. مسائل جهاد و امر به معروف و نهی از منکر و بعض محرمات، در پنج فصل؛ 8. مسائل تجارت و ضمان دین و صلح، در سه فصل؛ 9. مسائل هبه، عطیه، وقف، وصیت، عاریه، اجاره، وکالت، در پنج فصل؛ 10. مسائل نکاح دائم و منقطع و قسم خوردن و نذر کردن و اطعمه و اشربه و ذبیحه، در دوازده فصل؛ 11. میراث؛ 12. شهادات؛ خاتمه: در بیان امور متفرقه و نافعه.
دامغان؛ صادقیه؛ شماره نسخه: 269
آغاز: و عین الحیات و حیلة المتقین و حیات القلوب و غیر اینها و آنچه از شیخ جلیل نبیل؛ انجام: و صد هزار لعنت ازلی و ابدي براعادي و مخالفین ایشان باد ابد ا بدین الی یوم الدین
خط: نستعلیق، کا: جعفر حسین بن ملا محمد علی طرزهاي، تا: رمضان 1120ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مشکی، 158گ، مختلف السطر، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 29]
tohfat-ol e×vān
رسالهاي است فتوایی با عناوین سؤال و جواب. این نوشته از «تحفة الاخوان» محمد کاظم سبزواري انتخاب شده است. وي برخی از مسائل ضروري را از شیخ حر عاملی با عنوان مکاتبه و مشافهه استفتاء نموده سپس آنها را به نظر شیخ حر (رحمه الله علیه) رسانیده، پس از کسب اجازه این مسائل گردآوري و تدوین شده است.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 13225
آغاز: این رساله منتخبی است از کتاب تحفة الاخوان و هدیة الاخوان تصنیف ملا محمد کاظم سبزواري؛ انجام: ورثه بایع شرعاً تسلط ندارند واﷲ اعلم.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13، اهدایی: کاظم مدیر شانهچی، آبان 1362؛ کاغذ: نخودي آهارمهره، جلد: تیماج قهوه اي، 80گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 10×8/ 18 سم [ف: 20-67]
tohfat-ol e×vān
اهواز؛ شوشتري، محمد؛ شماره نسخه: بدون شماره
بیکا، بیتا [نشریه: 7-796]
tohfat-ol e×vān dar rajm-e šeytān = kašf-ol hāl az ahl-e bed‘at va zalāl
هندي، یاد علی بن ممتاز علی
hendī, yād ‘alī ebn-e momtāz ‘alī
درباره چند مسئله اعتقادي که بین اهل حق و باطل در آنها اختلاف است و مؤلف که گویا مذاق اخباري دارد بر مجتهدین تاخته و آنها را متهم به عدم متابعت ائمه هدي (علیهم السلام) مینماید.
[فهرستواره منزوي 9/174]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6623/1
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و احسن الخالقین و خیر الوارثین ... اما بعد پس می گوید بنده کمترین احقر عباد اﷲ الجانی؛ انجام: و لهم عذاب عظیم وقتیکه انسان دانسته راه حق را گذارد ...
خط: نسخ، کا: یاد علی بن ممتاز علی حسنی بارهاي، تا: چهارشنبه 10 رجب 1232ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 36گ (1پ-36پ)، اندازه: 5/ 10×15سم [ف: 17-192]
tohfat-ol e×vān dar tarīq-e ahl-e īmān
رسالهاي در اثبات روش امامیان و تناقضات چهار مذهب عامه است.
[الذریعة 3/414]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1015/36
آغاز: حمد و ثناء نامحدود و شکر و سپاس نامعدود مر حضرت صانع حکیم؛ انجام: و دلایل بر امامت اهل البیت بیشتر از آن است که بقلم در توان آورد و بدین قدر اختصار کرده شد و الحمدﷲ رب العالمین.
خط: تعلیق، بیکا، تا: با تاریخ 913ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 19گ (110پ-128پ)، اندازه: 12×5/ 17 سم [ف: 3-560]
tohfat-ol e×vān fī osūl-ed dīn va-l īmān
حسینی، حسین بن عبدالرزاق، ق13 قمري
(hoseynī, hoseyn ebn-e ‘abd-or-razzāq (-19c
تاریخ تألیف: 1224ق؛ محل تألیف: مدرسه جده اصفهان
در پنج «باب» و یک «خاتمه»، و هر بابی در چند «فصل.» گویا همان که در الذریع 3/ 414 یاد شده است. (دانش پژوه)
[فهرستواره منزوي 9/ 174؛ ذریعه 3/ 414]
یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 1462
آغاز: بسمله، الحمدﷲ الذي وجبت علی الخلائق معرفته و صدقت علی کل مربوب ربوبیته ... اما بعد چنین گوید غریق بحر عصیان؛ انجام: شیعیان عاصی خود را شفاعت کنند وفقنا اﷲ للتوب و ... تا اینجا ختم شد رساله ...، بید مؤلفه ... فی یوم الجمع ثامن و عشرین من شهر جمادي الثانی من شهور سن الف و مأتین و اربع و عشرین من هجر خاتم الانبیاء فی آخر الزمان
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1224ق، جا: اصفهان، مدرسه جده؛ اهدایی: شیخ مصطفی علمیه؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی تیماج تریاکی گوشه تیماج قرمز، 81گ، 12 سطر (7×11)، اندازه: 10×26سم [ف: 3-966]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2396- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-42]
tohfat-ol e×vān fe-l ‘amal va-l īmān
نجف پور، اسماعیل، ق14 قمري
(najaf-pūr, esmā‘īl (-20c
تاریخ تألیف: رمضان 1349ق
منظومه اي مفصل در اصول دین و اخلاق است که داراي شش «باب» و چهار «قسم» الحاقی است: باب 1. توحید؛ 2. عدالت؛ 3. عصمت انبیا؛ 4. امامت؛ 5. معاد؛ 6. اخلاق؛ ملحقات: چهار «قسم»: 1) بیان بی وفایی دنیا، 2) مناجات، 3) فضایل بعضی از ائمه و تاریخ ولادت ایشان، 4) تاریخ زلزله سلماس.
آغاز: سزد حمد بر داور کردگار** که بی او نباشد به عالم قرار
انجام: بود حاوي تمامی و آنها ** هر طرف را از آن خیابان ها
[فهرستواره منزوي 10 /544]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7272
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ جلد: گالینگور قهوه اي، 126گ، 14 و 15 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 25-269]
tuḥfat-ul i×wān fī taqwīyat-il īmān
؟ طریحی، فخرالدین بن محمد، 979-1087 ؟ قمري
(1677-1572) torayhī, fa×r-od-dīn ebn-e mohammad
تفسیر آیاتی است که درشأن ائمه اطهار ( علیهم السلام) نازل شده است. در پشت صفحه نخست نسخه دانشگاه تهران (ش 589) نوشته شده: «تحفة الاخوان للفاضل المحدث المتتبع الماهر المولی سعید المرندي ....» لیکن صاحب الذریعه می گوید: این کتاب را به شیخ طریحی و ملا سعید مرندي هر دو نسبت داده اند. نسخهاي که در کتابخانه شیخ مشکور در نجف میباشد به طریحی نسبت داده شده و مؤید اینکه این کتاب از شیخ مرندي نیست، آنکه صاحب ریاض و صاحب روضات کتاب «تحفة الاخوان» نگارش ملا سعید مرندي را فارسی شمرده اند، حال آنکه این کتاب عربی است. صاحب ریاض در ترجمه شیخ عبداﷲ بن سعید بن متوج بحرینی گوید: «قال المولی محمد سعید المرندي فی کتابه «تحفة الاخوان» بالفارسی فی ترجم هذا الشیخ ما معناه انه کان عالما بالعلوم العربی .» از این عبارت معلوم میشود «تحفة الاخوان» مرندي، شرح زندگانی برخی از رجال و به فارسی بوده که صاحب ریاض عبارات بالا را به عربی گردانیده و صاحب روضات در ترجمه احمد بن عبداﷲ بن متوج نیز آن را آورده است. (علینقی منزوي)
این کتاب از آغاز قرآن به ترتیب سورهها شروع شده و تا سوره ناس ادامه یافته است. سطوري از مقدمه آن چنین است: «و بعد فانی احببت ان اجمع کتابا موجزا فی و تفسیر بعض الایات المتضمن لمدح اهل البیت و شیعتهم و آیات متضمن لذم اعدائهم و التابعین لهم و لعله ان یتعرض لایات متضمن لشییء من المواعظ و القصص لبعض الانبیاء علیهم السلام علی وجه الایجاز و هو قلیل من کثیر یلتقط من تفاسیر متعدد و اکثر روایت ها نوردها بحذف الاسانید و هم الراو طلبا للاختصار.»
آغاز: بسمله. الحمدﷲ المتفضل الوهاب المبین من عباده الاولی الالباب ... و بعد فانی احببت ان اجمع کتاباً موجزاً فی تفسیر بعض الایات المتضمنة لمدح اهل البیت و مدح شیعتهم الاخیار و الایات المتضمنة لذم اعدائهم ...
انجام: و یدخلنا الجنة فی زمرتهم انه بالاجاب جدیر و هو علی کل شیء قدیر
[الذریعة 3/ 414]
آغاز: برابر؛ انجام: و لو کانت زبد البحر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی با
ترنج،176گ، 19سطر (7×14)، اندازه: 13×22سم [سنا: ف: 1-352]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبداﷲ بن محمد بن حسین، تا: 7 جمادي الاول 1124ق؛ جلد: تیماج قهوه اي با عطف و حاشیه تیماج عسلی، 188گ، 21 سطر، اندازه: 12×5/ 21 سم [ف: 2/24-34]
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه سید هادي بالیل-قم.؛ خط: نسخ نازیبا، کا: حسن بن احمد بن هاشم موسوي حسینی، تا: با تاریخ 1239ق؛ 43ص (18-60) [عکسی ف: 4-367]
آغاز: برابر؛ انجام: ذنوبهم جمیعا و لو کانت مثل زبد البحر.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ ضمیمه نسخه ش 11765؛ کاغذ: آهار مهره حنایی، 52گ، 33 سطر، اندازه: 19×5/ 32 سم [ف: 11-546]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 131گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 13×5/ 23 سم [ف: 10-357]
آغاز: برابر؛ انجام: یا محمد ان اﷲ تعالی یقول ما [...] منی انی علی بن ابی طالب علیه السلام و محبیه ذنوبهم جمیعاً [ولو کان] مثل زبد البحر تم کتاب تحفة الاخوان فی تقوی الایمان خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: گالینگور سبز، عطف تیماج زرشکی، 215گ، 11 سطر، اندازه: 14×20سم [ف مخ: 1-347]
آغاز: علی وجه الایجاز و هو قلیل من کثیر یلتقط من تفاسیر متعدده و اکثر روایاتها نوردها بحذف الاسانید و هم الروا طلباً للاختصار و سمیته کتاب تحفة الاخوان فی تقوی الایمان؛ انجام: و انه سار الیهم و خرج الیه منهم ... رجل فلما سمع کلامهم استقبلوه به انتفخ صدره و دخل الرعب منهم و ترك قولی ولم یتبع امري ...
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر: «لا اله الا اﷲ الملک الحق المبین، عبده عبدالکریم 1216» (مربع)، «عبده احمد (مربع)؛ جلد: مقوا، 261گ، 15 سطر، اندازه: 11×17سم [ف مخ: 1-347]
آغاز: برابر؛ انجام: و لتمسک عنان الاقلام. و للحمدﷲ ... بتعاقب السنین و الاعوام ما جن اللیل دجی الظلام ...
در فهرست به نام مرندي آمده، شروع این تفسیر به سوره «بقره» و ختم آن به «ناس» میباشد و در انجام خاتمه دارد در بیان چهار حدیث وارد در فضایل اهل بیت؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ نام نویسنده و تاریخ نوشتن ندارد، لیکن در برگ آخر کتاب این عبارت به خطی که گویا خط نویسنده نسخه باشد چنین نوشته «قد صار فی حیاز الاقل الجانی الحاج عبداﷲ بن الحاج احمد بن محمد بن زنبور فی سن 1235. مهر ...»، مصحح، با بلاغ؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی روپوش پارچه، 135گ، 20 سطر (5/11×5/17)، اندازه: 14×20سم [ف: 1-30]
tuḥfat-ul i×wān fī ×aṣā’iṣ-il fityān
عبدالرزاق کاشی، عبدالرزاق بن احمد،-736 ؟ قمري
(‘abd-or-razzāq-e kāšī, ‘abd-or-razzāq ebn-e ahmad (- 1336
اهدا به: علی بن یحیی بن محمد بن الشیخ شهاب الدین عمر سهروردي
رسالهاي عرفانی در فتوت، در 1 «مقدمه» در چند فصل و 10 «باب» و 1 «خاتمه» در 3 فصل.
آغاز: بسمله و به ثقتی و علی اعتضادي الحمد ﷲ الذي زین نفوس الفتیان بزین الفضائل ... و قعد فقد التمس منی من وجبت طاعته و کملت براعته، و هو الشی** العالم و العارف ... علی بن یحیی بن محمد بن الشیخ الکبیر شهاب الحق و الدین عمر السهروردي ... أن أملی مما حضرنی رسال فیو الفتوة
انجام: و من لم یغنه الکلی، لم یعنه الجزئی و من لم ینتفع بالتعریض و لم ینفعه التصریح و فی الجمل ما یغنی عن التفصیل - و اﷲ الهادي الی سواء السبیل و صلی اﷲ علی محمد الی یوم الفصیل.
چاپ: در مجموعه رسائل و مصنفات کاشانی (تهران، میراث مکتوب)
[نسخههاي منزوي 1074؛ فهرستواره منزوي 7/ 175]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، تا: 18 ربیع الثانی1023ق، جا: قاین خراسان؛ کاغذ: ترمه، جلد: ابري فرنگی، 8گ (207پ-214ر)، اندازه: 13×8/ 19 سم [ف: 5-199]
خط: نستعلیق، کا: عین علی، تا: قرن 11؛ کاغذ: سفید و آبی، جلد: تیماج قهوه اي، 26ص (389-414)، 25 سطر (9×19)، اندازه: 15×26سم [سنا: ف: 1-203]
tuḥfat-ul i×wān fī ‘ilm-il ma‘ānī wa-l bayān
طالقانی، محسن بن حسن، ق12 قمري
(tāleqānī, mohsen ebn-e hasan (-18c
رساله مختصري در علم معانی و بیان داراي «مقدمه» و سه «فن» و «خاتمه»: مقدمه در فصاحت و بلاغت، فن اول در علم معانی، فن دوم در علم بیان، فن سوم در علم بدیع و خاتمه در سرقات شعري.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4043/3
آغاز: بسمله، الحمدﷲ رب العالمین و الصلوه و السلام علی خیر خلقه ... اما بعد فیقول الفقیر الی عفو ربه ... هذه مقدمه عملها فی علم عمل من طب لمن حب لیسهل؛ انجام: احدها فی الابتداء ثانیها فی التخلص ثالثها فی الانتهاء، و الحمد ﷲ وحده و صلی اﷲ علی محمد و اهل بیته
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 12؛ محشی با نشانه «ه»؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج عنابی با ترنج و سرترنج، 19گ (69پ-87)، 7 سطر (7×5/11)، اندازه: 10×16سم [ف: 17-345]
تحفة الأخيار - تحفة الأخبار
tohfat-ol a×yār
قزوینی، محمد صفی بن ولی، ق11 قمري
(qazvīnī, mohammad safī-ye-bn-e valī (-17c
تاریخ عمومی است و پیامبران از آدم و فرزانگان از لقمان تا بوذرجمهر، پیشدادیان، رومیان، ملوك الطوایف، اشکانیان، ساسانیان، عربان از محمد (صلی الله علیه و آله)، ابوبکر، عمر، عثمان، دوازده امام، امویان، عباسیان، ایران از طاهریان، صفاریان، سامانیان، پادشاهان طبرستان، پادشهان جبال، آبویه، اسماعیلیان مغرب و ایران، سلجوقیان ... اتابکان، ایوبیان، خوارزمشاهیان ... و میرسد به سال 1076 ق. (احمد منزوي) در بخش تاریخ امام زمان (علیه السلام) به کتاب خود «گلشن ایمان» حواله داده است.
[فهرستواره منزوي 1/ 594]
اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 78
آغاز: در وقتی که او در خواب بود سنگی بر سر مبارکش زد و هلاك ساخت ... بسته در کوه و صحرا میگشت آخر به تعلیم کلاغی برادر را در خاك مدفون ساخت؛ انجام: سپاه تتار به وي رسیده آتش حرب افروختند و سلطان به آب تیغ آن آتش را نشاند ...
نسخه حاضر از قصه حضرت آدم تا وقایع سال 620 را دارد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11 یا 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ در سه برگ پایانی چند یادداشت طبی و اشعاري فارسی برخی از سید حسن ثنائی و یادداشتی به زبان اردو و رقعه میر عباسعلی رضوي منشی صاحب بهادرکه از طرف محمد باقر علیخان بهادر به صدیق علیخان نگاشته دیده میشود؛ مهر: «المتوکل علی اﷲ عبده محمدعلی» (بیضوي)؛ جلد: تیماج مشکی، 205گ، 19سطر، اندازه: 17×26سم [ف: 1-67]
tohfat-ol a×yār
موسوي مشهدي، محسن بن علی نقی
mūsavī mašhadī, mohsen ebn-e ‘alī naqī
رسالهاي داراي دوازده «حرز» به نام دوازده امام گرفته از منهج الدعوات و ساخته براي پادشاهی گویا صفوي.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 156
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ انجام در حرز 11 افتاده؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج سرخ، 18گ، 8 سطر (5×9)، اندازه: 12×17سم [سنا: ف: 1-80]
tohfat-ol a×yār
زاهد، محمد امین
zāhed, mohammad amīn
اخلاق دینی است، در 4 «فصل»: 1. متابعت سنت؛ 2. در میان لباس پوشیدن و آداب آن، نوع و رنگ آنها؛ 3. اکل و شرب و آداب آن، ظروف؛ 4. آداب مخالطت و صحبت و شرایط آن.
آغاز: الحمد ﷲ الذي هدانا لهذا و ما کنا لنهتدي لولا ان هدانا ... اما بعد این کتابی است مشتمل بر بیان فضیلت متابعت سنت ...
[فهرستواره منزوي 6/360]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18139
بیکا، تا: 1197ق [د.ث. مجلس]
tohfat-ol a×yar
هزار جریبی، محمد کاظم بن محمد شفیع، -1234؟ قمري
(1819-) hezār-jarībī, mohammad kāzem ebn-e mohammad šafī‘
شامل 2 «باب»: 1. معجزات امامان بقیع؛ 2- حالات اهل برزخ. آغاز: الحمد ﷲ رب العالمین ... اما بعد چنین گوید بنده خاطی محمد کاظم بن محمد شفیع هزارجریبی عفی اﷲ عن جرائمهما که این رساله اي است مشتمل بر دو باب. باب اول در بیان قلیلی از معجزات ائمه بقیع (علیهم السلام) باب دوم در بیان قلیلی از آنچه مشاهده شده است از اهل برزخ
انجام: تا آنکه آن قصه را نقل کردم پس از آن برنج خلاص شد. و اﷲ العالم بالحق و الصواب.
[الذریعة 3/ 418؛ دارالعلم 17؛ فهرستواره منزوي 9/ 175]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4527/7
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، کا: شیخ محمد ارومی الاصل ساکن کربلا، تا: 1235ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 20گ (103-122)، 17 سطر (5/8×14)، اندازه: 5/14×21سم [ف: 12-194]
tohfat-ol a×yār = t.-ye mašāreq-ol anvār
بلهوري، محمد خرم علی، ق13 قمري
(balhūrī, mohammad ×orram ‘alī (-19c
وابسته به: مشارق الانوار النبوی من صحاح الاخبار المصطفوی ؛ صاغانی، حسن بن محمد (577-650)
تاریخ تألیف: 1239ق
ترجمهاي است به زبان اردو از کتاب «مشارق الانوار النبوی من صحاح الاخبار المصطفویه» رضی الدین حسن بن محمد صاغانی حنفی.
چاپ: سنگی، مطبع محمدي، 1252ق
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6127-7 /31
آغاز: بسمله، الحمد ﷲ رب العالمین والصلو والسلام علی محمد سید المرسلین ... محمدا در نعت کی بعد دریافت کیا چاهئی که علم حدیث اشرف العلوم هی اسواسطی؛ انجام: تیري هی دهن روح گوهر دم ریاهی ** تیري غم عشق مین خرم رهی / یارب اس عاجزگی دعاگر قبول ** خاتمه بالخیر بحق رسول
با فهرست مطالب کتاب در آغاز؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1252ق؛ این نسخه چاپ سنگی است، چاپ شده به سال 1252 در مطبع محمدي؛ جلد: تیماج قهوه اي مجدول مذهب، 497گ، 21 سطر، اندازه: 25×34 سم [ف: 2-759]
tohfat-ol a×yār
محمد بن محمد، ق13 قمري
(mohammad ebn-e mohammad (-19c
تاریخ تألیف: 9 ربیع الاول 1269ق
مؤلف که از فقهاي ساکن قم بوده این رساله متوسط را براي استفاده مقلدین فارسی زبان به صورت فتوایی به نگارش درآورده است. از نام کامل مؤلف کتاب اطلاعی بدست نیامد.
کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 253
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و الصلوة و السلام علی اشرف الاصفیاء و المرسلین المؤید ... اما بعد چنین گوید محتاج به سوي غفران رب الصمد محمد بن محمد نزیل بلده طیبه قم؛ انجام: مسئله ششم مستحب است براي مسافر عقب هر نماز قصري سی مرتبه تسبیحات اربعه بگوید ... و از خطایا و جرایم ما درگذرد به حق خاتم الانبیاء و فاطمه زهراء وائمه هدي صلوات اﷲ علیهم اجمعین ...
نسخه حاضر کامل و کتاب هاي طهارت و صلو را در بردارد؛ خط: نسخ، کا: محمدحسین بن محمدرضا طباطبائی، تا: 10 ذیحجه 1269ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج سیاه، 86گ، 27 سطر، اندازه: 5/15×21سم [ف مخ]
tohfat-ol a×yār
مؤلف در ابتداء از سفر آخرت سخن به میان آورده و پس از آن مطالبی درباره حقیقت نماز و تفسیر سوره حمد مطرح نموده و سپس مسایل اعتقادي و کلامی همچون صفات ایزد تعالی و اوصاف قیامت را بیان میکند. نام کتاب در ابتدا و انجامه نسخه «تحفة الاخیار» ثبت شده است.
نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 124
آغاز: بسمله. حمدله و الصلوة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله اجمعین اما بعد ایزد تعالی بندگان را سفر خطرناك بی غایت یقین کرده است و بسیاري از بندگان؛ انجام: شربتی است که جمله خلایق را باید چشیدن صدق اﷲ و صدق رسول اﷲ و صدق ولی اﷲ و نحن علی ذلک من الشاهدین و الشاکرین و الحمدﷲ رب العالمین ... تمام شد کتاب تحفة الاخیار
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 19 محرم 1232ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 114گ، 11 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 180]
tohfat-ol a×yār
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18745 ض
بیکا، تا: 1277ق [د.ث. مجلس]
tohfat-ol a×yār
رساله مختصري است که مؤلف براي استفاده برادران ایمانی و دوستان روحانی خود که گویا مقلد وي بوده اند، در مسایل طهارت و صلو تحریر نموده و در سال 1234 خود آن را به مؤمنان وقف کرده است و از خود به نام عبداﷲ بن محمدتقی نام برده است. از اول کتاب تا «فصل دوم در قضاي نمازهاست ....»
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8602- 58/52
آغاز: بسمله، حمدله اما بعد پس جمعی از برادران ایمانی و دوستان روحانی فقیر را ترغیب و تحریص نمودند بر تحریر کتاب طهارت
خط: تحریري، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 98گ، 15-19 سطر، اندازه: 17×20سم [ف: 2-759]
tohfat-ol a×yār dar š.-e mūnes-ol abrār
قمی، محمد طاهر بن محمد حسین،-1098 قمري
(qomī, mohammad tāher ebn-e mohammad hoseyn (-1687
وابسته به: مونس الابرار؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098)
تاریخ تألیف: 1075ق
محمد طاهر قمی قصیدهاي به فارسی در ستایش امیر مؤمنان و نکوهش از صوفیان به نام «مونس الابرار» سروده بدینگونه: آغاز: «به خون دیده نوشتیم بر در و دیوار ** که چشم مردمی از اهل روزگار مدار»، آخرین شعري که در نسخه چاپی آمده اینست: «رهی که غیر شریعت بود یقین باشد ** ره ضلالت و سر منزلش بود سردار.» او میخواهد در این کتاب این قصیده را شرح کند. او در این کتاب از «سلطان العارفین والد السلاطین و الخواقین المروجین للدین سلطان صفی الدین العلوي الحسینی الموسوي» و شاه عباس ثانی و از سال 1075 یاد کرده است.
نکتهاي که از این کتاب برمیآید این است که قمی در چند جا از «تبصر العوام» یاد میکند و آن را از سید اجل ابوتراب مرتضی بن داعی حسینی میپندارد. دیگر اینکه او از غزالی بد میگوید و او را سنی میداند و «سر العالمین» را از او میپندارد و دال بر تشیع او نمی داند. در آن از «الشهام المارقه» یاد شده و از «مجالس المؤمنین» شوشتري خردهگیري شده است. (دانش پژوه)
در این شرح بخش اول را بر پنج «مطلب» تقسیم نموده و بخش دوم را در بیست و پنج «مطلب» و در پایان تتمهاي است مشتمل بر مذمت فلسفه و بعضی از فیلسوفان. آنچه چاپ شده اولاً بخشی از آن است و ثانیاً با برخی از نسخهها تفاوت بسیار دارد.
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... بدانکه چون محتاج رحمت اله قادر محمد طاهر این قصیده را که مونس الابرار موسوم است در منقبت حضرت امیرالمؤمنین
انجام: چو مونس دل ابرار شد قصیده من ** شده است نامش ازآن روي مونس الابرار
چاپ: نیمه نخست این کتاب به سال 1336 ش در 228 صفحه با مقدمهاي در رد تصوف به چاپ رسیده است
[نسخه هاي منزوي 907/ 2؛ مشار فارسي 1198/ 1؛ هدية العارفين: 301 /2؛ الذریعة: 3/ 417 و 23/ 280 -281؛ فهرستواره منزوي 9/ 175]
شرح و حواشی:
1- تحفة العشاق؛ شریف قمی، محمد کریم (قرن 11)
2- هدایة العوام و فضیحة اللئام = نصیح الکرام و فضیح اللئام؛ عصام، محمد بن نظام (-11)
آغاز: اما بعد بدان که چون محتاج رحم اﷲ محمد طاهر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ این نسخه با نسخ چاپ شده و شناسانده شده در فهرست منزوي 2/907 برابر نیست و بسیار کوتاه تر است؛ 15 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 3-118]
آغاز: برابر؛ انجام: دانی که چیستهاي و هوي این جمع ** جمع آمده درس جهل تکرار کنند
فهرستی از مطلبها که ناشر در آغاز چاپی آورده است در خود کتاب نیست و استنباط خود ناشر است و تازه هم پیدا نیست که هرمطلبی که او یاد کرده در کدام صفحه کتاب آمده است. شرح 17 بیت در نکوهش از فلسفه و کفر ابن سینا و پیروانش و بیتهاي دیگر که در پند و اندرز و ستایش است به چاپ نرسیده و در نسخه ما هم نیست. اینک با سنجش دو نسخه خطی و چاپی فهرست مطالب تا آن اندازه که در این دو نسخه هست میآورم: مطلب یکم در نسخه ما نیست و در چاپی هم پیدا نیست که کجا است. فصل: علما و تابعان آنها، فصل: دو معناي اولیاء اﷲ، فصل: رهبانیت، فصل: صومعهنشینان، مطلب دوم در بیان حدیث «الشریع اقوالی و الطریق افعالی و الحقیق احوالی»، فصل: مجتهدان طریقت و تار کان اهل بیت، فصل: تفسیر «انا اﷲ و انا الحق» بفنانه بوحدت وجود یا حلول و اتحاد؛ فصل: کنه خدا مجهول است، مطلب سوم در نسخه ما افتاده است و در چاپی هم به دست نیامد که کجا است، مطلب چهارم در بدعتهاي حلاج و بایزید، مطلب پنجم در برخی از عاشقیهاي مبتدعان، مطلب ششم در عشق مبتدعان به خداي و بدعتهاي دیگر آنها، فصل: غنا و شعر خواندن در خانقاه و مسجد، فصل: برخی از سخنان علاء الدوله، مطلب هفتم در شمهاي از کلمات محیی الدین. مطلب هشتم سرگذشت ملاي زوم، مطلب نهم سلسله نوربخشیان و معروف کرخی و مشایخ دیگر، فصل: گروهی دیگر از بزرگان سنی صوفی، مطلب دهم سرگذشت بایزید بسطامی.؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ در هامش نسخه ما (گ 100ر) حاشیهاي است گویا از خود قمی و در آن از آقا صفی خادم اهل مصیبت و عزا یاد شده و در چاپی نیامده است. این نسخه برابر است با س 19 ص 14 تا س 10 ص 220 چاپی، میان برگ 47 و 48 نیز افتاده است از س 10 ص 81 تا س 8 ص 92 چاپی، در گ 10 ر چنین آمده است: »عصام گوید که صاحب قصیده چون باین مقام رسیده چند بیتی دیگر از آن قصیده نوشته
و بعد از آن باز بر سر شرح رفته و آن ابیات اینست نظم» در ص 32 چاپی چنین چیزي دیده نمیشود و عبارتی دیگر آمده است، در گ 32ر (ص 70-71) در پایان فصل هم کم دارد، نیز در 103 پ در پایان فصل چهار سطري کم دارد (ص 207). شاید نویسنده نسخه عصام نام داشته و در این نسخه دست برده است.؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: گالینگور تازه، 110گ، 16 سطر (3×5/ 18)، اندازه: 5 /20×27سم [حقوق تهران: ف: 41]
آغاز: برابر؛ انجام: پس حضرت رسول خود را بر روي حضرت امیر انداخته پس بگفت که اي برادر من سر خود را برادر ...
بخش دوم و پایانی کتاب است و از برگ 3 افتادگی بسیار دارد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی، رکابهدار؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج آجري، 37گ (89-125)، 15 سطر (6×14)، اندازه: 12×20سم [ف: 32-287]
خط: نستعلیق، کا: ملایار احمد بن حسن طباخ قمی، تا: 1066ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 36گ (33پ-68ر)، 15 سطر، اندازه: 5 /11×18سم [ف: 11-115]
آغاز: برابر؛ انجام: شود و جنیان حساب کننده باشند و انسان نویسنده باشند در فضابل علی بن ابیطالب را اتمام نمی نمایند الحمداﷲ رب العالمین قد برغ عن تسوید هذه النسخه الشریفه فی مشهد الشریف المبارك الرضویه فی شهر شوال سنه الف و اربع و ثمانین من الهجر النبوی علی ید اقل عباد اﷲ ابن فیض اﷲ میرزا بیک ... و المومنات و المسلمین و المسلمات.
خط: نستعلیق، کا: میرزا بیک بن فیض اﷲ، تا: شوال 1084ق، جا: مشهد رضوي [الفبائی: 111]
آغاز: مطلب دوم در بیان آن که حلول و اتحاد و غیر آن از کفرها؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد قلی، تا: دوشنبه 4 جمادي الاول 1096ق؛ افتادگی: آغاز (برگ اول فهرست)؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 121گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 21 سم [ف: 5-323]
آغاز: حاصل نشود بلکه محبت خدا مستلزم کمال عقل است آري جماعتی از اهل سنت هستند که خدا را به صورت پسر امردخوش صورت تصور کنند ممکن است که عاشق شوند؛ انجام: گفتمش احوال عمر ما بگو تا چیست عمو ** گفت یابرقیست یا شمعیست یا پروانه /گفتم آن ها را چه گویی کاندر آن دل مینهند ** گفت یا مستیست یا پاك دلیست یا دیوانه
خطبه را ندارد؛ خط: تحریري، کا: محمد کاظم بن علی حسینی سبزواري، تا: ذیحجه 1099ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور سبز، عطف تیماج زرشکی، 120گ، مختلف السطر، اندازه: 11×19سم [ف مخ: 1-348]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ در آخر سه صفحه مندرجات و ناتمام است؛ واقف: حاج قائم مقام، بهمن 1316؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی، 207گ، 16 سطر (7×5/ 12)، اندازه: 4 /12×5/ 18 سم [ف: 7-235]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق بد، بی کا، تا: محتملاً قرن12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ماشی، 75ص، 13سطر (9×15)، اندازه: 15×21سم [ف: 5-292]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: پنجشنبه 4 رجب 1144ق؛ جلد: تیماج تریاکی، 65گ (47ر-111ر)، 20سطر، اندازه: 5/ 12×4/ 20 سم [ف: 41-193]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حسین بن محمد نصیر، تا: ربیع الاول 1225ق؛ جلد: تیماج مشکی، 191گ، 16 سطر، اندازه: 5/ 11×19سم [ف: 2-760]
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1229ق، جا: هرات؛ جلد: تیماج مشکی، 95گ، مختلف السطر، اندازه: 17×22سم [ف: 14-207]
آغاز: برابر؛ انجام: اگر درختان با نی زار قلم شود ... وانس نویسنده باشد فضائل علی بن ابی طالب را تمام نمی نمایند الحمدﷲ رب العالمین.
خط: نسخ، بیکا، تا: 1245ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 134گ، 20 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-760]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: صفر 1347ق؛ جلد: مقوایی با روکش کاغذي عطف تیماج قهوه اي، 183گ، 19 سطر، اندازه: 17×5/ 22 سم [ف: 43-158]
نسخه خوش خط؛ بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 22گ (138ر-159ر)، اندازه: 5/ 15×21سم [ف: 3-629]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ کاغذ: نباتی، جلد: مقواي رنگین با عطف تیماج قهوه اي، 15 سطر، اندازه: 5 /14×26سم [رایانه]
آغاز: مقدمه در بیان ابتداي ظهور مبتدعه یعنی صوفیه و ذکر مواضع مذهب آن فرقه غاویه (در چاپی نیست)؛ انجام: مشکل عالم آسان شود. شک نیست (س 9 ص 161 چاپی).
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13و 14؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 63گ، 14 سطر (6×29)، اندازه: 12×18سم [ف: 14-3577]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 142گ، 19 سطر، اندازه: 18×28سم [ف: 5-250]
tuḥfat-ul a×yār fi-r radd ‘ala-l qā’ilīn bi-‘adam-il ‘amal bi-ẓ-ẓan wa qaṭ‘īyat-il a×bār
آرانی کاشانی، محمد علی بن محمد حسن، 1177-1244 قمري
(ārānī kāšānī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad hasan (1764-1829
تاریخ تألیف: چهارشنبه 9 جمادي الثانی 1236ق
رسالهاي مبسوط در حجیت مظنه و رد قائلین به عدم حجیت آن
که در یک «مقدمه» و چهار «مقاله» تنظیم شده: المقدم فی الادل الشرعیة؛ مقاله 1. ذکر الاقوال فی المسأل و تحقیق محل النزاع؛ 2. التکلم مع الاخباریین و ذکر شبههم و الجواب عنها؛ 3. التکلم مع مخیري الاصل الاولی حرم العمل بالظن؛ 4. اثبات حجی مطلق الظن فی زمان انسداد باب العلم. مؤلف این کتاب را هنگام مسافرتش به اصفهان به درخواست برخی دوستان نگاشته است.
آغاز: الحمدﷲ الذي اسس لنا اساس الشرع المبین بارسال نبینا محمد سید المرسلین و بین لی احکام الدین بنصب الاوصیاء الهادین المهدیین و ...
انجام: و اطلعت علیه الی ا ن و بالغت فی اتمام الادل الدال علی حجی الظن من حیث موظن ورد ما یخالفها و ما اورد ... فان تاملت وجدت فیها مالا عین رات و لااذن سمعت و ﷲ الحمد
[الذریعة 3/ 418]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1236ق؛ مصحح، محشی با نشان «منه دام ظله»؛ 135گ (1پ-135پ)، 19 سطر، اندازه: 15×5/ 20 سم [محدث ارموي مخ: 1-288]
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: ظریف، تا: 1294ق؛ در سنه 1297 داخل کتابخانه اعتضادالسلطنه گردیده؛ واقف: سپهسالار، کاغذ: فرنگی مهره زده،جلد: تیماج،83ص،25 سطر، اندازه: 14×5/21سم [ف: 1-559[
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 93گ، 25 سطر، اندازه: 15×21سم [ف مخ: -26]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 574
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-166]
tuḥfat-ul a×yār fī faḍl-iṣ ṣalāt wa-s salām ‘ala-n nabi-l mu×tā
رصاع، محمد بن عبداﷲ، قرن 9ق
(rassā‘, mohammad ebn-e ‘abd-ol-lāh (15c
تاریخ تألیف: رمضان 869ق
کتابی در فضل صلوات و سلام بر پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و چگونگی آن، در دوازده «فصل»: 1. الایة الدالة علی الصلاة علیه؛ 2. حکم الصلا علیه؛ 3. فضل الصلاة علیه؛ 4. ذم من لم یصل علیه؛ 5. الصلا علی غیره؛ 6. تبلیغ صلاتنا الیه؛ 7. مواطن الصلا علیه؛ 8. کیفی الصلا علیه؛ 9. حکم السلام علیه؛ 10. کیفی السلام علیه؛ 11. فضل السلام علیه؛ 12. الحکایات الدال علی برکات الصلا علیه. نسخههایی از این کتاب در کتابخانه چستربیتی در شهر دوبلین در ایرلند جنوبی کتابخانه ملی تونس و مرکز احمد بابا للتوثیق و البحوث التاریخیه تنبکتو در آفریقا موجود میباشد.
آغاز: الحمدﷲ الذي نور قلوب الموقنین بنوره المحمدي الاول و أشرق صدور المؤمنین بمحب النبی العربی
آغاز: برابر؛ انجام: و السلام الطیب النامی علی ** خیر رسل اﷲ من خیر مضر
خط: نسخ مغربی، کا: ابوالقاسم بن حبیب بن ابوالقاسم بن احمد بن علی ابن یوسف شریف، تا: جمعه 17 شعبان 1014ق، به جهت سید محمد ابن حبیب؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 82گ (147پ-228پ)، 24 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 6-30]
آغاز: برابر؛ انجام: و یطمعون الطعام علی حبه مسکیناً و یتیماً و اسیراً ... فقد صح ان اﷲ جل جلاله یصلی علی من ثالها مر عشراً فصلا علیه اﷲ ما جنت الدجا و اطلعت الافلاك فی اللیل اذا اسرا.
خط: نسخ، کا: حافظ عبدالرحمن، تا: 1027ق؛ مصحح، در برگ
نخست یک صفحه کامل در موضوع همین کتاب آمده که احتمال میرود بخشی از این کتاب یا کتابی مشابه آن باشد؛ کاغذ: فرنگی؛ نوع جلد تیماج زرشکی، 78گ، 21 سطر (9×13)، اندازه: 15×5/21سم [ف: 35-195]
tuḥfat-ul udabā’ wa sulwat-ul ġurabā’
خیاري، ابراهیم بن عبدالرحمن، 1037-1083 ؟ قمري
(1673-1628) ×īyārī, ebrāhīm ebn-e ‘abd-or-rahmān
سفرنامه نسبتاً مفصل مؤلف است از مدینه به شام و روم و مصر که در آن به شرح جغرافیایی جايها و علما و اشخاصی که دیده پرداخته و در ضمن اشعار مناسب و نکات تاریخی مربوط را نقل میکند. این سفر از مدینه در دوم محرم سال1080 (سال 1663 میلادي) شروع شده و پنجشنبه 28 ذیقعده 1081 (1664 میلادي) به همین شهر ختم شده است. در سه «جزء» تنظیم شده است: 1. ذکر سفره من المدین الی الشام و القسطنطینی و توجهه منها الی ینی شهر؛ 2. وصوله لینی شهر و عوده منها الی القسطنطینی و الشام؛ 3. سفره من الشام بعد عوده الیها من الروم الی بیت المقدس و ایابه أخیراً الی المدینة.
آغاز: الحمدﷲ فاتح الابواب میسر الاسباب مذلل الصعاب مسهل الذهاب و الایاب.
چاپ: محقق رجاء محمود السامرئی، بغداد، وزاري الثقاف و الاعلام، چاپ اول، جزء اول، 1388ق، 377 ص
آغاز: الحمدﷲ فاتح ا بواب میسر الاسباب مذلل الصعاب مسهل الذهاب و الایاب
نسخه اصل: کتابخانه آکادمی لینچی -رم 74 «18 Caet». جزء اول؛ خط: نستعلیق، کا: فیلیب مورانی، تا: 1310ق، جا: رومیه؛ از روي نسخه کتابخانه «ارل أف کروفورد» «هیی هول» از قراي «انکلترا»، این کتاب را کاتب به درخواست «امیر اسد کایتانی» جهت کتابخانه اش نوشته و سپس مقدمهاي درباره کتاب در ابتداي آن افزوده و اغلاطی که نسخه سابق داشته در حاشیه تصحیح کرده است؛ 424ص [عکسی ف: 1-367]
نسخه اصل: کتابخانه آکادمی لینچی -رم 74 «18 Caet». جزء دوم؛ خط: نستعلیق، کا: فیلیب مورانی، تا: 1310ق، جا: رومیه؛ از روي نسخه کتابخانه «ارل أف کروفورد» «هیی هول» از قراي «انکلترا»؛ 440ص [عکسی ف: 1-368]
نسخه اصل: کتابخانه آکادمی لینچی-رم74 «18 Caet». جزء سوم؛ خط: نستعلیق، کا: فیلیب مورانی، تا: 1310ق، جا: رومیه؛ از روي نسخه کتابخانه «ارل أف کروفورد» «هیی هول» از قراي «انکلترا»؛ 378ص [عکسی ف: 1-369]
tohfat-ol advār
هروي، عنای اﷲ بن میر حاج، ق11 قمري
(heravī, ‘enāyat-ol-lāh ebn-e mīr hāj (-17c
اهدا به: اکبر شاه گورکانی از پادشاهان هند
رسالهاي به نظم و نثر، مشتمل بر دیباچهاي مختصر و مقدمهاي در بیان این که «نغمه چیست» و پیدا شدن ادوار و ... و در ادامه، دوازده «مقام» و بیست و چهار «شعبه» و سپس «آوازات سته» و پس از آن به مباحث روانشناسانه مقامات میپردازد.
آغاز: حمدي بیرون از دایره احصا و سپاسی افزون از احاطه و استقصاء پادشاهی را سزاوار است که نغمهسرایان انجمن شوق و عندلیبان گلشن ذوق به تنعم نغمات نعماي بی انتهایش رطب اللسانند و زاید از حوصله وهم و خیال و ستایشی فاضل از استیفاي فاضلان
انجام: و پیش مردم گندم گون وسط نوازند خوش آیند باشد و نزد مردم سبز رنگ خفیف نوازند خوش آینده باشد. و اﷲ اعلم بالصواب.
چاپ: با تصحیح سید محمد تقی حسینی، میراث بهارستان، دفتر دوم، صص749-756، تهران، 1388ش، کتابخانه مجلس شوراي اسلامی
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1036/5- ف
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: بادلیان اوزلی 30 (1939 و 510 و 2370 و 1235 و 1845 و 1148)؛ خط: نستعلیق، کا: محمد امین براي شاه قباد بن عبدالجلیل حارثی بدخشی دیانت خان.، تا: 24 محرم 1077ق، جا: اکبرآباد؛ 13 سطر [فیلم ها ف: 1-560]
tohfat-ol azkār
کاشانی، سلطان محمد بن حسن، قرن 11- قمري
(-kāšānī, soltān mohammad ebn-e hasan (16c
اهداء به: شاه سلطان حسین صفوي
مؤلف از علما و محدثان نیمه دوم قرن 11ق و از شاگردان فیض کاشانی (1091 ق) است. همچنان که مینگارد: «بر اخوان دینی و برادران ایمانی مخفی نماند که اذکاري که در این باب ایراد نموده ایم اکثر آن را از کتاب افکار مهمه عالیحضرت سامی منزلت ... اعنی استادي مولانا محمد محسن کاشی ادام اﷲ تعالی ظله العالی نوشتهایم و گاهی بر سبیل ندرت بعضی از اذکار دیگر که از کتب معتبره به نظر رسیده نیز به آن افزوده ایم.» کتاب داراي یک مقدمه «در بیان فضیلت ذکر» و شش «باب»
است: 1. فضیلت بسم اﷲ الرحمن الرحیم؛ 2. فضیلت بعضی از سور قرآن و ذکر بعضی آیات با برکات (در دو فصل)؛ 3. ذکر فضیلت تسبیحات اربع و بیان ثواب هر یک از آنها؛ 4. فضیلت کلمات شریفه شهادتین و شهادت بر ولایت حضرت شاه ولایت؛ 5. فضیلت صلوات بر محمد (صلی الله علیه و آله)؛ 6. اذکار ضروریه موجزه در اوقات مخصوصه و عادات مستحبه و سوانح حادثه (در شش مطلب).
لازم به ذکر است که مؤلف در عموم نسخه ها با عنوان سلطان محمد بن تاج الدین حسن معرفی شده است. مؤلف دیگري نیز عیناً با همین عنوان در فهرستها معرفی شده است (مؤلف تحفة المجالس) که در برخی منابع وي را سلطان محمد بن تاج الدین حسن استرآبادي (متوفی 952ق) دانستهاند. ممکن است برخی از تألیفات این دو فرد به دیگري نسبت داده شده باشند و حتی یکی بودن آن دو نیز قابل بررسی است، چرا که عنوان کاشانی یا استرآبادي در اکثر نسخهها موجود نیست.
[فهرستواره منزوي 7/ 176]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 12464
آغاز: حمد و سپاس بی قیاس مالک الملکی را سزاست؛ انجام: مقرونة بتوبة نصوح توجب لی السعادة یا ارحم الراحمین.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: رمضان 1096ق؛ مجدول، با سرلوح، محشی به حواشی مصنف با پایان «منه ایده اﷲ تعالی»؛ واقف: عباس فخیمی، 14 مرداد 1362؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج مشکی، 60گ، 14 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 15-135]
tuḥfat-ul aḏkīyā’ = al-luġaz
قمی شریف، محمد بن محمد صالح، ق11 قمري
(qomī-ye šarīf, mohammad ebn-e mohammad sāleh (-17c
اهداء به: محمد بن محمد صالح قمی شریف
تاریخ تألیف: ساخته رجب 1098ق و تسوید 11 ذیقعده 1099ق
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8296/6
آغاز: بسمله ... بعد الحمد و الصلا فیقول ... ابن محمد صالح القمی محمد المدعو شریف ... هذه رسال انیق فی معارف رشیقة.؛ انجام: اولی الرشاد و النبالة
خط: نستعلیق، کا: ابراهیم، بیتا، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 12گ (77پ-88ر)، 22 سطر (8×14) [ف: 17-101]
tuḥfat-ul arīb fī ibṭāl-i ṯubūt-il ‘awl wa-t ta‘ṣīb
عصفوري، عبدالعلی بن خلف،-1303 قمري
(1886-) ‘osfūrī, ‘abd-ol-‘alī-ye-bn-e ×alaf
کتابی مختصر و استدلالی در رد عول و تعصیب که از مسائل ارث و مورد قبول اهل سنت میباشد. این کتاب در یک «مقدمه» و پنج «باب» و یک «خاتمه» است: المقدم : فی بیان البدع و بیان ان العول و التعصیب منها؛ باب 1. ذکر حجج المخالفین و ابطالها؛ 2. بیان الطال العول فی المیراث؛ 3. بیان موجبات الارث و موانعه؛ 4. بیان موانع الارث و اللواحق و بعض الفروع؛ 5. بیان السهام؛ خاتمة: فی بیان بعض الفوائد.
[الذریعة 3/ 419]
خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 1/ 200
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بیتا؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ تملک: «محمد باقر ابن علی» با مهر دائري؛ در برگ آخر عبارت «فی حیاز مصنفها طال اﷲ بقائه» آمده؛ جلد: تیماج زرد، اندازه: 5/16×22سم [ف: 1-149]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 48/1
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1-61]
tuḥfat-ul arīb fi-r radd ‘alā ahl-iṣ ṣalīb
ترجمان، عبداﷲ بن عبداﷲ، ق9 قمري
(tarjomān, ‘abd-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh (-15c
اهداء به: مولانا امیرالمؤمنین ابی العباس احمد بن ابی فارس عبدالعزیز
تاریخ تألیف: 823ق
مؤلف که بدین اسلام گراییده و میخواهد در آن دین ترسایان و یهودان را رد کند آن هم به روش نقل نه به روش عقل که ابنحزم پیش گرفته است. مؤلف در دیباچه سرگذشت خود و ابی العباس احمد و امیرالمؤمنین ابیفارس عبدالعزیز را می آورد. در آن از نمسا و انگیزیه و جنویز و فرانسیس یاد شده است. عناوین فصول چنین است: فصل 1. ابتداء اسلامی و خروجی من النصرانی ؛ فصل 2. طرف من سیر ابی الفوارس عبدالعزیز؛ فصل 3. الرد علی النصاري و اثبات نبو نبینا (صلی الله علیه و آله).
آغاز: الحمدﷲ وحده و الیه یرجع ا مر کله.. لما من اﷲ علی بالهدایة الی الصراط المستقیم و الدخول فی دین اﷲ القویم
انجام: و أنا ارجو من اﷲ أن اجمع لبشارات جمیع ا نبیاء به کتاباً مفرداً علی التفصیل و حسبنا اﷲ و نعم الوکیل.
چاپ: تونس، 1290؛ مصر، 68ص، 1895م.
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج مشکی، 60گ، 14 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 19-363]
آغاز و انجام: برابر
در صفحه عنوان آمده که اینکتاب در 823 تألیف شده است؛ خط: نستعلیق، کا: آقا میرزا زکی منشی، تا: صفر 1308ق، جا: تبریز، براي محمد حسن طباطبایی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 58گ، 14 سطر (5 /8×5/16)، اندازه: 14×22سم [ف: 286]
tuḥfat-ul azhār fī nasab-i abnā’-il a’immat-il aṭhār (m×.)
حسینی مدنی، ضامن بن شدقم، ق11 قمري
(hoseynī madanī, zāmen ebn-e šadqam (-17c
وابسته به: تحفة الازهار و زلال النهار فی نسب ابناء الائمة الاطهار؛ حسینی مدنی، ضامن بن شدقم (-11)
خلاصهاي است از کتاب «تحفة الازهار فی نسب ابناء الائمة الاطهار» خود مؤلف. اصل کتاب در دو مجلد است: 1. نسب اولاد امام حسن (علیه السلام)؛ 2. نسب فرزندان امام حسین (علیه السلام). مؤلف، در این گزیده آنچه مربوط به ولادت و نسب پیامبر و امیرالمؤمنین و فرزندان ائمه (علیهم السلام) در آن کتاب بوده را به طور خلاصه در چند «باب» و «فصل» و یک «خاتمه» گردآوري کرده است.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1634/3
آغاز: الحمد لمن من بفضله علی عباده اذ بعث فیهم رسولا من انفسهم یتلو علیهم آیاته و یعلمهم الکتاب و الحکمة؛ انجام: ثم نکثت و قد قال اﷲ عزوجل فمن (ناقص)
کاتب = مؤلف، تا: قرن 11؛ 68گ (98پ-165ر) [ف: 5-525]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 601/4
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-194]
tuḥfat-ul azhār wa zulāl-un nahār fī nasab-i abnā’-il a’immat-il aṭhār
حسینی مدنی، ضامن بن شدقم، ق11 قمري
(hoseynī madanī, zāmen ebn-e šadqam (-17c
متنی در حسب و نسب ذریه ائمه معصومین است در دو مجلد: 1. نسب فرزندان امام حسن مجتبی؛ 2. نسب فرزندان امام حسین (علیه السلام) است.
چاپ: این کتاب توسط نشر میراث مکتوب به چاپ رسیده است
[الذریعة 3/ 419]
شرح و حواشی:
1- تحفة الازهار فی نسب ابناء الائم الاطهار (مختصر)؛ حسینی مدنی، ضامن بن شدقم (-11)
1- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 992
آغاز: الحمد ﷲ وحده و الشکر له علی نعمه خالق الخلائق بوحدانی ... [یازده سطر]... و بعد فیقول الفقیر ... ضامن بن شدقم بن علی بن حسن بن علی بن حسن بن علی بن شدقم الحسینی المدنی ... قدمن اﷲ تعالی علی علی باتمام الجلد الاول فی نسب ابناء السبط الاول فاحببت ان اشرع فی نسب ابناء السبط الثانی، و ساذکر فیه بدوا و حضراً و من ناء عن بلده ...
آغاز جلد یکم، نسخه ذریعه: الحمدﷲ المحسن المتفضل الکریم الوهاب ذوالجود و النعم
آغاز جلد دوم نسخه ذریعه: الحمدﷲ الذي لا ندله فیبادي ... لما من اﷲ علی باتمام الجلد الاول من تحفة الازهار و زلال الانهار فحدانی الشوق الی الحاق الجلد الثانی و هو مختص بنسب ابناء ابی عبداﷲ الحسین السبط و رتبته علی ترتیب المجلد الاول المختص بنسب اولاد ابی محمد الحسن. و العقب من الحسین منحصر فی ابنه علی الاوسط ... یذکرون من ست ابواب
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1088ق؛ نسخه دانشگاه نخستین نسخه این کتاب است که به خامه خود نگارنده نوشته شده و خط خوردگی بسیار دارد و گویا در نسخههاي پسین که نوشته تا اندازه اي آن را دگرگون ساخته و آن را به صورت نسخهاي درآورده که صاحب الذریعه از آن نقل کرده است. تاریخ و نام نویسنده را ندارد. ولی به خامه خود نگارنده ضامن پسر نوشته شده و تاریخ نگارش کتاب 1088 است. برگهاي کتاب جابجا شده و نامرتب میباشد آغازش پیداست ولی انجامش نامعلوم است برخی عنوان ها را سفید گذارد که بعد نویسد و برخی را با خامه درشت و سیاه نوشته است بر پشت برگ1ر مهر و امضاء نگارنده دیده میشود؛ کاغذ: سفید، 848ص، مختلف السطر، اندازه: 15×20سم [ف: 2-530]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 108عکسی و 255 عکسی
نسخه اصل: همان نسخه بالا (قسمت اول) [عکسی ف: 1-109 و 232]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2 عکسی و 109 عکسی
نسخه اصل: همان نسخه بالا (قسمت دوم) [عکسی ف: 1-233 و 110]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 257 عکسی و 110 عکسی
نسخه اصل: همان نسخه بالا (قسمت سوم) [عکسی ف: 1-234 و 110]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 258 عکسی
نسخه اصل: همان نسخه بالا (قسمت چهارم) [عکسی ف: 1-234]
2- قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 111
آغاز: بسمله وبه نستعین الحمدﷲ الذي تفضل و اجادو انعم وخلق للعبادته العبادته فما جري بها القلم خالق الخلق وباري النسم الذي
علم الانسان مالم یعلم ... اما بعد فیقول الفقیر ... ضامن بن شد قم بن علی بن حسن المؤلف النقیب بن علی النقیب بن حسن الشهید ... سمیتها تحفة الازهار؛ انجام: لایجوز ان یقال لم یزل اﷲ قادراً عالماً
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ جلد: تیماج زرد، 155گ، 23 سطر، اندازه: 5 /15×5/ 20 سم [ف مخ: 1-99]
3- تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1634/7
آغاز: بسمله الحمدﷲ الملک الغفور الرحیم الودود الذي خلق الانسان من العدم
جلد دوم؛ بیکا، بیتا؛ پس از آن خطبه اي است و سپس حدیثی درباره تفسیر و امامت و جز آنها هست؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج قهوه اي، 5گ (225پ-229پ)، 23 سطر، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 3-355]
tohfat-ol asrār dar š.-e mašāreq-ol anvār
محمد بن یحیی، ق13 قمري
(mohammad ebn-e yahyā (-19c
وابسته به: مشارق انوار الیقین فی حقایق اسرار امیرالمؤمنین = مشارق الانوار؛ حافظ برسی، رجب بن محمد ( -9)
تاریخ تألیف: دوشنبه 14 رجب 1226ق؛ محل تألیف: ارومیه
در سال 1225که جنگ روسیه و ایران به ارومیه کشیده شده، ولی عهد عباس میرزا، میرزا محمد علی را مأمور آرامش آن ناحیه نموده و پس از خاتمه کار مؤلف کتاب که با خان مزبور آمد و شد داشته به سفارش وي کتاب «مشارق الانوار» حافظ رجب برسی را به فارسی ترجمه نموده و در جایی که احتیاج بوده خود مطالبی بر آن افزوده است و آن را مانند اصل در یک «مقدمه» و چندین «فصل» تنظیم نموده است.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4152
آغاز: طلیعه سپاس بی قیاس نور افزاي فضاي دلگشاي بارگاه قدس پیشگاه پادشاه بی همتاست تقدست آلائه و تفضلت نعمائه؛ انجام: درمحروسه ارومیه صانها اﷲ عن ا فات والبلی بشرف اختتام واتمام تسوید این عجاله رسید فالحمدﷲ اولاً و آخراً.
خط: نستعلیق، کا: محمود بن میرزا محمد علی منشی گرگانی، تا: 1308ق، جا: تهران؛ در شش برگ آغاز و در سه برگ پایان کتاب اشعاري از حسین قوام دفتر آشتیانی به سال هاي 1333 و 1334 و 1336 و 1314 و 1321 و 1313 آمده؛ جلد: تیماج قرمز، 160گ، سطور راسته و چلیپا، اندازه: 5/ 14×24سم [محدث ارموي مخ: 1-289]
tuḥfat-ul islām
جرباکوتی، مرتضی بن محمد یحیی، ق11 قمري
تاریخ تألیف: 1067ق
شرحی است بر کتابی که عبدالفتاح - جد امی شارح - درباره احکام ارث مطابق با فقه اهل سنت نگاشته بود.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1692
آغاز: بسمله. نحمده و نشکره بالنعیم ثم نصلی شفیع ا مم و هو رسول و نبی کریم ثم علی عترته الطاهرین اطللعنا اﷲ بسر العظیم اما بعد میگوید بنده ضعیف ... بزبان درر بیان خود رساله در علم فرایض تألیف نموده بنفحات نکات ... لختی از توضیح مفصلات تلویح مشکلات وا گوید و برخی از تنقیح مجملات و تشریح مفصلات او بر نویسد؛ انجام: نزد عامه اصحاب رضی اﷲ اجمعین فتوي بر همین قول است. چو شد از جمله ابتداي کلام ** به که سازیم یاد روز تمام. تمت، امام. بسمله. یوصیکم اﷲ فی اولادکم للذکر مثل حظ الانثیین تفسیره رجل مات و ترك ابنا و بنتین ... علی ست أسهم لکل أخ سهمان ولکل أخت سهم و اﷲ أعلم بالصواب.
نسخه اصل: کتابخانه ندو العلماء، لکهنو، هند، شماره 16 (ردیف 27)؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ دو مهر مربعی از عبدالوهاب خان به تاریخ 1166ق و بهادر خان سالار جنگ؛ 100ص، 17 سطر [عکسی ف: 5-117]
tuḥfat-ul islām
احمد بن حسن، ق13 قمري
(ahmad ebn-e hasan (-19c
کتاب به پیشنویس مؤلف میماند. ابواب و بیشتر احادیث هر باب و سلسله سند روایات آن اغلب شبیه کتاب کافی است اما ترتیب ابواب، به آنگونه نیست. چند برگ نخستین روایاتی در خصوص آغاز آفرینش که بدون عنوان است. در برگ 7 آمده «باب ان رسول اﷲ (صلی الله علیه و آله) اول من اجاب واقراﷲ عزوجل بالربوبیته. باب طین المؤمن و الکافر. اول ماخلق اﷲ. حدیث فطر الخلق علی التوحید ....» آخرین مبحث موجود بحث دعا است که یک حدیث بیشتر ندارد پس از آن چند برگ نانویس و سپس هشت برگ احادیث مختلف دارد. در ابتدا سه صفحه دیباچه اول است که گویا تجدید نظر کرده دوباره آن را نگاشته است. آغاز دیباجه اول: «بسمله و نتوکل فی امورنا کلها الحمدﷲ الکبیر المتعالی فوق کل شییء بعلو ارتفاعه ... اما بعد فیقول العبد الفقیر ابن الحسن احمدالمحتاج الی رحم اﷲ الواحد الاحد اقل عباداﷲ الملک الوهاب تراب اقدام شیعه بوتراب و هذا الکتاب من جمل المنتخباتی و هو لب الکلام الموسوم بتحفة الاسلام من اخذه صادقا هدي و من ترکه عامدا غوي واﷲ اعلم بالثواب حدیث
اهل الشام ...»
مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 984
آغاز: دیباچه دوم: بسمله الحمدﷲ الذي لاینبغی التسبیح الا له ... اما بعد العبد الفقیر حقیر احمد بن الحسن بن المحمود المحتاج الی جوار رحم اﷲ ... هذا الکتاب من جمل منتخباتی و هی شعبت من بحر الاعظم هو لب کلام الموسوم بتحفة الاسلام المحبوب علی طبایع القلوب الخاص والعام ... بسمله یسبح اﷲ؛ انجام: و انا ارید ان اعذبه حتی او فیه کل حسنة
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ مؤلف آن را تمام نکرده است؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: نخودي رنگ، جلد: تیماج عنابی، 19-28 سطر (5/ 7×5/ 13)، اندازه: 12×18سم [ف: 3-1350]
تحفة الاسلام فی شرح شرایع الاسلام زبد الاحکام فی شرح شرائع الاسلام
tuḥfat-ul ašrāf fī š.-il kaššāf = ḥall-u muškilāt-i k.-il kaššāf
قطب الدین رازي، محمد بن محمد، 694-766 قمري
(1365-1295) qotb-od-dīn-e rāzī, mohammad ebn-e mohammad
وابسته به: الکشاف عن حقایق غوامض التنزیل و عیون الاقاویل فی وجوه التأویل = تفسیر کشاف؛ زمخشري، محمود بن عمر (467-538) مؤلف کتاب را تا به سوره طه رسانده است. همچنین کتاب »بحر الاصداف فی شرح الکشاف» از اوست که در یک مجلد است تا پایان قرآن نزدیک به بیست هزار بیت و نسخه آن در کتابخانه سید هب الدین بوده از قرن 8 و 9 و رازي آن را در جمادي الثانی 733 به پایان برده است. (الذریعه 3/30 و 4/20). چلبی میگوید که شرح کشاف رازي تا به سور الانبیاء رسیده و آن گزیده اي است از شرح طیبی با اعتراضات بر شرح فاضل جیلوهی، و آقسرایی بر آن ردي نوشته و دیگران بر او رد کرده اند. بروکلمن (1/29 و ذیل 1/508) چندین نسخه از شرح کشاف رازي نشان داده است ولی مشخص نکرده است که هر یکی از آنها کدام یک از دو شرح او است.
عماد الدین یحیی بن قاسم علوي فاضل یمنی ( -750ق) پس از «درر الاصداف فی حل عقد الکشاف» خود ساخته در 738 «تحفة الاشراف فی کشف غوام الکشاف» نگاشته و «فتوح الغیب فی الکشف عن قناع الریب شرف الدین» حسن بن محمد طیبی (-743ق) را هم در آن گنجانده است. سعد الدین تفتازانی (-792ق) در حاشیه کشاف خود همین حاشیه طیبی را در 789 گزین کرده است. فاضل علاء الدین علی پهلوان با قطب رازي مناقشه نموده است. عبدالکریم بن عبدالجبار در حاشیه خود به نام المحاکمات اعتراضاتی که جمال الدین محمد بن آقسرایی رومی (-771ق) بر رازي کرده است به سال 721 پاسخ داده است.
[روضات الجنات ص 506؛ مستدرك 3/ 447]
قزوین؛ میر حسینا قزوینی؛ شماره نسخه: 95
آغاز: بسمله. الحمد اﷲ الذي علم القرآن خلق الانسان علمه البیان ... نرید ان نشرح مشکلات کتاب الکشاف و نمیط حجاب الخفاء عن مباحثه اللطاف ناقدین للکلام فی کل باب ممیزین بین القشر و اللباب و نقول و اﷲ الموفق للصواب: قوله «الحمد ﷲ» سیجیء معنی «الحمد ﷲ.» و اما الانزال فهو فی اللغ اما الایواء کما یقال انزل الجیش بالبلد ... و اما بمعنی تحریک الشیء من علو الی سفل... . قوله کلا ما مؤلفا حال موطئ (درست مانند نسخه برلین و لیدن.)؛ انجام: کما ان ذکر جبرئیل بعد ملائکته لعظمته و اﷲ اعلم. تم بحمد اﷲ و حسن توفیقه المجلد الاول من شرح الکشاف لمولانا قطب الدین الرازي المشتهر بالتحتانی.
از آغاز تا سوره آل عمران؛ خط: نسخ درشت، بیکا، تا: قرن 8 و 9؛ در ص ع آمده که شارح محمد بن محمد شارح شمسیه و مطالع است و او در 766 درگذشته است، محشی با نشان «صدر»؛
تملک: علاء الدین قطب در 966 و از او به پس عبدالکریم قطبی رسیده چنانکه از یادداشت عمویش قطب الدین حنفی بر میآید؛ قطع: وزیري [نشریه: 6-339[
tuḥfat-ul ašrāf fī kašf-i ġawāmiḍ-il kaššāf
فاضل یمنی، یحیی بن قاسم، 680-750 قمري
(1350-1282) fāzel-e yamanī, yahyā ben qāsem
وابسته به: الکشاف عن حقایق غوامض التنزیل و عیون الاقاویل فی وجوه التأویل = تفسیر کشاف زمخشري، محمود بن عمر (467-538)
حاشیه مشروحی است در دو مجلد در شرح و حل مشکلات کشاف زمخشري. مؤلف داراي کتاب مختصر دیگري است به نام «درر الاصداف» و پس از آنکه شرح «شرف الدین حسن بن محمد الطیبی» (-743ق) را میبیند در صدد برمیآید کتاب حاضر را بین «درر الاصداف» و شرح شرف الدین تألیف نماید.
تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3082
آغاز: بسم اﷲ الرحمن الرحیم، الحمدﷲ الذي انزل قرآنه العظیم و فرقانه الکریم علی اسلوب لایأتیه الباطل من بین یدیه و لا من خلفه ... قوله الحمدﷲ الی آخره اعلم ان المصنف رحمه اﷲ قد
اودع فی هذه الخطب الغراء؛ انجام: مجلد اول: «... فرغ من رقمه رقم النصف الاول من حاشی الکشاف فی اواخر شهر القعده عمت میامنه سن تسع و ستین سمانه سن .» انجامه نویسنده: «بخط اسیر ذنبه و رهین کسبه الراجی عفور به عبدالصمد بن قاسم ابن سلیمان بن علی بن یحیی بن سلمی نسبا و الزیدي مذهباً و هو یسأل القاري فیه و الناظر الیه ان یدعو له بحسن الخاتمه و صلی اﷲ علی النبی محمد و آله صحبه سلم» مجلد دوم: «... القرین کلها» آخر نسخه تا سوره والشمس است؛ خط: نسخ، کا: عبدالصمد بن قاسم زیدي، تا: 769ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: بغدادي، 480گ، 30 سطر، اندازه: 5/ 20×5/ 30 سم [ف: 1-214]
tuḥfat-ul aṣḥāb fī ‘ilm-il usṭurlāb
کمالی، ابوالفتح، ق8 قمري
(kamālī, ab-ol-fath (-14c
مؤلف منظومهاي در اسطرلاب داشته که در این رساله به شرح مختصر آن پرداخته است. در برخی از موارد اشاره به سال 755ق یزدجردي دارد. در «کشف الظنون» (1/671) کتابی به نام «حقائق الارصاد فی دقائق الارشاد» از ابوالفتح احمد بن محمد بن حجاج عمادي کمالی معرفی شده است که شاید وي مؤلف کتاب حاضر باشد.
شرح و حواشی:
1- شرح تحفة الاصحاب
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6518
آغاز: فرزقنی اﷲ ما کنت ارجوه بابلغ آثار و احسن وجوه ثم احببت ان لا یضیع اعمال القرایح فی اعمال الصفایح فانشأت کتابا مستبدعا فی علم الاسطرلاب؛ انجام: قال غفر اﷲ له. تم- کتاب-تحفة -الاصحاب ** مستبدعا فی علم الاسطرلاب / و- الحمد -ﷲ-علی-الاتمام ** ذي الطول و الاجلال و الاکرام خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 8 یا 9؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، با اشکال هندسی، مصحح، روي بدرقه کتاب نام رساله و مؤلف ظاهراً به خط باستانی راد آمده است؛ جلد: تیماج شکلاتی با ترنج و سرترنج، 20گ، 11 سطر، اندازه: 5/ 12×17سم [ف: 20-93]
tuḥfat-ul aṣḥāb fī ma‘rifat-i rabb-il arbāb
کشی، عبدالرحمن بن محمد،-661 قمري
(1263-) kašī, ‘abd-or-rahmān ebn-e mohammad
کتابی در کلام و در اثبات توحید و نبوت و بحث در کلمه شهادت (اشهد أن لا اله الا اﷲ) و اینکه درباره این کلمه از سه جهت باید بحث کرد: اول اثبات واجب الوجود، دوم نفی غیر اﷲ، سوم اثبات نبوت پیامبر اسلام. و اینکه این بحث ها داراي لوازمی نیز میباشند، که از لوازم اول صفات الهی و از لوازم دوم حدوث ماسوي اﷲ و از لوازم سوم معجزات و نسخ شرائع و جز اینها میباشد. ( سید احمد اشکوري)
آغاز: الحمداﷲ الذي اکرمنا بکرام الایمان و فضلنا بفضیل العلم و البیان و عرفنا بقو النظر و العرفان ...
[معجم التاریخ التراث الاسلامی ج3، ص 1679]
1- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4416/1
آغاز: برابر؛ انجام: نساء العالمین اربع آسی امرأ فرعون مریم بنت عمران خدیج بنت خویلد فاطم بنت محمد.
خط: نسخ، کا: ابوبکر بن عبد الوهاب دهستانی ملقب به نجم الدین، تا: 731ق، جا: کرمان؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 91گ (1پ-91پ)، اندازه: 15×5/ 20 سم [ف: 12-16]
2- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8960/32
آغاز: روي عن ابی حنیفه وجوب الایمان بمجرد نظر العقل و اجتهاده حتی لو لم یبعث اﷲ رسولاً او بعض یوجب معرفته سبحانه علی العقلاء؛ انجام: ورد الشرع به او لم یرد و الخصم لایقول بشیء من ذلک فصار محجوجا بهذا الوجه. رساله تحفة الاصحاب من تصانیف عبدالرحمن محمد الکشی
بخش کوتاهی از کتاب است؛ خط: نسخ و نستعلیق شکسته، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: نخودي و آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 1ص (141)، اندازه: 3/11×7/ 21 سم [ف: 29/1-477]
tuḥfat-ul aṣḥāb wa nuzhat-u ḏawi-l albāb
شرجی، شمس الدین بن محمد، ق11 قمري
(šarjī, šams-od-dīn ebn-e mohammad (-17c
کتابی مشتمل بر مسائل ادبی، مراسلات و مکاتبات، و نکات تاریخی و ... برگرفته از کتب مختلف، و داراي پنج «قسم»: 1. العلم و الفضل و الادب و ما یلحق بذلک؛ 2. الغزل و ذکر ایام الشباب و ما یتعلق بذلک؛ 3. ذکر الملوك و الرسائل و المکاتبات؛ 4. ذکر فکت ملتقا من التواریخ و غرایب الاتفاقات و مایتعلق بذلک؛ 5. فنون شتی مختلف المعنی و مایجري مجري ذلک.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3515
آغاز: الحمدﷲ المتفضل المنعم المنان الذي خلق الانسان و علمه البیان و لم یحض بنعمه وقتاً من الاوقات؛ انجام: فکتب فی تقید ولای بلد بعد و لما کنت ایها الامیر الاجل الکبیر مطلع هذا الفخر..
در فهرست بدون نام مؤلف آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ تملک: «سید ریحان اﷲ بن جعفر موسوي» در
شعبان 1322 با مهر بیضوي نام وي؛ کاغذ: الوان، جلد: تیماج مشکی، 88گ، 20 سطر، اندازه: 17×21سم [محدث ارموي مخ: 1-290]
تحفة الاصول- التحفة الوجیزة
tu fat-ul usul
تفرشی، مراد بن علی، 965-1051 قمري
(1642-1558) tafrešī, morād ebn-e ‘alī
یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 1870
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین ... الحقیق اما مشتقة من حق الشی اذا ثبت؛ انجام: واجیب بان الایات دلالتها ظنیفلا یقاوم العقل القاطع.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ اهدایی: علیرضا وثوق؛ کاغذ: کبود، جلد: تیماج مشکی، 54گ، 31 سطر (10×15)، اندازه: 15×5/ 20 سم [ف: 3-1080]
tohfat-ol osūl = tohfe-ye dordāne-ye ‘elm-e osūl-od dīn
عماد عبداﷲ، ق11 قمري
(‘emād ‘abd-ol-lāh (-17c
یزد؛ علومی، شیخ علی؛ شماره نسخه: 60/5
خط: نسخ، بیکا، تا: نوشته شعبان 1082ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 4-446]
tuḥfat-ul usūl li-ḥikmat-il ‘uqūl
رسالهاي است بسیار مختصر در بیان اصول خمسه اعتقادي شیعه امامیه.
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... فان هذه وجیزه تبصر من الکلام و تحفة تذکر من اصول الدین و ارکان الاسلام
1- قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3602/3
آغاز: برابر؛ انجام: ان ذلک کله حق بالبرهان لیتحقق الاتقان فی الایقان و یترقوق الایمان بالایمان.
خط: نسخ، بیکا، تا: 1073ق؛ 6گ (122پ-127ر)، 8 سطر، اندازه: 5/ 12×19سم [محدث ارموي مخ: 1-290]
2- مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 23713/6
آغاز: برابر
خط: نسخ معرب، بیکا، بیتا؛ کاغذ سپاهانی؛ جلد: تیماج
تریاکی، 4گ، 12 سطر (8×12)، اندازه: 13×5/ 19 سم [ف: 2-61]
tuḥfat-ul aṭfāl
جمزوري، سلیمان بن محمد، ق12 قمري
(jamzevarī, soleymān ebn-e mohammad (-18c
منظومه کوتاهی است در 60 بیت در تجوید و در احکام نون و تنوین و مد که مؤلف براي سهولت یادگیري اطفال به نظم کشیده و پس از اتمام منظومه به صورت کوتاه شرح نموده است.
آغاز: بسمله یقول راجی رحم الغفور ** دوما سلیمان هو الجمزوري / الحمدﷲ مصلیا علی محمد و آله و من تلا و بعد هذا النظم للمرید فی النون و التنوین و الممدود سمیته بتحفة الاطفال. انجام: الحمد معناه لغ الوصف بالجمیل علی الجمیل الاختیاري
... و اصطلاحا فعل ینبؤ عن تعظیم المنعم من حیث کونه منعما علی الحامد اوغیره. تمت.
چاپ: مطبوعات الشرف، چاپ سنگی، 8ص، 1308ق.
شرح و حواشی:
1- فتح الاقفال = شرح منظومه تحفة الاطفال
1- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 01 2-181/ 13
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور مشکی، 14گ، 11- 12 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 2-760]
2- شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 456/1
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: عبدالنبی شیرازي، تا: 1303ق؛ اندازه: 11×5/17 سم [نسخه پژوهی: 3-99]
tuḥfat-ul aṭfāl
منظومهاي است در تجوید که مؤلف آن که نامش ذکر نشده آن را «تحفة الاطفال» نامیده است. آخر این رساله افتاده است. اشعارش غالبا_ بدون وزن و قافیه است.
شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 3/ 289
آغاز: بسمله-ابتدا می کنم بر نام حی ذوالجلال ** آنک دارد ذات و فعل و اسم بر وصف کمال (؟!)؛ انجام: قاریان جایز نمیدارند در مفتوح دوم (؟) ** نحویان جایز نمیدارند این بر رغم قوم-در وقت بر تاء تأنیث ساکنه
خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا با کاغذ لاکی، 90ص، 13 سطر (7×12)، اندازه: 12×16سم [ف: 2-298]
tohfat-ol a‘ezza dar t.-ye do‘ā-ye abū-hamze
شاملی، محمد جعفر، ق14 قمري
(šāmelī, mohammad ja‘far (-20c
این رساله ترجمه دعاي معروف ابوحمزه است که حضرت امام سجاد (علیه السلام) آن را به ابوحمزه فرموده است. مترجم آن شیخ محمد جعفر شیرازي شاملی مشهور به حاج شیخ آقا میباشد.
شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 1/22
آغاز: بسمله-الحمد ﷲ رب العالمین و الصلو و السلام علی خیر خلقه محمد (صلی الله علیه و آله)؛ انجام: بانجام رسید ترجمه دعاء شریف ابی حمزه منقوله از حضرت سید الساجدین ... حسب الخواهش ... الحاج میرزا آقا ... قد وقع الفراغ فی شهر جمادي الاولی من سن 1352 ... العبد الحاج شیخ محمد جعفر الشهیر بحاج شیخ آقا.
خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: جمادي الاول 1352ق، جا: شیراز؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: مقوا با کاغذ ابري، 54گ، 10 سطر (11×5/ 16)، اندازه: 5/ 16×5/ 20سم [ف: 2-211]
tohfat-ol a‘ezza fī qerā’at-e hamza
سمرقندي، محمد بن محمود،-780 قمري
(1379-) samarqandī, mohammad ebn-e mahmūd
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12225/7
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و العاقب للمتقین و الصلو و السلام علی سید المرسلین محمد و آله اجمعین بدانکه این قرائت؛ انجام: سور الهمز جمع مؤصد فی عمد سور الکافرون و لی سور اللهب حمال سور الاخلاص کفوء و اگر وقف کند بواو تم قرائ الحمز الکوفی . بیکا، تا: ذیحجه 807ق؛ جلد: تیماج خرمایی، 10ص (77-86)، 17سطر، اندازه: 10×16سم [ف: 35-218]
tohfe-ye a‘zamīye
قاضی بدرالدوله، ق13 قمري
(qāzī badr-od-dowle (-19c
تاریخ تألیف: 1210ق داراي پنج «باب» است: 1. زندگی نامه پیامبر (صلی الله علیه و آله)؛ 2. چهار خلیفه؛ 3. فرزندان پیامبر (صلی الله علیه و آله)؛ 4. زنان پیامبر (صلی الله علیه و آله)؛ 5. یازده امام شیعه. سپس سرگذشت چند تن: عبدالقادر بغدادي، شیخ صفی الدین، عبدالوهاب، شرف الدین ابومحمد، عیسی، شمس الدین ابومحمد، عبدالعزیز، جمال الدین عبدالرحمان، تاج الدین، ابوسحاق ... .
آغاز: بسمله الهی صدرنشینان مجالس فصاحت و شهسواران معرکه بلاغت درآغاز ثنایی تو سیر میاندازد و طوطیان شکرستان سخن طرازي
انجام: از صحراي فنا به مرغزار بقا رمید و قبر شریفش در بغداد متصل قبر برادر ایشان عبدالوهاب. هست
[نسخههاي منزوي 6/ 4427؛ فهرستواره منزوي 3/ 2046]
1- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 664/1- 4/134
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1237ق؛ 29گ، 13 سطر [ف: 2-793]
2- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 659
آغاز: برابر؛ انجام: الحمدﷲ علی التمام فی البداء و الختام و الصلو و السلام علی سیدنا محمد خیرالانام و علی آله و اصحابه نجوم الظلام در سنه هجري از تسوید این رساله فراغت یافتم تمت تمام شد بتاریخ نوزدهم شهر ذیحجه سنه 1258 هجري بنابر بر خوردار عبدالرحمن طوله عمره و زاده قدره تحریر یافت کتبه محمد صفدر حسن خان در بلده تلمر کهري در رسته سوپاري کنته.
خط: نستعلیق، کا: محمد صفدر حسن خان، تا: 19 ذیحجه 1258ق، در تلمر کهري در رسته سوپاري کنته؛ مهر: سلطان محمد در 1242، عبدالرحمن؛ کاغذ: سفید، جلد: مقوایی عطف تیماج آلبالویی، 46گ، 11 سطر (7×13)، اندازه: 13×20سم [سنا: ف: 2-9]
tohfat-ol a‘yān
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 27242
آغاز: بسمله، حمد. ستایش حضرت حکیمی را سزاست که بموجب حکمت تامه و مصلحت عامه بناي عالم امکان گذاشت؛ انجام: گفتم از همه بهتر چیست گفت دین پاك و اعتقاد درست و خوشنودي پدر و مادر اللهم ارزقنا فی سنه 1289
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1289ق؛ کاغذ: نباتی، جلد: تیماج، 9 سطر، اندازه: 2/ 14×5/ 20 سم [رایانه]
tohfat-ol a‘yān fī hormat-e asnāf-el hayvān
حسینی قهستانی، معصوم بن رضی،-1353 شمسی
(1974-) hoseynī qohestānī, ma‘sūm ebn-e razī
تاریخ تألیف: صبح جمعه 13 رجب 1370ق
مؤلف در حین نگارش جلد دوم کتاب مائده آسمانی شرحی
راجع به اصناف حیوانات حرام گوشت به مناسبت آورده، سپس آنها را در این کتاب به طور مفصل جمع آوري و در یک «مقدمه» و چند «صنف» و یک «خاتمه» مرتب نموده است.
قائن؛ حسینی قهستانی؛ شماره نسخه: 38
آغاز: حمد بی حد و ثناي بی عدد در خور ذات مقدس حضرت احدیت است که به قدرت کامله خود انسان و اصناف حیوان آفریده
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: جمعه 13 رجب 1370ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 364گ، 35 سطر، اندازه: 5 /18×23سم [مدرسه جعفریه زهان: ف: 145]
tohfat-ol afāzel
حسینی جنابذي، حسن بن بدیع الزمانی، ق12 قمري
(hoseynī jonābazī, hasan ebn-e badī‘-oz-zamānī (-18c
تاریخ تألیف: 23 ذیحجه 1135ق
رسالهاي در مبحث جذر اصم داراي دو «مطلب» و «خاتمه»: 1. اثبات امتناع جذر اصم در واقع. در دوازده مقدمه و دو باب؛ 2. اثبات وجود و تحقق جذر اصم در خط؛ خاتمه مشتمل بر دو فائده: 1) رفع حیرتی که عارض میشود از اختلاف عدد و خط در جذر؛ 2) تخصیص علم حصولی انسانی به قصد در این امر.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 16121
آغاز: الراغبین فیها و سمیتها بتحفة الافاضل راجیا من فضل اﷲ تعالی؛ انجام: چون تحفه افاضل گردید این رساله- شرح دقایقش شد بر ذهنشان حواله.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1135ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ واگذاري بنیاد مستضعفان در شهریور ماه 1367.؛ کاغذ: آهاري نخودي، جلد: تیماج مشکی، 8 سطر، اندازه: 12×6/ 19 سم [ف: 18-27]
tohfat-ol afkār
امیر علیشیر نوائی، علیشیر بن کیچکنه، 844-906؟قمري
(1501 -amīr ‘alī-šīr-e navā’ī, ‘alī-šīr ebn-e kīčakne (1441
وابسته به: لج الاسرار؛ جامی، عبدالرحمن بن احمد (817-898 ق)
وي در سروده هاي فارسی خود به «فانی» و در ترکی به «نوایی» تخلص داشته است. قصیده اي است در پاسخ «لج الاسرار» عبدالرحمان جامی که آن نیز در پاسخ قصیده «حج الاحرار» امیر خسرو دهلوي است. (احمد منزوي)
آغاز: آتشین لعلی که تاج خسروان را زیور است ** اخگري بهر خیال خام پختن در سر است
انجام: طالبان ربع مسکون را ز ظل عالی است ** فیض بادا تا مقام مهر چارم اختر است
[الذریعة 9/ 803؛ نسخههاي منزوي 3/ 2459 و 4/ 2760و 4/ 3096]
1- تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 459/6
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: 1007-1061ق؛ 3گ (40پ- 42پ) [ف: 1-46]
2- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13886/12
آغاز و انجام: برابر
بیکا، تا: قرن 11؛ جلد: مقوا عطف تیماج، 3گ (23ر-25ر) [ف: 37-467]
3- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6225/121- ف
بیکا، بیتا [فیلم ها ف: 3-212]
tohfat-ol akāber
استرآبادي، محمد بن غیاث الدین
estarābādī, mohammad ebn-e qīyās-od-dīn
در کائنات جو
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17569 ض
نسخه نادر؛ بیکا، بیتا [د.ث. مجلس: -]
tohfe-ye akbarī
رازي، علی بن اکبر، ق12 قمري
(rāzī, ‘alī-ye-bn-e akbar (-18c
فرهنگ لغات عربی به فارسی است و برگرفته از صحاح اللغ و قاموس المحیط و ... تنظیم شده به ترتیب حروف تهجی. هر حرف در یک کتاب و حرف هاي دومین در ابواب مختلف آورده شده است. در هر باب نیز ابتدا مصادر و پس از آن غیر مصادر ذکر شده است. در مقدمه درباره سبب تألیف مینویسد: «چون خاطر فیض مآثر ... اکبر پادشاه ... متوجه جمع برخی از لغات بود بنا بر آن حکم اشرف ارفع اقدس همایون اعلی شرف نفاذ یافت که این بنده دعاگو علی بن العلی الاکبر الرازي المدعو بزین العابدین قدري از لغات معجمه و مهمله عربیه در سلک تحریر کشد لهذا این بی بضاعت با تشتت احوال و توزع بال ... جسارت نمود و این نسخه را به تحفه اکبري موسوم ساخت.»
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8841/71
آغاز: الحمدﷲ الذي احدث لحاج الناس الالفاظ الموضوع و جعلنا ذریع لاظهار ما فی نفوسهم من المعانی الواضح ... امابعد چون خاطر فیض مآثر نواب کامیاب حضرت جهانبانی؛ انجام:
باب الیاء مع الیاء مع الیاء من غیر المصادر. یزنی نیزه منسوب به ذولایزن که پادشاه حمیر بود. تم منتخب اللغات من الصحاح و القاموس علی ید مؤلفه فی عصر یوم الثلثاء من العشر الاولی من الشهر التاسع من السن الرابع من المای الثانی من الالف الثانی حامداً مصلیاً مسلماً
خط: نسخ و نستعلیق، کا: جمال الدین محمد حسنی، تا: شنبه 16 رمضان 1109ق، جا: فراه؛ کاغذ: شرقی نخودي آهار مهره، جلد: میشین مشکی عطف چرم قهوه اي، 19ص (398-416)، اندازه: 3 /22×9/ 34 سم [ف: 1/29-98]
tuḥfat-ul akyās fī ta‘yīn-i ×ulafā’-il umayya wa-l ‘abbās
یمنی، احمد بن یحیی، 775-840 قمري
(1437-1374) yamanī, ahmad ebn-e yahyā
بخش هفتم از کتاب «یواقیت السیر فی شرح الجواهر و الدرر فی تواریخ سید البشر» مؤلف است. در ذکر خلفاء بنی امیه و بنی العباس تا خلافت الناصر لدین اﷲ که در تاریخ 573 هنگام پایان تألیف کتاب هنوز عهده دار خلافت بود. در آخر کتاب این عبارت دیده میشود: «ثم قام بالامر ولده الناصرین لدین اﷲ ... قام یوم مات والده و قد کان اخذ البیعه لابنه الطاهر ... فی حیا ابیه المستضی. قال فی هذا الکتاب و بقی الامر کذلک الی وقت کتاب هذا التعلیق فی شهر رمضان من سن ثلاث و سبعین و خمسمایه و سلطان الیمن یومئذ سلف طغتکین بن ایوب بن شادي بن مروان و سلاطین الشام ... و بنوصلاح الدین یوسف بن ایوب ... قلت ثم غلب علی ملکهم الاتراك ... قطع اﷲ دابر الظالمین و اقام قنا الحق المبین بصالحی اهل البیت المطهرین.» [علی الاصول کتابی که در این عبارت به آن اشاره میشود کتاب حاضر نیست، چرا که تاریخ 573ق با تاریخ زندگی مؤلف تطبیق ندارد.]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1090/7- طباطبائی
آغاز: و لما فرغنا من کتاب ریاض الفکر فی شرح سیر عترته المنتجبین الزهر شر عنافی کتاب تحفة الاکیاس فی شرح تعیین خلفاء آل امی و العباس. قلنا باب تعیین الخلفاء من الامویه والعباسیه ... فصل اول الامویه عثمان؛ انجام: و کان الفراغ من تسوید هذا الشرح المبارك قبل الزوال ... من شهر رمضان الکریم عادت برکته سن ست و ثلاثین و ثما نمایه و نحن فی الدقائق من نواحی سور کتب اﷲ لنا ... فی اعلی درجات جنانه ... و صلوته علی من انزل علیه القرآن محمد و اله ... العالمین باقام الایمان کا: شیه صلاح بن احمد بن محمد الحسین حولانی، تا: 1032ق؛ 28گ (146ر-173ر) [ف: 23-537]
«tuḥfat-ul akyās fī tafsīr-i āyat-i inna awwal-a bayt-in wuḍi‘a li-n-nās»
حموي، احمد بن محمد،-1098 قمري
(1687-) hemavī, ahmad ebn-e mohammad
اهداء به: عبدالرحمن پاشا وزیر
در فضایل مکه و کعبه و اینکه اولین کسی که آن را بنا گذاشته اگر حضرت ابراهیم (علیه السلام) باشد پس قبل از آن حضرت مردم به کدام سوي در نمازها توجه میکردند. این رساله در سه »مقصد« نگاشته شده: 1. سبب نزول هذه الای و فی اتصالها بما قبلها؛ 2. المراد بالاولوی و ما تنحسم به ماد الاشکال؛ 3. بیان ما خص اﷲ به هذا البیت الکریم. (سید احمد اشکوري)
[الاوقاف العام بغداد 1 /59؛ الایضاح 1/ 242]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5373/1
آغاز: الحمدﷲ الذي جعل الکعب البیت الحرام قبل للناس و حرماً أمناً یأمن العائذ به من الناس؛ انجام: و علی أصحابه الکرام ما همی الغمام و نفح البسام و غردت قمری علی افانین الغصون الحمام
خط: نستعلیق، کا: عبدالمحسن بن علی حسینی قادري جیلی، تا: 1089ق؛ مجدول؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 13گ (1پ-13پ)، اندازه: 12×5/ 19 سم [ف: 14-159]
tohfat-ol ulebbā’ fī tazkerat-el owlīyā’ va-š šorafā’
سیاح گنجوي، علی بن حسین، ق13 قمري
(sayyāh-e ganjavī, ‘alī ebn-e hoseyn (-19c
اهدا به: ناصرالدین شاه قاجار
تاریخ تألیف: 1273 تا 1280ق
در سرگذشت معاصران مؤلف نزدیک به 350 کس از هر گروهی در آن آمده و نکتههاي تاریخی و جغرافیایی فراوان دارد. علی محمد بن محمد حسن میانجی گرمرودي آذربایجانی دیباچهاي بر این کتاب به نام » وصفنامه« نوشته است. نام اشخاص که در کتاب آمده چنین است: شیخ ابوطالب احسایی، آخوند ملا اسعمیل زغهاي، آخوند ملا اسعمیل واحد العین اصفهانی، میرزا ابوالقاسم مدرس اصفهانی، میرزا ابوالقاسم قمی، حاج ابراهیم کلباسی، امیر آشوب خان افغانی، آخوندزاده افغانی (ملا محمد)، میرزا ابراهیم آشتیانی مستوفی خاصه، اردشیر میرزا قاجار متخلص به آگاه، حاج سید اسمعیل بهبهانی، میرزا ابوالقاسم معین الملک تفرشی، سید ابوالقاسم پیشاوري، آخوند ملا آقا دربندي، حکیم ابوالحسن حکیمباشی سبزواري، شیخ ابویعقوب اسحق بن حسین بخارایی، سید اسمعیل بیرجندي،
اسحق خان قرایی، سید ابراهیم تونی، اسرافیل بیک تفلیسی، امیر علی یار طاهراف چرکسی، میرابوالفضل سلطان الذاکرین خلخالی، میر اسحق خجندي شهیر به میرزاي یسار، امیر گونه خان افشار، احمد دنبلی، اللهیار خان بیگلر بیگی درگزینی، حاج میرزا سید ابوالقاسم زنجانی، اسکندرخان زند، آخوند ملا اسمعیل سبزواري، سید احمد بن سید عباس سنقري، اسرار سمنانی، میرزا ابوالقاسم سیستانی، میرزا احمد قاضی ساوجبلاغی، ابراهیمخان جوانشیر شوشتري، میرزا ابوالقاسم قاضی شیشه اي، میرزا اسحاق فراهانی، میرزا ابوالقاسم قائمقام فراهانی، حاج ابوالحسنخان قندهاري متخلص به شفایی، میرزا احمد طبیب غرجستانی، ادیب العلماء فاضل گرمرودي آذربایجانی، حاج سید ابوالحسن موسوي قندهاري، ابدال مراغهاي ساکن مصر، حاج امامقلی نخجوانی، سید احمد صیب کشمیري، حاج سید ابوالحسناه، شیخ احمد احسایی، ابوتراب میرزا صفوي، ابومسلم شمخال یرنال قینازلگزي، میر سلطان احمد خان سیف الملک طالشی، حاج ملا ابوطالب ازمدلی آذربایجانی، میرزا بدرالدین آبادهاي، آخوند ملا باقر اسکویی، بانو سلطان صبیه ذوقی بسطامی متخلص به سلطان، شیخ نصیر بیت المقدسی، باقر خان چلبیانلو، بابا بیک توشقانلو چلبیانلو، بهار افندي ولد روس افندي سجاسی، میرزا بزرگ فراهانی، بابوبیکم آقا بنت مهدیقلیخان جوانشیر، بیدل حاج محمد، بیدل قزوینی، بهمن میرزا قاجار، حاج بابا باد کوبه اي، علی بن حسین شهیر به زین العابدین الصفوي الگنجوي، امرء پنج، حاج رجبعلی خان سرتیب پسر امیر پنج، فخر الاطامیرزا ولی مشهور به میرزا آقا لر حکیمباشی اردبیلی، میرزا محمد علی مستوفی مازندرانی، نورالدین آذري، میرزاي سنگلاخ، میرزا محمد اختیاري نیشابوري، حاج محمد جعفر قراگوزلو کبودر آهنگی، آخوند ملا رضا همدانی، میرزا ابوالقاسم سکوت شیرازي، معصومعلی شاه، نور علیشاه، مظفر علیشاه، مشتاقعلیشاه، میرزا محمد علی مطولی حکیم اصفهانی، محمد علی حکیم کاشانی، مولانا محراب جیلانی، میرزا محمد ملک الاطبا، شریف العلما مازندري، میر محمد باقر بهبهانی، محمد اصفهانی مقیم کربلا، میر سید علی اصفهانی والد میر سید محمد، آخوند ملاي علی نوري حکمی، محمد جعفر کاشف الغطاء، میرزا مهدي شهرستانی، سید محمد طباطبایی رضوي، میرزا محمد حسین احسایی، میرزا محمد حسن احسایی، آخوند ملا رضا رئیس العلماء استرابادي، کامران شاه افغانی، یار محمد خان افغانی، آخوند ملاحسین گنجهاي، شیخ طاهر بن محمد مکنی بابوالنصر احسایی ترکستانی، میرزا عبدالوهاب نشاط، میرزا قهرمان امین لشکر، تاج الشعرا میرزا نصراﷲ شهاب اصفهانی، محمد محسن میرزا قاجار، میرزا طاهر دیباچه نگار اصفهانی، شیخ محمد حسن گیلانی، شیخ محمد صالح معلم مدرسه دارالفنون، میرزا عبدالنبی مجتهد اهري، میرزا محمد ولد میرزا عبدالنبی اهري، ملا محمد زنجانی اهري، درویش مستانشاه اهري، میرزا حیدرعلی ساغر ابهري، شیخ حیدر افریقیهاي، عبدالرحمن افندي اسکندري، میرزا سراج الدین ابرقویی، درویش حسین خراسانی عنبر تخلص، فهمی افندي، ملا حیدر اردکانی، سرور، مستوفی الممالک آشتیانی، حاج محمد ابراهیم اسیوطی، حاج محمد جعفر آبادهاي، ملا حسین آستارائی تبریزي، صفر علی بیک انکوتی، مجنون اشتبینی نباتی تخلص، حاج میرزا حسن وزیر قراچه داغی، مفخر آقجه بدي قراباغی، حاج یوسف خان آلان براغوشی، شیخ رضا دربندي، شیخ الاسلام شیخ محمد، حاج حسینعلی بادکوبهاي، میرزا محمد رضا وصالی بارفروشی، روحی بسطامی، جعفر قلیخان شادلو خراسانی متخلص به صابر، حیدر قلیخان سهام الدوله بجنوردي، حلمی افندي بغدادي شهیر «محمد افندیزاده»، سیدر ندرعلی، شیخ نصیر بیروتی، مولانا یوسف بهبهانی صاحب رشحات، حبیب اﷲ بهبهانی متخلص به خاقانی، محمد باقر بهبهانی مقیم کربلا، آقا محمد علی ولد او، شیخ محمد رسول بیضایی، حاج محمد حسین بیات حکیم، میرزا فخرالدین بروجردي، میرزا زین العابدین ساغر بروجردي، محمد حسین مدرس، شیخ محمد حسن عارف بلخی، حقوردي بردعی بن کوزل بردعی، شیخ احمد بن محمد بمی کرمانی وفا تخلص، سید ناصح الدین بحرینی، شیخ شمس الدین بدخشی، میرزا رفیع نظام العلماء تبریزي، میرزا جعفر خان مشیرالدوله تبریزي، حاج میرزا محمد صادق خان سرتیپ تبریزي، آخوند ملا محمد حکیمباشی تبریزي، میرزا رضی وزیر وظایف تبریزي، میرزا محمد رضی منشی باشی عباس میرزا نایب السلطنه، میرزا غلامعلی ناظم لشکر، میرزا افضل خاوري تخلص جهرمی، میرزا ابراهیم ملا باشی تنها تخلص، سید عبداﷲ طبیب تبریزي شهیر به حکاك، قرایوسف آقا ترکمان ملقب به ایشان، محمد خان قرایی تربتی، حاج محمد زکی تویسرکانی، عبدالحمید صفا تخلص تفرشی، حاج شیخ علی شیخ الاسلام تفلیسی، میرزا فتحعلی مترجم تفلیسی، عبدالمجید حرم تخلص جندقی، میرزا ابوالحسن یغما تخلص جندقی، حاج شیخ زین العابدین جده اي، مصطفی بن علیمحمد جرپادقانی رفعت، شیخ رجبعلی جلایر، میرزا محمد جوینی طرزي تخلص، ملا عبداﷲ مقلد چورسی خوئی، مهرابخان چلبیانلو، حاج علیخان چلبیانلو، پرویز خان سرتیپ چاردولی بختیاري، جعفر قلیخان برادرش، شیخ محمد سلام حلی، شیخ محمد باقر حویزي، شیخ محمد کاظم حیدرآبادي، میرزا حسین تبریزي حاج طرخان، محمد حسینخان حاجیعلیلو، رستمخان ایلخانی، قاسمخان بیک حاجیعلیلو، محمد حسن بیک ایل بیگی حاجیعلیلو، حاج علی اکبر خویی مشهور به هندي، تقیخان سرتیپ خویی، ملا عسگر اعمی خوار ورامینی، محمد ابراهیم جیلانی فانی تخلص ساکن مشهد، میرزا رضا خطاط جیلانی، آقا محمد جعفر خونساري، حاج رضا مرشد خبوشانی، سهاي ختنی، شعري ختنی، امیر مهنا دشتستانی
خارکی، ظهیرالدوله صادقخان زند، قینیاز حضاي لگزي داغستانی، مولانا عبدالرحیم دماوندي، حسینخان دنبلی، جعفر قلیخان دنبلی، شیخ علی اکبر درگزي معروف بشیخ پوستین دوز، میرزا عبداﷲ رودباري، میرزا عبدالوهاب منجمباشی دشتی، حاج میرزا حسن ملا باشی زنوزي، میرزا جعفر طبیب زنوزي، آقا سید حسن زواره اي، میرزا محمد حسین ساروي متخلص به عجیب، روشن افندي سلماسی، ملا محمد حسین سرخسی متخلص به فانی، میرزا محمد حکیم الهی سلطان آبادي، رحمتعلی سمرقندي، سید عباس سفري، شیخ محمد یوسف حج الاسلام کردستانی، میرزا سید محمد رضی حکیمباشی سمنانی، میرزا محمد شفیع طبیب شاعر مقیم سامره، میرزا خلیل سالیانی طبیب، میرزا علینقی حکیم بروجردي، میرزا مصطفی موسوي سروي سبلانی، میرزا مصطفی موسوي سروي سبلانی، میرزا محمد حسن وزیر سرابی، میرزا مصطفی مورخ، محمد کاظمخان سرتیب سولدوزي، امیر حسینخان شهاب الملک شاهسون، عزیز اﷲ خان میر پنج ولداو، محمد ابراهیم شاهرودي متخلص به مشتري، جواد خان شقاقی، صادقخان شقاقی، حاجی عبداللطیف قاضی شکهئی، خرس سروانی، میرزا جواد طبیب شماخی، محمد خان سردار خراسانی، ملا پناه واقف تخلص شوشه اي، شیخ مرتضی الانصاري مجتهد، حاج میرزا علی اکبر قوام شیرازي، میرزا فتحعلیخان صاحب دیوان، میرزا عبدالوهابخان نصیرالدوله شیرازي، سلیمانخان افشار صاین قلعه اي، حاج ملا علی واعظ تبریزي، میر محمد کاظمخان طالشی، شیخ محمد هادي طبسی، حاج مصطفی طرابزوئی، آقا سید حسین خوشنویسباشی ولد سید علی حکاك طهرانی، آقا علی اشرف طسوجی، عبداﷲ خان صارم الدوله همدانی، مولا علینقی علیابادي، عاصم افندي غیتابی، دروس عبدي بخارایی ساکن عتبات، محمد افندي درویش، شیخ عبداﷲ فحلیانی کوهگیلویهاي، میرزا یوسف طبیب فراهی صباحی تخلص، طرفه فیروزآبادي (میرزا فرج اﷲ)، حاج ملا غلامرضا نایینی، قلی آقاي قبه اي، حاجی میناخان، نصراﷲ خان قراگوزلو، حاج فضل اﷲ بیک قراگوزلو، عبدالحسینخان جوانشیر، حاجی میرزا محمد علی قراجه داعی، حاجب الدوله محمد کاظم خان، میرزا تقیخان امیر کبیر، شیخعلی آقا قراجهداغی، میرزا محمد حسینخان سپهسالار قزوینی، محمد طاهر منیف افندي وزیر مختار عثمانی، آخوند ملا حسین خمسه اي، کریمخان بیک نوردي، درویش خادم قیري، جعفر قلیخان امیر تومان قراقوزلو، رحیمدل خان قراخورلو، شیخ مختار کابلی، سپهر کاشانی، عزیزخان سردار فکري، آخوند ملاحسین گنجوي، شیخ زین العابدین شیخ الاسلام گنجهاي، مطلب بیک قراباغی، حاجی شیخعلی کرمانشاهی، آقا سید حسین کوه کمري، حاجی خان مهاجر شکهیی، هدایتعلیشاه کهپانی، حاجی خسروخان کرمانی، حاج میرزا عبدالکریم ملا باشی، حسنعلی خان امیر نظام گروسی، سید علی اشرف لاهیجانی، علی اشرف لاهیجانی، ملک نیاز خان کرد، میر عبدالعلی لنکرانی، میرزا حسینخان شوکت تخلص منشی اول سفارت عثمانی، میرزا محمد جعفر حکیم الهی لواسانی، علیمحمد بن حسن بن عبداﷲ کوهرودي ملقب به لولو، میرزا محمود مجتهد میانجی، ملا محمد ایروانی، شیخ زین العابدین مازندرانی حایري، میرزا علیرضا مستوفی خاصه خراسان، میر سید محمد رضوي طباطبائی اصفهانی، حاجی میرزا علی مشهور بمیرزاشاه، سردار کهندل خان، امیر دوستمحمدخان بلوچ، سید وجیه الدین مدنی، مظفر پاشا خان مکري، نظر علیخان مرندي، حاجی طرفه محمد مکی، میرزا عبدالغفار خراسانی مقیم مصر، حاجی رضی کاشانی مقیم مصر، محمد حسنخان صنیع الدوله، حاجی ملا عباسعلی مراغهاي، عبدالعلیخان سرتیب مراغهاي، فضل اﷲ خان وزیر نظام نوري، میرزا محمد نوري لشگرنویس خراسان، حاجی سید قریش طالقانی، شیخ مرتضی نجفی، حاج محمد ابراهیمخان فراشباشی زاده تبریزي، سید زین الدین محمد وزیر ابادي، درویش قلندرشاه مدفون ونک، میرزا محمد هروي متخلص به سودا، ملا محمد رضا بن محمد امین همدانی، ملا عبدالصمد همدانی، آخوند ملا ولی اﷲ همدانی، سلطانعلی هوکلی گلگري، محمد خان سرهنگ نوري. (دانش پژوه)
آغاز: جواهر سپاس بیقیاس نثار حضرت صمدیت جلت قدرته را سزاست که به نعم عمیم و لطف جسیم خویش
انجام: این مجموعه در نظر کیمیا اثر حضرت ملک الملوك عالم خسرو باذل و برگزیده اواخر و اوایل بعز قبول موصول گردد
[فهرستواره منزوي 2046/3]
1- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2513
آغاز: آغاز دیباچه: بسمله. الحمدﷲ الذي علم بالقلم ... و بعد بنده اسیر مرتهن ... علی محمد بن محمد حسن میانجی گرمرودي آذربایجانی بعرض اهل اذواق می رساند
آغاز: بسمله. و به نستعین. رباعی: شکر و سپاس خداوند اکبرست ... تحفه سپاس بی قیاس هدیه حضور حضرت صمدیت ... را سزا است؛ انجام: و القلم یسطر در این دفترت نام جاوید باد سرگذشت او (مؤلف) در ص188نسخه ما دیده میشود؛ خط: نسخ، کا: محمد جعفر نخجوانی، تا: 1296ق، براي خود مؤلف؛ فهرست رجال در آغاز نسخه هست؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 316 گ، 35 سطر (14×26)، اندازه: 5/21×5/ 35 سم [ف: 9-1292]
2- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10047/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد جعفر نخجوانی، تا: 20 ربیع الاول 1296ق، جا: مشهد مقدس؛ جلد: تیماج قهوه اي، 509گ (17ر-525 پ)، اندازه: 17×22سم [ف: 26-36]
tuḥfat-ul albāb fī bayān-i ḥukm-il aḏnāb
مقدسی، عبداﷲ بن محمد
moqaddasī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad
اهداء به: سلطان مظفر محمد خان
صاحب کشف الظنون به این کتاب دست نیافته است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4448/6
آغاز: الحمد ﷲ الذي ظهر من بدیع ... و بعد فیقول العبد الفقیر المعترف بالعجز و التقصیر الی ربه العلی عبداﷲ بن محمد المقدسی الحنبلی لما کانت لیل الاثنین؛ انجام: علی الممالک و الامصار و قوي جنوده فی سایر الجهات و الاقطار آمین و الحمد ﷲ رب العالمین ...
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 8گ (121پ-128ر)، 25 سطر (16×25)، اندازه: 5/ 20×5/ 31 سم [ف: 12-130]
tuḥfat-ul albāb wa nu×bat-ul a‘jāb
غرناطی، محمد بن عبدالرحیم،-565 قمري
(1170-) qarnātī, mohammad ebn-e ‘abd-or-rahīm
به درخواست: ابوحفص عمر بن محمد
تاریخ تألیف: 557 ق؛ محل تألیف: بصره
مؤلف پس از شروع مسافرتش از مغرب اقصی، به سال 557 به بصره رسیده و در آنجا به درخواست ابوحفص عمر بن محمد که از وي خواسته بود تا شرح مشاهدات خود را درباره شهرها و دریاها و عجایبی که در آنها مشاهده نموده است را بنگارد، کتاب حاضر را در یک «مقدمه» و چهار «باب» به رشته تألیف درآورده: المقدمة: للبینات و التمهید؛ باب 1. صف الدنیا و سکانها من انسها و جنها؛ باب 2. صف البلدان و غرائب البنیان؛ باب 3. صف البحار و عجائب حیواناتها و ما یخرج منها من القیر و القار و ما فی جزائرها من انواع النفظ و النار؛ باب 4. صفات الحفائر و القبور و ما ضمت من عظام العظام الی یوم النشور.
چاپ: در مجله پاریس اسیو یه، 1920م.
[لسان المیزان 5/257؛ هدی العارفین 2/ 95؛ معجم المطبوعات 1/ 299؛ الاعلام زرکلی 6 /200؛ مشار عربی 169]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2722
آغاز: الحمدﷲ الذي أبدع العالم علماً علی توحیده فشهد کل موجود بوجوده و ذلت کل نعم علی کرمه وجوده و سخر السموات بأصناف جنوده نسخه اصل: کتابخانه ملی پاریس-فرانسه 2170؛ خط: نسخ معرب، بیکا، تا: سهشنبه 20 رجب 1140ق؛ 187ص [عکسی ف: 7-316]
tuḥfat-ul alfāẓ
در سی و دو «مطلب» و چهار «قسم» به ترتیب حرف هاي آغاز کلمات، در لغات و اصطلاحات عربی به فارسی. دو تاي نخستین پراکنده است و دو مطلب بازپسین در معانی الفاظ متفرقه و عبارت ها و جملههاي مرکب و عبارت هاي مستعار و مستعیر.
آغاز: بسمله سپاس و منت پروردگاری را که از ... رقعات سموات بی عمده عمود مسطح آمد
انجام: سکون تمکین به چیزي کردن است و قس علی هذا واﷲ اعلم بما ترك وافهم تمام شد کتاب تحفة الالفاظ
[فرهنگ نامههاي عربی به فارسی ص 260؛ نسخههاي منزوي 1967]
1- تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 1/ 2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج سرخ، قطع: جیبی [نشریه: 3-31)
2- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1766
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بیکا، تا: دوشنبه 9 رجب 1055ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه، 92گ، 12 سطر، اندازه: 7 /9×6 /15سم [ف: 2-103]
3- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7553/2
آغاز و انجام: برابر
بیکا، تا: 1065ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 122گ (115-237)، 16 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 10×15سم [ف: 16-626]
4- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 437/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ تاریخ 1133 را دارد؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن مشکی، 11 سطر [ف: 5-30]
4- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 437/1
ناشناخته و نادر؛ بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
tohfe-ye emāmīye
گلستانه اصفهانی، محمد علی،-1320 شمسی
(1941-) golestāne esfahānī, mohammad ‘alī
آغاز: بسمله، الحمدﷲ المنقذ عن الحیر و الغوای المرشد الی سبیل الصواب و الهدای الخ
انجام: پس اشاره بسوي ستون ها کرده و فرمودند مانند اینها و در آن روز سودي نکند.
چا : بمبئی، سنگی، 1341ق، وزیري، 424ص؛ بمبئی، 1364ق، سنگی.
[الذریعة 3/ 421؛ فهرستواره منزوي 9/ 176]
یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 347
آغاز: بسمله، الحمدﷲ المنقذ عن الحیر و الغوای المرشد الی سبیل الصواب و الهدای ؛ انجام: پس اشاره بسوي ستون ها کرده و فرمودند مانند اینها و در آن روز سودي نکند.
خط: نسخ، بیکا، تا: شعبان 1139ق؛ اهدایی: حاج شیخ علی- اکبر مروج الاسلام خراسانی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با کاغذ ابري عطف تیماج مشکی، 242گ، 23 سطر (5/ 11×5 /19)، اندازه: 17×27سم [ف: 1-324]
tohfat-ol emāmīye
حسینی، ابوطالب بن یوسف
hoseynī, abū-tāleb ebn-e yūsof
در کلام شیعی در پنج «باب» و به نام وزیري.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5547
آغاز: بسمله، حمد و سپاس صانعی را که سلسله کاینات را به زیور وجود مزین و محلی داشت؛ انجام: و نیز فرموده که توبوا الی اﷲ توب نصوحا و امثال این بسیار است.
خط: نسخ، کا: محسن بن احمد عراقی، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 71گ، 17 سطر (7×14)، قطع: بغلی، اندازه: 11×18سم [ف: 16-33]
tohfat-ol emāmīye fī esbāt-el ×elāfa
علوي استرآبادي، احمد بن محمد حسین، ق11 قمري
(-17c) a‘lavī estarābādī, ahmad ebn-e mohammad hoseyn
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18060
بیکا، تا: 1008ق [د.ث. مجلس]
tohfat-ol amsāl
نظام العلماء، محمد رفیع بن علی اصغر، 1250-1326 قمري
(1835-1908) nezām-ol-‘olamā’, mohammad rafī‘ ebn-e ‘alī asqar
تاریخ تألیف: 1302ق
مجموعهاي است از مثلها و جملات عربی مشتمل بر حکمت و اندرز در یک مجموعه و شامل سه «قسمت» است: 1. امثال از قرآن؛ 2. امثال از گفتههاي اولیا و بزرگان؛ 3. مثال هاي منظوم. دیباچه کتاب فارسی ولی متن کتاب تمام عربی است.
آغاز: هو اﷲ تعالی شأنه العزیز. هذه تحفة الامثال. بسمله. الحمدﷲ رب العالمین و الصلوة علی محمد و آله اجمعین، بعد بر ارباب فهم و دانش و اصحاب ذوق و بینش واضح و مبرهن است
چاپ: استانبول، 1311ق
1- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 488/2
آغاز: برابر؛ انجام: یزیدك وجهه حسنا اذا ما زدته نظرا
خط: نسخ خوش، کاتب = مؤلف، تا: 1302ق، جا: محتملاً تهران؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 23ص (54-76)، 17 سطر (8×15)، اندازه: 16×22سم [ف: 1-469]
2- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18560
بیکا، تا: قرن 13 [د.ث. مجلس]
3- تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 152/1- ج
آغاز: برابر؛ انجام: فقس علی ما قدمضی
خط: نسخ، بیکا، تا: 1302ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 17گ (1پ-17ر)؛ 14 سطر (5 /6×14)، اندازه: 5/ 13×21سم [ف: 1-83]
4- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 123
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و الصلو علی محمد و آله الطاهرین؛ انجام: هدموا قصورهم بدار بقائهم و بنور العمرهم القصیر قصوراً.
خط: نسخ زیبا، کا: سید محمد مهدي طباطبائی، بیتا؛ کاغذ: ترمه آبی، جلد: تیماج قرمز با روپوش ابریشمی، 18 سطر، اندازه: 5/ 19×5/ 26 سم [ف: 4-55]
5- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1234/6
بیکا، بیتا؛ 1ص (573) [ف: 5-498]
tohfat-ol amsāl-e nāserī
منشی، عبدالحسین بن محمود، 1250-1336 شمسی
(1957-1871) monšī, ‘abd-ol-hoseyn ebn-e mahmūd
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18566
کاتب = مؤلف، تا: قرن 14 [د.ث. مجلس]
tohfat-ol omarā’
مقبول طفیلی، ق13 قمري
(maqbūl-e tofeylī (-19c
وابسته به: پندنامه = صد پند = نصایح لقمان = اندرزنامه؛ لقمان
تاریخ تألیف: 1292ق
گویا از مقبول طفیلی قادري بخارایی که نامش بارها در آن آمده است. صد پند لقمان است که از نثر به نظم درآمده در چهل
«باب»، سروده 1292 که در ماده تاریخ پایان با عبارت «مرغوب دلی» یاد شده است. سراینده از مردم بخارا ولی در شهرك جت پول میزیسته است و در آن از نواب امیر محمد رشید الدین خان بهادر جنگ اقتدارالدوله و قدر الامراء بهادر ستوده است.
1- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9766
آغاز: حمد بر آن خالق انسان و جن ** کرد پیدا دو جهان در لفظ کن / ساخت او ارواح را گفته است ** بر بلی داده زبان آن قادر الست؛ انجام: کین مرادم بود چون گفتیم بس ** کس عمل آرد نیارد منچه پس
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: هندي، جلد: تازه، 55 ص، 11 سطر (11×21)، اندازه: 16×26سم [ف: 17-479]
2- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 871/5- ف
نسخه اصل: بادلیان ش 288 الیوت 1476 اته. نام مؤلف به استناد فهرستواره منزوي 10/ 546 ذکر شد؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 15 سطر [فیلم ها ف: 1-544]
tohfat-ol omarā’
محمد یوسف، ق14 قمري
(mohammad yūsof (-20c
اهداء به: محمد یحیی خان فرزند نواب مرشد خان بهادر جنگ صوبه دار بنگاله
منشآتی است که مؤلف در موضوعات گوناگون براي تعلیم آداب و روش نامه نگاري نوشته و در چهار «فصل» و هر فصل در دو «قسم» قرار داده: فصل 1. قسم اول در فرامین پادشاهی، قسم دوم در پروانجات و دستکات حکام عدالت ارتسام؛ فصل 2. قسم اول در عرض داشت و عرایضات، قسم دوم در مکتوبات و رقعات؛ فصل 3. قسم اول در قبالات و محضر و اسناد شرعیه، قسم دوم در مکاتبات شکر و تهنیت؛ فصل 4. قسم اول در عیادت و تعزیت، قسم دوم در القاب و آداب و روابط کلام و ختم کتاب.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14158
آغاز: به نام پادشاه پادشاهان ** برافرازنده رفعت پناهان ... مبرا ذاتی که غواصان بحر ایقان لطیف ترین گوهر محمدت و ستایش را در رشته تحریر ... بعد طی مراحل محمدت و قطع منازل منقبت آنکه مصنف این مسودات محمد یوسف؛ انجام: قانون-مرقوم قلم فیض رقم گشته بود مرقوم قلم مرحمت شیم گشته بود ... نگارش پذیر قلم بدایع نگار شده بود رقم پذیر خامه صنع دثار شده بود.
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ بیکا، بیتا؛ جلد: گالینگور قهوه اي، 103گ، 13 سطر، اندازه: 19×27سم [ف: 38-198[
تحفة الأمير - مجمعة الأمير
tohfat-ol amīr
اسفهسلار، ق13 قمري
(esfahsalār (-19c
اهدا به: ظهیرالدین محمد [بابر فرزند تیمور گوکان]
در یک «مقدمه» و سه «مقاله»: مقدمه در بیان اشیائی که قبل از شروع در مقصود آن از لوازم است؛ مقاله 1. علم هیئت فلکی در بیست و هشت باب هر یک در چند فصل؛ مقاله 2. مساحت ارض و اقالیم در یک مقدمه و چند فصل؛ مقاله 3. بیان بعضی از قواعد حسابی در بیست و یک »فصل.« این رساله پس از زیج یا رصد گورکانی الغ بیک ساخته شده است در آن یاد شده از ابنهیثم و منتهی الادراك و تحفة الغرائب و عجائب الاخبار و صور الاقالیم و امام محمد مهدي که در مسجد سردابه سامرا غایب شده و سلطان سنجر در آن سردابه اسبی بسته است و ابوریحان و از شرح مجسطی خودش. (دانش پژوه)
آغاز: بسمله. حمد نامحدود و ثناي نامعدود و سپاس معرا از تو
هم تفانی و انواع شکر بی قیاس مبرا از تخیل و تصور تناهی قدیري را سزد ... اما بعد چنین گوید بنده ... اسفهسلار که برسم تحفه رسالهاي جهت ... ظهیرالدین محمد ترتیب داده مشتمل است بر مقدمه و سه مقاله ... و موسوم ساختیم این رساله را به تحفة الامیر.
انجام: و بدین نوع است سایر اعداد و اﷲ اعلم.
[فهرستواره منزوي 4/ 2622]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3338
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ در صفحه عنوان آمده که این «رساله فارسی» را خواستم به شما بدهم ولی سزاوار ندیدم، این یادداشت به خط متن است و گویا خطاب به همان ظهیرالدین باشد، باز به همان خط آمده که این رساله تصحیح نیافته و اصلاح فرمایند، نیز: براي نور چشمی آقا عبدالمجید خریده شده، با مهر «انیس مجلس عباس شاه برخوردار 1020»، در ص 249 آمده: «تمام شد بتاریخ شهر ربیع الاول سن 1192»، نشان «بلغ» دارد؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج قهوه اي، 248ص، 19 سطر (5 /8×14)، اندازه: 5/ 12×18سم [ف: 11-2325]
tohfat-ol amīr
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17662 ض
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
tohfat-ol amīr fī ādāb-et telāva
حسینی تبریزي، محمد بن مهدي،-1264 قمري
(1848-) hoseynī tabrīzī, mohammad ebn-e mahdī
رسالهاي کوتاه در اصول و مهمات علم تجوید و قرائت که در هشت «باب» تنظیم شده است: 1. بیان مخارج ومراتب حروف و احکام تنوین؛ 2. ادغام و مد و قصر؛ 3. تفخیم وترقیق لام و راء و اشباع هاء؛ 4. همزه قطع و وصل و استعاذه و بسمله و قرائت؛ 5. کیفیات محاسن قرآن و تلاوت؛ 6. معایب در قرائت؛ 7. اشباع و مشکلات حروف؛ 8. آداب تلاوت. این رساله جز «مظاهر محمودیه» اوست. (علینقی منزوي)
آغاز1: بسمله الحمدﷲ الذي اطلق السنتنا بتلاوت القرآن ... و بعد ذره بی مقدار ... محمد بن مهدي الحسینی التبریزي بر ارواح سالکان مسالک قرب یزدانی مینگارد که چون اخبار متکاثره ... در فضیلت قرائت و تلاوت کلام مجید و بیان آداب بنظر قاضر این بی بضاعت رسیده لهذا در این مختصر بعضی از ضروریات علم قرائت و تلاوت ... ذکر نمود و مسمی ساخت آن را به تحفة الامیر و آن مشتمل است بر هشت باب.
2: منعمی را سپاس و شکر سزا است که زبان ها بحمد او گویا است ... اما بعد ذره بی مقدار محمد بن مهدي الحسینی بر الواح ... و مسمی ساخت بتحفة الامیر ... اما استعاذ ...
انجام: بل أنا عبدً ذلیل خائف مستجیر که اینها ا زجمله لوازم تلاوت است واﷲ یهدي من یشاء الی صراط مستقیم
چاپ: تبریز، 1255ق
[نسخههاي منزوي 1/81؛ الذریعة 3/ 421 و 18/ 9؛ مشار فارسی 1/ 1200؛ مکتبة امیرالمؤمنین 1/ 332]
1- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 194/1
آغاز: برابر1؛ انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1252ق؛ کاغذ: آهار مهره فرنگی، جلد: مقوا رویه ساغري، 20ص (2-21)، 13-16 سطر، اندازه: 9/ 12×8/ 20 سم [ف: 5-6]
2- اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 311
خط: نسخ، بیکا، تا: 1253ق؛ یادداشتی در نام کتاب و نام مؤلف که این نسخه را به نام محمد خان قاجار نگاشته است؛ تملک: «ابن محمد میرزا محمد باقر الحسینی الفراهانی به تاریخ 1251» با نشان مهر «عین محمد باقر الحسینی» (بیضی)، ابراهیم دهگان؛ 11گ، 16 سطر، اندازه: 10×20سم [ف: 2-407]
3- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1138
آغاز: برابر 2
خط: نسخ زیبا، بیکا، تا: 1 رمضان 1255ق؛ مجدول؛ تملک: اسحاق میرزا؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: تیماج حنایی، 7گ، 17 سطر (5 /8×5/ 16)، اندازه: 12×5/ 20 سم [ف: 2-695]
4- قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3042/4
آغاز: برابر1 انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1255ق؛ محشی، مقابله شده؛ 18گ، 14 سطر، اندازه: 10×15سم [ف مخ: 1-348]
5- مشهد؛ مرتضوي؛ شماره نسخه: بدون شماره
آغاز: برابر 2
بیکا، تا: 1255ق؛ مصحح، مجدول و پاکیزه؛ مهر بیضوي «اویس»؛ 19ص [ف مخ: -8]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2542
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 7-141]
6- اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/ 21
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1258ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 8گ (115پ-122ر)، اندازه: 11×17سم [ف: 1-30]
7- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15711
آغاز: برابر 1 انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسن بن محمد باقر اصفهانی، تا: 1277ق، جا: اصفهان؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: روکش کاغذ نخودي عطف تیماج سبز، 19گ، 12 سطر (9×5/ 14)، اندازه: 3/ 16×2/ 22 سم [رایانه]
8- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6972/1- 35/152
آغاز: برابر1؛ انجام: برابر
خط: نسخ معرب و نستعلیق، کا: ملاغفار بن نصر اﷲ بیک، تا: قرن 13؛ مهر: «الراجی عبدالغفار 1271» (بیضی)؛ جلد: مقوا، 21گ، 10 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 2-761]
9- رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 146/3 ح
بیکا، تا: قرن 14، قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: 1205]
10- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 9/ 1788-10/98
آغاز: برابر1؛ انجام: برابر
خط: نسخ معرب و نستعلیق، کا: محمد حسین بن ملامصطفی قزوینی، تا: 1313ق؛ جلد: تیماج مشکی، 7گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 17×5/ 21 سم [ف: 2-761]
11- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2271
آغاز: برابر1، انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح، با علامت بلاغ دارد، شاید تصحیح توسط خود مؤلف شده باشد؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 10گ، 14 سطر، اندازه: 5/ 14×19سم [ف: 6-257]
12- یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 11/110
آغاز: برابر1؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد حسین بن علی اکبر کرمانی، بیتا؛ کاغذ: فرنگی خط دار، جلد: مقوایی تیماج آلبالویی، 2گ (99-100)، ابعاد متن: (16×5/ 28)، اندازه: 22×35 سم [ف: 1-147]
13- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2751/8- 14/201
آغاز: برابر1؛ انجام: و عزروه. بفتح عین وزاء. فانبجست بتقدیم
نون بر باء ان ولیی اﷲ بکسریاء اولی و فتح ثانیه خط: نسخ و نستعلیق شکسته، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 3گ، 16 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 2-761]
tohfat-ol amīr fī ebtāl-el jabr va esbāt-el ta×yīr
جاجرمی، ابوالحسن بن محمد کاظم، ق13 قمري
(jājarmī, ab-ol-hasan ebn-e mohammad kāzem (-19c
اهدا به: محمد تقی میرزا قاجار
تاریخ تألیف: 20 ذیحجه 1229ق
این کتاب داراي 20 دلیل عقلی و 29 دلیل نقلی بر اثبات مختار بودن انسان میباشد.
آغاز: الحمدﷲ الذي خلق السماوات و الارض و جعل الظلمات و النور.. اما بعد مؤلف این رساله و جیزه
انجام: لک الف معبود مطاع أمره ** دون الاله و تدعی التوحیدا [فهرستواره منزوي 5/ 96]
1- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6909
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، تا: صفر 1234ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: گالینگور مشکی، 51گ، 16 سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 18-103]
2- قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1487
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ 37گ، 16سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 2-20]
tohfat-ol amīr fī mad×al-el iksīr
در اصطلاحات و وسایل و اعمال کیمیا است. این کتاب از زبان عربی به فارسی برگردانده شده است. در سه «مطلب»: 1. شرایط؛ 2. مقدمات؛ 3. مقاصد. منزوي در فهرستواره آن را از آن علی بن عبدالملک سماکی دانسته که مستندي هم براي آن ذکر نکرده ولی در همه فهارس و همچنین کشف الظنون این رساله ناشناخته است. از روي کتب افلاطون و ارسطو و سر الاسرار رازي و کتب جابر و ابوبکر ابن وحشیه صاحب تنکلو شاه ساخته است.
آغاز: بسمله و به نستعین. شکر و سپاس بی منتها و ثناء و ستایش بی عدد احصاء جهان آفرینی را که به کمتر از نیم ذره کیمیاي رحمت خود ظلمت و کدورت شرك و جهالت که بر دل هاي ارباب ضلالت مستولی گشته بود به گنج توحید و نور هدایت مبدل گردانید
انجام: و جلساء پاك اعتقاد خوب سیرت نیکو خواه یک روي و یک دل آراسته و مزین دارد، هر جا که رود آید نصرت و فتح و ظفر همعنان و زاید او گرداند بمنه و سعته.
[فهرستواره منزوي 5/ 3943 که از علی بن عبدالملک سماکی دانسته؛ کشف الظنون 1/ 363 بدون نام مؤلف]
1- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2/ 1920
آغاز: بسمله. این کتابی است که او را انتخاب کرده شد و از براي فائده عموم؛ انجام: دو نسخه باین دستور نوشته بودند لاجرم بی زیاد و کم نوشته شد
خط: نستعلیق، کا: محمد زمان بن محمد یوسف چرکس، تا: 1140ق؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: ابره، کاغذي عطف تیماج قهوه اي، 56ص (3-58 هامش)، 14سطر (13×5/18)، اندازه: 15×21سم [ف: 4-373]
2- قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 2/ 822
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوب، بیکا، تا: 14 ربیع الاول 1186ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 43گ (23پ-65پ)، 14 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 2-99]
3- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 385/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: نوشته روح اﷲ، تا: 24 جمادي الثانی 1294ق؛ از روي نسخه مورخ 1086؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج تریاکی، 62ص (43-104)، اندازه: 11×18سم [سنا: ف: 1-220]
تحفة الامین - الدر الثمین و تحفة الامین
tuḥfat-ul anām fī waqf-i ḥamza wa hišām
ابن قاصح، علی بن عثمان، 716-801 قمري
(1399-1317) ebn-o qāseh, ‘alī-ye-bn-e o‘smān
این رساله با عناوین »مسئل -مسئل « در باب وقف بر همزه طق رأي حمزه و هشام به ترتیب سوره هاي قرآن میباشد که به درخواست یکی از دوستان نگاشته شده و به گفته برخی از بزرگان وقف همزه از دشوارترین مباحث وقف میباشد. این کتاب در فهرست ادبیات (3/ 27) از محمد ضریر فارسی دانسته شده است.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 37065
آغاز: بسمله. الحمد ﷲ النافذه قدرته القاطع حجته العالی کلمته و بعده ف نک سألتنی ... باب وقف حمز و هشام علی الهمز؛ انجام: لم یکن له کفوا ذکر فی البقر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: نباتی آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 48 گ، 19
سطر، اندازه: 13×2/ 19 سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-317]
مشهد؛ شی علی حیدر (مکتبة)؛ شماره نسخه: 661/3
همان نسخه بالا [مؤید: 2-167]
tuḥfat-ul anām fī waqf-i ḥamza wa hišām
ضریر فارسی، محمد، ق10 قمري
(zarīr-e fārsī, mohammad (-16c
همان که از ابن قاصح دانسته شده
تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 77/6
بیکا، تا: 979ق [ف: 3-27]
tuḥfat-ul anjāb bi-mas’alat-is sanjāb
سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849-911 قمري
(1506-1446) -soyūtī, ‘abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr
رسالهاي است در اینکه آیا موي سنجاب و موي هر میتهاي به تبع پوست آن با دباغی پاك میشود؟
چاپ: قاهره، مطبع المنیریة، 13ص، در جزء اول کتاب الحاوي للفتاوي در1353ق.
[الاوقاف العامة بغداد 1/ 589]
1- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1471/12 عکسی
آغاز: بسمله. و رد علی سوال صورته ما قال مولانا شیخ الاسلام ... فی الآیة التاسع فی شعر السحاب و نحوه من شعور المیت هل تطهر بالدباغ تبعاً للجلد أو لا
نسخه اصل: کتابخانه اسکوریال در اسپانیا، شماره 1798؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10؛ رکابهدار؛ 23ص (126-148)، 15-19 سطر [عکسی ف: 4-336]
2- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 22188
آغاز: بسمله، الحمدﷲ و سلام علی عباده الذین اصطفی الکلام علی هذه المسأل یحتاج الی تحریر مقالات؛ انجام: ان الدباغ یطهر الجلد و الشعر معاً و الآخر انه لایطهر لا الجلد و لا الشعر فکل روایة محمول علی قول من قولیه فهذا ما ادنا الیه الاجتهاد
خط: نسخ، کا: زکریا بن محمد شافعی، تا: 1060ق؛ مجدول، با کمند؛ اهدایی: رهبري، فروردین 1374.؛ کاغذ: نباتی آهاري، جلد: مقوا، 16ص، 23 سطر، اندازه: 16×25سم [اهدائی رهبر: 3-134]
تحفه انوار- تحفة الوزراء
تحفه انوار- ملحقات نصاب الصبیان
تحفه انوار تحفةالملوك
tohfat-ol owlīyā’
حسینی بخاري، محمد بن برهان، ق9 قمري
(hoseynī bo×ārī, mohammad ebn-e borhān (-15c
اهدا به: جمیع اولیاء اﷲ
رسالهاي روایی و عرفانی در توصیف شخصیت پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) است که آن را پیشکش جمیع اولیاء اﷲ نموده، در پنج «باب»: 1. صفت خلقت حضرت محمد مصطفی (صلی الله علیه و آله)؛ 2. صفت مولودنامه حضرت (صلی الله علیه و آله)؛ 3. صفت نام نهادن بر حضرت (صلی الله علیه و آله)؛ 4. صفت معجزات حضرت (صلی الله علیه و آله)؛ 5. صفت مقام محمودي حضرت (صلی الله علیه و آله).
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 35173/30
آغاز: بسمله. اللهم اعطنی صدق الصدیقین حمد بی حد و ثناي بی عد مر حکیمی را قال اﷲ تعالی و اﷲ علیم حکیم؛ انجام: انه لا یبقی ما هو فیهم من لذ المطعم و المشرب و شهو و الحور و القصور و الانهار و الاشجار و الحق غالب علی کل شیء
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: نخودي آهار مهره کشمیري، جلد: تیماج فرنگی، 8 ص (136-143)، 19 سطر، اندازه: 5/ 17×5/ 23 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1-331]
tohfat-ol owlīyā’ = t.-ye kāfī = š.-e osūl-e kāfī
اردکانی، محمد علی بن محمد حسن، ق13 قمري
(ārdakānī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad hasan (-19c
وابسته به: الکافی؛ کلینی، محمد بن یعقوب (-329)
اهدا به: محمد ولی میرزا تاریخ تألیف: جمعه 12رجب 1237ق
کتاب هاي عقل و جهل تا پایان ایمان و کفر کافی را به فارسی درآورد و سه «فائده» رجالی در آغاز آن گذارده است. او میگوید که من نخواستم به حل اشکال ها بپردازم مگر آنچه به درستی و نادرستی نسخه میپیوندد و من چیزي بر ترجمه نیافزودم.
آغاز: بسمله و به نستعین. جواهر کلامیکه غواصان بحار معرفت را تلفظ بآن در اصل اصول دین کافی و در اکمال تهذیب قلوب و استبصار عیون اهل توحید و یقین وافی باشد، حمد واجب الوجود و شکر خالق معبودیست که عقل را نور وجود بخشید ... اما بعد بامداد مداد ترجمان خامه سرشکسته دو زبان بنده فقیر خاکسار و ذره حقیر بی مقدار سالک بادیه سرگردانی محمد علی بن محمد حسن اردکانی.. بر لوح عرض اساطین سلطنت عظمی و حجاب بارگاه رفعت و اعتلا مینگارد که چون از جانب
سعادت جوانب بندگان جلالت توامان نواب کامیاب ... دوحه اقبال بوستان پادشاهی و گل همیشه بهار ظل اللهی ... ملک زاده که باز بلند پرواز همت والا نهمتش را باعقاب چرخ دعواي همسري و شاهزاده که شاهین سعادت قرین اقبال همایون فالش را با هماي سپهر و طائر زرین جناح مهر هواي برتري ... فرمانفرماي فرمانروا شاهزاده محمد ولی میرزا ... امر اشرف صدور یافت که این داعی از اول کتاب عقل و جهل تا آخر کتاب ایمان و کفر از ... کافی را که تألیف ... کلینی رازي است ... بلغت فارسی مانوس بطوریکه قریب بفهم باشد ترجمه نماید و در بند حسن عبارت و نیکی کنایه و استعارت نباشد ... و این ترجمه را بتحفة الاولیاء موسوم ساخت
[راهنماي کتاب س 5 ش 1 ص 36؛ فهرستواره منزوي 9/ 176]
1- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2639
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 560گ، 21 سطر (13×21)، اندازه: 5/ 18×29سم [ف: 10-1517]
2- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 634
آغاز: برابر؛ انجام: استدعا از برادران ایمانی و دوستان روحانی که ازین ترجمه در نهایت آسانی مستفیض و بهره مند گردند در حال حیات یا بعد از ممات این سالک بادیه سرگردانی آنکه او را بدعاي خیر از روي مرحمت یاد و بطلب مغفرت از حضرت رب العز شاد فرمایند (تمت. و کان الفراغ من کتاب ترجم هذه النسخ علی ید الاقل الخاطی الجانی ابن محمد علی الاردکانی زین العابدین یوم السبت الثالث و العشرین من شهر جمادي الثانی سن ثمان و ثلثین و مأتین بعد الالف من هجر محمد سید البشر صلی اﷲ علییه و آله ... و لعن اﷲ علی اعدائهم الغابرین فی لجج الکفر الی یوم المحشر سن 1238). غریق رحمت ایزد کسی باد ** که کاتب را بالحمدي کند یاد / گر بهم برزده بینی خط من عیب مکن ** که مرا محنت ایام بهم برزده است
خط: نسخ، کا: زین العابدین بن محمد علی اردکانی، تا: شنبه 23 جمادي الثانی 1238ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 276گ، 31 سطر (16×5/20)، اندازه: 19×30سم [ف: 5-1197]
3- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6406
آغاز: مفتاح فلاحی که ابواب جنان بلدالامین دین مبین را به واسطه آن توان گشود ... حمد معطی المسئلات و ثناي مجیب الدعواتی است؛ انجام: یاد و شاد فرمایند.
کتاب دعا و قرآن و عشر است؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ از روي خط خود مترجم که در روز شنبه 7 شوال 1239 کتاب را به انجام رسانده بود، در روز چهارشنبه 22 ذیقعده 1239 در کتابخانه محمد ولی میرزا بوده است؛ با خط و مهر محمد علی مورخ 1229 گویا از مترجم در پایان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز زرکوب، 182گ، 21 سطر (5/ 8×13)، اندازه: 14×21سم [ف: 16-259]
tohfat-ol owlīyā dar qesas-e anbīyā
جزائري، نورالدین محمد بن نعم اﷲ، 1088-1158 قمري
(jazā’erī, nūr-od-dīn mohammad ebn-e ne‘mat-ol-lāh (1678-1745
ترجمه روانی است از کتاب پدرش سید نعم اﷲ جزائري «النور المبین فی قصص الانبیاء و المرسلین» در داستان پیامبران با افزودن آنچه لازم مینمود و توضیح و شرح بعضی از مطالب و انداختن روایاتی که تکرار شده اند، داراي یک «مقدمه» و سی «باب» و یک «خاتمه». (سید احمد اشکوري)
1- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7278
خط: نسخ، کا: محمد بن علی اکبر بن میرمیران بن ابوالبقا بن محمد بن علی اکبر بن امیر بن علی اکبر بن میرزا بن زین العابدین طباطبائی، تا: 28 ربیع الاول 1233ق؛ جلد: تیماج قرمز عطف تیماج قهوه اي، 177گ، 27 سطر، اندازه: 20×5/ 30 سم [ف: 19-65]
2- تهران؛ مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 177
آغاز نسخه: سپهر احتبا و راه نمایان مقصد دین و پیشوایان عالم یقین اند؛ انجام: پاك و صدق و منزه است پروردگار جل و شانه ... زانکه من بنده گنه کارم
خط: نستعلیق خوب، کا: محمد علی خفري؟، تا: چهارشنبه 20 رجب 1246ق، به جهت «آقا نورمحمد»؛ افتادگی: آغاز و وسط؛ مجدول؛ تملک: «جناب میر محمد علی خلف صدق جناب آقا میر محمد سادات رضا»؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 302گ، 19 سطر (13×22)، اندازه: 20×30سم [ف: 161]
3- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6492
آغاز: بهترین کلامی که مجلس آراي انجمن اولیا از ارباب ایمان و محفل بی ریاء مجامع اصفیا از اصحاب بصیرت و ایقان؛ انجام: هر که بدي کرد ببد یار شد ** هم ببد خویش گرفتار شد
خط: نستعلیق، کا: محمد علی جعفري، تا: 5 شنبه 17 ربیع الاول 1247ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 200گ، 25 سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 17-83]
4- قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 515
آغاز: امنوا صلوة علیه و سلموا تسلیما و درودنا محمد بر آل مقدس فعال خجسته مآل آن سرور ... اما بعد بر الواح ارواح ارباب عقول سلیمه و دفاتر خواطر اصحاب اذهان؛ انجام: خاتم کتاب و اﷲ الموفق فی کل.. متصل از حضرت رسالت صلی اﷲ علیه و آله روایت نموده ... اخبار و احوال پادشاهان بود ملوکی که پیش از من
از اول تا آخر غیر از مقدمه و خاتمه؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 314گ، 26 سطر، اندازه: 19×29سم [ف مخ: 1-100]
tuḥfat-u uli-l ifhām fī š.-i ×abar-i hišām
بارفروشی، محمد نصیر بن محمد معصوم، ق12 قمري
(bārforūšī, mohammad nasīr ebn-e mohammad ma‘sūm (-18c
شرحی بر حدیث: «یا هشام ان اﷲ تبارك و تعالی اکمل للناس الحجج بالعقول ...»، که در کافی از هشام بن الحکم از حضرت صادق (علیه السلام) نقل شده همراه با شرح احادیث دیگر.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6310/3
آغاز: الحمدﷲ الکافی للارشاد الی روض الاصول و الفروع و الشافی من علل الخلاف بطب ا ئم والعقل المطبوع؛ انجام: و لا یعد ما لا یقدر علیه و لا یرجوما یعنف برجائه و لا یتقدم علی ما یخاف فوقه بالعجز عنه خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج قهوه اي، 31گ (55پ- 85ر)، 14 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 16-278]
tuḥfat-u ahl-il lāh = ma‘rifat-u rasm-i ×aṭṭ-i kalām-il lāh
رساله مختصري در رسم الخط قرآن مجید که از کتب: منظومه «عقیل اتراب القصاید» ابومحمد قاسم شاطبی (-590ق) و «غرایب القران» نظام الاعرج نیشابوري (قرن 8 ق) و «الاتقان» جلال الدین سیوطی (-911 ق) استنباط و در یک «مقدمه» و یک «باب» و یک «خاتمه»: المقدم فی بیان مفهوم الرسم و کیفی ؛ باب فی بیان قواعده و ضوابطه، در شش «قاعده»: 1) الحذف بحذف الالف من باء النداء، 2) الزیاد زیدت الالف تعد الواو اخر، 3 ) الهمزه اتفقت المصاحف علی رسم الخمز ، 4) البدل یکتب بالواو، 5) الوصل و الفصل، 6) ما فیه قرانان؛ خاتم فی آداب کتاب تنظیم شده است.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 22172
آغاز: بسمله، الحمدﷲ الذي علم بالقلم الانسان مالایعلم ... و تعد فلما کان علی رسو الخط المصحف من احد ارکان القرا لابد للقاري من معرفته ... ارئت ان اکتب فیه کتابا و اذکر فیه الحروف التی کتب بعضها علی خلاف تعض فی المصحف؛ انجام: ثم الفواتح و الخواتم انتهی و الحمدﷲ موسولا مطرا مبارکا طیبا تنشر الدرا ثم الصلو اکیل الرسل و صخبه اذا رایت لهم نعیما و ملکا کبیرا
خط: نستعلیق، کا: احمد علی بن عنایت اﷲ، تا: پنجشنبه 7 جمادي الثانی 1251ق، جا: لکهنو؛ ضمیمه نسخه ش 22170؛ اهدایی: رهبري، فروردین 1374؛ کاغذ: نخودي آهاري، جلد: مقوا با عطف میشن قهوه اي، 8گ، 17 سطر، اندازه: 17×26سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-317] و [ف: 23-52]
tuḥfat-u ahl-il īmān fī qiblat-i ‘irāq-il ‘ajam wa ×urāsān
عاملی، حسین بن عبدالصمد، 918-984 قمري
(1577-1513) ‘āmelī, hoseyn ebn-e ‘abd-os-samad
رساله در تحقیق جهت قبله عجم خراسان. در چهار «مقدمه» و یک «فصل» و یک «خاتمه» 1) عدم الخلاف فی ان القبل الکعب عینا اوجه ، 2) عدم جواز التقلید فی امر القبل ، 3) جواز الاعتماد علی علم الهیئ ، 4) جواز الاعتماد علی قبور المسلمین و مساجدهم ... . این کتاب در دو نسخه گلپایگانی (1/ 3826) و گوهرشاد (2/ 1750) به حر عاملی، محمد بن حسن (1033-1104ق) نسبت داده شده است.
آغاز: بسمله. اللهم اهدنا لما اختلف فیه من الحق باذنک انک تهدي من تشاء الی صراط مستقیم. هذا تحقیق قبل عراق العجم و خراسان وضعته لما وجب علی بیانه للمؤمنین فمن أبصر فلنفسه و من عمی فعلیها و ربک اعلم بالمفسدین. مقدمات الاولی لاخلاف بین علماء الاسلام ان القبل الکعب عینها أو جهتها لقوله تعالی فول وجهک شطر المسجد الحرام ... الثانی النص و الاجماع علی انه لایجوز التقلید فی القبل ... الثالث لانعلم خلافاً فی جواز الاعتماد علی الهیئ ... الرابع اجمع علمائنا علی جواز الاعتماد علی قبور المسلمین و مساجدهم.
انجام: و لئن اتبعت اهواهم من بعد ما جاءك من العلم مالک من اﷲ من ولی و لاواق. اللهم انا نعوذبک من شرور أنفسنا و سیئات أعمالنا فاعذنا من ذلک انک سمیع مجیب یا أرحم الراحمین. تمت.
[الذریعة 3/ 423 و 17/ 46؛ مقدمهاي بر فقه شیعه 201]
شرح و حواشی:
1- تحفة اهل الایمان فی قبل عراق العجم و خراسان (ترجمه)
1- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: ض 9889
خط: نسخ، کا: محمد بسطامی، تا: 1012ق [الفبائی: -111]
2- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1836/9
آغاز و انجام: برابر
این رساله از حسین بن عبدالصمد است که به اشتباه به شیخ بهائی نسبت داده شده؛ کا: فضل اﷲ بن محمد بن فضل اﷲ، تا: با تاریخ 1065ق، جلد: تیماج قهوه اي، 4ص (178-181)، اندازه: 15×5/ 20 سم [ف: 9-487]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 9/ 923
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3-129]
3- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1943/4
آغاز و انجام: برابر
نام کتاب به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نسخ، کا: محمد مفید بن محمد تقی حسینی، تا: 1085ق، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، تیماج تریاکی سیر، 4ص (12پ- 15)، 14 سطر (8×5/ 12)، اندازه: 13×5/ 19 سم [ف: 10-617]
4- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 7386
آغاز: برابر؛ انجام: والاصحاب لا نیا فیه انتهی ما نقل من الذکري خط: نسخ، کا: محمد باقر، تا: 1090ق [الفبائی: 111]
5- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15616/2
آغاز: یقول الفقیر رحم ربه الغنی ... فهذه مسأل فی قبل خراسان کشفنا عنها القناع و رفعنا فیها الخداع
خط: نستعلیق تحریري، کا: رضا علی بن عبداﷲ جزائري شوشتري، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج قهوه اي، 12گ (63پ- 74ر)، اندازه: 9/ 13×2/ 20سم [مختصر ف: 608]
6- مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1750/2
آغاز و انجام: برابر
در فهرست به حر عاملی نسبت داده شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل قرن 13؛ داراي حواشی با نشان «منه»؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 2گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 10×5/ 15 سم [ف: 5-169]
7- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3826/1- 19/156
آغاز و انجام: برابر
در فهرست به حر عاملی نسبت داده شده است؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 3گ، 24 سطر، اندازه: 12×5/ 19 سم [ف: 6-3169]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1296/1
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3-659]
(tuḥfat-u ahl-il īmān fī qiblat-i ‘irāq-il ‘ajam wa ×urāsān (t.
وابسته به: تحفة اهل الایمان فی قبل عراق العجم و خراسان؛ عاملی، حسین بن عبدالصمد (918-984)
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4/ 1198
آغاز: بسمله. اللهم اهدنا لما اختلف فیه من الحق باذنک انک تهدي من تشاء الی صراط مستقیم. این رسالهایست در تحقیق قبله عراق عجم و خراسان ... مشتمل بر چهار مقدمه و یک فصل و خاتمه، اول آنکه میان علماء اسلام خلاف نیست در اینکه قبله کعبه است.؛ انجام: حق محاکمه کند میان ما و ایشان فان آمنوا بمثل ما آمنتم به فقد اهتدوا ... اللهم انا نعوذبک من شرور انفسنا و سیئات أعمالنا فاعذنا من ذلک انک سمیع مجیب.
نسخه اصل: کتابخانه ملی، تهران، شماره 1943ع [در نسخه اصل به فارسی بودن آن اشاره نشده]؛ خط: نستعلیق، کا: محمد مفید بن محمد تقی حسینی یزدي، بیتا، 3ص (13-15) [عکسی ف: 3-464]
تحفة اهل الایمان لصاحب العصر و الزمان - مشکاة الانوار فی اثبات رجعة محمد و آله الاطهار
tohfat-o ahl-el bedāyāt va hedyat-o ahl-en nehāyāt
طارمی، نجم الدین، ق9 قمري
(tāramī, najm-od-dīn (-15c
نویسنده به رسالهاي عرفانی از تاج الدین حسن بن حمزه پلاسی شیرازي مشتمل بر کلمات فاخر خواجه محمد کججانی دست یافته و به جهت استفاده فارسیزبانان از آن مطالب، آن را ترجمه نموده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10546/1
آغاز: بعد از تقدیم وظایف حمد حضرت احدیث و تمهید مراسم ثناء بارگاه صمدیت تعالی شانه و جل سلطانه و ترتیب روایت؛ انجام: قالب معطر آن کاشف اسرار الهی و مظهر حقایق نامتناهی را در فرادیس جنان نشیمن مقرر گرداند.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1047ق؛ جلد: تیماج سیاه، 29گ (1پ- 29پ)، اندازه: 12×19سم [ف: 33/1-91]
تحفه اهل عرفان تحفة اهل العرفان فی ذکر سید الاقطاب روزبهان
tohfat-o ahl-el ‘erfān fī zekr-e sayyed-el aqtāb rūzbehān
شیرازي، ابراهیم بن روزبهان ثانی، ق8 قمري
(šīrāzī, ebrāhīm ebn-e rūzbehān sānī (-14c
گزیده اي است از اصل به نام «شمهاي از کرامات و حالات شیخ روزبهان.» در سرگذشت روزبهان بقلی شیرازي و نزدیک 700 تألیف شده است. در یک «مقدمه» و هفت «باب»: 1. ذکر مولد و منشأ شیخ؛ 2. ذکر اکابر و مشایخ معاصر او؛ 3. ذکر کرامات و حکایات که از او ظاهر شد؛ 4. ذکر فواید شیخ از تفسیر حدیث و شطح؛ 5. فواید متفرقه و اشعار او؛ 6. ذکر اولاد و شطري از فضائل شیخ الاسلام صدرالدین روزبهان ثانی؛ 7. ذکر وفات و کراماتی که بعد او و از سر روضه یافتهاند؛ خاتمه درباره تألیف این کتاب.
چاپ: در روزبهان نامه به سال 1347 چاپ شده و بار دیگر به کوشش دکتر جواد نوربخش در 1349 از روي نسخه کهن کامل و داراي تاریخ تملک ربیع الاول 739 آن را چاپ کرده است.
[مقدمه عبهر العاشقین چاپ تهران؛ مقدمه شدالازار و ص 247 و 250؛ استوري 1/ 934؛ فهرستواره منزوي 3/ 2047]
1- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4020/2
خط: نسخ، بیکا، تا: یکشنبه 8 رمضان 1015ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن زرشکی، 101گ، 15 سطر، اندازه: 4/ 12×9/ 18 سم [ف: 7-147]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2765/2- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-727]
2- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3035- ف
نسخه اصل: خانقاه نعم اللهی تهران ش 34؛ خط: نستعلیق، کا: زین العابدین کلینی شیرازي، بیتا، براي حاج میرزا عبدالحسین ذوالریاستین نعم اللهی؛ با جدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: گالینگور زرکوب عطف تیماج، 23گ، 19 سطر [فیلم ها ف: 2-37]
tohfat-o ahl-el vosūl fī ‘elm-el fosūl
اشنهی، محمد بن محمود
ošnohī, mohammad ebn-e mahmūd
در این کتاب اسماعیل بن عبدالمؤمن بن اسماعیل بن عبدالجلیل بن ابی منصور بن ماشاد پس از مرگ ابوالرضی صدرالدین محمد بن ابو محمد محمود بن خداداد بن ابوبکر بن یوسف اشنهی، نوشتههاي عرفانی او را تحریر کرده است. نام کتاب و مؤلف اصل و محرر در دیباچه یاد شده است. عنوان مجالس گوناگون است مانند: مجلس آخر من انشائه ادام اﷲ علوه فی وفات النبی صلی الله علیه و آله. و مذم الدنیا، مجلس فی السماع ... عنوان هایی مانند «قرأ القاري» نیز دارد.
[فهرستواره منزوي 7/ 176]
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7/ 1797
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و العاقب للمتقین. و لا عدوان.. بدانید اي اصحاب و احباب اکرمکم اﷲ ... که اتفاق نوشتن این فصول را سبب آن بود که چون مولانا امام جهان ... ابوالرضی محمد بن ... محمود بن خداداد ... وفات یافت ... فصولی چند از بهر مبتدیان ... بدست این ضعیف اسماعیل ... افتاد ... دانست که این کلمات ... اگر چنین پراکنده بماند ... جمع کرد و با دیگر تصانیف اوضم کرد ... تحفه اهل الوصول فی علم الفصول نام کرد؛ انجام: محبوس قفس خاك دان همچنان نادان مانده، در آن عالم دوئی را مجال نیست (سپس به خط دیگري دارد): تا اینجا به نظر رسید مربوط بر درگاه تو که بضاعت عمل آرد ... (و پس از یک صفحه دارد): و از کل پوم شوره غنچه سنبل چون شکفد الخ. المطلب (و نیز در حاشیه صفحه پیش دارد): قال النبی.ص: اوحی اﷲ تعالی الی ابراهیم ... و باروشرف و کرم تمت. بلغ من اوله الی آخره بکمال دق النظر فیه المذنب محمد مهدي الحسینی اباً و اما. خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10، ولیکن کسی (گویا محمد مهدي الحسینی باشد که نام وي در آخر نسخه هست) با خط کم رنگتر از متن تاریخ 670 ق براي آن نهاده است؛ کاغذ: سپاهانی نخودي، جلد: تیماج سرخ، 130ص (51-180)، 17 سطر، اندازه: 5/ 19×25سم [ف: 3-355]
tohfat-ol ayādī
رشتی اصفهانی، محسن بن محمد رفیع، ق13 قمري
(raštī esfahānī, mohsen ebn-e mohammad rafī‘ (-19c
به درخواست: آخوند ملا محمد تقی لنگرانی
چون مؤلف از تألیفات یکصد و شانزده جلد کتاب و رساله فارغ شد، آخوند ملا محمد تقی لنگرانی از وي درخواست نمود که مجالسی تنظیم کند تا وي در منبر از آنها استفاده برد. تمام مجالس این کتاب بدین ترتیب تنظیم شده است: اول خطبه عربی، دوم آیه قرآنی، سوم ترجمه آیه، چهارم احادیث مناسب، پنجم فضائل اهل بیت، ششم مصائب ائمه علیهم السلام.
[فهرستواره منزوي 6 /361]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: /739
آغاز: الحمدﷲ الذي جري ملماسی بتحریر أحادیث حبیبه سید الناس و سند الکونین؛ انجام: هشتاد و دو نفر مضطر از آن جمله عباس و قاسم و علی اکبر و عون و عبداﷲ و جعفر.
خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 76گ (139پ-214پ)، اندازه: 17×21سم [ف: 2-339]
tohfat-ol ītām
صفوي، خلیل اﷲ بن مهدي، ق14 قمري
(safavī, ×alīl-ol-lāh ebn-e mahdī (-20c
کتابی مفصل و استدلالی در اصول دین، با بحثهاي گسترده مختلف کلامی و با استفاده از احادیث اهل بیت (علیهم السلام)، گویا در پنج «طبق» هر طبقی در هر یک از اصول پنجگانه، مشتمل بر مقالات داراي «تحف» تألیف شده است. نقلها و احادیث عربی است وترجمه به فارسی میشود.
[فهرستواره منزوي 9/ 177]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 792
آغاز: الطبق الاول من کتاب تحفة الایتام فی ثبوت الصانع الواجب القدیم الازلی الابدي السرمدي؛ انجام: چون مشرف سپاه بامداد عرض لشکر دهد ترا در شمار مسلمانان آورد ویا در قطار زندیقان کشد.
جلد اول، داراي طبق اول و دوم در توحید و نبوت؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بیتا؛ مصحح؛ جلد: تیماج قرمز، 402گ، 37 سطر، اندازه: 22×35 سم [ف: 2-451]
tuḥfat-ul īmān
موسوي رضوي، علی بن محمد، ق11 قمري
(mūsavī razavī, ‘alī ebn-e mohammad (-17c
رسالهاي است در اصول دین، داراي «مقدمه» و پنج «باب» و «خاتمه»: مقدمه: در تحقیق معنی آفریننده و واجب الوجود؛ باب 1. توحید؛ 2. عدل؛ 3. نبوت؛ 4. امامت؛ 5. معاد؛ خاتمه: در بطلان جمعی که مذهبی میان شیعه و سنی را برگزیده اند. این نسخه، تا بخشی از باب چهارم به انجام رسیده و از پایان افتادگی دارد. نامی از آن در الذریع نیامده و نسخه کاملی از آن در فهرست مشترك نسخههاي خطی فارسی پاکستان 2/ 1053 آمده است. همان گونه که مرحوم حاج آقا بزرگ عقیده دارد مؤلف گویا همان نظام الدین علی بن صدرالدین محمد موسوي رضوي است که معاصر شاه سلیمان صفوي (1077-1105ق) و صاحب کتاب جامع سلیمانی و کشف الحقایق فی الجبر و التفویض بوده است.
[مشترك پاکستان 2/ 1053 (1 نسخه)؛ فهرستواره منزوي 9/ 177]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 15035/2
آغاز: الحمدﷲ الذي ارشدنا سبیل الحق و منهج المحققین ... اما بعد، چنین گوید کلب عتب الرضا ... که چون دانستن آن باید که بدلیل عقلی و نقلی بوده باشد؛ انجام: لعن اﷲ (من ) تخلف عن جیش اسام یعنی مهیا شوید و آماده باشید
خط: نستعلیق، کا: مهدي بن حسین عاملی، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: شرقی، 11گ (18-28)، 18 سطر، اندازه: 5×12سم [ف: 38-84]
التحفة الباحث- التحفة
tuḥfat-ul bākīn fī muṣībat-i āl-i ṭāhā wa yāsīn
گیلانی، قاسم بن سعید، قرن 13 قمري
(1816-) gīlānī, qāsem ebn-e sa‘īd
اهداء به: بهرام میرزا، معزالدول (م 1299ق) از شاهزادگان قاجار کتاب مفصلی در مقتل حضرت امام حسین است و شامل یکصد «مقدمه»، یکصد «مجلس» و یک «خاتمه» و در دو جلد نگاشته شده است. در منابع موجود نامی از این کتاب نیامده، عناوین برخی از مقدمات و مجالس بدین ترتیب است : المقدم ا ول: فی ثواب البکاء و التباکی و البکاء علی مصیب الحسین؛ المقدم المائ : فی جوامع معجزاته؛ المجلس ا ول: فیسبب انزعاجه و مهاجرته عن المدین ؛ المجلس السادس و ا ربعون: فی نهب هؤلاء الکفرظ بیوت آل الرسول صلوات اﷲ علیهم.
1- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13010
آغاز: الحمد ﷲ الذي رفع درجات الشهداء الی أعلی منازل الدرجات و شرفهم علی سائر الخلق ... و بعد ... انی لما فرغت من تألیف خلاص ا یمان فی أصول ا یمان و التحفة الزبیدی ، تفکرت فی الاعمال الصالحات، من الصلوات و الصدقات؛ انجام: المجلس السادس و الربعون، فی تهذیب هؤلاء الکفر بیوت آل الرسول ... فقلت سبحان اﷲ أتقتل الصبیان، انما هذا صبی و انه لما فلم ازل حتی و فقهم عنمه.
از آغاز تا مجلس 46؛ خط: شکسته نستعلیق و نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج حنایی، 234گ، 23 سطر (5/9×16)، اندازه: 17×5/ 24 سم [ف: 33-24]
2- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13011
آغاز: المجلس السابع و الاربعون، فیما جري فاطم الصغري فی هذه الداهی العظمی فی المنتخب ان فاطم الصغري قالت: کنت واقف ببات الخمی و أنا انظر الی أبی و أصحابه؛ انجام: و قال ما حالکم من بعد منصرفی، فالرأس و الاحشاء عندکم و الجسم ... و شهدت اخري و عن منامها.
از مجلس چهل و هفت تا مجلس صد و خاتمه آن؛ خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج حنایی، 177گ، 23 سطر (5 /9×16)، اندازه: 17×24سم [ف: 33-25]
tuḥfat-ul baḥrīya fi-l qawā‘id-iṣ ṣarfīya
بحرالعلوم، علی بن محمد جواد، ق14 قمري
(bahr-ol-‘olūm, ‘alī-ye-bn-e mohammad javād (-20c
وابسته به: العزي فی التصریف = تصریف = التصریف العزي؛ زنجانی، عبدالوهاب بن ابراهیم (-660)
تاریخ تألیف: 5 رجب 1321ق
شرح مزجی توضیحی بسیار مختصري است بر رساله «التصریف» عزالدین زنجانی.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 811
آغاز: نحمدك اللهم علی نعمک و آلائک و نصلی و نسلم علی محمد خاتم انبیائک ... اما بعد فیقول الاحقر المذنب العاصی؛ انجام: فالنوع منه کالمر لفظاً و الفارق بینهما القرائن، فتصور ان اﷲ تعالی مسهل الامور.
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بیتا؛ مصحح؛ مهر: «بحر العلوم» (بیضی)؛ جلد: مقوایی عطف گالینگور سبز، 26گ، 18 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 3-20]
التحفة البدیعة - المعمائیة
tuḥfat-ul barara fī ajwibat-il masā’il-il ‘ašara = ādāb-uṣ ṣūfīya
بغدادي، شرف بن مؤید،-616 قمري
(1220-) baqdādī, šaraf ebn-e mo’ayyed
در پاسخ ده پرسش شاگرد خود احمد بن علی بن مهذب بن نصر خواري است. ابواب موجود عبارت است: باب 1. ( ندارد)؛ 2. فی المسال الثانی قال ان ذي (یک کلمه محو شده) و حلیتهم من حلق الراس و تقصیر الثیاب و لبس الازرق من الشرایط اللازمه فی الطریقه ...؛ 3. فی المسال الثالثه و هی ما قوله ؟ فی حد الشیخیه و حقیقتها ... ؛ 4. فی المسال الرابعه ما قوله رضی اﷲ
عنه فی حد الارادو حقیقتها و احتیاج المرید الی المراد ...؛ 5.
فی المسالة الخامسة و هی قوله ما کیفی الخلو و الوحد و العزل و الغروب؛ 6. فی المسالة السادسة التی هی ان ما یختلج فی صدره و یخطر بباله فی مشاهداته؛ 7. فی المسالة السابعه و هی قوله الخرقة التی یاخذونها المتصوفة عن الشیوخ؛ 8. فی المسال الثامنه و هی قوله المرید اذا قال الدرج العلیا و بلغ المقصد الاقصی؛ 9. فی المسأل التاسعه و هی قوله انه اذا راي مثل هذا مر بعد اولی ...؛ 10. فی المسال العاشر و هیقوله ان الاختلاف الی ابواب السلاطین و الاختلاط مع الظلم الملاعین ...
1- تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 274/4
آغاز: شااﷲ تعالی ذکر بعض الاداب فی سایر الابواب. الباب الثانی فی المسأل الثانیه قال؛ انجام: اتفق الفراغ من تحریره وقت الضحوه فی یوم الخمیس فی اواخر شهر (تراشیده شده است و روي آن کلمه صفر نوشته شده) سنه اربع عشر و سبعمائ علی ید العبد الضعیف الخاطی الراجی الی رحم اﷲ تعالی محمود بن محمد بن ابی بکر (یک سطر تراشیده شده است) العظیم لی ولوالدي و لجمیع المومنین و المومنات و المسلمات انه هو الغفور الرحیم
اول کتاب یک باب ناقص است؛ خط: نسخ، کا: محمود بن محمد بن ابی بکر، تا: 714ق؛ افتادگی: آغاز و وسط (بین صفحات250 و 251)؛ 100ص (199-298)، 20 سطر (5/ 10×11)، اندازه: 5/ 14×20سم [نشریه: 3-350]
2- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3/98
آغاز: الحمدﷲ الذي جعل العلم شعار الهدي
در فهرست بدون نام مؤلف؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ اندازه: 12×16سم [شورا: ف: 2-355]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3/ 282-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-734]
tuḥfat-ul barara fi-l qirā’āt-il ‘ašara
واسطی، عبداﷲ بن عبدالمؤمن، 671-740 قمري
(1340-1273) vāsetī, ‘abd-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-mo’men
به نظم عربی با قافیه لام الف بر وزن و روي حرز الامانی شاطبی.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 509/1
آغاز: بدات اقول الحمدﷲ اولا ** الهاً عظیماً و احداً صمد اعلا / و هذا الکتاب الکنز تلقته جامعاً ** بمشهور اهل اشرق و الغرب اشتملا؛ انجام: و ربی محمود و صلی مسلماً ** علی المصطفی و الآل و الصحب و اعتلا
خط: نسخ، کا: احمد بن یحیی، تا: پنجشنبه 18 جمادي الاول 724ق؛ افتادگی: وسط؛ مهر: ابراهیم حسینی؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج قهوه اي، 105ص (1-105)، 13 سطر (10×13)، اندازه: 11×17سم [سنا: ف: 1-299]
tohfe-ye bahā’ī
خواجوي کرمانی، محمود بن علی، 689-753 قمري
(1353-1291) ×ājū-ye kermānī, mahmūd ebn-e ‘alī
[فهرستواره 10/ 547]
1- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3/352/4
خط: تعلیق، کا: اسماعیل بن ابراهیم بن عبد اﷲ، تا: قرن 9؛ مجدول، با سر لوح [سنا: ف: 1-179]
2- تهران؛ بیانی، مهدي (دکتر)؛ شماره نسخه: 50/5
خط: تعلیق خوش، کا: اسماعیل بن ابراهیم بن عبداﷲ، تا: 821ق [نشریه: 1-14]
tohfe-ye bahā’ī = monšaāt = tarassol
ابرقوهی، اسماعیل بن نظام الملک، ق8 قمري
(abarqūhī, esmā‘īl ebn-e nezām-ol-molk (-14c
اهدا به: خواجه بهاءالدین دستور الملک ابوالفتح محمود نظام الملکی تاریخ
تألیف: 746ق؛ محل تألیف: کرمان
کتابی ست در ترسل مشتمل بر بیست «باب» و هر باب شامل چند «فصل»، داراي دیباچه مفصلی مشتمل بر نود صفحه در محامد و مکارم وزیر وقت خواجه بهاءالدین ابوالفتح محمود نظام الملکی و ذکر احوال اجداد وي تا خواجه نظام الملک طوسی به قلم آورده، و با این که التزام کرده است به کلمات متداول و ابیات قریب الفهم بنویسد تا طبعها از آن متنفر نشود، با وجود این، انشاء وي خالی از تکلف نیست و لغات غریب و مهجور در آن زیاد به کار رفته است. این کتاب نام خاصی ندارد و مؤلف در پایان دیباچه می نویسد که: «این مجموعه را بر بیست باب مبوب گردانیده و در هریک نظم و نثري چند مرتب و نامرتب نوشته و اغلب قرینهها آن است که فرد فرد تلفیق توان کرد، و بعضی از ابواب را به حسب تنوع اطوار سخن به فصول تقسیم رفت، و در فصلی که به حکم قیاس احتیاج به مطالعه آن بیشتر باشد به نسبت دیگر اخوات نوع اشباعی جائز دانسته بلک احیاناً مکتوبی تمام تحریر کرده.« داراي این عناوین: باب 1. مطلع مکتوبات؛ 2. عرض خدمت و دعا؛ 3. فراق و اشتیاق؛ 4. وفا ویقات و فصلی در معنی اعراض؛ 5. در آنکه بی وداع مفارقت افتد؛ 6. در آنکه پیش از ملاقات نویسند؛ 7. در شکر حق و خلق در این دو فصل باشد (این دو فصل در نسخه از هم جدا نیستند)؛ 8. انواع شکایات و درآن پنج «فصل» است: 1) شکایت روزگار، 2) شکایت از ملال و حال با اختلال، 3) شکایت از اهل روزکار؛ 4) شکایت ازطالع؛ 5) شکایت از ظلم و خرابی (پس از فصل دو در نسخه عنوان فصل دیده نمی شود )؛ 9. در عذرخواهی در ده »فصل: « 1) عذر از گناه، 2) عذر از تبرك (؟) و فائده تبرك (؟)، 3) عذر از ایجاز، 4) عذر از ترك القاب، 5) عذر از ترك مکتوب، 6) عذر از ترك عنوان ، 7) عذر ابرام، 8) در آنکه مکتوب مفرد ننوشته باشد، 9) در آنکه سلام در آخر نویسند، 10) در آنکه بر ظهر نویسند؛ باب 10. در شفاعت ( در نسخه عنوان فصلهاي 2 تا 8 دیده نمیشود)؛ 11. در تهانی و در یازده «فصل»: 1) عید، فصل، 2) صوم و برات و غیره، 3) نوروز، 4) مولود، 5) صحت، 6) تهنیت به مسهل، 7) منصب و خلعت، 8) فتح، 9) مراجعت از سفر (تا نیمه این فصل در نیمه هست و بس)، 10) زفاف، 11) در ختان؛ باب 12. تعازي در سه «فصل»: 1) تعزیت رجال، 2) تعزیت اطفال، 3) تعزیت عورات؛ باب 13. تسلیت و تمنی در چند «فصل» ؛ 14. در صورتی که به کنایت نویسند؛ 15. در نصایح در نوزده «فصل»: 1) نصیحت مطلقا و رساله قانون الملک و دستور وزارت هر دو از خواجه نظام الملک، 2) صبر و تانی، 3) انتهاز فرصت و تعجیل، 4) تحمل و مدارات، 5) وضع دشمن، 6) در آنکه با دانا صحبت دارد، 7) نصیحت به معناي تخویف، 8) حذر از سلاطین، 9) کتمان راز و قلت کلام و سکوت، 10) مشاورات، 11) حزم و احتیاط، 12) مسافرت و عکس ان، 13) اکتساب آداب و فضیلت انساب و احساب، 14) حسب و نسب، 15) علو همت، 16) تواضع و انصاف، 17) عمل صالح و قول مصلح، 18) قناعت و تحمل و عزلت و توکل، 19) در آنکه رسول دانسته فرستد؛ باب 16. طلب و استعانت در پنج «فصل»: 1) طلب مطلقا، 2) طلب روایت و تشریف و توقیع، 3) سفارش، 4) طلب تفقد و عیادت، 5) طلب وفاي وعده و اتمام کار؛ باب 17. در [اقسام] دعا در شش «فصل»: 1) در صباح، 1) در رواج، 3) در آنکه وقتی نویسند که مکروهی رسیده باشد یا رسد، 4) دعاي مسافر، 5) دعاي اموات، 6) دعاي متفرقه؛ باب 18. در جواب [مکتوب]؛ باب 19. مدح به فضایل و رذایل در هفت «فصل»: 1) عقل و عقلا، 2) علم و علما و یک دو مکتوب در مصطلحات علمی، 3) عدل و عدول، 4) جود و جواد، 5) شجاعت و شجاع، 6 ) مکارم اخلاق و محاسن اوصاف مطلقا، 7) در ذح به انضداد این فضائل؛ باب 20. اوصاف متفرقه.
[نسخههاي منزوي 3/ 2088؛ حدیث عشق 2/ 166؛ مشترك پاکستان 5/ 609]
1- تهران؛ بیانی، مهدي (دکتر)؛ شماره نسخه: 1
آغاز: بسمله و به نستعین. رب تمم بالخیر. افضل جزایل نعماء و اجزل فواضل ... شرف نطق و کرامت بیان است ... و مسامع بلغاء را مراغی وحی و سحر معلوم نگشت (نسخه آستان قدس)
والحمد ﷲ الذي ابتدع الوري** و انالهم فضلا نظام مقاله. ثم الصلا علی الهدا و ختمهم** و علی صحابته الکرام و اله. اما بعد چنین گوید محرر این کلمات و جامع این قراین و ابیات اسمعیل بن نظام الملک الابرقوهی المشتهر بغیاث غفر ذنوبه و ستر عیوبه که هر چند افاضل در قسم ترسل رسایل ساخته اند و گنجینه هاي فضایل پرداخته اند و بی شائبه تکلف؛ انجام: کتاب در فصل در صفت شمع از باب یستم در اوصاف متفرقه: و له اعلی اﷲ شأنه همیشه تا کو بود شمه مهر تابنده ** فروغ او ضمیر تو باد پاینده / چراغ خاطر داعی اگرچه بی نور است ** زعکس رأي تو بادا همبشه پاینده. مأمول از مکارم صاحب مروتی که ... (یک صفحه سفید است) به مطالعه او رسد، آنگه به حکم کرم ترتیب و تهذیب آن فرماید: بالخیر و السعاد و الحسنی.
در فهرست به نام منشآت آمده است؛ خط: تعلیق، کا: مسعود بن حجاج بن ابوبکر، تا: 7 شعبان763 ق؛ پس از پایان کتاب 10 رباعی به خط تعلیق فرحشاه بن احمد حسینی در اواسط شهراﷲ الحرام شعبان 763ق نوشته شده [نشریه: 2-43]
2- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9057
آغاز: فالحمدﷲ الذي ابتدع الوري و انا لهم فضلاً نظام مقاله ثم الصلوه علی الهدا و ختمهم و علی صحابته الکرام و آله. اما بعد چنین گوید محرر این گلمات و جامع این قراین و ابیات اسمعیلبن نظام الملک الابرقوهی المشتهر بغیاث الدین؛ انجام: چراغ خاطر
داعی اگرچه بی نورست ** زعکس راي تو بادا همیشه پاینده. مأمول از مکارم صاحب مروتی که به مطالعه او رسد آن که به حکم کرم ترتیب و تذهیب آن فرماید بالخیر و السعاد و الحسنی. خط: نسخ تعلیق، بیکا، تا: قرن 8؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی، بنا بر خاتمهاي که در پایان نسخه ما آمده و در آن نسخه بیانی به دقت توصیف شده، نسخه او به خط ابوالفتح مسعود بن حجاج بن ابی بکر در 7 شعبان 763ق کتابت شده، در آن نسخه پس از پایان کتاب 10 رباعی به خط تعلیق فرحشاه بن احمد حسینی در اواسط شهراﷲ الحرام شعبان 763ق نوشته شده بود که کاتب همه را در نسخه ما رونویس کرده است. پس از انجام نسخه کتاب خاتمهاي در 4 صفحه از جعفر سلطان القرایی مالک پیشین نسخه شامل توصیف کتاب و شرحی در باب نسخه دکتر مهدي بیانی و تکمیل این نسخه (یادداشت او امضا ندارد). او نوشته که این نسخه در بهمن 1329ش در تهران به او هدیه شده بود و وي نواقص کتاب را با خط شکسته که از انواع خطوط تعلیق نزدیکتر است شبیه نسخه تحریر کرده. چند سطر از آغاز نسخه بیانی ناقص بوده و بدین جهت آغاز کتاب هم در نسخه ما کامل نیست، رکابهدار؛ مهر: کتابخانه جعفر سلطان القرایی؛ خریداري از جعفر سلطان القرایی در آذر 1348ش؛ کاغذ: نخودي نازك آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 273گ، 17 سطر (6×11)، اندازه: 10×4/ 16سم [ف: 29 /2-682]
3- قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1/ 2002
از باب پنجم تا میانه باب بیستم؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 8 و 9؛ 90گ (1-90)، 15سطر، اندازه: 7×11سم [ف: 3-164]
4- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 4996
آغاز: بسمله، افضل جزائل نعما واجزل فواضل آلاکه از حضرت جلت.؛ انجام: که دو توام حجره موافقت اند جز تسلیم چاره یی متصور نیست آخر الامر بندگان.
در فهرست به نام منشآت است، نسخه ما ناقص الاخرست و تا فصل نهم از باب یازدهم بیشتر ندارد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: شکري ضخیم، جلد: پارچهاي عطف چرمی، 134گ، 17 سطر (5/ 10×5 /16)، اندازه: 16×5/24 سم [ف: 7-851]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3473- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 2-149]
5- تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 238 حکمت
تذکر: در فهرست با عنوان «ترسل» و بدون نام مؤلف است. نسخه تا فصل یکم باب نهم در عذر خواهی را دارد و نخستین باب آن در مطلع مکتوبات است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج سرخ، قطع: ربعی [ف: 2-8]
(tohfe-ye bahā’ī (mn.
وابسته به: تحفه حاتمیه = تحفه حاتمی = هفتاد باب در اسطرلاب؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953 -1030)
در بیست «باب» که برخی از بندهاي منظوم و منثور را ندارد و در عنوانهاي آخري هم با آن جدایی دارد. چنین است فهرست بابهاي آن در نسخه: باب 3. الفراق و الاشتیاق؛ 4. وفا و ثبات و فصلی در معنی اعراض؛ 5. در آنکه بی وداع مفارقت افتد و مفصلی در آنکه وداع چیست؛ 6. در مکتوبات که پیش از ملاقات نویسند؛ 7. شکر حق و در آن دو فصل است؛ 8. اقسام شکایت در چند فصل: فصل اول در شکایت روزگار، فصل در شکایت از ملال اختلال، فصل در شکایت از ابناي دهر، از طالع، از ظلم و خرابی؛ 9. عذرخواهی در ده فصل: عذر گناه بزرگ، تبرك اندك، ایجاز و ترك شوق، ترك القاب، ترك مکتوب نوشتن، ترك مکتوب در عنوان، آنکه به ظهر نوشته، آنکه مکتوب به حد ابرام رسیده، آنکه سلام در آخر نویسنده، آنکه مکتوب مفرد ننوشت؛ 9. شفاعت و سفارش؛ 11. تهانی در یازده فصل: در تهنیت، تهنیت نوروز، صوم برات، صحت، مسهل، منصب و خلعت، فتح، مراجعت از سفر، زفاف، ختنه کردن؛ باب دوازدهم در تعازي در سه فصل، فصل اول در تعزیت رجال ...؛ 13. تسلی و تمنا و آن فصول است؛ 14. صواب (صورتی) که به کتابت (کنایت) نویسند؛ 15. طلب استعانت، در آن هشت فصل: طلب مطلقا، طلب مراوده و توقع، سفارش، طلب، و وعده وفا کردن، طلب حضور، اجازت به محل حاضر شدن، طلب مکتوب و خبر؛ 16. در شش فصل: صباح و مساء، جهت رفتن مسافر، آنکه در ایام متفرقه نویسند ...؛ 17. جواب مکتوب: سلاطین، شهزادگان، خواتین و خواقین، وزراء و حکام، امرا بزرگ، اتابک مبارك، قاضی قضات، اکابر عالی قدر؛ 18. مدح و ذم اشیاء در هفت فصل: [عقل و عقلاء، علم و علماء] عدل ولات، جود و جواد، شجاعت، مکارم اخلاق، فصل در ذم به اضداد آن، فی الظلم، فی الکبر؛ 19. در نصایح و مواعظ، در چند فصل، تأنی به کارها، غنیمت شمردن فرصت، عمل و مدارا از صحبت ملوك، مکتوب در اصطلاحات نحویه، کتمان، نصیحت مسافر، حسب و نسب، نصیحت با آنکه عالی همت باشد، مکتوب مصطلحات حکمی، مکتوب مصطلحات قلندري؛ 20. احکام و امثله: مثال در تفویض مدرس، تفویض قضات، تفویض احتساب.
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2/ 3831
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 9 و 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 11 سطر، اندازه: 5/ 13×9/ 22 سم [ف: 7-55]
tohfe-ye bahā’īye
جرفادقانی، محمد بن علی اصغر، ق13 قمري
(jorfādeqānī, mohammad ebn-e ‘alī asqar (-19c
وابسته به: خلاص الحساب شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030)
به نام: ناصرالدین شاه و براي بهمن میرزا
تاریخ تألیف: 29 رمضان 1275ق در یک «مقدمه» و ده «باب» در ترجمه و تفسیر خلاص الحساب بهائی.
آغاز: ستایش یزدان را که انسان را بدانسان آفرید که صورت ها به تحقیق و تقریب باز شناسد
انجام: از سال یک هزار و دویست و هفتاد و پنج هجري بذکر الصلو علی النبی و آله.
[فهرستواره منزوي 4/ 2622]
1- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14729/1
در فهرست به نام: فائد کلیة= حاشی خلاص الحساب؛ خط: نستعلیق تحریري، کاتب = مؤلف، تا: 1279ق؛ 2گ (1پ- 2ر) [مختصر ف: 576]
2- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6436
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ مصلح آبادي فراهانی، تا: شنبه 18 رجب 1176ق، به دستور حاجی محمد ولی میرزا؛ تملک: بهاء الدوله در 1280؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی، 90گ، 17 سطر (11×19)، قطع: ربعی، اندازه: 17×21سم [ف: 16-266]
تحفة البهادر نوادر الادوار لخزان نور الانور
tuḥfat-ul bahīyya = maqālīd-ul ḥisāb
شیروانی تبریزي، شریف بن رضا، ق13 قمري
(šīrvānī tabrīzī, šarīf ebn-e rezā (-19c
کتابی است مشتمل بر چهار عمل اصلی حساب و برخی از اعمال جبر، که براي فرزند خود در یک «مقدمه» و ده «باب» نوشته است: عناوین عمده: عناوین عمده: المقدم ففی رسم العلم و موضوعه و نمایته؛ باب 1. بیان حساب الصحاح من الجمع و التفریق و التضعیف و التنصیف و الضرب و القسم و التجذیر و نبیها فی ثمانی فصول؛ باب 2. حساب الکسور و فیه ثلاث مقدمات ... فی استخراج المجهولات بالاربع المتناسب ... فی استخراج المجهولات بحساب الخطاین؛ باب 5. استخراج المجهولات بعمل العکس؛ باب 6. استخراج المجهولات بطریق الجبر و المقابل و یتم بیانه فی فصلین ... فی مشاهیر ما انتهت افکار الحکماء من الجبریات ... فی بیان عد من کلیات قواعد هذا الفن ... فی عد من غوامض مسائل یستمد بها فی استخراج المجهولات ... و فیه مقدم و ثلث فصول المقدم ففی بیان ما یتوقف معرف المساح علیه ... فی اوزان الاراضی الاجراء القنوات.
آغاز: بسمله الحمدﷲ کما هو اهله و مستحقه والصلو علی محمد وآله کما هی حقه و بعد فهذه تحفة بهی وضعتها فی البلد السنی مشهد سیدنا الرضا لقر عینی الرضا ... تستأهل ان تلقب بمقالید الحساب لاحتوائها فرائد هذا الباب ... و رتبتها علی مقدمه و عشره ابواب ...
[طبقات اعلام الشیعه، قرن 13: ص 617؛ الذریعه 3/ 423]
1- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3572/2]
آغاز: برابر؛ انجام: و هو الزمان المجهول المسئول عنه فحاصل النسبه سته ساعات و ثمانیه دقائق تقریبا.
مباحث 8 باب از ابواب کتاب را در بر دارد: 1. بیان حساب صحاح، 2. حساب کسر، 3. استخراج مجهولات با نسبت چهار، 4. استخراج مجهولات به حساب خطائین، 5. استخراج مجهولات با عمل عکس، 6. استخراج مجهولات به طریق جبر و مقابله، 7. بیان عدهاي از کلیات قواعد فن، 8. پارهاي از مسائل پیچیده؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: مقوایی عطف پارچهاي، 46گ (1پ-46)، 16و21 سطر (9×15)، اندازه: 15×22سم [ف: 16-130]
2- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 2/ 10831
آغاز: برابر؛ انجام: و هی مقدار عمق البئر هذا ما اردنا ایراده بعون اﷲ و حسن توفیقه.
خط: نستعلیق تحریري، کا: علی بن رضا، تا: رمضان 1254ق؛ ضمیمه منظومه عربی مشتمل بر 20 بیت در تعبیر خواب منقول از امیر مؤمنان (علیه السلام) مطلع منظومه: «روي الامام الصادق الامینا ** هی الامام الانزع البطینا»؛ واقف: حاج آقا محمد ایرانی مجرد، بهمن 1350؛ کاغذ: شکري فرنگی، 17 سطر، اندازه: 5/ 15×21سم [ف: 18-110]
3- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 2/ 10831
آغاز: برابر؛ انجام: و هی مقدار عمق البئر هذا آخرما اردنا ایراده بعون اﷲ و حسن توفیقه.
خط: نستعلیق تحریري، کا: علی بن رضا، تا: رمضان 1254ق؛ ملحق: قصیده عربی به خط نسخ مشتمل بر 20 بیت در تعبیر خواب مروي از امیر مؤمنان ع مطلع قصیده: «روي الامام الصادق الامینا» و هم قطعه شعر عربی شامل 6 بیت، مطلع: «عینی بغیر جمالکم لاتنظر»؛ واقف: حاج آقا محمد ایرانی مجرد؛ کاغذ: شکري فرنگی، جلد: تیماج مشکی، اندازه: 5 /15×21 سم [ف: 18-124]
4- قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 368/ 9
آغاز: برابر؛ انجام: وهی مقدار عمق البئر هذا آخرما اردنا ایراده بعون اﷲ و حسن توفیقه ...
خط: نستعلیق، کا: محمود بن عبدالعظیم کرکانی، تا: جمعه 24 شعبان 1258ق، جا: بروجرد؛ مصحح، محشی با حواشی «منه»، از روي نسخهاي که به خط مؤلف بوده استنساخ شده و مؤلف نسخه
را به کاتب داده بود تا در حل مشکلات مسائل خلاص الحساب او را یاري دهد وقتی که کاتب خلاص الحساب را در نزد مؤلف مقالید الحساب میآموخت؛ جلد: تیماج سرخ با ترنج، عطف تیماج زرد، 44گ، 19 سطر، اندازه: 15×22سم [ف مخ: 2-521]
5- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 316/3
آغاز: برابر؛ انجام: لمعرفه الاجناس الحاصله و الخارجه و هذا صورته (و زیر آن صورت به صورت جدولی آمده است)
بیکا، بیتا؛ جا: طهران؛ کاغذ: فرنگی، جلد: ابره کاغذي نخودي سجاف تیماج قرمز، 59ص (154-212)، 23 سطر (7×15)، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 7-287]
at-tuḥfat-il bahīyya fī iṯbāt-il waṣīyya = al-bahjat-il marḍīyya
بحرانی، هاشم بن سلیمان،-1107 ؟ قمري
(1696-) bahrānī, hāšem ebn-e soleymān
تاریخ تألیف: سلخ شعبان 1093ق
کتاب، شامل احادیث و نصوص وارده در باب خلافت و وصایت حضرت امیرالمؤمنین و یازده فرزندش (علیهم السلام) است. احادیث منقوله تا آخر باب پنجم اغلب به طرق امامیه است و ابواب دیگر به طرق اهل سنت است. نام کتب و مدارکی که احادیث این کتاب از آن نقل شده در مقدمه آورده است. در کتب تراجم موجوده کتابی بدین نام براي مؤلف دیده نشد. کتاب، مرتب است بر یک «مقدمه» و شش «باب» و «خاتمه»: المقدمه، داراي چهار «فایده»؛ باب 1. داراي صد حدیث: الحدیث الاول محمد ابن بابویه فی العلل؛ باب 2. داراي صد حدیث: الاول کافی محمد بن یعقوب ایضا باسناده عن برید بن معویه؛ باب 3. داراي صد حدیث: الاول مجالس الشیخ الطوسی باسناده عن محمد بن عمار؛ باب 4. داراي صد حدیث: الاول کتاب معراج ابن بابویه؛ فصل 5. (کذا) داراي صد حدیث: الاول سعد بن عبداﷲ باسناده عن سلمان الفارسی؛ باب 6. من طریق المخالفین: الاول ما رواه ابن ابی الحدید؛ الخاتمه تشتمل علی بعض الاشعار المتضمنه ان امیرالمؤمنین علیه السلم وصی رسول اﷲ صلی اﷲ علیه و آله من بعض شعراء القدماء. مؤلف در دیباچه بر محمد مؤمن بن قدس نامی (که ظاهراً یکی از امراء بوده) ثناء گفته است.
1- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 1936
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین الذي خص محمدا صلی اﷲ علیه و آله؛ انجام: علی مهاجرها افضل الصلوة و السلام
خط: نسخ، کا: محمد بن یوسف بن احمد بن صالح نجیل جمري اوالی، تا: 24 رمضان 1101ق؛ مجدول، نسخه در عصر مؤلف نوشته شده و آن را شیخ علی بن سلیمان بحرینی با نسخه اصل مقابله و مطابقه و تصحیح نموده و غالباً این کار در حضور مؤلف انجام میشده، تاریخ ختم مقابله: آخر روز پنجم جمادي الثانی 1102؛ کاغذ: آهارمهره فرنگی نخودي، 186گ، 23 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 5-66]
2- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 18628
آغاز: بسمله. الحمداﷲ العلی العظیم اولی الکریم الرؤؤف الرحیم ... اما بعد فیقول الفقیر الی اﷲ الغنی عبده هاشم بن سلیمان؛ انجام: و تواصوا بالحق یعنی الامان و تواصوا بالصبر یعنی العتر تم خط: نسخ، بیکا، تا: 1102ق، مصحح؛ کاغذ: شکري، جلد: تیماج، 35 سطر، اندازه: 21×32سم [رایانه]
tohfe-ye bahīj-e rasīnī = t.-ye zīj-e qasīnī
خلیفه زاهد اسماعیل افندي، ق13 قمري
(×alīfe zāhed esmā‘īl afandī (-19c
اهدا به: سلطان مصطفی خان سوم پادشاه عثمانی
ترجمه ترکی است از زیج قسینی که براي سلطان احمد خان ثالث عثمانی صورت گرفته است. این زیج شامل یک «نبذه» و یک «مقدمه» و 14 «مطلب» و 2 «نکره» و یک «خاتمه» است. یک سوم اول کتاب نثر است و باقی را جدول ها گرفته است. اعداد جداول زیج به حروف ابجدي و در اندك موارد به ارقام هندسی نوشته شده است. مریک مینویسد که «این کتاب علم نجوم در دارالسلطنه تبریز ترجمه شده و در دار النشاط ارومیه به اتمام رسیده که کمترین بندگان خدا مریک صاحب از اهل ینگی دنیا در 1258 ترجمه نمودم»
آغاز: بسمله؛ اجناس حمد سپاس، توهم تناهیدن معرا، و انواع شکر بی قیاس، تخیل تباهیدن مبرا علیم علام بی گمان خلاق جهان کن فکان ...
[ذیل کشف الظنون 1/621 و در آن نام رساله «تحفه بهیجی رصینی فی ترجم زیج قصینی» ذکر شده است]
8- تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 683
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ با سرلوح؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: ساغري مشکی، 243گ، 23 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 3-356]
9- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3879
آغاز: برابر؛ انجام: انجام بخش منثور: ایضاح مثال ایجون مثال مذکور بصورته کتب و تحریر اولندي تمت شرح مرغوب 21 من ح سنه 1205. انجام: کتاب بقیه جدول بعد عطارد از آفتاب موافق زیج فرنگی است.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ یادداشت جواد جهانبخش نهاوندي
منجم باشی که در زمان ناصرالدین شاه مالک نسخه بوده، برخی جاها ترجمه فارسی لغتها ترکی زیر سطرها هست.؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 286گ، 19 سطر (6×15)، اندازه: 15×23سم [ف: 12-2867]
10- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7902-53/112
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 21 ذیحجه 1205ق؛ 357گ، 23 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 2-793]
tohfat-ol bayān
نراقی، مهدي بن ابی ذر، 1128-1209 قمري
(1795-1716) narāqī, mahdī ebn-e abī-zar
در علم بیان مشتمل بر وجوه تشبیه و استعارات داراي یک «مقدمه» و چهار «فصل» و «خاتمه».
1- مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 447/5
آغاز: بسمله سپاس بی قیاس سزاوار آفریدگاریست جل شانه که السن بلغاء عالم خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1266ق، جا: مدرسه قوچان؛ جلد: مقوا با روکش پارچهاي، 17سطر(10×14)، اندازه: 16×21سم [ف: 1-466]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 447/3
همان نسخه بالا [نشریه: 5-62]
tuḥfat-ul bayān fī tadbīr-i badan-il insān
از ناشناس که احتمال میرود ایرانی باشد، زیرا برخی از اصطلاحهاي پزشکی را به فارسی به کار برده است. در اواخر »فن« پنجم از عمادالدین محمود شیرازي، پزشک روزگار شاه اسماعیل و شاه طهماسب که چوب چینی را در 954ق نوشته است، چنین یاد میکند: «احکم حکماء هذا الزمان عماد المل و الدین محمود عفا اﷲ له.» پس وي بایستی از پزشکان اواخر قرن 10 یا آغاز قرن 11 ق باشد. نام کتاب در آغاز فن پنجم «التحف» و در هامش به همان خامه و به شنگرف «تحفة البیان» آمده است. در 5 فن و هر فن در بخشهایی کوچکتر. (احمد منزوي)
1- یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 471
آغاز: بسمله، حمدله، صلوات، الفن الثالث من کتاب التحفة فی امراض مختص بعضو؛ انجام: و من الادوی المفرد اللبن ان یؤخذ طحین السمسم فیرش فی تراب صرف و یصفی.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ اهدایی: حاج وزیري؛ کاغذ: حنایی اصفهانی، جلد: مقواي با تیماج قرمز، 113گ، 23 سطر (8×15)، اندازه: 14×24سم [ف: 1-415[
2- تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 95
آغاز: ... و ماء القرع و نحوه. ثم یستعمل؛ انجام: هذا مختصر من الاوزان و المکیال التی یستعملونها الاطباء ... فان کثیراً من الادوی فیها تبدل ... لتصحیف الکتاب و عدم ملاحظ الطبیب. فاذا تأملت فی التریاق الاکبر الذي نقلناه من الشیخ فی هذا الکتاب تصدقت ما قلناه
نسخه از اوایل فن سوم را دارد، در بیماري ها با سربندهاي القول فی حکاك المري، القول فی ... سپس فن چهارم، در بیماري هاي که خاص عضوي نیست، در شش باب: 1. در حیات در پنج فصل: 1. در حد حمره و اقسام آن ...؛ فن پنجم، در قرابادین، در پنج مقاله: 1. در نیاز به مرکبات ... 5. در اوزان و مکاییل؛ خط: نسخ پخته، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ تملک: شیخ محمود کمائی سحري (1349ق) که دارنده بعدي، او را مؤلف کتاب پنداشته است. با سفارشنامهاي بلند از سلطانی، درباره اهمیت این کتاب ها و اینکه نبایستی پراکنده و فروخته شود و واگذاري آنها به وراث مخصوصاً «حسین جان» مورخ 30 آذر 1336ش؛ 290گ، 27سطر، اندازه: 12×5/ 19 سم [ف: 1-47]
3- همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 90
فن چهارم؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ بعضی از برگ ها را محمد ابراهیم ایزدي به تاریخ اول شعبان 1246 تکمیل کرده، مصحح؛ جلد: تیماج قرمز، 424گ، 22 سطر، اندازه: 5/ 15×26سم [ف: 50]
4- همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 70
آغاز: الحمد ﷲ رب العالمین ... الفن الثالث فی کتاب التحفة فی امراض مختص بعضو عضو من الرأس الی القدم
فن سوم؛ خط: نسخ، کا: محمد حسن بن محمد باقر نرسو آبادي، تا: 11 جمادي الثانی 1313ق؛ روي برگ اول نام دکتر غلامحسین حافظ الصحه یزدي آمده؛ جلد: تیماج قرمز، 603گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 17×5 /28 سم [ف: 41]
tuḥfat-ul bayān fī ḥifẓ-i abdān-il insān
عبداﷲ بن کمال الدین حسین، ق10 قمري
(‘abd-ol-lāh ebn-e kamāl-od-dīn hoseyn (-16c
اهدا به: شاه صفی
این کتاب که اصلاً مبتنی بر کتب طبی جالینوس و فصول موسی قرطبی و مصنفات ابن زهر و رازي و علی بن عباس مجوسی بهخصوص قانون ابن سیناست مشتمل است بنا بر سنت مرسوم بین حکما بر پنج »فن« تنظیم شده است: 1. حد الطب و الامور العام؛ 2. الادوی المفرد المشهور ؛ 3. الامراض التی لا تختص بعضو؛ 5. القرابادین.
آغاز: بسمله الحمدﷲ الذي اعطانا حقایق دقایق قانون الحکم الالهی البالغة
1- شیراز؛ خانقاه احمدیه؛ شماره نسخه: 119
در پنج فن به عربی ساخته است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11 و 12 [نشریه: 5-210]
2- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 7485
آغاز: برابر؛ انجام: الفصل الثانی و العشرون فی العلق بعد ما ذکر. (ناقص)
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج زرشکی، 271گ، مختلف السطر، اندازه: 15×21سم [ف: 19-70]
3- یزد؛ صدوقی یزدي؛ شماره نسخه: 80
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: عبدالکریم حسینی، بیتا، رجب 1023ق (پایان فن اول)، غره شعبان 1023ق (پایان فن دوم)، جا: برهانپور؛ مصحح؛ تملک: نوه مؤلف محمد علی بن میرزا عبدالوهاب بن میرزا عبدالحسین بن میرزا ابوالفضل، نوه دیگرش عبدالوهاب بن عبدالحسین بن ابوالفضل بن عبداﷲ بن محمد کاظم بن حکیم عبداﷲ، محمد جواد بن عبدالوهاب حکیم به تاریخ صفر 1292 [ف: 62]
tuḥfat-ut tujjār = minḥat-ul abrār
بحرانی بلادي، حسین بن محمد، ق12 قمري
(bahrānī belādī, hoseyn ebn-e mohammad (-18c
تاریخ تألیف: 16 ربیع الاول 1173ق
رسالهاي در آداب و احکام تجارت است در مقاصد متعدده که به عنوان «مسألة، مسألة» مستحبات و واجبات تجارت را بیان میکند. نام دیگر کتاب «منح الابرار» است.
آغاز: الحمدﷲ الذي ابتدع ببدیع حکمته السموات علی غای من الاتقان ... رتبتها علی مقاصد ... المقصد [الاول] فی ثواب طلب الرزق.
انجام: و صیر عاقب امرنا الی الفلاح و النجا و قد وقع الفراغ من تألیف هذه الرسالة.
[نشریه 11: 699]
1- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11522/2
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس است و مؤلف به استناد نشریه دانشگاه ثبت شده است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 12 رمضان 1175ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 9 گ (18-26)، 36 سطر (5/8×16)، اندازه: 5 /9×17سم [ف: 29-169]
2- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14810/1
آغاز: برابر
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ مایل به نستعلیق، کا: ابن محمد علی (ظاهراً علی فرزند محمد)، تا: 12 رمضان 1175ق، جلد: تیماج مشکی،26گ (1پ-26ر)، 21سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 41-225]
tuḥfat-ut tuḥaf
حسنی سبزواري، محمد علی بن محمد شفیع، ق11 قمري
(hasanī sabzevārī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad šafī‘ (-17c
تاریخ تألیف: شاه سلیمان صفوي (1077-1105)
کتابی است درباره مبدأ و معاد و به قراري که خود در پایان میگوید تحریري از تقریرات استادش است.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 58
آغاز: بسمله. حمدله. و بعد فیقول الفقیر الی اﷲ الغنی العبد المسرف علی نفسه الغبی ابن مرحوم محمد شفیع الحسنی السبزواري؛ انجام: و اتفق الفراغ من ذلک فی غره شهر شوال تم بالخیر و الاقبال سنه اثنی و تسعین [بعد] الف من الهجر النبویه المصطفویه سلام اﷲ علیه و آله اجمعین.
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1092ق؛ واقف: نادرشاه افشار، 1145ق؛ کاغذ: دولت آبادي شکري آهار مهره، جلد: میشن دارچینی، 150گ، 21 سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 1-58]
tuḥfat-ut tuḥaf
قاضی دماوندي، عبدالرزاق بن محمد صالح، ق12 قمري
(qāzī damāvandī, ‘abd-or-razzāq ebn-e mohammad sāleh (-18c
اهداء به: میرزا نجف خان
تاریخ تألیف: 1100ق
تاریخ مفصل و مبسوطی که از ابتداي خلقت حضرت آدم تا زمان شاه سلیمان صفوي را در برگرفته و حوادث و جریانات تاریخی پیامبران، سلاطین و ائمه معصومین در دو جلد و هر کدام در چهار »جوهر« بیان شده است: 1. ذکر صادر اول و ایجاد آدم صفی الی نوح نبی؛ 2. ذکر حال انبیاء و سلاطین که بعد از طوفان بوده اند الی خاتم النبین (صلی الله علیه و آله)؛ 3. ذکر بعضی از وقایع صارده در ولادت و نبوت خاتم الانبیاء (صلی الله علیه و آله)؛ 4. ذکر حالات امیرالمومنین و اولاد معصومین (علیهم السلام).
کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 3
آغاز: بسمله و به نستعین جواهر زواهر مقال که خلاصه قلاده تعظیم و اجلال آید و شعله حمدي که چون در اوض مقدس اخلاص از شجره ایمن لسان معارف ترجمان؛ انجام: از تابش خورشید شود سنگ گهر ** از پرتو گل دمد از خاك و حجر. تا شروع در تألیف جلد ثانی این تحفه نموده ... وهیی لنا من امرنا
رشدا سبحان ربک رب العز عما یصفون.
جلد اول و چهار جوهر اول را در بردارد؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ محشی؛ جلد: تیماج مشکی، 292گ، 21 سطر، اندازه: 23×5/ 35 سم [ف مخ]
tuḥfat-ut tadbīr li-ahl-it tabṣīr
جلدکی، علی بن ایدمر،-762 قمري
(1361-) jeldakī, ‘alī ebn-e aydamor
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1863/19
خط: نستعلیق، کا: عبدالنبی شافعی و عزیز اﷲ قادري، تا: 1152ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی میشن تریاکی، 21ص (84-104)، 28 سطر (9×15)، اندازه: 5 /9×5/ 21 سم [ف: 10-448]
tuḥfat-ut tadbīr li-ahl-it tabṣīr
تونسی، اسماعیل
tūnesī, esmā‘īl
رسالهاي موجز در علم کیمیا شامل چهار «عمل» و هفت «فصل»: عمل 1. عمل ارواح و مزاج اول و عقد روح بوسیله جسد؛ عمل 2. استخراج صبغ از مرکب و تطهیر نفس و جسد؛ عمل 3. عمل بیاض خاصه؛ عمل 4. عمل حمره خاصه؛ فصل 1. معرفت انواع؛ 2. معرف و تجدید هر طبیعت؛ 3. جمع تبایع و وزن و تألیف آنها؛ 4. سحق طبایع؛ 5. تألیف دوم و ترکیب ارکان اربعه؛ 6. تساقی حمره. (فاضل)
1- مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 953/6
آغاز: بسمله هذا کتاب فیه رسال فی علم الصنع الالهیه ... قال الشیخ رحمه اﷲ الحمدﷲ الذي غننی بفضله و کشف لی عن مکنون سره و علمنی علما؛ انجام: ذلک الجزء الملقا علیه اولا من الفض او الذهب و یضاعف القاؤه والحمدﷲ وحده و صلی اﷲ علی سیدنا محمد و آله و صحبه و آله
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: مقوا با روکش مشمع سبز، 16گ (101- 116)، 21 سطر (10×15)، اندازه: 13×5/ 18 سم [ف: 3-1307]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2144/5- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-646]
2- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6231/3
آغاز: بسمله. هذه رسال فی الصنع الالهی تسمی تحفه التدبیر لاهل التبصري تحتوي علی اربع اعمال اصول وسبع فصول؛ انجام: جل من لافیه عیب و علا. قد تم هذه الرسال علی ید ...
میرزا محمد تقی طبیب نوري (20 ربیع الثانی 1293)
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد تقی طبیب نوري مازندرانی ابن محمد نبی، تا: 20 ربیع الثانی 1293ق، جا: کرمانشاهان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: میشن قهوه اي، 14گ (25پ-38ر)، 17 سطر، اندازه: 11×1/ 18سم [ف: 9-282]
3- تبریز؛ قاضی طباطبائی؛ شماره نسخه: بدون شماره/1
بیکا، بیتا [نشریه: 7-520]
tohfat-ot tavārī× = tārī×-e ebrāhīmī = tārī×-e homāyūnī
ابن جریر، ابراهیم بن جریر، ق11 قمري
(ebn-e jarīr, ebrāhīm ebn-e jarīr (-17c
اهدا به: همایون پادشاه (937-963ق) تاریخ کوتاه جهان است از آدم تا رویدادهاي 956ق/1549م و چون در رویدادهاي روزگار همایون پایان یافته به نام «تاریخ همایونی» نیز خوانده شده است. (منزوي، احمد) آغاز: 1: حمد له. حضرت حکیم علی الاطلاق جلت کلمته که وظایف لطایف حمد و ثناي او
2: بعد از حمد الهی و نعت حضرت رسالت پناهی نموده میشود [فهرستواره منزوي 1/ 570]
1- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1873- ف
نسخه اصل: دیوان هند ش 1874 اته 104؛ بیکا، تا: 4 صفر 1096ق [فیلم ها ف: 1-42]
2- قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 13عکسی
بیکا، بیتا؛ 207گ [جنگ: 1-449]
tohfat-ot tavārī×
مظهر، محمد صادق بن محمد رضا، ق13 قمري
(mazhar, mohammad sādeq ebn-e mohammad rezā (-19c
تاریخ تألیف: 1246ق
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 16070
آغاز: بسمله، حمد بی حد و ثناي بی عد مر واجب الوجود را؛ انجام: بعد از ناصرالدین قاجار در تخت سلطنت قرارگرفته 1314.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1314ق؛ کاغذ: نخودي [رایانه]
تحفه توحید خانه- توحید نامه
tohfat-ol jāberīya
برخی از احادیث مروي توسط جابر بن عبداﷲ انصاري است که مؤلف آنها را به مناسبت میرزا محمدصادق الجابري از نواده جابر نوشته است.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 939
آغاز: علیه و علیهم الصلا والسلام ... بالعشی و الاسحار مشتمل علی معجزات النبی صلی اﷲ علیه و آله و علی فضائل ائم الهدا علیهم السلام و موعظتهم و تنبیهم من الغلاو و ترغیبهم؛ انجام: و تزعم انک جرم صغیر ** و فیک انطوي العالم الاکبر ... و انزل فی القرآن قریب من الف آی للوعید قال سبحانه و کم من آی فی السماوات و الارض یمرون علیها و هم عنها معرضون
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ برخی از احادیث را با سر عنوان «ارشاد الطالبین وتنبیه الغافلین» آورده است برخی از احادیث انتهاي نسخه از غیر جابر منقول است؛ مهر: «حسین منی وانا من حسین» (بیضوي)؛ جلد: پارچه قلم کار، 74گ، 12 سطر، اندازه: 10×14سم [ف مخ: 1-349]
tohfe-ye ja‘farīye
قاري تبریزي، محمد رضا، ق12 قمري
(qārī-ye tabrīzī, mohammad rezā (-18c
اهداء به: میرزا جعفر طبیب (به درخواست)
رسالهاي است در قرائت شامل یک «مقدمه» و ده «باب» و «خاتمه»: مقدمه در بیان استعاذه و تسمیه؛ باب 1. الاسنان؛ 2. المخارج الحروف؛ 3. صفات الحروف؛ 4. هاء الکنایه؛ 5. الوقف؛ ... 8. الجلاله؛ 9. احکام و اقسام المد؛ 10. بیان ادغامات. این کتاب ناقص بوده و افتادگی بسیار دارد. مؤلف در جایی از کتاب به نام استاد خود سید محمد مهدي طباطبایی اشاره کرده و نام خود مؤلف نیز در قطعه کوچکی از برگ اول که باقی مانده تنها محمد خوانده میشود.
آغاز: بدان وفقک اﷲ تعالی که افضل و اشرف عبادات نماز است که هیچ عملی بعد از معرفت اﷲ به فضیلت نماز نمی رسد
[الذریعة 3/ 424]
1- خوي؛ نمازي؛ شماره نسخه: 635/1
آغاز: برابر خط: نسخ، بی کا، تا: 1222ق؛ واقف: حسن صدرزاده خویی، 1347ش؛ جلد: تیماج قهوه اي، 34ص، 14 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 343]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 874/1
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3-64]
2- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15861
آغاز: برابر؛ انجام: الکاظمین المالک الواس الهالک الیم.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1253ق؛ اوراق بسیاري از نسخه افتاده است؛ کاغذ: هندي، جلد: تیماج قهوه اي، 20گ (1پ- 20)، 10 سطر (6×11)، اندازه: 5/ 10×5/ 16 سم [رایانه]
3- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 436/2
آغاز: برابر؛ انجام: الفاکه القارع الکاظمین المالک الوسواس الهالک الالیم.
خط: نستعلیق، کا: سلیمان بن میرزا محمد، تا: غره شوال 1281ق، جا: مدرسه طالبیه؛ جلد: تیماج مشکی، 9گ (73پ-81پ)، اندازه: 17×21سم [ف: 2-38]
4- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2/ 10983
خط: نستعلیق، کا: ارومی، بیتا؛ مجدول؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 12گ (54پ-65پ)، اندازه: 13×21سم [ف: 27-395]
5- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 894/2- 5/184
آغاز: برابر؛ انجام: وابتدا بر معطوف مانند وقف ایاك نعبد وایاك نستعین چهارم وقف قبیح است
از اول تا میانه باب پنجم؛ خط: نستعلیق، بیکا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور قهوه اي، 8گ، 12 و 18 سطر، اندازه: 5/ 11×18سم [ف: 2-794]
at-tuḥfat-ul ja‘farīyya
محمد جعفر بن محمد زمان
mohammad ja‘far ebn-e mohammad zamān
در دعا است در دوازده «فصل» و یک «خاتمه».
تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 313
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11 و 12، جا: سپاهان؛ با آرایش [نشریه: 2-144]
at-tuḥfat-ul ja‘farīyya
کرباسی، محمد جعفر بن محمد ابراهیم،-1292 قمري
(karbāsī, mohammad ja‘far ebn-e mohammad ebrāhīm (-1875
اهداء به: ناصرالدین شاه قاجار
تاریخ تألیف: شب 18 رمضان 1284ق
کتابی در احکام متعلقه به دیات با اشاره به بعضی ادله آنها و ذکر اختلاف فقهاي شیعه اگر در مسألهاي اختلاف داشته باشند، بعضی از عبارتها به عربی نگاشته شده است. این کتاب داراي یک «مقدمه» و شش «مقصد» و یک «خاتمه» است: مقدمه: در بیان معنی دیه؛ مقصد 1. انواع دیه انسانها؛ مقصد 2. چیزهایی که موجب دیه میشود؛ مقصد 3. حکم جنایات و جراحات اعضاء؛ مقصد 4. دیه جنایت بر منافع؛ مقصد 5. دیه جراحتها و
زخمها؛ مقصد 6. لواحق مسائل؛ خاتمه: در کفاره اقسام قتل.
آغاز: الحمدﷲ الذي واضح لنا سبل النجا و رفع عنا الظلم و الشبهات ... اما بعد چنین گوید عاصی درگاه خداوند جهان آفرین
1- قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1675
آغاز: برابر؛ انجام: و ما ادري احالی بعد موتی ** نجا أم نکال فی نکال / و علی اﷲ قصد السبیل ** و هو حسبی و نعم الوکیل خط: نسخ، کا: عبدالغنی بن محمد رضا اصفهانی، تا: یکشنبه سلخ ذیقعده 1285ق؛ مجدول، داراي سرلوح، مصحح گویا به خط مؤلف؛ جلد: تیماج قرمز عطف تیماج قهوه اي، 164گ، 16 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 5-89]
2- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5251
آغاز: برابر؛ انجام: والصلا و السلام علی امنائه و نقبائه باطنا و ظاهرا غیابا و حاضرا
بیکا، تا: قرن 13؛ با یادداشتی مورخ 1363؛ جلد: تیماج سرخ، 220گ، 15 سطر (6×15) [ف: 16-79]
3- قم؛ مهدوي (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره
آغاز: برابر
کا: عبدالغنی بن میرزا محمد رضا اصبهانی، تا: یکشنبه ذیقعده 1285ق [تراثنا: س18ش1 و 2-208]
at-tuḥfat-ul ja‘farīyya
مرندي، یحیی بن فتح اﷲ، ق13 قمري
(marandī, yahyā ebn-e fath-ol-lāh (-19c
به دستور: جعفر قلی خان دنبلی
تاریخ تألیف: 20 شوال 1223ق؟
کتابی در قواعد تجوید و قرائت قرآن کریم با ذکر اختلاف قاریان و آراء عالمان علم تجوید، مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «باب» داراي فصول و یک » خاتمه: « مقدمه: در ثواب تلاوت قرآن و احوال قاریان؛ باب 1. جملهاي از اصول این فن؛ باب 2. بیان فرش حروف؛ باب 3. بیان تکبیر؛ خاتمه: در سجده هاي قرآنی و انواع وقف.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1783
آغاز: الحمدﷲ الذي هدانا بأنوار القرآن ... و بعد چون بنا بر کریمه و رتل القرآن ترتیلاً و نبوي الصحیح اشراف امتی حمل القرآن؛ انجام: ثم المسؤول عن الناظرین من اخواننا المؤمنین و أخلائنا المتقین ان یذکرونا بصالح الدعاء و العافی و السلام علی من اتبع الهدي ...
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه اي، 37گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 14×5/ 19 سم [ف: 5-201]
tohfe-ye jalālī
حسینی کاشانی، محمد بن علی، ق13 قمري
(hoseynī kāšānī, mohammad ebn-e ‘alī (-19c
اهداء به: سید جلال الدین (فرزندش) کتابی مختصر در قواعد علم تجوید، داراي یک «مقدمه» در سه «فائد» و دوازده «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه: در فضل قرآن و اسامی قراء و حروف تهجی؛ باب 1. مخارج حروف؛ 2. صفات حروف؛ 3. استعاذه؛ 4. بسمله؛ 5. در بعضی از احکام تجوید؛ 6. هاء کنایه؛ 7. مد و قصر؛ 8. ادغام؛ 9. نون تنوین و ساکن؛ 10. وقف و رسم الخط؛ 11. اختلاف قراء عشره در سوره فاتحه؛ 12. اختلاف قراء عشره در سوره اخلاص؛ خاتمه: در لحن و فرش حروف. (سید احمد اشکوري)
آغاز: بسمله. حمدي که قاریان و ان من شییء الا یسبح بحمده بجهر و اخفات در حالت شدت و رخاء به تلاوت آن تفاخر توانند ...
انجام: بتفصیل دریافت مینمائید انشاء اﷲ ...
1- تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5241
آغاز و انجام: برابر؛ تمام شد رساله موسومه بتحفه جلالی در علم قرائت بید مصنف در شهر ذیحجه 1278.
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1278ق؛ نام کتاب و مؤلف و مهدي الیه در دیباچه هست؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج سرخ، 113گ، 12 سطر، اندازه: 11×5/ 18 سم [ف: 3-357]
2- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12239
آغاز: برابر؛ انجام: در اماله بدانکه اماله در لغت میل دادن است و در اصطلاح قرا، میل دادن فتحه است یکسره یا میل دادن الف است بسوي یا پس بدانکه عاصم بروایت بکر اماله کند
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 67گ، 17 سطر (7×14)، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 31-72]
3- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6451
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج قهوه اي، 84گ، 13 سطر، اندازه: 5/ 14×5/ 21 سم [ف: 17-54]
4- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3935
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 70گ، 18 سطر، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 10-318]
tohfe-ye jalālīye
ناموس خواري، محمد بن علی، ق7 قمري
(nāmūs ×ārī, mohammad ebn-e ‘alī (-13c
در دو قسم: 1. مباحث علمی در چهار «باب»؛ 2. رسایل علمی در سه «باب».
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/ 1191- ف
نسخه اصل: توبینگن 3512 Or. Oct.؛ بیکا، تا: 1 ربیع الاول 731ق، مقابله شده در سلطانیه در شوال 742 با نسخه منقول که درست هم نبوده است؛ 105گ (3پ-107ر) ]فیلم ها ف: 1-578[
tohfe-ye jalālīye
آباده اي، محمد جعفر بن محمد صفی،-1280 قمري
(ābādeīī, mohammad ja‘far ebn-e mohammad safī (-1864
اهداء به: جلال الدوله سلطان محمد حسین میرزا.
تاریخ تألیف: 1208ق
رساله مختصري است در احکام شرع و در آن مسائل شرعی از احکام نماز شروع میشود تا احکام خمس ختم میگردد.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 819
آغاز: بسمله، الحمدﷲ الذي صار ظله مروجا للشریع المحمدیه حتی ان الطفل الغیر المکلف؛ انجام: بعضی از طلبه علوم و عدول مؤمنین باشد بهتر است.
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 10 ربیع الثانی 1208ق؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 93گ، 15 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 12×20سم [ف: 2-355]
at-tohfat-ol jalālīya
مسعود بن فاضل
mas‘ūd ebn-e fāzel
اهداء به: ابوالمظفر یعقوب بهادر
داراي یک «مقدمه» و دوازده «باب»: مقدمه در حد طب و صحت و مرض و ما یتعلق بها؛ باب 1. تاثیر و تاثر مواد و مایتعلق بهما؛ 2. ماکول و مشروب؛ 3. حرکت و سکون؛ 4. نوم و یقظه؛ 5. استفراغ و احتباس؛ 6. مباشرت و مجامعت؛ 7. استحمام و قی؛ 8. فصد و حجامت؛ 9. خوي و ادرار؛ 10. اعراض نفسانی؛ 11. محافظت صحت؛ 12. در خاتمه.
تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 238/26
آغاز: رساله فی الطب المسمی بتحفة الجلالیه. بسم اﷲ الرحمن الرحیم و به نستعین حمد و سپاس و شکر بی قیاس حضرت پادشاهی را سزد که خلعت ... حضرت سلطان سلاطین جهان ... ابوالمظفر یعقوب بهادرخان ... کمترین بندگان درگاه مسعود بن فاضل ... را مامور فرمودند تا در رعایت طبیعت شطري تألیف کند در حفظ صحت ... بتحفة الجلالیه موسوم گردانید؛ انجام: و خاتمة الکتاب مشتمل بر فصول
خط: تحریري، بیکا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام (خاتمه را فاقد است)؛ 35 ص (401-435)، 17سطر، اندازه: 20×25سم [نشریه: 3-333]
at-tohfat-ol jalālīya fī ansāb-et tālebīya
ابن عنبه، احمد بن علی، 748-828 ؟ قمري
(1425-1348) ebn-e ‘enaba, ahmad ebn-e ‘alī
وابسته به: عمد الطالب فی انساب آل ابی طالب؛ ابن عنبه،
احمد بن علی (748-828) به اشاره: حاج سید محمود شاه موسوي حمیري
مختصري است در انساب آل ابی طالب که آن را در یک «مقدمه» و سه «باب» تنظیم نموده است. در حقیقت مختصر و چکیده اي از کتاب »عمد الطالب« خود اوست و تمامی مطالب آن در عمد الطالب هست.
آغاز: بسمله، الحمدﷲ الذي خلق من الماء بشراً فجعله نسباً و صهراً و رفع بعض الخلائق علی بعض فصیره اعظم قدرا و افخم ذکرا و احل بنی المختار من شریف النسب فی المجد الصراح ... اما بعد چون اشارت شریف المولی الهمام مرتضی خاتم الاسلام ... ابوالثناء الحاج سید محمود شاه الموسوي الحمزي ...
انجام: ولی تکلیف آنچه هر چه مختصرنوشتم این کتاب را تا مشتمل بر فوائد بسیار است و بیشتر علویان را از اینجا ضبط توان کرد و الحمدﷲ وحده و الصلو و السلام علی سیدنا محمد النبی و اله و صحبه الاخیار.
چاپ: به کوشش سید محمود مرعشی، میراث اسلامی ایران، دفتر هشتم، 1377ش [الذریعة 2/ 375 و3/ 424 و 448]
1- تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2701
آغاز: ابن امرؤ القیس، و بعضی گفتند بعد از امرؤ القیس ... فصل بنوحدام بن عدي ابن الحارث بن مر ؛ انجام: فصل نسل المهنا بن الحسین بن المهنا الاعرج امیر المدینه ... (و پس از یک صفحه) ابن محمد بن جعفر مذکور نسل دارد، و ایشان را بنو السیف میخوانند. و اﷲ اعلم.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ تملک: اعتضاد السلطنه 1296 ق؛ واقف: سپهسالار، 1297 ق.؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج سرخ، 131گ، 15 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 3-198]
2- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2169/1
آغاز: برابر؛ انجام: ولی تکلیف آنچه هر چه مختصر نوشتم این کتاب را تا مشتمل بر فوائد بسیار است و بیشتر علویان را از اینجا
ضبط توان و الحمدﷲ وحده و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد النبی و اله و صحبه الاخیار.
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 1279ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، قرمز، 97گ، 17سطر (5/ 11×17)، اندازه: 5/ 16×22سم [ف: 5-240]
3- قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4039/1
آغاز: برابر؛ انجام: اما مشتمل بر فوائد بسیار است و بیشتر علویان را از اینجا ضبط توان نمود و الحمدﷲ وحده
خط: نسخ، کا: ابوتراب محلاتی، تا: 5 ذیقعده 1293ق؛ جلد: تیماج سبز، 53 گ (1پ-53پ)، 21 سطر، اندازه: 18×28سم [محدث ارموي مخ: 1-290]
tuḥfat-ul julasā’ fī ru’yat-il lāh li-n-nisā’
سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849-911 قمري
(1506-1446) soyūtī, ‘abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr
رسالهاي در بیان رؤیت باري تعالی در جهان دیگر، از منظر اهل سنت و جماعت است که در آن مؤلف با دلایل نقلی، رؤیت خداوند از ناحیه زنان را نیز در چند باب اثبات مینماید.
چاپ: قاهره، 1353ه- / 1934م؛ بیروت، 1405ه-/1984م
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 510/28کر
آغاز: بسملة، الحمدﷲ و سلام علی عباده الذین اصطفی؛ رؤی اﷲ سبحانه و تعالی یوم القیم فی الموقف حاصل لکل أحد من الرجال و النساء بلا نزاع و ذهب قوم من أهل السن الی آن ها تحصل للمنافقین أیضاً و ذهب آخروم الی آن ها تحصل لکافرین أیضاً ثم یحجبون بعد ذلک لیکون حسر علیهم و له شاهد رویناه عن الحسن البصري؛ انجام: قال ان الاظهر مساواتهم لهذه الامة فی الروی و اﷲ سبحانه أعلم قد تم و کمل کتاب الرؤی بعنایت رب العالمین و حسن توفیقه
خط: نستعلیق تحریري، کا: حاج صالح قرطبی، تا: 1121ق؛ مصحح، بر فراز برگ نخست چنین آمده: «کتاب تحفة الجلساء فی رؤی اﷲ للنساء تألیف الامام الحافظ العلام مجتهد العصر الشیخ جلال الدین السیوطی، قدس اﷲ سره و نور ضریحه و قبره»؛ کاغذ: فرنگی نخودي نازك آهار مهره، 3گ (96پ-98پ)، 27سطر، اندازه: 5/ 9×5/ 16 سم [ف: 40/ 2-359]
at-tuḥfat-ul jawādīya fi-r radd ‘ala-ṣ ṣūfīya
دربندي شیروانی، فیض اﷲ، ق14 قمري
(darbandī šīrvānī, feyz-ol-lāh (-20c
اهداء به: سید جواد قمی (-1303ق)
رسالهاي است در رد صوفیان و معتقدان به وحدت وجود و شیخیان که در آن از حافظ و سعدي و ملاي رومی و خواجه عبداﷲ انصاري و عطار و بایزید بسطامی و نجم الدین نسفی و شبستري و شاه نعمت اﷲ و محیی الدین عربی و شمس تبریزي و ابن ابی جمهور احسائی و ملاصدرا و حاجی سبزواري و شیخ احمد احسائی و سید کاظم رشتی و حاجی کریم خان به زشتی، و از میرزاي قمی و شیخ انصاري و حوزه درس وي در نجف و میرزاي شیرازي و حوزه درس او در سامراء و میرزا عبدالرحیم نهاوندي ساکن تهران که استاد نگارنده بوده است به نیکی و با تجلیل یاد میشود. در میانه رساله سخنان حاجی سبزواري در شرح مثنوي و شرح دعاي جوشن کبیر نقل گردیده و پاسخ گفته شده است. (رضا استادي)
این کتاب مشتمل بر یک «مقدمه» و چند «مطلب» میباشد.
آغاز: الحمدﷲ الذي سلک بنا سبیل المهتدین و أزاح عنا علل المرتابین و شبه الملحدین ...
1- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4802
آغاز: برابر؛ انجام: انجام ناتمام: ابن العربی الذي قال بوحد الوجود التی هی اردأ تقریرات وحد الوجود الباطل التی فرع علیها قوله ...
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوایی عطف پارچه قرمز، 27گ، مختلف السطر، اندازه: 17×22سم [ف: 13-4]
2- قم؛ استادي، رضا؛ شماره نسخه: نامعلوم
آغاز: برابر؛ انجام: و هذا بعینه مذهب امامه الملحد ابن العربی الذي قال بوحد الوجود المنبسط
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ یادداشتهایی است از فوائد فقهی و دعاي حزب البحر و آداب خواندن و فوائد آن به نسخ محمد تقی و تبرينامه منسوب به خواجه نصیر طوسی؛ 30گ، 25 سطر، اندازه: 18×21سم [صد و شصت نسخه: 8]
tohfe-ye jahānbānī
اخباري، محمد بن عبدالنبی، 1178-1232 ؟ قمري
(1817-1765) a×bārī, mohammad ebn-e ‘abd-on-nabī
اهدا به: محمد علی میرزا
در بیان اصول عقاید داراي یک «مقدمه» پنج «اصل» و یک «تتمیم» (در بیان گناهان کبیره و صغیره ) است و اصل 4 که در امامت است خود داراي چهار «اصل» است و اصل 5 که (در معاد است) داراي بیست و هشت عنوان از مقدمات و غایات معاد است. مؤلف در ذیل عنوان رجعت (در اصل 5) از کتاب موضح مقاصد المخلصین علاء الدوله سمنانی و تألیف دیگر خویش در ظهور و خفاء امام مهدي (علیه السلام) یاد میکند.
آغاز: بسمله، الحمد ﷲ و سلام علی عباده الذین اصطفی اما بعد بنده دعاگوي برادران ایمانی و خیرخواه دولت خاقانی ابو احمد محمد بن عبدالنبی خراسانی ... حسب الاشاره بندگان نواب ... . محمد علی میرزا لازال کاسمه محمد علیا ... به تسوید این اوراق جرات نموده ... مقدمه پوشیده نماند که سزاوار ستایش و پرستش خداوندگاري است
انجام: حسنات الابرار سیآت المقربین ... . و نسبت معاصی چند به انبیاء (علیهم السلام) و اعتراف به معصیت از اولیاء (علیهم السلام) از این باب است در آیات و احادیث و ادعیه ماثوره و ... فانصرنا علی القوم الکافرین. [اعیان الشیعه 45/294؛ معجم المؤلفین 10/ 261؛ هدی العارفین 2/ 362؛ فهرستواره منزوي 9/177]
1- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 828
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج قرمز، 59گ، 11 سطر (7×14)، اندازه: 14×5/ 19 سم [ف: 2-363]
2- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2834/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج ماشی، 50 ص (151-200)، 24 سطر، اندازه: 5/ 15×2/ 21 سم [ف: 10-160]
3- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 389/4 - طباطبائی
آغاز: برابر؛ انجام: حسنات الابرار سیآت المقربین ... و نسبت معاصی چند به انبیاء (علیهم السلام) و اعتراف به معصیت از اولیاء (علیهم السلام) از این باب است در آیات و احادیث و ادعیه ماثوره و الحمد ﷲ علی تمام النعمه و الصلو علی شفعاء الامه.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 12گ (42پ-53ر)، اندازه: 15×21سم [ف: 22-147]
4- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9 107
آغاز: برابر؛ انجام: و همچنین نسبت معصیت به ایشان در احادیث و ادعیه مأثوره و الحمد ﷲ علی تمام النعم
خط: نسخ، بی کا، تا: غره محرم 1221ق؛ روي برگ اول وقفنامه کتاب؛ جلد: مقوایی عطف تیماج سبز، 30گ، 18 سطر، اندازه: 21×5/ 28 سم [ف: 27-181]
5- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8109/3- 55/79
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: محمد صالح، تا: 1268ق؛ 25گ، 21 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 2-794]
tohfe-ye jahān-e fānī = tafsīr-e sūre-ye fātehe
زنوزي، علی بن محمد حسن، ق13 قمري
(zonūzī, ‘alī ebn-e mohammad hasan (-19c
تفسیري ادبی است بر سوره فاتحه که به درخواست یکی از شاهزادگان قاجار نگاشته است. این رساله بعد از «منبع الکرام» او از رساله هاي مفصل زنوزي در تفسیر است. او در این رساله به تفسیر و تأویل بسمله پرداخته و محور تفسیرش را بر اساس علم حروف قرار داده و از این زاویه آیات را تاویل میکند. او به نکات عرفانی، ذوقی و تأویلی بسیاري اشاره دارد. در «مقدمه» مطالب آن را به چهار »قائمه« تقسیم کرده اما تنها به دو قائمه اشاره کرده و از دو قائمه دیگر آن اثري در رساله نیست: قائمه 1. بیان حروف این آیه کریمه؛ قائمه 2. بیان معانی هر یک از کلمات اربعه بسمله. زنوزي در مواردي به فلاسفه و صوفیه و مدعیان وحدت وجود خرده گرفته و اشکالاتی بر آنها وارد میکند. در پایان رساله از برادرش «میرزا عبدالرسول» نام میبرد و از او با عنوان «فحل الفحول» یاد میکند و به مطلبی اشاره میکند که آن سر مستتر میخواند که کسی از علما و مفسران مطلع نشده و تنها به قلب میرزا عبدالرسول الهام شده است.
آغاز: الحمدﷲ العزیز العلیم و الصلو علی نبیه النبیه و علی وصیه الوفی بنده جانی و اسیر فانی علی بن المتخلص بالفانی افاض اﷲ تعالی علیه من شابیب جوده البحرانی. حسب الاشاره یکی از نتایج سلاطین که به حسن صورت آراسته و هم به صفات سیرت پیراسته در سیرت بر فرشته سابق بود و در صورت بر جن و انس فایق در گفتار امین بود و در اسرار ضمین ... این وجیزه را تحفه جهان فانی نامید ... بدان ارشدك اﷲ تعالی که تبیین حقایق این مقوله بر اقامه قوایم اربعه مبتنی است
انجام: مراد شارح این نیست بلکه مرادش این است که استعانت باسم غیر استعانت به مسمی است. فافهم القلیل و استغن عن الکثیر فان العلم نقط کثرها الجاهلون.
چاپ: با تصحیح محمد حسین درایتی، گنجینه بهارستان، بخش علوم قرآنی و روائی-2، کتابخانه مجلس شوراي اسلامی، تهران، زمستان 1383ش
[منزوي 1/ 10؛ الذریعة 3/ 42]
1- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1407/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوا، عطف تیماج، 42گ (1پ- 42پ)، 15 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 38-93]
2- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2982/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 86گ (542-627)، 20 سطر (5 /9×5/ 17)، اندازه: 5/ 21×35 سم [ف: 10- 1895]
tuḥfat-ul ḥā’irīyya
جهرمی، علی بن محمد حسین
jahromī, ‘alī-ye-bn-e mohammad hoseyn
وابسته به: احکام الصلاة = رسالة فی الصلاة؛ بحرانی، یوسف بن احمد (1107-1186 ق)
کتابی در اصول فقه است و در واقع حاشیهاي است بر «رسالة فی احکام الصلاة» تألیف شیخ یوسف بن احمد بن ابراهیم بحرانی.
شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 504/1
آغاز: بسمله- احمداﷲ علی سابغ نعمته و سایغ عطته کما اشکره علی جلیل هبته و جمیل هدایته؛ انجام: و عبد هما یأتی بتشهد و تسلیم و لایحتاج الی تکبیر الاحرام.
آغاز نسخه با معارج الاصول محقق حلی منطبق است؛ بیکا، بیتا؛ در پایان دو تقریظ از طرف دو نفر از مجتهدین بر این کتاب نوشتهاند و مهر کردهاند، محشی که احتمال دارد که محرر مؤلف باشد؛ کاغذ: سفید و نخودي، جلد: مقوا با کاغذ سبز، 276ص، 23 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [ف: 2-198]
تحفه حاتمی - سهام بروج
تحفه حاتمی- تحفة الحسینی
تحفه حاتمیة- تحفه حاتمیه
تحفه حاتمیه- استخراج خط نصف النهار و معرفت سمت قبله
tohfe-ye hātamīye = tohfe-ye hātamī = haftād bāb dar ostorlāb
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953-1030 قمري
(1621-1547) šey×-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn
اهدا به: وزیر حاتم بیگ اردوبادي
تاریخ تألیف: 1004ق
شیخ بهائی که از بزرگان ریاضی دوران صفوي است می گوید چون اشتیاق حاتم بیک را در مطالعه اسطرلاب یافتم و کتب معمول را غیرکافی در این فن دیدم بر آن شدم تا کتابی که حاوي مباحث آن باشد فراهم آورم، لذا این کتاب را در این فن تدوین کردم تا در مباحثه با حاتم بیک کافی باشد و ثانیاً حاوي همه مقاصد این علم گردد. اما ابواب آن: 1. بیان حد اسطرلاب؛ 2. معرفت ارتفاع کواکب؛ 3. معرفت طالع؛ 4. تعدیلات؛ 5. معرفت ارتفاع؛ 6. معرفت دایره درجه آفتاب؛ 7. معرفت ساعات مستوي؛ 8. معرفت اجزاء ساعات معوج؛ 9. معرفت ساعات معوج؛ 10. معرفت غایت ارتفاع آفتاب؛ 11. معرفت میل آفتاب؛ 12. معرفت غایت ارتفاع کوکبی؛ 13. معرفت ظل اصابع و اقدام؛ 14. معرفت وقت ظهر؛ 15. معرفت انتها وقت فضیلت نماز ظهر؛ 16. انتهاء وقت فضیلت نماز عصر؛ 17. معرفت انتهاء وقت نافله ظهر؛ 18. معرفت طلوع فجر اول؛ 19. معرفت مقدار ساعات مستوي؛ 20. معرفت مقدار مسافتی که از پیمودن آن مانعی باشد؛ 21. معرفت ارتفاع مرتفعاتی که به مسقط الحجر آن توان رسید؛ 22. معرفت ارتفاع مرتفعاتی که به مسقط الحجر آن نتوان رسید؛ 23. معرفت ارتفاع دیوار قلعه که از وصول بمسقط الحجر آن مانعی باشد؛ 24. معرفت عمق چاه؛ 25. معرفت احداث قنوات؛ 26. معرفت جاري نمودن قنوات؛ 27. معرفت طالع سال مستقبل؛ 28. آنکه وقت تحویل سال عالم روز خواهد بود؛ 29. معرفت آنکه تحویل سال عالم بعد از چند ساعت روز یا شب واقع خواهد شد؛ 30. معرفت ارتفاع قطب فلک البروج؛ 31. معرفت و طالع وقت در شهر که آن را در اسطرلاب صفحه نباشد؛ 32. معرفت فرض بلدیه؛ 33. معرفت عرض بلدیه؛ 34. معرفت طول بلدیه؛ 35. معرفت مطالع جزوي از فلک؛ 36. معرفت مطالع و معارف قوسی؛ 37. تسویه البیوت؛ 38. معرفت فصل سال؛ 39. معرفت تقویم آفتاب؛ 40. معرفت تقویم؛ 41. معرفت تقویم النهار؛ 42. معرفت سمت از ارتفاع؛ 43. معرفت سمت از ارتفاع در اسطرلابی که دایره سموت آن را قسم تحت الارض کشیده اند؛ 44. معرفت ارتفاع از سمت؛ 45. معرفت سمت مشرق؛ 46. معرفت استخراج خط نصف النهار؛ 47. استخراج خط نصف النهار و خط مغرب باسطرلابی؛ 48. استخراج خط نصف النهار و خط مشرق و مغرب به طریق دایره؛ 49. معرفت قسمت قبله؛ 50. معرفت تعیین قبله به طریق گردان؛ 51. معرفت مقدا مسافت ما بین دو شهر؛ 52. معرفت قوس النهار؛ 53. معرفت ساعات مستوي لیل و نهار؛ 54. معرفت اجزاء ساعات معوج ...؛ 55. معرفت طالع وقت به صفحه افاقی؛ 56. معرفت تسوی البیوت به صفحه آفاقی؛ 57. معرفت ساعات تعجیل جنب؛ 58. معرفت ظل سلم؛ 59. معرفت آنکه کدام از کواکب در روز و کدام در شب غروب میکنند؛ 60. معرفت درجه طلوع؛ 61. معرفت بعد کواکب؛ 62. معرفت آنکه هر یک از کواکب مثلث بر عنکبوت که پشت به آن روز طلوع کند؛ 63. معرفت آنکه کواکب مثلث بر عنکبوت چه وقت بتاطع اعلی مدار نصف النهار میرسد؛ 64. معرفت آنکه هر دو درجه از درجات منطقه البروج که بر یک مدار متحرکند؛ 65. امتحان حجره؛ 66. امتحان عضاد؛ 67. امتحان صفایح؛ 68. امتحان عنکبوت؛ 69. وصف تعیین کواکب مشهوره؛ 70. شناختن کواکب.
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین والصلو علی خاتم الانبیاء و المرسلین محمد و آله الطاهرین صلو دائم الی یوم و بعد چون درین ولا خاطر ملکوت ناظر کیمیا اثر نواب قدسی القاب عالمیان ماب مرکز دائره دین و دولت.
انجام: در کمال سهولت و آسانی است سمت اختتام یافت
چاپ: تهران، سنگی، 1316ق.، خشتی؛ تهران، سنگی،1319،
خشتی، 25ص
[نسخههاي منزوي 1/250؛ الذریعة 3/ 425؛ مشار فارسی 1/1201؛ ذیل عالم آراي عباسی ص 142؛ سرگذشت بهایی از نفیسی ص 94؛ روضات ص 605؛ ریحان الادب 3/ 308؛ مشترك پاکستان 1/ 251؛ الاسطرلاب گورکیس عواد: 160؛ علم الفلک فی العراق از عزاوي (مجلس مجمع العلمی دمشق 29): 401 فهرستواره منزوي 4/ 2840]
شرح و حواشی:
1- الاسطرلاب = شصت باب؛ داغستانی، علی بن صادق (1125- 1199)
2- حاشیة الاسطرلاب؛ کاملی، خلیل بن عبدالسلام (-1207)
3- تحفه بهائی (منتخب)
4- شرح تحفه حاتمیه؛ منجم، محمد زمان
1- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6405/2
آغاز: در تعیین قبه باب چهل و نهم در معرفت جهت قبله پوشیده نماند که حال شهري در طول بعرض نسبت بمکه معظمه باشد، آنکه طول مساوي طول مکه و عرض کمر باشد
باب 49-50 تحفه حاتمیه است؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 9 یا اوایل قرن10؛ کاغذ: سمرقندي شکري آهار مهره، جلد: تیماج قرمز، 2ص (94-95)، 19و23 سطر، اندازه: 14×30سم [ف: 19-568]
2- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 766/8 - طباطبائی
بیکا، تا: قرن 10؛ کاغذ: اصفهانی نخودي رنگ، جلد: تیماج نیلی داراي ترنج و نیمترنج، 19ص (19-37 حاشیه)، 15 و 28 سطر، اندازه: 5/ 12×18 سم [ف: 23-52]
3- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4933
از نیمه فصل یکم باب یکم است تا اندکی از باب 65؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، فاقد جلد، 28گ، 14 سطر (7×13)، اندازه: 5/ 11×18 سم [ف: 14-4048]
4- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 12740/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: آهارمهره نخودي، جلد: میشنی دارچینی، اندازه: 4/ 13×5/ 22 سم [ف: 18-135]
5- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 23954
آغاز: برابر؛ انجام: و عوام آن را شاهین ترازو کویند آن ستاره روشن.
موجودي تا اواخر باب 69؛ خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ واقف: حاج سید عبدالباقی آیت اللهی شیرازي، اسفند 1374؛ کاغذ: آهاري شکري، 27گ، 21 سطر، اندازه: 9×16سم [ف: 18-30]
6- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1566/4
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن زرد، 14 سطر [ف: 5-292]
7- تهران؛ دا ر المعارف؛ شماره نسخه: 840/4
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: قرن 11؛ جلد: مقوایی، 41گ (106پ-146ر)، 9 سطر (5 /8×11)، اندازه: 13×22سم [ف: 2-42]
8- تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1 /787
خط: نستعلیق پخته، بیکا، تا: قرن 11؛ تملک: علی اصغر بن محمد جعفر زواره اي در 1053ق؛ جلد: مقوایی تیماج قهوه اي، 56گ (1پ-56ر)، 15سطر (5×11)، اندازه: 5 /9×5/ 17 سم [ف: 2-42]
9- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1 /319
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی، 59 ص (1-59)، 15 سطر (7×13)، اندازه: 14×21سم [سنا: ف: 1-163]
10- قم؛ موسسه آیةالله بروجردي؛ شماره نسخه: 493
خط: نستعلیق، کا: بهاء الدین محمد بن عبداﷲ گیلانی، تا: رجب قرن11،جا: اصفهان؛ محشی؛ یادداشتی بهتاریخ محرم 1274؛ جلد: تیماج قهوه اي، 44گ، 15 سطر، اندازه: 9×5/ 14 سم [ف: 2-311]
11- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10934/3
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: نیمه دوم قرن 11؛ قطع: جانمازي [میراث شهاب: س9ش2-39]
12- مشهد؛ فرهنگ و هنر؛ شماره نسخه: الف-1 /22
آغاز و انجام: برابر؛ ... فرغت من نقل السواد الی البیاض فی شهر رجب المرجب سنه الف و اربع بمحروس قزوین.
خط: نستعلیق بد، کا: محمد باقر هادي حسینی، تا: 1002ق؛ اهدایی: آقایان محمد و حسینعلی الهی؛ کاغذ: کاهی صیقلی سفید، جلد: مقواي ساغري مشکی، 10ص، 19 سطر (7×13)، اندازه: 12×18سم [ف: 77]
13- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1629/1-179/ 9
آغاز و انجام: برابر
از آول تا آخر؛ خط: نستعلیق، کا: زین العابدین بن محمد باقر حسینی، تا: رجب 1004ق، جا: قزوین؛ مصحح، با علامت «بلاغ قرائت» در حاشیه؛ جلد: مقوا عطف تیماج قهوه اي، 52گ، 14 سطر، اندازه: 9×5/ 15 سم [ف: 2-796]
14- مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 520/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: پنجشنبه 12 ربیع الثانی 1018ق؛ مهر: عبده المطلب؛ کاغذ: اصفهانی و فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 15 سطر (5 /6×5 /12)، اندازه: 11×17سم [ف: 1-460]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 529/3
همان نسخه بالا [نشریه: 5-77]
15- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 1 /12108
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: 1027ق؛ با اشکال نجومی؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج مشکی، 16 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [ف: 10-165]
16- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 769/3- طباطبائی
انجام: کاتب نسخه آرد: تمت الرساله فی یوم الجمعه ... ثمان و اربعین بعد الف علی ید ... محمد صادق بن حاجی محمدرضا التاجر الاصفهانی لنفسه بنفسه.
خط: نستعلیق، کا: محمد صادق بن حاجی محمدرضا تاجر اصفهانی، تا: 1043ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قرمز، 34 ص (83-116)، 18سطر، اندازه: 8×17سم [ف: 23-56]
17- تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: فیلم
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق زیبا، بیکا، تا: 1061ق؛ با سرلوح زرین، مجدول مذهب؛ جلد: تیماج مشکی روغنی گل و بوته، 47گ (62پ- 108ر)، اندازه: 5 /8×16 سم [ف: 1-47]
18- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1455
خط: نسخ، کا: شاه علی بن حسین کبابی، تا: 29 شعبان 1069ق؛ در پایان زایجه طالع سال عالی است بافق «لب» در سال 1067 و 1068؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج عنابی، 49گ، 12 سطر (5/ 7×14)، اندازه: 5/ 12×19سم [ف: 8-114]
19- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 2/ 11981
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: جمادي الثانی 1073ق؛ 30گ، 17 سطر [ف: 10-217]
20- تهران؛ دا ر المعارف؛ شماره نسخه: 874/1
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: ربیع الاول 1073ق، جا: حیدرآباد؛ جلد: مقوایی کاغذ مغز پستهاي پوشانیده، 22گ (1پ-22پ)، 17 سطر (5/ 7×14)، اندازه: 14×5/ 21 سم [ف: 2-42]
21- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3176/6
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 11 شوال 1079ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قرمز، 23گ (62ر-84ر)، 12 سطر، اندازه: 13×29سم [ف: 6-257]
22- همدان؛ جواهري، حبی ؛ شماره نسخه: 2/ 22
آغاز: چون در این ولا خاطر ملکوت
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: 10 شوال 1083ق؛ مجدول [رشت و همدان: ف: 1682]
23- تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 93/1 - د
خط: نستعلیق، کا: حافظ امام قلی، تا: 1086ق؛ یادداشت او مورخ 28 شعبان 1094؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 67گ (2پ- 68ر)، 8 سطر (5 /5×5/ 8)، اندازه: 10×14سم [ف: 1-84]
24- مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 776/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: چهارشنبه 5 رجب 1087ق؛ کاغذ ترمه؛ جلد: تیماج مشکی، 15 و18 سطر (5 /6×7/ 12)، اندازه: 12×20سم [ف: 1-285]
25- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12680/17
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1090ق؛ محشی با نشان «بیرجندي» و «شرح بیرجندي»، مصحح، رکابهدار؛ کاغذ: فرنگی، 21گ (159-179)، 17 سطر، اندازه: 7×13سم [ف: 32-243]
26- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 18258
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد صادق بن محمد رازي، تا: جمعه غره ربیع الثانی1093ق؛ واقف: دادمهر، تیر 1371؛ کاغذ: آهاري حنایی، جلد: مقوا با روکش مشمع فرنگی دارچینی، عطف تیماج قهوه اي، 27گ، 21 سطر [ف: 18-28]
27- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 29096
آغاز: رساله نبود که بر گل مباحث و مطالب ضروري آن فن محتوي و منطوي باشد لهذا بخاطر فاتر؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1097ق؛ افتادگی: آغاز [رایانه]
28- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2603/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق و شکسته، کا: محمد معصوم رضوي، تا: 1098ق، جا: دلیجان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 42ص (1-42)، 15سطر (5/5×12)، اندازه: 5/10×5/ 16 سم [ف: 6-143]
29- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5836
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 19گ، 20 سطر (8×20)، اندازه: 13×22سم [ف: 16-101]
30- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2634/2
آغاز: در معرفت وقت ظهر و آن اول آفتابست از دایره نصف انهار؛ انجام: این تفاوت را بر طول بلد معلوم افزایند و الا از آن نقصان کنند تا طول بلد حاصل آید.
نام کتاب و مؤلف به استناد کتابشناسی شیخ بهائی 167؛ خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: محتملاً قرن 12؛ با اشکال نجومی و هندسی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 15ص (55-69)، 12سطر (5 /6×11)، اندازه: 5 /11×17سم [ف: 6-193]
31- تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7387
آغاز: و چهار قسم کرده باشند این اقسام را درجات میل خوانند ... بطرف فوق رود. باب دوم؛ انجام: باب هفتادم در شناختن کوکب مثبته بر عنکبوت ... تا هر کوکبی از آن
فقط از نیمه دوم باب نخستین تا نیمه نخست باب هفتادم را دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 51گ، 12 سطر، اندازه: 10×5/ 13 سم [ف: 3-358]
32- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 8211
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: حنایی، جلد: پارچهاي، 21گ، 19 سطر (3 /5×13)، اندازه: 7/ 7×7/ 19 سم [ف: 8-74]
33- قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1/ 1038
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: ترمه عطف تیماج قرمز،
29گ (1پ-29پ)، 15 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 3-268]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1/ 1883
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5-344]
34- تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: 1/ 82
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: هندي، جلد: تیماج سبز، 21گ (10ر-30ر)، 19 سطر (5/ 13×23)، اندازه: 22×5/ 29 سم [ف: 129]
35- تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 435
خط: نستعلیق، بیکا، تا: یکشنبه 2 محرم 1104ق [نشریه: 7-113]
3- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9904
خط: نستعلیق، کا: محمد اسحاق قمی، تا: 17 جمادي الثانی 1104ق، جا: بیجاپور در لشکر عالمگیر پادشاه اورنگ زیب؛ جلد: پارچه، 46گ، 12 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 25-198]
قم؛ استادي، رضا؛ شماره نسخه: نامعلوم
همان نسخه بالا [صد و شصت نسخه: -44]
37- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 12042/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، کا: محمد هادي بن محمد تقی سهروردي مشهور به شولستانی، تا: 1104ق، جا: شیراز، مدرسه صالحیه؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج، اندازه: 14×26سم [ف: 10-171]
38- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 19528
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: 4 رمضان 1105ق؛ واقف: رهبري، خرداد 1373؛ ضمیمه نسخه ش 19527؛ کاغذ: شکري فرنگی، 26گ، 20 سطر، اندازه: 10×20سم [ف: 18-30]
39- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2 /3228
خط: نسخ، بیکا، تا: 1109ق؛ جلد: میشن قهوه اي، 14 سطر، اندازه: 3/ 12×3/ 20 سم [ف: 6-310]
40- تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 569/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1111ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 32ص (28-59)، 16 و 17 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 2-219]
41- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11563/3
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد حسین، مازندرانی، تا: سهشنبه 4 شعبان 1113ق، جا: عباس آباد (از توابع اصفهان)، در مدرسه آقا کمال ریش سفید؛ مصحح، محشی، بخشی مربوط به تصحیح نسخه و بخشی دیگر از «خواجه» و بعضی از «شرح» میباشد، در پایان مختصري در دو برگ با عنوان «مواضع کواکب منازل قمر» و همچنین یک روایت و یک رباعی آمده؛ کاغذ: شرقی، 24گ (32- 55)، 15 سطر، اندازه: 8×5/ 14 سم [ف: 29-253]
42- خوي؛ نمازي؛ شماره نسخه: 503/2
آغاز: برابر خط: نسخ و نستعلیق، کا: اسماعیل بن محمد رفیع دیهوکی طبسی گیلکی، تا: سهشنبه 2 ذیقعده 1115ق، جا: اصفهان؛ واقف: شهید؛ جلد: تیماج قهوه اي، 49ص، اندازه: 12×18سم [ف: 259]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2/ 893
نسخه اصل: همان نسخه بالا ]عکسی ف: 3-88]
43- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6499
خط: نسخ، کا: یار محمد بن محمد زمان ماهانی کرمانی، تا: 12 رجب 1117ق، کاغذ: سپاهانی، فاقد جلد، 49گ، 14 سطر (7×14)، اندازه: 13×19سم [ف: 16-279]
44- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 2/ 10271
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1118ق، کاغذ: شکري و زرد، جلد: چرمی ضربی، 58 ص (57-114)، 16 سطر (6×13)، اندازه: 11×19سم [ف: 8-422]
45- تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 454/2
خط: نسخ، بیکا، تا: پنج شنبه 29 صفر 1123ق؛ مجدول [نشریه: 7-240]
46- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 1/ 10878
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: خداداد فراهی، تا: 15 جمادي الثانی 1126ق؛ کاغذ: آهاري نخودي، جلد: تیماج مشکی، 17 سطر، اندازه: 5 /11×19سم [ف: 18-111]
47- قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3384/1
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، تا: غره رجب 1131ق؛ مصحح؛ مهر: «الراجی محمد صادق الحسینی» (مربع)؛ جلد: تیماج زرشکی، 34گ، 15 سطر، اندازه: 11×17سم [ف مخ: 1-369]
48- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6803/4
خط: نسخ، کا: صادق بن استاد علی نقی بناء اصفهانی، تا: چهارشنبه 22 شعبان 1186ق؛ جلد: تیماج مشکی، 26گ (65پ- 90ر)، 17 سطر، اندازه: 5/ 11×5/ 21 سم [ف: 20-269]
49- مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 493/6
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: چهارشنبه 6 جمادي الاول 1197ق؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: «لا اله الا اﷲ الملک الحق المبین»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 24گ، 17 و 21 سطر (10×5/ 17)، اندازه: 15×24سم [ف: 1-464]
50- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 23077
آغاز: برابر؛ انجام: و عوام آن را شاهین ترازو کویند آن ستاره روشن.
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: شکري فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 39گ، 12 سطر، اندازه: 8×5/ 13 سم [ف: 18-31]
51- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2/ 37
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بیکا، تا: نیمه دوم قرن 13؛ محشی با نشان «عبدالعلی»؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج تریاکی، 23گ (68پ- 90پ)، 21 سطر (5 /5×14)، اندازه: 10×20سم [ف: 16-402]
52- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3/ 328
بیکا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 70ص، اندازه: 5 /15×5/ 21 سم [ف: 19-339]
53- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3/ 79
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی؛ جلد: مقوایی عطف پارچهاي خاکستري، 14گ (33ر-46پ)، اندازه: 12×5/ 20 سم [ف: 20-197]
54- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7/ 3929
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی، 59 ص (184-242)، قطع: خشتی [ف: 10-2016]
55- تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 41/2
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: کاغذي، قطع: ربعی [نشریه: 3-35]
56- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4/ 2803- ف
نسخه اصل: نفیسی ش 412؛ بیکا، تا: قرن 13 [فیلم ها ف: 1-732]
57- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: بدون شماره/5
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه اي، قطع: رقعی ]میراث شهاب: س6ش 4-18]
58- تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 38
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد حسین بن محمد رضا مرزنجانی کزازي، تا: یکشنبه 19 ربیع الاول 1202ق، جا: اصفهان؛ مهر: «عبده محمد حسین الحسینی 1118» (بیضی)؛ واقف: آیت اﷲ مرعشی نجفی، جلد: تیماج مشکی، 30گ، 12 سطر، اندازه: 5/ 14×5/ 20 سم [ف: 1-101]
59- قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 504 و 1/ 2710
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر، تا: چهارشنبه 25 رمضان 1204ق؛ جلد: تیماج مشکی، 74گ، 13 سطر، اندازه: 5/ 11×16سم [ف: 2- 124] و [عکسی ف: 7-306]
60- اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 516/4
خط: نستعلیق، کا: ابوالفتح جاجرمی، تا: 6 رجب 1215ق، جا: کرمان؛ جلد: تیماج قهوه اي، 34گ (66پ-99پ)، اندازه: 5/ 10×15سم [ف: 2-400]
اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 409/4
همان نسخه بالا [نشریه: 11-946]
61- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2/ 3221
آغاز و انجام: برابر
در هفتاد باب؛ خط: نسخ، کا: محمد بن فاضل سبزواري، تا: رجب 1218ق؛ کاغذ: فستقی، 46گ (45پ-90پ)، 14 سطر، اندازه: 8/ 11×9/ 19 سم [ف: 6-309]
64- تهران؛ م سسه مطالعات اسلامی؛ شماره نسخه: 3/ 112
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ ریز، بیکا، تا: ربیع الاول 1220ق؛ کاغذ: زرد کم آهار، جلد: میشن مشکی نرم، 14گ (12پ-25پ)، 30 سطر (7×5/ 13)، اندازه: 11×17سم [ف: 89]
63- قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1461
آغاز: عفی اﷲ عنه یمباحثه ومذاکره آن اشتغال نمایند ودرمیان آن رسائل رساله نبود که بر کل مباحث ومطالب ضروري آن فن محتوي؛ انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: صادق فارسی اصفهانی، تا: پنجشنبه 24 شعبان 1223ق؛ افتادگی: آغاز ؛ جلد: تیماج مشکی، 50گ، 16 سطر، اندازه: 10×18سم [ف مخ: 1-369]
64- یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 2/ 1232
خط: نسخ، بی کا، تا: 3 ربیع الثانی 1227ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 41ص (24-64)، 17 سطر (6×5/ 13)، اندازه: 10×17سم [ف: 3-901] و [نشریه: 4-400]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2464/2- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-698]
65- تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 586/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: جمعه 25 شعبان 1232ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی،80 ص (2-81)، اندازه: 15×21سم [ف: 2-233]
66- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1084/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: صفر 1233ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: روغنی بوم سبز، 207گ، 19 سطر (8×5/ 13)، اندازه: 5/ 14×21سم [ف: 3-105]
67- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6750/4
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1237ق؛ جلد: مقوایی، عطف تیماج قهوه اي، 22گ (158پ-179پ)، اندازه: 5/ 16×22سم [ف: 20-236]
68- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5910/4
کا: زین العابدین بن میرزا محمد تقی، تا: سهشنبه 1238ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 20گ (21پ-40ر)، 22 سطر (8×15)، اندازه: 14×20سم [ف: 16-145]
69- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 159
آغاز: و بعد چون د رینوقت خاطر الملوك ناصر (؟) کیمیا اثر نواب قدسی القاب عالمیان ماب
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1240ق؛ 39گ، 12 سطر، اندازه: 6×11سم [ف: 2-87]
70- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6590/5
خط: نستعلیق، کا: محمد علی شریف بن محمد افضل، تا: سلخ شعبان 1242ق؛ با اشکال هندسی؛ جلد: تیماج مشکی، 30گ (81پ-110ر)، 15 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 20-142]
71- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5911/1
بیکا، تا: 1243ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 41ص (1- 41)، 18 سطر (8×14)، اندازه: 14×20سم [ف: 16-148]
72- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 1/ 10938
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: جمعه 26رجب 1245ق؛ کاغذ: شکري فرنگی، جلد: تیماج ماشی، 14 سطر [ف: 18-113]
73- مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 558/1
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1252ق، جا: مشهد رضوي؛ جلد: تیماج مشکی، 18 سطر (8×5/ 14)، اندازه: 5 /14×22سم [ف: 1-380]
74- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14724/6
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: صفر 1252ق؛ محشی با نشان «عبد»؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، 14گ (158پ-171پ)، 25 سطر، اندازه: 9×5/ 14 سم [ف: 37-277]
75- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1389/5
آغاز و انجام: برابر
بیکا،تا: 1254ق؛ کاغذ: هندي و فرنگی، جلد: میشن یشمی، 68 ص (281-348)، 14سطر (5/ 6×12)، اندازه: 13×20سم [ف: 9-400]
76- یزد؛ سریزدي؛ شماره نسخه: 3/ 219
خط: نستعلیق، کا: ابوالحسن، تا: جمعه 17 رمضان 1256ق؛ با اشکال هندسی؛ جلد: تیماج مشکی، 7گ (20پ-26پ)، اندازه: 5/ 14×5/ 21 سم [ف: 1-177]
77- قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 33/116-6566/6
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1261ق، جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 23گ، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-796]
78- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 9919/5
آغاز: در بیان حد اسطرلاب و القاب اجزاء و خطوط آن؛ انجام: نقل من رسال الاسطرلاب التی صنفها شیخنا بهاء المل والدین الشهیر بهفتاد باب
نام کتاب به استناد کتابشناسی شیخ بهائی 168؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 1265ق، با اشکال؛ کاغذ: سفید فرنگی، جلد: مقوایی، 3ص (216-218)، اندازه: 5/ 15×22سم [ف: 8-399]
79- قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 31/118-6238/6
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بیکا، تا: دهه سوم شعبان1266ق؛ مجدول محرر؛ جلد: تیماج مشکی، 24گ، 16 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 2-796]
80- شیراز؛ امام عصر؛ شماره نسخه: 91
خط: نستعلیق شکسته، کا: مهر هاشم سروستانی، تا: ربیع الثانی 1270ق، 14گ (1-14)، اندازه: 15×20سم [ف: 1-92]
81- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 776/1- طباطبائی
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد تقی بن محمد هاشم بن محمد حسین کاشانی (پزشک عصر ناصري)، تا: 28 جمادي الثانی 1272ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 14ص (1-14)، 13 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 23-82]
82- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 1/ 12038
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، کا: محمد علی بن محمد صالح مازندرانی، تا: 4 ربیع الاول 1273ق؛ با اشکال و جداول نجومی، پس از آن دو صفحه فواید است در باب طریق استعلام قدر شاخص و علت اختلاف اوضاع هلال، و وجه رؤیت حلقه نور در هلال شب دوم دون شب اول. کاتب، تعداد ابواب را بجاي هفتاد باب، هفتاد و دو نوشته و این اشتباه ناشی از آنجاست که دو فصل باب چهارم را که در تعدیل مقنطرات و تعدیل طالع است هر کدام بابی مستقل انگاشته آنها را به ترتیب باب پنجم و ششم نوشته؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج خرمایی، 18 سطر، اندازه: 5/ 12×21سم [ف: 10-199]
83- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6364/2
خط: نسخ، کا: سید محمد بدیع بن سید مصطفی موسوي ادب امامی اصفهانی، تا: 1277ق؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره شکري، جلد: تیماج قرمز، 34ص (16-49)، 3 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 19-423]
84- بیدگل؛ مجتهد الزمان بیدگلی؛ شماره نسخه: 36/1
خط: نستعلیق، کا: عبدالجلیل بن ملاآقا بابا شهاب الدین کلالی، تا: جمعه 1 ربیع الثانی 1280ق، جلد: تیماج قهوه اي داراي ترنج، 26گ (3ر-28ر)، 12-15 سطر، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 53]
85- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16927/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: شنبه 12 ذیحجه 1282ق؛ جلد: چرم قهوه اي، 41ص (66-106)، 15 سطر (11× 15)، اندازه: 17×22سم [ف: 1/47-38]
86- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1592/4
خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1284ق، جا: مدرسه حسن پاشا؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن سیاه، 17 سطر [ف: 5-300]
87- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 12167/15
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق تحریري، کا: صالح حسینی، تا: 1284ق، جا: سمنان، مدرسه صادق خان؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: تیماج ماشی، اندازه: 3/ 10×2/ 17سم [ف: 10-91]
88- تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: 1/ 208
خط: نستعلیق، کا: عبدالاحد، تا: سهشنبه 3 ربیع الاول 1287ق؛
کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 21گ (2پ-22پ)، 16 سطر (9×5/ 14)، اندازه: 14×5/19 سم [ف: 259]
89- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6108/2
آغاز: بسمله این رساله مشتمل است بر هفتاد باب. باب اول در بیان حد اسطرلاب و القاب؛ انجام: برابر
خط: شکسته، نستعلیق، کا: آقا محمد طالقانی، تا: 1287ق، جا: سنندج؛ کاغذ: اصفهانی و فرنگی، جلد: تیماج مشکی با عطف تیماج قرمز، 10 و 12سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 18 سم [ف: 19-92]
90- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 29101
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: ابن علی، تا: 1288ق [رایانه]
91- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5879/2
خط: نستعلیق، کا: حسن بن عبدالکریم تنکابنی گلیجانی، تا: چهارشنبه 6 جمادي الاول 1290ق، جا: تهران، مدرسه فخریه مشهور به مدرسه خان؛ کاغذ: فرنگی رنگارنگ، جلد: تیماج سرخ، 14 سطر (5×13)، اندازه: 11×17سم [ف: 16-119]
92- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2/ 1191-91 /7
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسینعلی بن فتحعلی زنجانی، تا: یک شنبه 12 ربیع الثانی 1298ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 27گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 17×22سم [ف: 2-796]
93- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 18633
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1298ق؛ افتادگی: انجام [رایانه]
94- قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 18633
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1298ق؛ 19سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 3-104]
95- تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 462/2
خط: نستعلیق، کا: علی بن محمد بن محمد رضا، تا: پنجشنبه 19 ذیحجه 1299ق [نشریه: 2-118]
96- شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1196/2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 27 ذیقعده 1302ق؛ اندازه: 13×21سم [نسخه پژوهی: 3-141]
97- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2651/1
خط: نسخ، کا: سید علی اکبر بن سید عبدالحسین بن محمد صادق حسینی طباطبائی، تا: پنجشنبه 3 ربیع الاول 1314ق؛ جلد: تیماج مشکی، 50 ص (1-50) [ف: 10-1522]
98- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2198/5-88 /12
آغاز و انجام: برابر؛ بحمداﷲ ... و نسخه این رساله خودم میدانم که بسیار مغلوط است ولکن بنده کالب بودم که این نسخه را داشته باشم و بسیار هم سعی کردم درپیدا کردن وي
خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد بادکوبی، تا: 11صفر 1315ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 19گ، 16 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 2-796]
99- شیراز؛ بغایري، عبدالرزاق ؛ شماره نسخه: بدون شماره/2
بیکا، تا: 1316ق ]میراث اسلامی: 5-571[
100- تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: 3/ 329
خط: نستعلیق، کا: بهاء الدین اسماعیل موسوي زنجانی، تا: 16 شعبان 1317ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 32گ (112پ- 144پ)، 17 سطر (7×5/ 14)، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 280]
101- تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 854/1
داراي هفتاد باب؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1344ق، کاغذ: فرنگی آهار مهره سفید، جلد: روغنی متوسط، 35گ (1-35)، 13 سطر، اندازه: 11×15سم [نشریه: 13-220]
102- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1457/3
آغاز: باب پنجاهم در معرفت تعیین قبله به طریق دیگر و آن چنان است که درجه هشتم جوزا
تنها باب 50؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج سبز، 2ص (72-73) [سنا: ف: 2-265]
103- همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 1/ 10023
بیکا، بیتا [رشت و همدان: ف: 1583]
104- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3402/5
خط: نستعلیق، کا: محمد مهدي بن محمد ربیع سمنانی، بیتا؛ نام کتاب و نگارنده و مهدي الیه در دیباچه آمده است ولی عنوان رساله به خامه نویسنده «هفتاد باب» آمده است؛ کاغذ: پستهاي، جلد: رویه میشن سیاه، 18گ (92پ-109ر) [ف: 6-397]
105- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3154/1
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا؛ با جداول علمی و دائره ها؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي روشن، 23گ (2پ-24ر)، 15 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 6-247]
106- تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 41/2
بیکا، بیتا [نشریه: 3-8]
107- شیراز؛ بغایري، عبدالرزاق؛ شماره نسخه: بدون شماره/2
بیکا، بیتا [میراث اسلامی: 5-575]
108- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 22954
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام [رایانه]
109- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 26414
آغاز و انجام: برابر؛ فی دار السلطنه قزوین
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا [رایانه]
110- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25276
تحفه حاتمیه؛ بیکا، بیتا؛ خریداري از مسعود عالم پور رجبی [رایانه]
111- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 29086
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا [رایانه]
112- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 290986
آغاز: بسمله، باب اول در بیان حد اسطرلاب و القاب اجزاء و خطوط آن اسطرلاب دو نوع بود؛ انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا [رایانه]
113- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 23077
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا [رایانه]
114- اصفهان؛ مکتب الزهراء؛ شماره نسخه: 61/2
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 16سطر، اندازه: 12×5/18سم [ف: 49]
115- شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 556/2
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اندازه: 5/ 10×17سم [نسخه پژوهی: 3-106]
116- یزد؛ سریزدي؛ شماره نسخه: 2/ 219
خط: نستعلیق، کا: ابوالحسن، بیتا، جلد: تیماج مشکی، 15گ (5ر-20ر)، اندازه: 5/ 14×5/ 21 سم [ف: 1-176]
117- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: ض 12802
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا [الفبائی: 112]
118- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 5282
آغاز: بسمله، ارتفعت درجات جبروتک؛ انجام: الیها علی صوب القبله ... محمد مقیم خط: نستعلیق، کا: محمد مقیم، بیتا، کاغذ: شکري، جلد: مقوا [الفبائی: 4-112]
119- تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 698/4
آغاز و انجام: برابر بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج، 27گ (79پ- 105پ)، 14 سطر، اندازه: 11×14سم [ف: 3-357]
120- قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 504
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 14گ، 19 سطر، اندازه: 15×5/ 20 سم [ف مخ: 1-100]
121- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3761/4
آغاز: برابر
بیکا، بیتا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج زرد، 78ص (141- 218)، 17 سطر، اندازه: 9×17سم [ف: 10-1745]
122- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8861/2-59/81
آغاز: برابر خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 18گ (34-51)، 17 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 2-796]
123- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3/ 72-72/ 1
آغاز و انجام: برابر
از اول تا آخر (70 باب)؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 22گ، اندازه: 17×23سم [ف: 2-795]
124- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7581/1
بیکا، بیتا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماچ، 54گ (1-54)، 23 سطر (5/ 9×15)، اندازه: 13×5/ 18 سم [ف: 16-640]
125- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6434/7
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سر، 10گ (247پ-256ر)، اندازه: 5/ 13×20 سم [ف: 20-21]
126- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 548/1 - طباطبائی
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ با اشکال نجومی؛ جلد: تیماج مشکی، اندازه: 14×20سم [ف: 22-253]
127- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11/ 1233
بیکا، بیتا؛ 27ص (353-379) [ف: 5-498]
128- مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 14813/16
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی عطف تیماج قهوه اي، قطع: پستی [ف: 2-114]
129- مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 14847/6
خط: شکسته، نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: شکري، جلد: تیماج تریاکی، 16گ، 25 سطر، اندازه: 5/ 12×5/20سم [ف: 2-148]
130- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2950/4
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: مقوایی
روکش کاغذي بنفش عطف تیماج عنابی، 42ص (56-97)، 12 سطر (8×14)، اندازه: 16×25سم [ف: 14-56]
131- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2489/1
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مصحح، محشی؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 58 گ (1پ-58ر)، 19 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 7-78]
132- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4375/1
انجام: و خط هجده و ارتفاع که شرقی گذاشتیم و نشان کردیم و ما بین. خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 4گ (1پ-4ر)، اندازه: 11×16سم [ف: 11-380]
tohfat-ol habīb
فخري هروي، محمد بن امیر، 903؟ق10 قمري
(fa×rī heravī, mohammad ebn-e amīr (1498-16c
اهدا به: خواجه کریم الدین حبیب اﷲ ساوجی
تاریخ تألیف: 929ق؛ محل تألیف: هرات
جنگی است که جامع، اشعار و غزلیات شعراي مختلف را در آن جمعآوري نموده و در اثنا اشعاري را از خود با تخلص فخري آورده است. فهرست شعرایی که شعرشان در این جنگ آمده چنین است: اهلی، امیر خسرو، عبدالرحمن جامی، آگهی، خواجه میرم، خواجه افضل، عالم، امیر شیخم سهیلی، اصلی، هلالی، آصفی، امیر محمد صالح، حافظ، حالی، محوي، حکیم نزاري، سید نسیمی، امیر قاسم انوار، شیخ آذري، همام تبریزي، خیالی، علی فیضی، ملک باخزري، حیرتی، بساطی، حسن، کمال، کاتبی، طوسی، جلال رفیعی، امیر سلطان ابراهیم صدر،
ابوطاهر کاتب، هجري، سلمان، ممکن،حسن شاه، جمشید، ابوالبرکه، خیري، اصیلی، سفی، آهی، دیوانه نیشابوري، هلاکی، فانی، ثانی، امیر شاهی، عبدالمؤمن مزاري، جمشید معمایی، خرمی، جانی، ریاضی، بدر نیشابوري، امیر علی شیر، مسیب، عابدي، دایمی، نظمی، علمی قانونی، حقیري، سعدي، محمود تبریزي، عماد فقیه، اشرفی خیابانی، میرزا یعقوب، کامی، میر حاج (انسی)، خلیل کوهی، میر مفلس، بدخشی، ناظري، ابوطاهر، اسیري، خسروي، سلطان حسین میرزا، فیض، هاشمی، واقفی، سائلی، بدیعی، میرغیاث سرخ. (عبدالحسین حائري) آغاز: بسمله، اي نام تو دیباچه مجموعه راز ** نازند بنام تو همه اهل نیاز / بر هر ورقی که هست نام تو طراز** ماراست درین گلشن معنی ناز . غزل سرایان عالم معانی و سخن وران جهان نکته دانی را نخستین کلام ستوده حمد و ثناي حضرت ملک علام است ... بر صحایف ضمیر مهر نویر ارباب ذکاء و اصحاب شعر و انشاء پوشیده [نماند] که این حقیر فقیر که فخري بن ابن محمد الهروي ... چنین داشتم روز و شب در خیال ** که هر جاست نظمی ز اهل کمال / همه جمع سازم به سعی تمام ** نمایم دران غایت اهتمام / وزانجا گزینم گهرهاي ناب ** که باشد همه یکدگر را جواب / بحمد اﷲ این دولتم دست داد ** به الطاف دستور عالی نژاد
انجام: این تازه بوستان گهر گوشه درد ** داستان عشق هزار است عندلیب / خوانیست پر جواهر اشعار دلگشا ** هر کس به قدر حال ازو میبرد نصیب / منظور اهل دانش اگر شد عیب (؟) نیست ** زیرا که نیست سر بسرش معنی غریب / زان تحفة الحبیب خرد نام این نهاد ** کز نام نیک آصف دوران گرفت زیب / تاریخ این صحیفه کسی را شود عیان ** کو بی حد آورد به نظر تحفة الحبیب
[تاریخ تذکره هاي فارسی 1/419؛ دیباچه روض السلاطین چاپ 1345 خ تبریز؛ فهرستواره منزوي 3/ 1862 و 10/ 548]
1- تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 274/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد قلی، تا: رجب 1207ق؛ کاغذ: فرنگی سفید آهار مهره، جلد: تیماج سبز، 132گ (1پ-132ر)، 16 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 3-358]
2- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6537
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنجشنبه صفر 1234ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 94گ، 26 سطر (8×15)، اندازه: 14×21سم [ف: 16-288]
3- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7027
آغاز: دل داد جان و آن لب شکر فشان گرفت ** جان تمام در عوض نیم جان گرفت؛ انجام: رشته جنبش و سکون همه** در خم حلقه ارادت بست
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی، 166گ، 12 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 25-35]
4- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13647
آغاز: آغاز نثر: حضرت حکیم علی الاطلاق جلت حکمته که وظایف لطایف حمد و ... آغاز نظم: خواجه سلمان فرماید: بدست باد گه گاهی سلامی میرسان ما ار ** که از لطف تو خود آخر سلامی بس بود ما را/ شب غم نامه هجر تو را باکوه اگرگویم ** ز رقت چشم ها گردید گریان سنگ خارا را؛ انجام: اگر هزار خدنگ افکنی بجانب من ** خطا مباد الهی از آن هزار یکی / فتاد کاتبی از تیر یار تا دم صید** چنین لطیفه نیفتد ز صد هزار یکی
خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 18 رجب 1316ق؛ ظاهراً به خط معلم شاعر است، در آخر نسخه اسامی شعراي این جنگ به ترتیب حروف الفبا آمده؛ جلد: تیماج سرخ ترنج با سر، 131گ، 15سطر، اندازه: 14×5 /21 سم [ف: 37-176]
5- مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 77 فرخ
آغاز: بسمله مولانا عیانی گوید: خدا بمردم از آن داد چشم بینا را ** که وا کنند و به بینند روي دنیا را
خط: نستعلیق، کا: محمدحسین بن علی اکبر، تا: یکشنبه 11 ذیحجه 1340ق؛ کاغذ: مشقی خطدار، جلد: تیماج سبز، 205گ، 25 سطر (5 /8×5/ 16)، اندازه: 13×21سم [ف: 22]
tohfat-ol habīb
هزاره اي، فیض محمد
hazāre’ī, feyz mohammad
تاریخ تألیف: 1322ق
در تاریخ تیره محمد زیی افغان، از سال 1184ق /1770م تا تاجگذاري عبدالرحمن خان در 1286ق/1870م. (احمد منزوي)
آغاز: نخستین ذکري که زبان بیان سراید، ستایش پادشاهی است که ...
[فهرستواره منزوي 2 /920]
تهران؛ مرکز فرهنگی خراسان؛ شماره نسخه: 100 عکسی بیکا، بیتا [جنگ: 1-449]
تحفة الحجاج- مناسک حج و آداب سفر
tohfat-ol hojjāj
حسینی، حسین بن محمد، ق14 قمري
(hoseynī, hoseyn ebn-e mohammad (-20c
تاریخ تألیف: 13 شوال 1281ق
مناسک حج است.
چاپ: تحفة الحجاج و المعتمرین: ایران، سنگی، بدون تاریخ، ربعی
قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 473
آغاز: آغاز پس از تحمیدیه: اما بعد چنین گوید امیدوار عفو پروردگار بیکا، بیتا؛ با یادداشتی که از آن بر میآید نگارنده در 1309 زنده بوده است؛ 150گ، 17سطر، قطع: خشتی [ف: 5]
tohfat-ol hejāz va serr-ol owlīyā’
ذهبی دزفولی، عین الدین حسین، ق14 قمري
(zahabī dezfūlī, ‘ayn-od-dīn hoseyn (-20c
اهداء به: میرزا علی اصغر خان اتابک
مثنوياي است نزدیک به دوازده هزار بیت پس از خطبه.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: بدون شماره/3
آغاز: اي گشاینده در انوار ** اي نماینده حقیقت کار / اي فرازنده جهان خرد ** وي فروزنده روان خرد؛ انجام: چونکه سوقات اهل راز بود ** نام او تحفة الحجاز بود / ختم بر رسول و آل کرام ** صل یا ذوالجلال و الاکرام بیکا، بیتا [نشریه: 5-736]
at-tohfat-ol haramīya fe-l masā’el-eš šar‘īya
لاري، علی اکبر بن محمد امین، ق13 قمري
(lārī, ‘alī akbar ebn-e mohammad amīn (-19c
اهدا به: مرتضی قلی خان وکیل الملک
در 1 «مقدمه» و 2 «باب» در اصول دین و فروع دین تا نماز.
آغاز: بسمله. حمدله، چنین گوید ... علی اکبر بن محمد امین لاري
[فهرستواره منزوي 9/ 177]
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 270
آغاز: بسمله. حمدله، چنین گوید ... علی اکبر بن محمد امین لاري
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12 و 13؛ مجدول [نشریه: 7-113]
tohfat-ol haramayn = haj-name
نابی رهاوي، یوسف بن عبداﷲ،-1124 قمري
(1712-) nābī rahāvī, yūsof ebn-e ‘abd-ol-lāh
اهداء به: محمد خان غازي و عبدالرحمن پاشا
تاریخ تألیف: 1093ق
سفرنامه مکه و مدینه او است به نظم و نثر.
آغاز: اي بیت حرامی صف غفرانه مقام ** وي باب سلامی مدخل دارسلام / اي ملتزم شریفی مستلزم عفو ** وي زمزمی صفحه شوي عصیان انام ...
]ریو 113 و 255 و 260؛ بلوشه 1380، 1250، 378، 4S؛ فلوگل 671: 1- قرطاي 1364؛ الاوقاف العام موصل 2/ 83]
1- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3744
آغاز: برابر؛ انجام: دیدم تمامنه نابی بو نسخه نک تاریخ ** بو تحفه حرمینم قبول ایده مولا خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1090ق؛ مجدول، با سرلوح کوچک؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن آلبالویی، 82گ، 19 سطر، اندازه: 3/ 13×6/ 20 سم [ف: 1-602]
2- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8300
آغاز: برابر انجام: نیست تهی یکنفس از ذکر دوست در تو قصوریست.
خط: نسخ ترکی، بیکا، تا: احتمالاً قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ در آغاز نسخه یادداشتهاي پراکنده از جمله اشعاري به ترکی از نابی افندي (مؤلف)؛ مهر: «عبده الراجی فتحعلی» (بیضی)؛ جلد: تیماج عنابی، 47گ، 15 سطر، اندازه: 13×18سم [ف: 2/27-56]
3- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1581 عکسی
آغاز: برابر؛ انجام: دیدم تمامنه نابی بو نسخه نک تاریخ ** بو تحفة الحرمینم قبول ایده مولا
نسخه اصل: آکادمی علوم آذربایجان در باکو، نسخه شماره 60 (321/ 3473 B.)؛ خط: نسخ ترکی، بیکا، تا: 1128ق؛ مصحح؛ 216ص، 23 سطر [عکسی ف: 4-529]
4- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2055
آغاز: برابر؛ انجام: دیدم تمامنه نابی یو نسخه نک تاریخ ** بو تحفة الحرمینم قبول ایده مولا
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مجدول؛ تملک: محمد شهیر بضاري خواجه زاده، درویش محمد بیارنجی زاده؛ جلد: تیماج قهوه اي، 108گ، 15 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 6-64]
tohfat-ol haramayn
خاوري تبریزي، میرزا معصوم، ق13 قمري
(×āvarī tabrīzī, mīrzā ma‘sūm (-19c
تاریخ تألیف: 1213ق
سفرنامه زیارت و سفر حج وي میباشد. در خاتمه نام منظومه آمده است: بیشترم زانکه بلب جان رسید ** در حرم این قصه بپایان رسید / مفتی دین قاضی دین است این** تحفه بین الحرمین است این.»
[فهرستواره منزوي 1/ 69]
1- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 1036/1
آغاز: بر رخ اخوان در احسان گشاد ** راتبه شان در خور احسان نهاد؛ انجام: تا به ابد یاد شکفته گلش** و انجمن آراي چمن بلبلش
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، داراي کمند؛ کاغذ: شکري فرنگی، جلد: روغنی داراي ترنج و سرترنج، 166ص (1-166)، 16 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 17-464]
2- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 10396
آغاز: آیینه شرمنده آب و گلشن؛ انجام: تا به ابد یاد شکفته گلش** و انجمن آراي چمن بلبلش
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: نباتی، جلد: روغنی، [رایانه]
tohfat-ol haramayn
قادري، محمد رحیم، ق13 قمري
(qāderī, mohammad rahīm (-19c
اهدا به: نواب محمد علی خان امیر الهند عمد الملک آصف الدوله انور الدین خان بهادر
تاریخ تألیف: 1203ق
به وزن مثنوي، در دو کتاب: نخستین به نام نقش کعبه در 42 فصل، دومی در 25 فصل در فهرست و 24 فصل که با خاتمه است در متن سپس دو قصیده و یک ترجیع که باید فصل 25 به شمار آید. هر دو کتاب در وصف حج و مکه است و سفرنامه مانند و فهرست فصلها هم در آغاز هر دو بخش آمده است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6049
آغاز: بسمله، رب یسر و تمم بالخیر. حمد تو کرا مجال باشد ** ممکن نبود محال باشد / با نعت نبی چگونه سازم ** چون شمع ز آتشش گدازم . بخش دوم: پس از حمد خدا و نعمت احمد** به کف آرم گلی از باغ سرمد؛ انجام: بخش 1: یا رب تو رحیم را جنان ده ** از آتش قهر خود امان ده / خوردست سکندري به این سنگ ** اکنون نرود به پیش شد لنگ. تمت تمام شد ...
نسخه نقش کعبه ... مؤلفه محمد رحیم الدین قادري (سپس یک ترجیع و دو قصیده است که بجاي فصل 42 است) بخش دوم: هزار و دو صد و هم درش چار ** ز هجر مصطفی این نغز گفتار / عیان شد از زبان خامه من ** بسان ماه رویم کرد روشن ... نام این دو کتاب یکجا ** خواستم از سروش عقل افزا / گفت با من که تحفة الحرمین ** بکفت آمده به زینت و زین. (سپس دو قصیده است و یک ترجیع از همین «رحیم»)
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: هندي، جلد: تیماج کبود، 65گ، 14 سطر (6×16)، اندازه: 16×25 سم [ف: 16-185]
tohfat-ol haramayn
اهدا به: سلطان محمد بن سلطان مراد
تألیف شیخ کرمیانی معاصر سلطان مراد ثانی. کتاب در فن معما تألیف شده است.
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1794
آغاز: در کنه یکی نکته ز اسرار اله ** لب بسته به عجز خویشتن معترفند. عرض می نماید که چون از ملک خراسان احرام حریم حرمین محترمین جسته احرام بسته در دیار فیض آثار مکه معظمه و مدینه مکرمه به نیت مجاورت ساکن شد؛ انجام: آل علی شیر خواجه دیوان رسوائی مکارم فدائی ندائی.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: اوایل ذیحجه 917ق، جا: مکه؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن قرمز، 156گ، 14 سطر، اندازه: 8/ 12×1/ 21سم [ف: 2-104]
tohfat-ol haramayn va mafa×er-os seqlayn
قصیده تحفة الحرمین و مفاخر الثقلین.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3115/6
آغاز: صبح خیزان بین بصدر کعبه مهمان آمده** جان عالم دیده و در عالم جان آمده؛ انجام: فاقه پروردان چو پاکان حواري روزه دار ** کعبه همچون خوان عیسی عید ایشان آمده
کا: حبیب اﷲ قاآنی شیرازي، تا: 1252ق؛ کاغذ: فرنگی و اصفهانی، جلد: پارچهاي قرمز، 2ص (52-53)، اندازه: 16×21سم [ف: 10-679]
tohfe-ye hesam
حسام خویی، حسن بن عبدالمؤمن،-984 ؟ قمري
(1577-) hesām-e ×ū’ī, hasan ebn-e ‘abd-ol-mo’men
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8584/6
بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف تیماج تریاکی، 20گ (81پ-100پ)، 18 سطر (7×15) [ف: 17-166]
tohfat-ol hasan
علی آبادي مازندرانی، محمد حسن بن نصراﷲ، ق13 قمري
(‘alī-ābādī māzandarānī, mohammad hasan ebn-e nasrol-lāh (-19c
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1/ 3778
آغاز: اگر میر بانوا و اگر مور بینواست در وجود محتاج حضرت اوست ... مدح ثانی کیفیت جنگ خیبر و وقایع آن قوم لعین؛ انجام: وقایع آثار ظهور آن نور در کوه طور (مهدي) ... مختصري از آنها را نگاشته.
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 1274ق؛ افتادگی: آغاز؛ با جدول زرین؛ کاغذ: آبی فرنگی آهار مهره، جلد: رویه کاغذ روغنی فرنگی، 29گ، 14 سطر، اندازه: 2/ 15×22سم [ف: 7-36]
tohfe-ye hoseyn-šāhī = za×īrat-ol feqh
قریشی، علاء علی
qorayšī, ‘alā‘ ‘alī
اهداء به: جلال الدین مظفر حسین شاه سلطان پسر ابراهیم شاه پسر ناصرالدین محمود شاه پسر شمس الدین ابراهیم شاه سلطان پادشاه بنگاله (863-905ق)
به روش پرسش و پاسخ. عنوان ها: باب در بیان وضوء ... باب المیراث. جز تحفه حسینی محمد اشرف لاهوري ساخته 1057ق (تسبیحی 3: 69).
[گنج بخش منزوي ص 2192؛ تسبیحی 2: 76؛ فهرست محمد شفیع 421 که دومین نام ان حیرة الفقه آمده است]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9628/1
آغاز: بسمله. حمدله ... حماد ابن حمید چند ورق هاء ثناء جزیل مر خداوندي را که طبایع علما را به حل مشکلات بیاراسته
خط: نستعلیق کهن، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: هندي، جلد: مقوا، 20گ (1ر-20پ)، 13 سطر (5/ 7×16)، اندازه: 14×24سم [ف: 17-439]
tohfe-ye hoseynī = tohfat-ol hoseynī
لاهوري، محمد اشرف بن محمد، ق11 قمري
(lāhūrī, mohammad ašraf ebn-e mohammad (-17c
در آداب تدفین مردگان
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14710
آغاز: میآید و راز داران دین فخرالدین رازي را وجهم العاقب گفتهاند؛ انجام: از اعانت حق بخیر ختم کنند.
خط: نستعلیق هندي، کا: محمد اشرف (غیر از مؤلف)، تا: 1158ق، به دستور میان سید محمد اشرف که او نیز با مؤلف و کاتب هم نام است و هر دو شاگرد مؤلف بودهاند؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: حنایی، جلد: چرم قهوه اي ترنجدار، 130گ، 15سطر، اندازه: 3/ 15×7/ 21سم [ف: 41-170]
tohfe-ye hoseynī
حکیم، حسین بن محمد شفیع، ق12 قمري
(hakīm, hoseyn ebn-e mohammad šafī‘ (-18c
اهدا به: حسین بیگ پسر بیرم خان
تاریخ تألیف: رمضان 1188ق
منظومه در طب به نام «تحفه حسینی» در مزاج و خواص ادویه، ظاهراً او دو کتاب و یا دو جلد بدین نام ساخته است که در مقدمه منظومه اول از آن ذکر کرده و گفته که اثر من شامل دو کتاب خواهد بود، اولی آن را براي پسر بیرم خان، حسین بیگ که شاگردش بوده به نظم آورده، تاریخ پایان نظم نیمه رمضان 1188 ه-.ق. و در حدود 2500 بیت است و دومین آن را نیمه جمادي الاول 1190ق و در حدود 1500 بیت است.
[فهرستواره منزوي 5 /3557 با عنوان «طب منظوم»]
1- کاشان؛ عاطفی، حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره
بیکا، بیتا؛ 25گ [نشریه: 7-756]
2- کاشان؛ عاطفی، حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره
آغاز: احمداﷲ خالق الارواح ** مظلم اللیل خالق الاصباح؛ بیکا، بیتا؛ 63گ [نشریه: 7-756]
tohfe-ye hoseynī
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 23965
آغاز: بسمله، حمد و ثنا مکرمی را که جوهر را بوسیلت برودت؛ انجام: اما پنج چیز با یکدیگر مخورند اول گله و امگور شیرین.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12 [رایانه]
تحفة الحسینی- تحفه حسینی
tohfat-ol hoseynī
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 835
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا [الفبائی: 112]
تحفه حسینیه- تحفة الحسینی
at-tuḥfat-ul ḥusaynīya
مشهدي، محمد بن ابی الحسن، ق11 قمري
(mašhadī, mohammad ebn-e ab-el-hasan (-17c
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 7486
آغاز: الفصل الثامن فی الطهاره الحدیث الاول مارواه؛ انجام: عن ذلک علوا کبیرا ... تحفه الکلامی 1031.
خط: نسخ، بیکا، تا: 1031ق؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج [رایانه]
at-tuḥfat-ul ḥusaynīya
موسوي، محمد بن ابی الحسن، 963-1043 ؟ قمري
(1634-1556) mūsavī, mohammad ebn-e abe-l-hasan
تاریخ تألیف: 1031ق
رساله کلامی است که در باب امامت مفصلتر آمده با استفاده از آیات و احادیث مرویه در این باب. وي درباره سبب تألیف آورده: پس از زیارت سامراء و اشاره حضرت حجت (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در عالم رؤیا، نخست «تحفه النبی» در ادعیه، «تحفة الولی الوصی» در نحو، «تحفة الزهراء» در صرف، «تحفة المجتبی» در منطق و سپس این کتاب را در کلام نگاشته و در یک «مقدمه» و پنج «بحث» (توحید، عدل، نبوت، امامت و معاد) پرداخته است.
آغاز: بسمله، الحمد لواجب الوجود الذي خلق العالم بقدرته.
انجام: و هما قبیحان عقلا و نقلا تعالی عن ذلک علوا کبیرا تمت تحفة الحسینی فی الکلام و تاریخ اتمام تصنیفه هو تحفة الکلام.
شرح و حواشی:
1- التحفة الکلامیه (مختصر)؛ موسوي، محمد بن ابی الحسن (963- 1043)
1- مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2347
آغاز: تحفة للائم المعصومین علیهم السلام و فرغت من تحفه النبی صلی اﷲ علیه و آله و هی فی الادعیة؛ انجام: حتی اظهرنی اﷲ و مات علی بن محمد سن تسع و عشرین و ثلثمائة.
خط: نسخ جلی، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی به لفظ «منه عفی عنه»؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوا رویه گالینگور عطف تیماج قهوه اي، 116گ، 12 سطر، اندازه: 5/ 18×5/ 25 سم [ف: 5-696]
2- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 7486
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ صدر نسخه ضمن 71 برگ قطعه از کتابی است در مبحث طهارت اثر خامه یکی از شاگردان شیخ بهائی، پنداشته میشود که آن نیز از مؤلف این رساله باشد (جمعاً 126 برگ)، نسخه احتمالاً به خط یا به تصحیح مؤلف؛ کاغذ: حنایی، جلد: میشن سرخ، 55گ، 12 سطر، اندازه: 19×25سم [ف: 11-57]
tohfe-ye hoseynīye
قمی مشهدي، محمد بن محمد رضا،-1107 قمري
(qomī mašhadī, mohammad ebn-e mohammad rezā (-1696
اهداء به: شاه سلطان حسین صفوي
در آداب و سنن متعلق به وضو و غسل و نماز با ادعیههاي وارد شده در آنها داراي یک «مقدمه» و هفت «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه: در بیان تعریف و ترغیب و تخویف نماز و دعا و بیان شرایط دعا و سبب تأخیر حاجت ها؛ باب 1. آداب رفتن به بیت الخلا و وضو و غسل، مشتمل بر پنج فصل؛ 2. مسائل مربوط به میت، مشتمل بر هشت فصل؛ 3. آداب و تعقیبات نماز، مشتمل بردوازده فصل؛ 4. نماز شب، داراي چهار فصل؛ 5. بقیه نمازهاي واجب و مستحب، داراي چهارده فصل؛ 6. اعمال ایام هفته، داراي سه فصل؛ 7. بیان اعمال ماههاي دوازدهگانه، مشتمل بریک مقدمه و دوازده فصل؛ خاتمه: در حصول مآرب و وصول به مطالب و دفع بلیات و اسقام، مشتمل بربیست و سه فائده.
[الذریعة 3/ 429]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3357
آغاز: الحمدﷲ الذي رفع درجات الصالحین و ارشدهم الی مایوجب لهم الفوز بالیقین و رغبهم فی محافظ ما هو عماد الایمان؛ انجام: و هزار مغفرت و هزار رحمت بر او بفرست و غش و خیانت و غیبت و حسد و بغی و ...
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه اي، 359گ، 17 سطر، اندازه: 14×25سم [محدث ارموي مخ: 1-305]
at-tuḥfat-ul ḥusaynīya
جزائري، نورالدین محمد بن نعم اﷲ، 1088-1158 قمري
(jazā’erī, nūr-od-dīn mohammad ebn-e ne‘mat-ol-lāh (1678-1745
در بیان حقیقت عقل و عشق.
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4016
آغاز: اي پادشاه بی نیاز و اي کبریاي بنده نواز و اي کریم کارساز؛ انجام: و حلاوت زبان و طول گردن و مو.
خط: نسخ، کا: ابوالحسن بن محمد هادي بن نورالدین جزایري، تا: 28 ذیقعده 1304ق؛ از روي نسخه اصل؛ کاغذ: فستقی، جلد: رویه کاغذ زرد، 49گ،14سطر، اندازه: 4/ 14×9/ 19 سم [ف: 2-104]
tohfat-ol hoseynīye
حسینی نقیب، ابوالمعالی، ق12 قمري
(hoseynī naqīb, ab-ol-ma‘ālī (-18c
اهداء به: شاه سلطان حسین صفوي رساله مختصري است در سه «باب» در محاسن اخلاق: 1. وصیت حضرت پیامبر (صلی الله علیه و آله) به علی (علیه السلام)؛ 2. ادعیه مأثوره که در باب سرعت اجابت رسیده؛ 3. کلمات امیرالمؤمنین (علیه السلام).
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 21/145-4225/4
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و الصلو و السلام علی محمد صلی اﷲ علیه و آله و عترته الطاهرین و بعد کمترین بنده بر ارکان آستان خلافت نشان ابوالمعالی ... را که اباً عن جد از بدو ظهور؛ انجام: یأس القلب راح النفس یا من الخائف اذا وصل ... یطلبک الرزق کما تطلبه یبلغ المرء بالصدق الی المنازل الکبار یصیر امر الصبور الی مراده بعون الملک الوهاب تمت.
بیکا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج عطف گالینگور قهوه اي، 13گ، اندازه: 14×20سم [ف: 2-761]
tohfat-ol hoseynīye
طالقانی، محمد تقی قطب، ق12 قمري
(tāleqānī, mohammad taqī qotb (-18c
اهداء به: میرزا محمد باقر حسنی حسینی موسوي و شاه سلطان حسین صفوي
رسالهاي در امامت داراي یک «مقدمه» در تفسیر سوره فاتحه و هفت «فصل»: تحقیق امامت، فضایل امیرالمؤمنین علی، مطاعن ابوبکر، مطاعن عمر، مطاعن عثمان، مطاعن چهار مذهب، قبایح افکار مخالفان؛ خاتمه در وقایع آخر الزمان و برخی از حالات حضرت مهدي (علیه السلام). شعر مؤلف در دیباچه هست.
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2090
آغاز: بسمله، حمد و سپاس و ثناي تجاوز از گمان و قیاس سزاوار خداوند بی نیاز؛ انجام: (در تبصره دوم و خاتمه افتاده): مفضل گفت چه چیز از او بظهور خواهد رسید ... خواهد فرمود.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ با سرلوح مختصر؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن سیاه، 152گ، 12 سطر، اندازه: 4/ 12×1/ 20سم [ف: 2-105]
at-tuḥfat-ul ḥusaynīya = aṭ-ṭahāra wa-ṣ ṣalāt
وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل، 1118-1205 قمري
(vahīd-e behbahānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad akmal (1707-1791
محل تألیف: کربلا
رساله متوسطی در بیان احکام طهارت، نجاسات و صلوة میباشد که به صورت فتوایی و بعضاً داراي استدلال نگاشته شده است. این کتاب با همین نام داراي ترجمه فارسی است که احتمالاً توسط یکی از شاگردانش انجام شده گر چه اکثراً به خود او نسبت داده اند. رساله به درخواست مقلدین ایشان در کربلا ساخته شده است.
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین ... اما بعد فاعلم ان الطهار علی قسمین قسم یتوقف علی النی و یسمی الطهار عن الحدث و رافع الحدث و نحو ذلک
انجام اعلم أن اشد الفرائض بعد اصول الدین الصلاة و بعدها الصوم و الزکا و الخمس والحج و الجهاد تم بعون اﷲ.
[الذریعة 3/ 427 که دو کتاب به نام «التحفة الحسینی» از وي یاد شده است: یکی به عربی، دومین ترجمه آن به فارسی]
شرح و حواشی:
1- التحفة الحسینی (ترجمه) = الطهار و الصلاة؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205)
1- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9527
آغاز و انجام: برابر در فهرست بدون نام مؤلف است؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف (شاید)، بیتا؛ روي برگ اول دو بیت شعر به خط محمد علی بن علی اصغر دیده میشود؛ جلد: تیماج مشکی، 86گ، 14 سطر، اندازه: 12×5/ 16 سم [ف: 24-279]
2- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3760/1-90/ 19
آغاز و انجام: برابر
در فهرست بدون نام مؤلف است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 1186ق؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج با سر، 34گ، 22 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 5-2861]
3- تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 675/2
آغاز: برابر؛ انجام: و امثال ما ذکر کتاب الزکاة ...
خط: نستعلیق تحریري، کا: حاجی محمد بن ملا علی اصغر رازي، تا: 1190ق؛ 29گ (39پ-67پ) [ف: 2-42]
4- شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1/ 228
خط: نسخ، کا: حاج محمد شیرازي، تا: 1195ق؛ 70گ (1-70)،
اندازه: 5 /10×5/ 16 سم [نسخه پژوهی: 3-83]
5- یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 3336/2
خط: نستعلیق، کا: محمد ظاهر رازي، تا: 1195ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش، 33 ص (185-217)، 19 سطر (10×17)، اندازه: 15×20سم [ف: 5-1619]
6- تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6464/2
آغاز: برابر؛ انجام: الی الکوف و امثال ما ذکر. کتاب الزکوة. تمت الرسال فی سلخ صفر المظفر 1191 قد فرغت من کتاب هذا الکتاب ... فی تاریخ 3 شهر جمادي الاولی 1198.
بیکا، تا: 3 جمادي الاول 1198ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی،42پ- تا پایان دفتر،20سطر، اندازه: 14 ×20سم [ف: 3-359]
7- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1615
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: زین العابدین بن محمد تقی نوري، تا: 1200ق؛ کاتب در پایان نسخه از نام مؤلف و کتاب او یاد میکند؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 84گ، 15 سطر (6×11)، اندازه: 10×16سم [ف: 8-205]
8- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2125/2
آغاز: برابر؛ انجام: و ما بین النصابین عفو ایضا ... بل کل اربعین درهما نصاب و ان بلغ آلااف الالوف و ما لا یحصی.
شامل طهارت، صلات، و زکات است نه صوم؛ خط: نسخ، کا: آقا بابا ابن مرحوم ملا محمد مهدي شهمیرزادي، تا: سهشنبه 24 ربیع الاول 1270ق؛ 51 ص (64-114) [ف: 11-332]
9- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 13719
آغاز: برابر؛ انجام: و ان کان احوط مع التمکن الثانی قصد مجموع المساف نعم ان اراد من الذهاب.
در فهرست بدون نام مؤلف است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ توسط غلامرضا عرب به کتابخانه تحویل گردیده است؛ کاغذ: نخودي آهارمهره، جلد: مقوا با عطف تیماج، 89گ، 14-16 سطر [ف: 20-349]
10- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11401
آغاز: برابر؛ انجام: و الارض المقدسه نجف اشرف بالنسبه الی الکوفه و امثال ما ذکر و اﷲ اعلم.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج سیاه، 45گ، 22 سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 33/ 2-112]
11- قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4062/3
آغاز: برابر؛ انجام: و ینقضه أیضا السکر و الجنون و الاغماء و الاستحاضة القلیلة...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 3گ (30ر-32پ)، 17 سطر، اندازه: 5/ 10×16سم [محدث ارموي مخ: 1-291]
12- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17442
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
13- چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 661/4
آغاز و انجام: برابر
نام کتاب و مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد. در فهرست نام کتاب «التحفة العربی» آمده است؛ بیکا، بیتا؛ جلد: گالینگور آبی، 71گ، اندازه: 12×20سم [ف: 181]
14- مراغه؛ عمومی؛ شماره نسخه: 2/ 91
آغاز: برابر؛ انجام: بحیث لاینافی صدق اطلاق الاقام عشر فی بغداد اذ عرفت ظهور الاکتفاء بالاتمام و نیل ما ذکر حال الارض المقدسه کربلا المعلی بالنسب الی قبر ... المقدسه نجف الاشرف بالنسب الی الکوف و امثال ما ذکر، تمت
کامل؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج سیاه منقوش زیبا، 45گ (17ر-61پ)، 18 سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 207]
at-tuḥfat-ul ḥusaynīya (t.) = aṭ-ṭahāra wa-ṣ ṣalāt
وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل، 1118-1205 قمري
(vahīd-e behbahānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad akmal (1707-1791
وابسته به: التحفة الحسینیة = الطهارة و الصلاة؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205)
مختصري است در احکام طهارت و صلاة به طور فتوي با اشاره به بعضی از ادله فقهی آنها. ترجمه همان رساله عربی منسوب به او.
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین وصلی اﷲ علی محمد ... اما بعد برضمیر منیرطالبان درجات اخرت مخفی نماناد که چون بعد از معرفت اﷲ افضل از همه عبادت است ... مولانا محمدباقر بن ... محمد اکمل الاصفهانی ... تسمیه آن به تحفة الحسینی مناسب دانسته شد
انجام: و هرگاه کسی درصوم با حلیله خود ملامسه و ملاعبه آنقدر کند و انزال شود احتیاطاً قضا و کفاره است و عدالت در امام جنازه شرط است احتیاطاً تمت الکتاب بعون الملک الوهاب.
[الذریعة 3/ 427 که دو کتاب به نام «التحفة الحسینی» از وي یاد شده است: یکی به عربی، دومین ترجمه آن به فارسی]
1- کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 247
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ خوب، کا: محمد تقی بن کمال همدانی، تا: 1179ق، جا: کربلا؛ مصحح؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 109ص (1-109)، 12 سطر، اندازه: 11×5/ 16 سم [ف: 48]
2- یزد؛ سریزدي؛ شماره نسخه: 129
آغاز: بیرون آمده باشد و زن را استبراء نمی باشد علی الاظهر پس هر رطوبتی که از زن بیرون آید ضرر ندارد؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد تقی بن کمال، تا: 1180ق، جا: کربلا؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ در برگ آخر عبارت «این فتاوي اقل اذل محمد باقر بن محمد اکمل است عفی اﷲ عنهما» با مهر «لا اله الا اﷲ الملک الحق المبین محمد باقر» (بیضی)؛ تاریخ وقف: 1376؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، 78گ، 16سطر، اندازه: 11×5/ 16 سم [ف: 1-109]
3- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1/ 972-6/62
آغاز: بسمله باب اول در طهارت و طهارت بر دو قسم است یکی احتیاج به نیت دارد دیگر آنکه احتیاج به نیت دارد؛ انجام: برابر خط: نسخ، کا: ابوعلی مهدي بن حاجی محمد، تا: دوشنبه 1 ربیع الثانی 1182ق؛ مصحح؛ 32گ، 21-22 سطر، اندازه: 14×5 /21 سم [ف: 2-762]
4- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7000-35/180
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 20 شعبان 1186ق، جا: نجف اشرف؛ مصحح؛ جلد: مقوا، 88گ، 12 سطر، اندازه: 10×14سم [ف: 2-762]
5- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1/ 7100-36/100
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد بن محمد عظیم زنوزي، تا: ذیحجه 1186ق؛ مصحح؛ جلد: گالینگور عطف تیماج قهوه اي، 40گ، 15 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 2-762]
6- قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 533
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: سهشنبه 18 صفر 1190ق؛ مصحح؛ تملک: ریحان اﷲ موسوي به تاریخ هشتم شعبان 1318 با مهر «العبد ریحان اﷲ الموسوي» (بیضی) در کربلا، تملک سید محمد باقر بروجردي، نشانی استعاره از سرکار شیخ الرئیس آقا شیخ علی خراسانی؛ جلد: مقوایی عطف تیماج سبز، 57گ، 15 سطر، اندازه: 17×21سم [ف: 2-164]
7- تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 675/1
آغاز: واجبات خود سخت است، که بیرون آییم؛ انجام: برابر نسخه از وضو آغاز میشود، سپس فصل در غسل، فصل در طهارت، فصل در مطهرات، فصل در احکام نماز، مستحبات نماز، احکام شک ... و پایان مییابد به «مسئله، مسئله»؛ خط: نستعلیق تحریري، کا: حاجی محمد بن ملاعلی اصغر رازي، تا: 1190ق؛ افتادگی: آغاز؛ همراه است با «تحفة الحسینیه» وحید بهبهانی.؛ 38گ (1ر-38ر) [ف: 2-187]
8- قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4363/3
آغاز: برابر؛ انجام: مسأله اگر حسبیه رضیعه خود را دو روز یا سه روز به عقد انقطاع کسی در آورد چنین دامادي محرم زوجه او نمی شود و غایت ...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، وصیتنامهاي از سعید عمران مازندرانی ناقصاً آمده؛ جلد: تیماج قرمز، 69گ (55 پ-123پ)، 13 سطر، اندازه: 5/ 11×5/ 20 سم [محدث ارموي مخ: 1-291]
9- تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: 68/3
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ در چند فصل؛ کاغذ: فرنگی، 21 سطر (11×16)، اندازه: 17×21سم [ف: 226]
10- قم؛ فاضل قائینی؛ شماره نسخه: بدون شماره
آغاز: برابر
کا: مظفر علی بن صادق لاهوري، تا: 1200ق [تراثنا: س13ش1-141]
11- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 20846
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، تا: اوایل قرن 13؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373.؛ 32گ، 24 سطر، اندازه: 15×20سم [اهدائی رهبر: 3-128]
12- اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 714/2
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی عطف پارچهاي، 108گ (38ر-145پ)، 12سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 2-547]
13- قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 597/1
از طهارت تا صوم.؛ خط: تحریري، بیکا، تا: قرن 13 [ف: 115]
14- کرمانشاه؛ مدرسه آیة الله بروجردي؛ شماره نسخه: 6/ 118
آغاز: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 17 رجب 1200ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قهوه اي عطف تیماج مشکی، 43گ (196پ- 238پ)، اندازه: 15×20سم [ف: 91]
15- مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 40/1
آغاز: از فقیه جامع الشرایط که مجتهدي حی عادل بوده باشد بی واسطه یا با واسطه؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حسین بن حاج محمد شفیع کاشانی، تا: 24 رجب 1203ق، حسب خواهش کربلایی ملا عبدالعلی؛ افتادگی: آغاز؛ 15 سطر (6×12) [ف: 57]
16- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8955- 59/175
آغاز: از خانه پر از طلا که تصدق شود آن تا تمام شود و دیگر می فرماید که نماز ستون دین است و معراج مؤمن است.؛
خط: نسخ، بیکا، تا: 1216ق؛ افتادگی: آغاز (یکی دو برگ از اول مقدمه افتاده)؛ 55گ، 14-16 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 2-762]
17- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8950/6
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1218ق؛ جلد: تیماج مشکی پشت قرمز، 78گ (81پ-158ر)، 16 سطر، اندازه: 5 /9×14سم [ف: 23-123]
18- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10364/3
انجام: و در رکعت دوم تشهد را فراموش کرده باشد
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی،
72گ (152پ-223پ)، 16 سطر، اندازه: 5 /10×5/ 16 سم [ف: 26-305]
19- قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1485
آغاز: و بعد فاعلم ان الطهار علی قسمین یتوقف؛ انجام: النجف الاشرف بالنسب الی الکوف و امثال ما ذکر.
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ 47گ، 20سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 1-40]
20- تهران؛ مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 11
آغاز: آن تمام شود و می فرماید که نماز ستون دین است و معراج مؤمنین است پس باید که مؤمن؛ انجام: آنکه زن برادرزاده خود را شیر دهد و برادرزاده فرزند شوهر میشود پس این عمه فرزند خط: شکسته نستعلیق خوب، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی قدیمی شکري، جلد: تیماج تریاکی، 73گ، 11 سطر (5 /7×12)، اندازه: 7/ 10×15سم [ف: 8]
21- قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 1/ 199
آغاز: بسمله جرمها که قهوه خوردن و سرمه کشیدن بسیار بهم میرسد بنحوي که مانع رسیدن آب بزیرشان میشود همه را ازاله نماید؛ انجام: برابر
در فهرست با عنوان «رساله عملیه» و ناشناس آمده، مباحث طهارت و صلا و صوم؛ بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ فاقد جلد، 41گ (1ر-41پ)، 11سطر، اندازه: 17×21سم [ف: 1-170]
22- شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 590/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی، 168ص، 14 سطر، اندازه: 5 /9×15سم [ف: 2-229]
23- مشهد؛ مدرسه باقریه؛ شماره نسخه: 304/2
خط: نستعلیق، کا: جعفر لاهیجی، بیتا، کاغذ: فرنگی، 18سطر، اندازه: 6×5/ 11 سم [تراثنا: س6ش4-88]
24- قم؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 82
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ از عصر وحید؛ محشی؛ جلد: تیماج قهوه اي سیر، 172گ، 12 سطر، اندازه: 5/ 10×17سم [ف: 69]
25- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14286/5
آغاز و انجام: برابر
در پایان ترجمه، مسائل متفرقهاي با عنوان «مسئله- مسئله» اضافه نموده است؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: گالینگور مشکی، 50گ (70پ-119ر)، 17 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 38-411]
at-tuḥfat-ul ḥusaynīya
یزدي، عبدالخالق بن عبدالرحیم،-1268 قمري
(1852-) yazdī, ‘abd-ol-×āleq ebn-e ‘abd-or-rahīm
در فقه شیعی است به ترتیب «کتاب»: الکتاب الاول فی الطهارة.
که در کربلا بدان آغاز کرده است.
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1/ 1982- عکسی
آغاز: جلد 1: حمدله. صلاة. و بعد، فیقول العبد المذنب الواثق ابن عبدالرحیم الیزدي عبدالخالق ... انی حین کنت مشرفاً بالحایر الحسینیه ... من اﷲ علی بتألیف هذا الکتاب فی فقه الشریع مع الاشار الی اقوي الادل فشرعت فیه ... و سمیته بالتحفة الحسینیه، و رتبته علی کتب و خاتمه؛ انجام: و عدم المخرج عنه لامعنی للتوقف. المقام الرابع
جلد یکم؛ خط: نسخ خوش، بیکا، بیتا؛ بی نام، پیش از 1228ق که تاریخ یکی از «اجازه» ها است، با نشانههاي «بلغ» و «قویل مع الاصل»، همراه است با 4 «اجازه» از دانشمندان روزگار به نگارنده، شیخ احمد احسایی (ص 2-70)، شریف العلما (ص 8)، سید عبداﷲ شبر (ص 9-11). سید محمد (ص12)؛ (ص30- 188) [عکسی ف: 1-64]
at-tuḥfat-ul ḥusaynīya
خراسانی، ابراهیم بن یعقوب، ق13 قمري
(×orāsānī, ebrāhīm ebn-e ya‘qūb (-19c
وابسته به: بدای الهدایة؛ حر عاملی، محمد بن حسن (1033-1104)
تاریخ تألیف: شب سهشنبه 15 جمادي الثانی 1244ق
شرح مزجی استدلالی است بر کتاب «بدایة الهدایة» شیخ محمد بن الحسن حر عاملی، که به نام فرزندش حسین که در جوانی در کربلا درگذشته، تألیف نموده و ثواب آن را به حضرت حسین بن علی (علیه السلام) تقدیم داشته است.
یزد؛ مدرسه خان؛ شماره نسخه: 53
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... و بعد فهذه تعلیقات شریف و فوائد لطیفة علقتها علی کتاب الصلاة
کتاب صلاة؛ خط: نسخ، کا: حسن خراسانی طبسی، تا: 28 ربیع الاول 1245ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، 127گ، 21سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 37]
tohfat-ol hoseynīye
فاضل بسطامی، نوروز علی بن محمد باقر، 1227-1309 قمري
(fāzel-e bastāmī, nowrūz ‘alī ebn-e mohammad bāqer (1812-1892
تاریخ تألیف: شب جمعه جمادي الاول 1264ق؛ محل تألیف: مشهد مقدس
در مصائب و مناقب و زندگانی و شهادت حضرت امام حسین علیه السلام است در یک «مقدمه» و چهارده «فصل» و یک «خاتمه» در دو جلد سامان یافته و هریک از فصل ها داراي چند «مجلس» میباشد. صاحب الذریعه (3/430) تاریخ ختم کتاب را 1265ق نوشته است.
آغاز: الحمدﷲ الذي شرفنا بزیار کربلا الحسین و عظم اجورنا بمصائبنا فی تحریر حدیث ابتلاء الحسین
انجام: و باینجا ختم نمودم این نسخه شریفه و صحیفه منیفه را و ﷲ الحمد اولا و آخراً، این نسخه شریف در ساعت هفتم
چاپ: ایران، 1320ق؛ ایران، سنگی، 1302، 489ص، رحلی
[الذریعة 3/ 430؛ فهرستواره منزوي 3/ 1576]
1- مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 61
خط: نسخ، کا: محمد حسین بن ملامحمد علی ساکن خیابان علیا مشهد رضوي، تا: یکشنبه 16 جمادي الاول 1263ق، جا: مشهد؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ فرنگی، نشان قرمز؛ جلد: تیماج مشکی ضربی دار، 151گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 17×5/ 21 سم [ف: 1-32]
2- مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 7441
آغاز: چون خداوند از دو حرف کن صلاتی آفرید از صلاتی در خور قدرت بلائی آفرید؛ انجام: از راه احسان و لطف تو او را انشا اﷲ تمت.
خط: نسخ، کا: محمد حسین بن ملا محمد علی، تا: یکشنبه 16 جمادي الاول 1263ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 152گ، 19 سطر (5 /11×5/ 15)، اندازه: 18×22سم [ف: 2-10]
3- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 531
آغاز و انجام: برابر
جلد دوم کتاب و از فصل دهم تا بآخر کتاب؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمد علی مشهدي، تا: شنبه 27 ربیع الثانی1270ق؛ اهدائی: غلامعلی طاهري تاریخ: 11 ذي الحجه 1351 بکتابخانه آی اﷲ مرعشی؛ تملک غلامعلی طاهري خراسانی و وقفنامه کتاب؛ جلد: پارچه آبی، 312گ، 25 سطر، اندازه: 5 /14×26سم [ف: 2-144]
4- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14837
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد بن ملا علی مشهدي، تا: محرم 1208ق [این تاریخ نادرست است و باید 1280 یا 1308 باشد]، جا: مشهد، حسب خواهش حاجی جبار؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمع مشکی عطف تیماج مشکی، 308گ، 24 سطر (12×24)، اندازه: 22×35 سم [ف: 37-447]
tohfe-ye hoseynīye
سلطانی کرمانشاهی، حسینقلی بن مصطفی، 1247-1303 قمري
(soltānī kermānšāhī, hoseyn-qolī ebn-e mostafā (1832-1886
اهداء به: ظل سلطان و ناصر الدین شاه و میرزا فتح علی خان وزیر
این رساله را در مدایح منظوم میرزا حسن خان معتمد السلطان نایب الحکومه کرمانشاهان در یک «دیباچه» و «مقدمه» در شرح اجمالی نسب خاندان میرزا سمیع و به نام ظل سلطان در 8-1284 ساخته است و در برخی نسخه ها در 1303 و 1304ق.
1- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3002- ف
نسخه اصل: نسخه آقاي فتح اﷲ سمیعی؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: گویا اندکی پس از 1302؛ مجدول [فیلم ها ف: 2-19]
2- تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 132 - ج
آغاز: بمسله الحمد ﷲ الحمید المنان ... مؤلف در توحید گوید: اي جهان داور یکتا که سمیعی و بصیري وي پدید آور اشیا که حکیمی و خبیري؛ انجام: در هزار و سیصد و سه از شرف ختم شد و اﷲ اعلم بالصواب
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 105گ، 14 سطر (9×5 /15)، اندازه: 5/ 14×5/ 21 سم [ف: 1-84]
tohfat-ol hoseynīye
اردکانی یزدي، محمد حسن بن محمد ابراهیم،-1315 قمري
(1898-) ārdakānī yazdī, mohammad hasan ebn-e mohammad
ebrāhīm
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 22712
آغاز: یا من توحد بالربوبیته؛ انجام: علی نبینا محمد و آله اجمعین.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13 [رایانه]
tohfat-ol hoseynīye
مدرس چهاردهی، محمد علی بن محمد نصیر، 1252-1334 قمري
(modarres-e čahārdehī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad nasīr (1837-1916
در 1 «مقدمه» و 12 «باب» و 1 «خاتمه»، در سرگذشت حضرت حسین از حرکت او از مدینه تا رویداد کربلا و بردن خاندان او به شام.
آغاز: حمد له. صلا . اما بعد چنین عرض مینماید روسیاه مجرم
... محمد علی بن نصیر الجیلانی
[فهرستواره منزوي 3/ 1577]
1- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 8492
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین؛ انجام: و ذریات او نیز مبتلا شدند باین بلیه تا الی الان هستند ... که مرا محنت ایام بهم برزده است.
خط: نسخ، کا: حاج ملا ابن آقا بزرگ، بیتا [الفبائی: -112]
2- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 27266
آغاز: بسمله و به نستعین ... و الحمدﷲ رب العالمین؛ انجام: فمن اهم المقاصد طب الغفران تحت قبه الحسینیه تمت بعون الملک الوهاب
خط: نسخ، کا: حاج ملا ابن آقا بزرگ، بیتا، کاغذ: نباتی، جلد: مقوا [رایانه]
3- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 27266
آغاز: بسمله الحمدﷲ الذي شرفنا بزیار کربلاء الحسین ... اما بعد از اتمام جلد اول از این نسخه شریفه؛ انجام: فاطمه دختر امام با سر برهنه و موي پزیشان و ریسمان در گردن در مجلس عام جلد 2؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام [رایانه]
at-tuḥfat-ul ḥusaynīya
موسوي خراسانی، ابراهیم بن یعقوب
mūsavī ×orāsānī, ebrāhīm ebn-e ya‘qūb
وابسته به: بدای الهدایة؛ حر عاملی، محمد بن حسن (1033-1104)
شرح کتاب الصلاة از «بدای الهدایة» حر عاملی.
کرمانشاه؛ فی مهدوي (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره
کاتب = مؤلف، بی تا [تراثنا: س2ش4-27]
tohfe-ye hoseynīye
خاتون آبادي، میر محمد
×ātūn ābādī, mīr mohammad
در بیان کلیات اصول و فروع دین و بعضی احکام فقهی که دانستن آنها بر هر مکلفی ضروري و واجب میباشد، در دو «باب» و هر کدام داراي فصول. نام رساله و مؤلف آن روي برگ اول این نسخه آمده است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2/ 9729
آغاز: تحفه حمد و ثنا بارگاه کبریاي کریمی را سزد که آسمان و زمین رامنور شمع هدایت سید اولین و آخرین؛ انجام: و احتیاط در آنست که تمام خمس بتجویز علما و مجتهدین به اهل آن داده شود
خط: نسخ، کا: محمد علی بن آقا علی رایانی، تا: 1084 ق؛ جلد: تیماج زرد، 19گ (76پ-94ر)، اندازه: 5/ 11×18سم [ف: 25-81]
tohfe-ye hoseynīye dar t.-ye sahīfe-ye edrīsīye
افندي، عبداﷲ بن عیسی بیگ، 1066-1130 ؟ قمري
(1718-1656) afandī, ‘abd-ol-lāh ebn-e ‘īsā beyg
به دستور: شاه سلطان حسین صفوي
تاریخ تألیف: عید مولود در ربیع الاول 1122ق
شرح و ترجمهاي است که به دستور شاه سلطان حسین ساخته است. در آغاز چند فائده است در سرگذشت ادریس از روي کتب شیعی و سنی. از این کتاب فضل و آگاهی افندي پیدا است.
آغاز: بسمله. عطر آمیز حمد و ثناي که مستعدان عالم صور و معانی که نکته پردازان انجمن دانش و بینشند باظهار آن نغمه پرداز گردیده بر صفایح لیل و نهاریست و درج نمایند ... اما بعد چون خاطر ملکوتی مناظر قدسی مآثر بندگان نواب کامیاب سپهر رکاب مرتضوي انتساب سلطان امم ... شاه سلطان حسین ... همواره متعلق بتفسیر آیات قرآنی و ترجمه اذکار و ادعیه ربانی ... و بیان صحف معجز نظام آسمانی ... میباشد ... و بعز عرض اقدس رسیده بوده که بدست این گمنام ... عبداﷲ بن عیسی بیک بن محمد صالح بیک الاصفهان در عرض این مدت در عالم سیاحت سی چهل ساله و عالم گردي پارهاي از نسخههاي عجیب لطیف و قدري از صحیفه هاي غریب شریف در نزد خود جمع و تحصیل نموده ... مانند صحیفه شریفه حضرت ادریس نبی ... این ذره ... را بترجمه این صحیفه شریفه ادریسیه بلغت فارسیه ... سرافراز و مامور ساخت ... و الحال همان فراهم آورده خود را برساله «تحفه حسینیه در ترجمه صحیفه ادریسیه» نامیده. انجام: ایراد نکرده است و اﷲ الموفق و المعین و بثواب ختم شد ترجمه این صحیفه شریفه ادریسیه در روز عید مولود در شهر ربیع الاول هزار و یکصد و بیست و دو هجري برید مترجم و مؤلف آن عبداﷲ بن عیسی بیک اصفهانی.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2055
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق ریز، کاتب = مؤلف، تا: 1122ق؛ کلیشه صفحه آخر این نسخه در ریحان الادب (6/273) دیده میشود.؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 97گ، 17 سطر (5/ 7×5/ 13)، اندازه: 13×19سم [ف: 8-683]
at-tuḥfat-ul ḥusaynīya fi-l aḥkām-iš šar‘īya
بافقی یزدي، محمد حسین بن علی،-1313 قمري
(1896-) bāfqī yazdī, mohammad hoseyn ebn-e ‘alī
رساله استدلالی مختصري است که بیشتر نقل اقوال از فقهاي قدیم مینماید.
[الذریعة 2/ 428]
1- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 596
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 7 صفر 1281ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن قهوه اي، 193گ، 19 سطر، اندازه: 3/ 15×8/ 21 سم [ف: 1-86]
2- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1240
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... کتاب المکاسب و فیه مقدم و فصول المقدم فی نبذ مما ورد فی التحریض و الترغیب الی الکسب؛ انجام: لاعتراف المالک بعدم استحقاق الزیاد فیدفع الیه حینئذ المسمی و قد تم المجلد الثالث..
جلد سوم، کتاب تجارت تا اجاره؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 16 ذیقعده 1285ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 200گ، 20 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 4-39]
at-tuḥfat-ul ḥusaynīya li-īḍāḥ-il muqaddamat-il alfīya
ابن ابی جمهور، محمد بن علی، 838؟-906 ؟ قمري
(1501-1435) ebn-e abī-jomhūr, mohammad ebn-e ‘alī
وابسته به: الالفی فی فقه الصلا الیومی = الفیه؛ شهید اول، محمد بن مکی (734 -786ق)
ظاهراً از ابن ابی جمهور، محمد بن علی بن ابراهیم بن ابی جمهور احسایی. شرح مختصري است با عناوین «قال- اقول» بر الفیه شهید اول. این شرح بیشتر جنبه توضیحی دارد و به ادله کمتر می پردازد. در فهرست آستان قدس (ج2ص24) این کتاب به وحید بهبهانی نسبت داده شده و این خطا است چه ایشان در باب طهارت، صلات و صوم دو تحفه دارد یکی عربی و دیگري فارسی که ترجمه آن است علاوه بر آن مرحوم آقا بزرگ اشتباه بودن این نسبت را مسلم دانسته و چنین نگاشته است: «و احتمال کونه رسال الوحید البهبهانی کما وقع لمؤلف فهرس الخزان لاوجه له جزماً حیث لم یکن للاستاد الوحید فی التاریخ الوقفی عنوان و معروفی بین الناس ...» (الذریعه 3/ 427)
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 2287
آغاز: بسمله، الحمدﷲ الذي اوجب العبادات علی المکلفین و اوعد علیها الثواب فی یوم الدین؛ انجام: و حیث انتهی کلامه رحمه اﷲ فینتهی شرحنا بنهایته و الحمدﷲ رب العالمین
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ واقف: نادرشاه، 1145.؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوا رویه پارچه اخرا، 120گ، 15 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 1/21-235]
(tohfe-ye hoseynīye (mn.
منتخبی است از رساله عبدالرحیم دماوندي (قرن 12) با عناوین «مفتاح-مفتاح.» میدانیم دماوندي اثري دارد موسوم به مفتاح اسرار حسینی و نیز فیوضات حسینیه از همین دماوندي در فهرستواره کتاب هاي فارسی (6/ 205) معرفی شده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15982/50
آغاز: بسمله. منتخب از رساله موسومه بتحفة الحسینیه میرزا عبدالرحیم دماوندي علیه الرحمة. فصل اول فی اثبات الصنایع (کذا) شیخ اشراق قدس سره این نوع؛ انجام: براي افضل خلق است که سید ما باشد و لهذا موسی (علیه السلام) ممنوع شد از آن در این نشئه. شانزدهم.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1320ق؛ جلد: تیماج فرنگی، 72ص (970-1041)، اندازه: 11×18سم [ف: 44-177]
at-tuḥfat-ul ḥusaynīya wa-l hidyat-ul ‘illīya
طبیب، علاء الدین محمد، ق11 قمري
(tabīb, ‘alā‘-od-dīn mohammad (-17c
اهداء به: امیر حسین علی خان
دائر المعارفی است به ترتیب حرف آغاز نامها و اصطلاحات، در بیست و هشت «کتاب» براي بیست و هشت حرف، و هر اصطلاحی با عنوان «اصل» میآید و با عناوین «اشار» و «ارشاد» گزارش میشود و ضمن شرح به آیات و احادیث بسیار و گفتههاي بزرگان فلسفه و کلام اشاره شده و مخصوصاً به حدیث اهمیت بیشتر میدهد و به مناسبت فضایل و مناقب ائمه (علیهم السلام) نیز آورده میشود.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8170
آغاز: الحمدﷲ الواحد ا حد الصمد المتعظم بالالهی المتفرد بالوحد المتخصص بالوحدانی المتوحد با حدی المتفرد بالصمدی
شامل حرف ألف تا بحث «الامام»؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج قهوه اي، 189گ، 25 سطر، اندازه: 19×29سم [ف: 21-153]
at-tuḥfat-ul ḥišmatīya fī š.-il manẓūmat-il lu’lu’īya fī ‘ilm-il qirā’at-il qurānīya
موسوي دزفولی، محمود بن عبداﷲ، ق13 قمري
(mūsavī dezfūlī, mahmūd ebn-e ‘abd-ol-lāh (-19c
وابسته به: نظم اللآلی فی تجوید کلام اﷲ المتعالی = اللؤلؤئیة؛ قاري، ابوالقاسم (قرن 11)
اهداء به: نواب محمد حسین میرزاي قاجار
تاریخ تألیف: 1246ق
شرحی است بر منظومه لؤلؤئیه سید ابوالقاسم قاري اصفهانی. مؤلف خود سلسله نسبش را به قطب العارفین سید علی ملقب به رکن الدین میرساند.
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 7904/1 - 53/114
آغاز: بسمله، نثر جواهر تجمید و نظم لی توحید بر رشته تحسین و تجوید
خط: نسخ، کا: محمد تقی بن غلامعلی دزفولی، تا: شنبه 6 ذیحجه 1248ق؛ 61گ، 12 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 2-763]
tohfat-ol hoffāz = eskandarīye
نصر بن عمر، ق9 قمري
(nosrat ebn-e ‘omar (-15c
تاریخ تألیف: 862ق
منظومهاي در تجوید است که در گزارش برگل در کتاب «ادبیات فارسی بر مبناي تألیف استوري» آن را از نصر بن عمر ملقب به اسکندر دانسته است. تمامی نسخههاي معرفی شده در ایران فاقد نام مؤلف اند. موضوعات آن از جامعیت کامل برخوردار نیست و مؤلف تلاش کرده اهم مطالب علم تجوید را با گزینش از شش کتاب دیگر براي مبتدیان گردآوري نماید (بس فواید اندرو آورده ام ** انتخاب از شش کتابش کرده ام). مهمترین موضوعات آن عبارت است از: تعریف تجوید، مخارج حروف، مد، نون ساکن، تنوین، قلب، اظهار، ادغام، اخفا، تاء تأنیث، تفحیم و ترقیق را، تلفظ واژه اﷲ، وقف، اشمام، روم، تکبیر، اسامی و مولد قرا، شمار آیات و حروف هجاء.
آغاز: بسمله و به نستعین. ابتدا کردم بعلام الغیوب ** منزل الایات ستار العیوب / باعث الاموات حی لا یموت ** کار ساز یونس اندر بطن حوت / قادري کو کرده ما را از کمال** دور ازالحاد و فارغ از ضلال
انجام: آنکه ما را در دعا یاد آورند** از کمال خود رکاکت ننگرند / سوره اخلاص یا ام الکتاب ** بهر من خوانند از روي صواب
چاپ: با تصحیح سید محمد یوسفی، ضمن گنجینه بهارستان، بخش علوم قرآنی و روائی-1، مسلسل 3، تهران، کتابخانه مجلس شوراي اسلامی، 1380ش
[الذریعة 3/430]
1- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5393/1
آغاز و انجام: برابر
نگاشته در 862؛ کا: شمس الدین حافظ، تا: 21 ربیع الثانی 962ق؛ کاغذ: سپاهانی، 16گ (1پ-16ر) [ف: 16-300]
2- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 3036
آغاز و انجام: برابر
در چهار روز- از دوشنبه تا پنجشنبه- سال 872ق سروده است؛ خط: نسخ خوانا، کا: محمد رضا، تا: شعبان 1071ق، جا: شیراز، جهت استادش حیدر علی قاري؛ اثر طبع شخصی با تخلص «ترابی» از قاریان و حافظان نیمه دوم قرن نهم، چنانچه در خاتمه آمده است: «حمدﷲ شد درست انجام کار ** بااله العالمین شکرت هزار / بر ترابی شکر منعم ختم شد ** تحفة الحفاظ بر وي ختم شد»؛ واقف: کاتب؛ کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد: مقوا با روکش پارچه، 25گ، 8 سطر، اندازه: 5/ 13×19سم [ف: 23-53]
3- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1236/3-ف و 1338/3- ف
نسخه اصل: بادلیان 69 Add. اوزلی (ش 1241)؛ بیکا، بیتا [فیلم ها ف: 1-582]
tohfat-ol hokamā’
نجم الدین شیرازي، محمود بن الیاس،-730 قمري
(1330-) najm-od-dīn-e šīrāzī, mahmūd ebn-e elyās
این کتاب طبی شامل چهار «مقاله» است و در هر مقاله داراي چند «باب» است: مقاله 1. علم نظري طب، در هفده باب؛ 2. علم طب و علت هر عضوي از اعضاء از سر تا قدم و معالجه هر یک، در پنجاه و نه باب؛ 3. ذکر ادویه مفرده و فواکه، در بیست و هشت باب به ترتیب حروف تهجی؛ 4. ذکر ادویه مرکبه در بیست و دو باب. (عبدالحسین حائري)
[فونان: 124 و شماره 57 و 141 و 146؛ بنگال1/ 732؛ فهرستواره منزوي 5/ 3336 و 3597؛ الذریعه 16/73]
1- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6154
نسخه ناقص است و از دنباله باب 5 از مقاله 2 تا آخر مقاله 4 را ندارد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ تملک: مرشد بن اسحاق دلیجانی مورخ 1094؛ کاغذ: سمرقندي شکري، جلد: گالینگور مشکی با عطف تیماج قهوه اي، 56ص، 22 سطر، اندازه: 13×5/ 20 سم [ف: 19-144]
2- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6696/1
آغاز: و العدل غیاث الدول و الدین صدر بن امیر عادل جهان پهلوان خسرو توران جغاطاي آنکه جناب ... در رکاب رفعت ...
قبله گاه ایام و قبیله جاي ابناء انام است.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1040ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 72گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 11×19سم [ف: 20-208]
3- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6786
آغاز: باب سیزدهم در کحلها باب چهاردهم در حقنها باب پانزدهم در سنونات
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ در شش
برگ پایانی یک رباعی به خط رستم بن خداداد به سال 1360 و یادداشت مفصلی در خواص سوره یاسین و طریقه قرائت آن در سه «اشارت» دیده میشود.؛ جلد: گالینگور مشکی عطف تیماج مشکی، 103گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 15×21سم [ف: 20-255]
4- اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/ 319
خط: نستعلیق، کا: اسماعیل بن نوراﷲ ساوجی، تا: چهارشنبه غره ذیحجه 1308ق؛ جلد: تیماج عنابی، 60گ (65ر-124ر)، اندازه: 3×5/ 21 سم [ف: 1-233]
tuḥfat-ul ḥakīm
اصفهانی کمپانی، محمد حسین بن محمد حسن، 1297-1362 قمري
(esfahānī kompānī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad hasan (1880-1943
منظومه فلسفی مختصري است در بحر خفیف. در این منظومه دو بخش از فلسفه آمده مباحث عامه و الهیات در باب حدوث و قدم (از مباحث عامه) او قائل به حدوث زمانی شده و بر حدوث دهري داماد و حدوث اسمی سبزواري خرده گرفته است. چند بیت از او در این باره چنین است: «حدوث شی کونه بعد العدم ** و فی قباله المسمی بالقدم ... / و قیل للخلق حدوث دهري ** لسبقه حقیق بالامر / فیقتضی اللاحق سبق العدم ** بمقتضی ترتب العوالم / و مقتضی طولی السلاسل ** لیس سوي تفاوت القوایل ... و الحق ان العالم الجسمانی ** عقلا و نقلا حادث زمانی / اذ مقتضی تجدد الطبائع ** حدوثها الثابت فی الشرایع / فهی لها فی کل حد عدم ** و لیس للمجموع منها قدم / اذ لیس للکل وجود آخر** فالکل حادث و هذا ظاهر ... و لیس معنی للحدوث الاسمی ** مع قدم الوجود غیر الاسم.» (عبدالحسین حائري)
آغاز: یا مبدي الکل الیک المنتهی ** لک الجلال و الجمال و البها ... سمیتها بتحفة الحکیم ** معتصما بالواهب العلیم ...
انجام: فیا من اصطفاه من بریته ** و خصه بعلمه و حکمته/ صل علی محمد و عترته ** وراثه فی سره و سیرته
1- کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 372
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: ربیع الثانی 1358ق؛ نسخه در ربیع الثانی 1359، از مؤلف به شیخ محمد هادي بن عبدالرحیم مجتهد کرمانشاهی منتقل شده؛ کاغذ: دفتري مشقی، 30گ، 18 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 49]
2- کرمانشاه؛ نجومی؛ شماره نسخه: 1مجموعه بدون شماره
کا: مرتضی بن جواد حسینی نجومی، تا: 25 رجب 1370ق [دلیل المخطوطات: 1-279]
3- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2862
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: آقا شیخ محمد شریعت فرزند علامه مرحوم شریعت اصفهانی، تا: 1352ق؛ الهیات در صفحه 60 و داراي سر آغاز جداگانه است، کاتب که خود از اهل فضل و شاگردان مرحوم حاج شیخ محد حسین است در 1352 با اجازه مؤلف این نسخه را براي حاج میرزا سید هادي افحهاي تهرانی (از روحانیان مشهور تهران) نوشته و به وسیله پسر حاج میرزا هادي افجهاي به تهران فرستاده و مرحوم تنکابنی این نسخه را در 1356 خریده و بر هشت برگ اول یادداشتی نوشته است؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: تیماج مشکی،72ص،15سطر،اندازه: 11×17سم [ف: 10-205[
tohfe-ye hakīm mo’men = tohfat-ol mo’menīn = tohfeye soleymānī = tohfe dar teb
حکیم مؤمن، محمد مؤمن بن محمد زمان، ق11 قمري
(hakīm mo’men, mohammad mo’men ebn-e mohammad zamān (-17c
اهدا به: شاه سلیمان صفوي ( 1077-1105ق)
تاریخ تألیف: 1077یا 1078ق
این کتاب از مشاهیر کتب طبی فارسی در چند قرن اخیر است که آن را بر اساس مآخذ گوناگون تألیف نموده است. از دیباچه خود کتاب بر می آید که مؤلف در سال 1080 به نگارش آن آغاز کرده است ( نگاه کنید به صفحه 10 چاپ سنگی ) ولی در فهرست حقوق صفحه 48 چنین آمده است: در روزگار شاه سلیمان صفوي در اشرف مازندران به سال 1077 پرداخته و نیز در فهرست دانشکده پزشکی ره آورد هم 1077 تاریخ تألیف نوشته شده و در فهرست منزوي ج 1/491 چنین آمده است: در سال 1077 یا 1078 یا 1087 به نام شاه سلیمان ساخته شده است. تنکابنی در دیباچه این کتاب میگوید در تهیه این کتاب از یادداشت ها و تجربههاي پدرش (که پزشک بوده) و گردآوري و مرتب نشده بوده، بهره برده و تجربیات خود و دیگر مأخذ طبی را بر آن افزوده و سپس مآخذ خود را یاد می کند و میگوید: «فهرست اسامی آنها جهت اختصار در خارج دیباچه مرقوم است» و این فهرست مأخذ در بیشتر نسخهها نیست.
صورت اجمالی فهرست مآخذ تحفه حکیم مؤمن: طب النبی، جامع ابن البیطار، ادویه مفرده ابن تلمیذ، جامع الادویه امین الدوله، تذکر اولی الالباب شیخ داود انطاکی، شفاء الاسقام مشتمل بر ادویه و اغذیه ما لایسع الطبیب مشهور بجامع بغدادي، منهاج در ادویه مفرده، منهاج الدکان در ادویه مرکب، اختیارات ابن جلجل در اقسام طبیه ادویه، ترویح الارواح مشتمل بر فنون طبیه ادویه، قانون، شرح قانون در ادویه مفرده تألیف حکیم علی گیلانی اختیارات بدیعی، حاوي الادویه، کامل الادویه، شامل هندي، شامل الادویه ابن زکریا، احجار تیفاسی، تنقی السموم جالینوس در ادویه سمیه و غیرها، ذخیره، منافع الحیوان، بحر الجواهر در ادویه مفرده، حیوا الحیوان، خواص الحیوان، تذکر الکحالین، جامع میر شریف الدین محمد بن یوسف نیشابوري، مختصر ابریزي بر فنون طبیه و ادویه مفرده، حاوي کبیر ابن زکریا، من لا یحضره الطبیب ابن زکریا، شرح موجز مشتمل بر فنون طبیه و ادویه مفرده تألیف مولانا سدید و مولانا نفیسی، منقولات حنین بن اسحق در تحقیق اسامی ادویه، تفسیر لغات ادویه مفرده، ترجمه هندي و جنون و معالجات و کلیات ادویه، جامع فیروز شاهی بر فنون طبیه و تفسیر اسامی بلغت هندي، ترجمه بیست جوك هندي، ترجمه باهرهندي، ترجمه لوهندي، ترجمه جوك هندي، تقویم الادویه، کناش بقراطی، کناش موسی بن شبار، کناش یوحنا بن سرابیون، کناش ناصر، قرابادین بن جمیع، قرابادین ابن ابی صادق، قرابادین ثابت بن قره، خلاص التجارب، قوش بن زکریا، مفتاح الطب، الارشاد ابن نمیر، جالینوس، مباحر جالینوس، بارود الذهب فی شرح المکتسب فی الصناع ، کناش شاهمیر، کناش بختیشوع و جبرئیل ولد او، نجیبیات سمرقندي، ملخص البیان، خواص الادویه، الذهب فی خواص العجب در علم صناعه، مرموزات جلدکی در صناع ، المعادن در صناعة، التجرید در صناعة، کامل الصناعة، کافی مشتمل بر معالجات بادویه مفرده، اسرار در صناعت و غیره. (عبدالحسین حائري)
داراي پنج «تشخیص» و سه «دستور»: تشخیص 1. بیان سبب اختلاف اقوال اطبا در تهیه و قوت و قدر شربت ادویه مشروط اخذ هر دوا و ذکر درجات و انقسام قوتها به اقسام؛ تشخیص 2. ذکر صفات افعال ادویه و بیان افعال کلیه و مشابه آن و تفسیر اسامی و معانی لغاتی که در طی انشاء این مجموعه مذکور میشود و در کتب ادویه مفرده مدار علیها است؛ تشخیص 3. بیان ماهیت و خواص و کیفیت ادویه مفرده و مرکبه و ذکر مصلح و بدل و قدر شربت و آنچه به آن مناسب است؛ تشخیص 4. مداواي سموم در پنج «فصل»: 1) تدبیر منع تاثیر سموم و احتراز از آن، 2) تدبیر مشترکه سموم، 3) تدبیر سموم مشروبه، 4) تدبیر سموم ملذوعه، 5) آنچه حشرات از آن گریزند؛ تشخیص 5. بیان اوزان و آنچه به آن متعلق است در سه «فصل»: 1) اوزان صغار، 2) اوزان کبار، 3) تحویل بعض از آن به بعض. دستورات منقسم به سه «قسم» است: قسم 1. بیان اعمالی که متعلق است به ادویه مفرده مثل شستن و سوختن ادویه و تخمیص تشویه و امثال آن و طریق آشامیدن عشیه و چوب چینی و ... طریق اول ...، طریق دوم ...، طریق سوم ...، طریق چهارم ...، طریق پنجم در اعمال غریبه و اصول کلیه صناعت و مشتمل است بر پنج «حل» و «خاتمه»: 1) بیان حجر اصطلاحی ابن فرقه و بعضی از اصطلاحات ایشان، 2) قواعد تقطیر و تصعید و تکلیس مانند آن، 3) بیان آلات مخصوصه عمل صناعت، 4) قواعد گرفتن بعضی از آنها و تخمیر و تبییض و سایر تدابیر اجزا، 5) بیان بعضی از خواص فلزات و اصلاح آن و آنچه به آن متعلق است، عقد اول در قواعد قمریه، عقد دوم در قواعد شمسیه، عقد سوم در قواعد عمل مروارید و اعمال متفرقه، خاتمه در خطوط مرموزه؛ قسم 2. بیان اعمالی که متعلق است به ادویه مرکبه و ذکر معاجین و حبوب و سایر مرکبات مبنی بر بیست و چهار «باب»: 1) ذکر معاجین کبار و صغار و تریاقات و ایارجات و مفرحات و جوارشات در پنج «فصل»، 2) حبوب، 3) اقراص، 4) سفوفات، 5) اشربه و ربوت، 6) مربیات و بعضی از حلویات، 7) لعوقات، 8) مطبوخات و نقوعات و ماء الاصول و مقمیات و مسکنات، 9) سبونات و مضهضه و غرغره، 10) اکتحالات و شیافات و ادویه عین، 11) ادهان و آنچه متعلق به آن است، 12) ذکر مرحمها و ذرورات و مایتعلق بها، 13) ضمادات و کمادات تسطولات و قطورات، 14) سعوطات و نشوقات و عطوسات و سمومات و ...، 15) حقنها و فتایل مسهله و فرزجات و حبولات، 16) خضابات و آنچه موي را دراز کند و برویاند و نرم کند و آنچه متعلق به آن باشد، 17) غسولات و منقیات بشره و محمرات مسمنات بدن و مهزولات، 18) ادویه کلف و بهق و برص و وشم و نمش و برش و خیلان و رفع آثار جلد، 19) مضیقات فرج و مطیبات بدن و ملذذات جماع و آنچه مخصوص به زنان و مسوحات قضیب، 20) ذکر خواص غریبه و آثار عجیبه بعضی از ادویه که از اسرار اطبا و حکماي ماتقدم است، 21) ذکر بعضی از ادویه معموله حکماي هند که به لغت ایشان رساین نامند و آنچه مناسب است، 22. ذکر بعضی ادویه که مخصوص چهار پایان است و از کتب بیطره نقل شده، 23) قلع آثار رنگ هاي لباس رفع چربی و امثال آن و آنچه به آن متعلق است، 24. دستور معالجه طیور که بزدره نامند؛ قسم 3. معالجات با رعایت اختصار. (ره آورد)
آغاز: سبحانک اللهم یا قدوس و یا طبیب النفوس اتمم لنا انوار معرفتک و اذقنا حلاو مغفرتک شکر شیرین شربت حیا حکیمی را جل شأنه ...
انجام: بب کوکی اسم ترکی جزر است که بفارسی زردك نامند.
چاپ: چاپ سنگی با مقدمه دکتر نجم آبادي، مشار 1202/ 1
[الذریعة 3/ 402؛ فهرست کتاب هاي طبی نجم آبادي ص 218؛ نسخههاي
منزوي 1/ 491؛ مشترك پاکستان 1 /521: (نشانی 57 نسخه)؛ فهرستواره منزوي 5/ 3347]
شرح و حواشی:
1- تحفه حکیم مومن (مختصر) = مختصر تحفة المؤمنین؛ اصفهانی، محمد رضا (-12)
2- اوزان طبی؛ کاشانی، محمد تقی بن حسین (1236-1321)
3- تحفه حکیم مؤمن (منتخب) = تحفة المؤمنین؛ آملی مازندرانی، محمد بن میرزا بابا
4- حاشیه تحفه حکیم مؤمن؛ طبیب، عبدالحمید
5- غنی المحصلین فی ترجم تحفة المؤمنین؛ احمد ثانی بن حسین
6- لب لباب تحفة المومنین؛ عندلیب، محمد علی
7- فرهنگ لغات تحفه حکیم مؤمن
8- تحفه حکیم مؤمن (منتخب) = تحفة المؤمنین
9- تحفه حکیم مؤمن (منتخب)
10- تحفه حکیم مؤمن (مختصر)
11- منهاج الادویه من تحفة المؤمنین
12- تحفة المؤمنین (مختصر)
1- یزد؛ صدوقی یزدي؛ شماره نسخه: 163
خط: نستعلیق خوب، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ کاغذ ترمه، جلد: گالینگور قهوه اي، 512گ، 18 سطر، اندازه: 5/ 17×5/ 25 سم [ف: 134]
2- کرمانشاه؛ میبدي (خاندان)؛ شماره نسخه: 59
آغاز: و گوشت او محلل ریاح غلیظه و مبهی و مقوي جگر و موافق صاحب استسقاء بارد المزاج؛ انجام: برابر
احتمالا بخشی از کتاب «تحفه حکیم مؤمن» باشد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ تملک: محمد تقی طبیب فرزند حاجی محمد رفیع کزازي به تاریخ ذیحجه 1232 با مهر «محمد تقی بن محمد ربیع» (بیضی)، محمد باقر مازندرانی نوري به تاریخ 1268؛ جلد: تیماج مشکی، 399گ، 20 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 48]
3- تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 653
بیست و چهار باب مرکبات است باب یکم، آن از قسم ثانی در معاجین؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز [نشریه: 7-115]
4- تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 653
آغاز: برابر؛ انجام: اسامی اطباي عشایین (حشاشین) که ادویه مفرده را تجربه کرده اند ... فهرست اسامی کتبی که در حین تألیف این مجموعه در نظر بوده (75 کتاب) ... کتاب مشتمل بر رساله چوب چینی و تشریح فارسی.
خط: نستعلیق خوب، بیکا، تا: قرن 11-12؛ کاغذ: نخودي حنایی آبی و زرد، جلد: مقوایی تیماج قهوه اي، 447گ، 18سطر (9×17)، اندازه: 15×22سم [ف: 2-44]
5- تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1413
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ با امضاء محمد مومن حکیم در هامش ص 535؛ 1ص (535) [نشریه: 7-115]
6- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6179/2
تشخیص 4 از تحفه حکیم محمد مؤمن تنکابنی است؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترکی شکري، جلد: مقوا با روکش، 5 ص (240-244)، 21 سطر، اندازه: 13×5/ 23 سم [ف: 19-173]
7- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3045
از حرف حاء «و از تخمش یک مثقال و بدل خشخاش کاهو است در اکثر مواد. خشخاش منشور قسمی از خشخاش بري است برگش شبیه به برگ تره تیزك و دراز با خشونت و مایل بسفیدي» تا حرف دال دود خشب صنوبر کرم درخت کاج است قریب الطبع بذراریح ... و زخم کردن اعضا عجیب الفعل است دود خل کرمی که از سرکه و شراب.؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 30گ، 17 سطر (5/ 10×20)، اندازه: 5/ 16×25سم [ف: 10-1990]
8- تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 31- ج
خط: نسخ، کا: محمد مفید، تا: چهارشنبه 1 شعبان 1014ق؛ یادداشت 1144 در پایان؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 429گ، 21 سطر (10×5 /18)، اندازه: 5/17×5/24سم [ف: 48]
9- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 967
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد سعید بن عبدالعلی طالقانی، تا: محتملاً رجب 1022ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی با ترنج و نیمترنج، 281گ، 20 کامل سطر (13×22)، اندازه: 20×30 سم [ف: 2-516]
10- مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1305
خط: نستعلیق، کا: علی بن عبداﷲ، تا: 1030ق؛ جلد: تیماج سرخ، قطع: خشتی [چهار کتابخانه مشهد- ف: 83]
11- شیراز؛ میر (دکتر)؛ شماره نسخه: 4
کا: عبدالکریم بن محمد مومن اوحدي کازرونی شیرازي، تا: سهشنبه 18 ربیع الثانی 1032ق [نشریه: 5-282]
12- قم؛ دارالحدیث؛ شماره نسخه: 163
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1035ق؛ جلد: تیماج مشکی، 322گ، 19 سطر، اندازه: 20×29سم [ف: 271]
13- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5186/1- 26/66
آغاز: برابر؛ انجام: چون دبق را با عسل ودوشاب طبخ دادند مانند ریسمان بر روي اشجار نصب کنند طیوري که بر آن نشیند پاي بست گردد قدتم ما اوردته فی الدستور الثانی
دستور اول و دوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: محرم 1087ق، جا: اشرف از بلاد مازندران؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج سرخ، 5گ، 19
سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 2-798]
1- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9366
انجام: وعلاج غشاوه و بیاض بتقطیر زهرها و بشکر و مراوید کنند خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1090ق (پایان تشخیص پنجم)؛ افتادگی: انجام؛ در پایان تشخیص سوم تاریخ 1014 آمده و صحیح نیست، مصحح؛ جلد: تیماج قرمز، 378گ، مختلف السطر، اندازه: 16×24سم [ف: 24-153]
15- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 24 /8880
آغاز: قسم اول از دستورات جامع موسوم به تحفة المؤمنین. در بیان اعمال که متعلق است به ادویه مفرده و آن مشتمل است بر پنج طریق. طریق اول در تدابیر ادویه مخصوصه؛ انجام: و به سبب آن وي به خاصیت عمل میکنند نه به طبیعت و طبیعت وي به غایت گرم است.
طریق اول و دوم کتاب؛ خط: نسخ و نستعلیق و شکسته، کا: محمد مهدي بن محمد صالح رضوي، تا: با تاریخ 1096ق؛ کاغذ: الوان آهار مهره، جلد: میشن تریاکی، 14ص (102-115)، اندازه: 9/ 13×7/ 23 سم [ف: 1/29-218]
16- تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 476
آغاز: برابر؛ انجام: علیا تمام المعالجات و الدستورات.انه ما یشاء قدیر و بالجود و الافضال.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: دهه سوم محرم 1097ق؛ [ف: 3-12]
17- تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 64
آغاز: بسم اﷲ الرحمن الرحیم ثنا گستري طوطی مقال بارگاه کبریاي فرمانروائی را رواست که؛ انجام: جهت رفع رطوبات غلیظه مویزج را
از تشخیص رابع به بعدست، در قسمت دستورات از دستور قسم اول شروع میشود تا عنوان (عرق چوب چینی) از این به بعد افتادگی دارد تا قسم ثانی از دستورات از صفحه 459 به بعد مقدمه و فهرست کتاب و مقداري از تشخیص رابع تا هشت سطر از فصل سوم در مداواي سموم تکرار میگردد تا صفحه 480؛ خط: تحریري، بیکا، تا: قرن 12؛ 458ص، 15 سطر (8×9)، اندازه: 5/ 14×21سم [نشریه: 3-306]
18- تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 65
آغاز: کما فیطوس است خم خم نبات تو دري است و به لغت نبطی اسم خبازي؛ انجام: مکنسیه قرشیه اسم مخلصه است
آغاز کتاب تا حروف «خم» ناقص است. این کتاب در دو مجلد دوم، است و این شماره (65) مجلد اول است و بقیه در مجلد دوم، شماره (66) خواهد بود؛ خط: تحریري، بیکا، تا: قرن 12؛ 304 ص، 9 سطر (17×18)، اندازه: 5/ 14×5/ 21 سم [نشریه: 3-306]
19- تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 66
آغاز: مکري جالیه اسم هندي دام عنکبوت است؛ انجام: امراض حوصله ... مویزج را از مجربات دانسته اند و قدر
این کتاب مجلد دوم کتاب شماره (65) است. آخر کتاب ناقص است در حدود یک صفحه و نیم از باب بیست و چهارم از قسم ثانی در ادویه مرکبه؛ خط: تحریري، بیکا، تا: قرن 12؛ 299ص (305-603)، 17-18 سطر، اندازه: 5/ 14×5/ 21 سم [نشریه: 3-306]
20- تهران؛ وزارت امور خارجه؛ شماره نسخه: 951
انجام: [در ریختن موي سر] مانند ریسمان بر اشجار گذارند طیوري بر آن نشینند پاي بست گردند و السلام علی من اتبع الهدي خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول و مذهب، باسرلوح دارد؛ جلد: روغنی گل و بته دار، 19سطر، اندازه: 19×30 سم [نشریه: 1-2]
21- تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 61
آغاز: بسم اﷲ الرحمن الرحیم و مشتمل است بر پنج فصل در تدبیر منع تاثیر سموم و احتراز آن؛ انجام: برابر
تشخیص رابع در مداواي سموم و بیان اعمالی که متعلق به ادویه و تشخیص خامس و قسم اول و دوم دستورات مقدم قرار گرفته است. اینکه در آخر کتاب در متن علاوه شده »432« و نصف آن «217» اشتباه است و شماره صفحات به غیر از مداواي سموم و بیان ادویه مفرده که مقدم و 142 صفحه است 433 ورق میباشد و پس از ورق 370 ده ورق در شماره گذاري اشتباه و شماره 381 زده شده است که باید کسر شود و شماره صفحات کتاب 988 است؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ در ورق 57 درحاشیه به خط قرمز تاریخ 1180 ثبت است.؛ 988 ص، 18 سطر، اندازه: 20×32 سم [نشریه: 3-306]
22- تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 62
آغاز: برابر؛ انجام: اما طریق صید طیور ... طیور بر آن نشینند پاي بست گردند الحمدﷲ اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا الحمدﷲ الذي وفقنی باتمامه
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ قسم ثالث از دستورات در معالجات را فاقد است، صفحات اول و دوم و سوم کتاب فهرست اسامی کتبی است که مورد استفاده مؤلف واقع شده، صفحه چهارم اسامی اطبا و عشایین است که ادویه مفرده را تحریر نموده اند؛ 721 ص، 20 سطر، اندازه: 5/ 19×33 سم [نشریه: 3-306]
23- کاشان؛ عاطفی، حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره
خط: نستعلیق، بی کا، تا: ظاهراً از قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: چرمی خاکی [نشریه: 7-725]
24- تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 63
آغاز: برابر انجام: قدتم الفن المفردات علی ید الفقیر الی اﷲ الغنی ابن مرحوم آخند ملافیض اﷲ عصاره محمد رفیع عفی اﷲ عنهما خط: نسخ، کا: محمد رفیع بن آخند ملا فیض اﷲ عصاره، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ قسم سوم از دستورات در معالجات را فاقد است؛ 514 ص، 27 سطر (13×5/ 13)، اندازه: 18×5 /26 سم [نشریه: 3-306]
25- تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1303
از آغاز تا پایان فرهنگ بی دستورات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ قطع: وزیري [نشریه: 7-115]
26- تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 198
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 2-67]
27- تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 530
آغاز: تحقیق نموده اند و هر چه صاحب اختیارات ذکر نکرده در سلک تحریر آورده اند ... لهذا این مجموعه بتحفة المؤمنین؛ انجام: بدن و با ادویه حاره مولد ... و سریع الاستحاله بخلط.
از آغاز تا حرف اللام مع السین؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 198گ، 25 سطر، اندازه: 5/ 17×5/ 28 سم [ف: 1-102]
28- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6207/2
از بقیه تشخیصات تا قسمتی است از طریق اول از بخش اول دستورها؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عنابی با ترنج، 1ص (534 دفتر)، 29 سطر، اندازه: 5 /18×25سم [ف: 19-194]
29- خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 386
آغاز: و تازه و زبون ترین آن سیاه است در اول گرم و خشک و آنچه از درخت؛ انجام: قدر تربت از تازه او یکدرهم است تا دو درهم و در خشک سه ...
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 206گ، 20 سطر، اندازه: 5/ 16×23سم [ف: 2-70]
30- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6261
خط: نسخ، کا: محمد حسین، تا: قرن 12؛ کاغذ: هندي، جلد: تیماج مشکی، اندازه: 5/ 18×5/ 24 سم [ف: 19-229]
31- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6460
خط: شکسته، نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: ترمه بخارائی، جلد: میشن قهوه اي، 522 گ، 20 سطر، اندازه: 21×32 سم [ف: 2-115]
32- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4458
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن قهوه اي، 415گ، 15 سطر، اندازه: 7/ 14×5/ 21 سم [ف: 2-114]
33- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4287/1
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي، 21 سطر، اندازه: 6/ 18×7/ 24 سم [ف: 7-332]
34- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5534
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ تملک: علی مدد به تاریخ غره رمضان 1145؛ جلد: تیماج قهوه اي، 385 گ، 25 سطر، اندازه: 20×5/ 34 سم [ف: 14-299]
35- قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3117
آغاز: برابر؛ انجام: معجون مشرو دیطوس، پادشاهی بوده است انه یونان که این معجون او ساخته وبنام او مسمی شده ...
تا اوایل تشخیص پنجم؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ جلد: تیماج سیاه با ترنج، 247گ، 25 سطر، اندازه: 18×29سم [ف مخ: 1-370]
36- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 212
آغاز: برابر؛ انجام: و بوي دهان نافع و سر را پاك کند و خنازیر را نیک باشد و بجاي فصد چهار رك باشد
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ در دو صفحه آخر جهت تشریح عروق و حجامت دو شکل آدم نقاشی شده؛ کاغذ: فرنگی فستقی، جلد: تیماج بوم زرد، 420گ، 22 سطر (11×20)، اندازه: 5/ 17×27سم [ف: 1-208]
37- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1263
آغاز: برابر؛ انجام: دفع آن می شود و بول اطفال بر همین است و اله اعلم بالصواب.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی با ترنج و نیم ترنج، 346گ، 21 سطر (12×5/ 19)، اندازه: 5 /18×5/ 28 سم [ف: 3-328]
38- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 14829
آغاز: برابر؛ انجام: معجون عود ملین ... هلیله کابلی سه درم
تا اواسط فصل چهارم از باب اول از قسم ثانی و دستورات و معاجین را بیشتر ندارد؛ خط: نسخ، کا: محمد علی بن محمد شفیع، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ واقف: سید محمد باقر مولوي عربشاهی سبزواري، محرم 1405؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا عطف تیماج، 332گ، 13 و 22 سطر، اندازه: 17×24سم [ف: 19-77]
39- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 981
آغاز: برابر؛ انجام: دهن المی است که عارض عظم شود بی آنکه تفرق و اتصال واقع شود و اﷲ اعلم بحقایق الامور.
خط: نسخ، بیکا، تا: محتملاً قرن 12؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 378گ، 25 کامل سطر (5/11×21)، اندازه: 5/ 18×5/ 28 سم [ف: 2-537]
40- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1311
آغاز: برابر؛ انجام: علیاتمام المعالجات و الدستورات.انه ما یشاء قدیر و بالجود و الافضال.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 259گ، 23 سطر (11×19)، اندازه: 5/ 17×5/ 26 سم [ف: 3-375]
41- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 25632
آغاز و انجام: برابر
این نسخه به آخر تشخیص ثالث خاتمه مییابد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: اواخر قرن 12؛ واقف: زین الدین جعفر زاهدي، بهمن 1377؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 360گ، 17 سطر (13×18)، اندازه: 16×5/ 24 سم [ف: 19-77]
42- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9970
از تشخیص چهارم در مداوي سموم تا امراض رئیسه که سر را
بسیار حرکت میدهد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تازه، 13گ، 19 سطر (13×25)، اندازه: 22×34 سم [ف: 17-517]
43- یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 1667
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ اهدایی: خیرمند؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوایی با تیماج تریاکی، 333گ، مختلف السطر، اندازه: 15×24سم [ف: 3-1016]
44- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 25609
آغاز: برابر؛ انجام: والسلام من الحکیم العلیم علی من اتبع الهدي ... بعون الملک العطیات
کامل؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ داراي دو سرلوح، مجدول؛ واقف: زین الدین جعفر زاهدي، بهمن 1377؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج با ترنج، 391گ، 21 سطر (5/11×5/21)، اندازه: 5/ 16×5/ 28سم [ف: 19-82]
45- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 22834
آغاز: برابر؛ انجام: یبروح الصنم ... پیشانی و چشم ها و روي را با آن تدهین نمایند
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، با کمند؛ واقف: سید عبدالباقی آیت اللهی شیرازي، اسفند 1374؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج ضربی، 289گ، 26 سطر، اندازه: 12×5/ 21 سم [ف: 19-81]
46- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 5054
آغاز: برابر؛ انجام: طیور که بران نشینند پاي بست گردند
کامل؛ خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: قرن 12؛ واقف: حاج عماد فهرستی، 1346؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 184گ، 33 سطر، اندازه: 15×29سم [ف: 19-78]
47- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5167/1- 26/47
آغاز: مغزها و اکثر تخم ها و قسم ثانی را فعل تقویه باه است ... تشخیص ثالث در بیان مهی و کیفیت و خواص ادویه مفرده و اغذیه مفرده؛ انجام: وردوم سرد و تر و سریع الهضم و رادع اورام حاده یا ظنی وظاهري و مولد خلط صالح و موافق جگر حار و صاحبان تب حاره ویلین طبع و ساق او نفح سدو رافع اورام
از تشخیص ثالث تا آخر؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقواي با روکش کاغذ آبی، 186گ، 17 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 2-799]
48- یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 3061/1
خط: نسخ، کا: غلامحسین بن خیرالدین، تا: قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی آهار شده، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 183ص (1- 183)، اندازه: 21×5/ 27 سم [ف: 5-1519]
49- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 7613
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: احتمالاً قرن 12؛ مصحح، یادداشت پزشکی با نام خادم اطبا محمد ... با تاریخ 1309ق؛ مهر: «میرزا» (بیضی)؛ خرید از عاطفی؛ کاغذ: فرنگی نخودي، آهار مهره، جلد: مقوایی، روکش تیماج قهوه اي، 358گ، 22-23 سطر (12×23)، اندازه: 19×6/ 29 سم [رایانه]
50- تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 135- ب
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ داراي سرلوح و حاشیهسازي، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی آهار مهره، جلد: تیماج تریاکی، 326گ، 23 سطر (5/ 12×21)، اندازه: 5/ 18×5/ 28 سم [ف: 48]
51- قم؛ موسسه آیة الله بروجردي؛ شماره نسخه: 302
قطعهاي از کتاب بدون اول و آخر؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 130گ، 18 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1-178]
52- همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 1012
خط: نسخ خوش، کا: مهدي حلبی، تا: 1104ق؛ اندازه: 18×24سم [رشت و همدان: ف: 1602]
53- مشهد؛ مدرسه خیرات خان؛ شماره نسخه: 136
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: صالح بن محمد کاظم خاتون آبادي، تا: 1111ق؛ وقفنامه کتاب نوشته شده که بر عموم طلبه اثنی عشریه وقف شده مشروط که از مشهد رضوي بیرون نبرند و تولیت آن را با میرزا محمد کاظم رضوي ناظر آستان قدس قرار داده؛ واقف: میرزا محمد جعفر ابن میرزا محمد محسن رضوي، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 380گ، 21 سطر (5/10×21)، اندازه: 5 /18×28سم [رشت و همدان: ف: 1725]
54- مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 234
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق زیبا، کا: صالح بن محمدکاظم خاتون آبادي، تا: 1111ق؛ واقف: میرزا محمد جعفر بن میر محمد محسن رضوي، کاغذ: ترمه، جلد: تیماج عنابی، 380گ، 21 سطر(5/10×21)، اندازه: 18×28 سم [ف: 208]
55- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4285
آغاز: برابر؛ انجام: مانند ریسمان بر اشجار و غیر آن گذارند و طیوري که بر آن نشینند پاي بست گردند. و السلام علی من اتبع الهدي.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: پنجشنبه 3 جمادي الاول 1113ق؛ با دو سرلوح، کمند زر و لاجورد، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 236گ، 27 سطر (12×5 /18)، اندازه: 17×23سم [ف: 11-298]
56- یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 1498
آغاز: برابر؛ انجام: طیوري که بر آن نشینند پاي بست گردند و السلام علی من اتبع الهدي
خط: نسخ، بیکا، تا: 5 محرم 1114ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج تریاکی با ترنج، 323گ، 27 سطر (5 /12×22) [ف: 3-975]
57- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7391
خط: نستعلیق، کا: عنایة اﷲ بن امام ولیجانی، تا: سهشنبه 20 ربیع الثانی 1115ق، و نسخ ابراهیم در روز پنجشنبه 20 شعبان 1187؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی ترنجی، 293گ، 29 سطر (13×5/ 20)، اندازه: 19×30 سم [ف: 16-539]
58- یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 287
خط: نسخ زیبا، بیکا، تا: چهارشنبه غره رمضان 1115ق؛ مصحح؛ تملکی پاك شده با مهر مربع به سال 1189 و تملکی دیگر به سال 1166؛ جلد: تیماج قهوه اي، 213گ، 30 سطر، اندازه: 19×28سم [ف: 2-14]
59- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1077
آغاز: تشخیص رابع در مداوي سموم، بسمله و مشتمل است بر پنج فصلاول در تدبیر مشع تدثیر سموم و احتراز از آن؛ انجام: قلم مشجر که سروك نامند بحساب ابجد آنچه مطلوبست خطوط جانب یسار و آخر آن.
قسمتی از تحفة المؤمنین از تشخیص رابع در مداواي سموم شروع میشود؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن خراسانی، تا: 8 رمضان 1116ق؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی با ترنج و نیمترنج، 187گ، 17 سطر (8×5/ 14)، اندازه: 5/ 14×23سم [ف: 3-96]
60- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 2532
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن ولی اﷲ موسوي قاینی (قسمت اول) و محمد فاضل بن محمد شریف خبوشانی (قسمت اخیر)، تا: رجب 1116 (قسمت ثانی دستورات)؛ واقف: زین الدین جعفر زاهدي، بهمن 1377؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج با ترنج، 276گ، 27 سطر، اندازه: 5/ 19×27 سم [ف: 19-82]
61- همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 290
خط: نستعلیق، کا: ملک محمد بن نصراﷲ طبیب، تا: پنجشنبه 21 جمادي الاول 1117ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 301گ، 26 سطر، اندازه: 5/17×23سم [ف: 65]
62- مشهد؛ میبدي؛ شماره نسخه: 290
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1118ق؛ جلد: گالینگور قهوه اي، 276گ، 25سطر، اندازه: 18×28سم [ف: 2-29]
63- تهران؛ فرمانفرما یان، حاف (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره
خط: نستعلیق، کا: اسحاق بن مشرف طبیب حسینی، تا: دوشنبه 21 ذیقعده 1122ق؛ جلد: تیماج تریاکی، قطع: رحلی کوچک [نشریه: 7-545]
64- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10553
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: اسحاق بن مشرف طبیب حسینی، تا: دوشنبه 21 ذیقعده 1122ق؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ مهر: «عبده محمد 1266» (مستطیل)، «تراب بن ... بن علی بن مهدي 1236» (مستطیل)، مهر بیضوي تملکی که فقط عبارت «... محمد و آل محمد» از آن خوانده میشود؛ اهدایی: دکتر حافظ فرمانفرمائیان، دي 1369.؛ جلد: تیماج قهوه اي، 231گ، 27-28 سطر (5/ 10×5/ 20)، اندازه: 5/ 18×5/ 28 سم [ف: 20-14]
65- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6044
خط: نسخ خوش، کا: نوروز علی بن محمد کاظم اصفهانی، تا: 1125ق، براي آقا محمود تاجر شیروانی؛ با یک سرلوح زیبا، مجدول، مذهب؛ کاغذ: شکري فرنگی نازك آهاردار، جلد: روغنی گل و بوتهدار، 828 ص، 26 سطر، اندازه: 18×27سم [ف: 19-34]
66- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5723
خط: نسخ، کا: نوروز علی اصفهانی، تا: 1125ق؛ داراي یک سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: روغنی، 827 ص، 26 سطر، اندازه: 18×27سم [ف: 17-170]
67- تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2593
آغاز: برابر؛ انجام: طیوري که بر آن نشیند پاي بسته شود و السلام علی من اتبع الهدي
خط: نسخ، کا: ملک محمد بن نصراﷲ کازرونی شیرازي، تا: جمعه 26 رجب 1128ق؛ مهر: «عبده الراجی اسماعیل»؛ جلد: چرمی زرد و سیاه، 284گ، 29سطر، اندازه: 18×5/ 25 سم [ف: 1-224]
68- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 5165
آغاز: برابر؛ انجام: طیور که بر آن نشینند پامی بست گردند کامل؛ خط: نسخ، کا: محمد کاظم بن محمد معصوم سبزواري، تا: چهارشنبه 3 ربیع الثانی 1129ق، به جهت مرحوم محمد مؤمن شیخ الاسلام مشهد؛ واقف: حاج قائم مقام، بهمن 1316؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 319گ، 27 سطر، اندازه: 8/ 17×31 سم [ف: 19-77]
69- تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1/ 303
خط: نسخ، بیکا، تا: 12 رجب 1133ق [نشریه: 7-232]
70- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1346/1
تا باب 24 در دستور معالجه طیور؛ بیکا، تا: رجب 1133ق؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج قهوه اي، 154ص (1-154)، 25 سطر [سنا: ف: 2-229]
71- تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 2/ 237
آغاز: بسم اﷲ الرحمن الرحیم تشخیص رابع در مداواي سموم و مشتمل است بر پنج فصل؛ انجام: فصل چهارم در معاجین کبار و صغار ... معجون الارسطو ... خمیر مینمایند و سه روز بگذارند و روغن تک کف در او مخلوط نموده حرکت دهند تا خوب ممزوج شود
از تشخیص رابع در مداواي سموم و قسم اول از دستورات در اعمالی که متعلق به ادویه مفرده است تا طریق پنجم در اصول صناعه و رموز غریب را دارد و بقیه را تقریبا بیست صفحه میشود فاقد است و سپس قسم ثانی از دستورات و اعمالی که متعلق به ادویه مرکبه است شروع میشود و تا 9 سطر از معجون ارسطو و
بقیه را تا پایان کتاب فاقد است؛ خط: نستعلیق و تحریري، بیکا، تا: 1135ق؛ افتادگی: انجام؛ 62ص (723-784)، 25 سطر، اندازه: 16×24سم [نشریه: 3-330]
72- مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 764
خط: نستعلیق، کا: حسین بن حاج محمد افضل مشهدي، تا: 1138ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، مقابله شده؛ جلد: تیماج مشکی، 282گ، 26 سطر (5/ 7×15)، اندازه: 13×19سم [ف: 1-37]
73- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6711
آغاز: بسمله، قسم اول از دستور جامع موسوم به تحفه المؤمنین در بیان اعمالی که متعلق است بادویه مفرده و آن مشتملست بر پنج طریق؛ انجام: چون بشکند عسلی لزج بسیار چسبنده در اندرون وي بود و کذا فی الاختیارات و السلام علی من اتبع الهدي تمام شد
از قسم اول از دستورات جامع تحفه المؤمنین به بعد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم طبیب، تا: 1145ق؛ مهر: «یا امام موسی کاظم» (بیضی)، «عبده الراجی موسی» (خشتی)؛ تملک: محمد کاظم طبیب بن محمد مهدي طبیب؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: گالینگور قهوه اي، 110گ، 16 سطر (5/11×19)، اندازه: 19×5/ 25 سم [رایانه]
74- قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1073
آغاز: تشخیص رابع در مداواي سهوم مشتمل است بر پنج فصل. اول در تدبیر منع تاثیر سهوم و احتراز از آن. دوم در تدابیر مشترکه سهوم. سوم در تدبیر سهوم مشروبه؛ انجام: از خوردن آن طیور بیهوش گردند و چون دبق با عسل و دوشاب طبیخ بلیغ داده مانند ریسمان بر اشجار و غیر آن گذارند طیوري که بر آن نشینند پاي بست گردند
خط: نسخ، بیکا، تا: جمعه 1148ق؛ جلد: تیماج مشکی، 160گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 19×25سم [ف مخ: 1-370]
75- دزفول؛ نبوي، سید محمد؛ شماره نسخه: بدون شماره بیکا، تا: 1153ق؛ افتادگی: آغاز [مخطوطات دزفول: -12]
76- تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: 175
خط: نسخ، کا: نعمت اﷲ بن محمد محسن شوشتري، تا: 20 ربیع الثانی 1158ق؛ محشی با نشانه «الفاظ ادویه، بحر الجواهر، حاج عنایت اﷲ الطبیب، جواهر اللغة فی الطب، تهذیب المهذب، مهذب اللغة، مجموعة الصنایع، قرابادین»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 384گ، 24 سطر (12×21)، اندازه: 19×29سم [ف: 24]
77- قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 922
آغاز: برابر؛ انجام: و چون سبع او را که چهار حبه و نیم است بر آن افزایند سی و شش حبه درهمی خواهد بود و آن چهار دانک نیم درهم است.
خط: نسخ، بیکا، تا: یکشنبه 13 رمضان 1171ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مشکی، 378گ، 20 سطر، اندازه: 16×5/ 23 سم [ف: 3-143]
78- قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3559
آغاز: برابر؛ انجام: سبب اختلاف سیرت چی است ... توجه کافی به جانب مولود نباشد پس لاجزم ناقص عقل بی فهم و کم خرد افتاده باشد وحق سخن ارادت فاعل مختار است و انحاء قدرت شامله که مندرج است در تحت حکمت بالغه و هو یخرج الحی ... و یحکم ما یرید بعزته
خط: نستعلیق، کا: عبدالحسین بن علی اکبر طهرانی کربلائی، تا: ذیقعده 1172ق؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 217گ، 27 سطر، اندازه: 22×36 سم [ف مخ: 1-370]
79- تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 394/1
آغاز: برابر انجام: کتاب برهان جلدکی.. کریم اﷲ.
خط: نستعلیق، کا: کریم اﷲ، تا: 7 ذیقعده 1173ق، جهت کتابخانه سید محمدعلی حسینی در «مرشد آباد»؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج سرخ، 885 ص (2-886)، 24سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 2-106]
80- تهران؛ مجل؛ شماره نسخه: 986 ط
آغاز: برابر؛ انجام: ریسمان بر روي اشجار نصب کنند طیوري که بر آن نشینند پاي بست گردند. قد تم بحمداﷲ ...
خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن میرزا علی اکبر، تا: چهارشنبه 8 جمادي الاول 1176ق؛ داراي سرلوح مذهب و مرصع، یادداشتهایی در باب اوزان به قلم سید محمد طباطبایی سنگلجی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 431گ، 24سطر، اندازه: 5/ 12×19سم [ف: 2/ 24-97]
81- تهران؛ مجل؛ شماره نسخه: 15987
آغاز: برابر
خط: نستعلیق خفی، کا: محمد علی بن محمد شفیع اصفهانی متخلص به صبوح، تا: یکشنبه سلخ صفر 1176ق، جا: اصفهان، مدرسه حکیم الملک مشهور به کاسه گران، به دستور استاد علی اکبر صحاف؛ مجدول، داراي سرلوح مذهب، رکابهدار؛ جلد: گالینگور مشکی،223گ، 35سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 44-181]
82- تهران؛ مجل؛ شماره نسخه: 6887/1
آغاز: از مجربات حقیر است جهت ضعف معده و جگر که با یبوست طبع و حرارت مزاج باشد به غایت نافع است؛ انجام: و چون آب حقنه بر نگردد تدبیر آن است که نصف قدر اول باز بریزند تا آب اول را دفع نماید و قبل از حقنه با آب ادویه
مقداري از تشخیصات و بخشی از دستورات؛ خط: نستعلیق، کا: رحمت اﷲ بن میرزا محمد سرکانی، تا: سلخ ربیع الثانی 1177ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ از روي نسخه ملامحمد حسین پیش نماز مسجد جامع تویسرکان که کاتب با برخی از دوستان روزهاي جمعه را به آنجا میرفتهاند؛ جلد: تیماج مشکی، 144گ (1ر- 144پ)، اندازه: 11×5/ 20 سم [ف: 20-321]
83- قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 163
آغاز: و منع عرق و بخار و ورم بواسیر نافع است و گویند چون از
چوب تازه آن انگشتري ساخته صاحب در و گنج ران در خنصر موافق کنند؛ انجام: خاتمه در خطوط مرموزه و اقسام مشهوره آن، قلم هندي ... قلم زیادي ... قلم فرنگی به ترتیب ابجد ... قلم طیر فال ...
از تشخیص سوم تا پایان کتاب؛ خط: نستعلیق، کا: محمد زکی شریف بن حاجی شیخ محمد امین عرب جوازري سبزواري، تا: ربیع الاول 1181ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ آغاز تشخیص چهارم نوشتهاي از قاسم (شاعر با تخلص عیشی) بن محمد حسن تاجر شهیر به عطار مشهدي الاصل سبزواري المسکن در 24 جمادي الاولی 1261 با مهر بیضوي و مربعی؛ 248گ، 19سطر، اندازه: 16×27سم [ف: 1-133]
84- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1809
آغاز: که ائمه هدي اند از عز ابدیش امین امانت ولایت؛ انجام: و آب دهن رافع قمل جمیع حیوانست و حقیر نیز با تجربت یافته تمت بحمداﷲ تعالی
خط: نسخ، بیکا، تا: 1181ق؛ افتادگی: آغاز؛ بلاغ مقابله در بغداد از طریق محمد بن مصطفی؛ کاغذ: فرنگی، فستقی، جلد: تیماج قهوه اي،272گ، 28سطر (14×23)، اندازه: 19×32سم [ف: 4-261]
85- تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 2 /281
آغاز: بسم اﷲ الرحمن الرحیم تشخیص رابع در مداواي سموم؛ انجام: قد فرغ من تسوید هذا النسخ الموسومة به مرکبات التحفة المومنین فی خامس شهر ربیع المولود فی سنه 1185 فی طایف بید الخاطی محمد علی شیرازي غفراﷲ تعالی ذنوبه فقط تشخیص رابع و دستورات را دارد؛ خط: تحریري، کا: محمد علی شیرازي، تا: 5 ربیع الاول 1185ق، جا: طائف؛ 663ص (33- 695)، 14 سطر، اندازه: 5/ 9×5/ 14 سم [نشریه: 3-357]
86- مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 162
آغاز: برابر
خط: شکسته نستعلیق خوش، کا: محمد عیسی بن محمد جعفر، تا: ذیقعده 1186ق؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: صیقلی، جلد: تیماج مشکی، 275گ، 25سطر(12×5 /19)، اندازه: 18×27 سم [ف: 1-136]
87- تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 59
آغاز: برابر؛ انجام: و اما طریق صید طیور چون گندم به کف دهان شتر مست یا به عرق او ترکند از خوردن آن طیور بیهوش گردند و چون دبق را با عسل و دوشاب طبخ بلیغ داده مانند ریسمان بر اشجار و غیر آن گذرند طیوري که بر آن نشینند پاي بست گردند و اﷲ اعلم بالصواب تمت
قسم ثالث از دستورات در معالجات را فاقد است؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالعظیم، تا: 1187ق؛ داراي دو سرلوح؛ جلد: مقواي روغنی گلدار، 533ص، 31 سطر، اندازه: 5/ 13×21سم [نشریه: 3-306]
88- مشهد؛ شی علی حیدر (مکتبة)؛ شماره نسخه: 1492
خط: نسخ، کا: علی بن محمد بن نورالدین بن نعم اﷲ جزائري شوشتري، تا: غره جمادي الثانی 1191ق؛ جلد: معمولی، 457گ، 25سطر، اندازه: 17×31سم [مؤید: 3-396]
89- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 7272
آغاز: برابر؛ انجام: طیوري بر آن نشینند پاي بست گیرند شهور سنه 1192
کامل؛ خط: نسخ، بیکا، تا: ذیقعده 1192ق؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 450گ، 25 سطر، اندازه: 19×30 سم [ف: 19-76]
90- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 11
آغاز: برابر؛ انجام: مانند ریسمان بر روي اشجار و غیر آن گذارند، طوري که بر آن نشینند، پاي بست گردند
خط: نستعلیق ریز، کا: محمد بن محمد امین قاهري سبزواري، تا: 1192ق، جا: کرمان؛ کاغذ: فرنگی فستقی و آبی، جلد: تیماج قرمز ترنجدار، 328گ، 23 سطر، اندازه: 5/ 10×5/ 20 سم [ملی ایران: ف: 1-7]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1806- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-45]
91- رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 934 ث
خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: 1192ق؛ 295گ، 27 سطر [رشت و همدان: ف: 1099]
92- قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 954
خط: نستعلیق، کا: عبدالغفار بن محمد سلیم، تا: یکشنبه 5 شعبان 1194ق؛ محشی؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، 416گ، 19 سطر، اندازه: 22×5/ 35 سم [ف: 3-178]
93- تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2569
آغاز: برابر؛ انجام: اما طریق صید طیور چون گندم بکف دهان شتر مست یا بعرق آن تر کنند از خوردن آن طیور بیهوش گردند، دبق را با عسل و دوشاب طبخ بلیغ داده مانند ریسمان بر اشجار و غیر آن گذارند طیوري که بر آن نشیند پاي بسته گردد و السلام علی من اتبع الهدي تمت تمام شد و حسب الفرموده عالیجاه رفیع جایگاه شوکت و عظمت و اجلال دستگاه امیر الامراء العظام و خلاص السادات الکرام امیر اعظم صاحب السیف و القلم ... نگاشته قلم شکسته رقم گردید ... کتبه الفقیر پر تقصیر حافظ معمور ... در عهد پادشاه جمجاه تیمور شاه سنه هجري 1194 تحریر یافت، الهی عاقبت معمور باد
خط: نسخ، کا: حافظ معمور ولد حافظ کلیم اﷲ، تا: 1194ق؛ مجدول مذهب؛ جلد: چرمی سیاه، 371گ، 21سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 1-222]
94- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6229
خط: نستعلیق خوب، کا: محمد شریف بن محمد علی، تا: 1195ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، با کمند؛ کاغذ: اصفهانی شکري تیره، جلد: تیماج مشکی، 729ص، 33 سطر، اندازه: 12×24سم [ف: 19-203]
95- اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 435
خط: نسخ زیبا، بیکا، تا: اوایل ربیع الاول 1196ق (پایان
معالجات و دستورات)؛ مجدول، داراي سرلوح؛ یادداشتی در جلد نمودن کتاب با مهر «اصغر آقا انصاري» (بیضی)؛ جلد: تیماج عنابی، 230گ، 28 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 2-351]
96- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2647/2
آغاز: بسمله و به نستعین و مشتمل بر پنج فصل است فصل اول در تدبیر منع تاثیر و احتراز از آن؛ انجام: ریسمان بر اشجار و غیر آن بگذارند طیوري که بر آن نشیند پاي بست گردنند.
خط: نسخ، کا: ابراهیم بن محمد تقی حافظ مشهدي، تا: 1197ق، جا: یمن؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و نیمترنج، 160ص (248-407)، 24 سطر (5/ 12×22)، اندازه: 21× 5/ 29 سم [ف: 6-209]
97- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 13071
آغاز: برابر؛ انجام: پوست خشخاش را کوبیده در سرکه پخته بوزن او تا اواسط باب بیست و یکم (بعضی از رساین حکماي هندي)؛
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: شکري، جلد: تیماج قهوه اي، 367گ، 25 سطر، اندازه: 3 /16×28 سم [ف: 19-78]
98- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 5056
آغاز: بسمله قسم اول از دستورات جامع؛ انجام: موجود: دستور گرفتن روغن جوهر حسن لبان ... و آن عبارت از دو پیاله.
از ابتداي قسم اول از بخش دستورات تا اواخر قسم سوم از بخش دستورات؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ واقف: میر سید علیخان، 1273؛ با این دو یادداشت درباره محاصره هرات توسط محمد شاه قاجار؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا با رویه پارچه، 8گ، 25-27 سطر، اندازه: 18×29 سم [ف: 19-79]
99- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 6340
آغاز: نموده و هر چه از جامع ابن بیطار و غیره نقل آن ضرور و باعث آن بوده؛ انجام: ورد اصفر بستانی درخت او بی خار و بقدر درخت
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز (یک ورق) و انجام (تا اواخر تشخیص ثالث را بیشتر ندارد)؛ کاغذ: فستقی، جلد: تیماج قهوه اي، 432گ، مختلف السطر، اندازه: 18×3/ 21 سم [ف: 19-80]
100- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 15946
آغاز: و می خواست که بقدر امکان آنچه محققین این فن تحقیق نموده اند؛ انجام: بقدر حجر کمتر از آن که او را خرد و گیرد و حل کند
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ تاریخ وقف: شهریور 1367؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج مشکی، 445گ، 23 سطر، اندازه: 20×8/ 28 سم [ف: 19-81]
101- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15014/1
آغاز: و جامع الادویه امین الدوله و غیر هم ایراد نموده و در جامع بغدادي بنظر نرسیده بیان آن را لازم دانست؛ انجام: شیاف جهت قولنج ریحی بغایت نافع است ... شیاف جهت اخراج سموم ...
تا بخشی از باب 15 از قسم دوم را دارد؛ خط: نستعلیق ریز، کا: خضر غریب ؟، تا: حدود قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی، 207گ (1-207)، 29 سطر، اندازه: 9×16سم [ف: 38-37]
102- تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2745
فقط بخش نخستین است و تا پایان مفردات دارد؛ خط: نستعلیق ریز، بیکا، تا: قرن 13، براي کیخسرو میرزا (گویا قاجار)؛ مجدول، یک سرلوح کم مایه؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: روغنی زرد با گل و بوته سرخ و سبز، 322گ، 23 سطر، اندازه: 8×12سم [ف: 3-378]
103- تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 743
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج خاکستري، 280گ، 27 سطر، اندازه: 21×30 سم [ف: 3-377]
104- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6/ 1822-132/ 10
آغاز: برابر؛ انجام: نسخه ثبات نوشادر چندین طریق او را دیگر ثابت توان کرد اولا بانوره اما بهترین طریق آن باشد ... به این سحق تا چند مرتبه چنانچه نوشادر ثابت شود خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 255گ، 14 سطر، اندازه: 5/ 16×21سم [ف: 2-798]
105- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9845/1
از تشخیص رابع در مداواي سموم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 87گ (1پ-87پ)، 23 سطر (12×23)، اندازه: 19×31 سم [ف: 17-494]
106- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8953
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ واقف: آقامیرزا ابوالقاسم حکیم باشی، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 337گ، 21 سطر (12×21)، اندازه: 21×30 سم [ف: 17-261]
107- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9334
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 15 رجب1200ق؛ یادداشت محمد صادق در ربیع الثانی 1258.؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 264گ، 19 سطر (12×21)، اندازه: 19×29 سم [ف: 17-351]
108- اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: 3239
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، 470ص، 25 سطر (10×16)، اندازه: 16×22سم [ف: 1-50]
109- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2116/2- 12/6
آغاز: برابر؛ انجام: مانند ریسمان بر روي اشجار و غیر آن گذارند طیور که بر آن نشینند پاي بست گردند
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی، 381گ، 23 سطر، اندازه: 21×33 سم [ف: 2-797]
110- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1923-23/ 11
آغاز: بسمله قسم ثانی از دستورات جامع موسوم به تحفة المؤمنین که مشتمل است بر تشخیصات و بر دستورات در بیان اعمالی که مطابق بادویه مرکبه و ذکر هر یک از مرکبات چون هر علتی؛ انجام: ورم کف که منجک گوید زبون ترین امراضی ... و چون بال مگس را جدا ساخته در روغن کتان حل کرده بمالند عجیب باشد.
قسم ثانی (دستور اول ودوم)؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ جلد: گالینگور سرخ عطف تیماج، 103گ، 21 سطر، اندازه: 17×29سم [ف: 2-798]
111- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15747
آغاز: طریق پنجم در اصول صناعت و امور غریبه. بدانکه علم صناعت علمیست که تبدیل قواي اجرام؛ انجام: مورث جنون و قطور اب پودینه در دماغ آن رافع مستی اوست
قسم اول از دستورات جامع است مشتمل بر پنج طریق میباشد
که طریق پنجم آن در اول نسخه صحافی شده است و مقداري هم از تشخیص پنجم میباشد؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: ابن کربلایی میر قاسم کربلایی میر جعفر حسینی، تا: قرن 13، جا: هزار جریب چهار دانگه؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی فستقی و نخودي، جلد: تیماج مشکی، 26 گ (2-27پ)، 17-18 سطر (14×5/ 16 و 15×5/ 18)، اندازه: 17×22 سم [رایانه]
112- قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 73/2- 6104
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ تملک: حاج سید موسوي متولی باشی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تازه، 373گ، 21 سطر، قطع: رحلی [آستانه قم: -86]
113- قم؛ موسسه آیة الله بروجردي؛ شماره نسخه: 608
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، داراي سر لوح آب و رنگ؛ جلد: روغنی، 301گ، 20 سطر، اندازه: 5/20×30سم [ف: 2-380[
114- قم؛ دارالحدیث؛ شماره نسخه: 259
آغاز: گذاشته چندان آتش دهند که از جستن و حرکت کردن باز ایستد و اگر نمک را بخمیر گرفته در آتش چندان گذارد که خمیر بسوزد؛ انجام: باب هجدهم در ادویه کلف و بهق و برص و وشم و خبلان و نمش و برش و
قسم دستورات؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج زیتونی با ترنج با سر، 143گ، 14سطر، اندازه: 16×20سم [ف: 272]
115- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 18228
آغاز: برابر؛ انجام: از خط میگذرد از خط زیلی می گردد احاد خط: نسخ و نستعلیق، کا: مظفر الدین مراد، تا: قرن 13 [رایانه]
116- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6863
خط: نستعلیق هندي، بیکا، تا: سهشنبه 25 شوال قرن 13؛ مجدول، داراي سرلوح مرصع مذهب به روش کشمیر؛ جلد: تیماج قهوه اي ترنج و سرترنج دار، 126گ، 33 سطر، اندازه: 5/ 21×5/ 32 سم [ف: 20-308]
117- همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 61
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13، افتادگی: آغاز (برگ اول)؛ جلد: تیماج سبز، 445گ، 24 سطر، اندازه: 19×5/ 29 سم [ف: 37]
118- تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: 40
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ در برگ 1و 2 پراکنده هایی است طبی و نام پزشکان و گیاه شناسان که داروهاي مفرد را گرد آوري نموده اند و فهرست نام کتاب هایی که در هنگام تألیف کتاب (تحفه) در نظر بوده و در پایان نیز پراکنده هاي طبی؛ تملک: مرتضی بن محمد علی (؟) با مهرش؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 383گ، 25 و 35 سطر (5/9×12)، اندازه: 21×22سم [ف: 24]
119- تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 369
نسخه به نام «رساله کیمیا» است در پنج حل و سه عقد و خاتمه و در میانه دارد «قسم اول از دستورات جامع موسوم به تحفة المؤمنین» در نیمه دوم نسخه پراکنده ها است؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13 [نشریه: 2-67]
120- تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 539
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13 [نشریه: 2-67]
121- تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1/ 3
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 104 (=1104)؛ قطع: رحلی [نشریه: 7-221]
122- قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 719
آغاز: برابر؛ انجام: ریسمان بر اشجار نصب کنند طیور بر آن نشینند پاي بست کردند.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور، 540گ، 23 سطر (8×22)، اندازه: 16×31سم [ف: 2-355]
123- قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 95
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13 [ف: 5]
124- تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 239/1
آغاز: بسم اﷲ الرحمن الرحیم و به نستعین تشخیص رابع در مداواي سموم و مشتمل است بر پنج فصل؛ انجام: تمت الکتاب المسمی بتحفه سلیمانی و مشهور بتحفة المومنین من تألیفات سیادت و نجابت پناه میر محمد مومن تنکابنی من محال دیلمان خط: تحریري، بیکا، تا: قرن 13؛ 502 ص (1-502)، 14 سطر (5 /7×9)، اندازه: 16×5/ 21 سم [نشریه: 3-338]
125- تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 129
خط: نسخ، بیکا، تا: رمضان 1200ق؛ جلد: تیماج سرخ، قطع: وزیري [نشریه: 3-8]
126- تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 4
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ افتادگی: آغاز؛ با تاریخ تولد 1275 [نشریه: 7-115]
127- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1234 ط
آغاز: بسمله طریق مربع بجه دوستی که تجربه شده است ... احراق صدف و شبح؛ انجام: بالات حدیدي هرگاه بمالند دیگر نگیرد و از مجربات است. انجامه: حرره (کاتب) در نزد استاد کامل الصفائی شاه میر ضیغم ولد حاجی میرزا تفرشی والی خط: نستعلیق تحریري، کا: عبدالوهاب طهرانی همدانی، تا: 19 جمادي الثانی قرن 13؛ مهر: «وقف محمد بن صادق الحسینی الطباطبایی»؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج یشمی، 48گ، 11 سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 2/24-180]
128- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6909/1
بخشی از قسم اول از دستورات این کتاب در ادویه مفرده را داراست.؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه اي، 48گ (11ر-58 پ)، اندازه: 5/ 10×17سم [ف: 20-339]
129- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16904/5
گلچینی از آن، از تشخیص پنجم (در اوزان) تا نشان هاي ادویه؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ 63گ (52 ر-114پ)، 13 سطر، اندازه: 8×13سم [ف: 1/ 47-13]
130- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14667
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 292گ، 21 سطر، اندازه: 20×5/ 30 سم [ف: 41-150]
131- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6189
خط: نسخ، کا: محمد ابراهیم بن اسماعیل، تا: قرن 13؛ تملک: محمد محسن طبیب؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: تیماج مشکی، 490ص، 23سطر، اندازه: 5/ 20×29سم [ف: 19-177]
132- مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2366
آغاز: انوار معرفتک و اذقنا حلاو ... که به بی نصیبان ذاتی عرصه امکان مائده؛ انجام: طیوري که بر آن نشیند (کذا) پاي بست گردند.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز (6 سطر)؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 328گ، 24 سطر، اندازه: 18×5/ 27 سم [ف: 5-714]
133- تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 302
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12 و 13 [نشریه: 2-67]
134- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6388
خط: نسخ، کا: محمد ابراهیم بن اسماعیل، تا: قرن 13؛ محشی؛ تملک: محمد محسن طبیب؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 345 گ، 23 سطر، اندازه: 5/ 20× سم [ف: 19-491]
135- مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1868
آغاز: برابر؛ انجام: و با تخم خندقوقی بري بالسوی جهت درد میانه و حصبه او جهت سوزش امعاء.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: سید سعید طباطبایی، 1332؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: میشن مشکی، 101گ، 23 سطر، اندازه: 17×26سم [ف: 5-268]
136- قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3145
آغاز: برابر؛ انجام: را با عسل و دوشاب طبخ بلیغ داده مانند ریسمان بر اشجار و غیر آن گذارند طیوري که بر آن نشینند ... گردند.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ مصحح، مهر: «احمد الحسینی» (بیضوي)؛ جلد: تیماج سیاه با ترنج و سر، 460گ، 17 سطر، اندازه: 20×29 سم [ف مخ: 1-370]
137- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4782
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ در حاشیه اوراق آخر «طریقه حل کردن مرکب خشک حسب الارشاد ... ملا زین العابدین یزدي کاتب سلطانی« مندرج است به تاریخ جمادي الثانی 1235؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: میشن آلبالویی، 269گ، 25 سطر، اندازه: 1/ 20×3 /30 سم [ف: 2-115]
138- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4440
قسمتی است از نیمه دوم آن (در مبحث تشخیص)؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: میشن سبز، 187گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 14×5/ 21 سم [ف: 2-114]
139- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 28532
آغاز: برابر؛ انجام: دهلی خواهد بود و آن چهار دانگ و نیم درهم است تمت
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1201ق [رایانه]
140- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 11825
آغاز: جامد بمعنی بسته شده است؛ انجام: امید که مبارك و میمون باد بمحمد و آله الامجاد سنه 01202
کامل؛ خط: نستعلیق، کا: شفیع بن محمد رضا گیلانی، تا: پنجشنبه 5 شوال 1202ق، جا: بارفروش؛ واقف: محمد علی حریري، 1359؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج عنابی، 426گ، 21 سطر، اندازه: 21×32 سم [ف: 19-76]
141- رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 97 ت
خط: نستعلیق، کا: محمد سعید بن عبد العلی طالقانی، تا: 1204ق، جا: کلیجان تنکابن، به فرموده محمد مهدي خان تنکابنی؛ جلد: چرمی، 276ص، ابعاد متن: 5/ 18×20، اندازه: 20×32 سم [رشت و همدان: ف: 1099]
142- یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 529
آغاز: برابر؛ انجام: از خوردن آن طیور بیهوش گردند.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1205ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 225گ، 26 سطر (13×22)، اندازه: 19×31 سم [ف: 2-460]
143- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 5075
کامل؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: رمضان1207ق؛ واقف: بانو زرین امیري سبزواري، اردیبهشت 1327.؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج مشکی با سجاف خرمایی، 198گ، 27 سطر، اندازه: 20×33 سم
[ف: 19-76]
144- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 7057
آغاز: برابر؛ انجام: طیوري که برآن نشینند پاي بست کردند خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1207ق [الفبائی: 117]
145- رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 831 ت
گویا گزیده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: پایان رجب 1207ق؛ 77گ، 27 سطر، قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: 1099]
146- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 25225
انجام: و اگر بدون لاغري باشد سبب آن مواد فاسده است و بدستور دیر برآمدن.
شروع قسم ثانی آن از تشخیص رابع است؛ خط: نستعلیق، کا: سلیمان، تا: 13 صفر 1208ق؛ افتادگی: انجام (دو سه ورق)؛ وقف: زین الدین جعفر زاهدي، بهمن 1377.؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 289گ، 29 سطر (5/ 11×23)، اندازه: 19×28سم [ف: 19-82]
147- اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 725
آغاز: زمین سخت و هن سستی و شب جستن از جاي ... گزیده وقود بر افروختن آتش؛ انجام: مومیاي چند مشک فرفیون بالسویه قدر ... با روغن زیبق و امثال آن ... کنند ...
خط: نستعلیق، کا: میرزا محمد رضا بن حاجی کاظم، تا: 20 شعبان 1209ق، به خواهش ملا محمد ابراهیم؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ جلد: پارچهاي مشکی، 340گ، 22سطر، اندازه: 20×29 سم [ف: 2-553]
148- همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 65
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 12 جمادي الثانی 1209ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: گالینگور قهوه اي، 277گ، 24 سطر، اندازه: 21×32 سم [ف: 39]
149- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4972
آغاز: برابر؛ انجام: مانند ریسمان بر اشجار و غیر آن گذراند طیوري که بر آن نشینند پاي بست گردند، و هو اعلم
در پنج «تشخیص» و سه قسم «دستور»؛ خط: نستعلیق، کا: ابوالحسن بن ابراهیم، تا: 6 رمضان 1210ق، حا: کشمیر، براي ملا هادي «جمال الدین بن محمد» تاجر شیرازي؛ داراي یک سرلوح زیبا،مجدول؛ مهر ملا هادي که گویا نقش مهر کاتب است؛ کاغذ: کشمیري، جلد: روغنی مرقش، 449گ، 18 سطر (5/ 10×5/ 18)، اندازه: 17×28سم [ف: 14-263]
150- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 7490
آغاز: برابر؛ انجام: بر آن نشینند پاي بست گردند و کاتبه رمیم فی التراب
کامل؛ خط: نسخ، کا: محمد شریف بن محمد علی افشار، تا: 1211ق؛ داراي یک سرلوح مذهب، با کتیبه زرین مرصع، حواشی دو صفحه افتتاح مزین به گل و برگ زرین به طرز اسلیمی، مجدول مذهب؛ کاغذ: حنایی نخودي آهاري، جلد: تیماج عنابی با ترنج و سرترنج، 406گ، 27 سطر، اندازه: 18×28سم [ف: 19-75]
151- تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 2/ 981
تنها «قسم دوم، تشخیصات و دستورات ادویه مرکبه» در 25 باب است؛ خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: 10 ربیع الاول 1216ق؛ جلد: مقوایی تیماج مشکی پوشانیده، 144گ (1ر-144ر کناره)، اندازه: 5/ 14×5/ 26 سم [ف: 2-44]
152- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 15690
آغاز: در بیان ادویه سته کثیر المنفعه که در کتب متداوله قدما کمتر است.؛ انجام: علاج تسقیه بگلاب و گل مختوم
خط: نسخ، بیکا، تا: محرم 1222ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: نخودي، 330گ، 26 سطر، اندازه: 7/ 13×25 سم [ف: 19-80]
153- یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 3779
خط: نستعلیق، کا: غفاربن عبداﷲ اصفهانی، تا: صفر 1222؛ اهدایی: علی امام حسینی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با تیماج تریاکی، 485 گ، 19 سطر (11×21)، اندازه: 4/ 18×29سم [ف: 5-1793]
154- مراغه؛ عمومی؛ شماره نسخه: 186
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نسخ، کا: علی اکبر نقاش، تا: 1223ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 285گ، 28 سطر، اندازه: 20×33 سم [ف: 26]
155- تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 124 - ب
خط: نسخ، کا: کربلایی میرزا بابا پسر میرزا محمد تبریزي، تا: 1223ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 362گ، 23 سطر (11×22)، اندازه: 19×29سم [ف: 1-89]
156- همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 47
خط: نسخ، کا: احمد بن ابوالفتح اصفهانی شریف، تا: 1224ق، جا: شیراز، براي آقا محمد حسن صیرفی؛ افتادگی: انجام؛ پس از کتاب فصلی در کیمیا و خطوط مرموزه و قسم ثانی از دستورات جامع ناتمام نیز آمده، در صفحه اول »گنج اللغات« فرید الدین عطار نامیده شده؛ جلد: تیماج قهوه اي، 404گ، 24 سطر، اندازه: 19×5/ 29 سم [ف: 31]
157- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 26289
آغاز: برابر؛ انجام: پاي بست کردند ... و انطقنا بالصواب فی یوم الحساب
خط: نستعلیق، کا: محمد بن محمد علی، تا: 1226ق [رایانه]
158- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 116
آغاز: برابر؛ انجام: مانند ریسمان بر روي اشجار نصب کنند طیوري که بر آن نشیند پاي بست گردد
خط: نسخ، بیکا، تا: 1227ق؛ با سر لوحه مذهب، مجدول؛ کاغذ: فرنگی فستقی، جلد: مقوایی سیاه، 295گ، 25 سطر (14×23)، اندازه: 21×30 سم [ف: 1-111]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1951
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-45]
9 1- قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1451
خط: نستعلیق، کا: میرزا محمد علی مشهور به میرزا بابا فرزند میرزا حسین فرزند میرزا محمد علی قزوینی، تا: شنبه 5 محرم 1228ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 313 گ، 24 سطر، اندازه: 20×29سم [ف: 4-280]
160- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 26273
آغاز: برابر؛ انجام: و الحمداﷲ رب العالمین قد تمت التحریر ... سنه 1231
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1231ق [رایانه]
161- شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 665
آغاز: مشهور بجامع انطاکی که شیخ داود انطاکی بعد از جامع بغدادي تألیف نموده؛ انجام: مانند ریسمان بر اشجار و غیر آن گذارند طیوري که بر آن نشیند پابست گردد. و السلام علی من اتبع الهدي-تمام شد بتاریخ ... سنه 1231
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1231ق؛ افتادگی: آغاز و وسط؛ محشی؛ کاغذ: سفید، جلد: مقوا با کاغذ ابري ماشی رنگ، 118گ، 23 سطر (13×21)، اندازه: 19×28سم [ف: 2-406]
162- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2555-14/5
آغاز: برابر؛ انجام: یونچه باغی اسم رطبه است. یونک اسم ترکی صوفست. ییلان اودي اسم ترکی ثیل است ییرکوکی اسم جزر است که بفارسی زردك نامند.
شامل تشخیص اول و دوم؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: سهشنبه آخر شوال 1231ق، جا: شیراز؛ جلد: تیماج، قهوه اي، ساده، 219گ، 21 سطر، اندازه: 19×30 سم [ف: 2-797]
163- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 28251
آغاز: برابر؛ انجام: بزرگ و بنفش و ثمرش مثل ثمر کبر و در جوف او تخمی مثل تخم ...
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: 1232ق؛ افتادگی: انجام؛ رسائل علاج الامراض و فواید یوسفی در طب و جامع الفواید و رساله اثولوجیا در حکمت و مبداء و معاد و قصیده یائیه و بحرالجواهر فی علم الدفاتر ضمیمهاند. [رایانه]
164- یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 1/ 3781
خط: نستعلیق، کا: عبدالصمد بن ملا قاسم، تا: صفر 1232ق؛ مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ ابري عطف تیماج قرمز، 318ص (1-318)، اندازه: 21×31 سم [ف: 5-1794]
165- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6066
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن حسن شوشتري، تا: 1233ق؛ کاغذ: فرنگی سفید آهار دار، جلد: تیماج سرخ، 824 ص، 21 سطر، اندازه: 5/ 15×22سم [ف: 19-54]
166- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4548
خط: نسخ، کا: علی اکبر تفرشی، تا: 1233ق؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: میشن قرمز، 304گ، 20 سطر، اندازه: 7/ 20×3/ 30 سم [ف: 2-115]
167- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 494
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1234ق؛ 397گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 20×30 سم [ف: 2-290]
168- قم؛ استادي، رضا؛ شماره نسخه: نامعلوم
خط: نسخ، بیکا، تا: 1234ق، حسب الاشاره سلال الاطیاب جامع المعقول و المنقول ... السید الممجد میرزا زین العابدین رضوي؛ مصحح، مقابله شده؛ 265گ، 25 سطر، اندازه: 18×29سم [صد و شصت نسخه: -44]
169- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4258/1
فقط قسم دوم کتاب؛ خط: نسخ، کا: محمد حسین بن محمد شیرازي، تا: یکشنبه 26 ذیحجه 1234ق؛ جلد: تیماج مشکی، 102گ (3پ-104پ)، 30 سطر، اندازه: 5/ 13×21سم [ف: 11-172]
170- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11460
آغاز: برابر؛ انجام: ریسمان بر روي اشجار نصب کنند طیوري که بر آن نشینند پاي بست کردند؛ تم الکتاب
خط: نسخ خوش، کا: میرزا زین العابدین، رضوي، تا: 1234ق؛ مصحح، مقابله شده؛ کاغذ: فرنگی، آهار مهره، جلد: پارچهاي سبز با مقوا عطف تیماج قرمز، 368گ، 25 سطر (11×5 /20)، اندازه: 19×5/ 30 سم [ف: 29-86]
171- تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 744
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1236ق؛ افتادگی: انجام؛ واقف: سپهسالار، 1297ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد، 280گ، 22 سطر، اندازه: 21×31 سم [ف: 3-378]
172- تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 745
خط: نسخ، کا: حاجی میرزا محمد مهدي قاري سپاهانی، تا:
پنجشنبه 5 جمادي الاول 1236ق، جا: اصفهان، مسجد حکیم؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 315گ، 29 سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 3-378]
173- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7023-36/23
آغاز: برابر؛ انجام: مانند ریسمان بر اشجار وغیر آن گذارند طیوري که برآن نشیند پاي بست گردد واﷲ یعلم
خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر شریف حسینی خادم آستانه عرش درجه، تا: جمادي الاول 1236ق؛ مصحح، مقابله شده، با علامت بلاغ؛ جلد: تیماج مشکی ترنج با سر، 265گ، 27 سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 2-798]
174- مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 53/6 فرخ
خط: نستعلیق، کا: ابن حسنعلی زاهد بزنجردي، تا: چهارشنبه 25 جمادي الاول 1236ق، به فرموده صاحب علیخان؛ کاغذ فرنگی آهار مهره؛ جلد: تیماج، 24 سطر (14×5/ 21)، اندازه: 21×30سم [ف: 188]
175- یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 147
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد علی بن محمد باقر نصرآبادي یزدي، تا: پنجشنبه 21 جمادي الاول 1237ق، محمد حسین بن
حاجی محمد خلیل یزدي، 8 رجب 1234 حسب فرموده آخوند ملا محمد علی (پایان کتاب)؛ یادداشتی از «سید ابوالحسن صدرالشریعه» به سال 1339؛ تملک: «ابوتراب فقهی» به سال 1354؛ جلد: تیماج مشکی، 323گ، 24 سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 1-136]
176- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1/ 3000
خط: نستعلیق، کا: عبدالرحیم بن ملا امامعلی بادکوبهاي، تا: چهارشنبه سلخ ذیقعده 1237ق، به جهت انیس العارفین کربلائی محمد صادق دیلمانی ساکن قزوین؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه اي، 296گ (3پ-298ر)، 25 سطر، اندازه: 21×34 سم [ف: 8-173]
177- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 91
آغاز: برابر ؛ انجام: روز دیگر بصابون و آهک بشویند دفع آن میشود و بول اطفال را نیز همین اثر است و اﷲ اعلم بالصواب
خط: نسخ خوش، کا: میر محمد شریف بن عبدالمطلب طباطبائی، تا: 24 شوال 1239ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 287گ، 31 سطر (5/ 11×5/ 21)، اندازه: 20×23سم [ف: 1-77]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1925- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-45]
178- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 5166
آغاز: برابر؛ انجام: طیوري که بر آن نشیند پاي بست گردد خط: نسخ ممتاز، بیکا، تا: شوال 1239ق؛ داراي سه سرلوح ظریف مذهب عالی، مجدول مذهب؛ واقف: رضا نائینی، مرداد 1311.؛ کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد: تیماج دارچینی، 300گ، 21 سطر (7×13 و 10×19)، اندازه: 13×5/ 22 سم [ف: 19-71]
179- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4541
خط: نسخ، کا: حسن بن محمد باقر اصفهانی، تا: پنجشنبه 24 شعبان 1240ق؛ داراي یک سرلوح و دو صفحه اول مذهب، مجدول مذهب، داراي یک مجلس تصویر شراب خواري در شرح خمر؛ کاغذ: کاغذ فستقی،، جلد: روغنی گل و بوته زمینه قرمز، 342گ، 25 سطر، اندازه: 4/ 19×8/ 29 سم [ف: 2-114]
180- تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 478
آغاز: برابر؛ انجام: علیا تمام المعالجات و الدستورات.انه ما یشاء قدیر و بالجود و الافضال.
خط: نستعلیق، کا: علی اکبر بن کربلائی علی عسکر، تا: 29 رمضان 1240ق [ف: 3-12]
181- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 983
آغاز: برابر؛ انجام: طبع بلیغ همه مانند ریسمان بر اشجار و غیر آن گذارند طیوري که بر آن نشیند پاي بست گردند.
خط: نستعلیق ریز، کا: محمد حسین اصفهانی، تا: 1241ق؛ با سه سرلوح، مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: روغنی بوم قرمز گل و بوته زر و شنجرف و لاجورد و سبز، 334گ، 29 سطر (5 /8×5 /16)، اندازه: 15×5/ 26 سم [ف: 2-539]
182- تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 334
خط: نستعلیق، کا: میرزا حسین علی، تا: دوشنبه 7 جمادي الثانی 1242ق [نشریه: 2-67]
183- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 25135
آغاز: برابر؛ انجام: در باب ادهان مذکور شد و این دوا بغایت قویست.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1244 ق؛ افتادگی: انجام (چند ورق)؛ واقف: زین الدین جعفر زاهدي، بهمن 1377.؛ کاغذ: آبی، جلد: تیماج، 332گ، 25 سطر (15×27)، اندازه: 5/ 21×34 سم [ف: 19-83]
184- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 8868
آغاز: برابر؛ انجام: طیور برآن نشینند پاي بست گردند و یا اجود اجودین تم بالخیر و العافیه
کامل ؛ خط: نستعلیق مخلوط بشکسته کم اعجام، کا: محمد علی
بن عبدالکریم مروزي، تا: سهشنبه 10 ذیقعده 1245ق؛ واقف: حاج قطب المحدثین، بهمن 1338.؛ کاغذ: شکري آهاري مهره، جلد: تیماج مشکی، 301گ، 29 سطر (5 /8×19)، اندازه: 14×26سم [ف: 19-75]
185- مشهد؛ شیخ علی حیدر (مکتبة)؛ شماره نسخه: 1493
خط: نستعلیق، بی کا، تا: دهه آخر رمضان 1246ق؛ مهر: غلام حیدر احمدي؛ جلد: تیماج مشکی، 254گ، 25سطر، اندازه: 21×30 سم [مؤید: 3-397]
186- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 5055
آغاز: برابر؛ انجام: که بفارسی زردك نامند
به آخر تشخیص ثالث خاتمه مییابد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 22
محرم 1247ق؛ واقف: میرزا محمود آملی، 1308 شمسی؛ کاغذ: آبی، جلد: تیماج مشکی، 172گ، 26 سطر، اندازه: 20×5/ 32 سم [ف: 19-80]
187- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4738-24/38
آغاز: برابر؛ انجام: و چون بق را با عسل و دوشاب طبخ دهند ... نموده ریسمان بر روي اشجار وغیر آن گذارند وطیوري که بر آن نشینند پاي بست گردند قد تم.
خط: شکسته، نستعلیق، کا: محمدتقی جاجرمی، تا: دوشنبه 1248ق، جلد: تیماج قهوه اي عطف گالینگور مشکی، 331گ، 25 سطر، اندازه: 17×26سم [ف: 2-797]
188- تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 105
خط: نسخ، کا: ابوطالب بن محمد جواد، تا: 17 صفر 1250ق [نشریه: 2-67]
189- تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1414
از آغاز تا مرکبات؛ خط: نسخ، کا: حسن طبیب، تا: 4 ربیع الاول 1252ق [نشریه: 7-115]
190- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8183-56/33
آغاز: برابر
از اول تا آخر کتاب؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 24 جمادي الثانی 1254ق؛ 706 ص، 26 سطر، اندازه: 17×26سم [ف: 2-797]
191- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6830-35/10
آغاز: برابر؛ انجام: الحمدﷲ رب العالمین
خط: نستعلیق، کا: علی متخلص به شیدا، تا: 12 ربیع الثانی 1254ق، جا: تویسرکان، حسب الفرمایش ابراهیم خان قراباغی حاکم تویسرکان؛ مجدول مذهب، داراي سرلوح مزدوج مذهب مرصع؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 337گ، 23 سطر، اندازه: 21×33 سم [ف: 2-798]
192- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 24181
آغاز: برابر؛ انجام: پاي لبت گردد والسلام سنه 1255 خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1255ق [رایانه]
193- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6118
خط: نستعلیق، کا: محمد تقی بن محمد علی رضوي و آقا بابا بن حسن الخفاف، تا: 1257 و 1255؛ رقم پایان نسخه از آقا باباست و او میگوید که نسخه را به امر عمد الاعاظم و الاعیان ... میرزا علی محمد نوشته؛ محشی با نشان «علیمحمد»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 553 ص، 23 سطر، اندازه: 16×27 سم [ف: 19-107]
194- مراغه؛ عمومی؛ شماره نسخه: 173
آغاز: قسم اول از دستورات جامع موسوم به تحفة المومنین در بیان اعمالی که متعلق است به ادویه مفرده و آن مشتمل است بر پنج طریق ... طریق اول در تدتبیر ادویه مفرده مخصوصه؛ انجام: وچون دبع یا عسل و دوشاب طبخ بلیغ داده مانند ریسمان بر اشجار و غر آن گذراند، طیوري که بر آن نشینند پاي بست گردند
کامل؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 3 ربیع الثانی 1262ق؛ افتادگی: آغاز (یک برگ)؛ جلد: مقوا، 91گ، 21 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 26]
195- تهران؛ مروي؛ شماره نسخه: 318
کا: میرزا آقا ابن معصوم خان قرانلو، تا: 1263ق، به دستور عمد الخوانین مشهور به سلیمان خان ثانی. [ف: 84]
196- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9018
خط: نستعلیق، بیکا، تا: جمعه 16 رمضان 1265ق، جا: طهران؛ مجدول، از آغاز تا «یوشان»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تازه، 240گ، 25 سطر (14×23)، اندازه: 20×30سم [ف: 17-276]
197- کاشان؛ فرهنگ و ارشاد؛ شماره نسخه: 72
خط: نسخ، کا: محمد جعفر بن شیخ علی عرب، تا: 1268ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج مشکی، 249گ، 28 سطر، اندازه: 15×5/ 26 سم [ف: 77]
198- همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 10
خط: نسخ، کا: قاسم حسینی، تا: 5 جمادي الاول1270ق، براي حاج عبدالحسینی عطار؛ مجدول، چند تاریخ تولد به سال هاي 1296-1314؛ جلد: تیماج قرمز، 319گ،23سطر (21×34) [ف: 13]
199- تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 260/3
آغاز: بسمله. قسم اول از دستورات جامع موسوم بتحفة المومنین در بیان اعمالی که؛ انجام: طیور که بر آن نشینند پاي بست گردند تمت الکتاب مسمی بتحفة المومنین بعون اﷲ العلیم المبین و حسن توفیقه و الحمدﷲ رب العالمین فی ید اقل خلق اﷲ الحکیم الحاج میرزا محمد رضا طبیب سنه 1272
کتاب فاقد تشخیصات و فقط قسم اول دستورات است؛ خط: نستعلیق، کا: حاج میرزا محمد رضاي طبیب، تا: 1272ق؛ کاغذ: الوان، 178ص (169-346)، 20 سطر، اندازه: 13×21سم [نشریه: 3-344]
200- تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 60
آغاز: برابر؛ انجام: طریق صید طیور ...
خط: تحریري، کا: محمد بن عبدالکریم یزدي، تا: شوال 1281ق؛ افتادگی: انجام (قسم ثالث از دستورات در معالجات را فاقد است)؛ نوشته شده: «تفح المومنین مالک این کتاب را ایرج شاه حکیم ایرج شاه بلدنگ کوب بمبئی»؛ 653 ص، 23 سطر (12×5/ 13)، اندازه: 21×34سم [نشریه: 3-306]
201- تهران؛ فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 199
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ تملک: فرهاد میرزا در 3 جمادي الثانی 1289ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ [نشریه: 3-159]
202- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6271/14
آغاز: بسمله از کتاب تحفه در باب تریاقات باب اول در معاجین و در آن پنج فصل است
تریاق ها، گزیده از تحفه حکیم مؤمن (پنج فصل)؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد طاهر، تا: 1291ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 62ص (164-225)، 13 سطر، اندازه: 17×5/ 21 سم [ف: 19-246]
203- قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1821
خط: نسخ و نستعلیق،بیکا،تا: 4 صفر 1292ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قهوه اي، 313گ، 22 سطر، اندازه: 13×22سم [ف: 5-241]
204- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 8346
آغاز: برابر؛ انجام: و سرخ کردن رخسار و بزرگ
این نسخه به اواخر تشخیص ثالث خاتمه مییابد؛ خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: قرن 14؛ واقف: یار محمد خان افشار، خرداد 1332؛ کاغذ: نخودي فرنگی، جلد: تیماج، 206گ، 25 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 19-78[
205- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5181-26/61
آغاز: تشخیص رابع در مداواي سموم و مشتمل بر پنج فصل است فصل اول در تدبیر مع تاثیر سموم و احتراز از آن؛ انجام: و چون دبق را با عسل و دوشاب طبخ بلیغ داده مانند ریسمان بر اشجار و غیر آن گذارند و طیوري که برآن نشیند پاي بست کردند و السلام علی من اتبع الهدا
خط: نسخ، بیکا، تا: 1306ق، جا: دارالسلطنه قزوین؛ افتادگی:
انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 140گ، 18 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 2-798]
206- شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 18
آغاز: برابر؛ انجام: و چون دبق را با عسل و دو شاب طبخ بلیغ داده مانند ریسمان بر اشجار و غیره گذارند طیوري که بر آن نشینند پاي بست شوند و السلام ... بتاریخ 3 شهر ذیحج الحرام سنه من الهجره ...
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1307ق؛ محشی؛ کاغذ: سفید، جلد: مقوا با کاغذ منقش، 211ص، 47 سطر (15×27)، اندازه: 21×34 سم [ف: 2-405]
207- شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 774
آغاز: برابر؛ انجام: چو دیدن خورشید. رنگ هائی که تیره رو باشد. خط رنگین بر او نکو باشد-و اﷲ اعلم
خط: نسخ و نستعلیق، کا: ملا محمد حسن جهرمی، تا: محرم 1312ق، جا: جهرم؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: مقوا با تیماج سرخ، 319 گ، 21 سطر (5/ 12×25)، اندازه: 21×34 سم [ف: 2-355]
208- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 8303
آغاز و انجام: برابر، انجامه: قد تمت الکتاب بعون الملک الوهاب ... کتبه ... پر بوداق بن ور کاقلی آقاقر احصارلو آمین یا رب العالمین.
از آغاز تا پایان تشخیص سوم (در بیان ماهیت و خواص داروهاي مفرده و مرکبه)؛ خط: نستعلیق خوش، بیکا، بی تا، حسب الفرموده حاجی جعفر نخجوانی؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج قهوه اي؛ 303گ، 20 سطر (5/10×22)، اندازه: 19×8/ 27 سم [رایانه]
209- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 7086
آغاز: مذکورات ساریست پش هر چه بقدري که خالی از افراد؛ انجام: و شش حبه در همی خواهد بود و آن چهار دانگ و نیم در هم است. قد تمت التشخیصات ...
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ خرید از محمودي؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 306گ، مختلف السطر (13×24)، اندازه: 19×29 سم [رایانه]
210- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27153
بیکا، بیتا؛ خریداري از مهرداد میرزا حیدري [رایانه]
211- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17303
بیکا، بیتا؛ خریداري از محمد مهدي ابراهیمی؛ اندازه: 4/ 15×8/ 25 سم [رایانه]
212- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 20014
بیکا، بیتا؛ خریداري از مهردخت همایی [رایانه]
213- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25678
بیکا، بیتا؛ خریداري از روح اﷲ فاضلی [رایانه]
214- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6255
آغاز: جلد و نفوح او در بینی و به دستور شرب او مسقط جنین و مضر جگر حار و مصلحش سکنجبین؛ انجام: ییلان اودي اسم ترکی تثیل است ییر کوکی اسم ترکی جزر است که به فارسی زردك نامند
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج عنابی، 269گ، 23 سطر (2/ 11×8/ 19)، اندازه: 4 /16×9/ 25 سم [رایانه]
215- تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 197
آغاز: برابر؛ انجام: چهار دانگ و نیم در هم است.
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ با سه سرلوح، مجدول؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج تریاکی، 1012ص، 17 سطر، اندازه: 16×5/ 25 سم [ف: 1-194]
216- تهران؛ وزارت امور خارجه؛ شماره نسخه: 49-1
خط: نستعلیق خوش، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوایی مزین به گل و بوته، 460گ، اندازه: 18×29سم [ف: 190]
217- نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 98
آغاز: برابر؛ انجام: و به ریسمانی بسته در آب اندازند جمیع ماهیان بر آن جمع گردند و مجرب است باﷲ التوفیق فی کل الامور
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 424گ، 21 سطر، اندازه: 22×5/ 30 سم [ف: 151]
218- مشهد؛ شیخ علی حیدر (مکتبة)؛ شماره نسخه: 1087
آغاز: برابر؛ انجام: سی و شش حبه درهمی خواهد بود و آن چهار دنگ و نیم درهم است
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح، با بلاغ؛ مهر: «محمد بن محمد عابدي» (مربع)؛ تملک: محمد اسماعیل مشهدي در 14 ربیع الاول 1201 با مهر: «و اذکر فی الکتاب اسماعیل» (مربع)، تملکی بصورت هبه با مهر »عبده جعفر» (مربع)، تملکی با مهر «صل علی آل محمد» (بیضوي)، خیراﷲ بن عبداﷲ در شوال 1370؛ جلد: معمولی، 343گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 19×5/ 27 سم [مؤید: 3-89]
219- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17798
با حواشی طبی؛ بی کا، بیتا [د.ث. مجلس]
220- قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 545
آغاز: و جراحات و التواي عصب و دردسر رطوبی و ورمی و قرانیطس؛ انجام: یاقوت بهترین او سرخ عقاف گلناریست که هر مانی و رمانی نامند ... پس نیلی پس ... و بعد از همه سفیداوه و غیر سرخ
خط: نسخ زیبا، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ مهر: «خادم سید محمد حسن عبدل» (بیضوي)؛ جلد: تیماج قهوه اي عطف تیماج سرخ،313گ،20سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: 1-471]
221- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 13137
آغاز: بسمله، تشخیص اول در بیان سبب اختلاف؛ انجام: هتک پاره شدن کلهم منقول من تحفه المومنین
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا [الفبائی: 117]
222- قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 2/84/4- 6390
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 22 سطر، قطع: ربعی [آستانه قم: -213]
223- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 24037
آغاز: برابر؛ انجام: پاي یت کرد ندا السلام علی من اتبع الهدي خط: نسخ، بیکا، بیتا [رایانه]
224- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6630
آغاز: برابر؛ انجام: و هاضم و قاطع بلغم لزج و محلل ریاح و جه نسخه حاضر به علت افتادگی از انجام تا مدخل «سخر» از «تشخیص ثالث» را در بردارد؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: مقوایی با روکش کاغذي نخودي، 231گ، 23 سطر (9×18)، اندازه: 5/ 15×5/ 26 سم [رایانه]
225- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6058
آغاز: بتدریج بدل نرسد اگر سم از جمله از مشروبه باشد [درقی مبالغه] می کند و اگر ملزوعه باشد در بستن محکم آن عضو سعی کنند و مکیدن [آن] و ریختن آن دهان و باید آن شخص ناشتا باشد؛ انجام: امراض مفاصل و رجلین علامتش ظهور و برآمدگی مفصل و عدم طعمه [اطمعه... ] و عدم قیام است علاج هرگاه حرارت ... باشد موضع را زلو دهند
ناقص و از حدود ده سطر پس از فصل دوم تشخیص چهارم شروع میشود و تا اواخر باب 24 از قسم دوم دستورات پایان میپذیرد؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر: «عباس» (شکل اشک)، «عباس» (بیضوي) مورخ 1263ق، «از خداي ذوالمنن توفیق حسن میخواهد» (بیضوي)، «ابوالفضل» (بیضوي)؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: تیماج یشمی روي جلد عبارت »محاسبه ... ممالک محروسه سه ایران ابوالمجمعی جناب امیر لشکري»، 201گ، 15 سطر (10×7/ 13)، اندازه: 5/ 15×5/ 20 سم [رایانه]
226- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 117
آغاز: برابر؛ انجام: بروغن بادام و تخم کبوتر و مغز پسته تطلیه نمایند و ... و پیچیدگی است برگه (کذا)
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن علی اکبر، بیتا؛ افتادگی: انجام [رایانه]
227- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 28429
آغاز: برابر؛ انجام: بر روي اشجار نصب کنز طیوري برآن نشینند پاي بست کردند.
خط: نستعلیق، کا: خوب اﷲ، بیتا [رایانه]
228- مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 224
آغاز: بسمله حرف الالف مع الالف آطریلال؛ انجام: برابر
انتخاب قسمت ادویه مفرده است از کتاب تحفة المؤمنین؛ خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد جعفر بن محمد نصیر حسینی، بیتا، به جهت آقا نصراﷲ عطار؛ واقف: رضا نائینی، مرداد 1311؛ کاغذ: نخودي آهاري، جلد: تیماج، 138گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 14×21 سم [ف: 19-569]
229- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9457/8
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 44گ (88 پ-131پ)، 17 سطر (9×16)، اندازه: 17×24سم [ف: 17-373]
230- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7233-23 /37
آغاز: برابر؛ انجام: وطریق پنجم مخصوص نسخه اصل است والسلام علی من اتبع الهدي
کامل؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مجدول محرر مذهب، با سرلوح مزدوج مذهب مرصع؛ جلد: تیماج زیتونی، 338گ، 19 سطر، اندازه: 19×30 سم [ف: 2-798]
231- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6838 -35/18
آغاز: سرخی وقوف الخواطر از صاحب شامل اکبر اقتباس شده که فرموده اند که باید یک هفته صایع بود ... قسم دیگر که عمل متأخرین است مغز جوز بادام شیرین؛ انجام: در خطوط و اقسام مرموزه و اقسام مشهور آن و امور غریبه
قسم داروها؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا عطف و گوشه تیماج، 66گ، 23 سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 2-799]
232- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 17-17/ 1
آغاز: برابر؛ انجام: و به ریسمان بسته در آب اندازند، جمیع ماهیان بر آن کرم جمع آیند و صید شوند.
خط: نستعلیق، کا: مهدي طهرانی، تا: آخر نسخه 1236ق، آخر بخش مفردات تحفة المؤمنین روز جمعه 4 ذیحجه 1237ق، حسب الخواهش آخوند ملا محسن خلف ملامحمد مؤذن کرمانشاهی؛ مصحح؛ تملک: علی اصغر بن حاجی میرزا محمد حسین حکیم در غره صفر 1293با مهر «علی اصغر 1287» (بیضی)، میر موسی بن ابوطالب حسینی در جمادي الاول 1295 با مهر بیضوي؛ جلد: گالینگور مشکی عطف تیماج مشکی، 379 گ، 25 سطر، اندازه: 20×31 سم [ف: 2-797]
233- قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1489-39/ 9
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مجدول، با سرلوح مزدوج مذهب کم کار؛ جلد: گالینگور سرخ عطف تیماج، 313گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 17×29 سم [ف: 2-797]
234- یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 3787
انجام: و باجماع رسیده است که از انسان خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی روکش کاغذ ابري، 132گ، 14 سطر (9×15)، اندازه: 15×21سم [ف: 5-1796]
235- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1498
آغاز: برابر؛ انجام: و غذا نخود آب با مرغ خوردن.
خط: نسخ، کا: اسماعیل بن عبدالرزاق کاشانی، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی با ترنج و نیمترنج، 174گ، 30 سطر (14×23)، اندازه: 20×30 سم [ف: 3-548]
236- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9184
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ نزدیک عصر مؤلف؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مشکی، 218گ، 28 سطر، اندازه: 22×36 سم [ف: 23-298]
237- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 973
آغاز: برابر خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مصحح، محشی، با علامت بلاغ؛ جلد: تیماج قهوه اي، 167 گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 16×24 سم [ف: 3-167]
238- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8195/1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: نزدیک عصر مؤلف؛ مجدول، مصحح، محشی، داراي لوحههاي دقیق نفیس، داراي نقشههاي زرین؛ جلد: تیماج قهوه اي، 509گ (1پ-509پ)، 19 سطر، اندازه: 16×27سم [ف: 21-170]
239- قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1972
بخشی از این کتاب است به ضمیمه متفرقاتی از طب و غیره، نظم و نثر؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 54گ، 21سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 2-20]
240- قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 241/2
آغاز: تشخیص اول در بیان اختلاف اطباء در بیان مهیت و خواص و قدر شربت؛ انجام: صفرا و تبدیل مزاج کبد و بدن و اشیاء مبرده مرطبه.
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 174گ (38پ-211پ)، اندازه: 5 /15×5/ 21 سم [ف: 1-247]
241- قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 518
تا حرف زاء؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 157گ، 25سطر، اندازه: 17×24 سم [ف: 2-20]
242- همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 207
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جلد: گالینگور قهوه اي، 38گ، 17 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 109]
243- کرمانشاه؛ میبدي (خاندان)؛ شماره نسخه: 1/ 30 مشهد
خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن اسداﷲ (شریعتمدار) مازندرانی، بیتا؛ جلد: گالینگور قهوه اي، 136گ (2ر-137پ)، مختلف السطر، اندازه: 5/ 16×5/ 22 سم [ف: 166]
مشهد؛ میبدي؛ شماره نسخه: 1/ 30
همان نسخه بالا [ف: 1-54]
244- رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 66 ت
خط: نسخ خوش، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: شکري، جلد: چرمی، 365 گ، 22 سطر (5 /10×5 /18)، اندازه: 18×27سم [رشت و همدان: ف: 1099]
245- خوي؛ نمازي؛ شماره نسخه: 462
شامل تشخیص سوم و چهارم و پنجم و دستور اول و دستور دوم تا باب هفدهم را شامل است؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 17 سطر، اندازه: 17×21سم [ف: 233]
246- مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2/ 1020
از تشخیص چهارم شروع شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: فرنگی، 22 سطر (5 /6×13)، اندازه: 11×18سم [ف: 3-1392]
247- قوچان؛ سلطان ابراهیم؛ شماره نسخه: 2/ 1020
از تشخیص چهارم شروع میشود؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: فرنگی، 22 سطر (5/ 6×13)، اندازه: 11×18سم [ف مخ]
248- قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1920
آغاز: شوکا وبه ترکی جویر نامند ونوعی که در کوه هاي گرم سیر میباشد از وعل بزرگتر و دنباله دار است یحمور گویند و نوعی که درکوه هاي سرد سیر میباشد بقرحیلی نامند؛ انجام: پوست انار ترش را نیم کوب کرده طبخ نمایند تا مهرا شود و قدري پشم رابه آب او ترکرده به ادویه مسحوقه آغشته حمول نماید فوزجه که درقطع خون حیض عدیل ندارد منقول از جامع خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 288گ، 23 سطر، اندازه: 19×27سم [ف مخ: 1-371]
tohfe-ye hakīm momen (m×.) = mo×tasar-e tohfat-ol mo’menīn
اصفهانی، محمد رضا، ق12 قمري
(esfahānī, mohammad rezā (-18c
وابسته به: تحفه حکیم مؤمن = تحفة المؤمنین = تحفه سلیمانی = تحفه در طب؛ حکیم مؤمن، محمد مؤمن بن محمد زمان (-11) تاریخ تألیف: 14 محرم 1108ق
مختصر کتاب تحفه حکیم مومن است در بیست و چهار «باب.»
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 149/1
آغاز: این بعضی از چیزهائیست که از کتاب تحفة المومنین مرحوم حکیم مومن
نسخه اصل کتابخانه شیخ حسن شریعتی-قم.؛ خط: نستعلیق، کا: کاتب = مؤلف، تا: 1107 و 1108ق؛ 117ص (3-119) [عکسی ف: 1-164]
(tohfe-ye hakīm mo’men (m×.
وابسته به: تحفه حکیم مؤمن = تحفة المؤمنین = تحفه سلیمانی = تحفه در طب؛ حکیم مؤمن، محمد مؤمن بن محمد زمان (-11) تاریخ تألیف: اواخر محرم 1250ق
مختصري است از کتاب «تحفه حکیم مؤمن»، در مقدمه آمده است: این مجموعه مختصري است از کتاب مفردات مولانا محقق حکیم مؤمن تنکابنی رحم اﷲ علیه در مأکولات و ملبوسات و معدنیات و حیوانات و امثالهم جهت یادگار دوستان ایمانی به تاریخ اواخر شهر محرم هزار و دویست و پنجاه هجري به طریق حروف تهجی جمع مدون گردانید.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1531/1- 9/81
آغاز: بسمله الحمد ﷲ رب العالمین و العاقب للمتقین و الصلو و السلام علی اشرف الانبیاء و المرسلین ... اما بعد بر ضمایر اخوان صفا و اخلاء باوفا مخفی نخواهد ماند ... ابریسم بکسر اول و ثالث و فتح سین؛ انجام: یاسمین بري و بستانی میباشد بري او را طیسان نامند ... معجلا_ امیدکه به کرم عمیم چشم از معایب آن پوشیده درمعرضی قبول آید. الامر منکم
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی، 98گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 20 سم [ف: 7-4220]
tohfe-ye hakīm mo’men (mn.) = tohfat-ol mo’menīn
آملی مازندرانی، محمد بن میرزا بابا
āmolī māzandarānī, mohammad ebn-e mīrzā bābā
وابسته به: تحفه حکیم مؤمن = تحفة المؤمنین = تحفه سلیمانی = تحفه در طب؛ حکیم مؤمن، محمد مؤمن بن محمد زمان ( -11) انتخاب ظاهراً از کتاب معروف «تحفة المؤمنین» تألیف محمد مؤمن بن محمد زمان تنکابنی و این نسخه مشتمل است بر قسم اول از دستورات آن در باب ادویه مفرده تا آخر کتاب.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 23561
آغاز: بسمله قسم اول از دستورات ... و آن مشتمل است بر پنج طریق الخ.؛ انجام: طیور که بر آن نشینند پاي بدست گردند.
خط: نستعلیق مخلوط بشکسته کم اعجام، کا: محمد علی ابن اسداﷲ حسینی، تا: 13 ذیقعده 1270ق؛ واقف: شکراﷲ فقیه نیا، آذر 1375؛ کاغذ: نخودي فرنگی، جلد: تیماج، 147گ، 18 سطر، اندازه: 7/ 11×5/ 21 سم [ف: 19-570]
(tohfe-ye hakīm mo’men (mn.
وابسته به: تحفه حکیم مؤمن = تحفة المؤمنین = تحفه سلیمانی = تحفه در طب؛ حکیم مؤمن، محمد مؤمن بن محمد زمان (-11) نسخهاي است در طب به ترتیب حروف تهجی، در بیان انواع گیاهان دارویی با توضیح فواید و نحوه استعمال و کیفیت هر یک، در 16 صفحه پایانی طرز ساختن حبها، و معجون ها با ذکر خواص نگاشته شده است.
اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 27
آغاز: آنچه به حرارت معتدله رقیق کردن، خلط غلیظ در شان او باشد؛ انجام: چون نسبت واحد است بعدد شربات درستی باشد و اﷲ العالم الحقایق الامور
خط: نستعلیق، بیکا، تا: احتمالاً قرن 13؛ محشی؛ تملک: ابراهیم دهگان؛ 162گ، 17 سطر، اندازه: 11× 18سم [ف: 1-42]
tohfe-ye hakīm mo’men (mn.) = tohfat-ol mo’menīn
وابسته به: تحفه حکیم مؤمن = تحفة المؤمنین = تحفه سلیمانی = تحفه در طب؛ حکیم مؤمن، محمد مؤمن بن محمد زمان (-11) در این منتخب، در بخش اول بیماری ها و در بخش دوم نسخههاي پزشکی به ترتیب حروف آغاز آنها تنظیم شده است.
همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 222
آغاز: تشخیص اول در بیان سبب اختلاف اقوال اطبا در ماهیت و خواص و قدر شربت ادویه؛ انجام: و عوام را از مطلق مراد قرع است که بفارسی کدو نامند خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جلد: گالینگور قهوه اي، 32گ، 25 سطر، اندازه: 5/ 14×5/20 سم [ف: 117]
tohfat-ol heydarīya
عارف اسفراینی، اسماعیل بن قربانعلی، 1220؟-1288 قمري
(‘āref-e esfarāyenī, esmā‘īl ebn-e qorbān-‘alī (1806-1871
محل تألیف: نجف اشرف
مشتمل بر چهارده بند شامل غزل و قصاید و در صفحه عنوان دیوان آمده است.
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5546
آغاز: بسمله: صبح ساقی ز رخ نقاب افکند ** برقع از روي آفتاب افکند / ساغر میبدستش آینه وار ** عکس در ساغر شراب افکند
خط: شکسته، نستعلیق، کا: نصیرالدین روئینی متخلص به سالک، تا: 1317ق؛ کاتب در پایان دیوان گفته است که وي بعضی از اشعار ملا عبدالمجید برادر ملا اسماعیل عارف صاحب دیوان را در نسخه گنجانده است شنبه چهاردهم ذیحجه 1317؛ کاغذ: کاغذ فرنگی، جلد: رویه کاغذ فرنگی، 220گ، 18 سطر، اندازه:
9/ 13×5/ 21 سم [ف: 2-105]
tuḥfat-ul ×ā’iḍ fī ‘ilm-il farā’iḍ
رسعنی، ابراهیم بن خلیل، - 742 قمري
(1342 - ) ras‘anī, ebrāhīm ebn-e ×alīl
احکام و مسائل مختلف ارث را ضمن چند «باب» و «فصل» جمع آوري کرده و مطالبی از علم حساب نیز که مناسب مقام بوده و مسائلی در وصیت بدان افزوده است.
[فهرست نسخه هاي عربی واتیکان 1/14]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 781
آغاز: یقول افقر عباد اﷲ تعالی الی رحمته ... الحمدﷲ الصمد الحی القیوم القاضی علی خلیقته بالفناء المحتوم
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان-رم 264؛ خط: نسخ، کا: عمر بن ابراهیم بن عبداﷲ بن عبداﷲ ابن محمد بن عجمی شافعی، تا: سهشنبه 25 ذیقعده 729ق؛ در پایان این عبارت مکتوب است: «بلغ مقابل بحسب الطاقة بأصل خط المصنف رحمه اﷲ»؛ تملک: ابراهیم بن احمد بن عبداﷲ بن عطاف شافعی؛ 332ص [عکسی ف: 2 - 463]
تحفه الخاقان- دوائر العلوم و جداول الرقوم
tohfat-ol ×āqān
لاهیجانی، محمد باقر بن محمد، - 1240 قمري
(1825 - ) lāhījānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad
به امر: فتحعلی شاه قاجار
تفسیر موضوعی است. مؤلف کلیه آیات قرآن را بر پنج دسته تقسیم نموده بدین طریق: قصص، احکام، معارف، مواعظ، مواعید، و هریک را در مجلّدي قرار داده است ولی صاحب روضات به نقل از یکی از نواده هاي ایشان اظهار نموده که در چهار جلد تنظیم شده اما خود مصنف در ابتداء کتاب تصریح به پنج قسمت کرده اند. طرز این کتاب چنین است که در هر موضوعی عده آیات آن را و اینکه در چه سوره واقع شده بیان و پس از آن شروع به ذکر یک یک از آیات نموده بعد از هر آیه ترجمه فارسی آن را ذکر و یک یا چند خبر از ائمه معصومین (علیهم السلام) به فارسی در شرح قصه و یا بیان مقصود نقل مینمایند.
آغاز: 1: حروف و کلمات ستایش و سپاس مختص متکلمی است که از فرط محبت تصنیف کرد ... هر دسته اي از آیات قصص و احکام و معارف و مواعظ و مواعید جداگانه در کتابی و وضع طبیعی نوشته شده
2: بسمله، سپاس بی قیاس معبودا ترا سزاست که سپاس تو کار تو و کار تو سپاس تو است و بی قیاس کار تو سپاس بی قیاس تو است ... اما بعد این مجلد دیگر است از مجلدات تفسیر تحفة الخاقان در بیان معارف و اعتقادات ... این محمد اسمعیل ... محمد مدعو به باقر لاهیجانی
انجام: و مترجم میگوید در جمع این حدیث و حدیث اول که اول محمول است بر انواع عالم که هفت است و این حدیث بر اشخاص آن عوالم که هزار هزار است بتوفیق و تأیید حضرت سبحان منان به اتمام رسید کتاب توحید از جلد معارف در روز پنج شنبه ششم ماه مبارك رمضان 1231 ناقصه هجري نحمداﷲ و نشکره و نرجوه التوفیق لاتمام التتم ان شاء اﷲ و الحمدﷲ ... المعصومین.
آغاز: برابر 1
جلد اول، خاص تفسیر آیات قصص قرآن است به این ترتیب: نخست آیات داستان آدم (علیه السلام)، داستان هاي دیگر پیغمبران تا پیغمبر ما (صلی الله علیه و آله) و تاریخ زندگی او و قصص ازواج او. این بخش را در 1233 به پایان رسانیده و سپس بخشی بزرگ و مبسوط در زندگی ائمه اثنا عشر و مباحث امامت به آن افزوده است؛ خط: نسخ، کا: حاجی باباي سمنانی، تا: رجب 1230ق [این تاریخ با تاریخی که براي نگارش این جلد ذکر شده تطبیق نمی کند]؛ داراي سرلوح و دو سر سوره مذهب، مجدول مذهب؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، 425 گ، 27 سطر، اندازه: 2 /1×20 سم [ف: 3 - 8]
آغاز: برابر 2؛ انجام: برابر
جلد دوم از کتاب عقل و جهل تا کتاب توحید، در این مباحث آیات مربوطه و مسائل کتاب به ترتیب سوره نقل و ترجمه شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1231 ق؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: میشن بنفش، 179گ، 25 سطر، اندازه: 5/ 21×6/ 30 سم [ف: 2 - 105]
آغاز: برابر 2
جلد توحید معارف است مشتمل بر کتاب: عقل و جهل، جوامع توحید، عدل، معاد، ایمان و کفر. کتاب معاد به تاریخ پنجشنبه ششم رمضان 1231 به پایان رسیده است؛ خط: نسخ، کا: محمد علی بن علی اکبر نائینی مجاور، تا: شنبه 14 جمادي الثانی1241ق؛ مجدول، داراي سر لوح رنگین؛ جلد: تیماج مشکی، 219گ، 27 سطر، اندازه: 20×5/ 29 سم [ف: 24 - 195]
آغاز: برابر 1؛ انجام: و هذا لسان عربی مبین.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ داراي یک سرلوح، مذهب، مجدول و مطلا؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن نارنجی سیر، 359 گ، 20 سطر، اندازه: 2 /24×36 سم [ف: 2 - 106]
آغاز: برابر 1
جلد اول، مشتمل بر آیاتی است که راجع به تمام انبیاء عظام علیهم السلام در قرآن است و از حضرت آدم (علیه السلام) شروع و آیات راجعه به هر یک از انبیاء را در کتابی به نام خود آن بزرگوار چون کتاب آدم، شیث، نوح و غیره جمع و تفسیر و ترجمه نموده آیات راجعه به حضرت خاتم (صلی الله علیه و آله) و غزوات و جنگها و قضایاي تاریخی و غیره را که مربوط به ایشان بوده در کتابی با شرح و بیان تاریخی نقل از ائمه علیهم السلام در آخر و پس از ختم این قسمت آیات راجعه به امامت و اینکه زمین هیچ گاه از حجت خالی نخواهد ماند با شرح و بیانی که از ائمه (علیهم السلام) رسیده ذکر و به ختم این موضوع جلد اول از تفسیر خاتمه یافته. و در خاتمه کتاب خاتم (ص) چنین رقم نموده: «بتاریخ مغرب روز دوشنبه هشتم ماه ربیع الثانی از شهور سن (1230) هزار و دویست سی ناقصه هجریه علی ید مؤلفه اقل الاقلین الجانی محمد باقر المدعو بباقر لاهیجانی عفی عنه اعتصمت باﷲ هو مولینا فنعم المولی و نعم النصیر.» پس از و نعم النصیر چیز دیگر نوشته نشده، کاتب نام خود و سال کتابت را رقم ننموده، محتمل است که خط مؤلف باشد ولی دلیلی بر این احتمال جز ختم کتاب به آخرین عبارت مؤلف نیست و برهانی هم بر انکار این احتمال از خود نسخه به دست نیاوردیم؛ خط: نسخ خوب، بیکا، بیتا؛ داراي دو سرلوح خوب، مجدول مذهب؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: روغنی گل و بوته، 362ص، 33 سطر، اندازه: 5/ 20×5/ 30 سم [ف: 1 - 98]
tohfat-ol ×āqān
هلاکو قاجار، - 1271 قمري
(1855-) holākū qājār
وابسته به: برء الساع ؛ رازي، محمد بن زکریا (251-313)
اهدا به: فتحعلی شاه قاجار (1211-1250ق)
نویسنده میگوید روزي در خدمت فتحعلی شاه قاجار سخن از «برء الساعة» محمد زکریاي رازي و ترجمه فارسی آن رفت. چون ترجمه کتاب مزبور را راضی و کافی به درگاه سلطنت ندیدم بر آن شدم که کتابی حاوي مطالب عمده پزشکی فراهم آورم و تقدیم بارگاه ایشان کنم. لذا این رساله که حاوي سی «فصل» در پزشکی است بدین قرار فراهم آوردم: مقدمه: در صحت؛ فصل 1. ناخوشی دردسر؛ 2. خون آمدن از بینی؛ 3. ناخوشی بیخوابی؛ 4. ناخوشی سکته؛ 5. ناخوشی چشم؛ 6. ناخوشی زکام و نزله؛ 7. ناخوشی درد گوش؛ 8. ناخوشی درد دندان؛ 9. ناخوشی درد گلو؛ 10. ناخوشی درد معده؛ 13. چیزهایی که باعث اشتها و قوت معده میگردد؛ 14. ناخوشی هیضه؛ 15. ناخوشی اسهال
آغاز: رب یسر و به نستعین. بسم اﷲ. حمد فزون از حوصله قیاس و سپاس بیرون از ادراك حواس سزاوار درگاه و شایسته پیش گاه ... اما بعد چنین گوید کمترین چاکر درگاه شهریار جم اقتدار احمد قاجار که روزي در پیش گاه حضور ساطع النور پادشاه جم جاه ... صاحب قران اعظم فتح علی شاه قاجار ... ذکري از کتاب برء الساع محمد زکریاي رازي ... و ترجمه نمودن آن ... رساله اي ترتیب نمود خالی از اطناب ... مسمی به تحفة الخاقان.
انجام: و این طلسم نیز در آسانی وضع حمل مجرب است که با خود دارند
[نسخههاي منزوي 488؛ فهرستواره منزوي 5 /3336]
خط: نستعلیق، کا: محمد رحیم بن محمد باقر جراح شیرازي متخلص به اخگر، تا: 1263ق؛ جلد: تیماج ساغري مشکی با ترنج و سرترنج، 21گ (56ر-76پ)، 15 سطر، اندازه: 5/14×5/ 21 سم [ف: 20 - 143]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: محمد علی مازندرانی، تا: 1264ق، جا: زنجان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز با ترنج و نیمترنج، 17ص (188- 204)، 18 سطر (10×15)، اندازه: 17×22سم [ف: 5 - 490]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق خوش، بیکا، بیتا؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: 1225]
آغاز: برابر؛ انجام: باب درد دل علاجش این است بگیرد صبر سیاه سه مثقال و نیم و ... و در ایام خوردن حب از ماست و ترشی و از سبزي پرهیز کند.
نام کتاب و مؤلف به استناد نسخه فهرست رشت و همدان ص 1225تعیین شد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 14گ (1پ-14پ)، اندازه: 5/ 15×5/ 19 سم [ف: 1 - 149]
تحفة الخاقان و مرتب العنوان- دوائر العلوم و جداول الرقوم
tohfat-ol ×āqānīya = safar-nāme-ye hend
نوري، میرزا رفیع، - 1250 قمري
(nūrī, mīrzā rafī‘ (-1835
اهدا به: فتحعلی شاه قاجار
سال تألیف: 1 ربیع الثانی 1231ق
سفرنامهاي است که مؤلف بعد از بازگشت از سفر هند براي فتحعلی شاه قاجار نوشته است. او در مقدمه اظهار میدارد که در اصفهان بعد از رسیدن به خدمت ملا علی نوري، میل سفر هند کرده و درسال 1221ق از اصفهان عازم هند شده است، بعد از اتمام سفر مدتی مریض و مجبور به توقف در اصفهان شده تا این که در جمادي الاول همان سال به تهران مراجعت نموده است. هم چنین اظهار میدارد که از این سفر جز ناخوشی و ضیق نفس ضعف بنیه اندراس حواس و شماتت خویش و بیگانه نصیبی نداشته لکن به قضاي خدا راضی است. بعد از مراجعت از سفر به هدایت برخی از درباریان خدمت فتحعلی شاه قاجار میرسد و او تقاضاي نوشتن سفرنامه را مینماید. مؤلف این کتاب را در یک «مقدمه» و چند «مرحله» و «خاتمه» مینگارد: مرحله 1. درباره هند و مردم آنجا و فرنگانی که در آنجا بودند در یک «مقدمه» و چند «مقصد»؛ مرحله 2. درباره دریاها در یک «مقدمه» دو «مقصد»؛ خاتمه در پند به شاه و فرمانروا از روي سر الاسرار ارسطو. او در آغاز کتاب خطبهاي را که در هند تعریف فتحعلی شاه میخوانده، آورده پس از آن به شرح عجایب و غرایب مشاهده شده در هند میپردازد. در اثناي کتاب از مذهب تناسخ رایج در میان هندیان بحث میکند و میگوید که بعد از بازگشت از هند آن مذهب را به عرض جناب آخوند ملاعلی نوري (با دعاي سلمه اﷲ تعالی) رسانیده و ایشان به برهان قاطع ابطال مذهب تناسخ نموده اند و جواب وقایع مذکور را به نحو مستوفی بیان فرموده و تمام پاسخ نوري را به عین عبارت میآورد که آغازش چنین است: «بسمله. اما تناسخ فعلی ما روي صح روایته عقلاً.» او در اثناي از شخصیتهاي از جمله تفضل حسین خان و میرزا صادق نامی شیرازي یاد میکند. هم چنین در پایان کتاب وصایاي ارسطو و اسکندر را ترجمه نموده است. (صدرائی خوئی)
این سفرنامه در فهرستواره منزوي و به استناد نسبت چند فهرستنگار از آن سلطان الواعظین ابوالفتح حسنی حسینی دانسته شده و با اطلاعاتی که در نسخه مجلس آمده اگر در انتساب به خط مؤلف اشتباهی رخ نداده باشد، باید آن را پذیرفت و نام مؤلف را میرزا رفیع نوري دانست و بیش از این اطلاعی از مؤلف نداریم.
آغاز: لی معنی آبدار زلالی که از موج خیز طبع صافی ضمیران سخن سنجن دبستان روشن خیالی آغاز تراوش نمود ... بیان میگرداند که این گوشه گزین را با اینکه همیشه اوقات جدو آباء و منسوبان و متعلقان در خدمت درگاه بزرگان و سلاطین زمان مشغول وایشان را امر ریاست و دنیا داري معمول در سن شباب با قوه شهویه و حیوانیه هدایت حضرت هادي حقیقی دریافته جنبه شهوانیت و حیوانیت مضمحل گردیده در سلک طالبان علوم دینیه خود را منسلک
انجام: مأمول از صاحبان فهم و ذکا و مطالعه کنندگان این وجیزه سراپا خطا اینکه به محض استبعادات بعضی از آن احوالات بعقول متعارفه این کالاي کاسد را بدراهم اعتراضات نفروشند که بی مستند و اخبار مخبرین صادق عرض ننموده نسأل اﷲ الغفران و علیه التکلان
[فهرستواره منزوي 1: 69؛ نسخههاي منزوي 6: 3994]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: غره ربیع الثانی1231ق؛ در آخر
نسخه دستخط برادرزاده مؤلف محمد بن عبداﷲ نوري (متولد 7 رمضان 1233 تبریز) که در 8 محرم 1295نوشته شده موجود است و درآن اظهار داشته در سال 1250ق از تبریز به تهران آمده که مصادف با فوت مؤلف بود و جسد مؤلف را براي دفن به عتبات عالیات بردند. هم چنین در آغاز نسخه دستخط مؤلف مبنی بر تعلق نسخه به میرزا محمد زکی که پدر زن و پسر عموي وي بوده موجود است، در اول نسخه دستخط محمد بن عبداﷲ بن حاجی علیرضا خان بن رستم خان بن حاجی محمد صالح نوري متولد 1233 در تبریز مشهور به صدیق الملک برادرزاده مؤلف با سه مهر از وي به سجع «محد بن عبداﷲ» و «صدیق الملک» و «صدر وزارت خارجه رئیس امور دول صدیق الملک»؛ جلد: تیماج سرخ با ترنج با سر،170گ، 15سطر، اندازه: 5/ 14×5/ 20 سم [ف: 37 - 363]
آغاز: برابر؛ انجام: این دو بسیار است و درو جزر و مد و اشیاء نفیسه از قبیل لی و جواهر و عنبر نباشد
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن13، جا: تهران؛ نسخه بهوسیله مؤلف تصحیح شده و قلمخوردگی دارد، محشی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ماشی، 107گ، 17 سطر (5/10×13)، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [ف: 4 - 409]
آغاز: برابر؛ انجام: و صورت این دایره این است.
در فهرست بدون نام مؤلف است؛ خط: نستعلیق، کا: جواد بن زین العابدین حسینی، تا: 1231ق؛ مجدول، مذهب؛ کاغذ: ترمه، جلد: روغنی زمینه مرغش گل و بوته ترنجدار، 161گ، 15 سطر، اندازه: 8/ 18×2/ 28 سم [ف: 2 - 106]
آغاز: برابر؛ انجام: و اخبار مخبرین صادق عرض ننمود نسال اﷲ الغفران و علیه التکلان فی تاریخ غر شهر ربیع الثانی فی عام احدي و ثلثون و مائتان بعد الالف من الهجر النبوی علیه الف سلام و التحیة.
مؤلف سلطان الواعظین ابوالفتح حسنی حسینی دانسته شده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 29 محرم 1265ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 136گ، 15 سطر (8×5/ 14)، اندازه: 5/ 13×21سم [ف: 11 - 2099]
آغاز: برابر؛ انجام: و اخبار مخبرین صادق عرض ننمود، نسال اﷲ الغفران و علیه التکلان.
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مجدول، داراي سرلوح؛ جلد: تیماج مشکی، 180گ، 25 سطر، اندازه: 18×27 سم [ف: 23 - 293]
tohfe-ye ×āqānīye
قزوینی، محمد حسن بن محمد معصوم، - 1240 قمري
(qazvīnī, mohammad hasan ebn-e mohammad ma‘sūm (- 1825
اهدا به: فتح علی شاه
در چند «باب» در اصول فقه نگاشته است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7465/4
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، ابعاد متن: 5 /8×14، اندازه: 15×5/ 22 سم [ف: 16 - 580]
tohfe-ye ×āqānīye
رشتی، کاظم بن قاسم، 1212 - 1259 قمري
(1843 - 1798) raštī, kāzem ebn-e qāsem
اهدا به: فتح علی شاه
سال تألیف: 24 محرم 1235ق
در سه «مقدمه» و دو «فصل» و «خاتمه» در کلام شیعی ساخته است. مؤلف گویا همان سید محمد کاظم بن قاسم حسینی رشتی (1212-1259) باشد.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6428
آغاز: حمد و ثناي از حد بیرون و سپاس و ستایش از عدد افزون حضرت مالک الملکی را سزاوار است؛ انجام: الحمد اﷲ اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا و صلی اﷲ علی خیر خلقه محمد و آله اجمعین.
خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن محمد باقر تنکابنی، تا: قرن13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 113گ، 15 سطر (8×17)، اندازه: 14×23سم [ف: 16 - 264]
tohfat-ol ×āqānīya
اهداء به: فتحعلی شاه قاجار (1212-1250ق)
کتابی است در اصول و فروع مذهب تشیع. مؤلف در مقدمه آورده: «و این رساله را مرتب گردانید بر دو «باب»: باب اول: در اصول دین «... ولی عملاً داراي 6 باب است و با احتساب اینکه دو فقره «باب دوم» دارد میشود 7 باب و هر باب در چندین فصل: باب 1. اصول دین؛ [باب 2.] مقدمات نماز از طهارت رخت و بدن؛ مجدداً باب 2. ذکر نمازها و اقسام و شرایط و احکام آنها؛ باب 3. احکام زکات؛ 4. در خمس آل محمد؛ 5. احکام روزه؛ 6. احکام اعتکاف. در فهرست کتابخانه مرکزي دانشگاه تهران ( 13/ 3219) کتابی به عنوان «قاطع المفتاح» یا «تحفه خاقانیه» یا «تحفه فتحیه» در اصول دین آمده است و انجام آن اندکی با انجام نخستین باب نسخه موجود مطابقت دارد. اینک انجام باب نخست نسخه موجود: «این است آنچه لازم است بر جمیع مکلفین از عقاید حقه و معارف حقیقیه و هر کس یکی از آنها را منکر باشد یا جاهل باشد مخلد در نار باشد، والسلام علی من اتبع الهدي.» در فهرست کتابخانه مرکزي دانشگاه تهران آورده: «قاطع المفتاح، به فارسی و در کلام شیعی بنام پادشاهی، و در چند مطلب، برخی در چند مطلب، برخی در چند مفتاح، و از اثبات واجب تا معاد. در دیباچه، سه نام «قاطع المفتاح»، «تحفه خاقانیه» و «تحفه فتحیه» آمده است و رساله باید از دانشمندان سده 13 باشد.» آغاز: «سپاس بی مقیاس خداوندي را که ماهیات معدومه ...»، انجام: «هر که این امور را انکار نماید کافر است و مخلد». (سید محمود مرعشی)
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15273
آغاز: گستر آفتاب از دشمنی او بر فرض محال بر اورنگ خفاش تکیه زن و بی بال و پر مالک رقاب امم ... ابوالنصر ابوالفتح فتحعلی شاه قاجار خلداﷲ ملکه و سلطانه ... و این رساله را مرتب گردانید بر دو باب. باب اول: در اصول دین که واجبست معرفت آن بر عامه مکلفین؛ انجام: «بوئیدن هر چیز خوشبوي و ریحان نیز حرام است و جدال و خصومت و بیع و شرا نیز حرام است بکله بعضی قایلند به آنکه اعتکاف او باطل میشود..
خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول مذهب، داراي کمند؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمع سرمه اي، عطف: تیماج سرمه اي، 173گ، 16 سطر (10×19)، اندازه: 5/ 16×5/ 26 سم [ف: 38 - 774]
at-tohfat-ol ×āqānīya
گویا از دهدار، در تفسیر آیه «الا اي اﷲ تصیر الامور.»
[نسخههاي منزوي 22]
کاشان؛ رضوي؛ شماره نسخه: 75/3
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا؛ چلیپا؛ 8 ص، قطع: ربعی [نشریه: 7 - 40]
at-tuḥfat-ul ×āqānīya fi-l ma‘ārif-ir rabbānīya
اصفهانی، عبداﷲ بن علی اکبر
esfahānī, ‘abd-ol-lāh ebn-e ‘alī akbar
اهداء به: محمد شاه قاجار
رسالهاي فلسفی در اثبات واجب و صفات باري تعالی و بحث در نبوت و امامت و معاد و عالم آخرت، در یک «مقدمه» و سه «رکن» داراي «مقاصد»: المقدمة: فی ذکر اصول یحتاج الیها المطالب؛ رکن 1. اثبات واجب الوجود بالذات؛ 2. مباحث النبو ؛ 3. المعاد.
خط: نسخ جلّی، کا: فضل اﷲ حسینی، بیتا؛ مجدول، با کمندکشی، یک سرلوح و کتیبه مذهب مرصع بسیار خوب، از روي خط میرزا ابوالقاسم شهیر به میرزا بابا آخرین قطب سلسله ذهبیه در آن زمان رونویسی و کتابت شده است؛ مهر: کاتب «الراجی فضل اﷲ الحسینی»، ناصرالدین شاه قاجار، «حسین بن هدایت اﷲ رضا الحسینی»؛ کاغذ: ترمه اصفهانی نخودي آهار مهره، اندازه: 14×21سم [ف: 7 - 223]
آغاز: الحمدﷲ الذي دل علی وجوب وجوده افتقار الممکنات و علی قدرته و علمه و حکمته احکام المصنوعات؛ انجام: فاللذ فی الاخر تنحصر فی قسمین العقلی و الحسی فالعقلی کالالتذاذ بالعلوم و المعارف
خط: نستعلیق، کا: عبدالعلی، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 48گ (1پ-48پ)، اندازه: 17×22سم [ف: 15 - 323]
تحفه خانی- تحفة المنجمین
تحفه خانی- احکام نجوم
tohfe-ye ×ānī
فخرالدین صفی، علی بن حسین، 868 - 939 قمري
(1533 - 1464) -fa×r-od-dīn safī, ‘alī-ye-bn-e hoseyn
وابسته به: اسرار قاسمی؛ کاشفی، حسین بن علی (-910)
اهدا به: دورمش خان حاکم هرات
سال تألیف: 928 یا 929ق
تهذیب و شرحی است بر کتاب «اسرار قاسمی» پدرش. در مقدمه میگوید: «پدرم اسرار قاسمی را در علم سیمیا و هیمیا تألیف نمود و خود قلمی خاص در بیان مطالب آن به کار برده موسوم به قلم کاشفی.» اساس آن را بر «مقدمه» و دو «مقصد» نهاده: مقدمه در تقسیم علوم غریبه بر سبیل اجمال و اشارت؛ مقصد 1. در سیمیا که نمودن خیالات است، داراي دوازده باب؛ مقصد 2. در ریمیا که شعبده است، داراي دوازده باب. تلخیص دیگري از اسرار قاسمی در دست است موسوم به «کشف الاسرار» که آن را نیز به علی بن حسین کاشفی نسبت داده اند. در کتابخانه مجلس شوراي اسلامی دو نسخه از تحفه خانی است با دیباچه و خطبه کاملاً متفاوت از جمله اختلافات بین این دو نسخه آن است که در نسخه شماره 12575 نام مؤلف این رساله در آغاز دیباچه نسخه با صراحت یاد شده است و نیز نام دورمش خان در نسخه حاضر موجود است و در نسخه دیگر تنها اشارتی است به حکومت خراسان و با اختلافاتی در متن رساله و پس و پیشی مطالب و نیز از مقایسه دو نسخه چنین پیداست که نسخه حاضر افتادگی دارد.
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و به نستعین الحمد و الثناء لولیه و الصلو و السلام علی نبیه و وصیه و بعد چنین گوید فقیر بی بضاعت و حقیر خالی از استطاعت علی بن الحسین الواعظ الکاشفی المشهور بالصفی ... این رساله مسمی است به تحفة خانی بر دو مقدمه و دو مقصد نهاد
[نسخههاي منزوي 1/ 616؛ فهرستواره منزوي 5/ 3944]
آغاز: بسمله، و مسمی است به علم کاشفی که تخلص ایشان است رقم زده اند ... اما درین ایام خجسته فرجام که از هجرت سید انام علیه و آله الصلو و السلام نهصد و بیست و نه سال تمام گذشته بود به سمع شریف سلطان اعاظم السلاطین؛ انجام: باب هشتم در عجایب بیضه ها مشتمل بر سه عمل ... و بگذار تا وقتی که نیک نرم شود، پس به حکمت او را از شیشه ...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه، 10گ (90پ-99 پ)، 12 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 6 - 409]
آغاز: این درج در از جواهر پنهانی ** شد جمع پی نثار شاه شانی/ موري برجم پاي ملخ برد وصفی ** این تحفه برد ببزم درمش خانی؛ انجام: دویم ملعوب الیه که آتش بدست گیرد و دستش نسوزد یک روز و شب یمانی و صلایه بلیغ نماید پس بستاند زهره گاو و قدري زاج سفید و قدري عصاره گل همیشه بهار آن را بکوبد
مقدمه اول را به طور کامل و مقدمه دوم را تا باب نهم را دربردارد و برگ اول افتاده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 13گ، 16 سطر، اندازه: 13×19سم
[ف: 1 - 371]
آغاز: برابر؛ انجام: پس آنکه اخگر افروخته را به روي آن نهد نسوزد و اهل مجلس در تعجب بمانند تمت الرسالة.
خط: نسخ، کا: ملا باباجان طالقانی، تا: 15 رمضان 1049ق؛ مجدول؛ جلد: قهوه اي با ترنج با سر با نقش گل و بوته و پرنده، 12ص (273-284) [ف: 36 - 114]
نسخه اصل: بادلیان 2749، 100 Pers D.؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1100ق؛ 16 سطر [فیلم ها ف: 1 - 580]
آغاز: برابر؛ انجام: دهم دارچینی درآب بجوشانند تا چون خمیر شود وازآن قرصه سازند هر ددي که از آن بخورد در رقص و نشاط آید
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج روغنی مشکی با ترنج و سرترنج، 6گ، 30 سطر، اندازه: 24×37 سم [ف: 2 - 800]
آغاز: برابر؛ انجام: بدانکه گیاهی است که آن را گیاه کسوا گویند برگ هایش چون برگ سداب و گل وي زرد باشد و خورد هر که آن گیاه را بکس درمالد بروي عاشق شود تمام.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه اي، 22گ، 15 سطر، اندازه: 12×16سم [ف: 2 - 799]
آغاز: بسمله حضرت قاسم العطیات و عامل الخفیات له الحمد لاغدوات و العشیات به عون عنایات بلا نهایات حضرت سید السادات اعنی حبیب لازم الترحیب مح0مد صلوات اﷲ و سلامه علیه و آله اجمعین ... اما بعد بدان که این رساله مشتمل بر دو علم ... و بعضی کلمات و عبارات آن رساله به قلمی خاص که مخترع ایشان است و مسماست به قلم کاشفی؛ انجام: (دنبال مطلب عجائب الکتاب) و اگر به آب چشم گربه سیاه بنویسند به روز پیدا نبود ... و اگر اسفند سه روز در آب کنند بعد از آن به آب بنویسند سرخ و لطیف و خوب بر اید
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 42گ (88پ-129ر) [ف: 23 - 517]
tohfe-ye ×ānī = tebb-e ×ānī
محمود بن عبداﷲ بن عبیداﷲ بن محمود، ق10 قمري
(mahmūd ebn-e ‘abd-ol-lāh ebn-e ‘obeyd-ol-lāh ebn-e mahmūd ( - 16c
اهدا به: سلطان سعید بهادر خان
سال تألیف: 902 ق
نویسنده میگوید سه سال در شیراز در خدمت افاضل گذراندم و از محضر جلال الدین محمد الصدیقی الدوانی (= ملا جلال دوانی) و عماد الدین محمود شیرازي بهره ها گرفتم و به نزد عماد الدین محمود طرفی از کلیات قانون بوعلی و شرح موجز نفیسی و تشریح جالینوس خواندم و سرانجام به پزشکی دست یافتم پس بر آن شدم که کتابی در این فن به فارسی بنویسم و چون روزگار سلطان سعید بهادر به فرمانروایی کاشغر بود آن کتاب نوشت و به نام او موسومش کردم. این کتاب مشتمل بر چهار «باب» و یک «فصل» است: باب 1. بیان قسم علمی و عملی این فن؛ 2. بیان امراض مختلفه به اعضاي انسان؛ 3. بیان امراض مختلفه به رجال و نساء؛ 4. بیان امراض عامه که اختصاص به عضوي دون عضوي و مردي و زنی ندارد؛ فصل پنجم: در بیان پارهاي از ادویه مفرده و مرکبه و بعضی از حیوانات و مضرت ایشان. (عبداﷲ انوار)
آغاز: بسمله. الحمدﷲ الذي خلق الانسان فی احسن التقویم ... اما بعد عریضه میدارد راقم این سواد ... محمود بن محمد عبداﷲ انجام: و اﷲ اعلم بالصواب و الیه مرجع و المآب
[نسخههاي منزوي 487 (3 نسخه)؛ استوري 232: 2؛ فهرستواره منزوي 5 /3336؛ مشترك پاکستان 1/ 516 (1 نسخه)]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 976 ق؛ تملک: محمد شفیع بن بهاء الدین محمد حسینی با مهر مربع، محمد علی بن محمد هادي طبیب قزوینی با مهر مربع؛ جلد: گالینگور زرشکی عطف تیماج مشکی، 221گ، 23 سطر، اندازه: 5/ 17×5/ 25 سم [ف:20 - 155]
آغاز و انجام: برابر
خط: تحریري، بیکا، تا: ذیقعده 980-982 ق؛ 450ص، 20 سطر، اندازه: 5/ 18×25 سم [نشریه: 3 - 304]
آغاز و انجام: برابر؛ امید که باشد همگی خیر و صواب ... و الصلوات علی رسوله و اصحابه اجمعین.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی رویه گالینگور، عطف چرمی قرمز، 251گ، 24 سطر (11×21)، اندازه: 17×29 سم [ملی ایران: ف: 6 - 553]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ مهر: کتابخانه «باقر ترقی»؛ تملکی محو شده به سال 1140ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 337گ، 21 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 20 - 162]
آغاز: علامی مولانا جلال المل و الدین محمد الصدیقی الدوانی طیب اﷲ مضجعه و جعل مقعد الصدق مرجعه بیت: برده او گوي سبقت از میدان؛ انجام: و به حموضی و ترشی که دارد فم معده را عند الوصول لدغی و گزیدنی میکند و به این ... است و این را در خارج نیز مثالی هست و آن این است که..
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11 یا اوایل قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قرمز، 340گ، 19 سطر، اندازه: 5 /12×5/ 19 سم [ف:20 - 169]
بی کا، تا: قرن 13 [د.ث. مجلس]
(tohfe-ye ×ānī = ×olāsat-ol hesāb (t.
شاهرودي، حسین بن ابراهیم، ق11 قمري
(šāhrūdī, hoseyn ebn-e ebrāhīm ( - 17c
وابسته به: خلاص الحساب؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030)
اهدا به: اﷲ وردي خان
ترجمهاي است از کتاب «خلاص الحساب.» او در شرح همین متن «تحفه قطب شاهی» دارد به نام عبداﷲ قطب شاه (1035-1083).
آغاز: مراتب اعداد حمد بی حد خداي واحدي را لایق است.
انجام: پس حفظ و نگاهدار وصیت مرا به سوي تو و خدایت نگاه دار باد. تمام شد ترجمه این مسأله.
[فهرستواره منزوي 4/ 2622]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ تملک: حسین علی بن اسماعیل؛ کاغذ: کبود، جلد: تیماج تریاکی، 123گ، 13 سطر (8×16)، اندازه: 11×21سم [ف: 17 - 207]
آغاز: بنویس و در مقابل او در پایین علامت به مسافتی که خواهی نیز موافق؛ انجام: برابر
نام کتاب و مؤلف به قرینه انجام نسخه تعیین شد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: صیقلی، جلد: تیماج مشکی، 25 سطر (9×5/ 14)، اندازه: 5/ 15×21سم [ف: 4 - 2055]
tohfe-ye ×ānī
منجم یزدي، جلال الدین محمد، ق11 قمري
(monajjem-e yazdī, jalāl-od-dīn mohammad ( - 17c
اهداء به: خان احمد حسینی (از شاهزادگان صفویه و حاکم گیلان)
مشتمل بر بیست «فصل» در اسطرلاب: 1. معرفت آلات و خطوط و دوائر؛ 2. معرفت ارتفاع گرفتن و غایت او دانستن از ارتفاع؛ 3. معرفت قوس النهار و قوس اللیل؛ 4. معرفت دائر؛ 5. استخراج طالع از دوائر؛ 6. معرفت ارتفاع از طالع؛ 7. معرفت ساعات مستوي و معوج و ساعات صبح و شفق؛ 8. معرفت میل آفتاب و معرفت میل کلی و تمامی آن؛ 9. معرفت مطالع طالع ببلد و خط استوا؛ 10. معرفت بیوت اثنی عشریه و درجات او؛ 11. معرفت ارتفاع از ظل و ظل از ارتفاع؛ 12. معرفت طالع سال مجهول از طالع سال معلوم؛ 13. معرفت عرض بلد و تحقیق آن؛ 14. معرفت ارتفاع قطب فلک البروج؛ 15. معرفت نقطه شمالی و جنوب و مشرق و مغرب؛ 16. معرفت قبله و سمت بلاد؛ 17. معرفت موضع آفتاب؛ 18. معرفت بالاي اشخاص مرتفع و پهناي رودخانه؛ 19. کجی و راستی لوح ربعی؛ 20. معرفت ستاره چند که در شب از جه ارتفاع گرفتن. مؤلف میگوید: «بعد از مطالعه اسطرلابی به لوحی وضع کرد چنانچه هر لوح به هر عرض که اراده کند تواند وضع کرد جمیع آنچه استادان از اسطرلاب استنباط میکردند از این لوح استنباط کرد با الحاق بعضی از دوایر و علامات و اعمال. (سید محمود مرعشی) آغاز: حمد بی حد حکیمی را که ذهن انسان را و عقل انسان را قوتی داد که جسمی مختصر یعنی لوح ربعی را که منحصر است بدوایر ناقصه و خطوط ... اما مؤلف این مسوده ابن عبداﷲ جلال الدین محمد مشهور به جلال ...
[نسخههاي منزوي 254؛ روضة الصفا 8: 122 (ذیل)]
آغاز: برابر؛ انجام: کف الخضیب گویند موضع او ثور شش درجه باشد عرضش پنجاه درجه و چهل و هشت دقیقه بود از جانب شمال بعدش شش درجه و پانزده دقیقه از جانب شمال باشد.
خط: نستعلیق، کا: عبدالباري فرزند عطاء اﷲ، نوري نطنزي، تا: رمضان 1007ق، جا: اصفهان؛ مصحح؛ دعائی توسط محمد هاشم ابن مرحوم ملا عبد اﷲ رضوي در روز بیست پنجم ماه ربیع الثانی سال 1330؛ کاغذ: فرنگی، آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، یک لا، 14گ (108-121)، 15 سطر (5 /6×5/ 11)، اندازه: 5/ 10×15سم [ف: 29 - 194]
آغاز: برابر؛ انجام: بیست درجه و سی دقیقه از جانب شمال باشد و در مقابل او از ... بجنوب نزدیک
کا: محمد بن محمد باقر مدعو به سعید، تا: 1095ق؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: مقوایی عطف میشن تریاکی، 13ص (99-111)، 16 سطر (5/7×12)، اندازه: 12×19سم [ف: 6 - 793]
آغاز: برابر؛ انجام: و سی دقیقه از جانب شمال باشد، و در مقابل او از سوي مشرق و خسوف نزدیک
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن قهوه اي تازه، 9گ (89 ر-97ر)، 16 سطر، اندازه: 20×26 سم [ف: 6 - 389]
tohfe-ye ×ānī
حافظ صوفی، شمس الدین بن حافظ
hāfez-e sūfī, šams-od-dīn ebn-e hāfe
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 24137
آغاز: بسمله، الحمداﷲ الذي تم بالخیر خلق الانسان؛ انجام: والظفر سنه 1034 در دارالسلطنه اصفهان
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1059ق [رایانه]
tohfe-ye ×ānī
فیض اﷲ بن محمد، 1048 قمري
( - 1639) feyz-ol-lāh ebn-e mohammad
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18192 ض
بی کا، تا: قرن 13 [د.ث. مجلس]
tohfe-ye ×ānī
محمد جعفر
mohammad ja‘far
اهداء به: کلب علی خان
در دوازده علم گوناگون: کلام و تفسیر و لغت و نحو و بیان و اصول فقه و منطق و طب و هندسه و طبیعی و حساب.
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 746
آغاز: بسمله، حمدله ... بعد از نگارش رقوم حمد و ثنا و گزارش رسوم صلو و دعا؛ انجام: و چنین حکمی در عددي دیگر میسر نیست ... و پرده عقوبت بر زلات او پوشند، واﷲ ولی التوفیق.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن یشمی، 10گ، 14 سطر، اندازه: 5 /8×3/ 14 سم [ف: 2 - 107]
tohfe-ye ×ānī
شامل چهار «باب»، هر باب داراي مقالات متعدد، نسخه حاضر باب اول از تحفه خانی مشتمل بر 94 «مقاله» است، آغاز این نسخه افتاده و مطالب آن از مقاله 13 (بیان معرفت مرض) شروع میشود. عناوین چند مقاله نسخه: مقاله 23. در بیان قوانین علاج؛ مقاله در بیان معرفت نبض؛ مقاله 53. در بیان لوم و یقظ؛ مقاله 68. در بیان اسباب خلع؛ مقاله 76. در بیان قوانین مشترك قی و اسهال؛ مقاله 86. در بیان کیفیت فصد؛ مقاله 93. در بیان داغ نهادن؛ مقاله 94. مختومه از قسم علی و عملی در بیان قانون علاج.
اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 1/ 213
آغاز: اضافه نمایند و از یک مثقال تا دو مثقال غلوله کرده فرو برند؛ انجام: روغن بماند شربت آن یک مثقال تا سه مثقال، باباً الاصول تم
خط: نستعلیق، کا: محمد شفیع بن حالی، تا: جمادي الاول 1066ق؛ کاغذ: نخودي؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 162گ (1ر-162ر)، 17 سطر، اندازه: 17×34 سم [ف: 2 - 282]
tohfe-ye ×ānīya
عراقی، ابراهیم بن بزرگمهر، 610 - 688 ؟ قمري
(1290 - 1214) ‘erāqī, ebrāhīm ebn-e bozorgmehr
در خواص پزشکی و طبیعی بیخ چینی (چوب چینی) و طریقه چیدن و تهیه آن را براي مصرف پزشکی در 7 «باب» به طور موجز بیان و به یکی از شاهان عصر خود تقدیم نموده است.
قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 428/2
آغاز: الحمدﷲ الکریم الجلیل الذي یشفی بکمال حکمته و لطفه السقیم و العلیل ... این رسالهاي است در بیان شناختن چوب چینی و کیفیت خوردن ان تحفه مجلس ... و بعد از اتمام مسمی خواهد شد به تحفه خانیه و من اﷲ الاعانه؛ انجام: زعفران افیون عسل گرفته نرم طلایه نموده با عسل معجون نمایند ...
خط: نسخ، کا: علیرضا بن حاجی محمد رضا، تا: 16 رجب 1093ق، جلد: مقوایی، 14گ (108-121)، 14 سطر (9×14)، اندازه: 12×5 /19 سم [ف: 2 - 37]
tohfe-ye ×ānīya = pādzahr nām
مهابادي، فخرالدین، ق10 قمري
(mahābādī, fa×r-od-dīn ( - 16c
اهدا به: مغیث الدین مظفرخان
سال تألیف: 977ق
رساله مختصري است در بیان شناختن پادزهر و خوردن آن در دوازده «باب.»
آغاز: بسمله. حمد بی حد و سپاس بیعد مرحکیمی را که دقایق حکمت او بی پایان است ... چنین گوید ... فخرالدین مهابادي که این مختصري است درشناختن پادزهر و کیفیت خوردن آن انجام: چون برموضع زخم نهد بر سرزخم بچسبد. واﷲ اعلم
[نسخههاي منزوي 485؛ فهرستواره منزوي 5/ 3327]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست با عنوان «خواص پادزهر»؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1092ق، جا: اجمیر؛ تملک: محمد حسین موسوي در 1240 در سپاهان؛ اعتضاد در 1297 ق؛ واقف: سپهسالار، 1297ق؛ کاغذ: هندي نخودي، جلد: تیماج حنایی، 2ص (267-268)، 37 سطر با حاشیه، اندازه: 21×32سم [ف: 4 - 396]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق،بیکا،تا: 1117ق؛ 5 ص (503-507) [نشریه: 3 - 360]
at-tuḥfat-ul ×ānīya wa-l hidyat-ul ×āqānīya
ابن ملا اﷲ وردي
ebn-e mollā allāh verdī
وابسته به: العوامل المأة = عوامل جرجانی = العوامل فی النحو جرجانی، عبدالقاهر بن عبدالرحمن (-471)
اهدا به: سلیمان الزمان سلطان منکلی کوي جان بن حاج کوي جان
شرحی است مزجی و متوسط بر «العوامل المائة» شیخ عبدالقاهر جرجانی و در آن به اقوال و گفتههاي دانشمندان علم نحو و لغت نیز اشاره می شود.
آغاز: الحمدﷲ الذي زین السماء العلیا بمعرف المطالب کما زین السماء الدنیا بزین الکواکب عصم للعقائد الیقینی عن کل و هم بارد.
انجام: و کما أن العامل فی البدل هو العامل فی المبدل منه و حج الفریقین مذکور فی المطولات، ثم الحمدﷲ علی توفیقنا
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 939ق؛ تملک: اسماعیل بن حاج رضوان علی؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 90گ، 15 سطر، اندازه: 13×5/ 18 سم [ف: 4 - 138]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: رمضان 979ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوایی، 60گ، 25 سطر (5×12)، اندازه: 11×19سم [ف: 15-301]
tuḥfat-ul ×ullān fī taḥqīq-il kufr wa-l īmān
البانی، محمد بن محمد مؤمن، ق13 قمري
(albānī, mohammad ebn-e mohammad mo’men ( - 19c
شامل ده «باب»: 1. فی سع رحم اﷲ؛ 2. شرح الحدیث ستفرق امتی ...؛ 3. بیان کبار الفرق الاسلامی ؛ 4. بیان سایر الفرق؛ 5. الاجتهاد و التواتر و الاجماع؛ 6. القیاس؛ 7. بعض مصطلحات الاصولیین؛ 8. الایمان؛ 9. الکفر؛ 10. رد ما قاله بعض من القول بتکفیر بعضهم.
مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 3/ 19310
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین و الصلو و السلام علی خیر خلقه محمد و آله اجمعین و بعد فقد تحزب ام نبینا (صلی الله علیه و آله) ثلث و سبعین
خط: نسخ، بیکا، تا: 1244ق؛ جلد: تیماج مشکی، 28 سطر (11×5/ 16)، اندازه: 5/ 15×22سم [ف: 2 - 374]
تحفة الخلایق- تحفة الخلائق
tohfat-ol ×alā’e
واعظ کرمانی، امیر حسین خطیب
vā‘ez-e kermānī, amīr hoseyn ×atīb
اهدا به: بیک ایلخانی فرمانرواي کرمان و خواجه جلال السلام (همان صاعدالدین میرزا خواجگی شیرازي)
آن را در یک «مقدمه» و چهار «فصل» و «خاتمه» ترتیب داده، و آن داراي منظومه و حکایات شیرین محرابی شاعر است که داستان مور کوچک و مور سوار باشد: فصل 1. عقل معاش و قدمت بخیل و متکبر؛ 2. ذکر معاملت و مصاحبت بابی باکان و قرض دادن بایشان؛ 3. ذکر مضرت شرکت و معاملت و امانت بعضی که بیش از رتبت و زیاده و از گلیم خود پاي را دراز میکنند؛ 4. بیان محبت و عشق مجاز و کیفیت و سلوك آن؛ خاتمه در مذمت اهل تکبر و خود بینان و مذمت ارباب نیاز و مسکینان.
آغاز: حمد موفور قدیمی را که شخص روان انس و جان زنده [فهرستواره منزوي 6/ 362]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 149/16
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج قهوه اي، 30ص (95-124)، 20 سطر (7×13)، اندازه: 11×18سم [سنا: ف: 1 - 74]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3382 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 2 - 133]
tohfat-ol ×alaf
رشتی اصفهانی، محسن بن محمد رفیع، ق13 قمري
(raštī esfahānī, mohsen ebn-e mohammad rafī‘ ( - 19c
در خواص و اسرار «ناد علیا مظهر العجائب» بهنقل از استاد مؤلف (گویا شیخ عبد العلی رشتی) و براي یکی از شاگردان نگاشته شده است در سی و دو »کلف« و مقدمهاي مربوط به سند نقل آن جمله. مجموعاً سی و دو خاصیت براي این ذکر شمرده شده است.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3/ 1390
آغاز: الحمدﷲ الذي افاض الارواح من القدم ... و بعد عرضه میدارد نیازمند الطاف لم یزلی و امیدوار بکرم حضرت ازلی؛ انجام: هر روزي پنج بار این کلمات را بخواند مراداو براید
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 4گ (78پ-81ر)، اندازه: 5/ 16×21سم [ف: 4 - 225]
tuḥfat-ul ×ull-il wadūd fī ma‘rifat-iḍ ḍawābiṭ wa-l ḥudūd
قدسی، محمد ابوحامد
qodsī, mohammad abū-hāmed
در حدود و تعریفات و اصطلاحهاي ده علم از دانشهاي کلاسیک قرن نهم، که هر یک را در یک بخش آورده، و کتاب خود را بر ده «بخش» ترتیب داده است: 1. اصطلاح هاي علم نحو زبان عربی؛ 2. علم صرف؛ 3. معانی و در آن از کتاب تلخیص نقل کند؛ 4. بیان؛ 5. بدیع؛ 6. حدیث و در آن از کتاب ارشاد الفاضل نقل کند؛ 7. منطق؛ 8. اصول فقه؛ 9. اصول دین؛ 10. علم جدل و خلاف و مناظره. نگارنده در پشت نسخه محمد ابوحامد قدسی شافعی شناسانده شده است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 159
آغاز: الحمداﷲ الذي علم الانسان ما لم یعلم و اقدره علی التفهیم و التفهم ... و بعد فقد رأیت فی شهر شوال من اثنتین و ثمانین [شاید: اثنتین و ثمانمای بوده] ان اضع لطلب هذا ... الفاظا تشتمل علی قواعد و ضوابط و حدود فی تلک الفنون، یکثر دورانها علی السن ؛ انجام: و بازاء هذا العقل الکلی، و هذه المقولات شامل لجمیع الموجودات الممکن . و اﷲ هو اعلم بالصواب. تم الکتاب و الحمدﷲ ...
خط: نسخ، کا: ابوالتقا ابوبکر (چین) عبداﷲ بدري دمشقی شافعی، تا: قرن 9؛ در دیباچه نام کتاب و فهرست باب هاي ده گانه هست، ولی نام نگارنده فقط در پشت برگ 2ر با خطی جز خامه متن چنین دیده میشود: «کتاب تحفة الخل الودود فی معرف الضوابط و الحدود من تألیف المفتقر الی عفو ربه و احسانه محمد ابو حامد القدسی الشافعی ختم اﷲ له و للمسلمین بغفرانه. آمین» و در همین جا با خامه ریز نوشته است: «کتاب علوم عشر و مسایل غریب.» نام نویسنده ابوالتقا ابوبکر (چنین) عبداله بدري دمشقی شافعی ساکن شهر قاهره در مصر، در 883 آن را از روي نسخهاي که به خامه نگارنده کتاب کتاب بوده، و در زندگانی وي نوشته است. در برگ 1پ علی صادق سگري مدرس (... پاي زاده) در 1188 مالکیت خود را یادداشت کرده؛ در برگ 2ر با خامه درشت نام کتاب را «تحفة الخل الودود» نوشته. و در جاي دیگر همین رویه با خامه ریز نوشته است: کتاب علوم عشره، این نسخه بر نگارنده خوانده شد، و خط او در کرانه برخی رویه ها دیده میشود؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج قهوه اي، 73گ، 19 سطر (9×13)، اندازه: 5/ 13×5/ 18 سم [ف: 2 - 341]
tohfat-ol ×avātīn
زین العابدین عطار، علی بن حسین، 730؟-806 قمري
(zayn-ol-‘ābedīn-e ‘attār, ‘alī ebn-e hoseyn (1330 -1404
اهدا به: بهدستور ملک خاتون
رسالهاي در پزشکی زنان و داروها و درمان هائی براي زیبائی و نیکویی اندام آنان، در چندین «فصل»: فصل: داروهایی که روي را سرخ و سفید کند؛ فصل: داروهایی که موي برویاند و دراز کند؛ فصل: داروهایی که دندان را جلا دهد؛ فصل: داروهایی که تن را فربه کند؛ فصل: داروهایی که محل زنان تنگ کند؛ فصل: داروهایی که منع آبستنی کند؛ فصل: داروهایی که بر آبستنی یاري دهد.
آغاز: امداد حمد و ثناي بی غایت و اعداد سپاس بی نهایت سرا پرده عصمت پادشاهی را که شریعت مصطفوي.
امداد حمد و ثناي بی غایت و اعداد سپاس بی نهایت سرا پرده عصمت پادشاهی را که شریعت مصطفوي.
انجام: و آن را در روغن شیره حل کند و بر قضیب مالد و بازن مجامعت کند آبستن گردد و درباه نیز زیادت کند.
[الذریعة 3-432، 10-368، 2-57؛ فهرستواره منزوي 5/ 3337]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7505/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج قهوه اي، 35گ (1پ- 35پ)، اندازه: 10×16سم [ف: 19 - 303]
tohfat-ol ×avās
آشتیانی، هدایت اﷲ بن محمد حسین، - 1310 قمري
(āštīyānī, hedāyat-ol-lāh ebn-e mohammad hoseyn ( -1893
رسالهاي عرفانی-کلامی در معرفت واجب الوجود و ائمه اطهار و اولیاء اﷲ، با استفاده از آیات قرآنی.
آغاز: الحمدﷲ الذي انسانا حقایق الدین
انجام: گویم اندر مجمع روحانیان و تمت کلم ربک صدقاً و عدلا لامبدل لکلماته
چاپ: ایران، سنگی، بدون تاریخ، جیبی، 63 ص
[فهرستواره منزوي 7/ 177]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ محشی از عارف کامل مرحوم مجد الاشراف، تقریظ از شاعري به نام «عشقی»؛ کاغذ: خاکستري، جلد: تیماج ماشی، 62ص، 12 سطر (6×5 /11)، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 1 - 309]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس آمده نام مؤلف به استناد نسخه شاهچراغ تعیین شد؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ واقفی: نائینی؛ 37گ، 11 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 4 - 40]
tuḥfat-ul ×awāṭir wa nuzhat-un nawāẓir
کتابی است شامل پندها و اندرزهاي گوناگون؛ از جمله وصایاي امام علی (علیه السلام) به فرزند گرامی اش امام حسین (علیه السلام) (این وصیت در تحفة العقول علی بن حسن ابن شعبه حرانی نقل شده است). داراي مطالبی همچون: چند حدیث قدسی؛ پندهاي جالینوس که به زبان یونانی بوده و به عربی ترجمه شده است؛ کلمات هارون الرشید در اخلاق و آداب ملوك که از فرزندش مأمون نقل شده است؛ کلمات خالد بن یرملک؛ کلمات احنف بن قیس؛ کلمات عمر بن خطاب؛ کلماتی از بعض الحکماء؛ سخنانی از ابن عباس؛ سؤال و جوابی از ابن المبارك؛ وصایاي لقمان بن فرزندش.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1093
آغاز: بسمله، حمدله. و العاقب للمتقین و لا عدوان الا علی الظالمین و بعد فهذا کتاب یشتمل علی وصیه الامام علی بن أبی طالب لولده الحسین ... فقال یا بنی أوصیک بتقوي اﷲ عزوجل فی الغیب و الشهاد و کلم الحق فی السخط و الرضی؛ انجام: من تعلق بغصن منها قاده ذلک الغصن الی الجن و صل اﷲ علیه و آله و سلم
نسخه اصل: موجود در یکی از کتابخانههاي استانبول ترکیه. خط: نسخ معرب، کا: تمراز بن تانی بک ... ملکی اشرفی، بی تا؛ این نسخه به سلطان ابوالنصر فاتح هدیه شده؛ مجدول؛ 42ص، 6سطر [عکسی ف: 3 - 183]
tohfat-ol ×avānīn = tazkerat-ol ×avānīn
دوستی بخاري، ق11 قمري
(dūstī bo×ārī ( - 17c
سال تألیف: 995ق
مجموعه غزل هایی است که سرایندگان به پیروي یکدیگر سرودهاند، از 240 شاعر، و مجموعاً 1360 غزل، به ترتیب الفبایی، که به تقلید «تحفة الحبیب» فخري و یا از روي آن گرد آمده است. گلچین معانی میگوید نامش «تحفة الخوانین» است نه «تحفة الخواتین.» شعرایی که شعرشان آمده: ابن حسام، ابن یمین، شیخ ابوالحسن بکاه، ابوالبر که شهر بندي، احمد جام، شیخ آذري، اسعدي، میرزا اصغر مشهدي، جامی، جانی، سلطانعلی اوبهی، جدائی عجد افزائی، بابا جزئی، جلال طبیب، جلال دوانی، جلالی، جمشید معمایی، حالی، حافظ، حریمی کاتب، حسامی سلطانحسام میرزا ابن سلطان اسکندر، حسن دهلوي، حسنعلی شیخ نظام، حسنشاه، حسینی سلطانحسین میرزا بایقرا، حسن واعظ، حقیري، حیدر، حیدر کلوخ، حیرتی، سید حکیمی طبسی، خادمی، خاکی، خرمی سلطانعلی نقاش، دائمی استرابادي، داعی مروي، دهکی، دوایی، دوست، دوستی درویش، دیوانه نیشابوري، سید ذوالفقار شیروانی، رامی امیر محمد قوامی، رامی امیر عطاء اﷲ، رامی امیر اﷲ دوست، رضایی امیر ابوالمکارم، ریاضی سمرقندي، زمانی، مولانا زین الدین هروي، سالمی، سایلی، سپاهی، سپاهی میرزا شاه حسن ارغون، سپاهی امیر خواجه کلان قندهاري، سرودي ولد حافظ میرانی، سلامی، سلمان ساوجی، سعدي شیرازي، حافظ سعد، سهیلی، سیفی، سیف اسفرنگ، سیفی بخاري، شاهی سبزواري، شاه جهانگیر، شریفی محمد، شمس حاجب شیرازي، شوقی، شوقی درویش منصور تیرگر، قاضی شهاب الدین هندي، شهیدي قمی، شهیدي عراقی، شیخی طبسی، ضعفی مروي، ضیاء، ضیاء استرابادي، ضیائی، ضیائی محمد قاسم، صالح امیر محمد صالح بن امیر نور سعید، صانعی وزیر، صبحی، صدر لاجورد شوي، صفی فخرالدین واعظ، صیرفی محمد، طاقی امیر محمد، محمد طالب سمرقندي، طاهري کاتب هراتی، طبیب غیاث الدین محمد، طوسی مثل گو، ظلی سلطانعلی میرزا، ظهوري، ظهیر فاریابی، عابدي، عادلی، عارف شیخ زاده پورانی، عارفی، عالم بیهقی، عالم، عبید زاکانی، عبیدي عبداﷲ خان، عراقی شیخ، عصمت بخاري، عطائی امیر عطاء اﷲ رمال، علمی قانونی، عماد فقیه، عهدي امیر خواجه محمد، عیانی، غریبی شاه غریب میرزا، غیاث نیشابوري، غیاث قافیه، غیاث، غیاث الدین محمد طبیب، فاضل مولانا، فانی میر علیشیر نوایی، فخري هروي، فخري بایقرا، فراقی خواجه ابوالبرکه، فراق، فروغی سمرقندي، فریدون حسن،
فریدون مولانا چهار گوش، فیضی، علی فیض، فسائی مروي، قاسم انوار، قبولی قندري، کاتبی استرابادي، کاتبی هروي، شاه حسین، کامی اصفهانی، کامران پادشاه، کاهی قاسم، گدائی مروي، گلخنی عراقی، کریمی اقطع اللسان، گلشنی عراقی، کمال خجند، کوکبی بخاري، لسانی شهاب الدین، لطفی مشهدي، مانی تبریزي، مانی عراقی، محرمی امیر شاه حسین یولدوزي، محرمی مولاناشاه محمد، محرمی مولانا عصام الدین ابراهیم، محبی واعظ، محمود، امیر محمود برلاس، محنتی قندهاري، محوي، محوي هروي، مجروحی خواجه کلان، مجنون سمرقندي، مراد گوکه، مزاري محمد، مسبب مولانا، مسعود کاشی، مسیحی قوشنجی، مشفقی حصاري، مصلح الدین لاري، میر مفلسی، مغربی، منصور قرابوتا، ملک باخرزي، حمدي، شیخ میرك پورانی، میر کرمانی، نادري مروي، نادري سمرقندي، نادري، ناصر بخاري، ناصر خسرو، ناظري، نالی ، نامی، نحوي قندري، نحوي، ندائی، نرگسی، نزاري، نصیري، نسیمی، نظام نیشابوري، نظمی، نعمت اﷲ ولی، نوري نور غوریانی، نویدي میرزا علی نیشابوري، واقفی، واقفی قندهاري، وحید شیخ وحیدالدین، وفائی امیر احمد حاج سمرقندي، ویسی امیر ویس، امیر هادي مشهدي، هاشمی، هاشمی خواجه میرك بخارائی، هاشمی جهانگیر، هلاکی، هلالی استرابادي، هلالی هروي، همایون عراقی، امیر همایون سمرقندي، امیر همتی، هوائی، یتیمی، میر محمد یوسف، یوسفی طبیب، یعقوب پادشاه یقینی، در آن آمده: این تحفه که کلک دوستی داد نظام ** شد از همه تحفة الخوانینش نام / از هجرت فخر بشر و خیر انام ** نهصد بگذشت و پنجه و پنج تمام
[فهرستواره منزوي 3/1870]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 255گ، 18 سطر (12×22)، اندازه: 17×28سم [ف: 9 - 1094]
آغاز: (دنباله غزلیست از همام تبریزي) از چشم من نهانی، اي آب زندگانی ** وصلت مناسب آمد، سیمرغ و کیمیا را؛ انجام: این تحفه که کلک دوستی داد نظام ** شد از همه تحفة الخوانینش نام / از هجرت فخر بشر و خیر انام ** نهصد بگذشته پنجه و پنج تمام
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 28 ربیع الثانی 1191ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 280گ، 17 سطر (11×22)، اندازه: 19×33 سم [ف: 7 - 237]
tohfat-ol ×avānīn
آقا بابا همدانی، محسن، ق13 قمري
(āqā bābā hamedānī, mohsen ( - 19c
اهدا به: غلامحسین خان سپهدار
سال تألیف: (مرغوب =) 1248ق؛ محل تألیف: همدان
کتابی درباره سموم در یک »مقدمه» و پنج «فصل» و یک «خاتمه»: مقدمه در ذکر احتیاج کافه خلق است به این کتاب خصوصاً سلاطین عظماء و خوانین اجلاء که سلامتی خلق کثیري در سلامتی وجود شریف ایشان است؛ فصل 1. ذکر علامات جمیع انواع مطاعم و مشارب و ملبوسات و دلوکات و غسولات و ریاحین و مشومات و جراحات حربه و آلات مسمومه و بیان معالجات و تریاقات هر یک از آنهاست، مشتمل بر یک «نمونه» و هشت «باب» ؛ فصل 2. ذکر معرفت صفات سموم متخذه از احجار معدنیه و فعل هر نوعی از آنها و علامات کسی که از آنها خورده باشد و معالجات آنهاست، مشتمل بر یک «نمونه» و هشت «باب»؛ فصل 3. ذکر معرفت صفات سموم متخذه از اعضاء حیوانات و فعل هر نوعی از آنها و بیان علامات کسی که از آنها خورده باشد و بیان معالجات هر یک از آنهاست، مشتمل به یک «نمونه» و هشت «باب»؛ فصل 4. ذکر معرفت و صفات سموم متخذه از نباتات و فعل هر نوعی از آنها و بیان علامات کسی که از آنها خورده باشد و معالجات هر یک از آنها است، مشتمل بر یک »نمونه« و هشت «باب»؛ فصل 5. ذکر آفات وارده و عارضه بر ابدان بنی نوع انسان از حیوانات، ذوات، سموم قاتله مثل نهش افاعی و حیات و گزیدن عقارب دبابه و جراره و طیاره و سایر حیوانات و حشرات موذیه و علامات گزیدن و معالجات و تریاقات منچه و ادویه نافعه هر یک از آنهاست و این فصل مشتمل است به یک «نمونه» و هشت «باب»؛ خاتمه در ذکر صفات و خواص بعضی از طیور و حیواناتی که حضور آنها در محضر و مجالس اکل و شرب سلاطین عظام و خوانین ذوي العز و الاحترام به جهت محفوظ شدن از ضرر مطعومات و مشروبات و ملبوسات مسمومه لازم است.
آغاز: هذا کتاب تحفة الخوانین. بسم ااﷲ الرحمن الرحیم سبحانک اللهم یا ذالملک القدیم ... بخاطر فاتر رسید که مجموعه اي که اغلب اوقات اکابر و عظماء و خوانین و اجلاء را به کار آید مرقوم گردد ... موسوم به تحفة الخوانین نموده ... به نام نامی غلامحسین خان سپهدار
[فهرستواره منزوي 5/ 3337]
تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 56
آغاز: برابر؛ انجام: و قد فرغت من تسوید هذا الکتاب المسمی به تحفة الخوانین من مصنفات ... آخوند ملامحسن فی یوم الجمعه ثامن و العشرین من شهر شعبان المعظم 1348 و انا اضعف عباداﷲ و اقل خلق اﷲ ابن عبدالجواد قهرمانی فضل اﷲ الهمدانی غفراﷲ لهما بمحمد و آله النجباء النقباء الطاهرین
این نسخه باید همان باشد که براي سپهدار نوشته شده؛ خط: نستعلیق، کا: فضل اﷲ بن عبدالجواد قهرمانی، تا: جمعه 28 شعبان 1248ق؛ در آن آمده که مؤلف ماده تاریخ کتاب را کلمه (مرغوب) (1248) قبول کرده است؛ داراي یک سرلوح، مذهب؛ 395ص، 11 سطر، اندازه: 5 /16×25سم [نشریه: 3 - 303]
tuḥfat-ud dārayn
شیخ الاسلام محمد طاهر بن محمد حسین
šey×-ol eslām mohammad tāher ebn-e mohammad hoseyn
رسالهاي در در میراث است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3317/2
آغاز: بسمله. الحمد اﷲ رب العالمین و خیر الوارثین و اسرع الحاسبین ... فهذه رسال وجیز فی مسائل المیراث المهمات ... قد الفها ... محمد طاهر بن محمد حسین و رتبها علی فصول و سماها تحفة الدارین؛ انجام: هذا جدول الانکسار المستوعب و صور اثنی عشر (سپس جدول است در یک صفحه)
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 14گ (1پ-14پ)، 18 سطر (5 /6×13)، اندازه: 12×19سم [ف: 11 - 2301]
تحفة الدراویش - تحفه درویش
تحفه در دانه علم اصول الدین - تحفة الاصول
تحفه در طب - تحفه حکیم مؤمن
at-tohfa dar ‘olūm-e raml
سعدالدین، مسعود بن احمد
sa‘d-od-dīn, mas‘ūd ebn-e ahmad
رساله ایدر رمل و داراي 6 «فصل.» رساله اي دیگر نیز از او در حساب در این مجموعه هست. کاتب از او چنین تعبیر کرده است: «الفاضل الکامل مولانا سعدالدین مسعود بن احمد دام فضله.»
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 96/ 14590
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و الصلا علی محمد و آله اجمعین، چنین گوید محرر این رساله و مقرر این مقاله مسعود بن احمد بن عبداﷲ الخاصبکی کی این منحصر؛ انجام: رجوع با کتب مطولات کند کی درین علم ساخته اند.
بیکا، تا: یکشنبه 19 ربیع الاول 723ق، جلد: تیماج کرم قهوه اي؛ 6ص (399-404)، 41سطر، اندازه: 19×32 سم [ف: 41 - 89]
tohfe-ye darvīš = tohfat-od darāvīš
اخباري، محمد بن عبدالنبی، 1178 - 1232 ؟ قمري
(1817 - 1765) a×bārī, mohammad ebn-e ‘abd-on-nabī
رسالهاي در دعا و تعویذات و داراي 42 فائده که از روایات و اخبار درباره درمان مار گزیده، خارج نشده عقرب، نیش زنبور و ... گردآورده است.
آغاز: بسمله، حمدله. و سلام علی عباده الذین اصطفی. اما بعد، چنین گوید خاطی جانی، ابو احمد محمد بن عبدالنبی بن عبدالصانع ... ین چند کلمه اي است در رقی و عوذ مجربه براي انتفاع برادران دینی و اخوان یقینی در قید تحریر کشیده آن را تحفة الدراویش نامید ... اول رقیه ملسوع که مارگزیده باشد
انجام: لا حول و لاقو الا بااﷲ - مؤلف گوید که این چهل و دو فایده مجربه جهت انتفاع برادران روحانی و خلان ایمانی تحریر یافت امید که منتفع شوند جامع را بفاتحه و دعاي خیر یاد نمایند. غرض نقشی است کزما باز ماند ** که هستی را نمی بینم بقائی / مگر صاحبدلی روزي برحمت ** کند برحال این مسکین دعائی [فهرستواره منزوي 5/ 3338]
آغاز: برابر؛ انجام: موجود فی الحجر یا أیها الذین أتوالکتاب أمنو بما نزلنا مصدقا لما معکم
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، 6گ (28-33)، 17 سطر، اندازه: 5/ 9×19سم [ف: 36 - 459]
آغاز: برابر؛ انجام: و قصة عجیبة ...
خط: نسخ و نستعلیق تحریري، بیکا، تا: 1251ق؛ 7گ (135ر- 141پ) [ف: 1 - 47]
آغاز: برابر؛ انجام: چهل و دویم جهت صداع بنویسند و بر کلاه مصدوع بدوزند
نسخه حاضر شامل چهل و یک رقیه و عوذه میباشد؛ خط: نستعلیق، کا: علی بن احمد موسوي، تا: 1270ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 6گ (69پ-74پ)، ابعاد متن: 5/ 7×13، اندازه: 11×18سم [ف: 2 - 154]
بیکا، بیتا [نشریه: 7 - 795]
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 6گ، 21 سطر، اندازه:
10×5/ 15 سم [ف: 1 - 304]
tohfat- od dastur
کاشانی، لطف اﷲ بن عبدالکریم، ق11 قمري
(kāšānī, lotf-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-karīm ( - 17c
اهداء به: شاه عباس دوم
سال تالیف: 1070ق
رسالهاي در قواعد ساختن ماده تاریخ، داراي سه «مقصد» و «خاتمه»: مقصد 1. بیان آحاد؛ مقصد 2. کشف و توضیح عشرات؛ مقصد 3. تحقیق و تبیین مآت؛ خاتمه در بیان الفاظی که موافقت دارند به عدد الوف. این کتاب که به قول مصنف فواید و منافع آن بسیار است و محسناتش در نظر مدققان فصاحت شعار بیشمار. مؤلف در آن هر یک از این فقرات چهارگانه تاریخ (1070) را اشعار میکند: 1. در زمان دولت قبله کل عالم؛ 2. و خلاصه دودمان بنی نوع آدم؛ 3. آن مقتداي پادشاهان نامی؛ 4. و آن منبع عیش و همدم شادکامی. (یوسف اعتصامی)
آغاز: بسمله، و به ثقتی، اشرف الفاظ و لغات جوهر حمد متکلمی است که فهم معشر بشر از احصاي آن قاصر
آغاز: برابر؛ انجام: و عدد به ترتیب حروف.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ تملک: علاءالدین محمد طبیب؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن خاکستري سیر، 116گ، 14 سطر، اندازه: 3/ 12×8/ 18 سم [ف: 2 - 107]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 113گ، 14 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 2 - 475]
tohfat-od da‘avat
زواره اي، علی بن حسن، ق10 قمري
(zavvāre’ī, ‘alī ibn-i hasan ( - 16c
در ادعیه مأثورهاي که در ایام هفته و ماه از ائمه (علیهم السلام) روایت شده است. بیشتر مطالب آن از «مصباح المتجهد» شیخ طوسی (460ق) و «منهاج الصلاح فی اختصار المصباح» علامه حلی (726ق) اخذ شده است. داراي یک «مقدمه» و دوازده «باب» و «خاتمه»: مقدمه: در تعریف و فضل و شرایط دعا و نیت؛ 1. عمل ماه رمضان؛ 2. اعمال ماه شوال؛ 3 . اعمال ماه ذیقعده؛ 4. عمل ماه ذیحجه؛ 5. عمل ماه محرم؛ 6. عمل ماه صفر؛ 7. عمل ربیع الاول؛ 8. عمل ربیع ا خر؛ 9. عمل جمادي الاول؛ 10. عمل جمادي الثانی؛ 11. عمل رجب؛ 12. عمل شعبان؛ خاتمه: در ثنا و مدح پروردگار و کیفیت صلوات بر پیامبر و آل وي.
[الذریعه 3/ 432؛ ریاض العلماء 3/ 395 (که نوشته: تحفة الدعوات فی اعمال السن و نحوها بالفارسیة، رأیته فی بلد اردبیل)]
آغاز: حمد بی خد و شکر بی عد حضرت معبودي را سزد که امر به دعا و نیاز فرموده و به فحواي ادعونی استجب لکم باب اجابت را؛ انجام: وفی عدوهم ما یحذرون آله الخق آمین. هذا آخر ما اوردناه فی هذه الرسال الموسوم بتحفة الدعوات التی کان اکثر تقلها من المصباح و منهاج الصلاح و ندجوا ان ینفعنا بها خالق الاجسام و الارواح فی کل وقت من الصباح و الرواح.اللهم شارکنا فی دعاء الصالحین و ارزقنا شفاع سید المرسلین و الائم المعصومین صلوات اﷲ علیهم اجمعین.
خط: نستعلیق کا: سعداﷲ بن محمد بن شاه علی محلاتی، تا: 27 رمضان 984ق؛ مصحح، یادداشت تولد رستم جعفر قلی در شب دوشنبه 22 رجب 1242ق دو ساعت به وقت طلوع صبح مانده؛ مهر: کتابخانه جعفر سلطان القرایی؛ خریداري از جعفر سلطان القرایی؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 198گ، 13 سطر (5/ 7×5/ 12)، اندازه: 5/ 12×5/ 18 سم [ف: 29/2 - 665]
آغاز: اما بعد چون اوقات خجسته غایات آنست که به دعوات استجابت آیات و طاعات مصروف گردد چه تحفه اي از براي ذخیره اخروي بعد از معرفت از آن نفیس تر نیست؛ انجام: اللهم ارزقنی شفاع الحسین یوم الورود و ثبت لی قدم صدق عندك مع الحسین و اصحاب الحسین الذین بذلوا مهجهم دون الحسین اما جهد کند که آب از چشم بگرداند که علامت اجابت است.
فقط مقدمه را داراست؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 18گ (91ر- 108ر)، 12 سطر، اندازه: 5/ 12×19سم [محدث ارموي مخ: 1-292]
tohfe- ye dakan
مست، رتن لعل، ق13 قمري
(mast, ratan la‘l ( - 19c
تاریخ عمومی دکن است از آغاز کار مسلمانان در آن سرزمین، تا 1210ق: ذکر سلاطین بیدر، ذکر سلطنت عماد شاهیه برار، نظام شاهیه احمد نگر، عادلشاهیان بیجاپور، قطبشاهیان گولکند، صوبه داران حیدرآباد، نواب نظام الملک آصفجاه بهادر، نام سفیران انگریز که در سر کار نظام آمدند، کیفیت کامل صویجات دکن. (احمد منزوي)
آغاز: بعد حمد خالق الارض و السماوات و نعت حضرت سرور کائنات و فخر موجودات صلی اﷲ علیه و آله و أصحابه أجمعین.
انجام: سرر چرد کرنل مید صاحب زریدنت منسوب در کوتهی زریدنتی حیدرآباد داخل شدند.
[فهرستواره منزوي 2/ 1221]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مجدول؛ جلد: مقوایی عطف پارچه سبز، 50گ، 13 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 6 - 93]
tohfat-od dala’el
منزوي، سدیدالدین، 1107- قمري
(-1651) monzavī, sadīd-od-dīn
تاریخ تألیف: 1150ق
منظومهاي است به وزن مثنوي در نجوم مشتمل بر حدود 1700 بیت از شاعري که به «منزوي» تخلص میکند و احتمالاً همان سدید الدین ناظم «پنج گنج» و «خزان الاحکام» و «نظم الاصول» است. آن را یکی از پنج منظومه «پنج گنج» دانستهاند.
آغاز: در احوال مولود اثنا عشریه. بسمله. الحمد لفاطر السموات ** و الشکر لواهب العطیات / تعمیر نماي سطح هشتم ** تاثیر طراز چرخ انجم ... این نسخه تحفة الدلائل ** شد آینه دار هر مسائل
انجام: از نوك قلم بحسن تقریر ** از منزوي یافت نقش تسطیر / برختم سخن چه کرده شد بیض ** تاریخ نوشت نیز فیض / بادا بجهان بنامداري ** از نیر فیض فیض جاري
[الذریعه 19: 137؛ فهرستواره منزوي 4: 2843 و 2837]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ اهدایی: رهبري، بهمن 1383؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج فرنگی، 50گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 16×27 سم [اهدایی رهبر: 9 - 39]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 14؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز عطف سرخ، 92ص (125-216)، 15 سطر (7×17)، اندازه: 11×18سم [ف: 12-2578]
tu fat-ud dahr fi-l muna ira bayn-al ina wa-l faqr
سبط الشهید، محمد بن حسن، 980 - 1030 قمري
(1621 - 1573) sebt-oš-šahīd, mohammad ebn-e hasan
رساله ادبی کوتاهی است که به مناظره فقر و غنی پرداخته و بهگفته صاحب الذریع آن را در زمان جوانی نگاشته است.
آغاز: الحمدﷲ الغنی فکل من سواه فقیر المتنزه بکماله عن الشریک و الشبیه و النظیر و الظهیر ... اما بعد فیقول جامع هذه الکلمات المرتجی من مولاه الصفح عن الهفوات و اذهاب سئیاته بالحسنات
انجام: و جائهم علی قدر فجد علیهم الهی بالصلو کما جعلتهم فی البرایا اشرف البشر تجزیت الرسال الموسوم ... و الحمدﷲ وحده و صلی اﷲ علی من لانبی بعده و آله و صحبه انتهی کلامه اعلی اﷲ مقاله تم ...
[الذریعه 3/ 432 - ف 1303]
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1120ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 7گ، 23 سطر، اندازه: 5/ 14×23سم [ف: مخ]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: محمد بن محمد باقر کاشانی، تا: رمضان 1291ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 27ص (269-295)، 5 سطر (7×13)، اندازه: 12×18سم [ف: 12 - 2605]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج سیاه، اندازه: 16×22سم [ف: 33/ 1 - 151]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: عبداﷲ بن عنایت اﷲ، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: پارچه سرخ عطف تیماج مشکی، 12ص (67-78)، سطور چلیپا (8×15)، اندازه: 10×19سم [ف: 14 - 3578]
tuḥfat-ud dahr wa nafḥat-uz zahr fī a‘yān-il madīna min ahl-il ‘aṣr
داغستانی، عمر بن عبدالسلام، ق13 قمري
(dāqestānī, ‘omar ebn-e ‘abd-os-salām ( - 19c
کتابی است در شرح احوال عده اي از اشراف و علما و ادباء مدینه منوره که با مؤلف، همعصر بوده اند. کحاله اسم کتاب را «نفح الزهر فی اعیان شعراء المدین من أهل هذا العصر» ثبت نموده (معجم المؤلفین 7/ 290). فهرستنگار کتابخانه طوپ قاپی، نام مؤلف را «ابوالفضل محمد خلیل بن علی بن محمد المرادي الحسینی» متوفی به سال 1206ق مؤلف «سلک الدرر فی
اعیان القرن الثانی عشر» و «عرف البشام فیمن ولی فتوي دمشق الشام» ثبت نموده است. زرکلی و کحاله و بروکلمان نیز کتاب را به همین «ابوالفضل محمد خلیل بن علی المرادي الحسینی» نسبت داده اند (بروکلمان، ذیل 2/ 404؛ الاعلام 6 /352؛ معجم المؤلفین 9/ 290). نسخه دیگري از این کتاب در کتابخانه دانشگاه کمبریج موجود است، که نیز به همین «محمد خلیل بن علی المرادي» نسبت داده شده است (ادوارد براون، فهرست کمبریج /9 و38)؛ لیکن این نسبت با تصریح به نام مؤلف، روي برگ عنوان و در پایان هر دو نسخه حاضر مباینت دارد. مضافاً اینکه مؤلف، در برگ 83 این نسخه از برادر خود چنین نام برده: »ا خ ابو بکر بن الوالد المدرس عبد السلام اخی و ابن ابی و من نسبه نسبی و ارومته ارومتی .«... نکته قابل ذکر اینکه این نسخه (824 عکسی کتابخانه مرعشی) به خط مؤلف است و آن را در 1201ق براي شریف عصمت ابراهیم بک نوشته، و نسخه کمبریج نیز که نسخه دومی از کتاب و به خط مؤلف است آن را براي «محمد خلیل المرادي» مذکور فوق نوشته و در شب جمعه پنجم صفر 1202ق از کتابت آن فراغت یافته است. کتاب را در چهار «فصل» است: 1. الساد الاشراف؛ 2. العلماء الطیبین الاوصاف؛ 3. العلماء الکرام؛ 4. الادباء الفخام. (محمد علی حائري)
[ایضاح المکنون 1/247؛ معجم المؤلفین 7/ 290]
آغاز: الحمدﷲ الذي اطلع زهر الاداب من کمائم الاذهان؛ انجام: و له من ابیات ارخ بها تعمیر المسجد النبوي سن 1191 ... انتهی و ﷲ الحمد ...
نسخه اصل: مدینه خزانه سی (طوپ قاپی)، ش 519 M (فهرست خطی عربی طوپ قاپی 3/ 445)؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 26 ذیقعده 1201ق، جا: قسطنطنیه، براي شریف عصمت ابراهیم بک؛ مصحح؛ 98گ، 23سطر [عکسی ف: 2-298]
نسخه اصل: کتابخانه دانشگاه کمبریج، ش 785 Add. (براون، فهرست همانجا /38)؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: شب جمعه 5 صفر 1202ق، برسم السید خلیل افندي المرادي مفتی دمشق؛ مصحح؛ 100گ، 23سطر [عکسی ف: 2 - 315]
tohfat-oz zākerīn
بیدل کرمانشاهی، محمد بن علیمحمد، - 1289 قمري
(bīdel-e-kermānšāhī, mohammad ebn-e ‘alī-mohammad ( - 1872
سال تألیف: آغاز 1273 و پایان 1278ق
مقتل مفصل به نثر و نظم در سوگواري حضرت سید الشهداء حسین بن علی (علیه السلام) و مختصري در احوال سایر ائمه؛ در یک «مقدمه» و سی و دو «مجلس» و گاهی عنوان «مشعله» به جاي »مجلس« به کار برده. تخلص شاعر در اشعارش بیدل است.
آغاز: بی مهر حسین بمقصد دل نرسی ** تا تخم نیفکنی به حاصل نرسی / بر طاعت خود غره مشو کز ملکوت ** هاروت صفت به چاه بابل نرسی
انجام: منقول است که یکی از زحمات که بر ایشان در شام شامات وارد شد این بود، الالعنته اﷲ علی القوم الظالمین و ...
چاپ: در بمبئی و تهران و به چاپ رسیده
[فهرستواره منزوي 3/ 1577؛ الذریعه 3/ 186؛ ریحانة الادب 1/ 301]
آغاز: بلا یعنی به جانب سراي یزید ولد الزنا بردند به این طریق که مردان ایشان را که دوازده نفر بودند هر یکی را طنابی؛ انجام: درآن وقت مادر علی اکبر بر سر وسینه میزد ونوحه بیان میکرد که مضمونش این است الا لعن اﷲ علی القوم الظالمین وسیعلم الذین ظلموا اي منقلب ینقلبون.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مشکی، 209گ، 12 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 2 - 763]
آغاز: برابر؛ انجام: پس مؤذن اذان تمام کرد یزید مشغول نماز شد. الا لعن اﷲ علی القوم الظالمین
خط: نستعلیق، بیکا، تا: صفر 1259ق؛ نام کتاب در ابتداي نسخه حاضر «ماتمکده بیدل» ثبت شده است؛ تملک: سید هاشم بن سید حسین در محرم 1275 با مهر مربع، محمد حسین ابن عبدالمجید اردکانی در شعبان 1268 با مهر بیضوي؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 329گ، 16 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 162]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: غلام حسین، تا: 24 ربیع الاول 1261ق؛ جلد: تیماج قهوه اي ترنجدار، 231گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 16×5/ 25 سم [ف: 1 - 158]
آغاز: بسمله، مجلس اول در بیان اراده کردن جناب سید الشهداء؛ انجام: و آن آتشین روانه کوفه ... سوزند شعله شعله و گریند زار زار.
خط: نستعلیق شکسته،کا: جان محمد امیري، تا: 1262ق [الفبائی: 112]
آغاز: برابر؛ انجام: یزید کافر کیش سر خود را به پیش افکنده بود و جواب نمی گفت پس مؤذن اذان تمام کرد و یزید مشغول نماز شد الا لعن اﷲ علی القوم الظالمین.
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه اي، 290گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 16×5/ 27 سم [ف: 36 - 351]
tohfat-oz zākerīn
خوئی، محمد قاسم بن ابراهیم، ق13 قمري
(×ū’ī, mohammad qāsem ebn-e ebrāhīm ( - 19c
مؤلف در کربلا به وعظ و ارشاد مشغول بوده و مصایب اهل بیت (علیهم السلام) را متذکر شده و در مدت پنج سال اقامتش در این مکان شریف به جمعآوري اخبار معتبري از کتاب هاي معتبر مقتل پرداخته و کتاب حاضر را در چهارده «مجلس» و یک «خاتمه» و یک «فصل» در مصایب ابی عبداﷲ الحسین (علیه السلام) ترتیب داده است.
آغاز: الحمدﷲ الذي جعل الدنیا جن عدائه و محن و سجنا ولیائه و أحبائه ... اما بعد این تشنه لب فیوضات ربانی و آرزومند ادراك سعادت جاودانی
انجام: گفت اگر یک کلمه بگویم خون من حلال باشد الحمدﷲ رب العالمین و الصلاة و السلام
[تراجم الرجال 2/ 440 (چاپ قدیم)؛ فهرستواره منزوي 3/ 1577]
آغاز: برابر؛ انجام: آن یتیمان بی پدر را سلسله جور جفا کشیدند ... جمادي اللالی من شهور هذه سنه 1260
خط: نستعلیق و نسخ خوش، کا: علی اشرف ابن ابوالحسن نخجوانی، تا: جمادي الاول 1260ق؛ مصحح؛ مهر: با عبارت «مال ابی عبداﷲ»؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: مقوایی روکش کاغذي عطف پارچه، 112گ، 22 سطر (5/ 12×5/ 22)، اندازه: 21×5/ 30 سم [ف: 166]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن کربلائی سلطان احمد روضه خوان کلیبري، تا: سهشنبه 19 محرم 1261ق، جا: تبریز؛ جلد: تیماج مشکی، 56 گ (78پ-133ر)، اندازه: 5/21×32سم [محدث ارموي مخ: 1 - 292]
آغاز: برابر؛ انجام: مگر اینکه این حدیث صحت داشته باشد که آفتاب بقدر هفتاد و پنج ساعت مکث کرده بود از جهت تحیر.
خط: نستعلیق، کا: قربانعلی بن محمد قاسم (فرزند مؤلف)، تا: پنجشنبه 17 رمضان 1283ق؛ جلد: تیماج مشکی، 267گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [ف: 15 - 260]
tohfat-oz zākerīn
چند بند از این کتاب است: در فضیلت ذکر، در حقیقت فکر، در مذمت غیبت.
[فهرستواره منزوي 6/ 363]
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4779/5
آغاز: نقل من تحفة الذاکرین. در فضیلت ذکر و یاد کردن خداي تعالی، قوله تعالی و اذکروا اﷲ کثیراة؛ انجام: می غفلت مخور مشو بیهوش ** پنبه بر کن ز گوش و چشم بپوش. و السلام علی تابع الهدي.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن تریاکی سیر، 9گ (9پ-17ر)، 21-25 سطر، اندازه: 5/ 19×6/ 29 سم [ف: 8 - 83]
(tohfat-oz zākerīn (mn.
نوري، عین اﷲ بن زین العابدین، ق14 قمري
(nūrī, ‘ayn-ol-lāh ebn-e zayn-ol-‘ābedīn ( - 20c
تاریخ تألیف: غره ماه رجب 1372ق
کتابی در زندگی حضرت امیر علیه السلام است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9241
آغاز: الحمد لولیه الذي جعل الشهاد معراج السعاد و الفلاح ... اما بعداین کتاب از روي کتاب مستطاب تحفة الذاکرین؛ انجام: بجناب برادر می نگرید که آیا از آن قوم شقاوت نهاد بر آن سرور او تاد چه رو خواهد داد.
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بیتا؛ جلد: تیماج، 157گ، 19 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 24 - 39]
tuḥfat-u za×ā’ir-i kunūz-il a×yār fī bayān-i mā yaḥtāj-u ila-t tawḍīḥ min-al a×bār
بصري، احمد بن عبدالرضا، ق11 قمري
(basrī, ahmad ebn-e ‘abd-or-rezā ( - 17c
اهداء به: گنجعلی خان بن علیمردان خان
محل تألیف: کابل
در دو مجلد و در آخر جلد دوم «رساله عددی» شیخ مفید در رد بر صدوق مندرج است. مجلد اول کتاب مشتمل بر 100 روایت مشکل است در موضوعات مختلف که مؤلف به توضیح آنها پرداخته است. فهرست احادیث شرح شده در این جلد چنین است: حدیث فی عدم استنزال الرزق بشیء مثل التعقیب؛ حدیث صدیق کل امرء عقله و عدوه جهله؛ حدیث انه بعد القائم (عجل اﷲ تعالی فرجه الشریف) احد عشر مهدیا من ولد الحسین (علیه السلام)؛ حدیث المستحاض ؛ حدیث کمیل بن زیاد مع امیرالمؤمنین؛ حدیث التقصیر فی فرسخ؛ حدیث بقاء اللمع من ظهره؛ حدیث لیس اولئک ممن عاتب اﷲ؛ حدیث من کان عاقلا کان له دین؛ حدیث اذا کتب الکتاب قتل الحسین و خرج الملک من بنی
هاشم؛ حدیث خلف بن حماد الکوفی قال تزوج بعض اصحابنا جاری مقصراً؛ حدیث ان اﷲ عزوجل لیبغض المؤمن الضعیف الذي لا دین له؛ حدیث الثواب علی قدر العقل؛ حدیث رایت المعروف کاسمه؛ حدیث المستحاض تغسل ما ظهر علی الشرج مع حدیث من ترك شعر من الجناب متعمدا فهو فی النار؛ حدیث الوقوف تحت المطر الغریز؛ حدیث ما سألنی عنه بعض الاخوان؛ حدیث فانظروا فی حسن عقله؛ حدیث اذا ادي الرجل صلو واحد تام قبلت جمیع صلواته؛ حدیث محمد بن مسلم و دخوله علی الامام ابی عبداﷲ (علیه السلام)؛ حدیث اذا کان الرجل نائما فی المسجد الحرام او مسجد الرسول؛ حدیث دعائم الاسلام؛ قوله (صلی الله علیه و آله) الا ان الروح المین نفث فی روحی؛ ان الرسول (صلی الله علیه و آله) امرهم بسبع و نهاهم عن سبع؛ ملا مس النساء هی الایقاع بهن مع حدیث قوله (علیه السلام) انا لنکسل؛ ان اکثر ما یکون الحیض ثمان؛ ما سألنی عنه بعض اهل الطباع؛ الاثنی عشر الامام؛ الوسواس؛ حدیث اختضاب الامام؛ حدیث قوارع القرآن المجید مع حدیث لاینبغی للرجل ان یدع الطیب فی کل یوم؛ شرح کلام لابی ذر الغفاري؛ حدیث نوم العاقل؛ حدیث اهل الذکر؛ حدیث اول صلو فرضت وقت الاسراء الظهر یوم الجمع ؛ حدیث نهی عن دخول الحمام بغیر ازار؛ حدیث الزم الحمام غبا؛ حدیث الراسخین فی العلم؛ حدیث هشام بن الحکم؛ حدیث فاخرج من جمیع ما کسبت؛ حدیث لا و اﷲ یا ابا محمد ما قال بین دفتی المصحف؛ خطب لامیرالمؤمنین (علیه السلام)؛ حدیث الحائض تقرء و لاتسجد؛ حدیث کون الشیاطین اکثر من الملائک ؛ حدیث احب اخوانی ...؛ حدیث فقل یا علی اللهم اغننی بحلالک عن حرامک الدعا؛ حدیث ان الائم (علیهم السلام) یعلمون متی یموتون؛ حدیث حتی یموت جمیع الخلائق الا الثقلین؛ حدیث الحسین بن نعیم الصحاف عن الامام ابی عبداﷲ (علیه السلام)؛ حدیث الائم (علیهم السلام) بمن یشبهون؛ حدیث ان القرآن المجید یبین السن؛ حدیث من سمع فاحش فافشاها؛ حدیث النص علی الرضا (علیه السلام)؛ حدیث هل التعویذ یعلق علی الحائض؛ حدیث اثبات الرجع ؛ حدیث حدوث الاسماء؛ حدیث اذ زنی الرجل؛ حدیث علی بن الجهم؛ حدیث رفاع بن موسی النخاس؛ حدیث یشعر بان فاطمه (علیها السلام)..؛ جلوس ابلیس بین الیتیی الرجل یشککه؛ حدیث تقبیل الامام؛ حدیث اذا بعث اﷲ تعالی المؤمن من قبره؛ حدیث انه جعل علی متیمم نصف الوضوء؛ حدیث من رق وجهه، دق علمه؛ حدیث الحائص اذا اغتسلت وقت العصر؛ حدیث اسماء بنت عمیس و نفاسها بمحمد بن ابی بکر؛ حدیث سؤال الحواریین؛ حدیث طاب استحمامک؛ حدیث من کان له علی رسول اﷲ (صلی الله علیه و آله) دنانیر فتقاضاه؛ حدیث ولید باعها ابن سیدها و ابوه غایب؛ حدیث تقعد النفساء اذا لم ینقطع الدم عنها؛ حدیث مجیء شیب الهذلی؛ حدیث الشک فی الغسل؛ حدیث حال الدنیا؛ حدیث اکل الخبز الیابس بالملح؛ حدیث غسل المیت؛ حدیث المرأ تموت مع الرجال و لیس فیهم ذو محرم؛ حدیث درع طلحه؛ حدیث کل صلوة لها نافل رکعتین؛ حدیث من سمع شیئا من الثواب؛ حدیث عدم السهو النبی (صلی الله علیه و آله) و الامام (علیه السلام)؛ حدیث اشتمل علی فوائد عدیدة؛ حدیث ان اﷲ تعالی خلق آدم (علیه السلام) علی صورته؛ حدیث کیف اصنع بالکفن؛ حدیث تمام الشهر رمضان المبارك؛ حدیث سلیم بن قیس الهلالی عن امیرالمؤمنین (علیه السلام)؛ حدیث عدم التطهیر الشمس للارض و السطح من البول؛ حدیث الجص یوقد بالعذرة؛ حدیث طول آدم و حواء (علیهما السلام)؛ حدیث ما جري بین الموسر نقی الثوب، و المعسر درن الثوب؛ حدیث شام آدم (علیه السلام)؛ حدیث قوله عز من قائل یا جبرئیل ما قال لک موسی و هو اعلم بما قال؛ حدیث وصی امیرالمؤمنین؛ حدیث رکع من قیام، برکعتین من جلوس؛ حدیث الهدی عاقر عینا؛ حدیث قوله عز من قائل یا بنی آدم کلکم ضال الا من هدیت؛ المتمم المأ : حدیث الحکم بنجاس الخمر و خباث السکر. در آغاز نسخه اسامی کتابهایی که مؤلف در طی هشت سال از سال 1074 تا 1082 تألیف نموده ذکر شده که بیش از شصت کتاب میباشد. (صدرائی خوئی)
[الذریعه 3/ 433، 15/ 233]
آغاز: فهل تحرم هذه الروی ام لا وکذا حیث یکون النظر ینشر الحرم فهل تنشر الحرم ام لا و کذا القول فی النذر و الیمین
خط: نسخ، کا: دوست محمد بن ملایم ککر، تا: 1082ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، با بلاغی از محمد بن ابراهیم، مجدول؛ 501 گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 22×32 سم [ف: 2 - 95]
آغاز: جلد دوم: اما بعد حمداﷲ علی نعمه و آلائه و الصلو علی نبیه و اوصیائه ... فیقول الجانی الراجی عفو ربه العفو و الرضا احوج خلیقته الیه المشتهر بمهذب الدین احمد بن عبدالرضا؛ انجام: جلد دوم: و انا الحقیر فی البرایا اسأل اﷲ واهب العطایا الاعان علی اتمام هذا الکتاب و العنای لاتیان ما به حصول الثواب، و الحمدﷲ علی افضاله و الصلو علی محمد و آله قد تم جز آتحفة الذخایر.
جلد دوم؛ خط: نسخ، کا: دوست محمد ککرکم، بیتا؛ مجدول، با سرلوح مزدوج مذهب مرصع، با علامت بلاغ، داراي مطلبی است از نقشبندي حنفی در مورد کتاب حاضر و مؤلفش؛ در ابتداي نسخه عبارت »یا کبیکج«؛ تملک: سید حسین، میر اسماعیل در دارالسلطنه لاهور دوم ربیع الاول (؟)، تملک مؤلف به تاریخ 1082 و تذکر داده که میر اسماعیل آن را مقابله نموده؛ جلد: روغنی دورو، قهوه اي، با نقش گل و بوته، 485 گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 20×5 /30 سم [ف: 26 - 8]
آغاز: اما بعد الحمد لولیه و اهله و الصلا علی نبیه و آله فیقول الجانی الراجی عفو ربه الغفور و الرضا احوج خلقته الیه المشتهر بمهذب الدین احمد بن عبد الرضا وفقه اﷲ التفوق حاله و تحقق
آماله لماله هذه تحفة ذخائر کنوز الاخبار فی بیان ما لعله یحتاج؛ انجام: رسول اﷲ صلی اﷲ علیه و آله عن الاکل علی الجنابة.
خط: نسخ، بیکا، بیتا، به دستور مؤلف؛ افتادگی: انجام؛ مؤلف این نسخه را به سید جمال الدین بن نور الدین عاملی هدیه کرده، خط مهدي الیه پشت صفحه اول هست، داراي دو سر لوح مجدول؛ تملک: جمال الدین اسد اﷲ بروجردي در طهران، آن را در1291 ق وقف اولاد کرده است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد ضربی طلاکوب، 425گ، 25 سطر (11×21)، اندازه: 5/ 18×31 سم [ف: 12 - 188]
تحفة الذکر- تحفة الذاکرین
tohfat-oz zahab
نعیمی، ق13 قمري
(na‘īmī ( - 19c
اهدا به: شاهزاده اسماعیل میرزا
محل تألیف: گلپایگان
نگارشی است عرفانی از نعیمی نامی که مقیم در گلپایگان بوده است.
[فهرستواره منزوي 7/ 178 و 9/ 179]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 367
آغاز: اللهم صل علی محمد ناصب لواء الحمد و صاحب المقام المحمود و علی آله الطاهرین الفائزین ببذل المجهود؛ انجام: ناگاه خاك راهی جام جهان نما شد
خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: جمعه 15 شوال 1297ق؛ مجدول؛ واقف: نائینی؛ 10گ، اندازه: 18×23سم [ف: 4 - 40]
tohfat-or rāqeb = t.-ye boqyat-ot tāleb fī ma‘refat-el mafrūz va-l vājeb
کاظمی، اسداﷲ بن اسماعیل، 1186 - 1237 ؟ قمري
(1822 - 1773) kāzemī, asad-ol-lāh ebn-e esmā‘īl
وابسته به: بغی الطالب فی معرف المفروض و الواجب؛ کاشف الغطاء، جعفر بن خضر (1154 -1228)
ترجمه کتاب «بغی الطالب» تألیف شیخ جعفر کاشف الغطاء است که توسط شاگرد و داماد مؤلف ترجمه شده است. کتاب در دو مطلب است: اصول عقائد و فروع احکام از طهار تا صلا در 15 «مقصد.» بغی الطالب از شیخ جعفر نجفی صاحب کشف الغطاء چند ترجمه دارد و ترجمه حاضر را صاحب الذریعه یاد کرده و مؤلف آن را نشناختهاند. در برخی نسخهها مقدمه کتاب نیست.
آغاز: الحمدﷲ الذي اسس قواعد الاحکام و رفع دعائم الاسلام ... اما بعد سؤال کردند جمعی از پرهیزکاران و گروهی از برادران صاف دلان که بنویسم بجه ایشان رساله که مشتمل باشد بر اصول واجب و ظاهر گرداند آن چیزی را که واجب نکرده است از اعتقادات ...
انجام: و آن عوض نقص است که در نماز قصر هست و جایز است که آنرا قبل از تسبیح فاطمه زهرا بگوید یا بعد از آن
[الذریعه 3/ 134 و 3/ 4]
آغاز و انجام: برابر
محتملاً همان ترجمه کاظمی است؛ خط: نسخ، کا: محمد میرزا بن علی محمد خیابانی، تا: شوال 1217ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، 55گ، 21 سطر، اندازه: 15×5/ 20 سم [محدث ارموي مخ: 1-346]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس، نام مؤلف با توجه به آغاز و انجام معین گردید؛ خط: نسخ، کا: محمد شفیع بن ابوطالب موسوي، تا: یکشنبه 11 ربیع الثانی 1218ق؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی، 114گ، 15 سطر (5/ 5×11)، اندازه: 5/ 10×15سم [ف: 35-517]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، کا: ملاعباسعلی ولد بابا خامنه، تا: ربیع الاول 1219ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج قهوه اي ترنج و نیمترنج، 149ص (2-150)، 15 سطر، اندازه: 13×5/ 20 سم [ف: 10-1509]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، کا: گل محمد مامقانی، تا: 1221ق؛ جلد: تیماج تریاکی، 80گ (1پ-80ر)، قطع: ربعی [ف: 15-4104]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: مصطفی بن حاجی محمد خوئی، تا: 1222- 1224ق؛ 75گ (104-178)، اندازه: 14×21سم [ف: 3-84]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: یحیی، تا: 1222ق، حسب الامر میرزا محمد هادي؛ واقف: تاج ماه بیگم، 1262؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: مقوا رویه پارچه، 122گ، 12 سطر، اندازه: 10×14سم [ف: 1/21-236]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ جلی خوش، کا: حسین بن محمد تبریزي، تا: 1222ق؛ واقف: نیري، تیر 1382؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 125گ، 16 سطر (5/ 6×12)، اندازه: 3 /10×6/ 14سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1223ق؛ اهدایی بنیاد مستضعفان در شهریور 1367؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج خرمایی، 87گ، 18 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 21/1-237]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 21 رجب 1224ق؛ افتادگی: وسط؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 141گ، 14 سطر، اندازه: 6×15سم [ف: 2-764]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس، نام مترجم با توجه به آغاز و انجام نسخه تعیین شد؛ خط: نسخ، کا: عبدالمهدي، تا: ربیع الاول 1224ق؛ جلد: تیماج سبز، 13گ (99 پ-111پ)، 15 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 20-217]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبداﷲ بن ملاابراهیم مرندي ساکن دولت آبادي، تا: 1227ق؛ افتادگی: وسط؛ جلد: تیماج قهوه اي، 66گ، 16 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 2-763]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خفی، بیکا، تا: 15 رمضان 1227ق؛ اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: نباتی فرنگی، جلد: تیماج ماشی با ترنج و سرترنج، 115گ، 12سطر، اندازه: 10×15سم [اهدائی رهبر: 3-128]
مشهد؛ شیخ علی حیدر (مکتبة)؛ شماره نسخه: 1461
همان نسخه بالا [مؤید: 3-373]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس. نام مترجم با توجه به آغاز و انجام نسخه تعیین شد. طهارت و نماز؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1228ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، مجدول، 93گ، 14 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 1-402]
آغاز: برابر؛ انجام: دوم آن که واجب است عده نگاه داشتن در مسجد در مدت اعتکاف
خط: نسخ، بیکا، تا: 8 ربیع الثانی 1251ق؛ واگذاري بنیاد
مستضعفان در شهریور 1367؛ کاغذ: شکري آهاري، جلد: تیماج مشکی، 122گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 15×6/ 21 سم [ف: 1/21-237]
آغاز: برابر؛ انجام: دویم آنکه واجب است عده نگه داشتن در مسجد در مدت اعتکاف فارغ شد از ترجمه اش اقل الطلبه بل لاشیء فی الحقیق بامر شیخنا الافخم و استادنا الاعظم العالم الربانی محمد علی الاشرفی
خط: نستعلیق، کا: حاج محمد، تا: 1253ق؛ افتادگی: وسط؛ جلد: تیماج سرخ، 131گ، 15 سطر، اندازه: 17×21سم [ف: 2-764]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبداﷲ بن محمد جواد موسوي شوشتري جزایري، تا: سلخ جمادي الثانی 1253ق؛ کاغذ: نخودي،جلد: مقوا عطف تیماج قهوه اي، 127گ، 16 سطر، اندازه: 15×2/ 21 سم [ف: 1/ 21-236]
آغاز و انجام: برابر نام مترجم در نسخه حاضر نیامده و از نسخه مرعشی 20/217 نقل گردید؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: 4 صفر 1254ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مقوایی، 179گ (107پ-185پ)، 14 سطر (7×12)، اندازه: 10×16 سم [ف: 13-3307]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج قهوه اي، 114ص، 19 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 17-290]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، کا: عبدالحمید موسوي، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 83گ، 17 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 20-68]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس، نام مترجم با توجه به آغاز و انجام تعیین شد؛ خط: نستعلیق خفی، بیکا، تا: قرن 13؛ واقف: زین الدین جعفر زاهدي، دي 1377؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا رویه مشمع، 123گ، 15 سطر (5 /8×15)، اندازه: 15×21سم [رایانه]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: نیمه نخست قرن 13؛ مصحح، مقابله شده؛ قطع: رقعی [میراث شهاب: س8ش 4-62]
خط: نسخ، بیکا، تا: 15 شوال 1345ق، کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: میشن سیاه، 144گ، 23 سطر، اندازه: 16×6/21 سم [ف: 2-58]
آغاز: برابر
از اول کتاب تا آخر صلوة؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛
افتادگی: وسط؛ 104گ، 14-15 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-764]
آغاز و انجام: برابر
در الذریعة مقدمهاي براي ترجمه ذکر شده که در نسخه ما نیست؛ خط: نسخ، کا: نصراﷲ بن حاجی ابراهیم تبریزي، بیتا؛ تملکی با مهر «عبده الراجی ابن محمد، محمد سعید الرضوي 1256» (بیضی)، «محمد صالح» (بیضوي)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 100گ، 14سطر، اندازه: 15×21سم [مؤید: 3-32]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا [الفبائی: 112]
tuḥfat-ur rāġib = š.-e kāfīya
امام خالدي
emām ×aledī
وابسته به: الکافیة فی النحو = المقدم الکافی فی النحو = کافیة ذوي الادب فی علم کلام العرب؛ ابن حاجب، عثمان بن عمر (570-646)
شرحی است بر کتاب کافیه ابن حاجب است.
شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 65 - ش/198
آغاز: بسمله و به نستعین و صلی اﷲ علی سیدنا محمد الامین و آله الطاهرین؛ انجام: و قدتم تمامه ... سوم شهر ربیع الاخر سنه سته و عشرین و الف و اﷲ ولی التوفیق و هو حسبنا و نعم الوکیل
خط: نسخ نزدیک به کوفی، بی کا، تا: 1026ق؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: مقوا با تیماج قهوه اي، 194گ، 27 سطر (10×22)، اندازه: 5/15×29سم [ف: 1-174]
tuḥfat-ur rāġib fi-l i‘rāb ‘an muqaddamat-i ibn-il-ḥājib
منصور باﷲ، قاسم بن محمد، 967-1029 قمري
(mansūr-o be-l-lāh, qāsem ebn-e mohammad (1560-1620
وابسته به: الکافیة فی النحو = المقدمة الکافیة فی النحو = کافیة ذوي الادب فی علم کلام العرب؛ ابن حاجب، عثمان بن عمر (570-646)
تاریخ تألیف: یکشنبه 10 رجب 1012ق
شرح مزجی مفصلی است بر «الکافی» ابن حاجب.
[مؤلفات الزیدی 1/ 264]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/ 7732
آغاز: النحو قواعد تعرف بها احوال اواخر الکلم العربیة من اعراب و بنا و حکم محل ما لایعرب منها، قوله قواعد جنس الحد یشمل سائر القوائد قوله تعرف بها احوال اواخر الکلم
خط: نسخ، کا: یحیی بلالی، تا: 1 رمضان 1078ق؛ مصحح، مقابله شده، از روي نسخه مؤلف در روز دوشنبه شوال 1078 به پایان رسیده؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج با سر، 335گ (13ر-347پ)، 17 سطر، اندازه: 15×5/ 20 سم [ف: 26-223]
tohfat-or rāqebīn
تاریخ تألیف: 1120ق
رسالهاي در اصول دین و برخی از ادعیه، مشتمل بر «مقدمه» و پنج «فصل» و «خاتمه»: مقدمه: در بیان معنی ایمان و ارکان آن؛ فصل 1. طهارت و ادعیه آن؛ 2. احکام نماز واجب و ادعیه و ذکر ثواب و عقاب آن؛ 3. مذمت تارکین زکات و خمس و طریق دادن هر یک از آنها؛ 4. ادعیه یومیه وعوذه متفرقهاي چند که آدمی محتاج به آنهاست؛ 5. بیان برخی از احادیث متفرقه از هرنوعی؛ خاتمه: در آداب سفر و برخی از ادعیهاي که موجب دفع نحوست ایام و ساعات میشود.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3663
آغاز: آنکه تقلید نمایند و عمل کنند بقول آن جمع که از اولاد سیدالمرسلین و معصومند؛ انجام: و عافنی من شرها و بأسها یااﷲ ذا العلم العظیم حطنی واحفظنی بحفظک من مخاوفی یارحیم.
افتادگی: آغاز؛ مصحح، در برگ آخر یک دعا و مخمس ملانظام آمده؛ جلد: تیماج قهوه اي، 113گ، 17 سطر، اندازه: 14×5/ 22 سم [محدث ارموي مخ: 1-293]
tuḥfat-ur rāġibīn fī bayān-i amr-iṭ ṭawwā‘īn
انصاري، زکریا بن محمد، 826؟-926 ؟ قمري
(1520-1423) ansārī, zakarīyā ebn-e mohammad
گزیده اي است از کتاب «بذل الماعون فی فضل الطاعون» ابن حجر عسقلانی (-852) با حذف مکررات آن و اضافاتی از خودش خصوصاً در خاتمه کتاب، داراي چهارده «فصل»: 1. حکم الطاعون؛ 2. فیمن نزل علیه الطاعون؛ 3. بیان صفته و سبب حدوثه و نسبته من الوبا؛ 4. فیما ورد فی ان الطاعون و خز الجن؛ 5. حکم تسلیط الجن علی الانس؛ 6. اذکار تحرس قائلها من کید الجن؛ 7. فی ان الشهاد لا تختص بالطعن و الطاعون؛ 8. جواب من استشکل الدعاء بالشهاد ؛ 9. فی ان بعض الشهداء افضل من بعض؛ 10. فی ان الطاعون اذاکان رحم فکیف قرن بالدجال؛ 11. فی الزجر عن الخروج من البلد الذي به الطاعون و الدخول علیه؛ 12. بیان حکم النهی عن الخروج؛ 13. فیما یشرع فعله فی الطاعون؛ 14. ا داب المتعلق بمن اصابه الطاعون او غیره
من الاسقام؛ خاتمة: فی ذکر الطواعین الواقعة فی الاسلام.
آغاز: الحمد ﷲ مقدر الاقوات و الاجال و مدبر الکاینات با سرها علی التفصیل والاجمال و اشهد ان لا اله الا اﷲ وحده لا شریک له ... و بعد فلما کان کتاب بذل الماعون فی فضل الطاعون لشیخنا شیخ الاسلام شهاب الدین احمد بن علی بن حجر العسقلانی رحمه اﷲ مما عرف قدره و اشتهر ذکره غیر انه فی الاسهاب و اطناب ... و عسر تحصیله علی کثیر من الطلاب اختصرته فی اربع عشر فصلاً بحذف ماتکرر منه و ما لیس مقصود الغالب الاصحاب قاصداً بذلک التسهیل والاجر و الثواب و ابدلت ذلک بزیادات تعرف للمتأمل فی المباحث الاتی خصوصاً فی خاتم الکتاب و سمیته تحفة الراغبین فی بیان امر الطواعین ... فی حکم الطاعون عن اسام بن زید ان رسول اﷲ صلی اﷲ علیه و سلم قال ان هذا الوجع عذاب ...
[معجم التاریخ التراث الاسلامی، ج2، ص 1148؛ فؤاد سید، قاهره ج1، ص135]
آغاز: برابر
خط: نسخ نازیبا، بیکا، تا: 1028ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج زرد شتري با ترنج و سرترنج، 28ص (61-88)، اندازه: 15×20 سم [ف: 1-140]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 76/2
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1-97]
آغاز: برابر؛ انجام: و کان کثیراً ثم وقع لمصر فی اثناء ذي الحجة الحرام سنه 918 و انقطع فی اوایل جمادي الاول سنه 919 و کان کثیراً و اﷲ اعلم بالصواب والیه المرجع و المآب. انجامه: «و الحمد ﷲ وحده لا شریک له و تمت کتابتها یوم الخمیس المبارك عاشر جمادي الثانی من شهور سن 139 [1039] و صلی اﷲ علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه و سلم تسلیماً کثیراً الی یوم الدین» (این انجامه مربوط به نسخه اصل است).
کامل؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: فرنگی نخودي آهار مهره، جلد: میشن قهوه اي با ترنج و سرترنج، 9گ (191پ- 199پ)، ابعاد متن 5/ 10×23، اندازه: 13×7/ 27 سم [ف: 1/29-376]
tohfat-or rejāl va-n nesā’
کتابی است در اخبار شریفه و فواید لطیفه برگرفته از کتاب هاي علامه مجلسی، اصول کافی، من لایحضره الفقیه، جامع الاخبار، جمال الصالحین و کتب محمد کاظم هزار جریبی، شامل مقدمه و سی باب و یک خاتمه و در آن فضیلت نکاح و حقوق زنان و مردان و اوصاف پسندیده ایشان و مذمت نوحهگري و موي سر بریدن و ثواب خدمت زن و مرد و ثواب متعه آمده است.
[الذریعه 3/ 433]
قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 127/6
آغاز: بسمله حمدله صلاة و لعن اﷲ علی اعدائهم اجمعین الی یوم الدین اما بعد این رسالهایست که مشتمل است بر اخبار متفرقه و محتویست بر جملهاي از اخبار شریفه و فواید لطیفه؛ انجام: و در حدیث دیگر فرمود که هر که صبر کند بر آزار و کج خلقی زن حق تعالی صبر حضرت ایوب بر او عطا فرماید تمت
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه اي، 105گ، 16 سطر، اندازه: 14×19سم [ف: مخ: 1-101]
tuḥfat-ur rijāl wa zubdat-uz zubda fi-l maqāl
سماهیجی، عبداﷲ بن صالح، 1076؟-1135 قمري
(1723-1666) samāhījī, ‘abd-ol-lāh ebn-e sāleh
تاریخ تألیف: 20 رجب 1109ق
منظومهاي است در حدود هزار بیت در احوال روات که شناختن آنها احتیاج به بحث و کاوش دارد، با استفاده از آراء شیخ سلیمان بن عبداﷲ ماحوزي و در آخر نظم سند ناظم از طریق او. آغاز: الحمد للمحمود بالکمال ** و الشکر للموصوف بالجمال / ثم الصلاة تغتشی الثقات ** محمداً و آله السادات
انجام: فالحمدﷲ کما قد أنعما ** بدای من لطفه و تمما / ثم الصلا و السلام السرمدي ** علی محمد النبی الامجد
[الذریعه 3/ 433]
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه سید علی عدنانی- خرمشهر؛ خط: نسخ زیبا، بیکا، تا: نزدیک عصر مؤلف با تاریخ 1135ق؛ افتادگی: وسط و انجام؛ 125ص [عکسی ف: 2-7]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح، محشی از مؤلف؛ جلد: تیماج قهوه اي، 33گ (258پ-290پ)، اندازه: 14×20سم [ف: 8-339]
تا چند بیت از باب الصاد؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 8گ، اندازه: 17× 5/ 21 سم [ف: 15-61]
tohfe-ye rahmānīye
اندخوي، محمد بن عبداﷲ، ق14 قمري
(anda×ūy, mohammad ebn-e ‘abd-ol-lāh (-20c
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1371
آغاز: نی المؤمن خیر من عمله و لکل امري ما نوي صدق رسوله الکریم. بسمله و حمد اما بعد میگوید خادم السجاد الا حمدي العمري الفقیر محمد بن عبداﷲ اندخوي ... خطبه کتاب تحفة الرحمانیه کردم ... بوحدانیت آن شاه گویم حمد بیحد را قدیم لم یزل حی توانا خالق یکتا؛ انجام: خادم یچاره را در هر نفس لیل و نهار اتباع جزء کل مطلب ز تور رحمان من ** شکر و سپاس مر ذات اقدس باري تعالی را که بیک مشت خاك تیره ظلمت سرشت خورشید ایمان ظاهر گردانید و صلوات ... امین. خط: نستعلیق هندي، کاتب = مؤلف، تا: 9 محرم 1304ق؛ در ده جزء با اضافات؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج قهوه اي، 82گ، 13 سطر (10×16)، اندازه: 14×27سم [سنا: ف: 2-237]
tuḥfat-un rašīdīya
بیهقی، حسن بن ابی طالب
beyhaqī, hasab ebn-e abī-tāleb
رساله مختصري است در علم هیئت؛ مشتمل بر «مقدمه» در سه فصل و سه «مقصد» هر کدام در چند مبحث.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 12138
آغاز: المعترفون بالعجز عن ادراك ذاتک المقرون بالقلب تابعا لافضل انبیائک؛ انجام: مدارك غایات العقول السلیم، اللهم افض علی قلوبنا لوامع برکاتک ... واهدنی الی الحقائق والمستعدین من عبادك بفضلک، التام و کرمک العام یا ارحم الراحمین
خط: نسخ، کا: نوروز علی ابن اخ الدین محمد قزوینی تبریزي، تا: سهشنبه 18 رمضان 1074ق؛ داراي اشکال نجومی، ورق مربوط به خطبه کتاب افتاده؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، 70گ، 15 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 10-26]
تحفة الرضا- تحفه شاهیه عباسیه در شرح رساله رضویه ذهبیه
tohfat-or rezā = t.-ye tebb-or rezā = t.-ye r.-ye zahabīye
سلماسی، حسن بن ابراهیم،-624 ؟ قمري
(1228-) salmāsī, hasan ebn-e ebrāhīm
وابسته به: الرسال الذهبی = طب الرضا = الذهبی الطبی = الرسال المذهب ؛ علی بن موسی (علیه السلام)، امام هشتم (153-203)
به امر: شرف الدول عماد الاسلام سلطان الصدور مجدالملک ابوالحسن علی بن الحاج اسماعیل اصفهانی
[فهرستواره منزوي 5/ 3473]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 57/4- ف
نسخه اصل: فاتح ش 5297؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 10 ذیقعده 614ق؛ 23 سطر [فیلم ها ف: 1-404]
tohfat-or rezā = t.-ye tebb-or rezā = t.-ye r.-ye zahabīye
رامهرمزي، محمد بن علی، ق9 قمري
(rāmhormozī, mohammad ebn-e ‘alī (-15c
وابسته به: الرسالة الذهبیة = طب الرضا = الذهبیة الطبیة = الرسالة المذهبة علی بن موسی (علیه السلام)، امام هشتم (153-203)
اهدا به: امیر سید محمد محمود
تاریخ تألیف: 859 ق
ترجمه و شرح مختصري است بر رساله منسوب به امام رضا (علیه السلام) در علم طب، که شامل دستورهاي پزشکی است در حفظ صحت و براي مأمون عباسی ساخته شده و موسوم به «الرسال الذهبی» گشته است.
آغاز: الحمد ﷲ ناشر کل طی و ممیت کل حی و بیده ملکوت کل شیء و الیه ترجعون ... سپاس بیقیاس و ستایش بی آلایش مر حضرت خالقی را که در فطرت کاینات و اختراع موجودات به وزیر و مشیر و معاون و مظاهر محتاج نگشت.
انجام: شادمان گردید و فرمود که این را بآب زر بنویسد و نام این رساله را به رساله مذهبیه فی علوم الطبی کرد و الحمد ﷲ رب العالمین ...
[فهرستواره منزوي 5 /3473]
تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 344
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ زیبا، بیکا، تا: قرن 11؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج مشکی، 98گ، 11 سطر، اندازه: 5/ 11×18سم [ف: 1-111]
tuḥfat-ur riḍā
موسوي، محمد بن ابی الحسن، 963-1043 ؟ قمري
(1634-1556) mūsavī, mohammad ebn-e abe-l-hasan
تاریخ تألیف: قرن 1032ق
اهداء به: امام علی بن موسی الرضا (علیه السلام)
دوره مفصل مباحث و ابواب صلات و حاوي اقوال و ادله و فروع است و در آن به استدلال و اعمال نظر و رد و ایراد پرداخته و مرتب است بر دوازده «باب» و هر بابی داراي عناوین «فصول، بحث، مسأله» است: باب 1. المقدمات و هی ست؛ 2.
المقارنات، داراي دوازده «فصل» و هر فصل داراي دوازده «بحث»؛ 3. المنافیات، داراي یک «مقدمه» (داراي شش مسئله) و دو «فصل» (فصل اول شامل چهل مسأله)؛ 4. الشک و السهو (حاوي پنجاه و سه مسئله)، 5. صلو الجمع ، داراي پنجاه مسئله؛ 6. الجماع و شروطها ستة (حاوي نود و پنج مسئله)؛ 7. صلو السفر (داراي چهل و دو مسئله)؛ 8. صلو العید (داراي سی و چهار مسئله)؛ 9. صلو ا یات (داراي بیست و چهار مسئله)؛ 10. قضاء الصلوات (صلو الیومیه) و صلو الخوف و السفین ، داراي چهار «فصل»؛ 11. صلو الاموات (داراي بیست و نه مسئله)؛ 12 . بعض الصلوات المسنونات المرغبات و نذکر فیه اثنی عشر صلو (صلوة اولی در نوافل یومیه، صلو دوازدهم صلو هدیه به میت). مؤلف سه خطبه براي کتاب انشاء نموده است. (مهدي ولایی)
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 6533
آغاز: (آغاز خطبه اول که در متن نوشته شده:) الحمدﷲ الذي طهر اجساد العباد بالاسلام و کشف ظلم الجهل عن قلوبهم بالهدای و الاعلام و نور قلوب المومنین المخلصین بالشرایع و الایمان
(آغاز خطبه دوم که در حاشیه بالاي صفحه نوشته شده:) الحمد لمن جعل الصلو سبباً للدرجات العالیه و ذریع من النجا عن الامور الهالکه
(آغاز خطبه سوم که در حاشیه پائین صفحه نوشته شده:) الحمدﷲ الذي جعل الصلو معراجاً للمؤمنین
(آغاز مطلب کتاب:) الفصل التاسع فی الصلو و فیه اثنی عشر بابا الاول فی المقدمات و هی ست المقدمه الاولی فی اعداد الیومی و فیها مسائل الاولی الفریض سبع عشره رکع و النافل اربع و ثلثون رکعه و اعداد الفریض مما هو متفق علیه و فی اعداد النافله روایات و المشهور ما رواه الفضیل؛ انجام: و یقول بعد السلام ما ذکرنا الحمدﷲ الذي وفقنی علی تحریر ما اجتهدت فی ترجیح مسائل الصلو مما اختلف الفقها فیها و ما استنبطت من ماخذه من المسائل التی انفق الفقها فیها و عددت مسائلها کاتب سبعمائ و اثنین و اربعین و عددت ما خطر بالبال علی کلام صواحب الجلال کان ثلماثه و ست و سبعون و سمیته بنحف الرضا علیه السلم فاطلب التاریخ من الرضا
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ صدر نسخه ضمن 15 صفحه، فهرست تفصیلی چهار باب از ابواب کتاب به خط مؤلف است، در آخر نسخه اجازه عالی اجتهادي است در سه صفحه که مولانا میر محمد تقی بن حسن ظهیر حسینی استرآبادي [مؤلف کتاب هاي «ایقاظ النائمین» و «تذکر العابدین» و «رساله در وجوب صلوة جمعه» و «شرح خطبه شرائع» از شاگردان شیخ بهایی و میرداماد است (امل الامل) و (الذریعة 2 .504).] براي مؤلف قلمی فرموده، تاریخ آن: اوایل دهه دوم ذیقعده 1027، پس از آن یک صفحه فهرست مؤلفات مؤلف است که به خط خود نوشته و موضوع هر یک را تعیین نموده؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج عنابی با ترنج و سرترنج، 536 گ، 15سطر، اندازه: 19×26سم [ف: 5-412 و 20-69]
tohfat-or rezā = t.-ye tebb-or rezā = t.-ye r.-ye zahabīye
حسینی مدنی، ضامن بن شدقم، ق11 قمري
(hoseynī madanī, zāmen ebn-e šadqam (-17c
وابسته به: الرسال الذهبیة = طب الرضا = الذهبیة الطبیة = الرسالة المذهبة؛ علی بن موسی (علیه السلام)، امام هشتم (153-203)
ترجمهاي است از رساله ذهبیه امام علی بن موسی الرضا (علیه السلام) در طب که به مأمون خلیفه عباسی نوشتهاند.
[الذریعه 4/ 103]
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1501/3
آغاز: در ترجمه رساله ذهبیه در علم طب و تدبیر بدن که حضرت امام رضا علیه السلام براي مأمون ملعون در باب حفظ صحت مزاج و دفع امراض و تدبیر آن به غذاها و شربت ها و دواها نوشتند و جهت نوشتن آن حضرت به این سبب بود؛ انجام: ایمن میشود به اذن اﷲ تعالی از همه دردها و صحیح میگردد جسم او به حول اﷲ تعالی و قوته فان اﷲ تعالی تعطی العافی لمن یشاء و یمحهها و الحمدﷲ رب العالمین و العاقب للمتقین
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 13گ، 19 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: مخ: 1-415]
tohfat-or rezā = t.-ye tebb-or rezā = t.-ye r.-ye zahabīye
قزوینی الموتی، محمد مومن، ق11 قمري
(qazvīnī alamūtī, mohammad momen (-17c
وابسته به: الرسالة الذهبیة = طب الرضا = الذهبیة الطبیة = الرسالة المذهبة؛ علی بن موسی (علیه السلام)، امام هشتم (153-203)
اهدا به: حاجی علی رضاي طالقانی
تاریخ تألیف: دهم محرم 1074ق؛ محل تألیف: غزنویه
ترجمه رساله ذهبیه منسوب به امام رضا (علیه السلام) است که بعد از مراجعت مؤلف از سفر هندوستان در بلده غزنویه سلطان محمود سبکتگین صورت پذیرفته است.
آغاز: حمد بی حد و ثناي بی عد و مر واجب الوجودي راست که هر ذره اي از ذرات گواه و شاهدند بر وحدانیت و احدیت او انجام: و صحیح است بدن او به قدرت و قوت خدا پس به درستی که می دهد خدایتعالی عافیت هر کرا میخواهد و محو میکند هر کرا نمی خواهد
[نسخههاي منزوي 1/ 499 (ترجمه رسالة الذهبیة) و ص 502 (ترجمه طب الرضا)؛ فهرستواره منزوي 5 /3474 (ذهبیه، ترجمه) و ص 3364 (ترجمه طب
الرضا)؛ دنا 2/ 942 (دومین نسخه معرفی شده آن جا اشتباه است)؛ فهرستگان حدیث 3/ 88-89]
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: گالینگور سبز، عطف میشن قهوه اي، 8ص (240-247)، اندازه: 3/ 19×8/ 22 سم [ف: 1/29-195]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد صادق بن ابی القاسم شهمیرزادي، تا: 1108ق (پایان دوم)؛ جلد: تیماج مشکی، 13گ (87پ-99ر)، 15 سطر، اندازه: 5/ 9×16سم [کتابخانههاي گلپایگان: ف: 36]
آغاز: برابر؛ انجام: و امالی صدوق در پنجم ماه جمادي الاخر 1126
خط: نسخ، بی کا، تا: 1126ق، کاغذ: فستقی، جلد: میشن قهوه اي ضربی، 42گ، اندازه: 3/ 16×6/ 26 سم [ف: 2-136]
آغاز: بسمله و به ثقتی اما بعد چون ابدان بنی نوع انسان و بقاي آن؛ انجام: اسقبل پیاز عنصل حب البان پسته است
سرآغاز این نسخه با دیگر نسخهها ناهماهنگ است؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: محتملاً محمد بن کربلائی نقی سبزواري، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج مشکی، 24ص، 19 سطر (10×15)، اندازه: 16×5/ 20 سم [ف: 5-432]
بیکا، بیتا ]د.ث. مجلس]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي [ف: 242]
tohfat-or rezā = t.-ye tebb-or rezā = t.-ye r.-ye zahabīye
عصاره شوشتري، فیض اﷲ، ق11 قمري
(‘osāre šoštarī, feyz-ol-lāh (-17c
وابسته به: الرسال الذهبیة = طب الرضا = الذهبیة الطبیة = الرسالة المذهبة؛ علی بن موسی (علیه السلام)، امام هشتم (153-203)
به دستور: فرمانرواي شوشتر فتحعلیخان پسر واخشتوخان
تاریخ تألیف: 1088ق
این رساله ترجمه طب الرضاي امام علی بن موسی الرضا (علیه السلام) است. مترجم رساله را در دو «فصل» ترتیب داده در فصل اول عین متن شریف را ذکر کرده و در فصل دوم با قلمی شیوا به ترجمه و توضیح و شرح آن پرداخته است. وي در مقدمه این رساله میگوید: «چون به بیان توفیقات سبحانی ... ترجمه طب الائمه حلیه اتمام ... پذیرفت ثانیاً امر والا ... زینت صدور ... یافت که این حقیر ... رساله مذهبه که امام به حق ... به جهت مامون حسب الالتماس او به سبیل وصیت نوشته ترجمه نماید ....».
آغاز: بسمله. حمد بی قیاس و سپاس ستوده اساس حضرت مقدس حکیمی را ... اما بعد، چون بمیامن توفیقات سبحانی و تأییدات آسمانی
انجام: راوي گفته چون این رساله از حضرت ... به مامون رسید ... او را غایت فرح و سرور روي داد و فرمود آن را به آب طلا بنویسند و به رساله مذهب موسوم سازند. تمت.
[الذریعه 4/ 103 شماره 478؛ نسخههاي منزوي 1/ 499؛ فهرستواره منزوي 5/ 3473]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي، 16 سطر، اندازه: 4/ 13×5/ 22 سم [ف: 7-402]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ 27گ (151پ-177ر)، 21 سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 23 سم [محدث ارموي مخ: 1-368]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد تقی بن حیدر شوشتري، تا: 1088ق؛ جلد: مقوا، عطف تیماج قهوه اي، 10گ، 22 سطر، اندازه: 22×26سم [ف: مخ: 1-416]
آغاز: برابر؛ انجام: که قطعاً میان سود و زیان کار فرق نکند و اگر درد را در اول وهله آغاز
خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: حنایی، جلد: میشن قهوه اي، 216 گ، اندازه: 5/ 10×8/ 18 سم [ف: 14-525]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ این نسخه از جمله کتب کتابخانه خاندان موسوي زنجانی بوده است [میراث شهاب: س6 ش4-19]
آغاز: برابر؛ انجام: و نیست حولی از معاصی و قوتی به طاعات مکر به او که به صفت علو و سمت عظمت موصوف و موسوم است ...
نام مؤلف در فهرست نیامده است و باتوجه به آغاز آن تعیین شد؛
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ 41گ (230پ-270ر) [ف: 2-48]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی مجدول، 14گ (82-95)، 27 سطر (5 /8×5/ 18)، اندازه: 14×5/ 24 سم [ف: 38-659]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12 یا اول 13؛ کاغذ: فرنگی نخودي
آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 131گ (76پ-206پ)، 17 سطر، اندازه: 12×5/19سم [ف: 22-348]
آغاز و انجام: برابر
بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه اي [ف: 1-164]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد صادق یزدي، تا: شنبه 6 جمادي الثانی 1279ق، به تقاضاي میرزا محمود بن میرزا احمد؛ واگذاري بنیاد مستضعفان در شهریور 1367؛ کاغذ: الوان، جلد: تیماج عنابی، 22گ، 17 سطر، اندازه: 7/ 12×8/ 19 سم [ف: 26-150]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی، 21گ (133ر- 153ر)، 19 سطر، اندازه: 13×5/ 24 سم [ف: 24-127]
آغاز: برابر؛ انجام: بدانکه عمل را نشان ها است که بآن منافع و ضار (کم دارد).
خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 186گ، 18 سطر (9×15)، اندازه: 13×19سم [ف: 4-735]
آغاز: بسمله، حمدله اما بعد ظاهر شد که روزي مأمون از حضرت امام الانس و الجن ... در باب حفظ صحت رساله (کذا) التماس نمود؛ انجام: به مساعدت بدن و مساعدت باز بسته است به موافقت.
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ واقف: سید سعید طباطبایی، 1332؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 17 سطر [ف: 5-175]
tohfat-or rezā = t.-ye tebb-or rezā = t.-ye r.-ye zahabīye
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمري
(majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628-1699
وابسته به: الرسالة الذهبیة = طب الرضا = الذهبیة الطبیة = الرسالة المذهبة علی بن موسی (علیه السلام)، امام هشتم (153-203)
ترجمه تحت اللفظی است از رساله معروف امام رضا (علیه السلام). مؤلف پس از ذکر مقداري از متن به ترجمه آن پرداخته است.
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله اجمعین. ظاهر باشد که روزي مأمون از حضرت امام الانس و الجن مفخر العرب و العجم ... در باب حفظ صحت رسالهاي التماس نموده مکتوبی بمبالغه تمام بخدمت امام علیه السلام نوشته حضرت امام علیه السلام این رساله را بعربی انشاء فرمودند ... حق سبحانه و تعالی هیچ دردي نه آفریده که در مقابل آن درمانی ننهاد و این تن آدمی را بر مثال مملکتی بنا کرد انجام: پس باید که بدین منوال صحت نگاهداري و نفس خود را بمرض گرفتار نکنی و اﷲ اعلم بحقایق الامور تمت
[الذریعه 4/ 103؛ فهرستواره منزوي 5/ 3474؛ کتابشناسی مجلسی ص188]
آغاز: الرسالة الذهبیة فی الطب ... یعنی این رساله ذهبیه است در علم طب آن چنان رسالهاي که فرستاد آن رساله را
نسخه اصل: کتابخانه سید مرتضی نجومی- کرمانشاه؛ خط: نسخ، کا: ابوطالب بن نورالدین محمد حسینی، تا: ربیع الاول 1082ق؛ 55 ص (122-176) [عکسی ف: 5-94]
آغاز: برابر؛ انجام: و صباح بر میخیزد و قصد چراگاه میکند و شب غافل میخسبد و از احوال خود خبر ندارد.
خط: نستعلیق، کا: جعفر بن محمد بدیع، تا: 1109ق، جا: مشهد؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 3گ (178ر-180ر) [ف: 1/ 29-138]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جلد: چرمی، 7گ، 17سطر، اندازه: 12×5 /18 سم [ف: 2-762]
بیکا، بیتا [دلیل المخطوطات: 1-261]
آغاز: برابر؛ انجام: و آنچه زیادتی عمر است و آنچه عمر را کم میکند مسطور است
خط: نستعلیق، کا: عبدالرحیم، بی تا؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: مقوایی پارچه قهوه اي، 6گ (369-374)، 19 سطر (13×21)، اندازه: 20× 29 سم [ف: 1-174]
تحفة الرضا = ترجمه طب الرضا = ترجمه رساله
tohfat-or rezā = t.-ye tebb-or rezā = t.-ye r.-ye zahabīye
خاتون آبادي، محمد شریف بن محمد صادق، ق12 قمري
(×ātūn ābādī, mohammad šarīf ebn-e mohammad sādeq (-18c
وابسته به: الرسالة الذهبية = طب الرضا = الذهبية الطبية = الرسالة
المذهبة علي بن موسي (علیه السلام)، امام هشتم (153-203)
تاریخ تألیف: 14 محرم 1109ق؛ محل تألیف: قندهار
ترجمه از محمد شریف خاتون آبادي خادم است که پس از نگارش «حاشیه موجز قرشی» مأمور شد که شرحی بر این رساله بنگارد. متن را یاد میکند و سپس به فارسی برمیگرداند و در پایان کتاب از کتاب «معدن الفیض» خویش نام میبرد.
آغاز: الحمدﷲ الذي عجز عن تحمیده لسان کل ذي لسان ... و بعد چنین مرقوم میگرداند عبد ذلیل نادم، محمد شریف الخاتون آبادي الخادم ...
انجام: و این قدر کافی است در ترجمه و بیان کتاب مبارك «ذهبیه» منسوب به حضرت امام الثقلین ... الطیبین الطاهرین.
[فهرستواره منزوي 5/ 3473]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ تملک: عبدالکریم در 1191 ق، محمد طاهر حسینی خرزنی تفرشی در 1125 ق، محمد علی بن عبدالکریم آشتیانی قمی در 124 (شاید 1204ق)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 131گ، 12 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 3-413]
خط: نسخ معرب و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ مجدول، داراي سرلوح مرصع مذهب؛ چند تاریخ تولد به سال هاي 1267، 1269، 1272، 1275 و 1279ه- و تاریخ عروسی میرزا علی به سال 1280ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 129گ، 12 سطر، اندازه: 12×5/18 سم [ف: 20-353]
tohfat-or rezā = t.-ye tebb-or rezā = t.-ye r.-ye zahabīye
نظام ملکی، حاتم بن نظام الملک
nezām molkī, hātam ebn-e nezām-ol-molk
وابسته به: الرسالة الذهبية = طب الرضا = الذهبية الطبية = الرسالة
المذهبة علي بن موسي (علیه السلام)، امام هشتم (153-203)
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1945
آغاز: بسمله و به نستعین، سپاس مر خداي را که پروردگار عالمیانست و؛ انجام: حضرت ابی الحسن الرضا علیه السلام بسوي مأمون و خواند این رساله را فرحناك شد بسبب فرقی عظیم و امر کرد نوشته شود بطلاو نامیده شود برساله مذهبه
خط: نسخ، کا: محمد مدعو به باقر، تا: 1114ق؛ کاغذ: بخارایی، جلد: ابره، پارچه گل و بوته دار عطف تیماج ماشی، 11گ، 23 سطر، اندازه: 12×5/ 22 سم [ف: 4-410]
tuḥfat-ur riḍā
پیش نماز، محمد حسین بن مرتضی قلی، ق12 قمري
(pīšnamāz, mohammad hoseyn ebn-e mortezā qolī (-18c
اهداء به: سلطان حسین صفوي (1105-1135ق)
تاریخ تألیف: ربیع الاول 1119ق؛ محل تألیف: مشهد الرضا
مؤلف در ابتداي جوانی پنج مرتبه به زیارت امام رضا (علیه السلام) مشرف شده و از محضر علماي آن دیار نظیر شیخ حر عاملی بهره ها برده و سپس مدت بیست سال به زیارت بیت اﷲ الحرام و عتبات عالیات مشرف شده تا اینکه در سال 1119 به اتفاق شاه سلطان حسین صفوي دوباره توفیق زیارت امام رضا (علیه السلام) نصیبت وي شده و در آنجا به ذهنش رسیده که کتابی مختصر در تاریخ امام رضا (علیه السلام) و ثواب زیارت و آداب و ادعیه و طریق زیارت آن حضرت بنویسد و این تألیف، در واقع مکمل و تتمیم «هدای السالکین» [هدایة السالکین، کتابی است فارسی در بیان مسائل حج و ادعیه و آداب مشعر الحرام و طریقه زیارات پیامبر مکرم (صلی الله علیه و آله) و فاطمه زهرا و ائمه بقیع (علیهم السلام)] اوست؛ این کتاب مشتمل است بر یک «مقدمه»، هشت «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در اسم شریف و کیفیت و لقب و نسب و کیفیت و تاریخ ولادت حضرت؛ 1. بیان بعضی از فضایل و معجزات حضرت بر سبیل اختصار؛ 2. بیان سبب و کیفیت تشرف حضرت به خراسان و کیفیت شهادت و غسل و کفن و تاریخ شهادت و عمر شریف و مدفن و عدد اولاد آن حضرت؛ 3. ثواب زیارت حضرت بر سبیل اقتصار و تحقیق معنی قبله هفتم در ضمن حدیث هشتم و حدیث دعبل و حکایت قصیده او در شأن حضرت و اخبار بعضی از وقایع غریبه که در روضه منوره و حرم محترم انحضرت واقع شده؛ 4. آداب و قواعد و شرایط و مقدمات زیارات حضرات؛ 5. زیارات مخصوص حضرت؛ 6. زیارات جامعه؛ 7. ادعیه که خواندنش بعد از زیارات حضرات ائمه اطهار (علیهم السلام) در جانب سر مبارك ایشان مناسب است؛ 8. زیارات جامعه اولاد ائمه (علیهم السلام) و انبیاء سابقین و حضرت فاطمه بنت موسی بن جعفر (علیه السلام) در قم و عبدالعظیم در ري و قبور مومنین؛ خاتمه در زیارت ائمه (علیهم السلام) بنیابت برادران.
آغاز: حمد فزون و سپاس و ستایش از حد فزون مالک الملکی را جل شأنه و عظم سلطانه سزاست که آثار دین داري.
انجام: و فی جمیع اخوانی و اخواتی و ولدي و أهلی بجودك و کرمک یا ارحم الراحمین.
[فهرستواره منزوي 3/ 1578 و 7/ 178]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ معرب و نستعلیق، بیکا، تا: سلخ ربیع الثانی 1119ق، جا: مشهد مقدس؛ مجدول، با سرلوح رنگین؛ جلد: پارچه خاکستري، 269 گ، 16سطر، اندازه: 13×22سم [ف: 65]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 886
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3-79]
آغاز: برابر؛ انجام: بجاي آر و بگو (ننوشته مانده در اواخر باب 8 و در چندین جا در آخر دعاها و زیارت هاي عربی هم سفید گذارده شده و ننوشتهاند).
خط: شکسته نستعلیق و نسخ، بیکا، تا: قرن 11 و 12؛ کاغذ: ترمه سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 266گ، 12 سطر (5/ 12×19)، اندازه: 5/ 7×13 سم [ف: 15-4082]
آغاز: عقل و زکا از کعبه معرفت خود به مدینه با سکینه ازعان نبوت رسانیده و به ادراك این دو سعادت عظمی مشرف ساخته؛ انجام: و اجرنی فی زیارتی عنه یا ارحم الراحمین و نیز بگو اللهم ان فلان بن فلان اوفدنی ...
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ یادداشت به سال 1267 و یادداشتی از «یحیی بن تیمور بیگ» به سال 1270 آمده؛ جلد: تیماج قهوه اي، 216گ، 17 سطر، اندازه: 11×5/ 20 سم [محدث ارموي مخ: 1-294]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: مراد علی بن حسنعلی بغایري، تا: سلخ رمضان 1203ق؛ واقف: نجفقلی خان، سلخ شعبان 1203 (کذ)؛ کاغذ: حنایی فرنگی، جلد: میشن خرمایی، 127گ، 17 سطر، اندازه: 19×30 سم [ف: 15-136]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: علی اصغر بن علی اکبر، تا: سلخ ربیع الاول 1221ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی عطف پارچهاي آبی، 221گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 20 سم [محدث ارموي مخ: 1-294]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: عبدالحسین بن علی اکبر، تا: جمعه 14 ذیحجه 1262ق؛ ضمیمه: ضمن 2 برگ: کرامات الرضویه (علیه السلام)، مشتمل بر ذکر دو معجزه حضرت ثامن الحجج علیه السلام در سنوات 1211 و 1219ق راجع به بیراهه رفتن کاروان زیارتی میرزا محمد بن سید مرتضی یزدي در شریف آباد به تحریر محمد حسین بافقی سرایانی و همچنین مشاهده اعجاز حضرت توسط سید مرتضی پسرزاده سید جعفر کشفی دارابی؛ واقف: محمد شریف فراش کشیک سوم روضه رضوي (علیه السلام)، رجب 1263؛ کاغذ: آهاري نخودي فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 119گ، 17 سطر، اندازه: 21×5/ 33 سم [ف: 15-138]
tohfat-or rezā = t.-ye tebb-or rezā = t.-ye r.-ye zahabīye
تونی، عبدالواسع بن علامی، ق12 قمري
(tūnī, ‘abd-ol-vāse‘ ebn-e ‘allāmī (-18c
وابسته به: الرسالة الذهبیة = طب الرضا = الذهبیة الطبیة = الرسالة المذهب علی بن موسی (علیه السلام)، امام هشتم (153-203)
اهدا به: شاه سلطان بهادرخان سلطان حسین صفوي
تاریخ تألیف: 1119ق؛ محل تألیف: مشهد الرضا
ترجمه رساله ذهبیه منسوب به امام رضا (علیه السلام) است که به هنگام زیارتش از مشهد الرضا (علیه السلام) نگاشته شده است. «وسیل النجا فی شرح دعاء السمات» از همین مؤلف به صورت عکسی چاپ شده است
آغاز: بسمله، خوشترین حدیثی که سامعه آراي قدسی نژاد
انجام: و حمد و سپاس پروردگار عالمیان را و صلواب و سلام بر بهترین خلق خدا محمد و اله اجمعین
[الذریعه 9 /702 و 16/ 103؛ فهرستواره منزوي 5/3473]
آغاز: مرقد مطهر سروري را سزد که صحیفه کامله وجود فایض الجودش منتهی المطلب ایجاد عالم امکان؛ انجام: بظهور دولت امام ثانی عشر متصل باد بالنبی و آله الاکارم الامجاد.
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: 1180ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قهوه اي، 22گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 11×19 سم [ف: 16-103]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: محتملاً قرن 13؛ مهر: ناصرالدین شاه؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، مشکی، 15ص (127-141)، 21سطر (12×22)، اندازه: 21×31 سم [ف: 4-142]
آغاز: برابر؛ انجام: مبارك فال ورود مسعود مرکب همایون با مصراع: زیارت شاهی قبول الهی، موافق افتاده مقبول جناب اقدس ایزدي شده، ایام دولت امام ثانی عشر صلوات اﷲ وسلامه علیه وعلی ائم الطاهرین
خط: نستعلیق، کا: آقا بزرگ قزوینی، تا: 16محرم1293ق؛ جلد: تیماج
مشکی، 23گ (55 پ-77 ر)، اندازه: 10×17 سم [ف: مخ: 1-115]
tohfat-or rezā = t.-ye tebb-or rezā = t.-ye r.-ye zahabīye
وابسته به: الرسالة الذهبیة = طب الرضا = الذهبیة الطبیة = الرسالة المذهب علی بن موسی (علیه السلام)، امام هشتم (153-203)
فردوس؛ مدرسه حبیبیه؛ شماره نسخه: 39 /20 در حاشیه
آغاز: بسمله حمدله اما بعد این رساله ایست مشتمل بر صحت بدن و حفظ مزاج و شناختن علت و تدبیر علاج و آنچه مؤثر است در تعدیل مزاج مقدمه این رساله آن است که روزي مأمون؛ انجام: آن زمان تأسف چه سود دارد حالت آدمی برین منوالست که چون نعمت صحت دست دهد آنزمان تأسف سود ندارد و اﷲ اعلم بالصواب
خط: نستعلیق، کا: معین شیرازي، تا: 909ق، جا: تبریز؛ جلد: تیماج مشکی، 6گ (490پ-495ر)، اندازه: 18×25سم [ف]
tuḥfat-ur riḍā
رساله در آداب زیارت حضرت رضا (علیه السلام) مرتب بر یک «مقدمه» در بیان فضل زیارت آن معصوم (علیه السلام) و یک «فصل» در بیان آداب زیارت حضرت امام رضا (علیه السلام) و «خاتمه»: «بدانکه چون اراده وداع حضرت امام رضا علیه التحی و الثنا نماید.» عبارات زیارات مترجم به فارسی.
آغاز: الحمدﷲ الذي خلق الاولیاء ارکانا لتوحیده و فطر الاوصیاء انصاراً لدینه
آغاز: برابر؛ انجام: و صلی اﷲ علی محمد و آله و سلم تسلیما کثیرا.
در رایانه آستان قدس نام مؤلف «پیشنماز، محمد حسین بن مرتضی قلی» ثبت شده است؛ خط: نسخ خوش، بیکا، تا: اوایل قرن 11؛ محشی با امضاء «عقیلی»، با کمند، مجدول، داراي سرلوح مزدوج زرپوش منقش؛ واقف: فخرالدین نصیري امینی، خرداد 1358؛ کاغذ: حنایی، جلد: ساغري آلبالویی، 55 گ، اندازه: 11×18سم [ف: 15-136]
آغاز: برابر؛ انجام: و صلی اﷲ علی محمد و آله و سلم تسلیماً کثیراً.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ با ترجمه بین السطور، داراي سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: فرنگی زرد، جلد: تیماج زیتونی، 110ص، 6 سطر، اندازه: 5/ 11×18سم [ف: 10-1306]
tohfat-or rezā = t.-ye tebb-or rezā = t.-ye r.-ye zahabīye
وابسته به: الرسالة الذهبية = طب الرضا = الذهبية الطبية = الرسالة
المذهبة علی بن موسی (علیه السلام)، امام هشتم (153-203)
چند ترجمه ناشناس:
آغاز: بسمله. حمدله ... اما بعد این رساله ایست مشتمل بر معرفت بدن و حفظ صحت و شناختن علت و تدبیر علاج و شرح آنچه مؤثر است در تعدیل مزاج؛ انجام: و آنگاه تأسف خوردن سود ندارد و اﷲ اعلم بالصواب و الیه المرجع و المآب.
خط: نستعلیق، کا: ابراهیم و محمد مهدي طباطبایی، تا: 1064ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، 14ص (1-14)، 15 سطر (7×14)، اندازه: 13×21سم [ف: 12-2902]
آغاز: بسمله. حمدله. و الصلاة و السلام علی رسوله محمد و آله و عترته، اما بعد این رسالهایست مشتمل بر صحت بدن و حفظ مزاج و شناختن علت و تدبیر علاج ... مقدمه، این رسالهاي است که روزي مأمون با جماعتی ائمه و حکما و فضلا نشسته بود؛ انجام: بر این منوال است که چون نعمت صحت از دست هند، آن زمان تأسف سود ندارد. واﷲ اعلم بالصواب
خط: نستعلیق، کا: محمد سعید بن محمد تقی خاتون آبادي، تا: 1081ق؛ با یک سرلوح و دو پیشانی، با جدول و کمند؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: رویه روغنی گل و بوته زمینه قهوه اي، 5گ (83پ-87ر هامش)،19 سطر، اندازه: 8/ 16×7/ 24 سم [ف: 7-325]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11 [ف: 3-41]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن11؛ با سرلوح؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 17گ، 14 سطر (7×13)، اندازه: 11×19سم [ف: 12-2700]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: با تاریخ 1179ق [ف: 2-129]
آغاز: این رسالهایست مشتمل بر معرفت بدن و حفظ صحت و شناختن علت و تدبیر علاج و شرح آن منسوبست بحضرت امام رضا علی بن موسی (علیه السلام)؛ انجام: و نفس خود را در معرض تلف اندازد آنگاه تاسف خوردن که چرا فلان غذا با فلان غذا خوردم او را سود ندهد پس تدبیر کار از اول باید گرفت واﷲ اعلم خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ در پایان رقعه منظوم شاه سنجر به ابن سینا درباره سلامتی جنسی و تقویت قوه باه و دستور العمل شیخ الرئیس به صورت منظوم در 12 بیت آمده است؛ جلد: تیماج سیاه، 8گ، 15 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: مخ: 1-415]
آغاز: بسمله. حمدله. و الصلاة و السلام علی رسوله ... اما بعد این رسالهایست مشتمل بر صحت بدن و حفظ مزاج و شناختن علت و تدبیر علاج ... مقدمه این رساله آنست که روزي مأمون خلیفه با جماعتی ائمه و حکما و فضلاء نشسته بود؛ انجام: انجام: از دست دهد، آن زمان تأسف سود ندارد. واﷲ اعلم بالصواب.
کا: محمد تقی بن حسین خاتون آبادي اصفهانی، بیتا؛ کاغذ: ترمه، جلد: ساغري سیاه، 4گ (93ر-96پ، هامش)، اندازه: 1/21×2/ 35 سم [ف: 7-372]
خط: نسخ، کا: محمد حسن بن محمد علی، بی تا، جا: خبوشان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 9گ (81پ-89ر) [ف: 10-1628]
آغاز: بسمله حمدله ... اما بعد این رسالهایست مشتمل بر صحت بدن و حفظ مزاج؛ انجام: آن زمان تأسف سود ندارد و اﷲ اعلم بالصواب بی متن؛ بیکا، بیتا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 11ص (400-410)،20سطر (12×20)، اندازه: 5/ 16×25 سم [ف: 9-1008]
tohfat-or rezā’īyan
در آن آمده: «این کتاب را «تحفة الرضائیین» مسمی داشته، مشتمل بر 7 «فصل» و هر فصل بر چند «باب»، فصل اول در معالجات کوفت و آتشک.» ولی نتوانسته همین بخشبندي را نیز در کار خود پیاده کند و سربندهاي «باب، فصل» را جابجا به کار برده است.
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 3/ 7
آغاز: بسمله. کاشی سبب از امتزاج خون و بلغم باشد؛ انجام: از این دو بکشد. تمام شد.
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: 1277ق؛ 32گ (48پ-79ر) [ف: 2-42]
tohfat-or rezā le-za×īrat-el molūk-en nojabā’ = t.-ye tebb-or rezā = t.-ye r.-ye zahabīye
واعظ اصفهانی، محمد بن ابی القاسم، ق11 قمري
(vā‘ez-e esfahānī, mohammad ebn-e ab-el-qāsem (-17c
وابسته به: الرسالة الذهبية = طب الرضا = الذهبية الطبية = الرسالة
المذهبة؛ علی بن موسی (علیه السلام)، امام هشتم (153-203) اهدا به: محمد احسینا
شرحی است بر رساله ذهبیه منسوب به امام رضا (علیه السلام) در طب، که به میرزاشاه ولیا تقدیم شده است.
آغاز: اشعه احمدي کشمس فی الضحی که از کمال نور عرفان و نور کمال ایقان لامع وساطع ... این رساله ایست مشتمل بر معرفت بدن و حفظ صحت و شناختن علت و تدبیر علاج ... و سبب تألیف این رساله آن است که روزي امام ... الرضا نشسته بود ... پس امام ... این رساله جمع فرمود و بنوشت ... و الرسال هذه: بدان اي مامون که حق ... هیچ دردي نیافرید که در مقابل آن درمانی نهاد ...
انجام: یک هفته بعد ازین از ترش و روغن و لبنیات و مباشرت و اکثر شیرینها اجتناب نماید نافع باشد ... اﷲ تعالی
[فهرستواره منزوي 5/ 3364]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10 و 11 [نشریه: 7-235]
آغاز: برابر؛ انجام: هر صباح بناشتا میل نمایند بغایت نافع است در ... در مدرسه یوسف خواجه سمت تحریر یافت.
خط: نسخ، بیکا، تا: احتمالاة 1024ق، جا: مدرسه یوسف خواجه [الفبائی: 628]
آغاز: برابر؛ انجام: و قصد چراگاه کند و شب غافل می خسبد و خبري از خود ندارد.
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: شکسته نستعلیق خوش، بیکا، تا: با تاریخ 1109ق، جا: کرمان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 4ص (506-509)، اندازه: 5/ 15×25 سم [ف: 4-735]
آغاز: این رساله از علی بن موسی الرضا صلوات اﷲ علیه و علی آباء النجباء الکرام که از جهت مأمون عباسی رساله شریفه ... چون مشتمل بر لغات عربیه ... بقدر وسع کشف سرنموده و شرح کرده احقر عباداﷲ الغنی نورالعین محمد بن عبدالقاسم حبیب الواعظ اصفهانی؛ انجام: این معلوم باشد که صاحبانش راضی اند یا نه ...
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1259ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ پس از آن فوایدي در بیان روزهاي تولد و وفات معصومین (علیهم السلام) و نیک و بد ایام درج شده است؛ جلد: تیماج مشکی، 49گ، 16 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 2-764]
آغاز: برابر؛ انجام: و پشیمانی سودي نداشته باشد.
خط: شکسته نستعلیق تحریري، کا: محمد طاهر، تا: 1291ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز رنگ، 28ص (22-49)، 13سطر، اندازه: 17×5/ 21 سم [ف: 19-244]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: ابن شرف الدین علی جمال الدین محمد کردالانی، بی تا؛ یادداشتی مبنی بر انتقال کتاب در شوال سال 1353 به علی اصغر بن سنجر قاجار توسیرکانی؛ کاغذ: اصفهانی مایل به حنایی، جلد: مقوایی روکش تیماج مشکی عطف پارچه مشکی، 18گ (23پ-40پ)، 15 سطر (7×5/ 12)، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 37]
تحفة الرضویة - تحفه رضویه
التحفة الرضویة - هدیة الرضویة
tohfat-or razavīyye
نقیب، معزالدین محمد
naqīb, mo‘ezz-od-dīn mohammad
اهداء به: سلطان حسین صفوي
رساله استدلالی است در عدم حجیت قول مجتهد بعد از مرگش.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2560/2
آغاز: یا حی قبل کل حی و بعد کل حی و یا من بیده ملکوت کل شیء، کل شیء شهید من مشهد الشهود؛ انجام: لانه یمکن أن یکون نبأ جرحه و تعدیله علی مختاره فی الکثر مع خطأه فیه لمخالف الاجماع.
خط: نستعلیق، کا: محمد مؤمن بن عبدالرضا موسوي خطیب بفروئی یزدي، تا: اواخر ذیقعده 1026ق؛ جلد: تیماج قرمز، 12گ (93پ-104پ)، اندازه: 13×5/ 19 سم [ف: 7-143]
tohfat-or razavīyye = š.-e hadīs-e ‘emrān-e sābī
خاتون آبادي، اسماعیل بن محمد باقر، 1031-1116 قمري
(×ātūn ābādī, esmā‘īl ebn-e mohammad bāqer (1622-1705
وي حدیث مناظره عمران صابی را با امام علی بن موسی الرضا (علیه السلام) درباره توحید، وجود باري و حدوث عالم و برخی دیگر مباحث کلامی به تفصیل شرح کرده و از رساله هاي خود یاد کرده است. خاتون آبادي پس از شرح اصل مناظره چند اشاره در بیان مسائل فلسفی و مبانی مناظره نوشته است. خاتون آبادي در این گزارش از ثالیس ملطی و انکسیمانس و پلاتون و داناترین روم و مکه و مدینه و یگانه روزگار خویش شیخ ابراهیم کردي شهرانی شهرزوري و «استاد البشر وحید زمانه آقا حسین تغمده اﷲ بغفرانه» و طوسی و فارابی و از شفا و اشارات یاد میکند.
او پس از بهپایان بردن گزارش آن حدیث باز به درخواست دوستی دیگر می خواهد حدیثهاي دشوار عیون اخبار الرضا را گزارش دهد و نخست گفتگوي امام رضا با سلیمان متکلم بی مانند خراسان را از باب چهاردهم آن کتاب می آورد و پارهاي از عبارت هاي آن را روشن میدارد. در آن این شعرها آمده و میگوید که از صوفیان تباهکار ملحد است که به علی بستهاند: «لقد کنا حروفا عالیات ** نزلنا فی سطور سافلات / نسینا عهد ایام الوصال ** و لم نذکر عهودا سابقات /ظهرنا بعد ما کنا خفینا ** و صرنا الان کل الکائنات / اذا صرنا العوالم و المراتب ** و ذاتا ثم اسماء الصفات / و صلنا و اتصلنا و اتحدنا ** بذات العین صرنا عین ذات.» همچنین این شعرها که از خواجه طوسی پنداشته شده: «موجود بحق واحد اول باشد ** باقی همه موهوم و مخیل باشد / هر چیز که غیر اوست اندر نظرت ** شخص دو یمین چشم احول باشد.» او میگوید که این شعر از ملحدان است نه از طوسی. خبر عالم علوي که از روي دو بندي از نیایشنامه یا خطبه تمجید ابن سینا ساخته و از علی پنداشتهاند در آن دیده میشود. درباره این خبر عالم علوي ملا عبدالرحیم دماوندي در 1159 و پس از او و به فارسی حاج ملا محمد صالح خلخالی (1095-1175) گزارش نوشتند. از بطلان زمان موهوم و درستی دهر هم در آن یاد شده است. این کتاب در الذریعه یاد نگردید. (دانش پژوه)
آغاز: بسمله الحمدﷲ الذي فطر الخلایق علی توحیده و شرح صدر الموحدین علی تمجیده و تمجیده و عمرهم علی الرضا بالمعمورات ... و بعد فقد سألنی بعض الخلان الذین هم اخوان الصفا ... فی جوار الروض ... ان اشرح ماجري بین عمران الصابی و بین امام الجن و الانس ... و سمیته التحفة الرضوی و الهدی المحقر ... و انا ... اسماعیل الحسینی الخاتون آبادي الاصفهانی. هذا شرح حکای عمران الصابی مع الرضاع فی عیون الاخبار الرضا من اسمعیل الحسینی الخاتون آبادي الاصفهانی قال الرضاع ان کان فی الجماع عمران الصابی فانت هو قال انا هو الصابی واحد الصابئین و هم طایفه من النصاري علی ما نقل بعض المفسرین و نقل بعض هذه الطایفه انهم علی شریع آدم و المشهور انهم عبد الکواکب فالظاهر ان عمران کان منکر اللصانع و کان علی مذهب الدهریه ... الذین کانوا قبل سقراط و تلمیذه افلاطون الالهی ...
انجام: غیر قطعیة فی احدهما موقوف علی امر آخر تمت الرسالة بعون اﷲ و حسن توفیقه ...
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد بن حسین کرهرودي کزازي، تا: چهارشنبه جمادي اول 1306ق؛ جلد: تیماج سرخ عطف پارچه،
193گ (14پ-206پ)، 25 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: مخ: 1-101]
آغاز: برابر؛ انجام: ما هو قال علم من علم الانبیاء قال نعلمت کان علی بن ابیطالب علیه السلام یعلم فقال کان اعلم الناس به و اورد قدس اﷲ روحه احادیث متکثره من هذا القبیل و اورد ما اورده السید الجلیل فی کتاب نهج البلاغه من کلام امیرالمؤمنین (علیه السلام) المنجم الذي نهاه عن المسیر الی النهروان ثم انه قدس سره اطنب فی تضعیف تلک الروایه مر فی سندها و مره فی نفسها ...
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: اصفهانی نباتی، جلد: تیماج با ترنج آلبالویی تیره، 34ص (204-237)، 19 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 10-957]
آغاز: برابر؛ انجام: و نقول اما قوله فقال له المأمون یا عمران هذا سلیمان المروزي متکلم خراسان قصدا الی تمدحه لان بلاد خراساد معدن العلم و الفضل و من اقلیم الرابع الذي هو اقلیم العقلاء و اهل الکمال.
این نسخه به پایان نمی رسد و تا نیمههاي گزارش حدیث رضا و مروزي می باشد (گ 1پ-39ر) در 39پ-40ر مسئلههاي پراکنده کلامی است؛ خط: نستعلیق، کا: شاه میرك بن میر سید علی قاینی، بیتا؛ محشی از شاه میرك بن میر سید علی قاینی (30ر) و پیداست که همه نسخه هم به خط او است، این شاه میرك نویسنده حاشیه شفا از آقا حسین خوانساري است که در برگهاي 71 و 76 تا 81ر دیده میشود و او شاگرد خوانساري بوده و ازش بسیار میستاید و پیداست که استاد هنوز زنده بود [ف: 5-1199]
tohfe-ye razavīye
نراقی، مهدي بن ابی ذر، 1128-1209 قمري
(1795-1716) narāqī, mahdī ebn-e abī-zar
رساله علمیه مؤلف و براي عمل مقلدین نگاشته شده در احکام طهارت و نماز، با دو مقدمه در احکام تقلید و طریق تعیین مجتهد که تقلید وي جایز است و دو «باب.»
آغاز: بسمله و بعد چنین گوید بنده خاطی ... که این رساله ایست در بیان مسائل ضروریه طهارت و نماز که علم به آن بر هریک از افراد مکلفین واجب و لازم است انجام: این رساله ختم شد امید که فائده آن بجمیع شیعیان عاید گردد و از عمل کردن مومنان بان ثوابی بمؤلف عاصی رسد.
[الذریعة 3/ 436 شماره 1581؛ تاریخ کاشان 281؛ ایضاح المکنون 1/ 249؛ معجم المؤلفین 12/ 57]
شرح و حواشی:
1- حاشیه تحفه رضویه؛ نراقی، احمد بن محمد مهدي (1185- 1245)
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ حواشی و تعلیقات در بسیاري از صفحات با نظر و راي و نیز خط مولی احمد بن مهدي نراقی کاشانی (1245ق) و با امضاي «احمد» که (بنابر آنچه که در بالاي برگ اول به تفصیل ذکر فرموده) به درخواست برخی مؤمنین بعد از وفات مؤلف کتاب حاضر تحریر شده؛ جلد: تیماج سیاه، 215گ، 23 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 33 /2-124]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ یادگاري ابوالفضل بن میرزا حبیب محلاتی به سال 1334 دیده میشود؛ جلد: تیماج مشکی، 258گ، 19سطر، اندازه: 5/ 15×22 سم [ف: 1-260]
خط: نستعلیق، کا: عبدالعظیم بن محمد تقی، تا: ایام البیض شعبان 1202ق؛ مصحح، محشی از مرشد العوام میرزاي قمی بعضاً به سال 1216 و 1217؛ مهر: «لا اله الا اﷲ العلی العظیم» (مربع)؛ جلد: مقوایی ابر و باد عطف تیماج قهوه اي، 177گ، اندازه: 17×5/ 21 سم [ف: 1-211]
خط: شکسته، نستعلیق، کا: حسین بن علی اکبر رضوي، تا: 1205ق؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: میشن سیاه، 158گ، 16 سطر، اندازه: 17×8/ 21 سم [ف: 2-107]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد مهدي بن محمد هادي ابن ابی تراب ابن نصیرالدین سلیمان فیض کاشانی، تا: یکشنبه صفر 1209ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 256گ، 16 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 27-359]
کامل؛ خط: نسخ، کا: سید حسین حسینی، تا: 1209ق؛ اهدایی: شیخ مهدي طاهري؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: مقوایی با تیماج ماشی، 227گ، 19 سطر (5/8×5 /54)، اندازه: 15×21سم [ف: 3-1100]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ تملک: سرتیپ ضیاء الدین نراقی که در 1351 خریده است. [فیلم ها ف: 3-79]
tohfat-or razavīyye
قزوینی، محمد حسن بن محمد معصوم،-1240 قمري
(qazvīnī, mohammad hasan ebn-e mohammad ma‘sūm (-1825
در معاملات، از تجارت تا غصب با عنوان «باب» و «فصل» و باب 20 آن در غصب است.
آغاز: بسمله ... حمد بی منها و ثناي لا یعد و لایحصی
انجام: قول غاصب مقدم است با قسم و اﷲ اعلم بالصواب [طرایق الحقایق 3/ 340]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1200ق؛ افتادگی: آغاز (یک صفحه)؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-113]
متاجر، با حواشی و توضیحات از مؤلف، نسخه پاکیزه و خوش خط؛ بیکا، تا: 1239ق [د.ث. مجلس]
از خرید و فروش تا به اطعمه و اشربه؛ خط: نسخ، بیکا، تا: پنجشنبه 14 محرم 1280ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، ابعاد متن: 5/8×14، اندازه: 15×5/ 22 سم [ف: 16-580]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با تیماج ماشی، 18 سطر (8×14)، اندازه: 5/ 13×20 سم [ف: 3-857]
tohfe-ye razavīye = tohfat-or razavīye
عسکري، محمد حسن بن هدایت اﷲ، 1211-1280 قمري
(‘askarī, mohammad hasan ebn-e hedāyat-ol-lāh (1797- 1864
اهدا به: محمد شاه قاجار (1250-1264)
تاریخ تألیف: 1260ق
همان که از فاضل بسطامی نیز دانسته شده است. در آداب و شرایط زیارت حضرت امام رضا (علیه السلام) و ذکر برخی از معجزات و وقایع بعد از شهادت آن حضرت در چهار «باب» و یک »خاتمه : « باب 1. بیان تشریف آوردن آن حضرت (علیه السلام) به خراسان و مجملی از معجزات آن حضرت؛ 2. فضیلت زیارت آن حضرت؛ 3. معجزات و وقایعی که بعد از وفات آن حضرت در این آستانه عرش درجه، به ظهور رسیده؛ 4. بیان آداب و مقدمات زیارت آن حضرت؛ خاتمه: در بیان اینکه اجسام انبیاء و اوصیاء و ائمه هدي (علیهم السلام) در مراقد مطهر و مضاجع منور خود موجودند.
در فهرست آستان رضوي (4: 5 و 245ش 413 خطی و 383 چاپی) همین کتاب از نوروزعلی بسطامی درگذشته 1309 و مؤلف «فردوس التواریخ» که در نسخه 3872 دانشگاه از حسن بن فخرالدین عنای اﷲ حسینی (گویا همین مؤلف ما) دانسته شده است پنداشته شده است به نام همان محمد شاه و در تاریخ 1270 در چهار باب و خاتمه. شگفت اینجاست که فردوس التواریخ هم، مقدمه و چهار باب دارد گویا مورخ 1302 و آغاز آن دو هم یکی است. (دانش پژوه)
آغاز: الحمدﷲ الذي جعلنا من المجاورین لروض الرضوی و وفقنا لتقبیل عتبته و ضریحه بکرة و عشیة و الصلوة و السلام علی محمد و آله اشرف البریه ... اما بعد چون جمعی از شیعیان خلص انجام: اللهم اغفر لواقفه و محییه و ناظمه و ناصره و عامله و کاتبه و حافظه و کل من له دخل فی فضله تمام شد آنچه منظور بود که درین مختصر نوشته شود.
[الذریعه 3/ 436 و 165؛ نسخههاي منزوي 4369 و 4428؛ فهرستواره منزوي 2/ 921]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 25 شعبان 1260ق؛ در آخر نسخه در دو صفحه، وضعیت حرم مطهر حضرت رضا (علیه السلام) و موقوفات آن بارگاه مطهر و در عصر مؤلف و ایام تولیت حاج میرزا موسی خان ذکر شده که اهمیت دارد؛ جلد: تیماج، قهوه اي، 73گ، 17سطر، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 35-345]
آغاز: برابر؛ انجام: موقوفات ... مهدي قلی خان قوللر آقاسی باشی مرحوم مغفور.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: کاغذ کلفت، 53 گ، 12 سطر (5/ 5×12)، اندازه: 10×5/ 16 سم [ف: 17-114]
tohfe-ye razavīye = tohfat-or razavīye
فاضل بسطامی، نوروز علی بن محمد باقر، 1227-1309 قمري
(fāzel-e bastāmī, nowrūz ‘alī ebn-e mohammad bāqer (1812-1892
همان کتاب بالاست که به دو نویسنده نسبت داده شده است. آغاز: الحمدﷲ الذي جعلنا من المجاورین للروض الرضوی و وفقنا لتقبیل عتبتها العالی و ضریحها الشریف بکر و عشی ... اما بعد چون که جمعی از شیعیان اثنی عشري و برخی از مومنین و اخلاء روحانی ...
چاپ: دارالخلافه طهران، 1288ق، وزیري؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، 1281، خشتی، 356ص
[الذریعه 3/ 436؛ فهرستواره منزوي 2/ 921؛ مشار فارسی ج1: ص 1205]
جلد اول کتاب و شب عید فطر 1261 در مشهد مقدس به پایان
رسیده؛ خط: نسخ معرب و نستعلیق، کا: محسن شریف حسینی فرزند ملا عبداﷲ ترشیزي، تا: شنبه 20 جمادي الاول 1265ق؛ جلد: تیماج مشکی، 309گ، 23 سطر، اندازه: 5/15×27سم [ف: 17-304]
خط: نسخ، کا: محمد محسن بن علیرضاي مستوفی سرکار فیض آثار، تا: 17 ذیقعده 1276ق؛ یادداشتی به خط و امضاء سیدآقا ولد آقا سی جعفر؛ مهر: «عبده الراجی آقا الحسینی»، «اللهم صل علی محمد و آل محمد»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 20گ، 15 سطر (5 /6×5 /13)، اندازه: 11×5/ 18 سم [ف: 1-33]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 58
همان نسخه بالا [نشریه: 5-14]
آغاز: برابر؛ انجام: در حصول وجه اجاره جات موقوفات واقع ... کتبه
خط: نسخ، بیکا، تا: 1278ق؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 226گ، 19 سطر [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: و آنچه ظاهر میشود امیر تیمور نیز شیعه بوده و کان الفراغ منه یوم الاربعا من اثنا عشر من شهر صفر المظفر سن احدي و ستین و مائه ]ماتین[ بعد الالف من الهجر النبویه.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ داراي یک سرلوح، مذهب، مجدول؛ یادداشت وقف عام محمد ناصر خان مورخ سلخ ربیع الاول 1288ق که تولیت آن محمد بن ملا عبدالجلیل و اولاد ذکور او دارد با مهر بادامی شکل کوچکی که در آن «محمد ناصر» ترسیم شده است؛ جلد: تیماج مشکی، 126گ، 14 سطر (6×12)، اندازه: 5/ 11×5/ 18 سم [ف: 2-169]
آغاز: برابر؛ انجام: فبها ما تشتهیه الانفس وتلذ الاعین آراسته نموده که خدام آستان عرش نشان روضه رضویه بعد از صرف طعام به آن مشغول خدمت موظفه خود شوند و جمیع این طریقه سنیه در جمیع لیالی و شهور سنیه از فیض همت آن جناب برقرار و مستدام است
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1289ق؛ مهر «محمدرضا» (بیضوي)؛ جلد: گالینگور سبز، عطف تیماج زرشکی، 198گ، 19 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: مخ: 1-350]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ تملکی به تاریخ 1292؛ 16 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 2-765]
آغاز: برابر؛ انجام: و از تحویل دادن سرکار عظمت مدار مطالبه کرایه ننمایند و از این جهت تعطیل و تعویقی در حصول وجه اجاره جات موقوفات واقع نسازند
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ مهر: «عبده فضل اﷲ الحسینی 1276» (بیضوي)؛ مجدول؛ جلد: تیماج سرخ، 302گ، 12 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: مخ: 1-350]
آغاز: برابر؛ انجام: مرثیه ثالثی بر جمیع حجرات آن افزوده گردید
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13 [الفبائی: 113]
آغاز: برابر؛ انجام: و ذالک ایضا من فضل اﷲ و اﷲ ذوالفضل العظیم.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ داراي یک کتیبه نسبتاً پرکار، مجدول، مذهب، با کمند؛ واقف: سیدجعفر اردهالی، مرداد 1339؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج عنابی با ترنج و سرترنج، 173گ، 15 سطر (5 /6×5/ 12)، اندازه: 3/ 11×18سم [ف: 14-126]
خط: نسخ، بیکا، تا: اواخر قرن 13 یا اوایل قرن 14؛ مجدول، خط یکی از خوشنویسان عصر قاجار، در حیات مؤلف، داراي سرلوح مرصع زیبا، اندازه: 5/ 12×20سم [میراث شهاب: س9ش2-7]
آغاز: برابر؛ انجام: و جمیع این طریقه سنیه در جمیع لیالی و ایام و شهور و سنه از فیض همت آن جناب بر قرار و مستدام است.
بیکا، بیتا؛ 19 سطر (7×15)، اندازه: 12×23سم [ف: 1-34]
آغاز: برابر؛ انجام: و خود آن مرحوم در آنجا مدفون است خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مجدول؛ کاغذ: نباتی، جلد: تیماج، 14 سطر، اندازه: 14×22سم [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: رطب اللسان می باشند
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ واقف: نائینی، مرداد 1311؛ کاغذ: آهار مهره نخودي، جلد: تیماج زرشکی، 169گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 10×5/ 17 سم [ف: 5-68]
آغاز: پیشواي خاص و عام عارف اسرار لاهوت؛ انجام: دیگر از خیرات که از آن سرور بظهور رسیده بلند نمودن سر در صحن جدید که واقع در خیابان سفلی است
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ تملک غلامحسین؛ جلد: تیماج مشکی، 78گ، 14 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 2-101]
tohfat-or razavīyye
در فضائل امیرالمؤمنین و ائمه طاهرین (علیهم السلام) و افضیلت آنها بر جمیع خلائق به جز پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) با استفاده از آیات
اما بعد فیقول المفتاق ... قاضی بن کاشف الدین محمد
روایات و بهدرخواست بعضی دوستان معراج پیامبر و ائمه و رؤیت ملائکه را نیز بدان ضمیمه کرده است، مشتمل بر «مقدمه» چند «فصل» و «باب« و خاتمه. مؤلف از معاصران علامه مجلسی بوده و در کتاب از وي با عنوان «ادام اﷲ ظله» نام برده است.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3297
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... اما بعد اعلم یاأخی انی منذ عهد کنت اردت أن أکتب کتاباً أجمع فیه ماورد فی الایات و الروایات؛ انجام: و الهجرتان الی الشعب و الی المدین و الرایتان رای بدر و حنین أو أحداً و جمل رایتین فی غزو واحد أو المراد.
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ تملک: عبدالصمد بن تاج الدین علی موسوي، حسن هزارجریبی؛ مهر: «زین العابدین الحسینی» (بیضوي)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 215گ، اندازه: 12×5/ 18 سم [محدث ارموي مخ: 1-294]
tohfat-or razavīyye
تاریخ تألیف: 1285ق در دعا
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2644
خط: نسخ، کا: علی اکبر، تا: رجب 1289ق، براي آقا محمد ابراهیم؛ افتادگی: آغاز (برگ نخستین)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: میشن سرخ، 131گ، 31 سطر، اندازه: 14×5/ 21 سم [ف: 1-86]
tohfe-ye razavīye
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 321043
بیکا، بیتا؛ خریداري از علی ربیعی [رایانه]
tuḥfat-ur raḍawīyya fī š.-i zubdat-il bahīyya
همدانی، محمد رضا بن محمد محسن،-1275 قمري
(1859) tehrānī, mohammad rezā ebn-e mohammad mohsen
وابسته به: زبد الاصول؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030)
تاریخ تألیف: 25 شوال 1254ق
کتاب شرح مزجی مفصلی است بر کتاب «زبد الاصول» شیخ بهائی.
آغاز: بسمله الحمدﷲ الذي مهد قواعد الدین و انار مناهج الیقین بارسال المرسلین و اوضح شرایعه و اضاء مسالکه بنصب الادل و البراهین ... و بعد فان بعض الطالبین حین قرائتهم علی زبد الوصول الی علم الاصول ... و سمیته بالتحفة الرضی فی شرح الزبد البهی ... قال المصنف اعلی اﷲ مقامه المهنج الاول فی المقدمات.
[الذریعه 13/ 299 و 3/ 434]
آغاز: برابر؛ انجام: بالنظر الی بعض الافعال.
جلد 1؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ واقف: ملکزاده کوثر؛ 326گ، اندازه: 15×21 سم [ف: 6-10]
آغاز: برابر؛ انجام: ببعض الصور بالنظر الی بعض الافعال واﷲ العاصم فی کل حال والحمدﷲ اولا وآخرا ... الناهین عن طریق الضلال قد وقع الفراغ من تسوید هذا المجلد المشتمل علی المبادیات الثلاث
خط: نسخ، کا: علی بن محمد صالح خوانساري، تا: قرن 13؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 250گ، 31 سطر، اندازه: 21×30 سم [ف: مخ: 1-102]
نام مؤلف به استناد کتابشناسی شیخ بهائی 393 ذکر شد؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ قطع: خشتی [رشت و همدان: ف: 1293]
tuḥfat-ur raḍawīyya fī š.-iṣ ṣaḥīfat-is sajjādīya
کاشف یزدي، قاضی بن کاشف الدین محمد،-1075 قمري
(kāšef-e yazdī, qāzī ebn-e kāšef-od-dīn mohammad (-1665
وابسته به: الصحیفة الکاملة السجادیة = الصحیفة السجادیة؛ علی بن حسین (علیه السلام)، امام چهارم (38-94)
اهدا به: شاه عباس دوم (1052-1077ق)
تاریخ تألیف: 1056ق؛ محل تألیف: مشهد
کتابی است در شرح صحیفه سجادیه. در ابتداي آن آورده است: «عند ما کان فی مشهد الرضا سلام اﷲ علیه بدا له ان یشرح الصحیف شرحاً وافیا جامعا باللغ العربی ثم حیث کان المقصد الاهم انتفاع العام من دقائق اسرار الصحیف الکامله انتخب و ترجم من شرحه العربی الکبیر المبسوط شرحا فارسیا موجزاً و سماه التحفة الرضوی.»
آغاز: نحمدك یا من و شحت مفتح الصحیفة الکاملة لطاعات اعمالنا ...اما بعد فيقول المفتاق ... قاضي بن کاشف الدين محمد
[مکتب امیرالمؤمنین 1/ 94 و 1/ 95، فهرستواره منزوي 7/ 179]
آغاز: برابر؛ انجام: فی هذا الفضل شیء فی الوجود العینی تم شرح الدعا الثانی من ادعیة الصحیف السجادیة فی سحر یوم الاربعا سلخ شهر ذي الحج الحرام سنة ست و خمسین و الف فی الروضة الرضویة.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: آلبالویی، 178گ، 12 سطر، اندازه: 3/ 13×2/ 24 سم [ف: 1-87]
آغاز: برابر؛ انجام: فی هذا الفضل شیء فی الوجود العینی تم شرح الدعا الثانی من ادعیة الصحیف السجادیة فی سحر یوم الاربعا سلخ شهر ذي الحجة الحرام سنة ست و خمسین و الف فی الروضة الرضویة.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ مهر: علی حسینی (چهارگوش)؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن یشمی سیر، 199گ، 12 سطر، اندازه: 3/ 13×19سم [ف: 1-87]
آغاز: برابر؛ انجام: و لایدانیه فی هذا الفضل شیء فی الوجود العینی. تم شرح الدعاء الثانی
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، 189گ، 12 سطر، اندازه: 5/ 13×24سم [محدث ارموي مخ: 1-295] و [عکسی ف: 6-480]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ 172گ، اندازه: 12×18 سم [نسخهپژوهی: 2-123]
گزیده اي ازآن است و میرسد به شرح دعاء یازدهم؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ مهر: محمد باقر بن محمد تقی شریف یزدي؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 206گ، 14 سطر (6×12)، اندازه: 11×19سم [ف: 16-434]
آغاز: برابر؛ انجام: فی الوجود العینی ثم شرح الدعاء ... یوم الجمعة السادس عشر من شهر شوال سنة سبعین و الف من الهجرة النبویه.
خط: نسخ، بیکا، تا: 1052ق؛ جلد: مقوایی، مختلف السطر [ف: 4-30]
آغاز: من لسوم حکمه وقع فی فج عمیق و ارغم أنفه الرغام؛ انجام: مثل ذلک و جوز أصحاب الحدیث و الحشویه علی الانبیاء الکبائر قبل ...
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 239گ، 14 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 18]
(tuḥfat-ur raḍawīyya fī š.-iṣ ṣaḥīfat-is sajjādīya (mn.
کاشف یزدي، قاضی بن کاشف الدین محمد،-1075 قمري
(kāšef-e yazdī, qāzī ebn-e kāšef-od-dīn mohammad (-1665
وابسته به: التحفة الرضویة فی شرح الصحیفة السجادیة؛ کاشف یزدي، قاضی بن کاشف الدین محمد (-1075ق)
اهدا به: شاه عباس دوم (1052-1077ق)
تاریخ تألیف: 1057ق؛ محل تألیف: مشهد مقدس
مؤلف شرح مفصلی به زبان عربی بر صحیفه کامله سجادیه نگاشته، سپس مطالبی را از آن برگزیده و به فارسی نوشته است. مؤلف که از شاگردان شیخ بهائی است دو نسخه را اساس قرار داده که یکی از آنها متعلق به ابن ادریس و دیگر از آن شیخ کفعمی بوده است و در پایان این شرح دعاي صلوات بر آدم (علیه السلام) و دو دعاي دیگر که در صحیفه سجادیه به خط کفعمی بوده آورده و صلوات بر آدم را شرح نموده است. مترجم در مقدمه آورده: «از برکات و میامن این وادي مقدس به خاطر فاتر رسید که شرح مبسوطی بر ادعیه سجادیه ملقبه به زبور اهل بیت عصمت صلوات اﷲ علیهم اجمعین به لغت بلند رتبت عربی نویسد مشتمل بر تحقیقات رایقه و تدقیقات شاهقه ... و چون مقصود اصلی این بود که طبقات انام از خواص و عوام از فیض آن متمتع و بهرهمند گردیده ثواب آن بروزگار فرخنده آثار اشرف اقدس اعلی واصل و لاحق گردد بنابراین منتخبی از آن را از لغت عربی به زبان فصاحت نشان فارسی به عبارتی در غایت وضوح نقل نموده.» این شرح فقط تا دعاء چهارم از صحیفه را داراست.
آغاز: بسمله. الحمدﷲ الذي جعل الدعا فی الصحیفه الکامله زین العابدین و خصنا بالاحتذاء فی مراسمه بامام الساجدین و الصلو علی خیر انبیائه محمد ... و بعد معتکف زاویه دعاگویی قاضی بن کاشف الدین محمد الیزدي ... در هنگامی که از عتبه بوسی درگاه ... علی بن موسی الرضا ... سرمه دیده آمال به قبله نظر اقبال میداشت
انجام: پس رحیم تر و مهربانتر از هرکس که صاحب رحم و مهربانی باشد
[الذریعه 3/ 435؛ قهرستواره منزوي 7/ 178]
آغاز: و الصلوة عل- ... محمد و عشیرته و عترته الاقدسین؛ انجام: خصوصاً ثواب پنج نماز واجبی که کفاره گناهان ... است بدرستی که تو صاحب احسان عظیمی.
خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: قرن 11؛ برخی کلمات و قسمت
اعظم صفحه اول کسر و صدمه دیده؛ مجدول، مصحح؛ واقف: خان بابا مشار، اردیبهشت 1346؛ کاغذ: آهار مهره حنایی، جلد: تیماج عنابی، 174گ، اندازه: 7/10×17سم [ف: 15-138]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: محتملاً قرن 12؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: مقواي سفید با ترنج و نیمترنج، 245گ، 14 سطر (5/ 6×5/ 14)، اندازه: 14×5/ 23 سم [ف: 1-288]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: میشن سیاه، 150 گ، 17 سطر، اندازه: 11×7/20سم [ف: 2-108]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ 126ص (169-294) [ف: 5-501] 5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17191
بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام [د.ث. مجلس]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ مصحح؛ جلد: تیماج زرشکی عطف تیماج مشکی، 147گ، 17 سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 1-372]
tuḥfat-ur raḍawīyya fī š.-il lum‘at-id dimašqīya
رضوي، محمد بن معصوم،-1255 قمري
razavī, mohammad ebn-e ma‘sūm (-1839)
وابسته به: اللمعالدمشقیة فی فقه الامامیة = لمعه؛ شهید اول، محمد بن مکی (734-786)
تاریخ تألیف: 1250ق
شرح استدلالی مفصلی است بر متن «لمعه دمشقیه» شهید اول. چنانکه آورده اند شرح بر کتاب خمس و اجاره و قضاء و شهادات و مبحث لباس مصلی است.
آغاز: الحمدﷲ الذي هدانا سبیل الفوز بالسعادة الابدیة
[الذریعه 3/ 434 و 14/ 48 و50]
آغاز: بسمله کتاب القضاء و هو لغة بمعنی البلوغ و النیل کقوله قضیت و طري و حاجتک اي بلغنه و تلته و بمعنی الحکم کقوله قضیت بین الخصمین؛ انجام: و هو قوي و ان کان الاول اقوي لما مضی هذا آخر ما فرغ مؤلفه الجانی ...
قضا ست؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ تملک: مسیح بن احمد رضوي با مهر «العبد المذنب مسیح بن احمد الرضوي» و مهر «عبده الراجی محمد حسین الرضوي»؛ کاغذ: فستقی، 124گ، اندازه: 5/ 17×5/21 سم [ف: 2-673]
آغاز: برابر
شامل بخش طهارت تا وضوي جبیره؛ خط: شکسته، نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ مصحح، کاغذ فرنگی؛ جلد: تیماج مشکی، 167گ، 24-38 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 3-785]
آغاز: بسمله، کتاب القضاء و هو لغ بمعنی البلوغ و النیل کقوله قضیت و طري و حاجتک؛ انجام: و ان کان الاقوي لما مضی ... سن رابع و خمسون و مائتان بعد الالف.
از ابتداي قضاء تا انتهاي شهادات؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 135گ، 18 سطر، اندازه: 5/ 14×5/ 20 سم [ف: 20-70]
آغاز: آغاز کتاب قضاء: کتاب القضاء و هو لغة بمعنی البلوغ و النیل کقوله قضیت و طري و حاجتک
آغاز کتاب شهادات: کتاب الشهادات الشهادة لغ الاخبار عن الیقین علی ما فی لک قال فی مختار الصحاح؛ انجام: انجام کتاب قضاء: و هو قوي و انکار الاول اقوي لما مضی. انجام نسخه: و بانها معارضة باجماع آخر من السید المرتضی
شامل تمام کتاب قضاء وکتاب شهادات تا اواخر فصل دوم؛ خط: نسخ، بیکا، تا: شعبان 1314ق؛ کاغذ: نخودي فرنگی، جلد: تیماج زرشکی، 191گ، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 5-554]
آغاز: الفصل الاول (کذا) [صحیح (الفصل الثانی)] فی عقد البیع و ادابه عن المکروهات و المستحبات و هواي عقد البیع او البیع؛ انجام: بل کان بناوه علی انکار الدلالة علی الحرمة فتامل
این نسخه از فصل دوم، در عقد و آداب بیع تا اواخر مبحث بیع ربا و از اوایل بیع امه مستولده تا اول مسأله اشتراط علم به ثمن را دارد و نیز ضمن 18 صفحه، در شرح «قواعد» علامه حلی از مبحث اخذ اجرت بر اعمال محرمه است که بی ترتیب آن را متداخل در شرح لمعه نموده؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ محشی از مؤلف؛ کاغذ: فرنگی نباتی، جلد: میشنی مشکی، عطف قهوه اي، 225گ، 23 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 5-555]
آغاز: کتاب القضاء و هو لغة بمعنی البلوغ و النیل کقوله قضیت وطري و حاجتک اي بلغته و نلته و بمعنی الحکم کقوله قضیت بین الخصمین و علیهما الی حکمت؛ انجام: و اما الثالث فقد قیل بعدم صراحته فیه فی ف وط مسلم فی الثانی دون الاول کما قد اعترف به کم اسطرقبله لاوجه وبانها معارضة باجماع آخر من السید المرتضی
قضاء و شهادات؛ خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ با نسخه اصل مقابله شده، مصحح؛ جلد: تیماج زرشکی، 239گ، 19 سطر، اندازه:
15×21سم [ف: مخ: 3-1257]
آغاز: برابر؛ انجام: (ناتمام) و للواهب الرجوع فیها قبله ...
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن قهوه اي، 61گ، 19 سطر، اندازه: 9/ 14×9/ 20 سم [ف: 1-87]
tohfat-or razavīyye fe-l masā’el-el mabādīya va-l ma‘ādīya
شیرازي، محمد رضا بن ضیاء الدین، ق13 قمري
(šīrāzī, mohammad rezā ben zīyā’-od-dīn (-19c
رسالهاي متوسط در اصول و معارف دینی در یک «مقدمه» و شش «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در بیان معنی تولا و تبرا؛ باب 1. تحقیق مسأله وجود و مراتب آن؛ 2. توحید و دفع شبهه وارده برآن؛ 3. وجوب ارسال رسل و تنزیل کتب بر خداوند و معنی ختم نبوت و ولایت؛ 4. معنی عصمت و وجوب آن در باب انبیاء، علت ایجاد لوح و قلم؛ 5. جبر و اختیار و ابطال اول و اثبات ثانی؛ 6. تحقیق معاد و اثبات معاد جسمانی؛ خاتمه در بیان معنی اظهار ذنوب و استغفار پیامبر (صلی الله علیه و آله) و ائمه طاهرین (علیهم السلام).
آغاز: حمد واجب الوجودي راسزاست که شدت وجودش بی منتهاست و عدتش خارج از احصاست فیاضی که از فیض اطلاقی ذرات ماهیات قابله ممکنات را بامر بسیط کن از حجاب کمون بعرصه بروز یکون
[فهرستواره منزوي 9/ 179]
آغاز: برابر؛ انجام: بخطاب اولم تؤمن مورد افتخارش فرموده آن مکمن خلت بعرض سراپا نیاز بلی مظهر اقرار بعبودیت گشت یعنی حاشا که در اعتقاد التفات یارم خلل و قدم ایمانم
تا اواخر باب چهارم ادامه یافته؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ با لوح مزدوج، مجدول؛ جلد: تیماج سیاه، 94گ، 12 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: مخ: 1-351]
آغاز: برابر خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ تملک: عبدالحسین سپنتا؛ جلد: تیماج قرمز، 152گ، 13سطر، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 1-55]
آغاز: برابر؛ انجام: حکم فرمود که دیه مقتول را از بیت المال دادند بر مدعیان خرد پوشیده نیست که حضرت امام حسن علیه السلام.
خط: شکسته نستعلیق ممتاز، بیکا، تا: حدود1220ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 46گ (1- 46)، 12 سطر، اندازه: 5/ 10×5/ 17 سم [ف: 12-352]
آغاز: برابر؛ انجام: حکم فرمود که دیه مقتول را از بیت المال دادند بر مدعیان خرد پوشیده نیست که حضرت امام.
خط: شکسته نستعلیق خوش، بیکا، تا: 1225ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: شکري و فستقی، جلد: تیماج مشکی، 12 سطر، اندازه: 5/ 10× 5/ 17 سم [ف: 11-345]
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 14؛ کاغذ: فرنگی [نشریه: 11-886]
tohfat-or razavīya fī ma‘āref-ed dīnīya
عراقی، محمد علی بن محمد نبی، ق13 قمري
(‘erāqī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad nabī (-19c
اهداء به: صدیق الملک نوري
تاریخ تألیف: 1299ق
نویسنده که از ایرانیان و طلاب مقیم نجف اشرف است که به شوق زیارت حضرت ثامن الائمه رهسپار تهران میشود تا به مشهد رضا رود. در وقت ورود به تهران و اقامت در این شهر از طریق حاج محمد نجم آبادي به خدمت صدیق الملک نوري معرفی میشود صدیق الملک به ایشان توصیه میکند تا کتابی در مسائل دینی پردازد. او حسب التوصیه صدیق الملک این کتاب را در چهار باب توحید، نبوت، امامت و معاد با احادیث مربوط به آنها میپردازد به وجهی که هر باب به فصولی چند تقسیم میگردد.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2188
آغاز: بسمله، حمد و ثنا بی احصاء مخصوص کبریائی است که لثالی بحار معرفتش؛ انجام: خداوند غفار آنکه ما را بر اعتقادات ثابت بدارد و بآل محمد (صلی الله علیه و آله) محشور گرداند.
خط: نسخ، بیکا، تا: 1299ق، جا: تهران؛ کاغذ: فرنگی الوان، جلد: تیماج قرمز، 97گ، 10سطر (7×16)، اندازه: 13×5/ 21 سم [ف: 5-269]
(tuḥfat-ur raḍīyya ila ṭullāb-il imāmīya (fī š.-il ja‘farīya
بحرانی، یحیی بن حسین، ق10 قمري
(bahrānī, yahyā ebn-e hoseyn (-16c
وابسته به: الجعفری = واجبات الصلاة؛ محقق کرکی، علی بن
حسین (890-940)
تاریخ تألیف: شوال 953 ق
شرح مزجی متوسطی است بر «رساله جعفریه» محقق کرکی. شارح که از شاگردان محقق بوده است از او به عنوان «شیخ الاسلام و خاتم المجتهدین» یاد کرده است و در آغاز شرح میگوید: «قال دام ظله: و هی اي الرساله...».
[الذریعه 3/ 436 «التحفة الرضویه»]
آغاز: و هی من تألیفات شیخنا و سیدنا شیخ الاسلام و خاتم المجتهدین الذي برع فی العلوم الدینی ... کاسمه علیا عالیا؛ انجام: فلیس بکافر و منها اي من الصلا المندوب بصلا یوم الغدیر خط: نسخ پخته، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز (در دیباچه) و انجام؛ با یادداشتی درباره معرفی کتاب و دیگري در معرفی نگارنده، در این یکی به نقل از شیخ احمد احسایی آمده است که نگارنده شاگرد شیخ علی کرکی نگارنده متن بوده است؛ 860 ص،13سطر (10×5/ 14)، اندازه: 21×30 سم [عکسی ف: 1-64]
آغاز: الحمدﷲ الذي فضلنا علی سایر الامم بأعدل الادیان و أوضح لنا شرایع الاسلام بأتم الایضاح و اکمل الایمان؛ انجام: فهذا ما اردنا حصرها من البحث فی هذه الجزاز مع ما انا علیه من قل البضاع و کثر الاضاع ... و الحمدﷲ رب العالمین
خط: نسخ خوب، کا: محمد علی بن حسین علی جهرمی، تا: 20 شوال 1083ق؛ اهدایی: آقاي میرزا حسن شیخ الاسلام؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج با سر با نقش گل و بوته، 272گ، 18سطر، اندازه: 15× 25سم [ف: 1-513]
آغاز: الحمد ﷲ الحلیم الکریم الستار العزیز القهار مکون اللیل علی النهار خالق کل ش بمقدار و ممیز الانسان بالعقل و الافکار؛
نسخه اصل: کتابخانه مدرسه امام صادق (علیه السلام) (نوربخش)، بروجرد 17؛ خط: نسخ، بیکا، تا: در عصر مؤلف؛ چند سطر آخر به خط مؤلف؛ تملک: «محمد مسعود بن محمد معصوم» که در بازار رنگرزان کتاب را از «مولانا غلامعلی» خریده در نیمه ماه جمادي الاول 1129 آمده، محمد طاهر بن حاجی پر بوداق، قاسم بن علینقی حسنی حسینی طباطبائی در دار السلطنه اصفهان سال 1255؛ 450ص [عکسی ف: 3-156]
tohfe-ye rafī‘ī
ساوجی، خدابخش، ق11 قمري
(sāvajī, ×odābaך (-17c
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8730
التحفة الرضوی - تحفه رفیعی 37
خط: نستعلیق، کا: مصطفی ذاکر بن آقا بزرگ، تا: 10 رجب 1302ق؛ مهر: «مصطفی» (بیضوي)؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 110گ، 15 سطر، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 28-233]
tohfe-ye rafī‘ī = at-tohfat-or rafī‘īya fī masā’el-el mīrās
ساوجی، محمد قاسم، ق11 قمري
(sāvajī, mohammad qāsem (-17c
اهدا به: محمد موسوي حسینی اصفهانی
تاریخ تألیف: شنبه 2 صفر 1033ق
در ارث شامل یک «مقدمه» و دوازده «فصل» و یک »خاتمه: « مقدمه در تعریف نسب و سبب؛ فصل 1. موجبات ارث؛ 2. موانع ارث و بعضی از لواحق آن؛ 3. حجب ارث؛ 4. عول و تعصیب؛ 5. حساب فرائض؛ 6. مقادیر سهام؛ 7. ذکر میراث آباء و اولاد و ازواج؛ 8. ذکر میراث اخوه و اخوات؛ 9. ذکر میراث اعمام و اخوال و اولاد ایشان؛ 10. ذکر میراث بردن به سبب زوجیت؛ 11. ذکر میراث غرقی و مهدوم و مسائل متفرقه و ذکر خنثی؛ 12. مناسخات؛ خاتمه در ذکر بعضی از مسائل اقرارات و وصایا. با جدولی داراي 550 خانه که پس از انداختن مکررات میرسد به 366 جدول.
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین و الصلو و السلام علی سید الاولین و الاخرین محمد المصطفی افضل المرسلین و وصیه بلافصل علی المرتضی فهو ... اما بعد چون اقل عباداﷲ محمد قاسم ساوئی المشهور به -خدابخش-همگی و تمامی اوقات خود را نزد علماء کرام امامیه ...
انجام: و قبول نیست شهادت غیر اهل ذمه از کفار هر قسم که باشد. تمت
[الذریعه 3/ 437]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 6 ربیع الاول 1040ق؛ تملک: محمد اسماعیل بن محمد قلی حافظ به تاریخ رجب 1109؛ جلد: تیماج سرخ، 111گ (1پ-111پ)، اندازه: 12×5/ 19 سم [ف: 1-117]
آغاز: بسمله، الحمدﷲ الواحد الاحد الصمد المصمود مهیمن کل وجود و جاعل کل موجود؛ انجام: فان شئت و رخ علی لمح و مض ** و ان شئت کل کواکب الحق و امض.
خط: نستعلیق، کا: امیر بیک بن حاجی سلطان میرك مشهدي، تا: سهشنبه شوال 1063ق، جا: مشهد؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: تیماج قرمز با ترنج و نیمترنج، 369گ، 17 سطر (7×5/ 16)، اندازه: 12×25سم [ف: 2-479]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد شریف بن حاجی شمس دامغانی، تا: رجب 1069ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 117گ، 17 سطر (6×13)، اندازه: 13×19سم [ف: 16-98]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد هاشم بن کمال الدین حسین مدرس، تا: رجب 1069ق؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، جلد: ساغري مشکی، 108ص، 17 سطر (7×5/ 12)، اندازه: 12×19سم [مرعشی: ف: 33-652]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ یادداشت مورخ 1104ق؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 14 سطر (9×13)، اندازه: 14×20سم [ف: 3-1087]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: زین العابدین بن خواجه علی معلمی چروري الاصل، تا: چهارشنبه 9 شوال 1111ق؛ جلد: تیماج قرمز، 78گ، 17 سطر، اندازه: 14×5/ 23 سم [ف: 26-472]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق عالی، کا: محمد رضی بن سلیمان انصاري گرم رودي، تا: سهشنبه 15 محرم 1114ق؛ در آخر نسخه سؤالاتی که از عبداﷲ شبستري شده و جواب ایشان، آمده است؛ جلد: تیماج قهوه اي، 78گ، 17 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 26-277]
آغاز: برابر؛ انجام: و اگر وارث نباشد دی امام بستاند زیرا که جایز نیست خون به ناحق که بی دیه باشد و اگر خطا بکشد دیه او بر عاقله او باشد خط: نستعلیق، بیکا، تا: چهارشنبه 13 ذیحجه 1148ق؛ جلد: مقوا عطف تیماج مشکی، 156گ، 12 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: 1-352]
بی کا، تا: 1177ق [نشریه: 7-532]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حسین فرزند ابراهیم، دماوندي، تا: قرن 13؛ مصحح، داراي جداولی ارثی؛ مهر: «محمد حسین امید شفاعت دارد» (مربع)؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، 115گ (1-115)، 15 سطر، اندازه: 8×14سم [ف: 29-420]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبدالحسین طهرانی، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج زرد، 202ص (1-202)، 16-21 سطر، اندازه: 5/ 16×5/ 21 سم [ف: 24 /3-24]
آغاز: برابر
بی کا، تا: 1230ق [تراثنا: س13ش1-143]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمدعلی بن احمد بیدگلی کاشانی، تا: دوشنبه 4 ربیع الاول 1231ق، جا: قریه فیکان جرقوی از نواحی اصفهان؛ تملک: محمد تقی بن ملا محمد صالح پیکانی به تاریخ ربیع الاول 1273؛ مهر: «تقی بن صالح» (بیضوي)؛ جلد: مقوایی عطف گالینگور قرمز، 93گ، 19 سطر، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 2-800]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1242ق؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 68گ، 21 سطر (8×13)، اندازه: 14×20سم [ف: 32-443]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1 ذیقعده 1258ق؛ مجدول تقسیم ارث؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 82ص (87-168)، ابعاد متن: 16×21، اندازه: 5/ 10×19 سم [ف: 13-166]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: چهارشنبه ربیع الثانی 1263ق؛ جلد: مقوایی عطف پارچه، 71گ، 18 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 26-326]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد، قارپوز آبادي، تا: 1266ق؛ داراي جداول در خصوص ارث، مصحح؛ کاغذ: فرنگی، جلد: کاغذي با مقوا عطف تیماج مشکی، 60گ (15-74)، 19 سطر (5/ 9×15)، اندازه: 5/ 16×5/ 22 سم [ف: 29-332]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: شفیع حسینی، تا: 1285ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 62گ (114ر-175ر)، 18-20سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 38-616]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد علی بن محمود خوانساري، تا: سهشنبه 14 رمضان 1317ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 71گ، 21 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 3-450]
خط: نستعلیق، کا: محمد بن حسن خوئینی، تا: جمعه 23 ذیقعده
1323ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 69گ (1ر-69پ)، اندازه: 17×21سم [ف: 8-323]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبدالجواد بن عبدالرحیم واعظ دارانی، تا: یکشنبه 21 رمضان 1331ق؛ براي فرزندش میرزا محمد علی ملقب به عتیق الجوادین؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 54گ، اندازه: 21×31سم [ف: مخ: 1-351]
آغاز: برابر؛ انجام: دویم آنکه باید آن زن زوجه او باشد ... در آنچه نسبت داده ام این زن را به آن فرائض و ...؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 70گ، 14-21 سطر، اندازه: 17×21سم [ف: 2-800]
آغاز: برابر؛ انجام: بیستم، زنان کفار نسبت به مسلمانان چه در حکم کنیز آیه بشرط آنکه آرزوي شهوت و لذت نباشد، تمت.
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: وسط؛ 70گ، 24 سطر [ف: 1-54]
انجام: بدهید بفلان شخص فلان چیز را یا آنکه.
خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مهر: «ابن ابوالهادي عبده محمد علی الطباطبائی»؛ اهدایی: احمد شیشه بري؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 138گ، 14 سطر (9×16)، اندازه: 14×20سم [ف: 4-1402]
tohfat-or rafī‘a
رساله مبسوطی در احکام رضاع و تبعات حکمی آن است که به صورت طرح و فرض مسائلی گردیده است. این رساله شامل احکام دیگري نیز میباشد که: طلاق، مبارات، ظهار، خلع، ایلاء و لعان از جمله آنهاست.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11603/1
آغاز: رضاعی که مانع میشود نکاح را که هنوز نبسته باشند و بر هم می زند نکاح را که بسته باشند؛ انجام: بیستم: زنان کفار نسبت به مسلمانان چه در حکم کنیزانند بشرط آنکه از روي شهو و لذت نباشد.
خط: نستعلیق تحریري، کا: محمد، قارپوز آبادي، تا: 1266ق؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی، 13گ (2-14)، 19 سطر، اندازه: 5 /9×15سم [ف: 29-332]
التحفة الرفيعية في مسائل الميراث - تحفه رفيعي
تحفة الرمل - نهاية العقول و نهاية الاصول
tohfat-or raml = tohfe-ye šāhī = nāser-or raml =mahmūd-or raml
شیرازي، احمد بن حیدر، ق7 قمري
(šīrāzī, ahmad ebn-e heydar (-13c
مختصري است در علم رمل و بیان قواعد آن که به درخواست جمعی نگاشته شده است، در چهار «مقاله» است: 1. وضع کیفیت این علم و بیوت و منسوبات ایشان؛ 2. اصول احکام و طرح ضمایر؛ 3. اعمال متفرقه و خبایا و ارباع و انقلاب؛ 4. حکم سال هر کس. مؤلف کتاب دیگري با نام «نهایة العقول و نهایة الاصول» در رمل دارد که در بعضاً در فهارس با نامی یکسان با این رساله ثبت شده است.
آغاز: سزاي ثناي ملکیست که مملکت دل را صباح استرواح از مؤانست سپاس دل بست ... و بعد از حمد آفریدگار ... چنین گوید مؤلف این کتاب ناصرالدین احمد بن صدرالشیرازي ...
[مشترك پاکستان 1 /327: نشانی 5 نسخه آن را به چند نام داده؛ استوري 63 نصیرالدین حیدر بن محمد شیرازي و دو کارش: «هدایت الرمل؛ ارشاد» و نام «تحفة الرمل» و «محمود الرمل» و «ناصر الرمل» و «رساله در رمل»؛ الذریعه 12/ 28 «زبد الرمل» و «مجموعه ناصر بن محمد رمال»، همانجا 20/ 158 «محمود الرمل» از ناصر بن محمد بن حیدر رمال شیرازي]
خط: نستعلیق زیبا، بیکا، تا: قرن 9؛ جا: سمرقند و بخارا [میراث شهاب: س7ش1-2-29]
آغاز: برابر؛ انجام: بر داخل و خارج سعد و نحس باشد، و اﷲ اعلم، و جدول روزها اینست (جدول)
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن قرمز، 13گ (129پ-141پ)، 18 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 6-433]
آغاز: برابر؛ انجام: یا جایگاهی که مردم بر آن آمد و شد کنند، مانند چاهی که میان سراي باشد و بدان دست شویند و اﷲ اعلم.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ محشی؛ داراي چند جدول حروف و اعداد؛ کاغذ: شرقی، 14گ (75پ-89پ)، 12 سطر، اندازه: 5/ 14×18سم [ف: 33-500]
آغاز: برابر؛ انجام: 14 روز.
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن محسن گیلانی، تا: پنجشنبه 15 صفر1270ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 37ص (38- 74)، 20 سطر (10×15)، اندازه: 18×22سم [ف: 12-2778]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 14؛ جلد: گالینگور مشکی، 26گ (33پ-58پ)، اندازه: 18×5/ 22 سم [ف: 26-26]
آغاز: برابر؛ انجام: و از هر خانه که خواهد حرف شکل
خط: نستعلیق، کا: ملا مراد علی کربلائی، تا: پنجشنبه 11 جمادي الاول؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 52گ (124ر- 175پ)، اندازه: 5/ 10×15سم [ف: 12-201]
بیکا، بیتا [نشریه: 4-332]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: گالینگور قهوه اي، 10گ (8پ- 17پ)، 17 سطر [ف: 36-13]
آغاز: برابر؛ انجام: و این است تمام اعمال نجوم از خانه شرف و هبوط و حد دوم و اثنا عشري و نه بهره و غیر از این تسکین معلوم شود.
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ مجدول مذهب، با سرلوح مزدوج مذهب مرصع؛ جلد: تیماج قهوه اي، 84ص (84-167)، 17 سطر [ف: 36-96]
آغاز: اما بعد از حمد آفریدگار و مدح سید مختار چنین گوید مؤلف این کتاب و مستخرج این الفاظ
خط: نسخ نازیبا، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 28گ (70پ- 97پ)، اندازه: 5/ 17×5 /22 سم [ف: 16-200]
tohfe-ye rowhānī = ×avas-ol horūf = asrār-e horūf
دوانی، محمد بن اسعد، 830-908 ؟ قمري
(1503-1427) davvānī, mohammad ebn-e as‘ad
اهدا به: سلطان غیاث الدین غیاث شاه، حاکم هند
رسالهاي در احکام و خواص و اسرار حروف بعضی از آیات قرآنی در یک «مقدمه» و شش «فصل» و «خاتمه»: در فصل یکم دارد «در لوامع الاشراق فی مکارم الاخلاق نموده ایم». در آن از جفر جامع و خابیه امام صادق و ابن العربی و سعدالدین حموي و ابوالعباس بونی و ابوالحسن شاذلی و سید حسین اخلاطی و کتاب اصطکاکات از ارسطو و نجم الدین کبري و شاهرخ و ابوسعید بهادر گورگان و ابوالنصر حسن بیک بهادر سلطان و شیخ صفی الدین اردبیلی و پیشبینی حروفی که براي مرگ ابوسعید شده یاد گردیده است.
آغاز: جواهر حمد و ثنا نثار بارگاه کبریا حضرت علام الغیوب که بمقتضاي و ان من ش الا عندنا خزائنه ... اما بعد چون صیت فضیلت سروري و عدالت گستري.
انجام: به آن چیز چه عنایت الهی متعلق است به نظام اصلح و آن چه خبر است البته به ظهور میرسد و اﷲ یقول الحق و هو یهدي السبیل و الحمدﷲ وحده
[الذریعه: 3/ 437؛ فهرستواره منزوي 7 /178 و 339؛ کتابشناسی مکتب فلسفی شیراز 46 و 82؛ دنا ج2، ص 947-948؛ کتابشناسی آثار جلال الدین دوانی، ص 125]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 947ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ با ترنج و نیمترنج، قطع: بغلی [ف: 2-57]
خط: نسخ، بیکا، تا: جمادي الاول 970ق؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج، قطع: ربعی [ف: 2-41]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: تاج الدین صاعد، تا: 986ق، جا: اصفهان [الفبائی: 113]
آغاز: برابر؛ انجام: هریک از حروف بیست و هشتگانه را به ترتیب ابجد ... هزار حروف دو حرف و ثلثی شود برین طریق
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ 6گ (56-61)، 18 سطر، اندازه: 10×18سم [اوراق عتیق: 1-108]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد سعید بن قاسم حسنی حسینی طباطبایی، تا: صفر 1036ق؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی، 10گ (212پ- 221پ)، 21 سطر، اندازه: 5/5×5/ 14 سم [ف: 35-626]
آغاز و انجام: برابر
کاتب: محمد قاسم بن تاج الدین محمود حسینی، تا: دهه اول ذیقعده 1037ق، جا: کوره کرمان؛ 19گ (97پ-115ر)، اندازه: 5/ 11×18سم [ف: 43]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد بن حسین عقیلی استرآبادي، تا: 1058ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قرمز، 21ص (299-319)، 24 سطر [ف: 9-237]
آغاز: برابر؛ انجام: و از بعضی اکابر اولیا منقولست که گفته اند ... الباطنة و الظاهرة و رزقنا سعاد الدنیا و الاخرة ... فی 15 شهر جمادي الاولی سن 1069
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 15 جمادي الاول 1069ق؛ افتادگی:
انجام؛ 10گ (413-422) [ف: 15-340]
آغاز و انجام: برابر
کا: ساروي، تا: 14 ذیحجه 1086ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 6گ (90ر-95پ)، 26 سطر (14×20)، اندازه: 9×15سم [ف: 7-2671]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: اسحاق بن نوروز شولستانی، تا: 1095ق؛ در حاشیه تصحیح شده و نسخه بدل ها در حاشیه آمده است؛ کاغذ: شرقی، 6گ (184پ-189پ)، 27 سطر، اندازه: 11×12سم [ف: 37-243]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق شکسته، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 13ص (50-62)، اندازه: 3/ 11×7/ 21 سم [ف: 1/ 29-473]
آغاز: برابر؛ انجام: هر کس که 28 حرف ظلمانی که در این آیه هست بنویسد در ساعت مشتري در زمانی که قمر در ساعت خوب باشد ... تمت الکتاب.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن قرمز، 37گ، 15 سطر، اندازه: 12×8/ 18 سم [ف: 2-108]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: اواخر قرن 11؛ رکابهدار، اشعاري از اشنی تکلو، ابوسعید ابوالخیر و محیی الدین عربی در برگ اول و دوم؛ کاغذ: فرنگی، 8گ (34-41)، 17 سطر، اندازه: 8×13سم [ف: 32-232]
آغاز: برابر؛ انجام: و مداومت حروف هوائی معرب به عنبر و گلاب بر کاسه لطیف در روز پنجشنبه یا روز جمعه وقت طلوع شمس و بعد از آن شستن و آشامیدن
خط: نسخ، کا: شیخ محمد علی بن محمود تبریز، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی نخودي رنگ، جلد: تیماج قهوه اي تیره، 2گ (1ر-2پ)، اندازه: 19×26سم [ف: 23-810]
آغاز: اسمائی سمت تعدید پذیرفت نفس انسانی نیز از قبیل مخارج مختلفه واعتماد برآن کیفیات متفاوته و صمت تکثیر یافت؛ انجام: و از آنجا عبور کرده قصد روم نمود به اردبیل که یکی از ...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی قدیم، جلد: کاغذي فیروزهاي، 13گ، 15 سطر (5/ 7×5/ 14)، اندازه: 5/ 11×20 سم [ف: 28-452]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: 1122ق؛ 20ص (251-270)، 19 سطر، اندازه: 5/ 15×5 /21 سم [ف: 32-81]
آغاز: برابر؛ انجام: و لمعه اي از مراتب چون برق خاطف ظهور کند و اشرات ایشان بتوحید از آنجا ناشی گردد.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: سال هاي 1099 -1144ق، جلد: تیماج نیلی، 12گ (183پ-194ر)، اندازه: 14×5/ 24 سم [ف: 20-57]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: خشتی، فرنگی، جلد: مقوا، 13ص (1-13)، 21 سطر (10×15) [ف: 17-147]
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن فتحعلی بن حاج محمد باقر ارغندي ترشیزي، تا: 1339ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 14گ (167ر-180ر)، 17 سطر (5 /9×5/ 16)، 15×5/ 23 سم [ف: 154]
نسخه اصل: نسخه آقاي شیخ آقا بزرگ تهرانی؛ کا: زنجانی، تا: جمادي الثانی 1351ق؛ 18گ (235ر-252پ)، قطع: ربعی [فیلم ها ف: 1-752]
آغاز: برابر؛ انجام: شکر نعمائه الباطنة و الظاهرة و ارزقنا سعادة الدنیا و الاخرة و صلی اﷲ علی نبینا محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین الحمدﷲ رب العالمین ... تم هذه الرسالة ايضا له بعون الله
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا [الفبائی: 113]
خط: شکسته نستعلیق، کا: صفی الدین محمد بن غیاث علی بن ابراهیم زواري، بی تا، جا: مشهد طوس؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 28ص (322-349)، 16 سطر (6×11)، اندازه: 9×15سم [ف: 8-544]
آغاز: برابر؛ انجام: و اودعنا شکر نعمائه الباطنة و الظاهرة و رزقنا سعادة الدنیا و الاخرة و صلی اﷲ علی نبینا محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین.
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي مجدول، 16ص (249-264)، 23 سطر [ف: 36-92]
آغاز: برابر
بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج زرشکی، 4گ (163ر- 166ر)، 12 سطر، اندازه: 15×5/ 10 سم [ف: 31-143]
tuḥfat-uz zā’ir
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمري
(1699-1628) majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī
تاریخ تألیف: صفر 1085ق
در آداب سفر و زیارات جامعه و مطلقه و مخصوصه، و آداب ملاقات زائر و غیر اینها که پنج سال پس از تألیف کتاب مزار بحار الانوار تألیف شده و مشتمل است بر دیباچهاي در سبب تألیف و مقدمهاي در آداب سفر و دوازده «باب» و «خاتمه»: باب 1. ثواب تعمیر قبور مقدسه، در دو «فصل»؛ 2. فضیلت و کیفیت زیارت رسول اﷲ (صلی الله علیه و آله) و فاطمه زهرا (سلام الله علیها) و ائمه بقیع، شامل چند «فصل»؛ 3. فضیلت زیارت امیرالمؤمنین (علیه السلام) و کیفیت زیارت آن حضرت در چند «فصل»؛ 4. فضیلت نجف اشرف و کوفه و مساجد کوفه و آداب فرات، در چند «فصل»؛ 5. فضیلت زیارت سید الشهدا (علیه السلام)، در چند «فصل»؛ 6. فضیلت زایر کربلاي معلی و فضیلت تربت امام حسین (علیه السلام) و آداب آن در چند «فصل»؛ 7. زیارات مطلقه و آداب آنها و سایر اعمال و ادعیه که در روضه مقدسه باید به عمل آورد؛ 8. فضیلت و کیفیت زیارت امام موسی کاظم (علیه السلام) و امام رضا (علیه السلام) و امام محمد تقی (علیه السلام) ...؛ 10. فضیلت و کیفیت زیارت امام علی النقی (علیه السلام) و امام حسن عسکري (علیه السلام) و صاحب الزمان (علیه السلام) و ادعیه توسل به ائمه و عرایضی که به خدمت ایشان نویسند، در چند «فصل»؛ 11. زیارات جامعه، در چند «فصل»؛ 12. آداب زیارت به نیابت و زیارت اولاد ائمه ( علیهم السلام) و اصحاب ایشان و فضیلت سایر بقاع در چند «فصل»؛ خاتمه در بیان آداب ملاقات زایران ائمه (علیهم السلام). آغاز: کبوتر ستایشی که از بروج مشیده افواه حامدان آهنگ در و بام صوامع مشاقع قدسیان را شاید.
انجام: هر که مؤمنست راحت مییابد و هر که منافقست متألم میشود ... خاتمه دربیان آداب ملاقات زایران ائمه ... که از این کتاب منتفع گردند التماس دعا و زیارت دارم درحال حیات این مجرم و بعد از وفات چا : طهران، سنگی، 1261ق.، وزیري؛ تهران، سنگی، 1314، خشتی، 5+554+1 صص؛ دارالسلطنه ... [تبریز یا تهران]، سنگی، 1261، وزیري
[الذریعه 3/ 438؛ مشار فارسی 1/ 1206؛ کتابشناسی مجلسی ص 170؛ مکتب امیرالمؤمنین 1/96، فهرستواره منزوي 7/ 179]
شرح و حواشی:
1- تحفة الزائر (ترجمه)؛ شبر، عبداﷲ بن محمد رضا (1188-1242)
2- تحفة الزائر (منتخب)
3- منتخب تحفة الزائر
از باب دوم آغاز میشود؛ خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: صفر 1085ق؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن قهوه اي، 92گ، 20 سطر، اندازه: 1/ 19×6/ 25 سم [ف: 2-109]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11 و 12؛ نام شاه سلیمان صفوي و ستایش از او که در دیباچه بسیاري از نسخههاي این کتاب دیده میشود در این نسخه نیست [ف: 5]
آغاز: کند از براي اوست بهشت و هر که تو را بعد از موت تو زیارت کند؛ انجام: در فضیلت و کیفیت زیارت حضرت فاطمه دختر حضرت امام موسی علیهما السلام.
خط: نسخ زیبا و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول مذهب؛ 19 سطر، اندازه: 14×23سم [ف: 106]
کامل؛ خط: نسخ، بیکا، تا: اواخر قرن 11؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: مقوایی تیماج تریاکی، 281گ، 17 سطر (5/ 10×17)، اندازه: 17×25سم [ف: 2-589]
خط: نسخ، بیکا، تا: محرم 1029ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 224گ،20 سطر (5/ 7×15)، اندازه: 5/ 13×5/ 20 سم [ف: 23]
خط: نسخ، بیکا، تا: صفر 1085ق؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 162گ، 23 سطر (9×23)، اندازه: 14×24سم [ف: 1-289]
کامل؛ خط: نسخ، بیکا، تا: صفر 1085ق؛ اهدایی: حاج زین العابدین خمسهاي؛ کاغذ: شکري سپاهانی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 256گ، 22 سطر (7×5/ 17)، اندازه: 5/ 11×23سم [ف: 1-398]
خط: نسخ، کا: علی رضا سمنانی، تا: 1086ق؛ 244گ، 19 سطر، اندازه: 17×25سم [ف: 2-21]
آغاز: بسمله. کبوتر ستایش از بروج افواه حامدان آهنگ در وبام صوامع؛ انجام: از تحریر این کتاب مبارك فارغ شد در اواسط شهر ذوالحجه من شهور سن ست و ثمانین بعد الالف (1086) حرره علی رضا السمنانی هداه اﷲ الی ما یحب و یرضی و الحمدﷲ اولا و آخرا
خط: نسخ متوسط، کا: علی رضا سمنانی، تا: اواسط ذیحجه 1086ق؛ کاغذ: شکري مهره خورده، جلد: تیماج قرمز، 490ص، 19سطر، اندازه: 17×25 سم [فهرست عراقی: 1-143]
انجام:
خط: نسخ، کا: عسکري جنابدي خراسانی، تا: 1088ق؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن قهوه اي، 365 گ، 15 سطر، اندازه: 8/ 16×7/ 25 سم [ف: 2-109]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1098ق؛ مصحح، درآخر آمده: «بلغ مقابل و تصحیحاً مع نسخ الاصل الا ما زاغ عنه النظر سنه 1098»؛ 338گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 23 سم [ف: مخ: 1-102]
آغاز: باب پنجم در بیان فضایل زیارت حضرت سیدالشهداء حسین بن علی صلوت اﷲ علیهماست ... فصل اول در اخباریست که دلالت بر وجوب زیارت آن حضرت میکند؛ انجام: پس هر حاجت که خواهی از خدا سؤال کن ... و بدانکه زیارت هشتم زیارت هاي جامعه که بعد از این مذکور میشود در خصوص بعید وارد شده است
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ تملک: محمدحسین به تاریخ 1144؛ جلد: تیماج قهوه اي سیر با ترنج با سر، 334 گ، 15 سطر، اندازه: 14×23سم [ف: مخ: 1-103]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن12؛کاغذ: سپاهانی سفید، جلد: تیماج مشکی با ترنج، 192گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 11×5/ 18 سم [ف: 3-362]
آغاز: علیهم ذریع الی اجاب الدعوات و زیارتهم وسیل لنیل السعادات حمامه خامه تراب اقدام المؤمنین محمدباقر بن محمد تقی حشرهما اﷲ تعالی مع موالیهما الطاهرین ... و این رساله را مسمی گردانید بتحفة الزایر؛ انجام: رفتن بسوي ایشان بمنزله هجرت بسوي خدا و رسول میدانستیم و بسند معتبر دیگر منقولست که
از آغاز تا زیارت امیرالمؤمنین (علیه السلام)؛ خط: زیارات نسخ معرب و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر مربعی با تاریخ 1221؛ جلد: تیماج قهوه اي، 42گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 11×18سم [ف: مخ: 1-103]
آغاز: بسمله دعاء توسل؛ انجام: و ایضا این دعا را بر کوزه آب ندیده بنویسد و آن کوزه را آب کرده بیاشامد هیچ آزاري نکشد خصوصا دردگلو بهم نرساند الوالی الوالی الوالی خط: نسخ، بیکا، تا: قرن12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول مذهب، داراي سرلوح با کتیبه مذهب مرصع؛ جلد: تیماج ماشی با ترنج و سرترنج، 164گ، 11 سطر، اندازه: 7×14سم [ف: 2-768]
آغاز: برابر؛ انجام: و کان ذلک فی شهر صفر من شهور سنه خمس و ثمانین بعد الف من الهجرت و الحمدﷲ اولا و آخراً و صلی اﷲ علی محمد و آله الطاهرین و لعن اله علی اعدائهم اجمعین ابد الابدین. تمت
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سبز، 193ص (154- 346)، 27 سطر (×5/19)، اندازه: 22×33 سم [ف: 4-316]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: روغنی آراسته و رنگارنگ، 297گ، 19 سطر (12×21)، اندازه: 19×5/ 28 سم [ف: 15-4116]
خط: نسخ معرب، بیکا، تا: اواخر قرن 12؛ واقف: حاج میرزا محمد علی طبیب، جمعه سیزدهم صفر 1283؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 266گ، 18 سطر (5/ 11×5/ 16)، اندازه: 5/ 16×24سم [ف: 3-1036]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ تملک: محمد حسین بن
حاج آقا بزرگ لاهیجی به تاریخ پنجشنبه 29 محرم 1250 و مهرهاي «لا اله الا اﷲ الملک الحق المبین عبده محمد حسین» (مربع) و «شد خادم سبط ثقلین عبده کربلائی محمد حسین» (مربع) و «عبده محمد حسین رئیس الامرا» (مربع)؛ جلد: روغنی، 261گ، 22 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 25-219]
آغاز: برابر؛ انجام: محلق شو بوادي السلام که صحراي نجف است و ان بقعه ایست از جنت عدن و درحدیث معتبر منقولست که شخصی.
تا اواسط باب چهارم؛ خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن 12؛ مجدول، با کمند طلایی؛ کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد: تیماج تریاکی، 141ص (12+128)، اندازه: 14×22سم [ف: 15-147]
آغاز: بی مثالش که مرغ دعایی که نامه درودشان؛ انجام: و گرداند و بهر دانه بیست حسنه از براي او نویسد.
برگ اول آن کسر است و از آن پس تا آخر فصل سوم از باب ششم را دارد؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج قهوه اي، 16سطر (5 /6×5 /12)، اندازه: 10×17سم [ف: 3-1551]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ قطع: وزیري [چهار کتابخانه مشهد- ف: 3]
خط: نسخ، آیات معرب، بیکا، تا: قرن 11 و 12؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 285 گ، 21 سطر (8×20)، اندازه: 12×23 سم [ف: 14-3849]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12 [ف: 3-12]
آغاز: باب پنجم دربیان فضایل زیارت سید الشهداء حسین بن علی صلوات اﷲ علیهماست و در آن چند فصل است؛ انجام: زیارت هاي جامعه که بعد از این مذکور میشود در خصوص بعید وارد شده است.
باب پنجم تا هشتم؛ خط: نسخ، بیکا، تا: دوشنبه سلخ رمضان ؟ قرن 12؛ مصحح؛ تملک: «محمد یوسف»؛ جلد: تیماج قهوه اي، 200گ، 15سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 18 سم [محدث ارموي مخ: 1-296]
آغاز: برابر؛ انجام: قد تم هذا الکتاب الموسوم به تحفة الزایر ... و جمیع المؤمنین لطلب مرضاتک آمین رب العالمین.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ کاغذ: کاغذ ترمه اصفهانی، جلد: روغنی گل و بوته کشمیري، 331گ، 21 سطر، اندازه: 3/ 15×7/ 27 سم [ف: 2-109]
آغاز: بسمله. باب پنجم در بیان فضیلت زیارت سید الشهدا؛ انجام: بعد از این مذکور میشود در خصوص بعید وارد شده است تمت
از باب پنجم در بیان فضیلت زیارت سید الشهدا تا باب هشتم در بیان فضیلت و کیفیت زیارات آن حضرت که مخصوص به ایام و اوقات معلومه است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12، مجدول؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 127گ، 21 سطر، اندازه: 11×5/ 19 سم [ف: 50]
آغاز: و بچندین سند صحیح منقولست از حسن بن علی؛ انجام: برابر
از باب دهم (زیارت حضرت رضا) تا آخر کتاب؛ خط: نسخ معرب، بیکا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ ادامه شماره 282 کتابخانه آیت اﷲ جلیلی (کرمانشاه)؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 89گ، 21 سطر، اندازه: 11×5/ 19 سم [ف: 50]
آغاز: بمسله. فصل چهارم در بیان فضیلت زیارت امام الجن و الانس؛ انجام: صدق مقاعدکم و ثیاب مقامکم و شرف
از فصل چهارم از باب دهم (زیارت حضرت رضا) تا اواخر باب یازدهم (زیارت جامعه)؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد: تیماج خرمایی، 32ص (1-32)، 14 سطر، اندازه: 5/ 10×5/ 17 سم [ف: 51]
آغاز: برابر؛ انجام: البته رحمت الهی او را فرا می گیرد و گناهانش آمرزیده شود باینجا ختم مینمائیم کتاب را.
خط: نسخ، بیکا، تا: حدود قرن 12؛ با سرلوح مزدوج کم کار، واقف: ورثه مرحوم تنکابنی توسط معتمد خراسانی، مرداد 1346؛ کاغذ: آهار نخودي، جلد: تیماج تریاکی عطف خرمایی، 284گ، 19 سطر، اندازه: 13×18سم [ف: 15-144]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ 198گ، 17 سطر (5/ 9×14)، اندازه: 15×21سم [ف: 1-18]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ 552 گ، 12سطر، اندازه: 18×34 سم [ف: 2-21]
آغاز: خبیر بصیر می نماید که چون بمقتضاي اخبار بسیار؛ انجام: اللهم ولیهم ماتولوا و احشرهم.
از اول تا اواخر باب دوازدهم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ واقف: محمد نصیر توسط شیخ عباس شریف کرمانی، فروردین 1372؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: مقوا با روکش گالینگور، 361گ، 16 سطر، اندازه: 15×5/ 19 سم [ف: 15-145]
آغاز: خدا صلی اﷲ را و بسنده هاي معتبر منقولست از امام جعفر صادق علیه السلام؛ انجام: و انا بکم لا حقون و انا ﷲ و انا الیه الراجعون.
از اواسط مقدمه تا اواسط باب دوازدهم؛ خط: نسخ، بیکا، تا: اوایل قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: فتح اﷲ امینی معروف به محمود، فروردین 1366؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج مشکی، 214گ، اندازه: 17×21سم [ف: 15-146]
آغاز: برابر؛ انجام: البته رحمت الهی او را فرا می گیرد و گناهانش آمرزیده شود باینجا ختم مینمائیم کتاب را.
خط: نسخ، کا: یار محمد بن محمد زمان ماهانی، تا: قرن 12؛ مصحح؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: آهاري نباتی، جلد: تیماج مشکی، 322 گ، 20سطر، اندازه: 5/ 10×20سم [ف: 15-144]
آغاز: برابر باشد با یک حج و یک عمره و اگر روزي پنج مرتبه باین نحو زیارت کنی؛ انجام: و رحم اﷲ و برکاته یک زیارت براي تو نوشته شود که
خط: نستعلیق ممتاز، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، مصحح؛ جلد: مقوایی نازك آبی، 73 گ، 18سطر، اندازه: 14×2/ 22 سم [ف: 41-211]
انجام: و باعث عبرت و آگاهی و زهد در دنیا و رغبت بآخرت میشود و در وقت اندوه بسیار و شادي بسیار باید
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ وقفنامه کتاب به تاریخ شوال 1201 دیده میشود؛ جلد: تیماج مشکی، 241گ، 21 سطر، اندازه: 12×23سم [ف: 29]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ مجدول، مذهب، داراي سر لوح دقیق؛ جلد: تیماج مشکی، 249گ، 21 سطر، اندازه: 15×24سم [ف: 2-68]
خط: نسخ معرب و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ مجدول، مصحح؛ اهدائی: ورثه ملامحمد نصیري؛ جلد: تیماج زرشکی، 296گ، 21 سطر، اندازه: 12×23سم [ف: 1-93]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ معرب، کا: محمد حسن، تا: ربیع الاول 1103ق، جا: مدرسه سمیعیه مشهور به باقریه؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 271گ، 18 سطر، اندازه: 14×24سم [ف: 2-766]
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین، تا: رمضان 1104ق؛ 23 سطر (7×5/ 18) [تراثنا: س6 ش3-115]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد حسین، تا: رمضان 1104ق؛ با نسخه اصلی در اصفهان مقابله و تصحیح شده؛ انتقالی از دانشگاه علوم اسلامی رضوي در مهرماه 1368؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج عنابی عطف تیماج زرشکی، 284گ، 23 سطر، اندازه: 8/ 11×8/ 23 سم [ف: 15-139]
خط: نسخ، کا: محمد زمان بن حاجی مجدالدین شیرازي، تا: رجب 1107ق؛ از روي خط مؤلف، مصحح، یادداشتی از سید علی طباطبائی ورزنه به سال 1277 و دعاي شب هاي جمعه، ملحقات تحفة الزائر و دعاي کمیل به خط علی نقی بن محمد زمان فلاورجانی در ذیقعده 1152 و یادداشتی به سال 1237؛ واقف: «محمد امین اصفهانی، 1134؛ جلد: تیماج قهوه اي، 361گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 13×24سم [ف: 1-108]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: دهه سوم صفر 1108ق؛ مقابله شده در روز یکشنبه 5 شوال 1109 [ف: 3-12]
آغاز: برابر؛ انجام: و صلی اﷲ علی محمد و آله الطاهرین و لعن اﷲ علی اعدائهم اجمعین ابد الابدین
خط: نسخ، کا: علی نقی بن محمد ابراهیم قمی، تا: ذیقعده 1109ق؛ جلد: تیماج مشکی، 103گ، 25 سطر، اندازه: 14×25 سم [مؤید: 3-99]
خط: نسخ، کا: محمد سعید بن ابی الحسن، تا: شعبان 1109ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 251گ، 19 سطر تحفة الزائر (5 /7×14)، اندازه: 13×21سم [ف: 8-694]
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نسخ، بیکا، تا: ذیحجه 1115ق؛ تملکی در تاریخ 1116 ق و 1117ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 291گ، 20 سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 25]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد معین بن محمد فصیح، تا: رجب 1119ق؛ اهدایی: صالح زاده؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوایی با تیماج، 228گ، 19 سطر (7×15)، اندازه: 5/ 10×5/ 17 سم [ف: 3-882]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1120ق؛ با سرلوح مذهب، مجدول، چلیپا و دو ستونی؛ اندازه: 5/ 10×5/ 22 سم [نسخه پژوهی: 2-123]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، کا: باقر بن محمد کاظم اصفهانی، تا: یکشنبه 2 رمضان 1120ق؛ یادداشتی به تاریخ رمضان 1225 در شهر کرمانشاهان در خانه میرزا محمد لواسانی؛ کاغذ: سپاهانی سفید و آبی، جلد: تیماج مشکی، 295گ، 17 سطر (5/ 9×14)، اندازه: 5/ 15×5/ 20 سم [ف: 13-253]
خط: نسخ، کا: زین العابدین بن اسماعیل، تا: 1122ق؛ یادداشت تملک مورخ 1183؛ اهدایی: محمد طاهري؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج تریاکی نرم، 257گ، 15 سطر (5/ 16×)، اندازه: 10×20سم [ف: 3-1049]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، کا: محمد جعفر بن پیر سلیمان، تا: 12 ربیع الاول 1123ق، جلد: تیماج قهوه اي، 135گ، 23 سطر، اندازه: 17×26سم [ف: مخ: -26]
خط: نسخ، کا: محمد هادي بن محمد حسن، تا: پنجشنبه 24 ذیحجه 1123ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 243گ، 21 سطر (5/ 7×5/ 16)، اندازه: 15×5/ 25 سم [ف: 3-361]
خط: نسخ، کا: محمد صالح، تا: شعبان 1124ق؛ مصحح، مقابله شده؛ مهر: حاجی سید سعید؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عنابی، 340گ، 17 سطر (5 /8×19)، اندازه: 15×26سم [ف: 1-166]
خط: نسخ، کا: محمد صادق بن محمد مقیم اصفهانی، تا: جمعه 15 جمادي الاول 1125ق؛ در همان سال مقابلت و تصحیح شده، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 281گ، 16 سطر، اندازه: 14×5/ 21 سم [ف: 3-362]
آغاز: بک من شرها و شر ما فیها اللهم یسرلی ما کان فیها ... قضاء حاجتی یا قاضی الحاجات
از ما قبل «باب اول در بیان ثواب تعمیر قبور مقدسه حضرت رسول و ائمه هدي صلوات اﷲ علیهم اجمعین و ثواب زیارت ایشان» تا آخر کتاب؛ خط: نستعلیق، کا: علی اکبر الشریف بن عبدالسمیع حلی، تا: پنجشنبه 2 ذیحجه 1125ق؛ افتادگی: آغاز؛ 175گ، 23 سطر، اندازه: 17×26سم [ف: 2-767]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: با تاریخ 1126ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج سرخ، 275گ، 15 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: مخ]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: ابوتراب محمد علی حسینی، تا: جمعه 12 جمادي الثانی 1127ق؛ مهر تملک: «ملا محمود»؛ اهدایی: حسن ناصر پور؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج مشکی، 281گ، 19 سطر (10×17)، اندازه: 15×23سم [ف: 2-567]
خط: نسخ، بیکا، تا: 16 شوال 1128ق؛ مهر تملک: «محمد اسماعیل»؛ کاغذ: اصفهانی آهار مهره، جلد: مقوایی با تیماج عنابی،253گ، 17 سطر (9×5/ 14)، اندازه: 14×21سم [ف: 5-1510]
خط: نسخ، کا: محمود سنقري بن دوراق خان، تا: 1128ق؛ تملک: ابراهیم در 1324ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی، 412گ، 15 سطر، اندازه: 17×23سم [ف: 3-362]
آغاز: برابر؛ انجام: و الحمد ﷲ اولا و آخراً و صلی اﷲ علی محمد و آله الطاهرین.
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: اواسط جمادي الثانی 1128ق؛ 282گ، اندازه: 16×24سم [نشریه: 13-390]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: قاسم بن محمد لوراي اشتهاردي، تا: 1129ق؛ جلد: تیماج مشکی، 362گ، 17 سطر، اندازه: 15×24سم [ف: 2-766]
آغاز: میخوانی و سلام میگوئی پس چون تسبیح فاطمه علیها السلام بخوانی چهل مرتبه بگو سبحان اﷲ
از ما قبل «فصل دوم در بیان فضیلت و کیفیت زیارت اربعین» تا آخر کتاب؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 1130ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 123گ، 17 سطر، اندازه: 14×23سم [ف: 2-767]
آغاز: علیه و آله دفن کنند حضرت امام حسین صلوات اﷲ علیه فرمود؛ انجام: البته رحمت الهی فرو میگیرد او را و گناهانش آمرزیده.
خط: نسخ، کا: عبداله بن حاج محمد تقی یزدي، تا: 7 صفر 1130ق؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوایی کاغذ مشکی عطف تیماج قرمز، 369 گ، 16 سطر (10×5/ 18)، اندازه: 18×27سم [ف: 1-314]
خط: نسخ، بیکا، تا: صفر 1130ق؛ با سرلوح، مجدول؛ اهدایی: سید محمد عامري؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی تیماج مشکی، 313گ، 19 سطر (8×17)، اندازه: 13×23سم [ف: 3-1024]
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: خلیل بن حسن علی، تا: چهارشنبه 23 ربیع الثانی 1131ق، واقف: محمدمهدي بن محمدمقیم نقاش یزدي براي مسجد محله باغ بهشت در کوچه سنبلستان یزد، ربیع الاول 1166 از سوي؛ 426گ، 16-17 سطر، اندازه: 17×23سم [ف: 2-767]
آغاز: برابر؛ انجام: به درستی که هر که زیارت کند ما را یا قبرهاي ما را البته رحمت الهی او را فرو گیرد و گناهانش آمرزیده شود
خط: نسخ، کا: عبدالحسین بن محمد مشکنانی، تا: 13 شوال 1132ق؛ جلد: تیماج تیماج مشکی، 261گ، 22 سطر، اندازه: 14×5/ 26 سم [ف: مخ: 1-352]
خط: نستعلیق زیبا، کا: ابن محمد طاهر، محمد سالم خوانساري، تا: 1134ق؛ 358گ، 16 سطر، اندازه: 13×21سم [آینه پژوهش: سال 4 ش22-94]
خط: نسخ، کا: غیاث الدین، تا: 11 شوال 1142ق، حسب فرموده میرزا علی نقی؛ مجدول، مصحح، مقابله شده؛ جلد: تیماج مشکی، 480گ،17 سطر، اندازه: 13×5/ 22 سم [محدث ارموي مخ: 1-296]
آغاز: کاملی و خط شاملی نیست؛ انجام: و شفاع مقبول و السلام علیک یا مولاي و ابن مولائی و رحم اﷲ و برکاته.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ ضمیمه: ضمن 38 برگ ذیل نسخه مختصري در زیارات ائمه اطهار (علیهم السلام) به فارسی، مصحح، مقابله شده و در سنه 1148ق؛ تملک: محمد کاظم بن سید علی حسینی؛ واگذاري بنیاد پژوهش هاي اسلامی ابان 1368؛ کاغذ: نخودي آهاري، جلد: تیماج مشکی با عطف پارچه، 290گ، 19 سطر، اندازه: 15×24سم [ف: 15-146]
آغاز: اما بعد حمامه خامه تراب اقدام المؤمنین محمد باقر ابن محمد تقی حشرهما اﷲ تعالی مع موالیهما الطاهرین؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد موسی، تا: 1150ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 328گ، 16 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: مخ: 1-353]
آغاز: منقول است که ابو وهب وقتی داخل مدینه شد و به خدمت حضرت صادق علیه السلام رسید و عرض کرد
خط: نسخ، کا: محمدرضا بن میر عباس طباطبائی اصفهانی، تا: چهارشنبه 4 رمضان 1150ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، 240گ، 18سطر، اندازه: 17×24سم [ف: 3-538]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: بابا احمد پارساپوري ابن عبداﷲ، تا: جمادي الثانی 1152ق؛ 604ص، 19سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 106]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عنبر، تا: سهشنبه 26 جمادي الثانی 1153ق، جا: بندر سور ؛ ضمیمه: جدول احکام شکیات نماز از شخصی به نام شیخ علی و همچنین در آخر نسخه معرفت سمت قبله؛ واقف: حاجیه تاجماه بیگم، شعبان 1262؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: میشن خرمایی، 449گ، 14 سطر، اندازه: 12×5/ 21 سم [ف: 15-141]
آغاز: باب نهم در بیان فضیلت و کیفیت زیارت حضرت امام موسی کاظم؛ انجام: برابر
از باب نهم تا آخر؛ خط: نسخ، کا: محمد حسین بن نظر علی مهران رودي، تا: شنبه 9 صفر 1158ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: سید محمد باقر سبزواري، محرم 1405؛ کاغذ: نخودي فرنگی، جلد: مقوا با روکش گالینگور، 113گ، 14 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 15-145]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: رجب علی بن صفر علی، تا: 1160ق؛ یک سرلوح مذهب، مجدول، محشی؛ کاغذ: مختلف، جلد: مقوا با تیماج قهوه اي، 610 ص، 18 سطر، اندازه: 5 /14×24سم [ف: 1-206]
آغاز: برابر؛ انجام: و از برادران ایمانی که از این کتاب منتفع گردند التماس دعا و زیارت دارم.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ تملک 1171 در پایان؛ مهر: «محمد-الشریف»؛ اهدایی: علیرضا وثوق؛ جلد: مقوایی تیماج مشکی، 132گ، 19 سطر، اندازه: 17×24سم [ف: 1-10]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق تحریري، کا: محمد بن محمد صادق، تا: 15 ربیع الثانی 1179ق؛ واقف: شیخ محمد صالح حائري، مرداد 1351؛ کاغذ: شکري آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 222گ، 17 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 15-141]
کامل؛ خط: نسخ، کا: سید محمد حسینی، تا: ربیع الثانی 1179ق؛ تملک: محمد کاظم بن محمد خان؛ اهدایی: عسکرشاهی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج عنابی، 263گ، 18 سطر (5×10)، اندازه: 8×13سم [ف: 4-1336]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ خان بن ... نیشابوري لشکر نویس، تا: محرم 1194ق، جا: دارالسلطنه هرات؛ جلد: تیماج قهوه اي، 177 گ، اندازه: 20×30 سم [ف]
آغاز: به خوف ترك زیارت نباید کرد و بیان مدتی که باید عود به زیارت آن حضرت کردن فصل دویم در ثواب خالص گردانیدن ... بسمله فصل فی ذکر زیار سیدنا و مولانا امیرالمؤمنین علیه السلام؛ انجام: و طول عمري فی طاعتک و رضاك و صلی اﷲ علی سیدنا محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین و سلم کثیرا کثیرا
خط: نسخ معرب، بیکا، تا: قرن 13؛ مجدول، در سرترنج سجع «ابراهیم بن محمد باقر»؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 214گ، 24 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 2-768]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 296 گ، 21 سطر، اندازه: 15×23سم [ف: 2-767]
آغاز: برابر؛ انجام: درکتاب مزار بحار الانوار ذکر کرده ایم اگر آن ادعیه را در سایر مساجد معروضه بخوانند بد نیست تمت خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج سرخ، 148گ، 14 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 2-766]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ قرمز عطف پارچه آبی، 251گ، 20 سطر (8×5/ 15)، اندازه: 5/ 12×20سم [ف: 4-1169]
آغاز: جنوبهم و یتفکرون فی خلق السموات ربنا ما خلقت هذا باطلا سبحانک فقنا عذاب النار؛ انجام: پس چون فارغ شوي برخیز و یک رکعت.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوایی با روکش کاغذي، 297گ، 14 سطر (5 /7×5/ 15)، اندازه: 14×21سم [ف: 2-810]
آغاز: برابر؛ انجام: بدرستی که هر زیارت کند ما را یا قبرهاي ما را
البته رحمت الهی او را فرو گیرد و گناهانش آمرزیده شود خط: نسخ خوش، کا: محمد حسن شیرازي، تا: اواخر قرن 13؛ مصحح، محشی، داراي سر لوح مکتب شیراز با حاشیه گل و بوته بسیار زیبا، مجدول، داراي کمند؛ جلد: ساغري قاجاري آبی مایل به سبز، 426 گ، 17 سطر (5/ 10×20)، اندازه: 18×29سم [ف: 28-287]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواخرقرن 13؛ وقفنامه کتاب به تاریخ غره ذیقعده 1341؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 209گ، اندازه: 11×5 /16 سم [ف: 26-302]
خط: نسخ معرب و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی رنگارنگ، جلد: تیماج تریاکی، 233گ، 17 سطر (5 /8×15)، اندازه: 13×5/20سم [ف: 11-2141]
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ تملک شعبان 1254؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی، 320گ، 18 سطر (9×15)، اندازه: 14×21سم [ف: 16-265]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ تملک: محمد مهدي؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 422گ، 14 سطر [آستانه قم: 86]
تا آخر زیارات حضرت رضا (علیه السلام)؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 708ص، 17 سطر (8×5/ 15)، اندازه: 14×24 سم [ف: 1-50]
آغاز: برابر؛ انجام: و ثبتنا علی متابعته و امنن علینا بمبایعته و اجعلنا فی حزبه
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: مقوا عطف تیماج سرخ، 328 گ، 20 سطر، اندازه: 11×16سم [ف: مخ: 1-103]
آغاز: برابر؛ انجام: پس حاجت خود را بطلب پس حضرت فرمود که من ضامنم برخدا که از جاي خود حرکت نکند مگر حاجتش برآورده شود.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ صفحات جابجا شده؛ جلد: تیماج مشکی، 284گ، 14 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: مخ: 1-102]
آغاز: برابر؛ انجام: در ابواب جنایز کتاب بحارالانوار مذکور است.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ واقف: حاج محمد قلی، 1260ق؛ کاغذ: آهار مهره، جلد: تیماج مشکی عطف میشن قهوه اي، 260گ، 19 سطر (10×5/ 16)، اندازه: 16×20 سم [ف: 414]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ زیبا، بیکا، تا: قرن 13؛ مجدول، مصحح،؛ مهر: «این کتاب از متملکات و جزو کتاب خانه احقر فضل اﷲ النوري است 1311» (مربع)؛ 239گ،21سطر، اندازه: 12×20سم [ف: مخ: 1-352]
آغاز: و دمی و شعري و مخی و عصبی و ما اقلت الارض عنی اللهم اجعله لی شاهدا یوم حاجتی و فقري و فاقتی الیک یا رب العالمین انک علی کل شیء قدیر؛ انجام: و اجعلنی من المستشهدین بین یدیه طائعا غیر مکره فی الصف الذي نعت اهله فی کتابک فقلت صفا کانهم بنیان مرصوص علی طاعتک و طاع رسولک و آله علیهم السلام اللهم هده بیع له فی عنقی الی یوم القیام و به سند معتبر ازحضرت صادق علیه السلام منقول است که هر که چهل صباح این عهد را بخواند
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ برخی از برگ ها پس و پیش شده اند؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سر، 342گ، اندازه: 13×21سم [ف: مخ: 1-354]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، با کمند؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج با ضربی، 21 سطر (5 /8×5/ 15)، اندازه: 5/ 14×5/ 21 سم [ف: 4-2039]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: مقوا با روکش مشمع آبی عطف میشن مشکی، 266گ، 21 سطر (10×5/ 19)، اندازه: 5/ 16×5/ 26 سم [ف: 1-147]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ تملک: موسوي هندي؛ جلد: تیماج قرمز، 366گ، 11 سطر، اندازه: 10×14سم [ف: 3-384]
انجام: و دروقت هر نماز نازل میشوند هفتاد هزار ملک ژولیده مو خط: نسخ خوب، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 103گ، 19سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 2-106]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: سپاهانی آهار مهره [نشریه: 11-933]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، تا: اوایل قرن 13؛ مصحح؛ واقف: حاج یادگار شیرازي بن آقا قدم علی، رجب 1267؛ کاغذ: شکري فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 282گ، 18 سطر، اندازه: 8/ 14×3/ 21 سم
[ف: 15-143]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: اوایل قرن 13؛ انتقالی از دانشگاه علوم رضوي آذر 1368؛ کاغذ: نخودي فرنگی، جلد: مقوا، عطف پارچه مشکی، 298گ، 17 سطر، اندازه: 3/ 13×3/ 20 سم [ف: 15-143]
آغاز: حضرت قائم کعبه را خراب کردند و حجر الاسود را بکوفه آوردند
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، 202گ، 15 سطر (5/ 7×15) [ف: 4-1161]
خط: نسخ، کا: احمد بن ابی الحسن اردکانی، تا: پنجشنبه 2 ذیحجه 1202ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 249گ، 19 سطر (9×15)، اندازه: 13×21سم [ف: 16-438]
بی کا، تا: 1204ق؛ خریداري از محمد صادق بنی عامریان [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، کا: مهدي جهت آقا محمد علی و رستم بیکا، تا: 1206ق؛ مجدول؛ واگذاري بنیاد مستضعفان شهریور 1367؛ کاغذ: شکري آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج خرمایی، 310گ، 18 سطر، اندازه: 5/ 15×2 /25سم [ف: 15-142]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1209ق؛ از روي نسخهاي که در 1130 نوشته شده بود؛ واقف: ابن علی صفار، باقر خوانساري، 1245؛ 139گ، 30 سطر، اندازه: 18×5/ 26 سم [آینه پژوهش: سال4ش22-94]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد حسین کرمانی، تا: جمعه 10 ذیقعده 1210ق؛ مصحح؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: میشن زرشکی، 303گ، 18 سطر، اندازه: 17×26سم [ف: 15-142]
آغاز: برابر؛ انجام: اللهم صل علی محمد و آل محمد و سلم تسلیماً کثیراً.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1216ق؛ محشی؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: تیماج ماشی، 345گ، 16 سطر (5/ 10×18)، اندازه: 16×25سم [ف: 2-485]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد بن محمد، تا: 20 شوال 1217ق؛ یادداشتی به سال 1350 و دعاي زیارت امام حسین (علیه السلام) و دعاي اذن دخول حرم امام رضا (علیه السلام)؛ واقف: ملا علی اکبر بن ملک محمد، با مهر «العبد علی اکبر» (بیضی)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 280گ، 17 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 30]
آغاز: بنظر این قاصر رسیده بود که وجود آنها؛ انجام: برابر خط: نسخ و نستعلیق، کا: عبداﷲ بن محمد طهرانی، تا: 1218ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی، جلد: میشن عنابی با ترنج و نیمترنج، 228گ، 21 سطر (5 /7×15)، اندازه: 5/ 13×20سم [ف: 10-632]
آغاز: برابر؛ انجام: هر که زیارت کند ما را یا قبرهاي ما را البته رحمت الهی او را فرو گیرد و گناهانش آمرزیده شود.
خط: نسخ، کا: محمد حسن بن علی اکبر شریف، تا: رجب 1223ق؛ مصحح؛ داراي سرلوح زیباي مرصع، مجدول، مذهب، با کمند طلایی؛ کاغذ: فرنگی، 320گ (1پ-320ر)، 16 سطر، اندازه: 8×14سم [ف: 37-41]
آغاز: باب هشتم در بیان فضیلت و کیفیت زیارت آن حضرت که مخصوصند به ایام و اوقات معلومه؛ انجام: برابر
از باب هشتم تا آخر؛ خط: نسخ معرب، بیکا، تا: غره ربیع الاول 1223ق؛ افتادگی: آغاز؛ بعد از پایان کتاب: شرح دعاي ماه رمضان موسوم به دعاي سدر المنتهی، دعاي گنج العرش، دعاي چشم زخم به خط میرزا محمد در 24 جمادي 1290؛ جلد: تیماج قهوه اي، 207گ، 15 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 2-767]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد قاسم، تا: محرم 1224ق؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: فستقی، جلد: مقوایی تیماج آلبالویی، 195گ، 24 سطر (5/ 16×25)، اندازه: 22×32 سم [ف: 1-237]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ خوش، کا: علی بن محمد زمان اصفهانی، تا: پنجشنبه 17 شعبان 1224ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: سوخته مشکی با ترنج و نیمترنج، 280گ، 20 سطر (9×15) [ف: 192]
آغاز: برابر؛ انجام: و زوار القبر الحسین و اخیه و جده و ابیه و امه و بنیه تمت تمام شد.
خط: نسخ، کا: کاظم بن محمدمعصوم، تا: 1226ق؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373 [رایانه]
خط: نسخ، کا: زین العابدین بن محمد علی خوانساري، تا: 1227ق؛ مجدول، نشانی مقابله شیخ محمد صادق خوانساري در همان تاریخ؛ جلد: تیماج زرشکی، 312گ، 19سطر، اندازه:
13×21سم [ف: 2-34]
آغاز: برابر؛ انجام: به درستی که هر که زیارت کند ما را یا قبرهاي ما را البته رحمت الهی او را فرو گیرد وگناهانش آمرزیده شود
خط: نسخ، بی کا، تا: ربیع الاول 1227ق؛ جلد: تیماج زرشکی، 264گ، 17 سطر، اندازه: 17×25 سم [ف: مخ: 1-352]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1227ق؛ داراي سر لوح، مذهب؛ کاغذ: ترمه، 305گ، 19 سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 2-6]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد اسماعیل بن ملا محمد حسینا، تا: محرم 1228ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 397 گ، 14 سطر، اندازه: 14×5/ 20 سم [محدث ارموي مخ: 1-295]
خط: نسخ، بیکا، تا: ربیع الثانی 1228ق؛ مقابله شده؛ مهر: کتابخانه حسینیه اصفهان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 174گ، 23 سطر (5/ 8×5/ 14)، اندازه: 5/ 14×5/ 20 سم [ف: 23]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبدالحسین ابن علی نیریزي، تا: 1231ق؛ یک سرلوحه مذهب، مجدول، مصحح؛ کاغذ: سفید، جلد: مقوا با تیماج مشکی، 309ص، 24 سطر (9×14)، اندازه: 14×21سم [ف: 1-205]
خط: نسخ خوب، کا: محمد حسین گیلانی، تا: 1231ق؛ در صفحه آخر زیارت مفجعه و همین کاتب اعمال کوفه را در 18 ورق نوشته و ضمیمه کتاب نموده؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: روغنی گل و بوتهدار، 346ص، 19 سطر، اندازه: 18×29سم [ف: 1-16]
خط: نستعلیق، کا: علی دوست بن محمد شریف، تا: غره صفر 1232ق؛ جلد: تیماج مشکی، 280گ، 17 سطر، اندازه: 15×5/ 24 سم [ف: 33]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: الکرکنی، میر محمد علی، تا: 1233ق؛ کاغذ: نباتی، جلد: تیماج ضربی، 15 سطر، اندازه: 5/ 13×3/ 20 سم [رایانه]
خط: نسخ، کا: مهدي بن کلب علی اهري، تا: 8 شعبان 1234ق؛ جلد: تیماج مشکی، 243گ، 16 سطر، اندازه: 16×23سم [میراث اسلامی: دفتر نهم-84]
کا: عبدالرحیم بن سید محمد حسینی، تا: 28 ربیع الاول 1234ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: مشکی و روغنی، اندازه: 15×21سم [نشریه: 7-725]
خط: نسخ، کا: حسین بن رضا رضوي خوانساري، تا: 1236ق؛ با سرلوح، مجدول مذهب؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: روغنی گل و بوته، 283گ، 19 سطر، اندازه: 3/ 13×4/ 21 سم [ف: 2-109]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عباسعلی بن سلطان علی نوري، تا: 16 ربیع الاول 1236ق، جا: تهران؛ مستنسخ از نسخه مورخ غره رمضان 1129؛ واقف: مکتب الامام امیرالمؤمنین (علیه السلام)، اردیبهشت 1365؛ کاغذ: نباتی و نخودي آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج ماشی، 292گ، 18 سطر، اندازه: 7/ 14×1/ 20 سم [ف: 15-141]
خط: نسخ معرب، کا: عبداﷲ بن محمد سعید خوانساري، تا: 11 ذیحجه 1237ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ 200گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 13×20 سم [ف: 2-294]
خط: نسخ، کا: احمد بن حاجی عبدالقادر تبریزي، تا: 1238ق، جا: دارالسلطنه تبریز؛ کاغذ فرنگی؛ جلد: تیماج قهوه اي، 190گ، 21 سطر (11×19)، اندازه: 19×30سم [ف: 1-34]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 60
همان نسخه بالا [نشریه: 5-15]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، تا: رمضان 1238ق؛ مجدول؛ جلد: مقوا با روکش، 254گ، 20 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 2-766]
خط: نسخ، کا: محمد بن حیدر بن محمد کرمانی گنجوي تبریزي، تا: شنبه 23 شعبان 1239ق؛ مصحح، محشی، اصل نسخه از قرن دوازدهم و کاتب فوق الذکر نیمه دوم کتاب را هنگام مسافرت به مشهد امام رضا (علیه السلام) و در زمان خلافت فتحعلی شاه قاجار زمانی که به تهران رسیده و در منزل مقرب الخاقان میرزا محمد علی خان کاشانی ساکن بوده تکمیل کرده؛ تملک: «حیدرقلی بن نور محمد خان کابلی» به سال 1351 و از فرزندش «زین العابدین بن حیدرقلی خان» به سال 1352؛ جلد: تیماج قهوه اي، 156گ، 25 سطر، اندازه: 5/16×5/23سم [محدث ارموي مخ: 1-296]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ابو محمد محمد علی بن محمد باقر بن یعقوب علی تربتی الاصل، تا: 1240ق، جا: بروجرد؛ مصحح، مقابله شده؛ جلد: تیماج مشکی، 269گ، 19سطر، اندازه: 5/ 14×21سم [ف: 35-303]
خط: نسخ معرب، کا: عسکر بن ملارمضان هروي، تا: 27 شعبان 1240ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 192گ، اندازه: 14×5/ 20 سم [ف: 122]
خط: نسخ خوب، کا: محمد حسین موسوي، تا: 15 جمادي 1241ق؛ مجدول، داراي سرلوح زیبا؛ تملک: عباسقلی خان سرتیپ بادکوبه؛ جلد: تیماج قرمز، 295گ، 20 سطر، اندازه: 16×5/ 24 سم [ف: 1-348]
خط: نسخ، کا: محمد اسماعیل، تا: 1241ق؛ محمد حسین به دستور زین العابدین میرزا در 1246ق آن را تصحیح نموده؛ کاغذ: فرنگی سفید آهار مهره، جلد: تیماج زرد حنایی، 261گ، 19 سطر، اندازه: 21×31سم [ف: 3-360]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ زیبا ادعیه معرب، کا: علی بن اسماعیل، تا: پنجشنبه 29 رمضان 1242ق؛ مجدول مذهب، با سرلوح مزدوج مذهب، مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج زرین، 319گ، 19 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 2-767]
خط: نسخ، کا: محمدتهرانی، تا: 1243ق؛ مجدول، داراي سرلوح؛ جلد: مقوا روغنی گل و بوته دار، 264گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 16×5/ 25 سم [ف: 1-34]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 59
همان نسخه بالا [نشریه: 5-14]
آغاز: برابر؛ انجام: بدرستیکه هر که زیارت کند ما را یا قبرهاي ما را البته رحمت الهی او را فرو میگیرد و گناهش آمرزیده میشود.
خط: نسخ، کا: عبداﷲ، تا: شب 29 جمادي 1243ق؛ با سر لوح، مجدول، کاغذ: نوعی ترمه، جلد: عطف تیماج عنابی، 238گ، 21 سطر (8×16)، اندازه: 14×23 سم [ف: 12-64]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، کا: محمد رفیع بن ابوتراب نائینی طباطبائی، تا: شنبه 20 جمادي الاول 1244ق؛ داراي یک سرلوح، مجدول مذهب؛ واقف: نائینی؛ 278گ، 18 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 6-217]
خط: نسخ، کا: محمد علی بن محمد صادق قزوینی، تا: 1245ق؛ 365 گ، 14سطر، اندازه: 14×19سم [ف: 2-21]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبداﷲ بن ملاعلی، تا: پنجشنبه 12 ذیقعده 1245ق؛ جلد: تیماج قهوه اي،270گ، 18سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-766]
خط: نسخ و نستعلیق زیبا، کا: نظام الدین محمد بن محمد علی، تا: یکشنبه 14 ذیقعده 1247ق؛ مصحح؛ مهر: »افوض امري الی اﷲ عبده محمد کاظم« (بیضی)؛ وقفنامه به اولاد ذکور با همان مهر به تاریخ محرم 1244؛ جلد: تیماج قهوه اي، 347گ، 16سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1-484]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ جلی، کا: میرزا بابابن محمد حسن خوانساري، تا: رجب 1247ق؛ با لوح زرین زیبا، مجدول، توسط ابوالقاسم نامی به فرموده میرزا کربلایی ولی محمد بیگ تصحیح و مقابله شده؛ جلد: تیماج قهوه اي، 281گ، 18 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: مخ: 1-353]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ابوطالب بن خانمیرزا سرکانی، تا: غره ذیحجه 1248ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، 252گ، 21 سطر، اندازه: 16×25سم [محدث ارموي مخ: 1-296]
آغاز: که آن روزیست که؛ انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، تا: جمادي الاول 1248ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: سردار کل یار محمد خان افشار بوسیله سرهنگ الحسین افشار، خرداد 1332؛310گ، 16سطر، اندازه: 20×29سم [ف: 6-218]
کامل؛ خط: نسخ، کا: حسن بن احمد قزوینی، تا: 1249ق؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 226گ، 20 سطر (5/ 8×16)، اندازه: 14×23سم [ف: 3-1095]
خط: نسخ خوب، بیکا، تا: 1253ق؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: روغنی گل و بوته دار، 272ص، 20 سطر، اندازه: 5/ 13×5/ 21 سم [ف: 1-16]
آغاز: برابر؛ انجام: امید که از ثواب زیارات و دعوات این کتاب کاتب و ابوین او را فراموش نکنند
خط: نسخ متوسط، کا: روح الامین فرزند محمد امین اشتهاردي، تا: 22 رمضان 1253ق؛ کاغذ: سفید و شکري، جلد: تیماج سبز، 894 ص، 13 سطر، اندازه: 5/ 16×22سم [فهرست عراقی: 1-141]
خط: نسخ، کا: روح الامین بن محمد اشتهاردي، تا: 1253ق؛ 447گ، 13سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 2-21]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1253ق؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 338گ، 16 سطر (5/ 8×15)، اندازه: 13×5/ 20 سم [ف: 1-85]
خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 27 ذیحجه 1254ق؛ مقابله شده؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 338گ، اندازه: 5/ 14×5/ 20 سم [ف: 4-11]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1256ق؛ داراي یک سرلوح مذهب، مجدول، داراي کمند؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: روغنی، 749 ص، 15 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 10-614]
آغاز: اما بعد حمامه خامه تراب اقدام المومنین؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ابوطالب طالقانی، تا: چهارشنبه 7 رجب 1257ق؛ کاغذ: شکري فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 321گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 13×5/ 18 سم [ف: 15-144]
خط: نسخ عالی، کا: محمد حسینی اصفهانی،تا: 1257ق، جا: کربلا، حسب خواهش حاج محمد باقر ملک التجار اصفهانی شهیر به بازار مرغی؛ 252گ، 21سطر، اندازه: 5/ 14×5/ 21 سم [ف: 43]
خط: نسخ، کا: میرزا احمد بن محمد مهدي سپاهانی، تا: 1257ق؛ مجدول؛ فرهاد میرزا نسخه را در روز دوشنبه 19 ذیحجه 1292 در باب السلام صغیر مکه از حاجی احمدي کتابفروش براي اینکه زیارت عاشورا به دست بد کسی نیفتد خریده؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 241گ، 21 سطر (6×11)، اندازه: 10×16سم [ف: 11-2479]
آغاز: برابر؛ انجام: مقابل است به عبادت هفتاد سال ... سنه 1258 خط: نسخ، کا: ساوري، میرزا آقا، تا: 1258ق؛ داراي سرلوح مذهب و کتیبه، مجدول، مذهب؛ کاغذ: شکري، جلد: تیماج ضربی، 17 سطر، اندازه: 5/ 14×5/ 20 سم [رایانه]
خط: نسخ، کا: حیدر بن ملا شیر علی، تا: 9 ربیع الثانی 1259ق، براي میرزا ابوالقاسم مستوفی؛ با سرلوح زرین؛ اهدایی: حسن بن عبداﷲ رضوي قمی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 272گ، 17 سطر، قطع: وزیري [آستانه قم: 86]
خط: نسخ، کا: حسین خلخالی، تا: ربیع الثانی 1259ق؛ جلد: تیماج خرمایی، 103گ، 15 سطر، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 1-35]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، کا: اسمعیل بن قربانعلی موسوي ساروي مازندرانی، تا: صفر 1261ق؛ مهر: کاتب «عبده الراجی اسمعیل الموسوي» (بیضی)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 444گ، 14 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: مخ: 1-353]
آغاز: برابر؛ انجام: اي صفوان هرگاه تو را حاجتی در درگاه خدا باشد این زیارت را بکن هرجاکه باشی و این دعا را بخوان و حاجت خود را سؤال کن که البته برآورده میشود و زیار امیر المؤمنین علیه السلام این است رو به قبر آن حضرت به ایست و بگو السلام علیک یا رسول اﷲ ... السلام علی اخی رسول اﷲ و ابن عمه و زوج ابنته و المخلوق
من خط: نسخ، کا: نصراﷲ اهري، تا: 20 ربیع الثانی1261ق، جا: تبریز، دارالطباع محمد علی میناکار؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، چاپ سنگی؛ جلد: تیماج مشکی، 183گ، 25 سطر، اندازه: 15×25سم [ف: مخ: 1-353]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، کا: علی بن عبدالعلی، تا: محرم 1261ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 259ص (243-501)، 19 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 2/ 33-62]
خط: نسخ خوب، کا: عبدالرزاق بن محمد حسین یزدي، تا: 1262ق؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: ترمه، جلد: روغنی گل و بوته زمینه ماشی، 282ص، 20 سطر، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 1-16]
کا: محمد علی بن قربان علی مقصود لو، تا: یکشنبه 19 شوال 1262ق؛ واقف: حسین قلی بن کربلائی جعفر [ف: 6]
آغاز: برابر؛ انجام: پس چون چنین کنی ثواب عظیم از براي تو خواهد بود گفتم فداي تو شوم تسبیح علی و فاطمه را بمن بیاموز خط: نسخ زیبا، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ تملکی با مهر «المتوکل علی اﷲ العبد الصمد بن محمد» (بیضی)؛ وقف بر اولاد ذکور به تاریخ 1263؛ اهدایی: جواد کمالیان، 1354ش؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج با سر، 200گ، 14سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 1-232]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن محمد باقر بن محمد هادي، تا: 1265ق؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: اصفهانی آهار مهره، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 226گ، 17 سطر (9×15)، اندازه: 5/ 14×21سم [ف: 4-1262]
1016
آغاز: برابر انجام: اللهم صل علی محمد وال محمد و سلم تسلیما کثیرا
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: 1269ق، به امر امام جمعه؛ داراي یک سرلوحه مذهب، مجدول؛ کاغذ: ترمه ظریف، جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی، 589 ص، 24 سطر (9×17)، اندازه: 15×25 سم [ف: 126]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: 7 ربیع الاول 1272ق؛ مجدول مذهب؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج عنابی، 280گ، 20 سطر (7×5/ 13)، اندازه: 12×19سم [ف: 3-1174]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، تا: جمادي الثانی1276ق؛ جلد: تیماج مشکی، 19 سطر (9×5/ 14)، اندازه: 15×21سم [ف: 4-2040]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: صفر علی بن ملا محسن یخشکی، تا:
شوال1280ق؛ مصحح، یادداشتی در خطبهء نکاح و تاریخ تولدي به سال 1260 و 1262؛ وقفنامه کتاب از «علی محمد چهاردهی بن ملا عبدالقادر» با مهر «صل علی محمد» (بیضی) و «یا امام محمد تقی» (مربع)؛ جلد: تیماج مشکی، 300گ، 17 سطر [ف: 30]
بی کا، تا: رجب 1288ق [ف: 8]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ معرب و نستعلیق، کا: عبداﷲ بن محمد بن ولی اﷲ، تا: دوشنبه 11 صفر 1296ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 204گ، 20 سطر، اندازه: 5/ 14×23سم [ف: 1-231]
مختصر و گزیدهاي از آن؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13 و 14؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 200گ، 8 سطر (7×13)، اندازه: 12×20 سم [ف: 14-3839]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: عبدالکریم، تا: 1300ق؛ کاغذ: آهار مهره شکري فرنگی، جلد: تیماج خرمایی، 214گ، 16 سطر، اندازه: 3/ 17×8/ 25 سم [ف: 15-143]
آغاز: بسمله. در بیان فضیلت و کیفیت زیارات حضرت امام موسی و کاظم و امام رضا و امام محمد تقی صلوات اﷲ؛ انجام: والکثر علما این حدیث را حمل بر حال ضرور کرده اند و باید بر روي ...
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1304ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا با رویه پارچه، 15 سطر، اندازه: 7/ 11×9/ 17 سم [رایانه]
خط: نسخ، کا: علی بن ابی طالب مدرس همدانی، تا: شنبه 15 شعبان 1307ق، به امر حسین خان بن محمد خان قراگوزلو مهاجرانی؛ جلد: تیماج مشکی، 330 گ، 15سطر، اندازه: 11×18سم [مؤید: 3-295]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 24 جمادي الاول 1316ق، جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 308 گ، 19 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 2-766]
آغاز: میشود در حدیث دیگر فرمود که هر که از فرات غسل کند ... مؤلف گوید که از این حدیث و غیر این ظاهر میشود که در خصوص زیارت حضرت امام حسین (علیه السلام) ... فصل دویم در زیارت مطلقه است که مخصوص به وقتی؛ انجام: پس سجده طولانی کرد و برخواست و بر ناقه سوار شد و رفت، رفیقم گفت که این حضرت خضر بود، چرا ... گفت این سوار هر دو روز یا سه روز.
فصل دوم از باب هفتم در زیارات امام حسین (علیه السلام) تا فصل چهارم از باب چهارم در فضیلت مسجد سهله و مساجد کوفه (جابجا شده است)؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ جلد: مقوایی با عطف گالینگور قهوه اي، 55گ، 17 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 2-768]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: سهراب بن فتح اﷲ نوري، بیتا؛ جلد: تیماج سرخ، 194گ، 19 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 2-766]
آغاز: برابر؛ انجام: به درستی که هرکه زیارت کند ما را یا قبرهاي ما را البته رحمت الهی او را فرو میگیرد و گناهانش آمرزیده شود ...
خط: نسخ معرب و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مجدول، یادداشتی به تاریخ سهشنبه 9 ذیقعده 1295، داراي سر لوح؛ جلد: تیماج قرمز، ضربی ترنج با سر، 208گ، 19سطر، اندازه: 15×24سم [ف: 2-766]
آغاز: حاجتی و ماتضمره هو اجس الصدور و خواطر النفوس ... و چون نمودار شد براي توقبه شریفه آن حضرت بگو الحمد ﷲ علی ما اختصنی به من طیب المولد ... مؤلف گوید که بهتر آن است که در مسجد حنانه زیارت کند حضرت امام حسین (علیه السلام) را؛
انجام: و حسن اولئک رفیقاً و السلام علیکم و رحم اﷲ و برکاته زیارات عتبات عراق نجف، کربلا، کاظمین و سر من راي را دارد؛ خط: نسخ معرب و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ تملکی در 1319؛ جلد: تیماج مشکی، 143گ، 11-16 سطر، اندازه: 5/ 9×5/14 سم [ف: 2-768]
آغاز: بهم عافیتک و تفضل بعفوك؛ انجام: والبسنی عافیتک.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: مختلف، جلد: مقوایی روکش کاغذ مشکی عطف تیماج عنابی، 288گ، 19 سطر (5/7×5/ 16)، اندازه: 11×5/21 سم [ف: 4-1336]
آغاز: الدعوات و زیارتهم وسیلة نیل السعادات اما بعد؛ انجام: السلام علی المحصین فی طاعة اﷲ.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: شمس الدینی؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: مقوایی روکش کاغذ ابري مشکی، 230گ،14 سطر (5 /8×5/ 14)، اندازه: 14×5/ 20 سم [ف: 4-1279]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛کاغذ: اصفهانی آهار مهره، جلد: مقوایی با تیماج آلبالویی، 353گ، 17 سطر (9×15)، اندازه: 14×21سم [ف: 5-1626]
آغاز: السلام علیک یا صاحب المصیب الراتبه لقد اصبح
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: حاج سید مصطفی سلامتیان؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج تریاکی، 150گ، 16 سطر (6×5/ 12)، اندازه: 5/ 10×17سم [ف: 5-1606]
آغاز: برابر؛ انجام: در سایر مساجد معروفه بخوانند بد نیست.
از اول کتاب تا آخر باب چهارم؛ خط: نسخ خوب، بیکا، بیتا؛ مجدول؛ 172گ، 11 و 15 سطر، اندازه: 18×30سم [ف: 6-218]
آغاز: برابر؛ انجام: روایت کرده اند که حضرت
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ واقف: حاج شیخ محمد رضا طبسی، شهریور 1330؛ 318گ، 17 سطر، اندازه: 14×23سم [ف: 6-218]
انجام: و احتجبوا عمن یسئلهم حاج و من ینتجع
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: وزیري؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ براي عطف تیماج قرمز، 380گ، اندازه: 12×18سم [ف: 5-1574]
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 121گ، 15 و 16 سطر (8/ 7×8/ 12)، اندازه: 5/ 12×18 سم [ف: 1-34]
آغاز: بسمله-باب پنجم در بیان فضایل و کیفیت زیارت حضرت سید الشهداء حسین ابن علی (علیه السلام)؛ انجام: و برانکه زیارت هشتم از زیارت هاي جامعه که بعد از این مذکور می شود در خصوص بعید وارده شده است-تم ...
چهار باب از وسط کتاب در فضائل و کیفیات زیارت حضرت سید الشهداء و سایر کربلا؛ بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا با تیماج قهوه اي باز، 125گ، 16 سطر (5/ 10×5/ 17)، اندازه: 5/ 15×24سم [ف: 1-170]
بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام [دلیل المخطوطات: 1-221]
آغاز: فصل سیم در بیان زیارات مطلقه حضرت؛ انجام: بر حاجتی که داري از حق تعالی بطلب که برآورده میشود.
بخشی از تحفة الزائر؛ خط: نسخ و نستعلیق خوب، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 90گ، 9 سطر (5×10)، اندازه: 8×13سم [میراث اسلامی: 8-435]
آغاز: برابر؛ انجام: در بعضی از کتب از معلی بن خنیس روایت کرده اند.
خط: نسخ متوسط، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: آقایان محمد و حسینعلی الهی؛ کاغذ: کاهی صیقلی سفید تیره، جلد: مقواي چرمی، 626 ص، 18 سطر (5/ 7×15)، اندازه: 5/ 13×20 سم [ف: 42]
آغاز: برابر؛ انجام: و سمائک صابر عند نزول بلائک شاکر لفواضل.
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 16 سطر (10×5/ 16)، اندازه: 5/ 14×5/ 24 سم [عمومی ساري و تنکابن: ف: 45]
آغاز: برابر؛ انجام: آمرزیده شود و اﷲ یهدي من یشاء الی صراط مستقیم
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ تملک: حاج ملا حسینعلی واعظ؛ جلد: چرمی سیاه،406گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 17×5/ 22 سم [ف: 1-216]
آغاز: در زیارت مطلقه که مخصوص به وقتی و حالی نیست و در همه اوقات به عمل میتوان آورد؛ انجام: و در کتاب مزار بحار الانوار ذکر کرده ایم که آن ادعیه را در سایر مساجد معروفه بخوانند بد نیست.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ 79 گ، اندازه: 15×5/ 21 سم [ف: 30]
انجام: و در حدیث حسن مفقول است که حضرت امام محمد باقر (علیه السلام) نزد قبر مردي ایستاد و فرمود که اللهم صل وحدته و آنس وحشته و اسکن الیه من رحمتک و رأفتک ما یستغنی عن رحم من سواك.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ تملک: جعفر بن محمد جعفر؛ جلد: مقوا عطف تیماج، 315 گ، اندازه: 16×5/ 25 سم [ف: مخ]
آغاز: برابر؛ انجام: مستحب است که دعاي مظلوم رانزد قبر ابی عبداﷲ الحسین صلوات اﷲ علیه بخوان ... اللهم انی اعتز بدینک ... و قد جئت الی موضع الدعاء و ضمانک الاجابة
خط: نسخ و نستعلیق خوب، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی عطف سرخ، 317گ، 14 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: مخ: 1-103]
آغاز: بحار معاصی را از دعاي خیر فراموش نفرمایند و بر سهو و خطاء لفظ و معنی مؤاخذه ننمایند و این رساله را مسمی گردانید بتحفة الزایر و مرتب داشت بر مقدمه؛ انجام: فصل ششم در بیان زیارت حال تقیه و تجویز انشاي زیارت کردن است ... که میگویی نزد قبر حسین بن علی علیهما السلام آنچه خواهی باب هشتم
انجام تا اول باب هشتم را دارد؛ خط: نسخ معرب و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي سیر، 192گ، 17 سطر، اندازه: 9×18سم [ف: مخ: 1-103]
بیکا، بیتا؛ خریداري از محمد مهدي ابراهیمی [رایانه]
بیکا، بیتا؛ خریداري از محمد رضا امینی [رایانه]
بیکا، بیتا؛ خریداري از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]
بیکا، بیتا؛ خریداري از احمد اقبالیان [رایانه]
بیکا، بیتا؛ انتقالی از سازمان مدارك فرهنگی؛ اندازه: 5/ 14×3/ 21 سم [رایانه]
بیکا، بیتا؛ مجموعه آقا رفیع قزوینی استاد اخلاق و فلسفه امام خمینی، خریداري از منصوره تالهی معین الدین [رایانه]
آغاز: فصل چهارم در زیارات مخصوص وداع است؛ انجام: بسیار باید به قبرستان رود
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: شکري، جلد: تیماج، 18 سطر، اندازه: 17×27 سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ واقف: حاج محمد قلی بزاز ساروي؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه اي، 250گ، 15 سطر [ف: 1-55]
انجام: حضرت صادق علیه السلام فرمود که هر گاه شخصی از برادران مومن شما
خط: نسخ، بیکا، تا: نزدیک عصر مؤلف؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 248گ، 22 سطر، اندازه: 5/ 16×24 سم [ف: 27]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ جلد: تیماج سوخت با ترنج با سر و نقش گل و بوته مرصع، 19 سطر، اندازه: 16×27سم [ف: 111]
بیکا، بیتا [نشریه: 13-360]
بیکا، بیتا [نشریه: 13-363]
آغاز: برابر؛ انجام: به درستی که هر که زیارت کند ما را یا قبرهاي ما را البته رحمت الهی او را فرو گیرد وگناهانش آمرزیده شود
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مجدول؛ جلد: تیماج مشکی، 320گ، 19 سطر، اندازه: 13×24سم [ف: مخ: 1-352]
آغاز: اللهم طهر بی قلبی و اشرح به ضدري و نور به قلبط اللهم اجعله لی نورا و طهورا و حرزا و شفاء من کل داء وافةً و عاه و سوء و مما اخاف و احذر؛ انجام: حضرت فاطمه علیها سلام در هر بامداد روز شنبه به زیارت قبر شهیدان احد میرفت نزد قبر حمزه میایستاد و ترحم بر او میکرد و استغفار از براي او میکرد و از حضرت رسول صلی اﷲ علیه و آله و سلم منقول است که هر که آیة الکرسی بخواند و ثوابش را به اهل قبرستان هدیه کند حق تعالی به عدد هر حرفی ملکی خلق کند که از براي او تسبیح بگوید تا روز قیامت
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 277گ، 19 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: مخ: 1-354]
(tuḥfat-uz zā’ir (t.
شبر، عبداﷲ بن محمد رضا، 1188؟-1242 قمري
(1827-1774) šobbar, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad rezā
وابسته به: تحفة الزائر؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (1037-1110)
ترجمه عربی است از «تحفة لزائر« فارسی مجلسی. مترجم «جلاء العیون» مجلسی را نیز به عربی گردانیده است. این کتاب داراي
«مقدمه» و دوازده «باب» و «خاتمه»: المقدمة: فی آداب السفر؛ باب 1. ثواب الزیار الرسول و الزهرا و ائمة البقیع؛ 2. کیفی زیارة الرسول و الزهرا و ائمة البقیع؛ 3. زیارة الحسین علیه السلام؛ 4. فضل النجف و الکوفة و ماء الفرات؛ 5. زیارة الحسین علیه السلام؛ 6. فضل الحائر و تربة الامام الحسین؛ 7. الزیار المطلق فی کربلا؛ 8. الزیارات المخصوص ؛ 9. زیارات الکاظم و الرضا و الجواد علیهم السلام؛ 10. زیار ائمه سامرا؛ 11. آداب الاستشفاء بالترب و غیرها؛ 12. زیار النیاب و زیارات و اولاد الائم و الصلحاء؛ الخاتمة: فی آداب ملاقا الزوار.
آغاز: بسمله. الحمدﷲ الذي جعل زیار اولیائه و احبائه موجب لکمال القرب من جنابه و بعد فیقول افقر الخلق الی ربه الغنی عبداﷲ بن ممد رضا الحسینی انی لما وقفت علی کتاب تحفة الزائر
انجام: و انا استغفر اﷲ لی و لهم و اسال اﷲ ان یعفو عنی و عنهم بمحمد و آله.
[الذریعة 3/ 438]
آغاز: الحمدﷲ الذي من علینا بموالات اولیائه؛ انجام: و علیهم و رحم اﷲ برکاته.
ترجمه برخی زیارت ها را به فارسی دارد؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمد حسین، تا: رجب 1217ق؛ کاغذ: فرنگی سفید آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 145گ، 12 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 3-362[
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد حسین بن خیراﷲ لاري (شاگرد مؤلف)، تا: 17 رمضان 1220ق؛ مصحح، با نشان بلاغ؛ تملک و تقریظی بر کتاب از شیخ قاسم محیی الدین عاملی که به تاریخ هفدهم ذیحجه 1230 به خط خود نوشته؛ جلد: تیماج قهوه اي، 293گ، 20 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 21 سم [ف: 1-95]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ابراهیم سلماسی، تا: جمعه 12 ربیع الثانی1232ق؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 19 سطر (5 /8×5/ 15) [ف: 774]
(tuḥfat-uz zā’ir (mn.
وابسته به: تحفة الزائر؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (1037-1110)
یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 3604
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عنابی، 311گ، 9 سطر (6×14)، اندازه: 5/8×17سم [ف: 5-1717]
(tuḥfat-uz zā’ir (mn.
یزد؛ وزیري؛ شماره نسخه: 3605
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ مشکی عطف تیماج قرمز، 315گ، 9 سطر (5/ 6×14)، اندازه: 5/ 9×18سم [ف: 5-1717]
(tuḥfat-uz zā’ir (mn.
وابسته به: تحفة الزائر مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (1037-1110)
رسالهاي است در آداب و ادعیه زیارت حضرت خاتم النبیین و حضرات ائمه معصومین که با حذف اسانید از تحفة الزائر علامه محمد باقر مجلسی نقل کرده به همراه فضیلت زیارت و زائرین و گریستن بر مصایب اهل بیت و محل مرقد آنان.
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین و الصلو و السلام علی اشرف الانبیاء؛ انجام: فی زیارتکم انه قریب مجیب
خط: نسخ معرب، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: نخودي آهار مهره کشمیري، جلد: تیماج مشکی، 125گ، 12 سطر، اندازه: 5/ 10×22سم [ف: 295]
(tuḥfat-uz zā’ir (mn.
وابسته به: تحفة الزائر؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (1037-1110)
زیارات حضرات معصومین علیهم السلام را که در احادیث و روایات منقول است، از کتاب «تحفة الزائر» ملا محمد باقر مجلسی، در این مجموعه انتخاب شده تا فارسیزبانان بتوانند از آن بهره برند. مشتمل بر یک مقدمه و دوازده فصل و یک خاتمه.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 59
آغاز: الحمدﷲ و کفی ... اما بعد چون بمقتضاي اخبار بسیار و احادیث بیشمار زیارت رسول مختار و ائمه ابرار؛ انجام: التماس دعا و زیارت دارم در حال حیات این مجرم و بعد از وفات و الحمدﷲ اولا و آخرا و کمال هو اهله.
خط: نسخ معرب و نستعلیق، کا: محمد هادي بن محمد بن محمد
عزیز طبیب، تا: جمادي الثانی 1136ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج سبز، 178گ، 17 سطر، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 1-86]
tohfat-oz zā’erīn
حسین بن علی حسین، ق13 قمري
(hoseyn-ebn-e ‘alī hoseyn (-19c
مؤلف در این کتاب اخلاق را به مشرب اخباري شیعی گرد آورده است.
[فهرستواره منزوي 6/ 363]
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5330
آغاز: بسمله. حمد خداوندي را که گردانیده است دنیا را بهشت دشمنان و زندانی سخت و محبسی عظیم از براي فرقه دوستان؛ انجام: و غسلی بکن شاید مرتبه «موتوا قبل آن تموتوا» بتوفیق الهی تو را حاصل گردد.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: با تاریخ یکشنبه 8 رجب 1269ق؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 44گ، 27 سطر، اندازه: 21×30سم [ف: 3-363]
tohfat-oz zā’erīn
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 25991
بیکا، بیتا؛ خریداري از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]
tohfat-oz zā’erīn be-l-hādīn
مشتاقی نائینی، علی بن محمد،-1328 قمري
(1910-) moštāqī nā‘īnī, ‘alī ebn-e mohammad
اهداء به: ناصرالدین شاه قاجار
تاریخ تألیف: بین 1298ق و 1300ق
کتاب بهطور رقعهنویسی و از نفایس هنري در خط و تذهیب است. مؤلف در مقدمه، اسامی رجال عصر »نایب التولی استان قدس میرزا حسینخان سپهسالار، میرزا یوسف خان مستوفی الممالک و حکمران خراسان محمد تقی میرزا رکن الدوله» را ذکر نموده است. مندرجات نسخه: زیارت جامعه کبیره، عاشورا، اربعین سید الشهداء، دعاي صنمی قریش، مناجات منظوم علوي علیه السلام (بدون ترجمه)، زیارت امین اﷲ، دوبیتی در مناجات اثر طبع جامع: «اگر چه مو گنه و سیار کردم ** و امید ته اي غفار کردم / کتم یک شاطو یوي چوته دیرم ** و خوردم لوت و خود ویمار کردم»، زیارات: هفت حدیث مخصوص حضرت رضا (علیه السلام)، وارث، جوادیه (علیه السلام)، صاحب الزمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، رباعی از جامع: «اي شیر حق نوراﷲ ادرکنی ** کس نیست مرا جز تو پناه ادرکنی / شب تیره و راه پر خطر من گمراه ** اي خضر نماینده راه ادرکنی«، زیارت حضرت رضا (علیه السلام)، جامعه صغیره، منتخب رباعیات ابوسعید ابوالخیر قصیده در منقبت ثامن الحجج (علیه السلام) در 65 بیت از جامع با مطلع: «این معبد ملائکه یا عرش کبریاست ** یا مرقد منور سلطان دین رضاست»، قصیده بیوفایی جهان ایضاً از جامع در 98 بیت با مطلع: «وفا مجوي ز ابناي روزگار ای دل ** طمع مدار ز گردون کج مدار ای دل»؛ و در پایان دو رباعی و مدیحه در سفر قم به تاریخ شوال 1299 با مطلع: «این بارگاه بضعه موسی بن جعفر است ** یا قصري از بهشت خداوند اکبر است».
[فهرستواره منزوي 7/ 179]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 3118
آغاز: پس از خطبه مختصر: «و بعد در سنه ثمان و تسعین و ماتین بعدالالف من الهجره المبارکه المصطفویه»؛ انجام: و اخصص بالاطائب الصلوات ال طه و عتره یس.
خط: نستعلیق خوب، کاتب = مؤلف، تا: 1298ق؛ مجدول، با کمند زرین، داراي 5 سرلوح مزدوج زرپوش منقش؛ واقف: جامع، به تاریخ 1300ق؛ گواهی وقف از علماء وقت: «سید زین العابدین امام جمعه تهران، میرزا محمد حسن آشتیانی، حاج ملا علی کنی، حاج آق محمد کرمانشاهی، محمد مهدي بن محمود« و مختوم به مهر آنان و مهر واقف؛ کاغذ: آهار مهره نباتی فرنگی، جلد: ساغري مشکی، 82گ، 12 سطر، اندازه: 17× 25 سم [ف: 15-147]
tohfe-ye zobeydīye
گیلانی، قاسم بن سعید، قرن 13 قمري
(1816-) gīlānī, qāsem ebn-e sa‘īd
تاریخ تألیف: 1260ق
مؤلف در سبب تألیف کتاب مینویسد: «چون در این عصر که هزار و دویست و شصت هجري است اختلافی واقع شد در باب فاطمه ملقبه به زبیده دختر جناب سید الشهداي مظلوم امام حسین (علیه السلام) ... که در شهر کهنه ري مابین طهران و حضرت عبدالعظیم مدفون میباشد و قبر ایشان مطاف همه دوستان و شیعیان است. بعضی به هواي نفس ... سخنان چند می گفتند که تفوه به آن از عاقل کامل به دور است. چنانچه این خادم آل محمد هرگاه سخنی در این باب در منابر میگفتم در مجالس که مینشستند رد اعلی در مقام نفی برمیآمدند. ترسیدم که این نفی با خره منجر شود به نفی نسب آن مظلومه-صلوات اﷲ علیها- لهذا بر خود لازم شمردم که آنچه از تتبع اخبار و آثار و نوشتجات علماء ابرار موفق به آن شده ام، ایراد نمایم.» مؤخره کتاب مشتمل
است بر ذکر مزارات و بقاع متبرکه ري. کتاب داراي شش «تحفه» است: 1. بیان اولاد آن جناب؛ 2. بیان کیفیت عروسی و زفاف و انعقاد و نطفه؛ 3. آوردن سر قاسم بن حسن به ملک ري؛ 4. بیان مزاوجت مابین حضرت سید الشهداء مظلوم و مطلقه ابن انبیر؛ 5. بیان مزاوجت و مناکحت ما بین سید الشهداء و شهربانو؛ 6. بیان مدفن شریف حضرت زبیده؛ خاتمه: در بیان اولاد و ائمه و اولاد ایشان.
[فهرستواره منزوي 3/ 2048]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 93 10
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و العاقب للمتقین؛ انجام: از این حدیث مستفاد می شود که استرآباد و مازندران تا ري و سمنان و سمرقند و بلخ و هرات داخل خراسان باشد.
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1260ق؛ محشی؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: میشن، 160گ، 20 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 9-23]
tuḥfat-uz zawwār
خوئینی، محمد کاظم، ق14 قمري
(×ū’īīnī, mohammad kāzem (-20c
وابسته به: بحار الانوار الجامع لدرر الاخبار الائم الاطهار؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (1037-1110)
اهداء به: میرزا محمود خان اختشام السلطنه علامیر
تاریخ تألیف: 1309ق در آداب و مراسم زیارات. ترجمه کتاب المزار از مجلدات «بحار الانوار» مجلسی است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 754
آغاز: حمد و ثنا فیاضی را سزا و وهابی را رواست
خط: نسخ، بیکا، تا: 1311ق؛ 351گ، 22 سطر، اندازه: 22×35 سم [ف: 2-475]
tuḥfat-uz zaynīya
حسینی، محمد بن محمد باقر، ق12 قمري
(hoseynī, mohammad ebn-e mohammad bāqer (-18c
اهداء به: علی زین العابدین ( فرزند بزرگش)
تاریخ تألیف: 1108ق؛ محل تألیف: اصفهان
منظومهاي کلامی در حدود هزار بیت در آنچه اعتقاد آن بر هر مسلمان واجب است.
آغاز: یقول راجی عفو رب غافر ** عبیده محمد بن باقر / حمداً لرب ملک جبار ** ذي کرم مقتدر غفار
آغاز: برابر؛ انجام: و فی ثمان بعد الف و مائ ** من صدف الفکراتت منشأة
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 12؛ محشی با نشان «منه عفی اﷲ»؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن تریاکی، 110گ، 8 سطر، اندازه: 2/ 15×3/ 25 سم [ف: 1-87]
آغاز: برابر؛ انجام: ثم الصلا ملاء الافاق ** علی رسول اﷲ بالا طلاق / و آله الهادین للعباد ** و شافعی العاصین فی المیعاد
خط: نستعلیق، کا: محیی الدین بن محمد جعفر المالانی، تا: ذیقعده 1109ق؛ تملک: محمد صالح بیک اوزباشی؛ مهر: «لا اله الا اﷲ الملک الحق المبین علی» (مربع)، «محمد رضا امید دارد شفا» (مربع)؛ جلد: تیماج مشکی، 157گ، 12 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 3-72]
tohfat-os sā’el
لکهنوئی، محمد هادي بن علینقی، ق13 قمري
(lakhanū’ī, mohammad hādī ebn-e ‘alī-naqī (-19c
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 21983
آغاز: بسمله، الحمدﷲ الذي هدنا سبیل السلام و؛ انجام: نواب مستطاب اقباله ... المرقوم فقط
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1287ق؛ کاغذ: نخودي، جلد: مقوا [رایانه]
tuḥfat-us sā’il fī ajwibat-il masā’il
حنفی، احمد بن محمد،-561 قمري
(1166-) hanafī, ahmad ebn-e mohammad
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 27731
آغاز: بسمله، الحمداﷲ، المحیط علما بالدنیا المتفصل بالهدایة و النهایة علینا المنطول بنهای الکفایة؛ انجام: هذا علی علی قول زید هو افرضهم کذا عن المصطفی قد جانا الخبر و قد تمت الاسئلة الاجوبة
خط: نسخ، بیکا، تا: 1263ق ]رایانه]
tohfat-os sālek
مرشد، محمد صادق بن محمد حسین، 1268- قمري
(- moršed, mohammad sādeq ebn-e mohammad hoseyn (1852
کتابی در تاریخ و جغرافیاي شهر کازرون از بلاد فارس داراي سی و هشت »فصل: « 1. دیباجه؛ 2. قصبه و بلده کارون؛ 3. بلوك شاپور و نقوش آن؛ 4. محلات و باغ نظر کازرون؛ 5. حالات مشایخ کبار و مزارات و قبورات و اشعار و گذارشات ایشان؛ 6. بیان بقاع و امام زادگان و ذکر اولاد حضرت موسی بن جعفر علیه السلام؛ 7. سلسله خوانین کازرون؛ 8. سلسله شیخ الاسلام و سادات عظام طباطبائی و سایر عظام؛ 9. سلسله سادات حسینی و سایر سادات عظام؛ 10. سلسله مشایخ و سایر علما و فضلاي عصر؛ 11. حالات اطباء کازرون؛ 12. سلسله خواجه مظفر و حاجی کاظم؛ 13. خم غدیر بر سبیل نظم؛ 14. اعیان و اکابر و ریش سفیدان کازرون؛ 15. حالات اشراف کازرون؛ 16. حالات سلسله تجار و سلسله ملک التجار بوشهر؛ 17. اقالیم سبعه بر سبیل اجماال و ربع مسکون؛ 18. علماي معصومین؛ 19. اعیان ریش سفیدان و کدخدایان؛ 20. شعراء متقدمین و برخی از اشعار ایشان؛ 21. شعراء متاخرین و برخی از اشعار ایشان؛ 22. فوائد مسافرت و برخی از اندرز بزرگان؛ 23. بیان حال رضوان جایگاه آقا محمد درویش و شرح حال راقم؛ 24. بیان اولاد آقا محمد و ذکر حالات مولانا شاه نعمت اﷲ ولی علیه الرحمه بر سبیل اجمال؛ 25. ذکر اکسیر بر سبیل اجمال؛ 26. ذکر قراء کازرون و عدد قراء مذکور؛ 27. قنوات و برکه و باغ و بساطین کازرون؛ 28. اسواق و محصولات و مساجد و جماعات؛ 29. بیان معافی عصار خانه کازرون؛ 30. ذکر هیئت جدید به قانون نجوم حکماء اروپ؛ 31. بیان مجملی از حالات شیخ ابواسحق و شیخ بزرگوار قطب الدین محمود و شیخ زین الدین؛ 32. ذکر تلگرافخانه و پستخانه و جماعت یهود؛ 33. بیان ختمی مرتبت (صلی الله علیه و آله) و نفوس خلایق و تاریخ طوفان نوح؛ 34. ذکر کازرون از قراري که بوستان السیاحه ذکر شده؛ 35. ذکر فضلاء و ذاکرین بقیه حکماء؛ 36. ذکر مشروطه و مجلس ملی بر سبیل اجمال؛ 37. ذکر مجملی از فارس و حدود و سامان آن؛ 38. ذکر برخی از اشعار راقم حروف که مشتمل است بر حکایات چند مقاله در مذمت دنیا.
مؤلف خود را این گونه معرفی کرده است: ذکر حالات راقم بر سبیل اختصار و اجمال: بدان که فقیر در نیمه شهر صفر المظفر یکهزار و دویست و شصت و هشت از عالم عدم بفضاي وجود قدم نهاد و از عالم راحت و سرور به دار غم و غرور افتاد در ظل والد ماجد نشو نما نموده. ما نبودیم و تقاضامان نبود ** لطف او آورد ما را در وجود. تا چهارده سالگی که از درس فارسی فراغت حاصل نموده، مشغول مقدمات صرف و نحو گردیده در خدمت والد ماجد به شیراز آمده خدمت مولانا میرزا مسیح تحصیل کما ینبغی نموده استفاضه فیض از آن جناب کرده معاودت به کازرون نموده. پدر در تربیتم اقدامات فوق العاده داشته تا در سنه 1291 والد از مرض وبا از دار فنا به عالم بقا رخت بربست. از فوت پدر پریشان مفارقت آن جناب به درجهاي موثر گردید که زیست در کازرون جایز ندانسته به شیراز آمده همواره خدمت علما شامخین و عرفا و ادبا فیض باب گردیده به حکم شریعت متاهل گردیده سنه یکهزار و سیصد و هفت حضرت واهب العطایا قر العین و ثمر الفواد فرزند ارجمند آقا محمد به این فقیر عنایت فرموده و به وجود آن مولود شاه مسرت و خرمی از مکمن غیب چهره گشود امید صادق و رجاء واثق آنکه سعادتمند و از اهل تقوي و پرهیزکار به روزگار بماند و مخلص درویشان و معتقد ایشان گردد. در همان سال فرخنده فال عازم عتبه بوسی حضرت رضوي علیه آلاف التحی و الثناء گردیده. گفت پیغمبر بهر شهر روي ** باید اول طالب مردي شوي. در هر شهر و کشور خدمت علماي راسخین و عرفاي راشدین رسیده دو ماهی در خراسان و دو ماهی در طهران و یکماهی در اصفهان توقف نموده مراجعت به شیراز کرده پس از چندي قونسول دولت آلمان در بوشهر احضارم نموده چند گاهی در بوشهر زیست نموده بعد به اتفاق قونسول به اصفهان رفته دو ماهی در اصفهان به سر برده اکنون دیرگاهی است به واسطه ضعف باصره در گوشه انزوا ساکن و دست بذیل عنایت خاندان رسالت (صلی الله علیه و آله) را گرفته.
شیراز؛ بنیاد فارسشناسی؛ شماره نسخه: 88
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1325ق؛ تملک: محمد کاظم اژدري نقاش؛ جلد: تیماج سرخ، 245 گ، 11 سطر (7×11)، اندازه: 10×5/ 16 سم [ف: 107]
tohfat-os sālekīn
حسینی خاتون آبادي، محمد صادق بن محمد رضا، - 1272 قمري
(hoseynī ×ātūn-ābādī, mohammad sādeq ebn-e mohammad rezā (-1856
رسالهاي است در بیان اصول دین و عقاید حقه مطابق با قاعده اهل بیت (علیهم السلام) شامل «مقدمه» و چند «تحفه.»
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7590-38/21
آغاز: بسمله حمد و سپاس ملک علام که هر موجودي از موجودات دلیل بر وحدانیتش به قدري است که ... این حقیر ابن محمد رضا محمد صادق حسینی خاتون آبادي؛ انجام: و وجه دیگر بر عصمت امام آنکه واجب است بر خلایق اطاعت و انقیاد امام چنانکه حق تعالی فرمود و اطیعوا اﷲ و اطیعوا الرسول
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: مقواي سفید، عطف گالینگور قهوه اي، 81گ، 15 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 2-769]
tohfat-os sālekīn = safar-nāme-ye zafarī
مقدم مراغه اي، فتح اﷲ خان، 1234-1306 قمري
(1889-1819) moqaddam marāqe’ī, fath-ol-lāh ×ān
تاریخ تألیف: 1324ق سفرنامهاي است منظوم از فتح اﷲ خان مقدم مراغهاي ملقب به سردار مؤید و ظفرالدوله، در سرگذشت و دیدنی هاي خود حدود 395 بیت که شاید آن را در راه خراسان سروده است.
آغاز: بشنو از من قصه، دیده باز کن ** تا بکی محنت، طرب آغاز کن / بشنو از من قصه، دیده باز کن ** تا بکی محنت، طرب آغاز کن
انجام: این اشعار آبدار ... در ارض راه خراسان بکنار آمده است بر حسب امر مبارك ... در این اوراق ثبت و ضبط افتاد
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 10283
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، کا: سید محمد مشهور به آقا بزرگ فرزند محمد شفیع حسینی قرشی، تا: شوال 1325ق؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: میشن، 29گ، 15 سطر [ف: 9-24]
tohfat-os sālekīn
مشتمل بر پنجاه «مشرع».
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10230
آغاز: نعمته و یطلع من آفاق حکمته ... و هو حسبنا و نعم الوکیل المشرع الاول ادب تنزیه و نظر قال فی سن اثنین و ستین و خمسمائ ؛ انجام: مشرع قال فی سن ثمانین و خمسمائه اللهم احی قلوبنا بروح الایمان ... و اکتبنا من حزبک المفلحین ... و الحمدﷲ رب العالمین.
خط: نسخ، کا: بدرالدین مؤذن جامع کبیر ابن یوسف بعلبکی علوانی شافعی، تا: رجب 1017ق؛ افتادگی: آغاز؛ تملک: الداعی در 9 محرم 1306ق؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 53گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 14×20سم [ف: 32-266]
tohfat-os sālekīn
رساله مبسوطی است در قواعد جفر، در بیست «باب» و «مقدمه» و «خاتمه.»
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 144414
آغاز: حمد بی حد و ثناي بیعدد مر أحدي را سزاست که آدمی را از چهار؛ انجام: ف نک تجاب بقو همتک و قو عزمک و صدق نیتک فافهم ذلک ترشد ان شاءاﷲ تعالی
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ محشی؛ تملک: عبد العلی فرزانه به سال 1353؛ کاغذ: شرقی، جلد: چرم قهوه اي، 135گ، 15 سطر (8×13)، اندازه: 5/ 14×5/ 20 سم [ف: 36-368]
tohfat-os sālekīn
منسوب به ابن طاوس و سید مهدي بحرالعلوم طباطبائی بروجردي نجفی، در عرفان به فارسی، نباید از هیچ یک از این دو باشد. لازم به ذکر است که رساله منسوب به بحرالعلوم با نام تحفة السالکین نیامده و گزارش این نسخه نیز ناقص است و نمیتوان مطمئن بود که آیا همان رساله است و یا جز آن.
شیراز؛ خانقاه احمدیه؛ شماره نسخه: 19
خط: نستعلیق، کا: محسن بن ملاحسن علی خوشنویس، تا: 1338ق [نشریه: 5-210]
tohfat-os sālekīn fī mohemmāt-e osūl-e dīn
طسوجی، عبدالنبی بن محمد، 1117-1203 قمري
(1789-1706) tassūjī, ‘abd-on-nabī ebn-e mohammad
گفتاري است در اصول دین به روش شیعی امامی که به التماس بعضی از برادران دینی، در یک «مقدمه» و پنج «باب» و یک «خاتمه» و هر باب در چند «فصل» ساخته: باب 1. توحید؛ 2. عدل؛ 3. نبوت؛ 4. امامت؛ 5. معاد؛ خاتمه در بعضی از احوال عالم برزخ و بعضی از واجبات. نام کتاب و مؤلف و شماره بخشها در دیباجه آمده است. مؤلف از شاگردان میرزا حسن زنوزي است.
آغاز: بسمله. نحمدك اللهم علی ما هدیتنا الصراط المستقیم ... اما بعد چنین گوید ... ابن شرف الدین محمد عبدالنبی الطسوجی ... این مختصري است موسوم به تحفة السالکین در بیان مسایل مهمه اصول دین ... مرتب بر مقدمه و پنج باب و خاتمه و هر باب مرتب بر چند فصل است
انجام: که مجاهده کند نفس خودش را که در میان دو پهلوي اوست ان شاء اﷲ تعالی جناب اقدس الهی حسن خاتمه بهمه مؤمنین ارزانی فرماید بحق محمد وآله قد تمت هذه الرسالة.
[نسخههاي منزوي 2/ 909؛ فهرستواره منزوي 9/ 179]
آغاز: برابر
خط: مختلف، کاتب = مؤلف، بی تا؛ واقف: ساجدي؛ مهر: «مبشر برسول یاتی من بعده اسمه احمد» (مربع)، «یا حبیب اﷲ ... 1332» (بیضوي)؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج با سر، 42ص (202-243)،
اندازه: 16×22سم [ف: 175]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1551/5
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 4-370]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: سهشنبه 1 رجب 1232ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 30گ، 15 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 2-769]
آغاز: برابر؛ انجام: الرابع الرحمة الی کل احد (تمت المسائل الشرعیة)
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مقوایی، 35گ (2پ-36پ)، 14 سطر (7×12)، اندازه: 10×16سم [ف: 13-3307]
tohfat-os sālekīn (m×.) = se qā‘ede
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18733 ض
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
tuḥfat-us sāmi‘ wa-l qārī fī ×atm-i ṣaḥīḥ-il bu×ārī
بلبیسی، محمد بن ابراهیم،-937 قمري
(1531-) belbīsī, mohammad ebn-e ebrāhīm
مختاراتی است از «عمد القاري و السامع فی ختم الصحیح الجامع» شمس الدین محمد سخاوي.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1115/6
آغاز: فصل فیه ختم لصحیح الامام البخاري ... قال رحمه اﷲ و نفعنا بعلمه ... کتاب عمد القاري و السامع فی ختم الصحیح الجامع الملقب تحفة السامع و القاري فی ختم صحیح البخاري، بسمله. حمدله. الرحمن الرحیم مالک یوم الدین حمداً یلیق بجلال وجهه و عظیم سلطانه القدیم
نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، ش 3400؛ خط: نسخ، کا: محمد بن ابراهیم بلبیسی مقدسی وفایی شافعی خطیب، تا: با تاریخ 907ق؛ 21ص (190-210)، 27 سطر [عکسی ف: 3-245]
tohfe-ye sāmī = tazkere-ye sāmī
سام میرزاي صفوي، 923-975 قمري
(1568-1518) sām mīrzā-ye safavī
تاریخ تألیف: 957ق
زندگی نامه شعراي نامی است، در یک «مقدمه» و هفت «صحیفه»: 1. شمهاي از حال فرخنده مآل حضرت صاحبقران مغفور و اولاد و احفاد و سلاطین معاصر ایشان؛ 2. سادات عظام و علماي افادت اعلام؛ 3. وزراي مکرم و سایر ارباب قلم؛ 4. ذکر اسامی حضرات واجب التعظیم اگر چه شاعر نبودهاند اما گاهی زبان به گفتن شعر می گشوده اند؛ 5. شاعران مقرر و فصحاي بلاغت گستر؛ 6. طبقه ترکان و شعراي مقرر ایشان؛ 7. سایر عوام. در دانشمندان آذربایجان (ص 177) به نقل از «احسن التواریخ» و «تکمل الاخبار» نقل گردیده که این تذکره شامل ترجمه احوال 666 نفر از شعراي معاصر مؤلف میباشد.
آغاز: ﷲ الحمد قبل کل کلام ** بصفات الجلال و الاکرام / حمد او تاج تارك سخن است ** صدر هر نامه نو و کهن است.
انجام: همیشه تا به چمن گل زند سر از پرده ** مدام تا که شکوفه درم کند ایثار / محب آل علی باد سر فراز جهان ** عدوي آل علی باد پست و زار و نزار
چاپ: آقاي وحید دستگردي مدیر و مؤسس مجله ارمغان به سال 1315 خورشیدي در طهران چاپ کرده اند.
[الذریعه 3/ 440؛ مشار 1/366؛ فهرستواره منزوي 3/2048 و3/ 1862؛ تاریخ تذکره هاي فارسی 155؛ مشترك پاکستان 11/ 734، دنا 2 /955-954 (27 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- تذکره شعرا = منتخب تحفه سامی
آغاز: لدیه و سلم علی عترته خصوصاً المرتضی و الزهرا؛ انجام: حاصل عمر نثار ره یاري کردم ** شادم از زندگی خویش که کاري کردم.
خط: نستعلیق ماوراءالنهري، بیکا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ نسخه ما با چاپ ارمغان اختلاف بسیار دارد، و با آنکه یک صفحه از اول و چند سطري از آخر آن افتاده است از هر حیث قابل اعتنا و اعتماد است؛ واقف: حاج قائم مقام؛ کاغذ: نخودي سمرقندي، جلد: پارچه یی، 158 گ، 15 سطر (5/ 9×17)، اندازه: 18×5/ 25 سم [ف: 7-48]
آغاز: برابر؛ انجام: هر تار ز کاکلت جدا فتنه ** گریست حاصل تمام فتنههاي در سریست
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ داراي سر لوح مرصع، مجدول مذهب، محشی؛ از لحاظ محتوا با نسخههاي چاپی به ویژه با نسخه «شرکت علمی» اختلاف دارد و شایسته بررسی است؛ چند برگ افتاده است، صحیفه پنجم اشتباها_ ششم نوشته شده؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، عطف: تیماج مشکی، 150گ، 15 سطر
(5/5×5/ 11)، اندازه: 10×5/ 18 سم [ف: 33-616]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، یادداشتی از سلمان مورخ ذیقعده 1025، نسخه اندکی پیش از سرگذشت بابا نصیبی است و پارهاي از شعرهاي شعرا در هامش افزوده شده گویا از همان سلمان است تا نیمه سرگذشت هلالی، صحیفه هفتم پیش از صحیفه پنجم آمده و نسخه آشفته و پس و پیش است؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی، 45گ، 17 س (9×16)، اندازه: 5/ 15×24 سم [ف: 10-1936]
آغاز: برابر؛ انجام: ترجیعی که براي ائمه معصومین (رضی الله علیهم) گفته مشهور است. تم ...
خط: نسخ پخته، بیکا، تا: قرن 10؛ با جداییهایی با چاپ همایون فرخ؛ تملک: مصطفی بن محمد الفرزدق، محرم 1026 با نشان مهر او «بنده مصطفی بن محمد 1017» (بیضی)، علی بن سلیمان الشهیر بالحسین 1075؛ مهر: «یا مصطفی تقی بالموت و عطا» (!) (بیضی)، «مهر علی کرد به خود فرضی عین، خاك ره آل محمد، حسین» (بیضوي)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 72گ، 23 سطر (5 /8×5/ 14)، اندازه: 13×21سم [ف: 2-43]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ مهر: محمد علی و مرتضی؛ کاغذ: سفید سمرقندي، جلد: تیماج مشکی، 116گ، 13 سطر (6×11)، اندازه: 10×16سم [سنا: ف: 1-326]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عهدي بن شمس بغدادي، تا: شنبه 28 رمضان 972 ق، جا: قسطنطنیه؛ با سرلوح زر؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سبز، 137گ، 17سطر (5/ 6×5 /13)، اندازه: 13×5/ 20 سم [ف: 2-432]
در این نسخه 666 شماره دیده میشود، نویسنده نسخه شعر خود سامی را که در پایان این نسخه (نه چاپ تهران) آمده به شمار آورده است؛ خط: نستعلیق، کا: مصطفی بن اویس، تا: ربیع الاول 976 ق، جا: دارالغزا سراي؛ مجدول، با سرلوح، در پایان آن این افزوده هست: «لمؤلفه فی نعت امیرالمؤمنین: خوش گشت چمن با نگار فصل بهار ... عدوي آل علی باد سست و زار و نزار» در 27 بیت، اشعار و یادداشتهاي مورخ 1283 و 1284 و 1278 در پایان آمده، نسخه در 1298 از آن کتابخانه صنیع الدوله بوده است؛ کاغذ: سپاهانی نخودي، جلد: تیماج حنایی، 127گ، 19 سطر (5/ 7×16)، اندازه: 13×5/ 20 سم [ف: 42]
آغاز: برابر؛ انجام: چرا که عمر چو باد بهار می گذرد ** غنیمت است دمی صحبت گل و گلزار
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 12 رمضان 979ق؛ مجدول، داراي سرلوح رنگین؛ جلد: تیماج سبز، 200گ، 11 سطر، اندازه: 14×5/ 21 سم [ف: 10-67]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 979ق [نشریه: 7-799]
خط: نستعلیق، کا: فتاحی، تا: صفر 983ق، به خط نویسنده «شبستان» فتاحی؛ یک سر لوح کوچک زیبا، مجدول؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: خان بالغ، جلد: چرمی، 174گ، 15 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 3-363]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق خوب، بیکا، تا: 983ق؛ داراي یک سرلوح کوچک زیبا، مجدول مذهب؛ واقف: سپهسالار، کاغذ: خان بالغ، جلد: چرمی، 174ص، 15 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 2-462]
آغاز: و این دو مطلع ازوست: مطلع: روز اگر با همنشینان غم زدل بیرون کنم ** شب که غیر از غم ندارم همنشینی چون کنم؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عنایت لاهجی، تا: 25 جمادي الثانی 985ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول به شنگرف؛ جلد: تیماج مشکی، 105گ، 17 سطر، اندازه: 13×5/ 22 سم [محدث ارموي مخ: 1-306]
آغاز: طیع بیکران بساحل ظهور میرسانید لهذا این شاه بیت که از نتایج سحر آفرین ملازمان آستان ملایک
خط: نستعلیق، بیکا، تا: رمضان 996ق؛ افتادگی: آغاز؛ صفحهات مجدول؛ تملک: حمید رضائی به تاریخ 7/ 4/ 30؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 167گ، 13 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 19-337]
آغاز: برابر؛ انجام: چرا که عمر چو باد بهار میگذرد ** غنیمت است دمی صحبت گل و گلزار؛ تم الکتاب بعون الملک الوهاب.
خط: نستعلیق کهن، کا: محمد فرزند عبدالکریم، تا: 15 صفر 998 ق؛ مصحح؛ تاریخ خرید نسخه در ماه ربیع الاول سال 1370 آمده؛ کاغذ: فرنگی کلاسیک، جلد: مشمعی قهوه اي، 173گ، 17 سطر (6×12)، اندازه: 13×20 سم [ف: 30-522]
آغاز: عسگري میرزا از اولاد امجادبابر؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگی: آغاز؛ نسخه در 1318 از آن محمد هادي دامغانی و در پاریس در 27 اکتبر 1338 نزد عباس اقبال بوده و یادداشتهاي قزوینی در آن هست اقبال براي آن فهرست شاعران نوشته و حواشی او در شرح لغات در آن دیده میشود؛ کاغذ: سپاهانی نخودي، جلد: مقوا عطف تیماج قهوه اي،
225گ، 17 سطر (5/ 7×15)، اندازه: 13×21سم [ف: 1-85]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام (از اواخر در احوال لوندي قصه خوان و روجردي افتادگی دارد)؛ کاغذ: کاغذ ترمه الوان، جلد: میشن قرمز، 176گ، 12 سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 25 سم [ف: 2-109]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: 15 ربیع الاول 1003ق؛ با سرلوحه مذهب؛ کاغذ: فرنگی فستقی، جلد: تیماج آبی، 213ص (290- 502)، 21 سطر (5/ 7×15)، اندازه: 12×19 سم [ف: 2-342]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: اواسط ربیع الاول 1033ق؛ سطور چلیپا و معمولی، محشی از لطفعلی صدر الافاضل (لطفعلی بن محمد کاظم تبریزي)؛ خریداري ازامیر کریمی آزاد در اسفند 1349ش؛ کاغذ: فرنگی شکري آهار مهره، جلد: مقوا با رویه کاغذ ابر پر طاووسی، 147ص (1- 147)، اندازه: 11×5/ 32 سم [ف: 1/29-78]
خط: نسخ، کا: ابراهیم بن مصطفی بیک پسر یالتچی محمد، تا: 22 شوال قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ یادداشت ملاابوالقاسم متخلص به میرزا در اصفهان؛ تملک: مصطفی حسنی؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی، 157گ، 17 سطر (9×17)، اندازه: 16×26سم [سنا: ف: 1-397]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1174ق؛ با مقابله و تصحیح و تکمیل آقاي مینوي؛ قطع: ربعی [نشریه: 6-640]
آغاز: اللهم و بارك علیه و ارزقنا درج الشفاء یوم المیزان لدیه و خصوصا المرتضی ... و بعد چنین گوید فقیر حقیر مستهام ابن اسماعیل الحسینی سام بر ضمیر آفتاب انجلاي مهرورزان الهام آراي و سحر پردازان؛ انجام: عمریست که بی برگ و نوا می گردم ** در پیروي نفس و هوي میگردم / چون سر نزد از صفاي خاطر سخنم ** گرد سخن اهل صفا می گردم
خط: نستعلیق متوسط، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی سفید آهاردار، جلد: تیماج حنایی با ترنج سرخ عطف میشن قهوه اي، 261ص (2-262)، 13 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 17-104]
آغاز: گویند که مژده من الماس بوده باقی اشیا را براین قیاس توان کرد ... از این فتح نامدار درکمال شوکت واقتدار روزگار گذرانیده؛ انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: سلیمان سلامی، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: «محمد اسماعیل 1245» (بیضوي)؛ جلد: تیماج مشکی، 118گ، 15 سطر، اندازه: 15×5/ 23 سم [ف: مخ: 1-372]
بر چاپی افزوده دارد؛ بیکا، بیتا؛ 117ص(188-304) [ف: 9-1413]
آغاز: لیس کلامی یفی بنعت کماله ** صل اله علی النب وآله. صل اللهم و بارك علیه و ارزقنا درج الشفاع یوم المیزان لدیهم و سلم علی عترته؛ انجام: محبت تو اگر در دل همه بودي ** یقین که خالق عالم نیافریدي باز / تو را چو حضرت حق وصف کرده در قرآن ** کسی چگونه کند و صفت اي شه ابرار
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 137گ، 17 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 2-801]
بیکا، بیتا؛ خریداري از مهردخت همایی [رایانه]
یک حلقه فیلم؛ بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
نسخه اصل: مونیخ2؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا [فیلم ها ف: 3-136]
tohfe-ye sāmī
مظفر کابلی، ق11 قمري
(mozaffar-e kābolī (-17c
اهدا به: جلال الدین اکبرشاه (963-1014ق)
در تاریخ مغول و داراي یک «مقدمه» و دو «مقاله»و ده «باب» و یک «خاتمه»؛ مقدمه در تاریخ پیامبران و چهار خلیفه و امامان و جز آنها.
[فهرستواره منزوي 2/ 921]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1143- ف
نسخه اصل: بادلیان 165؛ بیکا، بیتا [فیلم ها ف: 1-43]
tohfe-ye sāmī
وابسته به: نصاب الصبیان؛ ابونصر فراهی، مسعود بن ابی بکر (-640)
ترجمه نصاب الصبیان فراهی است به ترکی.
مشهد؛ مدرسه آیة الله خوئی؛ شماره نسخه: 276/3
بیکا، بیتا [اوراق عتیق: 1-255]
tohfe-ye sepahdārīye
تفرشی، عبدالحمید بن محمد رضا، ق13 قمري
(tafrešī, ‘abd-ol-hamīd ebn-e mohammad rezā (-19c
اهدا به: فتحعلیشاه قاجار
در یک «مقدمه» و سی «باب» و یک «خاتمه» است به نام فتحعلیشاه قاجار نوشته به سپهدار او غلامحسین خان صاحب اختیار عراق «بل» ایران پیشکش کرده است. در مسائل الهی و عالم و خلقت عالم بر حسب نظر صوفیان است و خاتمه آن در بیان احادیثی است که در کتاب به آنها اشاره شده است.
تهران؛ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه: 112
آغاز: حمد خدایی را که عین عنایتش جمیع اعیان را عین حق بین عنایت فرما و شکر کریمی را که؛ انجام: پس ایشان احیاء هستند در حین نماز فافهم الا کنت ... فارغ شد از جمع و تألیف و نظم و ترصیف در آخر خریف ... سنه 1246 بعد از سعی و کوشش و الحمدﷲ اولاً و آخراً ظاهراً و باطناً.
خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: 1246ق؛ داراي اشکال و جداول؛ مهر: «عبده مصطفی قلی»؛ کاغذ: فرنگی، آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 256ص، 13سطر(10×5/ 16)، اندازه: 5/ 17×25سم [ف: 151]
tuḥfat-us sarā’ir
شیروانی، حیدر علی بن محمد، ق12 قمري
(šīrvānī, heydar ‘alī ebn-e mohammad (-18c
رسالهاي فقهی و استدلالی در حج است چنانکه سید حسن صدر در جلد به خط خود گواهی داده است «تحفة السرائر» از همین مولی حیدرعلی است و او در همین کتاب میگوید: «و اجاب خالی المحقق المدقق العلام الفهام شیخ الاسلام و المسلمین محمد باقر المدعو باقر علوم الاولین دامت ایام افاداته « و «اوله جدي قدس سره فی الشرح» و «قال جدي قدس سره فی شرح الفقیه»؛ پس این کتاب باید در زمان مجلسی دوم و پس از مرگ پدرش تألیف شده باشد.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1289
خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ محشی با نشان «منه عفی عنه» و پارهاي از جاها خطخوردگی دارد و به حاشیه برده و افزوده شده و پیداست که نسخه اصل مؤلف میباشد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 289گ، 18 سطر (8×15)، اندازه: 17×24سم [ف: 7-2627]
تحفة السعادات- تحفة السعادة
tohfat-os sa‘āda = tohfat-os sa‘ādāt = farhang-e eskandarī
محمود، محمود بن محمد، ق10 قمري
(mahmūd, mahmūd ebn-e mohammad (-16c
اهداء به: سعدالدین محمد طوسی
تاریخ تألیف: 10 صفر 9160ق؛ محل تألیف: دهلی
فرهنگی است فارسی مشتمل بر لغات دري پارسی و پهلوي و ماوراءالنهري متضمن مختصري از لغات عربی و ترکی با استشهاد به ابیات اساتید؛ در بیست و نه «باب» به ترتیب حروف تهجی، هر بابی در دو «فصل»: مفردات و مرکبات و اصطلاحات، به درخواست دوستان در زمان سلطان اسکندر بن بهلول لودهی پادشاه دهلی (894-923) از روي فرهنگهاي فارسی ضمیر و دستور الفضلا و فرهنگ فخر قواس و زفان گویا دستور الفضلا و شرح مخزن و فرهنگ قاضی ظهیر دهلوي و فرهنگ ابراهیمی و حسینی و عجایب و فرهنگ هاي عربی: صراح دستور اللغات و خلاصه و نصیب الفتیان و تاجین. در پایان سعدالدین را به نظم فارسی میستاید.
[ریو 2/393؛ بلوشه 2/ 200 ش 979؛ فرهنگ نویسی فارسی ص 95]
آغاز: بسمله، ابتدا می کنم بنام حکیم ** کوست یحیی العظام و هی رمیم / برسرنامه نام او شاید ** که ازو کار بسته بگشاید؛ انجام: شب یازه: شب پرك، شیرزنه: آنچه جغرات را بدان دوغ (ناتمام) خط: نستعلیق هندي، بیکا، تا: حدود اواخر قرن 11 و اوایل قرن 12؛ کاغذ: هندي حنایی، جلد: پارچهاي، 166گ، 19 سطر (2/ 11×19)، اندازه: 4 /16×3/ 26 سم [ف: 13-19]
آغاز: بسمله. اما بعد حمداﷲ ذي المن و الجود و نعت صاحب لواء الحمد و المقام المحمود ... چنین گوید ... محمود بن شیخ رضا؛ انجام: ز حق چیزي که می خواهی دهادت ** الهی عاقبت محمود گردان خط: نستعلیق، کا: عبدالقادر بن ملا یحیی، تا: 7 جمادي الثانی 1101ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 85گ (55پ- 139ر)، اندازه: 5/ 14×5/ 24 سم [ف: 15-4213]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: نخودي، جلد: پارچهاي [رایانه]
tohfat-os so‘adā’
ارسطو، 384-322 ؟ قبل میلاد
(322--384-) arastū
شامل چهل نصیحت.
شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1190/3
آغاز: الحمدﷲ الذي نور قلوب العارفین و شرح صدور الصادقین و السلام علی سید المرسلین و علی آله الطیبین الطاهرین. اما بعد این کتاب مشتمل است بر چهل نصیحت از وصایا ونصایح مشایخ طبقات قدس اﷲ ارواحهم و این را تحفة السعداء خوانند و باﷲ التوفیق. نصیحت اول فرموده اند که بر شما باد از تقوا و پرهیزگاري خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1057ق؛ 2گ (125ر-126ر)، اندازه: 12×5/ 19 سم [نسخه پژوهی: 3-140]
التحفة السعدیة - شرح القانون
التحفة السعدیة - اشعار
tohfat-os sa‘dīya
قبائی، اشرف بن محمد اشرف
qobā’ī, ašraf ebn-e mohammad ašraf
در اصول قیافهشناسی، در دو «مقاله»: 1. اصول و کلیات علم فراست، چهار فصل؛ 2. جزئیات و فروع علم فراست، بیست و یک باب.
مشهد؛ میبدي؛ شماره نسخه: 2 /370
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین ... این علم فراست علمی است که همه آدمیان را بدان احتیاج تمام است؛ انجام: و بهمه حال نقطه و خال در چشم مرد و زن بد و علامت است و چشم پاك و صحیح و مایه سلامت.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1251ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج مشکی، 21گ (75پ-95پ)، 14سطر، اندازه: 5/ 15×22سم [ف: 2-71]
tohfat-os sa‘īd fī ‘elm-et tajvīd
یزدي، محمد جعفر بن محمد، قرن 13 قمري
(yazdī, mohammad ja‘far ebn-e mohammad (19c
تاریخ تألیف: 12 رمضان 1272ق
در قواعد تجوید که به درخواست برخی از دوستان در یازده «باب» و »خاتمه« ساخته: باب 1. مخارج حروف؛ 2. صفات حروف؛ 3. تفخیم و ترقیق؛ 4. استعاذه و بسمله؛ 5. تدوین و نون ساکنه؛ 6. میم ساکنه؛ 7. هاء کتابت؛ 8. مد و قصر؛ 9. وقف؛ 10. ادغام؛ 11. اختلاف هفتگانه در فاتحه و اخلاص؛ خاتمه: در اسامی قراء هفتگانه و روایات و رموز آنان.
آغاز: بسمله و به ثقتی، الحمدﷲ الذي انزل علی عبده الفرقان لیبشر المؤمنین تبشیراً و نزل علیه القرآن لیکون للعالمین نذیرا
[نسخههاي منزوي 1/81-82؛ الذریعه 3/ 440]
آغاز: برابر
بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوایی روکش کاغذ ابري عطف تیماج قرمز، 41ص (300-340)، اندازه: 12×17سم [ف: 3-1113]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 20/ 2290
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6-337]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2290/20 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-682]
tuḥfat-us safara ilā ḥaḍrat-il barara
جلال الدین احمد، ق9 قمري
(jalāl-od-dīn ahmad (-15c
اهدا به: قوام الدین ابوالفضل محمد بن عبدالحمید بن شیخ المشایخ البسطامی
رسالهاي در عرفان و تصوف که بنا به گفته کشف الظنون (1/ 367) از کتاب ابن العربی تلخیص شده است؛ در ده «باب» کوتاه: فی التوب ، فی الاعتقاد، فی الاخلاص، فی المحب ، فی الشوق، فی العشق، فی کیفی الریاضات، فی الخلو و شرائطها و آدابها، فی صف المرید، فی المعرف و المقامات و الحالات و تفسیر بعضها.
آغاز: الحمدﷲ الذي أنطق کل شیء تسبیحه و الصلا علی رسوله و صفیه محمد المبعوث الی کاف العالمین و آله أجمعین.
انجام: و اﷲ مسؤول ان یثبت قلوبنا علی الدین و ألسنتنا علی القول الثابت فی الحیا الدنیا و الاخرة، اللهم استجب.
[کشف الظنون 1/ 367]
آغاز و انجام: برابر
در حاشیه تصحیح شده و اندکی حاشیهنویسی دارد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: صفر 967 ق؛ با عبارت «وقف و انا الاحوج، احمد الکوسج»؛ کاغذ: شرقی، 9گ (37پ-45پ)، 21 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 37-88]
در 10 باب به عربی، در فهرست از ابن عربی دانسته شده؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: گالینگور زرکوب، 21گ (97-117)، ابعاد متن: 5 /8×5 /27، اندازه: 13×24سم [ف: 16-596]
در فهرست از بسطامی دانسته شده؛ خط: نسخ، کا: فخرالدین محمد، تا: 1170ق؛ جلد: مقوایی با روکش پلاستیکی آبی رنگ، 22ص، اندازه: 15×23سم [ف: 17]
آغاز: الحمدﷲ الذي جعل العلم مفتاح الجن و جعل اسنانه اتباع السنة و خص بعض اولوا العلم بمواهب المنة؛ انجام: و اﷲ تعالی مسئول ان یثبت قوبنا علی الدین و ان یثبتنا علی القول الثابت فی الحیو الدنیا و الاخرة.
آغاز این نسخه با آغاز نسخه مرعشی متفاوت است؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: مقوا با روکش اسلیمی، 13گ (163پ-175پ)، اندازه: 17×21سم [ف: 33/1-78]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح؛ تملک: نور الدین افندي؛ جلد: مقوایی عطف تیماج، 13گ (76پ-88ر)، اندازه: 13×19سم [ف: 4-251]
tohfat-os safar li-nūr-el basar
بسمل شیرازي، علی اکبر بن علی، 1187-1263 قمري
(1847-1774) besmel-e šīrāzī, ‘alī akbar ebn-e ‘alī
اهداء به: ابوطالب (فرزندش)
تاریخ تألیف: 7 رجب 1244ق؛ محل تألیف: بندر ابوشهر
در معانی و بیان و بدیع، در یک «مقدمه» و سه «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه: در ذکر آنچه قبل از شروع در مقصود دانستنی است؛ باب 1. اقسام استعارات؛ باب 2. بیان کنایات؛ باب 3. صنایع ادبی؛ خاتمه: در تشبیهات و وجوه شبه و تمثیل. نویسنده میگوید: پس از سالها سفر و قطع منازل و گذارندن ایام به بطالت چنان دیدم که بقیه عمر بهگوشهاي نشینم و به امري بپردازدم تا مصاحب ایام عزلت و تنهائیم باشد. آخر فکرم به آنجا رسید که رسالهاي در مجاز و استعاره و کنایه و تمثیل و صنایع ادبی فراهم آورم و به جهت فرزندم ابوطالب ارمغان گردانم. شکر خدا را که به سال 1244 ه-.ق. هنگام توقف در ابوشهر در خدمت حسنعلی میرزاي قاجار فرمانفرماي فارس موفق شدم تا دست به تحریر آن زنم و این رساله را بپردازدم.
آغاز: مسافران دیار بندگی را در درگاه حضرت اله چه راه آوردي خوشتر از بهر حمد و ثناست و راه نوردان طریق شرمندگی را در دربار خداوند کریم چه بهتر از اعترافت گناه
[الذریعه 3/ 441؛ منزوي 2131]
آغاز: برابر؛ انجام: و معلوم باشد که پادشاه بنفس خود کسی را نکشد با قرینه دیگر باشد مجاز است والا حقیقت الحمدﷲ علی اوله و آخره.
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 7 رجب 1244ق، جا: بندر ابوشهر؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 59گ، 11 سطر
(5/ 5×11)، اندازه: 5/ 10×18سم [ف: 2-291]
آغاز: برابر؛ انجام: امید که فرزند ارجمند از بهر بهره ورد هر که را بر لغزش جامه و سیاه کاري نامه نظر افتد قلم عفو بر جریده خطایا کشد و روح فقیر را به فاتحه یاد و شاد نمایند ...
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف (شاید)، تا: رجب 1244ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 26گ، اندازه: 10×17سم [ف: 28-99]
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 7 رجب 1244ق، جا: بندر بوشهر، براي حسینعلی میرزا قاجار؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: میشن یشمی، 59گ، 12 سطر، اندازه: 6/ 10×6/ 15 سم [ف: 2-110]
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج سرخ با ترنج، 63گ، 11 سطر (5×11)، اندازه: 11×17سم [سنا: ف: 1-70]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ 68گ، اندازه: 5/ 10×17سم [ف: 3-17]
آغاز: برابر؛ انجام: در هنگام فراغ تألیف آن پرداخته به اتمام رسید به ید مؤلفه ... ابن علی ابن اسماعیل محمد مهدي علی اکبر غفر لهم و لوالدیهم.
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سپاهانی سیاه، 127گ (119-245)، 14 سطر (6×10)، اندازه: 10×16سم [ف: 16-158]
آغاز: برابر؛ انجام: در هنگام فراغ بتألیف آن پرداختم باتمام رسید خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1240ق [این تاریخ با تاریخ ذکر شده براي تألیف این کتاب سازگار نیست]؛ با سرلوح؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج زرد، 74ص (1-74)، 16 سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 6-141]
خط: نسخ، بیکا، تا: جمعه 3 رجب 1248ق، جا: شیراز؛ مصحح؛ کاغذ: الوان، جلد: تیماج مشکی، 52گ (31پ-82ر)، اندازه: 5/ 10×17سم [ف: 1-205]
آغاز: برابر؛ انجام: باتمام رسید بید مؤلف ... ابن علی بن محمد اسمعیل [بن] محمد مهدي
خط: نسخ، بیکا، تا: 2 جمادي الاول 1248ق؛ جلد: تیماج مشکی، 36گ (524-559)، 17 سطر (5/ 13×5/ 20)، اندازه: 20×5/ 29 سم [ف: 10-1929]
آغاز: برابر؛ انجام: و معلوم باشد که پادشاه به نفس خود کسی را نکشد یا قرینه دیگر باشد مجاز است و الا حقیقت الحمدﷲ اوله و آخره ... و روح فقیر را به فاتحه اي یاد و شاد نماید.
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: 1266ق؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 42گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 19 سم [ف: 25-25]
آغاز: برابر؛ انجام: و روح فقیر را بفاتحه یاد و شاد نمایند
خط: نستعلیق، کا: جهانگیر میرزا، تا: رجب 1266ق؛ کاغذ: حنایی فرنگی، جلد: تیماج، 26گ، 11 سطر، اندازه: 5/12×5/ 19 سم [ف: 19-54]
آغاز: برابر؛ انجام: و معلوم باشد که پادشاه بنفس خود کسی را نکشد یا قرینه دیگر باشد مجاز است و الا حقیقت
خط: نستعلیق زیبا، کا: یوسف بن احمد، تا: شعبان 1312ق، به جهت نظام الملک وزیر لشکر؛ مجدول؛ جلد: مخمل سبز عطف تیماج قهوه اي، 38گ، 16 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 16-330]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1319ق [نشریه: 13-411]
تحفة السلاطین تحفة الوزراء
tohfat-os salātīn
مصنفک، علی بن محمد، 803-875 قمري
(1471-1401) mosannefak, ‘alī ebn-e mohammad
اهدا به: الغ بیک (803-876 (یا 871) ق)
رسالهاي در پند و اندرز و مشتمل بر بیست «باب»، عناوین چند باب: باب 1. در آن که چهار چیز نتوان کرد الا به چهار چیز پادشاهی نتوان کرد الا به عدل و دشمن هلاك نتوان کرد الا به دوستی محبت نتوان افزود الا به تواضع و به مراد نتوان رسید الا به صبر؛ باب 2. در آن که چهار چیز را از چهار چیز چاره نیست پادشاهی را از سیاست وزیر را از امانت لشکر را از ترتیب و رعیت از رعایت؛ باب 3. در آنکه چهار چیز آفت سلطان است ذهول امیران خیانت وزیران گستاخی حقیران حسد نظیران؛ باب 4. در آنکه چهار چیز دوام سلطنت است عدالت و شجاعت مروت و فتوت سخاوت و پاك دامنی محبت و حسن خلق؛ باب 5. در آنکه چهار چیز نباید کرد تا تحسر نباشد رجوع کارها به ناسزایان نیکوئی با ناکسان در کارها تعجیل کردن فسق و فجور؛ باب 4. در آنکه چهار چیز موجب نیکبختی است اصل پاك دل پاك راي مستقیم طبع سلیم
[فهرستواره منزوي 6/ 365]
تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1969
آغاز: بسم اﷲ الرحمن الرحیم الحمدﷲ الذي انام عیون الجور بایقاظ قلوب السلاطین و اجري عیون الامن بین الانام بانطماس ... اما بعد این کتاب مشتمل است بر آنکه حکماء از کتب قدما اختیار کرده اند و فوائد بسیار در ضمن هر حرفی مرقوم و معلوم می شود ... و این رساله مسمی بتحفه السلاطین و مبوبست به (20) باب و بهر بابی چهار نصیحت و باﷲ التوفیق؛ انجام: تمام شد این رساله تحفة السلاطین امید اله شر فلحاظ حضرت اقدس ... ولیعهد روحنا فداه را باید. الحقیر الفقیر محسن منشی المتلخص بشعاعی بدرالشعرا شهر جمادي الاولی سنه 1287. مطلع قصیده محسن منشی.از آن زمان که ز من ماه من کنار و جداست ** مثال ابروي او قامتم ملال آساست ... نسخه: بقاي شاه و ملکزاده در مجاري ملک ** چنان بود که بقاي خداي و ملک خداست
خط: نستعلیق، کا: محسن منشی، تا: 1287ق؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج روکش مخمل سبز گلدار، 20ص، 7 سطر، اندازه: 6 /9×4/ 15سم [ف: 7-189]
tohfat-os salātīn
متطبب، علی بن احمد، ق9 قمري
(motatabbeb, ‘alī ebn-e ahmad (-15c
تاریخ تألیف: چهارشنبه 25 ذیحجه 897ق
در پزشکی. نام کتاب در پایان دیده میشود.
[دنا 2/ 957]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3700
آغاز: بسمله. و به نستعین احمداﷲ علی عزه و تمکینه حمدا یوافی نعمه و اشکره علی فضله و تکریمه شکرا یکافی مزید کرمه.. اما بعد یقول.. علی بن احمد المتطبب اللاهیجانی: الاطباء اجتمعوا علی اثبات فضیل علم الطب؛ انجام: و یعمل معجونا بالرسم الشرب قدر عفص بعد اربعین یوما. تمت الرسال المسما بتحفة السلاطین علی ید ... علی بن احمد المتطبب اللاهیجانی ... فی یوم الاربع (؟) خمس و عشرین من ذي الحجالمحج سن سبع و تسعین و ثمانمائة الحمدﷲ حق حمده و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد و آله و اصحابه و سلم تسلیما کثیرا.
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 25 ذیحجه 897 ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج زرد، 41گ، 15 سطر (8×12)، اندازه: 13×18سم [ف: 12-2704]
tohfat-os salātīn
بهبهانی، محمود بن محمد علی، 1200-1271 قمري
-behbahānī, mahmūd ebn-e mohammad ‘alī (1786
(1855
تاریخ تألیف: 1241ق
کتابی مفصل در تاریخ و احوال انبیاء و معصومان چهاردهگانه و معجزات و کرامات آنها که در دو جلد تنظیم شده؛ جلد اول داراي چهار «مقدمه» و هشت «باب» است: 1. بعضی احوال حضرت آدم و شیث و ادریس علیهم السلام؛ 2. ذکر بعضی از احوال حضرت نوح و معجزات آن جناب؛ 3. ذکر بعضی از احوال هود (علیه السلام) و صالح و معجزات آن دو بزرگوار؛ 4. ذکر بعضی از احوال ذي القرنین و خضر و ابراهیم و اسحق و ... و معجزات آنان؛ 5. ذکر بعضی از احوال حضرت یعقوب و یوسف و ایوب و شعیب و معجزات ایشان؛ 6. ذکر بعضی از احوال حضرت موسی و هارون و یوشع و معجزات آنان؛ 7. ذکر بعضی از احوال انبیاء معروفین از بنی اسرائیل تا به حضرت عیسی (علیه السلام)؛ 8. ذکر بعضی از احوال حضرت عیسی و کرامات منسوب به مریم (علیها السلام) و حوارئین. جلد دوم در چهارده «باب» در معجزات چهارده معصوم و «خاتمه».
آغاز: تحفه سلاطین اکسیر سعادتی است که چون بر فلزات قلوب طرح شود زر خالص از سبی که غیرتش رنگ باخته برآید وصفا بخش جوهر یقین آفتاب عنایتی است که
[الذریعه 3/ 441؛ نسخههاي منزوي 2/ 909؛ مرآت الاحوال؛ سرگذشت بهبهانی ص 466؛ فهرستواره منزوي 6/ 365 و 9/ 179]
آغاز: برابر؛ انجام: و مناسب چنانستکه در مجلد اول این کتاب مستطاب اکتفا به آنچه بیان شد نمود. شروح در مجلد ثانی که متعلقست باحوال پیغمبر آخر الزمان و اوصیاي آن حضرت نمائیم بحول اﷲ الملک المنان و من اﷲ التوفیق الاعانه فانه خیر موفق و معین و کان الاختتام بفضل الملک العلام
جلد اول؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 2 محرم 1241ق، جا: نهاوند (بلده)؛ در ابتداي نسخه شخصی یازده بیت در وصف کتاب سروده و ماده تاریخ اتمام کتاب را «اسم این تحفة السلاطین» بیان کرده؛ جلد: تیماج قهوه اي، 251گ، 16 و 17 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: مخ: 1-355]
آغاز: برابر؛ انجام: در حیات او ایمان نیاوردید بعد از فوت او چگونه ایمان میآورید و اگر او را از قبر بیرون آورید در میان عرب ننگی خواهد بود از براي شما پس او را به حال خود گذاشتند و برگشتند
جلد اول؛ خط: نسخ، بیکا، تا: 2 محرم 1241ق، جا: نهاوند؛ مهر: «محمد تقی بن محمد هادي بن محمود 1302» (بیضوي)؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سر، 146گ، 24 سطر، اندازه: 20×30سم [ف: مخ: 1-355]
جزو دوم و در چهارده «باب» و خاتمه آن در معجزات چهارده معصوم است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: شعبان 1241ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی ترنجدار، 233گ، 24 سطر (12×21)، اندازه: 20×5/ 29 سم [ف: 15-4105]
آغاز: برابر؛ انجام: از قبر بیرون آورید در میان عرب ننگی خواهد بود از براي شما پس او را بحال خود گذاشتند و برگشتند و اﷲ العالم بحقایق الامور
خط: نستعلیق، بی کا، تا: یکشنبه 27 شوال 1257ق؛ مصحح، محشی با رمز «ص»، صورت خط مؤلف در ذیل برگ آخر؛ اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: گالینگور با عطف تیماج مشکی، 176گ، 20سطر، اندازه: 16×23سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1-182]
مشهد؛ شی علی حیدر (مکتبة)؛ شماره نسخه: 1080
همان نسخه بالا [مؤید: 3-84]
آغاز: برابر
جلد اول ازآغاز تا بخشی از باب هشتم؛ خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ 130گ، 26سطر، قطع: رحلی [ف: 5]
آغاز: الحمدﷲ رب العالمین و الصلا علی محمد و آله الطیبین الطاهرین بنده عاصی و مقربه کثر ذنوب و معاصی معروض و مکشوف خاطر فیض مظاهر برادران ایمانی میدارد؛ انجام: هر چه بر سر دختران من میآید بر سر دختران تو بیاید از نیک و بد تو گفتی به پوشان بر من و به کسی اظهار مکن و تهیه سفر مرا بکن تا بروم و او را نکشم و از براي این کار آمده گفت راست گفتی یا رسول اﷲ اکنون من شهادت میدهم به وحدانیت
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 77گ، 22 سطر، اندازه: 18×27سم [ف: مخ: 1-355]
tohfat-os salātīn
انصاري، محمد بن جابر
ansārī, mohammad ebn-e jāber
اهداء به: حسین علی خان
در منطق در یک «مقدمه» و نه «باب»؛ نقلهایی از شفاء ابن سینا دارد.
آغاز: پوشیده نماند که علم منطق در میان علوم، علمی است در نهایت شرف و بلندي مرتبه و منزلت و باقی علوم عقلیه و نقلیه احتیاج شدیدي به او دارند
انجام: نهی ازو واقع شده و حکم به حرمت او کرده شده و او هجو مومن و مدح کافر و شعري که مشتمل باشد بر ترغیب مردم به امور محرمه ... شعرا در مرتبه کراهت و مرجوحیت
داشته اند.
[دنا 2/ 957 (6 نسخه)]
آغاز: برابر؛ انجام: و گفته اند که شعر ملکه باشد که با وجود آن قدرت حاصل شود.
در فهرست با عنوان «رساله در منطق» و ناشناس آمده؛ خط: نسخ، کا: محمد تقی بن سید علی حسنی، تا: قرن 11؛ اهدایی: وزیري؛ جلد: تیماج تریاکی، 86گ، 19 سطر (7×5/ 12)، اندازه: 5/ 10×16سم [ف: 3-900]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست با عنوان «منطق» و ناشناس آمده؛ خط: نسخ، بیکا، تا: سهشنبه 23 جمادي الثانی 1247ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 171گ، 16 سطر، اندازه: 5/15×5/ 21 سم [ف: 20-179]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ، بیکا، تا: جمادي الثانی 1283ق؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی، 112گ (1پ-112پ)، 17 سطر، اندازه: 7×5/13سم [ف: 37-32[
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس است؛ خط: نسخ، کا: محمد علی کرمانشاهی، تا: 12 شعبان 1286ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی، 148گ، 18 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 3-364]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6210- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 3-209]
آغاز: احسن کلامی که ارباب عقل و اصحاب فضل به اسنه اقلام رشحات مداد صدور دفاتر و سطور کتب را بدان موشح کنند ... بعد چنین گوید ... محمد بن جابر انصاري که این رساله ایست در فن منطق مشتمل بر قواعد ضروریه؛ انجام: در باب دهم در شعر افتاده: و امامتکلمون شعر را بر کلام موزون متساوي الارکان مقفی اطلاق کنند ... و از براي قافیه (برابر با س 9 یک صفحه مانده به پایان ش 2303)
خط: نسخ، کا: محمد علی کرمان شاهی، تا: 12 شعبان 1286ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 108گ، 19 سطر (13×24)، اندازه: 19×31سم [ف: 17-330]
tohfat-os salātīn
اهداء به: شاه طهماسب صفوي (930ق-984ق)
تاریخ تألیف: قرن 10ق
از اقلی (شاید علیقلی) که در دیباچه میگوید: هست «اقلی» سگی ز درگه شاه ** نیست راهی دگر بجز ره شاه؛ به نام شاه طهماسب صفوي (930-984 ق): شاه طهماسب رهنماي امم ** صاحب هر چه هست سیف و قلم. سراینده در دیباچه از کار خود به نام «مقصد الابرار» یاد میکند که گویا در ابتدا نام همین مثنوي بوده است. رسالهاي در اسبشناسی است که براي شناختن آداب و ابزار جنگ در آن روزگار نیز ارزشمند است. در چهارده «باب» که فهرست آنها به نظم در دیباچه آمده است: 1. صفت اسب و نیک و بد آن؛ 2. صفت زین و تکلتو و لگام؛ 3. صفت مرد پر دل؛ 4. صفت سلاح ها (تیر، شمشیر، سپر، کمان، زهگیر، تفنگ ...)؛ 5. صفت نعلبند خبیر؛ 6. رنگ مقبول و مردود؛ 7. آموختن اسب نوزین؛ 8. نگاهداري اسب و استر؛ 9. درمان ها؛ 10. صفت جوهر اسب؛ 11. عیوب اسب و استر؛ 12. مرکب رهرو؛ 13. باز و بحري و چرخ؛ 14. صفت رایض (نسخه حاضر باب هاي 13و 14 را ندارد).
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 96/2
آغاز: بسمله. مرغ طبعم سخن کند آغاز ** به ثناي خداي بنده نواز / آفریننده زمان و زمین ** گستراننده مکان و مکین؛ انجام: گاه رفتن جهان بسوزاند ** مرغ در آمدن از او ماند ...
خط: نستعلیق پخته، بیکا، تا: 2 ربیع الثانی 1104ق؛ افتادگی: انجام؛ 20گ (58ر-77پ) [ف: 1-48]
tohfat-os salātīn
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 11069
آغاز: بسمله. حمدله ... اما بعد این رساله مشتمل است بر نصایح حکماء؛ انجام: در گرمابه به آب معتدل اندام شستن و دل شاد و خواطر بی دغدغه الحمداﷲ اولا و آخرا
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13 [الفبائی: 114]
تحفة السلطان- حقایق البرهان
tohfat-os soltān
تمامی شیرازي، محمد بن محمد صادق، ق13
(tamāmī šīrāzī, mohammad ebn-e mohammad sādeq (-13c
اهدا به: محمد شاه قاجار (1250-1264ق)
تاریخ تألیف: 1251ق
در این رساله بعضی از آیات قرآنی و احادیث نبوي که دلالت بر افضلیت علی بن ابیطالب (علیه السلام) بر انبیاء سلف و بر سایر ائمه
دارد نقل شده و یک یک آنها به فارسی شرح گردیده؛ داراي «مقدمه» و سه «باب»: مقدمه: در بیان آنکه امام زمان و خلیفه رسول اﷲ باید از جانب خداي تعالی باشد؛ باب 1. ذکر بعضی از آیات قرآنی که دال بر افضلیت حضرت علی بر انبیاء سالفه است؛ باب 2 . ذکر بعضی از احادیث دال بر افضلیت آن سرور بر انبیاء سالفه است؛ باب 3. ذکر میلاد با سعادت آن حضرت.
[دنا 2/ 957؛ فهرستواره منزوي 9/180]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 722
آغاز: بسمله، الحمدﷲ الکریم المنان و القدیر الحکیم الدیان و الصلو علی نبیه محمد صاحب الجود و الاحسات و آله المعصومین؛ انجام: لکن عادت مورون (= موران) باشد بال ملخی نزد سلیمان بردن. پایان نسخه: ختم بالخیر و السعاده علی ید مؤلف الراجی برحم ربه الغنی فی شهر الکریم المنان شهر رمضان سنه 1251
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: رمضان 1251ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی با ترنج و نیمترنج، 89گ، 10 سطر (5/5×9)، اندازه: 5/ 10×15 سم [ف: 2-227]
tohfat-os soltān
عسکري سمنانی، محمد حسن بن محمد، ق13 قمري
(‘askarī semnānī, mohammad hasan ebn-e mohammad (-19c
اهدا به: فتحعلی شاه قاجار (1211-1250ق)
تاریخ تألیف: 1236ق
کتابی در شناخت اصول مذهب و دین و دانستن ارکان ایمان است مشتمل بر یک «مقدمه» و پنج «اصل» و یک «خاتمه» است و هر یک داراي چند «فصل».
آغاز: کرایم حمد و سپاس و عظائم شکر بی حد و قیاس سزاي نثاي حکیم و بازاي آلاي رحیمی است که نهال با کمال انسان را به بسط ظلال
انجام: عنان اطاعت از دست هدایت ایشان گرفتند و بناي اصل و فرع مذهب را بر پیروي رأي و هوا گذاشتند.
[دنا 2 /957؛ فهرستواره منزوي 9/ 180]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد علی ابن محمد مهدي هاشمی سمنانی، تا: ربیع الثانی 1237ق، جا: تهران؛ با سرلوح مذهب، مجدول، مذهب؛ کاغذ: فرنگی، فستقی، جلد: تیماج قرمز، 87گ، 13 سطر (8×14)، اندازه: 15×21سم [ف: 2-124]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1283ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 87 گ، 15سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 33/1-147]
tohfat-os soltān fī manāqeb-en no‘mān
اهلی ترشیزي، یوسف بن محمد، ق9 قمري
(ahlī toršīzī, yūsof ebn-e mohammad (-15c
اهداء به: ابوالمظفر شاهرخ سلطان
تاریخ تألیف: سلخ شوال 839ق
ترجمهاي از «المواهب الشریف فی مناقب ابی حنیفه» ابوالحسن علی بیهقی است که در یک «مقدمه» و ده «باب» و یک «خاتمه» بوده و در 556ق نگاشته بود : مقدمه در کنیت و اسم شریف؛ باب 1. نسب و حسب ایشان؛ ... 5 . کیاست ذات و قابلیت جبلی او؛ ... 10. ابتداي تحصیل و سعی ایشان؛ خاتمه در فایده گرفتن مسلمانان از علم ایشان و ذکر شاگردان ایشان. این کتاب در «هدی العارفین» به اهلی شیرازي، محمد بن یوسف نسبت داده شده است.
[فهرستواره منزوي 3/ 2049]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9460
آغاز: الحمدﷲ الذي احیی سن نبیه ببیان النعمان و الصلوة و السلام علی رسوله محمد اشرف نبی عدنان و علی آله؛ انجام: یا رب همه را عاقبت نیکو ده ** باشد که در آن میان یکی من باشم خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 10؛ مجدول، داراي سرلوح مذهب؛ جلد: تیماج سبز، 69گ،21سطر، اندازه: 12×5/ 18 سم [ف: 30-148]
tohfe-ye soltānī
گیلانی، علی زین الدین، ق13 قمري
(gīlānī, ‘alī zayn-od-dīn (-19c
بهنام یکی از والیان
در اصول پنجگانه دین، در یک «مقدمه» و پنج «مقاله» و یک «خاتمه.»
[دنا 2/ 957؛ فهرستواره منزوي 9/ 180]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2/ 3378
آغاز: اي نام تو در دو کون مقصود وجود ** نام تو محمد و مقامت محمود / دل بر لب دریاي شفاعت بستم ** زان روي روان میکنم از دیده دو رود؛ انجام: اکنون چون مقام حرز و عوذه است از آن تجاوز ننموده ختم کلام بان مینماید
خط: نسخ، کا: مهدي بن احمد، تا: پنجشنبه 21 جمادي الثانی 1264ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 126گ (52ر-
177ر)، 18 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 9-155]
tohfe-ye soltānī
رسالهاي عرفانی مشتمل بر سه «مقدمه» و سه «قاعده»: مقدمه 1. در شرف و فضیلت انسان و ترجیح او بر سایر مخلوقات صور و معنی؛ مقدمه 2. بیان عشق و معشوق و کیفیت آن؛ مقدمه 3. بیان فقر و تحقیق وصول فقر به حضرت عزت؛ قاعده 1. شرف و فضیلت توحید عقلاً و نقلاً و کشفاً؛ قاعده 2. تعریف و تقسیم توحید علماً و عیناً و حقاً؛ قاعده 3. کیفیت توحید و تعیین مراتب آن شریعت و طریقت و حقیقت.
آغاز: حمد و ثناي بی غایت و شکر و سپاس بی نهایت حضرت بزرگوار پادشاهی را و بارگاه با عظمت سلطانی را که به حکم کنت کنزاً مخفیا؛ انجام: من یهدي اﷲ فهو المهتد و من یضلل اﷲ فلا هادي له و اﷲ یقول الحق و هو یهدي السبیل این ست آخر وصیت و آخر رساله.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 4 شعبان 1031ق؛ مصحح؛ مهر «محمد هادي الفیضی» (مربع)؛ جلد: تیماج قهوه اي، 51گ (59 پ-109)، 18 سطر، اندازه: 10×5/ 17 سم [محدث ارموي مخ: 1-307]
tohfe-ye soltānī va hedīye-ye majles-e ×āqānī = osūl-e dīn
حویزي، جعفر بن عبداﷲ،-1115 قمري
(1704-) hovayzī, ja‘far ebn-e ‘abd-ol-lāh
اهدا به: سلطان حسین صفوي (1105-1135ق)
تاریخ تألیف: 1115ق
یک دوره فلسفه است در دو بخش: طبیعی و الهی و هریک در چند «مقصد»، و هر مقصد داراي چند «مطلب» و «فصل» است: مقدمه در تعریف حکمت و بیان اقسام آن؛ بخش اول، علم طبیعی: مقصد 1) معنی جسم و تحقیق بعضی از احوال او (مقدمه دو مطلب)، 2) تقسیم اجسام و مجملی از احوال خاصه هر یک (پانزده فصل)، 3) بیان حال اعراض (ده فصل)؛ بخش دوم، علم الهی: مقصد 1) امورعامه (2 فصل)، 2) اثبات واجب تعالی، 3) ثبوت صانع تعالی و صفات واجب تعالی، 4) بیان کیفیت صدور اشیاء از حق تعالی، 5) عدل و ذکر افعال حق تعالی، 6) نبوت (چهار فصل)، 7) امامت، 8) معاد.
خوانساري از آن یاد کرده و امین عاملی و صاحب نجوم السماء قمی در فوائد الرضویه نقل کردهاند و در هیچ یک از مراجع که یاد کردیم براي این رساله نامی گفته نشده است و تألیفی به نام تحفه سلطانی از او یاد نشده است. در الذریعه و کشف الحجب نیز تحفه سلطانی نیامده است. مؤلف در بیشتر مباحث، نخست ادله مشائیان و اشرقیان و فرق متکلمین را با اختصار نقل میکند ولی خود از دلیل هاي نقلی و شرعی پیروي میکند و سخن متکلمین و حکما را بیشتر مردود میداند.
آغاز: دیباچه: جواهر کلمات طیبه حمد و سپاس که آغاز آموز عامه ناس از تجلی بان زیور خیر انجامی گیرد و زواهر فقرات زاهره شکر بیقیاس که خواتیم اعمال شریعت اساس از تزین بان پیرایه تمام پذیرد
آغاز متن: بسمله، لک الحمد یا الهی و منک الاعان ... مقدمه در تعریف حکمت علمی است که به او حاصل میشود کامل شدن قو نظریه و قو عملیه بقدر طاقت بشریه
انجام: و راه تاویل باین امور دادن از جاده دین قویم بیرون رفتن است حق تعالی همه مومنین را توفیق سلوك راه حق و نعمت طاعت در دنیا و آسانی عقبات آخرت و خلود در روضه رضوان روزي کناد.
چاپ: بارها چاپ شده؛ مشار فارسی 1/1207؛ تهران، 1339ش، سربی، 211ص
[نسخههاي منزوي 2 /736؛ فهرستواره منزوي 6/ 96 و 9/ 180]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: رجب 1115ق؛ جلد: تیماج سیاه با ترنج و سر، 37گ، 31 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: مخ: 1-373]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: سلخ صفر 1117ق؛ مصحح؛ تملک بی نامی به تاریخ ربیع الثانی 1269 و مهر «العبد المذنب علی» (مربع)؛ جلد: تیماج قرمز، 191گ، 15 سطر، اندازه: 11×21سم [ف: 2-53]
آغاز: مقدمه: در تعریف حکمت و بیان اقسام او حکمت علمی است که باو حاصل میشود؛ انجام: برابر
در فهرست با عنوان «حکمت» و ناشناس آمده. فاقد دیباچه؛ خط: نستعلیق، کا: خدابخش هروي، تا: 1117ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 148گ، 14سطر (8×5/ 12)، اندازه: 12×18سم [ف: 6-575]
آغاز: پذیر این و آن پرتو افکن بدایع آثاري که بر لوح محفوظ تقدیر ازلی نقشبندي صور نور نوعیه مادیات؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن محمد سعید حسینی مشهد سري، تا: ذیقعده 1118ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 115گ، 16سطر (8×13)، اندازه: 13×18سم [ف: 12-2611]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: دوشنبه شعبان 1118ق؛ تملک: محمد هاشم اصفهانی همراه مهر «عبده محمد هاشم» (مربع)؛ جلد: تیماج مشکی عطف گالینگور، 76گ، 25 سطر، اندازه: 11×17سم [ف مخ: 1-169]
آغاز: غیر آن اول حکمت الهی دوم حکمت طبیعی سیم حکمت ریاضی؛ انجام: برابر
در فهرست ناشناس؛ خط: تعلیق، کا: محمد قاسم بن شیخ عبداللطیف الشریف، تا: چهارشنبه 6 رجب 1129ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا، 33گ، 17 سطر (13×18)، اندازه: 18×24سم [ف: 3-577]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ اندازه: 12×5/ 17 سم [نسخه پژوهی: 2-124]
آغاز: یسمه تعالی ملک الاحقر صنعانی الخوانساري؛ انجام: و بان شخص غیر ازتعب عاید نگردد که باید غرض وصول
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام [رایانه]
آغاز: ناصیه رستگاري تواند بود و در بیضاي تحیات و تسلیمات که قره امیدواري توان نمود؛ انجام: دیگر آنکه هر تلخی مزاجش حار و جرمش کثیف است دیگر آنکه هر شوري مزاجش حار و جرامش معتدل است ...
تا فصل 4 از مقصد 3 از حکمت طبیعی را شامل است؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، رکابهدار؛ کاغذ: شرقی، جلد: مقوا عطف تیماج قهوه اي، 39گ، 19 سطر (7×12)، اندازه: 12×17سم [ف: 32-35]
آغاز: بسمله بدانکه اثبات صانع عالم محتاج بمقدمات بسیار و به تطویل و اکثار نیست بلکه هر کس به احوال نفس و بدن خود نظر درستی کند؛ انجام: برابر
در فهرست از محمد بن حسن شیروانی دانسته شده؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ جلد: گالینگور قهوه اي، 13ص (25-37)، اندازه: 13×19سم [ف: 1/ 33-17]
آغاز: محمد جعفر شیخ الاسلام دارالسلطنه اصفهان مقرر فرمودند که قلم فرمانپذیري برداشته و همه ابواب آن را به عبارات فارسیه نزدیک به فهم بر لوح تحریر و تدوین نگاشته به عرض اقدس رساند؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، بیکا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز (صفحه اول مقدمه)؛ کاغذ: شکري آهار مهره، 83گ، 20 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 5-103]
آغاز: برابر متن؛ انجام: برابر
در فهرست ناشناس؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی، 86گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 10×15سم [کتابخانههاي گلپایگان: ف: 178]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد، تا: شعبان 1207ق؛ مجدول، محشی، این یادداشت آمده: «نه صاحب کشف الظنون از این کتاب خبر داده و نه صاحب الذریعه فلیعرف قدره و لیغل مهره»؛ جلد: تیماج مشکی، 14-15 سطر، اندازه: 11×5/ 15 سم [ف: 32-28]
بی کا، تا: 1222ق [د.ث. مجلس]
آغاز: برابر متن؛ انجام: برابر
در فهرست با عنوان «اثبات صانع» و از محمد بن حسن شیروانی دانسته شده؛ خط: نسخ، بیکا، تا: چهارشنبه ذیقعده 1224ق؛ 7ص، قطع: ربعی [نشریه: 5-646]
آغاز: برابر؛ انجام: فی سنه خمس و عشرون و ماتین بعد الالف خط: نسخ، بیکا، تا: 1225ق [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق و شکسته، کا: محمد باقر بن حیدر علی طالقانی الاصل، تا: 1270ق، جا: کجور مازندران؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 122گ، 15 سطر (7×13)، اندازه: 11×18سم [ف: 2-275]
آغاز: به زیباترین طرزي زیب افزاي عیانکده شهود ساخته فسبحان من جعل الحکم فضلاً یؤتیه من یشاء لیکون بصیراً و من یؤت الحکم ... اما بعد بر موافقان مواقف حکمت الهی و عارفان معارف؛ انجام: مقصد ششم در نبوت و در آن چند فصل است. فصل اول در بیان وجوب فرستادن انبیا بنابر طریقه عدلیه قایلین به حسن و قبح عقلی.
از اول (قسمتی از دیباچه افتاده است) تا مقصد ششم در نبوت؛ خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ داراي علامات بلاغ و تصحیح؛ جلد: مقوا صورتی، 95گ، 17 سطر، اندازه: 5/ 12×18سم [ف: 2-802]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خفی خوش، کا: محمد نصیر بن محمد علی
خوانساري، بیتا؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: سوخت با ترنج و سرترنج، 52گ (63 پ-114پ)، 22 سطر (5 /8×5/ 15)، اندازه: 13×5/ 20 سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریري، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی شکري آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 152ص (57-208)، 17سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 10-140]
tohfat-os soltānīya
شیروانی، محمد بن حسن، 1033-1098 قمري
(1687-1624) šīrvānī, mohammad ebn-e hasan
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 28683
آغاز: بسمله، حمد و شکر نامنتاهی از حامد متناهی مران منعم غیر متنهاي النعم را که نعمت عظاء وجود محمدي که نقطه؛ انجام: صفات کامله است از اتصاف کلامی و کلماتی که در ...
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام [رایانه]
tohfe-ye soltānīye
ترمزي، محمد قاسم بن محمد طالب
termezī, mohammad qāsem ebn-e mohammad tāleb
اهدا به: عبدالعزیز بهادرسلطان
کتابی است در اخترشناسی شامل ده «مقاله» و هر مقاله داراي »مقدمه: « نسخه حاضر فاقد مقاله نخست میباشد؛ مقاله 2. بیان چگونگی افلاك و خواص کواکب؛ 3. بیان هیئت زمین و تقسیم اقالیم سبعه؛ 4. بیان معنی و حقیقت جسک؛ 5. سبب پیدا شدن بحار و دخان و بیان حقیقت ایشان؛ 6. بیان حدوث کواکب ذوات الاذناب؛ 7. بیان زلزله؛ 8. بیان کلیات اقسام مرکبات؛ 9 بیان مراتب معدنیات؛ 10. بیان پیدا شدن فرزند از موالید ثلاث.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13186
آغاز: دیده را دیدبان مردم کرد ** جرح را بوستان انجم کرد / روز و شب در نهاد مهر نهاد ** تاج زر بر سرسپهر نهاد؛ انجام: و به نهایت انجامید روش قلم تیزکام و جنبش خامه بی آرام در قطع منازل و طی مراحل جمع و ترتیب ... تمت.
خط: نستعلیق، کا: محمد قاسم، تا: 1050ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی، مجدول مذهب، داراي اشکالی هندسی؛ مهر: «یداﷲ» (بیضی)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 87گ، 15 سطر (6×14)، اندازه: 11×19سم [ف: 33-354]
tohfe-ye soltānīye
حسن بن گل محمد
hasan ebn-e gol mohammad
دستور و روش نامهنگاري است، در سه «باب»: 1. مکتوب و جواب آن؛ 2. احکام سلاطین و حکام و جواب آن؛ 3. مکاتبات شرعیه.
[گنج بخش 3/ 1171 که هشت نسخه از آن رامعرفی نموده است؛ دنا 2/ 958]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13543
آغاز: اول نامه بنام کردگاري که نگارنده لوح و قلم است و برآرنده عالم است؛ انجام: خواجه از کمال عدلش هست ملک آباد و خلق آسوده به سعادت منزول روح را
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ لغات دشوار در لابهلاي سطور معنی شده؛ جلد: تیماج قهوه اي، 153گ، اندازه: 5/ 16×23سم [ف: 37-40]
tohfat-os soltānīya
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 26275
آغاز: بسمله. حمدي که حامدان ملاء اعلی و ذاکران؛ انجام: که به پایان رسید این گفتار ... سنه 1110
خط: نستعلیق، کا: بیلندي جنابدي، بدرالدین محمد بن محمد زمان، تا: 1110ق [رایانه]
tohfe-ye soltānīye
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25602
بیکا، بیتا؛ خریداري از امان اﷲ [رایانه]
tuḥfat-us sulṭānīya wa hidyat-ul ḥusaynīya
گلستانه اصفهانی، محمد بن ابی تراب،-1110 قمري
(1699-) golestāne esfahānī, mohammad ebn-e abī torāb
اهداء به: شاه سلطان حسین صفوي
باید در نود و نه «باب» باشد.
[ریحان الادب 3/ 103؛ دنا 2/ 956]
مشهد؛ صحت، رضا (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره
میرسد به باب 21؛ خط: نسخ، کا: محمد باقر بن محمد حسن بروجنی، تا: 1295ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-556]
tohfat-os soltānīya va hedyat-ol ×āqānīya
جزایري شوشتري، عبدالحسین بن عزیزاﷲ، ق13قمري
(jazāyerī šoštarī, ‘abd-ol-hoseyn ebn-e ‘azīz-ol-lāh (-19c
وابسته به: مقامات النجاة؛ جزائري، نعم اﷲ بن عبداﷲ (1050-1112 ق)
اهداء به: محمد شاه قاجار
تاریخ تألیف: 1250ق
نویسنده میگوید چون به تهران آمدم درباریان فتحعلی شاه توجه خاص به من کردند. روزي از کتاب «مقامات النجاة» سید نعم اﷲ جزایري داستانی براي آنان گفتم. آنها را این داستان خوش آمد و آن را به فتحعلی شاه عرضه کردند . شاه مذکور دستور ترجمه آن کتاب را داد و من در صدد فراهم کردن وسائل ترجمه بودم که فتحعلی شاه جان سپرد و دولت محمد شاه قاجار درخشیدن گرفت پس بر آن شدم که این کتاب را به نام محمد شاه قاجار از عربی به فارسی در یک «مقدمه» و دوازده «فصل» و یک «خاتمه» بگردانم که همه حکایت از پیغمبر اسلام و احکام شرعی است امید آنکه مقبول رأي انور افتد.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1526
آغاز: بسمله. الحمدﷲ الذي فتح علی عباده ابواب التقرب الی سلطانه؛ انجام: بحق محمد و اله اهل الفضایل و الافضال من قال امین ابقی اﷲ مهجته فان ذاك دعاء یشمل البشر
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ جا: محتملاً مشهد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز با ترنج و نیمترنج، 189گ، 18سطر (9×15)، اندازه: 5/ 14×21سم [ف: 4-20]
تحفه سلیمانی- تحفه حکیم مؤمن
tohfe-ye soleymānī
پیرزاده، محمد رفیع، ق11 قمري
(pīrzāde, mohammad rafī‘ (-17c
وابسته به: عقاید اولیاي سبعه = عقاید اولیاء اﷲ؛ گیلانی، سلطان محمود بن سلطان برهان الدین (قرن 10)
اهداء به: شاه سلیمان صفوي
در عرفان شیعی است که آن را از کتاب «عقاید اولیاء اﷲ» تألیف سلطان محمود بن سلطان برهان الدین زاهدي پسر شیخ جمال الدین علی پسر شیخ زاهد که نیاي خود او است، به فارسی ترجمه کرده است. اصل کتاب به ترکی است و در آن عقاید و آراي شیخ صفی آمده است. مترجم در این ترجمه از استاد خود ملا رجب علی تبریزي استفاده کرده است.
[فهرستواره منزوي 7/ 180]
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6451/2
آغاز: بسمله. و به نستعین. الحمدﷲ المحمود لنعمه المعبود بقدرته المطاع فی سلطانه ... مخفی نماند که حضرت بیان الاولیاء؛ انجام: عنی ان لا ادا فیه له لشهاد الادوات.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 85گ (33 پ-117پ)، 15 سطر [ف: 3-365]
tohfe-ye soleymānī
حسینی، مرتضی بن محمد، ق11 قمري
(hoseynī, morteza ebn-e mohammad (-17c
اهدا به: شاه سلیمان صفوي
در یک «مقدمه» و سه «باب» و «خاتمه»: مقدمه در ذکر احادیثی که در باب فضیلت نماز و علت وجوب نماز؛ باب 1. بیان شروط صلو ؛ باب 2. بیان صلو واجبه و احکام متعلقه به آن؛ باب 3. بیان صلوة مستحبه و احکام متعلقه به آن؛ خاتمه در ذکر تعقیبات و ادعیه وافیه.
آغاز: بسمله، فاتحه ابواب نجات که راي ارباب درایت و روایت بر آن متفق و در نظر اصحاب عقل و کیاست محقق است معرفت ذات کامل الصفاتی است ...
انجام: خداي تبارك و تعالی میفرماید که لبیک چه حاجت داري.
[دنا 2/ 958]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11 و 12؛ مجدول، با حاشیه «منه»؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی، 207گ، 15 سطر (6×13)، اندازه: 13×20سم [سنا: ف: 1-70]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1159ق؛ داراي سرلوح مرصع، مذهب، مجدول، کمند کشی به زر، محشی از مؤلف؛ اهدایی: رهبري، بهمن 1374؛ کاغذ: نخودي آهار مهره کشمیري، جلد: تیماج فرنگی زرشکی، 150گ، 15سطر، اندازه: 5/ 10×5/ 18 سم ]اهدائی رهبر: 3-129]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ مجدول، مذهب، با حواشی منه، یادداشت به خط حسین ملک در ابتداي نسخه به تاریخ 5 محرم 1348؛ کاغذ: کاغذ ترمه سمرقندي، جلد: تیماج قهوه اي، 189گ، 15 سطر، اندازه: 2 /12×2/ 20سم [ف: 2-110]
تحفه سليماني = سبحة الاخبار = مختصر تواريخ سليماني = تاريخ مشجر = تاريخ انبياء و پادشاهان =
tohfe-ye soleymānī = sobhat-ol a×bār = mo×tasar-e tavārī×-e soleymānī = tārī×-e mošajjar
صفی قلیخان، ق11 قمري
(safī qolī-×ān (-17c
وابسته به: تحفهسلیمانی = سبحة الاخبار = مختصر تواریخ سلیمانی؛ ترك، یوسف بن عبداللطیف (-10)
اهدا به: شاه سلیمان موسوي صفوي (1077-1105ق)
تاریخ تألیف: 1078ق؛ محل تألیف: ایروان
شجره تاریخ پیامبران عبرانی و پیامبر اسلام و دوازده امام و خلفاي عرب و پادشاهان ایران (چهار طبقه پیش از اسلام و یازده طبقه پس از آن) تا شاه عباس (996-1038ق) از طبقه صفویان و شجره خاندان مغول و عثمانی تا سلطان عثمان خان است. اصل ترکی آن از یوسف بن عبداللطیف است (ساخته 952ق) که آن را از روي نسخههاي معتبر فارسی براي تركزبانان تألیف یا ترجمه کرده و به نام سلطان سلیمان بن سلیم قیصر موشح گردانیده است. آنگاه بازرگانان آن را در شوال 1078 از روم به ایروان آورده و به نظر شاه صفی قلی خان حاکم ایروان رسیده است. او که کتاب را از جهت لغات دشوار دیده به ترجمه فارسی اقدام کرده است و در این ترجمه در عبارات ترکی دخل و تصرفی نشده و عین ترجمه شده است.
آغاز: بسمله تیمناً بذکر من جري بامره القلم و تبرکا باسم من شب به الرقم حمد بیحد و ثناي بیعد مر واجب الوجودي را سزد که بمدلول حمزت طیبه آدم بیدي اربعین صباحا پرکار قدرت و ارادتش دایره وجود آدمی را از کتم عدم بصحیفه شهود عالم انگاشته ... اما بعد بر ضمائر خورشید نظایر ارباب دانش پوشیده نماند که این مجموعه ... که یوسف بن عبداللطیف از اصل نسخه اي معتبر فارسی بنا بر التماس ترکی زبان فارسی مدان ... مترجم ساخته باسم سلطان سلیمان بن سلطان سلیم قیصر موشح گردانید که مقارن تاریخ شهر شوال ... مطابق بسنه ثمان و سبعین و الف من الهجرة النبویه ... بوساطت حمل و نقل تجار از بلاد روم ببلده منصوره ایروان ... بترجمه فارسی آن قیام نمود ...
انجام: چون نسبت کلام در این مقام موجب اطناب بود اختصار رفت. و اﷲ اعلم بالصواب.
[نسخههاي منزوي 4122؛ دنا 2/ 959 (13 نسخه)؛ فهرستواره منزوي 1/ 594]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 37گ، 25 سطر (14×23)، اندازه: 29×32سم [ف: 12-2651]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج آلبالویی با ترنج، 38گ، 17سطر (12×20)، اندازه: 21×32 سم [سنا: ف: 2-207]
آغاز: برابر؛ انجام: ابوالفتوح ابوالبقا السلطان ... فردوس مکان.
خط: نستعلیق، کا: عوض علی، تا: 18 رجب 1207ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 40گ (82پ-121ر)، 20 سطر (13×5/ 24)، اندازه: 22×32 سم [ف: 15-4101]
داراي افزودگیهایی است و تا فتحعلی شاه قاجار را دارد و تاریخچه او را نویسنده از جهان آرا نقل کرده است. در نسخه نام کسانی که نه پادشاهند و نه پیغمبر مانند شافعی و ابوحنیفه گنجانیده شده و نیز نسخه خالی از مطلب غلط نیست؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی شکري، جلد: تیماج زرد، 86 ص، مختلف السطر، اندازه: 21×5/ 29 سم ]ف: 21-320]
آغاز: برابر؛ انجام: علیمحمد میرزا محمد حسین میرزا.
این نسخه در زمان فتحعلی شاه فراهم شده و پادشاهان ایران را که پس از شاه سلیمان و عصر ترجمه این کتاب بوده اند بر آن افزوده اند و سلسله اولاد فتحعلی شاه و پسران او: عباس میرزا، محمد علی میرزا و محمد قلی میرزا و حسینعلی میرزا و محمد ولی میرزا و حسنعلی میرزا و علیشاه ظل السلطان و شیخعلی میرزا و محمد تقی میرزا و علینقی میرزا رکن الدوله و محمد رضا میرزا و محمود میرزا و عبداﷲ میرزا و کیکاوس میرزا و امام ویردي میرزا را نیز بر آن افزوده اند؛ خط: نسخ جلی، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی آبی رگه دار آهار مهره، جلد: میشن خرمایی، 102ص، اندازه: 21×34 سم [ف: 6-228]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق زیبا، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی، 43گ، اندازه: 25×37 سم [ف: 3-25]
آغاز: برابر؛ انجام: کارهائی را که تا کنون از آن خسرو جهاندار از فتوحات اتفاقیه و رزم هاي با روسیه و رومیه و غلبه بر آنها و دیگر ولایات دست داده است از قراریست که در تاریخ جهان آرا و سایر کتب مسطور و مشروح است.
خط: نستعلیق و نسخ تحریري، بیکا، بیتا؛ مجدول، کمندکشی؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار؛ کاغذ: ترمه فرنگی، جلد: مقواي روغنی بوم قهوهاي منقش به گل و بته الوان، 84ص، 12-14-35 سطر، اندازه: 5/ 25×38 سم [ف: 5-241]
آغاز: برابر؛ انجام: چنانچه بایست از عدلش معمور و مأمون آمد و کارهائی که تاکنون از آن خسرو جهاندار از فتوحات اتفاقیه و رزم هاي با روسیه و رومیه و غلبه بر آنها و دیگر ولایات دست داده است از قراریست که در تاریخ جهان آرا و سایر کتب مسطور و مشروح است.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فستقی، جلد: مقواي روغنی بوم قهوه اي منقش به گل و بته الوان، 86ص، 6-37 سطر، اندازه: 5/ 26×40سم [ف: 5-248]
آغاز: برابر؛ انجام: چنانچه بایست از عدلش معمور و مأمون آمد و کارهائی که تاکنون از آن خسرو جهاندار از فتوحات اتفاقیه و رزم هاي با روسیه و رومیه و غلبه بر آنها و دیگر ولایات دست داده است از قراریست که در تاریخ جهان آرا و سایر کتب مسطور و مشروح است.
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی فلفل نمکی، 86 ص، 4- 48 سطر، اندازه: 5/ 21×7/ 33 سم [ف: 5-250]
آغاز: یازدهم- ختم دولت و سلطنت بر خواقین و سلاطین خاندان دولت توامان صفویه جفت الانوار القدسیه ساحت روي زمین معموره و خرابه بر جمله یکصد و پنجاه و چهار هزار فرسخ است؛ انجام: تاکنون از آنخسرو جهان دار از فتوحات القافیه در رزم هاي با روسیه و رومیه و غلبه بر آنها در دیگر امورات عظیمه بظهور رسیده در زینت التواریخ و سایر کتب مسطور است ...
در این کتاب تاریخچهاي از اجداد و نسب فتحعلیشاه قاجار از ابتداي ظهور حضرت آدم علیه السلام و پادشاهی کیومرث شرح و تفسیر شده؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مجدول؛ کاغذ: فستقی ضخیم، جلد: مقواي روغنی بوم مرغشی قهوه اي، 84ص، 7-9-13 سطر، اندازه: 27×5/ 41 سم [ف: 5-244]
آغاز: برابر؛ انجام: چنانچه بایست از عدلش معمور و مأمون آمد و کارهائی که تاکنون از آن خسرو جهاندار از فتوحات اتفاقیه و رزم هاي با روسیه و رومیه و غلبه بر آنها و دیگر ولایات دست داده است از قراریست که در تاریخ جهان آرا و سایر کتب مسطور و مشروح است.
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مجدول، کمنددار؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: مقواي روغنی بوم گل ماشی منقش به گل و بته الوان؛ 86 ص، 6-13 سطر، اندازه: 5/ 25×38 سم [ف: 5-246]
آغاز: برابر؛ انجام: چنانچه بایست از عدلش معمور و مأمون آمد و کارهائی که تاکنون از آن خسرو جهاندار از فتوحات اتفاقیه و رزمهاي با روسیه و رومیه و غلبه بر آنها و دیگر ولایات دست داده است از قراریست که در تاریخ جهان آرا و سایر کتب مسطور و مشروح است.
خط: نسخ و نستعلیق خوب، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فستقی، جلد: مقواي روغنی بوم زرك منقش به گل و بته الوان با حواشی تزئینی، 86ص، 6-17 سطر، اندازه: 3/ 21×8/ 30 سم [ف: 5-249]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن قهوه اي، 31گ (9ر-39پ)، 19 سطر، اندازه: 21×34 سم [ف: 8-100]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ مجدول، مشتمل بر دوائر و تقسیمات؛ کاغذ: فستقی، 43گ، 24 سطر، اندازه: 23×5/ 31 سم [ف: 2-153]
tohfe-ye soleymānī
طبیب تهرانی، محمد هاشم بن محمد طاهر، ق11 قمري
(tabīb-e tehrānī, mohammad hāšem ebn-e mohammad tāher (-17c
اهدا به: شاه سلیمان صفوي (1077-1105ق)
تاریخ تألیف: آغاز 1088 و انجام 8محرم 1089ق
در خواص و حقیقت و ماهیت «جدوار» و «فاد زهر» و «مومیا» و چگونگی به کار گرفتن اینها را در علاج بیماران چنانکه خود به تجربه یافته یا در کتابهاي پزشکی دیده است، مشتمل بر سه »باب: « 1. حقیقت جداور، داراي ده فصل؛ 2. بیان فادزهر، داراي چهار فصل؛ 3. فواید مومیا، داراي سه فصل.
آغاز: اجناس سپاس حکیمی را سزاست که باقتضاي حکمت شامله و قدرت کامله در یک آن سیال صورت
انجام: و بعضی گفته اند که بدل او به گوزن موم و مثل موم روغن زیتون است و لنختم علی هذا القدر ... نسأل اﷲ یغفر لنا یوم الحساب بفیض فضل سبحانی رساله موصوفه تحفه سلیمانی
[دنا 2/ 958 (4 نسخه)؛ الذریع 3/ 442؛ نسخههاي منزوي 1/ 403؛ فهرستواره منزوي 5/ 3338]
آغاز: برابر؛ انجام: از مکابره عنود محفوظ و بعفو و اغماض محفوظ باشد، فسبحانک اللهم ازل غمی و فرج همی ...
خط: نسخ، کا: محمد رفیع بن صفات اﷲ نائینی، تا: یک شنبه سلخ ذیحجه 1105ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 18گ، 19 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 17-281]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه اي، 7گ (49ر-55ر)، 17 سطر، اندازه: 17×23سم [ف: 2-803]
آغاز: برابر؛ انجام: و همه جا وصف او را کرده اند و اعتقاد حقیر هم همین است.
خط: نسخ، کا: محمد اسماعیل فرزند عبدالوهاب، تا: 21 شوال 1276ق، حسب ا مر آقا میرزا محمد حسین؛ مصحح، محشی؛ مهر: «شمس العلما» (بیضی)؛ کاغذ: فرنگی،آهار مهره، 37گ (1- 37)، 14 سطر، اندازه: 8×12سم [ف: 29-573]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا [الفبائی: 114]
tohfe-ye soleymānī = majmū‘at-ol qavā‘ed
مشهدي حسینی، عنایت اﷲ بن محمد زمان،ق11 قمري
(mašhadī hoseynī, ‘enāyat-ol-lāh ebn-e mohammad zamān (-17c
اهدا به: شاه سلیمان صفوي
تاریخ تألیف: 1078ق
در تقویم و زیج داراي یک «مقدمه» و 89 «صفحه» و 24 »تحفه». در اول کتاب نام جماعتی از رصدبندان و زیجنویسان پیش و پس از اسلام را یاد میکند و پس از ذکر عبد العلی بیرجندي و شرح او بر زیج سلطانی میگوید: «و بعد از آن به دویست و سی سال ... در عهد خلافت ... شاه سلیمان صفوي حسینی ... جماعتی از ماهرین این صناعت رسالها پرداختهاند ... با وجود این همه تألیفات ... هنوز سالکان مسالک تحقیق ... تشنه لب و محرومند ... لاجرم بنده خاکسار ... المرجو بعنای اﷲ الابدي ابن شرف الدین محمد زمان مشهدي خواست تا با قلت بضاعت ... از این تحریر از درر ولالی ... صدفی معرا از خزف بدست آورد ...». عناوین «تحفه» ها: 1. معرفت تقویم آفتاب؛ 2. معرفت میل آفتاب؛ 3. معرفت ارتفاع از ظل؛ 4. معرفت عرض بلد از غایت ارتفاع؛ 5. معرفت بعد کوکب؛ 10. معرفت مطالع بلد و کوکب؛ 15. معرفت سمت از ارتفاع؛ 20. معرفت عرض افق حادث؛ 24. معرفت تواریخ و استخراج آن از تاریخ معلوم.
آغاز: بسمله و به ثقتی، حمد بی حد و ثناي بی عدد و ستایش دور از آلایش خالقی را سزد که اطباق سموات بر افراشته اوست که تبارك اﷲ الذي جعل فی السماء بروجاً و جعل فیها سراجاً
انجام: پس معلوم شد که روز اول شهریور ماه در یکشنبه باشد و روز سیزدهم او جمعه باشد و هو المطلوب
[نسخههاي منزوي 253؛ نشریه 7/ 237؛ فهرستواره منزوي 4/ 2844]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قرمز،117گ (7پ-123ر)،17سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 6-410]
آغاز: برابر خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ با رسمهاي دقیق و جدول هاي ستاره شناسانه، سپس «اسطرلاب» عراقی؛ 142گ (1-142) [ف: 3-37]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 592/1 - عکسی
اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-61]
نسخه عنوان تا تحفه 14 است؛ بی کا، تا: قرن 13؛ با شکل ها و رمزها، محشی؛ کاغذ: سفید، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 10ص (169-178)، 20 سطر [سنا: ف: 2-163]
آغاز: بدانکه آلاتی که حرکات کواکب و توابع آن به آن معین شود نصف دور اسکندریست خط: نسخ، کا: احمدبانی، تا: 1237ق [نشریه: 7-237]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: سید حسین ساوجی، تا: 1284ق؛ کاغذ: فرنگی شکري آهار مهره، جلد: تیماج قرمز، 40گ (101-140ر)، 20 سطر، اندازه: 20×33 سم [ف: 22-126]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ داراي جداول؛ 153ص (114-166) [ف: 3-365]
tohfe-ye soleymānī = t.-ye eršād-e mofīd
مسیحا فدشکوئی، محمد مسیح بن اسماعیل، 1037؟-1127 قمري
(1715-1628) masīhā fedeškū’īī, mohammad masīh ebn-e esmā‘īl
وابسته به: الارشاد فی معرف حجج اﷲ علی العباد؛ مفید، محمد بن محمد (336-413)
به دستور: شاه سلیمان صفوي
تاریخ تألیف: ذیحجه 1087ق
ترجمه مفصلی از کتاب «ارشاد» شیخ مفید با توضیحاتی لازم در حاشیه. این کتاب در دو جزء و به دستور شاه سلیمان صفوي ترجمه شده و بدین جهت آن را «تحفه سلیمانی» یا «التحفة السلیمانی» نامیده است.
آغاز: خطبه سرایان منبر هدایت و رهنمایی و ثمره تعلیم دانش آرایان کشور معرفت و دانایی شناخت ایزد بی همال و یگانه بی شبه و مثالی است که هر چند رشته دور و دراز از عد و احصاء
چاپ: مشار فارسی ج1، ص1208؛ تهران، سنگی، بی ناشر، 1303ق، رحلی، 537+1ص
[الذریعة 3/ 442؛ فهرستواره منزوي 3/ 1578؛ دنا 2/ 959 (6 نسخه)]
آغاز: برابر؛ انجام: و قیام قیامت از براي حساب و جزا بظهور خواهد رسید و اﷲ تعالی اعلم است به آنچه واقع خواهد شد.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواسط صفر 1088ق؛ افتادگی: پس از صفحه اول؛ از روي نسخه خط مؤلف و در عصر وي، مصحح، محشی از مؤلف؛ جلد: تیماج قهوه اي، 202گ، 20 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 19-34] و [عکسی ف: 5-234]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1095ق؛ مجدول مذهب، مقابله شده؛ کاغذ: کاغذ ترمه سمرقندي، جلد: میشن قرمز، 275گ، 24 سطر، اندازه: 13×2/ 23سم [ف: 2-111]
آغاز: برابر؛ انجام: و در میان شیعه بعضی نقل کردهاند که فاطمه علیها السلام بعد از پیغمبر صلی اﷲ علیه و آله اسقاط ولد ذکري کرد که در حین حل او را رسول خدا صلی اﷲ علیه و آله محسن نام کرده بود و بنابر قول این طایفه عدد اولاد احجاد امیرالمؤمنین بیست و هشت خواهد بود
جلد اول؛ خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن عبدالجلیل الجنابذي معروف به «واثقی»، تا: 1109ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 185گ، 21 سطر، اندازه: 19×29سم [ف: مخ: 1-356]
آغاز: کاخ معلاي کمالش نه در آن مرتبه که فکر مستقیم اگر از عرش برین کرسی بزیر پا گذارد؛ انجام: من موجز الاحتیاج علی امام الائم علیهم السلام و مختصر من اخبار هم کفای فیما قصدناه و اﷲ ولی التوفیق و هو حسبنا و نعم الوکیل تم.
در فهرست بدون نام مؤلف؛ خط: نستعلیق، کا: محمد ربیع بن محمد میرزا، تا: 1127ق؛ افتادگی: آغاز؛ تملک: حسین بن محمد تقی حسینی؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج، 222گ، 23 سطر، اندازه: 2/ 18×5/ 29 سم [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: و قیام قیامت از براي حساب و جزا به ظهور خواهد رسید، واﷲ تعالی اعلم است به آنچه واقع خواهد شد.
خط: عبارات عربی نسخ معرب، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي فرسوده، 240گ، اندازه: 5/ 21×32 سم [ف: 1-153]
کامل؛ خط: نسخ خوش، بی کا، بیتا؛ قطع: وزیري [میراث شهاب: س7ش3-4-24]
آغاز: این خدمت فیض قرین و گزارش این موهبت خیر آیین مبادرت جسته بترتیب ابواب و فصول اصل کارگزار ترجمه شد؛ انجام: پس می رویاند اﷲ تعالی بآن باران گوشت هاي مؤمنین را و گویا میبینم ایشان را که در کرده اند قبرستان جهینه در حالتی که میتکانند و پاك میکنند موهاي خود را از خاك.
خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز (یک صفحه)؛ مجدول مذهب، با سرلوح مزدوج مذهب مرصع، محشی از مؤلف؛ جلد: روغنی قهوه اي ترنج با نقش گل و بوته، 362گ، 19 سطر، اندازه: 15×25سم [ف: 26-55]
tohfe-ye soleymānī
مختاري سبزواري، روح الامین بن شمس الدین محمد، ق12 قمري
(mo×tārī sabzevārī, rūh-ol-amīn ebn-e šams-od-dīn mohammad (-18c
اهدا به: شاه سلیمان صفوي (1077-1105)
در اثبات واجب و پیامبري و امامت، در 1 «مقدمه» و 14 «مطلب» و 1 «خاتمه.»
آغاز: ثناي بیحد سزاوار معبودي است که عارفان آگاه و عابدان درگاه باشارت با بشارت و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون. انجام: از خطا این بی بضاعت در گذر تا از مضمون بلاغت مشحون آیه وافیه الهدای من عفا و أصلح فأجره علی اﷲ بهره مند گردد. تمت
[نسخههاي منزوي 2/ 910؛ دنا 2/ 958؛ فهرستواره منزوي 9/ 181]
خط: نسخ، کا: فضایل بن جلال الدین، تا: 21 شوال 1078ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 144گ، 16 سطر (5/5×13)، اندازه: 11×5/ 19 سم [ف: 17-60]
آغاز: نبوت محمد مصطفی صلی اﷲ علیه و آله و امامت ائمه اثتی غشر صلوات اﷲ علیهم؛ انجام: برابر
کا: ملا محممد کریم ولد بیرام قلی، تا: 1085ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: شرقی، 61گ (16-76)، 21 سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 21 سم [ف: 36-63]
آغاز: التکریمی است که تا سحاب وجود فایض الجودش در شب میلاد میمنت قرین
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1088ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تیماج قرمز، 283گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 17×24 سم [ف: 12-53]
آغاز: کوشیده اند بر کمر بسته پس بر کافه اهل ایمان ... و چون این رساله مسمی به تحفه سلیمانی است آن را تحفه بار یافتگان؛
انجام: تمام قدم خود را بر زمین جاي نمی یابم اي مؤمنان گریه وزاري وتوبه وانابه را یاد گیرید از ثعلبه که هنوز
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج عطف کاغذ قرمز، 104گ، 17 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 2-802]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: 1139ق [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: و بالبدیهه این صفت از جمله صفات کمال است پس اگر این صفت زاید و معناي.
خط: نسخ و نستعلیق، کا: عبدالکریم حسینی خوزانی، تا: 1258- 1265ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 16گ (230پ-245پ)، اندازه: 15×21سم [ف: 11-170]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ جلد: تیاج تریاکی، قطع: ربعی [نشریه: 3-406]
tohfe-ye soleymānī
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17329
کا: محمد باقر، تا: 1277ق؛ خریداري از سیما نژاد حسینی؛ اندازه: 8/ 13×2/ 22 سم [رایانه]
(tohfe-ye soleymānī (mn.
طهرانی، کرون محمد بن محمد مؤمن
tehrānī, kron mohammad ebn-e mohammad mo’men
منتخبی است از تحفه سلیمانی گویا از سید محمد علی بن محمد شفیع صاحب الجروح.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15757/1
آغاز: بسمله. بدان ایدك اﷲ تعالی مصنف تحفة السلیمانی یکی از قراء مشهور است و این منتخبی است از آن رساله که این مجرم خطاکار ابن مرحوم ملا مؤمن طهرانی کرون محمد به جهت برادران ایمانی نوشته؛ انجام: آخر کلمه است که مدغم فیه باشد مثل هن و حملهن.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13 یا 14؛ رکابهدار؛ جلد: تیماج قهوه اي، 10گ (3ر- 12ر)، 16سطر، اندازه: 5/ 11×5/ 17 سم [ف: 44-47]
تحفه سلیمانیه- تحفه سلیمانی
tohfe-ye soleymānīye = t. va š.-e ahd-nāme-ye mālek-e aštar
حسینی بحرانی، ماجد بن محمد،-1083 قمري
(1673-) hoseynī bahrānī, mājed ebn-e mohammad
وابسته به: عهد نامه مالک اشتر منسوب به علی بن ابی طالب (علیه السلام)، امام اول (-40)
اهدا به: شاه سلیمان صفوي (1077-1105ق)
ترجمه و شرح عهدنامه معروف حضرت امیرالمومنین (علیه السلام) است که براي مالک اشتر هنگام واگذاري ولایت مصر به وي نوشته و در آن وظایف کشورداري و رعیتپروري و حقوق دولت و ملت با یکدیگر تشریح شده است. این شرح در شصت «مقاله» تنظیم هر مقالتی بندي از عهدنامه نقل میشود. پس از آن با عناوین «تبیین» گزارش شده با استفاده از آیات کریمه و احادیث اهل بیت (علیهم السلام) و داستان هاي تاریخی آموزنده. در پایان بخشی از وصایاي ارسطو به اسکندر نیز ترجمه و الحاق شده است.
آغاز: گوهر گرانبهاي عقد والاي سخن سپاس و ستایش مالک الملکی ... و بعد بر صفحات ضمایر ارباب الباب نیر این معنی از مشرق حق و صواب پرتوافکن
انجام: و ارفع له لواء الفتح و الظفر و الاجلال و الاعظم انک المتفصل بالنعم العظام و المتطول بالمنج الجسام
چاپ: ایران، سنگی، 1301ق، جیبی، 257 ص (صص1-257)
[الذریعه 441: 3؛ مشار فارسی 367؛ دنا 2/ 960 (5 نسخه)؛ فهرستواره منزوي 6/ 365]
آغاز: بسمله. گوهر گرانبهاي عقد والاي سخن سپاس و ستایش مالک الملکی است عز شأنه؛ انجام: و ارفع له لواء الفتح و الظفر و الا جلال و الاعظم. انک المتفصل بالنعم العظام و المتطول بالمنج الجسام.
خط: نسخ زیبا، بیکا، تا: قرن 11؛ مذهب، با یک سرلوح زیباي زرین، با کمندکشی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 131گ، 14سطر (8×16)، اندازه: 17×26سم [ف: 13-126]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 11-12؛ داراي سرلوح مذهب و مرصع عالی، مجدول؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: تیماج مشکی، 113گ، 15سطر، اندازه: 5/ 11×5/ 19 سم [ف: 24-334]
آغاز: برابر؛ انجام: سعی کن تا عاقبت کارت محمود و خاتمه حال تو نیکو باشد. ولنختم الکلام بحمد الملک العلام
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه اي، 128گ (21ر-
148ر)، 14 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 97]
بیکا، بیتا؛ مجدول، با سرلوح؛ تملک: فرهاد میرزا در ذیحجه 1301؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد تیره ترنجدار، 20 سطر (6×16)، اندازه: 14×23سم [نشریه: 3-159]
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ 107گ (74پ-180پ) [ف: 1-87]
tohfe-ye soleymānīye
طبیب، علاء الدین محمد، ق11 قمري
(tabīb, ‘alā‘-od-dīn mohammad (-17c
وابسته به: من لا یحضره الطبیب = طب الفقراء؛ رازي، محمد بن زکریا (251 -313)
اهدا به: شاه سلیمان صفوي (1077-1105ق)
ترجمه من لا یحضره الطبیب رازي است.
[بروکلمان (عربی) 4-272؛ فهرستواره منزوي 5/ 3339]
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4518
آغاز: منهاج تدبیر حفظ صحت آخرت و اولی؛ انجام: بر طرف شود و ملتئم گردد.
خط: نسخ، کا: مهدي، تا: 1263ق؛ کاغذ: کاغذ فرنگی آهار مهره، جلد: میشن تریاکی، 35گ، 25 سطر، اندازه: 8/ 16×4/ 26سم [ف: 2-111]
tohfe-ye soleymānīye
؟ مشهدي حسینی، عنایت اﷲ بن محمد زمان، ق11 قمري
(mašhadī hoseynī, ‘enāyat-ol-lāh ebn-e mohammad zamān (-17c
اهداء به: شاه سلیمان دوم
گویا از محمد زمان مشهدي اسطرلابی باشد آن را بنام شاه سلیمان دوم در بیست «باب» نگاشته است: 1. معرفت اجزاء اسطرلاب؛ 2. معرفت ارتفاع؛ 3. تعدیل اجزاء اسطرلاب؛ 4. معرفت دائره ماضی و باقی؛ 5. معرفت میل اجزاء فلک البروج؛ 6. معرفت طالع از ارتفاع؛ 7. معرفت ظلین مستوي و معکوس؛ 8. معرفت ساعات صبح و شفق؛ 9. تسویه بیوت باب؛ ... 20. معرفت وقت طلوع هر یک از ثوابت.
مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 14813/15
آغاز: بسمله الحمدﷲ الذي تعلق العباد بعروة و قاثه للارتفاع الی درجات العلاء ... و بعد فلما کان من اشرف علوم الریاضی علم الاسطرلاب اذبه یهتدي الی کثیر من ضروریات احکام الدین ... و جعلته تحفه ... السلیمان الثانی ... فنقول الاسطرلاب علم یعرف به احکام حرکات؛ انجام: فتأمل حق التامل و امعن بالنظر و اﷲ اعلم هذا آخر ما اردناه فی بیان علم الاسطرلاب ...
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 1265ق؛ جلد: تیماج مشکی عطف تیماج قهوه اي، 50 ص (1-50)، قطع: پستی [ف: 2-113]
at-tuḥfat-us sanīyya fi-l aqālīm-il miṣrīyya
شرف الدین، یحیی بن مقر،-885 قمري
(1481-) šaraf-od-dīn, yahyā ebn-e moqerr
تاریخ تألیف: 877ق
در روزگار فرمانروایی اشرف شعبان بن حسین تألیف شده است. در معجم المطبوعات دنبال نام آن جمله «باسماء البلاد المصری» دیده میشود.
چاپ: با دیباچه به زبان فرانسه در 1316ق./ 1898م. در بولاق چاپ شده است.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1496
آغاز: بسمله. الحمدﷲ الذي له ما فی السماوات و الارض، العالم بما فی طولها و العرض؛ انجام: هذا آخر الاقالیم المصری. و اﷲ اعلم بالصواب و الیه المرجع المآب.
خط: نسخ نزدیک به ثلث، کا: زین الدین بن حسین بن عبداﷲ تابع محمد چاوش، تا: جمعه 15 جمادي الاول1061ق؛ تملک: اعتضاد السلطنه؛ واقف: سپهسالار، 1297 ق؛ کاغذ: سمرقندي نخودي، جلد: ساغري آبی،80گ، 27سطر، اندازه: 5/ 20×29 سم [ف: 3-366]
at-tuḥfat-us sanīyya fī š.-in nu×bat-il muḥsinīyya = š.-e no×be-ye feyz-e kāšānī
جزایري، عبداﷲ بن نورالدین، 1112-1173 قمري
(1760-1701) jazāyerī, ‘abd-ol-lāh ebn-e nūr-od-dīn
وابسته به: النخب الوجیز = النخب فی الحکم العملی و الاحکام الشرعی = النخب الکبري = النخب المحسنیة؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)
تاریخ تألیف: 1163ق (در بعضی نسخههاي و منابع تاریخ ختم تألیف دوشنبه 27 ربیع الاول 1170ق ثبت شده است)
شرح مزجی متوسطی است بر «نخبه» فیض کاشانی. شارح در این کتاب اشاره به ادله احکام و موضوعات دیگر نموده است ولی بیشتر توجهش در بیان و توضیح عبارات به کتابهاي خود فیض بوده و به گفته او مصنف به مقاصد خود داناتر است. پدر
نگارنده پیشتر خواسته بود تا این گزارش را بنویسد و در بغداد بدان پرداخت اما موفق به اتمام آن نشد. از این رو پسر دنبال کار وي را گرفت و به دستور دوست خود مولی علی بن علی نجار شوشتري شاگرد پدر او به این شرح پرداخت.
آغاز: اللهم انا نحمدك حمداً یکون لنا وسیل الیک و ذریع للزلفی لدیک و ذخیر لیوم العرض بین یدیک ... فیقول ... عبداﷲ بن نورالدین بن نعم اﷲ الموسوي ... هذا ایها الاخ الوفی ... و الخلیل الجلیل العلی ... ما توجهت الیه همتک ... من تعلیق خفیف علی کتاب النخب للعالم العامل و المرشد الکامل المولی محمد محسن الکاشانی ... موسوم بالتحفة السنی فی شرح النخب المحسنی و قد کان تصدي لهذا المرام والدي ... اعلی اﷲ مقامه فی دارالسلام فشرح منها بضع فی مجلد یسیر و عاقه عن انهائه عوائق الدهر العسیر و ارجو من اﷲ ان یسعدنی لتمامه التوفیق ببرکات انفاس الاخ الشفیق ...
چاپ: جزء یکم از کتاب الطهار آن به کوشش سید علی رضا ریحان مدرس، تهران، چاپخانه شرکت سهامی طبع کتاب، 1370ق، 292ص
[الذریع 3/ 442-443؛ مشار عربی ص 170؛ دنا 2/960 (32 نسخه)]
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه خاندان مؤلف؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 12؛ مصحح، یادداشتی از مؤلف آمده که کتاب را با جمعی -- که از جمله آنها شخصی که کتاب براي وي تألیف شده -- تصحیح نموده و شروع آن با ابتداي شرح و ختم آن در روز دوشنبه 27 ربیع الاول 1170 به پایان رسانده؛ تملک: مؤلف و چند بیت شعر عربی از همو؛ در سی برگ آخر کتاب مسائلی از شرح مفاتیح مؤلف و مسائل جبلیه وي و چند مسأله متفرقه با جواب آنها از مؤلف آمده؛ 608ص [عکسی ف: 7-96]
خط: نستعلیق، کا: محمد بن حاج میر علی شوشتري، تا: رجب 1163ق؛ قطع: وزیري [رشت و همدان: ف: 1293]
آغاز: برابر؛ انجام: لخمسین تمت سوي الالف عام فختمی لتاریخ ختمی تمام
خط: نسخ، کا: محمد هادي حسینی ابن مؤلف، تا: 1164ق؛ کاغذ: اصفهانی و فرنگی، جلد: چرمی مشکی عطف تیماج، 283گ، 25سطر (12×5 /20)، اندازه: 20×29سم [ف: 9-126]
آغاز: برابر؛ انجام: و وافق ذلک کمال الختام ولم یتات شیء منها علی الوجه ففاتها جمیعاً حسن الانسجام قد فرغ من تسویده مؤلفه الحقیر ... و الحمدﷲ المنعم المشکور
خط: نسخ، بیکا، تا: پنجشنبه 28 جمادي الثانی1166ق؛ جلد: تیماج قهوه اي، 334گ، 22 سطر، اندازه: 19×29سم [ف: 2-770]
جزء اول کتاب؛ خط: نسخ، کا: علی بن علی شوشتري، تا: یکشنبه 23 جمادي الثانی 1166ق؛ مصحح، محشی از مؤلف؛ جلد: مقوایی عطف تیماج، 229گ، 16 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 5-190]
خط: نسخ، کا: محمد بن محمد تقی، تا: سهشنبه 14 ربیع الثانی 1168ق، به دستور شارح؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف تیماج قهوه اي، 300گ، 25 سطر (5/ 12×24)، اندازه: 5/21×33 سم [ف: 1-87]
آغاز: بسمله. کتاب الصلاة، الصلا افعال مشروط بالطهور مفتتح بالتکبیر مختتم بالتسلیم؛ انجام: و بعد الممات من صالح دعائه و قد الف الاصل فی عام الف و خمسین و الشرح فی عام الف و مائة و ثلث و ستین من الاعوام ... عبداﷲ بن نورالدین بن نعم اﷲ
از ابتداي کتاب صلا تا انتهاي کتاب (فرایض)؛ خط: نسخ، کا:
علی اکبر موسوي فرزند مؤلف، تا: جمادي الاول 1168ق [در فهرست به اشتباه 1108ق ثبت شده است]؛ محشی، صورت خط مؤلف درباره کتاب و علی بن علی النجار که شاگرد پدر او بوده و به اشاره او این کتاب را نوشته و از او در اصطلاح این کتاب استفاده شایان کرده، مصحح، مذیل است به «الفصل الثانی فی تقدیر الکثیر من الراکد» از الحبل المتین شیخ بهائی؛ تملک: علی بن محمد بن علی بن علی معروف به نجار؛ اهدایی: رهبري، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودي، جلد: تیماج مشکی ساده، 217گ، اندازه: 5/ 19×29سم [اهدائی رهبر: 3-130]
آغاز: برابر؛ انجام: غفر اﷲ له ولوالدیه و جعل له نوراً یسعی فی عرصات القیام بین یدیه، اصیل یوم الاربعاء ...
خط: نسخ، بیکا، تا: 11 ذیحجه 1180ق؛ جلد: تیماج مشکی، 572گ، 22 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 2-8]
آغاز: برابر؛ انجام: و لایحرمنی فی الحیا و بعد الممات من صالح دعائه و قد الف ا صل فی عام الف و خمسین و الشرح فی عام الف و مائ و ثلث و ستین من ا عوام ... عبداﷲ بن نورالدین بن نعم اﷲ ...
خط: نسخ، کا: علی بن یوسف بن علی بن سلیمان صالحی بحرانی، تا: جمعه 27 ربیع الثانی 1180ق؛ واگذاري سازمان حج و اوقاف در آبان 1369؛ کاغذ: متن حنایی، حاشیه نخودي، جلد: تیماج عنابی،263گ،30سطر،اندازه: 5 /20×32 سم [ف: 1/21-238]
خط: نسخ، کا: محمد محسن (ابوالفضل) بن ابوالحسن بن عبداﷲ بن نور الدین بن نعمت اﷲ بن عبداﷲ حسینی موسوي جزائري
شوشتري (نوه مؤلف)، تا: جمادي الاول 1188ق؛ مجدول، مصحح، محشی از مؤلف، داراي نشانی بلاغ و مقابله از روي نسخه شارح به تاریخ جمادي الثانی 1189؛ پس از کتاب در دو صفحه «رساله رمحیه» که در مقابل «رساله سیفیه» بتقلید از «رساله قوسیه» کمال الدین اسماعیل اصفهانی، انشاء شده؛ تملک: سید علیرضا ریحانی یزدي در یزد به تاریخ صفر 1351، جلد: تیماج سبز، 294گ، 27 سطر، اندازه: 20×5 /30 سم [ف: 13-254]
آغاز: برابر؛ انجام: بن عبداﷲ الموسوي الجزائري التستري. غفراﷲ له ولو الدیه و جعل له نوراً یسعی فی عرصات القیم بین یدیه اصیل یوم الاربعا تاسع عشر شهر رجب المرجب من العالم، و الحمدﷲ المنعم المشکور.
از کتاب طهارت تا فرایض؛ خط: نسخ خوب، بیکا، تا: قرن 12؛ سرگذشت شارح در یک صفحه، کمند لاژورد، مجدول؛ تملک: بهاءالدین با مهر «بهاء ابن محمد علی»، بهاءالدین عیناثی با مهر «عبده بهاءالدین»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز، 343گ، 24 سطر (12×21)، اندازه: 20 ×30 سم [ف: 13-116]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مقوایی، 260گ، 26 سطر، اندازه: 20×35 سم [ف: 12-122]
آغاز: برابر؛ انجام: و أنشد المصنف طاب ثراه فی تاریخ ختم الکتاب و هو النخب من بحر المتقارب الممدود. لخمسین تمت سوي الالف عام ** فختمی لتاریخ ختمی تمام
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12، در عصر مؤلف؛ مصحح، محشی با عناوین «منه دام ظله»؛ تملک: «محمد بن محمد سعید رضوي» به سال 1289؛ مهر: «عبده محمد سعید بن محمد مهدي الرضوي» (مربع)؛ جلد: تیماج مشکی، 303گ، اندازه: 20×5/ 29 سم [محدث ارموي مخ: 1-297]
تا باب آداب التنظیف را دارد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج حنایی، 100گ، 24 سطر، اندازه: 21×5/ 29 سم [ف: 3-366]
آغاز: برابر؛ انجام: و ان السهو کالطبیع الثانی للانسان ...
خط: نسخ، کا: جایري عبداﷲ بن نعمت اﷲ، تا: قرن 13، محشی، مجدول، با کمند؛ نسخه را محمد تقی میرزاي رکن الدوله در زمان تولیت و ایالتش از وجوه آستان قدس استکتاب نموده و به تصرف کتابخانه درآورده و خط و مهر او هست؛ کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد: تیماج زرشکی با ترنج و سر ترنج، 367گ، 27 سطر(11×21)، اندازه: 19×30سم [ف: 1/ 21-239[
از اول کتاب تا آخر مقصد اول طهارت؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن13؛ مصحح؛170گ، اندازه: 5/ 13×20سم [نسخه پژوهی: 2-124]
از اول کتاب تا آخر مقصد اول طهارت؛ خط: نسخ، بی کا، تا: چهارشنبه 3 ذیحجه 1219ق؛ تملک: فتحعلی سبط محمد کریم زند در شنبه 4 شعبان 1250 در شیراز؛ 110گ، اندازه: 14×5/ 20 سم [نسخه پژوهی: 2-124]
آغاز: برابر؛ انجام: شهر رجب المرجب من العام المذکور. و الحمدﷲ المنعم المشکور تم. قد اتفق الفراغ من تحریره ... و لوالدیه
خط: نستعلیق، کا: ابوتراب بن حسن بن مرتضی بن علی بن حسین حسینی ملکی اصفهانی، تا: سهشنبه 23 ربیع الثانی 1219ق؛ با صورت انهائی از مؤلف از نسخه مورخ دوشنبه 27 ربیع الاول 1170 [ف: 16-1]
آغاز: برابر؛ انجام: و جرت به السن و اﷲ یعلم. هذا. آخر الکلام فی شرح طهار الباطن و هو المقصد الاول من کتاب الطهارة. و اﷲ الموفق و المعین (برابر با س 14 از پائین در گ 77ر ش 751)
خط: نسخ خوش، کا: اسمعیل بن محمد تقی شیرازي، تا: سهشنبه 20 شوال 1219ق، به دستور آقا علی اشرف؛ مجدول، تا گزارش باب 24 (تطهیر السرعن ما سوي اﷲ) از کتاب طهار برابر با ص 227 چاپی در آن هست؛ تملک: لطفعلی بن محمد کاظم در رجب 1322؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج سرخ، 100گ، 25 سطر (5/ 8×5/ 14)، اندازه: 5/ 13×21سم [ف: 5-1821]
خط: نسخ، بیکا، تا: ربیع الاول 1247ق؛ مصحح، محشی؛ تملک: محمد مهدي موسوي شوشتري به تاریخ ذیقعده 1342، علی بن حسین موسوي شوشتري به تاریخ شوال 1278، سید ابوالحسن بن محمد علی بن علی بن حسین آل علی به تاریخ 16 رجب 1385؛ جلد: تیماج روغنی، 369 گ، 23 سطر، اندازه: 19×30 سم [ف: 16-218]
خط: نسخ، کا: محمد علی بن عبدالسلام بن عبداﷲ موسوي جزائري (نوه مؤلف)، تا: دوشنبه 29 جمادي الثانی 1247ق؛ جلد: تیماج مشکی، 262گ (1پ-262پ)، اندازه: 21×30سم [ف: 87]
آغاز: برابر؛ انجام: (و العلم عنداﷲ) ثم عندهم (هذا آخر ما اوردنا ذکره فی هذا الکتاب) و اقصی ما قصدناه من رفع الحجاب عن وجوه مقاصد العجاب ... و قد الف الاصل فی علم الف و مأة و خمسین فی عام الف و مأة و ثلث و ستین من الاعوام الهجریة ... و انشد المصنف ... فی تاریخ ختم الکتاب و هو النخب فی بحر التقارب الممدود: «لخمسین تمت سوي الالف عام-فختمی لتاریخ ختمی تمام» و فرغ من تسویده مؤلفه ... عبداﷲ بن نورالدین بن
نعم اﷲ بن عبداﷲ الموسوي الجزائري غفراﷲ له و لوالدیه.
کامل؛ خط: نسخ، بیکا، تا: رجب 1249ق؛ در گ 1ر دارد: «بسم اﷲ. تحفة السنیه فی شرح نخب المحسنیه حسب المرام قضا نظام نواب کامیاب گردون قباب مالک الرقاب اسداﷲ میرزا صاحب اختیار ممالک عربستان حفظهم اﷲ تعالی سمت اختتام پذیرفت فی رجب سنه 1249 و الحمدﷲ»؛ کاغذ: فرنگی آهارمهره، جلد: تیماج سرخ، 313گ (1ب-313ب)، 27 سطر (22×24)، اندازه: 21×30سم [ف: 5-1817]
خط: نسخ نازیبا، بیکا، بیتا؛ تملکی بی نام به تاریخ جمادي الثانی 1274، تملک ملا احمد بن محمد تقی شیرازي ساکن نجف اشرف محله جبل الدیک و مهر «عبده احمد بن محمد تقی» (بیضی)؛ جلد: تیماج قرمز، 268گ، 27 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 6-204]
خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ مصحح؛ پس از کتاب مسائلی است متفرقه از شارح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 293گ، 26 سطر، اندازه: 20×5/ 30 سم [ف: 13-233]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ مصحح، محشی از مؤلف و دیگران؛ جلد: تیماج مشکی،350گ،23سطر، اندازه: 5/ 19×30 سم [ف: 12-149]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ 176گ، 27سطر، اندازه: 21×29سم [ف: 1-40]
آغاز: برابر؛ انجام: و انشد المصنف طاب ثراه فی تاریخ ختم الکتاب و هو النخب ، من بحر المتقارب الممدود: لخمسین تمت سوي الالف عام ** فختمی لتاریخ ختمی تمام خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج، 311گ، 26 سطر، اندازه: 21×30 سم [ف: 26-35]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ اندازه: 20×29سم [رشت و همدان: ف: 1583]
بیکا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوي-مجموعه نوازي؛ اندازه: 4/ 14×9/ 20 سم [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: و واحد بعد صلا العشاء تثنی من جلوس بل مطلقا وان عدت واحد والقیام افضل کما فی مول سلیمان بن خالد وهی زیاد فی الخمسین تطوعا لیتم بها بدل کل رکع من الفریض رکعتان من التطوع
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، عطف تیماج مشکی، 104گ، 29 سطر، اندازه: 21×30سم [ف: مخ: 1-356]
آغاز: بالتحفة السنیة فی شرح النخبة المحسنیة و قد کان تصدي لهذا المرامة والدية العلام الامام اعلی اﷲ مقامه فی دارالسلام فشرح منها بضع فی مجلد یسیر و عاقه عن انهائه عوائق الدهر العسیر؛ انجام: تفجرت ینابیع الحکم من قلبه علی لسانه و قوله (صلی الله علیه و آله) لاتجعلوا بطونکم قبور الحیوانات و هما بمراحل.
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ بیکا، بیتا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، عطف تیماج، 169گ، 16 سطر، اندازه: 15×5/ 20 سم [ف: 38-153]
at-tuḥfat-us sanīyya wa-d durrat-un najafīyya
طه آل نجف، محمد، ق13 قمري
(taha āl-e najaf, mohammad (-19c
وابسته به: فرائد الاصول = الرسائل = رسائل شیخ انصاري انصاري، مرتضی بن محمد امین (1214-1281)
تعلیقهاي است بر «فرائد الاصول» شیخ انصاري که تحت عنوان «فوائد» به بیان نظرات مؤلف پرداخته است.
اصفهان؛ علامه فانی (ضیا الدین)؛ شماره نسخه: 14
خط: نسخ، کا: محمد علی بن محمد رضوي، تا: اواخر ذیقعده 1314ق؛ چاپ سنگی، این نسخه را عبدالهادي برقعاوي تصحیح و مقابله نموده؛ جلد: مقوایی، 99گ، 19سطر [سه کتابخانه اصفهان: ف: 94]
tuḥfat-uš šāfīyya fī š.-il kāfīya
وابسته به: الکافیة فی النحو = المقدمة الکافی فی النحو = کافیة ذوي الادب فی علم کلام العرب؛ ابن حاجب، عثمان بن عمر (570-646)
شرحی است نسبتاً مفصل و نیکو با عناوین «قوله، التفسیر» بر کتاب «الکافی» ابن حاجب. در این شرح صورت هاي مختلف مسائل را بررسی کرده و گاه شواهد شعري میآورد.
خوي؛ نمازي؛ شماره نسخه: 160
آغاز: قوله وقد یحذف التفسیر اي یحذف العائد من الجمل الواقع خبرأ اذاکان؛ انجام: قی اواخر الابیات معقبأ لحروف المد واللین کقول الشاعر.
خط: نسخ جلی، بیکا، تا: قرن 8 یا 9؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ با علامت مقابله و تصحیح؛ جلد: سوخت با ترنج عطف پارچهاي، 403ص، 25 سطر، اندازه: 19×5/ 25 سم [ف: 88]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 425
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-22]
tohfe-ye šāhedī = tohfe-ye šāhedīye
مغلوي، ابراهیم بن صالح، 875-957 ؟ قمري
(1550-1471) moqallavī, ebrāhīm ebn-e sāleh
تاریخ تألیف: 921ق
فرهنگ منظوم فارسی-ترکی متداول در آذربایجان در 27 قطعه و حدود 800 بیت است و هر قطعه داراي وزن و بحري خاص. با ذکر یک اسم یا یک مصدر ترکی، مرادف آن را به فارسی (پیش از آن یا پس از آن) میآورد. در آغاز از تحفه حسامی و مثنوي مولوي یاد میکند.
آغاز: بنام خالق حی و توانا ** قدیم و قادر و بینا و دانا / ثنا و حمد و شکر بی نهایت ** سپاس و منت بیحد و غایت
انجام: فاعلات فاعلات فاعلات ** بو کتابی او کرن ایج آب حیات / شاهدي یه هر کیم ایلرسه دعا ** ایده محشر ده شفاعت مصطفی
[نسخههاي منزوي 3/ 1968؛ الذریع 9/ 498؛ هدی العارفین 1/ 27؛ فهرست موزه لندن (ترکی): 139-140 تاجیکستان 127: 5-122؛ قاهره، مخطوطات فارسی 1/60-61]
شرح و حواشی:
1- تحفة الملوك؛ مغنیساوي، عبدالرحمن بن عبداﷲ (-1080)
2- شرح تحفه؛ شاهدي بغدادي، عبدالقادر بن عمر (1030-1093)
3- شرح تحفة ؛ شاهدي فردي، علی بن مصطفی (-12)
4- شرح تحفه شاهدي
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: ظاهراً قرن 10؛ مجدول مذهب، با سرلوح مزدوج مرصع مذهب، محشی با حواشی از «نعمت اﷲ»، «سودي»، «دایق» و «ابن کمال»، در حاشیه کلماتی معنا شده؛ تملک: محمد محی الدین بن صالح الشریف بن سید محمد محی الدین به تاریخ 1015؛ جلد: تیماج صورتی، 20گ، 13 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 26-400]
آغاز: برابر؛ انجام: دنجی کوکه اي مردان دیر لر سپهر گردان ** به ایو سپرم ریحان سپري ایک تمامی
تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: رجب 999ق؛ جلد: تیماج مشکی، 26گ (30پ-55ر)، اندازه: 13×5/ 19 سم [ف: 14-153]
آغاز: برابر؛ انجام: اوقیانلردن رجام ایده دعا ** او قیانه رحمت ایلیه خدا
خط: نسخ معرب، بیکا، تا: قرن 11؛ رکابهدار؛ مهر: کتابخانه جعفر سلطانی القرائی به تاریخ 1365 در تبریز؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 62گ، 7سطر، اندازه: 5/ 10×15سم [ف: 30-176]
خط: نستعلیق، کا: محمد شریف صورجق راج، تا: 1153ق؛ کاغذ: استانبولی، جلد: مقوا عطف تریاکی، 22گ، 14 سطر (8×18)، اندازه: 18×26سم [ف: 17-319]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1172ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، قطع: رقعی [نشریه: 13-427]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی، 70ص (1-70)، قطع: خشتی [ف: 10-2013]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ معرب، بیکا، تا: 20 رجب 1201ق، کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج مشکی، 15گ (5پ-19پ)، 17 سطر (8×16)، اندازه: 16×21سم [ف: 17-446]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1219ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: پارچهاي، 23گ، 15 سطر، اندازه: 5/ 11×17سم [ف: 2-803]
آغاز: همه حکم شریعت از من و تو است ** که آن بر بسته جان و من تو است؛ انجام: خود نوشتم ختم کردم این کتاب ** ختم شد واﷲ اعلم بالصواب
خط: نستعلیق، کا: اسحاق بن ملاعیدي محمد ... امام بخش اسنائی، تا: 2 شعبان 1274ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قهوه اي، 119گ، 19 سطر، اندازه: 15×25سم [ف: 2-804]
آغاز: بسمله صیحک واللیل یوزك آیت نور ** رخک النک ندر نور علی نور
مفاعیلن مفاعیلن فعولن ** هزج محذوف بود راکله اي حور؛ انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 31گ، 13 سطر [ف: 2-804]
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: مصطفی بن مراد آغا، تا: 1146؛ با سر لوح زیبا، مجدول مذهب، محشی، معنی لغات در حاشیه از منابع مختلف: «جامع الفرس»، «شرح مشکلات شهنامه»، «وجیز اللغ»، «سودي»، «فرهنگ شعوري»؛ جلد: مقوا قهوه اي عطف تیماج، 66گ، 21 سطر، اندازه: 5/ 13×22سم [ف: 2-803]
نسخه اصل: آغاز و انجام چند نسخه از کتابخانههاي یوگسلاوي؛
بیکا، بیتا [فیلم ها ف: 1-639]
آغاز: صبیحک و اللیل یوزك آیت نور ** رخک آلنک ندر نور علی نور/ مفاعیلن مفاعیلن فعولن ** هزج محذوف بود را کله اي حود
خط: نسخ، کا: مصطفی بن ابراهیم بن محمد، بی تا، جا: دارالحدیث سلیمانی؛ جلد: تیماج بنفشه اي رنگ، 15گ، 19 سطر (5/ 6×5 /14)، اندازه: 12×5/ 19 سم [ف: 2-392]
تحفه شاهدیه- تحفه شاهدي
tohfe-ye šāhanšāhī
محمود میرزا قاجار، 1214-1271؟ قمري
(1855-1800) mahmūd mīrzā qājār
این دیوان از صفحه 1 تا 75 شامل غزلیاتی است که تخلص همگی آن فتحعلی شاه میباشد، از صفحه 75 تا 80 قصیده اي است که آن نیز به نام فتحعلیشاه خاتمه مییابد.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 718
آغاز: بسمله، اي ذات تو افتخار دنیا ** نازان بتو امهات و آبا؛ انجام: جهاندار فتحعلی شه که باد ** سپهرش بکام اخترش بر مراد
خط: نستعلیق، بیکا، تا: محتملاً قرن 13، جا: تهران؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج ماشی، 40گ، 7 سطر (6×9)، اندازه: 5 /9×15سم [ف: 2-224]
تحفه شاهی- امامت
tohfe-ye šāhī
شریف استرآبادي، علی بن علی، ق10 قمري
(šarīf-e estarābādī, ‘alī ebn-e ‘alī (-16c
اهدا به: شاه طهماسب صفوي (93-984 ق.)
تاریخ تألیف: 948ق
رسالهاي است در بیان مخارج حروف و صفات و قواعد تجویدي و اختلاف قراء عشره در فاتحه و اخلاص در یک «مقدمه» و دوازده «باب» و «خاتمه»: مقدمه در بیان افضلیت قرآن و ثواب قرائت و تلاوت آن ؛ باب 1. مخارج حروف؛ 2. صفات حروف؛ 3. بعضی از احکام تجویدي؛ 4.؟؛ 5. هاء کنایه؛ 6. مد و قصر؛ 7. ادغام؛ 8. احکام تنوین نون ساکن؛ 9- وقف؛ 10. استعاذه؛ 11. بسمله؛ 12. اختلافات قراء عشر در سوره فاتحه؛ خاتمه در اختلافات عشره در سوره اخلاص.
آغاز: بسمله. اي کنه تو برتر از شناسائی ما ** وصف تو برون ز حد گویائی ما / حمد تو چنان است که خود میگوئی ** بی واسطه عبارت آرائی ما
انجام: و قرآن ایشان را لعنت میکند و هذا آخر ما اردناه ذکره و الحمد ﷲ علی اتمامه و الصلو و السلام علی رسوله محمد و آله اجمعین و عترته الطاهرین.
[الذریعه3/ 371 و3/ 444 و17/ 55؛ نسخههاي منزوي 1 /82 و 1/ 127؛ دنا 2/ 962 (48 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- تجوید = مختصر تحفه شاهی؛ شریف استرآبادي، علی بن علی (-10)
خط: نستعلیق، کا: محمد بن عبداﷲ بن ظهیر الدین طبیب حسینی، تا: 956ق، جا: طوس، مدرسه شاهرخ میرزا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه اي، 20گ (73پ-92پ)، 14 سطر (10×16)، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 15-4228]
آغاز: برابر؛ انجام: علی مدفونها الف الثناء و التحیه
خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: 19 جمادي الثانی 956ق، جا: مشهد؛ یادداشت واقف: خانم سلطانم صفوي؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: مقوا با روکش پارچه، 6گ، 18 سطر، اندازه: 4/13×19سم [ف: 23-55]
خط: نسخ، بی کا، تا: 23 ربیع الاول 961ق؛ جلد: تیماج قرمز، 30گ (52پ-81ر)، اندازه: 13×5/18 سم [ف: 13-125]
آغاز و انجام: برابر
کا: قاري عبد الحسین بن قاسم شریف استرآبادي، تا: 3 محرم 977ق؛ از برگ 33 تا 37 نونویس الحاقی بر روي کاغذ فرنگی؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: تیماج قهوه اي، 38گ ]رشت و همدان: ف: 1688]
آغاز: برابر؛ انجام: عبادت میکنند و حال آنکه بمعصیت گرفتارند و اﷲ اعلم بالصواب و الیه المرجع و المآب.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ مجدول مذهب؛ جلد: مقوا با روکش پلاستیکی قرمز عطف تیماج سرخ، 46گ، 9 سطر، اندازه: 13×5 /20 سم [ف: 1-103]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ 32گ، اندازه: 5/ 10×17سم [نسخه پژوهی: 2-124]
آغاز: لطف و عنایت وبه شرف قرب خود مخصوص گردانیده؛
انجام: و انجام و اخفا و اختلاس و اشباع خط: نستعلیق پخته، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: ترمه نخودي آهار مهره، 20گ، 18 سطر (5 /6×5/ 15)، اندازه: 10×18سم [ف: 1-48]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، تا: قرن 11؛ مهر: «غلام رضا شاه» (هشت ضلعی)؛ اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوا با روکش مشمع قهوه اي عطف مشمع فستقی، 30گ، 13 و 21 سطر، اندازه: 12×5/ 18 سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-318]
آغاز: فرموده اند که پدرم از آباء خود از حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) نقل کرده که ... فصل اول در مخارج حروف و مخرج مکانی ... اول ابتداي حلق است از جانب قصب شش؛ انجام: خاتمه در لحن بدانکه لحن بر دو قسمت جلی و خفی ... و این معلوم نشود الا مر کسی را که قران فرا گرفته باشد از استاد ماهر صاحب سلیقه و اﷲ اعلم بالصواب تم.
خط: نسخ، بیکا، تا: اواخر قرن 10 و 11؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: شرقی، 16گ (9ر-24ر)، 14 سطر، اندازه: 5/ 7×5/ 12 سم [ف: 35-244]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: قرن 11؛ محشی با رمز: «منه رحمه اﷲ، منه مدظله العالی»؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 50گ، 12 سطر، اندازه: 8×13سم [ف: 23-55]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 31گ (1پ-31پ)، 14 سطر (7×19)، اندازه: 13×19سم [ف: 17-347]
آغاز: لایکلف اﷲ نفسا الا وسعها معذور خواهد بود و کسی که رعایت کند و قرآن بتجوید خواند در روز قیامت شفیع او خواهد بود؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: صفر 1007ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 30گ (31ر-60پ)، 16 سطر (6×12)، اندازه: 9×16سم [ف: 12-2958]
کا: سلطان حسن بن کمال الدین حسین سرکی استرآبادي، تا: پایان رجب 1013ق؛ افتادگی: میان ص 1 و 2؛ کاغذ: سپاهانی و فرنگی، جلد: نو، 15 سطر (7×5/ 10)، اندازه: 13×20سم [ف: 16-503]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبداﷲ بن علی بن فضل اﷲ رستمان سمنانی، تا: سهشنبه 14 رمضان 1019ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 32گ (2پ-33 پ)، 15 سطر (8×13)، اندازه: 12×19سم [ف: 11-2362]
آغاز: برابر
کا: محمد مؤمن بفروئی یزدي، تا: 1027ق، مقابله شده؛ تملک: بیدگلی [تراثنا: س13ش1-144]
آغاز: فصل اول در مخارج حروف. مخرج مکانی را گویند که حرف از و تولد نماید؛ انجام: بدان ایدك اﷲ که لحن بر دو قسم است جلی و خفی ... و لحن خفی آنست که حروف از مخرج خود ادا نشود یا خللی در صفات وي حاصل بشود و آن معلوم نشود الا هر کس را که قرآن فرا گرفته باشد پیش استاد ماهر صاحب سلیقه.
بی کا، تا: 1029ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی با ترنج و نیمترنج، 5ص (327-331)، 15و24 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 10-2052]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3936/10- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-669]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: هاشم بن ابراهیم حسینی سمنانی، تا: 1031ق؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج عنابی با ترنج، 47گ، قطع: جیبی، اندازه: 5/ 9×14سم [ف: 5-207]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: دوشنبه میانههاي ذیقعده 1066ق؛ کاغذ: فرنگی، 44گ (159پ-202ر)، 11 سطر (5×11)، اندازه: 9×5/ 16 سم [ف: 331]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ جلی خوش، بیکا، تا: جمادي الثانی 1078ق؛ محشی؛ واقف: حاج سید محمد بن محمد تقی شوشتري، 1309؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوا با روکش پارچه، 48گ، 12 سطر، اندازه: 12×17سم [ف: 23-54]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1088ق؛ جلد: تیماج، مشکی، 18ص (8-25)، 17سطر، اندازه: 10×20 سم [ف: 35-249]
آغاز: بسمله، حمدله اما بعد چنین گوید اقل عباداﷲ واحوجهم الی عفوه و غفرانه عماد الدین علی الشریف القاري الاسترآبادي
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ تملک: آقا محمد تقی بن حاجی محمد
کاظم اصفهانی در ذیقعده 1096؛ 35 گ (1-35)، 12 سطر، اندازه: 9×16سم [ف: 2-806]
آغاز: الحمدﷲ ... و بعد چنین گوید اضعف عباداﷲ الهادي ... که نزد ارباب بصیرت و اصحاب خبرت واضح و پیدا و لایح و هویداست؛ انجام: و این معنی ملاحظه نکرده و قرآن خوانند و عبادت دانند و حال آنکه بمعصیت گرفتارند و قرآن ایشان را لعنت کند آغازي را که الذریع براي این کتاب معرفی کرده در این نسخه دیده نمیشود؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 42گ، 12سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 24-331]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12 [مختصر ف: 140]
خط: نسخ، بیکا، تا: اواخر قرن 12؛ جلد: تیماج مشکی، 19گ (57پ-75ر)، 17 سطر، اندازه: 16×5/ 23 سم [ف: 26-27]
آغاز: برابر؛ انجام: باب یازدهم در اختلافات قراء عشره درسوره فاتحه ... بدانکه عاصم و کسائی ویعقوب و خلف مالک را بألف خوانده اند بعد ازمیم که اسم فاعل باشد از ملک ... خذف کرده اند مفعول او را خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ 26گ، 13 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 2-805]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد مسیح بن محمد صادق، تا: 25 شوال 1105ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قرمز عطف تیماج قهوه اي، 63گ (1پ-63پ)، 12 سطر، اندازه: 5/9×14سم [ف: 5-355]
آغاز: و بعد چنین گوید اضعف و احقر عباداﷲ الهادي ... که نزد ارباب بصیرت و اصحاب خبرت واضح و پیدا و لایح و هویداست که بعد از معرفت اصول دین؛ انجام: و بسیار مردمان باشند که قرآن را از استاد صادق فرا ناگرفته و این معنی را ملاحظه ناکرده قرآن خوانند و عبادت دانند و حال آن که به معصیت گرفتارند و قرآن ایشان را لعنت میکند.
خط: تحریري، کا: محمد کاظم بن محمد علی هروي، تا: سهشنبه 3 ربیع الثانی 1118ق؛ فائده در رمز اسماء قراء؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 23گ (86ر-108پ)، اندازه: 5/ 10×5/ 17 سم [ف: مخ: 1-375]
آغاز: برابر؛ انجام: یک حرف بیرون رفته و ان غنه تلهی است ...
جهت التقاء ساکنین و اﷲ اعلم.
کا: حسین بن حاتم، تا: 1119ق، جا: قطبه سلطانیه؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی عطف پارچه آبی، 33ص (1- 33)، 15 سطر (8×13)، اندازه: 12×19سم [ف: 10-395]
خط: نسخ زیبا، کا: محمد باقر، تا: 1126ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قهوه اي، 49گ (1پ-49پ)، 12 سطر، اندازه: 5/ 12×24سم [ف: 81]
آغاز: برابر؛ انجام: اما ساکن عارض غیر مشدد مثل و اللیل
از اول تا اواخر باب پنجم؛ خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ مصحح، محشی؛ واقف: آقا زین العابدین، 2 رجب 1166ق؛ کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد: مقوا با روکش پارچه، 7گ، 18 و21 سطر، اندازه: 5/ 12×5/ 18 سم [ف: 23-56]
آغاز: برابر؛ انجام: بدانکه درجمیع قران درهشت جاروا نباشد یا را بهمزه خواندن اول دربقره لاشی ... ششم در مریم فاما ترین هفتم درحجرات بین یدي هشتم درمزمل ثلثی اللیل
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ 43گ، 11 سطر، اندازه: 10×13سم [ف: 2-805]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق شکسته، بیکا، تا: 2 شوال 1237ق؛ جلد: تیماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 31گ، 15 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 2-805]
خط: نسخ، بیکا، تا: 1240ق؛ اهدایی: رهبري، مهر 1386؛ کاغذ: نباتی آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج مشکی مستعمل یک لا، 25گ، 19 سطر، اندازه: 10×21سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن-319]
مشهد؛ شی علی حیدر (مکتبة)؛ شماره نسخه: /01 1
همان نسخه بالا؛ 25گ (80پ-104پ) [مؤید: 3-327]
آغاز: چنین گوید اضعف عباداﷲ الهادي ... که نزد ارباب بصیرت و اصحاب خبرت واضح و لایح و هویدا است؛ انجام: و لحن خفی آنست که حروف از مخرج ادا نشود ... و قرآن ایشان را لعنت کند، هذا آخر ما اردنا ذکره، و الحمدﷲ علی اتمامه، و الصلوا و السلام علی رسوله محمد و آله.
خط: نستعلیق، کا: حاج محمد ابراهیم بن آقا عبدالرحیم کرمانی، تا: جمعه 16 ربیع الاول 1256ق؛ پس از آن سه صفحه در انواع وقف به نظم و رموز وقف؛ جلد: تیماج مشگی، 29گ (61ر- 89پ)، اندازه: 5/ 10×5/ 15 سم [ف: 1-48]
آغاز: راه دین و را ه روان عالم یقین اند بی کا، تا: 1271ق؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: میرزا محمود شیخی زاده؛ کاغذ: مختلف، جلد: تیماج عنابی، 13 سطر (5/6×12)،
اندازه: 5/10×5/ 17 سم [ف: 4-1226]
خط: نسخ، کا: محمد صادق بن سید حسن موسوي گلپایگانی، تا: رمضان 1280ق، (پایان اول)؛ محشی؛ جلد: تیماج کرمی، 15گ (1پ-15پ)، 21 سطر، اندازه: 17×5/ 21 سم [کتابخانههاي گلپایگان: ف: 154]
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن محمد باقر شریف کاشانی، تا: 1297ق، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 17گ (140ر- 156ر)، اندازه: 5/ 17×22 سم [ف: 8-419]
خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: 15 جمادي الاول 1301ق؛ جلد: تیماج قرمز، 41گ (204ر-244پ)، اندازه: 15×20سم [ف: 6-363]
آغاز: احمد ﷲ جل جلاله بما وهب لی من القدر علی حمده؛ انجام: وقفت حیث اري الندي و رانی (کذ)
تا اواسط باب دوم است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بیتا؛ کاغذ: پستهاي، جلد: میشن قهوه اي مقوایی، 4گ (153پ- 156ر)، 19و 25 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 6-94]
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ خوش، بیکا، بیتا؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سبز، 38گ (20پ-57پ)، 11و14 سطر، اندازه: 8 /9×5 /16 سم [ف: 9-251]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد حسین علاء الدین درزي مازندرانی، بیتا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی [ف: 10-1512]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 31گ، 15 سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 2-805]
آغاز: برابر؛ انجام: چنانچه بعضی از عربان گویند وهم چنین باقی صفات حروف را رعایت باید نمود.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 14گ، 15 سطر، اندازه: 10×15سم [ف مخ: 1-104]
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: روغنی گل و بوته عطف تیماج مشکی، 54گ (130پ-183پ)، اندازه: 10×15سم [ف: 1-199]
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جلد: مقوایی ابر و باد عطف تیماج قهوه اي، 19گ (125پ-143پ)، 15 سطر، اندازه: 15×21سم [کتابخانههاي گلپایگان: ف: 144]
آغاز: برابر؛ انجام: و اگر خواهد این را نیز بگوید و ارکع و اسجد و رکوع و سجود (پاره شده)
خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج زرد، 42گ (41ر-82پ)، 16 سطر (7×13)، اندازه: 12×16سم [ف: 11-68]
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ 47گ (1-47)، اندازه: 10×17سم [ف: 3-146]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی نخودي و شکري، جلد: مقوا با تیماج مشکی، 20گ، 23 سطر (5/ 6×16)، اندازه: 5/ 11×19 سم [ف: 2-202]
بیکا، بیتا [میراث شهاب: س6 ش1-112]
آغاز: برابر؛ انجام: و تمام بگفت نماز درست باشد و اگر همچنان بگذشت نیم کلمه گفت نماز درست نباش.
خط: نستعلیق، کا: محمد ابراهیم، بیتا؛ جلد: معمولی، 38گ (6پ-43ر)، 13سطر، اندازه: 12×18سم [مؤید: 3-296]
tohfe-ye šāhī
عنایت، محمد بن حفیظ، ق10 قمري
(‘enāyat, mohammad ebn-e hafīz (-16c
اهداء به: شاه طهماسب صفوي
چهل فضیلت از فضائل حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) و اولاد معصومین و شیعیان آن حضرت را به زبانی که هر کسی بتواند مطالب آن را دریابد از کتب معتبره علماي شیعه انتخاب و ترجمه نموده است.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6667/3- 34/37
آغاز: بسمله. احسن حدیث و کلام. شکر و ثناي ملک علامی است علا شکره و جل ثناؤه که اطاعت و فرمان پادشاهان اهل دین و مذهب حق را ... اما بعد نموده میشود که چون در احادیث و اخبار صحیحه وارده شده که هر کسی فضیلتی از فضائل امیرالمؤمنین؛ انجام: این رساله که هر یک از ورقش میدهد از بهشت آگاهی. اسمها چون زآسمان آمد ** آمدش نام تحفه شاهی
کا: مراد بن رستم، تا: یکشنبه شعبان 1122ق؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ 36گ، 17 سطر، اندازه: 14×24سم [ف: 2-806]
tohfe-ye šāhī
قمی، محمد طاهر بن محمد حسین،-1098 قمري
(qomī, mohammad tāher ebn-e mohammad hoseyn (-1687
اهداء به: شاه سلیمان صفوي
رساله مختصري است در بیان ترجیح قرائت قراء کوفی (مخصوصاً قرائت عاصم) بر قرائت قاریان شام و حجاز. در بیان سبب تألیف رساله آورده است: »مخفی نماند که در زمان دولت مخالفین متعارف بوده که کاتبان و قاریان ایران قرآئت حفص که یکی از را وي عاصم است کتابت و تلاوت مینمودهاند (کذ) و مینمایند و بر اهل بصیرت و معرفت پوشیده نیست که بعضی از قرآئتهاي حفص که متعارف ایران است از صواب دور است پس سزاوار « تا آنجا که گفته: »آنچه از قرآئت حفص که از صواب دور باشد بدل شود بقرآئت احسن و صواب« تا آنجا که گوید: »تألیف نمود این رساله را در بیان قرآئت اولی و احسن.« (مهدي ولائی)
آغاز: الحمدﷲ الذي بعث محمدا صلی اﷲ علیه و آله بشیرا و نذیرا و انزل علیه القران سراجا منیرا
آغاز: برابر؛ انجام: سیم امشان خلف واسطی است ودو راویش اسحق وراق و ادریس حدد است.
خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: قرن 12؛ ضمیمه نسخه ش 11904؛ واقف: محمد وجدانی، اسفند 1359؛ کاغذ: نخودي آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج خرمایی، 15گ، 15 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 23-56]
آغاز: ابج الف عن نافع ثم باؤها؛ انجام: و هم در غیر المغضوب علیهم و اﷲ اعلم بالصواب.
خط: نسخ و نستعلیق شکسته تحریري، بیکا، بیتا؛ صدر نسخه این فوائد و مقالات دهگانه نوشته شده: 7 بیت شعر عربی در رد موز قراء سبعه و راویان آنها، دو جدولی نیز در همان موضوع، سطوري در رموز قراء شواذ و طبقات قاریان، گفتاري در «قاعده کلیه صاحبان مد پنج الفی مطلقا خواه منفصل و خواه متصل»، مقالی در بیان وقوف سجاوندي و رموزي که متاخرین افزوده اند، مقالی در صفات ذاتی حروف هجاء، ابیاتی در مخرج و مقطع حروف، ده صفحه در رسم الخط القرآن مجید، پس از این از اواخر صفحه 22 رشته عبارات فارسی مذکور آغاز میگردد. دانسته نشد که مطالب متفرقه مذکور از کاتب نسخه است یا آنکه مؤلف آنها را آورده و رساله در مرحله اولی تدوین بوده و به این جهت در کتب تراجم موجود اسمی از این رساله برده نشده؛ واقف: حاج سید اصغر اصغر زاده، بهمن 1330؛ 15گ، 15 سطر، اندازه: 10×18سم [ف: 6-158]
tohfe-ye šāhī
رضوي، محمد، ق11 قمري
(razavī, mohammad (-17c
اهدا به: شاه طهماسب صفوي
داراي یک «مقدمه» و سه «باب» و یک «خاتمه» و هر باب داراي چند «فصل»: مقدمه: در بیان معنی صله رحم؛ باب 1. بیان صله رحم، داراي چهار فصل؛ باب 2. بیان شرافت و فضیلت سادات، داراي سه فصل؛ باب 3. بیان علم و شرافت علما، داراي دو فصل؛ خاتمه: در بیان مضمون روایتی که علامه حلی در آخر «قواعد الاحکام» آورده است.
آغاز: حمد و ثنا پادشاهی را که عقول کافه عقلا از ادراك کنه کمالش قاصر و شکر بی منتها مالک الملکی را که انجام: و الحمدﷲ افتتاحا و اختتاما و له الشکر علی توالی ا ی انتظاما و سلم تسلیما کثیرا کثیرا.
[دنا 2/ 963؛ فهرستواره منزوي 6/ 366]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: اوایل قرن 11؛ مهر: «توکلت علی اﷲ الصمد عبده غیاث الدین محمد» با تاریخ 985ق، «عبد مذنب مهدي» (مربع)؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج آجري با ترنج، 42گ (4-45)، 15 سطر (6×11)، اندازه: 5/ 12×5/ 17 سم [ف: 29-222]
tohfe-ye šāhī = majmū‘e-ye monšaāt = majmū‘e-ye makātīb va manāšīr
؟ نصیري طوسی، عبدالحسین، ق11 قمري
(nasīrī tūsī, ‘abd-ol-hoseyn (-17c
اهدا به: شاه صفی
تاریخ تألیف: 1043ق
منشآت صفوي است در یک «مقدمه» و دو «باب» و «خاتمه».
خط: نستعلیق، کا: کاظم، تا: 23 جمادي الثانی 1054ق؛ آشفته و پس و پیش شده؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی مقوایی، 132گ، 24 سطر (11×22)، اندازه: 19×28سم [ف: 16-86]
نسخه اصل: کتابخانه سعید نفیسی ش 268؛ خط: نستعلیق، کا: کاظم، بیتا؛ به نام مجمومه منشآت و مکاتیب و مناشیر، در میانه
آن عریضه خان احمد حاکم گیلان به نواب گیتی ستان مورخ 23 جمادي الثانی 1054 است. [فیلم ها ف: 1-43]
نسخه اصل: از کتابخانه ملی پاریس شماره 2338؛ بی کا، تا: قرن 11 و 12 [نشریه: 2-280]
نسخه اصل: پاریس 1838 SP؛ خط: نستعلیق، کا: محمد صالح بن شاهرخ وزیر قورچی سابق تبریز، بی تا، 272گ [فیلم ها ف: 3-225]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: عکسی بدون شماره
نسخه اصل: همان نسخه بالا [نشریه: 3-104]
tohfe-ye šāhī
جابري انصاري، حسین بن علی، ق12 قمري
(jāberī-ye-ansārī, hoseyn ebn-e ‘alī (-18c
وابسته به: برء الساعة؛ رازي، محمد بن زکریا (251-313)
اهدا به: محمد اعظم (محمد شاه غازي) (-1119ق)
برء الساعة رازي را ترجمه کرده است.
[نسخههاي منزوي 488؛ فهرستواره منزوي 5 /3339]
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 3/3
آغاز: حمد بی قیاس صانع حکیمی را رواست
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ قطع: رحلی [نشریه: 7-222]
tohfe-ye šāhī = t.-ye bor’-os sā‘a
تنکابنی، احمد بن محمد حسین، ق13 قمري
(tonekābonī, ahmad ebn-e mohammad hoseyn (-19c
وابسته به: برء الساع ؛ رازي، محمد بن زکریا (251-313)
اهدا به: فتحعلی شاه قاجار
«برء الساعه» یکی از کتاب هاي «زکریاي رازي» در بیان معالجات سریع امراض است که در بیست و سه «باب» به زبان عربی تدوین شده است. رساله حاضر ترجمه فارسی اثر مذکور میباشد که مترجم جهت تکمیل آن، هفت باب از خود بر آن افزوده و تعداد ابواب آن را به سی «باب» رسانده است: 1. صداع؛ 2. درد چشم؛ 3. زکام؛ 4. درد دندان؛ 5 . برآوردن دندان به آسانی؛ 6. بوي دهن؛ 7. خناق؛ 8. علق که در گلوبند شده باشد؛ 9. درد شقیقه؛ 10. صرع؛ 11. امراض گوش؛ 12. رعاف؛ 13. بواسیر؛ 14. نواصیر؛ 15. زخمهاي کهن؛ 16. زخم هاي تازه؛ 17. سوختن آتش؛ 18. خروج مقعده؛ 19. قولنج؛ 20. خلفه؛ 21. زحیر؛ 22. عرق النساء؛ 23. تعب واماندگی؛ 24. خارش دست و پا و سایر اعضا در فصل زمستان؛ 25. تدبیر حفظ موي از سفید شدن؛ 26. تدبیر رفع و ستردن موي بی نوره؛ 27. گند بغل و گند عرق؛ 28. تدبیر رفع لاغري مفرط؛ 29. بیان احتیاط از زهرها؛30. علاج سمومات خاصه.
[توضیح: ترجمه دیگري از برء الساع وجود دارد با آغاز: «چنین گوید حکیم کامل و فیلسوف فاضل محمد بن زکریا الرازي غفراﷲ ذنوبه که روزي در خدمت ابی القاسم عبداﷲ که یکی از وزراي آن عصر بود نشسته بودم» که در بعضی از فهرستها بدون احتمال (مجلس شورا 19: 245 و 35: 145) یا با احتمال (ملک 6: 348) همین ترجمه تنکابنی دانسته شده است. بر همین اساس در دنا (2: 965) حدود ده نسخه از آن در ذیل همین تحفه شاهی معرفی شده است. اما قراین موجود از جمله وجود نسخههایی از این ترجمه در یک یا دو قرن پیش از زمان حیات تنکابنی نشان میدهد که این ترجمه از کسی غیر از اوست. همچنین نسخههایی از همین ترجمه در دنا (2: 267) و همچنین فنخا در ذیل ترجمههاي ناشناس برء الساع (جلد 5، صص 900-897) و بدون تفکیک از ترجمههاي ناشناس دیگر آمده است. براي دسترسی یکجا به همه نسخه هاي این ترجمه، همه آنها (از جمله آنها که پیشتر در فنخا آمده است) تحت عنوان «ترجمه برء الساعة» خواهد آمد. همچنین در فهرست آستان قدس (19: 67) نسخه دیگري از ترجمه برء الساعة معرفی شده به احتمال قوي از همین تنکابنی دانسته شده است، که با توجه به قراین از او نیست و آن هم با عنوان «ترجمه برء الساعة» معرفی خواهد شد.]
آغاز: بسمله حمد بیحد و ستایش لاتحصی و لاتعد نثار بارگاه و ایثار پیشگاه کبریاي حکیمی را سزد که طبع نوع آدمی از چهار طبع مختلف الطبیعه الفت ترکیب فرموده در هر گیاهی داروي دردي نهاده و ... اما بعد چنین معروض میدارد اقل عباد احمد بن محمد حسین الشریف الطبیب التنکابنی که چون بخت بلند و طالع فیروزمند ... فتحعلی شاه قاجار
انجام: و سیر و پیاز و تخم تر تیزك مساوي هم پخته مرهم سازند بکار دارند
چاپ: این ترجمه به سالهاي 1297، 1304، 1317ق. همراه با رساله «اسهالیه» و «مطلب السؤال» در تهران به چاپ سنگی رسیده است.
[نسخههاي منزوي 1/ 496-497؛ الذریعة 1/ 200 و 4/ 301؛ فهرست کتب چاپی پزشکی 109؛ فهرستواره منزوي 5/ 3314 و 3339؛ مشار فارسی 1/ 1277؛ دنا 2/ 965 (20 نسخه)]
آغاز: ترجمه: میرزا سید احمد بن محمد حسین حسینی شریف تنکابنی. آغاز: کردن خمید؟ کو نیسم عطر خلقش رو به گلزار آمده؛ انجام: بعد از آن کار چلو ماست گاو
در سی فصل؛ خط: تحریري، بیکا، تا: قرن 12 و 13؛ افتادگی: آغاز؛ ظاهراً یک صفحه از مقدمه و آخر آشفته؛ 125ص (241-
365)، 19-21 سطر (11×12)، اندازه: 5/ 16×21سم [نشریه: 3-339]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1219ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 33ص (196-228)، اندازه: 18×23سم [ف: 5-111[
آغاز: هر گیاهی دواي دردي نهاده و درود نامعدود و صلوات نامحدود و صلوات نامحدود بر روان فخر العالمین و سید الثقلین؛ انجام: برابر
نسخه حاضر از نسخه شماره 5-2826 (2/ 2826/ف) فهرست ملی کامل تر بوده و خطبه آغازین ترجمه را نیز با وجود چند سطر افتادگی دربر دارد؛ خط: نستعلیق، کا: ابوالحسن بن یوسف دیلمی، تا: 1244ق؛ افتادگی: آغاز (ظاهراً یک صفحه)؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج مشکی عطف تیماج قهوه اي، 52گ، 9 سطر (6×5/ 10)، اندازه: 7/ 10×2/ 16 سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: نجفقلی همدانی، تا: جمادي الاول 1245ق؛ واقف: سید سعید طباطبایی، 1332؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تیماج قهوه اي، 35گ، 14 سطر [ف: 5-186]
خط: نستعلیق، کا: عبدالوهاب بن محمد جعفر، تا: 1259ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه اي، 8 سطر (4×5/ 8)، اندازه: 9×14سم [نشریه: 3-223]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1264ق؛ 25گ (1-25)، اندازه: 5/11×22سم [نسخه پژوهی: 3-155]
آغاز: بسمله، الحمدﷲ رب العالمین و الصلو و السلام علی محمد و اله الطیبین، اما بعد چنین معروض می دارد؛ انجام: غذا شیربرنج و نان نمک و آب گوشت بی نمک است
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد هادي هزار جریبی، تا: 1283ق، جا: تهران؛ حاوي جداول طلسمات؛ کاغذ: فرنگی، جلد: میشن تریاکی،16ص (57-72)، 13سطر، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 6-467]
آغاز: برابر؛ انجام: در مجري چرك و خون میآید بسیار نافع و مجرب است والسلام والاکرام علی من الهدي
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد محسن متخلص به آقا کوچک، تا: 1311ق؛ کاغذ: فرنگی نخودي، جلد: تیماج عنابی، 21گ (112پ-132پ)، 14-16 سطر (5 /8×15 و 5 /8×5/ 15)، اندازه: 11×5/ 17 سم [رایانه]
خط: نسخ، بیکا، تا: 14 شوال 1312ق، براي مشیرالدوله؛ داراي سرلوح و مجدول؛ کاغذ: کاغذ فرنگی آهار مهره، جلد: مخمل سبز، 46گ، 9 سطر، اندازه: 3/ 7×4/ 14سم [ف: 2-128]
خط: نستعلیق، کا: میرزا حسن بن میرزا تقی تفرشی، تا: 8 جمادي الاول 1314ق، جا: عزیز آباد؛ مصحح؛ 23گ، 16سطر، اندازه: 11×13سم [ف: 1-254]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: محمد بن آخوند ملا آقا، تا: چهارشنبه 18 ذیحجه 1317ق، جا: قریه شورین؛ جلد: تیماج مشکی، 38گ (9پ-46پ)، 12 سطر، اندازه: 5/ 11×5/ 17 سم [ف: 44-185]
آغاز: و سید الثقلین نسخه اصل محکمه ایجاد و نتیجه صغري و کبري؛ انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز (برگ اول)؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن زیتونی، 54گ، 10 سطر (5×10)، اندازه: 9×5/ 14 سم [رایانه]
بیکا، بیتا [د.ث. مجلس]
کا: ابومحمد حسین علی بن آقا محمد تهرانی، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه اي، 25گ (1ر-25پ)، اندازه: 11×5/ 17 سم [ف: 20-359]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاتب آن اقلام حروفی که در علم جفر و غیره بهکار میرود افزوده است؛ جلد: تیماج مشکی، 22گ، 18 سطر، اندازه: 5/ 11×18سم [ف: 24-285]
آغاز: برابر؛ انجام: بدفعات بمالند ضعیف میشود تا برطرف شود
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه اي، 5گ (180ر-184پ)، 18 سطر، اندازه: 5/ 10×5/ 14 سم [ف: مخ: 1-105]
آغاز: برابر؛ انجام: و دست در اندازد نسوزد، مجرب است.
بیکا، بیتا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد مقوایی، 20گ (41پ-60پ)، 13 و22 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 3-400]
tohfe-ye šāhī
عنایت اﷲ
‘enāyat-ol-lāh
اهدا به: شاه طهماسب صفوي (930-984ق) چهل فضیلت از فضایل حضرت امیر المؤمنین (علیه السلام) و اولاد
معصومین و شیعیان آن حضرت را به زبانی که همه کسی بتواند مطالب آن را در یابد، انتخاب و ترجمه نموده است.
[فهرستواره منزوي 9/ 182]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6469/2
آغاز: احسن حدیث و کلام ملک علامی است علا شکره و جل ثناؤه که اطاعت فرمان پادشاهان اهل دین؛ انجام: اسم ها چون ز آسمان آمد ** آمدش اسم تحفه شاهی
خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن شیخ حسین فتونی، تا: 1076ق، جا: عباس آباد اصفهان؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه اي، 43گ (146پ-188ر)، 15 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 17-64]
tohfe-ye šāhī
زین الدین علی
zayn-od-dīn ‘alī
اهدا به: شاه اسماعیل
ترجمه رساله جبر و مقابله جلال الدین یوسف بن سلطان محمد مودود چشتی شهید مدفون در مزار خواجه خور است.
[فهرستواره منزوي 4/ 2623]
تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 281/6
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 7 شوال 1107ق، جا: کرمان [نشریه: 2-105]
tohfe-ye šāhī
منجم، حیدر بن محمد
monajjem, heydar ebn-e mohammad
اهدا به: سلطان ابو الحارث
در سی و یک «باب» در نجوم.
[فهرستواره منزوي 4/ 2844]
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3214/13
آغاز: حمد و سپاس بی قیاس آفریدگاري را که محیط سقف افلاك چرخ اعتبار اولوالالباب گردانیده؛ انجام: و اگر نه چنین باشد کره باشد، و اﷲ و اعلم بالصواب و الیه المرجع و المآب خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ کاغذ: دولت آبادي، جلد: رویه کاغذ مغزي میشن قهوه اي، 15 سطر، اندازه: 15×16سم [ف: 6-303]
tohfe-ye šāhī
در تولاي اهل بیت (علیهم السلام) و تبري از دشمنانشان و بعضی مباحث اصول دین، تألیف شده به نام یکی از سلاطین صفوي در سی و سه «مقاله»: 1. وجوب متابعت طریقه اهل بیت (علیهم السلام) به دلایل عقیله؛ 2. معنی ایمان و اسلام؛ 3. فرق میان معنی صحت عبادات و قبول طاعات؛ 4. توحید؛ 5. صفات ثبوتیه و سلبیه؛ 6. عدالت حق تعالی؛ 7. نبوت؛ 8. بیان آنکه امامت از اصول دین است؛ 9. بیان معنی لطف و شرح احوال و احکام آن؛ 10. وجوب نصب امام؛ 11. وجوب عصمت امام و افضلیت وي؛ 12. اثبات امامت امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) و اهل بیت آن حضرت؛ 13. بیان ائمه اهل بیت ایشانند و وارث کتاب اﷲ؛ 14. بیان آنکه ائمه معصومین نور هدایت و سبب نجات خلایق در قیامت میباشند؛ 15. بیان آنکه اهل بیت آن مردان هستند که براعرافند و دوستان و دشمنان خود را به سیماي ایشان شناسند؛ 16. بیان آنکه شهداء اﷲ که نص قرآن دلالت بر آن دارد اهل بیتند؛ 17. عبور از صراط بی معرفت ائمه میسر نگردد؛ 18. بدون محبت ائمه از عهده سؤال قبر و موقف حساب و میزان نتوان ست؛ 19. مرگ و انتقال از حالی به حال دیگر؛ 20. رجعت پیامبر و ائمه علیهم السلام؛ 21. در آنکه اهل بیت اولوالامر و حج اﷲ اند و طاعتشان فرض عینی است؛ 22. در آنکه اهل بیت معدن علم و شجره نبوتند؛ 23. در آنکه ائمه آن هداف و علامات و آیاتند که در قرآن به آن اشاره شده؛ 24. در آنکه ائمه را سخان در علم و جامع قرآن اند؛ 25. ائمه وارثان علمند؛ 26. در آنکه ائمه عالمند به جمیع علوم؛ 27. علم ائمه به مغیبات؛ 28. سلاح رسول اﷲ (صلی الله علیه و آله) نزد ائمه علیهم السلام است؛ 29. علم ائمه به زمان مرگ و امام بعد از خود؛ 30. ائمه ارکان زمینند و اسم اعظم با ایشان است؛ 31. در کفران است نعمت وجود ائمه را؛ 32. امر دین به ائمه مفوض شده؛ 33. فضیلت صلوات بر پیامبر و آل او.
آغاز: حمد و سپاس پادشاهی را سزاست که دوام سلطنت و انتظام مملکت او دلیل توحید ذات و صفات و معموره اقلیم وجود
انجام: و لاسیما بر قواعد عدلیه و بر تقدیري که جزا نیز از قبیل تفضل باشد چنانکه قول اشعریه است.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3003
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11 و 12؛ مصحح، یادداشتی درباره کتاب از حسین باستانی راد؛ جلد: تمیاج قهوه اي، 144گ، 15 سطر، اندازه: 12×5/ 18 سم [محدث ارموي مخ: 1-308]
tohfe-ye šāhī
اهدا به: شاه تهماسب در چهل «فضیلت»
کتاب هاي تبلیغ زمان صفوي است.
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 612/1
عنوان فضیلت نخستین آن در نسخه هست و میرسد به فضیلت چهلم در بیان حق تعلیم اصول و فروع مذهب اهل بیت و ثواب ارشاد صفاي شیعه تعلیم کردن حجت که بر مخالفان غالب آیند؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالحسین بن عبدالکریم زنجانی، تا: 6 ذیقعده 1218ق، جا: روستاي مرنجان؛ افتادگی: آغاز، قطع: بیاضی ربعی [نشریه: 7-249]
tohfe-ye šāhī
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1285/4
از خانه لحیان آغاز میشود؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا [ف: 5-256]
(tohfe-ye šāhī (t.
حسن بن وقوف
hasan ebn-e voquf
در کیمیا است و بر حسب خواهش پارهاي از علاقه مندان به این صنعت از فارسی به ترکی ترجمه شده و در آن روح و نفس و جسد و اکسیر احمر و ابیض و عمل تکلیس و حجر و صفت ماء احمر و سوختن سنگ لاجورد و همه مطالب و مواد راجع به کیمیا آمده است.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1869/2
آغاز: بسمله و به نستعین اما بعد محمد بن حاکم دیر که چون؛ انجام: بیانه حاجتی اولمیه برکسندون که بوصنعت ده بر شیء سوال ایتمک لازم کله.
خط: نسخ، کا: مصطفی، تا: 1136ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 28 ص (9 -36)، 19 سطر، اندازه: 11×15سم [ف: 10-464]
tohfe-ye šāhī va ‘atīyye-ye elāhī = t.-ye tajrīd-ol e‘teqād
بدخشی، علی بن عبداﷲ، ق11 قمري
(badaךī, ‘alī ebn-e ‘abd-ol-lāh (-17c
وابسته به: تجرید الاعتقاد = تجرید العقاید = تجرید الکلام فی تحریر عقاید الاسلام؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597 -672)
اهدا به: سلطان محمد قلی قطب شاه، پنجمین پادشاه سلسله قطبشاهی هندوستان (989 -1020)
تاریخ تألیف: جمادي الثانی 1023ق
تجرید تألیف خواجه نصیر الدین طوسی دانشمند معروف است و زین الدین علی بن عبداﷲ بدخشی آن را ترجمه کرده و در ضمن در بعضی موارد مطالبی از شرحی که ملا علی قوشچی بر تجرید نوشته، آورده است . مؤلف در پایان کتاب آورده است: »در ماه جمادي الثانی در سال هجري هزار و بیست و سوم از تسوید آن فارغ شد.» لذا پیش از 1020ق در زمانی که آن پادشاه زنده بود آن را به پایان رسانده و سپس نسخهاي از آن در سه سال بعد در 1023ق ترتیب داده است. (سعید نفیسی)
آغاز: شکر و سپاس پادشاهی را سزد و حمد و ثناي بی قیاس خالقی را رسد که در خلقت انسان دقایق حکمتش بی پایان.
انجام: و اگر یابند در اصلاح کوشند ... وصل علیه بدوام ارضک و سمائک.
چاپ: این شرح در هندوستان به چاپ رسیده است
[دنا 2/ 968 (4 نسخه)؛ الذریع 354/3 و 443 و 13/ 139؛ نسخههاي منزوي 2/ 754 و 807؛ معجم الثراث الکلامی 2/ 118 رقم 3344 و 4/ 40 رقم 7707؛ فهرستواره منزوي 6/ 96 و 9/ 183]
آغاز: لی مع اﷲ و شفیع امت عالی رتبت که مخاطب اند بخطاب مستطاب یا ایها الذین آمنوا صلو علیه و سلموا تسلیما
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: 5 ذیحجه 1071ق، جا: بندر کورنکی؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج سبز، 163گ، 15 سطر، اندازه: 15×5/ 24 سم [ف: 27-167]
آغاز و انجام: برابر خط: تحریري، کا: علی خان، تا: 1207ق؛ با علامت «بلغ»؛ کاغذ: هندي شکري آهار مهره، جلد: تیماج تریاکی، 242ص، 16 سطر، اندازه: 17×29 سم [ف: 6-54]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عباس بن نجفعلی قمی، تا: 1244ق، جا: مدرسه فیضیه معصومیه؛ کاغذ: برنگ آبی، جلد: تیماج قرمز، 190گ، 17 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 7-235]
آغاز: باشد و حال آنکه ثابت کردیم حدوث را (در مبحث توانائی خدا و پیش از ترجمه عبارت و الواسط غیر معقوله)؛ انجام: تمام شد ترجمه شرح تجرید و تمام بحقیقت وقتی شود که پسندیده آید در نظر ... المؤید من عنداﷲ همایون اعظم ... امید که ... از دریاي فیض مآثر خاطر مقربان درگاه الهی بر وجود خاکی این بنده کثیر التقصیر مترشح گردد. در ماه فلان بتاریخ فلان مرقوم گردید. واﷲ اعلم بالصواب و الحمدﷲ رب العالمین.
تنها بخش الهی را دارد؛ خط: تعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: ترمه سمرقندي، جلد: تیماج، 179گ، 15 سطر (10×5/ 18)، اندازه: 17×5/ 26 سم [ف: 3-561]
تحفه شاهیه-التحفة الشاهیة
at-tuḥfat-uš šāhīya
اخلاطی، نجم الدین بن ایوب، ق7 قمري
(a×lātī, najm-ed-dīn ebn-e ayyūb (-13c
در فهرست برلین این کتاب با همین نام و نام مؤلف آن نیز همین گونه آمده، اما بغدادي در «هدیه العارفین» (ج 1: 229) نام مؤلف را «نجم الدین ایوب بن عین الدوله ... خلاطی منجم سلطان الملک الصالح ایوبی» آورده و از او دو کتاب زیر را در نجوم یاد کرده: 1. اصول احکام النجوم، 2. السر المکتوم فی اظهار ما کان مستخفیا من احکام النجوم. بروکلمان از این کتاب و مؤلف آن نام نبرده است. نسخه اي که اهلورث به نام «التحفة الشاهی فی الاحکام الفلکی» معرفی کرده با نسخه حاضر متفاوت است و تعداد و موضوعات فصلهاي آن با این تطبیق نمیکند و نیز نسبت وي را بجاي اخلاطی یا خلاطی، اخلاصی آورده. (عبدالحسین حائري)
[فهرست نسخ عربی برلین، شماره 5880؛ دنا 2/ 966 (1 نسخه)]
آغاز: الحمد ﷲ مبدي الالاء و المواهب، و خالق السماء و الکواکب، لیمیطا لدجا ... و الغیاهب، لتکون علی قدر صانعها برهانا، و لما سبق فی حکمته عنوانا ... قال الحکیم الفاضل نجم الدین بن ایوب بن عین الدول بن نصر اﷲ الاخلاطی الحاسب، انی تأملت کتباً کثیر فی احکام النجوم فوجدت اصول الاحکام علی ثمانی اوجه: الاول فی احکام القایم؛ الثانی فی احکام الدول ؛ الثالث فی احکام تسییرات الدول؛ الرابع فی احوال موالید الناس؛ الخامس، فی احوال طالع الانتهاء و تسییرات الموالید؛ السادس، فی احوال طالع السن و ما یحدث فی تلک السنظ من خیر و شر؛ السابع فی احوال طالع المسئل و الکلام علیه و ذلک من طالع الوقت الذي انت فیه؛ الثامن فی احوال الاختیارات و لهم فی هذه الاصول کتب کثیر مثل: کتاب الف کلم لارسطا طالیس، و کتب الهند و الکتاب المعروف بابی قماش الممدوح فی کتاب السر لابی معشر. و کتاب الاربع لبطلمیوس و شرحها علی بن رضوان المغربی الطبیب. و کتاب الثمر لبطلمبوس ایضا._ و کتاب الخصیبی فی الموالید و تحویلها. و کتاب الجامع الکبیر فی الاحکام له ایضا.ًو کتاب تنکلوشا الیونانی. و کتاب اصطفان واعظ الاسکندر فی احوال ظهور الانبیاء و المذاهب. و کتاب از ریدج ... لوالیس الحکیم الاسکندرانی. و کتب ما شاء اﷲ. و کتب یعقوب بن اسحاق الکندي. و کتب ابومعشر البلخی. و کتب کبیرزي و هو تبریزي. و کتاب سهل بن نشر الیهودي. و کتب زرادشت الحکیم. و کتاب هرمس الحکیم، و کتب الغماد ابوالقاسم المغرنی. و کتاب کوشیار الفارسی، و کتاب الهمدانی، و کتاب جاماسب. و کتاب این الفرخان الطبري. و کتاب نوبخت الحکیم. و کتاب الساعاتی. و کتب کثیر لغیر هولاء المذکورین بایدي الناس و کل واحد منهم تکلم علی هذه الاصول الثمانی التی تقدم ذکرها ولکل واحد منهم رأي و احکام مختلف و رأي هذا خلاف رأي هذا خلاف رأي الاخر فلما مرت بی هذه الکتب فوجدت المطالع و تحصیل الفرض من هذه الکتب یرید عمراً طویلا و شخصاً حاذقاً و مالا کثیراً حتی یبلغ المقصود من هذه الکتب کلها. و لما کان فی زماننا فتن کثیر و حوادث و ضراب بلاد و عدمت الفضایل، و الکتب بسبب خراب البلاد من الفتن و قلظ الاشتغال بالعلوم الشریف و کلما تحصل لی منالکتب کان سریع الزوال بسبب خروجی من بلد الی بلد حتی وصلت الی الدیار المصری و صرت منجم السلطان الملک الصالح نجم الدین ایوب بن السلطان الملک الکامل. فاحسن الی غای الاحسان و کان له رغب فی العلوم الشریف . و قد خدمته مقدار تسع سنین و فی کل سن ان حظی عنده او فر مما قبل و کان من فضل اﷲ تعالی کلما احتاجوا الی مطالع کتبه بعضها یوجد و بعضها لایوجد بسبب خراب البلاد و عدم الکتب القدیمة. عنیت نفسی فی ان اصنف کتاباً یبلغ المقصود و یغنی عن حمل الکتب الکثیر و یبلغ الفرض من الوجوه الثمانی المذکور . و قد قسمت تلک الوجوه فی جداول فی طول الکتاب و فی اعلاه مکتب الفصول و مکتوب فی طول اصول النجم. و الذي یکون فیه محظوظ او غیر محظوظ و سنذکرها بعد بسط الجداول مکتوب فیه ایضاً الاحکام علی الوجوه الثمانی و هی تغنی عن مطالع الکتب الکثیر و تکون اسهل لادراك المطلوب و المعان المقصود من الفصول و المثالات لخصتها و اتمتها و لواحق کل منها جمعتها ... و مناقضات الخصوم اختصرتها من غیر نقصان فی المعنی و الفرض، فکان حمل هذما الکتاب اخف حجماً و اکر معانی و اوضح نظماً و اسهل عبار من کتب الحکماء جمیعاً؛ انجام: مجاسد زحل والمریخ للذنب فی وسطالسماء و دلال ردی للملوك و العام و مجاسد الرأس اي الجوزهر لزحل والمریخ فی وسط السماء دلال جید للملوك و العامه و اﷲ اعلم.
خط: نسخ، کا: محمد بن حاج بکتاش شهیر به ابن لبان، تا: جمعه 14 ذیقعده 1173ق؛ مجدول؛ کاغذ: خان بالغ ضخیم، جلد: کاغذي چیتی، 140ص، 31 سطر، اندازه: 21×30سم [ف: 7-403]
آغاز: قال الحکیم الفاضل نجمن الدین بن ... انی نأملت فی کتب کثیر فی أحکام النجوم فوجدت علم ا حکام فی النجوم علی ثمانی فصول؛ انجام: عرف حوادث وقوعها من الباري تعالی عز و علاءاﷲ أعلم
گویا گزیده اي است از نسخه اصل؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 14؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با روکش پارچه مشکی عطف چرم مشکی، 13ص (130-142)، 25 سطر، اندازه: 16×5/ 21 سم [ف: 36-434]
at-tuḥfat-uš šāhīya = tohfe-ye šāhīye
قطب الدین شیرازي، محمود بن مسعود، 634-710 قمري
(1311-1237) qotb-od-dīn šīrāzī, mahmūd ebn-e mas‘ūd
اهدا به: محمد امیر شاه بن معتز بن طاهر.
تاریخ تألیف: 684ق؛ محل تألیف: سیواس
مؤلف پس از آنکه کتاب «نهای الادراك فی درای الافلاك» را در علم هیئت پرداخت کتاب «التحفة الشاهیة» را نیز در همین علم تألیف نمود. داراي چهار «باب» و هر باب مشتمل بر چند «فصل»:باب 1. در آنچه قبل از شروع بدان محتاجیم، در سه فصل؛ باب 2. هیئت اجرام بسیطه، در شانزده فصل؛ باب 3. هیئت زمین، در سیزده فصل؛ باب 4. مقادیر ابعاد و اجرام، در دو فصل. آغاز: خیر المبادي مازین بالحمد لواهب القو علی حمده ... و بعد فان احوج الخلق الی اﷲ محمود بن مسعود الشیرازي ... الباب الاول فیما یحتاج الی تقدیمه ... و فیه ثلث فصول الفصل الاول فی تعریف الهیئه
انجام: بالقصور العجز بمعترف زادنا اﷲ اعترفا بالعجز عن درك الا دراك و الحمد ﷲ الذي هدانا لهذا و ما کنا نهتدي لو لا ان هدانا اﷲ و صلواته علی سیدنا محمد و علی آله الطیبین الطاهرین.
[دنا 2 /966 (34 نسخه)؛ دیباچه-تاریخ علم الفلک فی العراق 48 و 126 و 131 و 144 و 324-329؛ ماکس کراوزه ش 387؛ کشف الظنون: 1/367؛ ریحان الادب 4/ 470؛ بروکلمان ذیل 2/ 296 قاهره (فؤاد سید) 1/ 137؛ اثر آفرینان 4/ 349؛ الاعلام زرکلی 7/ 187-188؛ فهرس المخطوطات، فؤاد سید 1/ 137؛ فهرس المخطوطات العلمی المحفوظ بدارالکتب المصری ، دیفیدا. کنج 2/ 30-32؛ فهرستواره منزوي 4/ 2844؛ نوادر المخطوطات العربی فی مکتبات ترکیا 2/ 322-324؛ الاوقاف العام موصل 4/ 148]
شرح و حواشی:
1- منتهی الادراك فی مدرك الافلاك؛ خفري، محمد بن احمد (-957)
2- برهان یک قضیه هندسی
انجام: و هذه صور الافلاك المجسم للزهر حسب ما یتصور علی السطح مجرد عن الصغیر و الکبیر و الحافظ لما عرفت خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 8؛ با اشکال نجومی، مصحح، محشی؛ تملک: به سال 1083ق، کمال الدین بن ... طاهر بن محمد بن ابراهیم شهرستانی؟، عبدالغنی ثانی حسینی به سال 1107ه- (یا 1170ه-)، تملکی به سال 1199؛ جلد: تیماج مشکی، 109گ، 21 سطر، اندازه: 12×15سم [ف: 20-245]
خط: نسخ ریز، بی کا، تا: قرن 8؛ با اشکال [ف: 3-79]
کا: حسین علی بن محمد بن حسن مختص آبادي، تا: 730ق، جا: سمنان، خانقاه طغائی؛ با اشکال شنگرف؛ تملک: رمضان بن محمد قصري؛ کاغذ: سمرقندي ضخیم، جلد: مقوا با روکش کاغذ آبی، اندازه: 5/ 16×24سم [ف: 19-125]
خط: نسخ، بیکا، تا: ربیع الاول 751ق؛ تملک: محمد صادق بن محمد تقی المنجم، محمد اشرف؛ مهر: شفیع؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج قرمز، 128گ، 25سطر (9×12)، اندازه: 12×17سم [سنا: ف: 2-252]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4229- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 3-34]
خط: نسخ، کا: احمد بن محمد بغدادي، تا: دهه اول ربیع الاول 782ق؛ با شکلهاي هندسی، مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج قهوه اي، 70گ (12پ-81ر)، 35 سطر، اندازه: 20×29سم [ف: 1- 171]
خط: نسخ، کا: عیسی شیروانی، تا: 14 رمضان 834ق، جا: هرات، مدرسه مرحومه سلطان آقا؛ افتادگی: وسط؛ مصحح، مقابله شده، در هامش برگ 4 آمده «من النسخ المنقول من خط المصنف هکذا» آغاز در فصل ده باب 2 افتاده و گویا هم آشفته است؛ تملک: حسن بن محمد باقر تمامی امامی اصفهانی، با تاریخ تولد 835 در پایان؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج سرخ، 155گ، 21 سطر (5×11)، اندازه: 9×17سم [سنا: ف: 1-365]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3549 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 2-1777]
خط: نسخ، کا: امام بن جلال بن نظام بن عماد فقیه کرمانی، تا: اواخر جمادي الثانی 853ق؛ مقابله شده در 8 شعبان همین سال، در پایان بندي است درباره سرچشمه نیل با یادداشت به همین شرح؛ کاغذ: ترمه ختائی، جلد: میشن سیاه، 208گ، 19 سطر، اندازه: 13×5/20سم [ف: 1-90]
خط: نستعلیق، کا: خواجه جان بن مولاجان نقاش قزوینی، تا: 23 ربیع الاول 876ق؛ از روي نسخه تصحیح شده با نسخه مؤلف؛ افتادگی: انجام؛ تملک: هاشم منجم باشی در 1291؛ مهر: علی نقی بن محمد تقی؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج تریاکی، 285گ، 17 سطر (7×10)، اندازه: 12×17سم [سنا: ف: 1-5]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1773- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-298]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محیی الدین بن حبیب اﷲ یزدي حسینی، تا:
903 ق؛ افتادگی: پس از ص 4 در حدود 6 برگ از نسخه ساقط گردیده؛ به شهادت کاتب با نسخهاي نوشته شده از روي نسخه اصل و مقابله شده با آن مقابله گردیده، مجدول، مذهب، داراي سر لوح، یادداشتی از محمد باقر مشهور به حکیم که این نسخه را در کربلا به سال 1259 به پنج ریال خریده، یکی از دارند گان نوشته «از جمله کتاب هاي اختصاصی من است از کتب مرحوم فاضل ایروانی ابتیاع شد»؛ مهر: مرحوم امام جمعه با نقش «عبده الراجی یحیی» (بیضی)؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج، 246ص، 27 سطر، اندازه: 5/ 11×5/ 20 سم [ف: 7-35]
خط: نستعلیق، کا: حسین بن عبدالحق الهی اردبیلی، تا: 21 جمادي الثانی 925ق؛ مقابله شده با نسخه سواد؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 11-936]
اصفهان؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 34/1
همان نسخه بالا [نشریه: 5-303]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4545/1 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 3-70]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 959ق؛ مصحح، محشی؛ وقفنامهاي به تاریخ 1278ق، با مهر «محمد جعفر بن محمد صفی» (بیضی)؛ کاغذ: شرقی، جلد: چرم زرشکی، 234گ، ابعاد متن: 11×12، اندازه: 11×20سم [ف: 32-297]
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: دانشگاه پنسیلوانیا در فلادلفیاي آمریکا؛ خط: نستعلیق، کا: صدرالدین محمد بن کمال الدین اصفهانی، تا: دوشنبه 25 ربیع الثانی 960ق، جا: اصفهان؛ مصحح، با اشکال هندسی؛ تملک: قاسم ایروانی، تملکی در غره ربیع الاول 1159، تملکی دیگر به تاریخ 1294ق در تبریز؛ 335ص، 19سطر [عکسی ف: 3-570 و 4-414]
آغاز: برابر؛ انجام: عند دمیاط و زیاد ماء النیل هی امطار کثیرة ببلاد الحبش و هذه صورته ...
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ مصحح، داراي اشکال هندسی، محشی؛ تملک: «عطاء اﷲ بن محمد زکی» با مهر مربع، «سید کاظم بن سید الحکیم» با دو مهر «کاظم الغیظ» (بیضی)، «کاظم الحسینی» (بیضی)، «علی علی یاري» به سال 1278ق در نجف اشرف با مهر »صراط علی حق نمسکه» (بیضی)، آیت اﷲ سی مهدي لاجوردي با مهر «مهدي الحسینی اللاجوردي» (بیضی)؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج زرشکی با ترنج، 193گ، 20 سطر (7×14)، اندازه: 13×5/ 20 سم [ف: 33-369]
خط: نستعلیق خوش، بیکا، تا: قرن 11؛ داراي اشکال نجومی؛ تملک: مرحوم آیت اﷲ میرزا علی علیاري تبریزي به سال 1278ق در نجف اشرف؛ قطع: رقعی کوچک [میراث شهاب: س9ش2-7]
آغاز: و ما توفیقی الا باﷲ قال مولانا و استادنا افضل الوري
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی،80گ،21سطر(8×15)، اندازه: 14×5/ 20 سم [ف: 71]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ 135گ، اندازه: 5/ 16×5/ 23 سم [نسخه پژوهی: 2-124]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11، با اشکال هندسی؛ اهدایی: حسن بن ابوالحسن نصیري اصفهانی به سال 1324 ش؛ جلد: تیماج قهوه اي، 44گ، 23 سطر، اندازه: 5 /12×22سم [ف: 1-64]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11 [نشریه: 4-473]
آغاز: برابر انجام: فالعجز عن درك الادراك ادراك و الحمدﷲ الذي هدانا لهذا ... و زیاد ماء النیل هلی امطار کثیر ببلاد الحبشة و هذا صورته و الصور فی الصفح الاتیة.
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه اي، 142گ، 27 سطر، اندازه: 5 /11×6/ 20 سم [ف: 1-80]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 10 و 11؛ با اشکال و دوائر، محشی با نشان «ز رحمه اﷲ، ن»؛ تملک: کریم بن یحیی قزوینی، ضیاء الدین دري با تاریخ 1332؛ مهر: علی بن محمد علی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سرخ، 120گ، 20-27 سطر (10×16)، اندازه: 5/ 16×5/ 23 سم [ف: 484]
بی کا، تا: قرن 11؛ محشی؛ کاغذ: آهار مهره شکري رنگ، جلد: تیماج قرمز، 402 ص،20سطر، اندازه: 5/ 15×5/ 25 سم [ف: 10-1871]
خط: نستعلیق تحریري، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام (پایان آن از مبحث 5 فصل 1 (باب 4 در مقادیر ابعاد) تا آخر افتاده)؛ با سرلوح مذهب؛ تملک: محمد هاشم بن محمد زمان مشهدي مورخ 1051؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 160گ، قطع: نیم خشتی، اندازه: 11×5/ 20 سم [ف: 19-347]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ملک علی بن یاردم علی اسکندري، تا: 17 رمضان 1071ق؛ جلد: تیماج قهوه اي ترنج با سر، 156گ، 22 سطر، اندازه: 18×28 سم [ف: 2-806]
آغاز: برابر؛ انجام: اما الذي بحسب سیر الشمس فباربع امثال غایه اختلافها.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ با اشکال؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی تیماج مشکی با ترنج، 148گ، 21 سطر (8×5/ 15)، اندازه: 13×21سم [ف: 10-394]
آغاز: برابر؛ انجام: عرفت من نسب الکرتین کنسب قطر یهما فاذا کعبت
خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: بخارایی، جلد: تیماج قهوه اي، 202گ، 20سطر (5/ 6×5/ 9)، اندازه: 5 /16×5/ 26 سم [ف: 8-475]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 12؛ مهر: محمد سعید بن محمد تقی مورخ 1109؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: عطف میشن، 145گ، 21سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 16-413]
خط: نستعلیق، کا: فوارس دماوندي، تا: صفر 1101ق؛ مجدول، در پایان «صدر المنظر الثالث من الرکن الثانی من الاساس المنصوري عن مؤلفه» آورده شده؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن تریاکی، 119گ، 27 سطر، اندازه: 7/ 12×8/ 22 سم [ف: 1-90]
آغاز: اما الکواکب الثابته فلا یمکن ان یعد کثره الا ان العلماء قدر صدوا وامنها ماتین و عشرین کوکبا؛ انجام: و من اراد الاستقصاء فیها فعلیه بمراجع صور الکواکب لعبد الرحمان الصوفی فانه احود کتاب فی هذا الباب.
بخشی از تحفه الشاهیه است درباره کواکب ثابت مرصوده، و صور کواکب؛ کا: عطاء اﷲ بن محمد زکی اصفهانی، تا: 1173ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 7ص (172-178)، اندازه: 11×5/ 15 سم [ف: 10-894]
آغاز: برابر؛ انجام: الی قطر الارض فیقسم المعیار علی الخارج ان کان.
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام (حدود 6 تا 7 برگ)؛ با اشکال نجومی، مجدول؛ مهر: «الراجی الی اﷲ علی بن محمد»؛ کاغذ: اصفهانی نخودي، جلد: تیماج زرشکی، 184گ، 19 و 23 سطر (5 /7×15)، اندازه: 13×3/ 23 سم [ف: 12-106]
خط: نسخ ریز، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سمرقندي [نشریه: 11-947]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2512/2 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-708]
tohfat-oš šāhīya
حاکم، محمد بن طاهر
hākem, mohammad ebn-e tāher
وابسته به: تعویذ الحاکم صاحب مصر فی علم الصنع العالی = التعویذ فی صناع الاکسیر؛ الحاکم بامر اﷲ، منصور بن عزیز (386-411ق)
به امر: محمد بن عثمان بن محمد نصیر
ترجمه کتاب «تعویذ الحاکم» از ابوعلی منصور بن عزیز الحاکم بامر اﷲ فاطمی است که براي فرزندش ابوالحسن الطاهر باﷲ علی بن منصور نگاشته است و مطالب با عنوان خطاب »اي پسر « ذکر شده است. صحت انتساب رساله تعویذ به الحاکم بامر اﷲ خلیفه فاطمی مورد تأمل است. مطالب رساله بدین شرح است: صفت تکلیس جسد، صفت آمیزش نفس و روح و جسد، صفت تدبیر عمل روح، صفت تدبیر نفس، صفت امیریت جسد، صفت عقد کردن اکسیر محلول، صفت طرح کردن اکسیر، صفت آب احمرکبیر، صفت عقد اکسیر کبیر، صفت طرح اکسیر اکبر، صفت ماءالهی، صفت بثر النداوه جامی، صفت آب شب، صفت روغن بیضه، صفت زعفران حدید.
آغاز: الحمدﷲ الحق المبین والسلام علی عباده المصطفین خصوصا محمد وآله اجمعین اما بعد چنین گوید محمد بن طاهر الحاکم که چون فرمان ملک مؤید مظفر منصور عالم عادل ابوالمکارم محمد بن عثمان
[الذریعه 3/ 445]
آغاز: الحمد ﷲ رب العالمین ... بدان اسعدك اﷲ فی الدارین که مصنف این کتاب، ابوعلی منصور الملقب بحاکم سلطان مصر بود ... این بعد نیز بر حسب فرمان؛ انجام: و هفت روز بگذار اینست و اگر بیشتر باشد بهتر باشد اینست زعفران حدید و باﷲ العصم و التوفیق، تم الکلام.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مصحح، محشی، مقابله شده؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمعی قهوه اي، 11گ، 28 سطر (11×16)، اندازه: 5/ 13×5/ 19 سم [ف: 33-263]
آغاز: برابر؛ انجام: و اطرح علی مکلسات مساوینا مطروح الغفران وعلی اجحاز ذنوبنا اکاسیر الرحم و الرضوان آمین یا رب العالمین بمحمد وآله وصحبه اجمعین صلوات اﷲ علیهم الی یوم الدین.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13، جلد: کاغذي با روکش پارچه گلدار، 41گ، 17 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 2-770]
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ اندازه: 5/ 10×5/ 17 سم [نسخه
پژوهی: 2-124]
آغاز: برابر؛ انجام: تا همه سرد شود قدح را سر بگشا که جمله سیماب و نشادر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 14؛ مذیل به 5 صفحه در کیمیا در بیان اقسام احجار که با این جملات آغاز شده: «بدانکه اصل احجار هفت جنس است و آنها که مرکب است هم هفت است»؛ واقف: محمد ایرانی مجرد، بهمن 1350؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: میشن دارچینی، 29گ، 15 سطر، اندازه: 11×5/ 17 سم [الفبائی: 114]
tohfe-ye šāhīye-ye ‘abbāsīye dar š.-e r.-ye razavīye-ye zahabīye = tohfat-or rezā = t.-ye tebb-or rezā
کاشف یزدي، محمد نصیر بن قاضی، ق11 قمري
(kāšef-e yazdī, mohammad nasīr ebn-e qāzī (-17c
وابسته به: الرسالة الذهبية = طب الرضا = الذهبية الطبية = الرسالة المذهبة؛ علی بن موسی (علیه السلام)، امام هشتم (153-203)
اهدا به: شاه عباس دوم
ترجمه تحت اللفظی و بعضاً شرح است از «الرسال الذهبیة» حضرت امام رضا علیه السلام. در آن قطعهاي از اصل را آورده و با عناوین «یعنی» ترجمه کرده است.
آغاز: ستایش دور از آلایش سزاوار در گاه حکیمی جل شأنه تواند بود که بیماران جهالت و نادانی را
انجام: و صلاة و سلام بر بهترین خلق او که محمد است و اهل بیت او که معصومین اند
چاپ: تحقیق سید حسین رضوي برقعی، تهران، نشر باورداران، پائیز 1380ق
[الذریعة: 10/ 46؛ نسخههاي منزوي 1 /489؛ فهرستواره منزوي 5 /3340 و 5 /3474؛ دنا 2/ 967 (13 نسخه)]
آغاز: الرسال الذهبی فی الطب التی ... یعنی این رساله ذهبیه است در علم طب آنچنان رساله که فرستاد این رساله را؛ انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: دوشنبه 7 ربیع الثانی 1083ق؛ محشی با نشان «5»، مصحح، مقابله شده با نشان «بلغ»؛ کاغذ: شرقی،10گ (206-215)، 28سطر، اندازه: 10×22سم [ف: 32-216]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: غازیخان بن بدیع الزمان انصاري، تا: شنبه 15 رجب 1085ق؛ افتادگی: وسط (برگ دوم)؛ جلد: تیماج، 37گ (1پ-37پ)، اندازه: 5/ 9×5/ 16 سم [ف: 13-350]
خط: نسخ، کا: محمد امین یوز باشی، تا: دوشنبه ذیقعده 1091ق، جا: قندهار؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج گرد تریاکی، 39ص (1- 39)، 19 سطر (10×17)، اندازه: 17×26سم [ف: 9-1385]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: 1101ق؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: رویه ابري فرنگی، 31گ، 17 سطر، اندازه: 7/ 14×20 سم [ف: 2-111]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ واقف: سید سعید طباطبایی، 1332؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 29گ، 19 سطر، اندازه: 5/ 11×5/ 17 سم [ف: 5-96]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمدعلی حسینی، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی، 46گ، 15 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 2-873]
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج سبز، 22گ (1پ- 22ر)، اندازه: 16×22سم [ف: 27-141]
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: عباسقلی نوري یوشی، تا: شنبه 9 جمادي الاول 1250ق، جا: کرمانشاه؛ داراي یک سرلوح مذهب، مجدول، کمندکشی؛ کاغذ: آهاري نباتی فرنگی، جلد: مقوا با روکش پارچه، 53گ، 15سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 5-68]
خط: نستعلیق، کا: فرج اﷲ جهانشاهی، تا: ربیع الاول 1264ق؛ کاغذ: فرنگی، 28گ (33پ-60پ) [ف: 10-1584]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ تملکی با مهر بیضوي «فخر الاطباء 1278»؛ جلد: تیماج زیتونی، 38گ، 15سطر، اندازه: 14×21سم [مؤید: 3-38]
آغاز: برابر؛ انجام: و از بسیار خوردن تخم مرغ بهم رسد در روي لک هاي مخالف رنگ بدن باشد و خوردن چیزهاي شور و گوشت ها که شور نموده باشند و خوردن
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا عطف تیماج، 16گ، 20 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 2-874]
آغاز: التی بعث بها الامام الهمام علی بن موسی الرضا علیه السلام
الی المأمون؛ انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، تا: 1304ق؛ افتادگی: آغاز (فاقد خطبه شارح)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: چرم مشکی، 23گ (153-175)، ابعاد متن: 5/ 16×11، اندازه: 5/ 16×21سم [ف: 36-425]
آغاز: الرسال الذهبی فی الطب التی بعث بها الامام الهمام علی بن موسی الرضا علیه السلام؛ انجام: برابر خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ واقف: ملکزاده کوثر، آبان 1326؛ کاغذ: حنایی، جلد: مقوا با روکش پارچه، 43گ، 13سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 5-70]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ اندازه: 19×31 سم [ف: 2-376]
آغاز: الرسالة الذهبیة فی الطب التی بعث بها الامام الهمام علی بن موسی الرضا علیه السلام؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز (فاقد دیباچه)؛ واقف: نائینی، مرداد 1311؛ کاغذ: آهار مهره نخودي، جلد: مقوا با روکش پارچه، 26گ، 19سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 5-69]
tohfat-š šarī‘a li-l-vosūl ela-l vasīla = tafsīr-e sūre-ye hadīd
حسینی نجف آبادي، هاشم بن حسین، -1297قمري
(1880-) hoseynī najaf-ābādī, hāšem ebn-e hoseyn
اهداء به: حج الاسلام شیخ محمد باقر
تاریخ تألیف: غره رجب 1292ق تا اواخر محرم 1293ق
تفسیر سوره مبارکه حدید است در یک «مقدمه» و 29 «مجلس» و یک «خاتمه». مؤلف در پایان هر مجلسی، اشعاري در سوگواري سیدالشهداء خطاب به حج الاسلام شیخ محمد باقر آورده است. مقدمه در فضل علم و علماء و معنی علم و خاتمه در ثواب قرائت قرآن است. مؤلف از تألیف دیگرش در تفسیر به نام «کنز العرفان» یاد میکند. (حافظیان)
[دنا 2/ 968]
نجف آباد؛ حججي؛ شماره نسخه: 129
آغاز: بسمله. اللهم اني أحمدك علي ما علمت من البيان و ألهمت من التبيان ... اما بعد در هذه السنة هزار و دويست و نود و دو هجري در غره شهر رجب چون خود را خادم خدام شريعت مطهره منوره نبوي؛ انجام: و بر اوست توكل هذا آخر ما اردناه و ذكرناه في هذا الكتاب المستطاب و الحمدالله الذي وفقني باتمامه ... قد فرغت من تصنيفه و تأليفه و اتمامه بعون الله تعالي و بمنه وجوده فی أواخر شهر محرم الحرام فی سن ثلاث و تسعین و مأتین بعد الف من الهجرة النبویة علی هاجرها ألف ألف سلام و تحیة. خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: محرم 1293ق؛ مصحح؛ واقف: سید ناصرالدین حجت، بر اهالی نجف آباد؛ جلد: تیماج قهوه اي، 212گ، 12 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 195]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2535
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 7-127]
tohfe-ye šatārīye
در سه «اصل»: محبت دنیا، طالب عقبی، صفت طالبان حق؛ و یک «خاتمه.» عبارت هاي عربی و بیتهاي فارسی در آن هست. از حافظ شیرازي در آن یاد میشود.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 867/20
آغاز: بسمله الحمدﷲ رب العالمین ... این رساله وصیت نامه اي است و وصیت آنست که یکی بیند و یکی داند و یکی گوید و یکی جوید؛ انجام: بر باد شد رفتار من. گشتم خجل چون منکسر. الکلام.
خط: تعلیق، بیکا، بیتا؛ برگ هاي 269 و 270 نیز سخنانی است عرفانی؛ 9گ (259پ-267پ) [ف: 3-418] و [ف: 2-728]
tuḥfat-uš šu‘arā
بسطامی، علاء بن علی، ق9 قمري
(bastāmī, ‘alā’ ebn-e ‘alī (-15c
شرح ابیاتی است که در علم عروض انشاء گردیده و در آخر منشی خود را جوهري معرفی کرده است. شارح در ابتداء کتاب از صاحب ابیات نام نبرده فقط گوید: «یکی از فضلا و علماء عصر به روایت مسجله چند بیتی در بیان القاب علل که در فن عروض بود» شارح بنا به تصریح خود صفی الدین علاء بن صفی الدین علی بسطامی میباشد و دیباچه را به نام شمس الدین علی که حاکم و زمامدار بسطام بوده موشح کرده است. ظاهر این است که شارح از اهل سنت و در اواخر قرن نهم میزیسته است این رساله درحدود 400 بیت دارد.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 286/3
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1241ق؛ واقف: سپهسالار؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوايي، 13 ص (45-33)، 17 و 22سطر، اندازه: 21×15سم
tohfat-oš šo‘arā
اورنگ آبادي، افضل قاقسال، ق12 قمري
(owrang-ābādī, afzal qāqsāl (-18c
تاریخ تألیف: 5 رجب 1185 ق؛ محل تألیف: حیدر آباد، در دربار نواب نظام الملک و نظام الدوله امیر نظام علی خان شرح حال جمعی از شاعران.
تهران؛ مرکز فرهنگی خراسان؛ شماره نسخه: 18 عکسی
نسخه اصل؛ کتابخانه آصفیه، حیدرآباد. با اشعاري از نور جهان زوجه جهانگیر خان پادشاه هندوستان در ابتداي نسخه؛ خط: نستعلیق بد، بیکا، بیتا؛ 117گ [جنگ: 1-449]
tuḥfat-uš šu‘arā
محمد حسن، ق13 قمري
(mohammad hasan (-19c
تاریخ تألیف: 1251ق؛ محل تألیف: کربلا
در سه «بخش»: 1. حرکتهاي قافیهها، در شش فصل؛ 2. حدود قافیهها، در پنج فصل؛ 3. عیبهاي قافیهها، در چهار فصل. این رساله جز نسخه شماره 3/286 کتابخانه سپهسالار است.
تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 96/1 - د
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ پس از اینها فصلی است در هفت گونه تجنیس (44پ-49پ) و فصلی در استخراج معما (49پ-63ر) و گویا از همو باشد؛ کاغذ: فرنگی، 102گ، 9 سطر (5/ 5×10)، اندازه: 10×15 سم [ف: 1-87]
تحفة الشعرا / عروض و قافیه / فارسی
tuḥfat-uš šu‘arā
چیزي جز تحفة الشعراء افضل بیک خان قاقشال و تحفة الشعراء میرزا عبدالواسع صفاي زواره اي و تحفة الشعراء سلطان محمد میرزا بهادرخان صفوي بویهی متخلص به طلوعی باید باشد.
مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 3/ 27
آغاز: اعلم ایها الطالب که اصول اجزائی که شعر از آن مرکب است هشت است؛ انجام: جمله القاب علل چون شد تمام ** بر رسول مجتبی بادا سلام / جوهر درهاي معنی سفته است ** شانزده بیت آفرینش گفته است. تم الکتاب المسمی به تحفة الشعراء در علم عروض بتوفیق الملک العلام 1258.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: 1258ق؛ درهامش پشت برگ 101 و 102 و 103 (در حواشی مطول است)؛ کاغذ: فستقی نخودي، 3گ [ف: 1-25]
التحفة الشمسیة- فضیلة العلم
التحفة الشمسية الحمدية المشتملة علي نصرة الدولة
at-tuḥfat-uš šamsīyat-ul ḥamdīyat-ul muštamila ‘alā nuṣrat-id dawlat-il muḥammadīyya
حموي، محمد بن مؤید، 586-649 ؟ قمري
(1252-1191) hamavī, mohammad ebn-e mo’ayyed
در تفسیر آیه نور و مسجع و بسیار شیوا و لطیف و عرفانی؛ در 9 «فصل»
آغاز: بسمله. استعین بفیضک یا کریم الحمدﷲ الظاهر المظهر النور الباعث من فی القبور و مجري الماء الزلال من خلال الصخور ... رزقک اﷲ اشرف نصیب و اوفر حظ من الحظوظ حتی تصیر مستعدا صالحا لادراك ما اودع فی هذه الرسالة و ابین فی هذه المقالة و هی التحفة الشمسی الحمدی المشتملة علی النصر للدولة المحمدیة التی یکشف عن وجه مخدرات اسرار قوله «اﷲ نور السموات و الارض» الی آخر الای لاصحاب الهدای و ارباب الدرایة.
انجام: یدفع عن البوائق و یخلصنا من المضائق اللهم صل علی محمد و آله و اصحابه و احبائه صلو یکمل فینا الدقائق برحمتک یا ارحم الراحمین تمت بحمداﷲ و حسن توفیقه و الصلو و نبیه و آله.
آغاز: برابر؛ انجام: و فیما ذکرنا کفای لمن تیسر له و لا ینجع اکثر من ذلک لمن تعسر علیه و باﷲ العیاذ من التقصیر
کا: ابو تراب شیخ اسحاق، تا: جمعه 9 شوال 1006ق؛ مصحح، دو بار با نسخه اصل مقابله شده [دلیل المخطوطات: 1-251]
آغاز و انجام: برابر
مؤلف در فهرست ناشناس؛ خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ کاغذ: سمرقندي و فرنگی، جلد: تیماج سبز، 34ص (101-134)، 12 سطر (5×11)، اندازه: 10×17سم [ف: 14-3683]
at-tuḥfat-uš šamsīya fi-l mabāḥiṯ-il kalāmīya
حسینی حلی، عبداﷲ بن محمد، 681-754 قمري
(hoseynī hellī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad (1283-1354
اهداء به: سید نقیب شمس الدین محمد بن عزالدین عماد بن ادریس علوي حسینی
در هشت «قاعده» و هر یک در چند «مسأله» است و مسألهها شمار دارند. تهرانی و نوري و خوانساري و عاملی از این کتاب یاد نکردهاند. نام کتاب در دیباچه هست و نام مؤلف در صفحه
عنوان ديده مي شود.
[مستدرك وسائل 459/3؛ امل الآمل 483؛ روضات 367؛ دنا 968/2]
تهران؛ ادبيات؛ شماره نسخه: 60/1- د
آغاز: بسمله توكلت علي الله احمد ك اللهم علي تواتر النعم و ترادف القسم... و بعد فان السيد الاعظم النقيب... شمس الملة و الحق و الدين... محمد بن السيد النقيب... عز الملة و الدين عماد بن ادريس العلوي... اشار ان اصنف له رسالة يشتمل علي ذكر ما يجب علي كل مكلف علمه ... من المسائل الاصولية و المباحث اليقينه... فسارعت... و صنفت هذه الرسالة الموسومة بالتحفة الشمسية في المباحث الكلامية... و رتبتها علي قواعد؛ انجام: انتهي كلامنا الي هنا فلنقطع الكلام في هذه الرسالة حامدين الله تعالي... و ارفعهم محلا... محمد المصطفي و علي آله الطيبين الطاهرين و مسلما مستغفرا
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 9؛ تاريخ تولد 824 در 34ر هست كه پدري مي نويسد، نيز تاريخ تولد علي بن حماد بن احمد بن ادريس در 15 شوال 831 (37 ر)؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا عطف تيماج قهوه اي، 64ص، 22 سطر (10/5×14)، اندازه: 13×18 سم [ف: 88-1]
’tohfat-oš šohadā
اصفهاني، ق 13 قمري
esfahānī (-19c)
اهداء به: فتحعلي شاه قاجار
کتابي است در بيان مصايب معصومين (علیهم السلام) که به فتح علي شاه قاجار تقديم شده و مؤلف درآغاز تقاضاي مسافرت شاه به اصفهان را مي نمايد، شامل «مقدمه» و 12 «باب» و «خاتمه»: مقدمه در بيان آفرينش نور پاک پيامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)...
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 39/153-7773/4
آغاز: به چشم اغماض ملاحظه فرمايند و بعد از تذکار مصايب معصومين عليهم السلام که محل اجابة دعاست... وجه تسميه اش بر تحفة الشهداء مذکور نمايند... و مبني است بر مقدمه و دوازده باب؛ انجام: او را به تاج هدايت و گرامي گردانيد او را به سر اوايل معرفت و گردانيد بند
چند برگ از آغاز کتاب موجود است؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: انجام؛ جلد: مقوا با عطف گالينگور قهوه اي، 4گ، 15 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 771-2]
tohfat-oš šahīdīya
همداني، عبدالصمد بن محمد حسين، - 1216 قمري
hamadānī, ‘abd-os-samad ebn-e mohammad hoseyn (-1802)
محل تأليف: کربلا
نويسنده مي گويد در جوار سيد الشهداء بودم كه از من خواسته شد تا مطالبي در مسائل فرعي فراهم آورم من نيز اين كتاب را در سه «باب» و هر بابي در چند «فصل» نوشتم و تقديم برادران ديني خود كردم: از طهارت شروع مي شود تا مسائل صلوة مي آيد.
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 3029/6
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و العاقبة للمتقين و الصلوة علي محمد و اله الطاهرين؛ انجام: بسم الله الرحمن الرحيم و ترتيل در قراءت مستحب... آن عبارتست از...
خط: نسخ و نستعليق، كا: حسين مشهور به درويش، تا: 1237ق؛ كاغذ: فرنگي، 3ص (103-105)، 23 سطر (9/5×14/5)، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 810-6]
تحفة الشيعة = کفاية الجنة = شرح قصيده سيد
tohfat-oš šī‘a = kefāyat-ol janna = š.-e qasīde-ye seyyed hemyarī
يزدي، مصطفي بن محمد، ق13 قمري
yazdī, mostafā ebn-e mohammad (-19c)
وابسته به: القصيدة العينية الحميرية؛ سيد حميری، اسماعيل بن محمد (105-173)
تاريخ تأليف: 1255ق؛ محل تأليف: يزد
مؤلف كه بنا بر تصريح خود وي از طلاب علوم دينيه يزد بوده، به سال 1255 به فرمان شاهزاده اي كه در آن سال حكومت آن شهر را يافته به شرح فارسي قصيده سيد اسماعيل بن محمد حميري پرداخت و اين شرح پس از ديباجه در يك «مقدمه» و يک «فصل» و «خاتمه» تنظيم شده و آن را «تحفة الشيعه» نام گذارده و«كفاية الجنه» لقب داده است. مقدمه در شرح حالات سيد حميري، فصل در شرح قصيده و خاتمه در بيان اسراري چند و مناسبت دوازده امام با دوازده برج و غير از اين هاست.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1116
آغاز: بسمله الحمدلله القادر المتعال... يعني بعد از حمد ملك علام و پس
خط: نستعليق، كا: محمد اسمعيل بن محمد علي نائيني، تا: 1285ق، به فرمان ميرزا محمد حسن خان كه ظاهراً از مستوفيان آن عصر بوده نگاشته؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج، 56گ، 16 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: 362-3]
tohfat-oš šī‘a
قاجاري، جعفر قلي بن موسي خان، ق14 قمري
qājārī, ja‘far qolī ebn-e mūsā ×ān (-20c)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18831
نسخه بسيار نادر؛ بي كا، بي تا [د.ث. مجلس]
tohfat-os sā’emīn (t.)
نظام العلما تبريزي، محمود بن محمد، -1271؟ قمري
nezām-ol-‘olamā tabrīzī, mahmūd ebn-e mohammad (-1855)
وابسته به: الصومية = احکام الصيام = الصوم؛ احسائی، احمد بن زين الدين (1166-1241ق)
اهداء به: شاهزاده محمد علي ميرزاي قاجار
تاريخ تأليف: يك شنبه 24 شعبان 1236ق؛ محل تأليف: كرمانشاه
ترجمه رساله الصوم احسائي است در يك «مقدمه» و چند «مطلب».
آغاز: الحمد لله الذي هذانا لحمده و جعلنا من اهله لنكون لا حسانه من الشاكرين... چنين گويد بنده خاكسار و ذره بي مقدار المحتاج الي لطف ربه الصمد...
آغاز: برابر
بي كا، تا: ربيع الاول 1241ق [دليل المخطوطات: 1-157]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج زرشكي، 27گ (208پ-234پ)، 15 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 140-1]
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ كاغذ: پسته اي، جلد: ميشن سياه، 17 سطر [ف: 376-5]
tohfat-os sāleh = so’āl va javāb-e fāzel-e hendī
كزازي، محمد صالح بن عبدالله، ق12 قمري
kazzāzī, mohammad sāleh ebn-e ‘abd-ol-lāh (-18c)
اهداء به: شاه سلطان حسين صفوي
تاريخ تأليف: 1126ق؛ محل تأليف: اصفهان
سؤال و جواب هاي فقهي است كه كزازي از فاضل هندي (1135ق) نموده و وي به آن ها پاسخ داده است. اين سؤال و جواب ها را خود كزازي جمع آوري كرده است.
[دنا 969/2؛ الذريعه 446/3]
خط: نسخ، كا: حاج محمد شيرازي، تا: 1195ق؛ 30گ (79-108ر)، اندازه: 10/5×16/5 سم [نسخه پژوهي: 84-3]
آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علي محمد و آله الطاهرين المعصومين اما بعد چنين گويد حقير عباد الله محمد صالح بن عبدالله كزازي المتوطن بدار المؤمنين قم كه چون به تاريخ سنه؛ انجام: تركه زيد هر چه باشد به شانزده سهم منقسم مي شود هفت سهم را پسر زنده و نه سهم به زوجه مادر مي رسد شرعاً.
بي كا، بي تا؛ جلد: مقوا، 33ص (185-217)، 21 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 35-86]
تحفة الصالحين- قرابادين صالحي
tuḥfat-uṣ ṣāliḥin = al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
ابوالمحامد محمود بن علي بن سلمه، ق 8 قمري
ab-ol-mahāmed mahmūd ebn-e ‘alī ebn-e salama (-14c)
چهل حديث در ثواب ادعيه و اذكار از استاد خويش محمد بن محمد بن محمد دهقان غاري فرا گرفته و آن ها را بدون شرح و حذف اسناد گرد آورده و در محرم الحرام 700، از نامبرده به دريافت اجازه نائل امده است.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 22097
آغاز: بسمله، الحمدلله العظيم كرمه و افضاله العميم جوده و نواله السابغ فضله و انعامه... الحديث الاول عن علي بن ابي طالب رضي الله عنه قال رسول الله صلي الله عليه و سلم من قال بعد صلاة الفجر مائه مره لا اله الا الله الملك الحق المبين آمنه الله من الفقر و من وحشة القبر و اغناه في الدنيا و الاخرة؛ انجام: الحديث المكمل للاربعين عن عبدالله بن عمر رضي الله عنهما قال كل النبي صلي الله عليه و سلم يدعو هذا الدعاء اللهم وفقني... (مابقي ناخوانا و آسيب ديده است)
خط: نسخ، كا: ابوالحسن تهامي، تا: 699ق؛ اجازه شمس الدين محمد دهقان؛ اهدايي: رهبري، فروردين 1374؛ كاغذ: حنايي، 4گ، 17 سطر، اندازه: 15×22 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 183-1]
tohfat-os sālehīn
حسيني خاتون آبادي، محمد صالح بن عبدالواسع، 1058-1126؟ قمري
hoseynī ×ātūn-ābādī, mohammad sāleh ebn-e ‘abd-olvāse‘(1648-1714)
سؤال و جواب هايي است از ابواب مختلف فقه كه مؤلف از محضر فاضل هندي به سال 1126ق كه در اصفهان بوده بهره برده و به درخواست گروهي از طلبه آن ها را در اين رساله گرد آورده است.
[الذريعه 447/3]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 10364/2
آغاز: الحمدلله رب العالمين... در سنة 1126 وارد دارالسلطنه اصفهان شده بخدمت ذي سعادت جناب علامي فاضل؛ انجام: سن ملا احمد مثل سلمان بوده است، ج سلمان معصوم بوده است
خط: نستعليق، بي كا، تا: پنج شنبه 17 ذيقعده 1133ق؛ جلد: تيماج مشكي، 21گ (131پ-151پ)، 16 سطر، اندازه: 10/5×16/5 سم [ف: 305-26]
tohfat-os sālehīn = ‘amal-e sāleh
قايني هروي، صالح بن محمد، ق12 قمري
qāyenī heravī, sāleh ebn-e mohammad (-18c)
در دو «مقالت»: 1. تدبير حبلي و مرضعه؛ 2. امراض اطفال. در آن از «خلاصة التجارب» بهاء الدوله و «مفرح القلوب» محمد اكبر هندي شاه ارزاني بهره برده است. در آن از سفر«بند بر» خود به سال 1179ق ياد كرده است. نيز گويد نياي من به قائن آمد. (احمد منزوي)
اين كتاب در برخي منابع همان «قرابادين صالحي» دانسته كه خطاست و اين دو، دو كتاب اند و فصول و بندهاي آن ها متفاوت است.
آغاز: شايسته ترين سجود که شعار دردمندان مهد عصمت تواند بود
انجام: و احتياط عظيم در تشخيص بايد کرد تا خطا وقوع نيابد.
چاپ: دارالخلافه طهران، سنگي، 1284ق.، رحلي، 248ص
[فهرستواره منزوي 3341/5؛ مشار فارسی ج 3، ص3892]
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7367
آغاز: شايسته ترين سجود که شعار دردمندان مهد عصمت تواند بود؛ انجام: و احتياط عظيم در تشخيص بايد کرد تا خطا وقوع نيابد.
خط: نستعليق، كا: اصغر، تا: 1264ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج حنايي، 52گ، 17 سطر، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 367-3]
tohfat-os sālehīn
سناوندي، افراسياب بن محمد حنفيه، ق13 قمري
sanāvandī, afrāsīyāb ebn-e mohammad hanafīye (-19c)
اهدا به: آقا ميرزا علي آقا
محل تأليف: اردبيل
نويسنده كه از طبيبان زمان خود است پس از سير و گشت و رحل اقامت در اردبيل افكندن از كار پزشكي كناره مي گيرد تا آن كه روزي مير محمد صالح آقاي مجتهد به منزل او ميرود چون او را عالم به طب مي بينيد دو جلد كتاب پزشكي به او التفات مي كند. او بر حسب اصرار آقا ميرزا علي آقا نامي اين رساله را در يك «مقدمه» و چهارده «باب» و یک «خاتمه» مي پردازد: مقدمه در دانستن طب و احوال نبض؛ باب 1. امراض سر؛ 2. علل دماغ و نخاع؛ 3. امراض چشم؛ 4. امراض گوش؛ 5. امراض بيني؛ 6. امراض لب و زبان؛ 7. امراض لثه و دندان؛ 8. امراض حلق و سينه؛ 9. امراض قلب، 10. امراض معده؛ 11. امراض جگر؛ 12. امراض طحال؛ 13. امراض امعاء و انواع اسهال، 14. امراض كليه و مثانه و اثنيين و قضيب و رحم؛ خاتمه: در امراض معقد و اوجاع مفاصل و عرق النساء.
[دنا 969/2؛ فهرستواره منزوي 3341/5]
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 3016/1
آغاز: بسمله، سبوح قدوس ربنا و رب الملائكه و الروح؛ انجام: پايان: (ص 58) كه در امراض مذكور گرديده خواهد شد.
از برگ يك تا 27 قسمتي از اين رساله است يعني از ابتداي رساله تا مقاله دوم از باب دوم و از 28 تا 58 همان قسمت تكرار شده منتها با خط بدتر كه از اول رساله تا مقاله سيم از باب دوم مي باشد؛ بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوايي، ميشن مشكي، 58 ص (1-58)، 18 سطر (11×16)، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 784-6]
tohfat-os sālehīn fī sabīl-es sālekīn
ميرزاجان شيرازي، محمد حسن بن علي، ق13 قمري
mīrzā-jān šīrāzī, mohammad hasan ebn-e ‘alī (-19c)
تاريخ تأليف: چهارشنبه سلخ ذيحجه 1250ق
در سبب تأليف آورده: بخاطر فاتر رسيد كه با عدم بضاعت و قلت استطاعت نسخه ظريف تأليف نمايد كه حاوي و محتوي باشد بر صلواة مستحبه مخصوصه بحضرت رسول مختار (صلی الله علیه و آله) و بعضي از ائمه اطهار (علیهم السلام) و سور قراني كه عقيب فرائض خمسه بايد تلاوت نمود و تعقيبات فرائض خمسه و ادعيه معظمه ضروريه كه در اوقات ايام سال بايد خوانده شود و شامل و مشتمل باشد بر زيارات مطلقه و مخصوصه هر يك از چهارده
معصوم عليهم صلواة الله الملك الحي القيوم و اعمال مسجد كوفه و ساير مساجد متبركه و جامع و مجتمع باشد بر اعمال ماه مبارك رجب المرجب و ماه مبارك شعبان المعظم و ماه رمضان المبارك و ماه ذي الحجه الحرام و ماه ربيع الاول و برخي از اختام و اوراد و اذكار و عرايض و رقاع استشفاع از ائمه طاهرين (علیهم السلام) و اداب روية هلال لهذا نسخه مزبوره منتخب و جمع از كتب دعوات و صحيفه سجاديه و تحفة الزائر و زادالمعاد شد» و بر اين اساس كتاب را مرتب نموده بر مقدمه اي «در بيان نمازهاي مستحبه مخصوصه منصوصه» و دوازده «باب»: 1. بيان سور قرآني كه عقيب فرائض خمسه بايد تلاوت شود و تعقيبات مخصوصه فرائض يوميه و ليليه و ادعيه مهمه معظمه كه در عرض ايام سال خوانده مي شود؛ 2. بيان زيارت جناب پيغمبر اخرالزمان (صلی الله علیه و آله) و حضرت فاطمه زهرا و حضرت ائمه بقيع (علیهم السلام) و حضرت حمزه سيد الشهدا؛ 3. بيان زيارت حضرت اميرالمؤمنين و اعمال مسجد كوفه و ساير مساجد مقدسه واقعه در كوفه است؛ 4. بيان زيارات حضرت عباس (علیه السلام)؛ 5. بيان زيارت حضرتين كاظميين (علیهم السلام) و حضرت سلمان؛ 6. بيان زيارت حضرت علي بن موسي الرضا وو حضرت معصومه قم؛ 7. بيان زيارت حضرتين عسكريين و حضرت نرجس خاتون مادر حضرت صاحب الامر و حضرت عليمه خاتون عمه حضرت صاحب الامر و حضرت صاحب الامر و زيارت جامعه؛ 8. بيان فضائل و اعمال ماه مبارك رجب؛ 9. بيان فضائل و اعمال ماه مبارك شعبان؛ 10. بيان مجملي از فضائل و اعمال ماه مبارك رمضان و عيد فطر؛ 11. بيان فضائل و اعمال ماه مبارك ذي الحجه؛ 12. بيان اعمال روز عيد مولود؛ خاتمه در بيان طريقه بعضي از اختام و اوراد و اذكار و عرايض استشفاع و اداب ماه ديدنست.
[دنا 969/2؛ فهرستواره منزوي 181/7]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 13416
آغاز: الحمدلله الذي فرض علينا الصلوة و لنعرج بها اعلي درجات معارج القرب و الكمال؛ انجام: هر كه از اينرساله كثير الفايده منتفع گردد و در حال حيات يا بعد از ممات اين غريق گرداب بحر عصيانرا بدعاي رحمت و مغفرت ياد كند.
خط: نسخ و شكسته نستعليق خوش، بي كا، تا: 1251ق؛ مصحح، محشي، احتمالاً نسخه به خط مؤلف، ضمن 8 برگ ذيل نسخه: رباعيات شيخ ابوسعيد ابوالخير در حصول مدعيات و تسخير قلوب و ساير امورات، دعاء حصول طريق منقول از امام صادق عليه السلام، طريقه خواندن هفت آيه كلام الله مجيد از خواجه نصيرالدين طوسي، ادعيه در اختتام زيارات ائمه اطهار (علیهم السلام). انجام نسخه: «فان لك عندالله مقاما كريما و جاها عظيما صلي الله عليك و سلم تسليما»؛ كاغذ: شكري فرنگي، جلد: تيماج خرمايي عطف تیماج عنابي، 279گ، 21 سطر، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 149-15]
تحفة الصالحين و هديه فالحين- قرابادين صالحي
تحفة الصالحين و هديه فالحين- تحفة الصالحين
تحفة الصحه - حفظ الصحه ناصري
tuḥfat-uṣ ṣudūr
داستاني است عربي راجع به خليفه و دختر جن.
[دنا 969/2]
شيراز؛ ملي؛ شماره نسخه: 46- الف 503/1
آغاز: بسمله. فهذه تحفه الصدور مع الخليفة مع بنت الجان و العناق بنت... هي علي سبيل البيع فهل لك؛ انجام: هذا ما انتها الينا من هذه الحكاية علي اتمام... مشقه... نجل المرحوم المقدس كايد باقر ابن كايد براهيم... و كان الفراغ يوم السبت من شهر رمضان و ثاني عن سنة الالف و الماتين و خمس فعشر من الهجرة...
خط: نسخ درشت، كا: كايدباقر ابن كايد براهيم، تا: رمضان 1215ق؛ كاغذ: كلفت شكري، جلد: مقوا با تيماج زرد، 69گ، 14 سطر (11×16/5)، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 100-2]
tuḥfat-uṣ ṣadīq ila-ṣ ṣadīq
رشيد وطواط، محمد بن محمد، - 573 قمري
rašīd-e vatvāt, mohammad ebn-e mohammad (-1178)
گزارش صد سخن كوتاه منسوب به وي است و از ديباچه برمي آيد كه آن را پس از «مطلوب كل طالب» و«فصل الخطاب» تأليف كرده، با عناويني همچون «الكلمة الاولي، الكلمة الثانية...». همراه با گزرشي از متن است.
آغاز: الحمد لله علي تواتر آلائه و تقاطر نعمائه... چنين گويد محمد بن... كه چون كتاب فصل الخطاب...
[فهرستواره منزوي 366/3]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/367/1- ف
نسخه اصل: عاطف افندي ش 2207؛ بي كا، بي تا؛ 17ص (1-17) [ف: 1-459]
tohfat-os so‘lūk
ركن الدين شيرازي، مسعود، - 744 قمري
[rokn-od-dīn-e šīrāzī, mas‘ūd (-1344)
[فهرستواره منزوي 181/7]
يزد؛ وزيري؛ شماره نسخه: 3570/6
آغاز: بسمله حمد و شكر و سپاس فزون از قياس و مقياس
حضرت اله الناس را؛ انجام: در حفظ و امان خدا باشند
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ كاغذ: دولت آبادي، جلد: مقوايي روكش گالينگور مشكي عطف تيماج قرمز، 27 ص (158-132)، 18 سطر (9×18)، اندازه: 16×25 سم [ف: 1705-5]
tohfe-ye safavīye
خادم حسيني، زين العابدين، ق11 قمري
×ādem hoseynī, zeyn-ol-‘ābedīn (-17c)
تاريخ تأليف: چهارشنبه دهه سوم شعبان 1042ق؛ محل تأليف: قزوين
كتابي است در اصول و فروع دين مشتمل بر «مقدمه» و «خاتمه» و سه «باب»: مقدمه: در تعريف ايمان؛ باب 1. اصول دين؛ باب 2. فروع دين، شامل پنج «مقصد»: نماز، زكات و خمس، روزه، حج و جهاد؛ باب 3. حقانيت مذهب ائمه (علیهم السلام) و ابطال مذهب مخالفين؛ خاتمه: در مطاعن و مثالب برخي از صحابه. در پايان «تمام شد اين رساله نفيسه موسومه به تحفه آن چنين آمده است صفويه در اصول و فروع دينيه كه برخواننده و نويسنده آن كه اقرار به آن داشته باشد آتش دوزخ حرامست بدست مؤلف اين رساله زين العابدين الحسني الخادم... و اتمام اين رساله در دارالسلطنه قزوين شد».
آغاز: حمد و سپاس يكتائي راست كه دانايان بحر فهم و ادراك بكنه معرفت او پي برده بعجز قائل گشته اند
[دنا 969/2؛ (5 نسخه)؛ فهرستواره منزوي از فردي مجهول به نام زين العابدين حسين دانسته]
آغاز: برابر؛ انجام: اتمام اين رساله در دار السلطنه قزوين روز چهارشنبه عشر سيم از ماه هشتم از سال سيم از عشر پنج از صده يازدهم هجرت حضرت نبويه صلي الله عليه و آله و سلم
كا: ميرزا محمد بن محمد حسن تبريزي، تا: 20 ذيقعده 1070ق؛ جا: رشت؛ 143ص (313-171) [ملك- ف: 5-88]
خط: نستعليق، كا: عهدي، تا: جمادي الثاني 1071ق، جا: باب الابواب دربند؛ جلد: گالينگور سبز، عطف تيماج سرم هاي، 79گ (45پ-123پ)، 12 سطر، اندازه: 10/5×18/5 سم [ف: 206-20]
آغاز: برابر؛ انجام: آتش دوزخ به او حرام است
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1087ق؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، 112گ، اندازه: 7×13 سم [ف: 74-20]
آغاز: هرچه هست و نيست كه وجود دارد و يا ممكن است به وجود آيد؛ انجام: كه بر خواننده و نويستده آن كه اقرار به آن داشته باشد آتش دوزخ حرام است
خط: نستعليق، كا: محمود بن عماد الدين صلاح الدين مسعود، تا: پنج شنبه 11 جمادي الثاني 1090ق، جا: ايروان؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ: نخودي، جلد: تيماج قهوه اي با ترنج، 17گ، اندازه: 21×30 سم [ف: 240-21/1] و [ف: 265-9]
آغاز: برابر؛ انجام: و از كرم و از خاندان حضرت رسالت پناهي صلي الله عليه و آله اميد گرفتن جايزه دارد
خط: نستعليق، كا: ولي حسين نقوي امروهوي، تا: 1276ق؛ جلد: مقوايي، عطف گالينگور، 48گ، 14 سطر، اندازه: 15/5×20 سم [ف: 10-307]
آغاز: برابر
مقدمه و سه باب و خاتمه؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ اندازه: 19×21 سم [ف: 379-2]
tohfat-os salavāt
حسني حسيني، محمد مفيد بن افضل، ق9 قمري
hasanī hoseynī, mohammad mofīd ebn-e afzal (-15c)
تاريخ تأليف: دوشنبه 26 رمضان 899ق [اين تاريخ عيناً همان تاريخ کتاب بعد است و ممکن است با آن يکی باشد]
مؤلف سني است و شعر هم در آن هست.
تهران؛ ادبيات؛ شماره نسخه: 228/1
كاتب = مؤلف، تا: 899ق؛ افتادگي: آغاز [ف: 3-36]
tohfat-os salavāt
كاشفي، حسين بن علي، - 910 قمري
kāšefī, hoseyn ebn-e ‘alī (-1505)
تاريخ تأليف: رمضان 899ق
کتابي متوسط در ادعيه و اذکار و صلوات، در يک «مقدمه» و هشت «فصل» و یک «خاتمه»: فصل 1. نكات متعلقه به آيه صلوات؛ 2. معني صلوة و تسليم به حسب لغت و اصطلاح؛ 3. مباحث وجوب و استحباب صلوات و سلام؛ 4. كيفيت صلوات و تسليمات؛ 5. مواطن صلوات و تسليمات؛ 6. فضايل و فوايد صلوات و تسليمات؛ 7. مذمت تارك صلوات؛ 8. آداب مصلي و قبل از شروع در آن؛ خاتمه: در بيان صلوات متنوعه (در خاتمه چهل نوع از صلوات با فوائد خاصه كه در اخبار آمده ذكر شده است). مؤلف اين كتاب را به دستور ملكه خديجه بانو همسر سلطان حسين بايقرا تلخيص نموده و به نام سلطان حسين ميرزا و زوجه اش و فرزندشان مظفر حسين ميرزا مصدر گردانيده و نام
مختصر را «فضل الصلوات» نهاده است. در آن یاد شده است از: امام شيخ شهاب الدين فضل الله شده توره پشتي در المعتمد في المعتقد و بخاري و امام شهيد سيد شمس سمرقندي در احقاق، شيخ عفيف الدين كازروني، امام علامه در اسرار التنزيل و انوار التاويل، شمس العارفين ابوعبدالله محمد بن علي الحكيم، شيخ نجم الدين دايه در بحر الحقايق، شيخ نجم الدين دايه در بحر الحقايق، تاج الاسلام سليمان بن داود سقسيني در زهرة الرياض، سيد عالم محقق ركن الدين امير حسين بن عالم حسيني، ذخيرة المتذكرين، احمد بن طيفور سجاوندي در تفسير عين المعاني، تاج المذكرين امام فقيه ابومالك نصر بن نصر، ابو محمد اسحق كلابادي در تعرف، فاضل علامه سيف الدين ابونصر احمد بن الاسرتگيني در ترجمه اسباب نزول واحدي، ابن فهر ابوالقاسم در تفسير لباب، امام اوحد سراج الدين ابومحمد زيد در رياض و ازهار، قاضي عياض در شفاء، ابن الجوزي در تفسير زاد المسير عفيف الدين كازروني در اربعين، عزالدين محمود كاشي در ترجمه عوارف، رشيد الدين ابوالفضل احمد بن ابي سعيد ميبدي در كشف الاسرار و در مشكات الانوار و مراة الصفات.
آغاز: احمدك اللهم و انت المحمود علي لسان حبيبك محمد بالتحيات مباركات، تحفة من خواص... اما بعد اين رساله ايست
[کشف الظنون 368/1؛ الذريعة 447/3؛ فهرستواره منزوي 181/7 ناشناس آمده است]
شروح و حواشی:
1- فضل الصلوات = منتخب تحفة الصلوات؛ کاشفی، حسين بن علی (-910ق)
آغاز: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: انجام؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تازه، 20گ، 15 سطر (6×13)، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 270-17]
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: حسين بن محمد موسوي، تا: 1035ق؛ از روي نسخه زين الدين علي بن امير قوام الدين مسعود العقيلي الميبدي كه از نسخه خط مصنف استنساخ گرديده نوشته شده؛ اهدايي:
شيخ مصطفي علميه؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: مقوايي با تيماج ترياكي، 167گ، 16 سطر (8×14)، اندازه: 13×18/5 سم [ف: 1120-3]
آغاز: آداب صوري و معنوي در صلوات خواجه کائنات و خلاصه موجودات عليه افضل الصلوات و اکمل التسليمات آداب صوري بي طهارت صلوات نفرستد هيچ مجلس از درود خالي نگذارد؛ انجام: اللهم صل علي سيدنا محمد و علي ال سيدنا محمد النبي الامي الطاهر الزکي صلوة تحل بها العقد و تفل بها الکرب و تقضي بها الادب
حاوي بخش هايي از کتاب است: آداب صوري و معنوي در صلوات خواجه کائنات، جهل صلوات متنوعه، درود معظم من زبدة الواصلين، الصلوات علي النبي، الخطبات للاعياد؛ خط: نسخ، بي كا، تا: 1243ق؛ محشي؛ 38گ، 11 سطر، اندازه: 11 سطر، اندازه: 11×15 سم [ف مخ: 357-1]
آغاز: گرويدن باشد به پيغمبران خداي و ايمان پيغامبران آنست كه اقرار كند بزبان و تصديق نمايد به دل
خط: نستعليق، كا: اسماعيل حسيني بن سيد شمامه، تا: 1286ق، جا: قريه پاپاله كردستان، جهت استاد ملا عبدالفتاح؛ افتادگي: آغاز؛ از روي نسخه اي كه در محرم 1134 از روي نسخه مؤلف،كتابت شده در 902 و با تصحيح مؤلف استنساخ گرديده، نوشته شده؛ جلد: مقوا، آبي، 162گ، 15 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 442-35]
گزيده از كتاب كاشفي سبزاري فصل 7 و 8؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج ترياكي، 4گ (108پ-111پ)، 23 سطر (6×15)، اندازه: 12×20 سم [ف: 312-17]
tohfat-os salavāt
مكري
makrī
در ادب صوري و معنوي صلوات بر خواجه كائيات، از شيخ مكري. با توجه به نسخه ش 3376/2 مسجد اعظم احتمالاً بايد با کتاب پيشين ارتباط داشته باشد.
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1271/3
بي كا، بي تا؛ مجدول؛ قطع: ربعي [نشريه: 7-275]
tuḥfat-uṭ ṭālib bi-ma‘rifat-i man yuntasab ilā ‘abd-ullāh wa abī-ṭālib
حسيني سمرقندي، محمد بن حسين، - 996 قمری
hoseynī samarqandī, mohammad ebn-e hoseyn (-996)
كتاب مختصري است در انساب، شامل ابواب و فصول و اصول و فروع، بدين ترتيب: باب 1. ذكر الحسن بن علي بن أبي طالب؛ باب 2. ذكر الامام الحسين بن علي بن أبي طالب؛ باب 3. ذكر محمد بن امير المؤمنين علي بن أبي طالب؛ باب 4. ذكر أبي الفضل العباس بن علي بن أبي طالب؛ باب 5. ذكر عمر الأطرف بن علي بن أبي طالب. مؤلف در مقدمه، در وصف اين كتاب
مي نويسد: «و بعد فهذا تأليف لطيف سميته تحفة الطالب بمعرفة من ينتسب الي عبدالله و أبي طالب، أذكر فيه فروعهم، و أميز غالباً من اشتهر من نسل من ذكر، و صفاتهم و محل ولادتهم و مدة أعمارهم، و وفاتهم و شهادتهم، و ما يتعلق بذلك من أحوالهم». و در پايان رساله آورده است: «و هذا آخر ما قصدنا جمعه ملخصاً في من ينسب الي عبدالله و أبي طالب ابني عبدالمطلب». در فهرس مخطوطات مكتبة احقاف تريم، نسخه اي از «تحفة الطالب» معرفي شده و مؤلف آن، محمد بن حسين بن عبدالله حسين سمرقندي دانسته شده است. ولي در منابع جديد، تأليف «تحفة الطالب» به حسين بن عبدالله حسيني سمرقندي (درگذشته حدود 1043ق) منسوب شده است، چنان كه بغدادي در هدية العارفين آورده و كحاله در معجم المؤلفين نوشته و دكتر لطفي عبدالبديع در فهرس المخطوطات المصورة ادعا كرده است. آيت الله مرعشي نجفي (رحمة الله) در كشف الارتياب، حسين بن عبدالله سمرقندي را از نس بدانان قرن دهم هجري دانسته و فرموده اند: «و منهم: الشريف أبوعبدالله الحسين السمرقندي بن عبدالله بن حسين بن عزالدين بن عبدالله بن علاء الدين بن أحمد بن ناصرالدين بن جمال الدين بن حسين بن تاج الدين بن سليمان بن غياث بن ابراهيم بن يونس بن حيدر بن اسماعيل بن أحمد بن الحسين بن موسي المبرقع ابن الامام الجواد (علیه السلام). كذا أورد نسبه السيد ضامن بن شدقم في تحفة الأزهار مع احتمال السقط بين الحسين و موسي المبرقع. كان عالماً جليلاً أديباً نسابة متضلعاً في هذا الفن، و له من الكتب كتاب تحفة الطالب في نسب آل أبي طالب و قد طبع، و توفي سنة 996ق».
افزون بر آن در نسخ هاي از «تحفة الازهار» آمده است: «قال السيد حسين بن محمد بن عبدالله السمرقندي في تحفة الطالب».
در مجموع احتمال انتساب كتاب به سيد محمد بن حسين بن عبدالله حسيني مكي سمرقندي مدني (- 996ق) به نظر، قوي تر مي رسد و اثبات قطعي آن نياز به قرائن و شواهد بيش تري دارد كه فعلاً به دست نيامد.
چاپ: با تحقيق و تصحيح شريف انس کتبی حسنی از روي نسخه موجود در مدينه منوره، عربستان، دارالمجتبي للنشر و التوزيع، جزو منشورات الخزانة الكتيبة الحسنية الخاصة، 1418ق، 204ص
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1269 عكسي
آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين الذي شرف بمحمد صلي الله عليه و سلم الآباء و الابناء في المبادي و العواقب و جعله نسله المطهر الأسني من فاطمة البتول و علي بن أبي طالب و جمعهما في ذرورة المجد و عزة المكارم الي عبدالمطلب بن هاشم؛ انجام: الأصل الثالث عقيل بن أبي طالب رضي الله عنه كنيته ابوزيد و كان نسابة... و كان له سليمان انقرض و محمد بن مسلم يعرف بابن المزينه و بنو عقيل بن أبي طالب قليلون جدًا بالنسبة الي بني عمهم و الله سبحانه و تعالي أعلم و هذا آخر ما وردناه في من ينسب الي عبدالله أبو النبي صلي الله عليه و سلم و الي أبي طالب ابني عبدالمطلب بن هاشم.
نسخه اصل: معهد دمياط در مصر، نسخه شماره 19 تاريخ. نسخه مورد بحث، تنها پنج باب مذكور در فوق را دارد، ولي در نسخه چاپي ضميمه اي به آخر كتاب ملحق شده، شامل شش باب بدين عناوين: الباب الأول: في ذكر شجرة مولانا الحسن و ما يتلعق بذلك، الباب الثاني: في معرفة الخلفاء من الأنبياء، عليهم الصلاة و السلام، الباب الثالث: في بيان الخلافة بعد نبينا محمد، صلي الله عليه و سلم، الباب الرابع: في ذكر خلافة بني أمية و ذكر خلفائهم، الباب الخامس: في بيان الدولة العباسية ببغداد و العراق و مصر و غير ذلك، الباب السادس: في بيان الدولة الرومية العثمانية الخاقانية.
در ابتداي اين الحاقيه آمده است: «الحمدلله يقول جامع هذا التأليف محمد بن الحسين بن عبدالله الشريف الحسيني السمرقندي كان الله له أمين: قدر أيت أن أجمع في هذا الكتاب أوراقاً تشتمل علي شجرة مولانا الحسن بن أبي نمي محمد بن بركات، ثم نذكر الخلفاء من آدم الي وقتنا هذا علي ترتيب الوجود بحسب الأيام، و ذكر أسمائهم و مدتهم و ترتيب خلافتهم الي عصرنا هذا، و هو عام أربعة و تسعين و تسعمائه، و معرفة أول الخلفاء، و اسمه و مدة خلافته، ثم معرفة من صار بعده بوصية منه و عهد، و غير ذلك مما يأتي تفصيله ملخصاً»؛ خط: نسخ، بي كا، تا: 24 ذيقعده 1093ق؛ نسخه هاي موجود از تحفة الطالب:
1- نسخه شماره 19 تاريخ، در معهد دمياط در مصر، كتابت شده به سال 1093ق، تصوير حاضر برگرفته از اين نسخه است.
2- نسخه شماره 2029 كتابخانه احقاف تريم در يمن، كتابت شده در 1312ق.
3- نسخه شماره 1273/138 ع خ در مجموعه آل صافي ضمن كتابخانه هاي موقوفه در مدينه منوره، به خط محمد سعيد بن محمد سليمان طوبجي، كتابت شده در 1316ق. اين نسخه ملحقي دارد در شش باب كه تفصيل آن را آورديم.
مجدول، در صفحه عنوان نام كتاب و مؤلف و اسامي پيامبر اكرم (صلی الله علیه و آله) و خلفا و دوازده امام (علیهم السلام) ثبت شده است، در ابتداي نسخه يادداشت قرائت و مطالعه كتاب از چند نفر ديده مي شود، از جمله حاجي مصطفي طرابلسي بن حاجي عمر در روز يك شنبه 3 جمادي الثاني 1168، اسماعيل بن مصطفي، محمد امين بن ابراهيم در 1175ق، سيد عبدالقادر واعظ خطيب بن سيد حسين قلموني طرابلسي در 1102ق و مصطفي بن اسماعيل در 1141ق؛ تملك: محمد امين، مصطفي بدري؛ 96ص، 21 سطر [عكسي ف: 3-602]
tuḥfat-uṭ ṭālib fī āl-i abī-ṭālib
انساب پيامبر گرامي اسلام (صلی الله علیه و آله) و اميرالمؤمنين و ديگر ائمه (علیهم السلام) و اولاد آنان را تا زمان خود به صورت مشجر جمع آوري نموده
است.
آغاز: الحمدلله الذي اولانا مزيد النعم و رفع عنا من الضر و البلوي و السقم و اشكره شكر من اعترف بوجوده و اغتنم...
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 771
آغاز: الحمدلله الذي اولانا مزيد النعم و رفع عنا من الضر و البلوي و السقم و اشكره شكر من اعترف بوجوده و اغتنم
نسخه اصل: كتابخانه واتيكان- رم 1513؛ خط: رقعي، بي كا، تا: قرن 13؛ مجدول، برخي از اسماء كه محتاج توضيح بوده در كنار صفحات نوشته شده؛ 247ص، قطع: رقعي [عكسي ف: 2-446]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1547 عكسي
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي ف: 4-469]
tuḥfat-uṭ ṭālib wa buġyat-ur rāġib fī ‘ilm-it tawḥīd
طريحي، صفي الدين بن فخرالدين محمد، ق12 قمري
torayhī, safī-od-dīn ebn-e fa×r-od-dīn mohammad (-18c)
تاريخ تأليف: 1083ق؛ محل تأليف: مشهد الرضا
مؤلف در سفري که در جواني به مشهد الرضا به سال 1083ق داشته، بدرخواست برخي دوستان اين رساله را در اصول دين نگاشته و در يک «مقدمه» و هفت «مطلب» تنظيم ساخته است.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2702/1
آغاز: الحمدلله الذي دل علي وجوب وجوده بحدوث الاجسام و علي قدرته و علمه بما اظهر في خلقه من الاتقان و الاحکام و الصلاة علي موصل اصول الاسلام محمد المبعوث الي الخاص و العام وآله المطهرين عن الاثام؛ انجام: وحشرناهم فلم نغادر منهم احداً ويجب الاقرار بکل ما تواتر عن النبي (صلی الله علیه و آله) وعلم من دينه بالضرورة وتفاصيل ذلک تطلب من محالها، اللهم اجعلني علي توحيدک وتمجيدک اموت واحيي
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 1083ق؛ محشي ازمؤلف با امضاي «منه»؛ جلد: تيماج قهوه اي، 21گ، 7 سطر، اندازه: 13×18 سم [ف مخ: 257-1]
tuḥfat-uṭ ṭālib wa farḥat-ur rāġib
صابوني، محمد بن علي، 604-680 قمري
sābūnī, mohammad ebn-e ‘alī (1208-1282)
رساله مختصري است با عناوين «اخبرنا، اخبرنا» مشتمل بر احاديث مسندي از پيامبر اكرم (صلی الله علیه و آله)، كه صابوني از مشايخ خود روايت كرده و سپس آن ها را از صحاح و سنن تخريج نموده است. معلوم نيست اين احاديث همين مقدار بوده كه در اين نسخه درج شده و يا بيش از اين است.
آغاز: اخبرنا الشيخ... محمد بن الشيخ الاجل ابي الحسن علي بن محمود المحمودي بقراءتي عليه في يوم الجمعه السادس من جمادي الاولي سنة سبعين و ستمائة.
انجام: ففي النجوم المقتدي بهم الي سبل المقاصد. آخر الجزو الحمدلله رب العالمين.
[معجم المؤلفين 62/11 و 62/11؛ دار صدام ص85]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 995 عكسي
آغاز: اخبرنا الشيخ... محمد بن الشيخ الاجل ابي الحسن علي بن محمود المحمودي بقراءتي عليه في يوم الجمعه السادس من جمادي الاولي سنة سبعين و ستمائة؛ انجام: ففي النجوم المقتدي بهم الي سبل المقاصد. آخر الجزو الحمدلله رب العالمين.
نسخه اصل: چستربيتي، ش 3905 (اربري، فهرست خطي عربي 54)؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 7؛ مصحح، با نشانه بلاغ، اجازه اي بتاريخ روز جمعه ششم جمادي الاول 670ق كه مؤلف به عده اي از مشايخ كه آن را بر وي سماع نموده اند داده است؛ 9گ، 21 سطر [عكسي ف: 2-478]
تحفة الطالبين- شرح رسالة الوضع
tohfat-ot tālebīn
حسيني تبريزي، محمد قاسم بن محسن، ق 13 قمري
hoseynī tabrīzī, mohammad qāsem ebn-e mohsen (-19c)
مختصري در احكام تجويد در 13 «ضابطه» و در خاتمه اختلاف قراء را در سوره فاتحه و اخلاص ذكر كرده است.
آغاز: لالي حمد و ثنا درگاه احدي را سزاست جل جلاله كه به اشمام رايحه عطر آميز علم قرائت دماغ خيشوم جامدان را معطر و مكرم و جواهر ثنا تحفة بارگاه كبريايي را رواست كه بارشاد و رتل القرآن ترتيلا
انجام: وقفنا و وصلا و باقي قراء بضم فا و همزة منونه مي خوانند.
قد تمت الكتاب بعون الملك الوهاب
[دنا 970/2]
آغاز: بدان كه دانستن اسامي دندان مقدم است به دانستن مخارج حروف، ببايد دانست كه هر انسان را سي و دو دندان مي باشد؛
انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد جعفر بن مشهدي ابوالقاسم تبريزي، بي تا؛ جلد: تيماج قهوه اي با ترنج با سر، 12گ (8پ-19پ)، 15-
17 سطر (9/5×14/5)، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 24-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، 22گ [ف: 15-216]
tohfat-ot tālebīn
طارمي، جليل بن عباس، ق13 قمري
tāramī, jalīl ebn-e ‘abbās (-19c)
تاريخ تأليف: ربيع الثاني 1293ق
در شرح بسمله به روش پاسخ و پرسش (ديباچه) با چند بيتي از خود او در پايان. او در آن از قواعد جليله در منطق كه در 1282 ساخته و فوائد جليله در نحو كه در 1285 ساخته است ياد نموده است.
آغاز: بسمله، الحمدلله الذي الهمنا أنوار العلم و الصواب و صرفنا عن الكفر و انزل علينا الكتاب... و بعد چون اين بنده عاصي جليل بن عباس بن سليمان الموسوي الحسيني الطارمي... زماني كه در... قزوين بودم نظر بخواهش و استدعاي جمعي از محبين از محصلين و غيرهم مشغول بتصنيف و تأليف شده
[دنا 970/2]
آغاز: برابر؛ انجام: هر چه مي گويم بقدر فهم تست ** مردم اندر حسرت فهم درست
خط: نستعليق، كا: حسين بن اسماعيل سبزواري، تا: 1292ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 6گ (1پ-6پ)، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 256-15]
آغاز: برابر؛ انجام: در جوار طيبين و طاهرين ** رحمة الله عليهم اجمعين.
خط: نسخ، كا: علي اكبر وراميني، تا: چهارشنبه 11 رجب 1293ق؛ كاغذ: فرنگي سفيد و كبود، جلد: تيماج حنايي، 32گ (32-1)، 13 سطر (6×12)، اندازه: 12×18 سم [ف: 3126-13]
tohfat-ot tālebīn
بلياني، محمد بن علي
balīānī, mohammad ebn-e ‘alī
در قرائت عاصم ناقل قرائت امير مومنان علي در سه «باب»: 1. فضيلت قرائت قرآن و غير آن از استاد عاصم و راويان او در چهار «فصل»؛ 2. اصول قراآت در چند «فصل»؛ 3. فرش قراآت.
به دستور «ياران ديني و دوستداران يقيني» ساخته است. در آن ياد شده از تحفة المسترشدين و ابوطالب هبة الله بن يحيي شيرازي ابن هراس و مولانا حسين و شاطبي ياد شده. نام مؤلف در ديباچه و نام كتاب در فصل 4 باب يكم آمده است. (دانش پژوه)
آغاز: بسمله. و به نستعين. رب سهل و تمم بالخير و السعادة ثنا و ستايش ثابت است آن خداوندي را كه آفريد قوت نطق را در لسان انسان.
[دنا 970/2]
آغاز: برابر؛ انجام: فسبح بحمد ربك و استغفره و اين هم در همين كتاب مذكور است.
خط: نستعليق، كا: اخلاص خاكسار، تا: چهارشنبه ذيقعده 1066ق، جا: قزوين؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج قهوه اي عطف ترياكي، 75گ، 9 سطر (7×10)، اندازه: 12×18 سم [ف: 3015-13]
آغاز: برابر؛ انجام: زيرا كه نزد او يا حرف نداست
نام كتاب و مؤلف به استناد كتا ب شناسي شيخ بهائي تغيير يافت؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ اهدايي: سيد جلال دعائي؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: مقوايي با تيماج عنابي، 51گ، 14 سطر (7×12)، اندازه: 11/5×16 سم [ف: 1591-5]
tohfat-ot tālebīn
رساله اي در تجويد و اصول قرائت که خاتمه آن درباره اختلافات قراء سبعه در سوره فاتحه و توحيد است. دو رساله به نام «تحفة الطالبين» در نسخه هاي منزوی (83/1) آمده که براي هيچ کدام خاتمه اي ذکر نشده که بتوان با آن ها تطبيق نمود.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3042/6
آغاز: خاتمه: دربيان اختلافات قراء سبعه درسوره مبارکه فاتحه و اخلاص بدان که سوره فاتحه در اقوال صريحاً نصاً هفت آيه است بلاخلاف و در تعيين آيات خلاف کرده اند بعضي بسم الله الرحمن الرحيم را يک آيه گفته اند؛ انجام: و باسکان فاء که کفواً باشد و خلف که راوي همزه است بسکون فاء و همزه منونه خوانده وقفاً و و صلاً و باقي قراء بضم فاء و همزه منونه مي خوانند
نسخه حاضر خاتمه رساله را دربردارد؛ خط: نسخ، بي كا، تا: شعبان 1255ق؛ مصحح، مقابله شده؛ 5گ، 14 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف مخ: 358-1]
tuḥfat-ut ṭālibīn fī i‘rāb-i qawl-u-hū ta‘ālā «inn-a «raḥmat-al lāh-i qarīb-un min-al muḥsinīn
ابن طولون، محمد بن علي، 888؟-953 قمری
ebn-e tūlūn, mohammad ebn-e ‘alī (1484-1547)
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1344/9 عکسی
آغاز: بسمله. الحمد لله الذي من نحا نحو وفقه للصواب؛ انجام: و الله تعالي أعلم بغيبه انتهي كلام ابن هشام.
نسخه اصل: كتابخانه چستربيتي در ايرلند جنوبي، ش 3847 (فهرس المخطوطات العربية في مكتبة تشستربيتي، ترجمه محمود شاكر سعيد 491/1-493)؛ خط: نسخ، بي كا، تا: از عصر مؤلف؛ گويا از نسخه مؤلف نقل شده است (اربري اين مجموعه را به خط مؤلف دانسته است)؛ 8ص (65-72)، 23 سطر [عکسی ف: 90-4]
tuḥfat-uṭ ṭālibīn fī t.-il imām an-nawawī
عطار، علي بن ابراهيم، 654-724 قمری
attār, ‘alī ebn-e ebrāhīm (1257-1325)‘
كتابي است در شرح حال محي الدين ابو زكريا يحيي بن شرف نووي، محدث و فقيه شافعي (- 676ق).
چاپ: محقق: فؤاد عبدالمنعم احمد، اسكندرية، مطابع جريدة السفير، 132ص، 1411ق.
[هدية العارفين 717/1؛ معجم المؤلفين 5/7؛ فهرس الفهارس 829/2]
نسخه اصل: كتابخانه دانشگاه توبينگن MaVI18؛ خط: نسخ، كا: داود بن ابراهيم بن داود ابن العطاء، تا: پنج شنبه 7 ربيع الثاني 744ق؛ مقابله كرده احمد بن مظفر بن داود با اصل خط مؤلف؛ تملک: تقي الدين حسيني حصني، احمد بن علي مقري در ذيحجه 810، محمد بن احمد حجه گويا در 801، يحيي سماوي؛ مصطفي بن حجازي بغلي در روز 17 ذيقعده 1117 در يك روز آن را خوانده، نيز عبدالرحمن جماعة در 111 او ابراهيم بن حاج علي ابن الطفيلة [فيلم ها ف: 3-153]
آغاز: الحمد لله رب العالمين... اما بعد فلما كان لشيخي قدوتي الي الله تعالي الامام الرباني ابي زكريا يحيي بن شرف الخرامي النواوي... بعثني ذلك علي ان اجمع كتابا في بعض مناقبه و مآثره و كيفيتة اشتغاله؛ انجام: ثم رجع الي موضعه و لم يزد علي ذلك و لم اكن رايته قبلها و لم اجتمع به بعدها
نسخه اصل: ظاهريه، دمشق به شماره عمومي 519/ تفسير 124؛ خط: نسخ، كا: داود ابن ابراهيم بن داود ابن العطار، تا: پنج شنبه 7 ربيع الثاني 774ق؛ مصحح، با نسخه مؤلف مقابله شده؛ 47گ، 15 سطر [عكسي ف: 214-1]
tuḥfat-uṭ ṭālibīn fī ma‘rifat-i usūl-id dīn
اسدي، عبدالسميع بن فياض، ق10 قمري
asadī, ‘abd-os-samī‘ ebn-e fayyāz (-16c)
اهدا به: زين العابدين
كتابي است در اصول عقايد به شيوه متكلمين شيعي. نويسنده مي گويد بنا بر حديث قدسي «كنت كنزا مخفيا فاحببت ان اعرف فخلقت الخلق لاعرف» چون معرفت خدا واجب است و اين معرفة از طريق علم مكتسب از وسايط بين انسان و خدا حاصل نمي شود و اين وسايط فقط عالمانند و عالمان نيز معرفت را در امور زير محصور كرده اند: شناخت حق سجانه و فرق او و خلق او؛ شناخت بين نبي و متنبي؛ شناخت قبر و سؤال قبر و آخرت كه حاصل آن ها اصول دين مي شود. اين رساله مفصل در اين باره صحبت مي كند. (عبدالله انوار)
آغاز: بسمله و به نستعين، نحمد من كان في ازل الازال كنزا مخفيا.
انجام: فهنالك يفعل الله ما يشاء رويحكم و الي الله تصير الامور... سبحان ربك رب العزة... حسن توفيقه.
آغاز: و النصب فتعين حصولها في الدار الآخرة و لهذا قال تعالي جزاء بما كانوا يعملون قوله تعالي فيها ما تشتهي الأنفس و تلذ الأعين و أنتم فيها خالدون؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 10؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ: شرقي، 6گ (6-1)، 13 سطر، اندازه: 8×9/5 سم [ف: 414-31]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: احمد بن حمدان الجزائي، تا: قرن 12؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 48ص (53-100)، 18 سطر (9×14/5)، اندازه: 14×20 سم [ف: 138-10]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 12گ، 21 سطر (9×15)، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 166-2]
tohfat-ot tālebīn va matlūb-os sālekīn
محمد علي بن عبد الواسع
‘mohammad ‘alī ebn-e ‘abd-ol-vāse
در بيان فضايل و مناقب نبي اكرم و اهل بيت عصمت و طهارت (علیه السلام)، در سه «باب» و «خاتمه»: 1. بيان برخي از آيات و روايات كه دلالت بر مقام والاي نبي اكرم (صلی الله علیه و آله) و وجوب ايمان
به او و اطاعت از آن بزرگوار دارند؛ 2. بيان آيات و رواتي كه در شأن و منزلت حضرت علي (علیه السلام) نازل و وارد شده است. كه شمار آيات 108 و احاديث 161 مي باشد؛ 3. ذكر آيات و روايات، كه دلالت بر وجوب تعظيم و تكريم و محبت و طهارت اهل بيت پيامبر (صلی الله علیه و آله) دارند؛ خاتمه درباره مناقب اعاظم سادات قادري و بخاري است.
آغاز: بسمله، الحمدلله الذي لا يحتاج الي البيان و الصلوة و السلام علي محمد خاتم الانبياء... وعلي آله الطيبين الطاهرين اجمعين
[دنا 970/2؛ فهرستواره منزوي 182/7]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 9992
آغاز: برابر؛ انجام: مانند شفاعت من بر خلق، اللهم انفعنا بشفاعتهم.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: انجام (از اواخر باب سوم تا پايان نسخه ساقط است)؛ محشي؛ واقف: دكتر شمس الدين جزايري، شهريور 1348؛ كاغذ: نخودي، جلد: مقوا عطف تيماج قهوه اي، 120گ، 21 سطر، اندازه: 11/6×20/7 سم [ف: 127-17]
tuḥfat-uṭ ṭullāb bi-š.-il lubāb fī ul-il ḥisāb
شرح و تعليق مختصري است بر منظومه شيخ جمال الدين محمد بن عمر خرقي موسوم به «اللباب في اصول الحساب» كه بدين بيت آغاز مي شود: «الحمدلله القديم الابد ** حمداً يجل عن تناهي العدد». شارح از خود نام برده است.
[الاوقاف المرکزية فی السليمانية 354/4 و 369]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 9070
آغاز: الحمدلله الذي احصي كل شيء عدد؛ انجام: لاحول ولاقوة الا بالله العلي العظيم
خط: نسخ، كا: سيد علي، تا: 7 صفر 1204ق؛ كاغذ: شكري ضخيم، جلد: تيماج مشكي، 26گ، 17 سطر (7/7×12/5)، اندازه: 11/3×17 سم [ف: 75-8]
tuḥfat-uṭ ṭullāb bi-š.-i taḥrīr-i tanqīḥ-il lubāb
انصاري، زكريا بن محمد، 826؟-926؟ قمری
ansārī, zakarīyā ebn-e mohammad (1423-1520)
وابسته به: تنقيح اللباب = مختصر اللباب؛ ابن عراقي، احمد بن عبدالرحيم (762-826)
«لباب الفقه» ابي الحسن محاملي (- 415ق) را ابوزرعة احمد بن عبدالرحيم عراقي به نام «تنقيح اللباب» مختصر كرده و همين مختصر را قاضي زكريا با دگرگوني هايي به نام «تحرير تنقيح اللباب حرير نموده و در كتاب حاضر تحرير خود را شرح مزجي كرده است. (احمد اشكوري)
آغاز: بسمله، الحمدلله الذي فقه في دينه من اصطفاه من الأنام و هدي من ارتضاه لفهم ما شرعه من الأحكام
انجام: مسلمً تبعاً و الاسلام يعلو و ذکرهذه من زيادتي و لو کان احد ابويه مرتدا و الاخر کافراً اصلياً وکافرا اصلي قاله البغويي و الله تعالي اعلم بالصواب و اليه المرجع و الماب و صلي الله علی... بحمدالله و عونه.
چاپ: طبع، انظر المعجم ص/ 485؛ بولاق، 1292ق، المطبوعات الميمنيه، 144ص، 1331ق.
[دنا 970/2؛ الاوقاف العامة بغداد 589/1]
شرح و حواشي:
1- منحة الاحباب في شرح تحرير تنقيح اللباب؛ اجموري، عبدالبر بن عبدالله (- 1166)
آغاز: برابر؛ انجام: أحد أبويه مرتدًا و الاخر كافراً أصلياً فكافر أصلي قاله السعدي.
خط: نسخ، بي كا، تا: دوشنبه 3 جمادي الثاني 971ق؛ مصحح؛ جلد: مقوايي عطف تيماج مشكي، 222گ، 17 سطر، اندازه: 13×18 سم [ف: 229-6]
آغاز: تقديم الاعم والمولي اعم من السيد لان له معاني کثيرة و قال بعضهم يقدم السيد لانه... قوله قاضي قضاة الانام اي القاضي للقضاة... قوله بتحرير تنقيح اللباب التحرير التخليص؛ انجام: وکذا يقال فيما بعده اي فلو قال و بالتشبيک لکان احسنه منادي
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مصحح، با علامت بلاغ، محشي؛ جلد: مقوا با عطف گالينگور قهوه اي، 30گ، 25 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 772-2]
خط: نسخ، كا: سيد عبدالله بن حاج محمد حسن، تا: 1203ق؛ از روي نسخه شيخ شمس الدين ميداني [نشريه: 2-145]
آغاز و انجام: برابر
همه ابواب فقهي را شامل است؛ خط: نسخ، كا: عبدالرسول، تا: جمعه 14 جمادي الاول 1279 ق؛ محشي؛ واقف: ابوالوفاء معتمدي كردستاني، شهريور 1351؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مشمع، 288گ، 14 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 241-21/1]
آغاز: بسمله و صلاة. قال سيدنا و مولانا قاضي القضاة شيخ مشايخ الاسلام ملک العلماء الاعلام سيبويه زمانه؛ انجام: برابر خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ مصحح؛ 20گ، 21 سطر، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 771-2]
tuḥfat-uṭ ṭullāb fī āyāt-il kitāb
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 509/2
تا سورة الفجر؛ خط: نسخ، كا: احمد بن يحيي، تا: 18 جمادي الاول 724ق؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج قهوه اي، 7ص (106-112)، 13 سطر (10×13)، اندازه: 11×17 سم [سنا: ف: 299-1]
tuḥfat-uṭ ṭullāb fī ḥall-i ×ulāṣat-il ḥisāb
برسوي، عبدالرحمن بن عبدالله، - 1161 قمري
borsavī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ‘abd-ol-lāh (-1748)
وابسته به: خلاصة الحساب؛ شيخ بهائي، محمد بن حسين (953-1030)
شرح مزجي است بر كتاب «خلاصة الحساب» شيخ بهائي، مشتمل بر حل عبارات مشكل كتاب و توضيح آن چه احتياج به توضيح دارد به اضافه فوايدي در بعضي مسائل از شارح.
آغاز: الحمدلله الذي لا يحصي نعمه... اما بعد فالعبد القاصر عبدالرحمان بن عبدالله الجلي و طنايقول لما كان علم الحساب مبني للمواريث و القسم... و كانت الرساله المشهورة عند الرجال المسماة بخلاصة الحساب المرغوب تعلمه و تعليمه للعالم النحرير... بهاء الدين محمد... جامعة لقواعد علم الحساب. و كانت مع اجتماعها القواعد شريفه، علي اخصر ما يمكن.
[دنا 971/2]
آغاز: برابر؛ انجام: يا ارحم الراحمين و التمام في الشهر المبارك ربيع الاول في يوم الاحد سنه الف و مائتان و تسعة و عشرون (كذا في النسخة) في هجرة النبوية.
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 142گ، 22 سطر (11×17/5)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 376-10]
آغاز: برابر؛ انجام: تم الشرح المسمي بتحفة الطلاب... علي يد... مؤلفه عبدالرحمان... بن عبدالله المشهور بكاك جلي بين الاكراد (و جل قرية هبيرة من قري بلدة كوي) بن محمد بن ابراهيم ابن حسن... بحيث لا يسمع احد اسمه الا و يطلبه آمين.
خط: نسخ تحريري، بي كا، تا: 1208ق، جا: موصل، مدرسه دارالاحسان؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 236ص (26-261)، سطر، اندازه: 14×19 سم [ف: 88-19]
آغاز: برابر؛ انجام: و علي الرسول افضل الصلاة و السلام و علي اصحابه البررة الكرام ما نطق الحمام و يرعد الغمام.
خط: نسخ، كا: معروف بن محمد آغا دربند فقرسي محمد خاني، تا: 1234ق، در خدمت شيخ عبداللطيف برزنجي؛ محشي؛ جلد: تيماج مشكي، 14گ، اندازه: 15×21 سم [ف: 445-3]
كا: شيخ عبدالله بن احمد، تا: 1270ق؛ محشي، با اشكال رياضي؛ كاغذ: فرنگي ضخيم، جلد: مقوايي عطف تيماج قرمز، 229ص، 15 سطر، اندازه: 18×22 سم [ف: 225-19]
tuḥfat-uṭ ṭullāb fī š.-i nuzhat-il ḥisāb
وابسته به: نزهة الحساب = النزهة؛ ابن هائم، احمد بن محمد (815-753)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1121/1
خط: نسخ، كا: ابراهيم حميد العرضي، تا: جمعه 12 محرم 946ق؛ كاغذ: سفيد، جلد: مقوايي عطف تيماج مشكي، 139ص (1-139)، 23 سطر (11×18)، اندازه: 17×24 سم [سنا: ف: 123-2]
tuḥfat-uṭ ṭullāb fī naẓm-i qawā‘id-il i‘rāb
ابن هائم، احمد بن محمد، 753؟-815 قمری
ebn-e hāem, ahmad ebn-e mohammad (1353-1413)
وابسته به: الاعراب في قواعد الاعراب = قواعد الاعراب؛ ابن هشام، عبدالله بن يوسف (708-761)
«الاعراب عن قواعد الاعراب» از متون نحوي بسيار مختصر مشهور است تأليف ابن هشام نحوي و ابن الهائم اين متن را در يك صد بيت به نظم كشيده است و خود او بر آن دو شرح كوچك و بزرگ نوشته.
آغاز: الحمدلله علي التعليم ** و افضل الصلاة و التسليم/ علي الرسول المصطفي محمد ** و آله والصحب طول الابد
انجام: و مردف الصلاة بالسلام ** لله حامداً علي التمام/ علي الرسول المصطفي المختار ** و آله و صحبه الاطهار
[دنا 971/2]
شرح و حواشي:
1- شرح تحفة الطلاب في نظم قواعد الاعراب (صغير)؛ ابن هائم، احمد بن محمد (753-815)
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد بن زين العابدين الموسوي، تا: 18 صفر 1283ق؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 4گ (128پ-131پ)، اندازه: 11×15/5 سم [ف: 311-7]
آغاز: برابر
در فهرست با عنوان «مقاصد الاعراب» آمده؛ خط: نسخ، كا: محمد بديع بن حيدر علي، بي تا؛ 21 سطر، اندازه: 15×24 سم [ف: 14-3]
tuḥfat-uṭ ṭullāb wa minḥat-ul wahhāb fi-l ādāb bayn-aš šay× wa-l aṣḥāb
ابراهيم بن ابي الصفا بن ابي الوفا
ebrāhīm ebn-e abe-s-safā ebn-e abe-l-vafā
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 4053/3
آغاز: بسمله و... الحمدلله الذي سهل من حاجة سالكين علي العارفين؛ انجام: و الحمدلله علي ما اعطا و تفضل... سيدنا محمد و نعم الوكيل.
بي كا، بي تا؛ كاغذ: دولت آبادي، جلد: ميشن سياه، 19 سطر، اندازه: 15/7×23/3 سم [ف: 171-7]
’tuḥfat-uẓ ẓurafā’ fī a×bār-il ×ulafā
سروجي، علي بن عبدالله، ق7 قمري
sarūjī, ‘alī ebn-e ‘abd-ol-lāh (-13c)
تاريخ مختصري است در يك مجلد، مشتمل بر سيره پيامبر اكرم (صلی الله علیه و آله) و نسب آن حضرت و خلفاء أموي و عباسي و فاطمي.
كحالة، نام كتاب را «بلغة الظرفاء في ذكر تواريخ الخلفاء» ثبت نموده است. فهرست نگار طوپ قاپي نيز نام كتاب را تحفة الظرفاء في اخبار الأنبياء و الخلفاء نوشته است.
[معجم المؤلفين 140/7]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 567 عكسي
آغاز: الحمدلله رب العالمين... اما بعد فاني ذاكر في كتابي هذا نسب رسول الله (صلی الله علیه و آله) و مولده و اسمه و صفته و مدة مقامه بمكه..؛
انجام: و خرج صلاح الدين بعساكره المنصوره الي الشام غازيًا و عاد مؤيدًا، نجز الكتاب... حسبنا الله و نعم الوكيل.
نسخه اصل: سلطان احمد ثالث- استانبول، ش A) 3047 فهرست عربي طوپ قاپي 352/3)؛ خط: نسخ، بي كا، تا: احتمالاً قرن 9؛ محشي؛ 168گ، 11 سطر [عكسي ف: 2-60]
tohfat-ol ‘ābedīn
بابا سمناني، عبدالله بن حسين، ق11 قمري
bābā semnānī, ‘abd-ol-lāh ebn-e hoseyn (-17c)
مشتمل بر يك «مقدمه» و پنج «باب» و «خاتمه»: مقدمه در فضيلت ماه هاي حرام؛ باب 1. اعمال ماه رجب؛ 2. عمل ماه شعبان؛ 3. عمل ماه رمضان؛ 4. اعمال متفرقه ساير ماه ها؛ 5. امور مرغوب و مرهوب؛ خاتمه در تعقيب نمازهاي يوميه.
چاپ: اين كتاب به صورت سنگي به چاپ رسيده
[دنا 971/2 (4 نسخه)؛ الذريعة 450/3؛ فهرستواره منزوي 182/7]
آغاز: هشت در بهشت گشاده شود بر روي وي تا از هر كدام در كه خواهد داخل بهشت شود
خط: نستعليق و دعاها نسخ معرب، كا: محمد باقر بن معزالدين فاضل حسيني بافقي، تا: سلخ محرم 1073ق؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 101گ، 16 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 70-22]
آغاز: حمد و ثنا و ستايش معبودي را كه بقدرت كامله خود وجود بني آدم را بزيور خلق مزين گردانيد به بهترين خلقتي؛
انجام: زيرا كه مرويست از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمودند گذاردن دو ركعت نماز با بوي خوش افضل است از هفتاد ركعت كه بي بوي خوش گذارده شود.
خط: نسخ معرب و نستعليق، كا: عبد علي بن محمد صالح مشهور به شيخ علي حسيني، تا: 1077ق، جا: لاهيجان؛ مصحح، مجدول؛ تملك: محمد رفيع بن نظام الملك؛ جلد: مقوايي عطف تيماج مشكي، 170گ، 17 سطر، اندازه: 14×23/5 سم [ف: 126-5]
آغاز: تحفة العابدين و مرتب گرديد بر مقدمه و پنج باب و خاتمه در فضيلت ماه هاي مذكوره باب اول... اما مقدمه در بيان فضيلت شهور مذكوره؛ انجام: و صل علي محمد و آله محمد ما عسعس ليل و ما ادلهم ما ظلام و تنفس صبح و ما اضاء فجر اللهم اجعل محمدا خطيب وفد المؤمنين اليك و المسكو.
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: گالينگور مشكي با ترنج با سر، 148گ، 22 سطر، اندازه: 13×24 سم [ف: 382-38]
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ كاغذ فرنگي؛ جلد: تيماج مشكي، 14 سطر (8/5×13/5)، قطع: ربعي [ف: 22]
tohfat-ol ‘ābedīn
گيلاني، محمد بن حسن، ق12 قمري
gīlānī, mohammad ebn-e hasan (-18c)
اهداء به: شاه سلطان حسين صفوي (1105-1135)
تاريخ تأليف: 1108ق
تفسيري مختصر درباره سوره حمد در يك «مقدمه» و پنج
«فصل» و «خاتمه»: مقدمه در وجه تسميه اين سوره به اسماء متعدده؛ فصل 1. استعاذه؛ 2. تسميه؛ 3. تحقيق معني حمد و شكر بر وجه اختصار؛ 4. تحقيق معني عبادات و استعانت بر وجه اختصار؛ 5. تحقيق معني هدايت؛ خاتمه در بعضي فضايل و منافع اين سوره مباركه و ترجمه سوره متبركه قل هو الله احد.
خوي؛ نمازي؛ شماره نسخه: 449
آغاز: حمد بيحد و ثناي بيعد مخصوص خداوندي ست كه اوهام و عقول حكماء اعلام را در ساخت كبريائيش راهي نيست و افهام فحول علماء؛ انجام: بحق آيات عظيمه كتاب كريم تو كه ما را توفيق اطاعت و بندگي كرامت فرما بجاه محمد و آله الطاهرين. گذشته بود ز هجرت هزار و يكصد و هشت ** ز لطف خالق بيچون معينم بخت/ به خاتمه برسيد اين كتاب در ثمين ** وليك خاطرم آشفته بود و دهرم سخت
خط: ثلث جلي، بي كا، بي تا؛ مجدول محرر مرصع مذهب، در اولش تمثال مبارك حضرت علي (علیه السلام) شمشير در دست، مرصع، با كتيبه، با سر لوح مرصع و حواشي محرر با گل و بوته مرصع؛ واقف: حاج امين پناهنده؛ جلد: تيماج با روكش پارچه اي، 112گ، 9 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 225]
tohfat-ol ‘ābedīn
بهاءالدين محمد بن نورالدين محمد
bahā-od-dīn mohammad ebn-e nūr-od-dīn mohammad
رساله اي مفصل در ترجمه رساله «نهج العابدين» تأليف جدش شاه مرتضي که به خواهش دوستان و مشتاقان به فارسي برگردانده شده و برخي ادعيه در جاي مناسب قرار داده شده و اذکاري نيز اضافه شده است. اين رساله در يک «مقدمه» و شش «باب» و یک «خاتمه» تنظيم شده است.
[دنا 971/2؛ فهرستواره منزوي 182/7]
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2759
آغاز:... و مشکوة انوار هدايت محمول فيوضات رباني و مشمول عنايات رحماني المويد من عندالله مولانا شاه مرتضي اسکنه الله في حظاير قدسه بزبان عربي جمع نموده و موسوم بنهج العابدين ساخته بودند؛ انجام: فرمود مي خواهيد شما را راهنمايي کنم بکيفيت زيارت مقبولي که اگر از دور آن حضرت را زيارت کنيد البته مقبول شود و بثواب آن فايز گرديد
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ افتادگي: آغاز (برگ اول)؛ جلد: تيماج زرشکي، 156گ، 14 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف مخ: 358-1]
tohfat-ol ‘ābedīn
طباطبائي حكيم، مهدي
tabātabā’īī-ye hakīm, mahdī
در پارسايي و تصوف نگاشته است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 994/5
اين نسخه چاپ چاپخانه ادبيه بيروت به سال 1307 است؛ بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج سرخ، 21گ (122ر- 143ر)، 24-5 سطر (6×15)، اندازه: 10/5× 17/5 سم [ف: 418-3]
tohfat-ol ‘ābedīn
گيلاني، محسن بن حسن
gīlānī, mohsen ebn-e hasan
رساله کوتاهي است در تفسير و ترجمه دو سوره مبارکه فاتحه الکتاب و توحيد که در يک «مقدمه» و پنج «فصل» و «خاتمه» نگاشته شده است.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 299/9
آغاز: حمد مر حاضر يگانه که عبادت اورا سزاست صمد فرزانه که طلب اعانت از او رواست فسبحانه ما اعظم شأنه و اعلي سلطانه... وبعد چون غرض اصلي از خلقت بني نوع انساني جز معرفت جناب مقدس الهي نيست تا بسبب کسب؛ انجام: و ديگر حديث وارد شده است که اگر کسي به قبرستان بگذرد يازده مرتبه قل هو الله احد بخواند و ثواب آن را بر اهل آن قبرستان تبرع کند بيامرزد حق سبحانه و تعالي به برکت آن جميع اهل قبرستان را و هم خواننده را و هم پدر و مادر خواننده را... رحمت و مغفرت به پوشان
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ مصحح؛ جلد: مقوا عطف تيماج مشکي، 19گ، 24 سطر، اندازه: 12×20/5 سم [ف مخ: 359-1]
tohfat-ol ‘ābedīn
تهران؛ فياض؛ شماره نسخه: 47
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12 [نشريه: 7-695]
tohfat-ol ‘ārefīn
اميني، حسين آقاخان، ق13 قمري
amīnī, hoseyn āqā×ān (-19c)
ترجيع بندي است در منقبت مولاي متقيان و امير مومنان علي (علیه السلام).
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9513/2
آغاز: دوش آن خوب رو ز راه صواب ** از درم آمد و گشود نقاب؛ انجام: از پس پرده شاهد ازلي ** جلوه گرگشت در جمال علي
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ جلد: پارچه مخمل سبز، 14گ (116پ-129پ)، 14 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 186-30]
tohfat-ol ‘ārefīn
تويه درواري، محمد قاسم بن محمد هاشم، ق13 قمري
tūye darvārī, mohammad qāsem ebn-e mohammad hāšem (-19c)
اهداء به: فتحعلي شاه قاجار
در بيان بعضي اختلافات ميان علماي اثني عشريه، مشتمل بر دو «باب» و «خاتمه»: باب 1. بيان تحقيق اول فعلي که از فاعل حقيقي و خالق واقعي صادر شده است؛ باب 2. کيفيت طينت اهل عليين و اهل سجين؛ در خاتمه رساله فصلي در ترجمه و معاني حروف هجائيه و حروف ابجد و فصلي در حقيقت جسم مثالي و كيفيت عالم برزخ بيان شده است. همچنين در بخش تأويل و تفسير احاديث، رواياتي همچون «امرالله و لم يشا و شاء و لم يامر» و «نية المومن خير من عمله و نية الفاجر شر من عمله و كل عامل يعمل بنيته» و «السعيد من سعد في بطن امه و الشقي من شقي في بطن امه و حديثي در بيان وجه الخلود في الجنه و النار، مورد بحث و بررسي قرار گرفته است.
آغاز: بسمله، حمد و شكر بي حد و ثنا و ستايش بي عد مر خداي را سزد كه معبود بحق و واجب الوجود مطلق است صانعي كه قلوب مومنان و فواد عارفان و صدور طالبان را به نوش آيه كريمه، و ما خلقت الجن و الانس الا ليعبدون، منو رو مزين گردانيد
آغاز: مؤمنان و پيشواي متقيان و شمس يزدان و امير جملهء مردان امام المشارق و المغارب علي بن ابي طالب؛ انجام: آدم پدرست من پسر نيست عجب ** اين طرفه نگر که من پدر او پسر است.
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز؛ 35گ، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 31]
آغاز: برابر؛ انجام: و اگر در معصيت خدا صرف كند تو حسرت كشي كه از ثواب محروم گشته و در معصيت ديگران شريك گرديده چون از مال ما بودش اهل و عيال در نظرش ممثل
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: 1246ق؛ كاغذ: فرنگي شكري، 54گ (45پ-98پ)، اندازه 14/5×21 سم [ف: 335-13]
tohfat-ol ‘āšeqīn
بكر شاهي، نورالدين محمد
bakr šāhī, nūr-od-dīn mohammad
اين اثر به ابن سينا، ابوالمظفر هبة الله بن محمد بن اردشير، ميران حسيني و يا از نورالدين محمد بكر شاهي نسبت داده شده و درباره نگارنده آن سخن بسيار است و كاتبان نيز در آن دست برده اند. در ديباچه نامي از مؤلف نيست ولي در ميانه كتاب آمده: «و كم ترين پرستار مؤلف نورالدين محمد در پركنه بهركام از مضافات خانديس در زير سايه اين چنين درخت... رسيده» و نوع ديگر از تجربيات كمترين پرستاران فدوي نور الدين محمد» (ص 178 و 213 چاپ بمبئي). مؤلف نبايد همان نورالدين محمد عبدالله حكيم عين الملك شيرازي مؤلف الفاظ ادويه در 1037-1038 باشد چه در آن از او نقل قول شده است. اين كتاب از روي چندين اثر ديگر اسلامي و هندي ساخته شده و در آن ياد شده از: حكيم ولي گيلاني و ابونصر بن ابي سعد مؤلف رساله ماجيه در قوانين جماعيه و سعدالدين و صفي الدين گيلاني و ابن سينا و مولانا عبدالنبي طبيب و صدرالدين عطاء الله تبريزي و خواجه رشيد الدين وزير و مولاناي اعظم مسيح الزماني شمس الدين بن هلال اردبيلي (نورالله مرقده) و حكيم سعدالله گيلاني و نجم الدين عبدالله و عماد الدين محمود شيرازي و كمال الدين حسين پسر حكيم احمد شيرازي و محمد خانگجراتي و نواب خان زمان مؤلف گنج باد آورد و قطب الدين شيرازي و نظام الدين گيلاني و مير محمد باقر داماد و حب البهجة او (ص182 چاپي) و دلاور خان همايون و رازي و قرشي و شيخ نبطي نگارنده فلاحه و مالقي و غافقي و صاحب تذكره و ابن ماسويه و جالينوس و ديسقوريدوس و ابن بابويه و مدايني و ابوريحان و سمرقندي و تميمي و علي بن موسي الرضا و رساله يي كه او براي مامون ساخته است و حكيم نجم الدين عبدالله و كولي حكيم حسن و كمال الدين حسين گيلاني و شيخ عبدالله جونپوري و محمد خان گجراتي و نارسنگه و حكيم حيدرعلي و حكيم محمد حسين گيلاني و حكيم علي بن ولي و حكيم فخرالدين و صدرالشريعه و از جوكيان و دانشمندان هند و پزشكان فرنگ و از گنج بادآورد و زينة النساء و جامع الفوائد و كتاب الايضاح في اسرار النكاح و عجايب المخلوقات و اختيارات بديعي و مفرح النفس و جامع اللذة و مجمع الفوائد و رساله حمام حكيم ولي گيلاني و جوارش جلالي و مفرح حكيم علي وسفوفي كه يكي از جوكيان براي شاه هند ساخته است و پرسش سلطان سنجر از حكيم بوعلي درباره سستي باه و پاسخ او به نظم فارسي. كتاب در سه «بزم» است: 1. بزم عشرت در يك ساغر و شش صراحي در بيان شرب مدام و آن چه مناسب است بدين مقام؛ 2. بزم خلوت در يك جلوه و بيست و پنج لذت در آداب مباشرت باسمن رويان سيم اندام و آن چه مناسب است
بدين مقام؛ 3. بزم راحت در يك آسايش و سه صحت در ذكر فوايد حمام و علاج بعضي اسقام و آن چه مناسب است بدين مقام.
آغاز: ثناها همه ايزد پاك را ** ثريا ده طارم تاك را/ كه خورشيد را صورت جام از اوست ** شراب شفق در خم خم از اوست/ تحفه بيحد حكيمي را سزد كه حريفان بي پروا و رندان بي سر و پا را به ذوق نشاء ساغر وحدت و شوق كيفيت صراحي معرفت در بزمگاه عشرت مستان روز الست و باده نوشان باد دست و سقاهم ربهم شرابا طهورا شراب محبت گشاينده
انجام: به ساحل مراد خداپرستي و حق داني رسد انشاء الله تعالي بحق محمد و آله و اصحابه اجمعين برحمتك يا ارحم الراحمين
چاپ: تحفة العاشقين يا مجربات ابن سينا، با انتساب به ابن سينا، بمبئي، 1267ق، سنگي، وزيري، 333ص؛ گانپور، 1287ق، سنگي، وزيري، 194ص؛ لكهنو، 1284 ق، سنگي، وزيري، 251ص؛ بمبئي، 1276ق، سنگي، وزيري، 228ص.
[دنا 972/2 (4 نسخه)؛ نسخه هاي منزوی 489/1؛ نشاني 2 نسخه؛ مشترك پاكستان 517/1: نشاني 1 نسخه؛ الذريعه 401/3؛ فهرستواره منزوي 3342/5]
شرح و حواشي:
1- تحفة العاشقين (منتخب)
خط: نستعليق، كا: حاجي محمد، تا: 20 رمضان 1058ق؛ مصحح؛ تملك: حاج مطيعا، باقر بن حاج مطيعا، حسين و عبدالاحد بن محمد باقر بن مطيعا بروجردي ساكن برآباد به سال 1274ق؛ جلد: تيماج مشكي ترنج دار، 165گ (1پ-165پ)، اندازه: 14×24 سم [ف: 193-20]
آغاز: برابر؛ انجام: تمت الكتاب بعون الله الملك الوهاب في يوم الثلثا غره شهر رجب المرجب سنه 1274
خط: نستعليق شكسته، بي كا، تا: سه شنبه 1 رجب 1274ق؛ مؤلف نام خود را در صفحه 209 آن جا كه از مراهم بحث مي نمايد آورده است: «نوع ديگر از مجربات كم ترين پرستاران فدوي نورالدين محمد» و در نسخه شماره 58 صفحه 172 همين كتابخانه نام خود را نورالدين محمد يكسرشاهي كجلون ذكر مي كند؛ 223ص، اندازه: 15/5×22 سم [نشریه 304-3]
آغاز و انجام: برابر
خط: تحريري، بي كا، تا: يك شنبه 8 شعبان 1275ق، جا: نرماشير؛ افتادگي: آغاز (حدود يازده سطر)؛ تملک: استاد نفيسي؛ 177ص، 20-22 سطر (11×12)، اندازه: 17/5×21/5 سم [نشریه: 304-3]
آغاز: (در صراحي يكم افتاده است): موافق لطيف در مجلس رفيع بناي؛ انجام: موجب احداث برودت بسيار باشد...
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ 150گ، مختلف السطر (12×16)، اندازه: 17×21 سم [ف: 48-1]
آغاز: برابر
خط: شكسته نستعليق، كا: ملا محمد تقي گلپايگاني، تا: قرن 13؛ 95ص (229-323) [ف: 172-1]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 1144/8
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي ف: 3-428]
tohfat-ol ‘āšeqīn (mn.)
وابسته به: تحفة العاشقين؛ بكر شاهي، نورالدين محمد تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18151
نسخه نادر؛ بي كا، تا: 1283ق [د.ث. مجلس]
tohfat-ol ‘ālam
فندرسكي استرآبادي، ابوطالب بن ميرزا بيگ، - 1100 قمري
fendereskī estarābādī, abū-tāleb ebn-e mīrzā beyg (-1689)
تاريخ تأليف: 1107 ق؛ محل تأليف: اصفهان
كتابي است به نظم و نثر فارسي در بيان صفات حميده و خصلت هاي پسنديده شاه سلطان حسين صفوي كه به اعتقاد مولف، «از زمان آفرينش آدم تا آن چنين شاهي بر تخت فرمانفرمايي نشسته بلكه از بدو ايجاد عالم تا حال چنين ماهي بر فلك سرير عالم آرايي طرف كلاه خسروي بر فرق فرقدين نشکسته». اين كتاب در چند جزء تنظيم شده و در هر جزء چند صفت را به تفصيل بيان مي كند: صفت اول: تعظيم شريعت غرا و تكريم طريقت ملت بيضاء، چهاردهم: قوت طالع و بلندي اقبال و گشادرويي صبح دولت و روشني غره ناصيه جاه و جلال. پس از جزء يكم، منظومه اي در مدح همان شاه آورده موسوم به «ذره و آفتاب». در مقدمه جزء سوم گويد: «همچنان كه سابقاً در جزو اول اين نسخه كه عبارت از تحفة العالم است مذكور شد غرض مدحتگري و ثناگستري و اغراقات شاهرانه و تكلفات منشيانه نيست بلكه مدعا آن است كه بعضي از صفت هاي پسنديده و خصلت هاي حميده اين اعليحضرت كه كم پادشاهي به بعضي از آن ها به اين كيفيت اتصاف داشته همچنان كه هست بي زياده و كم مذكور شود و از آن جمله هفت صفت در جزو اول مسطور شده».
آغاز: چو خورشيد رخشان كفش هر سحر ** جهان قاف تا قاف گيرد بزر
چاپ: تهران، كتابخانه مجلس شوراي اسلامي، 1388ش.
[دنا 972/2؛ فهرستواره منزوی 922/2]
آغاز: برابر؛ انجام: الهي كه اين خسرو ماه چهر ** خديو زمين آفتاب سپهر/ بود تا جهان در جهان زنده باد ** باين فر و اقبال ارزنده باد
تا جزء ششم موجود است؛ خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: 1107ق، جا: اصفهان؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مجدول، داراي چند سرلوح مذهب، مصحح، متن خط خوردگي دارد، ركابه دار؛ جلد: تيماج قهوه اي، 169گ، 11 سطر، اندازه: 14/5×23/5 سم [ف: 30-218]
بي كا، بي تا؛ نسخه آشفته است؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج روغني زرين، 29 سطر (9/5×20/5)، 18/5×32 سم [ف: 1213-9]
tohfat-ol ‘ālam
جزائري، عبداللطيف بن ابي طالب، 1172-1220 قمری
jazā’erī, ‘abd-ol-latīf ebn-e abī tāleb (1759-1806)
اهدا به: مير عالم بهادر (پسرعموی مؤلف)
تاريخ تأليف: 1216ق؛ محل تأليف: حيدر آباد دكن
مؤلف اين گفتار را در تاريخ شوشتر خوزستان و هند و دانشمنداني که ديده نوشته است و سفرنامه مانندي است از سفر عتبات و هند او در 1216ق، در حيدرآباد دکن به انجام رسيده است، سپس دنباله آن را در 1219ق به نام «ذيل التحفه» ساخته است و در آن رويداد وهابيان در 1216ق را آورده است. در کتاب چهل مقاله کسروي (ص223-228) شرحي در باب اين کتاب و مؤلف آن تحت عنوان: «هم دزد و هم دروغباف» درج شده است.
آغاز: دلکش صفيري که عندليب دستانسراي خامه نغمه پردازي.
انجام: به همه حال چندي به خونين جگري ساختم رب ان تعذبني فانا من عبادك و ان تغفر لي فانك الغفور الرحيم.
چاپ: اين کتاب بارها به چاپ رسيده است؛ حيدرآباد، مطبع شوکت الاسلام، سنگي، 1216ق؛ در 1312ق برای بار دوم چاپ شده
[فهرستواره منزوي 69/1 و 3994؛ الذريعة 451/3؛ دنا 972/2 (26 نسخه)؛ مشار فارسی ج1، ص 1210]
شرح و حواشي:
1- تحفة العالم (ذيل التحفة)؛ جزائری، عبداللطيف بن ابی طالب (1220-1172)
2- تحفة العالم (منتخب) = فرنگ نامه
3- تحفة العالم (منتخب)
خط: نسخ، كا: علي بن محمد خليفه شوشتري، تا: ذيحجه 1216ق، جا: بمبئی؛ از روی نسخه اصل مؤلف و براي وي نوشته شده، در برگي پايان كتاب معرفي آن از سيد ناصر بن احمد حسيني ميبدي يزدي به تاريخ 14 ربيع الثاني 1425 با مهر «ناصر بن احمد الميبدي الحسيني» (بيضی)؛ جلد: تيماج زرشكي، 310گ، 15 سطر، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 129-1]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 22 صفر 1221ق، جا: هند؛ بر فراز صفحه اول نسخه به اشتباه به خط مؤلف دانسته شده؛ جلد: تيماج قرمز، 259گ، 17 سطر، اندازه: 16×23/5 سم [ف: 129-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: ايوب بن سيد عبدالرزاق بن بهاء الدين محمد بن عبدالله بن سيد نورالدين جزايري، تا: دوشنبه 12 ربيع الثاني 1223ق، جا: بيت جدش سيد عبدالكريم؛ مصحح؛ اهدايي: رهبری، مهر 1386؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: تيماج سرخ، 222گ، 22 سطر، اندازه: 15/5×28/5 سم [اهدائي رهبر: 386-8]
مشهد؛ شيخ علي حيدر (مكتبة)؛ شماره نسخه: 1408
همان نسخه بالا [مؤيد: 3-2150]
خط: نستعليق، كا: غلامرضا، تا: 1224ق، براي آقا بابا؛ نسخه گويا در هند بوده؛ كاغذ: فرنگي، جلد: فرنگي مقوا عطف ميشن، 229گ، 17 سطر (9/5×17)، اندازه: 16×22 سم [ف: 847-9]
خط: نسخ، كا: محمد جعفر بن محمد حسين موسوي، تا: شنبه 14 رجب 1240ق؛ نسخه در يزد در 1333 خريده شده؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: تيماج حنايي، 231گ، 23 سطر (9/5×20/5)، اندازه: 17×30 سم [ف: 42]
خط: نسخ، كا: مير فخرالدين بن معصوم موسوي، تا: ذيقعده 1260ق؛ كاغذ: کاغذ فستقي، جلد: ميشن قرمز، 166گ، 20 سطر، اندازه: 21/9×31/4 سم [ف: 111-2]
آغاز: يار بكرامي بر صفحه بيان نگاشته اما دنياي نو ملكي وسيع است و آباداني بسيار و زراعت بي شمار دارد؛ انجام: و ذكر اين همه مفصلا در مقام خود خواهد امد و الله اعلم بالصواب
خط: نسخ، بي كا، تا: 1261ق؛ افتادگي: آغاز؛ ركابه دار؛ جلد: تيماج زرد، 158گ، 15 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: 133-31]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1261ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوايي رويه كاغذي، 147گ، 19 سطر (12×21)، اندازه: 20/5×30 سم
[ف: 5-82]
خط: نسخ، كا: آقا بابا بن ملا محمد مهدي شهميرزائي [سمناني]، تا: يك شنبه 9 شعبان 1273ق، به جهت بهاء الدوله؛ مجدول؛ تملك: بهمن ميرزا به تاريخ 1273؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 261گ، 20 سطر، اندازه: 14/5×21 سم
خط: نستعليق، كا: محمد ملازم، تا: سه شنبه 8 جمادي الاول 1299ق؛ از روي اصل؛ جلد: چرمي، 227گ، 14 سطر (10×16)، اندازه: 16/5×22/5 سم [رشت و همدان: ف: 1098]
آغاز: بليغ تر بياني که فصحاي اولين و آخرين از ازل تا ابد نگارند از نقص اطناب مبراست؛ انجام: و تمامي عظما و سرداران بعض تا جهاز و برخي تا لب آب مي آمدند.
ذيل را هم دارد؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ تملکي به تاريخ 1279؛ جلد: تيماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 215گ، 14 و 15 سطر، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 772-2]
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: انجام؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشکي، 242گ، 18 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 369-3]
آغاز: مخاطب به مير عالم بهادر ادام الله ظله بطريق تحفه و ارمغان گذرانم تا اطلاع حاصل آيد... مسمي به تحفة العالم بنام نامي آن حضرت نمودم؛ انجام: تصويرات موسي و عيسي را نصب و آن ها را پرستش...
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ كاغذ: نوعي ترمه، جلد: مقوايي با روكش كاغذ سبز و مشكي، 304گ، 17 سطر (9×15)، اندازه: 15×22 سم [ف: 823-3]
آغاز: و اما نصاري بزباني كه ممالك خود را يورپ (بياء و واو و راء مهمله و باي فارسي خوانند)؛ انجام: و كسي كه بيكي از آن جزاير رفت برگشت او محالست... و در صورت مقدور از دست اندازي بملك نزديك و دور از خود بقصور راضي نشوند 444.
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ محشي؛ كاغذ: فرنگي، شكري، جلد: تيماج مشكي، 71گ، 15 سطر (6/5×14)، (13/5×20/5) سم [ف: 429-2]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياكي، 313گ، 17 سطر (8/5×17/5)، اندازه: 18×25 سم [ف: 4208-15]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قرمز، 646ص (646-1)، 17 سطر (5×17)، اندازه: 17×24 سم [ف: 16-4]
آغاز: برابر؛ انجام: اما بزنان و ناموس مردم دست نزنند و نگاه کنند.
خط: نستعليق هندي، بي كا، تا: قرن 13؛ واقف: ناييني؛ كاغذ: سفيد فرنگي، جلد: تيماج مشکي، 144گ، 19 سطر (12×21)، اندازه: 21/4×31 سم [ف: 49-7]
اين نسخه پاره اي از اين كتاب است برابر با ص 169-272 چاپی؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ برخي چليپا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج زرد، 104گ، 15 سطر (7/5×15/5)، اندازه: 11×18 سم [ف: 43]
بي كا، تا: قرن 13 [نشريه: 2-66]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ قطع: وزيري [نشريه: 5-620]
نسخه اصل: موزه آسيايي آكادمي علوم شوروي 611 .C؛ بی کا، بي تا [فيلم ها ف: 1-43]
آغاز: برابر؛ انجام: تدبير سر كردن اب ها و آن چنان است كه آب مشروب را در جراحي هاي...
بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ از ورثه مرحوم حاج علي اكبر صالحي بوسيله جناب آقاي دكتر زهرائي؛ 483گ، 14 سطر، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 129]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: گالينگور قهوه اي عطف قهوه اي روشن، 246گ (1پ-246پ)، 18 سطر (11/5×20/3)، اندازه: 18/5×27 سم [رایانه]
آغاز: هست كه باين كارها پردازد الا اين كه از سر كار پادشاهي اعانت رسد؛ انجام: وسپتا بر وزن عيسي نام زني است از زنان مقدسه هنود مانند آسيه و مريم
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و وسط و انجام؛ نسخه مشوش و برگ ها نامرتب است؛ جلد: مقوايي، 262گ، 17 سطر، اندازه: 14/5×22 سم [ف: 13-2]
گزيده اي از تحفة العالم درباره شوشتر و دزفول و شط كازرون؛ خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي فلفل نمكي و آبي، جلد: ميشن لاجوردي، 12 سطر، اندازه: 13×22 سم [ف: 50-7]
آغاز: نواب كامياب عمزاده عالي جناب سيد ابوالقاسم بن سيد رضي مخاطبت بمير عالم بهادر ادام الله ظله بطريق تحفه و ارمغان گذرانم؛ انجام: و او به تاريخی که گذشت وارد جزيره بمبئی کور نر و اعاظم و ارکان و تمامی عظما سرداران بعضی تا جاز و برخی تا لب آب
نسخه حاضر از اصل كتاب و هر دو ذيل را شامل است و ذيل دوم از انجام ناتمام مانده است و هم چنين از آغاز نسخه چند برگ افتادگي دارد؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز؛ اهدايي: جواد كماليان، 1354ش؛ جلد: گالينگور سرخ عطف تيماج مشكي، 338گ، 17 سطر، اندازه: 16×23 سم [ف: 157-1]
tohfat-ol ‘ālam (zeyl-ot tohfa)
جزائري، عبداللطيف بن ابي طالب، 1172-1220قمری
jazā’erī, ‘abd-ol-latīf ebn-e abī tāleb (1759-1806)
وابسته به: تحفة العالم؛ جزائري، عبداللطيف بن ابي طالب (1220-1172)
اهداء به: آقا احمد بن محمد علي بهبهاني (به درخواست)
تاريخ تأليف: 1219ق
دنباله كتاب «تحفة العالم» كه مؤلف به درخواست آقا احمد بن محمد علي بهبهاني (صاحب مرآة الاحوال) ادامه سوانح عمري خود و سفر از حيدرآباد به بمبئي به سال 1219ق را به رشته تحرير آورده است. مؤلف مي گويد: پس از آن كه اصل تحفة العالم در تاريخ شوشتر نوشته شد بر آن شدم كه ذيلي بر آن نويسم تا آن چه در تحفه نيامده و نيز حوادث بعد از 1216ق (كه تاريخ فراغ از تحرير تحفه العالم است) به رشته تحرير درآيد. اتفاقاً دست قضا مرا به بلده حيدر آباد انداخت و در آن جا دوستاني چون آقا احمد و تني چند ديگر مرا برين كار تحريض كردند و سرانجام بر اثر اصرار آن ها ذيل تحفه العالم را نگاشتم.
آغاز: سبحان الله شكر حضرت آفريدگاري كه يكي از بدايع قدرت او ايجاد كون و مكان و يك ذره از پرتو كن فيكون او ابداع عالم و عالميان است
انجام: حضرت اعلي شاهي ظل اللهي حاجي خليل خان را بسفارت روانه فرمود و و او بتاريخي كه گذشت وارد جزيره بمبئي گرديد و اعاظم و اركان و تمامي عظما سرداران بعضي تا جاز و برخي تا لب آب
چاپ: حيدرآباد، سنگي، بدون تاريخ، وزيري، 12ص
[فهرستواره منزوي 69/1؛ الذريعة 451/3؛ مشترک پاکستان 60/10؛ دنا 973/2]
آغاز: برابر؛ انجام: و فكري كه در اين كار كردند و چه نيكو انديشيدند كور نردنكين اول ميرزا مهدي علي خان خراساني را كه مدت ها...
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: انجام؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 7گ (198پ-204پ)، 20 سطر، اندازه: 21×31 سم [محدث ارموي مخ: 298-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قرمز، 23ص (669-647)، 17 سطر (5×17)، اندازه: 17×24 سم [ف: 17-4]
آغاز: قسمت پذير بود يعني در طول و در عرض اما در عمق قسمت پذير نباشد آن را سطح خوانند و اگر بر سه جهت؛ انجام: دو برابر زمين است و اصغر ثوابت مرصوده بيست و سه برابر زمين است و الله تعالي اعلم اتفق الاتمام بعون الملك العلام العلام سنه 1259
از اواسط قسم اول از مقدمه تا انتها؛ خط: نسخ، بي كا، تا: 1259ق؛ افتادگي: آغاز؛ مهر: «جمال الدین» (بيضی)؛ كاغذ: فرنگي شكري، جلد: مقوا روكش كاغذي زرشكي، عطف پارچه اي، 78گ، 11 سطر (6×10)، اندازه: 10/5×15 سم [رایانه]
آغاز: قصيده تاريخ کتاب در مدح نواب مستطاب سپهر رکاب مالک رقاب وزير بي نظير چراغ دودمان خاتم النبيين سراج الدولة و سراج الملک و الملة و الدين امير الامراء سيد علم عليخان بهادر [... پس از دو برگ متن و پنج برگ فهرست کتاب] بسمله دلکش صفيري که عندليب دستان سراي خانه نعمه پروازي در دان پرور کلامي که قلم وار نژاد صفحه طرازي نمايد؛ انجام: برابر
اصل را هم دارد؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: 1310ق، جلد: تيماج سرخ، 281گ، 13 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف مخ: 105-1]
tohfat-ol ‘ālam (mn.) = farang-nāme
وابسته به: تحفة العالم؛ جزائري، عبداللطيف بن ابي طالب (1220-1172)
قسمت مختصري از اواسط کتاب «تحفة العالم» است در احوال فرنگستان تا پايان احوال مملکت روس که به آن عنوان «فرنگ نامه» نيز داده اند.
آغاز: سرگذشت عهد گل را از نظيري بشنويد ** عندليب آشفته تر مي گويد اين افسانه را. اميد كه سنجيدگان دانا دل اين تحرير دلكش را به ديده
انجام: و از دست اندازي بملک هر نزديک و دور از خود بقصور راضي نشوند.
[نسخه هاي منزوی 3994/6]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: حسن معلم، تا: 1254ق؛ ضميمه نسخه ش 16421؛ کاغذ: شکری، جلد: تيماج، 60گ، 15 سطر، اندازه: 15×21 سم [رايانه]
آغاز: و انجام: برابر
خط: نستعليق هندي، بي كا، تا: 1260ق؛ كاغذ: سفيد فرنگي، جلد: پارچه اي، 102گ، 11 سطر (8×13)، اندازه: 14×21/2 سم [ف: 7-50]
آغاز: برابر
خط: نستعليق زيبا، بي كا، تا: قرن 13؛ 60گ، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 83-3]
آغاز و انجام: برابر
خط: تحريري، بي كا، تا: اوايل قرن 14؛ كاتب در پايان نوشته: «تمت الكتاب بعون الملك الوهاب اين مجملي بود از احوال فرنگستان كه منتخب شد از كتاب مولاي معظم مير عبداللطيف شوشتري كه در هندوستان تأليف كرده باسم مير عالم و او را تحفة العالم نام كرده است كتاب بزرگست و اين مجملي از آن جا منتخب شده است و السلام»؛ كاغذ: فرنگي سفيد آهار مهره، جلد: ميشن خرمايي، 130ص (1×130)، 15 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 10-36]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ 66گ، 15 سطر، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 2-437]
tohfat-ol ‘ālam (mn.)
وابسته به: تحفة العالم؛ جزائري، عبداللطيف بن ابي طالب (1220-1172)
بر گزيده از كتاب تحفة العالم در تاريخ فرنگ و هندو چين.
هم چنان كه در بالا اشارت رفت دور نيست اسماعيل سرباز كه در ذيل نسخه حاضر ياد شده است، همانا گرد آورنده اين مجموعه انتخابي باشد.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1147/1- طباطبائي
آغاز: بسمله دلكش صفيري كه عندليب دستان سراي خامه نغمه پردازي كند؛ انجام: پادشاهان از پي يك مصلحت خون ها كنند. راست است كه اين حرف ها به خرج احدي نرفته و نمي رود لكن اين احقر بندگان خدا اسماعيل سرباز به ملاحظه وطن پرستي به تسويد اين چند كلمه پرداخت. في شهر صفر 1318
بي كا، تا: صفر 1318ق؛افتادگي: انجام؛ 59گ (1-59) [ف: 614-23]
tohfat-ol ‘ebād
تهراني، علي بن حسين، ق14 قمري
tehrānī, ‘alī ebn-e hoseyn (-20c)
تاريخ تأليف: رجب 1363ق
كتابي است در ادعيه ايام و زيارات و غيره كه از كتب علامه مجلسي و شيخ بهائي و صحيفه علويه و صحيفه سجاديه جمع آوري نموده است.
مشهد؛ شيخ علي حيدر (مكتبة)؛ شماره نسخه: 1406
آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلاة و السلام علي خير خلقه محمد و آله الطاهرين؛ انجام: ششم سنتي كه مردم به آن عمل نمايند از ارشاد و هدايت خلق يا تصنيف كتب و مانند آن
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: رجب 1363ق؛ مجدول؛ جلد: معمولي، 254گ، 23 سطر، اندازه: 21×29/5 سم [مؤيد: 330-3]
tohfe-ye ‘abbās šāhī
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18126ض
نسخه نادر؛ بي كا، بي تا [د.ث. مجلس]
tohfe-ye ‘abbāsī
قمي، محمد طاهر بن محمد حسين، - 1098 قمري
qomī, mohammad tāher ebn-e mohammad hoseyn (-1687)
اهدا به: شاه عباس دوم (1052-1077)
تاريخ تأليف: دوشنبه 28 شعبان 1059ق
اصول دين است به زبان ساده با دلايل روشن كه مؤلف در مبحث توحيد، به ذكر عجايب خلقت پرداخته و حكمت هاي گوناگون نظام طبيعت است را شرح داده و از نتائج كائنات سخن گفته و حكم و فوايد فصول چهارگانه، گردش آفتاب و ماه و بروج، شب و روز، ستارگان، زمين، كوه ها، قوه كهربا، زيبق، اختلاف شب و روز، عجايب كشتي ها درياها، معادن، انواع درختان، گياه ها، آب ها، حيوانات، وزيدن بادها، ابرها، باران و برف و تگرگ، صاعقه، خلقت انسان، و... هر يك را به تفصيل يا اجمال بيان كرده و سپس ذكر دلايل كلامي در مبحث توحيد و ساير مباحث پرداخته است. نيمه اول كتاب تنها اختصاص به توحيد دارد، و در مبحث نبوت بيش از دو سه صفحه گفتگو نكرده وارد امامت شده، در اين باره نيز نسبتاً به
تفصيل سخن رانده و گزيده مثالب و مناقب و أحوال أئمه أطهار (علیه السلام) را بيان نموده و وارد مبحث معاد شده، و بالاخره شروحي مختصر پيرامون عدد كبائر و مسائل نماز نگاشته و كتاب را
خاتمه داده است. عناوين مباحث جزئي كتاب بنحو سؤال و جواب چنين است: «اگر پرسند كه.. پس بگو كه...». (محمد علي روضاتي)
آغاز: الحمد لله رب العالمين... اي عزيز من بدان و آگاه باش كه دنيا موضع راحت و محل فراغت نيست
انجام: و مشهور اينست كه بجاي الحمد يكبار سبحان الله و الحمد الله و لا اله الا الله و الله اكبر كافيست و احتياطاً سه بار گفته مي شود
چاپ: با تحقيق سيد جلال الدين محدث ارموي، تهران، 1339ش
[الذريعه 452/3؛ نسخه هاي منزوي 910/2؛ طبقات اعلام الشيعة 302/11؛ دنا 974/2 (26 نسخه)؛ معجم المؤلفين 587/3؛ فهرستواره منزوي 183/9]
شرح و حواشي:
1- تحفه عباسي (منتخب)؛ حسني بهبهاني، محمد علي بن محمد مؤمن (- 12)
خط: نستعليق، بي كا، تا: 10 رجب 1018ق [تاريخ يقيناً اشتباه و شايد 1098 باشد]؛ 37گ (1پ-37پ)، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 629-3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: اماموردي بن شاه نظر، تا: پنج شنبه 27 شوال 1071ق؛ كاغذ: آهاري حنايي، جلد: تيماج عنابي، 92گ، 14سطر، اندازه: 14×23 سم [ف: 60-11]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2040- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 1-43]
آغاز: و باقي آثار كه حضرت پروردگار كه درين آيه؛ انجام: برابر
خط: نسخ متوسط، كا: محمد امين بن محمد طاهر بن هداية الله كفزاني، تا: پنج شنبه 20 شعبان 1076ق؛ كاغذ: اصفهاني شكري آهار مهره، جلد: ميشن نيلي، 173ص (1-173)، 15 سطر، اندازه: 13/5×19/5 سم [ف: 574-10]
آغاز: برابر؛ انجام: نهم بيدار بودن در شب ها دهم با وضو بودن
خط: نستعليق، كا: ميرزا عبدالغفار گيلاني الاصل تبريزي المسكن، تا: 20 ربيع الثاني 1091ق، جلد: تيماج فرنگي آبي، 90گ (70پ-159ر)، 19 سطر، اندازه: 18/5×29 سم [ف: 105-30]
آغاز: در آن ز بهر خدا تخم تا توان مي كار؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد سعيد بن محمد مقيم ابرقويي، تا: 1095ق؛ افتادگي: آغاز؛ مهر: «عبده علي الحسيني»؛ اهدايي: استاد علومي نجار؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: تيماج ترياكي، 104گ، 14 سطر (8×12)، اندازه: 13/5×18 سم [ف: 1193-4]
آغاز و انجام: برابر؛ از تأليف اين رساله فارغ شد الحمدلله رب العالمين 16 شهر جمادي الاخر سنه 1065.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ يادداشت 1103 در صفحه عنوان هست؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج مشكي مقوايي، 126گ، 15سطر (6/5×14)، اندازه: 12×21 سم [ف: 43]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ 108گ (1پ-108ر)، 20 سطر، اندازه: 9/5×19/5 سم [محدث ارموي مخ: 310-1]
خط: نسخ خوش، بي كا، تا: 1100ق، قطع: جيبي [نشريه: 5-584]
بي كا، تا: قرن 12 [نشريه: 5-377]
آغاز: بسمله سپاس و ستايش مر خداوندي را سزاست که از کمال قدرت و حکمت به يک لفظ کن آسمان و زمين ايجاد نمود؛
انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: ذيقعده 1106ق؛ مصحح؛ جلد: تيماج قهوه اي، 129گ، 14-15 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 807-2]
آغاز: بسمله و بدان كه معرفت اصول دين مرتبه اش از همه طاعت ها بالاتر است... اگر پرسند كه اصول دين چند است؟ بگو پنجست... و اگر پرسند كه توحيد چيست ؟ بگو كه
خط: نسخ، بي كا، تا: 1110ق؛ كاغذ هندي؛ جلد: تيماج قهوه اي، 154گ، 17 سطر (3/5×10/5)، اندازه: 8×15 سم [ف: 869-3]
آغاز: برابر؛ انجام: از بال و پرم رشته غفلت پرداز ** شايد كه كنم باوج مهرت پرواز
خط: نستعليق، كا: محمد حسين بن محمد شفيع حسيني طاهري نواده مؤلف، تا: 1148 ق؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج سرخ، 141گ (197-57)، 18 سطر (7×14)، اندازه: 11×18 سم [ف: 3086-13]
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ كاغذ: کاغذ ترمه، جلد: ميشن قهوه اي، 76گ، 19 سطر، اندازه: 10/8×17/7 سم [ف: 112-2]
خط: نستعليق، بي كا، تا: چهارشنبه 3 صفر 1218ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 50گ (129پ-178ر)، 30 سطر (17×28)،
اندازه: 21×33 سم [ف: 321-16]
آغاز و انجام: برابر
مؤلف در فهرست ناشناس؛ خط: نستعليق، كا: آقا حسين بن آقا ميرزا، تا: 17 ذيحجه 1223ق؛ جلد: مقوايي عطف تيماج مشكي، 114گ، 15 سطر، اندازه: 12/5×22 سم [ف: 223-20]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: عبدالرحيم بن عزيز دينائي نوري، تا: 1232ق؛ جلد: تيماج قهوه اي [ف: 240]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: مهدي بن محمد ابراهيم هاشمي سمناني، تا: شعبان 1249ق؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، 43گ (1پ-43ر)، 22 سطر، اندازه: 13×22 سم [ف: 370-37]
آغاز و انجام: برابر
بي كا، تا: صفر 1273ق؛ 4 برگ از اول و 3 برگ از آخر نونويس و به خط عالم متتبع محقق بزرگوار، حجة الاسلام حاج ميرسيد محمد چهارسويي كه در ماه صفر 1273نوشته، و بقيه در اواخر قرن 11 يا اوايل قرن 12 نوشته شده؛ جلد: تيماج مشكي نو، 96گ، اندازه: 13/5×18/5 سم [فهرست روضاتی: - 21]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد اسمعيل بن كربلايي شاه محمد تبريزي، تا: 8 ربيع الثاني 1289ق، حسب الفرمايش ميرزا محمد جعفر مستوفي و سررشته دار وظايف کل آذربايجان؛ تملک: محمد جعفر خان بن عبدالرحيم مستوفي تبريزي با مهر «محمدجعفر بن عبدالرحيم» (بيضی)؛ جلد: تيماج قهوه اي، 82گ، 15 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف مخ: 1-375]
بي كا، بي تا؛ كاغذ: مختلف آهار مهره، جلد: تيماج مشكي، 64ص (923-860)، اندازه: 22×35 سم [ف: 280-21]
نسخه اصل: نسخه آقاي شانه چي در مشهد؛ بي كا، بي تا [فيلم ها ف: 1-43]
آغاز: برابر؛ انجام: اما ايستادن بعد از خواندن سوره بمقدار
خط: نسخ خوب، بي كا، بي تا؛ در پايان اين نسخه رساله كوچكي ضميمه است در موضوع عبادات در 14 صفحه به خط كاتب تحفه عباسي كه آغاز آن: «بسمله، الحمد لله... اما بعد بدان كه اين رساله ايست مشتمل بر سه باب و عبادات...» و انجام: چون اين شصت چيز با نهصد و چهل و نه ضم شود مجموع هزار و نه مسئله مي شود و الله اعلم بالصواب» مي باشد؛ كاغذ: ترمه اي تيره، جلد: مقوا، 274ص، 15 سطر (6×13)، اندازه: 13×19 سم [ف: 12]
انجام: در سلام دوم قصد مأمورين كند و اگر مأموم باشد
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 87گ، 12 سطر، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 155]
آغاز: چون گوشه اي نمودار شد بعد از آن اندك لحظه اي گوشه ديگرش نمودار مي شود؛ انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبدالفتاح بن محمد بديع خوانساري، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 102گ (2پ-103ر)، 17 سطر (6×13)، اندازه: 11×17 سم [ف: 110-16]
آغاز: ديگر از حکمت هاي درختان آن که از پنج درختان درخت هاي کوچک تازه نهال مي رويند... اگر پرسند که سنگ آهن ربا چه فايده دارد واگر نباشد نقصانش چيست بگو؛ انجام: و از حضرت رسول روايت است که حصار بهشت از طلاست ويکي از نقره... و اگر انگشتر دردست داشته باشد آب به زير آن برساند
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ جلد: تيماج مشکي، 108گ، 14 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 807-2]
آغاز: برابر؛ انجام: با کمال ذي الجلال محالست يا آن که در نظر عقل ممکن نيست که از ذات
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ جلد: مقواي سفيد عطف گالينگور قهوه اي، 138گ، 15 سطر، اندازه: 13/5×24 سم [ف: 807-2]
tohfe-ye ‘abbāsī (mn.)
حسني بهبهاني، محمد علي بن محمد مؤمن، ق12 قمري
hasanī behbahānī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad mo’men (-18c)
وابسته به: تحفه عباسي؛ قمي، محمد طاهر بن محمد حسين (- 1098)
تاريخ تأليف: جمعه 7 محرم 1218ق
فوايدي است از كتاب تحفه عباسي محمد طاهر شيرازي قمي كه مؤلف برگزيده است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6634/2
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: 1218ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 64گ (1پ- 64ر)، 30 سطر (17×28)، اندازه:
21×33 سم [ف: 321-16]
tohfe-ye ‘abbāsī
قرشي ساوجي، محمد بن حسين، ق11 قمري
qorašī sāvajī, mohammad ebn-e hoseyn (-17c)
اهداء به: شاه عباس صفوی
احاديثي در فضايل و مناقب ائمه معصومين (علیه السلام) از كتاب هاي اهل سنت و شيعه، انتخاب نمود تا در كتيبه هاي جامع عباسي اصفهان نوشته شود، چون احاديث را به عرض شاه عباس صفوي رساند دستور داده شد كه در كتابي به فارسي ترجمه شوند. اين كتاب بدين منظور در دو «مقاله» (از كتب مخالفين، از كتب موالفين) تأليف و به شاه مذكور تقديم شده است.
قم؛ مؤسسه آية الله بروجردي؛ شماره نسخه: 422/2
آغاز: الحمد الله رب العالمين... و بعد چون همگي همت عالي نهمت بندگان نواب همايون اعلا خاك آستانه رسول عربي؛
انجام: قسم بخداي كه نفس من بقدرت او است كه اين امت را ناچار است از مهدي كه مهدي از فرزندان تست
خط: نسخ و نستعليق، كا: محمد يوسف بن محمد قاسم طبيب نجفي نطنزي، تا: چهارشنبه دهه اول ربيع الاول 1056ق، جا: زاويه عبدالعظيم (حسني)؛ مصحح، با نشان بلاغ از محمد مقيم بن حاجي غلام علي به تاريخ 1101؛ جلد: تيماج زرشكي عطف تيماج مشكي، 55گ (193پ- 247پ)، اندازه: 13×20 سم [ف: 266-2]
tohfe-ye ‘abbāsī
مؤذن خراساني، محمد علي بن فرخ، ق11 قمري
mo’azzen-e ×orāsānī, mohammad ‘alī ebn-e farro× (-17c)
اهدا به: محمد مؤمن بيك و شاه عباس دوم
تاريخ تأليف: 1 ذيقعده 1075ق يا 1077ق
مؤلف كه سرسلسله صوفيان ذهبيه است اين كتاب را در يك «مقدمه» و دوازده «باب» در معني تصوف و صوفي و عقايد صوفيان: مقدمه در معناي تصوف و صوفي و عقايد آنان، مشتمل بر پنج «فصل»؛ باب 1. فضيلت علم؛ 2. زهد و رياضت؛ 3. صمت؛ 4. جوع و سهو؛ 5. عزلت؛ 6. ذكر؛ 7. توكل؛ 8. رضا و تسليم؛ 9. عبادت كردن چهل صباح؛ 10. استماع آواز خوش و بيان آن كه هر آواز خوشي غنائي كه در شرع مذموم است نيست؛ 11. وجد و غشيت؛ 12. احتياج به پير و آداب پيري و مريدي؛ خاتمه: در ذكر اقاويل صوفيه.
آغاز: بسمله، تحفه حمدي كه پاكبازان عالم وحدت و عندليبان سخن سراي چمن محمدت نثار درگاه پادشاهي است جلت عظمته.
انجام: قلم اين جا رسيد و واله بماند ** هم زبان هم بيان شد اين جا كند/ زينهار اي «مؤذن» مسكين ** باش بر حال خويش و خوب ببين/ چون سگ اهل كهف در پي شان ** باش از صدق كلب درگه شان
چاپ: شيراز، 1342ق، در هامش سبع المثاني؛ تهران، 1381ش
[الذريعه 452/3 شماره 1646؛ نسخه هاي منزوی 1075/2؛ فهرستواره منزوی 182/7؛ دنا 973/2 (11 نسخه)]
آغاز: تأييداً سلسله عليه مرتضويه فرا گرفته بودند و باولاد امجاد عظام كرام و طالبان مسلك خاصه ائمه هدي عليهم السلم كما هو حقه رسانيدند و بقابليت ذاتي و فيض فضل لم يزلي؛ انجام: و دوست دارد خلق را از براي حق از روي فهميدگي و دانايي و قطع آشنايي كند از مردم از براي
نسخه موجود پراكندگي دارد و داراي افتادگي بسياري است و ظاهراً فقط شامل بخشي از مقدمه مي باشد؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ محشي؛ كاغذ: فرنگي، 27گ (27-1)، 21 سطر، 7/5×17 سم [ف: 635-38]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: اواخر شوال 1209ق؛ مصحح؛ جلد: تيماج مشكي، 219گ (1پ- 219پ)، 12 سطر، اندازه: 11×17 سم [محدث ارموي مخ: 309-1]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، كا: حسن بن محمد ولي مراغي، تا: دوشنبه 1 ذيقعده 1242ق، كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج، 299ص، 15 سطر (7×13)، اندازه: 12×21 سم [ف: 181-16]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 1828
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي ف: 5-289]
خط: نسخ خوب، بي كا، ب يتا؛ در آن چنين رقم رفته است «هوالعزيز كتاب تحفه عباسي تأليف مرحوم ميرزا محمد علي مشهور بمؤذن پنجهزار بيت ميشود تقريباً بجهت نواب اشرف والا نواب وليعهد حرسه الله عما يسوئه و يكرهه بمحمد و آله در دارالخليفه طهران صينت عن حوادث الزمان بمبلغ سه تومان خريدم لعل الله القادر المتعال يرزقه باالنظر اليها خير الدنيا و الاخرة و توفقه بمطالعتها معالي المراتب و المقامات انه علي كل شيئي قدير و بالاجابة جدير حررة فيسنه 1260» در ذيل سجع مهر وليعهد» مهر: مشيرالسلطنة حسين بن هدايت الله محمد رضا الحسيني؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: مقواي روكش چرم ترياكي با
ترنج و سرترنج، اندازه: 12/5×21 سم [ف: 227-7]
آغاز: برابر؛ انجام: و صلي الله علي سيدنا و نبينا محمد الطيبين الطاهرين المعصومين الي يوم الدين آمين يا رب العالمين
خط: نسخ، كا: عبدالوهاب علوي ميلاني، تا: 1272ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 122گ، 16 سطر، اندازه: 16×22 سم [مؤيد: 65-3]
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و العاقبة للمتقين... تحف- تحفه سپاس از خطه هراس مماس قصير از پايه اوهام قياس بذروه كبريا اساس؛ انجام: برابر
خط: نسخ، كا: شكرالله ابن عبدالباقي انصاري، تا: چهارشنبه 23 ربيع الاول 1298ق، جا: اصفهان، مدرسه بابا قاسم؛ چند صفحه كه افتاده بوده و به آن الحاق شده؛ كاغذ: نخودي مهره خورده، جلد: مقوا با تيماج مشكي، 154گ، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 342-2]
خط: نستعليق، بي كا، تا: دوشنبه 26 محرم 1304ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 41گ (1ر-41پ) [ف: 10-1580]
بي كا، تا: 1335ق [نشريه: 5-210]
آغاز: برابر؛ انجام: قلم اين جا رسيد و واله ماند ** هم زبان و هم بيان اين جا...
منتخب كتاب؛ خط: شكسته نستعليق، كا: حاج محمد زمان بن كلبعلي متطبب خراساني، بي تا؛ كاغذ: قورخانه، جلد: ميشن قهوه اي، 9گ (252ر-260پ)، اندازه: 19×23/5 سم [ف: 194-7]
بي كا، بي تا [د.ث. مجلس]
آغاز: برابر؛ انجام: مردان خدا ز خاكدان دگرند ** مرغان هو ز آشيان دگرند/ منگر تو باين چشم بايشان، كايشان ** فارغ ز دو كون در جهان دگرند. يا علي مدد- الحمدلله علي الولايت- و الحمدلله علي الهدايه.
خط: شكسته نستعليق ريز، بي كا، بي تا؛ كاغذ: سفيد، جلد: مقوا با تيماج قهوه اي، 221ص، 17 سطر (8×16/5)، اندازه: 13×21 سم [ف:270-2]
tohfe-ye ‘abbāsī
ميرزا آقا بيك بن ميرزا نظام الملك، ق11 قمري
mīrzā āqā beyk ebn-e mīrzā nezām-ol-molk (-17c)
اهدا به: شاه عباس دوم
مشتمل بر كتاب طهارت تا جهاد و يك «خاتمه» در اعتقادات، و در ديباچه از جامع عباسي شيخ بهائي به نيكي ياد مي كند.
آغاز: شكر و سپاس و حمد بي قياس حضرت پادشاهي را جلت عظمته
انجام: انما يريد الله ليذهب عنكم الرجس اهل البيت و يطهركم تطهيرا
[مكتبة اميرالمؤمنين 98/1]
تهران؛ چهل ستون؛ شماره نسخه: بدون شماره
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1074ق؛ 200گ، قطع: وزيري [چند نسخه- ف: 347]
tohfe-ye ‘abbāsī
شريف كشميري، عبدالصمد بن عبدالباقي، ق 13قمري
šarīf kešmīrī, ‘abd-os-samad ebn-e ‘abd-ol-bāqī (-19c)
اهدا به: شاه سلطان حسين صفوي (1105-1135ق)
تاريخ تأليف: حدود 1127ق؛ محل تأليف: اصفهان
در اصول دين پنج گانه گرفته شده از گفته هاي كوتاه حضرت اميرالمومنين (علیه السلام) با ترجمه و بسط در هر جا كه توضيح بيش تر لازم بود، مشتمل بر يك «مقدمه» و پنج «اصل»، با انشائي اديبانه و تضمين اشعاري از مؤلف و ديگران.
آغاز: چون كلك سخن گوي بامداد در گلشن اخبار زبان گشاد بر طبق حديث كل امر ذي بال.
انجام: تا قيام قيامت اجر و ثواب آن بروزگار فيض آثار عايد گردد، و الحمد لله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا.
[دنا 974/2؛ فهرستواره منزوي 184/9]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 182
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: نزديك عصر مؤلف؛ جلد: تيماج قهوه اي، 37گ، 20 سطر، اندازه: 9×16 سم [ف: 257-1]
tohfe-ye ‘abbāsī
هماي مروزي، محمد صادق، ق13 قمري
homā-ye marvazī, mohammad sādeq (-19c)
اهدا به: عباس ميرزا فرزند فتحعلي شاه قاجار
كتابي است در اخلاق و در آداب سلطنت؛ مشتمل بر «مقدمه» و هفت «تحفه» و یک «خاتمه»: مقدمه در ذكر بعضي از لوازم و مراسم پادشاهي؛ تحفه 1. حيا؛ 2. ادب؛ 3. عدالت؛ 4. سخاوت؛ 5. شجاعت؛ 6. حلم؛ 7. عفو؛ خاتمه در كلمات معجز آيات حضرت امير (علیه السلام).
آغاز: صاحبان خصال و اخلاق دانند كه حمد خالق بسزا از
مخلوق نيايد و بنان بيان به مفتاح زبان قفل اين فلاح نگشايد
انجام: هما را به سرباد ظلت مدام ** بدين ختم آمد سخن و السلام
[فهرستواره منزوي 367/6؛ دنا 974 (5 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق خوش، كا: احمد بن ابي القاسم رضوي، تا: 1233ق، جا: قم؛ كاغذ: سفيد فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي، اندازه: 12×20 سم [نشريه: 955-11]
آغاز و انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ مجدول، با سر لوح؛ جلد: روغني با ترنج در زمينه زرد با دو پيكره زن، قطع: ربعي [ف: 6-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهاردار، جلد: ميشين نيلي با نقش 9گل در حاشيه و وسط، 41 ص (40-80)، 17 سطر (9/2×15)، اندازه: 14/6×22 سم [ف: 48-29/1]
آغاز: اي ذكر تو گلفروش بازار سخن ** رنگين زتو برگ گلزار
سخن؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد بن حسن تبريزي، تا: 1310ق، به حسب فرمايش ميرزا شفيع خان ساعد الملك امير تومان و رئيس كل توپخانه مباركه آذربايجان؛ جلد: تيماج زرشكي، 81ص (20-100)، اندازه: 14×21 سم [ف: 126-33/2]
آغاز: زبان گشادم كه اي پيك خجسته پي اين پير مخاطب كيست اين خلوت چه و اين صحبت از بهر چيست؛ انجام: برابر
خط: شكسته خوش، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز؛ مجدول مذهب؛ كاغذ: نخودي نازك، جلد: مقوا با تيماج ماشي، 26گ، 15 سطر (8/5×15)، اندازه: 15×24 سم [ف: 320-2]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج ترياكي، 28ص، اندازه: 15×21 سم [ف: 102-2]
tohfe-ye ‘abbāsī
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 18514
بي كا، بي تا؛ انتقالي از كتابخانه پهلوي- مجموعه نوازي؛ اندازه: 14/5×20/5 سم [رايانه]
تحفه عباسيه/ هيئت/ فارسي
tohfe-ye ‘abbāsīye
كاشف يزدي، قاضي بن كاشف الدين محمد، - 1075 قمري
kāšef-e yazdī, qāzī ebn-e kāšef-od-dīn mohammad (-1665)
اهدا به: شاه عباس صفوي (1052-1077ق)
در سه مسئله در علوم تعليمي و رياضي و آلات رصدي. مؤلف ضمن اشاره به آلت رصدي اختراعي خود به نام «مقاليد السموات و الارض»، كه آن را به جاي ذات الثقبتين وضع كرده، اقوال ابوعلي حسن بن هيثم (430-354ق) و غياث الدين جمشيد كاشاني (-841ق) و شمس الدين خفري و ملاعبدالعلي بيرجندي و چند نفر ديگر را نيز آورده و به هر كدام از آن ها اعتراضاتي وارد ساخته كه همگي آن ها شاهدي عدل است بر باريك بيني و موشكافي مؤلف و عدم توقف او در برابر آراء و نظريات رياضي و نجومي ديگران. (غلامعلي عرفانيان با تصرف)
آغاز: بسمله، حمد و سپاس و شكر بي قياس ملك ذوالجلال و دايم بي زوال... اما بعد چنين گويد... ابن كاشف الدين محمد
انجام: و مقاومات طبايع اجزاء آن قطعه است نه سبب قسر قاسر.
[دنا 975/2؛ فهرستواره منزوي 2844/4]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: ترمه، جلد: ميشن زرد، 69گ (1پ-69ر)، 15 سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 309-9]
آغاز و انجام: برابر
خط: ثلث جلي خوش، بي كا، تا: 1057ق، جا: قم؛ كاغذ: دولت آبادي، جلد: ميشن، 14 و 15 سطر، اندازه: 15/5×24 سم [ف: 128-10]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: 1062ق؛ كاغذ: حنايي، جلد: تيماج مشكي، 15 سطر، اندازه: 9/2×17/5 سم [ف: 137-10]
آغاز: برابر
بي كا، تا: 1087ق؛ 88ص، قطع: رقعي [ف: 323]
آغاز: و اين مسطره سيم را به اجزائي كه مسطره اول را به شصت قسم مساوي تقسيم نموده باشيم قسمت كنيم و در اسافل اين مسطره سيم جسمي سازيم
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: «دکتر قاسم
خان» غنی؛ جلد: تیماج قرمز، 72گ (1ر-72پ)، 12 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 95-20]
tohfat-ol ‘abbāsīye
ميرزاي قمي، ابوالقاسم بن محمد حسن، 1151-1231 قمري
mīrzā-ye qomī, ab-ol-qāsem ebn-e mohammad hasan (1739-1816)
به خواهش: نايب السلطنه عباس ميرزا
رساله اي است در باب جهاد كه به صورت سؤال و جواب نگاشته و در برخي از موارد اشاره اي به دليل كرده است. مؤلف اين رساله را به خواهش نايب السلطنه عباس ميرزا تأليف نموده و نام او را در ديباچه به تجليل ياد فرموده است. ارباب تراجم در شماره مؤلفاتش اين رساله را ضبط نكرده اند. (مهدي ولايي)
آغاز: شكر و سپاس بيحد و قياس پادشاهي را سزا است كه از قعقعه سلاح غازيان سيارگان سپاه ظلمت شب ديجور را منهزم و از شعشعه تيغ بيدريغ خورشيد رخشان هجوم لشكر نجوم را منحطم گردانيد
انجام: هر چند آن چه در ذمه قرار گرفته از حرام داده شود
چاپ: با تحقيق مرتضي رحيمي، مجموعه رسائل خطي فارسي، دفتر اول، بنياد پژوهش هاي آستان قدس رضوي، بهار 1368ش.
آغاز: برابر؛ انجام: تمت الرساله حرره كاتب الحضرت السلطاني مهدي الحسيني الفراهاني سنه 1227
خط: نستعليق متوسط، كا: مهدي حسيني فراهاني، تا: 1217ق؛ نوشته شده «رساله جهاديه جناب ميرزا ابوالقاسم موسوم به تحفة العباسيه بتاريخ شهر ربيع الاول 1232 از عرض كتابخانه مباركه شاهنشاهي روحي و روح العالمين فداه گذشت»، مجدول، كمندكشي، يك كتيبه بازوبندي مذهب؛ مهر: مشيرالسلطنه، حسين بن هدايت الله، محمد رضا الحسيني، ناصرالدين شاه قاجار؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: مقواي روكش تيماج كبود رنگ، 62ص، 12 سطر، اندازه: 16×27 سم [ف: 92-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: انجام؛ واقف: ميرزا موسي خان؛ كاغذ: شكري، جلد: مقوا با روكش پارچه، 27گ، 15 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 71-20]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: انجام؛ واقف: ميرزا موسي خان، 1261ق؛ كاغذ: نباتي فرنگي، جلد: مقوا با روكش پارچه، 27گ، 15 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 415-5]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 1510
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي ف: 4-324]
بي كا، بي تا؛ انتقالي از سازمان مدارك فرهنگي؛ اندازه: 13×18/5 سم [رایانه]
tohfat-ol ‘abbāsīye
نياز طباطبائي، حسن بن محمد، ق 13 قمري
nīyāz-e tabātabā’ī, hasan ebn-e mohammad (-19c)
مجموعه اي است به صورت «مجلس، مجلس» در بيان مصايب اهل بيت كه بنا به اظهار مؤلف، پس از شفا يافتن از يك بيماري سخت، با عنايت و توجه حضرت باب الحوائج «ابوالفضل العباس» به نام آن حضرت نگاشته است.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 12689
آغاز: حمد و ستايش خداوندي را سزاست كه به حرمت ساكنان حرمش در پرده غيبت شهادت داد... سبب تأليف كتاب، بر ما تمداران اهل بيت مصطفي و سوگواران؛ انجام: و به جرم محبت سي انام و تقصير اسلام شهيدش ساختند و بدنش را در خاك و خون انداختند الا لعنة الله علي القوم الظالمين.
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ محشي، مصحح، ركابه دار؛ مهر: «كتابخانه خصوصي م. صاحب الزماني 1342/8/6 به سال 1342ش» (مستطيل)؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي عطف تيماج زرشكي، 262گ، 21 سطر(9×14)، اندازه: 15×21 سم [ف: 245-32]
tohfat-ol ‘abbāsīye
خادم الحسين، قنبرعلي، ق14 قمري
×ādem-ol-hoseyn, qambar ‘alī (-20c)
منظومه كوتاهي است با ديباچه اي به نثر، در مصيبت قمربني هاشم حضرت ابوالفضل عباس و عنوان رساله نيز به نام ايشان منسوب است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16253
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و العاقبة للمتقين و الجنة للمؤمنين... حمد بي حد و ثناي بيعد مخصوص خداونديست كه شبيه و شريكي ندارد... اميد راستي از چرخ بد مدار مدار ** بر آستان بود از كين بگجرويش مدار؛ انجام: كه مطلب را بخواهد سيد ذاكر از آن شه جز ** شفيعش گردد آندم كند سيرابش از كوثر
خط: نستعليق بدخط، كاتب = مؤلف، بي تا؛ كاغذ: كاهي، جلد:
چرم قهوه اي، 16ص، 14 سطر، اندازه: 13/7×21/5 سم [ف: 112-45]
تحفة العجايب- آثار البلاد و اخبار العباد (ترجمه)
tohfat-ol ‘ajā’eb
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 13357
آغاز: بسمله در بيان جفرجامع كه حكما چيزي را كه خواسته اند؛
انجام: بجمال مبارك حضرت حجه صلوات الله عليه روشن خواهد شد
خط: مختلف، كا: اعتماد العلماء، تا: 1324ق [الفبائي: 115]
tohfat-ol ‘ajam
شاه حقيقت، حسين، ق13 قمري
šāh haqīqat, hoseyn (-19c)
اهداء به: نواب سعادتعلي خان
تاريخ تأليف: 1213ق
كتابي در دستور زبان فارسي از صرف و نحو و املاء و چگونگي اداي آن ها و بعضي از قواعد و دستور زبان عربي، داراي يك «پیشکش» و پنچ «تحفه» و یک «خاتمه» با عناوين فرعي «سوغات» و «هدیه» و «تحفه» و «ارمغان» و «ره آورد» و جز اين ها: پيشكش در چگونگي زبان پارسي و فضيلت آن بعد از عربي؛ تحفه 1. بيان چگونگي اين زبان، داراي دو سوغات؛ 2. بيان حرف، داراي شانزده هديه؛ 3. بيان اسم، داراي يازده ارمغان؛ 4. علم صرف و بحث افعال، داراي قلعه و ده تصريف و يك مقاله؛ 5. علم نحو، داراي يك مقدمه و سه جمله؛ خاتمه در توصيف املا و ديگر قوانين، داراي بيست و سه ايضاح.
آغاز: آراستگي سخن بحمد سخن آفريني است كه رعنا نگار ناطقه معاشر انسان را بحله السنه مختلفه آراسته
انجام: تاريخ را بطرز دعا داده ام طراز ** كز تحفه عجم دو جهان بهره ياب شو
[راهنماي كتاب 516: نسخه هاي منزوي 2049 و 2131 و 3585؛ دنا 975/2 (4 نسخه)]
خط: نستعليق هندي، كا: غلام احمد، تا: محرم 1213ق؛ مجدول؛ كاغذ: هندي، جلد: تيماج آلبالويي، 245گ، 11 سطر (8×17)، اندازه: 13×23 سم [سنا: ف: 253-2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4142- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 3-21]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 283گ، 10 سطر، اندازه: 18×22/5 سم [ف: 347-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: مقوايي عطف گالينگور نيلي، 192گ، 17 سطر، اندازه: 18/5×29 سم [ف: 331-9]
tuḥfat-ul ‘irāq
از شيخ محمد تقي. الفاظ قرآني به ترتيب حروف اوايل آن ها تفسير شده، كه در هر ماده اي لفظ قراني و موارد استعمال ان ها را در آيات تعيين كرده و آن ها را تفصيل معني و تفسير نموده است.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 6791
آغاز: باب الالف فصل الالف المفردة في ك هي بكسر اللام اول حروف المعجم
داراي جلد اول كتاب از حرف الف تا شين و قسمتي از جلد دوم از حرف صاد تا عين را شامل است و آغاز جلد اول و آغاز و انجام جلد دوم افتاده و چند برگ جلد دوم قبل از جلد اول صحافي شده است؛ خط: نسخ، كا: محمد بن عباس انصاري، تا: يك شنبه ربيع الاول 1296ق؛ جلد: مقوايي عطف پارچه مشكي، 182گ، 28 سطر، اندازه: 20×33 سم [ف: 329-17]
tuḥfat-ul ‘irāq fī ‘ilm-il a×lāq
استرآبادي، محمد جعفر بن سيف الدين، 1198-1263 قمري
estarābādī, mohammad ja‘far ebn-e sayf-od-dīn (1784-1847)
رساله مختصري است در فضايل و رذايل اخلاقي، با استفاده از احاديث اهل بيت (علیهم السلام)، داراي چند «باب» و هر باب داراي چند «فصل» با عناوین «تحفة-تحفة».
آغاز: الحمدلله علي نواله و الصلاة و السلام علي رسوله و آله، اما بعد فيقول خادم بساتين المذهب الجعفري
[دنا 975/2]
آغاز: برابر؛ انجام: من أيقن بالموت لم يضحك سنه و من ايقن بالحساب لم يفرح قلبه و من أيقن بالقدر لم يخش الا الله
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: آخر رمضان 1243ق؛ مصحح، محشي؛ جلد: تيماج قهوه اي، 82گ، اندازه: 10×14/5 سم [ف: 283-8]
آغاز: برابر؛ انجام: قال النبي (صلی الله علیه و آله) يا علي الافقر اشد من الجهل و لا عباده اشد من التفكر
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1241ق؛ ضميمه نسخه ش 27359 [رايانه]
بي كا، تا: 1263ق [د.ث. مجلس]
آغاز: برابر؛ انجام: كانت واخترو عمه فافهم هذا البيت (كذا)
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13 [رايانه]
خط: نسخ، كا: آقا بابا بن ملا محمد مهدي شهميرزادي، بي تا؛ مصحح؛ جلد: تيماج مشكي، 83گ (129پ-211پ)، 15 سطر، اندازه: 11×15 سم [ف: 243-10]
تحفة العراقين- عوامل منظومه
tohfat-ol ‘erāqayn
خاقاني، بديل بن علي، 520-595؟ قمری
×āqānī, badīl ebn-e ‘alī (1127-1199)
اهداء به: جمال الدين وزير محمد بن علي اصفهاني (فرمانرواي موصل در 541-558ق)
مثنوي معروف خاقاني است که در بيش از سه هزار بيت (3271) مي باشد و شاعر مشاهدات خود را در عراق عجم و عراق عرب به شعر کشيده است و خاقاني در سفر دوم حج خود آن را به نظم آورده است. خاقاني در مقدمه ديباچه اي به نثر با کمال قدرت ادبي انشاء نموده است. داراي شش مقاله: 1. محاسن الفکر و مجالس الذکر؛ 2. معراج العقول و منهاج الفحول؛ 3. سبحة الاوتاد و تحية اوراد (اولاد)؛ 4. اوصاف البلاد (کوفه، مدينه، مکه)؛ 5. وصف مدينة الرسول؛ 6. الموصل و الشام. سفرنامه عرفاني اوست با تخلص حقايقي از سفري که شيروان به مکه به سال 551 ق مي کرده است. (ابن يوسف)
از جمله فوائد اين مثنوي، اين است كه نام عده اي از علماء در آن ياد شده كه غالبا مورد مدح خاقاني قرار گرفته اند. دكتر يحيي قريب در تعليقات ممتع خود بر چاپ تحفة العراقين- كه به اهتمام و تصحيح و مقدمه خود ايشان (به سال 1333) انجام يافته- درباره بيشتر اين اعلام تحقيق كرده اند. جز آن، نام اين چند دانشمند نيز در آن آمده: نجم الدين علي سيم گر، ملك الوزراء جمال الحق و الدين، مجد الدين اسماعيل، عماد الدين رازي و شهاب الدين ابونصر بن يوسف الدمشقي.
آغاز: خير ما اعتصم المرء بحباله كلمة العجز القصور بالله عن معرفته الله و كماله و السلام سلام الصب الواله علي محمد المصطفي و آله. و اما بعد اين تحفه تذكره اي است بل تبصره عقلاي وقت از اين مجنون الهي كه در بيمارستان گيتي محبوس
آفرينش است... آغاز مثنوي: مائيم نظارگان غمناک ** زين حقه سبز و مهره خاک
انجام: نور الانوار بر سرش باد ** رب الارباب ياورش باد/ اين دعوت را بكاه تهليل ** آمين امين كناد جبريل
چاپ: به اهتمام دكتر يحيي قريب، 1333
[نسخه هاي منزوي 2718-2714/4؛ الذريعة 453/3 و 280/9؛ مشار 369 و 6369؛ فهرستواره منزوي 564-554/10 و 70/1؛ معجم التاريخ التراث الاسلامي 41-40/1؛ دنا 979-975/2 (131 نسخه)؛ مقدمه چاپ علي صفري آق قلعه 1387ش]
شرح و حواشي:
1- شرح تحفة العراقين؛ عبدالسلام بن عبدالكبير (- 11)
نسخه اصل: اياصوفيا ش 1762؛ خط: نستعليق، كا: مسعود بن منصور بن احمد متطبب، تا: ربيع الثاني 791ق، جا: شيراز؛ 32گ (139-108)، 29 سطر [فيلم ها ف: 409-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق زيبا، بي كا، تا: اواخر قرن 9؛ افتادگي: آغاز (فاقد مقدمه)؛ كاغذ: متن بژ رنگ و حاشيه آبي آسماني، جلد: تيماج قهوه اي عطف يشمي، 200گ، 15 سطر، اندازه: 13/8×22/2 سم [نشريه: 6-105]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ قطع: ربعي [نشريه: 4-475]
خط: نستعليق ممتاز، كا: مير علي هروي (؟)، تا: قرن 10؛ تملك: خليفه سلطان حسيني، ميرزا محمد مهديخان استرآبادي نادري [نشريه: 1-9]
انجام: بقراط و بزرجمهر و فسطاست ** صابي و خليل و جاحظ آساست
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ در ضمن كليات آمده است [ف: 221-11]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: سگزي و چو سگزيان محتال ** پرورده بشير سگ علي الحال
درباره 3000 بيت دارد با عنوان مقاله و فصل؛ خط: نستعليق خوش، بي كا، تا: قرن 10؛ افتادگي: انجام؛ كاغذ: ترمه، جلد: ميشن سياه، 14 سطر، اندازه: 15/5×23/5 سم [ف: 253-8]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ محشي؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: تازه، 28گ، 12 سطر (5×10)، اندازه: 11×17 سم [ف: 226-17]
گزيده اي از آن؛ خط: نستعليق خوش، بي كا، تا: قرن 10؛ با دو سرلوح؛ كاغذ: سپاهاني متن و حاشيه، جلد: تيماج حنايي، 93گ، 18 سطر (9×19)، اندازه: 15/5×24/5 سم [ف: 621-8]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 942ق؛ جدول زرين [نشريه: 7-247]
آغاز: برابر؛ انجام: در نوبت من هر آن چه مستند ** دزدان سخن بريده هستند.
خط: نستعليق، بي كا، تا: 950ق؛ ضميمه نسخه ش 4643 [رايانه]
خط: نستعليق، بي كا، تا: صفر 991ق؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: ميشن سياه، 15 سطر، اندازه: 16/2×28/2 سم [ف: 82-8]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 993ق؛ كاغذ و خط و تصوير كار كشمير؛ كاغذ: كشميري، جلد: چرمي، قطع: رقعي [نشريه: 6-65]
بي كا، تا: قرن 11 [نشريه: 5-210]
آغاز: در ديده ابلق جهان باز ** از ناخنه رويد استخوان باز؛
انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: آغاز؛ مصحح؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: تيماج مشكي، 122گ، 13 سطر، اندازه: 11/5×20/5 سم [ف: 72-2/24]
آغاز: برابر؛ انجام: چراغ آفرينش كه هم صاحب است داند كه به انصاف گفتم و سعر مغلوب است هكذا هكذا والا فلا و آخر دعواهم ان الحمدلله رب العالمين والصلوة و السلم علي سيد المرسلين محمد المصطفي و آله وعترته الطاهرين
ديباچه تحفة العراقين خاقاني؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ سطور چليپا؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تيماج، 4گ (181ر-184پ)، اندازه: 13×22/2 سم [ف: 550-29/1]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مجدول؛ كاغذ: کاغذ سمرقندي، جلد: ميشن قهوه اي، 68گ، 12 سطر، اندازه: 8×14 سم [ف: 112-2]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: سپاهاني [نشريه: 11-886]
آغاز: زر پاشي و نا گشاده گنجي تب داري و نا كشيده رنجي
بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: آغاز (ديباچه و 35 بيت از ابتداء نسخه افتاده)؛ به سال 1281 داخل كتابخانه اعتضاد السلطنه گرديده؛ واقف: سپهسالار؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: مقوايي، 133ص، 12 سطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 469-2]
9 . قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 14606/5
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: اواخر قرن 11؛ داراي سرلوح مرصع مذهب، مجدول مذهب؛ كاغذ: شرقي، 140گ (57پ-196ر)، 12 سطر، اندازه: 6×12/5 سم [ف: 19-37]
در فهرست از جامي دانسته؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: انجام؛ مجدول؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج قهوه اي، 135گ، 12 سطر (5×11)، اندازه: 9×18 سم [سنا: ف: 226-2]
خط: نستعليق و نسخ، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج مشكي، 11ص (552-562)، سطور چليپا (17/5×33)، اندازه: 18/5×34 سم [ف: 1207-9]
22 . تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7893
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگي: انجام؛ با سرلوح زرين، مجدول؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج آلبالويي ترنج دار، 111گ، 14 سطر (14/5×)، اندازه: 11/5×22 سم [ف: 727-16]
خط: نستعليق، كا: محمد شفيع پسر خواجه محمد، تا: قرن 11؛ با سرلوح، مجدول؛ كاغذ: سپاهاني كبود و نخودي، جلد: تيماج مشكي، 96ص، 17 سطر (7×15)، اندازه: 13/5×23 سم [ف: 56-17]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ داراي دو سرلوح مذهب، مجدول؛ اندازه: 11×21 سم [نسخه پژوهي: 144-3]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ جلد: تيماج مشكي، 122گ، 13 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 97-1]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2502- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 1-43]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: محتملاً قرن 11؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ كاغذ: بخارائي، جلد: تيماج قرمز، 97گ، 17 سطر (6×16)، اندازه: 14×23/5 سم [ف: 452-5]
خط: نستعليق خوش، كا: شاه قاسم، تا: 1004ق؛ داراي يک سرلوح مذهب، مجدول، مطلا؛ كاغذ: کاغذ خان بالغ، جلد: روغني مصور پشت معرق، 96گ، 15 سطر، اندازه: 8/8×15/7 سم [ف: 2-112]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1006ق؛ جلد: مقواي روغني، اندازه: 19×26/5 سم [ف: 468-3]
شامل ديباجه و مثنوي تحفة العراقين؛ خط: نستعليق، كا: محمد بن شمس الدين معجزي يزدي، تا: 1009ق؛ كاغذ: اصفهاني شكري، اندازه: 16/5×26/5 سم [ف: 466-3]
آغاز و انجام: برابر
با حواشي؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: 15 رجب 1011ق؛ كاغذ: كاهي رنگ با آهار مهره، جلد: مقوايي با روكش چرم يشمي روشن، 101ص (3-103)، اندازه: 18×30 سم [ف: 205-1/47]
خط: نستعليق، كا: عبدالرزاق بن ابراهيم، تا: رمضان 1013ق؛ كاغذ: هندي، [نشريه: 2-101]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق خوب، بي كا، تا: 1013ق، اين نسخه در ابتداء ديوان خاقاني گذارده شده؛ با سرلوح زيبا، مجدول؛ واقف: سپهسالار؛ كاغذ: دولت آبادي، جلد: روغني گل و بوته، 62ص، 20 سطر، اندازه: 15/5×24/5 سم [ف: 467-2]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا (به نظر مي رسد كه خط شاه قاسم باشد)، تا: غره ذيحجه 1015ق؛ مجدول مذهب، با مينياتور سياه قلم تصاوير بسيار زيبا كه مي توان از كارهاي رضاي عباسي دانست، يك
سرلوح مذهب مرصع مزدوج ممتاز، داراي كتيبه مذهب مرصع ذيل سرلوح؛ مهر: كتابخانه دولت عليه ايران 1329؛ كاغذ: دولت آبادي آبي رنگ، 198ص، 13 سطر،اندازه: 15/5×25 سم [ف: 438-3]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد رضا جرفادقانی، تا: 1016ق؛ ضميمه نسخه ش 4649 [رايانه]
خط: نستعليق، كا: محمد لطيف مشهور به تسوجي بخاري، تا: 1017ق؛ كاغذ: بخارائي نخودي، جلد: مقواي روكش تيماج يشمي، 18 سطر، اندازه: 20×31/8 سم [ف: 463-3]
آغاز: تحفة العراقين حكيم كه خراسانيان با همه سخنداني ادراك مطالب آن را عرش المعرفه خويش مي دانند؛ انجام: برابر
خط: نستعليق خوش، بي كا، تا: 1018ق؛ داراي سرلوح مذهب، مجدول به زر، داراي كمند؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: روغني، 49گ، اندازه: 16×24 سم [ف: 97-7]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق خوش، كا: عربشاه بن محمد كاتب، تا: 1029ق؛ داراي يك سرلوح كوچك به زر و لاجورد، مجدول؛ واقف: ناييني؛ كاغذ: متن نخودي، حاشيه لاكي، جلد: چرمي لاكي، 142گ، 12 سطر (6/5×13/2)، اندازه: 12×21/5 سم [ف: 238-7]
آغاز: برابر مثنوي انجام: برابر
بدون ديباچه 3000 بيت؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: 1029ق؛ مصحح؛ مهر: «محمد عبدالمؤمن الحسيني»؛ كاغذ: سمرقندي چهره اي زرفشان غبار، جلد: ميشن قهوه اي با ترنج و سرترنج، 208ص، 16 سطر (7×16)، اندازه: 14/5×23/5 سم [ف: 273-8]
خط: نستعليق، كا: مير عماد، تا: 1030ق؛ در ذيل آن رقم مير عماد حسيني و تاريخ 1030 (130) ديده مي شود، ديباچه منثور خاقاني را دارد (در ده صفحه نخست)، داراي دو سرلوح بزرگ، مجدول مذهب؛ تملكي به تاريخ 1225؛ كاغذ: سمرقندي ضخيم شكري، جلد: روغني، 362ص، 14 سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 41-21]
انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق، كا: قادرك آقا بيوري، تا: 1032ق؛ افتادگي: آغاز (ديباچه و 85 بيت از ابتداء)؛ تملک: ابن اولغ خان بک محمد ابراهيم طسوجي با تاريخ 1116ق؛ واقف: سپهسالار، كاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج، 90ص، 17 سطر، اندازه: 10×18 سم [ف: 467-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: ابراهيم بن حسن، تا: ذيقعده 1033ق؛ كاغذ: الوان، جلد: تيماج خرمايي، 58گ، 29 سطر، اندازه: 16×28/8 سم [ف: 66-18]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
بدون مقدمه منثور؛ خط: نستعليق، كا: محمد بن ملامير حسيني استادي، تا: 1035ق؛ مجدول مذهب، كمندكشي، يك سرلوح مذهب مزدوج خوب؛ در سال 1171 در دارالسلطنه اصفهان داخل عرض شد؛ مهر: مشيرالسلطنه؛ كاغذ: خانبالغ نخودي زرافشان، جلد: مقواي روكش تيماج سرم هاي، 269ص، 12 سطر، اندازه: 16×25 سم [ف: 443-3]
خط: نستعليق، بي كا، تا: جمادي الثاني 1038ق؛ مجدول؛ تملك: شاه زاده محمود ميرزاي قاجار در 1234؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج آلبالويي روغني ترنجي، 96گ، 17 سطر (6/5×16/5)، اندازه: 12/5×23/5 سم [ف: 590-16]
آغاز: برابر
ديباچه نثر؛ خط: نستعليق، كا: محمد صادق بن حسين خاتون
آبادي، تا: 1038ق؛ 6ص (1-6) [ف: 226-3]
آغاز: برابر؛ انجام: كز هر چه بارگاه هستيست ** از عدل و راز عمر (كلمه پاك شده)
خط: نستعليق، كا: علي عراقي، تا: 1040ق؛ مجدول؛ جلد: تيماج قرمز، 88گ، 19 سطر (8×16)، اندازه: 16×27 سم [ف: 378-3]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد طاهر بن ملك محمد تاجر، تا: 1041ق؛ به ابتداي نسخه ديباچ هاي است كه در صدر آن آمده: «دیباجة من کلام خاقانی»، درين ديباچه به نثر مغلقي پس از حمد و ثنا گزارشي از حال نويسنده آمده و به آخر آن ابوالمعالي محمد بن
علي ابومنصور ستايش شده؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: تيماج ماشي، 105گ، 15 سطركامل (6×12)، اندازه: 12×19 سم [ف: 457-4]
بي كا، تا: 1044ق؛ خريداري از امرالله صفري [رايانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: يک شنبه شوال 1046ق؛ مجدول، کمندکشي، با سرلوح مزدوج مذهب مرصع، يادداشت: «این کتاب حسان العجم تحفة العراقين خاقاني راجناب مستطاب شريعتمدار عمدة المحققين آقا سيد اسماعيل مجتهد سلمه الله تعالي به اين بنده درگاه به عنوان يادگار اهداء فرموده اند قوي ئيل 1312» با مهر «مؤمن دفتر» (مربع)؛ جلد: تيماج قهوه اي 61گ، اندازه: 11×19/5 سم [ف مخ: 359-1]
آغاز: برابر
به ضميمه منتخب حديقه سنائي؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: 1053ق؛ مجدول؛ 132گ، 19 سطر، اندازه: 7×15 سم [ف: 190-2]
آغاز: فصل باز آمدن بر سر خطاب که با آفتاب کند بر تقدير حالات خويش
خط: نستعليق، بي كا، تا: دوشنبه 10 ربيع الاول 1059ق؛ افتادگي: آغاز؛ مهر: حاج سيد سعيد؛ كاغذ: کاهي، جلد: مقوا با روکش کاغذ آبي، 100گ، 15 سطر (8/5×15)، اندازه: 16×25/5 سم [ف: 193-1]
خط: نستعليق خوش، كا: محمد يحيي، تا: 1 ذيحجه 1059ق، جا: قزوين؛ كاغذ: کاغذ ترمه، جلد: ميشن مشکي، 108گ، 15 سطر، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: 112-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق خوب، كا: محمد مسيح ابن مولانا نويدي شيرازي، تا: 1063ق؛ با سرلوح زيبا، مذهب، مجدول، خط شاهزاده فرهاد ميرزا با مهر و امضاء وي؛ واقف: سپهسالار؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: روغني ظريف و دردو طرف خارج آن ترسيم ليلي مجنون، 104ص، 17 سطر، اندازه: 8×16 سم [ف: 467-2]
خط: نستعليق، كا: خضر بن كمال المشهور به قره سي، تا: 24 ذيقعده 1065ق؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: تيماج سرخ شبرنگ، 17-20 سطر (9×20)، اندازه: 14/5×25 سم [نشریه: 335-5]
خط: نستعليق، كا: محمد كاظم بن آقا محمد (نواده خواجه نصير طوسي)، تا: يك شنبه 28 ربيع الاول 1065ق؛ ركابه دار؛ تملك: حاج محمدرضا كتابفروش در رجب 1337؛ جلد: روغني با ترنج و سرترنج، 92گ، 18 سطر، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 93-31]
خط: نسخ، كا: عارف، تا: دوشنبه 13 ربيع الاول 1067ق؛ كاغذ: زرد و سرخ و سفيد، جلد: تيماج ترياكي، 53ص (1-53)، 32 سطر، قطع: بياضی [سنا: ف: 2-280]
خط: نستعليق، كا: محمد بن محمد تقي حسيني بروجردي، تا: دهه نخستين ذيحجه 1080ق، جلد: تيماج مشكي، 59گ (77پ-135پ)، قطع: ربعي [نشريه: 7-552]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3743/27- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 2-239]
فاقد ديباچه خاقاني؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: 1082ق؛ داراي كتيبه مذهب و مرصع، مجدول، مذهب، محشي از «حسينقلي بن آقا خان نوري سنه 1288» با امضاء، يادداشت هايي است از آن جمله: «تحفة العراقين قطع كوچك كاغذ سمرقندي متن افشان. جدول مذهب جلد ملاطي دار از اموال ميرزا معصوم وزير مالي بتاريخ 6 صفر سنه 1105 نوشته شد» با مهر «بنده آل محمد معصوم» كاغذ: سمرقندي شكري، جلد: تيماج مشكي، 300 ص، 12 سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 40-21]
خط: نستعليق خوش، بي كا، تا: جمعه 22 محرم 1084ق؛ مجدول، داراي سرلوح و دو مينياتور؛ 149گ، 12 سطر، اندازه: 10/5×17/5 سم [ف: 70-25]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: كليانداس زرگر خوشابي (كذا)، تا: ذيقعده 1092ق؛ مصحح، محشي؛ جلد: تيماج قهوه اي، 108گ، اندازه: 15×21 سم [ف مخ: 360-1]
انجام: بقراط و بزرجمهر و فسطاست ** صابي و خليل و جاحظ
آساست
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1099ق، جا: اصفهاني؛ افتادگي: انجام؛ كاغذ: ترمه اصفهاني سفيد و آبي، جلد: ميشن عنابي، 93گ (1-93)، اندازه: 10×18 سم [ف: 273-8]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: تيماج زيتوني، 140گ، 12 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 276-13]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج مشكي، 137گ، 12 سطر (4/5×10)، اندازه: 8×14/5 سم [ف: 16-15]
آغاز و انجام: برابر
بي ديباچه؛ خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ افتادگي: آغاز؛ با يك سرلوح، مذهب؛ واقف: ناييني؛ كاغذ: نوعي ترمه، جلد: تيماج مشكي، 149گ، 13 سطر (6/5×15)، اندازه: 11×20 سم [ف: 239-7]
فهرست است و ديباچه؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ كاغذ: هندي، جلد: مقوا، 6گ، 4 سطر (7×15)، اندازه: 15×25 سم [ف: 76-16]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ با سرلوح؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: تيماج سبز، 137گ، 14 سطر (9×14)، اندازه: 16×23 سم [ف: 2698-12]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ افتادگي: انجام؛ كامل كرده نفيسي؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: مقوا، عطف پارچه، 53گ، 15 سطر (5×12)، اندازه: 10×20 سم [ف: 276-16]
آغاز: اين مهر به شهر مشتهر شد ** خاقان بزرگ را خبر شد؛
انجام: برابر
گزيده اي از منظومه است؛ خط: نستعليق، كا: جعفر بن محمد بديع، تا: 1109ق، جا: مشهد؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي، 35گ (148ر-182ر حاشيه) [ف: 147-29/1]
آغاز و انجام: برابر
فاقد ديباچه؛ خط: نستعليق هندي، كا: مير محمود ولد مير ابوالفضل، تا: 5 شعبان 1140ق؛ محشي؛ واقف: ناييني؛ كاغذ: شكري آهار مهره، جلد: تيماج يشمي، 79گ، 15 سطر (6/5×13)، اندازه: 12/5×21/5 سم [ف: 238-7]
خط: نستعليق، كا: ميرعلي هروي، بي تا؛ مجدول، مذهب، با سرلوح زرين و تذهيب و تشعير؛ تملک: خليفه سلطان حسيني اصفهاني؛ مهر: مهدي خان استرآبادي منشي نادري مورخ 1145؛
كاغذ: سفيد دولت آبادي، جلد: تيماج مشكي، 88گ، 15 سطر (7×15)، اندازه: 14×23/5 سم [سنا: ف: 177-1]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق زيبا، بي كا، تا: قرن 13؛ داراي سر لوح زيبا، با كتيبه، مجدول مذهب، داراي، مصحح، هبه نامه اي با اين عبارت: «هو الله، اين كتاب تحفه العراقين را جناب مؤيد الملك عوض عيدي در سال ايت ئيل هزار و سيصد و پانزده هجري، به اين حقير محمد حسين، لطف كردند، شوال المكرم 1315 طهران»؛ کاغذ: شرقي، جلد: تيماج قرمز با ترنج و سرترنج، 105گ، 16 سطر (7/5×18)، اندازه: 17×25/5 سم [ف: 28-33]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز (بي ديباچه)، واقف: سردار كل يار محمد افشار، 25 خرداد 1332؛ كاغذ: شكري فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج، 112گ، 15 سطر (7×13/5)، اندازه: 21/5×15/2 سم [ف: 239-7]
خط: نستعليق، كا: ميرزا عبدالله خان و محمد ابراهيم و احمدآقا از شاگردان محمد رضا گلشهر خوشنويس، تا: قرن 13؛ كاغذ فستقي، 100گ، 17 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 35-1]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 62
همان نسخه بالا [نشريه: 5-15]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ مقاله اي به وزن مثنوي و به نام «ختم الغرائب» همين نويسنده نوشته و آن را ضميمه تحفه قرار داده؛ واقف: سپهسالار؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج، 88ص، 10 سطر، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 468-2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2532/1- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 1-711]
آغاز: تا طالع او هماي سان شد؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: تيماج مشكي، 52گ، 20 سطر (9×20)، اندازه: 13/5×23 سم [ف: 44]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: از صورت عدل آب او باد ** عدلش مدد جناب او باد
خط: شكسته، بي كا، تا: محتملاً قرن 13؛ محشي؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مقوايي ترياكي، 220ص، 15 سطر (6/5×12/5)، اندازه: 11×18 سم [ف: 66]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ با جدول و سرلوح؛ كاغذ: سپاهاني [نشريه: 11-887]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: گشته ز پي نداي عشاق شاخ خسكش درخت و قواق...
خط: نستعليق ممتاز، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: انجام؛ ركابه دار؛ مهر: «سلطان جنيد» داراي تاريخ 1204؛ همچنين شخصي زير عنوان كتاب درباره صاحب خط توضيحي نوشته: «دست خط مرحوم مغفور بابا جانم معتمدالدوله است»؛ جلد: تيماج قهوه اي، 24گ، 11 سطر، اندازه: 13/5×20 سم [ف: 108-1/27]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: درد است شناس بر زبانم ** اين درد شناس حرز جانم
خط: نستعليق زيبا، بي كا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: مقوايي حاشيه تيماج سرخ، 88گ، 17 سطر (18×19)، اندازه: 16×26 سم [ف: 39-13]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد علي، تا: سه شنبه 28 محرم 1201ق، مجدول؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوا، 112گ، 15 سطر (7×14)، اندازه: 12/5×21 سم [ف: 296-13]
كا: محمد صالح، تا: 1209ق؛ زرين و آراسته [نشريه: 5-342]
آغاز: برابر مثنوي انجام: گر هر چه به کارگاه دينيست ** ازعدل درازتر عمر نيست/ نورالانوار برسرش باد ** رب الارباب ياورش باد
خطبه را ندارد؛ خط: نسخ، كا: سيد ابراهيم حسيني، تا: رجب 1228ق، جا: بغداد؛ مجدول؛ جلد: تيماج مشکي، 93گ، اندازه: 15×22 سم [ف مخ: 360-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق، كا: محمد بن عبدالله آشتياني، تا: 1237ق؛ مجدول مذهب، داراي يک سرلوح؛ واقف: سپهسالار، كاغذ: ترمه، جلد: تيماج، 83ص، 21 سطر، اندازه: 13/5×23 سم [ف: 468-2]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: تحريري، بي كا، تا: 1245ق؛ كاغذ: شكري آهار مهره، جلد: تيماج سرخ، 13 سطر، اندازه: 10/5×18 سم [ف: 308-9]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد ابراهيم جابري انصاري، تا: ربيع الاول 1252ق؛ افتادگي: آغاز؛ از سوي برادر زاده كاتب تصحيح شده؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج سورمه اي، 53گ (253پ-304پ)، 30 سطر (11×21)، اندازه: 14×22 سم [ف: 320-33]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعليق، كا: محمود، تا: 1254ق، جا: بيجار، حسب الامر عباسقلي خان؛ 104گ، 18-19 سطر، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 2-773]
خط: نستعليق، بي كا، تا: رجب 1255ق، جا: طهران؛ محشي؛ جلد: تيماج مشكي، 97گ، 12 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 248-22]
فاقد ديباچه؛ خط: نستعليق شكسته زيبا، كا: علي محمد، تا: 1255ق؛ مذهب؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: روغني عطف تيماج سياه، 91گ (91-1)، 17 سطر، اندازه: 15×24 سم [ف: 49-22]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
بدون مقدمه منثور؛ خط: نستعليق، كا: محمد رضا ابن مرحوم آقا محمد جعفر ميناساز، تا: ربيع الاول 1263ق، براي امير محمد شاه غازي قاجار؛ مجدول، مذهب، كمندكشي زرين، با سرلوح مذهب خوب، يك كتيبه مذهب؛ مهر: ناصرالدين شاه قاجار، حسين بن هدايت الله، رضا الحسيني، مشير السلطنه؛ كاغذ: ترمه، جلد: مقواي روغني بوم قهوه اي، 212ص، 15 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 441-3]
خط: شكسته، نستعليق، بي كا، تا: 1264ق؛ كاغذ: کاغذ آهار مهره فرنگي، جلد: ميشن قرمز، 112گ، 15 سطر، اندازه: 10/8× 17/2 سم [ف: 112-2]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1270ق، خط يكي از انصاري هاي اصفهان [نشريه: 6-595]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1271ق؛ با ديباچه منثور؛ كاغذ: سپاهاني [نشريه: 2-66]
آغاز: تحفة العراقين حكيم كه خراسانيان با همه سخنداني ادراك مطالب آن را عرش المعرفه خويش مي دانند؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1274ق؛ واقف: ابوالوفا معتمدي كردستاني؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: ميشن، 157گ، 11 سطر، اندازه: 12×20/5 سم [ف: 97-9]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: نور الانوار در برش باد ** رب الارباب ياورش باد
منتخبي است از مثنوي تحفة العراقين؛ خط: نستعليق، كا: عبدالرشيد، بي تا؛ يك سرلوح مذهب مرصع عالي، مجدول، مذهب، كمنددار؛ مهر: ناصرالدين شاه قاجار 1274؛ كاغذ: اصفهاني نخودي، جلد: مقواي، 66ص، 11-12 سطر، اندازه: 18×29 سم [ف: 445-3]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: صدرش رقم قبول راند
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1277ق؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ واقف: ناييني؛ كاغذ: سفيد فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج، 95گ، 17 سطر (5×13/5)، اندازه: 11/5×18/5 سم [ف: 239-7]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
فاقد ديباچه؛ خط: نستعليق، كا: فتح الله حسيني، تا: پنج شنبه 9 ذيحجه 1279ق؛ محشي؛ اهدايي: علي اصغر حكمت به دانشكده ادبيات، 1340ش؛ جلد: گالينگور آبي، روي عطف كتاب بر چسب كتابخانه كوهي كرماني، 83گ، 20 سطر (7/5×15/5)، اندازه: 13×22 سم [ف: 354-20]
كامل؛ خط: نستعليق، كا: نصرالله منشي شيرازي، تا: پنج شنبه 12 جمادي الثاني 1284ق، براي اكرم ميرزا عبدالوهاب خان نايب الوزارة؛ يادداشتي در شب چهارشنبه 12 رجب 1294 ق در چهل چشمه و در 89پ يك بيت شعر نوشته شده در شب 10 رجب 1294ق در بالاخانه افجه؛ جلد: تيماج مشكي، 120گ، 14 سطر (7/5×14/5)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 500-20]
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: 27 شعبان 1284ق؛ با سرلوح، مجدول؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج سرخ، 125گ، 14 سطر (5/5×13/5)، اندازه: 13×21 سم [ف:23]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1285ق؛ با سرلوح مذهب، مجدول، مذهب؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قرمز، 110گ، 15 سطر (9×17)، اندازه: 16×26 سم [ف: 76-6]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
ديباجه را ندارد؛ خط: نستعليق ممتاز، بي كا، تا: اواخر جمادي الاول 1286ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 110گ، 15 سطر، اندازه: 15/3×22/5 سم [ف: 208-41]
آغاز: برابر مثنوي انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد كاظم متخلص به الفت، تا: 22 جمادي الاول 1288ق، هنگامي كه از شدت گرماي شيراز فرار كرده به چمن كوديان در ركاب شاهزاده ظل السلطان سلطان مسعود آمده بود؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 152گ، 11 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 56-5]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق خوش، كا: محمد اسماعيل، تا: سه شنبه 25 رجب 1288ق، به جهت نور چشمي ميرزا محمد علي؛ مجدول؛ مهر: كتابخانه مهندس بغايري؛ جلد: تيماج مشكي عطف تيماج قهوه اي، 112گ، 15 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 321-21]
خط: نستعليق، كا: عبدالغفار همداني، تا: 17 ربيع الثاني 1289ق، جا: شيراز، جهت محمد مهدي؛ مصحح؛ جلد: تيماج قرمز، 140گ، 12 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 357-2]
آغاز: بابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد رشيد، تا: 20 صفر 1289ق؛ مصحح، محشي؛ جلد: تيماج سبز، 174گ، 11 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 2-774]
خط: نستعليق، كا: عبدالله بن محمد جعفر، تا: پنج شنبه 21 شعبان 1289ق، بدستور علي اكبر خان شرف الملك؛ مجدول؛ 306ص، قطع: ربعي [نشريه: 7-113]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: ربيع الاول 1292ق؛ مجدول، محشي؛ كاغذ: فرنگي شكري، جلد: مقوا با تيماج سرخ، 120گ، 14 سطر (7×14)، اندازه: 15×22 سم [ف: 264-2]
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ تملک: احتشام السلطنه در ربيع الاول 1293 در بادكي؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج قهوه اي ترنج دار، 96گ، 17 سطر (8×15)، اندازه: 12×20 سم [ف: 161-17]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: يكره بحريم خاك پيوند ** زين گنبد آبگينه تا چند
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1299ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي، 33گ، 15 سطر (5/5×12)، اندازه: 10×17/5 سم [ف: 503-1]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 14؛ داراي سرلوح، مجدول؛ يادداشتي از سيف علي نعمت اللهي در جمادي الثاني 1323؛ جلد: تيماج مشكي، 132گ، 12 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 194-1]
خط: نستعليق، بي كا، تا: سه شنبه از صفر 1302ق، جا: اصفهان و طهران؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: تيماج قهوه اي، 160گ، 12 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 49-24]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: حسنعلي، تا: 1305ق؛ افتادگي: آغاز (بي ديباچه)؛ واقف: محمد علي صفوت تبريزي، مرداد 1332؛ كاغذ: خاكستري فرنگي، جلد: تيماج عنابي، 122گ، 14 سطر (7/8×16)، اندازه: 13/3×21 سم [ف: 240-7]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد اسماعيل، تا: جمعه 4 محرم 1310 ق؛ محشي؛ جلد: تيماج مشکي، 66گ، 15 سطر، اندازه: 14/5×22/5 سم [محدث ارموي مخ: 299-1]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد علي متخلص به فرخ شيرازي، تا: 1313ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قرمز، 97گ، 17 سطر (9×16/5)، اندازه: 18×26 سم [ف: 17-5]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
2500 بيت؛ خط: نستعليق، كا: عزيز الله تهراني، تا: 1318ق؛ مجدول، با كمند قرمز؛ كاغذ: فرنگي ابري آبي، جلد: تيماج سياه، 212ص، 12 سطر (7×12)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 278-8]
آغاز: برابر
خط: نستعليق خوب، كا: عماد الكتاب سيفي ابن محمد حسين قزويني، تا: 1342ق؛ ترجمه لغات آن از كتب لغت و فرهنگ هاي مشهور نيز به خط همين نويسنده نگارش يافته، ديباجه نثري را ندارد؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج غربي، 152گ، 11 سطر، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 139-3]
بي كا، تا: 1358ق؛ انتقالي از كتابخانه پهلوي- مجموعه نوازي؛ 102گ، اندازه: 13/5×21/6 سم [رایانه]
بي كا، بي تا؛ خريداري از مهردخت همايي [رايانه]
بي كا، بي تا؛ خريداري از مهردخت همايي [رايانه]
خط: نستعليق، بي كا، بي تا [الفبائي: 115]
بي كا، بي تا؛ خريداري از امرالله صفري [رايانه]
بي كا، بي تا؛ خريداري از مهردخت همايي [رايانه]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
بي كا، بي تا [ف: 3-240]
آغاز: بسمله. اي مهر دهان روزه داران ** جان داروي علت بهاران؛ انجام: در دين چو خليل چشم بازست ** زان بتكده سوز و كعبه سازست
خط: نسخ تعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: چرمي سياه، 54گ، 13 سطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 217-1]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ با سرلوح و كتيبه ساده، كمند اندازي، مجدول؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: تيماج زرشكي، 96گ، 14 سطر (7×14)، اندازه: 14/3×19/8 سم [رایانه]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق خوش، بي كا، بي تا؛ مصحح، محشي با نشان هاي «فرهنگ جهانگيري، برهان قاطع، دستور الفصحا، كرخي، منتخب، بهاءالله، كنز» با امضاي محمد مهدي و جز او؛ كاغذ: فرنگي طوسي، جلد: تيماج ترياكي، 155گ، 11 سطر (6/2×14)، اندازه: 13×19/7 سم [رایانه]
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: مقوايي پارچه اي قرمز، 2گ (88پ-89پ)، اندازه: 14/5×26/5 سم [ف: 527-2]
آغاز: برابر انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ خريداري از حاجي ميرزا موسي انزلي چي به بهاي پنج تومان؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج قهوه اي، 170ص، 19 سطر (8×17)، اندازه: 16×25 سم [ف: 122-17]
خط: نستعليق، كا: عهدي، بي تا؛ نستعليق عهدي با شعر خود او به فرموده الله قلي بيكادر اول جمادي الاول 106 (= 1006)؛ با سرلوح، با حاشيه سازي، مجدول؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج مشكي ترن جدار، 123گ، 13 سطر (6×14)، اندازه: 11×16 سم [ف: 185-16]
آغاز: برابر انجام: دل کوفته ام چوتخمکان زآتش قهر ** بس شسته ز هفت...
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ مصحح؛ جلد: تيماج قهوه اي، 269گ، 17 سطر، اندازه: 14/5×23/5 سم [ف: 774-2]
از «صفت اهل صناعت» آغاز شده و تا آغاز هجو ابوالعلاء گنجوي را دارد و ناقص مانده است؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ مجدول؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج مشکي، 92گ، 15 سطر، اندازه: 10/5×18/5 سم [ف: 372-3]
خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ جلد: تيماج قهوه اي، 5گ (1ر-5پ)، سطور چليپايی، اندازه: 15×24 سم [ف: 187-38]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر 2561/6
خط: نستعليق، كا: شاهبيك ولد محمود شيراز مازندراني، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: ميشن قهوه اي، 109گ (504-612)، اندازه: 12/5×25 سم [ف: 270-8]
آغاز: برابر مثنوي؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: ترمه اصفهاني، جلد: تيماج قهوه اي با ترنج و سر ترنج، 134گ (420-553)، اندازه: 6×12 سم [ف: 275-8]
خط: نستعليق و شكسته، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي نخودي، قطع: نيم خشتي [نشريه: 13-433]
tohfat-ol ‘erāqayn
صبا، فتحعلي بن محمد، - 1238 قمري
sabā, fath-‘alī ebn-e mohammad (-1823)
آغاز: اي طاير عيسي آفرينش ** چون طاير عيسوي به بينش/ كرد از گهرت بوقت ايجاد ** يزدان... از آن نبي باد
[دنا 979/2؛ نسخه هاي منزوي 2719؛ فهرستواره منزوي 565/10]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 22/3 معیری
آغاز: برابر؛ انجام: بادي زدو آهي سماوي ** چون ديك ز ناب ابن آوي
89 بيت؛ خط: نستعليق خوش، كا: محمد مهدي فراهاني، تا: 1229ق؛ مجدول، با كمند؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: زري طلايي گلدار عطف تيماج قهوه اي، 9ص (60-69)، 10 سطر (9×15)، اندازه: 13/5×19/5 سم [ف: 31-18]
آغاز: برابر؛ انجام: بادي زدماوي سماوي ** چون ديگ ز ناب ابن آوي
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: ميشن سبز، 7گ (26ر-32ر)، 14 سطر، اندازه: 9/5×13/3 سم [ف: 215-8]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فستقي، جلد: روغني، 3گ (326پ-328پ)، 20 سطر، اندازه: 22×33/5 سم [ف: 292-8]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13 [نشريه: 13-431]
tohfat-ol ‘erfān
روزبهان بقلي، روزبهان بن ابي نصر، 522؟-606؟ قمري
rūzbahān-e baqlī, rūzbahān ebn-e abī-nasr (1129-1210)
آغاز: اي قديمي كه در جلال قدم ** نبود ذات تو قرين عدم
چاپ: به همراه تحفة العرفان شرف الدين ابراهيم. روح الجنان و منازل القلوب در يك مچلد چاپ شده است
[فهرستواره منزوي 656/10]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 241/18- ف
نسخه اصل: اونيورسيته ش 538. در 240 بيت؛ خط: نستعليق ريز و خوش، بي كا، تا: با تاريخ 826ق؛ 4گ (هامش 567ر-570ر)، 25 سطر [فيلم ها ف: 1-442]
tuḥfat-ul ‘urūs wa mut‘at-un (nuzhat-un) nufūs
بجائي، محمد بن محمد، - 865؟ قمري
bejāīī, mohammad ebn-e mohammad (-1461)
نويسنده مي گويد تلذذ مردان از زنان بسيار است و لذت از زنان از اعظم لذائذ عالم مي باشد پس بر آن شدم كه اين كتاب را درباره زن و زناشوئي در بيست و پنج «باب» بدين شرح بپردازم: باب 1. جامع في النساء و ما يتقي من فتنتهن و مازينه الله سبحانه في قلوب الرجال؛ 2. العفاف و التصون؛ 3. الحث علي النكاح؛ 4. تخير الرجال لنطفته؛ 5. فيما يباح للرجل من النظر الي المرئه؛ 6. ذكر الصدقات و ماورد في كثرتها؛ 7. الوقت المستحب لعقد النكاح؛ 8. جلاء العروس عند ابتناء زوجها بها؛ 9. الزينة و الطيب و ما ينبغي للمرئه؛ 10. زينة الرجل؛ 11. معاشرة النساء؛ 12. السراري؛ 13. تفضيل الانسان و ماورد؛ 14. الابكار؛ 15. السمن و الضمور؛ 16. ذكر الالوان؛ 17. الطول و القصر؛ 18. جامع في الملاحة؛ 19. ذكر اوصاف النساء؛ 20. ذكر اوصافهن علي التفصيل؛ 21. جامع لذكر الجماع؛ 22. الزهر في الجماع؛ 23. الوطي؛ 24. الغيره؛ 25. يشتمل علي ملح من ملح المفاكهات.
آغاز: بسمله، و به ثقتي. الحمدلله الذي سوغنا الفضل جزيلا و فضلنا علي کثير ممن خلقه تفضيلا
انجام: و هنا انتهي الکلام و الحمدلله علي حسن معونته... و اسال الله الکريم الوهاب... ان يعفو عن کاتبه... آمين.
[معجم المؤلفين 259/11؛ دنا 979/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: علي بن عنيف بن فهد علوي حسني، تا: 13 شوال 1009ق، جا: قاهره؛ تملک: سعود بن ابراهيم اسطنبولي در قاهره در شوال 1070، عبدالعزيز بن يوسف در 1231؛ كاغذ: فستقي استانبولي، جلد: ميشن سياه نو، 141گ، 23 سطر، اندازه: 15/2×20/8 سم [ف: 90-1]
آغاز: برابر؛ انجام: و مؤلف هذا الكتاب و قد فرغت من كتابته و انا الحقير مهدي بن علي نقي التبريزي يوم الاحد الثامن عشر من شهر ذي الحجة الحرام
خط: نسخ، كا: مهدي بن علي نقي تبريزي، تا: 18 ذيحجه 1285ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 147گ، 21 سطر (7/5×14)، اندازه: 15×22 سم [ف: 309-8]
at-tuḥfat-ul ‘azīza
بصري، احمد بن عبدالرضا، ق11 قمري
basrī, ahmad ebn-e ‘abd-or-rezā (-17c)
تاريخ تأليف: 1086ق
در علم اصول در يك «مقدمه» و پنج «قلاده» و چند «جوهر» و «کوکب» و «خاتمه».
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 3572/3
آغاز: احمدك يا من عيينا بالتكليف و بيان احكامه اصلا و فرعاً؛
انجام: بعد ما تناوله ثمانية و عشرين، و الحمدلله رب العالمين
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ كاغذ: ترمه، جلد: ميشن آلبالويي، 19 سطر، اندازه: 16/2×24/9 سم [ف: 496-6]
تحفة العشاق- آفاق و انفس
tohfat-ol ‘oššāq = dah-nāme
صاين هروي، ركن الدين بن محمود، - 765 قمري
sāyen-e heravī, rokn-od-dīn ebn-e mahmūd (-1364)
ده نامه عشقي منظوم است و در آن آمده: «در سبب تألیف «ده نامه» گوید...». در الذريعه «ده نامه» او ياد شده است.
آغاز: بنام آن كه اول عشق از او خواست ** به دست عشق ملك جان بار است/ بنور عشق دل را روشني داد ** در جان را بروي عشق بگشاد
[الذريعه 383/9؛ دنا 979/2؛ فهرستواره منزوي 567/10]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 4751/6
آغاز: برابر؛ انجام: خداوندا مرا در نيك نامي ** بآن بيتي كه مي گويد نظامي (تمت الابيات التي قالها الفاضل... ركن الملة و الدين الملك المعروف بركن صاين طيب الله ثراه...)
خط: نستعليق، بي كا، تا: اواخر جمادي الاول 876ق؛ كاغذ: نوعي فستقي، جلد: رويه ميشن قهوه اي، 6گ (250پ-255پ)، 25 سطر، اندازه: 20/8×28 سم [ف: 80-8]
tohfat-ol ‘oššāq
خليلي، خليل، ق9 قمري
×alīlī, ×alīl (-15c)
اهدا به: مولاي روم
تاريخ تأليف: 1 جمادي الاول 880ق
منظومه اي است عرفاني در 750 بيت كه به اشارت مولوي در خواب سروده است. برخي از عناوين آن بدين شرح است: ايجاد جوهر اول، مراتب عالم ارواح، اثبات وحدانيت، ده شرط سلوك و ارادت، هفت ذكر و هفت سير سالك، چهار قسم ذاكران، هفت وادي در سلوك، انسان كامل، اقسام اهل ايمان، اقسام توحيد، اقسام عالم، انواع قيامت و ولايت و نبوت. (حكيم)
آغاز: بشنو اي جوينده راه هدي ** گر تو جوياي خدائي با خود آ/ گوش كن اين نكته ي باريك را ** روشنائي ده دل تاريك را
انجام: اي خليلي تا قيامت اين كلام ** گر بگويي نيست امكان تمام/ زان كه از حق است اين زيبا سخن ** تازه موج است اين زدنياي كهن/ تا بود دريا نباشد موج كم ** تازه و تر مي شود هر دم به دم/ چون ندارد اين سخن پايان و حد ** بس بود گفتن ز ارباب خرد
[فهرستواره منزوي 566/10؛ نسخه هاي منزوي 2720-2719/4؛ دنا 980-979/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1080ق؛ مجدول، مذهب؛ كاغذ: دولت آبادي شكري، جلد: تيماج قهوه اي با ترنج و نيم ترنج، 59ص (142-84)، 15 سطر، 12×21 سم [ف: 241-21]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: چهارشنبه 13 ذيقعده 1103ق؛ كاغذ: فستق، جلد: كاغذ ابري فرنگي عطف ميشن قهوه اي، 13 سطر [ف: 91-9]
آغاز و انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد:
تيماج آبي، 48ص (103-150)، 15 سطر (9×14)، اندازه: 16×21/5 سم [ف: 366-4]
آغاز: برابر؛ انجام: گر سخن آيد ز تاريخ كلام ** غره شهر جماد اولي به نام/ هم ز هجرت هشتصد و هشتاد بود ** اختتامش را ز حق امداد بود/ ختم شد اين جا سخن تم الكلام ** بس شد و الله اعلم بالسلم
كامل؛ خط: نستعليق، كا: سيف الدين بن شمس الدين، تا: 21 شعبان 1291ق، كاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي، 38گ (23پ-60ر)، 12 سطر (6/9×14/4)، اندازه: 12/9×19/3 سم [ف: 264-29/1]
آغاز: برابر؛ انجام: هم زهجرت ششصد و هشتاد بود ** اختتامش را حق امداد بود
خط: نستعليق تحريري، كا: محمد محسن متخلص به آقا كوچك، تا: قرن 14؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: تيماج عنابي، 48گ (24پ-71پ)، 8 سطر دو ستون حمايلي (7×14)، اندازه: 11×17/5 سم [رایانه]
آغاز: برابر
خط: شكسته نستعليق، كا: عبدالحميد فاني، تا: 1301ق؛ يك غزل از خليلي با عنوان «و منه»، و نيز غزلياتي است از ميرزا محمود نشاط؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قرمز، 32گ (62-93)، 14 سطر، اندازه: 13×20 سم [نشریه: 16-13]
آغاز: برابر؛ انجام: عاشقان را چون همي بخشد صفا ** دادم او را تحفة العشاق نام... هر كه خواند تحفه العشاق را ** بنده را ياد آورد بين الانام... اي خليلي نظم اين درد لال ** چون رسيد اين جا به فضل ذو الجلال... گر سخن آيد ز تاريخ كلام ** غره جمادي بود او را تمام/ هم ز هجرت هشتصد و هشتاد بود ** كاختتامش را ز حق امداد بود
خط: نستعليق، كا: عبدالله محمدي، تا: 25 محرم 1350ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوا، 21گ، 23 سطر (7×14)، قطع: جیبی، اندازه: 11×17 سم [ف: 172-16]
آغاز: برابر؛ انجام: ختم شد اينجا سخن تم الكتاب ** بس بود و الله اعلم بالصواب/ اي آن كه جز تو نيست كسي در هواي ما ** در سايه هم تويي هم هماي ما/ اگر خطايي رفته باشد از قلم ** سهو او را عفو سازيد از كرم
خط: نستعليق، كا: عبدالله محمدي محفلي، تا: 21 محرم 1350ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج سرخ، 80گ (80-1)، 11 سطر (8×15)، اندازه: 11×18 سم [ف: 2564-12]
tohfat-ol ‘oššāq
شريف قمي، محمد كريم، ق11 قمري
šarīf qomī, mohammad karīm (-17c)
وابسته به: تحفة الاخيار در شرح مونس الابرار؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسين (- 1098ق)
در دفاع از تصوف و درويشي به روش شيعي اثني عشري و با استدلال و با گواه آوردن سخنان و عبارات دانشمندان شيعي و گويا در رد گفته هاي محمد طاهر شيرازي قمي (- 1098) چه در آن در باب نغمات آمده است: «و حضرت آخوند مولانا محمد طاهر كه يكي از مانعين اين طور و طريقه است در حضور ايشان قرآن و ابياتي كه زاده طبع شريف ايشان است به آواز خوانده مي شود» «بعضي عزيزان در كتاب تحفة الاشرار خود استشهاد بر تسنن شيخ (محيي الدين) آورده فقير او را شيعه و محب اهل بيت... مي دانم». مي دانيم كه محمد طاهر قمي «تحفة الاخيار» دارد در رد صوفيان كه در 1075 ساخته و اين رساله هم در 1078-1097 ساخته شده و اين محمد طاهر و مؤلف رساله ما، هر دو از مردم قم هستند، پس بايد اين رساله در رد همان «تفحة الاخيار» باشد كه او آن را «تحفة الاشرار» خوانده است. او درباره خود مي گويد كه هفده رساله از محيي الدين ديدم و شش باب از فتوحات را خواندم. او بسياري از دانشمندان شيعي را مانند خواجه طوسي مؤلف انوار حكمت و اوصاف الاشراف و آغاز و انجام و مقامات العارفين شرح اشارات و ابن ابي جمهور احسائي مؤلف محلي و علامه حلي و دو شهيد را در شمار صوفيان مي آورد. در اين رساله از بسياري از دانشمندان قديم شيعي و از عارفان و كتب عرفاني ياد شده و از ميان دانشمندان شيعي عصر مؤلف از شيخ بهايي و سيد داماد و عبدالرزاق لاهجي و آخوند مولانا رجب علي و محمد محسن كاشي و مولانا محمود عبدالعظيمي و شيخ حسين تتنكابني و محمد تقي مجلسي و محمد باقر خراساني ياد شده كه همه مشرب تصوف داشته اند و استاد و مرشد خود او «آقا محمد سعيد الشريف الشهير بالقاضي ادام الله ظله» و «آخوند مولانا صدرالدين محمد شيرازي» نامبرده شده است. در يك «مقدمه» در پند و اندرز و چهارده «باب»: توحيد، شريعت و طريقت و حقيقت، ولايت، تصوف، عشق عفيف، ذكر خفي و جلي، صورت حسن، فقر، كم خوردن، تنهائي و اعتكاف و كم خوردن حيواني، شال پوشيدن، كرامات و خواب، شطح و طامات، رجال الغيب. (دانش پژوه)
آغاز: بسمله. و به ثقتي. سپاس و ستايش كريمي را كه حدايق رياض ممكنات را از بيداء ظلمت آباد عدم بصحراء وجود آورد و تخم مشيت را در مزرعه بستان غيب تربيت فرمود و بيد قدرت خاك آدم را بسرشت تا از آن شجره انساني سر بر آورد... اما بعد اين رساله ايست موسومه بتحفة العشاق در بيان حال و احوال
عاشقان بجان و دل مشتاق... چون اين ذره بي مقدار... محمد كريم الشريف القمي... شنيده كه بعضي از عزيزان بنا بر فهميده خود گذاشته و نسبت اقوال و افعال نامناسب باين طائفه داده محملا اينكه اين طايفه وحدت وجودي اند و... همه چيز را خدا مي دانند و ترك نماز كرده و واصل مي شوند و عشق باز امردان را شعار خود كرده و بنظر فقيرنه در كتب ايشان چنين حرفي ديده كه موهم مراتب مذكوره بوده باشد و نهاز اكابر ايشان شنيده بلكه ايشان را حامل اسرار ائمه اطهار... و تابع اخبارو آثار سيد ابرارشاهان عرصه ديده و دانسته... ازين فقير بعضي از عزيزان طور و طريقه ايشان را مي پرسيد بالضر و ره و ناچار آن چه ديده و شنيده از حقيقت احوال ايشان... ذكر كرده بر طبق هر مدعاي ممنوعه جوابيمدلل بآيات و احاديث و اقوال حقه صوفيه و شيعه ائمه هدي و بعضي از مقالات سلطان العرفائي طاب ثراه در مقدمه و چهارده باب و خاتمه بمسامع دوستان و شيعيان اهل ايمان مي رساند
انجام: و برهر بي ادبي و گستاخي كه واقع شده ذيل عفو بگسترانند و السلام علي من اتبع الهدي الهي و سيدي انت مسبب الاسباب... يا كريم قد اتفق تأليف هذه الرساله في شهر رمضان المبارك من شهور سنة سبع و تسعين بعد الالف.
[دنا 980/2؛ نسخه هاي منزوي 1075، فهرستواره منزوي 183/7]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: رمضان 1097ق؛ مصحح؛ كاغذ: سپاهاني نخودي و سفيد، جلد: تيماج ترياكي، 176گ، 15 سطر (7×14)، اندازه: 12×18 سم [ف: 2744-12] و [فيلم ها ف: 3-197]
آغاز: برابر؛ انجام: اگر... شهوت بين العوام مردد بوده اين ضعفا ارباب بحث نبوده با مباحثه و مجادله رجوعي ندارد... و زبان حال و مقال اهل وصول و وصال باين مناجات... علي بن الحسين... در هه احوال ناطق و گويا است سبحانك ما اضيق الطريق... و ان تجعلنا من محبيهم و مواليهم بمنك و كرمك الحمدلله... و صلي الله عل محمد و آله... آل طه و يسن.
خط: نسخ و تعليق، بي كا، بي تا؛كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج سفيد، 81گ، 23 سطر (12/5×21)، اندازه: 19×29 سم [ف: 418-3] و [فيلم ها ف: 3-196]
tohfat-ol ‘oššāq
دستور مكالمه فارسي است با ترجمه تركي استانبولي.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3427/1- ف و 5116- ف
آغاز: به نام خداي عزوجل آغاز كردم و بر نعمتش شكر آوردم... بعد از آن چندان الفاظ مركبات بر زبان فارسي ياد كردم چنان كه مردم نازك مزاج به زبان فارسي آموختن هوس كنند... و نام اين رساله تحفة العشاق نهادم؛ انجام: يادگار اين قدر تمام بود
(1پ-13پ)؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ نسخه دكتر اصغر مهدوي [فيلم ها ف: 2-139 و 134-3]
tohfat-ol ‘ašara
توني، محمد رضا بن عزيز الله، ق12 قمري
tūnī, mohammad rezā ebn-e ‘azīz-ol-lāh (-18c)
تاريخ تأليف: يك شنبه غره رمضان 1106ق
ده «مجلس» است مشتمل بر آيات و اخبار و تفسير و فضائل اهل بيت عليهم السلام با اشعاري مناسب موضوعات، كه به جهت خواندن در دهه اول ماه محرم تنظيم شده است.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1595
آغاز: الحمدلله و سلام علي عباده الذين اصطفي... چون رسوم و عادات سادات آل ياسين و مؤمنان پاك دين؛ انجام: باين جا ختم كرديم اين عجاله كثير الفائده را و از حق تعالي اميدوارم كه در روز جزا وسيله نجات اين غريق بحر خطا گرداند
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: يك شنبه غره رمضان 1106ق؛ اشعاري از خود مؤلف اضافه شده؛ تملك: ميرزا احمد خادم كشيك ثاني به تاريخ سوم محرم 1296؛ مهر: «علي آقا الحسيني» (بيضی)؛ جلد: مقوايي عطف پارچه سبز، 61گ، 16 سطر، اندازه: 19×24 سم [ف: 398-4]
تحفة العضدية- حكمة الابدية و تحفة العضدية
tohfe-ye ‘alā’ī = nesāb-e ebn-e bavvāb
محمد بن بواب، قرن 9 قمري
mohammad ebn-e bavvāb (15c)
اهدا به: شاه زاده علاء الدوله علي بن سلطان
فرهنگ لغت عربي به فارسي است به سبك نصاب الصبيان، در سي و هشت بند و حدود 300 بيت. در پايان آن آمده: «ظن هم گمان و هم يقين، ورد العسل، گل انگبين ** اي ابن ابواب آفرين، هستي كنون سحر آفرين».
در برخی فهارس اين اثر به ابن بواب، علی بن هلال (- 423؟ق) نسبت داده شده است، اما با توجه به اين که اين کتاب به سبک «نصاب الصبيان» ابونصر فراهی (- 640 ق) نگاشته شده است و آمده که مؤلف اين کتاب را نزد شاهزاده علاءالدوله می خوانده است اين انتساب درست نمی باشد.
آغاز: افتتاح مقال به حمد نعماي بي حد و شكر آلاي بي عد ملک متعال را بايد که ذکر بابداع قدرت الوان ازهار
انجام: آرام يافت خاطرم از فكر و از خطر ** كين در درج درج معاني بشد تمام
[كشف الظنون 370/1؛ نسخه هاي منزوی 1969/3 (نشاني 4 نسخه)؛ فهرستواره منزوي 568/10 منسوب به محمد بن البواب متوفي ق 9]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: رجب 999ق؛ جلد: تيماج مشكي، 12گ (2پ-13پ)، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 152-14]
آغاز: بسمله. القطعة الاولي. الله نام حق دان بخشش دهنده رحمان ** هم مهربان رحيم و هم پادشاه سلطان؛ انجام: غلام خوب هلال و هلال ماه نو است ** حمام هم زن خوب و كبوتر است حمام
نام مؤلف با تطبيق آغاز نسخه تعيين شد. 27 قطعه آن؛ خط: نسخ، بي كا، تا: احتمالاً قرن 9 و 10؛ جلد: تيماج زرد، 11گ (133پ-143پ)، 13 سطر، اندازه: 17/5×24/5 سم [ف: 185-30]
آغاز: بسمله. الله نام حق دان، بخشنده هم تو رحمان ** هم مهربان و رحيم، هم پادشاه و سلطان/ واحد يكي و حاكم داور عليم دانا ** مغني غنا كننده، حي زنده، پاك سبحان؛ انجام: هدير بانگ كبوتر، صرير بانگ قلم ** صياح بانگ روبه و عوعو است بانگ اوي
در فهرست با عنوان «نصاب» از مؤلف ناشناس. نام مؤلف به تطبيق آغاز نسخه با نسخه الهيات مشهد تعيين شد؛ خط: نستعليق پخته، بي كا، تا: 1077ق؛ محشي؛ 21ص (63-83) [ف: 261-1]
آغاز: عرض پهنا، عرض پاک و عرض حاجت چون وطر؛ انجام: برابر
خط: نستعليق پخته، بي كا، تا: 1077ق؛ افتادگي: آغاز؛ 25ص (196-172) [ف: 48-1]
آغاز: الله نام حق دان بخشش دهنده رحمن ** هم مهربان رحيم و هم پادشاه سلطان؛ انجام: معرفة بالالف لا لفظاً مجرور بمن جار مجرور
در فهرست با عنوان «جنگ» و ناشناس آمده و نام رساله و مؤلف با تطبيق آغاز آن با نسخه الهيات مشهد تعيين شد. در آن تعدادی شعر و بعضی از مباحث نحوی آمده است؛ خط: نسخ، بی كا، تا: محتملاً قرن 12؛ كاغذ: فرنگي و اصفهانی، جلد: تيماج قرمز، 7ص، اندازه: 6/5×13/5 سم [ف: 268-2]
نسخه اصل: لا لا اسماعيل ش 466؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ 18ص (64-47)، 11 سطر [فيلم ها ف: 1-433]
آغاز: بر سرافتاده و هوس در سويداء رخت نهاد كه... باتتهار رسيد به تحفه علائي موسوم گشت... قطعه الله نام حق دان؛
انجام: اي ابن ابواب آفرين هستي كنون سحر آفرين
در فهرست به علی بن هلال معروف به ابن بواب نسبت داده شده؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگی: آغاز (صفحه اول)؛ مجدول؛ كاغذ شكري؛ جلد: تيماج سبز، 37گ، 9 سطر (8/5×12/5)، اندازه: 11/5×17 سم [ف: 38-1]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 652
همان نسخه بالا [نشريه: 5-103]
tohfe-ye ‘alā’ī
تركه اصفهاني، علي بن محمد، - 836؟ قمري
torke esfahānī, ‘alī ebn-e mohammad (-1433)
آغاز: بسمله بعد از حمد و سپاس بي حد و قياس حضرت پروردگاري را كه شاه راه پرستش
چاپ: به كوشش علي موسوي بهبهاني و ابراهيم ديباجي، در چهارده رساله فارسي از صاين الدين علي بن محمد تركه اصفهاني (تهران، تقي شريف رضايي: 1351)
[دنا 980/2]
آغاز: برابر؛ انجام: نماز پيشين و آن چهار ركعتست و وقت آن از وقت.
نيمه اول؛ خط: نسخ، بي كا، تا: 828-841ق؛ خط مؤلف و شرف الدين علي يزدي و ديگران در برخي صفحات، مصحح؛ تملك: محمد حسين حسيني در تبريز سنه 1016ق با مهر مربعي وي؛ تاريخ تولد ميرزا علي دوشنبه 20 جمادي الاول 892ق؛ مهر: بيضوي عبده علي نوري 1196ق؛ جلد: تيماج مشكي، 3ص (373-371)، 23 سطر، اندازه: 15×23 سم [ف: 243-32]
آغاز: زوال آفتابست كه از خط نصف النهار؛ انجام: آن چه زبان گفت بگو گفته ام حامداً لله و مصليا... لسنه احدي و ثلاثين و ثمانمايه و السلام.
نيمه دوم؛ خط: نسخ، بي كا، تا: 841-828ق؛ خط مؤلف و شرف
الدين علي يزدي و ديگران، مصحح؛ تملك: محمد حسين حسيني در تبريز سنه 1016ق با مهر مربعي وي، تاريخ تولد ميرزا علي دوشنبه 20 جمادي الاول 892ق، مهر بيضوي عبده علي نوري 1196ه؛ جلد: تيماج مشكي، 7ص (375-381)، 23 سطر، اندازه: 15×23 سم [ف: 243-32]
tohfe-ye ‘alā’ī
اهدا به: سلطان جهانشاه (- 872ق)
مشتمل بر دو «مقالت»: 1. بيان حفظ الصحه در چهارده «باب»؛ 2. در سه «باب»
[دنا 980/2؛ فهرستواره منزوي 3343/5]
تهران؛ علوم پزشكي؛ شماره نسخه: 238/4
آغاز: بسم الله تيمنا بذكر الاعلي. بنام خداوند داناي راز ** حكيم شفا بخش علت گداز/ بسال وسص بود و فصل بهار ** كه گشتم بكنج عنا سوگوار/ بناداني و جهل اين تحفه را ** علائيش خواندم كه بود از علا؛ انجام: كواكب به بيني بروز از سما بدين قول گشتم بصحت مقر
خط: تحريري، بي كا، تا: قرن 9؛ 133ص (138-6)، 13 سطر، اندازه: 19×25 سم [نشریه: 330-3]
tuḥfat-ul ‘ilal
قدريجاني لنجاني، محمد علي بن محمد امين، ق14 قمري
qadrījānī lenjānī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad amīn (-20c)
تاريخ تأليف: 1252ق
در آغاز اين كتاب علل احكام را به ترتيب كتاب هاي فقهي از «من لا يحضر» شيخ صدوق استخراج كرده و پس از آن كتاب ديات و قصاص را و بعد از آن علل مسائل متفرقه فقهي را به ترتيب كتاب هاي فقه نيز از لمعه و شرايع و مختصر و جز اين ها با
عناوين«مسألة-مسألة» برگزيده است.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 10192/1
آغاز: الحمدلله المختص بالتوحيد و ليس كمثله شيء و آمنت به و اتوكل عليه و اشهد أن لا اله الا الله وحده لا شريك له؛ انجام: اللهم اهدنا الي الصراط المستقيم و أعذنا اليك من شر الشيطان الرجيم بحق محمد و آله أجمعين...
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بي تا؛ محشي از مؤلف؛ جلد: تيماج مشكي، 102گ (4پ-145پ)، اندازه 15×20/5 سم [ف: 153-26]
tuḥfat-ul ‘ulamā’ al-‘āmilīn bi-š.-i asmā’-i rabb-il ‘ālamīn
انصاري، يوسف بن زكريا، ق10 قمري
ansārī, yūsof ebn-e zakaryīā (-16c)
شرح كوتاهي بر اسماء الهي است. مؤلف ابتدا روايتي را از ابوهريره كه مشتمل بر نود و نه نام از اسماء باري تعالي است ذكر كرده، سپس اسماء الله را به ترتيب وارده در حديث شرح و توضيح داده است. آغاز حديث چنين است: «هو الله الذي لا اله الا هو الرحمن الرحيم الملك القدوس السلام المؤمن...»
آغاز: قال الفقيه... اكمل الحمد و اتقنه علي كل حال و اشهد ان لا اله الا الله وحده... اشهد ان سيدنا المنقذ من الضلال
انجام: و ان الشيخ ابوالحسن الشاذلي وفقه الله... و يقول ان يشأ يذهبكم و يأت بآخرين و ما ذلك علي الله بعزيز.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7424
آغاز و انجام: برابر
خط: مغربي، كا: بنجد بن ابوالقاسم بن احد خماسي مالكي اشعري، تا: رجب 1170ق؛ جلد: مقوا زرد، 25گ، 24 سطر، اندازه: 14×19 سم [ف: 404-25]
تحفه علويه- التحفة العلويه
tuḥfat-ul ‘alawīyya
خلخالي، ملك سعيد بن محمد، - 1013 قمري
×al×ālī, malek sa‘īd ebn-e mohammad (-1605)
رساله اي فلسفي و كلامي در مسئله رؤيت و بررسي نظرات شيعه و اشاعره و معتزله و بعضي از فرق كفار، در يك «مفدمه» و سه «مقصد» و یک «خاتمه»: المقدمة: في المذاهب الاسلامية و الاختلاف بينها؛ مقصد 1. أدلة مذهب الشيعة علي امتناع الرؤية؛ مقصد 2. أدله الحكماء الاسلاميين وغيرهم علي امتناع الرؤية؛ مقصد 3. أدلة الاشاعرة علي امكان رؤية الله تعالي؛ الخاتمة في ذكر مذاهب سائر الفرق الاسلامية و غيرهم من الكفار.
[دنا 980/2]
خط: نستعليق، كا: شاه روح الله بن شمس الدين محمد همداني، تا: 1007ق، جا: شيراز؛ مصحح، محشي از مؤلف، اشعاري از مؤلف يا كاتب يا ديگران؛ تملك: محسن بن علي، حسين بن علي به تاريخ 1113 با مهر «يا حسين بن علي» (بيضی)؛ جلد: تيماج قهوه اي، 80گ، 21 سطر، اندازه: 11×21/5 سم [ف: 353-21]
آغاز: اسم وهاب متفرد بالاوصاف الالهية هو القهار الذي لاتدركه الابصار و و يدركها في الليل و النهار؛ انجام: فان الانصاف يفيد في الدنيا و العقبي و الجدل ان لم يضر لا ينفع فيهما.
خط: نسخ، كا: عبدالعلي بن سلطان محمد تبريزي، تا: 1021ق؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 72گ (15پ-86پ)، اندازه: 12/5×18/5 سم [ف: 86-11]
tuḥfat-ul ‘alawīyya
امير صنعاني، محمد بن اسماعيل، 1099-1182 قمري
amīr-ol san‘ānī, mohammad ebn-e esmā‘īl (1688-1769)
قصيده يائيه اي است در مدح اميرالمؤمنين امام علي (علیه السلام) كه نخست در 44 بيت سروده و سپس ابياتي از ناظم و پدرش بر آن افزودند (در اين نسخه 73 بيت آمده است). ناظم شرحي بر اين قصيده نگاشته، موسوم به «الروضة الندية في شرح التحفة العلوية».
چاپ: همراه با شرح آن در هند و يمن به چاپ رسيده است. از جمله در سال 1423ق به وسيله مكتبه مركز برالعلمي و الثقافي در صنعا، با تحقيق دكتر مرتضي بن زيد محطوري حسني.
[اعلام المؤلفين الزيديه 863-872؛ مؤلفات الزيديه 266/1؛ معجم الآثار المخطوطة حول الامام علي بن ابي طالب (علیه السلام) 59]
شروح و حواشی:
1- الروضة الندية فی شرح التحفة العلوية؛ امير صنعانی، محمد بن اسماعيل (1099-1182)
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1114/6
آغاز: تحفة تهدي لمن يهوي عليا ** من رقي مجداً من الشأ و علياً/ و تحيي كل حي صادق ** قلبه مغراً بمن حل الغريا؛ انجام: و كفاه كونه للمصطفي ** نايباً في كل ذكر و صفيا/ صلوات الله تترا لهما ** و علي الآل صباحاً و عشيا
نسخه اصل: كتابخانه واتيكان، ش 1111؛ خط: نسخ، كا: عبدالله سعد مولد زيدي عدلي، تا: 1219ق؛ 3ص (133-135) [عكسي ف: 239-3]
tohfat-ol ‘alavīyya
كاشاني، عليقلي بن عبدالوهاب، ق13 قمري
kāšānī, ‘alī-qolī ebn-e ‘abd-ol-vahhāb (-19c)
تاريخ تأليف: 1223ق
نويسنده مي گويد بر آن شدم كه كتابي در طب و داروسازي بنويسم لذا دست به تحرير اين كتاب براي يكي از شاهزادگان قاجار زدم (نام شاهزاده در متن پاك شده است). بدين شرح: كتاب اول: در دو قسم: قسم 1. طب علمي، مبني بر چهار مقاله: 1) اسباب مادي صحت مشتمل بر چهار باب، 2) اسباب صوري صحت و آن مبني بر دو باب، 3) اسباب فاعلي صحت مبني بر دو باب، 4) احوال و اعراض و علامات مبني بر دو باب؛ قسم 2. طب عملي، مشتمل بر پنج مقاله: 1) حفظ صحت و معالجات كليه مبني بر دو باب، 2) مرض هاي حادثه از سر تا پا و معالجات آن ها مبني بر بيست فصل، 3) حميات، 4) امراض مختلفه به ظاهر جلد مبني بر هفت فصل، 5) ذكر حيوانات زهردار و سمومات و دفع ضرر ايشان مبني بر چهار فصل؛ كتاب دوم: در ذكر ادويه مفرده و مركبه و آن ها به ترتيب حروف تهجي حرف اول نامشان آمده اند.
[دنا 980/2؛ فهرستواره منزوي 3343/5]
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 2044
آغاز: بسمله و به نستعين، حمد بيحد پروردگاريرا كه در سرادق لم يزلي بفردانيت معروف؛ انجام: گويند بادام تلخ و خربزه روباه را بكشد و گرگ بگريزد در جائي كه عنصل بزباشد.
خط: نسخ، كا: شايد نويسنده، تا: قرن 13؛ مجدول؛ كاغذ: فرنگي، جلد: روغني بوم نقره اي عطف تيماج سبز، 154گ، 17 سطر (9×17)، اندازه: 17×27 سم [ف: 43-5]
at-tohfat-ol ‘alavīya
مرشد گيلاني، عبدالكريم بن محمد، ق13 قمري
moršed-e gīlānī, ‘abd-ol-karīm ebn-e mohammad (-19c)
تاريخ تأليف: جمعه 15 جمادي الاول 1234
كتابي در آداب زيارت و دعا و زيارت ائمه معصومين (علیهم السلام) در یک «مقدمه» و دوازه «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه: دارای دو«فصل» در آداب سفر و آداب دعا؛ باب 1. فضل زيارت ائمه عليهم السلام؛ 2. زيارت حضرت رسول (صلی الله علیه و آله)؛ 3. زيارت حضرت فاطمه (علیها السلام)؛ 4. زيارت ائمه بقيع (ع)؛ 5. زيارت حضرت امير (علیه السلام)؛ 6. زيارت امام حسين (علیه السلام)؛ 7. زيارت كاظمين (علیه السلام)؛ 8. زيارت امام رضا (علیه السلام)؛ 9. زيارت عسكريين (علیه السلام)؛ 10. زيارت حضرت حجت (علیه السلام)؛ 11. زيارت جامعه؛ 12. زيارات امامزاده ها و ساير مؤمنين؛ خاتمه: طريق تحصيل مطالب دنيا و آخرت.
[فهرستواره منزوي 183/7]
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: جمعه 15 جمادي الاول 1234ق؛ قبل از كتاب نام «آداب الزياره» به اشتباه آمده، وقف نامه كتاب به خط مؤلف؛ جلد: تيماج مشكي، 105گ، 24 سطر، اندازه: 16/5×25 سم [ف: 351-3]
خط: نستعليق، بي كا، تا: جمعه غره ربيع الثاني 1234ق، شايد بخط مؤلف؛ جلد: تيماج مشكي، 70گ، اندازه: 16×25 سم [ف: 259-14]
tohfe-ye ‘alavīya
فياضي، محمد تقي
fayyāzī, mohammad taqī
وابسته به: التحفة الوردية؛ ابن وردي، عمر بن مظفر (691-749)
تاريخ تأليف: گويا 1208ق
شرح منظومه تحفة الورديه در نحو است، كه براي برادرزاده اش سيد علي رضا ساخته است.
قم؛ فيضيه؛ شماره نسخه: 437/3
بي كا، تا: 1253ق؛ 90گ (126-215)، اندازه: 16×24 سم [ف: 11-3]
at-tuḥfat-ul ‘alawīyyat-ur raḍawīyya
فاضل رشتي، عباس بن محمد تقي، ق14 قمري
fāzel-e raštī, ‘abbās ebn-e mohammad taqī (-20c)
تاريخ تأليف: 1301ق
مؤلف در ابتداي كتاب آورده است: در طول تحصيل به علم ايمان، اطباء زمان كوشيدند تا مرا به علم ابدان آراسته كنند پس از آن قوانين و مطالب رفيع را كه خلاصه آراء متقدمين و نتيجه افكار متأخرين در طب بود ازآن ها اخذ كرده و خلاصه نمودم و سپس به فكر بودم تا آن مطالب را به عنوان تذكره براي معلمين و تبصره براي متعلمين جمع آوري كنم تا آن كه به زيارت امام هشتم علي بن موسي الرضا (علیه السلام) مشرف شده در آن جا در انجام اين امر متوسل به حضرت شدم. پس از آن خداوند مرا در اجتماع اين فرائد كمك نمود و توفيق يافتم كتاب حاضر را در يك «مقدمه» و شش «مقام» و «خاتمه» به رشته تحرير درآوردم: مقام 1. در هشت «فصل» آداب سفر، مسافري كه در گرما واقع شده، مسافري كه در سرما واقع شده، در تدبير چشم در شقاق،
در سقوط و ضربت، در جراحات، در احراق؛ 2. در دو «فصل»: در مطعوم، در مشروب؛ 3. نبض، در پنج «فصل»؛ 4. اصناف اقسام اوجاع (مرض ها و دردها)؛ 5. صداع، در ده «فصل»؛ 6. اجناس عاليه تب.
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 2536
آغاز: الحمد لله الذي خلق الانسان و شرفه بالعقل و البيان فامتحنه بالاقسام في الابدان؛ انجام: فتستعمل في كل مقام هذه مما اختلصناها من مطالب المتقدمين و المتاخرين من الاطباء... و التحية و السلام و الاكرام.
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بي تا؛ مجدول، داراي كمند اندازي، داراي تقريظاتي از علماء معاصر مؤلف در تاييد همين كتاب و پايان هر تقريظ ممهور به يكي از مهرهاي «عليرضا، عبده محمد جعفر، شيخ رئيس» است؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: كاغذي گل بهي، 44گ، 10 سطر (7/5×14)، اندازه: 13×21 سم [ف: 425-12]
tohfe-ye ‘alavīye-ye soleymānīye
وابسته به: عهد نامه مالك اشتر؛ منسوب به علي بن ابي طالب (علیه السلام)، امام اول (- 40)
اهدا به: شاه سليمان صفوي (1077-1105ق)
تاريخ تأليف: 1101ق
جز «تحفه سليمانيه» در ترجمه عهدنامه مالك اشتر از سيد ماجد بن محمد بحراني است. از مؤلفي ناشناس كه از شاگردان مجلسي اول (- 1070ق) و آقا حسين خوانساري (- 1098ق) بوده و در 1101ق به تأليف آن مشغول بوده است.
[دنا 981/2؛ فهرستواره منزوي 367/6]
قم؛ فيضيه؛ شماره نسخه: 646
آغاز: و الحمد لله رب العالمين و العاقبة للمتقين و الصلوة؛ انجام: در زمان شاه عباس ثاني نبر سر معامله كه يكي از اعاظم را باهنود برد و معامله منجر شد به قسم و بر سر اين مسأله ميان علماي عظيم القدر نزاع بهم رسيد بعضي طريقه مشهور فقها را گرفته ايستادگي كردند باينكه قسم بما هو في دينهم، اردع باشد و جمعي متفق بودند كه قسم بايد بذات الله باشد و بس و در شب ماه مبارك رمضان در مجلس تهنيت اين در حضور غفران پناه رضوان آرامگاه صاحبقراني مباحثه شد و از طرفين دلائل مذكور شد آخوند ما يعني خدام و المقام مولانا محمد باقر سبزواري و خدام عاليمقام استادي آقا حسين و جناب عالي... قدس الله ارواحهم را اعتقاد اين بود كه موافق احاديث بسيار بايد قسم به ذات الله باشد و متمسك ايشان اخبار بسيار بود
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ خط خوردگي دارد و مطالب زيادي در حواشي به آن افزوده شده و گويا اين اصلاحات از مؤلف و به خط خود او باشد؛ 207گ، 21 سطر، اندازه: 16×23 سم [ف: 22-2]
’at-tuḥfat-ul ‘alawīyya fī š.-i hadīs-i ḥudūṯ-il asmā
شرح متوسطي بر حديث منقول از امام صادق است که آغاز آن چنين است «ان الله سبحانه خلق الاسماء بالحروف غير متصوت و باللفظ غير منطق و بالشخص غيرمتجسد و بالتشبيه غيرموصوف...»
آغاز: الحمدلله رب العالمين... الرحمن الرحيم الذي استوي علي
عرشه... مالک يوم الدين التشريعي و التکويني في الايام الثلاثة... و بعد الحمد و الصلوة فهذه قليل بيان بل اقل تبيان لواحد من الاخبار الصحيحة الصريحة الوارد من الائمة البرية
انجام: فعليک بتمام التدبر و اتمام التفکر فان تلقيه بالقبول، فوالله هو المأمول و الله سبحانه علي ما نقول شهيد و مع ذلک لدينا رقيب عتيد و صلي الله علي محد و آله... و لعنة الله علي اعدائهم اجمعين
چاپ: با تصحيح حميد احمدي جلفائي، ضمن ميراث حديث شيعه، دفتر شانزدهم، قم، مؤسسه فرهنگي دار الحديث، 1386ش
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2560/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ 24گ (23پ-46ر)، 15 سطر، اندازه: 11×15 سم [ف مخ: 360-1]
tohfat-ol ‘alavīyya fī fazā’el-e zorrīyat-en nabavīyya
شاه چراغي، طاهر بن حسن، - 1397 قمري
šāh-čerāqī, tāher ebn-e hasan (-1977)
تاريخ تأليف: 17 ربيع الاول 1375ق
در فضايل سادات با استفاده از آيات و اخبار و قصص و در پايان متذکر شرح حال امامزادگان معروف از جهت نسب خصوصاً شاهچراغ شيراز که نسب مؤلف به وي مي رسد.
دامغان؛ قمر بني هاشم؛ شماره نسخه: 151
آغاز: افراد بشر در زندگاني از غني و فقير از ضعيف و قوي از وضيع و شريف تماماً براي کمک و معاونت يکديگر خلق شده اند؛ انجام: کراراً بهر که رسيد گفت پسر مرا نفرين سيد حسن آبادي کشت خود بنده مؤلف از سيد مذکور استماع کردم طاهر شاهچراغي
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ در پايان رساله اي به نام «کرامات العباسية او تحفة العباسية» در فضائل حضرت ابا الفضل عليه السلام مشتمل بر 15 کرامت آمده؛ جلد: مقوايي، 200گ، 20 سطر، اندازه: 17/5×22 سم [ف: 31]
tuḥfat-ul ‘alīl
قطب راوندي، سعيد بن هبة الله، - 573 قمري
qotb-e rāvandī, sa‘īd ebn-e hebat-ol-lāh (-1178)
رساله كوتاهي است در حالات مريض. در اين رساله دعا و حرزهايي كه براي شفاي برخي بيمارها مفيد است و آداب بيماري و احاديث در مورد بلا و صبر بر آن و ساير اوصافي را كه شايسته است مريض رعايت كند، از روايات استخراج و در چند باب مرتب نموده است. (صدرائي خوئي)
[روضات الجنات 301 ؛ الذريعه 456/3؛ دنا 981/2]
آغاز: بسمله اما بعد حمدالله الذي جعل ذكره شفاء العليل و دواء الغليل و الصلوة علي محمد و اولاده المعصومين من كثير المعاصي و القليل فان الصادق عليه السلام قال ان الله عزوجل؛ انجام: قال علي (علیه السلام) اذا مرض احدكم فليأذن للناس ان... عليه فانه ليس لاحد إلا و له دعوة مستجابة و كان رسول الله دخل علي سلمان الفارسي (رض)... كشف الله ضرك و عفا ذنبك.
فقط چند فصل اول كتاب را شامل است: فصل: في سلوة المريض، فصل: في التداوي بتربة الحسين عليه السلام، فصل: في ادعية مفردة لاوجاع معينة، فصل: في كفيفية تناول المأكولات و المشروبات، فصل: في ذكر الموت فرحته و ترحمته، فصل: في تلقين الميت عند موته، فصل: في دفن الميت و ذكر القبر و احواله، فصل: في التعاذيو نحوها، فصل: فيما ينبغي ان يكون و وصيته و احواله؛ خط: نسخ، كا: محمد بن علي طبري، تا: پنج شنبه 3 شوال 732ق؛ جلد: تيماج مشكي، 234گ، 15 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 35-323]
آغاز: «تحفة العليل»: [من کتاب «تحفة العلیل» تصنیف الشیخ قطب الدين الراوندي، قدس الله روحه. بسم... اما بعد حمدالله الذي جعل ذكره شفاء العليل و دواء الغليل، و الصلوة علي... محمد و آله المعصومين من كثير المعاصي و القليل؛ فان الصادق عليه السلام قال: ان الله- عزوجل- ليتعاهد المؤمن بالبلاء، لايمر عليه اربعون ليلة إلا تعاهده إما بمرض في جسده أو بمصيبة من مصايب الدنيا ليأجره عليه...]؛ انجام: مقدار موجود تحفة العليل: [... و كان رسول الله صل الله عليه و آله و سلم دخل علي سلمان الفارسي (رض) عائداً... كشف الله ضرك و غفر ذنبك و حفظك في دينك الي منتهي اجلك. و قال].
در حاشيه هاي اين صفحه تا پايان برگ 232 مقداري از كتاب «تحفة العليل» قطب الدين راوندي؛ خط: شكسته تعليق، بي كا، بي تا؛ محشي، كاغذ: قسمت قديمي خانبالغ، قسمت جديد دولت آبادي، جلد: تيماج سياه، ابعاد متن: 10×16، اندازه: 16×22 سم [فهرست روضاتي: - 104]
tuḥfat-ul ‘illīya
كاشفي، حسين بن علي، -910 قمري
kāšefī, hoseyn ebn-e ‘alī (-1505)
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 22456
آغاز: بسمبه. الذين حصروا بعلمهم عليه الكلام و ارتقوا به الي
كيوان؛ انجام: بخواند. اثر ظاهر شود و السلام
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ ضميمه نسخه ش 6373 [رايانه]
tuḥfat-ul ‘illīya fī asrār-il hādīya
شيرازي، محمد هادي بن محمد صالح، ق12 قمري
šīrāzī, mohammad hādī ebn-e mohammad sāleh (-18c)
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 27305
آغاز: القاهرة الي يوم المعاد... بعين عدالته العباد و البلاد اميد كه پيوسته؛ انجام: هرگاه مرد بهشتاد سال آمرزيده شده است گناهان گذشته او تمت الرسالة... سنه 1157
خط: نسخ، كا: محمد علي مشهدي، تا: 1157ق؛ افتادگي: آغاز؛ داراي دو ضميمه 27306 و 27307؛ کاغذ: حنايی، جلد: تيماج، 59گ، 12 سطر، اندازه: 15×19 سم [رایانه]
at-tuḥfat-ul ‘illīya wa-l ādāb-ul ‘ilmīya
حضرمي، علي بن حسن، ق10 قمري
hazramī, ‘alī ebn-e hasan (-16c)
تاريخ تأليف: 934ق
مطالب متفرقه اي است که به طور غيرمنظم جمع آوري شده است، اين کتاب سه «قسمت» است: قسمت 1. کشکول شامل حالات حضرت پيامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و خلفاي راشدين و حضرت حسن بن علي و حسين بن علي (علیهما السلام) و حالات برامکه و موضوعات متفرقه ديگر؛ قسمت 2. تحت عنوان جزء الثاني من سر العلوم و الدر المنظوم که مصنف در آن کتاب «تاهيل الغريب» شمس الدين محمد بن حسن بن علي نواجي مصري (855) را اقتباس و خلاصه کرده است. نواجي در کتاب «تاهیل» غرر قصايد و غزليات شعراي مختلف را به ترتيب حروف معجم مرتب ساخته است، مصنف در اين تلخيص نيز ترتيب اصل کتاب «تاهيل» منظور داشته و به ترتيب حروف تهجي اشعار را درج کرده است؛ قسمت 3. فصل في الاغاني، در نغمه ها و غناهايي که اهل حجاز و اهل مصر به آن تغني مي کنند شامل پنج نوبه؛ در خاتمه اشعار و قصايد و مدايحي از معاصرانش و استادانش از شعراي مکه آورده نيز اشعار و مدايحي را به همراه يک کقامه از خودش انشاد کرده است.
آغاز: الحمدلله جامع المحامد لکل عبد کريم مانح الفوائد لاهل التفويض و التسليم ميسر المقاصد لمن لقيه بقلب سليم
[دنا 981/2]
آغاز: برابر؛ انجام: وسواله العرش من اجلد اليدر ** فلم يحصها الحسات ضبطأ و ذکرا
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: قرن 10؛ نسخه حاضر نسخه مؤلف بوده و از روي آن به دستور مرحوم شيخ جابر فاضلي خويي (1401) نسخه اي جهت مرحوم آيت الله نجفي مرعشي (1411) نويسانيده شده، کتيبه با سر لوح مرصع، مجدول، در اول نسخه ابياتي از عمادالدين يحيي بن ابراهيم بن حجاف حفظه الله، و در اثنا و اواخر نسخه غزلياتي از مرحوم محمد رضا بن فتح الله بن ابراهيم شريف حسيني خويي با تخلص رضا به خط خودش؛ تملک: عصمت با مهر «... عصمت» (بیضی)؛ مهر: «من متملکات الفقير حاحج مصطفي صدقي غفرله 1079» (بیضی)، ماشاءالله لاقوة الا بالله» (کروی)، «ارجوک لطفا محمد بن زين العابدين» (مکعبی)؛ از موقوفات رمضانيه 1230؛ جلد: روغني اسليمي، 320ص، 25 سطر، اندازه: 17×27/5 سم [ف: 124]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 622
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي ف: 2-246]
آغاز: برابر؛ انجام: هذا ما انتهي الينا من حديث شداد بن عاد بن عوض بن ارم بن سام بن نوح علي نبينا و آله و عليه السلام.
خط: نسخ، بي كا، تا: 1370ق، به امر شيخ جابر فاضلي خوئي و به جهت آية الله العظمي سيد شهاب الدين مرعشي نجفي؛ از روي نسخه قديمي كه در مدرسه نمازي خوي بوده؛ 53گ، اندازه: 17/5×21 سم [ف: 183-1]
tohfat-ol ‘avāref = tohfat-ol ‘avāmel= tohfat-ol lahv = fāl-nāme
بزرگمهر
bozorgmehr
اهداء به: هرمز فرزند انوشيروان
رساله اي است به فارسي منسوب به بزرگمهر (بوذرجمهر)، حكيم باستاني ايران كه در نسخه هايي كه از آن باقي است، رساله را به نام هرمز فرزند انوشيروان نگاشته است. اين رساله فال نامه اي است بر مبناي برج هاي هفت گانه فلك با رمزهايي مخصوص و هر فالي در بيتي از شعر فارسي. منزوي از نسخه هاي ايران تنها به نسخه دانشگاه تهران اشاره كرده ولي دو نسخه هم
در مرعشي دارد به شماره هاي 8300/1 (مورخ 1072ق) و 12804/11. (جواد بشري)
آغاز: اين كلمات مختصره را ابوذر جمهر حكيم براي هرمز بن نوشيروان انشاء نموده و تحفة العوامل نام آن بخصوص اظهار آن چه مردم پنهاني گيرند بدست يا ضمير چون ملاحظه اين نمايد بيايد او را.
[دنا 981/2 (نسخه)؛ فهرستواره منزوي 2844/4]
آغاز: شكر و سپاس پادشاهي كه ذات انساني را مدرك جميع عالم گردانيد و صلوات زاكيات بروح صدر صفه صفا محمد مصطفي؛ انجام: اي ز تو ديده عدو احول ** هست در دست تو نهان صندل
نام مؤلف به استناد فهرست مجلس (ج27/1ص 283) ذكر شد؛ خط: نستعليق خوش، كا: حسن بن محمد، تا: پنج شنبه 7 ربيع الاول 1084ق، به دستور عاليجاه خان احمد سلطان بانه؛ داراي
سرلوح، مجدول؛ جلد: مقوايي، 7گ (2پ-8پ)، اندازه: 15×19/5 سم [ف: 260-21]
آغاز: لسان الغيب خواجه بوذرجمهر حكيم طاب ثراه: در هر دو دفعه افلاك نشان بايد جست. آخر هر دو برج را ملاحظه بايد كرد. هر حرفي كه باشد هر دو حرف را بايد جست، مطلب حاصل است. الفلك المعظم سرب زر آهن برنج روي ارزير مس سيم... [تا برسد به رمزهاي حرفي:] م م: ايكه از عقل آن هنر داري ** در كف دست خويش زر داري؛ انجام: ره: اي ز تو در دل سما و سمك ** شور ميكن نهان مدار نمك. رد: اي علم گشته در نكوكاري ** آهك است آن كه تو نهان داري.
در نسخه آغاز ديباچه مانندي وجود ندارد و مطلب بي مقدمه شروع مي شود؛ بي كا، تا: احتمالاً قرن 11 و 12؛ ركابه دار؛ جلد: مقوايي با روكش تيماج يشمي، 2گ (287ر-288ر)، 26 سطر، اندازه: 17/8×29 سم [ف: 283-27/1]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، 1ص (341)، 15 سطر (9×16)، اندازه: 15×22 سم [ف: 587-16]
آغاز: برابر؛ انجام: ي ر: مه عيد عالم ابرويت ** در كف دست هست دارويت. ي م: اي باحسان چو ابر آوازي ** مشك را تا بكي نگه داري
نام كتاب در اين نسخه تحفة العوامل آمده است. نام مؤلف به استناد فهرست مجلس (27/1ص 283) ذكر شد؛ خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: 1243ق؛ محشي، بعد از رساله از برگ 57 تا 70 جداول تهجي مربوط به علم جفر از حرف «ج» تا «غ» آمده است كه هر كدام از حروف در 28 خانه تكسير شده، دو برگ در قواعد تكسير حروف نيز بعد از جداول ديده مي شود؛ كاغذ: شرقي، 2گ (55ر-56پ)، 21 سطر، اندازه: 9/5×15 سم [ف: 508-32]
بي كا، بي تا [د.ث. مجلس]
tohfat-ol ‘avām = vazāyef-e māh-e ramazān
فصيح دشت بياضي، ق9 قمري
fasīh dašt-e bayāzī (-15c)
در آن مندوبات و مكروهات روزه دار را بر شمرده است
تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 251/6- ج
آغاز: بسمله. الحمدلله و سلام علي عباده الذين اصطفي. و بعد اين رساله ايست دروظائف ماه مبارك رمضان كه جمع كرده و تحفة العوام اهل الاسلام بل لخواصهم از كتب معتبره و زبر مشتهره مبني بر دو قسم است قسمي سنن و مندوبات و قسمي كاره و مرهوبات... القسم الاول في ثلاثة و ثمانون سنة... القسم الثاني و فيه احدي و ثمانون بدعة؛ انجام: مثل آن كه امر كند بقمار يا پوشيدن ابريشمين پسران را. و الله اعلم و احكم
كاتب: عبدالله كشميري بخاري، تا: يك شنبه 10 صفر 1259ق، جا: بخارا؛ در پايان رساله را به «مولانا فصيح دشت بياضي» نسبت مي دهد؛ 7گ (30ر- 36ر) [ف: 44]
tohfat-ol ‘avām
صاحب هندی، حسن علی، قرن 13 قمری
sāheb hendī, hasan ‘alī (19c)
کتابی است مشتمل بر احکام مقدمات نماز، برخی مسائل اعتقادی، تعقيبات، صلوات خمسه، برخی ادعيه مأثوره و زيارات وارده در حق ائمه طاهرين (علیهم السلام) در بيست و هشت «باب» (و هر باب در چند فصل): 1. اصول دين؛ 2. نجاسات و مطهرات؛ 3. نماز؛ 4. تعقيبات و ادعيه يوميه؛ 5. فضيلت نوافل؛... 10. اعمال و ادعيه ماه شعبان؛ ... 14. فضيلت زيارات چهارده معصوم (علیهم السلام)؛... 20. دفع وبا و غيره؛... 22. بيان مقدمات ميت؛... 24. آداب مباشرت؛ 25. بيان قطع لباس و حجامت؛ 26. بيان عذاب زنان گنهکار به نظم؛ 27. بيان ثواب هديه ميت.
اين کتاب در الذريعه (457/3) يک بار با موضوع رساله عمليه و يک بار با موضوع دعا معرفی شده و در واقع دو کتاب با يک عنوان ضبط شده است، اما با توجه به ابواب نسخه حاضر به نظر می رسد احتمالاً همان سه باب اول کتاب، رساله عمليه و مابقی آن ادعيه باشد.
چاپ: چاپ شده
[الذريعه 457/3]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 28460
آغاز: بسمله. هي سزاوار حمد وه معبود ** جكي طاعت همين سبب هين سر بسجود؛ انجام: و س مرتبه قل هو الله پر تهی ثواب اوسکا او نکو هديه کريکا خداي تعالی بعد اون مردونکی ثواب ديکا الامان الامان الامان الغوث الغوث الغوث اردكني اردكني اردكني
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ مذيل است به 6 برگ در
«اربعون حديثاً» زبان اردو از جامع ناشناس و پس از آن نيز 107 برگ مطالب حديثی متفرقه به زبان اردو و عربی و نيز چند دعا از جمله دعای عديله، جوشن کبير و زيارت حضرت اميرالمؤمنين؛
اهدايی: رهبری، خرداد 1381؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: ميشن قهوه ای، 229گ، 10 و 12 سطر، اندازه: 11/2×17 سم [اهدائی رهبر ف: 219-6]
تحفة العوامل- تحفة العوارف
tuḥfat-ul ġālīya fī bayān-il ḥuqūq-il mālīya
عصفوري، عبدالعلي بن خلف، - 1303 قمري
osfūrī, ‘abd-ol-‘alī ebn-e ×alaf (-1886)‘
تاريخ تأليف: 1263ق
رساله استدلالي است در معرفت احكام زكات ابدان و زكات اديان، خمس و ساير صدقات، مشتمل بر: في الزكاة؛ في الخمس.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: ض 17887
آغاز: بسمله. الحمدلله الذي قرن الصلاة بالزكاة في غير آية من كتابه؛ انجام: في مابقي من اعمارنا لاكتساب علوم الدين و ترويج سنة سيدالمرسلين.
خط: نسخ، كا: عوض بن محمد بن عبدالله دشتي بوشهري، تا: 1321ق؛ واگذاري سازمان حج و اوقاف در آبان 1369؛ كاغذ: نخودي، جلد: تيماج عنابي، 43گ، 14 سطر، اندازه: 16/7×21/5 سم [ف: 72-20]
’tohfat-ol qarā’eb = ×avas-ol ašyā
سپهري مداح تبريزي، ق10 قمري
sepehrī maddāh-e tabrīzī (-16c)
اهداء به: مصطفي پاشا
تاريخ تأليف: 988ق
مؤلف دو كتاب به نام هاي «مهر وفا» و «فتوحات صفا» را جهت مصطفي پاشا نگاشته است، سپس كتاب حاضر را در خواص اشياء و منافع سنگ ها و عجايب بحور جهت همو در سی و سه «باب» تنظيم نمود؛ اين عناوين در نسخه موجود ديده مي شود: باب 6. خاصيت آن چيزها كه از ديدار خيزد؛ 7. خاصيت آن چيزها كه از بوي ها خيزد؛ 8. خاصيت آن چيزها كه از مزندن خيزد؛ 10. آميختن مدادها؛ 11. پاك كردن آلايش ها از جام ها؛ 12. شناختن دزديده و دزد آن؛ 13. نمودن بازي ها و نيرنگ هاي لطيف؛ 14. گرفتن جانوران بري و بحري و چاره كردن ايشان؛ 15. حيله كردن مغرمان و پري داراي و مانند اين؛ 17. افروختن آتش هاي لطيف و آن چيزها كه آتش نشود؛ 18. جستن فوائد از خوردن شراب ها و شكستن خمارها؛ 19. جستن آساني خمارهاي شراب و مانند آن؛ 20. مهر و دوستي افكندن اندر دل ها؛ 21. مباشرت و قوت آن و سود و زيان وي؛ 22. اندر دانستن احوال زنان و دوشيزه و چاره ايشان؛ 23. بازي هاي لطيف به حساب مجمع؛ 24. اصول شناختن طلسم ها؛ 25. پيدا كردن عجايب ها كه اندر رودها و درياها و جزيره هاست؛ 27. پيدا كردن عجايب ها كه اندر رودها و آب هاست؛ 28. پيدا كردن عجايب ها كه اندر زمين هاست؛ 29. پيدا كردن عجايب ها كه اندر كوه هاست؛ 30. عجايب ها كه در شهرهاست؛ 31. پيدا كردن عطرها و غالي ها و شمام ها؛ 32. پيدا كردن رنگ ها و صنعت ها نمودن؛ 33. پيدا كردن روغن ها از هر نوعي.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6481
آغاز: نه يا پيوسته جويان باشي و نيز خاصيت الماس آنست كه جز به سرب به چيزي ديگر نتوان شكست كه خاصيت سرب نرمي است؛ انجام: و اگر فرو برد شكمش بياماسد تا باز ندهد از آن بلا خلاص نيابد بسم الله الرحمن الرحيم ان لدينا انكالا و حجيما و طعاما ذا غصة و عذابا اليما ثم قضي اجلا و اجل مسمي عنده ثم انتم تمترون.
خط: نستعليق، كا: محمد بن ابراهيم، تا: محرم 988ق؛ افتادگي: آغاز؛ مجدول؛ جلد: تيماج زرشكي، 77گ، 19 سطر، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 56-20]
tohfat-ol qarā’eb
استرآبادي، محمد حسين بن محمد زمان
estarābādī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad zamān
در عجائب مخلوقات است در يك «مقدمه» و دوازده «باب» و یک «خاتمه» جز آن چه در الذريعه (456:3) آمده است.
آغاز: حمد و سپاس مر خدائي را كه عالم امكان و بني انسان را به عجيب ترين صنعتي آفريد... چنين گويد... محمد حسين بن محمد زمان استرآبادي
انجام: كه اورا حالي بحالي مي گرداند هست و العاقل يكفيه الاشارة و الحمد لله علي اتمامه
[فهرستواره منزوي 3803/5]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: 27 ربيع الثاني 1238ق، جا: بندر بوشهر؛ مجدول؛ جلد: تيماج، قطع: جيبي [ف: 2-7]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5970- عكس
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 3-235 و 43-1]
كا: محمد اسماعيل بن محمد امين، تا: 1286ق [د.ث. مجلس]
tohfat-ol qarā’eb
اين رساله غير از تحفة الغرايب مولي محمد بن شيخ محمد هروي است.
تبريز؛ ملي؛ شماره نسخه: 3156/1
بي كا، تا: 12 رمضان 1052ق، جا: دارالسلطنه برهان پور؛ نويسنده گوید: «... پنج و شش ماه بود خريد بعضي اسباب مي نمود كه لايق مكه معظم بود كه اثر عجيب گرديده و زبوني طالع نواب قدسي القاب شاهزاده عالم و عالميان شاهزاده اورنگ زيب مانع آمدنند كه در اين وقت رفتن به مكه معظمه جايز نيست اميدوار است از كرم و لطف حضرات ائمه معصومين كه فقير را بهر روشي كه باشد از اين گرداب و طلسم فنا نجاتي بخشد به حرمت آب و روي پيغمبر و اولاد و اتباع پيغمبر يا الله يا الله يا الله كه تو فرياد» [ف: 1-379]
tohfat-ol qarā’eb fe-n neyranj va-l ‘ajāyeb
طبري، محمد بن ايوب، - 485 قمري
tabarī, mohammad ebn-e ayyūb (-1093)
اهداء به: امير معين الدين سليمان
اين كتاب يكي از متن هاي فارسي كهن است كه مؤلفان بسيار در آثار خود از آن ياد كرده اند و از اهميت فوق العاده برخوردار است. در منابع موجود، اين كتاب كمتر به طبري نسبت داده شده، ولي آقاي جلال متيني در مقدمه نسخه چاپي، كه به سال 1371ش در تهران چاپ شده است، اين كتاب را به طبري نسبت داده است. مرحوم استاد محمد تقي دانش پژوه نيز در بعض منابع بر اين باور است كه نسخه از آن طبري است. چند نسخه از اين اثر در كتابخانه هاي مختلف وجود دارد كه نسخه مرعشي داراي 36 باب است، ولي بيش ترين نسخه هاي موجود داراي 27 يا 28 و يا 34 باب هستند. فهرست «باب» ها بر اساس نسخه مرعشی چنين است: 1. شناختن چيزها به چيزها؛ 2. خاصيت جمله جانوران؛ 3. خاصيت آن چيزها كه از ساويدن خيزد؛ 4. خاصيت آن چيزها كه از آوازها خيزد؛ 5. خاصيت آن چيزها كه از ديدارها خيزد؛ 5. خاصيت آن چيزها كه از ديدارها خيزد؛ 6. خاصيت آن چيزها كه از بوي ها خيزد؛ 7. خاصيت آن چيزها كه از مزيدن ها خيزد؛ 8. خاصيت آن چيزها كه از وهم ها خيزد؛ 9. در آميختن مدادها و نوشته هاي لطيف؛ 10. پاك كردن آلايش ها؛ 11. شناختن دزديده و دانستن دزدان؛ 12. نمودن بازي ها و نيرنگ ها؛ 13. گرفتن جانوران؛ 14. حيله ها كه مردم پري دار را به كار آيد؛ 15. گسستن رسن ها و سنگ ها؛ 16. افروختن آتش ها؛ 17. شراب ها و مي ها؛ 18. خمارها؛ 19. دوستي و مهر افكندن در دل ها؛ 20. جماع و مباشرت؛ 21. دانستن حامله و دوشيزه زنان؛ 22. بازي ها؛ 23. شناختن طلسم ها؛ 24. پيداكردن عجايب؛ 25. عجايب درياها و جزيره ها؛ 26. عجايب رودها؛ 27. عجايب كوه ها؛ 28. عجايب زمين ها؛ 29. عجايب شهرها؛ 30. عطرها و بوها؛ 31. خاصيت زرها و جواهرها؛ 32. پيداكردن خون و گوشت هر مرغي؛ 33. پيداكردن رنگ ها؛ 34. روغن ها؛ 35. در تيغ ها و رنگ و آب دادن آن ها؛ 36. در اصول كتاب.
چاپ: تهران، 1371ش
[فهرستواره منزوي 3803/5؛ نسخه هاي منزوی 403/1]
آغاز: بنام ايزد بخشاينده و بخشايشگر، شكر آن خداوندي را كه شگفتي هاي گوناگون آفريد؛ انجام: و او را قياس افتد و اين خواص را هيچ پايان نيست به جمله ياد كردن نتوان اما اين قدر كفايت بود
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 7؛ اين نسخه كهن ترين و كامل ترين نسخه موجود ازاين كتاب به شمار مي آيد. برگ هاي آغاز و انجام در قرن 10ق نونويس شده؛ مجدول؛ كاغذ: شرقي، جلد: تيماج زرشكي با ترنج، 135گ، 15 سطر (11×15)، اندازه: 17×25 سم [ف: 289-31]
آغاز: بسمله حمد و سپاس پادشاهي را كه عجائب صنع او را بسيار و غرايب خلق او بي شمار است. ذرات موجودات و انواع مخلوقات را آفريد... اما بعد بدان كه اين كتاب فراهم آورده از سخنان حكماء و فيلسوفان و سياحان جهان گرد و روندگان در بيان تحف و غرايب و لطف و عجايب و علمهاي غريب و خواص عجيب... و به تحفة الغرايب موسوم گردانيده مشتمل بر بيست و هفت باب؛ انجام: و اگر خواهند كه هشت درم سنجندنه درم نهند و درمي پيش باز نهند و جمله را بدين كردار برين پنج باره بتوان سخن تا صد و بيست و يك دوم تا صد و بيست و يك دينار جمله بدين نسق باشد. الله اعلم (تمام شد كتاب تحفة الغرايب و الحمدالله تعالي)
در 27 «باب» است در نسخه ماولي ريو (871:2) مي نويسد كه 28 «باب» دارد. فهرست ابواب: 1. آفرينش حيوانات مختلف، 2. خواص چيزهاي مختلف، 3. خواص چيزها كه از شكل ها خيزد، 4. خاصيت آن چيزها كه از بوي ها خيزد، 5. خاصيت چيزها كه از مزيدن خيزد، 6. بر آميختن مدادها و نبشت هاي ظريف نمودن، 7. پاك كردن زنگ ها و آلايش ها از جامه ها و فرش ها، 8. خاصيت آن چيزها كه از ديدار خيزد، 9. حيلتها كردن كه دزد بشناسند و
بگيرند؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 8؛ كاغذ: كشميري، جلد: تيماج سبز، 32ص (27-58)، 17 سطر (10×17/5)، اندازه: 15×22 سم [ف: 46-8]
نسخه اصل: موزه بريتانيا 27261.Add. در 28 باب. در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: قرن 9 [فيلم ها ف: 1-402]
در 27 باب است. در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 9؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج مشكي، 30گ (67پ-96پ متن)، 5 سطر (7×9)، اندازه: 9/5×14 سم [ف: 853-9]
از ميرزا محمد طبيب شيرازي. در ص1 نونويس نامش آمده ولي درست نبايد باشد و كتاب به گواهي نسخه تاشكند بايد از طبري باشد، در 5 «باب»؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: 1 شعبان 929ق؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج قهوه اي، 120گ، ابعاد متن: 8×12، اندازه: 15×21 سم [سنا: ف: 113-2]
آغاز: الحمدلله... اما بعد بدان که اين کتاب از عجايب و غرايب هاي دنياست و به بيست و هفت باب نهاده اند هر بابي در عجايبي از عجايبات؛ انجام: و هر چشمه رودي شود و همي شود برکنار تا بلغار و با ديگر رودها يار شود و نيز در درياي طبرستان
در 27 باب و كمي متفاوت با نسخه دانشگاه؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: شبعان 1057ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 58گ، 21 سطر، اندازه: 12×23 سم [ف مخ: 361-1]
آغاز: شكر آن خداوندي را كه شگفتی هاي گوناگون آفريده و هر يك را به مردم... اما بعد فراهم آورده شد از كتابي كه در خواص و تحفة الغرايب في التشريح و العجايب؛ انجام: در وي هيچ سفيدي نباشد پس خايه وي را بيرون كن با خايه بز سياه.
در سي و چهار «باب»، تقريباً مطابق با باب های نسخه مرعشی؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج، قهوه اي، 60گ (1-24 و 57-29 و 70-65)، اندازه: 10/5×16 سم [ف: 462-38]
tohfat-ol qarā’eb fī tartīb-e javāher-el qor’ān
هروي، محمد بن محمد، ق9 قمري
heravī, mohammad ebn-e mohammad (-15c)
وابسته به: جواهر القرآن = منافع القرآن = خواص القرآن = کشف السر المصون و العلم المکنون فی شرح خواص القرآن العظيم؛ تميمی، محمد بن احمد (قرن4)
مؤلف پس از هشت سال کنجکاوی در يافتن دعاهای مأثوره، به مکه رفت و در آن جا شنيد که نسخه ای كتاب «جواهر القرآن» احمد بن محمد بن ابراهيم تميمي در مدينه يافت می شود. پس از دست يافتن به اين کتاب، مؤلف مشاهده می کند که در آن خواص آيات و سوره ها از فاتحة الكتاب تا سوره الناس به ترتيب نوشته شده است. مؤلف با مشاهده آن كتاب به فكر مي افتد كه پيدا نمودن آيات قرآني در صورت حاجت مشكل بوده، بنابراين كتاب حاضر را در دوازده «باب» نوشته و در هر باب آياتي را براي رفع حوايج ذكر شده بيان مي كند: 1. كشف قلوب و صفاي باطن و علم لدني؛ 2. طلب جاه و مناصب عالي؛ 3. دفع امراض؛ 4. دفع امراضي كه اطبا از معالجه آن عاجز شده باشند؛ 5. دفع سحر و صرع؛ 6. دفع دشمنان و حسودان؛ 7. ادای قرض و ايمن بودن از نکبات؛ 8. دفع حرام خوردن و فحش و غيبت؛ 9. بيان اظهار دفائن و معادن؛ 10. تسخير جن و ارواح؛ 11. محبت و الفت بين طالب و مطلوب و ازواج؛ 12. بيان اوراد متفرقه.
استوري از اين كتاب نام برده ولي مؤلف را درست نشناخته است در فهرست مشار (369) اين كتاب از كمال الدين محمد بن معين الدين محمد فسوي شيرازي دانسته شده است.
در قرن 13ق محمد محسن بن محمد رفيع رشتي گيلاني با زدودن نام هروي و افزودن مقدمه اي بر اين كتاب آن را به استادش عبدالعلي بن محمد گيلاني نسبت داده و عنوان كرده كه بنا بر وصيت وي به ترجمه كتاب دست زده است که ذکر آن پس از اين خواهد آمد.
نکته شايان ذکر ديگر اينکه هروی بيان می کند که نسخه ای از کتاب «جواهر القرآن» تميمي که بدان دست يافته فارسی بوده است، اما نسخه هايی که از جواهر القرآن اکنون موجود است (و در فهارس عموماً با عنوان «خواص القرآن» معرفی شده است) عربی است.
آغاز: بسمله. حمد بي حد و سپاس بي عد نثار بارگاه ملك احد... كه كلام مجيد و فرقان حميد را جهت هدايت بندگان... بوسيله صاحب شفاعت نزول بخشيد... اما بعد چنين گويد بنده عاصی بی بضاعت و سرگشته وادی ندامت محمد بن شيخ محمد هروي كه مدت مديد و عهد بعيد پای سلامت بر سنگ ملامت زده در طلب اوراد و ادعيه ماثور که علمای سلف را ورد بوده است بچنگ آورم تا بعد از هشت سال از خروج وطن به مكه... رسيدم و استفسار اين معني نمودم تا عزيزي هم از وطنم كه آن جا مجاور بود گفت در مدينه... كتابي دارند بزبان فارسي و عرب را از آن حظی نيست و غالبا خواص آيات کلام الله ربانی و خواصيت سوره تنزيل آسمانی است... قرار ناگرفته همراه جمعي متوجه يثرب گشتم و شب و روز قرار نگرفتم تا بوصل آن محبوب... واصل شدم ديدم جزوي چند از تصنيف... احمد بن محمد [بن] ابراهيم تميمي كه آن را جواهر القرآن نام كرده و اين كتاب بدست مردي افتاده كه مطلقاً فارسي نمي داند و خط نمي تواند خواند چون بديدم دل در آن بستم و بأندك تحفه اي
آن در گران مايه را از چنگ مرد فرومايه بيرون آوردم باز عزيمت به بيت الله كردم و بشكرانه اين نعمت مجاور بودم و از مطالعه آن نياسودم مكرر از اول تا آخر و از ابتدا تا انتها در نظر آوردم ديدم كه مصحف از سوره فاتحه الكتاب تا سورة الناس بترتيب سور و آيات خواص نوشته بخاطر بنده گذشت كه طالب حاجات را مهمي كه روي نمايد هر آيتي كجا جويد و اگر چند آيت جهت حصول مراد خود يابد بچه عدد خواند... چند ورد ترتيب دادم و هر وردي را بطريق ما تقدم كه عدد معين كرده اند عدد گرفتم و وسيط و صغير و خاتم هر عدد را ايامي معين ساخته بر بياض آوردم و اغلب آيات را بعدد قيام نمودم و اثري عظيم معلوم كردم... و اين مختصر را تحفة الغرايب نام نهادم و فهرست اين كتاب موافق اسماء دوازده امام ع و شهور سنه و بروج فلكي آمد
چاپ: در سال 1268ق به طبع رسيده است؛ ايران، سنگي، 1272، جيبي، 71ص
[دنا 981/2 (45 نسخه)؛ الذريعة 456/3؛ نسخه های منزوي 108/1، فهرستگان نسخه هاي خطي حديث و علوم حديث شيعه، ج7، صص 117-115؛ مشترك پاكستان، ج1، 326-325 و ج 14، صص 842-841]
خط: نسخ معرب، كا: جلال الدين محمد بن نور الدين احمد، تا: سه شنبه غره محرم 1021ق؛ جلد: تيماج، 85گ، اندازه: 11/5×16/5 سم [ف: 229-24]
آغاز: برابر؛ انجام: يعني من كه محمدم از او بيزارم و او بيزار از من، نعوذ بالله من عذاب الله تعالي.
خط: نستعليق، بي كا، تا: پايان صفر 1037ق؛ مصحح؛ كاغذ: شرقي، آهار مهره، جلد: تيماج مشكي، 37گ (28-64)، 12 سطر (4×9)، اندازه: 10×16 سم [ف: 107-29]
آغاز: برابر؛ انجام: لش اسمك و تعطيه ما تكتب إسمه و الله أعلم بالصواب
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: شرقي، 21گ (45-65)، 15 سطر، اندازه: 11×19/5 سم [ف: 486-36]
بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج ترياكي، 15 سطر، قطع: ربعي [آستانه قم: - 211]
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: تيماج سرخ، 18 سطر (7/5×15)، اندازه: 13×21/5 سم [ف: 179]
آغاز: ابوالبشر كه محبان و پيروان سنت آن حضرت بسبب وجود شريف و عنصر لطيف او و ببركت دين قويم
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ جلد: تيماج مشكي، 59گ (69پ-127پ)، اندازه: 9×15/5 سم [محدث ارموي مخ: 300-1]
آغاز: باب دويم در طلب جاه و منصب عالي و تسخير قلوب سلاطين و عوام الناس. جهت حصول اين امور به عدد كبير بخواند و عدد كبير خمسين و سبع الف؛ انجام: فلينفق مما اتيه الله لا يكلف الله نفسا الا ما اتيها سيجعل.
فقط بخشي از باب هاي دوم و سوم؛ خط: نسخ معرب و نستعليق، كا: ابوطالب كشميري نجفي، تا: نيمه اول قرن 12؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ كاغذ: حنايي آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي، 1گ (60ر-60پ)، اندازه: 13/5×24/2 سم [ف: 224-29/1]
آغاز: برابر
تا باب ششم؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ واقف: سيد غلامحسين سياه پوش، شهريور 1364؛ جلد: تيماج مشكي، 13 سطر [ف: 15-68]
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: عبدالوهاب بن حاجي محمد صادق كاشاني، تا: صفر 1117ق؛ جلد: تيماج مشكي، 15 سطر (7×13/5)، اندازه: 13×18/5 سم [ف: 599-2]
آغاز: و هر درد مهمي را بطريق استاد [استادان] متقدم كردم بعددي معين كرده؛ انجام: ان ذلك في الكتاب ان ذلك علي الله يسرا
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز (دو برگ)؛ واگذاري بنياد مستضعفان شهريور 1367؛ كاغذ: نخودي و حنايي فرنگي، 121گ، اندازه: 9/5×13/7 سم [ف: 151-15]
آغاز: برابر؛ انجام: و کفي بالله عليماً وکفي بالله و کيلاً وکفي بالله شهيداً.
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: تيماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 17گ، 13 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 775-2]
آغاز: اما بعد چنين گويد بنده خاطي واثق بدرگاه پروردگار ملک علام... که اين رساله ايست شريفه در باب خواص آيات فرقاني که آن را جواهر القرآن نام کرده و اين کتاب بدست مردي افتاده بود که مطلقاً فارسي نمي دانست؛ انجام: و من يتق الله يجعل له مخرجاً من حيث لا يحتسب و من يتوکل علي الله فهو حسبه ان الله بالغ امره قد جعل الله لکل شيء قدراً
تا اوايل باب سوم؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: انجام؛
4 گ، 21 سطر، اندازه: 10×25 سم [ف مخ]
تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 303 خط: نسخ و نستعليق، بی کا، تا: قرن 13 [نشریه: 2-66]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 308/5 آغاز: برابر؛ انجام: بسيار است مختصر کرده شد. و الله اعلم بالصواب خط: نستعليق تحريری، بی کا، تا: قرن 13؛ نام مؤلف در ديباجه محمد بن محمد هروی است؛ 12 گ (112 پ - 123 پ) [ف: 1-49]
قم؛ مرکز احياء؛ شعاره نسخه: 3791/2 آغاز: بعد از حمد پروردگار و درود سيد مختار و آله الآخيار چنين گويد بنده حقير ... که مدت مديدی در طلب ادعيه و اوراد مأثوره؛ انجام: اَنَّ اَللَّهَ يُمْسِكُ اَلسَّمَوَاتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا وَ لَئِنْ زَالَنَا إِنْ امْسِكْهُما مِنْ اَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ اِنَّهُ كانَ حَلِيماً غَفُوراً خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13: مجدول؛ 30 گ (236 پ - 265 پ)، 17 سطر، اندازه: 14×21 سم [محدث ارموی مخ: 1-299]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10477 خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تيماج قهوه ای، 85 گ، 17 سطر، اندازه: 16/5×20/5 سم [ف: 26-390]
تهران؛ مدرسه قنبر علی خان (حضرت ولی عصر)؛ شماره نسخه: 37/1 آغاز: برابر بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالينگور مشکی، 13 گ (1 پ - 13 ر)، 16 سطر [ف: 62]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15714 آغاز: برابر؛ انجام: البته آن دعا باجابت مقرون گردد و الله یعلم بحقایق الامور و صلی الله على محمد و ... تمت الكتاب على يد ... سنه 1212 خط: نسخ و نستعليق، کا: ابراهيم حسينی، تا: 1212 ق؛ جلد: تيماج قهوه ای، 11 ص (129 - 139)، 17-18 سطر (11×16)، اندازه: 17×21/5 سم [رایانه]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10702/3 خط: نسخ، كا: ابراهيم بن محمد باقر بن محمد حسين حسينی، تا: ذيقعده 1214 ق؛ جلد: تيماج مشکی، 11 گ (160 ر- 170 ر)، اندازه: 16/5×21 سم [ف: 27-149]
قزوين؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 268/3 آغاز: برابر؛ انجام: و در اول و آخر دعا صلوات بر رسول ص بفرستند که از امير المومنين عليه الصلاة و السلام منقولست که در اول و آخر دعا چون صلوات بر حضرت رسول ص بفرستند البته آن دعا به اجابت مقرون گردد. خط: نسخ، كا: ابراهيم بن محمد باقر بن محمد حسين حسنی، تا: محرم 1216 ق؛ مقابله شده؛ تملک: محمد شريف کرمانی با مهر «یا اشرف من كل شريف» (بيضى)، ولد ميرزا محمود شريف واعظ با تاريخ 1229 ق؛ جلد: تيماج سياه، 21 گ، 18 سطر [ف: 1-364]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11754/2 آغاز: برابر؛ انجام: و صل على جميع اخوانه من النبیین و الصديقين و الشهداء و الصالحين خط: نسخ، کا: محمد قاسم بن علی محمد، تا: جمادی الاول 1231 ق، جا: قزوين؛ مجدول؛ دارای سرلوح مزدوج؛ کاغذ: آهار مهره نباتی، جلد: تيماج عنابی عطف تيماج مشکی، 18 سطر، اندازه: 11/5×18/8 سم [ف: 15-331]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 310/3 - فيروز خط: نسخ، بی کا، تا: 1232 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج قرمز، 24 ص (410-433)، 19 سطر، قطع: خشتی [ف: 21-290]
مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 20936/5 آغاز: برابر خط: نسخ، بی کا، تا: جمادی الثانی 1244 ق؛ کاغذ فستقی؛ جلد: تيماج مشکی، 17 سطر، اندازه: 11/5×17 سم [ف: 2-514]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9658 آغاز: برابر؛ انجام: انَّ ذَلِكَ فِي اَلْكِتابِ انَّ ذَلِكَ عَلَى اَللَّهِ يُسْراً خط: مختلف، کا: سيد احمد موسوی استرآبادی، تا: دوشنبه 25 جمادی الاول 1245 ق، به دستور طبيب باشی و خواهش ميرزا ارسطو؛ واقف: خان بابامشار، ارديبهشت 1346؛ کاغذ: فستقی فرنگی، جلد: تيماج خرمايی، 80 ص (29+50)، اندازه: 10/2×15/4 سم [ف: 15-150]
يزد؛ وزيری؛ شماره نسخه: 3272/2 آغاز: بسمله، حمدله، بعد از حمد الهی و ... حضرت رسالت پناهی جنين گويد ... محمد بن شيخ محمد سبزواری ... جزوی چند از تصنيف ... احمد بن محمد بن ابراهيم التميمی ... که آن را جواهر القرآن نام نهاده ... بخاطر بنده احقرسید ... و اين مختصر را تحفة الغرايب نام نهادم خط: نستعليق، بی کا، تا: ذيقعده 1247 ق؛ محشی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوايی با تيماج مشکی، 10 ص (16-25)، 14 سطر (6×12)، اندازه: 12×20 سم [ف: 5-1596]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 142/2 آغاز: برابر؛ انجام: بخواند سلام علی نوح ... خط: نستعليق تحريری، بی کا، تا: 1251 ق، نام مؤلف در ديباچه محمد بن قمر هروی آمده؛ 11 گ (78 ر - 88 پ) [ف: 1-49]
نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 86/1 آغاز: برابر؛ انجام: و هيج دردمند از مراد نااميد نشود بحق محمد و آله. خط: نسخ، کا: غلامرضا عطار بن محمد حسين اصفهانی، تا: 1251 ق، جلد: مقوا، عطف تيماج قهوه ای، 18 گ (1 پ - 18 ر)، اندازه: 21×51 سم [ف: 134]
مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 574/26 خط: نستعليق، بی کا، تا: 1255 ق؛ جلد: تيماج عنابی، 13 ص، 21 سطر (10/5×21/5)، اندازه: 14/5×25 سم [ف: 1-523]
قم؛ فيضيه؛ شماره نسخه: 1212/2 آغاز: برابر خط: نسخ، بی کا، تا: 1260 ق؛ 18 گ (101-118)، 15 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 3-69]
همدان؛ اعتماد الدوله؛ شماره نسخه: 108 کا: محمد صادق حسنی، تا: 1286 ق [نشريه: 5-342]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13760/1 آغاز: تبارک و تعالی و تقدس که کلام مجيد و فرقان ... و سرگشتگان باديه جهل و ضلالت؛ انجام: و صل على جميع اخوانه من النبيين و الصديقين و الشهداء و الصالحين خط: نسخ، کا: عبدالرزاق خراسانی، تا: 21 ربيع الثانی 1296 ق، جا: طهران؛ آغاز نسخه اندکی تفاوت دارد؛ جلد: تيماج زیتونی مجدول، 11 گ (1 ر - 11 پ) [ف: 37-297]
مشهد؛ شيخ علی حيدر (مكتبة): شماره نسخه: 1309/1 آغاز: برابر؛ انجام: اللهم صل على محمد و آل محمد بعدد كلمات و الطافک و بارک و سلم بی کا، تا: چهارشنبه 18 ربيع الاول 1296 ق، جلد: تيماج قهوه ای، 30 گ (1 پ - 30 پ)، 11 سطر، اندازه: 9/5×16/5 سم [مؤيد: 3-257]
ميبد؛ مخطوطات و اسناد مييد؛ شماره نسخه: 33 آغاز: برابر خط: شکسته نستعليق، کا: عبدالوهاب بن آقا على اردکانی، تا: 1346 ق؛ جلد: تيماج قهوه ای، 14 سطر [ف مخ: -37]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10975/3 خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا؛ قطع: رحلی [ميراث شهاب: س 9 ش 2-41]
نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 3/4 آغاز: برابر بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تيماج قهوه ای، 23 گ (75 ر - 97 ر)، اندازه: 19×21/5 سم [ف: 22]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6115 آغاز: برابر؛ انجام: ليس كمثله شیء و هو السميع البصير و بمحمد و آله الطیبن الطاهرين يا ارحم الراحمين. خط: نسخ معرب و نستعليق، بی کا، بی تا؛ جلد: تيماج قهوه ای، 104 گ، 12 سطر، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 16-118]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7092 انجام: پيش از آن که سخن گويد خدای تعالی او را بيامرزد خط: نسخ معرب و نستعليق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تيماج قرمز عطف تيماج قهوه ای، 55 گ، 18 سطر، اندازه: 12×17/5 سم [ف: 18-246]
قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 6826 خط: نسخ معرب و نستعليق، کا: مرتضی بن ملا محتشم مشهور به ترجمه نويس، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تيماج قرمز، 46 گ، 11 سطر، اندازه: 10×16/5 سم [ف: 18-21]
مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1708 آغاز: سبحانه و تعالى وجود شريف ائمه معصومين و شرع مستقيم او ... بعد از حمد حضرت آفريدگار و درود بر سيد مختار و منقبت حيدر کرار؛ انجام: خلصنا من النار يا رب جهت رفع درد گوش اللهم انی. خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز (يک برگ) و انجام؛ مذيل به 8 برگ از گلستان سعدی، رساله ای در علوم غريبه ناقص الطرفين و نيز 5 برگ درباره سلسله صفويان می باشد، آغاز موجود: «که دم کمتر می رود کارش البته بر نيايد اگر سايل از آن جانب که دم کمتر می رود»، انجام موجود: «از علائق دنيا مجرد شود هيچ علائق دنيا نماند ... شرط آن است که هر روز هزار و چهارصد»؛ واقف: سيد سعيد طباطبايی، 1332؛ جلد: تيماج مشکی، 40 گ، 11 سطر، اندازه: 9/5×14/5 سم [ف: 5-123]
تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 187/1 آغاز: برابر؛ انجام: بزرگان فرموده اند که هيچ صلوات بزرگترين اين صلوة نيست اللهم صل على محمد و آل محمد بعل کلماتک و الطافک و بارک و سلم برحمتك يا ارحم الراحمين (تمام شد کتاب تحفة الغرايب) خط: نستعليق ريز، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج سفيد، 13 گ (1 پ - 13 ر)، 19 سطر (9/5×17)، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 164]
مشهد؛ ميبدی؛ شماره نسخه: 301 آغاز: برابر؛ انجام: الفت و محبت واقع شود چنان چه تا روز مرگ قطع نشود و مطالب را در مطلوب خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تيماج مشکی، 19 گ، 13 سطر، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 2-36]
قم؛ معصوميه؛ شماره نسخه: 274/1 آغاز: شدن مدعيان. باب هفتم: در ادای قرض و رغبت بگذاردن آن و در امان بودن از بديها؛ انجام: صبح بيست و يک عدد، ظهر بيست و دو عدد، عصر بيست و سه عدد، مغرب بيست و چهار عدد، عشاء ده عدد. خط: نستعليق زيبا، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تيماج حنايی، 53 گ (1 ر - 53 پ)، 14 سطر، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 1-269]
قم؛ معصوميه؛ شماره نسخه: 311 برگ ها در هم ريخته، گويا خلاصه ای از اصل باشد؛ خط: نسخ و نستعليق، بی کا، بی تا؛ اواخر: ختم يس مغربی، دعای اعتصام، حرز يمانی «سيفی» حرز عظيم و جز آن ها آمده؛ مهر: «يا علی روز جزا دست من و دامن تو» (مستطيل)؛ جلد: تيماج قهوه ای، 107 گ، اندازه: 9×15/5 سم [ف: 1-309]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10031/21 تا باب 7 است؛ کا: محماد بن صالح، بی تا؛ کاغذ: کبود فرنگی، جلد: مشکی تازه، 9 گ (127 ر - 135 پ)، 28 سطر (25×30)، اندازه: 34×40 سم [ف: 17-529]
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8975-59/195
آغاز: ابوالبشر که محبان و پيروان سنت آنحضرت بسبب وجود شريف و عنصر لطيف او و ببرکت دين قويم خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ 24 گ، 12 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 2-775]
قم؛ گلپايگانی؛ شماره نسخه: 3654-18/174 آغاز: برابر؛ انجام: لا اله الاهو أسئلک باسمک بسم الله الرحمن الرحيم العزيز المبين. خط: نستعليق، بی کا، بی تا؛ جلد: کاغذ، 29 گ، 14 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 2-774]
قم؛ گلپايگانی؛ شماره نسخه: 6824/17-35/4 آغاز: برابر؛ انجام: اگر سوره ممتحنه بجهة دفع شر شيطان و منع و دفع ظلم ظالم پنج بار بخواند دفع ضرر دشمن و اذا راينهم تعجبك اجسامهم خط: نستعليق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تيماج روغنی مشکی با ترنج و سر ترنج، 29 گ، 30 سطر، اندازه: 24×37 سم [ف: 2-774]
قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 732/3 آغاز: برابر؛ انجام: و انه لحب الخير الشديد در بیان اوراد متفرقه که علمای سلف بر هر کاری تعین کرده بهر نیت و مقصود و حاجت که دارند بعدد معین قیام نماید از برای عزت و حرمت و طلب جاه ... عنقريب بمراد رسد و اگر ورد خط: ادعیه نسخ معرب، بیکا، بی کا؛ افتادگی: انجام؛ جند: تیماج مشکی، 21 گ، 17 سطر، اندازه: 11×19 سم [ف مخ: 1-106]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2320/4 آغاز: برابر؛ انجام: و اشغلهم بابدانهم و خذهم اخذ عزيز مقتدر یا قهار يا قهار یاقهار. بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: تيماج مشکی، 20 گ (95 پ - 114)، اندازه: 11/5×16/5 سم [ف: 12-38]
tohfat-ol qara'eb (t.)
رشتی اصفهانی، محسن بن محمد رفيع، ق 13 قمری
rašti esfahani, mohsen ebn-e mohammad rafi (-19c)
وابسته به: تحفة الغرائب فی ترتيب جواهر القرآن، هروی، محمد بن محمد (قرن 9) مؤلف در توضيح اين اثر می گويد که استادش، شيخ عبد العلی بن محمد گيلانی رشتی، پس از تفحص بسيار کتابی فارسی به نام «جواهر القرآن» از احمد بن محمد بن ابراهيم قمی در مدينه منوره یافت شامل خواص آيات کريمه که از آن در تأليف کتاب «تحفة الغرائب» بهره برده شده و کتاب را با ترتيب مخصوص به عربی نوشته بود. بنا بر وصيت وی پس از مرگش کتاب عربی به دست شيخ محسن رسيد و او کتاب را برای يکی از شاگردان مورد اعتمادش ترجمه نموده تا از بين نرود. آيات را که برای مقاصد مخصوص خوانده می شوند، در دوازده «باب» (ورد) گرد آورده موافق اسامی دوازده امام و ماه های سال و بروج فلکی و پس از هر وردی به روش استادان علم اعداد، عددی از کبير و وسيط و صغير و خاتم و خاتم خاتم و خاتم خاتم خاتم قرار داده، و هر عددی را به ايامی معين بنحوی که از ائمه عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ رسيده تعيينی داده است. به واقع اين کتاب همان کتاب تحفة الغرايب هروی است که مؤلف با زدودن نام هروی و افزودن مقدمه ای بر اين کتاب آن را به استادش نسبت داده و عنوان کرده که بنا بر وصيت وی به ترجمه کتاب دست زده است. در حالی که با تطبيق و مقابله کتاب هروی با اين کتاب مشخص می شود که کلمات و جملات متن هيچ تغييری ندارند و اصولا ادعای ترجمه بودن اين کتاب واهی است. به عنوان مثال مقدمه هروی را اين گونه بازنويسی کرده است: «چنين گويد بنده ... عبد العلی بن محمد الجيلانی ... که بعد از چند سال از خروج وطن به مکه معظمه ... که از سياحت قليل خويش فارغ شده عزيمت ملک اصفهان می نمودم. در بعضی بلاد استفسار مجموعه ای که مأمور به اخذ آن بودم می نمودم و به هر کس که می رسيدم شرحی از اظهار طلب آن می سرودم. ليکن هر چه می پيمودم به اثری نمی رسيدم تا در ناحيه ای از نواحی مصر رسيدم. عزيزی از هموطنان خود را که در آن جا مجاور بود ديدم گفت در مدينه مشرفه کتابی ديدم که عزيزی از بزرگان مدينه در دست داشت و به زبان فارسی بود و عربان را از آن حظی نيست و اغلب آيات کلام ربانی و خاصيت آن ...» [مجلس شورا 29/1: 226-225]
قم؛ مرکز احياء؛ شماره نسخه: 1390/2
آغاز: احمده و اصلى على احمد، و بعد عرضه می دارد احقر فقير بی بضاعت و سر گشنه و ادی ندامت بنده ضعيف رو سياه؛ انجام: هر که اين آيه را به يک نفس بخواند بدمد زبان خلایق بر وی بسته گردد و تمت كلمة ربک صافا و عدلا. خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تيماج قهوه ای، 17 گ (62 ر - 78 پ)، اندازه: 16/5×21 سم [ف: 4-223]
at-tuhfat-ul garawiyyahäšiye ye qavanın
حسینی یزدی، عبدالغفور بن محمد اسماعيل، - 1246 قمری
hoseyni yazdi, abd-ol-qafür ebn-e mohammad esmä il(-1831)
وابسته به: القوانين المحكمة فی الاصول = قوانين الاصول؛ ميرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن (1151-1231) تاريخ تأليف: رجب 1244 ق، محل تأليف: نجف
حاشيه توضيحی است بر کتاب القوانين المحكمة ميرزای قمی. آغاز: بسمله خير الاسماء و هو المستعان الحمد لله رب العالمين و الصلوة و السلام على خير خلقه محمد و آله الطاهرين اما بعد فيقول ... عبد الغفور بن محمد اسماعيل اليزدی ... هذه تعليقة وجيزة على القوانين المحكمة مسماة بالتحفة الغروية حاوية التوضيح عباراته المشكلة [دنا 983/2 (10 نسخه)]
نسخه اصل محشی؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: آخر رجب 1244 ق، جا: نجف [ف: 3-60]
آغاز: برابر؛ انجام: و الظاهر تقديم الاصل عليه الا فيما دل دليل على خلافه. خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 1244 ق؛ افتادگی: وسط؛ واقف: حسن فريد محسنی، شهريور 1354؛ کاغذ: فرنگی شکری، جلد: تيماج مشکی، 192 گ، اندازه: 15×21 سم [ف: 16-61]
آغاز: برابر؛ انجام: انما يقتضی بطلان احدها للحجيه و هو غير متعين على تقدير ترک الجمع لامكان طرحهما معاو البناء على التخییر. از ابتدای قوانين تا آخر تعادل و تراجيح. ظاهراً تعليقه پايان نرفنه نسخه به پايان می رود؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج مشکی، 207 گ، 17 سطر (10×16)، اندازه: 15×22 سم [ف: 10-571]
آغاز: برابر؛ انجام: و الاجناس منقسمة الى الفصول. خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف تيماج مشکی، 223 گ (2 پ - 224 پ)، 20 سطر (11/5×17)، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 9-1325]
آغاز: برابر؛ انجام: و هو غير متعين على تقدير ترک الجمع لا مکان طرحهما معاً و البناء على التخيیر، قوله و لم أتحقق قد عرفت. خط: نسخ، بی کا، تا: در عصر مؤلف؛ افتادگی: انجام؛ تملكی بدون نام بتاريخ 1245؛ مهر: «عبد القائم محمد الحسنی الحسينی» (بيضی)؛ جلد: تيماج مشکی، 215 گ، 20 سطر، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 12-126]
خط: نستعليق، کا: حسين حسينی اصفهانی، تا: پنج شنبه آخر صفر 1247 ق، جا: نجف اشرف، برای ملاکاظم رشتی؛ جلد: تيماج قهوه ای، 161 گ، 23 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 17-239]
آغاز: برابر؛ انجام: منقسمة الى الفصول. خط: نسخ، بی کا، تا: 1255 ق؛ يادداشت ربيع الثانی 1288؛ مهر: محمد حسين؛ کاغذ: فرنگی، جلد: روغنی زمينه مشکی، 242 گ، 26 سطر (9×15)، اندازه: 15×22 سم [ف: 16-393]
آغاز: برابر کامل؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: رمضان 1294 ق؛ اهدايی: حاج غلامحسين صالح زاده؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: مقوايی با تيماج ترياکی، 147 گ، 23 سطر (10×16)، اندازه: 14×22 سم [ف: 3-1102]
آغاز: برابر خط: نسخ، کا: حبيب الله بن محمد بن هاشم موسوی خوئی، بی تا، جا: نجف؛ محشی با امضای «محمد تقی»؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تيماج قهوه ای، 217 گ، 21 سطر (8×17/5)، اندازه: 16×26 سم [ف: 2-214]
آغاز: قوله واجب عنه بان الظاهراه؛ انجام: و الظاهر ان الظرف فی المقامين متعلق بدل. خط: نستعليق ترسلی، کا: ميرزا سيد احمد مدرس يزدی، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تيماج قرمز، 28 گ (53-80)، 16 سطر (8×14)، اندازه: 10×17 سم [ميراث اسلامی: 8-465]
at-tuhfat-ul garawiyya fi S.-il lum'at-id dimašqiya
عفکاوی، خضر بن شلال، 1180؟-1255 قمری
ofkävi, xezr ebn-e šeläl (1767-1839)
وابسته به: الروضة البهية فی شرح اللمعة الدمشقية = شرح لمعه؛ شهيد ثانی، زين الدين بن علی (911-965) شرح مزجی و استدلالی مفصلی است بر «الروضة البهية فی شرح اللمعة الدمشقية» شهيد ثانی. مؤلف در پايان کتاب الطهارة داستان خوابی را که برخی از علما درباره کتاب وی ديده اند، نقل می نمايد. اين کتاب در چندين جلد بزرگ تنظيم گرديده و در رمضان 1229 از شرح كتاب الطهارة و از ميراث در 1245 فراغت يافته است. به نوشته صاحب الذريعه معلوم نيست اين شرح را پس از ميراث تا کجا نوشته است. [دنا 9984/2 (14 نسخه)؛ الذریعه 3: 450-459]
آغاز: مخالفتهما لذلك و اطلاق جملة من معاقل الاجتماعات؛ انجام: و يحسن رأيه ابعيد كل صلوة صلاها او صوم. حاوی زکات و خمس؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: نخودی، جلد: تيماج، 53 گ، 22
سطر، اندازه: 15×20/8 سم [ف: 20-73]
آغاز: ان من تركها لابد و ان يموت على غير دين الاسلام و العياذ بالله على النفس و الأهل و الاخوان كما قد يستفاد من بعضها ان كل من ترکها کافر؛ انجام: مضافاً الى النصوص بالعموم و الخصوص فما عن بعض الاصحاب من القول بكونه ضامناً للقرائ و الركوع و السجود شاذ، کشذوذ ما ورد عن ... کتاب صلاة؛ خط: نسخ، كا: محسن بن محمد حسين شراره، تا: 29 جمادی الثانی 1231 ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، با عبارت «بلغ» مقابله شده، دستخط آيت الله مرعشی نجفی در برگ نخست چنين آمده: «بسمه تعالى، هذا كتاب التحفة الغروی فی شرح اللمعة الدمشقية، للعلامة الشسيخ خضر بن شلال بن حطاب آل خدام العفکاری التجفى المتوفی سنة 1255 القمرية، و الكتاب فی ثلاث مجلدات، و قد فرغ من هذا المجلدات سنة 1231 ه و النسخة هذه بخط العلامة الشيخ محسن بن حسين شرارة النجفی من اعيان الغری الشريف، ثم ان المصنف شرح الميرزا مستقلاً و سماه ابواب الجنان، و توجد فيه فوائد لاترى فی غيره من کتب المزار، حرره العبد الغريب شهاب الدين الحسينی المرعشی النجفی فی سنة 1345»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج زرشکی، 364 گ، 31 سطر (9/5×22)، اندازه: 16×29 سم [ف: 33-516]
آغاز: کتاب الطهارة، الكتاب مصدر ثالث لكتب من الكتب و هو الجمع كما تقل عن جمع من المفسرين؛ انجام: من دون فرق بين المسلم و الكافر و الحر و العبد و الصغير و الكبير، فليتأمل فيما قد ساقه الله تعالى الى عبده ... کتاب طهارت که به روز چهارشنبه غره ماه رمضان 1229 به پايان رسيده و کتاب زكاة و خمس که در شب جمعه 19 ذيحجه 1232 به اتمام رسيده؛ خط: نسخ، كا: محسن بن محمد حسين شراره، تا: يک شنبه 11 ذيقعده 1233 ق؛ جلد: تيماج قهوه ای، 336 گ، 31 سطر، اندازه: 16×30 سم [ف: 6-199]
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... كتاب الطهارة الكتاب مصدر ثالث لكتب ... و قد عرفه شيخنا الشهد على ما نقل عنه فی بعض فوائده بانه اسم لما يجمع المسائل المتحده بالجنس المختلفة بالنوع و فرق بينه و بين المقصد و الفصل ... و جعل الباب هر ادفا للمقصد ... و جعل الفصل و المطلب بمعنى واحد و هی المايز بين المسائل المتحدة فی النصف المختلفه فی الشخص؛ انجام: وجوب البذل فی كل واحد منها لصاحبه فتامل ... و نسئله ان يعصمنا من الخطا ... و يرزقنا اتمام هذا الشرح المستطاب. و كان ذلک فی يوم الاربعاء غرة شهر رمضان المبارک فی السنه التاسعه من العشر الثالث من المائه الثالته من الالف الثانی ... و هو اليوم الذی وقع فيه الابتداء بالصلوة ... و قد اخبرنی بعضی اخوانی العلماء بعدان كتب بعض هذا الكتاب ان مولانا ... و الحمد لله اولا و آخرا و قد تشرف قلم الخاطی ابنراهيم بن المرحوم ملا مهدی ... و اخراجه الى البياض ... و كان الفراغ ... فی اليوم الثامن و عشرين من شعبان المبارک فی سنه 1233. جلد اول، کتاب الطهاره؛ کا: ابراهيم پسر ملا مهدی، تا: 1233 ق؛ از روی نسخه اصل، مؤلف در پايان اين جلد پس از ذکر تاريخ فراغت از تأليف، دو رؤيا درباره اين کتاب از دو تن از علما که اين کتاب را پاکنويس می کرده اند و حضرت مولی علی عَلَيْهِ اَلسَّلاَم را به خواب ديده اند نقل کرده (مؤلف شبيه اين رؤيا را در ذيل همه مجلدات و بنوشنه ذريعه در پايان کتاب الميراث نيز آورده)؛ جلد: تيماج قرمز، 602 ص، 27 سطر، اندازه: 15×26 سم [ف: 7-36]
آغاز: کتاب الصوم الذی ستعرف معناه لغه و عرفا ... مشتمل على بحر علم لا ينزف و مشكل لولا محمد و اهل بيته ما كان يعرف ... لذا كان المناسب تصدير مسائله بمقدمه مشتمل على جم المطالب ... منها انه من اشرف الطاعات.؛ انجام: و منها انه لو نذر الاعتكاف احد الشخصين الذين على حقو واحد كان واجبامع الامكان و لو بالمهايات و نحوها فليتامل قد ساقه الله تعالى ... فاعطانی بعد ان نظر اليه بعين الرضا اشياء نفسيه منها قلم لم ير الرائون مثله فکتبت به معظم الطهارة يتلوه من الجزئ الثامن المشتمل على جمله من فصول کتاب الحج ... و قد حملنا على الابطاء فی بياض هذا الاملاء كثرة الصواد و دواعی الفساد المؤديه الى اراقة الدماء ... و وقع الفراغ يوم الخمسی خامس و عشری ذی العقده سنه اربع و ثلثين بعد الف و ماتين من الهجرة. خط: نسخ، کا: حسن قفطانی، تا: 25 ذيقعده 1234 ق؛ از روی نسخه اصل، مؤلف خود در 19 جمادی الثانی همين سال از تأليف آن فراغت يافته و همان رؤيای قلم را نقل کرده، در آن آمده: «قد تم مقابلته على نسخة الاصل مع المصنف حرسه الله بحسب الجهد و الطاقه»، خط مصنف بر پشت تحسنين برگ ديده می شود، مصحح؛ کاغذ: فرنگی ضخيم نخودی، جلد: تيماج قرمز، 436 ص، 19 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 7-40]
آغاز: بسمله الكتاب مصدر ثالث لكتب من الكتب و هو الجمع كما نقل عن جمع من المفسرين ان المراد بقوله تعالى اولئک کتب فی قلوبهم الايمان ... الطهارة مصدر طهربضم العين وفتحها و الاسم الطهر بالضم و هی لغة النظافة و النزاهة من الاوساخ و الادناس الظاهرية و يحتمل شمولها للباطنية كما قال الله تعالی؛ انجام: الى غير ذلک من الاطياف التی تنبئی عن تمام التوفيق من رب العالمين و تزيد فی شوق الناظرين الراغبين و الحمد لله اولاً و آخراً و قد تشرف قلم الخاطی ... کتاب الطهارة؛ خط: نسخ، كا: محمد بن شيخ محمد حسين شراره عاملی، تا: شنبه 19 ذيحجه 1234 ق؛ مصحح؛ جلد: تيماج قهوه ای، 241 گ، 28 سطر، اندازه: 14×25 سم [ف: 2-775]
آغاز: المفسر بالدعاء و الرحمة و الاستغفار ... المعلوم کون الحقيقه منها الاول شوع الاستعمال فيه لغة و عرفا و لزوم خلافه الاشتراک اللفظی و المعنوی؛ انجام: پايان: و منها ما قدمر فی خلال المباحث من الاحكام ... مما قد اغفله المصنف و هو كثير ... و نسئله ان يعصمنا من الخطاء ... و يرزقنا اتمام هذا الشرح ... و الحمد لله اولا و آخراً و ظاهرا و باطنا ... و قد فرغ من نقله الى البياض محمد صالح بن السيد قاسم الحسينی الاعرجی ... سته ماتين و اخمس و اثلثين بعد الالف. کتاب صلوة = جلد دوم؛ خط: نسخ، كا: محمد صالح پسر سید قاسم حسينی اعرجی، تا: 1235 ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ نوشته هايی از عبدالله نجل آغا و محمد بن جعفر سلطان العلما؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج قرمز، 29 سطر، اندازه: 17×29 سم [ف: 7-38]
آغاز: و تکثرت به الانهار و استمرت عليه السيرة و قامت عليه الضرورة و منها استحباب الوصيه ... و منها الغسل؛ انجام: اوفی صحه و لم بعد اليه فتد بر فيما قد ساقه الله الى عبده الجانی خضر ... بتمام الفصل الثالت المشتمل على المواقيت وافق الفراغ بياضه يوم الخميس غرة ذی الحجه ختام عام الفراغ من هذا الاملاء الشريف ... اسئل الله ان يمد فی عمری لنقل ما يخط القلم المرتضوی. فصول سته کتاب الحج در 6 بخش آمده و اين نسخه نخستين بخش و شامل 3 فصل است مؤلف در ذيقعده 1236 از تأليف آن فراغت یافته و همان رؤيا را در آخر آن نوشته؛ خط: نسخ، كا: حسن قفطانی، تا: ذيحجه 1236 ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی ضخيم، جلد: تيماج قرمز، 336 ص، 19 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 7-41]
آغاز: الفصل الرابع من الفصول المشار اليها سابقا فی افعال العمرة المطلقة و هی الاحرام و الطواف و السعی و التقصير؛ انجام: و الجزء الاول من الحج و الثانی ... آخر صفر المظفر من عام 1238 و هو اليوم الذی وقع الابتداء ... بالجزء الثالث من كتاب الحج ... و قد وقع الفراغ من اخراجه الى البياض ... من عام فراغ قلم المصنف سلمه الله و ارجو من الله التوفيق لاخراج ما يخط. دومين بخش کتاب حج و مجلد پنجم یا جزء نهم، اين بخش را مؤلف در جمعه آخر صفر 1238 به پايان آورده و نيز در همين روز تأليف قسمت سوم کتاب الحج را آغاز کرده؛ بی کا، تا: 24 ربيع الاول 1238 ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تيماج قرمز، 442 ص، 20 سطر، اندازه: 22×105 سم [ف: 7-41]
آغاز: الفصل الخامس من الفصول المشار اليها فی صدر الكتاب؛ انجام: فلم يتكلم احد فكان هو الراد على نفسه فقال ذلک بين الركن الاسود الى باب الكعبه (جمله اخير را ده صفحه بعد است که در نسخه نيست) قسمت سوم از کتاب الحج در اين جلد فصل 5 و 6 از فصول کتاب الحج است؛ خط: نسخ، کا: حسن قفطانی، بی تا؛ در پايان فصل 5 (ص ...) مصنف از واقعه شمرد و ز کرد که در نجف (در رمضان 1240) رخ داد و به پيروزی طايفه شمرد انجاميد ياد کرده و رؤيای «قلم»، در پايان هر دو فصل آورده پس از پايان کتاب الحج در ذيل عنوان «تنمه فضائل مکه و ديگر مشاهد مشرفه و برخی از زيارات و ادعيه» آورده اما در اين نسخه از اين تنمه بيش از چند سطر وجود ندارد و بقيه آن افتاده. اين نسخه تاريخ کتابت ندارد اما تاريخ پايان تأليف اين جلد 9 جمادی الاول 1252 است؛ کاغذ: فرنگی ضخيم، جلد: تيماج قرمز، 484 ص، 19 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 7-42]
جزء اول از کتاب صلاة تا احکام اذان و اقامه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: دوشنبه 14 جمادی الاول 1239 ق؛ مهر: «الواثق بالله الغنی احمد الحسنی الحسينی» (مربع)؛ جلد: مقوايی عطف تيماج مشکی، 189 گ، 19 سطر، اندازه: 2×15/5 سم [ف: 24-306]
آغاز: بسمله. کتاب الطهارة و هی لغة النظافة و النزاهة من الادناس؛ انجام: يوسم بمعجزر الشيعه و حافظ الشريعة و الحمد لله اولاً و اخراً و ظاهراً و باطناً. از ابتدای طهارت تا انتهای صلات؛ خط: نسخ، كا: ابراهيم خليل، تا: 1244 ق؛ واقف: حاج احمد آقا فاضل، اسفند 1365؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تيماج قهوه ای، 231 گ، 21 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 20-72]
آغاز: بسمله، حمدله، کتاب الطهارة الكتاب مصدر ثالث لكتب من الكتب و هو الجمع كما نقل؛ انجام: (مجلد اول): مضافاً الى ما و رد فی خصوص الاول و الحمد لله رب العالمين، تم المجلد الاول من تحفة الغروية. (جلد دوم) (ناتمام): ممنوعة، حيث لا يتعص اليقين الا بمثله و قواعد اهل الطلب ... جلد اول و بخشی از جلد دوم در طهارت؛ خط: نسخ، كا: نعمت حويزی، تا: قرن 13 و 14؛ کاغذ: پسته ای، جلد: ميشن سياه، 156 گ (1 پ - 156 پ)، 22 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 6-159]
آغاز: آغاز کتاب زکوة: کتاب الزکوة المفسر لغة بالطهارة الزيادة و النمو و شرعاً بصدقه ... آغاز خمس. كتاب الخمس الذی لا ريب انه فی الاصل اسم لحصة من العدد ... ثم نقل فی لسان الشرع الى حق معلوم قد اختلفوا فی تعريفه على انحاء قد لا يسلم شی منها فی طرده او عکسه. و انكان الاقرب من تعاريفه انه حق مالی فرضه المالک الاصلی فی مال مخصوص له و لبنی هاشم عوض اكرامه تعالی اياهم بمنع الصدقه و الاوساخ و اظهار السلطنتهم و مزيد فضلهم
على كافة المكلفين؛ انجام: پايان زکوة. و المسائل التی ترد عليک بادنی مراجعه فتدبر ... هما قل ساقه الله الى عبيده الجانی خضر الجانی خضر بن المرحوم شلال ... و هو اليوم الذی وقع فيه بحمد الله الابتداء بالجزء السابع المشتل على كتاب الصوم ... فرغت من بياضه ضحى يوم الخمسی السابع عشر من الشهر الشريف الذی انتهى فيه قلم التأليف. پايان: من دون فرق بين المسلم و الكافر و الحو و العبد و الصغير و الكبير فليتامل فيما قد سافه الله الى عبده الجانی خضر ... ذى الحجه من ثانی سنة من العشر الرابع من ثالثه ثانی الالفين ... و كان الفراغ من اخراجه الى البياض يوم الثلثاء منتصف محرم الحرام التالى لما انتهى فيه قلم التأليف الشريف و صَلِّيَ اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّم.
کتاب زکوة و كتاب خمس؛ خط: نسخ تحريری، کا: حسن قفطانی، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کتاب الزکوة در ص ... پايان يافته و کتاب الخمس پس از آن آغاز گشته و اين ترتيب بر خلاف ترتيب تأليف و کتابت است زيرا کتاب الخمس در ذيحجه 1232 تأليف شده و در نيمه محرم همين سال کار پاکنويس کردن آن پايان يافته و کتاب الزکوة که در ربيع الاول 1232 آغاز شده در رمضان 1233 پايان يافته و در 19 همين ماه رونويس آن از مسوده انجام شده، علاوه بر اين که مؤلف در پايان کتاب زکوة گويد «پس از فراغت از اين کتاب در همين تاريخ به تأليف کتاب الصوم پرداختم» و شگفت آن است که در کتاب الخمس هيچگونه اشارتی به کتاب الزکوة نکرده. مؤلف در پايان کتاب الزکوة، رؤيائی را که در پايان بيشتر مجلدات اين کتاب آورده نقل کرده و سپس گويد: من کراسه های کتاب طهارت و صلوة و 5 کراسه از زکوة را که بهمان قلم اعطائی حضرت مولی عَلَيْهِ اَلسَّلاَم (در رؤيا) نوشته بودم به برادر و نور چشم دانشمند و پرهيز کارم که در پاکنويس کردن اين کراسه ها مرا ياری می کند دادم و او شبی اظهار کرد، که کراسه های کتاب زکوه بر خلاف کتاب طهارت و صلوة خالی از تحقيق است و من گفتم اين به سبب گرفتاری های بسيار و سفری است که در وقفت تأليف کتاب الزكاة پيش آمده اما دوست من همان شب دو خواب کراسه های زکوة را ديد که بالای هر يک از آن ها اين عبارت به خط من نوشته «صح ما قيد لدى المفنقر» و زير آن مهری ناآشنا نهاده شده. بر پشت نخستين برگ حس قفطانی کاتب نسخه عين اين داستان را از زبان خود نقل کرده است. روی يک برگ اضافی اول نسخه، مؤلف چند فقره نوشته دارد و زير آن ها نام خود را نوشته؛ کاغذ: شکری رنگ، جلد: تيماج قرمز، 562 ص، 19 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 7-38]
تحفة الغری فرحة الغری بصرحة الغری
تحفة الغری مجموعه
tuhfat-ul gura
طباطبائی بروجردی، محمد بن عبد الكريم، ق 12 قمری
tabātabā'ī borüjerdī, mohammad ebn-e abd-ol-karim (-18c)
تاريخ تأليف: چهارشنبه 7 رمضان 1126 ق؛ محل تأليف: اصفهان و نجف
رساله ای استدلالی در معنی ايمان و حقيقت آن در يک «مقدمه»، و سه «مقاله» و يک «خاتمه»: المقدمة: ففی بيان حقيقة الإيمان و الإسلام و الكفر عند أهل اللغة؛ مقاله 1. بيان حقيقة الإيمان شرعاً؛ مقاله 2. تحقيق معنى الإسلام؛ مقاله 3. تحقيق معنيالكفر شرعاً؛ الخاتمة: ففی بيان الفرق الأربع التی اشير إليها فی الروايات.
آغاز: الحمد لله الذی أرشدنا إلى معالم الدين بمنتهی نهاية الأعلام فأعطانا ... و بعد فإني لما عثرت على اختلاف الأقول فی حقيقة الإيمان مع الإتقان ...
انجام: كما أشرنا إليه و لعله تحقيقی أنيق يليق بالضبط و الحفظ فتأل و هذا آخر ما أردنا ايراده ... آله الذين أذهب عنهم الرجس و طهرهم تطهيراً
[الذريعه 459/3؛ دانشمندان بروجرد: 127-154؛ دنا 984/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1279 ق؛ مصحح، مقابله شده، محشی با نشان «ن منه عفی طاب ثراه» که از سوی خود مؤلف نقل گرديده است، از روی نسخه اصل به خط مؤلف [به درخواست] حفيد مؤلف «آيت الله ميرزا محمود طباطبايی بروجردی»، استنساخ شده؛ تملک: حفيد مؤلف «آيت الله ميرزا محمود طباطبايی [بروجردی] صاحب کتاب المواهب السنية با مهر «العبد محمود الطباطبائی» (بيضی)، «محمد طباطبايی» در سال 1305 ق (احتمالاً يکی از فرزندان «آيت الله ميرزا محمود طباطبایی») با مهر «محمد الطباطبايی 1277» (بيضی)؛ کاغذ: فرنگی، 72 گ (1 پ - 72 ر)، 17 سطر (7/5×14)، اندازه: 13×21/5 سم [ف: 32-966]
آغاز: برابر
خط: نسخ زيبا، كا: موسی بن محمد خوانساری، تا: ذيحجه 1323 ق؛ مصحح، محشی با عبارت «منه ره»؛ جلد: تيماج قرمز، 76 گ (106-181)، اندازه: 16×22 سم [ف: 1-142]
قم؛ مرکز احياء؛ شماره نسخه: 707/4
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-348]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبدالحسين بن آقا نورالدين حسينی، تا: سه شنبه 6 ربيع الثانی 1351 ق؛ جلد: تيماج مشکی، 54 گ (1 پ - 54 پ)، اندازه: 17/5×22 سم [ف: 1-64]
tuhfat-ul gura
تبريزی، عبدالله بن محمد قلی، ق 13 قمری
tabrizi, abd-ol-läh eon-e mohammad qoli (-19c)
وابسته به: جواهر الغوالی فی شرح عوالی اللآلی = مدينة الحديث؛ جزايری، نعمت الله بن عبدالله (1050-1112 ق)
محل تأليف: نجف اشرف
مؤلف پس از آن که وارد نجف اشرف گرديده در آن شهر کتاب «جواهر الغوالی فی شرح عوالی اللالی» سيد نعمت الله جزايری را مطالعه و احاديثی را از آن انتخاب و در رساله حاضر برای سهولت حفظ درج نموده است.
قم؛ گلپايگانی؛ شماره نسخه: 4799/1-24/99
آغاز: الحمدلله الذی رجح ميلاد العلماء على دماء الشهداء المجاهدين و جعل اجنحة ملائكته و طاء للعالمين و المتعلمين؛ انجام: دیار عفاها جور كل منابذ *** ولم تعلن بالايام و السنوات / و دار لعبد الله و الفضل صنوه *** سليل رسول الله ذی الدعوات
خط: نسخ، بی کا، تا: 19 محرم 1247 ق؛ افتادگی: انجام؛ در پايان اين رساله وبای 1246 در بغداد و کرمانشاه و درگذشت عده زيادی از علما در اثر آن ثبت شده؛ جلد: مقوای سرخ عطف تيماج قهوه ای، 16 گ، 21 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 2-776]
tuhfat-ul gura
بروجردی، محمد تقی بن عبدالكريم، ق 14 قمری
borüjerdi, mohammad taqi ebn-e "abd-ol-karīm (-20c)
کتابی استدلالی و مفصل می باشد گويا در چهار جلد، جلدی از آن شامل مباحث قطع تا قاعده نفی ضرر می باشد و مبحث اخير به تاريخ سوم ماه رجب 1352 به پايان رسيده است و جلد ديگر مشتمل بر مباحث استصحاب و تعادل و ترجيح و اجتهاد و تقليد و مبحث آخر روز سه شنبه چهارم صفر 1360 به پايان رسيده است.
جلد اول، مباحث عقليه؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوايی عطف تيماج قرمز، 365 گ، اندازه: 16×20/5 سم [ف: 22-318]
جلد دوم ادله عقليه؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تيماج مقوايی عطف تيماج قهوه ای، 327 گ، اندازه 16×20/5 سم [ف: 22-318]
تحفة الغريب بشرح مغنی اللبيب تحفة الغريب فی الكلام
على مغنی اللبيب
tuhfat-ul garib fi-l kalām alā mugni-l labīb tuhfat-ul garib bi- 5.-i muġni-I labībši mugni-I labīb
ابن دمامينی، محمد بن ابی بکر، 763-827 ؟ قمری
ebn-e damämini, mohammad ebn-e abi bakr (1362- 1424)
وابسته به: مغنی اللبيب عن كتب الاعاريب؛ ابن هشام، عبدالله بن يوسف (708-761)
اهداء به: ناصرالدين ابوالفتح احمد شاه بن محمد شاه بن مظفر شاه (از سلاطين هند)
تاريخ تأليف: 820 ق؛ محل تأليف: نهر واله گجرات هند
مؤلف کشف الظنون در ذيل معرفی کتاب مغنی گويد: دمامينی بدرالدين محمد بن ابی بکر شرحی بر «مغنی اللبيب» در مصر تأليف نمود و چون به هند رفت در آنجا نيز شرحی بزرگ تر از شرح پيشين بر اين کتاب نگاشت و به سال 818 از آن فراغت يافت و پس از آن به شرحی مزجی بر مغنی اشتغال یافت و تا حرف الفاء آن تأليف گرديد ولی به آخر نرسيد و اگر تمام آن از قلم وی بيرون آمده بود بهترين شروح بود. اين شرح بسيار مشهور است و آن را بر ساير شروح آن را ترجيح می دهند و اين همان است که مؤلف در هندوستان به تأليف آن مبادرت نموده است و شمنی در مقدمه شرح خويش از آن تجليل نموده و در حدود 32000 بيت کتابت دارد.
آغاز: بسمله الحمدلله الذی منح من لسان العرب الايادی الحسنه و جعله كنز الفصاحة فهو مغنی اللبيب عما سواه من الالسنة ... فيقول العبد الفقير الى الله الغنى ... عامله الله بلطفه الخفی و اجراه على عوايد بره الخفی ... اما بعد حمد الله الى آخره الحمد هو الثناء باللسان على قصد التعظيم
انجام: وليكن انفصالی من الكلام فی الشرح على هذا الوجه الحسن و لنكف القلم عن شوطه ... و الصلوة على خاتم النبيين ... محمد ص بدر التمام و مسک الختام و آله و صحبه مصابيح الظلام و التحيات الطيبات واصلة اليه و اليهم السلام.
چاپ: تهران، سنگی، 1271 ق.، وزيری بزرگ، 362 ص در هامش
[اعلام زرکلی 282/6؛ معجم المطبوعات العربية 880/1؛ کشف الظنون 1752/2-1753؛ ذخاير التراث العربی الاسلامی 271/1)؛ الاوقاف العامة موصل 62/2؛ دنا 984/2 (40 نسخه)]
آغاز: برابر؛ انجام: يقال لان المفسر هنا انما هو المعنى التحصيل
من.
تا اواسط باب ثانی (در تفسير جمله و اقسام و احکام آن) را بيشتر ندارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: وسط و انجام؛ واقف: ميرزا رضا نائينی، مرداد 1311؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا با رویه پارچه عطف چرم، 140 گ، 27 سطر، اندازه: 18×24 سم [ف: 12-38]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ تملک: برهان الدين نهش بن محمد در 1025 ق، احمد، نابلسی شافعی،
سيد محمد اسماعيل طباطبائی که در 1221 ق به حسن بن شيخ على قفطان عاريت داده؛ خط محمد شيخ علی بن جعفر بن خضر و خط محب الدين مصطفی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تيماج زرد، 146 گ، 28 سطر، اندازه: 18×27 سم [ف: 3-374]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ اهدايی: حاج غلامحسين صالح زاده؛ کاغذ: حنايی آهار مهره، جلد: مقوايی با تيماج مشکی، 258 گ، ابعاد متن: 12×21، اندازه: 19×19 سم [ف: 1-322]
آغاز: على المهمل و القول لايطلق عليه فكان جنسا للكلام؛ انجام:
كذا فی القاموس و فيه ايضا البوم و البوث بضمهما.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: حسين کی استوان، آبان 1348؛ کاغذ: شکری آهاری، جلد: مقوا عطف پارچه، 281 گ، 18 سطر، اندازه: 14/2×20 سم [ف: 12-39]
آغاز: برابر؛ انجام: و تکلفت ایادیها بكف عواری الزمان
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ فقط يک صفحه از اين کتاب در حاشيه برگ های اول و دوم نسخه کتابت شده؛ 16 سطر [ف: 100]
آغاز: برابر؛ انجام: الادراع العس او كف اليد قال المصنف الباب الثانی من الكتاب فی تفسير الجمله
شرح باب اول؛ خط: نستعليق، کا: يوسف رستوی، تا: قرن 10؛ مصحح، محشی؛ تملک: «حسن بن محمد شاه چلبی»؛ جلد: مقوايی ابر و باد و عطف تيماج قهوه ای، 80 گ، 33 سطر، اندازه: 18×26 سم [محدث ارموی مخ: 1-300]
آغاز: برابر؛ انجام: اقول لايخفى ان نصب الوجه فی قولک زيد حسن الوجه ... و عوض عن الضمير الام لئلا يزول تعريفة ثم اضافوا الصفة اليه فحصل التخفيف بحذف الضمير من الوجه و استتاره فی الحسن و مثل هذا فی الضارب الرجل غير متحقق فعلم انه محمول فی الجر على الحسين الوجه
خط: نسخ، بی کا، تا: با تاريخ 943 ق؛ مصحح، مقابله شده توسط ابوالمواهب احمد بن ابی الروح عيسی الاسدی الرضوانی در اويل سال 943 ق، مصحح؛ تملک: شهاب الدين احمد حسامی شافعی؛ جلد: تيماج قهوه ای، 225 گ، 35 سطر، اندازه: 17×25 سم [ف مخ: 1-361]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عمر بن بهاء الدين بشیطی شافعی، تا: 1011 ق؛ اين نسخه از روی سه نسخه با کمال دقت استنساخ گرديده، مجدول، اردشير قاجار به سال 1268 يادداشت نموده که اين کتاب را فرمانفرما فريدون ميرزا به عليقلی ميرزا (اعتضاد السلطنه) داده؛ واقف: سپهسالار، کاغذ: دولت آبادی و سمرقندی، جلد: تيماج، 243 ص، 33 سطر، اندازه: 21×33/5 سم [ف: 2-378]
آغاز و انجام: برابر
خط: ثلث، كا: درويش عبدالنبی مولوی (امام جماعت تکيه على پشابن علوان در شهر حلب)، تا: 1043 ق، برای شيخ ابراهيم پسر شيخ صلاح الدين؛ مصحح، مقابله شده؛ تملک: احمد بن حسين بن احمد شهاب سال 1176؛ از موقوفات رمضانيه 1230 ق؛ جلد: تيماج ضربی با ترنج، 190 گ، 39 سطر، اندازه: 19×30 سم [ف 24]
آغاز و انجام: برابر
از ابتداء شرح تا اول مبحث مسوغات ابتداء به نكره (اواسط باب چهارم مغنی)؛ خط: نسخ خوب، بی کا، تا: 1092 ق؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: کاهی، جلد: تيماج، 220 ص، 25 سطر، اندازه: 19/5×25/5 سم [ف: 2-378]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعليق، بی کا، تا: 1099 ق؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: فرنگی، جلد: ميشن، 284 ص، 20 سطر، اندازه: 17/5×25/5 سم [ف: 2-378]
ديباچه را ندارد و پايان نيز افتاده است و تا مسئله حذف و تقدير اسم فاعل است؛ خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تيماج سبز، 223 گ، 26 سطر (7/5×15)، اندازه: 11/5×21 سم [ف: 3-374]
خط: نسخ، كا: اسحاق بن نوروز شولستانی، تا: 24 جمادی الثانی 1100 ق؛ اهدايی: وزيری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوايی روکش تيماج عنابی، 359 گ، 33 سطر (8×18)، اندازه: 13×22/5 سم [ف:4-1378]
نيمه اول حاشيه يا شرح مفردات کتاب مغنی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ تملک: محمد بن على بن حيدر حسينی، محمد
مهدی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج قهوه ای، 143 گ، 37 سطر (12×22)، اندازه: 18×28 سم [ف: 484]
آغاز: الحمدلله الذی لاافتقار [له] الى مغن سواه؛ انجام: فليتامل ذلک فانه حس و لم ارمن ذكره و تعقب الشيخ ابوحيان على الرفع فی قوله او مرفوع
خط: نسخ ريز، بی کا، تا: اواخر قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فستقی آهار مهره، جلد: مقوايی تيماج مشکی، 184 گ، 37 سطر (10/5×21)، اندازه: 15/5×26 سم [ف: 1-75]
بی کا، تا: 1103 ق؛ با نسخه اصلی مقابله گرديده [اوراق عتيق: 1-242]
آغاز: برابر؛ انجام: قال ابو الحسن: فسرته العرب الى حوذه النخل و جعلوا لا حشوا، اقول: اذا صرح العرب بهذا التفسير كما هو ظاهر نقل هذا الامام الموثوق به، طاح القول بكونها نافية على تخریج غيره. و الله تعالی اعلم بالصواب.
خط: نسخ، كا: شيخ خليفه بن يوسف نجفی، تا: 1109 ق؛ مهر: «عبده سيد محمد طباطبائی»، «ابن محمد على ...»؛ كاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: تيماج قهوه ای، 195 گ، 21 سطر (6/5×16/5)، اندازه: 12×23/5 سم [ف: 13-248]
آغاز: و الارجاء النواحی و القواعد جمع قاعده و هی حکم کلی ينطبق على جميع جزئياته ليتعرف احكامها منه؛ انجام: انما اراد اصلا لا اتباعا، لان الحرف لايليق به التصريف. الاترى انه لا يجوز فی ثم العاطفه.
شرح باب اول در تفسير مفردات (تا حرف النون المفرده) را دربر دارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1123 ق؛ افتادگی: آغاز (دو برگ)؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی شکری، جلد: تيماج سياه با ترنج و سر ترنج، 236 گ، 17 و 19 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 16-187]
بی کا، تا: 1132 ق؛ خريداری از مهردخت همايی [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعليق، کا: محمد امين احمد بن علی بن عبدالحسين حارثی منصوری جزايری، تا: صفر 1183 ق، جا: کربلا، صحن امام حسين عَلَيْهِ اَلسَّلاَم؛ تملک: محمد تقی بن بيان الملک آشتيانی قمی با مهر «محمدتقی بن محمدرضا» (بيضی) و مهر «جهان روشن شداز دين محمد 1051» (مربع )، محمد امين بن احمد بن على جزايری منصوری حارثی؛ جلد: تيماج سياه، 328 گ، 22 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف مخ: 1-361]
آغاز: بسمله و به ثقتی مسوغات الابتداء بالنكره لم يقول المتقدمون فی ضابط ذلک الا على حصول الفايدة؛ انجام: برابر
خط: نسخ، كا: مسيح بن ابو الهادی، تا: 1193 ق؛ اهدايی: عليرضا وثوق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوايی با تيماج مشکی، 216 گ، 19 سطر (6×15)، اندازه: 13×20 سم [ف: 4-1187]
آغاز: ما حول الاسنان من اللحم و اصلها لتی و الهاء عوض من الياء و الجمع لثان؛ انجام: و قوله و استجاب راجع الى قولكم سمع الله
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدايی: محمد جلال طيبات؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج مشکی، 93 گ، 24 سطر (9/5×15/5)، اندازه: 14×20 سم [ف: 3-1105]
آغاز: برابر؛ انجام: هل ذلک معروف يقال ارض الرجل و ارض الجرع و اسناد الحقيقی.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: مقوا رویه پارچه، 238 گ، 25 سطر (13×22/5)، اندازه: 21×30 سم [ف: 12-36]
آغاز: من القول و من جمعه على اقيال فهو من قولهم يقل ایاه اذا تبعه فی النسيه كما سعی؛ انجام: يوجب انتفاء الملزوم من غير عکس لجواز ان يكون اللازم اعم قال و انا اقول منشأ ...
از اوايل کتاب تا اوايل «جزء الثانی من الاجزاء الثلاثة»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تيماج قهوه ای عطف تيماج کرم قهوه ای، 500 ص، 23 سطر، اندازه: 14×25 سم [ف: 45-205]
آغاز: [الباب الأول حرف الباء] ... ينفطر به أو هو على إرادة النسب أی ذات انفطر كما تقول ... و قوله أدب؛ انجام: برابر
خط: نسخ و نستعليق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، مقابله شده؛ با نشان بلاغ؛ کاغذ: فرنگی نخودی، 274 گ، 23 سطر (9/5×16)، اندازه: 16×22 سم [ف: 2/40-320]
جلد اول؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تيماج مشکی ضربی، عطف تيماج قرمز.، 183 گ، 20 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 1-60]
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه سيد محمد علی حسينی زيارتی - قم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 456 ص [عکسی ف: 3-185]
خط: نسخ، كا: علی ميرزا فتح آبادی فرزند علی جان، تا: آخر ربيع الاول 1222 ق؛ 145 گ، اندازه: 14×20 سم [نسخه پژوهی: 2-125]
آغاز: برابر؛ انجام: لان شرطها ان يكون الكلام الذی قبلها يتضمن بمفهوم الخطاب نفی ما بعدها، و ذکره الا بدی فی شرح الجزوليه. تا قسمتی از بحث لا و در لاحول و لاقوة الا بالله پنج وجه معروف را ذکر کرده؛ خط: نستعليق، کا: محمد ز کی بن محمد رضی موسوی شوشتری مسکن و جزائری اصل، تا: شعبان 1233 ق؛ 121 گ، 20 سطر، اندازه: 15/5×27 سم [ف: 1-157]
خط: نسخ، كا: سيد حسن بن سيد محمد، تا: 11 شوال 1252 ق، برای ملاحسن بن حاج محمد ابراهيم يزدی؛ مجدول؛ جلد: تيماج قهوه ای، 348 گ، 25 سطر (9×18)، اندازه: 15×25 سم [ف: 1-177]
مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 312
همان نسخه بالا [نشريه: 5-41]
خط: نسخ، كا: محمد جعفر بن ميرزا ابوالحسن موسوی قزوينی، تا: 3 ربيع الاول 1257 ق؛ تاريخ وقف: 1388؛ جلد: تيماج سبز، 325 گ، 25 سطر، اندازه: 15/5×25/5 سم [ف: 1-210]
شرح باب الجمل است و کتاب در سه جلد بايد باشد در آن از حواشی مولانا معين الدين که در هند مشهور است ياد شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: رجب 1264 ق [ف: 3-94]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد تقی بن ملا محمد صالح کاشانی، تا: 29 رمضان 1265 ق؛ اهدايی: شيخ محمد جواد علميه؛ کاغذ: فستقی، جلد: مقوايی روکش پارچه آبی، 217 گ، 29 سطر، اندازه 11×20/5 سم [ف: 1-188]
خط: نسخ، بی کا، تا: دوشنبه شوال 1265 ق؛ اهدايی: محمد جواد علميه است؛ جلد: تيماج مشکی مقوايی، 156 گ، 29 سطر (10×18)، اندازه: 15×25 سم [ف: 3-998]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 1267 ق؛ فاقد خطبه و ديباچه ابتدا؛ مجدول، مذهب، دارای کمند؛ واقف: ميرزا رضا نائينی، مرداد 1311؛ کاغذ: حنايی آهاری، جلد: تيماج زرشکی، 249 گ، 27 سطر (11/5×21)، اندازه: 22×25 سم [ف: 12-38]
خط: نستعليق، کا: محمد حسين بن محمد علی، تا: يک شنبه 3 جمادی الثانی 1269 ق؛ مصحح؛ جلد: تيماج سبز با ترنج و سر ترنج، 293 گ، 25 سطر، اندازه: 19/5×30/5 سم [ف: 28-135]
آغاز: قوله لا تر کنی فيهم شطراً، هو رجز لا يعرف قائلها و الشطر البعيد الغريب و ذکر اقرصی فی تخريجه و جهاً آخر قسمت هايی است از حاشيه دمامينی که از روی نسخه چاپی استنساخ شده؛ خط: نستعليق، کا: على بن احمد موسوی، تا: 1270 ق؛ جلد: تيماج قهوه ای، 20 گ (3 ر - 22 ر)، ابعاد متن: 7/5×13، اندازه: 11×18 سم [ف: 2-152]
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، محشى؛ جلد: تيماج حنايی، 27 سطر (8×14)، اندازه: 20×30/5 سم [نشريه: 3-159]
آغاز: برابر؛ انجام: الا ذراع العنس او كف البدا ... تمت
خط: نستعليق، بی کا، بی تا [رايانه]
آغاز: لا ثابتة، لا حادثة ... تصنيف الشی جعله اصنافاً
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 256 گ، 23 سطر، اندازه: 14×19 سم [ف: 2-777]
آغاز: برابر؛ انجام: و تخريج غيره و الله اعلم بالصواب
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی آهار شده، جلد: تيماج مشکی، 146 گ، 22 سطر (8/5×15)، اندازه: 15×21 سم [ف: 5-1626]
آغاز: برابر؛ انجام: هذه القراءة الشاذه الشاذه يمكن تخريبها ايضا ... و هی وصلتها فی محل خفض عطفاً على الحق و المعنی بل تقذف بالحق ای ندفعه ...
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ يادداشتی از علی بلاغی نجفی: «قد تشرفت بنظری لهذين الكتابين المسمين بالشيخ الرضى و البدر الدمامینی»، يادداشت مطالعه چند نفر از جمله محسن بن شيخ يونس؛ تملک: ميرزای شيرازی؛ جلد: مقوا زرد عطف تيماج قهوه ای، 108 گ، 22 سطر، اندازه: 11×21 سم [ف مخ: 1-106]
at-tubfat-ul garib li-taqrib-i äyät-i mugni-l labīb ilä fahm-i kull-i adib-in arīb
بافقی، حسين بن علی، ق 13 قمری
bäfqi, hoseyn ebn-e 'ali (-19c)
وابسته به: مغنی اللبيب عن كتب الاعاريب؛ ابن هشام، عبدالله بن يوسف (708-761)
تاريخ تأليف: 1269 ق
آياتی که به عنوان شاهد مثال در كتاب «مغنی اللبيب» آمده را در اين کتاب شرح و تفسير نموده و به نکات ادبی به کار رفته در آيات اشاره کرده با عناوينی چون: «اللغة، الاعراب، المعنى،
القرائة، فرائد ...». مؤلف اين کتاب را به درخواست يکی از دوستانش نگاشته و به نام خود و کتاب در آغاز تصريح کرده است.
قم؛ گلپايگانی؛ شماره نسخه: 1809/2-10/119
آغاز: بسمله الحمدلله الذی انزل الفرقان و لم يكن له نظير و الصلوة على محمد ارسله بالحق و هو للعالمين بشير و نذير و على آله و اصحابه الذين هم للخلق سراج منير و بعد فيقول ... ابن علی حسين البافقی الیزدی ... التمس منی بعض الاخلاء ... ان اكتب المغنی اللبيب عن كتب الاعاريب لابن هشام الانصاری ما يفسر به عن وجوه آياته استارها؛ انجام: قوله اذقال يعنی ابراهيم لابيه و قومه يعنی حين راهم يعبدون الاصنام من دون الله ... فماظنكم برب العالمين ای ما ذا يفعل بكم.
خط: نستعلق، ب کا، بی تا؛ محشی با نشان «منه»؛ جلد: تيماج مشکی، 41 گ، 16 سطر، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 2-777]
tohfat-ol quzät
حمدی، احمد، -909؟ قمری
hamdi, ahmad (-1504)
اهداء به: سلطان سليمان خان بن سلطان ابراهيم خان
کتابی است در تاريخ جنگ های سلاطين عثمانی در سه «باب» و هر باب شامل چند ف«فصل»: باب 1. غزا و جهاد و فضايل شهادت و شرايط نصرت و دلايل هزيمت؛ 2. فتح قاهره توسط سلطان سليم خان بن سلطان بايزيد؛ 3. ادامه فتح قاهره توسط سلطان محمد خان. از حمدالله احمد متخلص به حمدی (909 ق) دو منظومه ليلی و مجنون و يوسف و زليخا به ترکی در فهرس مخطوطات التركية العثمانية (مصر) معرفی شده است.
قم؛ گلپايگانی؛ شماره نسخه: 1032-6/122
آغاز: حضرت قهار ذوالجلال و قادر لايزال جلت عظمته که وظايف لطايف شکر بی قياسی بحكم لئن شكرتم لازيدنكم جميع انس و جانه باعث ازدياد نعم جليله اولوب بالغدو و الاصال؛ انجام: قلم کرمله عينی عيب ايده لر. بيت: چون که اين پايه رساند کلام *** به که کنم ختم سخن والسلام. الحمدلله حمداً كثيراً على الاتمام و على الرسول افضل الصلوة و السلام و على آله و اصحابه العظام و من تابعهم فی الاسلام تمت ...
خط: نستعليق، بی کا، تا: 1101 ق؛ با سرلوح، با کتيبه، مجدول مذهب؛ تملک: احمد صفی الدين اسکلبی؛ جلد: تيماج، قهوه ای با ترنج با سر، 104 گ، 13 سطر، اندازه: 11×18/5 سم [ف: 2-778]
tubhfat-ul gīyātīyya
خلخالی، سعيد بن محمد
xalxäli sa'id ebn-e mohammad
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24634
آغاز: بسمله. و بعد فيقول الفقير المستعين؛ انجام: فی اكثر منها اکثر مما فی الاولى فستبع
خط: نستعليق، بی کا، بی تا؛ اهدايی: رهبری، اسفند 1376؛ کاغذ الوان، جلد: مقوا با عطف تيماج، 56 گ، 17 سطر، اندازه: 14×22/5 سم [رايانه]
tohfe-ve fathive = tafsir-e akbarī
علامی، ابوالفضل بن مبارک، 958؟-1011؟ قمری
allami, ab-ol-fazl ebn-e mobarak (1551-1603)
اهدا به: اکبر شاه هندی
پس از آن که اکبر شاه پادشاه هند صلح کل را پيشنهاد و تأسيس کرد، مؤلف اين کتاب نيز اين اثر را تأليف می کند که حاوی كلمات و اندرزهای صوفيان می باشد. مؤلف آن می گويد: «آداب المريدين» شرف الدين منيری را خواندم و سپس طبقات الصوفيه عبدالرحمن سلمی را و بعد به اين کتاب پرداختم و چون آن را فراهم آوردم به خدمت اكبر شاه عرضه داشتم. در اين کتاب از ديباچه کچکول جای به جای کلامی به ميان می آيد. همچنين در آن اسماء تعدادی از صوفيان نيز به چشم می خورد. (عبدالله انوار)
آغاز: يا فاتح ابواب علوم و حکم *** یا رافع اعلام ایادی و نعم ... بحمدک یا ارسل الى الخلق رسولا امينا ... و بعد فهذه تحفة و هدية اقبالية بمنزلة الدعا من ... ابوالفضل بن شيخ مبارک. آن چشم دارم از نظر بنده پرورت *** كز عين التفات برين تحفه بنگری / تفسير دلکشی است موشح بنام شاه *** تاريخ و نام او شده تفسير اکبری ...
انجام: هنر تابد از مردم گوهری *** چون نور از مه و تابش از مشتری
[دنا 986/2]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 11؛ پيشانی مذهب، مجدول به طلا؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: روغنی گل و بوته، 116 گ، 15 سطر، اندازه: 14/7×22/5 سم [ف: 2-158]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 12؛ جا: محتملاً هندوستان؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج مشکی، 128 گ، 13 سطر (7×13)،
اندازه: 13×19 سم [ف: 3-116]
at-tohfat-ol fathiya
حسينی اصفهانی، عبدالعظيم بن عليرضا، ق 13 قمری
hoseyni esfahani, 'abd-ol-'azim ebn-e 'ali-rezā (-19c)
اهدا به: فتح علی شاه و عباس ميرزا
تاريخ تأليف: 17 رمضان 1217 ق
شرح نسبتاً مفصلی است بر چهل حديث از ائمه عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ با استشهاد به اشعاری عربی و فارسی از مؤلف مناسب با موضوعات.
[دنا 986/2؛ الكرام البررة 741؛ تراجم الرجال 69/2]
اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 514
آغاز: الحمد لله مالک الملک مؤتی الملک من يشاء و نازعه ممن يشاء من العالمين معز من يشاء و مذل من يشاء بيده الخير
خط: نستعليق، کاتب = مؤلف، تا: 17 رمضان 1217 ق؛ مصحح، دارای سرلوح زرين، مجدول؛ جلد: روغنی گل و بوته دار زرين، 185 گ، 9 سطر، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 2-399]
اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 351
همان نسخه بالا [نشريه: 11-887]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4556-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلمها ف: 3-71]
tuhfat-ul fată fi tafsir-i sürat-i «hal ata» tafsir-u sürat- il insän min matla-il irfan
دشتکی شيرازی، منصور بن صدر الدين محمد، -948 قمری
daštakī šīrāzī, mansür ebn-e sadr-od-din mohammad (- 1542)
تفسير سوره مبارکه «انسان» است که مؤلف در اين مختصر، چکيده اقوال مفسران را آورده و آن گاه فوائدی بر آن افزوده و آن را به بيست و شش «فصل»، ترتيب داده و نام هر فصل را «مشرق » نهاده است.
آغاز: احمدلله على جميل سلطانه و اشكره على جزيل احسانه و اصلی على جميع انبيائه و خلانه سيما محمد و آله و اخوانه
انجام: و هب له، من بدنک رحمة و هيیء له من امره رشدا، تم الكتاب بعون الملک الوهاب و اليه المرجع و المآب
چاپ: تحقيق پروين بهار زاده، نشر ميراث مکتوب، تهران، 1381، همراه با ترجمه فارسی؛ به کوشش عبدالله نورانی در مصنفات غياث الدين منصور حسينی دشتکی شيرازی، جلد 1 (تهران، دانشگاه تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی: 1386)
[دنا 986/2؛ الذريعة 344/4 و 296]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعليق، کا: محمد بن على، جبائی، تا: شنبه 20 ربيع الاول 957 ق، جا: شيراز، مدرسه غياثيه منصوريه؛ مصحح؛ کاغذ : سمرقندی، 35 گ (1-35)، 15 سطر، اندازه: 6×11 سم [ف: 28-365]
آغاز و انجام: برابر
کاتب: اسماعيل بن حاجی ملا خداداد، تا: 6 محرم 1226 ق؛ کاغذ: فرنگی کبود، جلد: نو، 17 سطر (10×15)، اندازه: 17×23 سم [ف: 16-493]
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تيماج مشکی، 36 گ (239 پ-274 ر)، 14 سطر (5/5×11/5)، اندازه: 10×17/5 سم [ف: 387]
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: 1439]
tuhfat-ul fuhül fiš.-il fuşül
خواجگی شيرازی، محمد بن احمد، ق 10 قمری
xäjagi-ye šīrāzi, mohammad ebn-e ahmad (-16c)
وابسته به: الفصول النصيرية فی الاصول الدينية = فصول اعتقادی = فصول العقائد = اصول الدين = الفصول فی الاصول نصيرالدين طوسی، محمد بن محمد (597-672)
تاريخ تأليف: 953 ق؛ محل تأليف: کلکنده د کن هند
شرحی است مزجی و مفصل بر فصول خواجه نصيرالدين طوسی. در نسخه نامی از شارح نيست. گمان می رود شارح محمد بن احمد خواجکی شيخ شيراز باشد. وی دو شرح بر فصول دارد يکی به فارسی و ديگری به عربی و هر دو را در د کن هند به يک سال نوشته است و اين شرح عربی اوست که شرحی مفصل و استدلالی است و تلاش کرده حقانيت مكاتيب کلامی را اثبات و مشكلات الفاظ را حل کند. شرح فارسی او اخيراً چاپ شده است.
آغاز: کلام الاصول و اصول الكلام حمد الله ذوالجلال و الاكرام الذی تحير فی جلال ذاته و كمال صفاته العقول و الافهام
انجام: الناجين من البين بحق محمد و علی سيد الکونين صلی الله عليه و آله و سلم
[دنا 986/2؛ احوال و آثار خواجه نصير، مدرس رضوی، ص 444]
آغاز: و البرهان و كاتب الرساله بل الكتاب الموسوم بالفصول فی علم الاصول؛ انجام: و عاشرها الرضا و هو الخروج عن رضاه الى رضی الله تم بالتسليم اليه بالكليه و الرضا بالقضايات لايصح الا علی احاد من الكمل
خط: نستعليق، کا: مظفر علی، تا: رجب 954 ق؛ افتادگی: آغاز؛ مدرس رضوی احتمال می دهد اين نسخه به خط مؤلف باشد؛ واقف: ابن خاتون، 1067؛ 279 گ، 19 سطر، اندازه: 15×25 سم [ف: 4-41]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ زيبا، بی کا، بی تا؛ مجدول، دارای سر لوح رنگين؛ تملک: ابوالمعالی الحلبی؛ مهر: «ابوالمعالی الحسينی» (مربع)؛ جلد: تيماج مشکی، 263 گ، 21 سطر، اندازه: 15×26 سم [ف: 10-371]
tohfat-of faras
انصاری، حسن بن طاهر، ق 12 قمری
ansarī, hasan eon-e täher (-18c)
تاريخ تأليف: محرم 1103 ق = سال 35 جلوس عالم گير (1068-1118)؛ محل تأليف: د کن هند
قاضی حسن بن خواجه طاهر بن خواجه محمد انصاری ناکپوری از پر کنه اثنهو در د کن، از متن
هندی «سايوتر» (سالی هوترا)، در ده «باب»: پيدايش اسب، زاييدن مادی، علامت سعد و تاثير آن، نحس و تاثير آن، عمر و سال،
خريدن اسب، چهار ذات، سه خاصيت، مرض اسب، علاج اسب.
[دنا 986/2؛ فهرستواره منزوی 3803/5]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9723
آغاز: شکر مر معبود واجب الوجود را که اين گنبد نيلگون بی ستون بر باد ساخته و بساط بوقلمون بر آب انداخته؛ انجام: نيز بدست تور چهل و پنج بيتی خواهد شد شفا شود و الله عالم بالصواب.
خط: نستعليق هندی، بی کا، بی تا؛ کاغذ: هندی، جلد: تيماج سرخ، 23 گ، 16 سطر (10×17)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 17-465]
tuhfat-ul fudala' fi tarajım-i "ulama-i karbala
خرسان، طالب، ق 15 قمری
xarsän, täleb (-21c)
شرح حال مختصری است از علمای کربلا به ترتيب حروف الفبا و با استفاده از کتاب های اين فن، در برخی از ترجمه ها به تفصيل پرداخته و به سال 1408 به تأليف آن اشتغال داشته است. مؤلف در کتاب حاضر علمايی را که مدتی در کربلا جهت تحصيل اقامت داشته اند را نيز جزء علمای اين شهر معرفی کرده است.
آغاز: سيد العلماء الحاج السيد حسين بن ابراهيم صاحب القبة المعروفة بدهدشت ابن حسين بن زين العابدين ... الموسوی البهبهانی
نسخه اصل: کتابخانه مؤلف - قم. نسخه حاضر ظاهراً پيش نويس مؤلف و ترجمه ها بدون تنظيم الفبائی آمده؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: قرن 15؛ 380 ص [عکسی ف: 6-145]
آغاز: باب الهمزة السيد ابراهيم البهبهانی الحائری هو السيد ابراهيم بن السيد حسين البهبهانی الحائری ابن ابراهيم دفين دهدشت
نسخه اصل: کتابخانه مؤلف - قم؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا؛ 232 ص [عکسی ف: 6-145]
tohfat-ol foqara
مشتاقی نائينی، علی بن محمد، - 1328 قمری
moštaqi na ini, 'ali ebn-e mohammad (-1910)
تاريخ تأليف: 1300 ق
اهداء به: مشير الدوله
اين کتاب سفرنامه او است از مشهد به نائين و از آن جا به تهران از روز يک شنبه 5 جمادی الثانی 1300 ق تا بامداد روز شنبه 2 ذيقعده 1300 ق و تاريخ آن 4 ثور 1300 است که برابر است با نامش «تحفة الفقراء». آن را پسرش ميرزا عباس خان صفاء السلطنه (1281-1358 ق) در پنجاه و شش سالگی خود در شوال 1337 قوی ئيل (= 1298 ش) تحرير کرده و به مشير الدوله تقديم داشته است. او در پايان می نويسد که در 1299 ق حاج ميرزا حسين خان سپهسالار اعظم فرمانروای خراسان و حاج ميرزا علی نقی مشير لشکر نايينی دائی مؤلف وزير آن سامان شده بودند و او از آقا ميرزا يوسف مستوفی المالک صدر اعظم اجازه گرفته بود که همشيره زاده خود را که پدرم است و از منشيان دولتی بوده است برای انشاء ايالت خراسان با خود ببرد و من هم با او بودم تا اين که مشير لشكر بر کنار شد و سپهسالار هم در گذشت. از صدر اعظم تلگرافی رسيد که حاج ميرزا محمد مجتهد نايينی نيای من خواسته است که پدرم از مشهد به سوی نايين رهسپار گردد و او را ديدار کند و سپس بايد که خود را به تهران برساند. او در اين سفر بود که روزنامه اين مسافرت را به روش منشيانه نوشته و چنين نيامده است. محمد حسين خان اعتماد السلطنه وزير انطباعات و اجزاء دارالتأليف كتاب نامه دانشوران آن را ستوده و گفته اند که بايد سبک تاريخ نويسی و سفرنامه نگاری را از آن آموخت.
در آن در جايی که از يزد وصف می شود سرگذشت امام زاده سيد جعفر و سيد حسين گل سرخ و سيد شمس الدين و شرح مزار تازيان و غازيان آمده، همچنين سرگذشت امام زاده نايين سيد علی بن ابراهيم بن موسی عَلَيْهِ اَلسَّلاَم در نابين و سرگذشت درويش احمد در همت آباد که خود مولف او را ديده است و نيز تحقيقات حاجی حسين نيتانچی و وصف آستانه قم و سرگذشت حضرت معصومه عَلَيْهَا السَّلاَم در آن هست.
آغاز: بسمله. يک شنبه پنجم جمادی الثانيه 1300 بعد از تلثيم عتبه عليه
چاپ: در فرهنگ ايران زمين، ج 16، به کوشش رکن الدين همايون فرخ، 1348 ش، صص 90-190 بچاپ رسيده است.
[دنا 987/2]
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف (گويا)؛ بی تا [نشريه: 2-66]
آغاز: بسمله. روز يک شنبه پنجم شهر جمادی الثانيه سنه 1299 بعد از تلثيم عتبه عليه و تعظيم سده سنيه علويه وداع خاکبوس وداع آستانه مقدس رضويه؛ انجام: و تاريخ اين روزنامه با اسم آن موافقت نمود تحفة الفقرا بقلم آمد 1300
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 14؛ مجدول، کمند کشی؛ در ابتدای نسخه تقديمه ای از مؤلف که نسخه را به مظفرالدين شاه قاجار تقديم کرده، رکابه نويسی دارد؛ جلد: تيماج مشکی، 70 گ، 11 سطر، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 31-139]
خط: نستعليق ريز و خوش، بی کا، تا: قرن 14؛ 92 ص، قطع: ربعی
[نشریه: 7-114]
آغاز: برابر؛ انجام: و عصر بشرف حضور بند گان اجل اکرم آقا مدظله العالی فايز شدم (فراغت حاصل شد از تسويد اين نسخه شريفه (تحفة الفقرا) که سفرنامه مرحوم والد ميرزا عليخان نايينی المتخلص بالمشتاقی و الملقب بصفاء السلطنه عليه الرحمه است در صبح دوشنبه پانزدهم محرم الحرام 1345 مطابق سوم امرداد جلالی 1305 و انا اقل الناس بقائی صفای نايينی غفرالله له از اين نسخه شريفه که سفرنامه مرحوم ابوی آقا ميرزا عليخان صفاء السلطنة نایینی مشتاقی تخلص شاه نعمة اللهی نايب اول وزارت امور خارجه از مشهد از راه رباطات بنايين و از نايین بتهران و دارای تواريخ و جغرافيای دهات و قصبات و بلدان و حکايات شيرين است و اسم آن تحفة الفقرا است ماده تاريخ آن «مسافرت» است برای تقديم بزم حضور شرافت و کرامت ظهور حضرت مستطاب اجل اشرف اکرم آقای ميرزا عليخان هدايت مخبر السلطنة وزير فوايد عامه دامت شوکته با هزاران آشفتگی خيال و عدم فراغت بال در سن شصت و چهارم زندگانی تحرير و تقديم شد. از مکارم اخلاق و مراسم اشفاق حضرت معظم اميد قبول و عفو از انواع ناشايستگی آن را دارم بتاريخ فوق)
خط: نستعليق، بی کا، بی تا؛ كاغذ: فرنگی، جلد: تيماج قهوه ای مقوايی، 43 گ، 20 سطر (8/5×16/5)، اندازه: 13/5×22 سم [ف: 45]
خط: نستعليق، کا: فرزند مؤلف، بی تا؛ 47 گ، قطع: ربعی [چند نسخه - ف: 348]
tuhfat-ul fiqh
مبارک بن عبدالحق بن نور
mobarak ebn-e 'abd-ol-haqq ebn-e nür
احکام فقهی را که دانستن آن ها بر هر مكلفی لازم است از کتب معتبر اهل سنت چون: الهداية، الظهيرة، الغياثية، السراجية و بسياری ديگر از تأليفات، از ابتدا تا انتها در 144 «فصل» و «باب» و «كتاب» گرد آورده اما در نقل مسائل هيچ گونه ابراز نظری ننموده است.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28424
آغاز: بسمله. نحمدک یا من شرح صدورنا بانوار الاسلام ... و بعد فيقول خویدم عبادالله؛ انجام: و عند ليث بن سعد ثلاث سنين و عند الشافعی و عند الزهری سبع سنين و اقلها ستة اشهر و الله اعلم بالصواب
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ اهدايی: رهبری، تير 1381؛ کاغذ: حنايی آهار مهره، جلد: تيماج فرنگی ماشی، 142 گ، 21 سطر، اندازه: 14/5×24 سم [اهدائی رهبر: 3-131]
tohfat-ol faqir
رامی، حسن بن محمد، -795 قمری
rämi, hasan ebn-e mohammad (-1393)
در فن عروض.
[دنا 987/2؛ الذريعة 511/9]
اصفهان؛ روضاتی، سيد محمد على؛ شماره نسخه: 2/18
آغاز: بسمله. شکر و ثناء پادشاهی را که به دست باری مشاطه قدرت جمال نوعروس سخن را زينت داد ... غرض از اين مقدمه آن که روزی در محروسه تبريز ... اين ضعيف از صاحب کمال استفسار نمود که سخن چگونه لعبتی است که از پرده غيب روشن نمی توان ديد ... و هر يک از اين تحف، اضعف عبادالله و احوجهم شرف بن المحمد الرامی اصلح الله شانه در جويبار روضه جان و در رياض طبع سخن دادن شجری است با بار بسيار ... مختصر مفيد اختيار کرده و «تحفة الفقير» حقير نام نهاده شد. قسم
اول ترصيع؛ انجام: و چول سلطان زاده مشايخ محبوب قلوب و مقبول سلطان، زينت فضايله بنده را به تحرير اين تقرير فرمان داد از روی ارتجال طبع مبتدی استعجال کرد ... و عذر مبرهن است که: صاحب هنر نگيرد بر بی هنر بهانه ... قد تم على يد ... ابوالقاسم کمال آزادی عفی عنهما
کا: ابوالقاسم کمال آزادی، بی تا؛ 6 گ (176 پ - 181 پ)، اندازه: 12×17 سم [نشريه: 5-139]
tohfat-ol faqir
؟ صداقی نامی، ق 9 قمری
sedäqi nami (-15c)
فرهنگ فارسی منظوم. گويا از صداقی نامی. در پيروی از نصاب الصبيان فراهی در 482 بيت با ديباچه ای به نظم، سپس 35 بند در بحرهای گوناگون.
آغاز: ابتدای سخن بنام خدا *** آن که صنعش به ذات اوست گوا
[فهرستواره منزوی 570/10]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 202/3 - ف
نسخه اصل: لا لا اسماعيل ش 466. نام مؤلف به استناد فهرستواره منزوی 570/10 تعيين شد؛ بی کا، بی تا؛ نام آن در بيت 5 ص 66 ديده می شود؛ 11 سطر [فيلمها ف: 1-433]
tohfat-ol favayed
بروجردی، محمد حسين بن عبدالغفور
borüjerdi, mohammad hoseyn ebn-e "abd-ol-qafür
کتابی در علم کيميا و صنعت های مختلف آن، در يک «مقدمه» و دوازده «تحفه» که هر کدام شامل چند «فايده» است. در مقدمه اش از سر الاسرار زکريای رازی، رسائل رشتيه و توپليه شيخ احمد احسائی که با تعظيم از او ياد می کند و جز آن نام برده است. در الذريعة و ديگر فهرست ها از مؤلف و کتاب او یاد نشده است.
[فهرستواره منزوی 3944/5]
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3952/2
آغاز: حمد و سپاس بی منتها و ستايش بی عد و احصا آفريننده راسزاست که به نيم ذره کيميای رحمت خود ظلمت و کدورت شرک و جهالت را از دلهای ارباب ضلالت مستولی گشته را به کنج توحيد و نور هدايت مبدل گردانيد؛ انجام: و ايضاً چون حل شد او را به دستور عقد نمايند و يکی از اين معقود مذکور برشصت زهره منقی طرح نمايند که قمر گردد روباسی و خلاصی و بسيار تحفه است قدر اين رابدان و از نا اهل مخفی دار و شکر الهی بجای بياور
خط: نستعليق، بی کا، بی تا؛ محشی احتمالاً از کاتب، فايده در دستور عرق گوگرد؛ جلد: تيماج قهوه ای، 26 گ، 21 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف مخ: 1-362]
tohfat-ol faväved
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28419
آغاز: بسمله. هیچ فائدون اسم های اصحاب کھف کی فائده اول چو که هيج کنارہ کشتی اسم اصحاب؛ انجام: و لا غالب على گلشنی قدير و صلی الله تعالى على خير خلقه محمد و آله و اصحابه اجمعين برحمتک يا ارحم الراحمين.
خط: نستعليق، بی کا، تا: 1279 ق؛ اهدايی: رهبری، تير 1381؛ کاغذ: فستقی، جلد: مقوا با عطف تيماج، 262 گ، 8 سطر، اندازه: 19/5×28 سم [رايانه]
التحفة فی تحديد الكر تحفه
التحفة فی السعادة تحصيل السعادة
at-tuhfa fi-t tibb
کتابی است در طب مشتمل بر قوانين کلي و جزئی آن با استفاده از نظرات حکما و اطبای قديم همچون بقراط، جالينوس و شيخ الرئيس، مطالب کتاب در چند «فن» و هر فن در چند «مبحث» و چند «فصل» مرتب شده است.
[دنا 987/2]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3502
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و الصلوه و السلام على نبيه و آله اجمعين. الفن الثالث من كتاب التحفه فی امراض مختصه بعضو عضو من الراس الى القدم و حدودها و اسبابها و علامتها و معالجاتها و هو ثلثه و عشرون مبحثا. المبحث الاول - فی منفعه الراس و احواله و امراضه. القول فی منفعه الراس: كلا منا اولا فی منفعه خلفه الراس؛ انجام: القول فيما يحفظ الثدی صغيرا و کبيرا و يمنعه عن ان يسقط و يمنع الخصيتان ان يكبرا ... يوخذ من الطين الحرورن عشرين درهما و من الشوكران وزن در همين يتخذ منه. نسخه حاضر، بخشی از فن سوم کتاب در بيان امراض هر عضو - از سر تا پا - و حدود و اسباب و علامات و معالجات آن امراض را در بر دارد. فن سوم کتاب حاوی 23 مبحث است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، مقابله شده؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: تيماج عنابی، 150 گ، 25 سطر (10×16/5)، اندازه: 18/5×25/5 سم [ف: 16-10]
التحفة فی اللغة حمد و ثنا
تحفه قادری مکتوبات
تحفه قادری تحفة القادريه
tohfat-ol qäderīyya tohfe-ye qäderi
قادری کرمانی، محمد بن رحمت الله - 1025 قمری
qaderi kermani, mohammad ebn-e rahmat-ol-läh (- 1616)
زندگی نامه و احوال و شمايل شيخ عبدالقادر جيلانی (-561 ق) است در بيست و يک «باب»: 1. ولادت آن حضرت؛ 2. صورت و هيئت ايشان؛ 3. لباس و معاش آن حضرت؛ 4. خلق و عادات ايشان؛ 5. لقب محيی الدين؛ 6. سياحت و مجاهدت؛ 7. عبادت؛ 8. سماع؛ 9. شرف ارادت؛ 10. در ايشان را وسبه ساختن (شفاعت)؛ 12. درباره فرمايش قدمی هذه على رقبة كل ولی الله؛ 13. اين که به گفتن آن مأمور بود؛ 14. گفته های پيشينيان درباره ايشان؛ 15. ثنای متقدمين و متأخرين از ايشان؛ 16. سلطنت آن حضرت؛ 17. مجلس وعظ ايشان؛ 18. تدريس ايشان؛ 19. مرگ؛ 20. شرف نسبت ايشان؛ 21. فرزندان ايشان.
آغاز: هاتفم گفتا بگو وصف کريم *** قلت بسم الله الرحمن الرحيم / ای حمد تو سر دفتر توقيع كلام *** از نام تو کام دل هر خسته تمام. حمد دلگشای مر حضرت قادری را که سلسله قادریه را زيور جيد مجيد شير بيشگان بيشه حقيقت ساخته و درود جانفزای مر خواجه هر دو سرای را ...
انجام: بر حال ابوالمعالی زار و ضعيف *** رحمی كن و ده وصال عبدالقادر
چاپ: سيالکوت پاکستان، 1310
[دنا 987/2 (1 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 2051/3 و 571/10]
شرح و حواشی:
1- فوائد غريب = مختصر تحفه قادریه؛ قادری کرمانی، محمد بن رحمت الله (-1025)
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بی کا، تا: 1164 ق؛ مجدول؛ 108 ص (68-175)، اندازه: 13×21 سم [ف: 33/1-164]
خط: نستعليق، بی کا، تا: 8 شوال 1195 ق؛ جلد: مقوا با روکش پارچه سرخ عطف تيماج زرشکی، 68 ص (43-110)، 25 سطر، اندازه: 16×26 سم [ف: 33/1-166]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: سيد اعلا، تا: 6 شوال 1291 ق، جا: آستانه شاه حيدر مست؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، جلد: تيماج قهوه ای با ترنج، 67 گ (88-154)، 15 سطر (8×15)، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: 38-550]
تحفة القاری تحفة القراء
tohfat-ol qari
شريف استر آبادی، علی بن علی، ق 10 قمری
šarif-e estarābādī, ali ebn-e 'ali (-16c)
رساله ای است در اصول و قواعد قرائت؛ در يک «مقدمه» و چندين «فصل».
[دنا 987/2]
بيرجند؛ ديانی؛ شماره نسخه: 100
آغاز: حمد بی حد و سپاس بی قياس مرمتکلمی را سزد و شايد که لسان مقال فصحای عرب در جنت کلمات فصاحت آياتش عاجز و الكن
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 13؛ يادداشتی از «محمد امين بن علی اكبر»؛ تملک: «محمد بن على اكبر خراسانی فارسی» به سال 1237؛ جلد: تيماج مشکی، 116 گ، 20 سطر، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 78]
tohfat-ol qari
قاری، محمد بن حيدر، ق 11 قمر
qäri, mohammad ebn-e heydar (-17c)
رساله ای مختصر در اصول و قواعد تجويد، در يک «مقدمه» و دوازده «باب» و يک «خاتمه»: مقدمه: در فضيلت تلاوت قرآن؛ باب 1. اسامی قراء سبعه و راويان آنان؛ 2. دانستن دندانها؛ 3. مخارج حروف؛ 4. صفات حروف؛ 5. بيان تفخيم و ترقيق؛ 6. بيان های کنايه؛ 7. بيان مد و قصر؛ 8. ادغام صغير و کبير؛ 9. نون ساکته و تنوين؛ 10. وقف بر آخر کلمه؛ 11. استعاذه؛ 12. بسمله؛ خاتمه: در بيان لحن.
آغاز: بسمله. حمد و سپاس و شکر بيقياس واجب الوجودی را جل ذكره سزاست که ذات پاکش از مشابهت جميع اشياء منزه است ... اما بعد چنين گويد ... حيدر محمد قاری که اين رساله ايست.
انجام: و خدمت علما کرده باشد خدای تعالی همه را از عيوب ظاهری و باطنی نگه دارد بحق محمد و آله المعصومين.
[نسخه های منزوی 83/1؛ الذریعة 461/3؛ دنا 987/2 (17 نسخه)]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تيماج قهوه ای، 17 گ (127 پ - 143 ر)، اندازه: 13/9×20/2 سم [مختصر ف: 141]
آغاز: مثل قال لهم و مانند ان در قراءت ابی عمر و در ادغام سه وجه از برای وی جايز باشد ... باب هشتم در بيان ادغام
از اواسط باب هفتم - بيان مد و قصر - تا آخر؛ خط: نستعليق خوب، بی کا، تا: 1099 ق؛ محشی؛ کاغذ: حنايی و گل بھی آهار مهره کشميری، 6 گ، 14 سطر، اندازه: 10/6×18/2 سم [ف: 23-59]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تيماج قهوه ای، 15 گ، (103 پ - 118 ر)، 15 سطر، اندازه: 10/5×16 سم [محدث ارموی مخ: 1-301]
آغاز: برابر؛ انجام: و همزه وصل را ابدال به الف بايد کرد یا اين که به تسهيل بايد خواند و آن در کل قران شش لفظ و دو الله و دو الان و دو الذكرين فایده بدان که رموزی که از برای وقف قرار داده اند اين است ...
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام (يکی دو برگ)؛ فاقد جلد، 12 گ، 17 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف مخ: 1-362]
خط: نسخ، كا: علی اصفهانی ابن حيدر على منده، تا: 1101 ق؛ نام مؤلف در اين نسخه حيدر محمد قاری و در الذريعه محمد بن حيدر قاری آمده؛ 2 گ (67-68)، اندازهک 17×24 سم [نسخه پژوهی: 3-165]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق خوب، کا: معظم، تا: 1102 ق؛ با قطعه فارسی در بيان رموزات قراء سبعه با آغاز: «رقم قاريان خوش الحان - اينچنين وضع کرده اند عيان»؛ واقف: رهبری، خرداد 1381؛ کاغذ: گل بھی و نباتی آهار مهره کشميری، جلد: تيماج سبز، 14 ص، 14 سطر، اندازهک 11/4×21/4 سم [اهدائی رهبر: 1 علوم قرآن - 319] و [ف: 23-57]
بی کا، تا: 1105 ق [د. ث. مجلس]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 25 جمادی الثانی 1128 ق؛ مصحح، منظومه نظم اللئالی در حاشيه اين رساله و دو برگ احاديث گوناگون در انجام آن آمده؛ کاغذ: فرنگی، 8 گ، (37-44)، 23 سطر، اندازه: 11×20 سم [ف: 31-621]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، کا: مصطفى بن حاجی صالح، تا: شوال 1198 ق؛ جلد: تيماج مشکی، 12 گ (125 پ - 136 پ)، اندازه: 17×21 سم [ف: 2-42]
آغاز: برابر؛ انجام: و آن مخرج ميم و نون است در حالت اخفاء یا ادغام با غنه يادگير.
از مقدمه که در بيان دانستن دندانها و بيان مخارج حروف است پيشتر نرفته است؛ خط: نسخ، كا: محمد حسين بن مير سهراب، تا: 1242 ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: شكری آهار مهره، جلد: تيماج مشکی، 13 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 5-474]
انجام: برابر
خط: نسخ، كا: على بن حاجی رحيم نيری، تا: صفر 1250 ق، جا: قریه ترکالکی اطراف شوشتر؛ محشی؛ کاغذ: حنايی آهار فرنگی، جلد: تيماج مشکی، 10 ص، 19 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 23-58]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ زيبا، كا: عبدالمهدی حسينی مرعشی شوشتری، تا: صفر 1268 ق؛ جلد: تيماج مشکی، 16 گ (80 پ - 95 پ)، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-466]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: ابراهيم، تا: پنج شنبه 3 ربيع الثانی 1285 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج مشکی با گل و بوته، 17 گ، 16 سطر (6/5×13)، اندازه: 11/5×18/5 سم [ف: 33-670]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1288 ق [رایانه]
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... أما بعد صلوات وافيات و تحيات بی غايات بر سيد بشر و شفيع روز محشر؛ انجام: و چنين امانت بزرگ در عهد نبايد کرد و الحمدلله رب العالمين
بی کا، تا: پنج شنبه 4 جمادى الاول 1321 ق؛ جلد: مقوايی عطف تيماج قهوه ای، 28 گ، 15 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 13-113]
آغاز: برابر؛ انجام: از استاد فراگرفته باشد و در صحت آن کوشيده باشد و خدمت علماء دين کرده باشد و الله اعلم بالصواب
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تيماج قهوه ای، 12 گ (32 ر - 43 ر)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 167]
بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 12/6×20/2 سم [رايانه]
at-tuhfat-ul qudsiya manzümat-un fi-1 fara'id
ابن هائم، احمد بن محمد، 753؟-815 قمری
ebn-e häem, ahmad ebn-e mohammad (1353-1413)
منظومه ای است در هشتاد بيت در بيان مسائل ارث، که ناظم آن را از نظم الرحبية محمد بن علی رحبی معروف به ابن متفننه برگزيده و مسائلی نيز بر آن افزوده است. ابن هائم نام اين ارجوزه را «التحفة القدسية» نهاده، چنان که در اوايل آن می گويد: «و هذه أرجوزة وجيزة *** يغنى بها الذکی بالغريزة / سميتها بالتحفة القدسية *** و الله أرجوا كونها مرعبية»
نسخه هايی از اين منظومه در دارالکتب قاهره، دارالکتب ظاهریه، اوقات بغداد و چستربيتی موجود است. فؤاد سيد اين رساله را به عنوان «التحفة القدسية فی علم الفرائض» شناسانده و در دائرة المعارف بزرگ اسلامی با نام «التحفة القدسية فی اختصار الرحبية» از آثار ابن هائم معرفی شده است. حاجی خليفه اين منظومه را از شهاب احمد بن هائم (-887 ق) دانسته است. اشتباه وی ناشی از شباهت نام اين دو تن است، يکی شهاب الدين احمد بن محمد ابن هائم مقدسی رياضی دان مشهور که در 815 ق وفات کرده است. التحفة القدسية مورد توجه دانشمندان قرار گرفته و افرادی به شرح آن همت گماشتند، از جمله: سبط ماردينی تعليقه ای بر آن نگاشته به نام «اللمعة الشمسية على التحفة القدسية» و زکريا انصاری نيز شرحی بر آن نوشته به نام «الفتحة الانسية لغلق التحفة القدسية» که نسخه هايی از آن در کتابخانه اوقاف موصل و دارالكتب ظاهريه موجود است. هم چنين محمود بقاعی غزی شرحی بر اين منظومه دارد به نام «المنحة البقاعية بشرح التحفة القدسية» که نسخه ای از آن در کتابخانه اوقاف موصل نگهداری می شود. (حافظيان)
آغاز: بحمد ربی أبتدی کلامی *** موليه بالصلوة و السلام / على النبی أحمد و آله *** و صحبه و من على منواله / و بعد فالفرايض أعتنی به *** نبينا حثأ و جل صحبه
انجام: فهذه ملخص المتقنة *** فی دون شطرها أتت مبینة / و الحمدلله على التمام *** و أفضل الصلاة و السلام / علی محمد نبی الرحمة *** و آله و صحبه المكرمة
[دنا 987/2؛ شذرات الذهب: 239//7؛ الضوء اللامع: 157/2-158؛ کشف الضنون: 372/1؛ معجم المؤلفین: 137/2 و 370/13]
شرح و حواشی:
1- اللمعة الشمسية على التحفة القدسية؛ سبط ماردينی، محمد بن محمد (826-907)
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ کهن، بی کا، تا: اواخر قرن 9؛ مصحح، با عبارات «بلغ» مقابله شده؛ کاغذ: شرقی ضخيم، جلد: مقوايی با روکش کاغذی عطف پارچه خاکستری، 3 گ (53-55)، 17 سطر (9×12)، اندازه: 13×18/5 سم [ف: 30-366]
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: کتابخانه چستربيتی، ايرلند جنوبی، ش 3420 رساله ششم (فهرست نسخه های خطی عربی چستربيتی، آربری: 76/2؛ فهرس المخطوطات العربية فی مكتبة تشستربيتی، آربری، ترجمه محمود شاكر سعيد: 294/1)؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 10؛ محشی، يادداشت های متفرقه ای از جمله: «الحمدالله نظره داعياً لمالكه بنيل مآربه و ادراک أمله و مطالبه الفقير لربه العلی الكبير على بن عمادالدين الشافعی الفقير بتاريخ نهار الخميس ثامن عشر ذی القعدة من شهور سنة 936 أحسن الله ختامها بمحمد و آله و صحبه و تابعيه بعدهم و حزبه»، فايده ای در تفسير آيه لعان از سوره نور به نقل از بخاری و فايده ای ديگر به نقل از ابن حجر در شرح همزيه و دعای نبوی به نقل از شرح المشارق و فايده ای در معنی عرض از جمله مندرجات آخر نسخه اند؛ 11 ص، 9 سطر [عكسی ف: 3-339]
at-tuhfat-ul qudsiya li-ixtişär-il jawahir-il "illiya
آل عبدالجبار خطی، محمد بن عبد علی، -1259 قمری
al-e 'abd-ol-jabbär-e xatti, mohammad ebn-e abd-c *ali (-1843)
«الجواهر العلية فی اثبات الشريعة المحمدية» کتابی است از خود مؤلف که مفصل و دارای رد و ايراد های بسيار است. وی آن کتاب را اختصار نموده و پاره ای از مطالب بر وی افزوده و نقل اقوال مخالفين و رد و ايراد های آنان را نمی آورد. اين کتاب دارای يک «مقدمه» و سه «فصل» و يک «خاتمه» است: المقدمة: فی مقدمات الابحاث؛ فصل 1. افتقار الوجود الى الحجة الالهية؛ فصل 2. اثبات نبوة النبی؛ فصل 3. اثبات الامامة و الرئاسة العامة؛ الخاتمة: فی نظرة المؤلف فی الكتاب و السنة.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1807/3
آغاز: الحمدلله و صلى الله على محمد و آله صفوة خلقه و المختارين من بريته، و بعد فلما كتبت الجواهر العلية فی اثبات الشريعة المحمدية؛ انجام: فانه يقبل الحقير و يجازی بالخطير صلی الله عليه و على آبائه المعصومين المنتجين المختارين الطاهرين ... خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تيماج مشکی، 36 گ (141 پ - 176 ر)، 22 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 5-192]
tohfat-ol qorrätohfat-ol qäri taivid
قاری، مصطفی بن ابراهيم، 1007-1080 قمری
qārī, mostafa ben ebrāhīm (1599-1670)
اهدا به: شاه عباس دوم
تاريخ تأليف: 1067 ق؛ محل تأليف: حرم مدينه يا مکه مکرمه در قواعد قرائت عاصم به ترتيب سوره های قرآن کريم، دارای يک «مقدمه» و دوازده «باب» و يک «خاتمه»: مقدمه در فضيلت تلاوت قرآن؛ باب 1. مخارج و لوازم آن؛ 2. صفات حروف؛ 3. حروف مرفقه و مفخمه؛ 4. احکام نون ساکن و تنوين؛ 5. ادغام 6. هاء كنايه؛ 7. حروف مد و طريق آن؛ 8. در اعوذ بالله و بسم الله گفتن؛ 9. احکام وقف و کيفيت آن؛ 10. رسم الخط قرآن و کيفيت وقف بر آن؛ 11. بيان اختلافات راويان عاصم و کيفيت وقف و وصل ايشان که اصطلاحا به آن «فرش» گويند؛ 12. اختلافات قراء سبعه در فاتحه و اخلاص؛ خاتمه در بيان لحن.
سپس شاه عباس از او خواسته است تا در بيان نام هر سوره و شماره آيه ها و تعيين جزءها و ... چيز هايی بر آن بيفزايد و مؤلف در سال 1068 ق «متمم تحفة القراء» و بعد از آن «ملحق تحفة القراء» را نگاشته است.
آغاز: بسمله حمد بيحد و ثنای بيعد حضرت قادری و حکيمی را سزد که بقدرت کامله و حکمت بالغه قرآن بيحد و فرقان حميد را بر ما فرستاده
انجام: بر آن مطلع شوند و از آن انتفاع برند و ذخيره باشد از سرای روز يوم لاينفع مال و لابنون الا من اتی بالله بقلب سليم و اگر به مطلبی در نظر بود و تأليف اين مختصر بعد از مجاورت مکه معظمه ... الحمدلله اولا و آخراً و ظاهراً و باطناً.
چاپ: بمبئی، 1302 ق؛ مشار فارسی، ج 1، ص 1213
[الذريعه 461/3؛ نسخه های منزوی 84/1 و 97 و 102؛ دنا 988/2 (62 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- تحفة الابرار = مختصر تحفة القاری؛ قاری، مصطفی بن ابراهيم (1007-1080)
2- ملحق تحفة القراء = سند قراآت؛ قاری، مصطفی بن ابراهيم (1007-1080)
3- وقوف القرآن = متممة تحفة القراء؛ قاری، مصطفی بن ابراهيم (1007-1080)
آغاز: فص خاتم ید قدرت الهی غره ناصيه صبح هدايت قره باصره آفتاب ولايت انتخاب مجموعه قضا و قدر مقدمه جيوش فتح و ظفر معمار کارخانه ملک؛ انجام: تأليف اين رساله در ايراندر دارالسلطنه اصفهان در منزل مخدوم الانام مقتدای خاص و عام اعنی آخوند مشار اليه حفظه الله در سنه هزار و شصت و هشت در ماه مبارک رجب واقع گرديد.
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: رجب 1068 ق، جا: دارالسلطنه اصفهان؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: پارچه عطف تيماج، 112 ص (1-112)، 12 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 35-144]
آغاز: برابر
خط: نسخ خوب، کاتب = مؤلف، تا: 1072 ق؛ در آخر رساله متمم آن کاتب خود را چنين معرفی کرده است: «تأليف اين رساله در ايران ... در سال هزار و شصت و هشت در ماه مبارک رجب واقع گرديد و کتابت نيز به دست گنه کار تبه روزگار المذنب المحتاج الى عفو ربه الباری ابن ابراهيم مصطفى القاری مؤلف اين رساله واقع شد ... سنة اثنی و سبعين بعد الف»، مجدول؛ واقف: سپهسالار؛ کاغد: دولت آبادی، جلد: تيماج، 133 ص، 14 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 1-184]
آغاز: که حضرت سبحانه و تعالی می فرمايد که هر کس که قرآن خواندن او را باز دارد از طلب کردن چيزی
کا: محمد شفيع بن محمد قاسم، تا: 24 جمادی الثانی 1067 ق [بعيد نيست تاريخ تأليف باشد]؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تيماج مشکی، 42 گ (15 ر - 56ر)، اندازه: 12/5×18/5 سم [ف: 108]
خط: نستعليق، کا: محمد شريف بن حافظ الدار دامغانی، تا: 1073 ق؛ با اين نسخه متمم تحفة القاری و نيز رساله قرائت عاصم ضميمه است؛ 118 گ، 12 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 2-23]
آغاز: برابر؛ انجام: و هی مكية
خط: نستعليق، بی کا، تا: سه شنبه 17 رجب 1075 ق؛ افتادگی: وسط؛ تملک 1113؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تيماج مشکی، 122 گ، 12 سطر (6×10/5)، اندازه: 13×25 سم [ف: 15-4220]
خط: نستعليق، كا: محمد رضا بن عبدالعزيز، تا: ربيع الثانی 1082 ق؛ متمم تحفة القاری در اين نسخه موجود است؛ 94 گ، 15 سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 2-23]
آغاز: برابر
بی کا، تا: 1087 ق؛ کاغذ: کاهی نباتی، جلد: تيماج، 192 ص (1-192)، 13 سطر، اندازه: 19/5×0/5 سم [ف: 3-10]
آغاز: برابر؛ انجام: در بين الحرمين اتفاق افتاد، افتتاح در حرم محرم الهی و اختتام در حرم مکرم رسالت پناهی واقع گرديد
خط: نستعليق تحريری، كا: عبدالله بن نورالله، تا: 1087 ق؛ کاغذ: فرنگی، 54 گ (102-155)، 17 سطر، اندازه: 7×13/5 سم [ف: 36-378]
آغاز: مقربان بار گاه يقين و راهنما يان دين مبين ... اما بعد؛
انجام: ست آيات و هی مکيه بعون الله و لله
خط: نسخ، کا: آقا محمد بن خان محمد، تا: 1088 ق، جا: شهر گنجه؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: نخودی آهار مهره فرنگی، 100 گ، 15 سطر، اندازه: 12/5×19/5 سم [ف: 23-63]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محبت تفنگچی کرمانی، تا: 1088 ق؛ ضميمه: ضمن يک برگ آخر نسخه: دوازده امام يا تحيات شيخ لطف الله ميسی با آغاز: «بسمله، الهی بحق الهاشمی محمد حبيبک طه شافع العراصاتی»؛ مصحح؛ واقف: سيد محمد بن محمود شوشتری، 1309 ق؛ کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد: مقوا با روکش پارچه، 76 گ، 15 سطر، اندازه: 13×18/5 سم [ف: 23-59]
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ 73 گ، 14 سطر (7×13)، قطع: بغلی، اندازه: 11×16 سم [ف: 16-30]
آغاز: واسله باريکی سر زبانست چهاردهم سر دو دندان پيش بالاست؛ انجام: خاتمه در بيان لحن بدان که در لغت خطا در قراءت است و در اصطلاح علماء اين فن لحن بر دو نوع است جلی و خفی.
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی با امضاء «منه عفى عنه»؛ مهر: حاج سيد سعيد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف پارچه سرخ، 12 و 14 سطر (5/5×12)، اندازه: 10×18/5 سم [ف: 3-1375]
آغاز: در حديث صحيح وارد شد که هر گاه قاری قرآن را دفن کنند خطاب شود بزمين که ای زمين اين بنده را عذاب نکنی؛ انجام: افتتاح در 9 حرم محترم الهی و اختتام در حرم مكرم رسالت پناه واقع گرديد. الحمدلله اولاً و آخراً و ظاهراً و باطناً و صلى الله على سيد المرسلين محمد و آله المعصومين.
خط: نسخ و نستعليق، کا: ملا مصطفی بن ملا يوسف، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ محشی با نشان «منه» و غير آن، مصحح؛ کاغذ: فرنگی، 36 گ (1-36)، 12 سطر، اندازه: 10×14 سم [ف: 38-330]
آغاز: برابر؛ انجام: وقف معانقه در آیه بذنوب عباده خبيرا در کلمه ثم استوى على العرش.
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سفيد و حنايی، جلد: تيماج نرم ترياکی، 75 گ، 14 سطر (8/5×17)، اندازه: 12×21 سم [ف: 2-757]
آغاز: برابر؛ انجام: لب علامت غير بصری پس بنابراين وموزی که در مصاحف می نويسند بعدد بيست باشد و الله اعلم بالصواب
خط: نسخ، كا: هاشم بن قاضی، تا: قرن 12؛ دو مهر کروی بزرگ با تاريخ 1132 ق؛ جلد: تيماج مشکی، 76 گ، 20 سطر، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف مخ: 1-107]
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 67 گ (198-264)، 7 سطر (7×12/5)، اندازه: 10/5×19 سم [ف: 16-605]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: ترمه، جلد: رويه کاغذی، 18 سطر [ف: 5-225]
آغاز: برابر؛ انجام: بعون الله الملک الوهاب سنه 1273
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح. مقابله شده؛ واقف: رهبری، خرداد 1373؛ نسخه در ربيع الثانی 1393 به مصطفی حسينی خوانساری منتقل شده؛ کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: ميشن تيماج دارچينی، 57 گ، 15 سطر، اندازه: 12×21 سم [اهدائی رهبر: 1 علوم قرآن - 321] و [ف: 23-62]
ہی کا، تا: 1105 ق [د.ث. مجلس]
خط: نستعليق، كا: ابن محمد ميرزا ساکن قریه قهاب اصفهان، تا: پنج شنبه آخر جمادی الاول 1125 ق؛ 74 گ، 12 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 2-23]
آغاز: برابر؛ انجام: و اختتام در حرم مکرم رسالت پناهی واقع گرديد، الحمدلله اولا و آخرا
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تيماج مشکی، 107 گ (1 پ - 107 ر)، 14 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 1-299]
آغاز: ويس بنابر قرائت حفص مد سکون لازم ... کاف در اول سوره کهيعص می باشد آن را مدسکون لازم مظهر خوانند؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: ساغری قهوه ای، 113 گ، 10 سطر، اندازه: 11×16 سم [ف: 2-779]
آغاز: و بر آل اطهار اخبار او که مقربان بارگاه يقين ... اما بعد چنين گويا اقل خلق الله؛ انجام: در بيان حروف مخففه و مرفقه ... و حروف مجهوله را جهر و شدیده را شدة بجای بايد.
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر: «عبده حسن الموسوی» (بیضی)، «محمد باقر بن جلال الدين الموسوی» (بیضی)؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوا با کاغذ ابری عطف پارچه، 13 سطر (9/5×14/5)، اندازه: 13/5×20 سم [ف: 4-2114]
خط: نسخ، کا: حسن بن غلام علی، تا: 1201 ق؛ مهر: «ظنی بربی
حسن»؛ اهدايی: وزيری؛ کاغذ: کبود اصفهانی، جلد: مقوايی با تيماج مشکی، 118 گ، 13 سطر (7×11)، اندازه: 11×17 سم [ف: 3-960]
یزد؛ جامع کبير؛ شماره نسخه: 19
همان نسخه بالا [نشريه: 4-376]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2417 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلمها ف: 1-43]
خط: نسخ، بی کا، تا: 1220 ق؛ جلد: مقوايی، عطف تيماج قهوه ای، 57 گ، سطور چلیپا، اندازه: 11×17 سم [ف: 122]
بی کا، تا: 1232 ق [نشريه: 7-513]
خط: نستعليق، کا: عين على بن صالح اورسجی، تا: 22 ربيع الاول 1234 ق، جا: قزوين؛ اهدايی: رهبری، مهر 1386؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوا با عطف ميشن قهوه ای، 49 گ، 14 سطر، اندازه: 14×19/5 سم [اهدائی رهبر: 1 علوم قرآن - 321]
خط: نسخ، كا: فتح الله بن محمد رضا حسينی، تا: شوال 1240 ق؛ مصحح، محشی از کاتب نسخه که در ذيقعده 1264 پايان يافته؛ جلد: تيماج قهوه ای، 126 گ، 12 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 17-190]
انجام: و از اهل سعادات گردند. هذا آخر ما قصدنا ایراده فی تحقيق هذا المرام و المسئول من الناظر فيه الاصلاح.
خط: نسخ، بی کا، تا: شوال 1241 ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تيماج سبز، 78 گ، 16 سطر، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 3-375]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 18 ربيع الاول 1245 ق؛ مهر: «افوض امری الى الله عبده يوسف» (مربع)؛ جلد: مقوايی عطف تيماج قهوه ای، 55 گ، 17 سطر، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 14-41]
آغاز: برابر انجام: للسلم حفض بفتح سين و بکر بکسر سين خوانده، و اخذتم مذکور شد
خط: نستعليق، کا: اسمعيل بن مولا موردی مشهور به کربلای وثاق، تا: پنج شنبه 1245 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج زرد گل و بته دار، 17 گ، 23 سطر [ف: 11-256]
خط: نسخ، کا: ميرزا محمد بن امامقلی مرندی، تا: شنبه 17 رجب 1245 ق؛ جلد: چرم مشکی، 43 گ (3 پ - 45 پ)، 21 سطر، اندازه: 15×21 سم [مؤيد: 2-279]
آغاز: برابر؛ انجام: شرايط زن خواستن و طلاق دادن شصت و شش است
خط: نستعليق خفی، بی کا، تا: 1249 ق؛ ضمن يک برگ آخر نسخه: فوايد قرآنيه به صورت سؤال و جواب آمده است؛ واقف: مهرداد بوستانی، 1370 ش؛ کاغذ: نباتی آهار مهره فرنگی، 37 گ، 21 سطر، اندازه: 13/5×20 سم [ف: 23-60]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بی کا، تا: 1250 ق؛ جلد: تيماج سرخ، 81 گ (23 ر - 103 پ)، 13 سطر، اندازه: 11×16 سم [ف: 2-252]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: احمد علی بن عنايت الله، تا: 1251 ق؛ واقف: رهبری، فروردين 1374؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا با عطف و گوشه ميشن قهوه ای، 75 گ، 19 سطر، اندازه: 17×26 سم [اهدائی رهبر: 1 علوم قرآن - 322] و [ف: 23-60]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1253 ق؛ 14 سطر، اندازه: 14×22 سم [ف: 383]
آغاز: باب اول در بيان مخارج و لوازم آن. بدان که پيش از معرفت مخارج دانستن اقسام دندان ها از جمله لوازمست
از اول تا آخر؛ خط: نسخ، کا: مهدی بن عباس کازرونی، تا: دوشنبه 4 ذيقعده 1259 ق؛ 73 گ (92-164)، 15 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 2-779]
خط: نسخ، کا: حسن بن غلامحسين سيستانی، تا: شنبه 5 رمضان 1267 ق؛ جلد: تيماج مشکی، 75 گ (55 پ - 129 پ)، اندازه: 10/5×15/5 سم [ف: 2-105]
بی کا، تا: 1273 ق [ميراث اسلامی: 5-605]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بی کا، تا: 19 ربيع الثانی 1273 ق؛ جلد: تيماج مشکی، 62 گ (65 پ - 126 پ)، 13 سطر، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 8-11]
خط: نسخ، كا: محمد کاظم طباطبائی، تا: رجب 1274 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: فرنگی، 17 سطر (6×12)، قطع: جيبی، اندازه: 10×17 سم [ف: 16-137]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد تقی سمنانی، تا: 1275 ق؛ جلد: تيماج
مشکی، 60 گ، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 32]
آغاز: بسمله در بيان مخارج و لوازم آن بدان که پيش از معرفت مخارج دانستن اقسام دندان ها از جمله لوازم است تا حرفی که مخرج آن دخل در آن داشته باشند؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 19 صفر 1277 ق، جلد: تيماج مشکی، 83 گ، 13 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 2-779]
آغاز: بسمله ... اما بعد چنين گويا اقل خلق الله ... ابن ابراهيم مصطفى القاری که؛ انجام: و سند عاصم گذشت و الله الموفق و المعين. تمت
خط: نسخ، كا: عبدالحسين پسر حاج محمد علی رشتی، تا: شنبه 27 ذيحجه 1279 ق؛ اهدايی: مهدی کرباسی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج مشکی، 94 گ، 15 سطر (7/5×13)، اندازه: 12×17 سم [ف: 3-965]
یزد؛ جامع کبير؛ شماره نسخه: 286
همان نسخه بالا [نشريه: 4-376]
خط: نسخ، کا: سيد اسماعيل، تا: رجب 1283 ق، جا: يزد؛ مهر: «حس الحسينی» (بيضی)؛ جلد: معمولی، 142 گ، 9 سطر، اندازه: 16/5×20 سم [مؤيد: 3-264]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: حسين بن حاجی محمد خراسانی قائنی، تا: 1295 ق، جلد: تيماج مشکی، 44 گ (84-127)، اندازه: 11×17/5 سم [کتابخانه های قائن: ف: 106]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عباسقلی بن محمدرضا کربلايی عباس نخعی خراسانی قاينی، تا: دهه اول ربيع الاول 1298 ق؛ جلد: تيماج مشکی، 47 گ، 23 سطر، اندازه: 11×22 سم [ف: 2-779]
آغاز: برابر؛ انجام: و لا تحسبن حفص به ياء غيبت و بکر به تاء خطاب روايت می کند، للسلم حفص به فتح سين و بکر به کسر سين خوانده و اخذهم مذکور شد. تمت.
از اول تا ابتدای سوره انفال؛ خط: نسخ و نستعليق، کا: محمدرضا بن يعقوب، تا: چهارشنبه 3 جمادی الاول 1298 ق؛ جلد: مقوا، 31 گ، اندازه: 17×21 سم [ف: 7]
آغاز: برابر
از آغاز تا اول باب دوم را دارد. مقدمه در فضيلت تلاوت قرآن، باب اول در بيان مخارج و لوازم آن. باب دوم در بيان صفات حروف؛ خط: نستعليق، بی کا، بی تا؛ ناتمام؛ مهر: حاج سيد سعيد؛ جلد: مقوا عطف پارچه، 7 گ (35-41)، 15 سطر (8×15)، اندازه: 15×24 سم [ف: 1-285]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: پوست مشکی، 85 گ (152 پ - 236 پ)، 13 سطر، اندازه: 10×14/5 سم [مؤيد: 2-117]
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
آغاز: برابر؛ انجام: تحريراً فی شهر ربيع الثانی من شهور سنه اثنی و مأتين و الف من الهجرة النبوية المصطفويه على هاجرها الف سلام و تحية على يد اضعف عبادالله و اقلهم فی الطاعه و اكثرهم فی المعصيد، ابن محمد رضا، عبدالعزيز عفى عنهما
خط: نستعليق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ در آخر: تتميم تحقة القراء است؛ کاغذ: شکری آهاری، 188 ص، 15-16 سطر، اندازه: 12/5×20 سم [فهرست عراقی: 1-108]
انجام: و در محل تأليف اين مختصر مشکلات را در خدمت آن عليا قدر تحقيق می کرد ...
خط: نستعليق، کا: مير محمد طاهر بن مير محمد تقی، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تيماج قرمز، 25 گ (172 پ - 196 پ)، اندازه: 12/5×22 سم [ف: 1-46]
آغاز و انجام: برابر (تمت الكتاب ... فی شهر رمضان المبارک سنه 1067 کتبه الفقير ابوالحسن)
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، با سرلوح، محشی با نشان «منه»؛ کاغذ: سپاهانی نخودی، جلد: ترياکی مقوايی، 120 گ، 12 سطر (6×12)، اندازه: 11/5×18/5 سم [ف: 46]
آغاز: برابر؛ انجام: اگر چه بناء هجاء او بر سه حرف است.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ اهدايی: اخوان مصلائی؛ کاغذ: کبود اصفهانی، جلد: تيماج مشکی، 14 گ (27-40)، اندازه: 10×16 سم [ف: 4-1301]
آغاز: فرا ذکر نکند و اگر مذکور شود بنابر توضيح و تبيين قرائت عاصم خواهد بود و تأليف اين رساله؛ انجام: رمز کبير صحبته شعبه و حمزه و کسائی صحابً حفض و حمزه و کسائی
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: گالينگور، 98 گ، 13 سطر، اندازه: 11×15 سم [ف: 2-779]
آغاز: شاه عباس الثانی خلد الله ملکه و سلطانه صورت وقوع یافت اميد که ثواب انتفاع آن بروزکار فرخنده آثار همايون آن اعليحضرت عايد گردد
از مقدمه کتاب تا تتمه را شامل است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 143 گ، 11 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: 2-779]
خط: نسخ، كا: محمد امين بن حيدر نائينی، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول مذهب؛ کاغذ: هندی شکری آهاردار، جلد: تيماج زرشکی، 104 گ (1-104 ر)، 12 سطر، اندازه: 11×19 سم [ف: 22-69]
آغاز: برابر؛ انجام: اليوم در سوره نون کلمه یوم
خط: مختلف، بی کا، بی تا؛ واقف: ماشاءالله سليم پور، مرداد 1363؛ کاغذ: نخودی فرنگی، جلد: تيماج عنابی، 95 ص، اندازه: 10/8×17/6 سم [ف: 23-63]
tohfat-ol qorrä
قاری، محمد حسن
qārī, mohammad hasan
اهداء به: نواب عباس قلی خان (بيگلر بيگی خراسان)
محل تأليف: هرات (دارالسلطنه)
رساله مختصری در يک «مقدمه» و ده «باب» و يک «خاتمه»: مقدمه: در لزوم دانستن قرائت؛ باب 1. استعاذه؛ 2. بسمله؛ 3. مخارج حروف؛ 4. صفات حروف؛ 5. احکام راء و لام جلاله؛ 6. هاء کنايه؛ 7. مد و قصر؛ 8. نون ساکته و تنوين؛ 9. ادغام؛ 10. وقف؛ خاتمه: در لحن.
خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 11 شوال 1122 ق؛ مصحح، در پايان امضای بلاغ آمده است؛ جلد: تيماج سرمه ای، 16 گ (151 پ - 166 ر)، 17 سطر، اندازه: 14×23/5 سم [ف: 20-223]
آغاز: محمد حسين القاری را گرفته کشان کشان بدرگاه؛ انجام: تلفظ به اين حروف به قوت بر می آيد و ممنوع می شوند. بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا عطف میشن قهوه ای، 5 گ، اندازه: 12/5×18/5 سم، [ف: 18]
tohfat-ol qorra
حسينی قاری، محمد علی بن محمد اسماعيل، ق 13 قمری
hoseyni qari, mohammad ali ebn-e mohammad esma'il (-19c)
تاريخ تأليف: دوشنبه 6 ربيع الاول 1247 ق
رساله مختصری در آداب تلاوت قرآن کريم و قواعد تجويد، دارای يک «مقدمه» و چند «باب» و يک «خاتمه».
آغاز: الحمدلله رب الارباب و مسبب الاسباب ... چون بعضی از اخوان ايمانی از اين بی بضاعت خواهش نمودند
انجام: كما هو اقتضاء طبيعة أهل الكرم اغفر له بمحمد سيد العرب و العجم برحمتک يا اكرم الاكرمين
[دنا 989/2 (2 نسخه)]
بی کا، تا: 1304 ق [اوراق عتيق: 1-242]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: جعفر بن محمد شيرازی نمازی، بی تا؛ جلد: تيماج مشکی، 42 گ (1 پ - 42 ر)، اندازه: 12×18 سم [ف: 14-335]
آغاز: برابر؛ انجام: بر او مترتب شود اللهم سلمنا عن المعاصی ... الطاهرين
بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج قهوه ای، 35 ص (307-341)، 19 سطر (6/5×13/5)، اندازه: 11×18 سم [ف: 9-1471]
tuhfat-ul qurräusül-ul qirä'ät al-qira'at
رساله ای است کوتاه در اقسام قراءآت قرآن، وقوف واجب، اسامی قاريان ده گانه، ادغام، اماله و تفخيم، اختلاف در عدد آيات سوره های قرآن، ترتيب سوره ها، کيفيت جمع سوره ها و مطالبی ديگر. اين نسخه ظاهراً با خط غير اصلی در برگ آغاز با عنوان «تحفة القراء» ثبت شده و در انجام با خط کاتب با نام «الاصول» آمده است. نامی از اين کتاب و مؤلف آن در منابع موجود بافت نگرديد.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12602/3
آغاز: الا ستعاذة ادب القرآئة عن اب عباس عن النبی صَلِّيَ اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اول ما نزل به جبرئيل على استغذ بالسميع العليم؛ انجام: و تجوز على الصراط كالبرق الخاطف ولم يفارقه القرآن حتی ينزل به من الكرامة الفصل ما يتمنی.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ محشی، دارای ر کابه نويسی؛ کاغذ: شرقی، 22 گ (21-42)، 15 سطر (8×11)، اندازه 12×18 سم [ف: 32-14]
tohfe-ye qotb-šāhī 3-e xolāsat-ol hesabt-ye
xoläsat-of hesab
شاهرودی، حسين بن ابراهيم، ق 11 قمری
šährūdī, hoseyn ebn-e ebrahim (-17c)
وابسته به: خلاصة الحساب؛ شيخ بهائی، محمد بن حسين (953-1030)
اهدا به: عبدالله قطبشاه (1020-1083) و برای مولانا ادريس گجوری رستمداری مازندرانی دبير قطب شاه
ترجمه ای است نه به لفظ از «خلاصة الحساب» شيخ بهائی. ترجمه ای با همين سرآغاز از معبودی فرزند ابراهيم شاهرودی بسطامی ياد شده، در «الذريعة» به عنوان شرح ياد شده است.
آغاز: 1: مراتب اعداد و حمد بيقياس سزاوار يگانه خداوندی است که محاسبان ملأ اعلی
2: [حمد بی غایت و ثنای بلا نهايت خدای واحدی را سزاست] ... فرخنده اعمالش که متمسک ذيل ولای ايشان از نعم.
انجام: از اکثر اهل اين زمان وصيتی که به تو کردم حفظ کن و فراموش مکن و خدای تعالی بر تو حافظ باد و از مکاره نگاه دارد، بحق محمد و آله. که تا نام مترجم بر ضمير است ×× شود روشن به تو ای مرد هوشيار
چاپ: قاهره، دارالكتب، نام مؤلف معبودی آمده است.
[نسخه های منزوی 146/1؛ الذريعة 229/13؛ فهرستواره منزوی 2623/4]
خط: نستعليق، کاتب = مؤلف، تا: 1043 ق [نشريه: 13-440]
آغاز: برابر 2؛ انجام: برابر
خط: شکسته، نستعليق، بی کا، تا: 10 شوال 1043 ق، جا: تلنگانه حيدرآباد دکن؛ تملک: فرهاد ميرزا در 1304؛ کاغذ: ترمه، جلد: ميشن سرخ، 101 گ، 15 سطر، اندازه: 13/4×22/7 سم [ف: 3-501]
آغاز: برابر 1؛ انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: مير فخر مرعشی حسينی، تا: قرن 10 [در فهرست اينچنين اما بايد دست کم 11 باشد]؛ کاغذ: ترمه، جلد: ميشن قرمز، 97 گ (10 پ - 106 ر)، 16 سطر، اندازه: 9×16 سم [ف: 6-206]
خط: نستعليق، کا: عماد بن مير حيدر حسنی، تا: دوشنبه ذيقعده 1109 ق؛ مجدول، مصحح، محشی؛ جلد: مقوايی عطف تيماج قرمز، 19 گ (79 پ - 97 ر)، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: 1-68]
آغاز: برابر 1؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بی کا، تا: جمادی الثانی 1199 ق؛ 45 گ، 19-20 سطر، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 2-808]
بی کا، تا: 1265 ق [ميراث اسلامی: 5-597]
آغاز: برابر 1؛؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بی کا، تا: 26 ذيحجه 1273 ق، جا: بروجرد؛ مهر: «عبده الراجی محمد حسين» که شايد از کاتب باشد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج زرد ضربی، 26 گ (1 پ - 26 ر)، 19 سطر (7/5×14/5)، اندازه: 14×22 سم [ف: 16-41]
آغاز: برابر 2
بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام [تراثنا: س 18 ش 1 و 2-221]
tohfe-ye qotb šähi montaxab-e tohfe-ye qotb šähi
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21696
آغاز: الحمدالله الواحد القديم الكريم و لا حول و لا قوه؛ انجام: هر که خواند دعا طمع دارم زنکه من بنده گنه کارم
خط: نستعليق، کا: موسوی، محمد حسين، تا: 1129 ق؛ اهدايی: رهبری، خرداد 1373؛ 176 گ، 14 سطر [رايانه]
at-tuhfat-ul qutbiya fi 3.-il qaşıdat-iš šațibiyya
قاری، ابوالقاسم، ق 11 قمری
qārī, ab-ol-qäsem (-17c)
وابسته به: حرز الامانی و وجه التهانی = قصيدة الشاطبية؛ شاطبی، قاسم بن فيره (538-590)
اهدا به: قطب الدين ابوالقاسم شاه محمود
شرح متوسطی است بر قصيده «حرز الامانی و وجه التهانی» شاطبی.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12157
آغاز: الحمدلله رب العالمين و العاقبة للمتقين و الصلوة و السلام على سيد المرسلين محمد و آله الطاهرين و مما صنف فی هذا الفن؛ انجام: و هدانی الى معرفة قواعده و مبانيه و مصليا على رسوله الذی خصصه بالرسالة العظمى و النبوه الكبرى و آله و صحبه و العظام إلى قيام القيام و ساعة القيام.
خط: نسخ، کا: رضی الدين بن ملافخرالدين، تا: 11 رمضان 1280 ق، برای امان الله خان الثانی نوشته شده؛ جلد: تيماج قهوه ای، 156 گ، 19 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 35-160]
تحفة القلوب و هدية الارواح عشقيه
at-tuhfat-ul qawamiya fi figh-il imamiya
حسينی سيفی، محمد بن محمد مهدی، -1150؟ قمری
hoseyni seyfi, mohammad ebn-e mohammad mahdi (- 1738)
وابسته به: اللمعة الدمشقية فی فقه الامامية = لمعه؛ شهيد اول، محمد بن مکی (734-786)
اهدا به: سلطان حسين صفوی
تاريخ تأليف: 1112 ق؛ محل تأليف: قزوين
متن لمعه شهيد اول را از ابتدا تا انتها در چهار بخش به نظم آورده و ابيات آن بالغ بر 4793 بيت است.
آغاز: مقدمة - التحفة القوامية فی فقه الامامية نظم الفقير الى الله الغنی قوام الدين محمد الحسنی ثبته الله على الدين القويم ... متن - بسمله. الحمدلله الذی هدانا *** الى اتباع من بهم نجانا / محمد و آله الاطهار ×× المصطفين السادة الابرار ...
انجام: فی الفقه نظم لمعة تيسرا *** فی مائة و الالف و اثنی عشرا / ثلاثة تصحب تسعين معه *** سبعمأت و الوف اربعه / هدية قبولها مأمول *** و تحقة سموها مسؤل / و الحمدلله على الهداية *** لدينه فی البدء و النهاية. تم الربع الرابع من التحفة القوامية فی فقه الامامية نظم الفقير الى الله الغنى قوام الدين محمد بن محمد مهدی الحسنی بدار الموحدين قزوين و الحمدلله رب العالمين
چاپ: ايران، سنگی، بی ناشر، 1265 ق.، رحلی؛ 1267 ق؛ 1265-1266 ق.، 59 ص
[الذريعه 462/3 و 225/7 و 487/9 و 369/22؛ مشار عربی 171؛ مقدمه ای بر فقه شيعه: ص 138-139؛ دنا: 990/2-991 (45 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- ينابيع الحكمة فی شرح تحفة القوامية؛ استرآبادی، محمد جعفر بن سيف الدين (1198-1263)
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 1140 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: چرمی ترياکی، 223 گ، 12 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 1-218]
خط: نسخ معرب، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ مصحح، يادداشتی که نسخه به خط مؤلف است (که يقيناً چنين نيست)؛ مهر مستطيل کتابخانه مجدالدين؛ جلد: تيماج قهوه ای، 178 گ، 15 سطر، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 28-58]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوانا و معرب، کاتب = مؤلف، بی تا، جا: قزوين؛ شش بيت به عربی در مدح کتاب و مؤلف آن از سيد علی خان طباطبائی، فهرست مطالب کتاب به خط مؤلف، پس از آن ماده تاريخ کتاب و تعداد ابيات آن در چهار بيت، از مؤلف بدين عبارت: اين تحفه كزو شود مسائل مفهوم *** قدرش باشد بر اهل دانش معلوم. از لمعه منظوم و علم منظوم *** فقه منظوم همچو عقد منظوم / تمت فرائدها النظيمة *** عمت فوائدها العظيمة / تاريخ طلعتها الوسيمة *** لله تحفنى الجسيمة (1112)، نه بيت از حسن بن عباس بلاغی نجفی به عربی در مدح کتاب که در تاريخ 1126 سروده؛ تملک علی بن حسين بن علی بن سليمان بلادی بحرانی؛ جلد: تيماج قهوه ای، 130 گ، 20 سطر، اندازه: 16×21/5 سم [ف: 36-355]
خط: نسخ معرب، بی کا: مصطفی بن گل احمد، تا: 1093 ق [در فهرست چنين است اما اين قبل از تاريخ تأليف است]؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تيماج مشکی، 14 سطر، قطع: ربعی [آستانه قم: 223]
تا عمره است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوا عطف ميشن، 43 گ (1 پ - 43 پ)، 15 سطر (7×13)، اندازه: 12/5×19/5 سم [ف: 8-558]
کامل؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: 1112 ق؛ چهار صفحه در مدح کتاب و ناظم آن و فهرست کتاب؛ مهر: «عز من قنع و ذل من طمع عبده سید على الحسينی»، «الواثق بالله الغنی عبده زين العابدين الحسينی»، «زين العابدين الحسينی»، «حق دهد مقصود زين العابدين»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تيماج سبز، 12 سطر (8/5×13/5)، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: 2-659]
بخش يکم؛ خط: نسخ، کا: رضا بن محمد شريف طالقانی، تا: با تاريخ 1115 ق؛ بيش از نسخه چاپی دارد، يک بيت فارسی به خط ناظم قوام سيفی به تاريخ 1115 ق در پايان؛ در برگ اول نيز به خط وی هست که: «اين کتاب را در قزوين در 1112 ق. در 1186 بيت سرودم»، با بلاغ تصحيح و مؤلف؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تيماج سرخ يک لا کناره سياه، 54 گ (76 پ - 129 پ)، 12 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 3-375]
آغاز: کتاب الاجارة: و تلک عقد طرفيه يلزم *** يملک النفع بشیء يعلم / تقول آجرتک داری الحسنة *** اكريتها ملكت نفعها سنة؛ انجام: و كل مارای عليه سقطه *** مع شركة للغير فيه لقطه / و دونها حل و بالتعريف لا *** يملک شیء دون قصد حصلا
از کتاب الاجارة تا کتاب الاقرار (ربع ثالث)؛ خط: نسخ معرب، كا: محمد رضا بن محمد شريف، تا: 1116 ق؛ جلد: گالينگور سرخ، 56 گ، 12 سطر، اندازه: 12/5×19 سم [ف: 26-402]
آغاز: الشاه سلطان حسين الصفوی العلوی الفاطمی الموسوی؛ انجام: تاريخ طلعتها الوسيمة. لله تحفتى الجسيمة
كاتب: محمد کاظم بن محمد شريف خاتون آبادی، تا: 1117 ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: کاهی، جلد: تيماج عنابی، 224 گ، 12 سطر (7×11)، اندازه: 13×18/5 سم [ف: 13]
بخش سوم از چهار بخش کتاب؛ خط: نسخ معرب، کا: محمد رسول بن محمد کريم پروانه، بی تا؛ با بلاغی به تاريخ 1117؛ جلد: تيماج مشکی، 75 گ، 13 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 27-313]
آغاز: برابر؛ انجام: فی كل شهر مدة و قيل لا *** حل و هذا القول جاء أجملا
تا پايان ربع اول؛ خط: نسخ، کا: ميراسماعيل حسينی حسی ساوجی، تا: 1118 ق؛ مختصری درباره کتاب از «على بن احمد حسينی حسنی» به سال 1117؛ تملک: «علی بن محمد محسن» با مهر «یا على الاعلى» (بيضی)؛ جلد: تيماج قهوه ای، 57 گ، 12 سطر، اندازه: 15×21 سم [محدث ارموی مخ: 1-301]
شايد همان نسخه بالا؛ کا: مير اسماعيل حسينی ساوجی، تا: 1118 ق [دليل المخطوطات: 1-97]
جلد اول؛ خط: نسخ، بی کا، تا: شوال 1122 ق، صفر 1123 (پايان کتاب)؛ مصحح، امضای بلاغی بدون نام به سال 1123؛ وقف نامه کتاب از محمد حسين بن ملاعبدالله به سال 1301؛ جلد: مقوايی عطف تيماج قهوه ای، 119 گ، 11 سطر، اندازه: 14×23 سم [ف: 3-658]
آغاز و انجام: برابر؛ تم الربع الرابع من التحفة القوامية فی فقه الامامية نظم الفقير اليالله الغنی قوام الدين محمد مهدی بن محمد الحسنی عفى عنهما بدار الموحدين قزوين بقرية الحكئاان (در نسخه بدون نقطه) من قر الشهريار و الحمدلله رب العالمين» (نام شهر و قریه در انجامه مؤلف با مداد خط خورده است.)
کامل؛ خط: نسخ معرب، كا: ابوالحسن بن محمد مقيم قزوينی، تا: 22 صفر 1122 ق؛ مؤلف نسخه را تصحيح کرده و علامت بلاغش به تاريخ 1125 ق چندين جای نسحه ديده می شود با مهر چهار گوش او به نقش «مأمول العاقبة الحسنی قوام الدين»، به جز سال 1125 ق از دو تاريخ ديگر هم در بلاغ ها یاد شده: 1119 ق (13 ر) و «بلغ سنه 1123 ثانيا» (105 ر)، شعری از علی بن احمد حسينی به خط خودش خطاب به مؤلف در مدح کتاب در رأد الضحی دوشنبه 12 ربيع الثانی 1117 ق در دارالايمان اصبهان. متن اين قصيده چنين است: «يا ايها المولى الذی *** هو فی معارفه علم / لله تحكمتک التی *** من ليس يقبلها ظلم / هيهات ينكر فضلها *** و هو السراج على علم / ابياتها بمدادها *** تحكی الكواكب فی الظلم / لم يحو طرس مثلها *** کلا و لا رقم القلم / متی السلام عليک ما *** غنى الحمام بذی سلم»، شعری از قوام الدين محمد به خود او با مطلع: «فاوردت زمزماً بمكة *** لم اقتنع من حسوه بمكة»؛ تملک علی در 1294 ق؛ مهر: «عبدعلى الاعلى» (چهار گوش)، کتابخانه جعفر سلطان القرايی؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: ميشن ترياکی با ترنج و سرترنج، 221 گ، 12 سطر (8/5×14)، اندازه: 13/8×20/3 سم [ف: 29/2-632]
خط: نسخ، كا: على بن احمد حسينی حسنی، تا: 7 جمادی الثانی 1128 ق، جا: سپاهان؛ مصحح، مقابله شده در همين سال (1128)، کاتب شعری چند در ستايش اين تحفه در نيمه روز دوشنبه 12 ربيع الثانی 1117 در همان شهر سروده، با علامت «بلغ قبالا بعون الله تعالی و حسن توفيقه» و «بلغ مقابلته بعون الله و حسن توفيقه» و «بلغ تصحيحا» و «بلغ تصحيحا و قبالا بعون الله تعالی و حسن توفيقه فی 1128»؛ تملک: عبدالغنی الثانی ابن الحسن الحسينی ابن عبدالغنی الماضی در 1153، رضی الحسينی در 1199، آخوند ملا على محمد امام تهرانی؛ واقف: محمد حسين تهرانی، 1 ذيقعده 1243 ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: تيماج زرد، 192 گ، 14 سطر (7×12/5)، اندازه: 11/5×17 سم [ف: 5-1821]
خط: نسخ معرب، كا: محمد صالح شهرياری، تا: 1179 ق؛ جلد: تيماج قهوه ای، 221 گ، 12 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 14-237]
آغاز: بسمله، لراقمه مخاطبا مهدى هذه التحفة السنيه و مبدی هذه الطرفه الحسينيه لا برح للدين قواما و لا فتی ملق تحبه و سلاما؛ انجام: فی كل شهر مره و قيل لا *** حد و هذا القول جاء اجملا الربع الاول؛ خط: نسخ، كا: مير اسماعيل حسينی ساوی، تا: 1196 ق؛ جلد: تيماج قهوه ای، 70 گ، 10 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 33/2-177]
آغاز و انجام: برابر
از کتاب حجر تا آخر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 و 12، برای محمد بن محمد کريم؛ تملک: ابوتراب، محمد بن عبدالكريم؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج سرخ، 164 گ، 17 سطر (7×12/5)، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: 484]
از کتاب الطهارة تا قسمتی از کتاب طلاق؛ خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج، 47 ص (226-272)، 14 سطر (9×15/5)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 1-333]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 12؛ اهدايی: رهبری، خرداد
1373؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تيماج مشکی، 140 گ، 18 سطر، اندازه: 11×18 سم [اهدائی رهبر: 3-132]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: ترمه، جلد: ميشن سياه، 162 گ، 16 سطر، اندازه: 11×17/1 سم [ف: 1-91]
آغاز: الماء ما سمی ماء مطلقا *** و لو عليه مع قيد اطلقا؛ انجام: قد ادعى الوجوب للأخبار *** بعض من الابرار و الاخیار
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، مصحح، محشی بعضاً با عناوين «محمد حسن عفی عنه»؛ جلد: تيماج قهوه ای، 128 گ، اندازه: 16×21/5 سم [محدث ارموی مخ: 1-302]
آغاز: برابر انجام: لاهل شام جحفه و للمن *** يلملم و القرن للطائف عن
خط: نسخ خوب، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوا، ته با چرم قهوه ای، 16 گ (56 پ - 71 پ)، 21 سطر (8×16/5)، اندازه: 15×21 سم [ف: 17-98]
ديباچه ای در 13 بيت، می رسد تا به «الثانی فی العاقلة» و ننوشنه مانده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج سبز، 169 گ، 15 سطر (9×15)، اندازه: 12×17 سم [ف: 15-4129]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، جا: قزوين؛ مهر: «عبدالله شيخ الاسلام» (بيضی)؛ اهدايی: رهبری، مهر 1386؛ کاغذ: آهار مهره شکری فرنگی، جلد: تيماج مشکی، 143 گ، 17 سطر، اندازه: 10/5×15/5 سم [اهدائی رهبر: 3-132]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مهر: محمد رضا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج قهوه ای، 232 گ، 10 و 13 سطر (7×12)، اندازه: 11/5×17 سم [ف: 484]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تيماج قهوه ای، 193 گ، 12 سطر، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 1-104]
آغاز: برابر؛ انجام: مدية قبولها مأمول *** و تحقة سموها مسول / تشرق كالشمس على الإفاق *** و تفرغ النور على الاحداق
خط: نسخ، كا: محمد بن محمد مهدی نيستانی، تا: جمعه غره ربيع الثانی 1234 ق؛ جلد: مقوايی، عطف تيماج قرمز، 157 گ، 17 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 2-780]
کا: مختار بن حسن گلپايگانی، تا: 21 جمادی الثانی 1236 ق؛ دارای تعاليق بسيار [تراثنا: س 2 ش 4 - 52]
فقط کتاب طهارت و صلاة؛ خط: نسخ، کا: محمد حسن بن محمد على، تا: يک شنبه 6 ذيحجه 1242 ق؛ جلد: گالينگور مشکی، 5 گ (102 پ - 106 پ)، اندازه: 14×19 سم [ف: 21-221]
آغاز: فی كسره لقرنی الغزال *** نصف من القيمة بالكمال / و ليفسد بالقيمة فی عينيه *** كذاک فی یديه او رجليه / ... البحث الثانی فی باقی المحرمات / بدنة فی الوطى قبل الشعر *** تعمدا فی قبل او دبر؛ انجام: برابر
از کتاب حج «البحث الثانی باقی المحرمات» تا آخر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1250 ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تيماج مشکی، 116 گ (71 ر - 186 ر)، 16 سطر، اندازه: 16×22 سم [ميراث اسلامی: دفتر دهم - 767]
خط: نسخ، بی کا، تا: ذيحجه 1255 ق؛ قطع: خشتی [رشت و همدان: ف: 1293]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد بن ملا حسينعلی، تا: 1258 ق، برای آقا على اکبر فرزند حاج آقاحسين؛ کاغذ: فرنگی سفيد رنگ آهار مهره، جلد: تيماج مشکی، 320 ص (1-320)، 16 سطر، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 7-43]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد حسن، تا: 1263 ق؛ کاغذ: فستقی، جلد: ميشن قرمز، 153 گ (73 پ - 225 ر)، 16 سطر، اندازه: 10/8×16 سم [ف: 8-239]
خط: نسخ، كا: جعفر بن زين العابدين موسوی بهبهانی، تا: رمضان 1264 ق، به دستور آقا سيد مهدی؛ افتادگی: آغاز (برگ اول)؛ جلد: تيماج قرمز، 167 گ، 15 سطر، اندازه: 14×21/5 سم [ف: 27-135]
خط: نسخ، بی کا، تا: 1294 ق؛ قطع: وزيری [چهار کتابخانه مشهد - ف: 7]
خط: نسخ، كا: محمد جعفر جهرمی، تا: جمعه 20 شعبان 1301 ق؛ افتادگی: آغاز؛ 189 گ، 13 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 2-53]
آغاز: ليستر العورة من تخلى *** و لينحرف عن قبلة المصلى؛ انجام: تترک ذات العادة العبادة *** برؤية للدم وقت العادة
خط: نستعليق، کا: محمد بن عبدالعلی در جزينی، تا: 1304 ق، به جهت ميرزا عماد الدوله؛ مصحح، تملک: شيخ علی، عمادالدوله
بن عمادالدوله؛ يادداشتی با امضای ناخوانا مبنی بر اين که اين رساله را نزد استاد خود ميرزا هاشم گيلانی مدرس مدرسه سپهسالار قرائت کرده؛ جلد: تيماج مشکی، 102 گ، 20 سطر، اندازه: 10/5×16/5 سم [ف: 32-323]
دو جلد؛ كا: عبدالله ارباب، تا: 1347 ق [ميراث اسلامی: 5-596]
آغاز: برابر انجام: نظم الفقير الى الله الغنی *** قوام الدين محمد بن محمد مهدی الحسينی
خط: نسخ، کا: محمد علی زاهدی نائينی، تا: 1373 ق، جا: یزد؛ 185 گ، اندازه: 11×17 سم [نشريه: 13-395]
بی کا، بی تا [نشريه 7-566]
بی کا، بی تا؛ خريداری از مصطفی حسينی [رایانه]
آغاز: الحمدلله الذی هدینا الى اتباع من بهم نجانا؛ انجام: عفا عنهما بدار الموحدين قزوين و الحمدلله رب العالمين
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مشکی، 143 گ، 17 سطر، اندازه: 10/5×15/5 سم [مؤيد: 2-110]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ معرب، بی کا، بی تا؛ جلد: تيماج مشکی روغنی گل و بوته دار، 177 گ، 14 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 12-343]
آغاز: برابر
از آغاز تا عمره؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تيماج قهوه ای، 59 گ، 11 سطر، اندازه: 12/5×19/5 سم [ف: 2-627]
آغاز: برابر؛ انجام: فی قطع رأس ميت قد اسلما *** و كان حراً مائة مسلماً / و عضوه و جرحه بالنسبة *** و هذه مصرفها فی القربة
آغاز تا ديات؛
خط: نسخ معرب، بی کا، بی تا؛ در پايان ملمع سيد تقيا قافله باشی قزوينی بر مدح عرفی از اميرالمؤمنين آمده است با مطلع: «ای معظم کعبه اصل لابیان
مصطفی *** هم تو صديق اکبر در زبان مصطفی»؛ جلد: تيماج قهوه ای، 163 گ، 15 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 2-780]
tohfat-ol kottab
منشی تبريزی، محمد حسين بن محمد حسن، ق 13 قمری
monši tabrizi, mohammad hoseyn ebn-e mohammad hasan (-19c)
در آداب نامه نگاری در زمان ناصرالدينشاه قاجار در ده «باب» و «مقدمه» ساخته است (ديباچه). با بهادر: نامجات و فرامين و ارقام و عرايض و احکام، مراسلات و عريضه جات شاهزادگان عظام و وزرا بيکديگر، مراسلات و نوشته جات رعيت، عريضه جات مشتمله بر دوستی تعزيت نامجات، تهنيت نامجات، رقعه جات دوستانه، حجج و تمسكات، واقعات و حادثات، محاسبات است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3904
آغاز: هذا کتاب تحفة الكتاب من مصنفات محمد حسين التبريزی الاصل المسكن. بسمله. و استعين من الله العظيم طرايف حمد و سپاس و ظرايف ستايش بی قياس نثار محفل قدس و ايثار مجلس تقدس جناب رب الاربابی است که منشور خلقت آفرينش را بعنوان ذيشان خلق الانسان علمه البيان معنون و مطرز گردانيد؛ انجام: در نامه های دوستانه: صادق وجود.
خط: شکسته نستعليق، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ در پايان سه صفحه است در بيان وقايع غارت قصبه اسكو و اسير ساختن سکته آن جا که شاهزادگان حکمران آن جا بر اثر مفقود شدن کودک خود همه مردم آن روستا را کشته و گرفتار ساخته و اموال آن ها را به غارت برده است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 141 گ، 16 سطر (11×17)، اندازه: 18×22 سم [ف: 12-2893]
tohfat-ol keräm
قانع، غلام على شير بن عزت الله، 1140-1203 قمری
qane', qolam ali šir ebn-e ezzat-ol-lah (1728-1789)
تاريخ تأليف: 1181 یا 1188 ق
تاريخ عمومی است و جلد سوم آن ويژه سند، در سه «مجلد»، که در 1181 ق ساخته ولی تاريخ ديرتر 1188 ق نيز در آن ديده می شود. جلد 1. در يک «مقدمه» و سه «دفتر»، در آفرينش بلاد و تاريخ پيامبران و پادشاهان و حکيمان و تاريخ پيامبر اسلام و تاريخ خلفا و امويان و عباسيان؛ جلد 2. احوال و تاريخ مختصر بلاد و قرای جهان، در هفت «مقاله»، به مانند «هفت اقليم»، نام بزرگان، فاضلان و هنرمندان هر شهر به ترتيب هفت اقليم جهان؛ جلد 3. در تاريخ سند، در سه قسمت: 1) تاريخ سياسی پيش از اسلام تا روزگار کلهوره (1181 ق)، 2) شهر ها و قصبه های سند، دانشمندان و اديبان، 3) دار الحکومت تته و بزرگان و سرايندگان و پيران آن جا و کسانی که در گوزستان مکلی خفته اند. با سربند های «طبقه». (احمد منزوی)
چاپ: هند، سنگی، بی ناشر، بدون تاريخ، وزيری، 86 ص؛ بمبمئی، 1304 ق.، 342 ص؛ دهلی، مطبع ناصری، 260 ص
[الذريعه 462/3؛ گنج بخش 2036/4؛ فهرستواره منزوی 595/1 و 1222/2 و 2053/3؛ نسخه های منزوی 4123/6 (نشانی 6 نسخه)؛ مشترک پاکستان 510/10 نشانی 7 نسخه؛ دنا 991/2 (1 نسخه)؛ مشار فارسی ج 1، ص 1214]
بی کا، تا: 1232 ق؛ 498 گ [جنگ: 1-449]
آغاز: ج 3: بعد از حمد احد بی چون تعالى شأنه عما يصفون، که اين هيچمدان خوشه چين ارباب خبر به تأليف دو مجلد تحفة الكرام موفق؛ انجام: سال تماميت بنمودم ز دل سوال / هاتف زدند که تو آئين انتحاب (؟)
اصل نسخه: گنج بخش، ش 612 (گنج 2036/4). جلد 3؛ خط: نستعليق پخته، کا: محمد لایق صديقی، تا: 15 صفر 1242 ق؛ 259 ص [عکسی ف: 2-62]
آغاز: بعد حمد احد بیچون تعالی شانه عما يقولون اين هیچمدان خوشه چين ارباب؛ انجام: ايزد تعالی اين محروسه مسلمين را به شرف ايالت اهل اسلام فائز سازاد بمنه و کلام کرمه تمت اين کتاب بعون الملک الوهاب.
جلد سوم با فهرست مطالب؛ خط: نستعليق، كا: قاضی گل محمد، تا: چهارشنبه 11 رمضان 1265 ق؛ جلد: روغنی سرخ عطف تيماج قهوه ای، 120 گ، 15 سطر، اندازه: 15/5×20 سم [ف: 25-142]
tohfat-of keräm
شيرازی، محمد اسماعيل بن محمد باقر، ق 13 قمری
Šīrāzī, mohammad esmä il ebn-e mohammad bäger (- 19c)
تاريخ عمومی بسيار مفصلی است در تاريخ آفرينش و تاريخ انبياء و ائمه معصومين عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ و اخبار ملوک و سلاطين و خلفاء و تاريخ و جغرافيا و وضع ولايت سند. همان کتاب پيشين است که منزوی و ديگران از قانع تتوی دانسته اند.
کتاب در سه جلد تأليف شده است، تأليف آن به سال 1180 آغاز و در ماه رجب 1223 به انجام رسيده است: جلد اول. يک مقدمه و سه دفتر: مقدمه: در بدو آفرينش و ذكر خلقت جنت و نار؛ دفتر 1. مختص سه طبقه: 1) ذکر ساير انبياء عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ، 2) در ذکر ملوک، 3) در ذکر حکماء و زهاد و مشاهير پيش از زمان نبوت خاتم الانبياء؛ دفتر 2. مخصوص پنج مجلس: 1) ذکر اجداد آن حضرت، 2) ذکر آن حضرت از حين ولادت تا زمان رحلت، 3) ذکر خلفای اربعه، 4) ذكر ائمه اطهار عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ، 5) ذکر مشاهير از اولاد ائمه عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ؛ دفتر 3. در سه طبقه: 1) خلفای بين اميه و ذکر امرای ايشان و برخی وجوه بنی اميه، 2) خلفای بنی عباس، برخی وجوه و امرای ايشان، 3) سلاطينی که هنگام دولت عباسيه بوده اند و ديگر ملوک؛ جلد دوم: در هفت اقليم، متضمن حالات بلاد و قرای ربع مسکون، با التزام به ذکر حکام، امرا، وزرا، اولياء، علماء و اهل کمال بلاد؛ جلد سوم: خاصه حالات ولايت سند، ملتزم به ذکر بلاد و قراء، ملوک، اولياء، علماء و ساير اهل کمال.
قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 1087-1090-عکسی
آغاز: حمد بی حد خالقی را که آثارات کون مکان رشحه از اعمال قدرت بی کران اوست؛ انجام: اين کتاب که مسمی بتحفة الكرام است کار گزاران اين دولت ابد مدت تحرير و ترقيم آن را به عهده اين خاطی ... به تحرير و اختتام او پرداخت و كان ذالک فی شهر رجب المرجب سنه 1223
خط: نستعليق زيبا، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ اهدايی: آقای حاج محمد کلاهی؛ جلد: گالينگور سبز، 501 گ (134+143+111+113)، 21 سطر، اندازه: 20×28 سم [ف: 2-323]
tohfat-ol keräm
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25703
بی کا، بی تا؛ خريداری از ميرداد خان [رايانه]
tuhfat-ul kiräm bi-a'xbär-il balad-il haräm
فاسی، محمد بن احمد، 775-832 قمری
fasi, mohammad ebn-e ahmad (1374-1429)
تاريخ تأليف: محرم 817 ق
مؤلف، قبلاً کتاب «شفاء الغرام باخبار البلد الحرام» را در تاريخ مکه معظمه به سبک تاريخ مکه تأليف «ابو الوليد محمد بن عبدالله الغسانی الازرقی» تأليف نموده است. سپس آن را به حدود نصف اختصار کرده و در چهل «باب» به ترتيب ابواب «شفاء الغرام» مرتب نموده است.
[دنا 991/2؛ کشف الظنون 372/1 و 1051/2]
قم مرعشی؛ شماره نسخه: 674 عکسی
آغاز: الحمدلله الذی خص مكة المشرفة ... و سميته: تحفة الكرام باخبار البلد الحرام، و رتبته على ترتيب اصله فی الابواب و هی اربعون باباً؛ انجام: قال مؤلفه ... كان الفراغ من اختصاره ... و ان يغفر لی و لمن رای فيه عيباً فستر وان ينفع به جميع البشر بمحمد سيد المرسلين و اله ...
نسخه اصل: اسکوریال، ش 1768 (فهرست خطی عربی همانجا 270/3)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ذيقعده 836 ق؛ 292 گ، 17 سطر
[عکسی ف: 2-155]
tuhfat-ul kiräm fi tärīx-i makka wa-ł masjid-il haram
بحرالعلوم، محمد مهدی بن مرتضی، 1155-1212 قمری
bahr-ol-olüm, mohammad mahdi ebn-e morteza (1742-1798)
آغاز: بسله، حمد له، اللهم بک استعين و بأصفياک إليک أتوسل و اتشفع. الكعبة الشريفة. قال الشيخ قطب الدين الحنفی النهروانی ... فی تاريخه تاريخ مكة الذی سماه ب- (الإعلام بأعلام بيت الله الحرام) و عمله للسلطان مراد ...
انجام: رأی بجده أثر سور محدق بها، و أن بها مسجدين ينسبان الى عمر بن الخطاب. انتهى
چاپ: به تحقيق مجمد جواد جلالی و شيخ خالد غفوری، تهران، مشعر: 1383.
[الذريعه 462/3]
قم؛ فيضية؛ شماره نسخه: 973
آغاز: بسمله، حمدله. فی ذكر المشاعر العظام و اسمائها و حدودها و بدوها و فضلها و ما يتعلق بها من الاحكام؛ انجام: الجمرات - قال ابن جماعة ... و اكثر الروايات ليس فيها تعيين المسجد انتهی.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با اين يادداشت ها: «تصنيف جدنا السيد محمد مهدی الطباطبائی»، «ملک السيد على الطباطبائی»، «ملک الجانی عبدالله بن الحاجی محمد رضا بن المرحوم الاغا باقر»؛ 54 گ، 20 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-41]
tubhfat-ul kiräm fi t-iš sayx ibn-1 qiwam
ابن طولون، محمد بن علی، 888؟-953 قمری
ebn-e tülün, mohammad ebn-e 'ali (1484-1547)
شرح حال شيخ الاكبر ابوبکر بن علی بن قوام بن منصور بن معلی متوفی سال 670 ق.
[التاريخ و التراجم ص 105-106]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1344/3 عکسی
آغاز: بسمله. الحمد لله الذی كسا اوليائه خرقة الولاية و جملهما بصنوف الوقاية؛ انجام: کان تعليمه على رداعا.
نسخه اصل: کتابخانه چستربيتی، ش 3847؛ خط: نسخ، بی کا، تا: از عصر مؤلف؛ گويا از نسخه مؤلف نقل شده (اربری اين مجموعه را به خط مؤلف دانسته است)؛ 9 ص (12-20)، 23 سطر
[عکسی ف: 4-89]
tohfat-ol keräm fi fază el-e ahl-el bayt 'alay-hem-os- salam
لاريجانی، زين العابدين بن محمد يوسف، ق 13 قمری
lārījānī, zayn-ol-äbedin ebn-e mohammad yűsor (- 19c)
تاريخ تأليف: ششم محرم 1209 ق؛ محل تأليف: رشت
رد بر رساله ملا محمد علی بهبهانی که در افضليت امام حسن و امام حسين عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ بر مادرشان حضرت فاطمه عَلَيْهَا السَّلاَمُ نوشته است، در يک «مقدمه» و پنج «فصل»: مقدمه: در معنى تفضيل و چگونگی موازنه بين دو شخص؛ فصل 1. فضايل حضرت زهرا عَلَيْهَا السَّلاَمُ؛ 2. نقل گفتار بهبهانی و بيان شبهات وی؛ 3. رفع شبهات بهبهانی؛ 4. کيفيت مجادله با بهبهانی؛ 5. ذکر چند حديث.
[دنا 992/2؛ فهرستواره منزوی 1579/3]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2589
آغاز: الحمدلله الذی كرم بنی آدم و حملهم فی البر و البحر ... و بعد چنين گويد تشنه لب کوثر تحقيق و واپس مانده قافله توفيق؛ انجام: هر چه فاطمه را خوشنود می کند مرا خوشنود می کند، ان اردت الا الاصلاح ما استطعت ...
خط: نستعليق، کاتب = مؤلف، تا: 6 محرم 1209 ق، جا: رشت؛ وقف نامه کتاب به تاريخ محرم 1213؛ مهر: «عسكر ...» (بيضی)؛ جلد: مقوايی عطف تيماج قهوه ای، 113 گ، 19 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: 7-178]
tuhfat-ul kiräm wa iqaz-ul anam fi 'aqa'id-il islam
مردوخی، عمر بن محمد امين، 1302-1355 قمری
mardüxi, omar ebn-e mohammad amin (1885-1936)
شرحی است بر رساله استادش شيخ عبدالقادر در بحث حدوث عالم و اثبات صانع و صفات باری تعالی و معاد و نبوات.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14845/3
آغاز: نحمد من تقدس عن الامثال ذاته الاحدية و تنزه عن الزوال صفاته الازلية
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ در پايان کتاب سوم تصريح کرده که در اين سال (1331) پدرش محمد امين را از دست داده؛ جلد: تيماج زرشکی، 16 گ (39 پ - 54 ر)، 14 سطر، اندازه: 15/7×21/5 سم [ف: 41-241]
tolifat-ol kaläm
حسينی قاری، حسين
hoseyni qäri, hoseyn
درباره قرائت عاصم به دو روايت.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4438/4
آغاز: بسمله. و به نستعين. الحمد الله ذوالفضل و المن و الاحسان و على رب العباد هو الله المستعان ... فالداعی چون کلام زاكيه وافيه ... منظوم گشته ... اما بعد غرض از بسط و تقييد و تمهيد اين کلمات آنست که فيقول الفقير ... حسين الحسينی القاری؛ انجام: من سورة الفلقين ليس فيهما خلاف. تمت الرسالة القراءه خاصة بقراءه العاصم بروايتين بعون الله الملک الوهاب.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تيماج مشکی، 31 گ (67-97)، 22 سطر (14×19)، اندازه: 12×18 سم [ف: 13-3399]
tuhfat-ul kalamiya at-tuhfa
ابن ابی جمهور، محمد بن علی، 838؟-906؟ قمری
ebn-e abi-jomhür, mohammad ebn-e 'ali (1435-1501)
رساله مختصری است، در دو «مقاله»: مقاله 1. تقرير قوانين منطق، شامل يک «مقدمه» و دو «قسم»: مقدمه در تصور و تصديق، قسم اول در اکتساب مجهولات تصوريه در دو «فصل» و يک «تنبیه»، قسم دوم در اکتساب مجهولات تصديقيه در دو «بحث»، خاتمه در قياس مرکب؛ مقاله 2. علم کلام، دارای چند «مقدمه» و چند «باب» و «خاتمه»: مقدمه 1) بيان نياز به علم کلام، مقدمه 2) تحقيق ماهيت علم کلام، مقدمه 3) کيفيت تحصيل علم کلام، باب 1) توحيد، شامل پانزده «مسئله»، باب 2) عدل در پنج «مسئله»، باب 3) معاد در چهار «مسئله»، باب 4) نبوت در چهار «مسئله»، باب 5) امامت در پنج «مسئله»، خاتمه شامل دو «فايده»: فايده اول در تحقيق معنی ايمان، فايده دوم توصيه مؤلف.
در منابع موجود هيچ سندی بر اين که اين رساله و مختصر آن از آن ابن ابی جمهور باشد يافت نشده و اين نسبت ابتدا در جلد دوم فهرست مرعشی بدون ارائه مستندی صورت گرفته و سپس فهرست نگاران از آن پيروی کرده اند.
آغاز: بسمله. اللهم انا نحمدک علی وفقتنا لنبين اصول الكلام بالمنطق ... ايها الحريص بتحقيق الحق انی مهد اليک فی هذه التحفة اصولا هی خلاصة علم الكلام ...
انجام: فان رحمته وسعت كل شیء و هو حسبنا و نعم الوكيل ان ربی يسمع الدعاء
[الذريعه 463/3 و 186/20؛ دنا 992/2]
شرح و حواشی:
1- التحفة الكلامية (مختصر)؛ ابن ابی جمهور، محمد بن علی (838-906)
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر ربيع الثانی 910 ق؛ جلد: مقوايی، 27 گ (1 پ - 27 ر)، اندازه: 13×17 سم [ف: 2-278]
آغاز و انجام: برابر
کا: علی بن محمد بن يعقوب استرابادی، تا: دوشنبه 8 جمادی الاول 930 ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا عطف ترياکی، 29 گ (41 پ - 69 ر)، 15 سطر (8×12) [ف: 17-239]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف با توجه به آغاز و انجام معين گرديد؛ خط: نستعليق، بی کا، تا: احتمالاً 974 ق؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، 22 گ، 19 سطر، اندازه: 8/5×12 سم [ف: 5-81]
آغاز: برابر؛ انجام: و مسائله البرزخ و لاتكلنی الى نفسی فتهلکنی و لاالی غيرک فتخذلنی و اعن على استحضارها.
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ مهر: حاج سيد سعيد؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تيماج قهوه ای، 46 گ (56-101)، 12 سطر (6/5×11)، اندازه: 12×19/5 سم [ف:3-1269]
اين رساله در يک مقدمه و دو بخش است و مقالت دوم آن در علم کلام و دارای چند مقدمه و باب و يک خاتمت می باشد؛ بی کا، تا: با تاريخ 1058 ق [د. ث. مجلس]
آغاز و انجام: برابر
نام کتاب و مؤلف با توجه به آغاز و انجام معلوم گرديد؛ کا: حاجی محمد ساروی، تا: 1117 ق؛ قطع: بياض رقعی [رشت و همدان: ف: 1552]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس آمده؛ بی کا، بی تا؛ محشی با نشان 12؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تيماج سرخ، 32 گ (49 پ - 80 پ)، 17 سطر، اندازه: 12/5×18 سم [ف: 3-376]
آغاز: برابر؛ انجام: و خصوصاً عند الموت و مسألة البرزخ و لاتكلنی الى نفسی فتهلكنی و لا الى غيرک فتخذلنی واعنی على استحضارها. تمت
از اول تا آخر؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی با نشان «م ک»؛ جلد: مقوای لاجوردی، عطف تيماج قهوه ای، 35 گ، 16-18 سطر، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 2-780]
at-tuhfat-ul kalamiya (mx.)
؟ ابن ابی جمهور، محمد بن علی، 838؟-906؟ قمری
ebn-e abi-jomhür, mohammad ebn-e 'alī (1435-1501)
وابسته به: تحفة الكلامية = التحفة ابن ابی جمهور، محمد بن علی (838-906)
در ديباچه از خود نام نبرده است و می گويد پس از نگارش «التحفة الكلامية» به نگارش اين پرداختم و چند جا در متن و نيز در پايان بررسی بيشتر را به همان کتاب ارجاع می دهد. مسلم آن است که مؤلف متن و مختصر يکی است گرچه مؤلف آن مورد اختلاف است نسخه ای از آن در کتابخانه مسجد گوهرشاد معرفی شده که آن را از آن موسوی، محمد بن ابی الحسن (963-1043 ق) دانسته است. متن در دو «مقاله» است: 1. قوانين منطقی؛ 2. کلام شيعی. در ديباچه مختصر آن می گويد بخش قوانين منطقی را حذف و بقيه را گزيده و جابجا ساختم. در پنج «باب» و هر باب با سربند های «مسأله»: 1. التوحيد؛ 2. العدل؛ 3. المعاد؛ 4. النبوة؛ 5. الامامة. برای نشانی: الباب الثانی فی العدل. «مسئلة» العقل يقضی بحسن بعض الافعال و قلج بعضها من غير استعانة من الشرع للعلم الضروری بحسن مراعات اليتيم و تفقده و قبح ايذائه و لطمه ...
آغاز: الحمد لله الذی بصرنا على ادراک دقائق فصول الكلام و جعلنا ممن بعث اليه أفضل رسله محمد صلی الله عليه و على آله السلام
انجام: و قد أشبعنا الكلام فی هذه المسألة فی رسالتنا المسماة بالتحفة الكلامية من أراد الزيادة فليرجع اليها
[الذريعه 463/3 «التحفة الكلامية» همانجا 186/20 «مختصر التحفة الكلامية» که در هيچيک نام نگارنده نيامده است؛ يادداشت سيد عبدالعزيز طباطبايی که هر دو را نگارش احسایی دانسته است؛ دنا 992/2 (21 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 20 ذيحجه 909 ق؛ جلد: مقوايی، 11 گ (53 پ - 63 ر)، اندازه: 13×17 سم [ف: 2-278]
خط: نسخ، بی کا، تا: شب نيمه رجب 913 ق، جلد: تيماج قهوه ای، 12 گ (1 پ - 12 ر)، اندازه: 12×17 سم [ف: 15-184]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن افضل بن الكريبی، تا: 956 ق، جا: مشهد مقدس؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، 10 گ (1-10)، 13 سطر، اندازه: 7/5×11 سم [ف: 36-294]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرينه آغار نسخه تعيين شد؛ خط: نستعليق، کا: حيدر بن درويش حسينی گازر سبزواری، تا: 15 رمضان 960 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تيماج سبز مقوايی، 6 گ (13 پ - 18 پ)، 16 سطر (7/5×12)، اندازه: 12/5×19/5 سم [ف: 296]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 330/2-عکسی
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-246]
خط: نسخ، بی کا، تا: 20 شوال 982 ق؛ جلد: پلاستيکی قرمز، عطف پارچه ای، اندازه: 9×16/5 سم [ف: 1-228]
آغاز و انجام: برابر
نام کتاب و مؤلف به قرينه آغاز نسخه تعيين شد؛ خط: نسخ خوش، کا: حسين بن عبدالرحيم رستمداری، تا: جمادی الاول 998 ق؛ با يادداشت سفر بلخ به هرات در کاروان خواجه نور، نام حسين بن عبدالرحيم در پايان می تواند نام کاتب باشد؛ 8 گ (176 پ - 183 ر) [ف: 2-17] و [ف: 2-226]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ مايل به نستعليق، كا: عبدالله بن نورالله، تا: قرن 11؛ کاغذ: فرنگی، 27 گ (94-120)، 17 سطر، اندازه: 7×14 سم [ف: 36-378]
در پنج باب؛ خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 3-45]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرينه آغاز نسخه تعيين شد؛ بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوايی با تيماج تریاکی، اندازه: 9×16/5 سم [ف: 3-948]
يزد؛ جامع کبير؛ شماره نسخه: 157/1
همان نسخه بالا [نشريه: 4-401]
آغاز: و ينبغی فيكون حكيما اذ لا نعنی بالحكيم الا من يفعل الاشياء على ما هی عليه فصل النتزيهات. مسئلة واجب الوجود ليس بمرکب لان كل مرکب مفتقر؛ انجام: برابر
نام کتاب و مؤلف به قرينه انجام تعيين شد؛ خط: نستعليق، کا: عليشاه بن كمال بن مرتضی علی، تا: شعبان 1029 ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تيماج مشکی، 4 گ، 14-22 سطر (7×15)، اندازه: 13×20 سم [ف: 4-2117]
خط: نسخ، بی کا، تا: 1095 ق؛ 13 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 3-151]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تيماج سبز، 10 گ (126 پ - 135 ر)، 15 سطر، اندازه: 13×21/5 سم [ف: 21-85]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، کا: حسين قلی بن ابوعلی بن کربلايی حسين قلی پازواری مشهور به بابا، تا: يک شنبه 15 شعبان 1275 ق؛ واقف:
آيت الله مرعشی نجفی؛ 5 گ (127 ر - 131 ر)، 16 سطر، اندازه: 18×22 سم [ف: 2-570]
آغاز: برابر؛ انجام: الاحقر مصطفى الحسينی الصفائی الخوانساری خط: نسخ، كا: حسينی خوانساری، مصفطی بن احمد، تا: 1360 ق؛ اهدايی: رهبری، 1373؛ کاغذ: شکری، جلد: تيماج ضربی [رايانه]
خط: نستعليق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: نخودی، جلد: تيماج مشکيی، 13 گ (141 ر - 153 پ)، اندازه: 15×22 سم [ف: 1-157]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا [الفبائی: 503]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، با بلاغ؛ جلد: تيماج مشکی، 4 گ، 20 سطر، اندازه: 18×25 سم [ف: 7-4201]
آغاز: برابر
نام مؤلف به قرينه آغاز نسخه تعيين شد؛ خط: شکسته نستعليق و نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، 5 گ (102 ر - 106 پ)، 20 و 22 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف: 6-101]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سفید، جلد: مقوا با پارچه سبز، 15 ص، 21 سطر (5×13)، اندازه: 10×19 سم [ف: 2-189]
كا: مولانا علی عصری، بی تا [دليل المخطوطات: 1-52]
آغاز: برابر؛ انجام: يخبر عن بشر معصوم و هكذا الى
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تيماج قهوه ای، 6 گ (1 پ - 6 پ)، 15 سطر، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 31-19]
خط: نسخ، كا: هبة الله بن سلام الله، بی تا؛ کاغذ: سفيد، جلد: تيماج ترياکی، 15 ص (1-15)، 17 سطر (5×11)، اندازه: 9×17 سم [سنا: ف: 1-281]
tohfat-ol kalāmīya (mx.)
موسوی، محمد بن ابی الحسن، 963-1043؟ قمری
müsavī, mohammad ebn-e abe-l-hasan (1556-1634)
وابسته به: التحفة الحسينية؛ موسوی، محمد بن ابی الحسن (963-1043)
مؤلف نخست کتاب «تحفة النبی» را در ادعيه نگاشته و سپس «تحفة الولى و الوصی» را در نحو و «تحفة الزهرا» را در صرف و «تحفة المجتبی» را در منطق نگاشته و بعد از آن به زبارت سامراء رفته، پس از مراجعت به اشاره حضرت حجت عَلَيْهِ اَلسَّلاَم در خواب، کتابی می نويسد تحت عنوان «تحفة الحسينية» در علم کلام و بعد از آن به نام هر يک از امامان شيعه کتابی می نويسد. در کتابخانه آستان قدس رضوی کتابی از اين مؤلف به شماره 6533 وجود دارد که در پشت صفحه اول به خط مؤلف فهرست مؤلفاتش که بالغ بر چهل اثر است با موضوع آن ها نگاشته شده است. کتاب «تحفة الحسينيه» که به نام «تحفة الكلاميه» نيز موسوم است در يک «مقدمه» و پنج «مبحث» در اصول دين می باشد که در بحث امامت به تفصيل سخن گفته است. نسخه حاضر گزينه ای است که توسط مؤلف ساخته شده است در پنج «باب». همان رساله قبل است که متن و گزيده آن را از ابن ابی جمهور دانسته اند.
آغاز: بسمله الحمدلله الذی بصرنا على ادراک دقايق فضول الكلام و جعلنا ممن بعث اليه افضل رسله محمد و آله السلام فانی بعد ما فرغت من تحرير التحفة الكلاميه و سارت فی الاطراف مسير الشعاع
انجام: و لعمرک ان تريد مسئلة الغيبة على هذا التفصيل و التنقيح لاتجده فی الكتب المبسوط و قد اشبعنا الكلام فی رسالتنا المسماة بالتحفة الكلامية من اراد الزيادة فليرجع اليها. تمت.
[فهرستواره منزوی 178/9]
مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1025/10
آغاز: بسمله الحمدلله الذی بصرنا على ادراک دقايق فضول الكلام و جعلنا ممن بعث اليه افضل رسله محمد و آله السلام فانی بعد ما فرغت من تحرير التحفة الكلامية و صارت فی الاطراف مسير الشعاع؛ انجام: و لعمرک ان تريد مسئلة الغيبة على هذا التفصيل و التنقيح لاتجده فی الكتب المبسوط و قد اشبعنا الكلام فی رسالتنا المسماة بالتحفة الكلامية من اراد الزيادة فليرجع اليها. تمت.
اين کتاب در برخی فهرست ها به اين ابی جمهور نسبت داده شده است؛ خط: نسخ، كا: ابوتراب بن عبدالله زشکی، تا: 24 رمضان تا 22 رجب 1120 ق؛ مهر: حاج سيد سعيد؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 8 گ (113 پ - 120)، 16 سطر 07/5×13/5)، اندازه: 12/5×18 سم [ف: 3-1404]
tohfat-ol kamäl
ملاحسن، ق 11 قمری
mollä hasan (-17c)
«در اصول دقيق لطيفه حکميه و طريقه حقه صوفيه موحد» جز «تحفة الكماليه» يا «جام جهان نمای» (نسخه تنکابنی در مجلس) که ترجمه تحصيل بهمنيار گويا باشد. برای «عالی جاهی پرورده
خاندان شاهی» ساخته شده و «فن اول در اصول و فروع حکمت» از آن در نسخه ديده می شود.
[فهرستواره منزوی 96/6]
یزد؛ وزيری؛ شماره نسخه: 1255
آغاز: بی واسط آلت و رابط ملالت بر کشيده که و السماء و ما بنيها؛ انجام: و حق اين مسئله كما هو حقه ادا نتوان کرد
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدايی: وزيری؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوايی، 140 گ، 17 سطر (5×12)، اندازه: 10×18/5 سم [ف: 3-907] و [نشریه: 4-396]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2470/1-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلمها ف: 1-699]
tohfe-ve kamäliye jäm-e jahan-namat-ye tahsil-e bahmanyär
وابسته به: التحصيل؛ بهمنيار بن مرزبان (-458)
اهداء به: ابوشجاع محمد بن ميکائيل خوارزمی
ترجمه «التحصيل» بهمنيار است. اين کتاب برای ابوشجاع محمد بن ميکائيل خوارزمی که از او به عنوان صدر بخارا ياد شده ترجمه شده است. ملا عبدالله افندی شاگرد علامه محمد باقر مجلسی در رياض العلماء و حياض الفضلاء می نويسد که نسخه ای فارسی از التحصيل بهمنيار ديده ام که خود بهمنيار یا ديگری آن را ترجمه کرده است (نيز روضات الجنات: 14؛ الذريعه 3: 395) که احتمالاً اين نسخه فارسی که افندی ديده است همين ترجمه است. چون نويسنده از خود به عنوان مترجم ياد کرده است فرض اين که خود بهمنيار مترجم باشد باطل می شود، خاصه آن که اين مترجم خود را صاحب رساله ای می داند به نام «دانش فزای کمالی» که هيچ يک از کسانی که شرح حال بهمنيار را آورده اند از اين کتاب باد نکرده اند.
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين ... آغاز کرده آمد، بعد از استخارت و مطالبت توفيق از حضرت جلت ... به کتاب جام جهان نمای بر نمط كتاب تحصيل بل که خود ترجمه است مر آن را، تحفه و تقرب به ... صدر البخارا، بوشجاع، محمد بن ميکائيل الخوارزمی ... که او طود است مر زمين حکم را
چاپ: به اهتمام عبدالله نورانی و محمد تقی دانش پژوه، تهران، موسسه مطالعات اسلامی، 1362 ش
[الذريعه 395/3 رقم 1410 و 159/3؛ بروکلمان ذيل 1 ص 828؛ بيهقی تاريخ الحكماء ص 97-99؛ تتمه صوان 91-92؛ چهار مقاله عروضی مصحح دکتر معين ص 444-449؛ تاريخ ادبيات دکتر صفا ج 320/1-321؛ قنواتی ص 18-19؛ دکتر مهدوی، مؤلفات ابن سينا ص 263؛ دانشمندان آذربايجان ص 73-74؛ روضات الجنات ص 139-140؛ راهنمای کتاب 695: 21؛ دنا 993/2؛ فهرستواره منزوی 96/6؛ نسخه های منزوی 653/1]
نسخه اصل: تاشکند 257؛ بی کا، بی تا [فيلمها ف: 3-42]
بی کا، تا: احتمالاً قرن 11؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تيماج قهوه ای، 33 ص، 20 سطر، اندازه: 12/5×22 سم [ف: 5-492]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4586-ف
نسحه اصل: همان نسخه بالا [فيلمها ف: 3-87]
تهران؛ بنياد فرهنگ ايران؛ شماره نسخه: ع 181
نسخه اصل: همان نسخه بالا [نشريه: 11-993]
tohfat-ol konüz
محمد جعفر بن فتح الله، ق 13 قمری
mohammad ja far ebn-e fath-ol-lah (-19c)
نويسنده می گويد چون کتاب مطول تفتازانی هم مطول است و هم به زبان عربی، لذا اين مختصر را به زبان فارسی در علم معانی و بيان پرداختم تا مفيد اهل ذوق افتد و آن را در يک «مقدمه» و سه «تحفه» و يک «خاتمه» آوردم: مقدمه: بيان فصاحت و بلاغت؛ تحفه 1. بيان علم معانی؛ تحفه 2. علم بيان؛ تحفه 3. بديع؛ خاتمه: در مسترقات شعريه و ملحقات آن.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2819/1
آغاز: بسمله، الحمدلله الذی جعلنا من المتسمكين بولايت علی ابن ابی طالب؛ انجام: که دوری کن دوری کن از بیجهت گرفتن و کشتن و ناگهان من
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج ماشی، 94 ص (1-94)، 11 سطر (6×10)، اندازه: 10×14/5 سم [ف: 6-449]
tohfe-ye lariye
اخباری، محمد بن عبدالنبی، 1178-1232؟ قمری
axbārī, mohammad ebn-e "abd-on-nabi (1765-1817)
کتابی است فقهی مختصری از اصول و فروع دين چون طهارت، نماز، زکات، خمس، روزه، حج، جهاد، امر به معروف، تجارت، نکاح، ارث، دیه، ... که به روش اخباریان نگارش يافته است.
آغاز: الحمدلله رب العالمين و سلام على عباده الذين اصطفی، اما بعد، چنين گويد بنده جانی ابومحمد ... که پوشيده نماند که مستحق ستايش و پرستش خداوندگاريست که ممکنات را از كتم عدم بيرون آورده
انجام: خامه سيل چون عصای کليم *** کرد تا شط نيل فكرت
فلق / زد رقم بر صحيفه ايام *** سال تاريخ اين هدايت خلق
[دنا 993/2؛ الذریعة 402/3؛ ریحانة الادب 85/1؛ فهرستواره منزوی 186/9]
آغاز: برابر؛ انجام: دوازدهم، هر گاه بکشند دو نفر يکی را بدو ضربت مختلف و قتل بسبب
تا بخشی از مسائل ديات؛ خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمعی مشکی عطف تيماج مشکی، 260 گ، 11-12 سطر (9×15)، اندازه: 18/5×28 سم [ف: 34-601]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد باقر بن محمد علی همدانی، تا: دوشنبه ذيحجه 1221 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج زرد، 114 گ، 18 سطر (14×21)، اندازه: 20×30 سم [ف: 12-140]
کا: ناصر بن عبدالله خراسانی، تا: چهارشنبه 13 ذيقعده 1230 ق [مخطوطات دزفول: 12]
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نستعليق شکسته، کا: محمد بن محمد جعفر هندی، تا: 1252 ق؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا با روکش ابر و باد چاپی عطف چرم قهوه ای، 1473 گ، 18 سطر (10/5×16/5)، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 36-420]
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... بايد اعتقاد کردن بواجب بودن هر واجبی که دليل عقلی يا شرعی بر وجوب آن قائم است؛ انجام: و اينجا از مواضعی است که تأخير نماز مغرب و عشاء مأمور به است خط: نستعليق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تيماج قهوه ای، 55 گ (137 پ - 191 پ)، اندازه: 14×21 سم [ف: 18-300]
آغاز: برابر؛ انجام: در کتاب التجارات گويا يکی در سطر: خامه سيل چون عطای کليم کرد تا شط نيل فکر.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج ترياکی، 78 گ (59-136)، 23 سطر (9×15)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 11-2329]
آغاز: برابر انجام: درست را که نابینا بوده خسف کند ثلث دیت چشم صحيح است 11 هر گاه کسی دو گوش ...
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوا روکش کاغذی الوان، عطف تيماج قهوه ای، 116 گ (29 پ - 144 پ)، 23 سطر (9×15)، اندازه: 15×21 سم [رايانه]
tohfe-ye läme'i
لامعی بر سوی، محمود بن عثمان،-938 قمری
lame i borsavi, mahmüd ebn-e 'osman (-1532)
فرهنگ فارسی به ترکی است با رعايت بحور عروض به پيروی از «نصاب الصبيان» فراهی.
[نسخه های منزوی 1970/3]
آغاز: بسمله، ايده لوم *** اول اول حق آدنی ياد *** که عالم اولدی بر امريله بنياد؛ انجام: اچيلر طوایله قتلو قپو
خط: نسخ و نستعليق، کا: سليمان وفائی، تا: محتملاً قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوايی رویه تيماج مشکی، 8 ص (1-8)، 15 سطر (10×15)، اندازه: 15×21 سم [ف: 6-562]
آغاز: ايده ليم اول اول حق ادنی ياد *** که عالم اولدی بر امريله بنياد / مکانی بيمكان لا مكاندار *** نشانی یوق قديم و بی نشاندر؛ انجام: برد زلا معينک سکاپندی کم *** كمال اهلينه قيل قيلورسک طپو / فعولن فعولن فعولن فعول *** اجيلو طپوا يله قتلو قپو
خط: نسخ، بی کا، تا: 1219 ق؛ جلد: پارچه ای، 9 گ، 15 سطر، اندازه: 11/5×17 سم [ف: 2-808]
tuhfat-u lubb-il lubab fi dikr-i nasab-is sädat wa-l anjäb
حسينی مدنی، ضامن بن شدقم، ق 11 قمری
hoseyni madani, zämen ebn-e šadqam (-17e)
تاريخ تأليف کتاب پس از سال 1077 بوده است.
قم؛ فيضيه؛ شماره نسخه: 809
آغاز: الحمد لمن اودع قاليد درر النظام فی صدور العباد لبيان برهان الكلام.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ برگهای نسخه مرتب نيست، يادداشت از آقای نجفی مرعشی در برگی که ضميمه اين نسخه است: «اين نسخه محتوی دو کتاب است 1 جلد اول تحفة لب اللباب در انساب و از جلد ثانی آن چند صفحه اشتباهاً در ميان آن گذاشته شده است، 2 کتابی است در تاريخ و احوال عده ای از علما و ادبا و سلاطين و وقايع تاريخيه از مؤلف تحفظ لب اللباب»؛ 235 گ، 24 سطر، اندازه: 18×25 سم [ف: 1-41]
تحفة اللبيب اللآلی فی شرح شواهد قطر الندى
تحفة اللبيد اللآلی فی شرح شواهد قطر الندى
at-tuhfat-ul latifa fi tarix-il madinat-iš šarifa
سخاوی، محمد بن عبدالرحمن، 831-902 قمری
saxāvī, mohammad ebn-e 'abd-or-rahmän (1428-1497)
کتاب نسبتاً مفصلی است در سه جزء در تاريخ مدينه منوره و شرح حال اکابر و بزرگان و علماء و فقهاء و قضات و مشايخ و امراء و آن ها که در مدينه درس خوانده اند به ترتيب حروف معجم. مؤلف ابتدا مختصری درباره سيره پيامبر اکرم صَلِّيَ اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّم و شرحی راجع به مسجد النبی و خصوصيات آن بيان می کند.
چاپ: فی ثلاثة اجزاء، قاهرة، مطبعة السنة المحمدية، نشره: حامد الفقی، 1957-1958 م
[بروکلمان ذيل 33/2]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 198 عکسی
آغاز: الحمد لله الذی شرف المحال فی الحال و الاستقبال، بمن اليها هاجر و بها حل؛ انجام: محمد بن مبارک القسنطينی المغربی المالکی ... اخر الثلث الجلد الثانی من تاريخ المدينه الشريفه لشيخنا العلامة ... السخاوی القاهری الشافعی
نسخه اصل: طوپ قاپي، مدينه خزانه سی، استانبول ش M527 جزء اول و دوم؛ خط: نسخ، كا: عبد الباسط ابن عبد الحفيظ ابن محمد ابن شرف الدين حنفی، تا: يک شنبه 21 ذيقعده 952 ق؛ مصحح، محشی، با نشان بلاغ؛ 412 گ، 31 سطر [عکسی ف: 1-181]
at-tuhfat-ul latifa fi 'imärat-il masjid-in nabawi wa suwar-il madinat-is šarifa
رومی، محمد بن خضر،-948 قمری
rūmi, mohammad ebn-e xezr (-1542)
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1460/9 عکسی
آغاز: بسمله. حمدله. و الصلاة و السلام على سيد الخلق اجمعين محمد و آله و صحبه و التابعين أما بعد فهذه نبذة لطيفة و نخبة شريفة تتضمن ما وقع من العماير الشريفة بسور المدينة النبوية و المسجد الشريف و المنارة السنية
نسخه اصل: کتابخانه اسکوریال در اسپانيا، ش 1708؛ بی کا، بی تا؛ رکابه دار؛ 6 ص (88-93)، 17 سطر [عکسی ف: 4-315]
tohfat-ol loqät
فرهنگی فارسی به فارسی و اين نام از آقای باستانی راد است. در واژه درختک دانا شعر خود مؤلف گواه آمده: حديث مهر من و آن نگار را گر بشنيدی *** بود چه مهر درخشان و آن درختک دانا.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2708
آغاز: فصل الالف مع الالف ا ا ب سع معنی دارد اول معروف است؛ انجام: در فصل واو: ويره درختی را گويند ... بالا رود ويژه (ناقص)
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی که بايد از خود مؤلف باشد؛ در هامش فرهنگی است در لغات مرکب گويا از خود مؤلف؛ جلد: تيماج حنايی، 88 گ، 20 سطر (12/5×21)، اندازه: 21×30 سم [ف: 10-1586]
tubhfat-ul mubtadin
تبريزی، محمد جعفر بن محمد، ق 13 قمری
tabrizi, mohammad ja far ebn-e mohammad (-19c)
نويسنده در مقدمه می نويسد چون بعضی دوستان سؤال می کردند از مشکلات علم صرف من اين مختصر را به رشته تحرير در آوردم تا شايد آن ها را مفيد افتد.
شيراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 56-ت / 366
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و الصلوه و السلام على خير خلفه محمد و اله الطاهرين؛ انجام: قدتم الكتاب على يد احقر الطلاب و اخس الكتاب ميرزا علی ابن مرحمت پناه ملا على محمد ...
خط: نسخ، كا: ميرزا علی بن ملا علی محمد، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا با تيماج مشکی، 19 گ، 10 سطر (7×10)، اندازه: 10/5×14/5 سم [ف: 1-345]
تحفة اللهو به تحفة العوارف
tohfat-ol mädehin
نوربخشی، محمد شاهی
nürbaxši, mohammad sähi
اهداء به: شاه سلطان حسين صفوی
در ستايش پيشوايان شيعی و نفرين بر دشمنان آنان است، در يک «مقدمه» و نه «فصل» و يک «خاتمه»: مقدمه در ولا دوستی و اقتداء راهنمايان شاه را يقين؛ فصل 1. مناقب اميرالمؤمنين (شش حديث)؛ 2. در بيان آن که حجت اميرالمؤمنين و اولاد اويند (ده حديث)؛ 3. نسب عمر بن خطاب؛ 4. نسب عثمان؛ 5. نسب معاويه و يزيد؛ 6. نسب عمرو عاص؛ 7. نسب
طلحه و عبيدالله زياد؛ 8. ذكر وجوه مطاعن؛ 9. حصر شواهد كفر خلفاء ثلاث؛ خاتمه در استدلال وجوب لعن بر مخالفين.
آغاز: بسمله و نستعين الحمدالله الذی قدر و فضل يفضله الفضايل ... اما بعد سپاس بيرون از اندازه و هم قياس مالک الملکی را سزد؛ انجام: و اين زمره کفره ... رو سياه دارين ... خواهند گرديد عصمنالله و اياكم ... مسالک العلم و العرفان تم بالخير و السعادة فی يوم الغدير اواخر عام ست و مائة و الف من الاعوام الهجرية و السلام على مستحقه.
خط: نستعليق، کاتب = مؤلف (گويا)، تا: 18 ربيع الاول 1106 ق؛ مجدول، با حاشيه ای مورخ 8 جمادى الاول 1283، با تاريخ روز پنج شنبه اول محرم 1259 در ص ع، با يادداشت بر دار شدن چهار تن در روز آدينه 11 ذيحجه 1277؛ کاغذ: سفيد، جلد: تيماج مشکی، 69 گ، 16 سطر (6×14)، اندازه: 9×16 سم [سنا: ف: 1-320]
خط: نستعليق، بی کا، تا: ربيع الثانی 1106 ق؛ 28 گ (77 ر - 104 پ) [مختصر ف: 141]
tohfat-ol mobarakat-es soltäni
مرتضی قلی بن اصلان
mortaza qoli ebn-e aslän
در بعض از رسوم مشهوره قرآنی.
یزد؛ وزيری؛ شماره نسخه: 2304/2
خط: نسخ، کا: ابوطالب بن عبد النبی جيت ساز، تا: 1257 ق؛ اهدايی: وزيری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوايی با تيماج مشکی، 39 گ (142-180)، 12 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 4-1242]
tuhfat-ul mubtadi
عاملی، علی بن حسين، -1135 قمری
ämeli, ali ebn-e hoseyn (-1723)
تاريخ تأليف: 1 ربيع الثانی 1090 ق
منظومه کوتاهی است در منطق مشتمل بر 139 بيت که برای سهولت تعليم
و حفظ سروده است. از تصور و تصديق تا آخر باب صناعت خمس. خود مؤلف شرحی نيز بر آن نگاشته است. آغاز: ان منطق اجل ما اشتملا *** على ثناء الله عز و علا / ... و بعد فالعبد المسمی بعلی *** نجل الحسين الجامعی العاملی / يقول هذا تحفة للمبندی *** تر شده انوارها فيهتدی / جعلته منظومة ليسهلا *** عليها ان يحفظها مشتغلا
انجام: على المخيالات لا غير و قد *** يعتبر الوزن بذا البعض انفرد / و الحمدلله على التمام *** و افضل الصلوة و السلام / علی النبی المصطفى و الآل *** ما مادامت الأيام و الليالی
شرح و حواشی:
1- شرح تحفة المبتدی؛ عاملی، علی بن حسين (-1135)
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبدالنبی بن علی، تا: قرن 11؛ جلد: تيماج مشکی، 54 گ (در حاشيه نسخه تحرير شده است)، اندازه: 10×15 سم [ف: 2-782]
آغاز و انجام: برابر
بی کا، تا: 1211 ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج قرمز، 6 ص (93 پ - 98)، 24 سطر (9×14/5)، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 10-625]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعليق، کا: محمد حسن بن حاجی محمد گلپايگانی، تا: سه شنبه 10 شعبان 1254 ق، جا: مدرسه ميرزا محمد تقی بروجردی؛ جلد: تيماج فرنگی، 5 گ (20 ر - 24 پ)، 12 و 16 سطر، اندازه: 16×24/5 سم [ف: 44-52]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ ممتاز، بی کا، تا: 1255 ق؛ کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد: ساغری، ابعاد متن: 6/2×11/5، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 12-369]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: احمد وقار شيرازی، تا: 1297 ق، جلد: تيماج قرمز، 3 گ (84 پ - 86 ر)، 26 سطر، اندازه: 21×35 سم [ف: 2/27-38]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوای سرخ عطف تيماج قهوه ای، 6 گ، 13 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 2-782]
tuhfat-ul mubtadi
کھدمی، علی بن حسن
kohdami, ali ebn-e hasan
وابسته به: البهجة المرضية فی شرح الالفية = شرح الفية ابن مالک = شرح الخلاصة ف النحو؛ سيوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911)
ناظر به شرح الفيه سيوطی است.
رشت؛ جمعيت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 1063/2 ت
آغاز: بسم الله ... اما بعد از حمد خدا ... اين حقير فقير ... على بن الحسن الكهدمی در وقت دماغ سوختگی مختصری در بيان مباحث و مطالب و ايراد هايی که درين کتاب سيوطی وارد می شود همه را درين کتاب نموده ام تا برای مبتدی آسان گردد و او را محو نشود به مطالعه اين کتاب که مسمی به تحفة المبتدی باشد یاد آورده و اين حقير را به دعای خير
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 14؛ قطع: جيبی [رشت و همدان: ف: 1233]
tohfat-ol mobtadin
در مصطلحات علم ميزان در شش «فصل» هر يک چند «مقصد» (گويا ترجمه منطق ملا محمود).
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5652/1
آغاز: بسمله بدان نطقک الله بالصدق و الصواب ... که اين رساله ايست مشتمل بر شش فصل در بيان مصطلحات علم ميزان؛ انجام: از جهت اسکارش و الله اعلم تمت تحفة المبتدین ... انه ... باجابة دعاء الفقير جدير.
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 10؛ تملک: سعيد نفيسی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تيماج مشکی، 15 سطر (7×13)، قطع: بغلی، اندازه: 13×19 سم [ف: 16-59]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2816/1-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلمها ف: 1-734]
tohfat-ol mobtade in
کربلائی، علی بن حسين، -1135 قمری
karbala 'i, ali ebn-e hoseyn (-1723)
کتابی نحوی در يک «مقدمه» و چند «فصل» و يک «خاتمه» که کوتاه و ساده نگاشته شده؛ مقدمه در تعريف علم نحو و خاتمه در تجزيه و ترکيب سوره فاتحه می باشد.
آغاز: الحمدلله رافع درجات العالمين، و مميز حال من انتصب الاسعافهم ... و بعد چنين گويد ... که اين رساله ايست مختصر در علم نحو مشتمل بر مهمات او ...
انجام: و جمع و بیاست چه جمع مذكر سالم است و جمع مذکر سالم بيا مجرور می شود و الحمدلله رب العالمين.
[دنا 994/2]
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا؛ جلد: گالينگور سبز عطف تيماج قرمز، 62 گ (47 پ - 108 پ) [ف: 36-231]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا؛ جلد: تيماج قهوه ای، 82 گ، 11 سطر، اندازه: 14×21/5 سم [ف: 1-252]
tohfe-ye mobaššerīye
سعد طبيب، محمد بن سعد، ق 9 قمری
sa'd-e tabib, mohammad ebn-e sa'd (-15c)
اهدا به: مبشر بن همايون شاه
در دو «مقاله» هر کدام مشتمل بر «مقدمه» و دو «باب»: مقاله 1. تشريح اعضای مفرده و مرکبه بر سبيل اجمال: مقدمه: در تعريف اعضا و تقسيم آن، باب اول: در تشريح اعضاء مفرده، باب دوم: در تشريح اعضاء مركبه؛ مقاله 2. بیان حدود و رسوم امراض: مقدمه در تعريف مرض و تقسيم آن، باب اول در امراض مشهوره مخصوص به عضو عضو در شانزده فصل، باب دوم در امراض مشهور غير مخصوص به عضو عضو در چهار فصل: در حميات، در اورام و بثور، در کسر و قرحه، در امراض زينه.
بلافاصله پس از آن رساله مختصری است در هشت ورق ايضاً به فارسی در بيان تيراندازی قطب الدين مبشر خان مذکور از انشاء سعد بن عبدالله پدر مؤلف تحفه مبشریه (که با عنوان «تذكره» معرفی خواهد شد) که به قرينه اين که به تقريب کليه کسانی که نامشان در اين رساله مسطور است از مردم ايج يعنی به کلی از نواحی جنوبی ايرانند و به خصوص خود مؤلف که از اهالی لار بوده معلوم می شود بی هيچ شک و شبهه ای که اين قطب الدين مبشر خان قطعاً از ملوک صفحات جنوبی ايران و به عبارت دقيق تر از ملوک خطه لار که در قرون گذشته از نواحی بسيار مهم گرمسيرات فارس محسوب می شده، بوده است و به لحاظ اين که در ميان جميع حكام و ملوک ممالک اسلامی تنها در بين حکام ناحيه مذکور است که به يک تن بر می خوريم که نام خودش قطب الدين و نام دو تن از جانشينان بلافصل او به ترتيب جهانشاه و علاء الملک است و از آن طرف تمام اين فقرات طبق مسطورات مؤلف اين رساله که اسامی آن ها را با آب و تاب تمام ذکر می کند جزء به جزء عيناً مطابقت دارد با اين شخص پس يقين قطعی به وقوع می پيوندد که اين قطب الدين مبشر خان ممدوح دو مؤلف مذکور هيچ کس نمی تواند باشد جز همان قطب الدين ابوالنصر مبشرخان مذکور در جهان آرای قاضی احمد غفاری (ص 190) که در سال 797 به دنيا آمده و در سنه 830 به حکومت لار رسيده و در 859 فوت نموده است و پسر او جهانشاه و پسر ابن اخير علاءالملک نيز به ترتيب در سال 861 و 883 به حکومت آن خطه رسيده اند (يک مکتوب از مکاتيب قطب بن محيی خطاب به همين علاء الملک است)، و آخرين حاکم اين خاندان ابراهيم خان ابن نورالدهر خان بن
ابراهيم ايضا ملقب به علاءالملک است که در سال 1010 به دست شاه عباس اول صفوی گرفتار شد و نوبت حکومت و امارت ايشان در صفحات لارستان به او خاتمه يافت (پس عصر تقريبی تأليف اين دو کتاب نيز به طور ضمنی معلوم شد).
[دنا 996/2؛ فهرستواره منزوی 3343/5]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5065
آغاز: حمد و سپاس بيحد و قياس حضرت پادشاهی را سزد علت ذاته عن الامراض الجسمانية و سمت صفاته عن الاعراض النفسانية که بقوه كامله ازلی مصباح ارواح در مشکوه اشباح اجسام برافروخت؛ انجام: وشظا یا حاده که حادث شود در نزديک اصول اظفار و لله الحمد على الاتمام.
خط: نستعليق، بی کا، تا: اواسط قرن 10؛ واقف: نادر شاه، 1145؛ در سنوات 1105، 1154، 1196، 1250، 1272ف 1287 داخل عرض شده؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: ميشن دو رويه، 85 گ، 12 سطر، اندازه: 10×18 سم [ف: 19-83]
tuhfat-ul muttaqin
محتسب الممالک، تقی الدين محمد، ق 12 قمری
mohtaseb-ol-mamalek, taqi-yod-din mohammad (-18c)
اهدا به: شاه سلطان حسين (1105-135 ق)
تاريخ تأليف: 1125 ق
در مناقب ائمه. در الذريعه از کتابی به همين نام و همين موضوع از ابوعلی محمد مشهور به عبدالكريم بن محمد هادی شهابی کرینی طبسی ياد شده که در 1125 ق به انجام رسيده است.
[الذريعه 465/3؛ فهرستواره منزوی 1579/3 و 186/9]
تهران؛ موزه ملی؛ شماره نسخه: 24
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 12؛ صفحات اول و دوم مجدول و مذهب. [نشریه: 3-119]
tuhfat-ul muttaqin
جعفری سبزواری، محمد تقی بن محمد کاظم،
ja'fari sabzevarı, mohammad taqi ebn-e mohammad käzem
اهداء به: حيدرقلی خانا به درخواست ميرزا محمد حافظا
در يک «مقدمه» و چند «باب» (نه تا که در فهرست آمده است) و چند «فصل» و «خاتمه» از محتوی بر چهار جلد. آن چه در فهرست آمده نه باب است ولی در ديباچه چندين باب ديگر هم دارد پس از اين تا برسد به خاتمه، چنين است نه باب آن: 1. در بعض دعا های سفر؛ ... 9. ذكر بعض دعا های شريف که جهت طلب فرزند و طلب زرق و عافيت و طول عمر و طلب کم شده و بنده گريخته مفيد و نافع باشد.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9459
آغاز: بهتر کلامی که از شرور زمان حرز جان و ورد زبان باشد و خوش ترين مرامی که از صدمات هر يک از آدميان دهر بوقلمون درمان باشد حمد ذوالجلال مالکی است
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، در فصل 5 «باب نهم در بعض دعا ها جهت طلب فرزند و عافيت و طلب رزق و طلب طول عمر و طلب گم شده و بنده گريخته»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تيماج تریاکی، 148 گ، 15 سطر (7/5×13/5)، اندازه: 12/5×19/5 سم [ف: 17-373]
tubhfat-ul muttaqin fi bayan-i usül-id din
رازی، خضر بن محمد، - 850 قمری
rāzī, xezr ebn-e mohammad (-1447)
در اصول عقايد شيعه دارای مقدمه ای کوتاه در معنای هر يک از اصول، و چند «مقصد» و هر مقصد در چند «بحث»: مقصد 1. التوحيد، در سه «مبحث»: 1) اثبات الواجب الوجود و ما يستلزمه الوجوب و الواحدانية، 2) اثبات واجب الوجود قادر و عالم و ما يستلزمه، 3) فی انه تعالی متکلم صادق؛ مقصد 2. العد؛ مقصد 3. النبوة؛ مقصد 4. امامة؛ مقصد 5. المعاد.
[الذريعه 465/3؛ ايضاح المکنون 256/1؛ رياض العلماء 237/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8908/1
آغاز: انه اليه لا يعود و الصلوة على اشرف الخلايق و اكرم كل مولود محمد المصطفى نبی الرحمة اموعود بالمقام المحمود ... و بعد فيقول العبد ... خضر بن محمد بن على الرازی الجبلودی (كذا) ... هذه رسالة مسماة بتحفة المتقين فی بيان اصول الدين و هی خمسة ... فالتوحيد ان تعرف ان الله تعالی موجود موصوف بالوحدانيه؛ انجام: و انطاق الجوارح و نظاير الكتب و احوال الجنة و النار لكونه صادقا و الحمد لله اولا و آخرا و الصلوة على خير خلقه محمد و آله الطاهرين المعصومين.
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز (چند سطر)؛ برگ های زيادی از وسط اين بياض افتاده است؛ وقف نامه بر اولاد ذکور با تولیت ملا احمد، به همراه مهر «العبد المذنب ... على» (مستطيل)؛ مهر: «لطيف بن ابراهيم ... 12» (مربع)، «لا اله الله الملک الحق المبين عبده يوسف» (مربع)، «اللهم صل على محمد و آله محمد»، (مستطيل)، «الهی بحق نبی ولی / ببخشا گناه محمد على 1134» (مستطيل)؛ خريداری از عزيز امينی شرعی؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تيماج مشکی با ترنج با مهر صحاف
درون ترنج به نقش: «الهی بحق نبی و ولی / نظر کن سوی محمد على 1171»، 15 ص (2-16)، سطور چلیپا (6×20)، قطع: بياضی، اندازه: 9×24/5 سم [ف: 29/1-293]
tuhfat-ul mutikallimīn
قرشی، قاضی برهان الدين
qorašı, qazi borhän-od-din
رساله ای کلامی در شصت و پنج «باب» در اصول اعتقادات به روش اشاعره با اشاره به مذهب معتزله و بعضی از مذاهب اسلامی ديگر و رد و ايراد بر آن ها: 1. فی تعريف الفعل ... 65. فی اعمال القلب.
آغاز: الحمدلله الذی دل على وجوده تغيير الكائنات و شهد بوحدانيته جميع الموجودات و الذی أبدع الاشياء من العدم الى الوجود
انجام: و أعذنا من العذاب الاليم و على الصراط المستقيم انه الجواد الكريم.
[دنا 994/2 (3 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 [رايانه]
آغاز: برابر؛ انجام: فاتخذوه عدوا.
کا: امان الله بن رحمة الله، تا: 1236 ق؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 49 گ (4 پ - 52 پ)، 17 سطر (9×11/5)، اندازه: 16×24 سم [ف: 17-435]
آغاز و انجام: برابر
خط: رقعی، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تيماج سبز، 73 گ، 13 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 12-117]
بی کا، بی تا؛ خريداری از مصطفی حسينی؛ 77 گ، اندازه: 12/4×17/5 سم [رایانه]
tuhfat-ul mutikallimin
تاريخ تأليف: 693 ق
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18670
آغاز: بسمله و به نستعين، الحمدالله الذی هدانا لهذا و ما كنا لنهتدی لولا؛ انجام: فيها نا هو كاف للمصنف حسبنا الله وحده و نعم العين
خط: نستعليق شکسته، کا: حسينی، ابوالحسن، تا: 1104 ق؛ اهدايی: رهبری، دی 1372؛ کاغذ: نباتی، جلد: مقوا، 157 گ، 20 سطر [رایانه]
تحفه المجالس زينة المجالس
tohfat-oI majales
استرآبادی، سلطان محمد بن حسن، 895-952 قمری
estarābādī, soltän mohanunad ebn-e hasan (1490-1546)
کتابی در سرگذشت پيامبر و امامان عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ است، در يک «مقدمه» و چهارده «مقصد» و يک «خاتمه»: مقدمه در بيان معنای معجزه و هر مقصد برای يکی از امامان و معصومين چهارده گانه، و خاتمه در علائم ظهور. به گفته صاحب الذريعة مؤلف در اين کتاب غث و سمين را به هم آميخته است. در نسخه 4084 دانشگاه که در يک مقدمه و 2 مقصد و يک خاتمه است، مؤلف عبدالرحيم بن آقا حسين بن علی رضا خان بن ميرزا شفيعا دانسته شده و در آغاز برابر با اين نسخه است.
آغاز: بسمله. نيکو ترين ثنائی که قدسيان ملا اعلى و مقربان بارگاه دنی به زبان فصاحت مشحون و بيان بلاغت مضمون به آن متکلم گردند ...
انجام: الاكتب الله له مائة الف حسنة وحط عنه مائة الف سيئة و رفع له مائة الف درجة و كانما اعتق مائة الف نسمة و حشر
چاپ: دارالسلطنه تبريز، سنگی، 1274 ق.، رحلی، 291 ص، [الذریعه 465/3 و 466؛ فهرستواره منزوی 1579/3، 186/9؛ نسخه های منزوی 4429/6؛ مشار فارسی 1214/1 و 1215]
آغاز: ... بر صد و ده معجزه مقصد سيم در بيان معجزات سيدة النساء فاطمة زهراء سلام الله عليها مشتمل بر چهارده معجزه مقصد چهارم در بيان ... فصل اول در تحقيق معنی معجزه بدان که بعضی از علماء گفته اند؛ انجام: ... ثواب گريه کردن بر مصيبت حضرت امام حسين عَلَيْهِ اَلسَّلاَم و زيارت کردن آن حضرت در اوقات متبرکه معينه و در همه وقت و ثواب رفتن و رسيدن به زمين کربلا ... و ثواب آب خوردن بر آن حضرت تا چه مرتبه است.
جلد اول يک برگ از ابتدا افتادگی دارد و تا پايان مقصد پنجم را در بر دارد؛ خط: نستعليق، بی کا، تا: 14 صفر 1028 ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: پلاستيک قهوه ای عطف تيماج، 176 گ، 22 سطر، اندازه: 20/5×30 سم [ف مخ: -27]
قم؛ مرکز احياء؛ شماره نسخه: 294
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1-348]
آغاز: بر صد و ده معجزه مقصد سيم در بيان معجزات سيدة النساء
فاطمة زهراء سلام الله علیها مشتمل بر چهارده معجزه مقصد چهارم در بيان ... فصل اول در تحقيق معنی معجزه بدان که بعضی از علماء گفته اند؛ انجام: تو آن خانی نيستی که در شهر طائف ترا بخواب ديدم حضرت خندید.
بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ رساله عملی مولی علی کنی که به صورت سنگی چاپ شده به ابتدای رساله منضم شده است؛ تملک: محمد حسن بن اسماعيل اشرف سرخه ای سمنانی با مهر «عبده محمد حسن» (بيضی)؛ جلد: مقوا با عطف تيماج سياه، 211 گ، 13 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعليق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: گالينگور بنفش، 201 گ، 17-23 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 2-783]
خط: نستعليق، کا: صادق بن حسن، تا: پنج شنبه 10 ربيع الاول 1246 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تازه، 192 گ، 18 سطر، قطع: ربعی [آستانه قم: 86]
خط: نستعليق، كا: حسن بن ملا محمد امين، تا: 1269 ق؛ 213 گ، 25 سطر، اندازه: 21×32 سم [ف: 2-24]
نام مؤلف از نسخه مرعشی 333/8 اقتباس گرديد و در فهرست از عبدالرحيم بن آقا حسين دانسته ولی همان کار سلطان محمد استرآبادی است؛ خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 14؛ در نسخه ما (ص 5) نام مؤلف همان است که ياد شده و آغاز آن مانند آن چه که در الذريعه ديده می شود و شعر او هم در آن هست. در ص 7 منابع کتاب بر شمرده شده است از کافی تا جلاء العيون و آثار احمدی و انجام آن در سر گذشت امام رضا است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: پارچه ترمه ای عطف تيماج مشکی، 175 گ، 23 سطر (8×17)، اندازه: 13×20 سم [ف: 13-3062]
آغاز: برابر؛ انجام: چون غلام آب و صو را حاضر ساخت فرمود که در خانه را بسته برود خود بر ...
خط: نستعليق متوسط، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی شکری، جلد: مقوایی روکش تيماج ترياکی، 216 گ، 21 سطر (13×21)، اندازه: 20/2×30 سم [ف: 157]
آغاز: معجزات خامس آل عبا حضرت سيد الشهداء؛ انجام: و بحالت شقاوت اول خود عود نموده.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدايی: حاج شيخ غلامرضا جماعتی تفتی: کاغذ: کبود اصفهانی، جلد: مقوايی با تيماج مشکی، 136 گ، 21 سطر (9/5×15)، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 4-1384]
آغاز: برابر؛ انجام: تو آن خوانی نيستی که در شهر طائف ترا بخواب ديدم، حضرت خنديد
مقدمه کتاب و بخشی از معجزات حضرت پيامبر را دارد؛ خط: نسخ و نستعليق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تيماج قهوه ای، 19 گ (116 ر - 134 پ)، اندازه: 17×21 سم [ف: 8-333]
tohfat-ol majales
کلباسی، عبدالحسين بن محمد رضا، ق 14 قمری
kalbasi, 'abd-ol-hoseyn ebn-e mohammad rezä (-20c)
يک «مقدمه» و دوازده «مجلس» و يک «خاتمه» است در زندگی نامه خليفه اول عمر بن الخطاب با نظم و نثری سست، که به درخواست يکی از دوستان مؤلف نگاشته شده است.
[فهرستواره کتابهای فارسی منزوی 1579/3]
قم؛ گلپايگانی؛ شماره نسخه: 3669-18/189
آغاز: الحمدلله الذی خلق السماوات و الارض بنوره ... و بعد چنين می نگارد تراب ... اقدام مؤمنين ... ابن محمدرضا عبدالحسين الكالباسی که علماء اخیار و ناظران آثار در مصائب ائمه اطهار؛ انجام: و لعنة الله عليه و على آله ... بعون الله الملک القادر القاهر.
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بی تا؛ با نقش و نگار از مؤلف؛ جلد: تيماج قرمز، 62 گ، 15 سطر، اندازه: 10/5×16 سم [ف: 2-783]
tohfat-ol majäme
نراقی، علی اکبر بن حسن بن مهدی، ق 13
naraqi, ali akbar ebn-e hasan ebn-e mahdi (-13c)
تاريخ تأليف: جمعه شعبان 1277 ق
کشکولی است در هشت «تحفه» دارای امور اعتقادی و موضوعات اخلاقی و تاريخی که از پنجاه کتاب انتخاب شده: تحفه 1. توحيد و اثبات صانع، دارای نه باب؛ 2. نبوت و امامت، دارای نه باب؛ 3. فضيلت علم و ذکر بزرگان دين و دشمنان آن، دارای شش باب؛ 4. ذكر دانشمندان بزرگ و سلاطين، دارای نه باب؛ 5. منتخبی از گفتار معصومين، دارای دوازده باب؛ 6. لطايف و ظرايف گفته ها، دارای دوازده باب؛ 7. حکايات ظرفا و ابلهان، دارای ده باب؛ 8. مسائلی جغرافيايی و تاريخی، داراي هشت باب.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1432
آغاز: تحفه که در مجامع مؤمنين اظهار و هديه که در محافل
مسلمين ابراز توان نمود چه می تواند شد جز حمد و ثنای خداوندی جلت عظمته؛ انجام: و اگر خطا و سهوی بزبان خامه مکسور رفته باشد بكذلک عفو اصلاحش سازند، و اتمام اين کتاب در یوم جمعه ...
خط: نسخ مايل به نستعليق، کاتب = مؤلف، تا: جمعه شعبان 1277 ق؛ مصحح؛ جلد: تيماج قهوه ای، 309 گ، 18 سطر، اندازه: 15/5×20 سم [ف: 4-218]
tohfat-ol mojäver
هزار جريبی، محمد کاظم بن محمد شفيع، -1234؟ قمری
hezär-jaribi, mohammad käzem ebn-e mohammad šafi (-1819)
تاريخ تأليف: 1222 ق
کتابی در فضيلت زيارت قبور ائمه طاهرين عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ و مخصوصاً قبر امام حسين عَلَيْهِ اَلسَّلاَم و مختصری از آداب آن بدون آوردن زيارت های مفصل، دارای پنج «فصل» و يک «خاتمه»: 1. فضل زيارت امام حسين عَلَيْهِ اَلسَّلاَم؛ 2. ثواب مجاورت آن حضرت؛ 3. فضيلت کربلا و حائر؛ 4. ثواب زيارت آن حضرت و اوقات مخصوصه آن؛ 5. فضيلت زيارت ساير امامان؛ خاتمه: در ثواب زيارت قبور مؤمنين. در الذريعة 466/3 نام اين کتاب «تحفة المجاورين» آمده است.
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... چنين گويد بنده خاطی محمد کاظم بن محمد شفيع هزارجريبی بهترين اعمالی که باعث خوشنودی پروردگار و استحقاق دخول شفاعت شيعيان درگاه او شود
انجام: بهتر است از اوقات ديگر، و باينجا ختم کردم کتاب تحفة المجاور را الحمد لله رب العالمين ...
[دنا 995/2 (11 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 184/7]
آغاز: برابر؛ انجام: به ابی حمزه ثمالی فرموده است که بعد از فراغ از زيارت از پشت سر آن حضرت بگرد تا بروی نزد.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 19 گ (50 پ - 68 پ)، 14 سطر، اندازه: 10×15 سم [محدث ارموی مخ: 1-302]
آغاز: برابر؛ انجام: و جناب موسی دل خوش شده و جان را به جان آفرين تسليم کرد. نوحه آمدن فاطمه در صحرای محشر
خط: شکسته نستعليق، بی کا، تا: قرن 13؛ ناتمام؛ کاغذ: شکری، جلد: چرمی [رشت و همدان: ف: 1226]
آغاز: بسمله. حديث القدسی کلمه الله تعالى لموسی بن عمران؛ انجام: فسخ نمايد بنا بر اظهر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ چهل سوره از تورات ترجمه اميرالمؤمنين ضميمه است ر- ک فهرست ج 14 ص 10 [رايانه]
آغاز: برابر؛ انجام: و به اين جا ختم کردم رساله «تحفة المجاور» و الحمدلله رب العالمين ... الى يوم الدين نوشته در روز پنج شنبه سيم شهر رمضان ... در جوار جناب حضرت ابا عبدالله حسين.
خط: نستعليق، كا: علی اصغر بن ملا محمد امينی هزار جريبی، تا: 3 رمضان 1222 ق، جا: کربلا؛ 16 ص (59 ر - 74 ر) [ف: 3-376]
بی کا، تا: 1225 ق؛ 32 گ، قطع: رقعی [ف: 327]
خط: نسخ، کا: جبار بن ابراهيم، تا: 1233 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 11 گ (29 ر - 39 پ)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 26-201]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: شيخ محمد ارومی الاصل ساکن کربلا، تا: 1235 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج قهوه ای، 20 گ (84-103)، 17 سطر (8/5×14)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 12-193]
بی کا، تا: 8 شعبان 1240 ق؛ کاغذ: فرنگی [نشريه: 11-932]
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: على بن احمد جعفر، بی تا؛ جلد: مقوايی، 15 گ (15-29)، 24 سطر (9×12)، اندازه: 14/5×19 سم [ف: 3-917]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بی کا، بی تا؛ شايد به خط مؤلف؛ جلد: تيماج قهوه ای، 18 گ (58 پ - 75 ر)، 17 سطر، اندازه: 10/5×15/5 سم [ف: 11-371]
بی کا، بی تا؛ 314 گ؛ قطع: جيبی [ف: 331]
بی کا، بی تا؛ جا: کربلا (حائر حسينی)؛ مصحح، قطع: جيبی [ميراث شهاب: س 9 ش 2-7]
tohfat-ol mojahedin
عبدالكريم بن محمد صادق، ق 13 قمری
abd-ol-karim ebn-e mohammad sädeq (-19c)
رساله مختصر استدلالی است، دارای «مقدمه»، دو «مطلب» و «خاتمه»: مقدمه: در تعريف جهاد و اقسام آن؛ مطلب 1. فضل و وجوب جهاد؛ مطلب 2. کيفيت قتال و امر به معروف و نهی از
منکر؛ خاتمه: در دعا برای بقاء دولت فتحعلی شاه.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ص 2455
آغاز: بسمله، الحمد لقائل و الذين جاهدوا فينا لنهدينهم سبلنا؛ انجام: فلک را رام اين گيتی ستان کن.
خط: نسخ، بی کا، تا: 1225 ق؛ واقف: تاج ماه بيگم، 1263 ق؛ کاغذ: آبی، جلد: مقوا با روکش پارچه، 26 گ، 11 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 20-74]
tuhfat-ul mujtahidin bi-asma-il mujadidin
سيوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849-911 قمری
soyüti, 'abd-or-rahmän ebn-e abi-bakr (1446-1506)
بنابر حديثی منسوب به پيامبر در آغاز هر قرن يکی از بزرگان و برجستگان اسلامی مجدد و زنده گر دين اند. سيوطی در اين رساله کوتاه به بر شمردن نام مجددين پرداخته و نخستين آن ها را عمر بن خطاب در سده اول و دهمينشان را خودش در سده دهم می داند.
آغاز: بسمله، و صلى الله على سيدنا محمد. الحمدالله العظيم المنة و المانح الفضل لاهل السنة
انجام: و احمد الله على ما علمنا و ما جلا من الخفا و العما مصليا على نبی الرحمة و الاول مع اصحابه المكرمة
[کشف الظنون 373/1؛ دليل مخطوطات السيوطی ص 223]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18779
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: غلام محی الدين، تا: قرن 12؛ جداول به شنگرف و لاجورد؛ اهدايی: رهبری، فروردين 1372؛ کاغذ: کشميری حنايی آهار مهره، جلد: مقوا عطف ميشن قهوه ای، 1 گ (8 پ)، 20 سطر، اندازه: 17×25/5 سم [اهدائی رهبر: 8-387]
tohfe-ye majdive
فخرالدين صفی، علی بن حسين، 868-939 قمری
faxr-od-din safi, ali ebn-e hoseyn (1464-1533)
وابسته به: حرز الامان من فتن الزمان؛ فخرالدين صفی، علی بن حسين (868-939)
اهداء به: شيخ مجدالدين محمد
رساله ای مفصل در خواص حروف مقطعه قرآنی و آثار اسماء حسنی و آيات قرآنی، که گزيده ای است از «حرز الامان من فتن الزمان» خود او؛ در يک «مقدمه» و سه «باب» و يک «خاتمه»: مقدمه در ذكر بعضی فوايد قبل از شروع در مقصود؛ باب 1. خواص و آثار حروف مقطعه قرآنی؛ 2. خواص اسماء حسنی سبحانی؛ 3. خواص آيات و سور فرقانی؛ خاتمه در بيان شرايط و آدابی که رعايت آن ضروری است.
آغاز: سبحان من تعزز بالمجد و العلا *** سبحان من تفرد بالجود و العطا / بعد از سپاس حضرت حق تحفة درود *** بادا نثار روضه پر نور مصطفی
[فهرستواره منزوی 184/7]
آغاز: که اين مختصريست جامع انواع فوايد و شامل اصناف عوايد در خواص حروف مقطعه قرآنی و اسماء حسنی سبحانی و آيات و سور فرقانی که انواع علوم شريفه خفيه است و؛ انجام: و اين نيز به تجربه معلوم شده است و بالجمله بايد که ادب رعايت کند و آن را وسيله امر نامشروع نسازد که وبال آن بنفس او عايد خواهد شد و الله اعلم بالصواب
خط: نسخ و نستعليق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز (برگ اول)؛ جلد: تيماج قهوه ای اسليمی، 81 گ، 15 سطر، اندازه: 11×19 سم [ف مخ: 1-376]
آغاز: برابر؛ انجام: تفضل عزيزا در یابد که رجوع به آن مجموعه کند و بالله التوفيق تم هذه الرسالة ايضا بعون الله تعالی.
خط: نستعليق، بی کا، بی تا [الفبائی: 116]
آغاز: برابر؛ انجام: به مجموعه رجوع شود ... و بالله التوفيق (تم بعون الله تعالی)
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سفيد، جلد: تيماج حنايی، 12 گ (2 پ - 13 پ)، ابعاد متن: 8×13، اندازه: 16×29 سم [سنا: ف: 1-233]
tuhfat-ul mujarrabat
کتابی طبی در 82 «باب» هر کدام دارای چند «فصل».
[فهرستواره منزوی 3344/5]
زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه: 5 مجموعه بدون شماره
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... باب اول در دفع درد سر و غيره و در آن سه فصل است
بی کا، تا: ربيع الاول 1241 ق [دليل المخطوطات: 1-157]
tuffat-ul mujarrabät
از حکيم الياس (؟). در 84 «باب» و «خاتمه» و هر يک در چند «فصل». گرفته شده از کتاب های طب شمسی و شبهای و عين الحيات؛ نام کتاب و فهرست ابواب در ديباچه آمده است: باب 1. دفع دردسر؛ 2. علاج ماخوليا؛ 3. علاج صرع؛ 4. علاج خون
بينی و بوی بينی؛ ... 77. مفصل و دارای بيش از بيست «فصل» در انواع اسبها و بيماری و چگونگی درمان آن ها می باشد؛ ... 80. دانستن رجال الغيب.
آغاز: بسمله. حمد و ثنا خدای بی نياز را که اول و آخر همه اوست، و قفل حکمت او بجز کليد رحمتش وانگردد ... و اين مختصر از طب شمسی و شهابی و عين الحياة و تجربه منتخب نموده تحفة المجربات ناميده شد
[دنا 995/2؛ فهرستواره منزوی 334/5]
آغاز: برابر؛ انجام: نوع ديگر اگر چند در زمستان سر با عسل بخورد بوی بغل بر طرف شود.
خط: نستعليق، کا: غلام محیی الدين حنفی قادری ساكن قصبه امر سر، تا: جمعه 7 صفر 1212 ق، به جهت محمد حسين سالوتری؛ در باب هفتاد و هفتم نقش های بسياری از اسب ها ترسيم شده؛ جلد: مقوايی عطف تيماج مشکی، 76 گ، 15 سطر، اندازه: 14/5×23 سم [ف: 11-321]
آغاز: برابر؛ انجام: بجز گنده دهان و آن بر دو نوع است يکی از بخار معده گنده باشد و ديگر از عفونت دهان، بخور بضم
خط: نستعليق دو خط، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تيماج قرمز، 91 گ، اندازه: 13×23 سم [ف: 17-113]
آغاز: برابر؛ انجام: غرب تر و جنوب و شمال
بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: ميشن سياه، 63 گ (124 پ - 186 پ)، 15 سطر، اندازه: 16/9×17/3 سم [ف: 7-413]
tubhfat-ul mujarrabät
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8642
خط: شکسته نستعليق، بی کا، بی تا [الفبائی: 116]
tuhfat-ul mujarrabät
وابسته به: السر المكتوم فی مخاطبة النجوم؛ فخر رازی، محمد بن عمر (544-606)
گزيده ای از کتاب «السر المكتوم فی مخاطبة النجوم» فخر الدين محمد رازی است، که مؤلف اين مطالب را خود تجربه کرده یا از دوستی راستگو آن را شنيده که تجربه شده است لذا آن را «تحفة المجربات» ناميده و در 16 «باب» و يک «خاتمه» تنظيم نموده است.
[الذريعه 170/12 در آن اظهار شده که مؤلف السر المکتوم غیر از فخر رازی است؛ دنا 995/2]
قم؛ مسجد اعظيم؛ شمارد نسخه: 428/11
آغاز: الحمدلله حتى حمده و الصلوة و السلام على خير المرسلين محمد عبده و على آله و اصحابه من بعده و بعد هذا منتخب من کتاب سرالمكتوم الذی صنف الامام فخر الدين الرازی؛ انجام: و اعتصموا بحبل الله جميعاً و لاتفرقوا فاذکر و نعمت الله عليكم هيا هيا اه اه والتفت الساق بالساق الى ربک يؤمئذِ المساق ...
فقط بخشی از باب اول؛ خط: نستعليق، بی کا، بی تا؛ جلد: گالينگور سبز عطف تيماج زرشکی، 5 گ، 21 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف مخ: 1-363]
tohfat-ol mojarrabät teb-e loqmänī
منظومه ای در چهل و سه «باب». اشعار اين منظومه غالباً ناموزون و اسامی و اصطلاحات آن خالی از غلط و ابهام نيست.
[فهرستواره منزوی 3344/5]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 618/1
آغاز: هر کجابين سوخته باشد هنود *** خاک آن جا گربياری شب وسود
خط: نستعليق، بی کا، بی تا؛ اندازه: 13×21/5 سم [ف: 2-370]
tubfat-ul mujib
کوکدی گلپايگانی، محمد رضا بن علی، ق 13 قمری
kükadi golpäygänī, mohammad reză ebn-e 'ali (-19c)
به دستور: ميرزا حبيب الله
تاريخ تأليف: 24 شعبان 1282 ق
رساله مختصری است در برخی اذکار و دعوات و حرز ها و تعويذ های مأثوره از ائمه اطهار، شامل «مقدمه» و «فصول» و در آخر رساله مطلبی درباره سادات خوانسار و گلپايگان دارد.
قم؛ گلپايگان؛ شماره نسخه: 1582-9/132
آغاز: بسمله الحمدلله مجيب الدعوات معطى السؤالات سامع العودات کاشف الكربات ... و بعد فقد صدر من مصادر العز و الجلال و مظهر الشرف و الكمال؛ انجام: اسهل من اثبات الوجوب و الحرمة اكتفينا بذکر الادعية فی دون ذكر السنال بها و ان لم نذكرها الامع الاخذ من اصل مصحح و الله العالم.
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 24 شعبان 1282 ق؛ مصحح از مؤلف؛ جلد: کاغذی با روکش آبی، 12 گ، 19-22 سطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 2-784]
tuhfat-ul muhib fi şana'at-it tibb
بدرالدين، -931 قمری
badr-od-din (-1525)
تأليف شيخ بدرالدين (چنان که در نسخه آمده است). شهاب الدين ابوالعباس احمد بن احمد بن سلامة قليوبی مصری شافعی (-1069) «تحفة المجيب فی علم الطب» دارد (معجم المؤلفين 148/1؛ بروکلمان 364/2 و ذیل 492/2؛ مجلة معهد المخطوطات 2/5 ص 322؛ دار الكتب 818 طب). همچنين ابومحمد عبدالواحد بن محمد بن عبدالواحد بن دلاج مغربی دمشقی مالکی (درگذشته 944 یا 1099) «تحفة المحب فی الطب» دارد (معجم المؤلفين 213/6؛ هدیة العارفین 636/1؛ بروکلمان ذیل 1028/2؛ مجلة معهد المخطوطات 2/5 ص 333؛ ذیل چلبی 257/1؛ فهرست اسعد طلس ص 216). گويا کتاب ما هيچيک از اين دو نباشد. چلبی از «تحفة المحب» یاد کرده و نگفته که از کيست. اين کتاب در پنج «مقاله» است: 1. در چهار باب: حد الطب، حد المزاج وعدده، علامة المعتدل من الامزجة، الامتلاء؛ 2. حفظ الصحة، در پنج باب؛ 3. حفظ صحة مزاج كل عضو، در چهار باب؛ 4. علاج الامراض، در چهار باب؛ 5. الادوية المركبة، در شش باب.
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3325
آغاز: بسمله، صلاة ... احمد من ابدع مزاج الانسان فی احسن التقويم؛ انجام: و ان يغفر لنا و لوالدينا و المشايخنا و والديهم و لمن كان سببا لتأليفها و لوالديه و لجميع المسلمين اجمعين يا رب العالمين.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: فستقی، جلد: ميشن قهوه ای، 251 گ، 23 سطر، اندازه: 15/1×21/1 سم [ف: 1-92]
tohfat-ol mahbüb
رساله ای در اعداد وفق و قوانين پر کردن خان ها. با چند قطعه شعر نيز در قوانين وفق؛ دارای يک «مقدمه» و سه «فصل» و يک «خاتمه». در ديباچه نام کتاب آمده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 193/5 - طباطبائی
آغاز: بسمله. و صلى الله على سيدنا و عبده محمد صَلِّيَ اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّم العطوف الكريم، و آله الابرار ... بعد ای آن که واقف لايزال عدد وفق مودتت را در دايره مخمس از حب ما سواک ... بدانک اين مخمس خالی الوسط که قواعد و احکام و شرايط آن ... مذکور می شود، چيزی عجيب ... است؛ انجام: باد نامرادی پيوسته خاک ملالت را بروی بد روی ايشان افشانده و آورده. آمين بحق الحق و النبی المطلق کاتب در کنار صفحه می آورد «تحريرش در قريه طاو دولاب تمام شد ...
بی کا، تا: 1235 ق، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوای شکری عطف تيماج مشکی، 21 ص (28-39)، اندازه: 10×15 سم [ف: 22-42]
tohfat-ol mohebbin
قلمی، نظام الدين احمد، ق 13 قمری
qalami, nezam-od-din ahmad (-19c)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23300
آغاز: بسمله، الحمدالله العلى الاعلى و الصلوه و السلام؛ انجام: و آخر دعوانا ان الحمدالله رب العالمين
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 2-336]
tohfat-ol mohebbin
بهبهانی، احمد بن محمد علی، 1191-1235؟ قمری
behbahānī, ahmad ebn-e mohammad ali (1777-1820)
تاريخ تأليف: 24 صفر 1232 ق؛ محل تأليف: فيض آباد هند
رساله کوتاهی است در بيان زندگانی چهارده معصوم عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ و چند تن از معاندان ايشان، که به درخواست تنی چند از شيعيان تأليف نموده است. دارای «مقدمه» و شش «فصل» و «خاتمه».
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين ... اما بعد، پس چنين گويد: ... که اين چند کلمه ايست که حسب الخواهش بعضی از بزرگان شيعيان در عين تشويش احوال و با نهايت استعجال نوشته می شود و در بيان ولادت با سعادت حضرات چهارده معصوم صلوات الله عليهم اجمعين و زمان وفات ...
[دنا 996/2]
آغاز: برابر؛ انجام: خاکم بر سر که روضه رضوان طلب کنم - گر کام دل بر آيد از آن خاک دلگشا
خط: نستعليق، کا: نجم الدين، تا: 9 جمادی الاول 1232 ق؛ مجدول؛ اهدايی: رهبری، بهمن 1384؛ کاغذ: حنايی روشن آهار مهره کشميری، جلد: تيماج قهوه ای، 98 گ، 15 سطر، اندازه: 15/5×24/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبارا 1-184]
آغاز: برابر؛ انجام: مکه معظمه را بر سر عبدالله بن زبير خراب کردند و مدینه مشرفه را قتل عام کردند ... و در روز چهاردهم ماه ربيع الاول سال شصت و سوم به درک اسفل از جهنم رفت لعنة الله عليه ...
خط: نستعليق، کا: سید تراب علی حسينی، تا: شنبه غره ربيع الثانی
1248 ق؛ افزودگی هايی در بيان مخارج حروف، اصول و فروع دين و برخی ادعيه و زيارات معصومين عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ بعد از انجام؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمع قهوه ای، 10 گ (86 ر - 95 پ)، 13 سطر (10×19)، اندازه: 13×26 سم [ف: 37-477]
tuhfat-ul muhibbin bi-manaqib-il xulafa-ir rašidin
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24671
آغاز: بسمله. الحمدلله الذی شرفنا بالعقل لنتميز به بين العالم و الجاهل؛ انجام: و اوصلنا بقبول طاعته الى درجات النعيم المقيم ... تجمع فيه ساله ذات المناقب
خط: نسخ، كا: عبدالواحد، تا: 1125 ق، جا: شاه جهان آباد؛ اهدايی: رهبری، اسفند 1376؛ کاغذ: نخودی آهار مهره کشميری، جلد: مقوا با عطف پارچه، 105 گ، 17 سطر، اندازه: 13×22/3 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 1-185]
tohfat-ol mohebbin fi manäqeb-e a'emmet-et täherin
دزفولی، مهدی بن حسين، ق 14 قمری
dezfüli, mahdi ebn-e hoseyn (-20c)
مؤلف می گويد: برخی فضلا درباره آيه تطهير چنين نظر داده بودند که آيه ناظر به طهارت واقعی ائمه اطهار عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ بوده و نه طهارت ظاهری و من در رد او اين رساله را نگاشته و در يک «مقدمه» و سه «باب» تنظيم نمودم: مقدمه در بيان پاره ای از اوصاف مرضيه و حالات شريفه ائمه طاهرين؛ باب 1. بيان آياتی چند از قرآن مجيد که در جلالت قدر ايشان نازل شده؛ 2. ذکر احاديثی که علمای خاصه در فضايل ايشان نقل نموده اند؛ 3. بيان فوائد و ثمرات تمسک و توسل به ايشان و کيفيت آن.
آغاز: الحمدلله الذی جعلنا من المتمسکين بولاية اميرالمؤمنين و الائمة الطاهرين المعصومين الذين اذهب الله عنهم الرجس و الاوثان و الخطاء و النسيان ... در اين ايام بعضی از افاضل عصر می فرمود که مراد از آيه شريفه انما يريد الله ...
انجام: انا الممدوح بروح القدس انا المعی الذی لا يقع على اسم وشبه انا اظهر الاشياء الوجوديه كيف اشاء فيها تمت الكلمات الحقه من لسان مولانا و مقتدانا ولی الله الاعظم ... و مخالفيهم و مبغضيهم و مندی فضائلهم اجمعين الى يوم الدين.
[فهرستواره منزوی 1580/3؛ دنا 996/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ متوسط، كاتب = مؤلف، تا: دوشنبه 2 ذيحجه 1312 ق؛ تملک: سيد محمد جزائری؛ مهر: «محمد نعمت الله الموسوی جزائری» (بيضوی)؛ کاغذ: فرنگی مايل به حنايی، جلد: مقوايی روکش کاغذ روغنی بنفش عطف تيماج قهوه ای، 67 گ، ابعاد متن: 10×15/5، اندازه: 15×21 سم [ف: 82]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: شرف الدين بن محمد تقی دزفولی، تا: 12 محرم 1313 ق؛ جلد: تيماج قهوه ای، 78 گ، 14 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف مخ: 1-364]
tuhfat-ul muhibbin li-ahl-i tähä wa yäsin
شيخانی، محمود بن محمد، ق 11 قمری
Sayxānī, mahmüd ebn-e mohammad (-17c)
رساله کوتاهی است در فضايل و مناقب خاندان پيامبر اکرم درباره بررسی آيات و روايات وارده در اين باب.
آغاز: بسمله الحمدلله حق حمده و الصلوة على نبيه و آله و اصحابه من بعده و بعد فهذه رسالة مسماة بتحفة المحبين للعبد المحب للحبيب و احبابه السيد محمود بن محمد بن على
انجام: و كان يأخذ الحديث عن زين العابدين بن الحسين بن علی بن ابی طالب رضی الله تعالی عنهم اجمعين. انتهى رسالة المسماة بتحفة المحبين لاهل طه و يس و الحمد لله رب العالمين.
[اهل البيت فی المكتبة العربية، طباطبايی ص 82]
آغاز: برابر؛ انجام: فقال ارسلنی الیک محمد فابشرک بسؤک
خط: نسخ تحريری، کاتب = مؤلف، تا: قرن 11؛ اهدايی: رهبری، اسفند 1376؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 2 گ، اندازه: 14×27/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 1-186]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا؛ نسخه عکسی است، مصحح، متن خط خوردگی دارد؛ جلد: گالينگور قهوه ای، 3 گ، 27 سطر، اندازه: 21×30 سم [ف: 2-784]
tuhfat-ul muhtaj ilä 'adillat-il minhaj
ابن ملقن، عمر بن علی، 723-804 قمری
ebn-e molaqqan, omar ebn-e 'ali (1324-1402)
مجموعه ای از احاديث صحيح و حسن فقهی است به ترتيب کتاب «منهاج الطالبين»، نووی (-676 ق) در فقه شافعی.
چاپ: محقق: عبدالله سعاف اللحيانی، مكة المكرمة، دار حراء،
ج 1-2، 1406 ف.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1132/1
آغاز: بسمله. ربنا آتنا من لدنک رحمة ... الحمدلله على احسانه و انعامه و للقيام بالسنة و الهامه
نسخه اصل: کتابخانه چستربيتی، ش 3382؛ خط: نسخ، كا: شمس الدين ابو عبدالله محمد بن سليمان بن عواد بکری شافعی، تا: دوشنبه 4 رمضان 755 ق؛ 133 ص (1-133)، 25 سطر [عکسی ف: 3-271]
tuhfat-ul muhtäaj li-3-11 minhaj
ابن حجر هيثمی، احمد بن محمد، 909-973؟ قمری
ebn-e hajar-e haysami, ahmad ebn-e mohammad (1504-1566)
وابسته به: منهاج الطالبين و عمدة المفتين = منهاج الطالبين فی مختصر المحرر؛ نوری، يحيی بن شرف (631-676)
تاريخ تأليف: آغاز تأليف 2 محرم 958 ق
شرحی است مبسوط بر «منهاج الطالبين» در فقه شافعی، در چهار جزء: 1. از مقدمه تا پايان حج؛ 2. از ابتدای کتاب البيع تا انتهای کتاب قسم الصدقات؛ 3. از نکاح تا نفقات؛ 4. از کتاب الجراح تا پايان کتاب الأمهات.
آغاز: بسمله. و به ثقتی. الحمدلله الذی جعل لكل امة شرعةً و منهاجاً و خص هذه الامة باوضحها احكاماً و حجاجاً و هداهم الی ...
چاپ: در بولاق جزء 3 در 1290 ق بهامشها حاشية الشيخ عمر البصری المکی جردها الشيخ محمد ابو طاهر المدنی الكردی، جزء 4 مطبعة محمد مصطفی 1282 ق، معجم سرکيس 6/82
[معجم سر کیس 82/6؛ کشف الظنون 1876/2 و 550/2؛ التراث العربی 478/1؛ معجم المؤلفین کحاله 152/2؛ فهرست دارالکتب قاهره چاپ 1924 ج 1: 504 و 91 (تعلیقات)؛ دارالکتب ظاهریه (فقه شافعی): 48-53 مخطوطات موصل: 16، 62 و 110؛ الاوقاف العامة بغداد 590/1 و 591/1؛ الاوقاف العامة موصل 93/4؛ دنا 996/2]
شرح و حواشی:
1- حاشية تحفة المحتاج بشرح المنهاج؛ کردی، محمد بن سليمان (1127-1194)
2- تحفة المحتاج (منتخب)؛ فاوجی، محمود بن عبدالمجيد
آغاز: بسمله، رب يسر يا کريم، کتاب البيع قيل افرده لارادته وعاً منه هو بيع الاعيان و یردبان افراده هو الاصل اذ هو مصدر و ارادة ذاک تعلم من افراده السلم بكتاب مستقل و هو لغة مقابلة شی بشی و شرعا عقد يتضمن مقابلة مقابلة مال بمال بشرطة الاتی ... يقع على الاخر و اركانه عاقل و معقود عليه و صيغة و القوة الخلاف فيها؛ انجام: و يسقط حقه و ان لم يقرر الناظر المنزول له لانه بالخيار بينه و بين غيره و الله اعلم. كاتب سپس چنين رقم کرده «الحمدلله الذی هدانا لهذا ... وقع الفراغ من كتابة هذا الجزء الشريف المسمى بتحفة المحتاج ... فی الشهر المبارک جمادی الاول فی يوم خمسة و عشرين يوم الاربعاء بعد العصر بالمكة المشرفه ... على يد احقر العباد ... محمد بن قرنی بن بدرالدين بن الياس ... صلى الله عليه و سلم.
جلد 2 (از چهار جلد)، کتاب بيع و معاملات؛ خط: نسخ تحريری، کا: محمد بن قرنی بن بدرالدين بن الياس، تا: قرن 10، جا: مکه مکرمه؛ مقداری از نسخه افتاده؛ مصحح؛ تملک: ابوالقاسم بن حسن (صاحب قوانين)، سيد مصطفی صفائی خوانساری که نسخه را سهواً شرح منهاج سراج الدين بن ملقن پنداشته؛ کاغذ: ترکی شکری رنگ، جلد: تيماج سبز، 593 ص، اندازه: 15×21 سم [ف: 10-1123]
آغاز: فيما يظهر لا اكثر من واحد ولد مرکوبه و الخبرة فی واحد؛ انجام: پايان فرغت من تسويد تصنيفه عشية الخميس ليلة السابع و العشرين من ذی القعدة الحرام سنه ثمان و خمسين و تسعمائه.
جزء دوم، اين جزء از باقيمانده کتاب قسم آغاز می شود و تا آخر کتاب امهات که آخر تحفة المحتاج است می آيد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوايی ميشن عنابی، 167 گ، 45 سطر (14×24)، اندازه: 22×31/5 سم [ف: 10-413]
آغاز: برابر؛ انجام: کتاب السلم. و يقال له السلف ... لكن المسلم اليه ح وکيل للمسلم فی القبض فياخذه منه ثم يرده اليه كما تقرر و لايصبح قبضه من نفسه خلافاً للقفال نعم لواسلم وديعة للوديع
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تيماج قهوه ای، 266 گ، 29 سطر، اندازه: 21×29 سم [ف: 2-785]
آغاز: برابر؛ انجام: من غير جنس مركوبه کراکب فرس و معه نحو نافه او بغل خییب.
از ابتدای فقه تا کتاب قسم؛ خط: نسخ ريز، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، محشی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوايی رویه تيماج ترياکی، 226 گ، 45 سطر (14×23/5)، اندازه: 22×31 سم [ف: 10-413]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: رمضان 1071 ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: مقوايی عطف تيماج قهوه ای، 206 گ، 31 سطر، اندازه: 21×30 سم [ف: 19-253]
آغاز: بسمله، کتاب الفرايض ای مسائل قسمة المواريث جمع الفريضة بمعنى المفروضة من الفرض بمعنى التقدير فهى هنا نصيب
مقدر للوارث غلبت على غيرها؛ انجام: فاذا مات ثالث عمل فی مسئلة ما عمل فی مسئلة الثانی و هكذا الى غير النهاية.
خط: نسخ، كا: مراد بن احمد بن يوسفجان بن احمد جان بن سليمان، تا: 1127 ق؛ مصحح، محشی به امضای «عبدالله»؛ جلد: مقوا قهوه ای عطف تيماج مشکی، 112 گ، 8 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: 2-213]
آغاز: برابر؛ انجام: كلما ذكره الذاكرون و عقل عن ذكره الغافلون برحمتک يا ارحم الراحمين
جلد 1. ربع عبادات است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ربيع الثانی 1129 ق؛ اهدايی: رهبری، مهر 1386؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، 237 گ، 25 سطر، اندازه: 20/5×30 سم [اهدائی رهبر: 3-132]
آغاز: برابر؛ انجام: قوله انه لايحتاج اليها لان السعی - بجوز تقديمه عقب طواف القدوم فلا دخل له فی التحلل و الحلق ... لانه بذل ما فی وسعه كالمحصر مطلقا و الله اعلم بالصواب
از ابتدا تا پايان کتاب حج؛ خط: نسخ، بی کا، تا: غره ذيحجه 1133 ق؛ محشی با امضای شهاب رملی، دميری، شيخ يونس، ابن قاسم و ...، مصحح؛ جلد: تيماج مشکی، 398 گ، 25 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف مخ]
آغاز: برابر
جلد سوم، مشتمل بر کتاب الفرائص تا کتاب النفقات؛ خط: نسخ معرب، كا: عبدالله بن عبدالرحمن بن حسين عدسانی شافعی، تا: پنج شنبه 14 رجب 1161 ق؛ مصحح، محشی از ابن ام قاسم، مقابله و تصحيح کتاب با شيخ محمد بن عثمان توسط حسين بن محمد بن حسين عدسانی انجام شده؛ تملک: حسين عدسانی به تاريخ اواخر ربيع الاول 1163، عبدالواحد بن احمد بن على فلامرزی شافعی کجوئی به تاريخ 24 ربيع الاول 1313، محمد شعيب بن عبداللطيف بن محمد سعيد بن عمير به تاريخ 1236 جلد: تيماج مشکی، 190 گ، 35 سطر، اندازه: 22×31 سم [ف: 1-404]
آغاز: و اتبعت و اخذت و نحو نعم و فعلت جواباً لقول البايع اشتريت لانها بعد الالتماس جواب بخلافها ... تنبيه اختلف اصحابنا فی السبب القولی كصيغ العقود و الحلول؛ انجام: ما مر آنفاً لان الكراهة كما هنا يحتاط لها اكثر من الندب كما هناک تم الربع الثانی بحمدالله.
از اواسط بيع تا آخر صدقات (آخر ربع ثانی)؛ خط: نسخ، كا: يوسف بن محمدرضا و ديگران، تا: 1187 ق، حسب الامر مولا محمد حسين؛ افتادگی: آغاز؛ دارای علامات بلاغ و تصحيح؛ جلد: تيماج مشکی با ترنج با سر، 489 گ، 20-21 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 2-785]
آغاز: برابر؛ انجام: و ان المعنى الذی يجب اشتماله على المعنى اللغوی بزيادة و ذلک غير موجود هنا ...
ج 1، تا اوايل حج؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ افتادگی: انجام؛ محشی از ابن قاسم؛ واقف: ابوالوفای معتمدی کردستانی، شهريور 1351؛ کاغذ: نخودی، جلد: چرمی، 449 گ، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 21/1-245]
آغاز: کتاب النكاح. قيل بلغ اسماء ه بعض اللغويين ألفاً و أربعين و هو لغةً الضم و الوطی و شرعاً عقد ينضمن اباحة وطی باللفظ الاتی؛ انجام: انک ارحم الراحمين و اكرم الاكرمين دعواهم فيها سبحانک اللهم و تحيتهم فيها سلام و آخر دعواهم ان الحمدلله رب العالمين
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تيماج مشکی، 273 گ، 32-33 سطر، اندازه: 20×32 سم [ف: 2-785]
الربع الاول؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمد جسيم تختی مردوخی، تا: 1 محرم 1213 ق [مختصر ف: 142]
الربع الثانی؛ خط: نسخ، كا: محمد بن محمد جسيم تختی مردوخی، تا: 1214 ق [مختصر ف: 142]
خط: نسخ، کا: محمد بن محمد جسيم تختی مردوخی، تا: 8 رمضان 1215 ق [مختصر ف: 142]
آغاز: بسمله، کتاب النكاح قيل بلغ اسمائه بعض اللغوين الفاً و اربعين؛ انجام: ما لم يقصد بالانفاق فی البناء به مقصدا صالحاً كما هو معلوم
ج 3؛ خط: نسخ، كا: خضر بن ابی بکر، تا: يک شنبه رجب 1269 ق؛ مصدر و مايل به چهار صفحه در مسايل زناشويی و غيره، وحشی، مصحح، مقابله شده؛ كاغذ: نخودی و حنايی، جلد: تيماج مشکی با ترنج و سر ترنج، 180 گ، اندازه: 21×31 سم [ف: 21/1-246]
آغاز: کتاب الجراح جمع جراحة غلبت لانها اكثر طرق الزهوق؛ انجام: بعد الاستيلاء من رأس المال مقدما على الديون و الوصايا للخبر السابق عنه صلى الله تعالى عليه و سلم
ج 4؛ خط: نسخ، کا: خضر بن ای بکر، تا: 19 رجب 1273 ق؛ کاغذ: حنايی و نخودی آهار مهره، جلد: تيماج مشکی با ترنج و سر ترنج، 266 گ، 23 سطر، اندازه: 21×31 سم [ف: 21/1-247]
آغاز: بسمله، کتاب البيع قيل افرده لارادته نوعا منه هو بيع الاعيان؛ انجام: لأن الكراهة كما هنا يحتاط لها اكثر من الندب كما هناک الحها الله ...
ج 2؛ خط: نسخ، كا: خضر بن ابی بکر، تا: يک شنبه 5 ذيقعده 1275 ق؛ کاغذ: حنايی و نحودی آهار مهره، جلد: تيماج مشکی با ترنج و سر ترنج، 322 گ، اندازه: 20×30 سم [ف: 21/1-245]
جزء دوم، کتاب البيع تا اول کتاب النکاح؛ خط: نسخ، كا: على بن ميرزا، تا: چهارشنبه 22 صفر 1276 ق؛ جلد: تيماج مشکی با ترنج با سر، 30 سطر، اندازه: 21×34 سم [ف: 1-98]
جلد 1، از آغاز تا آخر کتاب حج؛ خط: نسخ، كا: محمد ميرزا، تا: صفر 1278 ق، برای ملا لطف الله بن ملا فتح الله قاضی سنندج؛ مصحح؛ تملک: مورخ محرم 1275 ق، با مهر «افوض امرى الى الله عبده لطف الله» و «لطف الله بن فتح الله»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج عنابی، 227 گ، 28 سطر (12/5×23)، اندازه: 20/5×30/5 سم [ف: 3-959]
آغاز: برابر؛ انجام: لانه بذل ما فی وسعه كالمحصر مطلقا
ج 1؛ خط: نسخ، کا: خضر بن ابی بکر مدرس، تا: سه شنبه 6 صفر 1283 ق؛ مذیل است به ترجمه و شرح حال اجمالی برخی از اجله و بزرگان اهل سنت که حسن بن عبدالله رشكانی آن را از اجازه ابن حجر (تأليف مؤلف نامبرده) انتخاب کرده است. آغاز ذیل: «بسمله، قال الفاضل الشهاب الدين ... انی تفقت بجماعة كثيرين من اجلاءهم»، انجام ذيل: «و السيد الشريف على الجرجانی ... رحمة واسعة آمين يا رب العالمين.»؛ کاغذ: نخودی و حنايی، جلد: تيماج عنابی با ترنج و سرترنج، 342 گ، اندازه: 21×30/5 سم [ف: 21/1-244]
آغاز: بسمله، کتاب النكاح قيل بلغ اسمائه بعض اللغوين الفاً و اربعين؛ انجام: بعد الاستيلاء من رأس المال مقدما على الديون و الوصايا للخير السابق عنه صلى الله تعالى عليه و سلم
ج 3-4؛ خط: نسخ، كا: محمد ميرزا، تا: جمادی الاول 1285 ق؛ محشی؛ واقف: ابوالوفای معتمدی کردستانی، شهريور 1351؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تيماج مشکی، 352 گ، 27 سطر، اندازه: 21×33/7 سم [ف: 21/1-248]
آغاز: برابر؛ انجام: لأن الكراهة كما هنا يحتاط لها اكثر من الندب كما هناک الحمدلله ...
ج 1-2؛ خط: نسخ، کا: محمد امين بن محمد مهدی، تا: 1286 ق؛ محشی، مصدر و مذيل به: رساله ای از مدرس قزلجی درباره مسأله تقليد، ترجمه و شرح حال ابن حجر و اصطلاحات او و برخی از کتب مهم و معتبر و ...؛ واقف: ابوالوفای معتمدی کردستانی، شهريور 1351؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تيماج مشکی، اندازه: 21×34 سم [ف: 21/1-243]
آغاز: بسمله، کتاب النكاح قيل بلغ اسمائه بعض اللغوين الفاً و اربعين؛ انجام: ما لم يقصد بالانفاق فی البناء به مقصدا صالحاً كما هو معلوم
ج 3؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمود، تا: پنج شنبه 21 رجب 1288 ق، محشی غالباً از ابن قاسم، کاتب و مصطفی معادی آن را با دو نسخه ديگر تصحيح و مقابله نموده اند؛ واقف: ابوالوفای معتمدی کردستانی، شهريور 1351؛ کاغذ: حنايی آهار مهره، جلد: تيماج مشکی، 252 گ، اندازه: 22×33/5 سم [ف: 21/1-246]
آغاز: کتاب الجراح جمع جراحة غلبت لانها اكثر طرق الزهوق؛ انجام: بعد الاستيلاء من رأس المال مقدما على الديون و الوصايا للخبر السابق عنه صلى الله تعالى عليه و سلم
ج 4؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمود، تا: صفر 1290 ق؛ محشی، ابياتی از شافعی، امرؤالقيس، مجنون عامری و فتاوی و دستخط و مهر ابوالوفاء؛ واقف: ابوالوفای معتمدی؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تيماج ماشی، 295 گ، اندازه: 21×33/5 سم [ف: 21/1-247]
آغاز: بسمله. کتاب البيع قیل افرده لارته نوعا منه و هو بيع الاعيان و یرد بان افراده هو الاصل اذ هو؛ انجام: هنا ما مرآنفا لان الكراهة كما هنا يحتاط لها اكثر من الندب كما هناک تم
جلد 2. از کتاب بيع تا پايان قسم صدقات؛ خط: نسخ خفی، بی کا، تا: ربيع الاول 1291 ق؛ اهدايی: رهبری، مهر 1386؛ کاغذ: نخودی فرنگی، جلد: تيماج قهوه ای، 247 گ، 25 سطر، اندازه: 21×30/5 سم [اهدائی رهبر: 3-133]
آغاز: و هو اخذ مال متقوم محترم باذن مالکه يزيل يده
از اول کتاب الغصب؛ خط: نسخ نازيبا، بی کا، تا: 1296 ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گاليتور قهوه ای، 99 گ، 12 سطر، اندازه: 18×23 سم [ف: 33/2-88]
آغاز: و الخلوة المحرمة و مقابله يعلمها من وراء حجاب بغير خلوة فالوجهان متفقان على تحريم النظر انتهی؛ انجام: فصل فی اختلاف ... فی نحو عقد او اسلام اوعتق اذا اختلفا ... و حاصله ان من شهدت من البینتین بملک المدعی للبايع
کتاب النكاح (فصل الخطبة بكسر الخاء و هی التماس النكاح) و الطلاق و الرجعة و الرضاع و القصاص و الدیات و الجراح و الصيد و ...؛ خط: نستعليق، بی کا، تا: 1297؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی به امضاء «منه»، مصحح؛ فاقد جلد، 252 گ، 22-27 سطر، اندازه: 19/5×28 سم [ف: 2-785]
آغاز: کتاب الفرائض ای مسائل قسمة المواریث، جمع فريضه بمعنی مفروضة من الفرض بمعنى التقدیر؛ انجام: فاذامات ثالث عمل فی مسئلة ما عمل فی مسئلة الثانی و هكذا
كتاب الفرایض؛ خط: نسخ، کا: احمد منکوری، تا: 1332 ق، برای ملا عبد الرحیم؛ 52 گ (1 پ - 52 پ)، ابعاد متن: 18 × 22 [ف: 2 - 372]
آغاز: باب ما یحدث فی الطریق و الجرمین بالجیم و والراء و الصاد؛ انجام: باب الشهادة فی القتل و اعتبار حاله.
کتاب القصاص تا بخشی از کتاب الرهن؛ خط: نسخ نا زیبا، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: گالینگور سیاه، 75 گ، 12 سطر، اندازه: 18 × 23 سم [ف: 33/2 - 87]
آغاز: برابر؛ انجام: و فی الفطرة یتعین فرضه فیما اذا كان المؤدى عنه فی البلد الاول قبل غروب الیوم... فالوجه لزمها لان العبرة فیها یمحل المؤدى عنه و اما الاحرام فی الثانیة فالذی یتجه عدم صحة از اول تا حج؛ خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ محشی جلد: تیماج مشکی، 183 گ، اندازه: 20 × 31 سم [ف مخ: 1 - 364]
آغاز: غرم الراهن للمجنى علیه لانه حال بینه دین حقه برهنه و الاصح انه یغرم له الاقل من قیمة العبد المرهون وارش الجنایة كجنایة ام ولد؛ انجام: وقوة عیاله سنة فان ابی اجبره السلطان و یویده قول الروضة عن الامام یلزم الموسر المواساة بمازاد على كفایة سنة قال بعضهم ای فی حال الضرورة لا مطلق انتهى... یحتاط لها اكثر من الندب كما هناك بالله.
از کتاب الدین تا کتاب الصدقات (و مقداری از کتاب الرهن)؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 133 گ، 32 سطر، اندازه: 21 × 30 سم [ف مخ: 1 - 364]
آغاز: برابر؛ انجام: و لیس على یقین فی غیره و ان احتاط كل الاحتیاط ختم الوصایا.
بی کا، بی تا؛ محشی؛ مهر: «العثمان بن عمر النقش بندی» (هشت ضلعی)؛ جلد: چرم مشکی، 455 گ، 31 سطر، اندازه: 21 × 31/7 سم [ف: 41 - 149]
آغاز: کتاب الجراح؛ جمع جراحة غابت لانها اكثر طرق الزهوق و اعم منها الجنایة، انجام: و زعم النسخ هنا مشكل جداً الا على القول المردود أنه ینفد باطناً و ان لم یكن باطن كظاهره فان لم پورخا كذلك تعارضنا نظیر ما هو فی البینتین أیضاً. فصل فی القائف.
از کتاب الجراح تا آخر کتاب الشهادات؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، مقابله شده؛ جلد: تیماج قهوه ای، 183 گ، 29 سطر، اندازه: 20 × 29 سم [ف: 25 - 43]
جلد دوم از اول بیع تا آخر جعاله؛ خط: نسخ، کا: احمد شافعی قادری، بی تا؛ تملک: فخر الفضلا شیخ اسعد؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 23 سطر (8/5 × 14/5)، اندازه: 15/5 × 20 سم [ف: 2 - 340]
جلد: 1، از آغاز تا آخر حج؛ خط: نسخ، کا: احمد شافعی قادری، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج عنابی، 25 سطر (11/5 × 19/5)، اندازه: 20 × 28/5 سم [ف: 2 - 340]
آغاز: برابر
جلد اول از آغاز تا باب الاحصار، اتمام اركان الحج؛ خط: نسخ، کا: احمد برکات شافعی احمد، بی تا؛ محشی؛ جلد: تیماج سرخ، 31 سطر (13 × 20)، اندازه: 19/5 × 27 سم [ف: 2 - 341]
آغاز: كتاب البیع قبل افرده لارادته نوعاً منه هو بیع الاعیان و یرد بان افراده هو الاصل اذهو مصدر و ارادة ذلك تعلم من افراده السلم بكتاب مستقل و هو لغة؛ انجام: اعتبار السنة هنا ما مر آنفاً لان الكراهة... اكثر من الندب كما هنا تمت الربع المعاملات من التحفة المحتاج من ید ولى و حمزه ابنا ابو بكر بن ولى غفر الله لهم از اول «کتاب البیع» تا پایان «ربع معاملات»؛ خط: نستعلیق، كا: ولی و حمزه ابنا ابوبکر بن ولی، بی تا؛ مصحح، محشی به امضاء «وضوح»، «انوار»، «قاضی محمود»، «ابن حجر»، «اسفرانی»، «ابن القاسم»، «م غ» و... و به نقل از کتاب های تحریر الفتاوی، المراسم، شرح المحرر، مجمع اللغة، صحاح و...؛ تملك: عبد الواحد عصام الدین طالشی اسالمی در شوال 1301 با مهر عبد الواحد 1301» (بیضی)؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج، 190 گ، 29 سطر، اندازه: 21 × 30 سم [ف: 1 - 155]
جلد 1؛ بی کا، بی تا؛ خریداری از علی رضائی تازه کند [رایانه]
جزء الرابع؛ بی کا، بی تا؛ خریداری از علی رضائی تازه کند [رایانه]
از کتاب طهارت تا قسمتی از کتاب الزکات؛ بی کا، بی تا، [د. ث. مجلس]
بی کا، بی تا [د. ث. مجلس]
tuhfat-ul muhtaj (mn.)
فاوجی، محمود بن عبد المجید، قمری
fäveji, mahmüd ebn-e ,abd-ol-majid
وابسته به: تحفة المحتاج لشرح المنهاج؛ ابن حجر هیثمی، احمد بن محمد (909 - 973)
رساله ی متوسطی در منتخب و برگزیده کتاب «تحفة المحتاج» نگاشته احمد بن محمد هیتمی مکی است که در چند فصل
تنظیم شده است، این کتاب تمام ابواب فقهی را در بر دارد.
آغاز: الحمد لله العلیم الوهاب و الصلوة و السلام على النبی المبعوث بالحمكة و فصل الخطاب و على آله و اتباعه المتقین و الاصحاب... فهذه نبذة من مسائل كل باب و زبدة من اقاویل كل کتاب انتخبها الحقیر...
آغاز: برابر؛ انجام: فالذی یتجه ان الحكمین حیث اختلف تاریخهما... الا ان یرجح الثانی بشى نظیر ما مر فی البنتین و ان لم یورثها كذلك فعارضنا نظیر ما مر فی البنتین ایضاً
خط: نسخ، كا: محمد بن محمد شریف بانی الاصل (منسوب به شهر بانه کردستان)، تا: 1283 ق؛ محشی؛ 93 گ، 21 سطر، اندازه: 17 × 22 سم [ف مخ: 5 -2135]
آغاز: برابر؛ انجام: و یكون فی المساویة التصحیح بالطریق المذكور و الله اعلم بحقایق الامور و الیه المرجع و المصیر
خط: نسخ خفی،کا: بنى عدنان عبد الرزاق دولت آبادی، تا: 12 محرم 1308 ق؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ کاغد: نخودی فرنگی، 161 گ، 11 سطر، اندازه: 16/5 × 21/5 سم [اهدائی رهبر: 3 - 124]
بی کا، بی تا [د. ث. مجلس]
tohfat-ol mohsenin
قاری، محمد رضا بن محب علی، - 1055 قمری
qārī, mohammad reză ebn-e moheb-ali (- 1646)
اهدا به: شاه عباس دوم (1077 - 1052 ق.)
تاریخ تألیف: جمعه محرم 1053 ق
رساله جامع و مختصری است در قواعد علم تجوید که جهت میرزا محمد حسن رضوی متولی به نام شاه عباس دوم در یک «شمامه» و دوازده «رایحه» و یک «شریطه» ساخته: شمامه قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) یا سلمان علیك بقراءة القرآن؛ رایحه 1. بدان که اول چیزی که دانستن آن اهم است و به منزله وضو است جهت ادای فرایض دانستن مخارج و صفات حروف است؛ 2. صفات حروف؛ 3. بیان اقسام مدات و طول و قصر؛ 4. ادغام؛ 5. بیان احکام تنوین و نون ساکنه؛ 6. احکام راءات؛ 7. بیان قواعد مقرره در هاء کنایه؛ 8. بیان وقف؛ 9. استعاذه و بسمله؛ 10. مستحسنات قرائت و ضابطه آن؛ 11. از جمله معایب بیست عیب؛ 12. نکات متفرقه؛ شریطه در لحن نگاشته شده است.
آغاز: بسمله. ای رب مهیمن عزیز محسن ** هم خالق انسانی و هم رازق جن. نستلك الاعانة حتى نسلك بتوفیقك الصراط المستقیم
[نسخه های منزوى 86؛ ن الذریعة 466/3؛ دنا 997/2]
بی کا، تا: با تاریخ 1072 ق [د. ث. مجلس]
خط: نسخ، کا: احمد بن جمال الدین حسین، تا: 1087 ق، جا: دار السلطنه حیدر آباد؛ اندازه: 13/5 × 23 سم [نسخه پژوهی: 3 - 96]
آغاز: برابر؛ انجام: تو حساب عجیب از او بردار ** تحفة المحسنین بگو تاریخ...
خط: نستعلیق، كا: حسین حسینی بنادکی، تا: 1227 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 31 گ (1 - 31)، 12 سطر (7 × 12/5)، اندازه: 10/5 × 17 سم [ف: 3 - 961]
آغاز: برابر؛ انجام: بهمین چند قاعده و ضابطه اکتفا می نماید... تحفة المحسنین بگو تاریخ هو الاول و الاخر و الظاهر والباطن و هم بكل شی علیم
خط: نسخ، کا: فرج الله بن یزید العابدین ایروانی، تا: ربیع الاول 1296 ق، مجدول؛ واقف: محمد على اخوان، دهم ربیع الثانی 1379، وقف مدرسه میرزا جعفر شده، انتقالی از دانشگاه علوم اسلامی رضوی به کتاب خانه مرکزی آستان قدس رضوی در 1368 ش؛ کاغذ: نخودی آهاری فرنگی، جلد: تیماج دارچینی، 27 ص، 14 سطر، اندازه: 10/8 × 17 سم [ف: 23 - 64]
مشهد؛ مدرسه میرزا جعفر؛ شماره نسخه: 153
احتمالاً همان نسخه بالا [چهار کتاب خانه مشهد - ف: 27]
بی کا، بی تا [میراث شهاب: سن 6 ش 1 - 112]
at-tuhfat-ul muhaqqara
نظام العلماء، محمد رفیع بن علی اصغر، 1250 - 1326 قمری
nezăm-ol-olama, mohammad rafi ebn-e 'ali asqar (1908 - 1835)
اهداء به: محمد شاه قاجار
تاریخ تألیف: عاشورا 10 محرم 1257 ق؛ محل تألیف: اصفهان
پند و اندرز هایی عرفانی است با آوردن آیات و احادیث و ابیات فارسی مناسب مطالب.
آغاز: الحمد لله الذی هدانا الذی الى شرائع الاحكام و اولانا مدارك الحلال و الحرام و اوجب علینا الصلاة و الصیام و حتم لنا الزكاة و الخمس و الاحرام
انجام: فصلى الله على الحسین و على جده و ابیه و امه و اخیه و ذریته و بنیه و اصحابه و زواره و مجاوریه...
[دنا 997/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: چهار شنبه 25 رمضان 1278 ق؛ جلد: تیماج قرمز، 70 گ، اندازه: 11 × 17/5 سم [ف: 1 - 240]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن ابو طالب شوشتری، تا: 1279 ق؛ تقریظی است عربی بر کتاب به نثر و نظم، پس از آن پاسخی است که مؤلف كتاب نظام العلماء به سید ابو القاسم مازندرانی معروف به سید محمد مجتهد نوشته درباره دلیل عقلی بر شعور موجودات از حیوان و نبات و معاد؛ تملک: محمد موسوی شوشتری مدنی به تاریخ شعبان 1337 در اصفهان، محمد موسوی بتاریخ جمادی الثانی 1345؛ جلد: تیماج قهوه ای سیر، 57 گ، 13 سطر، اندازه: 11 × 17/5 سم [ف: 67]
آغاز: برابر؛ انجام: انظر الى هذین العلمین و العالمین كیف اشتبه، نسئل الله سبحانه و تعالى ان یوفقنا لطاعاته و التسلیم لخلفائه و اولیائه ان ولی مجیب.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا با روکش اسلیمی عطف تیماج سیاه، 22 گ (170 پ - 191 ر)، 28 سطر، اندازه: 21 × 33 سم [ف: 33/1 - 64]
تحفه محمدیه ← تحفة المحمدیة
at-tuhfat-ul muhammadiyya al-muhammadiyya
حسینی بخاری، محمد بن برهان، ق 9 قمری
hoseyni bo×ari, mohammad ebn-e borhän (-15 c)
اهدا به: سید محمد بن محمود (جد هفتم مؤلف)
رساله ای مشتمل بر سه «فصل»: در معرفة النفس، معرفة الروح و معرفة القلب است که با استناد به آیات قرآنی و احیاناً روایاتی از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) به افاده پرداخته است.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35173/17
آغاز: بسمله. اللهم اعطنى محبتك كما اعطیت لمحمدك الحمد لله الذی جعل النفس المطمئنة؛ انجام: یختص بها من یشاء من عباده و هو الحكیم العلیم
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 10؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ کاغذ: نخودی آهار مهره کشمیری، جلد: تیماج فرنگی، 5 ص (57 - 61)، 19 سطر، اندازه: 17/5 × 23/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 1 - 326]
tohfat-ol mohammadiya
کاشف یزدی، قاضی بن کاشف الدین محمد، - 1075 قمری
kāšef-e yazdi, qāzī ebn-e käšef-od-din mohammad (- 1665)
اهدا به: اعتماد الدوله حاتم بیگ صافی اردوبادی
تاریخ تألیف: 1019 ق
مشتمل است بر «مقدمه» و سه «فصل»: مقدمه در بیان مجملی از سبب ضوء صبح و شفق و ظلمت لیل؛ فصل 1. سبب صبح کاذب و صادق؛ 2. اختلاف صبح و شفق؛ 3. بعضی افکار لطیفه. در این رساله ابتکاراتی در حل مسائل و مشکلات نجومی به کار برده که جای جای آن گواه بر این مطلب است و یک جا پس از این که در رساله ای معین می کند که زمان صبح و شفق در چه وقت اطول و چه موقع اقصر از دیگر اوقات سال است و آن را نزد شیخ بهایی می فرستد. شیخ پس از تحسین بلیغ از او می خواهد که برهان هندسی بر استعلام زمان صبح و شفق از عرض اقلیم رویت بنویسد و اگر می تواند کیفیت زیادتی آن ها را به اعتبار بودن آفتاب در اجزای فلک البروج نیز معلوم نماید، و او چنان که خود گوید به بعض افکار دقیقه عمیقه در این مطلب مهتدی شده که هیچ کدام از متقدمین و متاخرین از اصحاب صناعت ریاضی به آن نرسیده بودند و بعد از آن «امتثالا لامر الاستاد اسعد الله تعالى له المهاد فی یوم المعاد (یعنی شیخ بهائی) رساله عربیه در غایت بسط براهین هندسیه تألیف نمودم» که چون آن را «بخدمت ایشان فرستادم تحسینات عظیمه فرمودند». (غلام علی عرفانیان)
آغاز: بسمله آغاز سطوح نیز مقال طلوع صبح محامد ایزد متعال تواند بود که صباح با ارتیاح را مطلع دیوان ایام و شفق شام را مقطع آن مجموعه انتظام ساخت
انجام: آن افکار با آن براهین در آن رساله عربیه مذکورست در این جا بجهت خوف از تطویل در مقال و رفع ملال باین اقتصار شد اگر خواهند که بر تفصیل براهین اطلاع یابند به آن رساله رجوع نمایند، تمت الرساله بعون الله
[دنا 997/2 (8 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 2845/4]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ با اصلاحات و اضافاتی به خط مؤلف؛ واقف: آقا زین العابدین خادم اصفهانی، رجب 1166؛ جلد: پارچه ای، 23 گ، 15 سطر (6/8 × 11/2)، اندازه: 10/5 × 16/5 سم [ف: 8 - 76]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن
زرد، 18 گ (69 پ - 86 پ)، 15 سطر، اندازه: 12 × 20 سم [ف: 9 - 309]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: علی اکبر، تا: 1057 ق، جا: قم؛ مذیل به مطالبی در جغرافیا و تاریخ و رجال می باشد [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، کا: ابن محمد باقر قربان علی، تا: 1215 ق؛ افتادگی: وسط؛ کتاب به آقای محمد گلین تعلق دارد؛ کاغذ: زرد آهار زده، جلد: گالینگور قرمز، 19 گ (32 پ - 50 پ)، 12 سطر (6/5 × 11/5)، اندازه: 11 × 16/5 سم [ف: 40]
آغاز و انجام: برابر
خط: ثلث جلی خوش، بی کا، تا: 1220 ق، جا: قم؛ در حاشیه رساله، به دنبال آن لاحقه ای است به خط ثلث خوب و به زبان عربی درباره ممالک افرنج و ذکر برخی از دانشمندان آنان از جمله نیوتون و کالون و جرج سیل (مترجم قرآن کریم به زبان انگلیسی) و منار (= دوربین نجومی) و طبع کتب در فرانسه و بیان حرکات نجومی و منظومه شمسی و نظایر آن با آغاز: «الحمد لله کفی افضاله و الصلوة على خاتم النبیین و آله، فقد ورد كتاب الولى الوفی و الصدیق الصفى...»، انجام: «و على كل دمنة منها آثاره»؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن، 14 و 15 سطر، اندازه: 15/5 × 24 سم [ف:10 - 129]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1308 ق؛ دارای پنج شکل نجومی؛ 12 ص (85 - 96) [ف: 13 - 198]
نسخه اصل: نسخه دکتر یحیی مهدوی؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 2 - 270]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ ترمه؛ جلد: تیماج عنابی، 12 گ، 18 سفر (7/5 × 15) [ف: 1 - 388]
مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 523/2
همان نسخه بالا [نشریه: 5 - 78]
at-tuhfat-ul muhammadiyya
نظام العلما تبریزی، محمود بن محمد، - 1271 ه قمری
nezām-ol-colama tabrizi, mahmüd ebn-e mohammad (- 1855)
اهداء به: محمد شاه قاجار
محل تألیف: شهر ری
نگارشی است به طور تخاطب «یا انسان» در خود شناسی و بیان فوائد معنوی روزه و اثبات شعور در کافه موجودات. وی این اثر را به محمد شاه قاجار تحفه داشته باین مناسبت به نام مذکور ضبط و معرفی شده است. ظاهراً همان که به نام «التحفة المحقرة» و از محمد رفیع بن علی اصغر نظام العلماء دانسته شده است.
آغاز: الحمد لله الذی هدانا شرایع الاسلام و اولانا مدارک الحلال و الحرام... اعلم ان هذه عبارات رایقة و فقرات فائقة كتبتها حسین التجائی الى حرم... الید عبد العظیم... و جعلتها تفحة لسدة السلطان... محمد شاه قاجار
انجام: فصل الله على الحسین و على جده و ابیه و امه و اخیه و ذریته و بنیه و اصحابه و زواره
آغاز: برابر؛ انجام: الى ان سرت شمس و سال خلیج.
خط: نسخ، کا: محمد حسین بن ملا محمد ابراهیم، تا: 23 ذیقعده 1258 ق؛ واقف: ملک زاده کوثر؛ 50 گ، 12 سطر، اندازه: 9 × 18 سم [ف: 6 - 396]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن ابی طالب تستری، تا: 5 رمضان 1278 ق؛ جلد: تیماج مشکی، 32 گ (1 - 32)، 13 سطر، اندازه: 10/5 × 16 سم [ف: 124]
tohfat-ol mohammadiya
رشتی اصفهانی، محسن بن محمد رفیع، ق 13 قمری
rašti esfahani, mohsen ebn-e mohammad rafi (-19 c)
تاریخ تألیف: 3 دیقعده 1275 ق
مؤلف می نویسد که بعد از تألیف «سی صد و سی کتاب» و «مجالس السور» در شرح ازدواج حضرت علی و حضرت فاطمه، عده ای از روضه خوانان تقاضای تألیفی در شرح ازدواج حضرت پیامبر با حضرت خدیجه را نموده اند و لذا اقدام به نگارش این کتاب در هفت «مجلس» نموده است. نامی از این کتاب در الذریعة نیامده است.
آغاز: احمده و اصلى على احمده و لعنة الله على اعدائه بعدد ما فی عدده و بعد... که پس از تألیف موازی سی صد مجلد و کثرت کتب در هر فن
انجام: خداوند بی چون مثوبات آن را در یوم لا ینفع مال و لا بنون عاید این فقیر... و لعنة الله على اعدائهم اجمعین
[دنا 998/2؛ الذریعة 90/25 و 107/8؛ تذكرة القبور 341]
آغاز: برابر؛ انجام: ه، هلال نشان، لای، ماه بسال رسان
خط: نستعلیق، كاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ محشی با نشان «ح» و غیر آن، مصحح؛ کاغذ: فرنگی، 14 گ (127 - 140)، 20 - 22 سطر، اندازه: 12 × 15 سم [ف: 34 - 763]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن علی قزوینی الاصل، تا: 1276 ق؛ توسط مؤلف مقابله و تصحیح شده 10 جمادی الاول 1276، محشی به امضای «منه»؛ جلد: مقوا زرد، 70 گ (119 پ - 188 ر)، 16 سطر، اندازه: 18 × 21 سم [ف: 1 - 299]
tohfe-ye mohammadiye
طبسی خراسانی، محمد ابراهیم بن محمد علی، ق 13 قمری
tabasi ×oräsäni, mohammad ebrähim ebn-e mohammad. 'ali (-19 c)
ترجمه الجواهر النفیسة؛ میرزا محمد اخباری.
تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: 741
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1266 ق؛ با سرلوح، محشی، مجدول؛ مهر: هدایت الله؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 142 گ، 12 سطر (6/5 × 12)، اندازه: 12 × 19 سم [ف: 24]
tohfe-ye mohammadiye
سلطان القراء، محمود بن محمد، ق 14 قمری
soltan-ol-qorrä, mahmüd ebn-e mohammad (-20 c)
در یک «مقدمه» و هست «باب» و «خاتمه» ای نگاشته است: مقدمه در فضایل قرآن و آداب تلاوت؛ باب 1. در استعاذه، بسمله، سجده ها، شمار سوره ها و آیت ها و حروف و رکعات؛ 2. مخارج حروف، اقسام دندان ها؛ 3. تنوین و نون ساکن و تفخیم و ترقیق و ادغام؛ 4. مد و قصر و هاء کنایه و اشباع؛ 5. اقسام وقف و رموز سجاوندی؛ 6. رموز و احوال قراء؛ 7. رسم الخط قرآن؛ 8. اقسام همزه، محکم و متشابه، ناسخ و منسوخ و عام و خاص، خاتمه و بیان سند قرائت نگارنده.
چاپ: دار الخلافه طهران، سنگی، 1288، جیبی
[الذریعه 468/3، 91/18 «كفایة الحفاظ فی التجوید» از همو؛ اعلام 2222/3 محمود التبریزی؛ برگل 351/1؛ مشار فارسی 1215/1: نشانی 3 چ؛ مشار مؤلفین 86/6]
آغاز: الحمد لله الذی انزل على عبده الكتاب، و کرم اولیائه... اما بعد، چون فاتحة الكتاب فرقان فضل و دانش؛ انجام: لا یضیع اجر المحسنین. قد فرغ مؤلفه الفقیر من تألیف و... (12 صفر 1288 ق) فی دار الخلافه ناصریه طهران...
خط: تحریری، بی کا، تا: 1288 ق؛ نسخه چاپ سنگ است؛ 56 گ (1 پ - 56 ر) [ف: 2 - 44]
بی کا، بی تا؛ کتاب چاپی دوره ناصری است [ف: 72]
at-tohfat-ol mohammadiya fi šel moqaddamat-en nasirīva
شیرازی، عبد النبی بن محمد مفید، - 1192 قمری
Siräzi, "abd-on-nabi ebn-e mohammad mofid (-1778)
وابسته به: الاعتقادات = اقل ما یجب اعتقاده على المكلف = العقیدة المفیدة؛ نصیر الدین طوسی، محمد بن محمد (597 - 672) اهدا به: سید محمد خادم مدینة الرسول
شرحی بر اعتقادات خواجه نصیر است. مؤلف در ضمن مطالب خود از استادش صدر الدین محمد قمی و پدرش نقل می کند و نیز از کتاب «فوائد الجعفریه» خود نام می برد. در آخر متن هم از «قواعد العقائد» یاد شده است. در آن فرازی از اصل رساله با عنوان «متن» آمده پس از آن با عناوینی چون «شرح» و «ایضاح» و «تنقیح» شرح می شود با استدلال مختصر و آوردن آیات و روایت مناسب مسائل به گونه ای که همه فهم باشد.
آغاز: متن: اعلم ایها الاخ الصالح العزیز ان اقل ما یجب اعتقاده على المكلف هو ما ترجمته قوله لا اله الا الله و محمد رسول الله. شرح: الحمد لمن سلك بنا سبیل قویم مستقیم و نهج لنا مناهج الحق على طرز عظیم... و بعد فیقول... عبد النبی بن محمد مفید سئلنی بعض الاجلاء ان اترجم له المقدمة الشریفة النصیریة الموضوعة فی اقل ما یجب على المكلف من المعارف و اصول الدین و هو الاخ... السید محمد...
انجام: و انی اسال الله ان یبلغك الى منتهى الامال بمراحم كلامی بالصلاة على محمد و اله خیر آل
[دنا 998/2 (4 نسخه)؛ و مكتبة امیر المؤمنین 100/1؛ فهرستواره منزوی 187/9]
شرح و حواشی:
1- التحفة المحمدیة (منتخب)؛ شیرازی، عبد النبی بن محمد مفید (- 1192)
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 51 گ، اندازه: 10 × 15 سم [نسخه پژوهی: 2 - 125]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 14 جمادی الثانی 1291 ق؛ کاغذ: ختایی آهار مهره، جلد: میشن قرمز، 79 گ، 14 سطر، اندازه: 9/8 × 15/2 سم [ف: 2 - 113]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوب، بی کا، تا: صفر 1309 ق؛ مقابله شده در ربیع الثانی 1310؛ مهر: کتاب خانه سید جلال الدین محدث ارموی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 81 گ، 12 سطر، اندازه: 16 × 22/5 سم [ف: 4 - 15] و [عکسی ف: 6 - 73]
at-tulfat-ul muhammadiyya fi ilm-il 'arabīyya
قراچه داغی، محمد علی بن احمد، - 1310 قمری
qarāče-däqi, mohammad ali ebn-e ahmad (-1893)
اهداء به: حبیب الله محمد
در یک «مقدمه» و سه «باب» و «خاتمه».
[دنا 998/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1139
آغاز: بعد بسمله و حمد... لا یخفى ان العلم هو الحظ الأوفر لمن فاره و الغنم الأكبر لمن جاره جوهرة تفرح بها الكرام البررة و غصة لا یسیغها الجهلة السفلة؛ انجام: حروف الاستثناء هی خلا و علا و حاشا اذا خفض بها فانها لتبعید الفعل عما... و لم یسم الخاص المحذوف و ان وجب حذفه مستقراً لان هذا المحذوف مقدر و المقدر فی حكم المذكور بخلاف الأول فانه صار فیه نسیاً منسیاً.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ گویا اصل، محشی؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی، 289 گ، 25 سطر (11 × 20)، اندازه: 13 × 21 سم [سنا: ف: 2 - 132]
at-tohfat-ol mohammadiya (mn.)
شیرازی، عبد النبی بن محمد مفید، 1192 قمری
šīrāzī, abd-on-nabī ebn-e mohammad mofid (- 1778)
وابسته به: التحفة المحمدیة فی شرح المقدمة النصیریة؛ شیرازی، عبد النبی بن محمد مفید (- 1192)
تاریخ تألیف: 13 رجب 1171 ق
شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 579
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ با نسخه خط مؤلف مقابله شده؛ 21 گ، اندازه: 10 × 15 سم [نسخه پژوهی: 2 - 230]
tohfe-ye mahmüdenšā-e 'azīm
محمد عظیم بن محمد غیاث الدین، ق 13 قمری
mohammad azīm ebn-e mohammad qiyäs-od-din (- 19 c)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24522
آغاز: بسمله، چون صنایع ضایع بوقلمون و نقایش نقوش گوناگون و نقاش گوناگون؛ انجام: نویسنده خواننده گوینده را فقط...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: نباتی، جلد: مقوا با عطف تیماج [رایانه]
at-tohfat-ol mo×tärīye
قاری، محمد حسن بن محمد حسین، ق 13 قمری
qäri, mohammad hasan ebn-e mohammad hoseyn (- 19 c)
اهداء به: میر تراب علیخان سالار جنگ شجاع الدوله مختار الملک
تاریخ تألیف: ذیحجه 1293 ق؛ محل تألیف: حیدر آباد دکن
کتابی است در علم حساب؛ دارای یک «مقدمه» در مبادی علم حساب و هفت «باب»: 1. الصحاح؛ 2. المرکبات، در پنج فصل؛ 3. الكسور العام، در پنج فصل؛ 4. الكسور الاعشاریة، در ده فصل؛ 5. الأربعة المتناسبة و غیر ها، در دو فصل؛ 6. القواعد المتفرقات، در چهار فصل؛ 7. الصعود و النزول، در دو فصل.
[فهرستواره منزوی 2663/4]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1691
آغاز: حمد بلا عد بتعداد استفراد مراتب اعداد احدی را سرد که اربعه متبائنه... اما بعد بنده بی مقدار الراجی عفو ربه الباری محمد حسن ابن محمد حسین القاری... می گوید که شرافت علم حساب بشهادت و الله سریع الحساب معلوم اولو الالباب است؛ انجام: (12) جزر الكعب 23389... // 6029 قد فرغت من تصنیف هذا الكتاب بعون الله ملك الوهاب فی بلدة حیدر آباد دکن صانها الله من الفساد و الفتن فی سلخ شهر ذی الحجه الحرام عام ثلث و تسعین بعد الألف و المأتین من هجرة خیر الأنام على ها جرها ألف ألف تحیة و سلام.
نسخه اصل: کتاب خانه ندوة العلماء، لكهنو، هند، شماره 2 (ردیف 8)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 268 ص، 12 سطر [عکسی ف: 5 - 116]
tohfe-ye mo×beri = kär-e bīkārī
هدایت، مهدی قلی، 1242 - 1334 قمری
hedayat, mahdi-qoli (1827 - 1916)
منظومه ای است اخلاقی و اجتماعی.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15693
آغاز: بسمه تبارک و تعالی. جنبشی است آن چه ترا گردد عیان مایه جنبش چه آن جان جهان؛ انجام: لب به بند و برگشا بازوی کار ورنه زین گونه دگر صحبت مدار
خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ این نسخه به خط ناظم است و در برگ 106 امضاء وی دیده می شود؛ کاغذ: دفتری خط دار، جلد: مقوا، روکش قهوه ای عطف پارچه خاکستری، 130 گ، 20 سطر (9 × 17) اندازه: 18/5 × 22/5 سم [رایانه]
tohfe (m×.)
خوانساری، ابن محمد اسماعیل
×änsärī, ebn-e mohammad esmä'il
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17683
بی کا، بی تا [د. ث.مجلس]
S.-e qaside-ye yatye-ye mürfendereski
شریف دارابی، عباس، ق 13 قمری
šarīf-e däräbi, abbas (-19 c)
وابسته به: قصیده یائیه؛ میر فندرسکی، ابو القاسم بن میرزا بزرگ (- 1050)
اهدا به: محمد رضا خان
شرحی است حکمی بر قصیده معروف امیر ابو القاسم فندرسکی به مطلع: «چرخ با این اختران نغز و خوش زیباستی ** صورتی در زیر دارد آن چه در بالاستی». مؤلف از فلاسفه شیراز است و شاگرد حاج ملا هادی سبزواری که از وی با عنوان «استادنا» (مثلا: قال استادنا فی المنظومة) یاد می کند. وی این شرح را به اشاره «آقا میرزا محمد رضا» - که گویا خازن کتاب خانه شاهزاده حسام السلطنه بوده - نگاشته و در آن از منابع چندی نیز مستقیماً نام برده است که نام برخی صاحبان آثار و تألیفاتشان چنین است: شیخ الرئیس / الطائفه صاحب الفتوحات المكیة (ابن عربی)، شیخ الرئیس صاحب شفا و نقل قولی از قانون و نیز الرسالة العلائیة، استادنا / الاستاد صاحب منظومه، صدر المتالهین صاحب اسفار، غزالی صاحب احیاء العلوم، (خواجه) نصیر الدین (طوسی)، صاحب شرح اشارات، اصول کافی، شیخ شهاب الدین سهروردى صاحب حكمة الاشراق، الشیخ الشبستری (نقل از گلشن راز) و نیز حکایت آذر کیوان از «حکمای پهلوی» و حکایتی از ناصر خسرو، به همراه اشعاری از مولوی، سنایی، حافظ و نقل ها و حکایاتی از معلوم اول، رابعه، بایزید بسطامی، جنید، شیخ مغربی، یحیی بن معاذ رازی. آقا بزرگ نسخه ای از این شرح را نزد علی اکبر نهاوندی دیده که مورخ 1305 ق، کتابت شده در شیراز بوده است. (جواد بشری)
آغاز: سپاس بی قیاس و منت بی نهایت ایزدی را عز شأنه سزد که فیض مقدس سبحانی را
انجام: چه آن مقامیست که خواهش منتفی گردد، و آخر قصیده را بذکر آخر مقامات سالکین ختم نموده؛ رزقنا الله و اخواننا هذا المقام الذی هو قرة عین السالكین بمحمد و آله اجمعین الطاهرین.
چاپ: تهران، انتشارات اقبال: 1337
[الذریعه 15/14؛ نسخه های منزوی 1075/2 و 1245 - 1246؛ مشار فارسی 1216/1؛ راهنمای کتاب س 2 ش 1 ص 126؛ فهرستواره منزوی 185/7؛ دنا 998/2 (12 نسخه)]
شروح و حواشی:
1- تحفة المراد (مختصر)
خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: 1292 ق؛ اندازه: 10/5 × 16/5 سم [نسخه پژوهی: 2 - 125]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الثانی 1292 ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوا با تیماج مشکی، 177 گ، 11 سطر (5 × 10)، اندازه: 10 × 16 سم [ف: 2 - 131]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 9 جمادی الثانی 1292 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد، 272 ص، 12 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 2 - 192]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ابو الحسن بن عبد الله، تا: در 23 جمادی الاول 1293 ق؛ نسخه را شارح به حسام الدین فرزند حاج میرزا محمد شهیر به حکیم باشی داده، یادداشت این یکی به تاریخ رمضان1293 در پایان؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج سرخ، 176 گ، 12 سطر (5/5 × 11)، اندازه: 10/5 × 17 سم [ف: 47]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 13؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: سفید
فرنگی، جلد: پارچه ای عطف چرمی، 125 گ، 13 سطر (6/5 × 11/5)، اندازه: 11/4 × 18 سم [ف: 7 - 240]
آغاز: ساعی بود چنان چه شیخ الرئیس می فرماید و انهم جعلوا لكل واحد من الأمور الطبیعیه؛ انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: اوایل قرن 14؛ افتادگی: آغاز (فاقد مقدمه و پنج برگی از ابتدای شرح افتادگی دارد)؛ کاغذ: فستقی و آبی، جلد: پارچه ای قهوه ای، 76 گ، 19 - 20 سطر،اندازه: 12/5 × 20 سم [ف: 17 - 167]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: سید حسین ندیم فسوی، تا: 1307 ق، جا: خیر آباد گناباد، در سفرش از طهران به گناباد؛ رکابه دار، مجدول؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قرمز با ترنج و سر ترنج، 99 گ (1 پ - 99 ر)، اندازه: 17 × 21/8 سم [ف: 27/1 - 51]
خط: نستعلیق، کا: محمد صادق بن آقا محمد حسین مرشد کازرونی، تا: چهار شنبه ذیقعده 1310 ق؛ کاغذ: سبز و کبود، جلد: تیماج شرخ یک لا، قطع: جیبی [ف: 2 - 7]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهار شنبه 9 ذیحجه 1311 ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، 104 گ، 11 سطر، اندازه: 16/5 × 21 سم [ف: 27 - 145]
آغاز: چرخ با این اختران نغز و خوش و زیباستی... توضیح و تبیین این بیت موقوف است بر اصول و قواعد چند؛ انجام: برابر خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز (دیباچه افتاده)؛ کاغذ:ایرانی، جلد: تیماج سرخ، 230 ص، 15 سطر، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 2 - 192]
انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: نخودی فرنگی، جلد: مقوا با کاغذ ابری، 75 گ، 15 سطر (7 × 13)، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 2 - 346]
آغاز و انجام: برابر
خوش، کا: محمد خلیل بن محمد هاشم شیرازی، بی تا؛ کاغذ: آبی فرنگی، جلد: مقوا با پارچه زیتونی پوشانیده، 149 گ، 12 سطر (8 × 14)، اندازه: 16 × 20/5 سم [ف: 1 - 154]
tohfat-ol moräd (m×.)
وابسته به: تحفة المراد = شرح قصیده یائیه میر فندرسکی؛ شریف دارابی، عباس (قرن 13)
خلاصه ای است که به یک پنجم اصل تلخیص شده و خلاصه کننده از خود نام نبرده است.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6995
آغاز: سپاس بی قیاس و منت بی نهایت ایزدی را عز شأنه؛ انجام: هو قرة عین السالكین بمحمد و آله الطیبین الطاهرین و الحمد لله رب العالمین.
خط: نسخ، كا: على اكبر بن محمد رحیم شیرازی، تا: غره ربیع الثانی 1299 ق؛ واقف: درة السلطنه ملک زاده کوثر، آبان 1326؛ کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: پارچه ای، 25 گ، 10 سطر (5/3 × 11)، اندازه: 11/5 × 17 سم [ف: 7 - 241]
at-tuhfat-ul mursala ila-n nabī
برهانپوری، محمد بن فضل الله، - 1029 قمری
borhänpüri, mohammad ebn-e fazl-ol-lah (-1620)
گفتار کوتاهی است در اثبات وحدت وجود، و وجود را دارای هفت مرتبه می داند و آن ها را شرح می نماید.
آغاز: بسملة. حمد له... و بعد فیقول العبد المذنب المحتاج الى الشفاعة... محمد ابن شیخ فضل الله: هذه نبذة من الكلمات فی علم الحقایق... و سمیتها بالتحفة المرسلة الى النبی (صلی الله علیه و آله و سلم)... اعلموا اخوانی... ان الحق سبحانه و تعالى هو الوجود... و ان لذالك الوجود مراتب كثیرة. المرتبة الأولى مرتبة الا تعین... فهذه سبع مراتب... و ان جمیع الموجودات من حیث الوجود عین الحق و من حیث التعین غیر الحق
[دنا 999/2]
آغاز: بسمله. حمدله. یعنی جمیع محامد و ثنایات مر خدای را؛
انجام: سرمایه دیگر ندارد... فقط.
با شرح فارسی ملا عبد الغفور؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا عطف تیماج تریاکی، 11 گ (37 پ - 47 پ)، 19 سطر (13 × 24)، اندازه: 20 × 30 سم [ف: 17 -472]
آغاز: برابر؛ انجام: امین رب العالمین. تمت از گنج حقیقت نتوان کشف حجاب ** زیرا که نشد کسی ز دریا سیراب. قال المنصور (حلاج): بینی و بینک انی یناز عنى ** فارفع بجودك انیی من البین.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ سپس پراکنده هایی از چند کتاب است: چون «اثولوجیا» (برگ 146 پ)، فواتح الجمال نجم الدین كبرى، شرح فواتح الجمال (برگ 147)، سپس رساله «حقیقة العزلة»(برگ 145 - 146)؛ کاغذ: فرنگی رنگا رنگ، جلد: تیماج قهوه ای،
5 گ (143 - 147)، ابعاد متن: 9 × 17، اندازه: 14/5 × 21 سم [ف: 11 - 49]
آغاز: الحمد لله رب العالمین و العاقبة للمتخلین؛ انجام: و رزقنا الله تعالى و ایاكم هذا المقام بحرمة النبی صلى الله علیه و سلم.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی، با عبارت «بلغ المقابلة»؛ مهر: «خواجه صدیق محمد الحسینی» (مربع)؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز،3 گ (22 پ - 24 پ)، اندازه: 15 × 20/5 سم [ف: 1- 200]
at-tohfat-ol mursalah elä där-il îmän
قادری، محمود بن محمد
qäderī, mahmüd-e ebn-e mohammad
رساله در کیفیت زیارت مرقد پیامبر اسلام و مراقد دیگر مدینه است. مؤلف در آغاز می نویسد: «و بعد فقد أمرنى احمد الخیر ابو الفتح خلیفة شیخنا محیى الدین عبد القادر الجیلانی قدس سره ان اكتب اوراقا بین فیها كیفیة دخول زایر الرسول صلى الله علیه و سلم فی مسجده و روضته و الوقوف بین یدیه فی المواجهة الشریفة و السلام علیه فاجبته داعیا له ملیا لأمره لان مخالفته عندی عزم و طاعته لدى غنم» با عناوین «لمعة فی - لمعة فی».
مؤلف مدعی است که زمان های بسیاری در خواب خدمت پیامبر اسلام شرفیاب شده است. به نام کتاب و نویسنده اشاره شده است. روی برگ آغازین چنین نوشته شده است: «هذه الرسالة قد شرحها ابراهیم بن حسن الكورانی الشافعی و سمى الشرح باتحاف الزكی بشرح التحفة المرسلة الى النبی و قد ذكره المرادی فی سلك الدرر فی عداد مصنفاته»
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21904
آغاز: الحمد لله الذی من علیه باتباع احمد سید المرسلین و جعلنا من خیر امة اخرجت للناس فی السابقین و اللاحقین صلى الله على الرحمة المرسلة للعالمین؛ انجام: یأتی على الناس زمان یدعوا لرجل ابن عمه او قریبه هلم إلى الرخاء و المدینة خیر لهم لو كانوا یعلمون و الذی
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی به نشان «منه» و «منه سلمه الله»؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1374؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: مقوا عطف پارچه آبی،83 گ، 13 سطر، اندازه: 11 × 18 سم [اهدائی رهبر: 8 - 174]
at-tuhfat-ul mardiyya
حسینی، محمد تقی بن اسد الله، ق 14 قمری
hoseyni, mohammad taqi ebn-e asad-ol-läh (- 20 c)
تاریخ تألیف: 5 ذیقعده 1324 ق؛ محل تألیف: قسطنطنیه
منظومه ای است در علم صرف در 616 بیت عربی. مؤلف ساکن خوی بوده است، ولی این ارجوزه را در قسطنطنیه سروده است.
چاپ: ترکیه، سنگی، 1325، رقعی، 101 + 1 ص،
[الذریعه 468/3]
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6987/5 - 35/167
آغاز: بسمله قال التقى الهاشمی النجفی ** عامله الله بلطفه الخفی / الحمد لله للمصرف الفعال ** فجرداً عن سمة المثال؛ انجام: فا شكر الله على الأیادی ** مصلیاً على النبی الهادی / و آله الطهر هداة البررة ** و صحبه الدین قالوا شره
خط: نسخ، کا: عبد الله بن ملا حسین ترابی، تا: غره رجب 1342 ق؛ جلد: مقوایی، 34 گ، 9 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 2 - 786]
at-tuhfat-ul mardiyya fi-l amal bi-jadawil-in nisbat-is sittina
محلاتی فوضی، محمد بن عبد الرحیم
mahallātī fūzī, mohammad ebn-e 'abd-or-rahim
دارای «مقدمه» و شش «فصل» و «خاتمه»: مقدمه فی حساب الهدج و الدقایق و كیفیة و صفها و معرفة الدرج؛ فصل 1. معرفة الجمع؛ 2. معرفة الطرح؛ الفصل 3. معرفة جنس حاصل الضرب و جنس خارج القسمه؛ 4. معرفة الضرب بجداول النسبة الستینه؛ 5. معرفة القسمة؛ 6. معرفة الجذر؛ الخاتمه فی معرفة الموازین.
[دنا 999/2]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13294/2
آغاز: الحمد لله كفاء افضاله و السلام على سیدنا محمد و على آله و اصحابه و اتباعه؛ انجام: و الحمد لله وحده و صلى الله على من لا نبی بعده.
خط: نسخ پست، بی کا، بی تا؛ کاغذ: شکری، جلد: مقوا با روکش مشمع سبز، 23 سطر، اندازه: 8/9 × 16 سم [ف: 18 - 150]
at-tuhfat-ul mardiyya li-l-hadrat-ir radawiyya
بایزید ثانی بسطامی، علی بن عنایت الله، ق 11 قمری
bayazid-e säni-ye bastami, ali ebn-e enayat-ol-läh (- 17 c)
تاریخ تألیف: پایان رجب 979 ق؛ محل تألیف: توس
در سه «مقصد»: وجوب التسلیم او استحبابه فی الجملة، تعیین الصیغة الواجبة او المندوبة؛ ابحاث نافعة (که بهشت بحث می رسد). این نامه از تسلیم در نماز گفتگو نموده و بدان نام یاد شده را داده است.
[دنا 999/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 944/7
آغاز: نحمدک و نشكرك اللهم على ما كرمتنا بالتفضیل تكریما... و بعد یقول... ابو محمد بن عنایة الله ابی لما رأیت فتاوى اصحابنا فی مسئلة تسلیم الصلوة متباینة متخالفة و ان شواهد هم على طرفی الوجوب و الاستحباب متعارضة متكافئة... احببت ان اورد خلاصة دلائلهم و مآخذهم فی رسالة باهرة... و سمیتها بالتحفة المرضیة للحضرة الرضویة اذ قد كان الفوز بهذا المرام من بركات هذه الروضة العلیة و هی مرتبة على مقاصد ثلثه؛ انجام: و لنقطع الكلام هنا... و بعد وقع الفراغ من تألیفها فی أواخر شهر رجب المرجب سنة تسع و سبعین و تسعمائة.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه شوال 1094 ق؛ محشی با نشان «منه رحمه الله»؛ 20 گ (80 پ - 99 پ) [ف: 5 - 1825]
tohfat-ol morakkab
عصری، زین الدین عبد الله
asri, zayn-od-din abd-ol-läh
اهدا به: امیر طغار تکین ابو المظفر
کتابی طبی در مباحث مجامعت در هفده «باب»: 1. مقدمه کتاب و دلایل مزاج ها؛ 2. غذا های مفرد و مرکب که این شغل را شاید؛ 3. دارو های مفرد که شایسته بود درین شغل؛ 4. اغذیه مرکب مناسب؛ 5. در شراب هایی که موافق بود این کار را شاید؛ 6. گوارش ها و معجون ها؛ 7. در چیز هایی که ذکر سخت کند؛ 8. صفت حب هایی که در دهان گیرند؛ 9. در ابزار بندی کمر را سود دارد؛ 10. سود حبها که در کف یا مالند؛ 11. در چیز هایی که مباشرت را قوت دهد و لذت دهد؛ 12. شیاف هایی که به کار برند؛ 13. اشکال مجامعت و کیفیت آن؛ 14. حب هایی که قضیب را بزرگ کند؛ 15. چیز هایی که زنان آبستن نشوند؛ 16. چیز هایی که مزاج زنان را نیک کند؛ 17. چیز هایی که زنان آبستن شوند.
[فهرستواره منزوی 3345/5]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2768/4
آغاز: بسمله و الحمد لله رب العالمین و العاقبة للمتقین و صلى الله على محمد و اله اجمعین اما بعد چنین گوید زین العابدین؛ انجام: ظرفی بظرفی و مجرب است و بالله التوفیق تمت الرسالة بعون الملك الوهاب
خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 41 ص (148 - 188)، 15 سطر (7/5 × 16/5)، اندازه: 11/1 × 17/5 سم [ف: 6 - 381]
tohfat-ol morid
خواجوئی، ابو القاسم
×äjül, ab-ol-qasem
اهدا به: یکی از شاهزاده خانم ها
در چگونگی مد و جزر دریا ها و کم و زیاد شدن آب آن ها و بعضی از جزیره ها و حیوانات عجیب هر یک از دریا ها، برای یکی از شاهزاده خانم ها نگاشته شده و مشتمل بر دو «مقدمه» و هشت «فصل»: مقدمه اول: در احوال عناصر و کیفیت تربیت آن ها؛ مقدمه دوم: در احوال بحر محیط؛ فصل 1. احوال بحر محیط؛ 2. احوال بحر چین؛ 3. بحر هند؛ 4. بحر فارس؛ 5. بحر قلزم؛ 6. بحر زنج؛ 7. بحر مغرب؛ 8. بحر خزر.
[فهرستواره منزوی 3804/5]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8812
آغاز: ستایش سزاوار ذاتی که هست ** بر قدرتش آسمان چیز پستاما بعد چنین گوید بنده آثم... چون از جانب شوکت و جلالت مآب فخامت و مناعت انتساب؛ انجام: گوشت او ادرار بول کند و طعم و بوی عظیم خوش باشد.
خط: نسخ خوب، بی کا، تا: 1222 ق؛ مجدول؛ 64 گ، 12 سطر، اندازه: 14 × 20/5 سم [ف: 23 - 9]
tuffat-ul murid fi fann-it tajwid
رساله ای است کوتاه در علم تجوید و قرائت قرآن مجید در سه «باب» و یک «خاتمه»: باب 1. معنی تجوید؛ 2. آن چه متعلق به حرف است؛ 3. توابع القاب و صفات؛ خاتمه در وقف و ابتدا. نامی از این رساله در منابع موجود یافت نشد.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12690/2
آغاز: الحمد لله ولى المحامد... و بعد فهذه رسالة مشتملة على ما لا بد منه من أصول القراء آت؛ انجام: و اما یتعلق بالرسم فلا مدخل له هنا اذ هو مقرر فی كتب مشهورة تضمن البحث عنه فمن أراد فعلیه بها.
خط: نسخ، بی کا، تا: نیمه قرن 10؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی، 15 گ (19 - 33)، 15 سطر، اندازه: 8 × 12 سم [ف: 32 - 266]
tohfat-ol mosäfer
لاهیجی، حسن بن عبد الرزاق، 1045 - 1121 قمری
lāhīji, hasan ebn-e 'abd-or-razzaq (1636 - 1710)
وابسته به: جمال الصالحین = جمال السالكین؛ لاهیجی، حسن بن عبد الرزاق (1045 - 1121)
تاریخ تألیف: 1121 ق
منتخبی است از کتاب «جمال الصالحین» خود مؤلف که درباره
آداب سفر نوشته شده است، در یک «مقدمه» و ده «فصل» و یک «خاتمه»: مقدمه در ذکر بعضی از امور که تقدیم آن ها مناسب است؛ فصل 1. اختیار ساعات برای سفر؛ 2. تحصیل رفیق و تهیه اسباب؛ 3. افتتاح سفر به تصدق؛ 4. وادع عیال و آداب بیرون رفتن از خانه؛ 5. وداع احباب و مفارقت اصحاب؛ 6. آداب سوار شدن و راه رفتن؛ 7. آداب متعلق به منزل؛ 8. آداب سفر دریا؛ 9. مکارم اخلاق و آداب رفاقت در سفر؛ 10. رجوع از سفر؛ خاتمه در ذکر بعضی از وسائل حاجات. بعد از خطبه نوشته است: «و بعد این رساله ای است موسوم به تحفة المسافر که از کتاب جمال الصالحین که قبل از این بر سبیل تفصیل در همه ابواب آداب نوشته بودم انتخاب نموده و بعضی فواید نیز بر آن افزوده می شود مشتمل بر ذکر احوال و آداب سفر تا در احیان حرکت و انتقال و رکوب و ارتحال حاضر و حمل آن بر مسافر آسان باشد».
آغاز: حمد و ثنای بی منتها خدای را که ابواب خیر دنیا و عقبی برای بندگان گشود و راه های مطالب هر دو جهان پایشان نمود.
انجام: و این از فضل خداست بر ما و بر شیعیان ما.
چاپ: این رساله ضمن رسائل فارسی حسن لاهیجی با تصحیح علی صدرائی نیا توسط نشر قبله در دست چاپ است.
[دنا 999/2 (9 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 369/6]
خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 7 ذیحجه 1079 ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن آلبالویی، 30 گ (4 پ - 33 پ)، 15 سطر، اندازه: 7/9 × 11/5 سم [ف: 5 - 448]
آغاز: حمد و ثنای بی منتها خدای را که ابواب خیر دنیا و عقبی برای بندگان گشود و راه های مطالب هر دو جهان پایشان نمود؛ انجام: و این از فضل خداست بر ما و بر شیعیان ما.
خط: نسخ زیبا ادعیه معرب، کا: محمد محسن بن علی رضا شیرازی، تا: پنج شنبه 16 ذیحجه 1082 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 17 گ (127 ر - 143 ر)، اندازه: 15 × 23 سم [ف: 16 - 176]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد جعفر بن میرزا مراد بیدگلی، تا: 16 رمضان 1094 ق؛ مصحح، محشى؛ واقف: ملا علی محمد تهرانی؛ جلد: مقوایی، عطف تیماج قهوه ای، 23 گ (100 پ - 122 پ)، 12 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [محدث ارموی مخ: 1 - 303]
آغاز: برابر
بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ قطع: وزیری [اهدائی ف: 304]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: حدود قرن 12؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ کاغذ: آهاری نباتی، جلد: مقوا، 9 گ، 15 سطر، اندازه: 13 × 25 سم [ف: 15 - 152]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: شاقلی زنگنه، تا: 6 جمادی الاول 1133 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 31 گ،14 سطر، اندازه: 12 × 18 سم [ف مخ: 1 - 365]
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 24 گ (66 پ - 89 ر)، اندازه: 10 × 16 سم [ف: 19 - 305]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن مشکی نو، 18 گ (138 ر - 155 ر)، 18 سطر، اندازه: 15/8 × 28 سم [ف: 5 - 213]
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قرمز، 17 سطر، اندازه: 23/8 × 35/9 سم [ف: 7 - 223]
tohfat-ol mosäfer
کربلائی، علی بن حسین، - 1135 قمری
karbala'i, ali ebn-e hoseyn (-1723)
کتاب در مناسک حج است که آن را از ملحقات کتاب «تحفة المسافر» تألیفی اش قرار داده است.
[دنا 1000/2]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2712
آغاز: الحمد لرب البیت الحرام و صاحب الركن و المقام و مشرف المشاعر العظام و الصلوة و السلام على سید الانام؛ انجام: اللهم فاكتبنا مع الشاهدین
خط: نسخ، بی کا، تا: 964 ق؛ واقف: نادر شاه، 1145؛ کاغذ: شکری، جلد: تیماج تریاکی، 38 گ، 15 سطر، اندازه: 10 × 14 سم [ف: 5 - 416]
tubhfat-ul musafirin
طبیب شیرازی، محمد بن علی اکبر
tabib-e širăzi, mohammad ebn-e 'ali akbar
تاریخ تألیف: 1281 ق
رساله ای است در حفظ صحت در سفر و معالجه برخی از
بیماری ها که به خواهش برخی از دوستان مؤلف در یک «مقدمه» و دو «مطلب» مشتمل بر هفده «فصل» نگاشته شده است: مطلب اول: در بیان تدبیر مسافر و قوانین حفظ صحت و تدابیر اموری که مسافر را غالباً لازم است مشتمل بر چهار فصل: 1) بیان اراده سفر و آن چه از سفر لازم است، 2) بیان تدبیر سردی هوا و برف و باران در سفر، 3) بیان تدبیر حفظ اعضاء در سفر، 4) بیان تدبیر سفر دریا؛ مطلب دوم: در بیان معالجه بعضی از امراض که مسافر را غالباً عارض می گردد و مشتمل بر سیزده فصل: 1) انواع صداع ها، 2) ذکام، 3) بیان درد گوش، 4) بیان درد دندان، 5) بیان حناق، 6) بیان اسهال، 7) بیان ذات الجنب، 8) بیان هیضه، 9) بیان قولنج، 10) بیان زحیر، 11) حمیات، 12) بیان بعضی امراض غیر مختصه، 13) بیان مداوای بعضی از سموم.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14087
آغاز: الحمد الله الحكیم العلیم... اما بعد چنین گوید اقل خلیفة... چون بعضی از ارباب ذوى الحقوق و اصحاب ذوى الایادی اراده بعضی از اسفار نموده از این بی بضاعت؛ انجام: و بعد از زمانی تبدیل نمایند رفع سمیت خواهد شد چون که مقصود اختصار بود بر این مختصر اقتصار نمود زیاده بر این ذکر ننمود و باین ختمک نمود و الحمد لله... تسلیماً كثیراً كثیراً.
خط: نستعلیق زیبا، كا: محمد كاظم بن محمد متخلص به ناظم، تا: 5 شعبان 1281 ق، حسب اشاره مرتضی قلی خان؛ مصحح، اشعاری از عنقا در مدح مسعود میرزا ظل السلطان؛ وصیت نامه ای به تاریخ 17 شعبان 1341؛ تملک: جلال الدین بن فخر الدین موسوی خوانساری در تاریخ 14 صفر سال 1341 ق؛ مهر: «هو العلى الأكبر» (بیضی)، «عبده مرتضی بن... محمد علی» (بیضی)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سورمه ای، 55 گ، 12 سطر (6 × 11)، اندازه: 11 × 17/5 سم [ف: 35 - 594]
tubhfat-ul musäfirin
رساله ای مختصر در آداب و کیفیت و اعمال وارده در سفر که در یک «مقدمه» و شش «باب» و یک «خاتمه» تنظیم شده است: مقدمه: فیما نذكره من عزم الانسان و نیته فی سفره؛ باب 1. بیان النیة و الوقت، در سه فصل؛ 2. فیما یعمل المسافر قبل الخروج در پنج فصل؛ 3. فیما یصحبه الانسان معه فی اسفاره، در سه فصل؛ 4. تعلیم المسافر و نصیحته و حمل السلاح در هفت فصل؛ 5...؛ 6. فیما یعمل و یدعوا فی الطریق، در شش فصل.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2946/1
آغاز: الحمد لله الذی سلك بنا طریق ارادته و بعثنا فی... محبته الذی جعل الحمد من غیر حاجته إلى حامد یقع من طرق الاعتراف بلا هویته و سبباً للمزید فی؛ انجام: اللهم اسعدنا بهذه الحركة و امددنا بالیمن و البركة وقتا سوء القدر و اكفنا مهمات السفر و قرب لنا العبد و النأی و سهل علینا السیر و الیسرى و وفقنا
تا اوایل باب ششم را در بر دارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: وسط و انجام؛ جلد: تیماج سرخ، 30 گ، 12 سطر، اندازه: 10 × 14 سم [ف مخ: 1 - 365]
tohfat-ol masä'el = javab-ol masä'el = farāyez = majma'-ol farä'ez
قطب الدین محمد بن افضل محمد، ق 11 قمری
qotb-od-din mohammad ebn-e afzal mohammad (-17 e)
اهداء به: ملک نسیم الدین (حاكم وقف)
رساله کوتاهی است در اصول و فروع دین به طریق سؤال و جواب و به روش سنیان در ده «باب»: 1. صفت ایمان؛ 2. طهارت؛ 3. صلاة؛ 4. صوم؛ 5. زکات؛ 6. نکاح؛ 7. طلاق؛ 8. مكروهات؛ 9. الفاظ کفر؛ 10. مسائل متفرقه. ترجمه متن قطب شمس قاضی که در قصبه آسولی می زیسته است.
[دنا 999/2]
آغاز: الحمد لله الذی نور قلوب المؤمنین بهدایته و القدیم الذی یقوم السماء بغیر عمد بقوته... بعد از حمد خدای جل و علا درود بر احمد با صفا؛ انجام: مالک شود یا نه در واقعات حساس می گوید شود مسلمان کند بغیر و طی نکاح کند روا باشد زیرا چه میان مالک و مملوک نکاح حاجت نیست مملوک گردد تمت.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور، 52 گ (1 پ - 52 پ)، 15 سطر [ف: 221]
آغاز: قطب شمس قاضی الساكن به قصبه اسولی... لما رایت اتحاف الملوك احدى الدوله الفت رساله لتكون التحفة ترجمه هر گاه که دیدم من تحفه بردن برای ملوک یکی از دولت است. تصنیف این رساله کردم تا تحفه گرده به حضرت ملک الامراء؛ انجام: و میان مالک و مملوک نکاح حاجت نیست و الله اعلم بالصواب.
در فهرست بدون نام مؤلف است؛ خط: نستعلیق، کا: برخوردار، تا: 15 شعبان 1085 ق؛ افتادگی: آغاز: کاغذ: هندی، جلد: مقوا عطف تیماج تریاکی، 105 گ، 9 سطر (7 × 15)، اندازه: 13 × 22 سم [ف: 16 - 104]
tohfat-ol masä'el
حسینی اصفهانی، ابو الحسن بن محمد محسن، ق 13
قمری
hoseyni esfahani, ab-ol-hasan ebn-e mohammad. mohsen (-19 c)
تاریخ تألیف: رمضان 1221 ق
مجموعه مسائل فقهی فتوایی است که گرد آورنده از سید علی طباطبائی حائری (صاحب ریاض المسائل) پرسیده و پاسخ های او در این کتاب فراهم ساخته است. احکام تقلید تا خمس در این نسخه آمده است.
مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 220/1
آغاز: الحمد لله مجیب دعوة المضطرین و محقق آمال السائلین... قاصر از نیل معالی و معانی ابن المغفور محمد محسن
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای، 33 گ (1 پ - 33 پ)، اندازه: 15 × 20/5 سم [ف: 1 - 173]
tohfat-ol mas üdiya
فشارکی، محمد باقر بن محمد جعفر، 1252 - 1314 قمری
fešāraki, mohammad bäqer ebn-e mohammad ja'far (1837 - 1897)
اهدا به: ظل السلطان
در پنج «فصل»: 1. ذکر اسامی و آیاء جناب رسول و ائمه اطهار علیهم السلام؛ 2. بیان معنی امامت و بیان لزوم آن؛ 3. کلیات صفات و مقام ائمه؛ 4. ذکر جزئی از فضایل مخصوصه؛ 5. ذکر پاره ای از فرمایشات این مظاهر علوم.
اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: 11484/1
آغاز: الحمد لله رب العالمین الذی ارسل الرسل المكرمین و السفراء الغرامیامین... و بعد تراب اقدام خدام شریعت... باقر بن (بعد از 5 صفحه) مختصر رساله در امامت بنحو معروض عرضه داشت شود پس شروع نمودم... و او را مسمى بتحفة المسعودیه و مرتب نمودم او را بر پنج فصل؛ انجام: و اهتمام در فکر و مطالعه مباحثات و نظام امر معاش با کثرت عوارض و وفور قصور در امر روزگار در کمال تعجیل در قلیل از زمان این رساله مختصره را نوشتم و مع ذلك حز طلب عفو و آمرزش از پروردگار از عامه برادران التماسی ندارم و قد وقع الفراغ منه... ج 1، 1305
خط: نستعلیق، کا: ناصر الدین حسینی، تا: 8 ذیحجه 1305 ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج سرخ، 139 ص، 15 سطر (8 × 16)، اندازه: 14 × 22 سم [ف: 1 - 363]
اصفهان؛ صارم الدوله (کتاب خانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 1009
همان نسخه بالا [ف: 121]
tohfe-ye mas'üdiye
نوری اسفندیاری، عباس قلی، 1270 - قمری
nürī esfandyārī, abbas-qoli (1891 -)
پند نامه ای است که برای پسر خود تألیف نموده است. در 1281 میرزای وقار این رساله را نزد مؤلف دیده نظماً و نثراً شرحی در آخر آن نگاشته است.
[فهرستواره منزوی 370/6]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 572
آغاز: اما بعد چنین گوید حقیر فقیر كثیر التقصیر ناء عن الأهل صفر الكف منفرد كالسیف عرى متناه من الحلل عباس قلی بن المرحوم المغفور محمد زکیخان النوری سردار مملکتین فارس و کرمان
خط: شکسته، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ چند صفحه از آخر نانوشته؛ کاغذ: حواشی رنگا رنگ، 87 گ، 11 و 14 سطر، اندازه: 12/5 × 21 سم [ف: 2 - 336]
tohfe-ye mas'üdiye tohfat-ol mas'üdiya fi 'aqa'ed-ed dīnīya
طبرسی، عنایت الله بن ملک محمد، ق 14 قمری
tabarsi, enäyat-ol-läh ebn-e malek mohammad (-20 c)
اهداء به: ظل السلطان
تاریخ تألیف: دهه دوم ذیحجه 1303 ق
نویسنده می گوید بر خود فرض و واجب می شمردم که در حقانیت فرق ناجیه اثنی عشریه چیزی بنویسم و همواره در این خیال بودم تا سر انجام به این آرزو رسیدم که کتاب حاضر را در یک «مقدمه» و چهار «باب» و یک «خاتمه» پرداختم: مقدمه در بیان وجوب ایمان برای همه مکلفان عقلاً؛ باب 1. بیان اعتقادات عقلیه حاوی پنج رکن؛ 2. بیان ملحقات معاد که از جمله وی عذاب قبر است؛ 3. بیان سایر سمعیات از میزان و صراط و از حساب و بریدن کتب و نامه در این باب چند منزل است؛ 4. بیان بهشت و دوزخ و در این باب چند مقام است؛ خاتمه: در بیان حقیقت حال صوفیه و اخبار و قصص غریبه و عجیبه.
آغاز: بسمله، حمد كثیر جلیل بی حد و ثنای جمیل خارج از احصاء و عد مر یگانه
انجام: البته از اغماض اعین عمض خواهند فرمود
[دنا 1000/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1303 ق؛ دارای سرلوح، مجدول، محشی؛ 853 ص، 20 سطر (12 × 21)، اندازه: 16 × 26 سم [ف: 75]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: احمد بن حسین تفریشی، تا: 1304 ق، جا: طهران؛ با سرلوح مذهب، مجدول مذهب؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 432 گ، 21 سطر (10 × 19)، اندازه: 17 × 26 سم [ف: 6 - 46]
← تحفة المسعودیة فی عقائد الدینیة ← تحفه مسعودیه
tohfat-ol mas üdīya va tabšerat-oš šiat-el esna ašarīyya
حسینی یزدی، حسین بن اسماعیل، ق 14 قمری
hoseyni yazdi, hoseyn ebn-e esma'il (-20 c)
اهداء به: ظل السلطان
محل: تألیف: اصفهان
مشتمل است بر یک «مقدمه» در دو «اصل» و دوازده «باب» در چهار «فصل» (تمامی فهرست فصول و ابواب در صفحه اول کتاب نوشته شده).
اصفهان؛ صارم الدوله (کتاب خانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 1008
آغاز: الحمد لله الذی خلقنا من الماء والطین... اما بعد چنین عرضه می دارد این داعی دولت ابد؛ انجام: تا شادی و سرور اهل بهشت و حزن و اندوه اهل جهنهم زیاد گردد. گر منزل افلاک شود منزل تو ** و از کوثر اگر سرشته گردد گل تو
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: رجب 1304 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با روکش مخمل سبز عطف میشن، 190 ص، 12 سطر (8 × 15)، اندازه: 13 × 21 سم [ف: 121]
tohfat-ol moslemin
محمد جعفر
mohammad ja far
فقه اهل سنت.
[دنا 1000/2]
مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 63
خط: نسخ هندوستان، بی کا، تا: 1220 ق؛ جلد: تیماج مشکی، 138 گ، 17 سطر، اندازه: 16 × 21/5 سم [ف: 1 - 35]
مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 63
همان نسخه بالا [نشریه: 5 - 15]
tohfat-ol moslemin
موسوی علوی یزدی، صبغة الله بن جعفر
müsavi-ye 'alavi-ye yazdi, sebqat-ol-läh ebn-e ja' far
پاسخ هفت سؤال است که از هند توسط قاضی قضات قاضی حمید الدین به مؤلف ارسال شده، اصل سؤالات به هندی بوده مؤلف آن ها را به پارسی برگردانده و پاسخ داده است. همه این سؤالات در اعتقادات است.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8470 - 57/140
آغاز: بسمله، و بعد قال الله تبارك و تعالى فی حكم كتابه العزیز المجید و النجم اذا هوى
از اول تا آخر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 4 ربیع الثانی 1269 ق؛ اجازه اجتهاد شیخ محسن خنفر به مؤلف کتاب؛ 94 گ، 11 سطر، اندازه: 14 × 18 سم [ف: 2 - 786]
tohfat-ol mošfeqin
محمد مهدی بن ملا میرزا
mohammad mahdi ebn-e mollā mirzā.
نویسنده می گوید سال ها در کیمیا رنج بردم و علم حاصل نمودم و نتیجه علم و کارم را درین رساله به سی «باب» می آورم: 1. اصول دانستن حقیقت مشاکلت؛ 2. مزاوجت؛ 3. معرفت میزان؛ 4. تدبیر زیبق؛ 5. تدبیر نوشادر؛ 6. تدبیر کبریت و زرنیخ؛ 7. عمل متفرقه قمری؛ 8. تدبیر رفع و نفی و جسد؛ 9. عمل جدید؛ 10. عمل سم؛ 11. تدبیر توتیا؛ 12. تدبیر سفر ها سفر ها؛ 13. تکلیس ها؛ 14. صفت تصعید کوره؛ 15. تشمیع؛ 16. حل و وصل؛ 17. عقد؛ 18. آب ها و تیزاب ها؛ 19. تدبیر میزان؛ 20. تصعید اجساد؛ 21. تدبیر مزاج ها؛ 22. تدبیر املاح؛ 23. نسخات تنگلو شاهی؛ 24. اعمال شمس؛ 25. مروارید و غیره؛ 26. زنجار و شنجرف. باب 27 تا 30 و 28 از نسخه افتاده است.
[دنا 1000/2]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3010
آغاز: درود و تحیات و افیات بر ذات مقدس؛ انجام: سهام بگذارند و بیش تر آرند بفرمان...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی میشن مشکی، 152 گ، 18 سطر (7 × 13/5)، اندازه: 12 × 17/5 سم [ف: 6 - 775]
tubfat-ul muşallin
حسینی لاهیجانی، محمد بن احمد، ق 12 قمری
hoseyni lähījäni, mohammad ebn-e ahmad (-18 c)
اهداء به: شاه سلطان حسین صفوی
تاریخ تألیف: 20 شهر رمضان 1108 ق
احکام شک و سهو در رکعات و افعال نماز و آداب نماز احتیاط و دو سجده سهو با روشی نیکو و جدول هایی مفید تنظیم کرده است. این کتاب مطابق فتوای استاد مؤلف، ملا محمد باقر مجلسی است و دارای یک «مقدمه» و سه «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه: در انواع خللی که در نماز ممکن است؛ باب 1. احکام خلل عمدی و سهوی و ظنی؛ 2. آداب نماز احتیاط و سجده سهو؛ خاتمه: معالجه رفع کثرت شک و سهو. (سید احمد اشکوری)
آغاز: حمد مبرا از شک و ریب و ثنای معرا از نقص و غیب مر عالم الغیبی را سزد که بانوار مصابیح دلایل ساطعه
[دنا 1000/2 (1 نسخه)؛ مكتبة امیر المؤمنین 101/1]
آغاز: برابر؛ انجام: در مقام اصلاح در آیند و كان ذلك فی عشرین من شهر المبارك شهر رمضان فی سنه 1108
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 1159 ق؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1384؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: تیماج فرنگی، 32 گ، 15 سطر، اندازه: 10/5 × 18/5 سم [اهدائی رهبر: 3 - 133]
آغاز: برابر؛ انجام: از روی حضور قلب مکرر این آیه را بخواند رب اشرح لی صدری و پسرلی امری
خط: نسخ زیبا و نستعلیق، بی کا، تا: در عصر مؤلف؛ مجدول، دارای سرلوح؛ جلد: پارچه، 34 گ، 14 سطر، اندازه: 12/5 × 21 سم [ف: 17 - 223]
tohfat-ol mosallin
حسینی علویجه، محمد علی بن زین العابدین، - 1348 قمری
hoseyni 'alavije, mohammad ali ebn-e zayn-ol-äbedin (- 1930)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27418
آغاز: بسمله. الحمد الله الذی جعلنا من المصلین و جعل الصلوة عماد الدین و صیرنا بها من المفلحین؛ انجام: اما کوفیان اطراف آمدند لکن با شمشیر های زهر آلود نیزه های جان شکافت و هر چه فریاد العطش می کرد بحمد الله که جلد اول كتاب تحفة المصلین تمام شد
جلد اول؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1321 ق؛ کاغذ: نباتی، جلد: مقوا عطف تیماج، 210 گ، اندازه: 11 × 17 سم [رایانه]
← تحفه مظفری ← المعتمد فی المعتقد
← تحفه مظفری ← تاریخ مظفری
tohfe-ye mozaffari
كمال السلطنه، محمد تقی، ق 14 قمری
kamal-os-sältane, mohammad taqi (-20 c)
اهداء به: مظفر الدین شاه
تاریخ تألیف: 1320 ق
این دیوان با ستایش خدا و پیامبر آغاز می شود و پس از آن به مدح مظفر الدین شاه می کشد و علاوه بر آن از مباحث اخلاقی سخن می گوید و در ضمن از هنر تیغ و نیزه و فواید میوه ها نیز مطالبی می آورد.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 902
آغاز: بسمله، در صفت توحید باری تعالی جل جلاله و عم نواله و عظم شأنه. ذات او نزد عارف و عالم ** برتر از ما و کیف و زهل و لم؛ انجام: در این ایام اگر دولت نیابم ** بامید کدام ایام باشم خط: نستعلیق، كاتب = مؤلف، تا: رجب 1320 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مخمل قرمز با ترنج و نیم ترنج، 198 گ، 12 سطر (8/5 × 15/5)، اندازه: 13/5 × 20/5 سم [ف: 2 - 437]
tohfe-ye mozaffariye
هاشم بن حسن، ق 14 قمری
häšem ebn-e hasan (-20 c)
اهداء به: مظفر الدین شاه قاجار
تاریخ تألیف: 1315 ق
وی این کتاب را در توصیف ایران از دیدگاه احادیث و اخبار اسلامی تألیف نموده و چون به نام مظفر الدین شاه ساخته به «تحقه مظفریه» موسوم گردانیده است.
چاپ: تهران، 1321، به عنوان «شرف ایران و افتخار ایرانیان»
[دنا 1001/2؛ فهرستواره منزوی 515/1]
تهران؛ نور بخش؛ شماره نسخه: 526
آغاز: بسمله و صلى الله على محمد... اكمل ارباب الشرایع و المرسلین... به این که محمد و آل محمد و عموم طبقات؛ انجام: پایان: که اسباب تعب و ذلت و فقر مسلمان شده... صلى الله علیه. خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، 32 ص، 17 سطر، اندازه: 18 × 22/5 سم [ف: 2 - 186]
at-tohfat-ol mo tamediyya
خورموجی، محمد جعفر بن محمد علی، 1225 - 1301 قمری
×ormoji, mohammad ja'far ebn-e mohammad ali (1810 - 1884)
اهداء به: یحیی خان قزوینی معتمد الملک
تاریخ تألیف: 1292 ق؛ محل تألیف: شیراز
مؤلف خود در مقدمه کتاب گوید که آن را در سال 1292 قمری که یحیی خان قزوینی معتمد الملک برادر میرزا حسین خان مشیر الدوله سپهسالار و پسر یوزباشی خان قزوینی، حکمرانی فارس را داشته است در شیراز برای وی نوشته است. شامل مقدمه ای در احوال معتمد الملک که بعد ها لقب مشیر الدوله گرفته و پس از آن در چهار «باب»: 1. اشعار شعراء العرب و اهل الفصاحة و البراعة؛ 2. بدیع الفاظ فضلاء العرب فی القصص و الامثال و النصایح و ما یتعلق بهذه الاقوال؛ 3. ذكر شطری از اشعار بلاغت آثار عجم؛ 4. ذکر قدری از انشاء و حکایات از ادباء و کتاب فضیلت شعار عجم.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2226
آغاز: سپاس و ستایش بی حد مر خدایی را؛ انجام: یجدنی انشاء الله من الصالحین.
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 1293 ق؛ کاتب در پایان آورده: «بر حسب فرمایش سرکار جلالت شعار عظمت دثار طایف بیت الله الحرام و زائر ائمه انام علیهم السلام اشرف الحاج مقرب الخاقان میرزا محمد جعفر خان حقایق نگار بجهت حضور مرحمت ظهور معدلت دستور جناب مستطاب جلالت مآب اشرف ارفع اجل اكرم افخم اعظم معدن الجود و السخاء حضرت معتمد الملک فرمان فرمای مملکت فارس ادام الله تعالى عمره و عزته العالی فی شهر ربیع الثانی سنه 1293 تحریر یافت». از این قرار نسخه حاضر نسخه اصل کتاب است؛ با سرلوح ممتاز، مجدول؛ کاغذ: ترمه آهار مهره، جلد: میشن سرخ، 549 ص، 17 سطر، اندازه: 17 × 27 سم [ف: 6 - 183]
at-tuhfat-ul mutamidiya fi ihqaq-il madhab-il ja'farīyya
لاری، علی اکبر بن محمد امین، ق 13 قمری
läri, ali akbar ebn-e mohammad amin (-19 c)
تاریخ تألیف: 1286 ق
[فهرستواره منزوی 188/9]
شیراز؛ خانقاه احمدیه؛ شماره نسخه: 257
بی کا، تا: قرن 13 [نشریه: 5 - 210]
tohfat-ol ma'süm
بدخشانی، غیاث الدین، - 1181 قمری
badaךānī, qīyās-od-din (- 1768)
به سبک گلستان در 10 «تحفه» در شرح حال و سلوک عرفانی مؤلف، پس از آن مناقب و مدایح ائمه، و قصاید و غزلیات ناقص است.
بی کا، تا: 1312 ق [د. ث. مجلس]
خط: نستعلیق، كا: محمد سلیم بن جلیل آقا، تا: ربیع الثانی 1333 ق، جا: دهکده قاجر در چین که دولت عثمانی در ساوجبلاغ و خوی بوده و از ارکان حرب معزول شده؛ مجدول، راسته و چلیپا، با فهرست کتاب های خطی و چایی کاتب؛ کاغذ: استانبولی نخودی، قطع: وزیری [رشت و همدان: ف: 1673]
tuffat-ul mu'allimin
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 21094
بی کا، تا: 1321 ق، خریداری از رضا شیخان [رایانه]
← تحفه معینیه ← التحفة المعینیة
at-tuhfat-ul mu'inīya
موسوی، محمد بن ابی الحسن، 963 - 1043 ه قمری
müsavi, mohammad ebn-e abe-l-hasan (1556 - 1634)
تاریخ تألیف: 1031 ق
در یک «مقدمه» و پنج «مبحث» در زمینه معارف خمسه: توحید و عدل و نبوت و امامت و معاد است که در خصوص امامت به تفصیل سخن گفته و آن را بر پنج «فصل» تقسیم نموده: 1. آیات 100 گانه در امامت حضرت علی (علیه السلام)؛ 2. 120 حدیث از طرق عامه حضرت علی (علیه السلام)؛ 3. احادیث از طرق خاصه از حضرت على (علیه السلام)؛ 4. انتقادات و مطاعن؛ 5. معجزات ائمه اطهار.
مشهد؛ فاضل، محمود؛ شماره نسخه: 2
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ تاریخ فراغت از تألیف این کتاب 1031 ق (هو تحفة الکلامی) است؛ محشی با
نشانه «منه عفى عنه»، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا عطف تیماج قهوه ای، 236 ص، 12 سطر (9/5 × 17)، اندازه: 18/5 × 26 سم [نشریه: 7 - 761]
at-tuhfat-ul mu'îniya
زاهدى لارى، عبد الحی بن عز الدین، ق 11 قمری
zähedi-ye lärī, 'abd-ol-hayy ebn-e ezz-od-din (-17 c)
اهدا به: معین الدین محمد وزیر
استفاده از کواکب و اوضاع نسبی آن ها به هم برای انجام امور و نیز ترکیب اعداد با هم برای پیش بینی حوادث از مسائلی است.که از دیرباز طرف توجه علاقه مندان به غیب گویی بوده است نویسنده می گوید چون معین الدین محمد وزیر را میل به این رشته بود لذا بر آن شدم که کتاب حاضر را در این فن فراهم آورم زیرا جز «کنه المراد» در این فن تا کنون کتابی نبوده است. در این کتاب مسائل دقیقی در خواص اعداد و نسب آن ها و این که با چه نسبی از اعداد می توان پیش بینی حوادث کرد و هم چنین از وضع کواکب بحث ها رفته است.
[فهرستواره منزوی 2845/4]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2157/1
آغاز: بسمله، هو الموفق، بعد حمد الله سبحانه و الصلوة على نبیه و اله و سائر الائمه المعصومین چون بندگان؛ انجام: و آن را از عدد مجموع اسم نقصان کنیم و باقی را در بیت ثانی سطر ثالث عرض گذاریم
خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 48 ص، 22 سطر (11 × 16)، اندازه: 16/5 × 21 سم [ف: 5 - 214]
tohfe-ye moqniye
جامی، عبد الرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری
jami, 'abd-or-rahmän ebn-e ahmad (1415 - 1493)
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7785/16
خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: 22 شعبان 1099 ق؛ با سرلوح؛ کاغذ: هندی، جلد: گالینگور عطف تیماج تریاکی، 12 سطر (15 × 20) اندازه: 13 × 23 سم [ف: 16 - 698]
tohfat-ol malä eka
حسینی بخاری، محمد بن برهان، ق 9 قمری
hoseynī bo×ārī, mohammad ebn-e borhän (-15 c)
اهدا به: جبرئیل، میکائیل، اسرائیل و عزرائیل
رساله ای عرفانی و روایی در کیفیت آفرینش ملائکه و عالم بالا و عالم پایین در سه «قسم»: 1. خلق ملائکه علوی و تسبیح هر یک؛ 2. صفت خلق عالم علوی؛ 3. صفت خلق عالم سفلی.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35173/29
آغاز: بسمله. اللهم اعطنى محبة جبرئیل و میکائیل و اسرافیل و حملة عرشک حمد من صانع افلاک را؛ انجام: و باد بر چیزی نیست پس دنیا بر باد است.
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 10؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ کاغذ: نخودی آهار مهره کشمیری، جلد: تیماج فرنگی، 8 ص (129 - 136)، 19 سطر، اندازه: 17/5 × 23/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 1 - 331]
tohfat-ol-molk-e šähanšāhī
وابسته به: تعویذ الحاكم صاحب مصر فی علم الصنعة العالیة = التعویذ فی صناعة الاكسیر؛ الحاكم بامر الله، منصور بن عزیز (386 - 411 ق)
ترجمه رساله الحاكم بالله است در کیمیا. از این کتاب دو ترجمه می شناسیم: یکی با عنوان «تحفة الشاهیه» از محمد بن طاهر الحاکم و دیگری ترجمه ای ناشناس که با عنوان «تعویذ الحاكم (ترجمه)» معرفی خواهد شد. مشخص نیست که این ترجمه یکی از آن دو است و یا متفاوت با آن ها. علاوه بر دو ترجمه فوق الذکر، رساله هایی با عنوان «کیمیا» به الحاكم بالله نسبت داده شده اند که ممکن است برخی از آن ها ترجمه همین اثر باشند.
[نسخه های منزوی 631/1 «کیمیاء»؛ الذریعة 197/18]
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7109/1 - 36/109
آغاز: بسمله بدان که مصنف این نسخه بدیعه مبارکه در سال نود و پنج از هجرت پیغمبر... ترجمه رسالت شد حاکم بالله بود در ترجمه آن شروع کردم بسیار بیوضع بود که حاکم بالله یک معنی را بالفاظ مختلف گردانیده... ای فرزند این صناعت از چیزی نیست که آن چیزی ثابت باشد؛ انجام: در باب اکبر شروع مکن از برای آن که چون باب عمل اصغر پرتو آسان شود همه باب ها صفت اکبر بود اوصیك یا بنی بهذا العمل علیك بقولی علیک بقولی و السلام و السلام.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج سبز مجدول، 22 گ، 17 سطر، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 2 - 787]
tohfe-ve malek-šähiye
وابسته به: تعویذ الحاكم صاحب مصر فی علم الصنعة العالیة = التعویذ فی صناعة الاكسیر؛ الحاكم بامر الله، منصور بن عزیز
(386 - 411 ق)
ترجمه کتابی است که حاکم بالله برای پسر خود تألیف کرده است و در آن نشان داده که برای کیمیا و کیمیاگری چه باید کرد و شخص کیمیاگر چه باید انجام دهد و آلات و ادوات آن چه باید باشد تا به مقصود رسد. فصول این کتاب با «بدان ای پسر» آغاز می شود. هم چون نسخه بالا مشخص نیست که این ترجمه با ترجمه های دیگر از این کتاب یکی است یا متفاوت.
آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام على خیر خلقه محمد و اله اجمعین اما بعد این ترجمه رساله ایست
آغاز: برابر؛ انجام: و حکمت او عام بود و اخلاق او مذهب گشته باشد و شریعت خویش بحق عمل کرده باشد.
خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 47 ص (47 - 93)، 20 سفر کامل (8 × 14)، اندازه: 15 × 21/5 سم [ف: 6 - 101]
آغاز: برابر؛ انجام: صدقه بده که خدای تعالی ترا به مراد برساند آن چه ترا عطا دادم و ودیعت دادم از اسرار سلامت.
خط: نستعلیق ناخوانا، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ فاقد سه صفحه آخر نسخه فوق می باشد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای، 10 ص (107 - 116)، 15 سطر (8 × 17/5)، اندازه: 15/5 × 20/8 سم [رایانه]
tohfe-ye malekit-ve 'oyün-o a×bär-er rezā
بسطامی، علی بن طیفور، ق 11 قمری
bastami, ali ebn-e tayfor (-17 c)
وابسته به: عیون اخبار الرضا؛ شیخ صدوق، محمد بن على (311 - 381)
اهدا به: شیخ ملک محمد انصاری
تاریخ تألیف: 1060 ق؛ محل تألیف: دکن هند
ترجمه ای است روان و شیوا از عیون اخبار الرضا (علیه السلام)، مشتمل بر حالات و صفات حمیده و کلمات حکمت آمیز امام علی بن موسى الرضا (علیه السلام) می باشد. در 138 (139) باب: باب یکم: وجه تسمیه حضرت رضا، سپس حدیث هایی در امامت ایشان و دیگر امامان شیعه، ذکر مجالس ایشان با اهل ادیان دیگر در وعظ و یا گفتگو و مناظره دینی، در نزد هارون عباسی (170 -193 ق)، باب 139 در ذکر صفات و سیرت پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم). بسطامی درباره شیوه ترجمه و توضیح کتاب چنین می نگارد: «قاصد این است که بر عادت دیگر مترجمین بكان یكون عبارت عربی اقتصار ننموده در ترتیب و تنظیم فقرات و تأخیر و تقدیم کلمات ملتزم پیروی اصل نباشد و هر جا مقام اقتضای بسط كلام نماید تقریباً للافهام در مقام بسط آن در آید و هر جا ایراد نظمی مناسب باشد. توضیحاً للمرام مبادرت به ذکر آن واقع شود انشاء الله تعالى وحده العزیز». گاهی توضیحاتی از مترجم افزوده شده و اشعاری مناسب می آورد. مترجم آن را در سال بیستم از سلطنت عبد الله قطب شاهی (1035 - 1082 ق) ترجمه نموده است و در دیباچه از شیخ ملک محمد انصاری تجلیل فراوان می نماید.
آغاز: چون کلک سخن گوی با مداد مداد ** در گلشن اخبار زبان باز گشاد / بر طبق حدیث كل امر ذی بال ** از حمد الهی سخن آغاز نهاد. آغاز سخن گذاری بحمد و ثنای حضرت باری شیمه ستوده راویان اخبار اخیار
انجام: هر چه خوبان دارند تو تنها داری صلوات الله و سلام علیه و آله الطیبین الطاهرین مصنف این کتاب مستطاب گفت که... و تفسیر این روایت را در کتاب معانی الاخبار بیان کرده ام ان اردت الاطلاع علیه فارجع الیه و التوفیق منه و سبحانه و تعالى.
[الذریعه 120/4، دنا 1001/2 (9 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 1581/3]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج تریاکی با ترنج و سر ترنج، قطع: وزیری [ادبیات تهران: ف: 2 - 51]
آغاز و انجام: برابر
از ابتدای کتاب تا انتهای باب 29؛ خط: نستعلیق، کا: شیخ حسین بن فتح الله، تا: قرن 11، جا: حیدر آباد؛ افتادگی: وسط؛ مجدول؛ واقف: خان بابا مشار؛ کاغذ: حنایی، جلد: میشن قهوه ای، 190 گ، 21 سطر (10/5 × 21)، اندازه: 15/5 × 26/5 سم [ف: 14 - 128]
آغاز و انجام: برابر
ج 1؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهار شنبه 19 جمادی الثانی 1107 ق؛ دارای سرلوح مذهب، داخل كتیبه «بسمله»، مجدول؛ واقف: سید جلال الدین تهرانی، مرداد 1361؛ کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: تیماج عنابی با ترنج و سر ترنج، 187 گ، 20 سطر (12 × 20/7)، اندازه: 18 × 29/2 سم [ف: 14 - 129]
بی کا، تا: 1125 ق [میراث اسلامی: 5 - 613]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه 12 رمضان 1125 ق؛ تملک: حیدر بن عبد الغنی حسینی به تاریخ 1220 با مهر «العبد حیدر الحسینی» (مربع)، تملکی پاک شده با مهر «العبد محمد حسین الحسینی» (مربع)؛ جلد: تیماج قرمز، 160 گ، 17 سطر، اندازه: 20/5 × 28/5 سم [ف: 3 - 335] و [عکسی ف: 7 - 302]
آغاز و انجام: برابر
ج 1؛ خط: نستعلیق، كا: نظام الدین بن عبد العلی گیلانی، تا: قرن 12؛ از روی نسخه ابو الفتح بن صفی الله حسینی؛ اهدایی: رهبری فروردین 1374؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: اسقاطی، 238 گ، 17 سطر، اندازه: 14/5 × 25/5 سم [ف: 26 - 143] و [اهدائی رهبر: 2 اخبار 1 - 189]
آغاز و انجام: برابر
ترجمه 29 باب اول کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اواسط رجب 1223 ق؛ جلد: تیماج، قهوه ای با ترنج با سر، 142 گ، 21 سطر، اندازه: 20 × 31 سم [ف: 38 - 542]
نسخه اصل: با دلیان 226 اوزلی. در فهرست با عنوان «تحفه قطب شاهی»، آمده؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 1 - 44]
← تحفة الملوك ← تحفة الوزراء
← تحفة الملوك ← ملحقات نصاب الصبیان
← تحفة الملوك ← بهرامشاهیه
← تحفة الملوك ← تحفة الآصفیة
tohfat-ol molük
غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 قمری
qazzāli, mohammad ebn-e mohammad (1059 - 1112)
مؤلف در مقدمه می گوید: «چون همت عالی سلطان اسلام - خلد الله ملکه - از دل روشن و صفای گوهر جنان اقتضا کرد که در خواهد تا داعی کتابی کند در مقاصد مسلمانی، در بیان اعتقاد و اختلاف علما و حقیقت عبادات و شرح بعضی از قصص انبیا و طرفی از هر چه به کار آید، چون عدل و خلق نیکو و آن چه بدین ماند با آن دل روشن و ذهن صافی را آینه بود و به مطالعه آن صفا گوهر و نور بصیرت زیادت شود، خدای را تعالی شکر گزاردیم که خلق را از نهایت رحمت چنین سلطانی و پادشاهی پاک دین نیکو سیرت ارزانی داشت و از ادعیه کریم او را اجابت کردم و از خدای معاونت خواستم و کتاب را تحفة الملوک نام نهادم». این کتاب مشتمل است بر یازده «باب»: 1. اعتقاد و علامت های آن؛ 2. اختلاف علما؛ 3. عدل و شرایط آن؛ 4. طهارت و آدابش؛ 5. نماز و اسرارش؛ 6. روزه و شرایط درستی آن؛ 7. زکات و اسبابش؛ 8. حج و شرایطش؛ 9. صید و حلالش بر مذهب امام ابو حنیفه؛ 10. بیان طرفی از قصص انبیا (علیه السلام) و چیزی از حکایت مشایخ؛ 11. حث بر جهاد. چنان که گذشت مؤلف در متن کتاب، به نام آن تصریح کرده و در صفحه عنوان نسخه حاضر، نام کتاب و مؤلف چنین ثبت شده است: «كتاب تحفة الملوك من تصنیف الشیخ الامام الأجل السید عدة للدین حجة الاسلام سید الفریقین أبی حامد محمد بن محمد بن محمد الغزالی قدس الله روحه و رضی عنه برحمتک یا أرحم الراحمین».
اثر معروف غزالی در اخلاق پادشاهان به زبان فارسی، کتاب «نصیحة الملوک» است که بار ها به چاپ رسیده و نسخه های خطی آن فراوان است و در برخی از فهارس نسخ خطی، از آن به عنوان «تحفة الملوک» یاد شده است. اما نسخه حاضر با «نصیحة الملوك» مذکور تفاوت های بسیاری دارد، گر چه منزوی می گوید که نسخه های نصیحه الملوک با هم متفاوتند. از طرفی مرحوم دانش پژوه «تحفة الملوك» و «نصیحة الملوك» را، دو اثر مجزا از غزالی می داند. وی که متن «تحفة الملوک» را چاپ کرده، آن را از نوشته های اصیل غزالی می داند. در واقع سبک نوشته و شیوه بیان مطلب، درست به همان سبک و سیاق است که از غزالی می شناسیم. یک نشانه تاریخی در دست است که اهمیت خاص دارد و زمان تألیف کتاب را تصریحاً در روزگاری قرار می دهد که بیت المقدس در دست صلیبیان بوده است. در این رساله که به درخواست «سلطان اسلام» در یازده باب کوتاه نوشته شده، بابی به جهاد اختصاص یافته است. در حالی که غزالی در احیاء علوم الدین و کیمیای سعادت به موضوع جهاد نپرداخته است، به علاوه باب مربوط به صید و شکار نیز تازه است، ولی باب های مربوط به تکالیف دینی، چکیده های کوچکی هستند که محتوایشان در احیاء علوم الدین به تفصیل بیان شده اند.
تنها نسخه شناخته شده از این کتاب، در کتاب خانه ایاصوفیه، در استانبول ترکیه، به شماره «2910» نگهداری می شود. در این نسخه که به سال 700 ق کتابت شدهف به دنبال نصیحة الملوك غزالی، در برگ های 318 ر تا 365 ر، تحفة الملوك تحریر شده است.
به گفته دانش پژوه، بوئیژ و بدوی که فهرست آثار غزالی را نوشته اند، این رساله را نشناختند و همان نصیحة الملوك پنداشتند و نخستین بار مجتبی مینوی در مجله دانشکده ادبیات (سال هشتم، شماره سوم، ص 10، سال 1340) ضمن معرفی مجموعه شماره «2910» کتاب خانه ایا صوفیه، این کتاب را شناسانده است و به استناد آن، در غزالی نامه همایی (ص 249) از این رساله یاد شده است. بدیع الزمان فروزانفر نیز در «شرح احوال و نقد و تحلیل آثار شیخ فرید الدین محمد عطار نیشابوری» (ص 329 - 335) به تفصیل درباره تحفة الملوك غزالی بحث نموده و گفته است: این کتاب تنها مأخذی است که داستان شیخ صنعان را چنان که عطار در منطق الطیر آورده، دارد و قبل از عطار هم بوده است. (حافظیان)
چاپ: به اهتمام محمد تقی دانش پژوه، مجله دانشکده ادبیات مشهد، 1344، 1: 246 - 300.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1323 عکسی
آغاز: سپاس خدای را که این عالم متناهی اثری از قدرت بی نهایت اوست و ایستادن زمین و آسمان و عرش و کرسی به یمن عنایت اوست... باب اول در اعتقاد بدانک خدای تعالی یکی است، وی را انباز نیست و یگانه است؛ انجام: فصل خلق در بند شهوات اند و در بند بد دلی و این دو آفت بزرگ است... روزگار عزیز سلطان لیلاج کناد و آفت های روزگار بد از آن دل و جان و تن بگرداند... ثواب آن به دیوان او می رسد، بمنه و کرمه وجود و مشیته و الحمد لله حق حمده و الصلوة و السلام على خیر خلقه محمد و آله الطیبین الطاهرین و حسبنا الله و نعم الوكیل.
نسخه اصل: کتاب خانه ایا صوفیه در استانبول ترکیه، ش «2910» رساله آخر مجموعه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل قرن 8 ق؛ 101 ص، 15 سطر [عکسی ف: 4 - 38]
tohfat-ol molük
اوحدی مراغه ای، 670 - 738 قمری
awhadi maraqe-1 (1272 - 1338)
چون انسان افضل مخلوقات است و فضیلت وی نیز به سخن باشد لهذا مؤلف از گفتار بزرگان سخنانی در موضوعات مختلف انتخاب کرده و آن ها را در 9 «باب» تنظیم نموده است و باب اول آن در جملاتی است که بزرگان در دو کلمه گفته اند تا باب نهم که به ده کلمه رسیده است.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1193/1
آغاز: سپاس و ستایش خداوندی را که آفریننده زمین و آسمانت و روزی دهنده جانوران است و صلوات و تحیات تحفه بارگاه مطهر نبوی و خاندان مقدس مصطفوی
نسخه اصل: کتاب خانه واتیکان - رم 9 نسخه های فارسی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ 35 ص (1 - 35) [عکسی ف: 3 - 478]
tohfat-ol molük hedyat-ol molük va hedāvat-os solük nasihat-ol molük
اصفهانی، علی بن ابی فحص، ق 8 قمری
esfahani, ali ebn-e abi fahs (-14 c)
مجموعه ای است در پانزده «باب» در پند و حکم شامل آراء و گفتار حکماء و بلغاء و حکایات از جمله نوادر اشعاری که آورده در سه موضع از ابو شکور بلخی شعر نقل کرده است که در برخی از تذکره های موجود نیست. عناوین ابواب: 1. خرد؛ 2. دانش؛ 3. نادانی؛ 4. سخن؛ 5. حکمت و امثال و پند؛ 6. دوستی؛ 7. دشمنی؛ 8. نصیحت فرزند؛ 9. پادشاهی و کیفیت آن؛ 10. خدمت پادشاه؛ 11. صبر و شتاب؛ 12. نیکی و بدی؛ 13. خوی نیک و بد؛ 14. نهفته داشتن راز؛ 15. دنیا و حرص و آز. از کتاب استفاده می شود که مؤلف از اهل سنت و جماعت است.
آغاز: شکر و سپاس بی قیاس حضرت آن خداوندی را که حمد و ثنای وجود وجوب اوست و وجود جمله ممکنات مستفاد از فیض وجود او... و این کتاب مشتمل است بر پانزده باب.
انجام: اگر مرگ داد است بیداد چیست ** ز داد این همه بانگ و فریاد چیست
چاپ: در 1317 ش، در 113 ص، بدون نام مؤلف، از روی نسخه بریتانیا به چاپ رسیده است.
دنا 1002/2 (8 نسخه)؛ مجله ادبیات تهران س 8 ش 3 ص 14؛ فهرست مقالات فارسی - مجله ادبیات تبریز س 13 ش 3 ص 280؛ مهر س 1 ش 2 ص 471 و ش 7 ص 505؛ نسخه های منزوی 1565؛ فهرستواره منزوی 373/6 با همین سرآغاز و مؤلف را علی بن ابو حفص سپاهانی دانسته که البته رساله او سر آغازی جز این دارد و در 696/6 با عنوان «هدیة الملوك و هدایة السلوک»، با آغازی دیگر ولی دقیقاً با همین فصل بندی و عناوین، آن را از ابوبکر بن صالح خالدی (درگذشت پیرامون 1100 ق) دانسته است. که با توجه به نسخه هایی از آن با تاریخ 761، و 885، و 1049 و... انتساب آن به خالدی منتفی است]
نسخه اصل: مجموعه یوسف آغا قونیه ش 5484؛ خط: نسخ، بی کا، تا: آغاز قرن 7؛ ناقص، با «اوراق من صورة الأرض» نسخ علی بن فتوح عقلانی در 627 و «اوراق من كتاب فی التصوف» [فیلمها ف: 1 - 44]
تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 111/1 بخش 3
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [ف: 107]
نسخه اصل: ایا صوفیا ش 4824. در 15 باب؛ بی کا، تا: با تاریخ 649 ق؛ 66 گ (128 - 193)، 15 سطر [فیلمها ف: 1 - 417]
نسخه اصل: موزه بریتانیا ش 7863 شرقی. در پانزده باب؛ بی کا، تا: رجب 761 ق؛ 71 گ (52 پ - 122 ر) [فیلمها ف: 1 - 528]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 و 9؛ مجدول، با تکمیل نفیسی در آغاز و انجام و با تصحیحات او؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج کبود، 41 گ، ابعاد متن: 1 × 99، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 16 -191] و [فیلمها ف: 1 - 44]
نسخه اصل: چستر بیتی 332 (81/3)؛ کا: گلشنی هروی، تا: 885 ق [ف: 165]
تهران؛ بنیاد فرهنگ ایران؛ شماره نسخه: ف 12
همان نسخه بالا [نشریه: 11 - 992]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: صفر 1049 ق؛ در حاشیه یادداشت به نام عبد العلی معتمد الدوله؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 58 ص (1 - 58)، 14 سطر (6/5 × 12)، اندازه: 12 × 18 سم [ف: 13 - 291]
آغاز: برابر؛ انجام: چنان رفت دارای گنج از نهان ** که درویش ترکس رود هم چنان.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: یک شنبه 19 ذیحجه 1073 ق؛ در متن و حاشیه به طور چلیپا، مجدول مذهب؛ واقف: نائینی؛ 10 گ، اندازه: 26 × 43 سم [ف: 6 - 397]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2116 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1 - 44]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق زیبا، كا: صادق علی بن رحمت الله الویری، تا: محرم 1085 ق، جا: قصبه ساوج بلاغ کردستان در منزل حاج عباس؛ مصحح، با علامت بلاغ، قبل از شروع کتاب مطالب متفرقه ای آمده: نادریات صادق بیگ افشار، مناجات عیسى علیه السلام، اشعاری از عطار در سال 1129، اشعاری از کمال الدین یحیی درباره کبائر، صورت جواب بیگلر بیگی آذربایجان در باب قدغن کردن شراب، مسوده عریضه محمد رضا خان قاجار، صورت رقعه ای به تاریخ 1082 در باب شدائد زمستان، کتابت نواب به محمد امین سلطان خلف رستم محمد خان اوزبک، و چند رقعه دیگر همراه به چند حکایت و احادیث متفرقه؛ مهر: «پیرو صادق اولاد علی است» (بیضوی)؛ یادداشت به تاریخ شب شنبه 16 محرم 1088 با مهر «عبد شاه ولایت عبد الله» (مربع)؛ جلد: تیماج مشکی ساده، 34 گ (28 پ - 61 ر)، اندازه: 19/5 × 28 سم [ف: 2 - 28]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1186/1
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3 - 471]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست مؤلف ناشناس؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: آقا بابا بن میرزا محمد لواسانی، تا: یک شنبه 15 جمادی الاول 1268 ق، به دستور آقا شیخ محمد (ظاهراً مؤلف مجموعه)؛ محشی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 25 گ (104 ر - 128 پ)، اندازه: 21 × 33 سم [ف: 7 - 34]
کا: حسن علی مشهدی، بی تا؛ انتقالی از کتاب خانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 16/8 × 25/5 سم [رایانه]
نسخه اصل: موزه بریتانیا ش 17966.Add؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1 - 607]
نسخه اصل: کتاب خانه نخجوانی. در 15 باب؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1 - 144]
tohfat-ol molük
بصری، زید بن هیبة الله، ق 8 قمری
basri, zeyd ebn-e heybat-ol-läh (-14 c)
به دستور: امیر طغار بکر ابو المظفر سنجر بن ملک شاه
کتابی است در آداب مجامعت و قوه باه بر گرفته از میان 414 کتاب از کتب اطباء قدیم، در چهار «مقدمه» و هنده «باب» (نسخه ها در ابواب یکسان نیست): 1. مقدمه کتاب و مزاج ها؛ 2. غذا های مفرد که این را شاید؛ 3. دارو ها؛ 4. غذا های مرکبه؛ 5. شرایط این کار؛ 6. گوارش ها و معجون های مقوی؛ 7. موج ها؛ 8. چیز هایی که در دهان گیرند؛ 9. آزار ها و کمربند ها؛ 12. شیاف ها؛ 15. چیز هایی که زنان بار گیرند؛ 16. دارو ها که زنان بار گیرند؛ 17. چیز هایی که فرج زنان را تنگ کند. در فهرست آستان قدس نام مؤلف «زید بن هیبة الله مصری» ضبط شده است.
آغاز: 1: بسمله، چنین گوید ابو المظفر هبت الله محمد بن اردشیر بن كیوتاد بن مهراس بن جاماسب حکیم: چون سعادت خدایگان عالم سلطان شرق و غرب معز الدنیا و الدین ابو الحارث، سنجر بن ملک شاه سلجوقی بنده را
2: بسمله رساله تحفة الملوك اما بعد الحمد لله رب و الصلوة على نبیه محمد صلى الله علیه و آله و سلم و على اخیه و ابن عمه... چنین هیبت الله البصری که چون سعادت خدمت امیر طغارت کین ابو المظفر این بنده را حاصل شد بعد از مراسم بنده نوازی فرمودند که در باب مجامعت کتابی باید ساخت
انجام: انگوری کهنه بجوشاند و پاره صوف در آن تر کند و زن بر گیرد که مطلق دوشیزه گردد.
[فهرستواره منزوی 3346/5؛ و دنا 1002/2 (12 نسخه)]
خط: نستعلیق، کا: سلطان محمد بن حاجی مومن جورقانی، تا: 15 شوال 1055 ق؛ محشی؛ با اشعاری فارسی با تخلص کلیم، جلد: تیماج جگری، 270 گ، 17 سطر، اندازه: 16/5 × 25/5 سم [ف: 20 - 386]
آغاز: برابر 1؛ انجام: و پاره صوف بر آن تر کند و زن به خود برگیرد مطلق دوشیزه گردد و این دارو اکثر آزموده است...
نام مؤلف ابو المظفر هبة الله بن اردشیر بن كیوتاد بن مهراس بن جاماسب حکیم آمده؛ خط: نسخ، کا: محمود بن علی طبسی، تا: 1059 ق؛ کاغذ: شرقی، 19 گ (215 پ - 233 ر)، 17 سطر، اندازه: 6/5 × 15 سم [ف: 37 - 211]
آغاز: برابر 2؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ملا محمد بلخی، تا: پنج شنبه غره ربیع الاول 1062 ق؛ 15 گ (23 پ - 37 پ)، اندازه: 10/5 × 14/5 سم [مؤید: 3 - 366]
خط: نستعلیق، کا: محمد اکمل بن محمد افضل بن كمال الدین واعظ محرر یزدی، تا: جمعه 24 ربیع الثانی 1094 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 1 ص (103 پ)، 10 سطر، اندازه: 10/5 × 14/5 سم [ف: 27 - 231]
آغاز: برابر 2؛ انجام: زنجبیل نه درم صلابه نموده با نهد موازنه نموده تناول نماید تمام شد کتاب تحفة الملوك...
خط: نستعلیق، کا: صالح بن عباس کاشانی، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج روغنی مشکی با ترنج و سر ترنج، 13 گ، 30 سطر، اندازه: 24 × 37 سم [ف: 2 - 788]
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمین و الصلواة و السلام على سیدنا محمد و اله اجمعین. اما بعد چنین گوید زین بنثبته العصری که سعادة خدمت نواب امیر کبیر؛ انجام: که بغایت تنگ گرداند و بمرتبه بکارت رسد.
خط: نستعلیق، کا: قوام الدین محمد بن الحاجی مولانا عبد الاحد همدانی، تا: 1171 ق، جا: بلده نجنكر من بلدو کج؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج سیاه با ترنج و نیم ترنج، 120 گ، 17 سطر (8 × 15/5)، اندازه: 12/5 × 21/5 سم [ف: 3 - 202]
آغاز: برابر 2؛ انجام: خون بر بهق سیاه و کلفت مالند ببرد... خرگوش اگر در شراب کرده به کسی دهند زده بخسبد و بیدار نگردد تا آن که سر که به خورد او دهند سرگین خفاش با زرنیخ و آهک بر موی زهار کنند موی بر نیاید
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشى؛ جلد: تیماج قهوه ای، 27 گ، 17 سطر، اندازه: 16 × 21 سم [ف مخ: 1 - 367]
آغاز: الم تر الى الملاء من بنى اسرائیل؛ انجام: ان یكاد الذین كفرو لیزلقونک برحمتک یا ارحم
خط: نستعلیق، کا: عبد الله جزائری، تا: 1218 ق [الفبائی: 117]
آغاز: برابر؛ انجام: جمله دارو ها خرد کوفته با او بیامیزد و یکقچه بخیسانند تا با هم بیامیزد و در سبوی رنگین کنند و بکار دارند و الله الموفق
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ متن و هامش؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج سرخ با ترنج رنگین، 47 ص (104 - 150) [سنا: ف: 2 - 299]
آغاز: برابر 2؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری، کا: میر نعمت الله، تا: چهار شنبه 22 شوال 1339 ق؛ 12 ص (1 - 12)، 21 سطر [عکسی ف: 3 - 311]
آغاز: اما بعد الحمد لولیه و الصلاة على نبیه، چنین گوید هیبت الله البصری که چون سعادت خدمت امیر ظفار؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا حبیب الله علوی، تا: چهار شنبه 22 صفر 1340 ق، جا: حیدر آباد؛ جلد: مقوایی عطف پارچه، 13 گ (1 پ - 13 ر)، اندازه: 19 × 23 سم [ف: 4 - 371]
آغاز: برابر 2
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج سرخ عطف میشن سبز، 16 گ (13 - 28)، 17 سطر (10 × 19/5)، اندازه: 14 × 25/5 سم [ف: 1 - 177]
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سر ترنج، 13 گ (1 پ - 13 ر)، اندازه: 13 × 20/5 سم [ف: 20 - 180]
آغاز: برابر 2
بی کا، بی تا؛ جلد: لایه ای سبز، 41 گ، قطع: رقعی [ف: 181]
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ در دو برگ پایانی جدول فال نامه امام علی (علیه السلام) و طریقه استفاده از آن و نام برخی از گیاهان دارویی با معادل آن ها به عربی آمده؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سر ترنج، 12 گ (141 پ - 152 ر)، 15 سطر، اندازه: 15/5 × 21 سم [ف: 20 - 348]
tohfat-ol molük
متطبب اصفهانی، محمد بن عبد الله
motatabbeb-e esfahani, mohammad ebn-e 'abd-ol-läh
وابسته به: الباه (رسالة فی...)؛ رازی، محمد بن زکریا (251 - 313 ق)
این رساله ترجمه «الباه» رازی (- 313 ق) است که سیزده فصل است (نجم آبادی در سر گذشت ص 209 و مؤلفات ص 135) و نوزده فصل دارد و جز ترجمه ای است که بلوشه (128/2 ش 884/4) به نام «فوائد الاشیاء» یاد کرده است. دارای نوزده «فصل» است: 1. بیان ضرر ها که از کثرت مباشرت حادث شود؛ 2. تدارک ضرر قبل از استحکام آن؛ 3. اوقات مذموم و محمود عند المباشرت؛ 4. هیئت منافع که متضمن استعمال مباشرت بود؛ 5. اسباب علل که موجب نقصان باه و تدارک آن...؛ 6. افزودن منی و گرم کردن آن و امداد اعضا...؛ 7. سرعت انزال و عدم لذت و تدارک آن؛ 8. ذکر ادویه مفرده و اغذیه مقوی باه و مولد منی؛ 9. مفرحات و معاجین و ادویه مرکبه که تهیج باه کند و منی کند و منی افزاید؛ 10. ذکر حقن ها و شیاف ها که باعث باه و مقوی نعظ بود؛ 11. اطلیه و مروفات و مسوحات ملاذ
جهت تقویت باه؛ 12. ذکر ادویه و آن چه نقص منی بوده و آن را بفسراند؛ 13. ذکر اشکال مذموم و محمود و مبانی که لایق این امر بود؛ 14. ذکر اطلیه ملذذ قضیب و آن چه مضیق گرداند؛ 15. بیان اشیای که بالخاصه تهیج باه کند؛ 16. ذکر اسباب و علامات منع حبك و تدبیر علاج آن؛ 17. استدلال بر وجود حبک و دفع ممانع آن؛ 18. منع حبك و تدبیر نسوان بعد از وضع و منع اسقاط؛ 19. تسهیل ولادت و اخراج مشیمه و جنین میته و ختم کتاب.
[دنا 1002/2]
تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 238/5
آغاز: بسمله. و به تستعین و علیه اتوكل عونی بلطفك یا عزیز بعد حمد الله... چنین گوید ابو محامد محمد بن عبد اللهبن محمد المتطبب المعروف بابن الفقیه الاصفهانی؛ انجام: بدعای خیر مدد فرمایند
خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 9؛ در هامش ص 208 شعری است درباره نخوردن چیزی پس از آمیزش با زنان که در ابر قوه در 841 سروده شده است؛ 74 ص (138 - 211)، 14 - 16 سطر (11 × 11/5)، اندازه: 19 × 25 سم [نشریه: 3 - 330]
tohfat-ol molük
حسینی رضوی، ولی الله بن نعمت الله، ق 10 قمری
hoseyni razavi, vali-ol-läh ebn-e ne'mat-ol-läh (-16 c)
کتابی اخلاقی با استفاده از احادیث و آیات و کلمات بزرگان. مؤلف در دیباچه کتاب فرماید که مطالب این رساله را از جا های مختلف جمع آوری کرده ام، امید است که عامل به آن سعادت دنیا و آخرت یابد. مشتمل بر «مقدمه» و هشت «باب» و «خاتمه»: مقدمه در کیفیت تفکر در کار های خداوند و خلقت؛ باب 1. احوال دنیا؛ 2. طریقه محاسبه نفس؛ 3. احوال مرگ؛ 4. احوال محشر و امور راجعه به روز قیامت؛ 5. اندکی از احوال گذشتگان از پادشاهان؛ 6. ستایش دادگستری؛ 7. زشتی بیداد و بد فرجامی بیدادگر؛ 8. بردباری و سر انجام بردبار؛ خاتمه: در فروتنی و بدی گردن فرازی و نیکی خوار کردن نفس.
آغاز: بسمله الحمد لله المتفضل المنان مالك الملك ذو القدرة و السلطان
انجام: و اى عبد لم یذنب ذنبا استحق به العقوبة الا ان یعفو الكریم بفضله و رحمته انه رؤف رحیم لطیف كریم و الحمد لله رب العالمین
[دنا 1002/2]
آغاز: برابر انجام: فقال (صلی الله علیه و آله و سلم) فضل الله یؤتیه من یشاء
خط: نسخ، بی کا، تا: 1081 ق؛ در حاشیه آخرین صفحه شرحی را در تحت عنوان: «قال مدظله» و منتهی به: «انتهى كلامه رفعه شأنه» که حاکی از این است که در زمان حیات مؤلف این نسخه نوشته شده، مصحح، محشى؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 65 ص، مختلف السطر، اندازه: 12/5 × 19 سم [ف: 1 - 222]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج سبز، 92 گ، 10 سطر، اندازه: 13/5 × 22 سم [ف: 3 - 377]
خط: نسخ، کا: معصوم بن حسین، تا: پنج شنبه 14 محرم 1248 ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج زرد،74 گ، 14 سطر، اندازه: 10/5 × 15 سم [ف: 3 - 377]
آغاز: عز من قائل و هو الذی خلق من الماء بشرا فجعله نسبا و صهرا و كان ربک قدیرا و بعد؛ انجام: برابر
بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز [ف: 25]
بی کا، بی تا [د. ث. مجلس]
tohfat-ol molük
طبیب کرمانی، طافر بن نعمت الله، ق 10 قمری
tabib-e kermäni, täfer ebn-e ne'mat-ol läh (-16 c)
اهدا به: نظام الدنیا و الدین ابو المحامد میرزا سلطان شاه محمود تاریخ تألیف: 932 ق
کتابی در باب منافع و مضرات شراب است. مؤلف در آغاز آن چنین گوید: «چون این کمینه را اتفاق به مطالعه کتب طیبه به قدر وسع و استطاعت و استفاده معانی و حقایق و دقایق منافع شراب را از کتب معتبره، متعمده متقدمین و متأخرین حکما دست داد، به تنظیم و تألیف نسخه پرداختم». دارای پانزده «فصل» و «خاتمه»: 1. شراب مسکر و انواع آن؛ 2. طبع شراب به حسب بلد و عنب؛ 3. شبان و محرورین؛ 4. استعمال شراب؛ 5. منافع شراب؛ 6. مضار شراب؛ 7. مسکر متواتر مورث سکته؛ 8. بدان که ابتدا به قدح صغار اولی بود؛ 9. بدان که گفته اطبا شراب معتدل المزاج صالح الكیف استعمال کنند؛ 10. بدان که قوی الدماغ است نمی شود؛ 11. بدان که آن کس که مضطر شود به استکثار شراب؛ 12. بدان که شراب عقیق متحلل می شود؛ 13. بدان که که سكر موذی دماغ و کبد بود؛ 14. بدان که چون سکر واقع شود، یک کره یا دو کره نافع شود؛ 15. اشیایی که سکر دیر آورد؛ خاتمه: الحار فضلة نیة باقیه فی العدة و الامعا و العروق منهضمه و...
[دنا 1002/2؛ فهرستواره منزوی 3804/5]
اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 26
خط: نستعلیق زیبا، کا: ابن غیاث الدین کرمانی زینل براکوهی = [ابر کوهی]، تا: 10 رجب گویا قرن 10؛ افتادگی: آغاز (برگ اول)؛ محشى مأخوذ از «قانون» و با امضا، «5»، چند یادداشت: «خرید کتاب در تهران به سال 1301 به نام مهدی ملک فراهانی» و امانت دادن نسخه به عزت نامی جهت استنساخ مورخ 1308 و دیگری نوشته با مداد «حلبة الكمیت در اسامی شراب و خصوصیات آن از میرزا شیخ اسماعیل چاپلقی» و یک بیت شعر از یغمای جندقی با نام «مهدی افشار حطیم» در عهد سلطان شاه محمود، سه ص آخر نسخه فرهنگ لغت عربی به فارسی به تعداد 136 واژه، اولین کلمه: التمدید: کشیدن و آخرین آن الجدار = تیز کردن؛ تملک: ابراهیم دهگان؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج مشکی، 41 گ، 7 سطر، اندازه: 12 × 18 سم [ف: 1 - 41]
tohfat-ol molük
ماتان، حسن بن زین العابدین، ق 10 قمری
mätän, hasan ebn-e zayn-ol-äbedin (-16 c)
اهدا به: سلطان محمود خان
تاریخ تألیف: 972 ق
رساله مختصری است در معرفت هیأت افلاک و عناصر اربعه، در یک «مقدمه» و سه «مقاله» و یک «خاتمه».
[دنا 1002/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2128
آغاز: شکر و سپاس و حمد بی قیاس مرصانعی را؛ انجام: والا دانسته بعفو در گذرند.
خط: تحریری متوسط، بی کا، تا: شنبه 26 ربیع الثانی 1065 ق؛ کاتب نوشته: «تمت كتاب تحفة الملوك بعون الملك الوهاب بتاریخ روز شنبه بیست و ششم شهر ربیع الثانی سنه 1065 هجریه. محرره و مؤلفه حسن بن زین العابدین الملقب به ماتان غفر الله له و لوالدیه و لاستادیه بمحمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین»، از روی خط مؤلف نقل کرده و تاریخ را تاریخ زمان خود گذاشته زیرا مؤلف در صفحه 11 صریحاً می گوید: «از زمان هجرت پیغمبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) تا زمان تألیف این کتاب که مسمی شده به تحفه الملوک گذشته بود نه صد و هفتاد و دو». پس این کتاب در 972 تألیف شده و 93 سال پس از تألیف در 1065 این نسخه برداشته شده، مؤلف خود در مقدمه تصریح می کند که این کتاب را برای سلطان محمود خان نوشته است که معلوم نشد کیست زیرا در 972 پادشاهی که بدین نام در سلطنت بوده باشد نیست و ممکنست که کاتب نام او را تحریف کرده باشد، مجدول، با اشکال نجومی؛ کاغذ: اصفهانی شکری آهار مهره، جلد: ساغری سیاه، 130 ص، 15 سطر، اندازه: 15 × 24 سم [ف: 6 - 106]
tohfat-ol molük
مغنیساوی، عبد الرحمن بن عبد الله، - 1080 قمری
qoddüsi rümi, abd-or-rahmän ebn-e 'abd-ol-läh (- 1670)
وابسته به: تحفه شاهدی = تحفه شاهدیه؛ مغلوی، ابراهیم بن صالح (875 - 957)
تاریخ تألیف: 1 جمادی الاول 1063 ق
فرهنگی فارسی به ترکی به نظم ترکی در بیست و شش بند در بحر های گوناگون در شرح تحفه شاهدی.
[نسخه های منزوی 1970]
آغاز: متن: بنام خالق حی و توانا ** قدیم و قادر و بینا و دانا. آغاز شرح: بسمله. و به نستعین. سپاس بی قیاس و شکر بی مقیاس اول خدای جن و ناس اولسونکه بحار علوم ده الفاظ ملیحه ئی در معانی شریفه به ظرف و صدف قیلدی؛ انجام: متن: چون حساب ابدی بلدک و تمام ** تحفه نگ تاریخی بل ای همام / بوحساب اوزره ایت بو مصر و عدن شمار ** قالدی مندن شاهدی یادگار / شاهدی یه هر کیم ایلوسه دعا ** ایده محشر ده شفاعت مصطفی. انجام: تحت لوائهم یا مجید.
خط: نسخ، کا: سعد الله بن علی بن احمد بن محمود بن مصطفى بن سلیمان، تا: پایان جمادی الاول 1193 ق، جا: ارز روم؛ کاغذ: استانبولی، جلد: مقوا عطف تیماج سرخ، 136 گ، 21 سطر (7/5 × 16/5)، اندازه: 14 × 22 سم [ف: 15 - 4070]
خط: نسخ، کا: عبد الرحمن، بی تا؛ در نزد عبد الله افندی؛ کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج مشکی، 336 ص (1 - 336)، 24 سطر (13 × 15)، اندازه: 13 × 20 سم [ف: 17 - 316]
tohfat-ol molük
کشفی، جعفر بن ابی اسحاق، 1189 - 1267 قمری
kašfi, ja far ebn-e abī-eshäq (1775 - 1851)
اهدا به: محمد تقی میرزا حسام السلطنه
تاریخ تألیف: 1233 ق
کتاب در دو جلد تألیف شده و دارای سه «طبق» و هر کدام دارای چند «تحفه»: طبق 1. حقیقت عقل و این که اول ما خلق الله است.؛ طبق 2. ارتباط عقل به موجود سفلیه بحته؛ طبق 3. خواص عقل و آثار و علامات آن؛ خاتمه: در شمه ای از احکام عقل که متعلق به تدبیر رعیت است.
آغاز: بسمله، الحمد لله خالق العقل و الجهل و جاعل الظملة و
النور و الظل. و بعد شیرین مقالی که سر زند از شکرین قائلی حدیث و حکایت...
انجام: مهر و خانم آن را کسی داند که در عقل و قول و فضل مناسب و مشابه آن باشد.
چاپ: دار السلطنه تبریز، سنگی، 1273 ق.، رحلی، 264 ص [الذریعة 471/3؛ نسخه های منزوی 1564؛ دنا 1003/2 (16 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 97/6؛ مشار فارسی ج 1، صص 1218 - 1219]
شرح و حواشی:
1- تحفة الملوك (منتخب)؛ باقر بن ابراهیم
آغاز: تحفه، در این تحفه جداول اقسام علم و حكمة نظریه و علمیه و عملیه مسطور می شود.
جلد دوم؛ خط: مختلف، كاتب = مؤلف، تا: 1233 ق؛ مهر: «ظنی بربی حسن ک»؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: کبود اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 158 گ، اندازه: 11 × 18/5 سم [ف: 4 - 1411]
آغاز: برابر؛ انجام: و هر چند که داستان عقل بی پایانست و لکن از آن جائی که کلام زیاده بطول انجامیده است پس اولی ختم و اختتام سخن است... ختم حرفم حمد تو ایذو الجلال ** زان كه حمد تو بود خیر المقال. تاریخ تحریر هزار و دویست و سی و سه است و عدد آن در ضمن این بیست حرف است که در ضمن این چهار کلمه است تحفة الملوك ملوك الكلام و ایضاً... تحفة الملوك قائد الامم و الحمد لله رب العالمین ملک برکاتا فلک حركاتا بتائید حضرت باری و تسدید همت جناب شهریاری آن چه مقصود و منظور نظر ضیاء اثر... بود بانجام رسید... الی آخر.
خط: نسخ جلی و خفی، بی کا، تا: 1233 ق؛ در شمسه های مذهب مرصع، مراتب و مدارج عقل و جهل و مسائل کلامیه و عرفانی در جداول ضمن نقش ها مجسم و مصور شده، به نظر می رسد که كاتب این نسخه شخص مؤلف بوده است؛ مهر: ناصر الدین شاه قاجار؛ کاغذ: فستقی، جلد: مقوای روکش چرم مشکی، 390 ص، 32 سطر، اندازه: 20/5 × 30/3 سم [ف: 7 - 214]
خط: نسخ، بی کا، تا: 1235 ق؛ با شکل ها و دائره ها؛ تاریخ وقف: 1248؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 570 گ، 18 سطر (10/5 × 15)، اندازه: 17 × 24 سم [ف: 3 - 656]
خط: نسخ، کا: میر اسماعیل ابرند آبادی، تا: دو شنبه 3 رجب 1238 ق، مجدول، با صورتی از عالم عقل؛ نسخه در 1356 از میرزا محمود خان مفتش پست خریداری شده؛ کاغذ: فستقی آبی، جلد: رویه میشن سیاه، 252 گ، 31 سطر، اندازه: 20/3 × 32/2 سم [ف: 2 - 114]
آغاز: و تبیان حکم عقل است لاغیر و شرع و عقل و ظاهر و باطن یک دیگرند عقل باطن شرع و شرع و ظاهر عقل آمده است؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ابراهیم بن غلام علی، تا: ذیحجه 1240 ق؛ افتادگی: آغاز؛ با اشکال هندسی؛ جلد: تیماج مشکی، عطف تیماج قرمز، 238 گ، 25 سطر، اندازه: 15 × 25/5 سم [محدث ارموی مخ: 1 - 303]
آغاز: برابر؛ انجام: عرایس افکار ابکار آن را بنامزد نامرادی تزویج نفرمایند.
خط: نسخ تعلیق، بی کا، بی تا؛ مهر: بهمن میرزا «یگانه گوهر دریای خسروی بهمن 1241»؛ یادداشتی نوشته اند که معلوم می دارد این نسخه از نسخه های اصل کتاب است که با نظر مؤلف بیست و یک سال پس از تألیف آن نوشته شده چنان که در حواشی جزو های آن نیز کلمه «بلغ» که علامت مقابله با مؤلف است نوشته شده و مؤلف آن تا بیست و دو سال پس از تألیف کتاب که این نسخه به کتاب خانه بهمن میرزا وارد شده، زنده بوده است، با اشکال و تصاویر از بهترین نمونه های نقاشی نیمه اول قرن 13؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره دار شکری و نیلی و سفید کبریتی، جلد: ساغری سیاه جو دانه، 1117 ص، 15 سطر، اندازه: 22 × 34/5 سم [ف: 6 - 91]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ابو الحسن، تا: شب پنج شنبه 4 شوال 1252 ق؛ با اشکال؛ جلد: تیماج مشکی، 236 گ، 24 سطر، اندازه: 15 × 21/5 سم [ف: 7]
خط: نستعلیق، كا: محمد رضا بن حاجی میرزا ابو الحسن، تا: پنج شنبه 23 جمادی الاول 1264 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تازه، 206 گ، 20 سطر، قطع: خشتی [آستانه قم: 86]
خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن حاجی میرزا ابو الحسن، تا: یک شنبه 8 جمادی الاول 1268 ق؛ قطع: رحلی [نشریه: 5 - 620]
خط: نسخ، کا: غلام رضای حیران، تا: 17 صفر 1273 ق؛ جلد: تیماج حنایی، قطع: رحلی [نشریه: 7 - 545]
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن لطف علی، تا: سه شنبه جمادی الثانی 1274 ق، به درخواست حسن خان یاور؛ مجدول، با 17 تصویر زرین و رنگین؛ تملک: علی اصغر بن علی نقی خان در تهران در 20 رجب 1317؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی، 242 گ، 23 سطر (13 × 14)، اندازه: 12 × 34 سم [سنا: ف: 1 - 268]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: اوایل قرن 13؛ محشی به خط مؤلف، دارای دوایر نقاشی، ظاهراً این نسخه اصل کتاب است؛ کاغذ: فرنگی فستقی، جلد: ابره، شال ترمه، 700 گ، 14 سطر (8 × 13/5)، اندازه: 15 × 22 سم [ف: 2 - 5]
من كتاب تحفة الملوك؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج حنایی، 11 ص (1 - 11)، 18 سطر [سنا: ف: 2 - 129]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ تملک کتاب خانه جهانگیر میرزا و عرض آن توسط میرزا بابا وزیر در 1236، اصل نسخه برای همین کتاب خانه نویسانده شده بوده؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: میشن یشمی، 423 گ، 18 سطر، اندازه: 20/5 × 29/7 سم [ف: 2 - 114]
آغاز: برابر
جلد اول؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ روی برگی قبل از کتاب بخط مؤلف دانسته شده و ظاهراً درست نیست، مصحح، دارای چند تصویر رنگی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 242 گ، اندازه: 14 × 20/5 سم [ف: 15 - 16]
جلد دوم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، دارای چند تصویر رنگی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 237 گ، اندازه: 14 × 20/5 سم [ف: 15 - 17]
tohfat-ol molük (mn.)
باقر بن ابراهیم
bäger ebn-e ebrähim
وابسته به: تحفة الملوک؛ کشفی، جعفر بن ابی اسحاق (1189 - 1267)
در اخلاق است در سی باب که باقر بن ابراهیم شاگرد سید جعفر نجفی از کتاب «تحفة الملوک» او برگزیده است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1392
آغاز: بسمله و به تستعین الحمد لله الذی لم یتخذ ولدا... اما بعد چنین گوید... باقر بن ابراهیم؛ انجام: و آن جدول ها آنست که در صفحه عقب کشیده شده است.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 105 گ، 17 سطر (8 × 14)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 8 - 74]
tohfat-ol molük
شمس الدین، ق 13 قمری
šams-od-din (-19 c)
تاریخ تألیف: جمادی الثانی 1271 ق
این رساله دقیقاً همان رساله بهرامشاهیه میر سید علی همدانی (786 ق) است که شمس الدین نامی در سده سیزدهم هجری آن را به نام خود در آورده است. با مقایسه دو کتاب معلوم شد این رساله نسبت به کتاب اصل تنها یک بند از از پایان کم دارد.
(حكیم)
آغاز: با مهندسان کارگاه تقدیر نقوش صور اکوان بر صفحات الواح وجود می نگارند و خازنان خزانه بارگاه... ای عزیز بدان که حضرت ایزد تعالی شأنه برای نوع انسان سفری بی نهایت.
انجام: و اگر نه بعلاج آن به پرداز اللهم خلصنا من شرور النفس و مكاید الشیطان بمحمد و آله الطاهرین.
[نسخه های منزوی: 1065/2 و 1562؛ فهرستواره منزوی 370/6 و 1562/2 و 156/7 - 157 (بهرامشاهیه)؛ دنا 1003/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: سیف الدین بن شمس الدین، تا: 21 شعبان 1291 ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 22 ص (68 ر - 79 ر)، 12 سطر (6/9 × 14/4)، اندازه: 12/9 × 19/3 سم [ف: 29/1 - 265]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ 11 گ، 11 سطر، اندازه: 15 × 21/5 سم [ف: 1 - 105]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: چرمی، 4 گ، 20 سطر، اندازه: 12/5 × 21 سم [ف: 2 - 719]
tohfat-ol molük
طباطبائی، احمد، ق 14 قمری
tabātabā'ī, ahmad (-20 c)
اهدا به: اهداء به ناصر الدین شاه
تاریخ تألیف: 1275 ق
نویسنده یکی از ایرانیانی است که به هندوستان سفر کرده و سال ها در آن دیار عمر گذرانیده و سپس به ایران آمده است. او، ره آورد سفر خود را این کتاب قرار می دهد که حاوی عجایب و غرائب هند است و نیز شرحی مستوفی از بعضی از ولایات آن دیار می باشد.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1648
آغاز: بسمله، بفضل قادر بی چون بعون خالق اکبر ** نگارم مجملی از دفتر معراج پیغمبر؛ انجام: نازل از حق باد صلوات و سلام ** بر رسول و آل و اصحابش تمام
خط: نستعلیق، كاتب = مؤلف، تا: 1275 ق؛ مجدول؛ مهر: ناصر الدین شاه؛ کاغذ: فرنگی، جلد: کاغذ فرنگی، 89 گ، 17 سطر (12 × 22/5)، اندازه: 20 × 35/5 سم [ف: 4 - 128]
tohfat-ol molük
محمد ابراهیم بن محمد حسین بن ابراهیم، ق 14 قمری
mohammad ebrahîm ebn-e mohammad hoseyn ebn-e ebrahim (-20 c)
اهدا به: حاج محمد حسن امین دار الضرب (1253 - 1316 ق)
در یک «مقدمه» و پنج «باب» و «خاتمه» است.
[دنا 1004/2؛ فهرستواره منزوی 370/6]
تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 375
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 [نشریه: 2 - 67]
tohfat-ol molük
سجستانی، احمد بن خلف
sajestäni, ahmad ebn-e ×alaf
کتابی است در تعبیر خواب که از کلام ائمه (علیهم السلام) و معبران خواب نقل شده است. در پنجاه و نه «باب» کوتاه است و چند فصل در آغاز آن به عنوان مقدمه در معنی و انواع خواب و تعبیر به ماه ها.
آغاز: دانستن اصل خواب و فصل و سال تا خواب راست و دروغ را از یک دیگر بدانند؛ انجام: و درود بحضرت رسول باید فرستاد تا برخوردار باشی در دنیا و آخرت.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قهوه ای، 82 گ، 16 سطر، اندازه: 14/5 × 22 سم [ف: 15 - 321]
آغاز: الحمد لله رب العالمین و العاقبة للمتقین و لاعدوان الا على الظالمین؛ انجام: اندر خانه وی شد و با زن و کنیزک از آن وی بازی کردی
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 149 گ، 15 سطر، اندازه: 12 × 19/5 سم [مؤید: 3 - 282]
tohfat-ol molük
لقمان
loqmän
مانند مناجات انصاری است.
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 612/5
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: بیاضی ربعی [نشریه: 7 - 249]
tohfat-ol molük
چاپ: کانپور، سنگی، 1275 ق.، وزیری بزرگ، 6 ص، (صص 13 - 18)
آغاز: بسمله، بدان که حضرت حق سبحانه و تعالی هر جا نداری را که بیافرید رزق و روزی؛ انجام: سپستان در دهان گیرد نافع آید رمضا المبارک 822
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 822 ق [الفبائی: 117]
آغاز: بسمله شکر و سپاس فزون از وهم و قیاس ملکی را سزا است؛ انجام: طعنه بر عیب دیگران مزنید.
جز آن چه که در (ف 656) آمده؛ خط: نستعلیق، کا: مرتضی حسین برغانی، تا: 132 (1302) ق؛ جدول سرخ و زرد و مشکی و آبی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 16 گ، 9 سطر (7/5 × 14)، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 9 - 877]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 23 رجب 1247 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 4 گ (10 پ - 13 پ)، اندازه: 15/5 × 21 سم [ف: 20 - 300]
tohfat-ol molük
دارای یک مقدمه در معجزات قرآن و اوزان آیات کریمه و منتخبی از آیات مقدسه قرآنی برای شاهد.
تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3224
آغاز: هو الله الاحد، الحمد لله الواحد الاحد، الودود الصمد، لا والدله و لا ولد مصور الارحام صدر الاوهام حمداً كاملا دائماً كما هو اهله، الاله الحمد و له الملك و صلى الله على محمد همام الرسل و الرسول على الكل؛ انجام: و ذللت قطوفها تذلیلا، ذالك تقدیر العزیز العلیم
خط: نسخ تعلیق، بی کا، تا: حدود 1300 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: چرمی نرم نارنجی، 13 گ، 6 - 8 سطر، اندازه: 16/5 × 21/5 سم [ف: 1 - 221]
tohfat-ol molük
در پنج «فصل» است: 1. رسوم ملک و سلطنت؛ 2. معنی رجال؛ 3. کیفیت اخذ مال و حفظ و مصارف آن؛ 4. معنی رعیت و حفظ آن؛ 5. معنی عدالت میان لشکری و کشوری. به پیروی از «سیر الملوک» نظام الملک و سخن اردشیر ساخته شده است.
آغاز: بسمله پادشاها پادشاهی تو را سزاست که بحکمت کامله و قدرت شامله آفرینش عالم ملک و ملکوت فرمودی و بعلم خود احاطه بجمیع اجزا و جزئیات نمودی هست و نیست همه بامر تو است... اما بعد حکمت عملی یکی از مقاصد علم حکمتست و خلاصه آن تدبیر معاش و معاد است... پس حکما و ادبا هر یک در این باب مقالات ترتیب نموده اند چنان که شیخ مصلح الدین باب اول گلستان و بوستان خود را در این معنی رشته نظر و نثر در آورده و خواجه نظام الملک کتابی بخصوصه در این باب تألیف نموده و موسوم بسیر الملوک ساخته لهذا این بی بضاعت نیز کمیت قلم را در میدان این معنی بسیاق ایشان بجولان در آورده و بنای مقصود را بتفسیر کلام اردشیر بابکان که از جمله عقلای سلاطین جهان بود نهاد و موسوم نمود این مختصر را بتحفة الملوک نامید.. این بی بضاعت نیز تفسیر معانی این کلام را در پنج فصل بعون الله تعالی بیان می نماید... الی آخر.
انجام: امید که در این دولت علیه قلب دولت خواهان بسبب قوت و قدرت و غلبه پادشاه اسلام و اسلامیان بر دول کفر و ضلال روشن گردد و همیشه اعلام دولت علیه را اعتلا و ارتفاع بجمیع سلاطین روی زمین باشد بمحمد و آله رساله را بدین دو بیت شیخ تمام نمائیم بیت: پدر بجای پسر هرگز این کرم نکند ** که دست خود تو با خاندان آدم کرد / خدای خواست که بر عالمی ببخشاید ** بفضل خویش تو را پادشاه عالم کرد
[فهرستواره منزوی 372/6]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ جلی خوش، بی کا، تا: 1268 ق؛ این نسخه در زمان محمد شاه غازی قاجار برای ولیعهد وقت تألیف و تحریر شده است؛ مهر: ناصر الدین شاه قاجار؛ مجدول، کمند کشی، با سرلوح مذهب؛ کاغذ: ترمه آهار مهره، جلد: مقوای روغنی بوم قهوه ای و نارنجی رنگ مذهب، 125 گ، 15 سطر، اندازه: 12/5 × 21 سم [ف: 7 - 209]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ ننوشته مانده در پایان [نشریه: 2 - 66]
tohfat-ol molük
در چهار «مقاله» در ستاره شناسی
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2523/3
آغاز: بسمله. این مختصریت در معرفت بیان اقالیم سبعه و این را تحفة الملوك نام نهاده اند و این بر چهار مقاله مرتبست: اول مقاله در شناختن ترتیب فلك ها و عناصر، دوم مقاله در شناختن اندازه زمین و هفت اقلیم، سوم مقاله در شناختن اندازه افلاک و ستارگان و دوری ایشان از زمین، چهارم مقاله در شناختن دریا ها و چگونگی بودن با اقلیم ها؛ انجام: که تحت السرا بر پشت اوست خط: نسخ، کا: مذہب شاعر، بی تا؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 6 ص (38 - 43)، 10 سطر (10/5 × 15/5)، اندازه: 15/5 × 22 سم [ف: 9 - 1319]
tohfat-ol molük = tohfat-ol vozarā
آغاز: بسمله. هذا كتاب نصیحت نامه ارجمند ازین بند دلبند بهرمند و منصف به عادات پسندیده و اخلاق حمیده که شعار ارباب دین و دولت... و این رساله مسمی است به تحفه الملوک و مبوب است به چهل باب و به هر باب چهار نصیحت و بالله التوفیق. در آن چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ انجام: در آن که چهار چیز کار ها تمام کند. پیوستن با بزرگان. تفکر در داستان. تدبیر راستان. شنیدن حدیث دوستان.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1249 ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 3 گ (1 پ - 3 پ حاشیه)، 16 سطر (8 × 16)، اندازه: 13/5 × 22/4 سم [ف: 29/1 - 172]
بی کا، بی تا [نشریه: 4 - 324]
tohfat-ol molük
چند منظومه.
بی کا، بی تا؛ خریداری از امر الله صفری [رایانه]
tohfat-ol molük
کتابی است مشتمل بر چهار «قسمت»: 1. جهل باب شامل کلمات حکما در امور مختلف که در هر بابی چهار نصیحت است؛ 2. صد پند از لقمان حکیم؛ 3. بیست و سه حکمت از لقمان حکیم که انو شیروان از حکما أخذ کرده بود؛ 4. مطالب
متفرقه منقول از حکما. ظاهراً جمع کننده این مجموعه از عامه است.
[الذریعة: ج 3 ص 470 شماره 1729]
مشهد؛ شیخ على حیدر (مكتبة)؛ شماره نسخه: 68
آغاز: الحمد لله رب العالمین و الصلاة و السلام على خیر خلقه محمد و آله؛ انجام: و سنت های رسول صلی الله علیه و آله را معتبر داشتن و مادر و پدر را خشنود داشتن
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ برای مقرب الخاقان سپه سالار فرامرز خان بهادر استنساخ شده، بت لوحه بسیار زیبای مذهب و ملون، مجدول؛ جلد: تیماج قرمز، 66 گ، 5 سطر، اندازه: 13 × 21 سم [مؤید: 3 - 615]
tohfat-ol molük
در ده «باب»
تبریز؛ نخجوانی، حسین؛ شماره نسخه: 11
بی کا، بی تا [نشریه: 4 - 338]
tohfat-ol molük
اهدا به: سلطان محمود خان
در معرفت هیأت افلاک و عناصر اربعه و ابعاد و سطوح افلاک نسبت به کره ارض و اقطار کواکب و حرکات شبانه روزی افلاک، در یک «مقدمه»، سه «مقاله» و «خاتمه».
تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 360/5
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [ف: 3 - 59]
tohfat-ol molük dar täri×-e nojüm va joqrafi
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 78/2 سرود
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا [نشریه: 13 - 428]
tuhfat-ul mulük fi ahkam-iš šukük
حسینی جزائری، نجم الدین بن محمد، ق 11 قمری
hoseyni jazä'eri, najm-od-din ebn-e mohammad (-17 c)
رساله مختصری است در احکام شک در نماز شامل چهار «فصل» و یک «خاتمه».
[الذریعه 47/3]
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5026/1 - 25/116
آغاز: احكام الصلوة و العمل بما نقل الثقاة عن رسول الله صلى الله علیه و آله و اوصیائه علیهم السلام؛ انجام: ولزم كل واحد منهم حكمه من صحة و بطلان و احتیاط و المرجو من الاخوان تسدید الخلل و اصلاحه بالنبان و اجره على الله الفوز بالجنان...
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 1088 ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مشکی، 28 گ، 10 سطر، اندازه: 15 × 20 سم [ف: 2 - 788]
tohfat-ol molük fi owsäf-en nobük
در بیان احوال زنان و کیفیت فروج ایشان به طریق فراست.
[نسخه های منزوی 490؛ فهرستواره منزوی 3347/5]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8002/2
آغاز: بسمله، حمدله... اجمعین بدان ارشدك الله تعالى رساله ایست که نام این تحفة الملوك فی اوصاف النبوک در بیان احوال زنان و کیفیت فروج ایشان به طریق فر است؛ انجام: و ما صفت این لوح که یاد کردیم این لوح که شرح هر یک اینست خط: نستعلیق هندی، بی کا، بی تا؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا عطف گالینگور نو، 7 گ (23 ر - 29 ر)، 11 سطر (8 × 13/5)، اندازه: 13 × 18/5 سم [ف: 17 - 2]
tohfat-ol molük fi bayan-e tariq-es solük
ابن همام شیرازی، ق 10 قمری
ebn-e hammam-e širāzi (-16 c)
در مواعظ و نصایح؛ در دو هزار بیت است.
[فهرستواره منزوی 576/10]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2654/8
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 123 ص (حاشیه 163 - 285)، 19 سطر (6 × 14) [ف: 10 - 1525]
← تحفة الملوك فی السیر و السلوك ← سیر و سلوک
tuhfat-ul mulük fi-1 furü
زین الدین الرازی، محمد بن ابی بکر، - 666 ه قمری
zayn-od-din ar-rāzī, mohammad ebn-e abī-bakr (- 1268)
کتابی است مختصر در فروع فقه حنفی مشتمل بر ده کتاب ذیل: طهارت، صلات، زکات، حج، صوم، جهاد، صید، كراهیه، فرایض، كسب. به خاطر اهمیت این رساله چندین شرح بر آن نگاشته اند. آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمین و العاقبة للمتقین
انجام: فعلیك ایها الاخ بالتقوى و الاستعداد للقاء الله تعالى عز و جل و نعیم الاخره و الاستعداد الى لقاء الله تعالى
چاپ: فازان، چاپ سنگی، 276 ص، 1895 م.
[دنا 1005/2 (5 نسخه)؛ کشف الظنون 374/1؛ الاوقاف العامة موصل 393/1 و 394/1]
شرح و حواشی:
1- شرح تحفة الملوك و السلاطین؛ ابن فرشته، عبد اللطیف بن عبد العزیز (- 801)
2- منحة السلوك فی شرح تحفة الملوک؛ بدر العینی، محمود بن احمد (762 - 855)
3- الصعلوك فی شرح تحفة الملوك؛ زیلی، محرم بن محمد (- 1000)
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن اسماعیل، تا: قرن 12؛ احتمالاً یکی از شروح کتاب در حاشیه درج شده؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای، 85 گ، 7 سطر (10/5 × 14)، اندازه: 12 × 16 سم [ف: 15 - 82]
آغاز: الحمد لله و سلام على عباده الذین اصطفى... الماء على ثلاثه اقسام طاهر و مطهر و هو الباقی على اوصاف خلقة و منه ما یقطر من الكرم و المتغیر بطاهر لم یغلبه بالاجزاء؛ انجام: و لا یحل الریاضة بتقلیل الاكل الى ان یضعف عن اداء العبادة و لو وصل الى اربعین یوما فمات عاصیا و لو مرض و ترك المعالجه توكلاً على الله فمات لم یمت عاصیا و التنعم بانواع الفاكهة مباح و تركه افضل و الجمع بین انواع الاطعمه حرام و كذا
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، 65 گ، اندازه: 10 × 18 سم [ف مخ: 1 - 367]
آغاز: پس از خطبه: اما بعد هذا مختصر فی الفقه جمعته لبعض اخوانی فی الدین بقدر ما وسعه؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: اسماعیل بن محمد مراد او کلی، بی تا؛ کاغذ: حنایی، جلد: میشنی خرمایی، 89 گ، 6 سطر، اندازه: 16 × 21 سم [ف: 5 - 417]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2072 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1 - 44]
tohfat-ol molük fi 'elm-es solük
شوشتری، محمد بن علی، ق 12 قمری
Šūštarī, mohammad ebn-e 'ali (-18 c)
وابسته به: الانوار النعمانیة فی معرفة النشأة الانسانیة = انوار نعمانی؛ جزایری، نعمة الله بن عبد الله (1050 - 1112)
تاریخ تألیف: 1122 ق
ترجمه یک نور از «انوار النعمانیه» جزایری است و در احوال پادشاهان و سلاطین کیفیت آن چه سزاوار است به ایشان از سلوک با خود و رعیت، و آن چه ملحق است به آن.
تهران؛ مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 43
آغاز: نسخه: بسمله الحمد لله رب العالمین... و بعد چنین گوید فقیر حقیر راقم این کتاب محمد بن علی الشوشتری؛ انجام: شاید که کفاره مترودین حکام و سلاطین شود و ما علینا الا البلاغ و الحمد لله على كل حال
خط: نسخ خوب، کاتب = مؤلف، بی تا؛ یادداشتی با تاریخ 1344 شمی از سید محمد جزایری در معرفی کتاب، مؤلف و مترجم آن؛ کاغذ: فرنگی نازک مایل به حنایی، جلد: مقوایی روکش کاغذ روغنی زرشکی عطف تیماج مشکی، 74 گ، 15 سطر (6/5 × 17/5)، اندازه: 11 × 19 سم [ف: 41]
tohfat-ol molük fi elm-es solük
تبریزی، ابراهیم بن عبد الجلیل، ق 13 قمری
tabrīzī, ebrāhīm ebn-e abd-ol-jalil (-19 c)
اهدا به: فتح علی شاه قاجار
تاریخ تألیف: 1247 ق
چون خواجه نصیر الدین طوسی پایه کتاب «اخلاق ناصری» را بر اساس فلسفه نهاده بود، مؤلف بر آن شد که کتابی در اخلاق نگاشته و پایه آن را بر آیات کریمه و احادیث اهل بیت (علیهم السلام) گذارد. این کتاب دارای چهار «رکن» است: 1. تزکیه نفس انسانی؛ 2. در آن چه تعلق به خاصه دارد؛ 3. آن چه تعلق به اغیار دارد؛ 4. در آن چه تعلق به عامه دارد؛ خاتمه: احادیثی در سیر و سلوک.
آغاز: الحمد لله الذی خلق الانسان علمه البیان... آغاز هر نامه و آواز هر خامه ستایش آفریدگاری است.
انجام: اگر شمه نگاشته آید کتاب مفصل باید و در این رساله تیمناً و تبرکاً مختصری ایراد شد.
[دنا 1005/2؛ فهرستواره منزوی 373/6]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج مشکی، 78 گ، 19 سطر، اندازه: 14 × 20/5 سم [ف: 7 - 137]
آغاز: برابر؛ انجام: و بر هر چیز برگزینند.
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 101 گ، 11 سطر (5/5 × 11)، اندازه: 9/5 × 14 سم [ف: 1 - 89]
tohfat-ol molük (mn.)
بیمار، علی نقی
bimär, ali-naqi
در مقدمه آمده: این رساله اختصار کتاب تحفة الملوك حكیم طبرسی در احکام نجومی است.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12796/4
آغاز: پس از بسمله و حمدله: توئی پروردگار آسمان و زمین لا احصی ثناء علیک؛ انجام: و داعی را بدعای خیر یاد نمایند.
بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: شکری فرنگی و آهاری نخودی، جلد: مقوا با روکش مشمع فرنگی؛ اندازه: 5/8 × 11 سم [ف: 18 - 134]
← تحقة الملوك و نصیحة العجایب ← تحفة الملوك
tohfat-ol monazerin le-emtehän-en nahviyin
فیاضی حسینی، شاه غلام رضا
fayyāzī hoseynī, šah qolām rezā
در یک «مقدمه» و پنج «فصل»... و سه «باب» و یک «خاتمه» به گونه پرسش و پاسخ، از شاه غلام رضا فیاضی حسینی برای فرزندانش میر حسین علی و میر عباس علی.
قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 437/2
آغاز: الحمد الله الذی هدانا نحو الكلمة و الكلام
خط: نستعلیق، كا: عبد العلی بن شیخ آدم، تا: 1253 ق؛ 35 ص (91 - 125)، اندازه: 16 × 24 سم [ف: 3 - 11]
tohfat-ol monajjemin = tohfe-ye ×anī
منجم یزدی، جلال الدین محمد، ق 11 قمری
monajjem-e yazdi, jalal-od-din mohammad (-17 c)
اهداء به: خان بن خان حسینی
مشتمل بر سه «وصیت» و پنج «مقاله»: وصیت 1. در آلت و اسباب بودن کوکب در طالع؛ وصیت 2. با یک نظر حکم جزم نکردن؛ وصیت 3. چون مدار احکام گفتن خوشحالی عطارد باشد باید که وی راجع و محترق نباشد؛ مقاله 1. احکام سال عالم مشتمل بر مقدمه و سه باب؛ مقاله 2. احکام موالید مشتمل بر مقدمه و پانزده باب؛ 3. احکام طالع تحویلات و انتها آت مشتمل بر مقدمه و پنج باب؛ 4. اختیارات مشتمل بر مقدمه و سه باب؛ 5. طالع مسأله مشتمل بر مقدمه و دوزاده باب. هر مقاله دارای مقدمه و ابواب و فصولی است. مؤلف از درباریان شاه عباس اول (995 - 1037 ق) بوده و کتاب «مآثر عباسی» از تألیفات وی می باشد و نیز «تاریخ شاه عباس» از وی به چاپ رسیده است. صاحب الذریعة احتمال داده که نگارنده کتاب فرزند ملا عبد الله یزدی شاه آبادی صاحب حاشیة التهذیب (متوفای 9811 ق) باشد. در فهرست کتاب خانه ملی ایران مؤلف را جلال الدین دوانی دانسته که قطعاً اشتباه است.
آغاز: بسمله و به نستعین الهی بحمدک ابتدای و ثنائک انتهای و بجلال قدسك التجایی بعد، احقر عباد الله جلال الدین محمد بن عبد الله یزدی بعد از مطالعه احکام آن چه در عرض ایام استخراج و احکام مجرب افتاده بود جمع کرد...
انجام: هر دو زیادت و اگر به خانه هفتم یا به خانه چهارم زیادت و نه نقصان بر یک سان باشد و الله أعلم بالصواب؛ تمت الكتاب التحفة المنجمین بعون الملك المعین.
[الذریعه 472/3؛ نسخه های منزوی 254/1 و 2545؛ فهرستواره منزوی 2847/4؛ اعیان الشیعة 390/9؛ دنا 1005/2 - 1006 (20 نسخه)]
آغاز: برابر؛ انجام: جدول است
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ مصحح؛ تملک: محمد بن محمد حسین منجم، محمد اشرف منجم بن محمد صادق با مهر وی در 1084؛ جلد: تیماج قهوه ای، 185 گ، 19 - 20 سطر، اندازه: 17/5 × 25 سم [ف: 2 - 789]
آغاز: برابر؛ انجام: حکماء هند گویند نیکست لشکر بطلایه فرستادن
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ واقف حاج وزیر وظایف (= داود الحسینی)، 1309 ش؛ کاغذ: سمرقندی، 26 گ، 17 سطر (9 × 15)، اندازه: 14/5 × 21/5 سم [ف: 8 - 78]
مقاله دوم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ تملک: جلال الدین محمد بن عبد الله منجم یزدی (مؤلف کتاب) در جمادی الثانی 1010 ق، قطب الدین محمد بن على شریف لاهیجی (مؤلف محبوب القلوب)؛ جلد: تیماج قهوه ای عطف تیماج مشکی، 136 گ، 15 سطر، اندازه: 12 × 18/5 سم [ف: 20 - 380]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق درشت خط، بی کا، تا: رجب 1051 ق؛ کاغذ: کلفت نخودی، جلد: تیماج مشکی، 180 گ، 19 سطر (10/5 × 16/5)، اندازه: 16 × 25 سم [ف: 1 - 41]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: بهرام ظهری، تا: پنج شنبه 7 جمادی الثانی 1056 ق؛ در سال 1145، از 1115 تا 1272، شش نوبت داخل عرض شده؛ واقف: نادر شاه افشار، کاغذ: سمرقندی، 135 گ، 20 سطر (11/5 × 16)، اندازه: 18/5 × 25/8 سم [ف: 8 - 77]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1056 ق [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: یک شنبه 3 شعبان 1079 ق، جلد: تیماج قهوه ای، 136 گ (1 پ - 136 ر)، اندازه: 19 × 25 سم [ف: 27 - 344]
آغاز: برابر؛ انجام: سی و هفتم احکام زلازل در عودی و نهم جدول احكام... و الله اعلم بالصواب.
در فهرست از دوانی دانسته شده ولی سر آغاز و متن همانند کار منجم یزدی است و خطای فهرست نگار به استناد نوشته کاتب است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 126 گ، 19 سطر (12/5 × 20/5)، اندازه: 21 × 30 سم [ف: 6 - 248]
آغاز: اما بیوت دوازده گانه طالع دلیلست بر نفس و زندگانی و آغاز کار ها و کیفیت عمر و سعادت و شقاوت و دال بر سروریست. خانه دوم معاش و اعوان و انصار؛ انجام: خانه پانزدهم اجتماع 101، خانه شانزدهم طریق... انجامه: «نقل از تحفة المنجمین در مقدمه به تاریخ 9 جمید الثانی سنه 1106 در صفاهان که پادشاهان که پادشاه جم جاه محمد اکبر پادشاه تشریف داشتند» (ص 337) و «نقل از تحفة المنجمین از مقدمه اول به تاریخ 13 جماد الثانی سنه 1106 در صفاهان شب پنج شنبه در رکاب پادشاه جم جاه محمد اکبر پادشاه ولد اورنگ شاه»
بخش هایی از کتاب است، بدین ترتیب: بیوت دوازده گانه منسوبات كواكب، خاتمه در احکام مختلفه به آرای هر قوم (شامل سه فصل)، باب در بیان شانزده خانه رمل و شکل های شانزده گانه؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: جمال الدین محمد حسنی، تا: پنج شنبه 13 جمادی الثانی 1106 ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: شرقی نخودی، جلد: میشین مشکی عطف چرم قهوه ای، 9 ص (334 - 342)، اندازه: 22/3 × 34/9 سم [ف: 29/1 - 96]
آغاز: اگر نقطه مفروضه حرکت کند مگر در خط است و اگاهی که معدل؛ انجام: و به کوهستان نرخ ها ارزان بود و درختان را آفت رسد و میان رومیان پیدا شود. و الله اعلم بحقایق الامور شامل نیمی از کتاب است با افتادگی زیادی از آغاز و وسط؛ خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن حاجی محمد رضی، تا: رمضان 1158 ق؛ افتادگی: آغاز؛ با جدول های نجومی، مصحح؛ مهر: «ابن حسن الحسینی منصور» (بیضی)؛ اهدایی: حسین علی محفوظ، مهر 1370؛ جلد: مقوای آبی، 88 گ، 16 سطر (9 × 16)، اندازه: 16 × 20/5 سم [ف: 20 - 122]
آغاز و انجام: برابر
خط: تحریری، بی کا، تا: یک شنبه 3 محرم 1216 ق؛ کاغذ: اصفهانی شکری آهار مهره، جلد: تیماج سرمه ای، 478 ص، 18 سطر، اندازه: 9 × 14/5 سم [ف: 6 - 107]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: عبد المطلب آتشی شیرازی، تا: چهار شنبه 24 ربیع الثانی 1222 ق؛ کاغذ: فرنگی، فاقد جلد، 240 گ، 18 سطر (7 × 14)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 16 - 300]
آغاز: آغاز فصل 5 و خاتمه (تواریخ و توقیعات فصل 6 جداول ضروریهه و نیز اختیارات علی رای اهل خطا): بسمله، احكام اجتماع و استقبال نخست بودن قمر در بروج... در حمل چون ماه از آفتاب باز گردد به وقت اجتماع با استقبال... باب اندر دانستن احوال تسعیر ها - باب در تسعیرات صاحب اجتماع؛ انجام: (مقاله اول) و بعضی در اواخر مقاله دوم و سوم و چهار و پنجم هر یک مناسب محلش آورده می شود و چون جمع کنند زوائد تقویم باشد
تنها مقاله نخستین را دارد و کاتب پیش از آن ننوشته است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1223 ق؛ تملک: محمد اسماعیل حسینی انجو؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی، 215 گ، 18 سطر، اندازه: 13/5 × 21/5 سم [نشریه: 13 - 230]
خط: نسخ، بی کا، تا: 1236 ق؛ مجدول، مصحح؛ تملک: عباس بن مسلم ایروانی به سال 1279؛ واقف: عباس بن مسلم ایروانی، 1279؛ جلد: تیماج مشکی، 200 گ، 18 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 2 - 398]
خط: نسخ، بی کا، تا: 1236 ق؛ کاغذ: فرنگی [نشریه: 11 - 887]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4563 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 3 - 72]
بخشی از کتاب در احکام اجتماع و استقبال به حسب بودن قمر در بروج و باب دوم در دلایل جزئیه بر سبیل کل را داراست؛
خط: نستعلیق، بی کا، تا: شب پنج شنبه 1270 ق؛ با جداول و اشکال؛ جلد: تیماج قهوه ای، 11 گ (61 ر - 71 پ)، اندازه: 16 × 21/5 سم [ف: 20 - 61]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: یک شنبه شوال 1371 ق، به درخواست «میرزا محمد ابراهیم» با مهر وی: «أفوض أمری إلى الله عبده محمد ابراهیم 1242» (مربع)؛ مصحح، دارای یک سرلوح زیبا به سبک قاجاریه، مجدول، مذهب، دارای کمند مشکی؛ تملك: «حسن بن حسین بن محمد مجد الدین بن سید علی خان حسینی حسنی مدنی شیرازی» در دار العلم شیراز 1290 ق که یکی از نوادگان سید علی خان صاحب شرح صحیفه سجادیه می باشد؛ مهر: «احتشام الدوله» (برجسته)؛ کاغذ: فرنگی جدید، جلد: تیماج زیتونی، 143 گ، 19 سطر (8/5 × 15)، اندازه: 15 × 22 سم [ف: 30 -115]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: اسحق، تا: 1272 ق [رایانه]
خط: نسخ، بی کا، تا: 29 شوال 1274 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 172 گ (1 پ - 172 پ)، 19 سطر (10/5 × 15)، اندازه: 17 × 21/5 سم [ف: 215]
بخشی از تحفه المنجمین (از فصل هشتم) با جدول تسهیل مطالع البروج به عرض مشهد (خراسان)؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: عبد الوهاب بن محمد علی منجم قوچانی، تا: 1327 ق، جا: خراسان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 59 گ (36 پ - 94 پ)، 19 سطر (11/5 × 16)، اندازه: 17 × 36 سم [ف: 156]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد مهدی ابن آخوند ملا اسمعیل پیش نماز منجم، تا: ذیحجه 1332 ق؛ کاغذ: نباتی فرنگی، 147 گ، 23 سطر، اندازه: 16/5 × 22 سم [ف: 10 - 27]
کامل؛ بی کا، بی تا [د. ث. مجلس]
آغاز: برابر؛ انجام: در احکام فصول اربعه، اگر نظر کند صاحب شرف برج منقلب بشرف
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی؛ جلد: تیماج مشکی، 25 سطر (6/5 × 12)، اندازه: 10 × 15/5 سم [ف: 1 - 393]
مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 513/4
همان نسخه بالا [نشریه: 5 - 76]
tohfat-ol monajjemîn
در استخراج طالع كمال الدین حسین قلی میرک فرزند جلال الدین امیر ولی بیک که دو شنبه بیست و هشتم شعبان 878 در استر آباد زاده شده و احکام نجومی بسیار و جدول های چندی که مربوط به این طالع می باشد.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7857
آغاز: الحمد لله الذی جعل الشمس ضیاء و القمر نوراً... سزاوار ترین کلامی که زبان گویندگان حقایق بدان مشعوف باشد؛ انجام: مأمول از ارباب که هو جا خطا و خللی بینند دامن عفو بگسترانند و الحمد لله وحده العزیز و الصلاة على محمد و آله اجمعین.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ مهر: «عبده حسین الرضوی» (بیضی)، کتاب خانه مهندس بغایری؛ جلد: تیماج مشکی، 59 گ، 12 سطر، اندازه: 14 × 21/5 سم [ف: 20 - 199]
tohfat-ol monajjemin
بخشی از کتاب تحفة المنجمین. با حواشی مربوط به متن، از اجتماع و استقبال به حسب بودن قمر در بروج. در برگ 10 ر و 11 ر جدول مسیر آفتاب و طریقه دستور زحل و مشتری و مریخ مربوط به کتاب دیده می شود.
[فهرستواره منزوی 2847/4 به احتمال از عبد الوهاب قوچانی، زنده در 1320 ق دانسته]
تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: 110/1
خط: نسخ و نستعلیق، کا: عبد الوهاب بن محمد علی منجم قوچانی، تا: 1327 ق، جا: خراسان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 10 گ (1 پ - 10 ر)، 19 سطر (11/5 × 16)، اندازه: 17 × 36 سم [ف: 156]
tohfat-ol monajjemin men anis-el monajjemin
قاری، مظهر الدین محمد بن علی، ق 10 قمری
qārī, mazhar-od-din mohammad ebn-e، ali (-16 c)
تاریخ تألیف: نزدیک 999 ق
در دو «مقاله»: نخستین در طالع تخمین در دوازده «فصل».
آغاز: سبحانك لا علم لنا الا ما علمت و الهمت لنا. الا ها ما را برهان زما و آگاهی ده از سر معینی که داری با ما درخشنده تر ستاره ای که از افق افضال طالع و لامع گردد حمد حکیمی و ثناء کریمی است که جام فیروزه فام افلاک را بی انتظام عماد و اوتاد بر افراخته...
انجام: در فصل دوازدهم: در جیب عرض بلد... عرض افق
حادث باشد.
[نسخه های منزوی ص 240؛ فهرستواره منزوی 2847/4؛ دنا 1006/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ با تاریخ تولد 1225 و 1203؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 57 گ، 20 سطر (11)، اندازه: 17 × 28 سم [ف: 16 - 242]
آغاز: گردانید و بر قامت نوع انسان حله خلت و تکریم و خلعت خلقت احسن تقویم در پوشانید.
در نسخه حاضر تاریخ تألیف 769 آمده و چند سطر از آغاز افتادگی دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج سبز، 43 گ (130 ر - 172 پ)، اندازه: 15 × 22 سم [ف: 2 - 448]
آغاز: برابر؛ انجام: جدول معرفة النظیرات بین الكواكب السبعة السیارة (جدول)
در فهرست ناشناس آمده. 1- در طالع تخمین. 2- در طالع تحقیق. مقاله یکم در دوازده فصل است. در پایان آن جدول های نجومی است که حدود 969 هجری نگاشته شده است؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد بن محمد شریف مدعو به سعید، بی تا؛ جدول و شکل های نجومی به شنگرف؛ کاغذ: فستقی آبی، جلد: میشن تریاکی، 57 گ (149 پ - 205 ر)، 23 سطر، اندازه: 15/5 × 22/3 سم [ف: 9 - 300]
آغاز: برابر؛ انجام: والا تفاضل بگیریم حصه بعد باشد و جدول اینست (ناقص)
در فهرست ناشناس آمده گویا همان است که دانش پژوه به احتمال از قاری دانسته؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: مقوا، اندازه: 10 × 15 سم [ف: 10 - 126]
tohfat-ol monši
موسوى، زین العابدین بن مرتضی، ق 13 قمری
müsavi, zayn-ol-äbedin ebn-e morteza (-19 c)
تاریخ تألیف: دو شنبه 16 ربیع الثانی 1273 ق
رساله مفصلی است در آداب منشی، احکام منشآت و ذکر برخی از نامه ها، که مؤلف برای تعلیم و یادگیری انشا جمع آوری نموده و در هر مورد مثال هایی را ذکر کرده است. مؤلف کتابش را در یک «مقدمه» و دو «جناح» و یک «قلب» و یک «ساقه» تنظیم نموده: مقدمه در بیان کیفیت ظهور سخن و تعریف و تقسیم آن؛ جناح 1. تعریف منشی و اقسام و شرایط او؛ جناح 2. بیان سجع که در این فن از دانستن آن ناچار است و شرایط مکتوب و بیان اسم الله که بر سر کتاب مرقوم دارند و غیره؛ قلب: در انحصار مکتوب و ترسلات؛ ساقه: در فواید شتی.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14247
آغاز: الحمد لله الذی علم بالقلم علم الانسان ما لم یعلم و درود نا معدود بر منشیء که به زبان دربار... بعد از حمد معبود و درود محمود غرض خود بموقف؛ انجام: و بعضی گویند چون مهتر سلیمان بن داود على نبینا و علیهما السلام به بلقیس کتاب مرسل فرمود... این سخن به قبول اقرب است و السلام علی من اتبع الهدى.
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: دو شنبه 16 ربیع الثانی 1273 ق؛ مهر: «میر زین العابدین الموسوى 1273» (مربع)؛ جلد: گالینگور، قهوه ای، 168 گ، 8 سطر، اندازه: 15 × 20/5 سم [ف: 38 - 357]
at-tulifa min-an nazla wa fi alāj-i-hã (mq.-un fi)
رازی، محمد بن زکریا، 251 - 313 قمری
rāzī, mohammad ebn-e zakaryïa (866 - 926)
رساله مختصری است در بیان تشدید نزله ابوزید احمد بن سهل البلخی در فصل بهار و طولانی شدن مدت آن از بوئیدن گل سرخ و کیفیت تحفظ از عارضه مذکور و نحوه علاج آن.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16766/8
آغاز: بسمله هذه رسالة لمحمد بن زكریا... قال فهمت ما ذكرت من انه العلة التی؛ انجام: و البان و استنشاقه و الله الشافی.
خط: نستعلیق، کا: محمد بن كمال الدین حسین، تا: یک شنبه 21 صفر 944 ق، جا: قم؛ کاغذ: شکری و نخودی آهار مهره، جلد: مقوا، 6 ص (249 - 254)، 21 سطر، اندازه: 10 × 17/5 سم [ف: 19 - 351]
tohfat-ol movahhedin
قمی، سمیع بن غلام علی، ق 12 قمری
qomi, sami ebn-e qolam 'ali (-18 c)
تاریخ تألیف: 3 جمادی الاول 1125 ق؛ محل تألیف: اصفهان
رساله مختصری در کلام و در بیان اصول دین در یک «مقدمه» و هفت «فصل» و یک «خاتمه»: مقدمه: در معنی وجود و تقسیم آن؛ فصل 1. اثبات حق جل و علا و توحید آن؛ 2. صفات ثبوتیه؛ 3. صفات سلبیه؛ 4. عدل؛ 5. اثبات نبوت؛ 6. اثبات امامت؛ 7. معاد جسمانی؛ خاتمه: در بیان فوایدی چند.
[دنا 1006/2]
خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 711/6
آغاز: الحمد لله الذی جعل الجنة للموحدین و هیأ الجحیم للملحدین و اصلى على الشرف الاولین و الآخرین محمد؛ انجام: واجب است که قلبا از آن شخص اکراه داشته باشی هر چند اظهار آن نتوان کرد الحمد لله الذی هدانا لهذا و ما كنا لنهتدی لو لا ان هدانا الله.
خط: نستعلیق، كاتب = مؤلف، تا: 3 جمادی الاول 1125 ق، جا: اصفهان؛ محشی از خود او به لفظ «منه عفی عنه»، در اول نسخه مطلبی از مولانا عبد الرشید در وحدت وجود و بیان آن؛ جلد: تیماج مشکی، 91 ص (46 - 136)، اندازه: 14 × 22 سم [ف: 384]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1552/6
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 4 - 375]
tuhfat-ul mawdüd fi-l maqşür wa-l mamdüd
این مالک، محمد بن عبد الله، 600 - 672 قمری
ebn-e mälek, mohammad ebn-e 'abd-ol-lah (1204 - 1274)
چاپ: مطبوعات البیان 1897 م.
[کشف الظنون 1344/2 و ذیل آن 260/3]
قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1153/2
بی کا، بی تا؛ 16 گ (55 - 70)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 3 - 61]
← تحفة المؤمنین ← تحفه حکیم مؤمن (منتخب)
← تحفة المؤمنین ← تحفه حكیم مؤمن
tohfat-ol mo menin
واعظ استر آبادی، سلطان حسین بن سلطان محمد، 987 ه - 1082 قمری
vä'ez-e estarābādī, soltan hoseyn ebn-e soltän mohammad (1580 - 1672)
تاریخ تألیف: 1027 ق
رساله مفصلی است در مواعظ و اعتقادات که مؤلف در سی یا سی و دو سالگی خود هنگامی که بعد از اندکی از فوت پدرش (سلطان محمد)، درگذشت فرزندش ابو محمد اتفاق افتاده بود، اقدام به نگارش آن کرد و کتابش را در سه «باب» برابر با سه نشأه انسانی مبدأ و معاش و معاد قرار داده: 1. اصول شناخت خدا و رسول و ائمه؛ 2. فروعات از مامورات و منهیات؛ 3. تذکار متفرقه بر سبیل موعظه. مؤلف هدف از نگارش این کتاب را ترجمه احادیث برای استفاده عموم مردم اعلام می کند و در آن در اغلب موارد آیات و روایات را آورده و به ترجمه آن ها اکتفا نموده است.
آغاز: بسمله، ثنا و ستایش نامعدود مر واجب الوجودی را که چون این بنده... اما بعد... در سال هزار و بیست و هفت از هجرت...
[الذریعه 473/4 - 474؛ دنا 1007/2]
آغاز: برابر؛ انجام: سعادت یار خواهی در همه کار - سعادت نامه را از دست مگذار.
خط: نسخ و نستعلیق شکسته، كا: عبد الوکیل بحر آبادی، تا: 1125 ق؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 117 گ، 23 سطر (13 × 22/5)، اندازه: 17 × 26 سم [ف: 3 - 1011]
آغاز: برابر؛ انجام: گفت چهل دینار گفت بیرون رو...
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مهر: «اللهم صل على محمد و آل محمد» (بیضی)، «عبده معصوم 654» (مربع)؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 269 گ، 14 سطر، اندازه: 14 × 24 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 1 - 187]
مشهد؛ شیخ على حیدر (مكتبة)؛ شماره نسخه: 1227
همان نسخه بالا [مؤید: 3 - 193]
آغاز: برابر
از اول تا آخر کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 1204 ق؛ 263 گ، 11 سطر، اندازه: 17 × 20 سم [ف: 2 - 782]
tohfat-ol mo, menin
دارابی، شاه محمد بن محمد، 1027 ه - 1147 ه قمری
däräbi, šah mohammad ebn-e mohammad (1618 - 1735)
رساله مشروح و استدلالی در اصول دین، در یک «مقدمه» و پنج «باب»: مقدمه: در بیان مذاهب مختلفه و وجوب اتباع امامیه؛ باب 1. توحید، دارای دوازده فصل و یک خاتمه؛ 2. عدل، دارای نوزده فصل؛ 3. نبوت، دارای سه فصل؛ 4. امامت، دارای هشت فصل؛ 5. معاد، دارای چهار مبحث.
[دنا 1007/2]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 209/2
آغاز: الحمد لله الذی جعل مقام اهل العدل علیاً و صیر شیعة الحق لخلیله سمیاً؛ انجام: و آن را بگوش هوش بشنود مبشر شود بقوله تعالى و أما الذین سعدوا ففى الجنة خالدین.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای، 173 گ (80 پ - 252 پ)، 20 سطر، اندازه: 14 × 23 سم
[ف: 1 - 238]
tohfat-ol mo'menin
اردکانی، محمد حسین بن محمد جعفر، ق 13 قمری
ärdakānī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad ja far (-19 c)
برخی از ادعیه کثیر الفائده را در یک «مقدمه» و دو «باب» گرد آورده است.
اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 403/2
آغاز: الحمد لله رب العالمین... و بعد چنین گوید... نظر به آن که بهترین اوقات اوقاتی است که بنده آن را صرف عبادت و دعا نماید
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج قرمز، 14 گ (51 ر - 64 پ)، اندازه: 10/5 × 17/5 سم [ف: 2 - 127]
tohfat-ol mo menin
خلج، محمد ابراهیم بهرام بن بهرام، ق 13 قمری
×alaj, mohammad ebrähîm bahräm ebn-e bahram (- 19 c)
مجموعه ای از احادیث معصومین علیهم اسلام است. مؤلف در مقدمه گوید: واجب است بر هر عاقلی بعد از معرفت الله تحصیل عبادت الهی را نماید و این ممکن نیست بدون رجوع به احادیث، لذا بعضی از احادیث که مشتمل باشد بر فضیلت بعضی از عبادات و ترک بعضی از صفات مذمومات و بعضی از مباحث در حین مردن الى یوم القیامة و برخی از احادیث و بعضی از مسائل حلال و حرام و قلیلی از احادیث جلاء العیون که مشتمل بر انساب اهل بیت و کیفیت شهادت ایشان است برای انتفاء عام ناس جمع آوری نمودم.
[دنا 1007/2]
تهران؛ عبد العظیم؛ شماره نسخه: 667/10
آغاز: الحمد الله الواحد الاحد الفرد الصمد العلیم القدیر... اما بعد خامه منكسر اللسان و بیان ابکم نشان تراب اقدام ارباب یقین؛ انجام: و آن باغ و امارت به فرمان الهی از نظر خلایق پنهان گردید ای دل غفلت نژاد و ای سخت روی سست نهاد ای سنگ. خط: نستعلیق، کا: محمد ابراهیم بهرام بن بهرام خلج خرقانی، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 9 گ، 23 سطر، اندازه: 15/5 × 21/5 سم [ف: 1 - 106]
tohfat-ol mo'menin
تهران؛ شهشهانی، حسین؛ شماره نسخه: بدون شماره
كا: عبد النصیر ابو الحسن خوراسکانی اصفهانی، تا: 1129 ق [میراث اسلامی: 5 - 597]
tohfat-ol mo'menin
بخشی از کتاب است و احتمالاً نام آن «دستور جامع» باشد.
[دنا 1007/2؛ الذریعة 473/3 و 152/8]
شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1479
آغاز: تشخیص چهارم از کتاب موسوم به تحفه المومنین در مداوای سموم و آن.
شامل: تشخیص چهارم: در مداوای سموم، تشخیص پنجم: در بیان اوزان به قاعده اطباء، قسم اول از دستورات: در بیان اعمالی که متعلق است به ادویه مفرده که شامل پنج طریق است؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 41 گ، اندازه: 14 × 19/5 سم [نسخه پژوهی: 2 - 125]
tohfat-ol mo'menin
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25769
بی کا، بی تا؛ خریداری از امر الله صفری [رایانه]
tohfat-ol mo menin
در کیمیا و علم صنعت که در پنج «حل» و سه «عقد» و یک «خاتمه» بیان شده است و گویا بخشی از یک کتاب بزرگ تر باشد. در الذریعة آن را جلد نخست کتاب «دستور جامع» كبیر که شامل علوم مختلف می باشد دانسته است.
[دنا 1007/2؛ الذریعة 473/3 و 152/8؛ نسخه های منزوی 616/1]
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3952/1
آغاز: بدان بدرستی که علم صناعت علمی است به تبدیل قوای اجرام معدنی بعضی به بعضی تا حاصل شود ذهب و فضه از سایر فلزات و آن را کیمیا نامند و علم طلسمات علمی است که به او دانسته شود تمزیج؛ انجام: خط زهره و خواص دعوات و نیز نجات و طلسمات و آن چه مانند به این خط توان یافت و به نقطه احتیاج ندارد و متصل نویسند.
باب پنجم در اصول صناعت و امور غریبه را در بر دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 14 گ، 21 سطر، اندازه: 13 × 21 سم [ف مخ: 1 - 363]
tohfat-ol mo'menin (mn.) = estelähät-e kīmīyā = osül- os sena a
رساله ای است کوتاه در بیان اصطلاحات کیمیا، منقول از کتاب تحفة المؤمنین در کیمیا (در الذریعه کتابی به نام تحفة المؤمنین در کیمیا و بدون مؤلف آمده است.)
[الذریعة: 473/3]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12632/54
آغاز: بدان که علم صناعت علمیست که تبدیل قوای اجرام معدنی بعضی به بعضی تا حاصل شود ذهب و فضه از سایر فلزات؛ انجام: در ظرف چنینی گذاشته به چیز نازکی بپوشانند و در آفتاب بگذارند تا... متحمل می شود.
خط: نسخ ریز، کا: بھائی بن احمد عاملی (کاظمی)، تا: اواخر قرن 12 یا اوایل قرن 13؛ رکابه دار؛ کاغذ: فرنگی، 2 گ (137 - 138)، 58 سطر، اندازه: 8 × 17 سم [ف: 32 - 103]
tohfat-ol mo menin
یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3323/2
آغاز: بن محمد باقر الكرمانی بعرض احیاء ایمانی و اخلاء روحانی می رساند.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج زرد، 42 ص (7 - 48)، ابعاد متن: 6 × 11، اندازه: 10 × 14 سم [ف: 5 - 1615]
tohfat-ol mo menin
شامل دستور ها برای معالجات و شناسایی امراض و غیره، این نسخه از تشخیص چهارم در مداوای سموم که از تشخیصات پنج گانه تحفه حکیم مؤمن است ابتدا شده و باقی مندرجات آن از حیث وضع و ترتیب بکتاب مذکور شباهت ندارد.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 495
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی؛ 295 گ، 16 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 2 - 290]
tohfat-ol mo menin
وابسته به: زاد المعاد فی اعمال السنة؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (1037 - 1111 ق)
کوتاه شده زاد المعاد علامه مجلسی است.
قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 2029
آغاز: الحمد لله الذرى جعل العبادة لنیل السعادة فی الآخرة و الاولى
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 140 گ، 12 سطر، اندازه: 9 × 13 سم [ف: 2 - 24]
tohfat-ol mo menin
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 21141
بی کا، بی تا؛ خریداری از رضا شیخان [رایانه]
tohfat-ol mo menin le-šî'at-e amir-el-mo'menin
محمد حسن بن محمد ابراهیم، 1232 ق 13 قمری
mohammad hasan ebn-e mohammad ebrahim (1817 - 19 c)
کتابی در وصف بهشت و دوزخ و نعیم جنت و بهشتیان و عذاب جهنم و آتشیان و مواعظی مناسب این موضوع با شواهدی از آیات و احادیث اهل بیت (علیهم السلام). مجالسی است تنظیم شده برای واعظان و اهل منبر در یک «مقدمه» و پنجاه «مجلس» و یک «خاتمه» و در پایان هر مجلس اشارتی به مصایب امام حسین (علیه السلام) و وقایع کربلا دارد. مقدمه کتاب در کسانی که بی حساب وارد بهشت می شوند و از مجالس فقط چهل و دو مجلس در نسخه حاضر آمده و پایان بیش تر مجالس مقداری سفید مانده است برای تکمیل نمودن آن ها.
[دنا 1007/2؛ فهرستواره منزوی 373/6]
مشهد؛ مدرسه آیة الله خوئی؛ شماره نسخه: 83
آغاز: الحمد لله الذی جعل الجنة لاولیائه و النار الاعدائه... چون ندیدم احدی از علماء اعلام رساله ای بخصوص در جنت و نار تألیف فرموده باشد
خط: نسخ، بی کا، تا: در عصر مؤلف؛ در بعضی از مجالس مطالبی در حواشی افزوده شده، احتمالا به خط مؤلف؛ جلد: تیماج مشکی، 168 گ، 21 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 52]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1530
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 4 -347]
tohfat-ol mo'menîn va hedyat-ol mottaqin
رساله ای در بیان حالات بعد از مرگ و قبر و قیامت و
خصوصیات آن با استفاده از کتب اربعه و آیات قرآنی، در یک «مقدمه» و دوازده «فصل» و یک «خاتمه»: مقدمه در صفت مرگ؛ فصل 1. احوال آدمی در وقت وفات و قبر و سوال منکر و نکیر و جواب او و عذاب و راحت او در قبر؛ 2. بیان بعضی از احوالات روز قیامت و معاد جسمانی و حشر و نشر؛ 3. احوالات میزان و صراط و نطق جوارح؛ 4. احوالات بهشت و دوزخ و اهل آن ها؛ 5. برخی از وصایای پیامبر به امیر المومنین؛ 6. توبه گناه کاران امت پیامبر؛ 7. بیان تصدق و ثواب آن؛ 8. بیان صفت و حال مومنان متقی و درویشان پرهیز کار؛ 9. بیان ترک گناهان و ثواب و مزد آن مومنان را؛ 10. گناهان کبیره و عقاب اهل آن ها؛ 11. منع از دیدن نامحرم و ترغیب در نکاح و بیان حقوق زوجین؛ 12. ثواب صبر کردن در بلا ها و صبر در عبادت و طاعت و ثواب برخی از عبادات؛ خاتمه: در نسخه موجود افتاده است.
[دنا 1007/2]
اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 13
آغاز: الحمد لله رب العالمین... اما بعد این مختصری است در بیان بعضی از احوالات آدمی در وقت وفات و بعد از آن؛ انجام: آن شخص گوید که این را بر خود لازم کردم پس به خدا سوگند که اندک زمانی بگذشت که ناگاه مردی از بادیه نزد من آمدند و گفتند که مردی
خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ اهدایی: سید باقر امام جمعه؛ جلد: تیماج مشکی، 208 گ، 31 سطر، اندازه: 20/5 × 29/5 سم [ف: 1 - 19]
at-tulfat-ul mu'ayyidīya
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5633/49
کا: عبد الحسین محمد نائینی، بی تا؛ 12 ص (246 - 257) [ف: 17 - 87]
tohfat-ol mohtadin
زید پوری، مهدی حسین
zeydpūrī, mahdi hoseyn
کتابی است کلامی در اثبات امامت حضرت امیر المومنین على (علیه السلام) در دوازده «فصل» و یک «خاتمه»: 1. بیان آیه استخلاف و مویدات آن از آیات و احادیث سید المرسلین (صلی الله علیه و آله و سلم)؛ 2. بیان هشتاد و سه حدیث دیگر مثبت خلافت ساقی کوثر؛ 3. بیان حدیث ثعلبی که بر حقانیت مذهب خود گمان کرده؛ 4. بیان ده حدیث مشعر بودن شیعه و مبطل گمان ثعلبی؛ 5. احادیث امامت ائمه اثنا عشر؛ 6. بیان ده حدیث که نص بر امامت امام دوازدهم است؛ 7. پنج حدیث فضائل ائمه معصومین (علیه السلام)؛ 8. خطا های خلفای غاصبین؛ 9. بیان پانزده کسی که قاصد قتل رسول (صلی الله علیه و آله و سلم)... شدند؛ 10. خطا های خلیفه دوم؛ 11. بیان شوری و حدیث منا شده امیر مومنان و خلافت عثمان؛ 12. خطا های عثمان؛ خاتمه: در دفع شبهات عامه.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14758
آغاز: بسمله، الحمد الله... از آن جا که توصیف پادشاهان زمان که از موالیان اهل بیت سید انس و جان است از جمله شکر ایزد منان و باعث خوشنودی معصومین و صاحب الزمان است بیان می گردد... می گوید... که مخفی نیست بر احدی از تابعان خیر انام که عمده ترین ارکان اسلام بعد نبوت معرفت خلیفه و امام است؛ انجام: پس ثابت شد اجماع انصار و بنی هاشم و سلمان و ابوذر و غیره بر اقدمیت علی بن ابی طالب و استحقاق خلافت آن حضرت، پس اجماعی که...
از آغاز کتاب تا انجام فصل ششم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: حدود قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمع مشکی، 230 گ، 12 سطر (11 × 20)، اندازه: 18 × 26/5 سم [ف: 37 - 352]
tohfe-ye mahdavīye
ناظم الاسلام کرمانی، محمد بن علی، 1280 - 1337 قمری
näzem-ol-esläm-e kermäni, mohammad ebn-e ali (1864 - 1919)
رساله متوسطی است در علایم ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و در پایان آن مطالبی در معاد و حشر و نشر، آمده است.
[الذریعة 475/3]
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4362/1 - 22/82
آغاز: الحمد لله رب العالمین و الصلوة على سید المرسلین محمد و آله الاكرمین مقرون به قیامت یازده علامت سمت... یافت اول خروج صاحب الزمان علیه صلوات... چنان چه ابن عباس؛ انجام: نکته ثالثه ابلیس را لعنت آمد و آن علیک لعنتى الى یوم الدین... اگر تو نیز تا به قیامت در قربت و رحمت بمانی چه عجب که آن رحمة الله قریب من المحسنین
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج قهوه ای، 70 گ، 14 سطر، اندازه: 14 × 20 سم [ف: 2 - 809]
tohfat-ol mayyetin
آباده ای، محمد جعفر بن محمد صفی، - 1280 قمری
äbädeït, mohammad ja far ebn-e mohammad safi (- 1864)
در احکام مربوط به مردگان بعضی با عنوان سؤال و جواب و پاره ای با عنوان «مسئله»، با استدلال مختصر در پاره ای از مسائل.
آغاز: بعد حمد مخرج الحی من المیت... این چند کلمات متعلقه به بعض احکام میت را بعد از التماس بعض مومنین...
[دنا 1007/2]
آغاز: برابر
كاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ مصحح؛ 78 گ، اندازه: 15 × 21/5 سم [نسخه پژوهی: 2 - 125]
آغاز: برابر؛ انجام: در افضلیت ترک رفع یدین در غیر تکبیره اولی اجماعی است چنان چه استحباب رفع...
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ تملک: سید محمد مهدی سدهی؛ جلد: تیماج مشکی، 92 گ، 16 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 16 - 266]
برگ های آغاز نسخه در احکام طهارت می باشد و کتاب از برگ 32 شروع می شود؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ احتمالاً به خط مؤلف؛ جلد: تیماج نیلی، 225 گ، اندازه: 21 × 33/5 سم [ف: 26 - 225]
at-tuhfat-ul nājīya fi-t taqarrubät-il ilähiya
فاضل مقداد، مقداد بن عبد الله، - 826 قمری
füzel-e meqdād, meqdad ebn-e 'abd-ol-läh (- 1423)
رساله مختصری در امور اعتقادی و بعضی از احکام نماز و روزه و غیر آن و منتخب ادعیه و تعقیبات، در یک «مقدمه» و سه «فصل» و «خاتمه»: المقدمة فی الامور الاعتقادیة؛ فصل 1. الصلاة؛ 2. الادعیة المتعلقة بالصلاة؛ 3. عبادات اخر؛ الخاتمة فی ادعیة شریفة.
[دنا 1007/2]
زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه: 142/8
آغاز: الحمد لله مانح كل نعمة و دافع كل نغمة و دافع كل نقمة و الصلاة على سیدنا محمد سید البشر و آله المیامین الغرر و بعد هذه التحفة الناجیة (التاجیة) فی التقربات الالهیة وضعتها تقرباً الى رب الارباب؛ انجام: و استر عیوبنا و احشرنا فی زمرتهم و لا تفرق بیننا و بینهم طرقة عین انك على كل شیء قدیر و بالاجابة جدیر و الحمد لله رب العالمین.
خط: نسخ، کا: نصر الله بن برقع بن تركی بن صالح طرفی، بی تا؛ جلد: مقوایی، عطف تیماج قرمز، 9 گ (209 پ - 217 ر)، 25 سطر، اندازه: 19/5 × 24/5 سم [اوراق عتیق: 1 - 177]
tohfat-on näsekin va zād-os sälekin
گیلانی، لطف الله بن حسین، ق 12 قمری
giläni, lotf-ol-läh ebn-e hoseyn (-18 c)
تاریخ تألیف: 1090 یا 1104 ق
رساله ای مفصل در ادعیه و نماز ها و آداب عبادت، در یک «مقدمه» و دوازده «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در بیان فضیلت نماز و تحریص و ترغیب بر آن؛ باب 1. بیان نماز هایی که در ایام هفته بجا آوردن آن مستحب است (سه فصل)؛ 2. بیان صلوات ایام هفته (چهار فصل)؛ 3. صلوات مستحیه هر ماه و سال؛ 4. صلواتی که در محرم و صفر و جمادی الاول مستحب است (سه فصل)؛ 5. صلوات مستحبه رجب (شش فصل)؛ 6. نوافل شعبان (سه فصل)؛ 7. نماز های ماه رمضان (چهار فصل)؛ 8. بیان نوافل شوال و ذیقعده (دو فصل)؛ 9. نوافل ایام و لیالی ذیحجه (دو فصل)؛ 10. صلوات حوایج (ده فصل)؛ 11. نماز استخاره و شکر (هفت فصل)؛ 12. صلوات متفرقه از هر باب (چهار فصل)؛ خاتمه در بیان عمل نوروز فرس.
آغاز: حمد و سپاس بی قیاس مر واجب الوجودی را سزاست جل ثناءه و عم نواله که حمد حامدین و شکر شاکرین از آن قاصر است که لا احصی ثناء علیك انت كما اثنیت على نفسك و ثنا و ستایش...
[دنا 1008/2؛ الذریعة 475/3؛ فهرستواره منزوی 188/7]
آغاز: برابر؛ انجام: و درود بی نهایت بر وسیله ایجاد عالم و سید بنی آدم و بر آل و عترت و ذریه او
خط: نسخ، کا: محمد امین بن محمد صالح، تا: 13 ذیحجه 1095 ق؛ مجدول؛ تملک: شمس الدین بن ملا عبد الرحیم ساكن لاهجان؛ مهر: «شمس الدین... محمد شفا خواه» (مربع)؛ جلد: تیماج مشکی، 139 گ، 21 سطر، اندازه: 15 × 25 سم [ف: 10 - 369]
آغاز: برابر؛ انجام: قال اللهم انت السلام و منك السلام یا ذا الجلال و الاكرام صل على محمد و آله و بلغهم على افضل التحیة و السلام اللهم ان هذه الركعات هدیة منى الى عبدک و نبیک و رسولک محمد بن عبد الله (صلی الله علیه و آله و سلم).
خط: ادعیه نسخ و متن نستعلیق، بی کا، تا: عصر مؤلف قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی با امضای «محمود رحمه الله حاشیة الفقیه»؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و عطف سرخ نوشته داخل ترنج «سلطان ابو الحسن علی بن موسی الرضا»، 202 گ، 17 سطر، اندازه: 12 × 18 سم [ف مخ: 1 - 368]
← تحفه ناصری ← التحفة الناصریة
tohfe-ye näseri
اشلیمر، فلمنکی، ق 13 قمری
ešlīmer, felemenki (-19 c)
این کتاب دارای یک هزار «مطلب» است (با ذکر شماره) و هر مطلب درباره یکی از مواد مفرد با مرکب است و در حاشیه نام طبی آن ها با لغت و حروف فرانسوی ضبط گردیده مگر مطلب 1000 که به منزله ذیل یا تکمیلی است برای مطلب 999 و دنباله مطلب «ید» است. (عبد الحسین حائری)
آغاز: آب که بعربی ماء و بفرانسه Eeu نامند جسمی است مایع و سیال و خالص او مرکب بود از هشت جزء اکسیژن O×ygen و یک جزء هیدروژن.
[نسخه های منزوی 493/1؛ دنا 1008/2؛ فهرستواره منزوی 3351/5]
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛بر 14 برگ اول نسخه (28 صفحه) فهرست دارو های یاد شده در کتاب به ترتیب الفبایی ثبت است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج لیمویی رنگ، 614 ص، 19 سطر، اندازه: 16/5 × 22 سم [ف: 19 - 133]
آغاز: برابر؛ انجام: در بلادی که معتدل باشد چون شمال
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج حنایی، قطع: خشتی [نشریه: 3 - 8]
آغاز: الحمد لله... اما بعد در حالتی که بواسطه قواعد علوم طبیه اجسام را؛ انجام: ده الی 12 عدد آن ها مسهل و مقییء اند در میان عوام فیزیک مشهور است
جلد اول و شامل 560 مطلب است؛ خط: نستعلیق، كا: محمد علی، تا: 12 محرم 1297 ق؛ محشی؛ مهر: «فقیر الى الله محمد رضا قاسمی»؛ جلد: تیماج زرد، 200 گ، 19 سطر، اندازه: 17 × 21 سم [مؤید: 3 - 54]
از مطلب 561 تا 998 است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد میرزای شارخ شاهی، تا: شب 19 ربیع الاول 1297 ق؛ مهر: «یا محمد 1116» (بیضی)، «فقیر الى الله محمد رضا قاسمی»؛ جلد: تیماج زرد، 129 گ، 20 سطر، اندازه: 17 × 21 سم [مؤید: 3 - 55]
خط: نسخ، کا: محمد کاظم کرمانشاهی، تا: 1297 ق، به دستور میرزا اسماعیل شمس الاطباء؛ دو یادداشت پزشکی که یکی آن به رسم یادگاری حاج میرزا حبیب الله حکیم باشی همدان می باشد؛ جلد: تیماج قهوه ای، 251 گ، 24 سطر (21 × 34) [ف: 12]
tohfe-ye näseri
مروزی خراسانی، محمد جعفر بن محمد صادق، ق 13 قمری
marvazi ×orāsānī, mohammad ja'far ebn-e mohammad sädeq (-19 c)
اهدا به: محمد شاه قاجار (1250 - 1264 ق)
تاریخ تألیف: 1254 ق
شامل یک «مقدمه» و هفت «تحفه» و یک «خاتمه»: مقدمه: در ذکر بعضی از لوازم و مراسم پادشاهی؛ تحفه 1. حیا؛ 2. ادب؛ 3. عدالت؛ 4. سخاوت؛ 5. شجاعت؛ 6. حلم؛ 7. عفو؛ خاتمه: در كلمات حضرت امیر.
[دنا 1008/2؛ فهرستواره منزوی 374/6]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 913
آغاز: بسمله، ای ذکر تو گل فروش بازار سخن ** رنگین ز تو برگ گلزار سخن؛ انجام: و احفظ بلده مادامت الافلاك دایرة و النجوم سایرة بعزتك و جلالک و رسولک و ولیک.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیقعده 1254 ق، جا: طهران؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج سبز، 55 گ، 9 سطر (7/5 × 14)، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 2 - 448]
tohfe-ye näseri = täri×-e kordestän
سنندجی، شكر الله بن عبد الله، 1275 - 1321 ه قمری
sanandaji, šokr-ol-läh ebn-e 'abd-ol-läh (1859 - 1903)
اهدا به: مظفر الدین شاه و برای ناصر الملک والی کردستان
آن را با تاریخ کردستان یکی دانسته اند و حوادث را تا عصر خود می نویسد. در مقدمه آن می گوید تا کنون در ایران تاریخ نویسی جنبه واقعی نداشته بلکه بیش تر بر چاپلوسی و دروغ گویی متکی بوده است ولی من در این تاریخ سر آن دارم که مطالبی فراهم آرم موافق با واقعیت، پس دست به تحریر این تاریخ می زنم. او به ابتداء جغرافیای محلی را شرح می دهد و بعد به حوادث تاریخی آن ناحیت می پردازد.
آغاز: بسمله، فلله الحمد لله رب السموات و رب الارض رب العالمین و لله الملك و الصلوة... و بعد سبب تألیف این رساله آن که بنده عاصی...
انجام: چو افکند به سرش سایه چون تو سلطانی... الملقب بفخر الكتاب.
[دنا 1008/2؛ فهرستواره منزوی 896/2 و 922/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته، نستعلیق، كاتب = مؤلف، تا: 1319 ق، کاغذ: فرنگی، جلد: میشن قرمز، 234 گ، 12 سطر، اندازه: 15/9 × 22/1 سم [ف: 2 - 115]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5061 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 3 - 130]
آغاز: برابر؛ انجام: روایات مختلفه بسیار است بعضی آن ها را باحمد ابن مروان...
خط: نستعلیق بسیار خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی رویه کاغذی عطف چرمی، 8 ص (52 - 59)، 14 سطر (8 × 15)، اندازه: 18 × 22 سم [ف: 6 - 485]
tohfe-ye näseri
احمد بن علی، ق 14 قمری
ahmad ebn-e 'ali (-20 c)
اهداء به: ناصر الدین شاه قاجار
کتابی است در پزشکی مشتمل بر مبحث حفظ صحت که با استفاده از کتب معتبر در یک «مقدمه»، پنج «تدبیر» و یک «خاتمه» ساخته: تدبیر 1. اختیار هوا و اختلافات آن؛ 2. بیان اختیار غذا اوقات آن؛ 3. ریاضت ابدان و بیان حاجت بدان؛ 4. بیان خواب و بیدار؛ 5. استفراغ و احتباس و استحمام و جماع و خاتمه در بیان حفظ صحت.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6698
آغاز: بسمله، الحمد على الحكیم الشافی و الطبیب الوافی الذی كشف... بقانون حكمة عن العیون؛ انجام: و از ملح محرق و شب محرق سنونی ساخته و استعمال سازند و باز حضرت سنونی برای سفید کردن دندان ذکر فرموده که بسیار نافع و مجرب است و آن اینست که و من اراد ان یبیض اسنانه فلیاخذ جز املح... و مثله زبد البحر و...
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح، توضیحات اندکی در رابطه با متن دارد؛ مهر: «فخر الاطبا 1278» (بیضوی)؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مشکی مقوایی، دارای ترنج و سر ترنج، 82 گ، 12 سطر (6 × 13/5)، اندازه: 11 × 19/5 سم [رایانه]
tohfe-ye näserī
اشکذری، ابو الکریم بن علی
aškezari, ab-ol-karim ebn-e 'ali
تهران؛ بیانی، مهدی (دکتر)؛ شماره نسخه: 4/2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 905 ق، [نشریه: 2 - 45]
← تحفه ناصریه ← طباشیر الحكمة
← تحفه ناصریة ← التحفة الناصریة
at-tohfat-on näseriya
شمس المعالی، محمد حسین، ق 13 قمری
(-19 c) šams-ol-ma'äli, mohammad hoseyn
اهدا به: ناصر الدین شاه
تاریخ تألیف: 1290 ق
در شرح اخبار و احادیثی است که درباره طینت انسان ها و جبر و اختیار روایت شده و دانشمندان علم کلام و حکمت در آن اختلاف بسیار نموده اند. مؤلف می گوید: چون اهل زمانه با استفاده از تعابیر غلط بعضی آیات قرآنی و احادیث متمسک به «جبر» شده اند و خود را از قبول مسؤولیت اعمال خود فارغ می بینند، لذا در این رساله سعی شد که به طور مفصل احادیثی که در جبر و اختیار است جمع آوری شود تا هر کس به میزان ثواب و عقاب و مسؤولیت اعمال خویش واقف شود و بداند تا کجا مجبور و از کجا با اختیار است. این کتاب گر چه تا حدی تتبعی است ولی متأسفانه بیش تر بر مباحث خرافی تکیه دارد تا مباحث استدلالی.
آغاز: سپاس و ستایش بی اندازه و حمد و ثنای تازه بتازه قادری را رواست و حکیمی را سزاست
انجام: که به اعتبار این معنی بعضی از آن ها بر تقیه محمول تواند شد
[دنا 1008/2؛ فهرستواره منزوی 98/6]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، كاتب = مؤلف، تا: رمضان 1290 ق، جا: تهران؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج آبی، 53 گ، 15 سطر (6/5 × 15)، اندازه: 12 × 22 سم [ف: 1 - 465]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: صفر 1286 ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج قرمز، 62 گ، 12 سطر، اندازه: 11 × 18 سم [نشریه: 6 - 88]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: غره صفر 1286 ق؛ جلد: تیماج قرمز، 62 گ، 12 سطر، اندازه: 11 × 17/5 سم [ف: 18 - 46]
tohfe-ye näseriye = aqāyed-e dīnīye
محمود بن محمد علی بن محمد باقر، ق 13 قمری
mahmüd ebn-e mohammad ali ebn-e mohammad. bäqer (-19 c)
رساله ای در برخی از عقاید و مقداری از احکام شرعیه فرعیه مشتمل بر یک «مقدمه» و دو «مقصد»: مقدمه: در ذکر جمله ای از مسائل اجتهاد و تقلید و احتیاط؛ مقصد: 1. ذکر جمله ای از عقاید دینیه و اصول ایمانیه یقینیه، در شش «باب»: 1) توحید، 2) عدل، 3) نبوت، 4) امامت، 5) معاد، 6) ذکر جمله ای از مصالح و مواعظ و حكم عملیه؛ مقصد 2. ذكر جمله ای از فروع دین، در شش «باب»: 1) طهارت، 2) صلوة، 3) صوم، 4) زکوة و خمس، 5) حج، 6) اعتکاف.
[دنا 1008/2]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2900
آغاز: بسمله احمد لله على نواله مصلیا على احمده و آله رب؛ انجام: تا تحصیل رضای پروردگار و ادراك ما هو الخیر و الصلاح فی نفس الامر و الواقع
دارای مقدمه و مقصد اول؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ماشی، 217 گ، 18 سطر (8 × 17)، اندازه: 12 × 21 سم [ف: 6 - 605]
at-tuhfat-un näşirīva = š.-e qänünce
سلطان الحكماء، ابو القاسم بن جعفر، 1245 - 1322 قمری
soltän-ol-hokama, ab-ol-qäsem ebn-e ja far (1830 - 1904)
وابسته به: القانونچه = المختصر فی صناعة الطب = مختصر طب چغمینی، محمود بن محمد (- 745)
اهداء به: ناصر الدین شاه قاجار
تاریخ تألیف: 1276 ق
مؤلف در همین تاریخ (1276 ق) کتاب دیگری هم به نام فروغ ناصری در دست تألیف داشته است.
[دنا 1009/2]
تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 423
آغاز: الحمد لله الذی انتخب من قانون حكمته
کا: مسیح، تا: 1293 ق، با سرلوح زرین؛ 200 گ، قطع: وزیری [ف: 84]
at-tohfat-on näseriya fe-l ma'refat-el elāhīya
دماوندی، نصر الله بن محمد حسین، ق 13 قمری
damavandi, nasr-ol-läh ebn-e mohammad hoseyn (- 19 c)
اهدا به: ناصر الدین میرزای قاجار
تاریخ تألیف: 1264 ق؛ محل تألیف: آذربایجان
در سیاست مدنی است و در دیباچه آن از «بدایة المعرفة» خود که در یک مقدمه و سه فصل و یک خاتمه است و در زمان خاقان خلد آشیان ساخته است و از «تحفه محمدیه» خود یاد کرده است. او این کتاب را در پیچی ئیل 1264 هنگامی که از تهران به آذربایجان نزد این شاهزاده رفته بود نگاشته است. در آن نخست بحثی فلسفی آمده و سپس از پادشاهی و عدالت و صفات پادشاه یاد شده است.
[دنا 1009/2؛ فهرستواره منزوی 374/6]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2653
آغاز: و ما النصر الا من عند الله العزیز الحكیم و الله یؤید بنصره من یشاء و هو العزیز الرحیم بسمله احمدك یا من بک استعین... اما بعد بنده درگاه خداوندی این مرحوم الحاج محمد حسین نصر الله دماوندی بعربی احلاء روحانی و اجلاء ذوقانی می رساند؛ انجام: و مسند نشین باستحقاق گرداناد تمت الكتاب... فی بیست و نهم شهر رمضان المبارك بعد الف و مأتین و اربعة [و] ستین 1264 سکر که این نامه بعنوان رسید - پیش تر از عمر بپایان رسید
خط: نستعلیق، كاتب = مؤلف، تا: 29 رمضان 1264 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: پارچه ای، 37 گ، 14 سطر (9/5 × 17)، اندازه: 15 × 23 سم [ف: 10 - 2653]
at-tuhfat-ul näşirīya (mn.)
رشتی اصفهانی، ابو القاسم بن محمد ابراهیم، ق 13 قمری
rašti esfahani, ab-ol-qasem ebn-e mohammad ebrāhīm. (- 19 c)
چاپ: دار الخلافه طهران، سنگی، 1278 ق.، رحلی
[الذریعه 475/3؛ مشار فارسی ج 1، ص 1219]
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7192/3 - 36/192
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمین و صلى الله على سیدنا... فی التوحید و التمجید و المناجات لامیر المؤمنین على علیه السلام. قد كنت یا سیدی بالجود معروفاً ** و لم تزل سیدی بالعفو موصوناً؛ انجام: فقلت ذروه ما به وطباعه ** فکل اناء بالذی فیه ینزح / لا تظلم الجارفان الجوار ** اول ما یسئل فی المرقد
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 31 گ، 15 سطر، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 8 - 4589]
tohfat-on näzerīn
اهداء به: میرزا محمد معروف به میرزا جانی لاریجانی
در احکام نجوم و طالع در یک «مقدمه» و پنج «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه: در کلیات، دارای یازده فصل؛ باب 1. احکام قرانات کواکب، دارای شش فصل؛ 2. احکام نظرات کواکب، دارای هفت فصل؛ 3. احکام تحویلات کواکب، دارای نه فصل؛ 4. احکام رجعت و استقامت، دارای سه فصل؛ 5. احکام شرف و هبوط؛ [باب پنجم: در احکام خسوفات و کسوفات]؛ خاتمه: در متفرقات، دارای سه مقصد.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2484
آغاز: حمد و ستایش سزاوار خداوندی است جل جلاله و شکر و سپاس در خور پروردگاری است عم نواله؛ انجام: و نظر باختصار نسخه زیاده بر این ایراد نشده بهمین قدر اکتفا شد.
خط: نستعلیق، کا: محمد صادق بن محمد کاظم اصفهانی، تا: یک شنبه 24 رجب 1209 ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای، 147 گ، 17 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 7 - 74]
tohfe-näme
تائب تبریزی، اسماعیل بن حسین، - 1374 قمری
tä'eb-e tabrizi, esmä'il ebn-e hoseyn (- 1955)
مثنوی عرفانی که در یک صد و شصت و نه بیت، در داستان ملاقات سری سقطی است با کنیزی به نام «تحفه» که از محبت الهى واله و شیدا شده و کارش به دیوانگی کشیده و خریدن او را از مولایش و بعضی گفتگو های این دو، با ترجمه اشعار عربی وی به فارسی.
[دنا 1009/2؛ فهرستواره 578/10]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1194/2
آغاز: گفت سری سقطی من بخواب ** هیچ نرفتم شبی از اضطراب / از اثر آن چه یمن رو نمود ** باز بماندم ز قیام و قعود؛ انجام: ای که گرفتی بکف این تحفه را ** یاد زتائب کن و هم تحفه را
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ 8 گ (6 پ - 13 پ)، اندازه: 11/5 × 17 سم [ف: 3 - 453]
tohfat-on nabi
حسینی، حسین بن حیدر، ق 13 قمری
hoseynī, hoseyn ebn-e heydar (-19 c)
دارای صد و بیست و هفت «مجلس».
یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3146
آغاز: بسمله، الحمد لله خالق النور، مدبر الامور
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 8 جمادی الثانی 1299 ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عنابی، 150 گ، 22 سطر (8/5 × 14/5)، اندازه: 14/5 × 20 سم [ف: 5 - 1549]
tohfat-on nabī
فكرت لاریجانی، نعمة الله
fekrat-e lärījäni, ne'mat-ol-läh
[دنا 1009/2؛ فهرستواره 578/10]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4283/3
آغاز: آیینه طلعت خدایی ** گنجینه فیض کبریایی / برهان کمال قدرت حق ** تمثال جمال حی مطلق؛ انجام: چون جای علی خدا برایت ** فکرت چکند فدا فدایت... این ذکر خوشم چه منتهی شد ** موسوم به تحفه النبی شد
خط: نستعلیق، کا: ابو الحسن محمد علی بن سید مقیم لاریجانی نیاکی متخلص به مرکب، بی تا؛ کاغذ: فرنگی کبود، جلد: تیماج حنایی، 21 گ (59 - 79)، 13 سطر (7 × 12)، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 13 - 3253]
← تحفة النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) ← انیس الصالحین
tuhfat-un nabih fi s. -it tanbih
زنکلونی، ابو بکر بن اسماعیل، - 740 قمری
zankelüni, abü bakr ebn-e esma'il (- 1340)
شرح متوسطی است با عناوین «قال، اقول» بر کتاب «التنبیه فی فروع الشافعیة» ابو اسحاق ابراهیم فقیه شیرازی شافعی (476 ق).
[كشف الظنون 489/1]
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1918
آغاز: الحمد لله المنقذ بالعلم من الضلالة و الكاشف به ظلم الغی و الجهالة الذی جعل العلماء اعلاما و جمالا لاعبا الرسالة الذی كشف بهم عن القلوب؛ انجام: و قد سمى ما وجب علیه هدیا فلهذا قلنا بحزمه ما یقع علیه السلام و لیس لذلك فی مسئلتنا فان التشرع ما ورد بوجوب رقبة الامومنة سلیمة من العیوب طهارت تا نذر؛ خط: نسخ، کا: احمد بن محمود بن عبد الله بن عبد الملک خطیب، بی تا؛ جلد: مقوا عطف پارچه، 62 گ، 25 سطر، اندازه: 18 × 27 سم [ف مخ: 1 - 369]
tubhfat-un nujaba fi manäqib-i äl-il (ahl-il) 'aba
حسینی، عبد الرحیم بن عبد الله
hoseyni, abd-or-rahim ebn-e 'abd-ol-läh
در مدح و منقبت خاندان رسول (ص) که در آن از اخبار شیعی و سنی استفاده شده است.
[دنا 1009/2؛ الذریعه ج 476: 3؛ مكتبة امیر المومنین 212/1]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3020/2
آغاز: الحمد لله الذی خلق نور نبیه صلى الله علیه و آله و سلم قبل سایر الانبیاء و بعد فیقول... عبد الرحیم بن عباد بن السید پادشاه الحسینی... هذا كتاب یشتمل على فراید... و سمیته تحفة النجباء فی مناقب أهل العباء؛ انجام: و اخرج الطبرانی عن على (ع) سمعت رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم یقول من یرد على الحوض اهل بیتی و من احبنى من.
خط: نسخ، کا: فاضل نجفی، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج زرد، 288 ص (125 - 412)، 23 سطر، اندازه: 19/5 × 27/5 سم [ف: 10 - 468]
tohfat-on najafiyya
عقدائی، اسماعیل بن محمد، 1188 - 1230 ه قمری
'aqda'ii, esmä'il ebn-e mohammad (1774 - 1815)
تاریخ تألیف: 1215 ق
فقه فتوایی و در واقع رساله عملیه است که به درخواست برخی از برادران ایمانی و دوستان روحانی نگاشته شده و در ابتداء شامل دو کتاب طهارت و صلاة بوده و بعد از آن به التماس جمعی کتاب صوم و زکات و خمس و تجارت (شامل: کتاب های مکاسب [محرمه]، بیع و احکام آن، ذبح و مطاعم، قرض و دین، حجر و تفلیس، ضمان، کفالت، صلح، شرکت، مضاربه، ودیعه، عاریه، وکالت، اجاره، مزارعه، غضب، رهن) را به آن ملحق کرده است. بنا بر این التحفة النجفیة شامل فروعات فقهی ابواب عبادات و معاملات است و چون آن را تحفه هدیه اخوان در نجف اشرف نموده آن را به این نام مسمی نموده است.
آغاز: بسمله. و به ثقتی ستایش بی قیاس و سپاس برتر از اساس خداوندی را سزاست که برحمت بی پایان کافه جهانیان را خلعت هستی پوشانید... کتاب اول در طهارت و در آن پنج مقصد است، مقصد اول در احکام آب ها و آن بر دو قسم است مطلق و مضاعف، آب مطلق آنست که آن را آب توان گفتن و آن پاک است و پاک کننده
[دنا 1009/2؛ اعیان الشیعة 383/3؛ الكرام البررة 142/1؛ مكارم الآثار 892/3 - 893؛ موسوعة مؤلفی الامامیة 574/6 - 577]
آغاز: برابر؛ انجام: گوید رهن است قول قول مالک است بنا بر اکثر و اقوی و قسم باو می دهند. تمام شد بخیر و سعادت آن چه مقصود بود از کتاب تجارت و الحمد الله... و اخوان المومن للعمل به و الله الموفق و المعین فی سنه 1215 ق.
خط: نسخ ریز، کا: میر اسماعیل بن حاجی میر ابو الهادی قاینی بیرجندی، تا: 1215 ق؛ كاتب معاصر مؤلف و از شاگردان وی می باشد؛ جلد: تیماج تریاکی، 107 گ، 26 سطر (8 × 15)، اندازه: 15 × 20 سم [میراث اسلامی: 8 - 435]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1897
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5 - 338]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1685
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [عکسی ف: 5 - 133]
آغاز: برابر
كتاب الطهارة، الصلوة، الصوم. الزكوة، الخمس، التجارة؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 176 گ، 16 سطر (10 × 16)، اندازه: 15/5 × 20/5 سم [ف: 5 - 1650]
بی کا، بی تا؛ اندازه: 7 × 11 سم [ف: 3 - 167]
at-tubfat-un najafiyya
احسائی، احمد بن زین الدین، 1166 - 1241 ه قمری
ahsäī, ahmad ebn-e zayn-od-din (1753 - 1826)
[دنا 1009/2]
یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1052/2
آغاز: که در وقت حاجت تصحیح آن عمل می شود و الله العالم کتاب حدود و تعزیرات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مشکی، 20 و 24 سطر (9 × 15)، اندازه: 14/5 × 20 سم [ف: 3 - 836]
at-tuhfat-un najafiyya aqsam-ul wujüd
همدانی شیخی، محمد باقر بن محمد جعفر، 1239 - 1319 قمری
hamadani šay×i, mohammad bäqer ebn-e mohammad jafar (1824 - 1902)
تاریخ تألیف: 7 جمادی الاول 1287 ق؛ محل تألیف: نجف اشرف
رساله ای است که به درخواست بعضی از مؤمنین برای شرح قول مشایخ مبنی بر این که «وجود بر سه قسم است» و «آیا نوع چهارمی هم دارد یا خیر؟» و درخواست بعض دیگر برای رأی مختصری که حاوی معضلات امور اعتقادی باشد، نگاشته شده است. در مقدمه آورده است: آن گاه که توفیق تشرف به عتبات عالیات را یافتم برخی از مؤمنین از من خواست که این گفته مشایخ را شرح نمایم: «ان ما یعبر عنه بالوجود على ثلثة اقسام فهل له قسم رابع». چون به نجف رفتم فراغتی یافتم با نگارش این رساله خواهش وی را اجابت نمودم. رساله مرتب است بر چهار فصل در بیان نسبت جمیع ما سوى الله إلى الله على حد سواء.
آغاز: بسمله، حمدله، صلات. و بعد، یقول العبد الخاسر ابن محمد جعفر محمد الباقر... لما اتفق لى المسافرة... الى العتبات العالیات... لاقیت بعض المؤمنین، امرنی بشرح...
انجام: و امثال ذلک و قدمر شرح جمیع ذلك و ذلك فذلكة الكل و صلى الله على محمد و آله و لعنة الله على اعدائهم... حامداً مصلیاً مستغفراً
[دنا 1009/2 (7 نسخه)]
آغاز: پس از دیباچه: بوساطه ال الرسول علیهم السلام ار نسبة جمیع ما سوى الله سبحانه؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: فضل الله بن محمد ابراهیم همدانی، تا: 19 ذیحجه 1289 ق؛ واقف: نائینی؛ کاغذ: آبی، 16 گ، 12 سطر [ف: 4 - 42]
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد بن احمد حسینی شاهرودی، تا: 27 رجب 1291 ق؛ قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: 1450]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته، نستعلیق، کا: محمد ابراهیم بن غلام علی بروجردی، تا: شنبه 28 شوال 1295 ق، برای آقا میراز ابو تراب؛ 14 گ، 18 سطر، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 4 - 2060]
آغاز: برابر انجام: فلیس بینه و بینها بینونة عزلة...
خط: نسخ پخته، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 5 گ (102 پ - 106 ر) [ف: 1 - 50]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، كا: یوسف شریف کرمانی، تا: محرم 1308 ق؛ ضمیمه: در 6 صفحه حدیث گفتگوی امام باقر علیه السلام با حجاج بن یوسف ثقفی؛ کاغذ: شکری، جلد: تیماج خرمایی، 16 سطر، اندازه: 17 × 21/3 سم [ف: 18 - 140]
آغاز: برابر؛ انجام: و قد فرغت منها فی سابع شهر جمادى الاولى سنة 1287
خط: نسخ، كا: محمد بن نظر علی خان کلهر، تا: یک شنبه 5 ربیع الثانی 1309 ق، به فرموده میرزا علی اکبر خان دکتر ناظم الاطباء؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 34 گ (101 پ - 134 ر)، 9 سطر (6 × 9)، اندازه: 10 × 13 سم [ف: 16 - 272]
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: 1405]
tohfe-ye najafiye
مباحث متفرقه ای است به سبک فلسفی در اعتقادات شیخیه.
[دنا 1009/2]
قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 311/3
آغاز: الحمد لله و سلام على عباده الذین اصطفی هر چیزی هر جایی که هست لا محالة محدثی دارد خودش هم یک کاری می کند اثری دارد؛ انجام: آن کسی که مالک است عبد رق خداست چنان که مملوک عبد رق خداست مع ذلك او پادشاه است این رعیت او آقا است این نوکر و صلى الله على محمد و آله اجمعین
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ فاقد جلد، 82 گ (33 پ - 114 پ)، 17 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 1 - 278]
tohfat-on najm
شیرازی، ابو سعید بن رضا، ق 11 قمری
Šīrāzī, abü sa'id ebn-e reză (-17 c)
تاریخ تألیف: 1015 ق
مؤلف چندی در اکبر آباد بوده و آن را در آن جا در پنج «باب» و در دو هزار و دویست بیت، در احکام و اختیارات ساخته است: 1. بیان حال مزاج؛ 2. استخراج؛ 3...؛ 5. اختیارات.
[دنا 1009/2؛ منزوی 335؛ فهرستواره منزوی 2847/4 و 578/10]
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3451/3
آغاز: ابتدا می کنم بنام خدا ** واحد لم یزل ز چون و چرا / خالق و رازق و کریم و رحیم ** صانع و مالک و حکیم و علیم / یک هزار و دو صد شده منظوم ** پنج باب اندرین ز علم نجوم / باب اول بیان حال مزاج ** در دویم باب هست استخراج / اختیارات دان ز پنجم باب ** «تحفة النجم» نام این دریاب / هاتف آواز داد از تاریخ ** «نسخه کامل شده» بدان تاریخ؛ انجام: کس نداند شناخت در دو سرا ** هیچ کس علم غیب جز الله
خط: نستعلیق، کا: محمد صالح، تا: 23 ذیقعده قرن 12؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن آلبالویی، 41 گ (46 پ - 86 پ)، 15 سطر، اندازه: 13 × 21 سم [ف: 6 - 425]
tohfat-on nesā
حسینی حسنی، معز الدین بن علی اکبر، قمری
hoseyni hasanī, mo'ezz-od-din ebn-e 'ali akbar
رساله مفصلی است در احکام زنان دارای هفت «باب»: 1. معرفت اصول دین؛ 2. بیان انواع طهارات؛ 3. آداب و کیفیت نماز؛ 4. بیان زکوة و اصناف آن؛ 5. بیان خمس و مستحقین آن؛ 6. بیان روزه و شرایط آن؛ 7. بیان نذر و عهد و یمین.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5261 - 26/141
آغاز: بسمله الحمد لله الذی جعلنا من امة سید الانبیاء و اشرف المرسلین و نور قلوبنا بولایة ولیه؛ انجام: و سوره قل اعوذ برب الفلق و قل اعوذ برب الناس و صلوات فرستادن در وقت خواب نیز در احادیث وارد است و غیر این ها نیز وارد است بهمین قدر اختصار نمود تمت.
خط: نسخ، کا: سید محمد مسیح بن معز الدین حسینی، تا: چهار شنبه 13 جمادی الاول 1234 ق؛ جلد: تیماج مشکی، 124 گ، 12 سطر، اندازه: 15 × 20 سم [ف: 2 - 789]
tohfat-on nesvän
تنکابنی، محمد بن سلیمان، 1234 - 1302 قمری
tonekaboni, mohammad ebn-e soleymän (1819 - 1885)
رساله مختصری در بیان احکام دماء ثلاثه زنان در سه «باب».
[دنا 1010/2]
چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 461/4
آغاز: بعد از سپاس حضرت کردگار و درود بر پیغمبر مختار و آله چنین گوید... که این رساله مسماة به تحفة النسوان در بیان دماء ثلاثة خارجه از زنان که باستدعاء؛ انجام: اما در استحقاقه اگر خون قطع نشده باشد باید در وضوء و غسل دو نیت استباحه نمود و نیت رفع حدث ممکن نیست اگر چه نیت قربت کافی است
بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج [ف: 254]
tohfat-on nasäyeh
یوسف گدا، شاه راجو قتال جونپوری، ق 8 قمری
yüsof gedā, šäh räjü qattāl jonpürī (-14 c)
اهداء به: ابو الفتح
تاریخ تألیف: 795 ق
هفت صد و هفتاد و یک (یا 781) بیت است در اخلاق و عرفان و دین مشتمل بر چهل و پنج «باب» پس از نعت باری تعالی و حضرت رسول (ص) و مرشد خود محمود و سبب تألیف کتاب: 1. توحید؛ 2. ایمان؛ 3. عقاید؛ 4. علم و تعلیم؛ 5. قضاء حاجت و وضو؛ 6. نماز؛ 7. زکات؛ 8. روزه؛ 9. حج و سفر و جهاد؛ 10. تلاوت قرآن؛ 11. در مکاسب و قناعت؛ 12. ازدواج؛ 13. عروس در خانه آوردن؛ 14. آداب طعام؛ 15. آب خوردن؛ 16. پوشیدن جامه؛ 17. خفتن؛ 18. بیع و شراء؛ 19. صحبت سلطان و اغنیاء؛ 20. حسن خلق؛ 21. وام و سلف؛ 22. کلام و سلام؛ 23. حسد و حقد؛ 24. اخلاص؛ 25. توکل؛ 26. صبر و توکل؛ 27. توبه و زهد؛ 28. بخل و حسادت؛ 29. نفع رسانیدن به بندگان؛ 30. حلم و غضب؛ 31. امر به معروف و نهی از منکر؛ 32. سماع و رقص؛ 33. بازی و نرد؛ 34. ذبح و خوردن جانوران؛ 35. سعد و نحس؛ 36. پیری و جوانی؛ 37. رنج و زحمت؛ 38. مصایب؛ 39. شهادت و شهید؛ 40. اسباب بینوائی؛ 41. بهشت؛ 42. اسباب توانگری؛ 43. موجبات دوزخ؛ 44. متفرقات؛ 45. مناجات. در تاریخ پایان گوید: «هفت صد بود پنجی دگر هجرت محمد مصطفی ** عاشر ربیع آخرین وقت ضحی روز قمر». در آن از قطب السالكین نصیر الدین محمود ستایش شده است.
آغاز: حمدی بگویم بی عدد ** مر خالق جن و بشر / کرده معلق آسمان ** هم اختران شمس و قمر
[دنا 1010/2؛ فهرستواره 578/10]
خط: نسخ مایل به رقعی، بی کا، تا: 7 شوال 942 ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای، 62 گ (1 پ - 62 ر)، اندازه: 10 × 14/5 سم [ف: 20 - 213]
آغاز: برابر؛ انجام: هفت صد بود پنجی دگر ** هجرت محمد مصطفی / عاشر ربیع آخرین ** وقت صحی روز قمر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: روز چهار شنبه 7 ع 1093 ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 - 115]
آغاز: برابر؛ انجام: گر راه خواهی سوی حق ** خود را به پیوندی بدو / باید درون خویش را ** خالی کنی از کس دگر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 20 صفر 1267 ق، حسب الفرمایش سید محی الدین برای خواندن سید فتاح، دستور غلام حسین عباسی؛ جلد: شمیز سفید، 75 گ، 11 سطر، اندازه: 16/5 × 27 سم [ف: 1 - 211]
آغاز: برابر؛ انجام: عاشر ربیع الآخرین وقت ضحى روز قمر.
خط: نستعلیق بد، كا: سید احسن بن صاحب شاه، بی تا؛ مصحح، محشی؛ تملیکی با عبارت «در ملک حاجی عبد المجید»؛ کاغذ:
هندی، جلد: مقوایی با روکش کاغذی سبز، 35 گ، 14 سطر (11 × 18)، اندازه: 17 × 23/2 سم [رایانه]
آغاز: برابر انجام: از وام داری خویش مستانه کنی...
تا بیت هشتم از یاب بیست و یکم را دارد؛ خط: نستعلیق بد، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوایی با روکش کاغذی سبز، عطف پارچه سرمه ای، 16 گ (26 پ - 41 پ)، 14 سطر (11/5 × 20/5)، اندازه: 15/5 × 22/7 سم [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: هفت صد بود پنجی دگر ** هجرت محمد مصطفی / عاشر ربیع آخرین ** وقت ضحی روز قمر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ رکابه دار؛ جلد: تیماج سرخ با ترنج و سر ترنج، 75 گ، 11 سطر، اندازه: 13 × 23 سم [ف: 31 - 91]
tohfe-ye nasäyeh
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19832
بی کا، بی تا؛ خریداری از مصطفی حسینی [رایانه]
tohfe-ye nosrati
اسکندری، ابوبکر بن علی
eskandarī, abü-bakr ebn-e 'ali
اهدا به: سلطان شاه زاده یحیی
منشآتی است که در زمان تیمور ساخته و در آن پاره ای از نامه ها و منشور های تاریخی هست هست مانند فتح نامه تبریز (265)، این یکی دنباله همان دیوان قوام الدین محمد یزدی است.
[دنا 1010/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2576/2
آغاز: ارتقای غوارب صهوات رغایب بذریعه حمد بی عد صانعی متاتی شود که مقالید خزاین مرصعات کلام در قبضه درایت منشیان بدایع استعارات نهاد؛ انجام: از حال آدم که ابو البشر است على نبینا... خواهد رفت و من اله الاعانة و التایید انه حمید مجید تمام شد دیوان مولانا قوام الدین محمد قدس سره
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ همین یکی است که در آن دیباچه مانندی بر رساله فقه حنفی مغیث الدین ابو الفتح ابراهیم سلطان آمده (362 - 386)، پس از این دیباچه ای است بر فتح نامه صاحبقرانی (396 - 402) از همین مغیث الدین ابو الفتح در وقایع زمان پادشاهی تیمور گورکان که در شیراز در تاریخ 820 (زاد خیر ها - وصنف فی شیراز) (ص 398) در یک مقدمه و سه مقاله از ابتدای تاریخ تا برسد به امیر طراغی و سپس شرح وقایع سلطنت گورکانی نوشته است. در خود آن نام رساله و مؤلف آن هم دیده می شود؛ کاغذ: فرنگی، جلد: روغنی در زمینه سرخ، 184 ص (218 - 401)، 15 سطر (7 × 13)، اندازه: 11/5 × 20 سم [ف: 9 - 1377]
tohfe-ye nezămiye = š.-e si fasl
رویانی لاهیجی، عبد القادر بن حسن، 844 - 925 قمری
royäni lähīji, abd-ol-qäder ebn-e hasan (1441 - 1519)
وابسته به: المختصر فی معرفة التقاویم = ثلاثون فصل = سی فصل = مختصر در معرفت تقویم؛ نصیر الدین طوسی، محمد بن محمد (597 - 672)
اهدا به: نام سلطان بن سلطان یحیی کیا پادشاه طبرستان
تاریخ تألیف: 26 ربیع الثانی 1066 ق
شرحی است بر کتاب سی فصل معروف خواجه نصیر طوسی، در چهل «فصل» که ده فصل بر آن افزوده است: 1. حساب جمل؛ 2. بیان سال و ماه و روز؛ 3. تاریخ عربی و شرح کبایس آن؛ 4. تاریخ رومی؛ 5. تاریخ فرس؛ 6. تاریخ ملکی؛ 7. تاریخ مغولی؛ 8. بیان عدد افلاک و کیفیت ترتیب آن؛ 9. بیان حرکت افلاک و ستارگان؛ 10. بروج اجزای آن؛ 11. بیان عروض کواکب؛ 12. ساعات و ارتفاعات؛ 13. نظرات میان کواکب واقع می شود؛ 14. تناظر کواکب؛ 15. ظهور و اختفای کواکب؛ 16. احوال سیر كواكب؛ 17. ممازجات قمر؛ 18. منازل ماه؛ 19. جداول؛ 20. آن چه پیش از اوراق ماه ها؛ 21. خان ها و وبال کواکب؛ 22. شرف و هبوط کواکب؛ 23. طبایع بروج و ارباب آن؛ 24. تذکیر و تأنیث؛ 25. قسمت حدود کواکب؛ 26. قسمت وجوه دریجان؛ 27. اثنا عشریه؛ 28. دلالات خان ها؛ 29. قوت و ضعف خان ها؛ 30. فرح و حیز کواکب؛ 31. اوج و حضیض ستارگان؛ 32. نسبت کواکب اهل این فن؛ 33. مدلولات کواکب؛ 34. حدود اتصالات و اجرام کواکب؛ 35. سعد و نحس؛ 36. تشریق و تغریب کواکب؛ 37. قونهای کواکب؛ 38. ضعف کواکب؛ 39. در آن چیزی که در اختیارات ناگزیر است؛ 40. اختیارات روز ها. در آن از «تحفه شاهیه» خود یاد کرده و این غیر از «مختصر در معرفت تقویم» اوست.
آغاز: بسمله. تیمنا بذكر من جرى بامره القلم تو كلا بلطف من تنزه عن العدم حمد بی حد و شکر مر خالق احد را که بی معاون و مدد انسان را بر احسن تقویم آفرید. چنین گوید... عبد القادر الرویانی... که چون بعضی از اخوان با وفا و خلان با صفا بمطالعه سی فصل مشغول بودند و معرفت تقویم می نمودند... التماس نمودند که نسخه ای می باید نوشتن... و این رساله موسوم به تحفه نظامیه... مشتمل بر چهل فصل...
انجام: که از نجس منصرف بود، هیچ کاری نشاید کردن. تم.
[نسخه های منزوی 255/1 و 383/1؛ الذریعة 478/3 و 253/21؛ فهرستواره
منزوی 2848/4؛ دنا 1010/2 (24 نسخه)]
خط: نستعلیق؛ بی کا، تا: قرن 9؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تازه، 17 سطر، قطع: ربعی [آستانه قم: - 202]
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 11؛ تملک: محمد کاظم مازندرانی؛ کاغذ: نباتی تیره فرنگی، 23 گ (7 × 15/5)، اندازه: 12 × 20 سم [ف: 1 - 50]
آغاز: برابر؛ انجام: فصل چهلم در اختیارات روز ها چون خواهند که اختیار کنند از بهر مهمی باید که قمر در برجی... و ناظر با مشتری تجارت و خرید و فروخت و رسول فرستادن و حاجت با اشراف بردن را
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوای کرم عطف پارچه، 24 گ، 15 سطر، اندازه: 12 × 19 سم [ف: 2 - 809]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 24 شعبان 1060 ق؛ کاغذ: پسته ای، جلد: میشن قهوه ای، 17 سطر [ف: 5 - 339]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ پخته، بی کا، تا: 1076 ق؛ با اشکال؛ 26 گ (2 پ - 27 پ) [ف: 1 - 50]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1077 ق؛ با اشکال؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 94 ص (153 - 246)، 11 سطر (5 × 9) [ف: 12 - 2695]
آغاز: راست رفت گوید مستقیم است و چون باستاد گویند واقف است؛ انجام: برابر
از نیمه های فصل نهم را دارد تا پایان فصل چهلم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 7 شوال 1092 ق، مجدول، با شکل های نجومی؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه، 29 گ (3 ر - 31 ر)، 14 سطر [ف: 9 - 433]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ با اشکال؛ جلد: ترمه عطف و حواشی تیماج قرمز، 23 گ (51 پ - 73 پ)، 15 سطر، اندازه: 12 × 21 سم [ف: 3 - 269] و [عکسی ف: 5 - 345]
خط: نسخ، بی کا، تا: ذیحجه 1117 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 31 گ (3 پ - 33 پ)، اندازه: 13 × 19 سم [ف: 8 - 724]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: علی قلی غلام، تا: 24 جمادی الثانی 1123 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 88 ص (54 - 141)، 13 سطر، اندازه: 14 × 19 سم [ف: 45 - 123]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ با جدول های نجومی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، 51 گ، 13 سطر (6 × 12)، اندازه: 10 × 15 سم [ف: 16 - 49]
خط: شکسته نستعلیق، کا: زن سید مراد، تا: آدینه 12 صفر قرن 13؛ در برگ 114 پ - 118 پ صفات ثبوتیه است به فارسی و یادداشتی درباره تولد و زناشویی؛ کاغذ: پسته آبی، جلد: میشن سیاه، 24 گ (90 پ - 113 پ)، 15 سطر، اندازه: 17 × 21 سم [ف: 5 - 471]
بی کا، تا: قرن 13 [د. ث. مجلس]
خط: نستعلیق، کا: مهر ربیع سمنانی، تا: 12 ذیقعده 1201 ق، جا: اصفهان؛ 35 گ (1 - 35)، اندازه: 10 × 14/5 سم [نسخه پژوهی: 3 - 144]
آغاز: موسومست بتحفه نظامیه اللهم انظم عقوده و استر و فوده، مشتمل بر چهل فصل عند الله تعالی؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 4 ربیع الاول 1216 ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، 53 گ (45 - 97)، 11 سطر، اندازه: 6/5 × 11 سم [ف: 29 - 192]
خط: نستعلیق، كا: ایوب بن حاج حق وردی سر بندی، تا: 1218 ق؛ 18 گ، 14 سطر، اندازه: 10 × 14 سم [ف: 3 - 137]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: شوال 1219 ق؛ کاغذ: فرنگی کبود، جلد: تیماج حنایی، 29 گ (1 پ - 29 پ)، 14 سطر (8/5 × 14/5)، اندازه: 15/5 × 21/5 سم [ف: 8 - 718]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 2 ربیع الثانی 1222 ق، جا: قزوین (مشهور به دار الحبس)؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 28 گ، 14 سطر، اندازه: 9 × 14/5 سم [ف: 1 - 436]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: برات علی پسر محمد حسن، تا: 1235 ق؛ کاغذ: فرنگی آهار دار، جلد: تیماج قرمز، 37 ص (2 - 38)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 19 - 306]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: فضل الله بن میرزا غلام علی نوری میان رودی، تا: دو شنبه 5 ربیع الاول 1258 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 30 گ (33 پ - 62 پ)، 14 سطر، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 19 - 351]
كا: سید ابراهیم بن محمد بن میرزا عبد الله جندقی، تا: دو شنبه 3 جمادی الثانی 1263 ق، جا: تهران، مسجد میرزا احمد حكیم باشی؛ جلد: تیماج مشکی، 22 گ (24 پ - 45 پ)، 17 سطر، اندازه: 15 × 19/5 سم [ف: 20 - 297]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبد الصمد نقنی، تا: جمعه 19 شوال 1268 ق؛ محشى، مهر: حاج سید سعید، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 14 گ (125 - 138)، 20 سطر (8 × 13/5)، اندازه: 15/5 × 21/5 سم [ف: 2 - 688]
بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 71 ص (130 - 200)، 12 سطر، اندازه: 11/5 × 21 سم [ف: 19 - 456]
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا؛ کاغذ: گوناگون و ترمه، جلد: میشن قرمز، 57 گ (102 پ - 158 پ)، اندازه: 11/7 × 17/6 سم [ف: 9 - 339]
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج سبز تیره گرد و عطف تریاکی، 37 گ (22 پ - 58 ر)، 11 سطر (7 × 14)، اندازه: 12 × 18 سم [ف: 16 - 41]
at-tuhfat-un nizamiyya
نجفی، علی اکبر بن مصطفی، ق 14 قمری
najafi, alī akbar ebn-e mostafa (- 20 c)
تاریخ تألیف: 1310 ق؛ محل تألیف: حیدر آباد هند
گزیده ای است در تفاوت های لفظی و معنوی، در اصطلاحات عربی. این رساله گویا در مؤسسه دائره المعارف العثمانیة حیدر آباد، هند به چاپ رسیده است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14380
آغاز: الحمد لله المتعالی فی العز و الجلال الجامع لصفات الكمال و الجمال و الصلوة على رسوله؛ انجام: و شرعا من الصبح الى المغرب و قال الطریحی أنهما مترادفان اه ع الصریحی
خط: نستعلیق و نسخ تحریری، کا: هاشم بن عبد العظیم بن جعفر بن نجف، تا: 1320 ق؛ کاغذ: فرنگی با خطوط، 74 گ، 18 سطر (9 × 16)، اندازه: 12/5 × 20 سم [ف: 36 - 312]
tohfat-on no mānīya
رویانی لاهیجی، عبد القادر بن حسن، 844 - 925 قمری
royānī lāhīji, abd-ol-qäder ebn-e hasan (1441 - 1519)
اهداء به: مولانا نعمان الدین نعمة الله
در اسطرلاب و قواعد آن.
آغاز: حمد بی غایت و مدح بی نهایت عالمی را که معرفت حقایق مقنطرات و مدارات جز بالهام وی ممکن نگردد
[دنا 1011/2 (1 نسخه؛ فهرستواره منزوی 2848/4]
آغاز: و بر این زواید فواید مشتمل بنا بر الحاح و اسعاح ایشان این نسخه؛ انجام: و اگر بنحوس بود در او خیر نباشر خاصه که نظر عداوت بود و عطارد مسعود
خط: نستعلیق، كا: خلیل الله بن بدر الدین رستم داری، تا: 1004 ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: شرقی، 29 گ (1 - 29)، 15 سطر، اندازه: 7/5 × 12 سم [ف: 36 - 227]
آغاز: برابر
كا: عبد الله بن حیدر علی مدرس، بی تا [تراثنا: س 2 ش 3 - 159]
at-tohfat-on navväbīya va-l hedyat-ol o×ravīyya
حسینی، محمد جعفر
hoseyni, mohammad ja far
وابسته به: مفتاح الفلاح؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953 - 1030 ق)
اهداء به: شاهزاده بیگم بانی مدرسه شاهزاده ها در اصفهان
مؤلف و مترجم این کتاب سید محمد جعفر مکنی به ابی المظفر حسینی است و چنان که در مقدمه کتاب خود تصریح کرده اند. مترجم کتاب، «مفتاح الفلاح» شیخ بهائی را با ادعیه آن به فارسی ترجمه نموده و هر جا که محتاج به توضیح و تشریح بوده خودداری از آن ها نکرده و پس از ختم کتاب مطالبی را به تفصیل ذیل بر آن اضافه نموده است. کتاب دارای «مقدمه» و نه «باب» است: مقدمه تا باب ششم به ترتیب مفتاح الفلاح؛ باب 7. ذکر مختصری از اعمال و زیارت و ادعیه سه ماه رجب و شعبان و رمضان؛ باب 8. اعمال ایام متبرکه در غیر از سه ماه مذکور و زیارات و ادعیه آن ها؛ باب 9. ذکر مجملی از اوقات و آداب و ادعیه سفر. کلیه ادعیه و زیارت این سه فصل را نیز به فارسی ترجمه و در ذیل آن ها نوشته شده است.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2130
آغاز: بسمله فوائد لآلی حمد و ستایش و نفایس جواهر شکر و
نیایش که از تقاطر سحاب فضل و مرحمت؛ انجام: امید از پروردگار کریم آنست که بگرداند این کتاب را بسبب رغبت و خواهش مردم بعمل بامور مذکوره در آن از جمله خبرات جاریه باقیه و ذخائر دائمه غیر فانیه الحمد لله اولاً وآخراً و ظاهراً و باطنا.
خط: نسخ، کا: محمد حسین اصفهانی، تا: 1086 ق؛ مجدول مذهب؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: چرمی طلاکوب، 380 ص، 21 سطر، اندازه: 16/5 × 25/5 سم [ف: 1 - 17]
tohfat-on naväder
طبیب کازرونی، شمس الدین بن معز الدین
tabib-e küzerūnī, šams-od-din ebn-e mo ezz-od-din
مؤلف به مدت 17 سال در بلاد هند و عرب گشته و حاصل تجربیات خود را در واژه های پزشکی فارسی و عربی و معادل آن به لغات هندی را به ترتیب حروف الفبا در رساله حاضر گرد آورده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6959/2
آغاز: در باب مشکلات ادویه جمیع اطبا و غیره در این باب مشکل مانده بودند و این کمیته حقیر... مدت هفده سال در هند و عرب گردیده بودم و از هر بابی مساله ای تحقیق کرده؛ انجام: مشک به هندی کستوری گویند مشمش میویز است به هندی داک گویند
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای، 11 گ (26 ر - 36 پ)، 14 سطر، اندازه: 12/5 × 18 سم [ف: 20 - 366]
tubfat-un nüränīya fi ×awäşş-il hayawānīya = hayat-ul hayawan (mn.)
وابسته به: حیاة الحیوان الكبرى؛ دمیر، محمد بن موسی (742 - 808 ق)
این کتاب در الفبائی آستان قدس منسوب (450 - 505 ق) دانسته شده بدون اشاره به این که منتخب «حیاة الحیوان» دمیری است. در رایانه آستان قدس به این که منتخب «حیاة الحیوان» دمیری است اشاره شده اما هم چنان به غزالی نسبت داده شده است که این دو با هم نمی تواند درست باشد با توجه به این که غزالی سه قرن پیش از دمیری می زیسته است. منتخبی ناشناس از حیاة الحیوان دمیری در سپهسالار به شماره 6820 هست که آغازی مشابه همین کتاب دارد.
[دنا 1011/2]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5061
آغاز: الحمد الله الذی علم ادم الاسماء و هداه الى احكام الدین؛ انجام: و ابتداى بملك الوحش الذی منه الشجاعة نفقنا
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ واقف: زین العابدین خادم اصفهانی، 1166 ق؛ کاغذ: نخودی، جلد: پارچه ای، 69 گ، 16 سطر [الفبائی: 118]
at-tuhfat-un nürīya
جزایری، عبد الله بن نور الدین 1112-1173 قمری
jazäyerī, abd-ol-läh ebn-e nür-od-din (1701 - 1760)
اهداء به: سید نور الدین جزائری (پدرش)
تاریخ تألیف: یک شنبه 3 محرم 1144
به تقلید و همانند «انموذج العلوم» دوانی و عشرة كامله، قاضی نور الله تستری: در تفسیر، حدیث، رجال، فقه، اصول، منطق، إعراب، بلاغتف نجوم و هیئت، در ده «مسئله» در ده علم: مسأله 1. تفسیر آیة وَ لكِنْ حَقَّ الْقَوْلُ مِنِّي لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ؛ 2. شرح حدیث «الم یزل الله یعلم»؛ 3. ترجمة ابن الجنید؛ 4. صلاة الجمعة فی زمن الغیبة؛ 5. الترجیح عند اختلاف الروایات؛ 6. تحدید العلم؛ 7. شرح دعاء التعقیب؛ 8. الطباق؛ 9. النجوم؛ 10. استخراج المطلوب بالطرق الاربعة.
آغاز: بسم الله... أما بعد حمد الله على فضله المبین... فیقول أضعف عباد الله القوى عبد الله بن نور الدین بن نعمت... هذه رسالة خفیفة... عن عشرة مسائل شریفة فی عدتها من الفنون... و سمیتها التحفة النوریه... المسئلة الاولى من التفسیر... و لكن حق القول منى لا منه...
انجام: و قد ظن ممن لا یلاقى الحروب أن لا یصاب فقد ظن عجزاً، و كتب أضعف الورى...
[الذریعه 479/3؛ دنا 1011/2 (7 نسخه)]
آغاز: برابر؛ انجام: [المسئلة الرابعة] من الفقه، اختلف الاصحاب فی صلوة الجمعة... و لا شبهة ح و مع عدمه فالتوقف...
تا بخشی از مسئله چهارم؛ خط: شکسته نستعلیق، كا: محمد بن جعفر، تا: با تاریخ 1144 ق؛ افتادگی: انجام؛ محشی با نشان «منه»، مصحح، صورت دست خط پدر مؤلف سید نور الدین جزایری به سال 1144 ق؛ کاغذ: فرنگی آبی، 5 گ (2 - 6)، 23 - 24 سطر، اندازه: 10 × 17 سم [ف: 38 - 451]
آغاز و انجام: برابر؛ و كتب الرسالة الشریفة... سنة 1202
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1202 ق، اندازه: 20 × 29 سم [رشت و همدان: ف: 1584]
خط: نستعلیق، کا: نعمت اللّه بن محمد هادی بن عبد اللّه بن نور الدین بن نعمت اللّه موسوی جزائری شوشتری، تا: سه شنبه محرم 1213 ق، جا: مدرسه هدایه شوشتر، برای ملا آقا بابا شیرازی؛ مصحح، محشى؛ جلد: تیماج مشکی پشت قهوه ای، 10 گ (121 پ - 130 ر)، اندازه: 14/5 × 21 سم [ف: 19 - 128]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ابو الحسن بن محمد محسن بن ابو الحسن بن عبد اللّه موسوی نواده مؤلف، تا: سه شنبه 3 جمادی الاول 1228 ق؛ در صفحه عنوان دارد: «این کتاب از آثار جدم سید عبد اللّه است که به نام پدرش سید نور الدین نگاشت»، با نسخه ای که مؤلف دیده، در 1228 ق. مقابله شده، میرزا علی رضا بن محمد سمیع شوشتری آن است. آن را در دو شنبه 15 ربیع الثانی 1263 ق بر مؤلف عرضه کرده است؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی، 84 گ (75 ر - 158 پ)، 17 سطر [ف: 3 - 379]
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: سید تقى بن محمد علی حسینی اصفهانی، تا: رمضان 1260 ق؛ جلد: مقوایی با تیماج ماشی، 13 گ (33 - 45)، 15 سطر (7/5 × 14/5)، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 3 - 856]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد کاظم بن احمد بن محمد جعفر بن عبد الصمد بن احمد ابن محمد بن نور الدین بن نعمت اللّه جزائری موسوی، تا: 1361 ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 15 گ (38 پ - 52 پ)، 18 سطر، اندازه: 12/5 × 20 سم [ف: 15 - 245]
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: کتاب خانه شخصی؛ خط: نسخ، کا: سید مرتضی بن سید محمد جعفر موسوی جزائری، تا: 25 رجب 1394 ق؛ صورت تفریظی از پدر مؤلف درباره کتاب؛ 18 گ (37 - 54)، 16 سطر [عکسی ف: 1 - 187]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد باقر ولد ملا علی محمد کنی، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، 22 گ (68 پ - 89 ر)، اندازه: 17 × 21 سم [ف: 1 - 417]
at-tuhfat-ul wäşila fi ajwibat-il išrin-a masala.
عصفوری، عبد العلی بن خلف، - 1303 قمری
"osfürī, 'abd-ol-ali ebn-e ×alaf (- 1886)
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10121/3
خط: نسخ، کا: علی بن عباس بحرانی کرزکانی، تا: قرن 13؛ مصحح، قطع: وزیری کوچک [میراث شهاب: س 8 ش 2 - 24]
tohfat-ol väezin
شروانی، عبد الکریم، ق 13 قمری
šarvänī, abd-ol-karim (-19 c)
تاریخ تألیف: 1228 ق
کتابی است در ذکر صفات حمیده و صفات مذمومه در «مقدمه» و بیست «مجلس»: مقدمه درباره روزه و فضیلت و حکمت و أجر آن است.
آغاز: زیباتر کلامی که سزاوار بارگاه صمدیت و بهاتر مقال که شایسته درگاه احدیت
انجام: و مصداق این آیات داخل باشد و اختتام تألیف این ذخیره عالی مقام المسمى بتحفة الواعظین شد.
[دنا 1011/2؛ فهرستواره منزوی 374/6]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: شهباز بن اوروج عبد اللیانی، تا: 1234 ق، جا: کوه فط؛ تملک: عبد الحسین بن ملا قاسم در 1231 با مهر «عبده عبد الحسین 1230» (بیضوی)؛ مهر: سید محمد باقر بروجردی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 162 گ، 16 سطر، اندازه: 16 × 21 سم [مؤید: 3 - 176]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ با مهر تملک مؤلف؛ 190 گ، 14 سطر، اندازه: 16 × 21 سم [ف: 2 - 24]
tohfat-ol va ezin
کتابی است شامل نصایح و مواعظ از مؤلفی سنی که از روایات نبوی و اقوال عرفا و صوفیان استفاده نموده است و از کتب علمای اهل سنت هم چون «روضة العلماء»، «معارج النبوة» و «جذب القلوب» عبد الحق دهلوی نیز نقل می کند.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1747 - 10/57
آغاز: بسمله الحمد لله الذی بتحمیده یستفتح كل كتاب و بحمده یتنعم اهل النعیم فی دار الثواب... بدان که این کتابی است مشتمل بر نصایح و مواعظ... مسمى بتحفة الواعظین... بدان که دنیا دار فانی است؛ انجام: عن ابی هریرة رضى... ان رسول اللّه صلى اللّه علیه و سلم قال لو یعلم المؤمن ما عند اللّه من العقوبة ما طمع بجنته
خط: نستعلیق نا زیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا عطف پارچه آبی، 114 گ، 14 - 17 سطر، اندازه: 14/5 × 23 سم [ف: 2 - 790]
tohfat-ol vä ezin
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15659
آغاز: بسمله الحمد اللّه المتعالى عن صفه المخلوقین؛ انجام: بشما که هر که بیند که ماری متوجه برادر اوست که او را
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج، 319 گ، 14 سطر [رایانه]
tohfat-ol va ezin fi amr-ed donyä va-d din
اردبیلی، عبد العظیم بن علی محمد، ق 13
ardabili, abd-ol-azim ebn-e ali mohammad (-13 c)
محل تألیف: اردبیل
در آداب و شرایط موعظه و صفاتی را که شخص واعظ باید بدانها منصف باشد، در چند «مجلس» برای تمرین واعظان و سخن گویان، با استفاده از آیات کریمه و احادیث اهل بیت (علیهم السلام) و ذکر داستان هایی مناسب موضوعات کتاب همراه با ذکر مصایب آنان. مؤلف از خطباء خطه «اردبیل» می باشد و از طبقه دانشمندان دوره پس از «مجلسی» و از معاصران «شیخ أحمد احسائی» البته نه از همسویان او بوده است.
آغاز: الحمد لله الهادیی لمن استهدى سبل النجاة، الراشد لمن إستر شد طرق الخیرات و المنقذ لمن إستنقذ عن الهلكات، حمداً یملاء الأرضین و السموات
انجام: بگذار این طفل را که از پدر شهید خود سیر گردد و ببوسد او ار که ببوسیدن راضی و قانع شده است و سیعلم الذی ظلمو أی منقلب ینقلبون... برحمتك یا أرحم الراحمین.
[دنا 1011/2 (1 نسخه)؛ تاریخ اردبیل و دانشمند: 79/2؛ مخطوطات المكتبة اردبیلی: 8؛ فهرستواره منزوی 374/6]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: احمد بن محمود، تا: 1063 یا 1163 ق [در فهرست چنین آمده اما به نظر 1263 درست تر می آید]، جا: اردبیل؛ مهر: «یا عبد الرحیم» (بیضی)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مشمع مشکی عطف چرمی مشکی، 173 گ، 22 سطر (10/5 × 22/5)، اندازه: 19 × 31/5 سم [ف: 36 - 84]
آغاز: برابر؛ انجام: و ان نخلده فی نازك مع تابعیه... ثم الكتاب
خط: نسخ و نستعلیق، کا: اردبیلی، علی حسن، تا: 1259 ق [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: قوام (حسینی) نوحه خوان، تا: سلخ ربیع الاول 1262 ق، جا: اردبیل، به دستور آمیر سید علی؛ جلد: تیماج مشکی، 267 گ، 16 سطر، اندازه: 15 × 21/5 سم [ف: 56]
آغاز: برابر؛ انجام: قائم آل محمد (صلی اللّه علیه و آله و سلم) در وقت ظهور بر ذو الجناح سوار خواهد شود... تمت الكتاب... سنه 1265
خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن ابو جعفر، تا: 1265 ق [رایانه]
tohfat-ol väledayn
نهانی جامی
nahānī jämi
در تجوید به نظم که در زمان شاه تهماسب دوم ساخته است.
[دنا 1011/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3975
آغاز: نمره شجره بسم اللّه چیدن و بر طبق قرائت نهادن و حلاوت و مثوبات از آن چشیدن. به بسم اللّه کردم فتح ابواب ** که بسم اللّه بود مفتاح ابواب / بود مشکل گشا نام خداوند ** شود از نام او حل عقد هر بند... نهایی شو دمی با عشق دمساز ** پی شکرش نما توحید آغاز... چو تو عیب نهانی فاش دانی ** مدان کوفاش کس عیب نهایی... نهانی هاتفی این نکته فاش ** مخور غم در پناه مصطفی باش... من جامی ز تو ای یار جانی ** طمع دارم دعا های نهانی / که بعد علم دین ای صاحب دید ** نباشد هیچ علمی به ز تجوید؛ انجام: بوده واجب جو بعد از ختم قرآن ** دعای یادشه بر هر مسلمان... به تحفة الوالدین نسخه موسوم ** نمودم تا شود تاریخ معلوم... خدایا مشتهر ساز این رسالت ** بحق ذات بی شبه و مثالت / غریق رحمت یزدان کسی باد ** که کاتب را به الحمدی کند یاد
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 14 جمادی الاول 1081 ق؛ تاریخ تولد 1080 و 1081 و 1091 در پایان هست و تاریخ تولد 1094 و 1096 و 1099 و 1101 و 1014 و 1016 در آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا عطف تیماج سرخ، 37 گ، 13 سطر (8 × 14)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 12 - 2971]
tubfat-u wähib-il mawahib fi bayan-il maqämät wa-l marätib
ابن غانم، عبد اللطیف بن عبد الرحمن، 786 - 856 قمری
(1385 - 1453) ebn-e qänem, abd-ol-latif ebn-e 'abd-or-rahmän
این کتاب در کشف الظنون از شیخ ابی الحسن محمد بن عبد الرحمن بكرى دانسته شده و تاریخ فراغت دى الحجه 922 ذکر شده است. دانش پژوه در فیلم دانشگاه تهران و ملک از زین الدین عبد اللطیف بن عبد الرحمن بن غانم مقدسی صوفی (786 - 856) دانسته است. معجم المؤلفین از عبد اللطیف بن غانم دانسته و نشانی کشف الظنون را نیز آورده، ایضاح المكنون و هدیة العارفین هم کتاب را از تألیفات ابن غانم دانسته اند، لذا به نظر می رسد آن چه از نام و تاریخ تألیف در کشف الظنون است، اشتباه باشد و مؤلف همان ابن غانم متوفی 856 است.
رساله ای عرفانی در یک «مقدمه» و چهار «مقام» و شش «رتبه»: المقدمة: فی بیان طریق اهل اللّه و كیفیة السلوك فیه؛ مقام 1. مقام النفس و هو اول توحید الأفعال؛ مقام 2. مقام القلب و هو آخر توحید الأفعال؛ مقام 3. مقام الروح و هو توحید الصفات؛ مقام 4. مقام السر و هو توحید الذات؛ رتبه 1. عتق الروح من رق القلب؛ رتبه 2. السیر الدائم الى جناب الرب؛ رتبه 3. ظهور الاضداد فی الوجود؛ رتبه 4. الاستغراق فی بحر الشهود؛ رتبه 5. التحقیق بحقائق الكمال؛ رتبه 6. التحقیق بالنصوص فی كمال الوصال.
آغاز: بسمله. الحمد لله الذی سلك باولیائه سبیل الرشاد.
[دنا 1011/2 (4 نسخه)؛ کشف الفنون 376؛ ایضاح المكنون 260/1؛ هدیة العارفین 616/1]
نسخه اصل: سلیمانیه ش 1208؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 839 ق؛ 18 گ (281 پ - 298 پ)، 19 سطر [فیلمها ف: 1 - 511]
در فهرست از ابی الحسن محمد بن عبد الرحمن بکری دانسته شده؛ خط: نسخ، کا: محمد قرقر عجلونی، تا: جمعه 25 شعبان 1274 ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، 23 گ (52 ر - 74 پ)، 21 سطر، اندازه: 14 × 20 سم [ف: 27 - 295]
آغاز: برابر؛ انجام: هو المتفضل بالكرم و الجود و الاحسان
در یک مقدمه و چهار مقام و شش مرتبه؛ خط: نسخ، کا: عبد القادر بن احمد بن علی بن میمی، بی تا، 5 محرم 1065؛ مقابله شده؛ کاغذ: پسته ای، جلد: میشن قهوه ای، 250 سطر [ف: 5 - 246]
آغاز: برابر انجام: ثم یكشف له عن حقائق ما قسم من علم الأسماء و الصفات كما علم من الأسماء الفعلیة كشفاً صحیحاً.
در فهرست از ابی الحسن محمد بن عبد الرحمن بکری دانسته شده؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 38 گ (20 ر - 57 پ)، اندازه: 12/5 × 17 سم [ف: 24 - 261]
tohfat-ol vojüd
مجد الاشراف، محمد بن ابو القاسم، 1246 ه - 1331 ه قمری
majd-ol-ašraf, mohammad ebn-e ab-ol-qasem (1831 - 1913)
تاریخ تألیف: 1304 ق
چند سؤال عرفانی است از محمد سلماسی پسر اسد اللّه خان که در 1303 در پنجاه سالگی از «پیر عشق روحی» کرده و پاسخ های او است.
آغاز: بسمله. چون از فضل کامله و عنایت تامه حضرات ختمیون... این عبد... محمد... سلماسی... سعادت یار.
چاپ: همراه قنوتیه او به سال 1304 چاپ شده است؛ ایران، سنگی، بی ناشر، 1322، وزیری کوچک، 84 ص
[نسخه های منزوی 1076/2؛ الذریعة 480/3؛ دنا 1011/2؛ فهرستواره منزوی 189/7]
آغاز: این نامه که تحفه الوجودش نام است ** یک رشحه از قلزم جود عام است / نهری بکشا بکشت جان از این بحر ** روئیدن دانه دلت گر کام است. بسمله در چندیست از بحر ولایت؛ انجام: و هر کس باین مقام از اهل سلاسل فقر و ولایت فایض کردید بی اختیار از قلبش طلوع می کند... الى مقعد صدق عند ملیك متقدر... فحمداً له ثم حمداً... تمت الخیر و العافیت.
خط: نسخ، کا: ابو الفتح از روی نسخه اصل خطّ جلال الدین محمد مجد الاشراف، تا: جمعه 14 محرم 1319 ق؛ جلد: مقوا سرخ عطف پارچه آبی، 31 گ، 14 - 15 سطر [ف: 2 - 790]
بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ مقوایی، 15 سطر (8/5 × 13)، اندازه: 13 × 21 سم [ف: 297]
آغاز: برابر؛ انجام: من البدایة الى النهایة.
خط: نستعلیق، کا: حاج سید محسن موسوی سپاهانی، بی تا، جا: تبریز؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 25 گ (74 - 98 پ)، 14 سطر (8 × 13)، اندازه: 13 × 21 سم [ف: 12 - 2593]
at-tuhfat-ul wajiza = tuhfat-ul usül
علامه میرزا عماد الدین، ق 11 قمری
allame mirza 'emad-od-din (-17 c)
رساله کوتاهی است در اصول دین تا بتوان به آسانی به یاد سپرد.
[دنا 1012/2]
شرح و حواشی:
1- تحفة الوشائح فی بدائع السنائح؛ علامه میرزا عماد الدین (- 11)
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 411/1
آغاز: و ارکان الاسلام او جزت لتذكر عقول اهل الیقین (دیباچه)؛ انجام: یترقرق الایمان فی الایمان. تمت تحفة الاصول من علم الكلام فی اصول الدین و اركان الاسلام بتوفیق اللّه، الملك العلام، فی سنة 1091.
خط: نسخ درشت، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ نسخه آغاز ندارد و میان دیباچه و خود رساله و نیز میان بحث نبوت و معاد افتادگی دارد؛ محشی با نشان «منه»؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی، 4 گ (1 ر - 4 ر)، 15 سطر (5/5 × 10)، اندازه: 8/5 × 15 سم [ف: 3 - 561]
at-tuhfat-ul wardiya
ابن وردی، عمر بن مظفر، 691 - 749 قمری
ebn-e vardi, 'omar ebn-e mozaffar (1293 - 1349)
منظومه ای است در یک صد و پنجاه بیت مشتمل بر قواعد نحو به روشی بسیار مختصر و از برای مبتدئین.
چاپ: بر سلاو، 44 ص، 1891 م.
[دنا 1012/2]
شرح و حواشی:
1- الهدیة الغربیة لطالبی حقایق الوردیة؛ برسوی، خواجه احمد (- 11)
2- الهدیة الغریبیة لطالبی حقائق التحفة الوردیه؛ قدسی، احمد بن مفرج (- 11)
3- شرح التحفة الوردیة؛ نماوى، حسین بن محمد (- 1060)
4- التحفة الندیة فی شرح اللامیة الوردیة؛ غزى عامری، محمد بن محمد (977 - 1061)
5- تحقه علویه؛ فیاضی، محمد تقی
آغاز: کلامنا قول مفید فاستمع ** كجاء زید و اخاه یتبع / و الكلم الذی علیه المبنى ** اسم و فعل ثم حرف معنی؛ انجام: حامداً اللّه مصلیاً على ** محمد و الال و الصحب و لا
خط: نسخ، بی کا، تا: 8 ربیع الاول 894 ق؛ پشت برگ آخر اجازه ای است که عماد الدین به جهت نور الدین أبو الحسن على بن محمد بن احمد مشهور به ابن شمس العزى الحنفی به تاریخ 895 نوشته، و هم چنین اجازه ای است که ابراهیم بن أبی شریف شافعی به جهت همان نور الدین به تاریخ 15 ذیقعده 895 نوشته؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 13 گ (77 پ - 89 ر)، اندازه: 13 × 17/5 سم [ف: 11 - 135]
آغاز: الكلمات لیس فیها خلف ** الاسم ثم الفعل ثم الحرف / فالاسم بالتنوین و الاخبار ** عنه و ال و الجر و الاضمار؛ انجام: و وزن فاعل و فعال فعل ** یغنی عن الباتم نظمی و كمل
خط: نستعلیق، کا: محمد بن زین العابدین موسوی، تا: 18 صفر 1283 ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 6 گ (88 پ - 93 ر)، اندازه: 11 × 15/5 سم [ف: 7 - 309]
tohfat-ol vară
عینی، نعمت اللّه، ق 11 قمری
ayni, ne mat-ol-lah (-17 c)
تاریخ تألیف: 1032 ق
منظومه ای است در سی صد بیت دارای بیست باب در پند و اندرز.
[دنا 1012/2؛ فهرستواره 587/10]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 653/2
آغاز: ابتدا می کنم بنام خدا ** که نموده بما طریق هدی / دائم و قائم و فرد و احد ** صمد و لم یلد و لم یولد؛ انجام: عیب پوشند و در دعا کوشند ** هم چو مردان دین که با هوشمند / شد بتوفیق کردگار تمام ** نسخه ام و السلام و الاكرام
خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 18 ذیحجه 1255 ق؛ مهر: «سلطان محمود» (مربع)؛ جلد: تیماج قهوه ای، 23 گ (17 پ - 39 پ)، 13 سطر، اندازه: 10 × 16 سم [ف: 2 - 250]
tuffat-ul wara = šifa-ul marda
علوی فاطمی حسینی، کاظم بن میر ابو الفضل
'alavi fätemi hoseynī, kāzem ebn-e mir ab-ol-fazl
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18780
جلد دوم شفاء المرضى؛ كاتب = مؤلف، بی تا [د. ث. مجلس]
← تحفة الوزراء ← تحفة الملوك
tuhfat-ul wuzarā
ثعالبی، عبدالملک بن محمد، 350 - 429 قمری
sa alebi, 'abd-ol-malek ebn-e mohammad (962 - 1038)
چاپ: بغداد، وزارة الاوقاف، محقق: حبیب على الراوی و ابتسام مرهون الصفار، چاپ اول، 211 ص، 1396 ق.
[دنا 1011/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 480/4 - ف
نسخه اصل: ملت فیض اللّه ش 2133؛ خط: نسخ، بی کا، تا: پایان
رمضان 1028 ق؛ 39 گ (133 - 171) [فیلم ها ف: 1 - 490]
tohfat-ol molük čebel bab tohfe-ye anvärnasäych-ol molükr.-ī dar a×laq
اصفهانی، جلال الدین محمد، ق 7 قمری
esfahäni, jalal-od-din mohammad (-13 c)
رساله ای کوتاه در مواعظ و اندرز های پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخه های این رساله بی نام و به نام های گوناگون و سر آغاز های مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست هم چون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبد اللّه انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبید اللّه بلخی و جندر بهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست.
آغاز: بسمله الحمد لله... و آله اجمعین اما بعد این رساله ای است. که حکما از کتب قدما اختیار نموده اند و مسمی به تحفة الوزرا و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است
انجام: باب چهلم در آن که چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حكما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام على رسوله محمد و آله. چاپ: ایران، 1282
[مشار فارسی 1218/1؛ نسخه های منزوی 1562/2؛ الذریعة 470/3؛ كشف الفنون 376/1؛ دنا 1012/2 - 1015 (ذیل 4 عنوان نسخه های آن معرفی شده)؛ هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895 - 1966 ص 93]
نسخه اصل: موزه تونیه ش 5931. باب های 9 و 10؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 716 ق [فیلمها ف: 1 - 401]
خط: نستعلیق، کا: محمد امین حسینی ترمدی، تا: قرن 10؛ قطع: بغلی [نشریه: 7 - 262]
نسخه اصل: با دلیان اوزلی 120 (1943 و 2338 و 1622 و 1302 و 1621 و 1295)؛ خط: نستعلیق، کا: محمد تقی شیرازی، تا: ربیع الثانی 1009 ق؛ 15 سطر [فیلمها ف: 1 - 558]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق ممتاز، کا: میر عماد الحسنی قزوینی، تا: 1019 ق؛ مجدول مذهب، یک کتیبه مذهب، با نقاشی های آب رنگ ممتاز به قلم علی اشرف به سال 1154 هجری، نوشته شده «این کتاب زینت الملوک از مال عالیجاه رفیع جایگاه نتیجه السلاطین العظام ولد خلف نواب جنت و رضوان آرامگاه خاقان مغفور ابو الفتح خان و بنام حسین علی خانا دام اقباله عالی می باشد با سجع مهر لطف خسرو دوران ابو الفتح کریم است 1193»؛ مهر: میرزا مهدی خان استر آبادی نادری «من هدیة المهدی»؛ كاغذ: قطعه کشمیری متن مذهب حواشی نقاشی آب و رنگ گل و مرغ، جلد: مقوای روغنی بوم مرغشی زرشکی، اندازه: 19/5 × 29 سم [ف: 7 - 199]
در نسخه ما در هامش به نام «تحفه انوار» خوانده و از حسن صباح دانسته شده است؛ خط: نستعلیق، کا: عنایت اللّه، تا: 16 رمضان 1086 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 6 ص (273 -278)، 15 سطر (8 × 17)، اندازه: 12/5 × 24 سم [ف: 9 - 1440]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: دولت آبادی و فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 13 ص (335 - 347)، 9 سطر (7 × 12/5)، اندازه: 12/5 × 19/5 سم [ملی ایران: ف: 4 - 464]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: کبود، قطع: ربعی [نشریه: 5 - 642]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1102 ق؛ در ادامه این مجموعه منشئات و احادیث و روایات متفرقه انتخاب شده و اشعاری پراکنده از این شاعران نیز آمده است: سبحانی، میرزا على خان شیخ الاسلام همدان، میرزا محمد امین منشی علی خان، نظام الدین خرقانی، شاه نظر، طالب، شیخ علی نقی کمره ای، یوسف بیک شاملو، میرزا جلال اسیر، محمد خان، مسیحا کاشانی، کمال اسماعیل، رضا، وحید، نوعی خبوشانی، میرزا مطیعا، مولانا مومن حسینی، مولانا عبد الرزاق، ملا محمد عصار، ابو سعید ابو الخیر، ملا سرور کاشانی، زیب النساء بیگم، فاطمه قوال، جابرای دیوانه، میرزا صادق، میرزا صائب، اوحدی، ملا طرزی افشار، حاجی شریف، میر نجات، جامی، شوکت بخارائی، شاکرا تهرانی، ملا حسین کاشی، عرفی، ملا علی تبریزی، فیاض؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 3 گ (557 - 559)، اندازه: 17 × 28 سم [ف: 2 - 234]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1481/4
آغاز: برابر
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 4 - 307]
آغاز: بسمله. احسن كلم طیب و اتم کلام مفید آنست که علی الابتداء مرفوع بنحو حمد و سپاس خدا؛ انجام: و من اللّه التوفیق و الیه المآب
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1131 ق؛ چند برگ نو نویس به خط محمد علی قمی در 1131 ق مجدول؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سر ترنج، 64 گ، 22 سطر، اندازه: 15 × 25 سم [ف: 44 - 30]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ با دو سرلوح، مجدول؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 - 262]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، با سرلوح، قطع: ربعی [نشریه: 7 - 115]
آغاز: برابر؛ انجام: خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام على خیر خلقه محمد و آله الطیبین الطاهرین برحمتك یا ارحم الراحمین.
خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 13؛ کاغذ: فرنگی (فستقی)، جلد: ابره پارچه مشکی مقوایی، 5 ص، 15 سطر (7 × 13/5)، اندازه: 14 × 21/5 سم [ف: 2 - 71]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای، 5 گ (10 پ - 14 ر)، 12 سطر، اندازه: 10/8 × 17 سم [ف: 8 - 221]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ کاغذ: سفید، جلد: روغنی با گل و بوته رنگین، 22 گ (115 - 136)، 9 - 13 سطر (7 × 13)، اندازه: 13 × 21 سم [سنا: ف: 1 - 50]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی کبود، جلد: تیماج، 19 سطر (7 × 18)، اندازه: 12 × 20 سم [ف: 16 - 156]
چهل باب است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ در دیباچه برخی از نسخ نام مؤلف جمال الدین اصفهانی یاد شده؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوای کرم رنگ، 4 گ (68 ر - 71)، اندازه: 9 × 19/5 سم [نشریه: 13 - 241]
بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: عطف میشن رویه کاغذی، 5 گ (1 پ - 5 پ)، اندازه: 18 × 22 سم [ف: 5 - 421]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 113 گ، 11 سطر (8 × 13/5)، اندازه: 14 × 20 سم [ف: 3 - 214]
بی کا، تا: قرن 13 [د. ث. مجلس]
اصل نسخه: ملک، ش 2097؛ خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: گویا قرن 13؛ در دیباچه به نام «تحفة الوزراء» است؛ 5 گ (2 ر - 6 ر) [عکسی ف: 2 - 62]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق بد خط، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، دارای رکابه؛ مهر: «کتاب خانه باقر ترقی»؛ جلد: مقوایی با عطف تیماج قهوه ای، 3 گ (32 پ - 34 پ هامش)، اندازه: 19/9 × 30/1 سم [ف: 27/1 - 35]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: چرم زرد، 4 گ (133 - 136)، 13 سطر (6 × 9/5)، اندازه:10 × 14/5 سم [ف: 36 - 143]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: محتملاً قرن 13؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی رویه کاغذی رنگی عطف تیماج، 14 ص، 9 سطر (8 × 15)، اندازه: 13 × 20/5 سم [ف: 90]
آغاز: برابر
چهل باب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول 1213 ق؛ 7 گ، 13 سطر، اندازه: 14 × 20 سم [ف: 2 - 787]
خط: نسخ، بی کا، تا: 1216 ق؛ جلد: تیماج قرمز، 12 گ، 9 سطر، اندازه: 10 × 15 سم [ف: 27 - 232]
آغاز: برابر؛ انجام: باب چهلم در آن که چهار چیز چهار چیز را ببرد تکبر مروت را کسالت دولت را ناسپاسی نعمت را. بجهة سرکار عظمت مدار بندگان ثریا مکان... شاهزاده علی شاه قاجار لازالت ایام دولته و عظمته... سمت تحریر پذیرفت امید که منظور نظر کیمیا اثر عالی گردد حرزه العبد الداعی غبار آستان سخاوت بنیان فردوس نشان این محمد حسن محمد الخوانساری 1228.
خط: نستعلیق، کا: محمد ابن محمد حسن خوانساری، تا: 1228 ق، جهت شاهزاده علی شاه قاجار (ظل السلطان)؛ مجدول کمند اندازی، یک سرلوح؛ مهر: ناصر الدین شاه قاجار، مشیر السلطنه به سال های 1322 و 1282، محمد باقر؛ کاغذ: خانبالغ نخودی رنگ
زرافشان، جلد: مقوای روکش چرم ساغری، 22 ص، 7 سطر، اندازه: 18/5 × 27/8 سم [ف: 7 - 206]
آغاز: برابر؛ انجام: باب چهلم در آن که چهار چیز چهار چیز را ببرد تکبر مروت را کسالت دولت را ناسپاسی نعمت را بیداد قوت را. به جهت سرکار... محمود میرزا... سمت تحریر پذیرفت.
خط: نستعلیق، کا: محمد بن محمد حسن خوانساری، تا: 1228 ق؛ مجدول، دارای سرلوح رنگین؛ جلد: تیماج مشکی روغنی با ترنج با سر ترنج، 12 گ، 8 سطر، اندازه: 15/5 × 24 سم [ف: 2 - 787]
آغاز: برابر؛ انجام: تمت بالخیر و السعاده سنه 1229
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1229 ق؛ جلد: میشن مشکی، اندازه: 15 × 21 سم [فهرست عراقی: 1 - 451]
بدون نام مؤلف، در چهل باب و هر یک در چهار نصیحت؛ بی کا، تا: 1229 ق؛ در 147 ر و درباره شمارش آن ها و سوره های قرآن و نام سوره حمد و حرف های قرآن است؛ کاغذ: فرنگی سفید و آبی، جلد: میشن قهوه ای، 2 گ (146 پ - 147 پ)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 5 - 382]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1237 ق [رایانه]
انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ابوالخیر حسنی، تا: 1240 ق، و محمد اسمعیل موسوی عریضی یزدی به سال 1250 ق؛ کاغذ: فستقی آهار مهره، جلد: مقوای روکش تیماج، اندازه: 13 × 21 سم [ف: 7 - 192]
در فهرست نام مؤلف نیامده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1245 ق، جا: مدرسه محمد حسن بن حاج ملا علی هرندی، من توابع اصفهان؛ کاغذ: فرنگی [تراثنا: س 6 ش 4 - 99]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1245 ق؛ ضمیمه نسخه ش 17144 [رایانه]
آغاز: برابر انجام: خدای تعالی ایوب را بواسطه صبر خلعت نعم العبد پوشانید.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1247 ق، جلد: چرم قهوه ای، 14 ص (1 - 14)، 19 سطر، اندازه: 9/5 × 17/5 سم [ف: 45 - 142]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق زیبا، کا: محمد رحیم بن محمد باقر، تا: شنبه ربیع الثانی 1250 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 16 سطر، اندازه: 12 × 21/5 سم [ف: 1 - 226]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد حسین، تا: 1252 ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: روغنی گل و بوته دار، 9 ص (50 - 58)، 11 سطر، اندازه: 10 × 16 سم [ف: 17 - 156]
آغاز: بسمله. اما بعد این رساله ای است که موسوم به تحفة الملوک و منسوب است به چهل باب به هر باب چهار نصیحت؛ انجام: بی تجارت مال را، خیالات بیهوده خواب را، پریشانی حواس را.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1253 ق، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: گالینگور سبز، 2 ص (250 - 251)، اندازه: 19/3 × 22/8 سم [ف: 29/1 - 196]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1254 ق؛ کاغذ: فرنگی شکری و آبی (الوان)، جلد: تیماج مشکی، 3 گ (39 پ - 41 پ) [ف: 13 - 369]
خط: نسخ، بی کا، تا: یک شنبه 13 رجب 1255 ق؛ جلد: گالینگور نیلی، 3 گ (94 پ - 96 پ)، 16 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 27 - 368]
آغاز و انجام: برابر؛ تمت الرساله فی عشر اوسط محرم الحرام سنه یک هزار و دویست و هفتاد و پنج کتبه العبد غلام حسین قاجار
خط: نستعلیق، كا: علام رضا، تا: 1259 ق؛ مجدول کمند کشی، یک کتیبه مذهب منقش؛ مهر: ناصر الدین شاه قاجار؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: تیماج مشکی، 14 ص، 9 سطر، اندازه: 12 × 19 سم [ف: 7 - 220]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 23 رجب 1259 ق؛ 4 گ، 14 سطر، اندازه: 10 × 16 سم [ف مخ: 1 - 366]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: ذیحجه 1260 ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 9 گ (16 پ - 24 ر)، 13 سطر (7 × 13/5)، اندازه: 10/5 × 17/5 سم [ف: 29/1 - 26]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، کا: شیرازی، محمد حسین بن محمد رضا، تا: 1260 ق [رایانه]
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمین... اما بعد این نسخه مشتمل
است بر آن که حکما از کتب قدما اختیار کرده اند... چون فرزند سعادتمند ارجمند سید حسین از این پند بهره مند شود متصف به سعادات پسندیده و اخلاق حمیده گردد؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبد الخالق خراسانی، تا: 1260 ق؛ افتادگی: انجام؛ 2 گ (126 - 127) [ف: 23 - 659]
انجام: حر هر گاه طمع کند بنده شود و بنده هر گاه قناعت کند حر می شود
خط: نستعلیق، کا: عبد الخالق خراسانی، تا: 1260 ق؛ افتادگی: انجام؛ 2 گ (153 - 155 حاشیه) [شورا: ف: 23 - 665]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1262 ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره شکری، جلد: تیماج قهوه ای، 8 گ (117 - 124)، 11 سطر، قطع: رقعی بزرگ، اندازه: 14 × 20/8 سم [ف: 22 - 82]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1262 ق؛ مجدول؛ جلد: دو رو تیماج رو قرمز پشت سبز، 5 گ (76 پ - 80 ر)، اندازه: 14/5 × 21 سم [ف: 22 - 179]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: علی همت فرزند خواجه محمد کاظم میمندی، تا: 1262 ق؛ مجدول مذهب؛ واقف: فهرستی؛ 5 گ، 12 سطر، اندازه: 14 × 22 سم [ف: 6 - 397]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2062 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1 - 45]
خط: نستعلیق خوش، کا: علی اکبر، تا: 1263 ق، به جهت میرزا مهدی خان؛ 6 گ، 9 سطر، اندازه: 14/5 × 20 سم [ف: 27 - 329]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، کا: موسوی خویی، تا: 1265 ق؛ جلد: میشن قهوه ای، 5 گ (30 پ - 34 پ)، 11 سطر [ف: 8 - 410]
بی کا، تا: 1272 ق [د.ث. مجلس]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق زیبا، کا: سید شمس الدین بن محی الدین بن سلام اللّه بن میر عبد الفتاح مراغی، تا: ذیحجه 1272 ق؛ كاتب فاضل نسخه لغات بسیاری را در هامش همراه معانیش کتابت کرده؛ 2 گ، 19 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 198]
آغاز: برابر انجام: تا هر چه ببینیم و بشنویم بپذیریم...
خط: شکسته نستعلیق خوش، کا: علی همت بن خواجه محمد کاظم میمندی، تا: محرم 1273 ق؛ 5 گ (54 پ - 58 پ) [ف: 1 - 50]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: غلام حسین قاجار، تا: 1275 ق؛ مجدول کمند کشی زرین، یک کتیبه مذهب؛ مهر ناصر الدین شاه قاجار؛ کاغذ: آبی فرنگی، جلد: تیماج زیتونی، 20 ص، 7 سطر، اندازه: 13/5 × 21/5 سم [ف: 7 - 218]
آغاز و انجام: برابر
خط شکسته و نستعلیق خوب، کا: جلال الدین، تا: 1276 ق، تملک: جلال الدین به تاریخ 1276 ق و مهر وی «عبده جلال الدین» (بیضی)؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج با سر، 7 ص (97 - 103)، 17 سطر، اندازه: 14 × 23 سم [ف: 32 - 50]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: حاجی سید رضی بن امیر حسینی، تا: 1276 ق، جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 3 گ (66 پ - 68 پ)، اندازه: 18 × 23 سم [ف: 4 - 367]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: خلیل اللّه بن حبیب اللّه میرزای، تا: با تاریخ 1277 ق؛ جلد: مقوایی با روکش کاغذی کرم عطف تیماج قهوه ای، 6 ص (393 - 398)، 15 - 16 سطر، اندازه: 18 × 22/3 سم [ف: 45 - 70]
خط: نستعلیق، کا: خان لرخان پسر شاهزاده ملک ایرج میرزا ملقب به رئیس الاطباء، تا: 26 محرم 1279 ق، جا: دار السلطنه اصفهان، مدرسه چهارباغ؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج با سر، 11 گ، 9 سطر، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 38 - 139]
آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام على محمد و آله اجمعین؛ انجام: برابر
سی و هفت باب از چهل باب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1281 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ماشی، 14 ص (138 - 151)، 13 سطر (6/5 × 12)، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 4 - 488]
آغاز: برابر؛ انجام: بدان که با چهار قوم نباید نشست... چهارم با کودکان... و سلم.
دارای چهل باب و هر باب دارای چهار نصیحت با عنوان «تحفة الولادة» در فهرست آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1281 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 9 ص (130 - 138)، 13 سطر، اندازه: 14 × 20 سم [ف: 2 - 221]
خط: نستعلیق، کا: میرزا عبد الوهاب نوری، تا: 1283 ق، برای
ناصر الدین شاه؛ مجدول مذهب، کمند مشکی و طلا، دارای سرلوح کوچک؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج قرمز، 9 گ، 9 سطر (7 × 14)، اندازه: 13 × 21 سم [ف: 1 - 36]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته خوش، کا: میرزا آقا، تا: ذیحجه 1283 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 5 گ (33 ر - 37 ر)، 9 سطر، اندازه: 135 × 20/5 سم [ف: 24 - 96]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق زیبا، كا: على اكبر بن محمد صائب، تا: 1283 ق؛ افتادگی: انجام (یک برگ)؛ جلد: تیماج سبز، 10 ص (1 - 10)، اندازه: 16/5 × 25/5 سم [ف: 35 - 11]
آغاز و انجام: برابر؛ به جهة جناب مستطاب سیادت و نجابت انتساب سلاله برهان احمدی اسید احمد سمت تحریر یافت امید قرین قبول گردد سنه 1285
خط: نستعلیق عالی، کا: عماد الحسنی، تا: 1285 ق؛ دارای کتبیه؛ جلد: تیماج زرشکی، 9 گ (37 پ - 45 پ)، اندازه: 10 × 17 سم [ف: 17]
خط: نستعلیق، كا: محمد اسماعیل بن میرزا کاظم، تا: چهار شنبه 27 شوال 1285 ق؛ با سرلوح و طلا کاری، آراسته به زر؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 - 115]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: علی رضا بن آخان ایروانی، تا: 1285 ق؛ دارای یک سرلوح مجدول زر؛ جلد: تیماج زرشکی با کناره قهوه ای، 7 گ، 9 سطر، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 33/1 - 119]
در اخلاق و نصایح؛ خط: نستعلیق، کا: اسد اللّه بن علی، تا: 1287 ق؛ مجدول مذهب؛ کاغذ: کاغذ آهار مهره فرنگی، جلد: میشن قهوه ای مغزی سبز، 13 گ، 6 سطر، اندازه: 14/6 × 22 سم [ف: 2 - 114]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: رجب 1287 ق، جلد: تیماج مشکی، 3 گ (73 پ - 75 ر)، اندازه: 13 × 21 سم [مؤید: 3 - 36]
آغاز و انجام: برابر
تنها 39 باب را دارد. این نسخه ما نیز در چهل باب باید باشد و هر یک دارای چهار بند است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: چهار شنبه صفر 1288 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 6 گ (89 ر - 94 ر)، 8 سطر (7/5 × 15)، اندازه: 14 × 21/5 سم [ف: 3 - 656]
خط: نستعلیق خوش، كا: صدر الشعراء، تا: دو شنبه 25 جمادی الاول 1290 ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه ای، 8 گ (76 پ - 83 ر)، اندازه: 22 × 34/5 سم [ف: 27 - 206]
از اول تا باب 23 و سپس جامع فصول و ابوابی در تقویت حافظه، موجبات فرح، اسباب فراموشی، اخلاص و عجب، بیان احوال و کرامات اولیاء، چندین حکایت از «تنبیه الغافلین» ابو اللیث سمرقندی، ابوایی در نیت و رفع تب و لرز و ختوم و رفع ملمات و کفایت مهمات، نماز جعفر طیار، خواص اسماء الحسنی [در ضمن بیان خواص اسماء الحسنی جامع نگاشته است: «باعتقاد فقیر محمد مهدی آن که در وقت خواب هفت صد و هشتاد و شش بار بخواند و نیت کند بهتر باشد باجابت»] فال نامه منسوب به پیامبر اکرم (صلی اللّه علیه و آله و سلم) فواید در کتابت و نسخه های طبی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 24 محرم 1292 ق؛ کاغذ: فرنگی شکری و آهاری نخودی، جلد: تیماج خرمایی، 14 سطر، اندازه: 11 × 17/5 سم [ف: 15 - 434]
خط: نستعلیق، كا: نصر اللّه بن احمد نراقی، تا: 1294 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی، 5 ص (114 - 118)، 16 سطر (7 × 12)، اندازه: 11 × 16 سم [ف: 12 - 2880]
آغاز و انجام: برابر؛ بجهة ملاحظه نظر انوار آفتاب سپهر شوکت... ولیعهد دولت ابد مدت مظفر الدین شاه... نگاشته کلک چاکر جان نثار ابراهیم باغمیشه تبریزی گردید شهر ربیع الثانی 1297.
خط: نستعلیق، کا: ابراهیم با غمیشه تبریزی، تا: 1297 ق، برای ولیعهد مظفر الدین شاه قاجار؛ مجدول، کمند کشی زرین، یک سرلوح، یک کتیبه مذهب؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: تیماج روکش ترمه، 16 ص، 9 سطر، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 7 - 201]
آغاز و انجام: برابر؛ بجهة ملاحظه نظر انوار آفتاب سپهر شوکت... ولیعهد دولت ابد مدت مظفر الدین شاه... نگاشته کلک چاکر جان نثار ابراهیم باغمیشه تبریزی گردید شهر ربیع الثانی 1297. خط: نستعلیق، کا: میرزا عبد الوهاب معتمد الدوله اصفهانی موسوی (متخلص به نشاط از فضلا و شعرای عارف مسلک عهد فتح علی شاه قاجار که در فن خطاطی خاصه تستعلیق و شکسته و در نظم و نثر به زبان عربی فارسی و ترکی متبحر و استاد بوده)، تا: ربیع الثانی 1297 ق؛ مجدول، کمند کشی زرین، یک سرلوح، یک کتیبه مذهب منقش؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج گلی رنگ، 16 ص، 9 سطر، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 7 - 203]
خط: نستعلیق، کا: فتح علی تنکابنی، تا: جمادی الثانی 1299 ق؛ کاغذ: فرنگی آبی و جنایی آهار مهره، جلد: میشن زرد سیر، 98 سطر، اندازه: 13/3 × 18/6 سم [ف: 8 - 113]
آغاز: برابر؛ انجام: بر خلق خدا حق سبحانه توفیق رفیق كناد بالنبی و آله المجاد
خط: نستعلیق بی کا، تا: قرن 14 [رایانه]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ مجدول؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 - 267]
خط: نستعلیق ریز، کا: محمد باقر شیبانی کاشانی، تا: 1303 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: پارچه ای گردا گرد تیماج مشکی، 9 گ (1 - 10)، 17 سطر (9 × 17)، اندازه: 14 × 22 سم [ف: 11 - 2220]
خط: نستعلیق، كا: محمد بن مؤید الملک برای صاحب دیوان، تا: محرم 1304 ق، جا: تهران، باغ دلگشا؛ مجدول زر و لاجورد، سرلوح؛ کاغذ: فرنگی کبود، جلد: تیماج زرکوب، 13 گ، 7 سطر اندازه: 13 × 21 سم [ف: 1 - 90]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: مصطفی تفرشی خطاط، تا: 1305 ق؛ رکابه دار؛ دارای سر لوح مرصع زیبا، مجدول مذهب، دارای کمند؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 12 گ، 7 سطر (8 × 14)، اندازه: 13 × 20/5 سم [ف: 32 - 191]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول 1305 ق؛ جلد: مقوا عطف میشن قرمز، 10 سطر (5 × 10) اندازه: 11 × 17 سم [ف: 2 - 186]
در چهل باب؛ خط: نستعلیق، كا: على اكبر شیرازی، تا: ذیقعده 1305 ق؛ پیشکش برای حاجی محمد حسن امین دار الضرب در ذیقعده 1305؛ با سرلوح، مجدول؛ [نشریه: 2 - 67]
خط: نستعلیق، خوش، کا: حسین، تا: 1307 ق، مجدول، دارای گل و بوته زرین؛ جلد: تیماج قهوه ای، 14 گ، 7 سطر، اندازه: 10/5 × 17 سم [ف: 28 - 51]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 16 ربیع الاول 1307 ق؛ فوائدی در شعر، در حدیث از امیر المؤمنین على علیه السلام و شرح «انا نقطة تحت الباء...» و بحثی در ثبوت مطلقه و ولایت مطلقه، حدیث از امام رضا (علیه السلام) به نقل از مشکلات العلوم؛ جلد: مقوا عطف تیماج قهوه ای، 2 گ، 17 سطر، اندازه: 13 × 21 سم [ف مخ: 1 - 366]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: علی حسنی، تا: 1308 ق؛ مجدول؛ مهر: «احمد بن اردشیر» (بیضی)؛ جلد: تیماج قرمز، 9 گ، 8 سطر، اندازه: 13 × 19/5 سم [محدث ارموی مخ: 1 - 304]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 21 جمادی الثانی 1308 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 5 گ، 14 سطر، اندازه: 13 × 19 سم [ف: 2 - 791]
آغاز: رساله ای است در نصایح... در آن که چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد رعایت و محافظت دین وزیر امین با تمکین نگه داشتن عزم و نگه داشتن جزم؛ انجام: دوم مکر کردن سیم چیست بغی کزان دین دانش بود در خطر. گرت هست مردی و هوش و خرد ** از این هر سه خصلت حذر کن حذر
خط: نستعلیق، کا: سید اسحاق بن اسماعیل حسینی، تا: ربیع الثانی 1310 ق؛ جلد: مقوا، 8 گ، 7 سطر، اندازه: 13 × 19 سم [ف مخ: 1 - 366]
آغاز: برابر انجام: سوم خود را راحت... مهتری. تمت.
دارای چهل باب و هر بایی در بیان چهار نصیحت می باشد؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: میرزا احمد بن میر فتاح خادم باشی، تا: 11 رجب 1312 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج نارنجی، 5 ص (63 - 67)، 14 و 16 سطر، اندازه: 17/5 × 22 سم [ف: 2 - 256]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: یوسف بن نظام الملک، تا: 1314 ق؛ مجدول، کمند دار زرین، یک کتیبه مذهب منقش بسیار خوب؛ کاغذ: فرنگی چهره ای رنگ، جلد: مقوای روکش مخمل آبی گل، 15 ص، 9 سطر، اندازه: 13/5 × 21 سم [ف: 7 - 212]
در چهل باب و هر باب در چهار نصیحت؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 5 محرم 1319 ق، جا: طهران؛ کاغذ: فرنگی، جلد: میشن قهوه ای، 4 گ (76 پ - 79 پ)، 21 سطر، اندازه: 14 × 20 سم [ف: 6 - 41]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، کا: حسن بن استاد علی محمد بنا، تا: دو شنبه 5 رمضان 1324 ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج قرمز، 8 گ، 8 سطر، انداره: 13 × 20/5 سم [ف: 1 - 77] و [عكسی ف: 7 - 164]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: رضا قلی ایروانی، تا: ربیع الثانی 1327 ق؛ تملک: سید عباس عصار؛ جلد: مقوا، 10 گ، 7 سطر، اندازه: 12 × 19 سم [ف مخ: 1 - 366]
خط: نستعلیق، کا: محمد علی، تا: 1342 ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج قرمز، 6 ص (10 - 15 دفتر)، 12 سطر، قطع: نیم
خشتی، اندازه: 13/5 × 21/5 سم [ف: 21 - 234]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای، 5 گ (56 پ - 60 پ)، 11 - 12 سطر، اندازه: 22/1 × 27/5 سم [ف: 6 - 294]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: کرم علی میمندی، بی تا؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: مقوا با تیماج قهوه ای، 4 گ، 16 سطر (7/5 × 16)، اندازه: 15 × 23/5 سم [ف: 2 - 118]
آغاز و انجام: برابر؛ آغاز بخش دوم: بسم اللّه الرحمن الرحیم... اما بعد قال امیر المؤمنین على ابن ابی طالب صلواة اللّه و سلامه علیه من عرف نفسه فقد عرف ربه که پروردگار عالم جل و شانه از چهار عنصر وجود انسان را ترتیب داده است که عبارت از خاک باد آب و آتش بوده باشد؛ انجام بخش دوم: نسخه: قال رسول اللّه صلى اللّه علیه و آله و سلم الصوفی من لیس الصوف على الصفا و جعل الدنیا على القضا و سلك طریق المصطفى و استوى عنده الذهب و الحجر و الفضه و المدر و الا فكلب الكوفی خیر من الف الصوفی تم بالخیر، تم.
شامل دو بخش است بخش اول رساله تحفة الوزراء در آداب و رسوم ادب و اخلاق در چهل باب است. بخش دوم روایتی عرفانی از علی بن ابی طالب علیه السلام می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول، کمند کشی طلائی، دو سرلوح، دو کتیبه مذهب؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره نخودی، جلد: روکش ترمه محرمات، 37 ص، 7 سطر، اندازه: 12 × 19 سم [ف: 7 - 221]
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [الفبائی: 118]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: بین صفحات 7 - 8 چهار صفحه و بین صفحات 13 و 14 دو صفحه؛ مجدول، مذهب، یک سرلوح مذهب مرصع سبک کار هرات، احتمال می رود که خط رشیدا باشد؛ مهر: ناصر الدین شاه قاجار؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج روکش مشمع گلدار، اندازه: 15 × 21/5 سم [ف: 7 - 204]
بی کا، بی تا [د. ث. مجلس]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 6 گ، 17 سطر، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 2 - 791]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج روغنی مشکی با ترنج و سر ترنج، 1 گ، 30 سطر، اندازه: 24 × 37 سم [ف: 2 - 791]
چهل بابی؛ خط: نستعلیق، كا: فتح على حجاب شیرازی، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 6 سطر (8/5 × 14)، اندازه: 13 × 19 سم [ف: 16 - 753]
خط: نیم شکسته هندی، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا با روکش مخمل سرمه ای، 26 ص (21 - 46)، 7 سطر، اندازه: 15 × 24 سم [ف: 33/1 - 141]
بی کا، بی تا؛ 2 گ (233 ر - 234 پ)، اندازه: 19/5 × 32 سم [ف: 20 - 262]
خط: نستعلیق خوش، کا: علی اکبر محزون، بی تا، برای میرزا شفیع خان تفرشی که در 1326 آن را به محمد مختاری فهیم الممالك رئیس تحریرات دوایر خط عراق و قم بخشیده [نشریه: 7 - 267]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف در فهرست نیامده؛ بی کا، بی تا؛ 6 گ (11 پ - 16 ر) [ف: 1 - 90]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف در فهرست نیامده؛ بی کا، بی تا؛ 5 گ (69 ر - 73 ر) [ف: 1 - 90]
خط: نستعلیق، کا: مسعود حسینی فیروز کوهی، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، 3 گ (1 پ - 3 پ)، اندازه: 17 × 25 سم [ف: 14 - 3954]
بی کا، بی تا [نشریه: 3 - 121]
بی کا، بی تا [نشریه: 5 - 267]
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای عطف گالینگور، 3 گ (34 پ - 36 پ)، اندازه: 16 × 25 سم [ف: 38 - 171]
از باب هیجدهم تا سی و دوم؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول زرین و محرر؛ جلد: تیماج مشکی عطف تیماج قهوه ای، 5 گ (9 پ - 13 پ)، سطور چلیپا، اندازه: 11 × 22 سم [ف: 38 - 245]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 7 گ (39 پ - 45 ر)، 10 سطر [ف]
آغاز: برابر؛ انجام: باب سی و دوم در آن که چهار چیز چهار چیز آورد
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: ترمه فستقی، جلد: مقوا شکسته، 3 گ، 12 سطر (7/6 × 13)، اندازه: 13 × 21 سم [ف: 1 - 36]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ فرنگی و فستقی؛ جلد: تیماج عنابی، 4 ص، اندازه: 13/5 × 22/5 سم [ف: 1 - 542]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق بسیار خوش، کا: میر علی، بی تا، جا: مشهد مقدس؛ با سرلوحه مذهب، مجدول؛ نسخه در حاشیه صفحه 25 رقم میر احمد حسینی دارد ولی در پایان نسخه نام میر علی آمده؛ کاغذ: متن اصفهانی، حاشیه خان بالغ، جلد: لیماج با ترنج و نیم ترنج، 13 گ، 6 سطر (7 × 14)، اندازه: 16 × 24 سم [ف: 5 - 484]
40 باب است هر بابی 4 بند؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 11 گ (96 - 106)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 3 - 63]
در چهار باب؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ محدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای [ف: 5 - 377]
نسخه اصل: سلیمانیه 726؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3 - 234 و 1 - 45]
نسخه اصل: با دلیان ش 386 الیوت؛ خط: نستعلیق درشت خط، کا: تجمل سلطان، تا: پنج شنبه 9 ربیع الثانی؛ به طور مشق؛ 13 گ، 6 سطر [فیلمها ف: 1 - 45]
در چهل باب؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا [ف: 5 - 248]
با بندی در خواب گزاری بفارسی؛ مهر طهماسب بن اسماعیل در ص ع؛ بی کا، بی تا [نشریه: 4 - 332]
1 ج؛ بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتاب خانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 13/2 × 20/4 سم [رایانه]
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز تیره، 4 گ (82 - 85)، 16 سطر (7/5 × 15)، اندازه: 17/5 × 22/5 سم [ف: 10 - 1975]
نسخه اصل: با دلیان 69.Add اوزلی (ش 1241)؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1 - 585]
نسخه اصل: موزه تونیه 5931. باب های 11 و 12 و 13 و 15؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1 - 401]
بی کا، بی تا [د. ث. مجلس]
در چهل باب؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ با تذهیب [جنگ: 1 - 449]
بی کا، بی تا [نشریه: 4 - 323]
آغاز: این رساله مشتمل است بتحفة الوزراء و مشتمل است به چهل باب؛ انجام: گورستان آمرزش به خود... بیست و یکم آن که بر جنازه او نکند
خط: نسخ، بی کا، بی تا [رایانه]
tohfat-ol vozară va merāt-ol orafa
واعظ کرمانشاهی، محمد علی، ق 14 قمری
vä ez-e kermänšāhī, mohammad ali (-20 c)
تاریخ تألیف: شب 16 محرم 1293 ق
در عرفان شیعی در یک «مقدمه» و چهارده «مقام»، شعر هایی از او در ستایش ناصر الدین شاه و صدر اعظم آقا حسین و دیگران در آن هست کتاب را در زمان این شاه ساخته و نام شاه و مؤلف و کتاب و صدر اعظم در دیباچه هست.
[دنا 1016/2؛ فهرستواره منزوی 189/7]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2801 و 4782 - ف
آغاز: بسمله. الحمد لله الذی نزه قلوب اولیاءه عن الالتفات الى ما سواه؛ انجام: سمت تحریر پذیرفته و السلام
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 240 گ، 10 سطر (7 × 13)، اندازه: 12/5 × 21 سم [ف: 10 - 1649] و [فیلمها ف: 3 - 106]
tohfat-ol vazir
جوانرودی، محمود، ق 13 قمری
javänrūdī, mahmüd (-19 c)
اهداء به: میرزا لطف اللّه وزیر
تاریخ تألیف: 1208 ق
ترجمه «رسالة النجاة من شر الصفات» شیخ شهاب الدین احمد بن محمود سیواسی (- 803 ق) است که به خواسته میرزا لطف
اللّه وزیر ترجمه شده و به او تحفه شده است. برای طلب محضر قدسی ده شرط بر شمرده است: 1. طهارت بدن؛ 2. خلوت؛ 3. خاموشی؛ 4. دوام روزه داشتن؛ 5. دوام ذكر خدا؛ 6. تسلیم؛ 7. نفی خواطر و آرزو های نفسانی؛ 8. دل بستن به شیخ و مرشد؛ 9. ترک خفتن مگر به اندازه ضرورت؛ 10. کم خوردن.
[دنا 1016/2؛ کشف الظنون 895/1، رسالة النجاة من شر الصفات]
قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 879/7
آغاز: سپاس بی قیاس کریمی را رواست که آدمیان را به رسالت انبیا و ولایت اولیاء از عالمیان برگزید؛ انجام: خدای تبارک و تعالی حدقه دیده ماها را به انوار غیبی روشن... اللّهم اجعل عاقبة امورنا خیرا كثیرا
خط: نستعلیق، بیکا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، 10 گ (66 ر - 75)، 17 سطر، اندازه: 11/5 × 18 سم [ف: 2 - 138]
tohfat-ol vazir = tahrir-e tohfat-ol vazir
صفائی، محمد بن سبز علی، ق 13 قمری
safa'ii, mohammad ebn-e sabz'ali (-19 c)
کتابی است در ریاضیات دارای «مقدمه» و دو «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در صور اعداد؛ باب 1. ضرب و قسمت؛ باب 2. مساحت؛ خاتمه در فوائد متفرقه. در مقدمه نسخه آمده است: «این رساله که مسمی به تحفه الوزیر است یکی از استادان محاسبین و مهندسین ماوراء النهر در عهد دولت پادشاده ذیجاه ابو الغاری عبید اللّه خان اوزبک در علم حساب تألیف نموده تحفه مجلس وزیر آن پادشاه نموده بود و چون دیباچه آن فوت و معدوم و نابود و نام مؤلف نیز معلوم نبود، فهذا بنده جانی محمد بن سبز على الاصفهانی به همین قدر اختصار نموده». این رساله را مؤلف بر مقدمه و دو باب و خاتمه مرتب گردانیده بود، کاتب نیز تمامی آن را نقل نموده است.
[دنا 1016/2؛ اثر آفرینان 47/4]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12468/4
آغاز: الحمد لله رب العالمین و العاقبة للمتقین و الصلوة... اما بعد این رساله که مسمى بتحفة الوزیر است یکی از استادان محاسبین و مهندسین ماوراء النهر در عهد دولت پادشاه ذیجاه ابو الغازی عبید اللّه خان اوزبک در علم حساب تألیف نموده... فلهذا این بنده جانی محمد بن سبز علی اصفهانی بهمین قدر اختصاص نموده؛ انجام: فایده اگر پرسند که درختی بطول هیجده زرع، جواب آنست که چون از وضع باقی مانده درخت و آن چه شکسته بود... و سر بزمین نهاده زیرا که مربع شش یا مربع هشت مساوی مربع ده است باقی بر این قیاس
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: قرن 12 یا 13؛ مصحح، محشی؛ کاتب از خوش نویسان عصر خود و تا سال 1230 زنده بوده است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 56 گ (73 - 128)، 20 سطر (9 × 14)، اندازه: 15 × 22 سم [ف: 31 - 482]
tuhfat-ul waša ih fi bada'i-is sanä ih
علامه میرزا عماد الدین، ق 11 قمری
allāme mirzā emäd-od-din (-17 c)
وابسته به: التحفة الوجیزة = تحفة الاصول؛ علامه میرزا عماد الدین (- 11)
حاشیه ای است بر تحفه و جیزه و گاهی شعر های فارسی هم در آن دیده می شود. نگارنده آن همان میرزا عماد الدین می باشد. که تحفه را از «لوامع اللوائح»، خود گزین نموده است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 411/2
آغاز: بسمله و حمد و صلوة. اما بعد فهذه تحفة الوشائح من حواشی الوجیزة فی علم الكلام التی اجملت متنا من لوامع اللوائح؛ انجام: آن چه در ذات بنده پنهان است - نطقش آن را بیان و برهان است.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و وسط؛ محشی؛ 152 گ (4 پ - 155 ر) [ف: 3 - 562]
← تحفة الوصایا ← التذكرة
at-tuhfat-ul wafiyya bi-hall-i alfaz-il ājurrūmīyya
بلخی، عبد اللّه بن محمد قلی
bal×i, abd-ol-lah ebn-e mohammad qoli
وابسته به: الآجرومیة = مقدمة الآجرومیة؛ ابن آجروم، محمد بن محمد (672 - 723) شرحی مرجی است.
[دنا 1016/2]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6264
آغاز: بسمله الحمد لله فتح للخیر ابوابا و رفع شان من جنب نفسه عن مواقع الردى؛ انجام: و نحو ما جاء فی الحدیث اللّهم اجعلنا علیهم سنین... لسنین.
خط: نسخ، کا: سید محمد بن حسین حسینی، تا: 1015 ق، جا: مکه معظمه؛ کاغذ: حنایی روشن، جلد: مقوا، 61 گ، 24 سطر، اندازه: 15 × 20/5 سم [ف: 12 - 39]
tuffat-ul walad
حدادی، احمد بن محمد
haddadi, ahmad ebn-e mohammad
قواعد نحوی و ادبی را به صورت محاوره و اعراب جمله ها در یک صد و بیست و شش «باب» کوتاه گرد آورده است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 869
آغاز: باب المبتدأ و خبره، ان سألت عن قوله تعالى الحمد لله رب العالمین لم ارتفع الدال من الحمد؛ انجام: حبك الطریق التی تكون فی السماء من آثار النعیم واحدتها حبیكة و حباك و الحبك الطریق التی فی الماء القائم اذا ضربته الربیع
خط: نسخ، كا: اسماعیل حسینی، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 73 گ، 14 سطر، اندازه: 12 × 18/5 سم [ف: 3 - 60]
tubhfat-ul walad
منظومه در تجوید.
شیراز؛ خانقاه احمدیه؛ شماره نسخه: 275/2
بی کا، بی تا؛ در هامش [نشریه: 5 - 223]
tubhfat-ul walad bi-mā 'alay-h-i in šā-al-läh-ul mu'tamad
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18690
آغاز: بسمله، حقه بكم اللّه تعالى و یقع بكم المسلمین لكم الفضل؛ انجام: و هدانا اللّه هداهم و حشرنا فی زمرتهم و لا حول و لا قوه الا باللّه العلى العظیم
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1372؛ کاغذ: نباتی، جلد: مقوا، 110 گ، 18 سطر [رایانه]
tohfat-ol vali
یزدی، محمد حسین بن احمد، ق 13 قمری
yazdı, mohammad hoseyn ebn-e ahmad (-19 c)
وابسته به: عهد نامه مالک اشتر؛ منسوب به علی بن ابی طالب (علیه السلام)، امام اول (- 40)
اهدا به: محمد ولی میرزا فرمانروای خراسان
تاریخ تألیف: شوال 1227 ق؛ محل تألیف: مشهد
در شرح و ترجمه عهد مالک اشتر در پنج بند ترجمه و شرح شده و سه حدیث دیگر شیعی را نیز در آخر به آن منظم ساخته است.
[الذریعه 480/3؛ دنا 1016/2؛ فهرستواره منزوی 375/6]
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2788
آغاز: طرازنده اورنگ پادشاهی ممالک وسیعه سخن طرازی و برازنده اریکه فرمانروائی فسیحه نکته پردازی حمد مالک الملکی است؛ انجام: و نعم الوکیل و فرغ من تحریره مؤلفه... محمد حسین بن احمد بن محمد سمیع الیزدی، فی شهر شوال... من سنة 1227.
خط: شکسته، نستعلی،ق کا: عبد الكریم بن حسین علی یزدی، تا: ربیع الثانی 1229 ق؛ مجدول مذهب، با سرلوح؛ کاغذ: کاغذ ترمه اصفهانی، جلد: میشن قهوه ای، 103 گ، 15 سطر، اندازه: 13/3 × 20/1 سم [ف: 2 - 116]
tuffat-ul wahhabīyya fi mähīyat-ir rüh wa haqiqat-i-hä
اصفهانی، ق 13 قمری
esfahānī (-19 c)
اهداء به: میرزا عبد الوهاب معتمد الدوله نشاط اصفهانی
محل تألیف: اصفهان
رساله کوتاهی است در سه «باب» در شرح و تفسیر آیه يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ و بیان حقیقت و ماهیت روح. فهرست ابواب: 1. بیان ماهیة الروح و حقیقتها؛ 2. فی كونها حادثة او قدیمة؛ 3. فی انها تحدث مع حدوث البدن او قبله.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5831 - 29/171
آغاز: نحمده بنعمته على نعمائه و نصلى على عبده المقرب لدیه محمد و آله و بعد فهذه رسالة و جیزة و بضاعة قلیلة مشتملة على مطالب ثلاثة صدرت على لرفع شبهة واقعة فی مسئلة من المسائل العلمیة؛ انجام: و امعان النظر فیما یصدر عنها من العجائب یوجب ان یكون لها ادراك الكلیات انتهى و كلام القیصری یعطى ان مراد المتقدمین بالنطق هو المعنى اللغوى و بذلك صرح ابو على بن سینا تمت الرسالة.
خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه 12 جمادی الثانی 1231 ق؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 17 گ، 15 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 2 - 791]
tohfe-ye vahabī
وهبی قونوی، محمد، - 1224 قمری
vahabi qünavi, mohammad (- 1809)
تاریخ تألیف: 1197 ق
ناظم مسافرتی به ایران و از جمله به شهر اصفهان داشته و با لغت فارسی آشنا گشته و این منظومه را به شیوه «نصاب الصبیان»
فراهی در نصاب عربی به فارسی سروده است.
چاپ: در استانبول چاپ شده
[نسخه های منزوی 1970/3]
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1599/5 - 9/149
آغاز: حمد بی حد او کرم فرماید ** که انک نعمتید ربی غایه / قیلدی از جمله او خلاق كریم ** حضرت آدمه اسما تعلیم؛ انجام: هزاران شکر ایدوب حقه دیدم تاریخ اتما من بحمد اللّه بو زیبا تحفه وهبی تمام اولدی
خط: نسخ، کا: حافظ ابراهیم، تا: 1219 ق؛ مصحح؛ جلد: پارچه ای، 32 گ، 15 سطر، اندازه: 11/5 × 17 سم [ف: 2 - 809]
at-tohfat-ol hädīya
زیلی، محمد بن الیاس، ق 10 قمری
zeyli, mohammad ebn-e elīyäs (-16 c)
فرهنگی مختصر برای لغات فارسی و بیان مختصری از دستور زبان آن است که در آن به افعال و اسامی و صیغه های گوناگون آن در زمان ماضی و حال و آینده پرداخته شده است. در ذیل کلمات، ترجمه ترکی آن ها نیز آمده است. این اثر در چند «فصل» و «باب» نگارش یافته است. برخی عناوین آن ها عبارتند از:... القسم الثانی فی الماضی؛ القسم الثالث فی المستقبل؛... فصل اول در اسماء اناسی و اعضاء او؛ فصل سوم در اسماء صناعات و ادوات او؛ فصل چهارم در اسماء سایر حیوانات؛ اضافت اسما برین موجب است؛... فی الاسماء الشهور العربیة؛ اسماء شمارش فارسی. (حسین متقی)
این کتاب با کتاب «تصربف فارسی» یا «کتاب دانستن» از همین مؤلف به احتمال قوی یکی است.
آغاز: الحمد لله العلى القوى الجبار و الصلاة و السلام على النبی المختار... چنین می گوید احوج الناس محمد بن حاجی الیاس
[دنا 1016/2]
آغاز: دانستن: بلمک، شناختن: اکلمق، آموختن: اوکر نمک، خواندن: او قمق؛ انجام: کبک: ککلک، تیهو: چل، بوم: بیقوش، بوتیمار: بالقچل
بخش اندکی از اواخر کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ کاغذ: شرقی، 9 گ (70 ر - 78 پ)، 9 سطر، اندازه: 9 × 14 سم [ف: 33 - 239]
آغاز: برابر؛ انجام: غیر از شما، سیزدن غیر، غیر از ایشان، انلردن غیر.
خط: نسخ، کا: احمد بن ولدان افچه شهری، تا: ربیع الثانی 968 ق؛
جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 27 گ (1 پ - 27 پ)، اندازه: 14/5 × 21 سم [ف: 6 - 58]
آغاز: برابر
فقط قسم مصادر آمده و تا تمام می باشد؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: 1036 ق؛ جلد: گالینگور قرمز، 17 گ (1 پ - 17 پ)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 3 - 106]
آغاز: بسمله، دانستن: بلمک، شناختن: اکلمق: آموختن: و کرنمک؛ آموزاندن: اوکر تمک؛ خواندن: اقومق، نویشتن: یازمق؛ نبشتن... (143 پ) جمع المصدر: دانستنها: بلمكلر؛ شناختنها: اكلمقلر؛ آموختنها: اوكر نمكلر...؛ نفى المصدر: ندانستنها: بلممكلر؛ انجام: اینست: بو دور؛ اوست: اودر؛ وی اوست: اولدر... اسمای شمار فارس:... هفت هزار 7000، هشت هزار 8000، نه هزار 9000، ده هزار 10000 تمت»
خط: نستعلیق مایل به نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخودی، 14 گ (140 پ - 153 ر)، 10 سطر، اندازه: 12/5 × 18 سم [ف: 2/40 - 37]
آغاز: برابر؛ انجام: ظ 900 غ 1000 این ابجد كبیر بود فتبارك اللّه احسن الخالقین
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج، 24 گ (93 پ - 116 ر) [ف: 37 - 480]
tohfat-ol hedaya
گینش داس گجراتی
gineš das gojrati
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18131
نسخه نادر؛ بی کا، تا: 1336 ق [د. ث. مجلس]
tohfat-ol hend
میرزا محمد خان بن فخر الدین محمد، ق 11 قمری
mirzā mohammad ×än ebn-e fa×r-od-din mohammad (- 17 c)
اهداء به: شاهزاده جهاندار شاه
فرهنگ یا دانش نامه هندی - فارسی است که مؤلف به روزگار اورنگ زیب (1069 - 1118 ق) برای شاهزاده، جهاندار شاه پیش از سال 1086 ق در خصوص هنر های آن روزگار، در یک «مقدمه»، هفت «باب» و «خاتمه» نگاشته: مقدمه در بیان مصطلاحات حروف تهجیه هندیه و علم خط و ذکر اشکال
حروف مذکور از مفردات و مرکبات و برخی قواعد کلیه بها كها؛ 1. علم بنكل یعنى علم عروض اهل هند؛ 2. علم تكسا یعنیعلم قوافی اهل هند؛ 3. علم النكار یعنیعلم... در بیان اهل هند؛ 4. علم سنکارس یعنی علم عاشقی و معشوقی و بیان احوال عاشق و معشوق؛ 5. علم سکنیت یعنی علم موسیقی اهل هند و غیره 6. علم کوک یعنی معرفت اقسام زن و مرد و صحبت داشتن و معاشرت و مباشرت با زنان؛ 7. علم سامدرک یعنی علم قیافه که علامات خیر و شر در انسان از آن مشخص می گردد. (سید محمود مرعشی)
آغاز: الحمد لله رب العالمین... اما بعد: چنین گوید... که در عهد میمنت عهد خدیو کشورستان خدایگان قضا فرمان نیراوج صاحبقرانی... محیی الیدن محمد اورنگ زیب... و آن را تحفة الهند موسوم مشهور ساختم
[دنا 1016/2؛ فهرست موسیقی 161؛ نسخه های منزوی 3889؛ دیباچه چاپ بنیاد فرهنگ ص 50؛ فهرست دو مجموعه خطی فارسی و عربی دیوان هند چاپ 1902 لندن ص 59 ش 106 W)
نسخه اصل: انجمن شاهنشاهی L××VIII (78) در دیوان هند؛ کا: شهریار خان، تا: جمعه 28 رجب 1182 ق؛ مقابله شده، نسخه را على ابراهیم خلیل به سرولیم یونس در 1199 (1784) بخشیده است. [فیلمها ف: 3 - 46]
آغاز: برابر؛ انجام: کملا: باول مفتوح و میم مضموم و لا بمعنى منزلت و چاه باشد و هنود آن را دیوی دانند کتنا بضم اول و سکون...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جا: هند؛ افتادگی: انجام (برگ پایانی)؛ کاغذ: شرقی، 228 گ (1 پ - 228 پ)، 17 سطر، اندازه: 13 × 24 سم [ف: 33 - 552]
نسخه اصل: با دلیان 383 Eliot (فهرست با دلیان 1763)؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3 - 10]
نسخه اصل: دیوان هند 1269 (اته 2011)؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3 - 46]
tohfat-ol hend
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24601
آغاز: ملک از خیال گرز گران و دلاورانش؛ انجام: و نون مفتوح... یک لکه و یک
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام [رایانه]
tahaqquq-u wujüd-il kulli-it tabi'i
بحرانی، سلیمان بن عبداللّه، 1075 ه - 1121 قمری
bahrānī, soleymän ebn-e 'abd-ol-läh (1665 - 1710)
[دنا 1016/2]
كا: محمد بن سعید مقابی (شاگرد شیخ سلیمان)، تا: 1144 ق [د. ث. مجلس]
← تحقیر اللذات ← اللذات
← تحقیق ← تحقیقات
at-tahqiq = š.-ul mn. fi usül-il madhab
بخاری، عبد العزیز بن احمد، - 730 قمری
bo×ārī, abd-ol-azīz ebn-e ahmad (- 1330)
وابسته به: المنتخب فی أصول المذهب = مختصر حسامی = المنتخب مجمع النخب؛ اخسیكثی، حسام الدین محمد بن محمد (- 644 ق)
شرحی است بر کتاب «المنتخب فی أصول المذهب» تألیف حسام الدین محمد بن محمد بن عمر اخسیکتی فرغانی که از کتاب های مهم اصول فقه حنفی است.
آغاز: الحمد لله الذی مهد مبانی الاسلام بالآیات الظاهرة... و اوضح معالم الدین بزواهر المنقول و المعقول و زین قلائد الشرع بجواهر الفروع و الاصول.
انجام: قال اللّه تعالى كلما نضجت جلودهم و كلمة ما هذه للجزاء صحت الى كلمة فصارت اداة لتكرار الفعل و نصب كل على الظرف و العامل فیه جزاء كذا فی عین المعانی فاذا قال كلما... و هذا آخر الكتاب.
چاپ: لكناو، 372 ص، 1292 ق.
[كشف الفنون 1848/2 - 1849؛ دنا 1017/2؛ مخطوطات مكتبة المتحف العراقی، المخطوطات الفقهیة 7/1]
آغاز: برابر؛ انجام: و قال اللّه تعالى: و ینهى عن الفحشاء و المنكر، فكان القبح من مقتضیاته شرعا لا لغة، لما ذكرناه فی الامر فلذلك انقسم المنهى عنه فی صفة القبح، اربعة اقسام كما انقسم المامور به فی صفة الحسن كذلك...
خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 8؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قرمز با ترنج و سر ترنج، 142 گ، 21 سطر (11/5 × 21)، اندازه: 17 × 28 سم [ف: 37 - 354]
خط: نسخ، کا: عبد الصمد بن حبیب اللّه، تا: ربیع الثانی 1130 ق؛ افتادگی: آغاز (چند ورق)؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 428 گ، 25 سطر، اندازه: 15 × 26 سم [ف: 12 - 102]
در فهرست بی نام مؤلف؛ بی کا، تا: 1239 ق [د. ث. مجلس]
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 299 گ، 25 سطر، اندازه: 18 × 26 سم [ف: 26 - 471]
at-tahqiq
عطار، احمد بن محمد، 1128 - 1215 قمری
'attär, ahmad ebn-e mohammad (1716 - 1801)
با عنوان های «تحقیق و شرح»
آغاز: (تقسیم الطهارة) تحقیق ینقسم كل واحد من الوضوء و الغسل و التیمم إلى واجب و مندوب فالواجب من الثلاثة؛ انجام: و ما ذلك الاتسهیل العباد منا من اللّه و رسوله و خلفائه فله الحمد و المنة و جزى اللّه محمدا و آله عنا افضل جزاء المحسنین و اذا عرفت ذلك فاعلم ان ما ذكرناه من الوجوه سوى عسر الاحتراز على ان ما طارت الیه الذباب ظاهر لا انه عفو كما صرح به الشیخ... كان یكفی فی دفعه العفو الا انه لا ینافی القول بالطهارة. تم المجلد الاول
طهارت؛ خط: نسخ، کا: عین بن شیخ جواد کاظمی مکنابابی درباشی، تا: 20 صفر 1230 ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی، 21 سطر (8/5 × 15/5) [ف: 754]
tahqiq-u äyät-il quraniya (su'äl wa jawab ft)
کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 292/11
آغاز: اما بعد الحمد و الصلوة و البلاغ السلام الى الاخ الاعز الفاصل... السؤال الاول فی قول البیضاوی؛ انجام: اذا لاریب انه مشروط انتفائهم على الایمان الى وقت الوفاة
نام مؤلف در نسخه نیامده. احتمالاً از تألیفات شیخ بهایی است؛ بی کا، بی تا؛ 6 ص (113 - 118) [ف: 124]
tahqiq-ul ibsär
قوشچی، علی بن محمد، - 879 قمری
qüščī, ali ebn-e mohammad (- 1475)
حاشیه مانند است.
[دنا 1017/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6616/20
خط: نسخ، کا: احمد سروی، تا: 1071 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 3 گ (67 پ - 69 پ)، 27 سطر (10 × 21)، اندازه: 18 × 31 سم [ف: 16 - 310]
tahqiqat
صفی الدین اردبیلی، اسحاق بن جبرئیل، 650 - 735 قمری
safi-od-din ardabili, eshäq ebn-e jebre'il (1253 - 1335)
تحقیقات اردبیلی بر کلمات و الفاظ و عبارات مشایخ یا کمات شیخ صفی.
[دنا 1017/2؛ فهرستواره منزوی 189/7]
بی کا، تا: قرن 12 [نشریه: 5 - 210]
خط: نستعلیق، کا: عارف علی شاه تفرشی طرخورانی فرزند روحانی حاجی قاسم خان صامت علی شاه نعمة اللّهی، تا: 2 رمضان 1317 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 26 گ (158 پ - 183 ر)، 15 سطر (6) [ف: 17 - 243]
tahqiqat
پارسا، محمد بن محمد، 739 ه - 822 قمری
pärsä, mohammad ebn-e mohammad (1339 - 1420)
تألیفی است در معارف و اخلاق و سلوک. مطالب کتاب دارای عناوین ابواب و فصول نبود. خواجه محمد زاهد کابلی مطالب کتاب را در عنوان ابواب و فصول مرتب داشته و در صدر نسخه ضمن سه صفحه مقدمه و فهرستی نگاشته است. تاریخ تحریر فهرست: 1097 ق. عناوین ابواب: 1. فی التوحید (در چهار فصل: نماز، روزه، زکوة، حج)؛ 2. یشتمل على خمسة و عشرون فصول (کذا) (در حصول کمال معرفة اللّه. مقامات و منازل، اسماء و صفات اللّه، آداب تلاوت قرآن و اذکار و غیر ها)؛ 3. فی مراتب التوحید (در بازده فصل: زمان و مکان، خلوص و ارکان توحید، فراسته، علم اللّه تعالی اسلام و ایمان، خواطر مراقبه احوال مشایخ طریقت)؛ 4. فی التوبه (دوازده فصل در توبه، فقر، زهد، قناعت، صبر، شکر، کفران، نعمت توكل خوف، تحصیل رجاء قرب و غیرها)؛ 5. فی حقائق الاشیاء و مهیاتها (در نه فصل: محبت اللّه و
علامته، حقیقة البر، سیر النفس، رضا و قضاء، شوق، وجد و سماع و غیرها)؛ 6. فی اصطلاحات الصوفیة (بیست و یک فصل در بیان معانی و حروف البحار، ولایت، مقامات، دوام ذکر و طریقه، صلوة قلبی، علم لدنی، فتوت، حجاب ها، تجرید، وجد، صحو و شکر و محو، تمکین و فرق، تلوین، مراتب و درجات جمع، توجه، اتحاد و اتصال، انفاس ضروریه حیوانات، انسان كبیر و صغیر و غیرها)؛ 7. فی الطائف السبعه (ده فصل در تجلی، مشاهده و مکاشفه، نبوت و ولایت طبقات السبعة و الالوان، محب صدیق و ملحد زندیق، روح انسانی، فرق اهل تناسخ، فناء احوال ملامیه «كذ» و تفرقه و جمع و غیر ها). (مهدی ولائی)
آغاز: الحمد لله الذی اخترع ماهیات الاشیاء بفیض وجوده و كساه حلل الوجود بجوده.
[دنا 1017/2؛ فهرستواره منزوی 1907]
آغاز: قال النبی علیه السلام ان اللّه سبحانه یتجلى للناس عامه...؛ انجام: و فوز اکبر بقای حق سبحانه و تعالی باشد اللّهم ارزقنا... یا ارحم الراحمین.
هفت عدد تصویر؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 987 ق؛ مجدول زرین و مرصع، با چند تصویر مینیاتوری،؛ جلد: تیماج قهوه ای، 268 گ، 17 سطر، اندازه: 14 × 24 سم [ف: 32 - 175]
آغاز: برابر؛ انجام: خواهی که پیایی «کذ» دوست خود را.
از اول کتاب تا قدری از فصل پانزدهم از باب ششم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: پیش از سال 1097 ق؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ 156 گ، 30 سطر، اندازه: 17 × 31 سم [ف: 6 - 398]
tahqiqat = tahqiq
نعمة اللّه ولی، نعمة اللّه بن عبد اللّه، 730 ه - 834 قمری
ne'mat-ol-lah-e vali, ne'mat-ol-läh ebn-e 'abd-ol-läh (1330 - 1431)
رساله ای است عرفانی در توحید، یا عنوان های «تحقیق» به نثر و نظم. شاید بیست و هشت تحقیق: 1. تفریق اشیاء به امتیاز است؛ 2. معرفت توحید، توحید خاصه اوست؛ 3. قیوم به حق دایم قایم است به توحید مطلق؛ 4. موحدی که از جمیع وجوه موحد بود؛ 5. هر که او فانی شود در اشیاء معاینه بیند؛... 27. تحقیق المحبة؛ 28. تحقیق کرسی.
آغاز: بسمله. الحمد لله الذی خلق الانسان على صورته لخلافته... یا اخی ایدك اللّه بروح القدس، اعلم ان للتوحید لجة وساحلا، فالساحل یعلم و اللجة یذاق. بیت: از لجه توحید حکایت نکند ** الا آن کس که در فنا می گردد
انجام: تحول و تبدیل در صور و در عیون بشر. بیت: عباراتنا شتی و حسنک واحد ** و كل الى ذاك الجمال یشیر
چاپ: این رساله ضمن رضوان المعارف چاپ شده است.
[دنا 1017/2 (26 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 190/7]
آغاز: برابر؛ انجام: این رساله به توبه کردم ختم مثل این نسخه در ولایت نیست
خط: نستعلیق، کهن، بی کا، تا: 851 ق؛ مجدول زرین، با کتیبه مذهب و مرصع؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج با سر، 60 ص (284 - 343)، اندازه: 11 × 15/5 سم [ف: 32 - 261]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: شیخ السلام بن حسین بن على كاتب، تا: غره ذیحجه 860 ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: کاغذ سبز منقش، 15 گ (84 ر- 98 ر)، 21 سطر، اندازه: 16/2 × 23/6 سم [ف: 8 - 268]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سفید ترمه، جلد: مشکی مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 14 ص (185 - 198)، 23 سطر (6 × 9)، اندازه: 17 × 26/5 سم [سنا: ف: 1 - 336]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3497/6 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 2 - 154]
خط: نستعلیق، کا: محمد مظفر بن محمد حکیم، تا: 1066 ق؛ 33 سطر (9 × 20)، اندازه: 13 × 24 سم [سنا: ف: 1 - 209]
خط: نستعلیق، کا: محمد مظفر بن محمد حکیم، تا: 1066 ق؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی، 33 سطر (9 × 20)، اندازه: 13 × 24 سم [سنا: ف: 1 - 208]
خط: نستعلیق، کا: میر غلام محی الدین، تا: 1109 ق، کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن قهوه ای، 1 گ (172 ر - 172 پ)، اندازه: 17 × 25 سم [ف: 4 - 673]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 29 گ (1 - 29)، 5 سطر (6 × 12)، اندازه:10 × 17 سم [ف: 13 - 3184]
آغاز و انجام: برابر
نام کتاب و مؤلف به قرینه آغاز و انجام نسخه به دست آمد. نام کتاب در فهرست «توحید» آمده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 15 گ، 12 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف مخ: 1 - 508]
خط: نستعلیق، كا: امیر الشعراء رضا قلی خان هدایت صاحب
مجمع الفصحاء و غیره، تا: 1239 ق، جا: شیراز؛ کاغذ: آبی فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی با ترنج، 16 سطر، اندازه: 17/5 × 22/4 سم [نشریه: 6 - 107]
خط: نستعلیق تحریری، کا: خدا رحم بن خدا کرم بروجردی، تا: 16 ربیع الثانی 1246 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 9 ص (42 - 50)، 26 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 32 - 310]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1255 ق؛ کاغذ: فرنگی، 4 ص (799 - 802)، 17 سطر، اندازه: 9/5 × 19 سم [ف: 3 - 522]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1255 ق؛ کاغذ: فرنگی، 21 ص (802 - 822)، 17 سطر، اندازه: 9/5 × 19 سم [ف: 3 - 522]
نسخه اصل: آستان قدس رضوی ش 530 [این رساله از آن مجموعه به تفکیک معرفی نشده]؛ خط: نسخ، كا: عباس بن حاجی محمد شیرازی همدانی، تا: سلخ رمضان 1264 ق؛ جلد: گالینگور مشکی، 6 گ (81 - 86)، 29 سطر، اندازه: 28/5 × 40 سم [ف: 3 - 1304]
خط: نسخ ریز، کا: عباس بن حاجی محمد شیرازی الاصل همدانی المسكن، تا: 1264 ق؛ 10 ص (161 - 170)، 29 سطر، اندازه: 19/5 × 32 سم [ف: 32 - 148]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1265 ق؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی نازک شکری آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 10 ص (51 - 60)، 25 سطر، اندازه: 14/5 × 23/5 سم [ف: 10 - 588]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد علی کرمانشاهی، تا: 1289 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج زرد، 28 گ (2 پ - 29 ر)، 13 سطر (6 × 12/5)، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 3 - 440]
خط: نسخ، بی کا، تا: 1289 ق؛ افتادگی: انجام؛ 19 گ (91 پ - 109 ر) [ف: 3 - 441]
خط: نسخ، کا: شیخ محمد باقر گلپایگانی، تا: 1298 ق،کاغذ: آهار مهره فرنگی، جلد: مقوا رویه ابری، 19 ص (12 - 30)، 23 سطر، اندازه: 16/7 × 21/6 سم [ف: 5 - 52]
آغاز و انجام: برابر
کا: سید حسین تفرشی، تا: دو شنبه 9 شهریور 1315 ق، حسب خواهش مرحوم ذو الریاستین؛ جلد: تیماج مشکی، 27 ص (22 - 48)، اندازه: 13 × 18/5 سم [ف: 1 - 88]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا: رجب 1345 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، اندازه: 13 × 20 سم [ف: 11 - 361]
آغاز: برابر؛ انجام: خیر الكلام ما قل و دل... و المعین.
كاتب: على بن غلام رضا دری، تا: 2 ربیع الثانی 1351 ق؛ جلد: مقوایی، 14 ص (442 - 455) [ف: 1 - 23]
بی کا، بی تا [نشریه: 5 - 268]
خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن میرزا عزیز تفرشی، بی تا؛ کاغذ: ترمه پسته ای، جلد: رویه سیاه میشن، 16 گ (97 ر - 112 ر)، 17 سطر، اندازه: 12 × 23 سم [ف: 4 - 669]
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 11 ص (188 - 198) [ف: 10 - 1672]
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 22 ص (198 - 219) [ف: 10 - 1672]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 17 ص (23 - 39)، 15 سطر، اندازه: 12/5 × 21/5 سم [ف: 32 - 60]
tahqiqat
دشتکی شیرازی، صدر الدین ثانی محمد بن منصور، ق 10 قمری
daštaki šīrāzi, sadr-od-din-e säni mohammad ebn-e mansür (-16 c)
به التماس: مولانا نظام الدین گیلانی
پس از تشویق بر کشتن نفس فصل هایی است بدین گونه: فصل آن چه موجب نجات است کسب علوم ریاضی و طبیعی و آلهی و... است؛ فصل علم طی از بوفان بن لافلح پیدا شده؛ فصل چو کیان چیزی نیستند و به کار نمی آیند؛ فصل نفس انسانی حادث است.
[دنا 1018/2؛ نسخه های منزوی 1077]
آغاز: بسمله، من تحقیقات میر صدر الدین محمد بن غیاث الدین
منصور الدشتکی، که حسب الالتماس مولانا نظام گیلانی نوشته است. بسمله، المنة اللّه و لرسوله و للعلماء. بدان که حق سبحانه و تعالی هست و ظاهر نیست و ماسوای او نیست و ظاهر هست و نفس را هستی است؛ انجام: و اگر حیات باشد و مقدور بود زیاده ازین هم بگویم، الحریكفیه الاشارة، و انا العبد... صدر الدین محمد بن منصور بن مصدر الحسنی الحسینی الشیرازی الدشتكی
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1069 ق؛ 5 گ (365 - 369) [ف: 15 - 338]
نسخه اصل: آستان قدس ش 5878 تا 5885 [شماره نسخه اصل دقیقاً مشخص نشده]. من محققات میر صدر الدین محمد بن میر غیاث الدین منصور حسینی بالتماس مولانا نظام الدین گیلانی؛ بی کا، بی تا؛ 9 گ (1 - 9) [فیلمها ف: 1 - 658]
at-tahqiqat
میرداماد، محمد باقر بن محمد، 1041 ه قمری
mürdämäd, mohammad bäger ebn-e mohammad (- 1632)
هر چند در آغاز و انجام آن از خود نام نمی برد. در آن از «تقدمة تقویم الایمان» (الذریعه 396/4)، «شرح الصحیفة» و «الرواشح» یاد می کند. گفتاری است بخش بندی نشده و آغاز می کند به حدیث «ربو أولادكم بحب على (علیه السلام)» و گزارش آن (احمد منزوی)
[ریحانة الادب 56/6]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 2144/3 - عکسی
آغاز: حمدله. صلاة و بعد، و المعروض على سید العلماء الراسخی لا یزال ظلاله مبسوطاً على ال العلم و حزب الیقین. ان فی الحدیث من طرف العامة و الخاصة قد اخرجناه فی كتاب شرح التقدمه؛ انجام: فى معلقاتنا على الصحیفة المكرمة و اللّه سبحانه ولى العلم و الحكمة و منه العصمه. ه م. ح. ف قدس لطفه.
خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: حدود 1045 ق؛ 5 ص (217 - 221)، 19 سطر (11 × 28) [عکسی ف: 1 - 65]
tahqiqat
صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری
sadr-od-din-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrahim (1572 - 1641)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22397
آغاز: بسمله و به نستعین، المنه اللّه و للعلماء بدان که حق؛ انجام: منحصرست در شخص محمد علیه السلام و السلام على كاتبه غفرلهم
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ واقف: رضا نائینی، 1311؛ کاغذ: نباتی، جلد: مقوا، 2 گ، 23 سطر [رایانه]
tahqiqat
طغرای مشهدی، - 1100 قمری
toqra-ye mašhadi (- 1689)
به نثر آمیخته به نظم. در وصف آسمان و ماه و ستارگان.
آغاز: تحقیقات طغرا. چون به آسمان تازگی خیال راه یافت (شتافت)... از پس غلط است حرف قاموس فلک ** گشته چون خط پری رخان قابل حک...
انجام: مدادش آن چنان شد عاقبت از دوده سودا ** که طغرا هم قلم در کف برای امتحان دارد.
چاپ: گانپور، سنگی، 1266 ق، وزیری بزرگ، 4 ص (رسائل طغرا: صص 38 - 41)؛ 1302 ق. / 1885 م؛ 1288 ق. / 1871 م؛ لکهنو، سنگی، 1281، وزیری بزرگ، 4 ص
[نسخه های منزوی 3544/5: نشانی 9 نسخه؛ مشترک پاکستان 165/5: نشانی 13 نسخه، دنا 1018/2 (10 نسخه)]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1039 ق؛ 4 ص (245 - 248)، اندازه: 11/5 × 17/5 سم [ف: 32 - 205]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق هندی، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: هندی شکری، جلد: مقوای چینی با عطف از تیماج مشکی، 4 ص (238 - 241)، 13 سطر، اندازه: 14 × 23/5 سم [ف: 10 - 945]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: قرن 12؛ 3 گ (64 پ - 66 پ) [ف: 2 - 44]
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 12؛ 4 گ (115 ر - 118 ر) [ف: 2 - 44]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی، 4 گ (82 - 85)، 12 سطر، اندازه: 6 × 12 سم [ف: 38 - 323]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی، 3 گ (72 - 74)، 19 سطر، اندازه: 10 × 17/5 سم [ف: 38 - 787]
اصل نسخه: کتاب خانه شخصی میرداد خان افغان که در پیشاور پاکستان به خرید و فروش کتاب می پردازد؛ خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: قرن 12؛ 3 گ (59 - 61) [عکسی ف: 2 - 62]
نسخه اصل: دانشگاه پنجاب در لاهور شماره 9/874 فارسی؛ كاتب: ظهیرای تفرشی، تا: 1245 ق [فیلمها ف: 3 - 187]
بی کا، بی تا [میراث اسلامی: 5 - 627]
بی کا، بی تا [میراث اسلامی: 5 - 627]
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج سبز گرد تریاکی، 6 ص (49 - 54)، 15 سطر (7 × 15)، اندازه: 13 × 21 سم [ف: 12 - 2760]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: تیماج سرخ، 1 گ (69 ر)، 15 سطر (10 × 19/5)، اندازه: 18 × 29/5 سم [ف: 2 - 199]
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ با سرلوح، مجدول، دارای کمند؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج تریاکی، 3 ص (47 - 49)، 32 سطر (9 × 27)، اندازه: 16 × 32/5 سم [ف: 10 - 794]
tahqiqat-e äsīyā-ye markazī
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9453/15
از زبان بعضی اروپائیان؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ 3 ص (2735 - 2737) [مختصر ف: 644]
tahqiqat-e adabi
استر آبادی، محمد شفیع بن محمد علی، ق 11 قمری
estarābādī, mohammad šafi ebn-e mohammad ali (- 17 c)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15254/9
خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 11؛ 3 گ (144 پ - 146 ر) [مختصر ف: 143]
← تحقیقات حروف ← خواص حروف
at-tahqiqat-ul haqiqiya fi-l usül-il amaliya
خاقانی، حسن بن علی،- 1381 قمری
×äqäni, hasan ebn-c "ali (- 1962)
در اصول فقه و در سه جزء: العلم الاجمالی، اصالة البرائة و الاشتغال، استصحاب و اجتهاد و تقلید.
چاپ: نجف، 1368، مطبعة الحیدریه، 280 ص
[دنا 1018/2؛ رجال الخاقانی 30؛ معجم المطبوعات النجفیة 120؛ نقباء البشر 424/1]
آغاز: الحمد لله رب العالمین... و بعد فیقول... لما فرغت من الجزء الثانی من تحریرنا المتكفل لاصل البرائة و الاشتغال المذكورین فیه
نسخه اصل: کتاب خانه ای در نجف اشرف. جلد سوم؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح، با خط خوردگی و اضافات در حاشیه؛ 254 ص [عکسی ف: 7 - 308]
نسخه اصل: کتاب خانه ای در نجف اشرف. جلد اول؛ خط: نسخ مایل به رقعی، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح، با خط خوردگی و اضافات در حاشیه؛ 180 ص [عکسی ف: 7 - 326]
tahqiqat-e hakim-e samarqandi
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: بدون شماره / 9
بی کا، بی تا [میراث شهاب: س 7 ش 1 -2 - 40]
tahqiqat darbare-ye čin
ولتر، فرانسوا ماری آروئه دو، 1694 - 1778 میلادی
volter, feränswā mārī āro'e do (1694 - 1778)
مترجم: آوانس ارمنی، ق 14 قمری
ترجمه اوانس پسر زرگر باشی.
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3724
آغاز: شک نیست برای مطالعه کنندگان تاریخ نهایت بی فایده است دانستن این که در خانواده سلطنت چین... فلان فغفور جایگیر فلان خاقان شد؛ انجام: که منکشف شد کافیست.
خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: کاغذ فرنگی،
جلد: میشن قرمز، 19 گ، 11 سطر، اندازه: 13/6 × 21/8 سم [ف: 2 - 116]
tahqiqat dar bayan-e ahväl-e mowjüdät
ملا شمسا، شمس الدین محمد، 1016 - 1098 ه قمری
mollā šamsā, šams-od-din mohammad (1608 - 1687)
در فلسفه مشاء. کتاب دارای دو بخش است (بدون این که مؤلف خود به تقسیم کتاب به این دو بخش اشارت کند): بخش 1. در تحقیقات احوال مفهوم وجود و مفهوم عدم و تحقیقات دیگر در مسائل متعلق به مفهوم وجود و عدم. در این بخش در اثبات وجود و حدوث دهری (بدون یاد از میرداماد) و نفس معاد، وجود ذهنی و جواهر و اعراض و تحقق مهیة و انتزاعیة وجود و اثبات هیولی بر مسلک مشائیان به تفصیل سخن گفته و نیز اثبات این که اثبات هیولی با شرع مخالف نیست؛ بخش 2. شطر ربوبی: در برهان بر اثبات واجب الوجود بالذات. نخست براهین قوم و سپس براهین خود شمساء سپس اثبات توحید واجب الوجود، احدیث صفات کمالیه، صفات خاصه (خواص) و برخی دیگر از مسائل متناسب این فهرست را شمسا خود در آغاز بخش دوم یاد کرده اما در نسخه های شناخته شده از این کتاب، تنها براهین بر اثبات واجب است و از بخش دوم بیش از این وجود ندارد. شمسا بخش دوم را «مقصد اقصی و مطلب اعلی» از کتاب خویش خوانده و در آغاز آن درباره موضوعات علوم و خاصه و موضوعات علوم و خاصه موضوع فلسفه به تفصیل و با توضیحات سودمند سخن گفته است. در این کتاب وی پیرو مسلک مشائیان است و همه جا به توضیح مقاصد ابن سینا در شفا پرداخته و از تعلیقات خود بر شفا نیز یاد کرده است. خود او در این باره گوید: «و جمیع ما ذكرنا من التحقیقات هو ما قصده الحكماء المشأون المحققون و لمثل ذلك فلیعمل العاملون و لیتنافس المتنافسون و تلك التحقیقات مما استنبطتها من كلام الاكابر منهم بنور فطرتی» (عبد الحسین حائری)
آغاز: بسمله و التوفیق من اللّه العلیم الحكیم سپاس تقدس اساس و ستایش بیرون از قرینه و قیاس مهیمنی را سزد که ایجاد عالم کرد لا من شیء و لا من لاشی... چنین گوید... محمد مشهور بشمسا گیلانی.
انجام: مسلک حکما در اثبات واجب الوجود بالذات مسلك لم است و مسلک متکلمین مسلک این ببین تفاوت ره از کجا است تا بکجا
[الذریعه 105/1 و 485/3؛ نسخه های منزوی 754؛ دنا 1019/2 (7 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 98/6]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی با امضای «منه»؛ جلد: تیماج قرمز با ترنج با سر، 345 ص، 17 سطر، اندازه: 15 × 20/5 سم [ف: 32 - 118]
آغاز و انجام: برابر
خط: تعلیق، بی کا، تا: دو شنبه 23 شعبان 1052 ق؛ محشی به عبارت «منه سلمه اللّه»، و پیداست که در روزگار شمسا نوشته شده یا این که شمسا آن را در این تاریخ نگاشته است؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مقوایی، 302 گ، 15 سطر (5 × 11)، اندازه: 9/5 × 17/5 سم [ف: 3 - 198]
آغاز: و بعد از آن تقدیر دلیل آن مقدمه اینست که بدان که هر ما بالغیر واجبست که به ما بالذات منتهی شود و الا لازم آید که اصل ما بالغیر متحقق نشود چرا که معنی ما بالغیر آنست که از خود ندارد و از غیر کسب می کند. پس هر وقت که آن غیر از خود نداشته باشد آن غیر هم محتاج خواهد بود و نقل کلام در آن غیر؛ انجام: چنان چه در براهین مذکوره... شد و از آن چه به تفصیل مذکور شد چنین معلوم می شود که مسلک حکماء در اثبات واجب الوجود بالذات مسلک لم است و مسلک متکلمین مسلک ان است و اللّه اعلم بالصواب تمت هذه النسخة الشریفة المسماة بالتحقیقات.
خط: نستعلیق، کا: محمد صادق ثابت، تا: صفر گویا 1076 ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا عطف چرمی، 427 گ، 15 سطر (6 × 13)، اندازه: 10/5 × 17 سم [رشت و همدان: ف: 1099]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوب، کا: محمد باقر، تا: قرن 12؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 135 ص (82 - 216)، 18 سطر، اندازه: 11 × 20/5 سم [ف: 30]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عنابی، 298 ص، 17 سطر، اندازه: 13/5 × 24 سم [ف: 10 - 1713]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 13؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج قرمز، 194 گ، 12 سطر (6/5 × 10)، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 5 - 114]
آغاز: عمر گرامی در غیر تحصیل علمی و عملی چو سود؟ خصوصاً که اصول دین را بدلیل باید دانست؛ انجام: زیرا که جوهر مجردی که کافی باشد امکان ذاتی او در فیضان وجود از کمالات او عقل است.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 37 گ، 17 سطر (12/5 × 21/5) [ف: 2 - 374]
tahqiqat-e sarhaddiye
حسینی تبریزی، جعفر بن محمد تقی، 1264 - 1313 قمری
hoseyni tabrīzī, ja'far ebn-e mohammad taqi (1848 - 1896)
تاریخ تألیف: 1272 ق؛ محل تألیف: تهران
نویسنده که از نخستین شاگردان فرنگ رفته ایرانی است، از طرف دولت ایران مأمور می شود که در تحدید حدود سرحدات ایران و عثمانی با مأموران دول روس و انگلیس و عثمانی همکاری کند. او پس از ارزیابی های محلی و تحدید حدود های متعدد برای آن که مطالب عمده و نکات تاریک سرحدات مزبور محود نشود این کتاب را به زمان ناصر الدین شاه می پردازد. که در آن علاوه بر مسائل سرحدی کمی بحث های تاریخی و قضایای مربوط به روابط ایران و عثمانی را حاوی است. (عبد اللّه انوار)
آغاز: الحمد اللّه الذی اسرى بعبده لیلا... اما بعد این مختصر رساله ای است در تحقیقات سرحدیه که بنده درگاه جهان پناه جعفر حسینی ملقب به مشیر الدوله
انجام: و مایه نیک نامی موید دولت جاوید فرجام آید و الحمد لله رب العالمین اولا و آخراً و الصلوه و السلام على نبیه محمد و آله الطاهرین باطناً ظاهراً
چاپ: به اهتمام محمد مشیری، نشریه بررسی های تاریخی، جلد 2، 1346 ش، شماره 1، 128 - 144، [به انضمام هشت ورق متن عکسی]
[الذریعة 373/18 با عنوان «لوایح سرحدیه»؛ نسخه های منزوی 3942/6؛ دنا 1019/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كاتب = مؤلف، تا: 1272 ق، جا: تهران، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز با ترنج و نیم ترنج، 96 گ، 14 سطر (9 × 13/5)، اندازه: 18 × 22/5 سم [ف: 4 - 362]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست بدون نام مؤلف ذکر شده بر اساس آغاز و انجام و فهرستواره منزوی 183/1 تعیین گردید؛ خط: شکسته تحریری، بی کا، تا: اواخر قرن 13؛ کاغذ: فرنگی رگه دار و شکری نازک، جلد: تیماج، 215 ص (1 - 215)، 11 سطر، اندازه: 13/5 × 21 سم [ف: 9 - 216]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: شوال 1272 ق؛ رکابه دار، با برچسب کتاب خانه تقى ضیاء لشكر؛ جلد: نیماج سرخ با ترنج زرین، 86 گ، 17 سطر، اندازه: 15 × 21/5 سم [ف: 31 - 136]
آغاز و انجام: برابر؛ قد وقع الفراغ من التألیف فی اوایل سنة اثنین و سبعین بعد الالف و ماتین من الهجرة 1272 و تم السوید و الاستنساخ فی شهر رجب المرجب من شهر ثلثة و سبعین و ماتین بعد الالف من الهجرة سنة 1273
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: رجب 1273 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 93 گ، 12 سطر (9/5 × 15/5) اندازه: 16 × 21 سم [ف: 1 - 91]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 24 رمضان 1291 ق، برای میرزا نصر اللّه خان نایب اول وزارت خارجه؛ جلد: تیماج زرد، 84 ص (1 پ - 84 ر)، 17 سطر، اندازه: 15/5 × 21/5 سم [ف: 26 - 28]
نسخه اصل: خارجه 974؛ خط: نسخ، کا: ولی اللّه، تا: 3 ربیع الثانی 1321 ق [فیلمها ف: 2 - 220]
کا: علی اکبر، تا: 1328 ق؛ انتقالی از کتاب خانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 123 گ، اندازه: 16/2 × 21/3 سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ ارقام سیاق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: رویه میشن سبز، 42 گ (18 پ - 59 ر)، اندازه: 21/9 × 25 سم [ف: 7 - 349]
بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتاب خانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 70 گ، اندازه: 14/5 × 22/1 سم [رایانه]
at-tahqiqat fi-l äyät wa-r riwäyät
شاه چراغی، طاهر بن حسن،- 1397 قمری
šäh-čeräqi, täher ebn-e hasan (- 1977)
تاریخ تألیف: 1388 ق
اشکالاتی که به بعضی آیات و روایات نسبت داده شده با جواب آن ها در این کتاب جمع آوری شده است.
دامغان؛ قمر بنی هاشم؛ شماره نسخه: 174
آغاز: الحمد لله و سلام على عباده الذین اصطفى... تحقیق فی الاربعین للشیخ البهائی زاد اللّه بهائه فی الحدیث الخامس؛ انجام: فما أسوء حاله بین یدی اللّه و قال النساء جائل الشیطان
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: پلاستیکی آبی،
200 گ، اندازه: 11 × 16/5 سم [ف: 32]
tahqiqat va taqsīrāti ke rejäl-e häl be rejäl-e mäzi-ve dowlat-e 'osmäni väred ävarde-and
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3961/4
خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1306 ق؛ نگارش دیگری از مجموعه ش 1227 کتاب خانه ملی که رساله حاضر در فهرست آن کتاب خانه به صورت تفکیک شده معرفی نشده است و در ضمن ش 1227/3 آمده است. [ف: 7 - 112]
tahqiq-ul ihtiyāj ilä fann-il mantiq
علامه حائری مازندرانی، محمد صالح بن فضل اللّه، 1297 - 1391 قمری
'allame hä'erī māzandarānī, mohammad säleh ebn-e fazl-ol-lāh (1880 - 1971)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 27021
آغاز: سنح لنا عند اشتغال بشرح الرسالة التی الفناها فی حل منطق منظومة السبزواری بقى الخامس عشر من صفر 1355 التفكر فی الاحتیاج الى المنطق و عدمه و هل هو مفید للعصمة عن الخطاء فی الفكر ام لا فهاك ما یجرى به القلم و لا ندرى إلى ای نتیجة ینتهی و من اللّه العصمة؛ انجام: ان لفرنسیس بیكن الانگلیسی و دیکارت الفرانسوى ایضا كلام فی هذا المقام فراجع ان شئت و الحمد لله اولا و آخرا.
فائدة فی...؛ خط: نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف، تا: 1355 ق؛ اهدایی: کتاب خانه آیة اللّه شیخ محمد صالح علامه حائری در تیر 1351؛ کاغذ: فرنگی خط دار، جلد: مقوا، عطف میشن مشکی، 4 ص، اندازه: 17 × 22/5 سم [ف: 24 - 46]
← تحقیق احكام السیاسة ← دیوان مظالم
← تحقیق احوال ابی بصیر ← ارشاد الخبیر البصیر إلى تحقیق الحال فی ابی بصیر
← تحقیق احوال شهاب بن عبدربه ← ترجمة شهاب بن عبدربه
tahqiq-e ahväl-e konüni-ye îrän yä mohäkemät-e täri×i
تقی زاده، حسن، 1257 - 1348 شمسی
taqī zāde, hasan (1878 - 1969)
رساله ای انتقادی از اوضاع عقب مانده سیاسی، اقتصادی و علمی روزگار اواخر قاجار است که برای بیداری ایرانیان و تشویق آن ها برای انتخاب راه درست و بیان درمان درد ها و روش هایی برای پیشرفت و ترقی نگاشته شده است. مؤلف پس از مقدمه ای کوتاه در علوم اجتماعی جدید و تاریخ و بیان قسمی خاص از آن به نام «فلسفه تاریخ» و تقسیمات مختلف آن که یکی از آن ها علم ظهور و مصیر حكومات و دول است به بررسی حالات ایران و مراحل ترقی آن پرداخته است.
آغاز: در علوم اجتماعیه جدیده و فلسفه عمرانی ثابت شده که تمام مادیات کونیه و معنویات متعلقه بمادیات تابع قانون نشود ناموس ترقی است و از این رو با براهین حسیه واضع شده که
انجام: بالاخره فاش می گویم و از گفته خود شادم که بعزت حق و سر عدل سوگند که بی قبول اصول جدیده و علوم عصریه کار تباه است و پایانش انقراص و دمار و السلام على من اتبع الهدى
چاپ: قاهره، 1323 ق،سنگی، 70 ص؛ مشار فارسی، ج 1، ص 1221
آغاز و انجام: برابر
كاتب = مؤلف، تا: با تاریخ 1328 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، رویه کاغذ رنگی با عطف مشکی، 35 ص (از 64 - 98) 19 سطر (9 × 17)، اندازه: 13/5 × 21 سم [ف: 82]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1004/3
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3 - 251]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 1333 ق، جا: مصر، القاهره؛ جلد: مقوایی عطف پارچه، 100 گ، 13 سطر، اندازه: 13 × 20 سم [ف: 2 - 333]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس آمده؛ کاتب: مرتضی رشتی غروی، تا: 9 رجب 1331 ق؛ فاقد جلد، 35 گ، 15 سطر، اندازه: 11 × 18 سم [ف مخ: 1 - 376]
tahqiq-ul isläş li-ahl-il i×lās (mn.)
اصل از: کمال الدین محمد لاری، در گذشته حدود قرن 10 ق بر پایه اظهار کاتب نسخه، رساله موجود بخش ویژه ای از کتاب «تحقیق الإخلاص لأهل الإخلاص» است. مؤلف، در این بخش که ویژه اقامه برهان بر توحید و نفی شریک است، دیدگاهای اصحاب نظر از متکلمان و مشائیین و اشراقین را بررسی و نقد
نموده و در چند موضع از استاد خود که گویا «علامه دوانی» بوده، یاد نموده است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14426/2
آغاز: قال العاضل الموحد الحضرت الباری كمال الدین محمد اللاری فی كتاعبه الموسوم بتحقیق الإخلاص لأهل الإخلاص فی تفسیر سورة الإخلاص فی فصل معقود؛ انجام: و أما الأسئلة و الأجوبة المذكورة فی هذا المقام فقد تركناها مخافة الإطناب مع فطانة الناظرین فی الكتاب انهى بنصه
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی، 7 گ (11 - 17)، 26 سطر، اندازه: 7/5 × 20 سم [ف: 36 - 390]
tahqiq-u adillat-il ahkam 'ind-a ģīyāb-il imäm
شهرستانی، محمد حسین بن محمد علی، 1255 - 1315 قمری
šahrestäni, mohammad hoseyn ebn-e mohammad ali (1839 - 1898)
تاریخ تألیف: چهار شنبه 13 ربیع الاول 1282 ق
رساله استدلالی مختصری است بر ادله ای که در غیبت حضرت حجت (علیه السلام) مورد مراجعه و قابل تمسک می باشد، از طرف ظنی و قطعی
[دنا 1019/2؛ ذریعه 481/3؛ فوائد الرضویه: 500]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3430/2
آغاز: بسمله، الحمد لله و الحمد حقه كما یستحقه و الشكر له على نعمه العظین كنا هو حقه و السلام على خیر؛ انجام: ذلك ختام ما اردنا تحریره فی هذه الوریقات جعله اللّه تعالى ذریعة... آمین رب العالمین... كاتب سیس رقم کرده: قد فرغت من استنساخه للاخ الاعز سیدی و استادی. و انا تراب اقدام الطلاب الجانی ابن غلام علی البهبهانی دام ظله مهدی دام توفیقه.
خط: نسخ، کا: شیخ مهدی بن غلام علی بهبهانی شاگرد مؤلف، تا: چهار شنبه 16 ذیحجه 1312 ق؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ کاغذ: فرنگی زرد رنگ، جلد: مقوا با عطف تیماج قهوه ای، 22 ص (240 - 261)، اندازه: 14 × 19 سم [ف: 10 - 1292]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 891
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3 - 85]
tahqiq-i arba kalamät-in min du'ä-is samät =-idu'a'-is samāt
معتقد اهرمی، حسین بن حسن سلمان، 1253 - 1330 قمری
mo'taqed-e ahromi, hoseyn ebn-e hasan salmän (1838 - 1912)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18434
آغاز: بسمله، الحمد اللّه العلى العظیم و الصلوه على نبینا محمد و آله؛ انجام: بما فیه تصل تلك المخصومه انتهى حرره الاقل سنه 1318.
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 1318 ق [رایانه]
tahqiq-ul asfär-il arba'a
قمشه ای، محمد رضا بن ابو القاسم، 1241 - 1306 قمری
qomše-i, mohammad reză ebn-e ab-ol-qasem (1826 - 1889)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21266
آغاز: اعلم ان السفر هو الحركه من الوطن؛ انجام: كلمات القوم مباحث الكتاب و اللّه اعلم بالصواب
خط: نسخ، بی کا، تا: 1350 ق؛ اهدایی: رهبری 1373؛ کاغذ: شکری، جلد: تیماج، 2 ص، 21 سطر [رایانه]
← تحقیق الاسلام ← اعتقاد نامه
← تحقیق الاسلام و الایمان ← ایضاح البیان فی تحقیق الإیمان
← تحقیق الاسلام و الایمان ← حقائق الإیمان
tahqiq-ol estelähät
بلگرامی، امیر حیدر بن نور حسین، قرن 12 قمری
belegrämi, amir heydar ebn-e nür-hoseyn.
تاریخ تألیف: 1189 ق
اصطلاحات مفرد و مرکب رایج در زبان فارسی با شواهد شعری و رعایت ترتیب الفبائی در حرف اول و دوم و جدا کردن حرف «آ» از الف و همزه آورده و آن را پس از تتبع در دیوان ها و در محاورات اهل زبان و بهره گیری از فوائد شفاهی از استاد خود میر غلام علی آزاد، فراهم آورده است. عزیز جنگ در تألیف فرهنگ بزرگ آصف اللغات از این کتاب بهره برده و در مقدمه فرهنگ خود این کتاب را بدین گونه توصیف می کند (به نقل دکتر شهریار نقوی): «مختصری است مفید و خیلی دلچسب. مفردات و مرکبات فارسی را... جمع فرموده بعضی از الفاظش فرو گذاشت های لغات قدیمه و جدیده را مخصوص است. بسیار کاری کرده حیف است که چاپ نشده حالا نایاب است».
آغاز: بسمله، سپاس منعمی که مشت خاک را دولت ناطقه
بخشید و زبان را در ادای مطالب پیشکار دل... و درود مرسلی که لسان او اشرف السنه عالم است. بعد هذا غبار کوچه ناتمامی فقیر امیر حیدر متخلص به امیر حسینی... بعرض یاران می رساند. که در این اوراق برخی الفاظ و اصطلاحات فن لغت رنگ تحریر می گیرد که از زبان... جدی و استادی میر غلام علی آزاد ادام اللّه ظله... و نبذی دیگر که به نیروی تتبع خود از دو اوین اساتید برآورد و پاره ای دیگر که از اهل محاوره بتحقیق رسید صورت ترقیم پذیرد
انجام: تا کسانی که باحوال اطلاع مصنفین ذوقی دارند نظر کشانید و محرر اوراق را بفاتحه مرحمت یاد کناد. تمت
[دنا 1020/2؛ فرهنگ نویسی در هند و پاکستان: 163 - 164 و مقدمه آصف اللغات - ج اول]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كاتب = مؤلف، تا: 1189 ق [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: که در ازمنه سابقه علماء هیئت را از آن خبر نبود چند سال شد که از فرنگیان... به آن جزیره رسید و اطلاع بر آن دست داد قزلباش خان امید همدانی گوید. کوی تو شدست ینگ دنیا.
خط: نستعلیق هندی، کا: مبارز خان، تا: 27 محرم 1263 ق؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوایی عطف میشن سبز، 127 ص، 19 سطر، اندازه: 17 × 27 سم [ف: 10 - 1555]
آغاز: برابر؛ انجام: هر روز شوند عاشقان نو ** گوئی نو شده است نیک دنیا
خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 5 رجب 1287 ق، جا: حیدر آباد؛ دارای سرلوح؛ مهر: «غلام محیی الدین» (هشت گوشه)؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 150 گ، 13 سطر، اندازه: 12/5 × 19 سم [ف: 22 - 294]
tahqiq-e osül-e faqr
عنقا طالقانی، ابو الفضل بن علی، 1266 - 1333 قمری
'anqa täleqani, ab-ol-fazl ebn-e "ali (1850 - 1915)
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9- عنقا
آغاز: بسمله. الحمد لله رب العالمین و صلى اللّه على سیدنا و آله اجمعین. قال الشیخ الأمام العالم الكامل المحقق نجم الملة و الدین الكبرى، قدس اللّه روحه العزیز: التصوف ثلاثة انواع؛ انجام: و الحمد لله وحده و الصلاة على من لا نبی بعده قد فرغ من تحریره الفقیر العاصم الجانی ابو الفضل بن على بن هاشم الطالقانی الطهرانی غفر اللّه لهم ذنوبهم و تجمیع المحبین فی رابع من شهر ذی الحجة الحرام سنه 1323 فی الطهران. اللّهم اغفر لمن استرحمنی.
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 4 ذیحجه 1323 ق، جا: تهران؛ در متن و هامش؛ 20 گ، قطع: خشتی [نشریه: 5 - 750]
← تحقیق اقامة الحدود فی هذه الاعصار ← الحدود
← تحقیق امر الوباء ← الوباء
← تحقیق أن ابلیس كان من الجن أو الملائكة ← الجبر و الاختیار
tahqiq-e ensän
دوانی، محمد بن اسعد، 830 - 908 ه قمری
davväni, mohammad ebn-e as ad (1427 - 1503)
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10818/3
بی کا، تا: محرم 1028 ق؛ قطع: جیبی [میراث شهاب: س 9 ش 2 - 37]
tahqiq-ul awzān fi ma'rifat-i mã yata allaq-u bi-l- mizān
صدیقی، عبد اللّه بن محمد اشرف
sadiqi, abd-ol-läh ebn-e mohammad ašraf
رساله ای است در معرفت بعضی اوزان و مقادیر در فقه و طب. مؤلف در مقدمه توضیح می دهد که در این رساله اوزان و مقادیر معمول و متفق میان فقیهان و طبیبان و لغویان را از کتب معتبر تحقیق کرده و در این رساله گرد آورده است و در برخی موارد اختلاف وضعی و اصطلاحی اوزان و مقادیر در میان اقوام را به اشاره خاطر نشان کرده است. وی این رساله را در یک «مقدمه» و 23 «حرف» و یک «خاتمه» تنظیم کرده است و در مقدمه سبب اختلاف اوزان را بیان کرده و سپس مباحث کتاب را به ترتیب الفبائی حروف و نیز الفبایی اوزان و مقادیر و در هر حرف مرتب کرده است. در پایان اوزان قدمای هندی غیر مستعمل در زمان خود را آورده و به اختصار توضیح داده است و در خاتمه چگونگی تبدیل برخی اوزان و مقادیر به یک دیگر را شرح داده است. در خاتمه چگونگی تبدیل برخی اوزان و مقادیر به یک دیگر را شرح داده است.
آغاز: حمد و سپاس لایق کردگاری است که
انجام: از غایت و منوح حاجت با مثله این هاست این قدر بطریق دستور العمل کافیست و صلى اللّه تعالى على خیر خلقه محمد و اله و اصحابه اجمعین
چاپ: در هند، به سال های 1264 ق و 1269 ق و 1284 ق
[فهرستواره منزوی 2623/2؛ دانش نامه ادب فارسی در شبه قاره 729/1؛ مشار 1222/1]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6106
آغاز: تانک بتاء هندی و خفاء نون صاحب فادری سه و نیم ماشه نوشته؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق ناخوش، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ کاغذ: هندی نخودی، 16 گ (1 - 16)، 15 - 17 سطر (12/5 × 22)، اندازه: 16/5 × 25/5 سم [رایانه]
tahqiq-ol îmän
نعمة اللّه ولی، نعمة اللّه بن عبد اللّه، 730 ه - 834 قمری
(1330 - 1431) ne'mat-ol-läh-e vali, ne'mat-ol-läh ebn-e 'abd-ol-läh
دو رساله از او با عنوان مشابه معرفی شده یکی منظوم به نام «ایمانیه» که در مجموعه رساله های او چاپ شده و دیگری به نثر آمیخته به نظم با عناوین «فصل» که با دید اهل سنت تنظیم شده است: اگر مصدقی کند به وحدانیة اللّه... نزد اهل سنت مؤمن به فسق از ایمان خارج نشود، ایمان نزد شافعی، ایمان مقلد صحیح است، ایمان غیر از اسلام است. برخی از رساله ها به جهت عدم ثبت آغاز معلوم نیست کدام است.
آغاز: ایهالاخ المؤمن ارشدك اللّه و ایانا إلى تحقیق الإیمان. اعلم ان الإیمان واجب... بیت: تصیق خدا و مصطفی ایمان است
چاپ: چاپ شده
[دنا 1020/2 (7 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 191/7]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج قهوه ای، 7 ص (145 - 151)، 20 سطر (7 × 13)، اندازه: 11 × 18 سم [سنا: ف: 1 - 75]
خط: نسخ، كا: عباس بن حاجی محمد شیرازی همدانی، تا: رمضان 1264 ق؛ جلد: گالینگور مشکی، 1 گ (128)، 29 سطر، اندازه: 28/5 × 40 سم [الفبائی: 80]
مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 4036 عکسی
نسخه اصل: همان نسخه بالا [ف: 3 - 1308]
آغاز: الحمد لولیه و الصلوة على نبیه یا اخی... معلوم فرموده باشی که بناء؛ انجام: مرتبه سته کامله دارد فافهم.
خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1265 ق؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی نازک شکری آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 2 ص (143 - 144)، 25 سطر، اندازه: 14/5 × 23/5 سم [ف: 10 - 595]
خط: نستعلیق، کا: محمد مظفر بن محمد حکیم، بی تا؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی، 33 سطر (9 × 20)، اندازه: 13 × 24 سم [سنا: ف: 1 - 207]
جز تحقیق الایمان چاپ نور بخش؛ خط: نستعلیق، کا: میر غلام محی الدین، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن قهوه ای، 3 گ (536 ر - 538 پ)، اندازه: 17 × 25 سم [ف: 4 - 679]
tahqiq-ul îmän (r.-un müjaz ft)
حسینی، شرف الدین، ق 10 قمری
hoseyni, šaraf-od-din (-16 c)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21475
آغاز: بسمله، رب پسرو لا تسعر یا الاهی الحمد اللّه المتطول بجوده و افضاله؛ انجام: کتب هذه الاسطر الشریفه سید شرف الدین الحسینی
دارای دو قاعده و تذبیل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ در پایان نسخه خط مؤلف موجود است؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 15 گ، 19 سطر [رایانه]
tahqiq-ul îman wa-l islam
مراغی، ابو علی بن عبد اللّه، ق 12 قمری
maraqi, abü-ali ebn-e 'abd-ol-läh (-18 c)
تاریخ تألیف: ذیحجه 1175 ق؛ محل تألیف: اورومج (ارومیه)
رساله مفصلی است در بیان معنی ایمان و حقیقت آن، شامل «مقدمه» و دو «مقصد» و «خاتمه».
آغاز: الحمد لله الذی حبب الینا الایمان و زینه فی قلوبنا بالقطع و الایقان... اما بعد فلما كان الإیمان ثم الإسلام من اجل المطالب و اعظم المآرب... و فیه ما فیه من العجایب و الغرایب حررت هذه الرسالة فی توضیح معانیهما و تشیید مبانیهما مع بعض ما یتعلق بهما... المقدمة فی تحقیق معنى الإیمان.
انجام: عشق شست از دل من نقش هوس ** عشق با عشق همی بازم و بس. انتهى قال اللّه نبیء عبادی الذین یستمعون... و هب لنا من لدنك رحمة انك انت الوهاب قد فرغ من تألیفه و تحریره...فعلیك التكلان یا ذا الجلال و الكمال.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14486
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1175 ق؛ محشی به امضا «منه عفی عنه»، مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای، 155 گ، 15 سطر، اندازه: 14 × 20/5 سم [ف: 38 - 643]
← تحقیق البحران ← مختصر البیان فی ضروریات البحران
tahqiq-ol bohrän
مدراسی دهلوی، احمد اللّه خان،- 1218 ه قمری
medräsi-ye dehlavi, ahmad-ol-läh ×än (- 1804)
رساله مشتمل بر یک «مقدمه» و هفت «فصل» (در فهرستواره منزوی در 17 «باب») و یک «خاتمه»: مقدمه: در معنی بحران و تعریف آن؛ فصل 1. علامات بحران مطلقا؛ 2. سبب وقوع بحران در ایام مخصوصه؛ 3. مناسبات ایام بحران به اعتبار قوت و ضعف؛ 4. بیان ایام واقع فی الوسط؛ 5. ایام فاضله و ردیه؛ 6. ایام انذار؛ 7. نسبت ایام بحران بسوی امراض؛ خاتمه: در بیان فواید متفرقه. (سید احمد اشکوری)
[دنا 1020/2؛ فهرستواره منزوی 3351/5]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8578/2
آغاز: حمد بی حد و ثنای بی عد لایق احدی است که تسخیر او طبیعت انسانی بمصالح بدنی در ساخته و به مقاومت امراض و دفع اعراض پرداخته؛ انجام: و این همه ایام حکم یک یوم بحران داشته باشند و اکثر وقوع هم چنین بعد عشرین بود.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 29 جمادی الثانی 1256 ق؛ جلد: تیماج قرمز، 10 گ (24 ر - 33 ر)، 17 سطر، اندازه: 14 × 22/5 سم [ف: 22 - 154]
tahqiq-ul barānīyāt min-at taqrīb
جلد کی، علی بن ایدمر،- 762 قمری
jeldaki, ali ebn-e aydamor (- 1361)
وابسته به: التقریب فی اسرار التركیب؛ جلدکی، علی بن ایدمر (- 762 ق)
بخشی از کتاب «التقریب» جلدکی است، که راه صحیح آزمایش در مواد معدنی را بیان می کند.
[دنا 1020/2]
قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 932/9
آغاز: قال الجلد کی فی التقریب ان الطرق الجابریة فی هذا المعنى و فی غیره مقیدة الافادة التامة و لكن تحتاج الى تحقیق فی مناط كل كلمة و معناها؛ انجام: و اخبرت الحدود الرسوم و الفصول لم یکد تحف علیك من هذا العلم برانیا و لا جوانیا جملة كافیة للمعطى و هو اللّه تعالى سبحانه یرزق من یشاء بغیر حساب.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 5 گ (95 ر - 99)، 14 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 2 - 199]
tahqiq-e ba'zi matäleb-e haqiqat-e hend
داراشکوه بابری، شاهزاده هند، 1024 - 1069 قمری
därä-šoküh-e bäberī, šähzäde-ye hend (1615 - 1659)
جواب و سوال دارا شکوه با فقیر صاحب دل.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه 14 /1236 - ف و 1338/14 - ف
نسخه اصل: با دلیان 69.Add اوزلی (ش 1241)؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1 - 583]
tahqiq-ul bayan
راغب اصفهانی، حسین بن محمد،- 502 قمری
räqeb-e esfahäni, hoseyn ebn-e mohammad (- 1109)
چنان که از مقدمه كتاب«الذریعة الى مكارم الشیعة» وی بر می آید. این کتاب را قبل از آن تألیف کرده است.
[دنا 1020/2]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 56
آغاز: فی صور مختلفه و ذلك ظاهر من خبر جبرئیل و اتیانه النبی صلى اللّه علیه و سلم تارة فی صورة دحیة الكلبی؛ انجام: ذكر الطریق المتوصل بها إلى المعارف. المعارف ضربان إلى آخر النوع الخامس من الضرب الثانی و قد كتب فیما تقدم و اللّه مستعان و علیه التكلان.
انجام نسخه: و دلت علیه ذرات الموجودات الكبرى منها و الصغرى و الصلوة و السلام على محمد... و على آله و اصحابه و ازدواجه.
خط: نسخ، بی کا، تا: ذیحجه 679 ق؛ افتادگی: آغاز؛ مدیل به سه صفحه در فایده حساب می باشد؛ واقف: ابن خانون، 1067 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: میشن دارچینی، 76 گ، 21 سطر، اندازه: 12 × 21 سم [ف: 1 - 58]
tahqiq-e bayan-e loqät-e zarüriye-ye kasir-ol-este mäl
رشیدی، عبد الرشید بن عبد الغفور،- 1077 قمری
rashidi, "abd-or-rašid ebn-e 'abd-ol-qafür (- 1667)
اهداء به: شاه جهان شهاب الدین محمد پادشاه دهلی
فرهنگی است عربی به فارسی.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8097/6
خط: نستعلیق، بی کا، تا: پایان رجب 1286 ق؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، ابعاد متن: 10/5 × 20، اندازه: 20 × 31 سم [ف: 17 - 30]
tahqiq-ut tajrīd
لاری، کمال بن محمد، ق 10 قمری
lärī, kamäl ebn-e mohammad (-16 c)
وابسته به: تجرید الاعتقاد = تجرید العقاید = تجرید الكلام فی تحریر عقاید الاسلام؛ نصیر الدین طوسی، محمد بن محمد (672 - 597)
تاریخ تألیف: 895 ق؛ محل تألیف: شیراز
آغاز: لك الحمد یا ذالمجد و الجود و العلى... و بعد فیقول... كمال بن محمد اللارى... هذه حواشی قد علقتها على تجرید الكلام و على ما یتعلق بها من بعض الشروح و الحواشی... و هذا التعلیق او ان مباحثة بعض... فی بعض شهور سنة خمس اوست و تسعین و ثمانمائة بمدینة شیراز
[دنا 1021/2]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13953
آغاز: بسمله، لك الحمد یاذا المجد و الجود؛ انجام: فلا یمكن القول بدخول
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام [ف: 118]
tahqiq-ut tajrid häšiye-ye bar š.-e jadid-e tajrid
نقوی نصیر آبادی، دلدار علی بن محمد معین، 1166 - 1235 قمری
naqavi nasir-äbädi, deldär-ali ebn-e mohammad mo'in (1753 - 1820)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22130
آغاز: کفره و مخالفوه فسقه آنست که اولا؛ انجام: و لا یدخلون الجنه لعدم الایمان المتضى
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: رهبری 1373؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 14 گ، 17 سطر [رایانه]
← تحقیق التسبیح ← تسبیح
tahqiq-u ta ärud-il aşı wa-z zahir wa bayän-il mudda'i wa-l mudda'a 'alayh
شفتی بید آبادی، محمد باقر بن محمد نقی، 1175 - 1260 قمری
šafti bid-äbädi, mohammad bäqer ebn-e mohammad naqi (1762 - 1844)
در ضمن سؤال و جواب به آن پرداخته است.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3029/4
آغاز: بسمله، الحمد لله الذی كلت الالسن عن بلوغ ثنائه؛ انجام: پایان: و یوجه التعریف بما وجهناه فیما سلف قلیلا حظ
تذکر: این رساله با این آغاز و انجام در کتاب خانه ملک به شماره 3557/1 با عنوان «مسألة فی الطلاق» آمده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، كا: حسین مشهور به درویش، تا: 1237 ق؛ کاغذ: فرنگی، 48 ص (9 - 56)، 23 سطر (9/5 × 14/5)، اندازه: 14 × 20/5 سم [ف: 6 - 809]
tahqiq-u ta'rif-i ibn-i häjib li-l-hari
وابسته به: الكافیة فی النحو = المقدمة الكافیة فی النحو؛ ابن حاجب، عثمان بن عمر (570 - 646 ق)
ابن حاجب (- 646 ق) در کتابش «الکافیة» حرف را به طور مبهم چنین تعریف کرده: «الحرف ما دل على معنى فی غیره». مؤلف برای این عبارت دوازده احتمال ذکر کرده و به تحقیق و بررسی اقوال محققان پرداخته است. محتمل است این رساله از حسین بن علی جرفادقانی باشد.
خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 225/4
آغاز: بسم اللّه... و بعد لما التمس على بعض من وجب على اجابته ان اكتب شرحا على قول
نام کتاب به استناد عکس نسخه در مرکز احیاء (ج 156/2) تصحیح شد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: دو شنبه 27 شعبان 1207 ق؛ جلد: تیماج قرمز ترنج و سر ترنج دار عطف تیماج شتری، 4 گ (75 - 78)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 1 - 180]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 567/5
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2 - 156]
tahqiq-ut tafrid li-arbab-it tawhid
لاری، كمال بن محمد، ق 10 قمری
lārī, kamäl ebn-e mohammad (-16 c)
اهدا به: امیر عبد الباقی صدر اعظم شاه اسمعیل صفوی
تاریخ تألیف: 913 ق؛ محل تألیف: لار
رساله مختصری است در اثبات وحدت وجود.
آغاز: رب زدنی علما الحمد لله الأول الأخر الباطن الظاهر و الصلواة و السلام على سیدنا اشرف المجالی و اكمل المظاهر و على آله و احبائه و اتباعه
انجام: من و تو رفته و خدا مانده قلت ما قلت و استغفر اللّه
[دنا 1021/2؛ فهرستواره منزوی 99/6 و 1917]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: صفر 1022 ق؛ در اول نسخه 3 برگ مطالب متفرقه از شرح هدایه ملا صدرا است؛ واقف: نائینی؛ 7 گ، 20 سطر، اندازه: 10 × 19 سم [ف: 4 - 43]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد تقی بن اشرف حسینی مازندرانی، تا: صفر 1022 ق؛ واقف: ملا موسی؛ 16 گ، 16 سطر، اندازه: 10 × 19 سم [ف: 4 - 43]
در فهرست با عنوان «اثبات وحدة الوجود» آمده؛ خط: نسخ، کا: حسن بن محمد زکی، تا: 1233 ق، جا: نجف؛ قطع: خشتی [رشت و همدان: ف: 1414]
tahqiq-ut taqabul
دوانی، محمد بن اسعد، 830 - 908 ه قمری
davväni, mohammad ebn-e as'ad (1427 - 1503)
وابسته به: شرح تجرید الاعتقاد = شرح تجرید العقاید = شرح جدید تجرید = شرح تجرید الكلام = شرح التجرید قوشچی، علی بن محمد (- 879)
اصفهان؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 29/9
برگ اول از حاشیه او بر شرح تجرید است. این نسخه بعد ها یک بار در نشریه (ج 11) باش 280 و بار دیگر در فهرست دانشگاه با ش 346 در جمله نسخه های دانشگاه اصفهان معرفی شده است؛ بی کا، تا: با تاریخ 1048 [نشریه: 4 - 479]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2508/10 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1 - 707]
tahqiq-e tamam moštarak
فوتریدی، حسن
qütarīdī, hasan
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18401
آغاز: بسمله، تو هم بعض الافاضل امکان دفع الاعتراض: انجام: مما لا محالا للوهم على خلافه تمت
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 [رایانه]
tahqiq-e towfiq
محمد راغب بن محمد شوقی، 1110 - 1176 قمری
mohammad räqeb ebn-e mohammad šowqi (1699 - 1763)
اهداء به: سلطان محمود خان (1143 - 1155) و محمد پاشا
شرح سفارت سفیر ایران در زمان نادرشاه (1148 - 1160) به دربار عثمانی است و نامه های میان دو دولت ایران و عثمانی و گویا در 1149 ق تألیف شده است، در یک «مقدمه» در آغاز ظهور نادر و سه «باب»: 1. نامه های نادر به دربار عثمانی؛ 2. مأموریت علما و کتاب به مکالمه و مسالمه؛ 3. نامه های دربار عثمانی؛ «خاتمه» در کرامت سلطان عثمانی.
آغاز: حمد و سپاس بی حد و شکر و ستایش لا یعد اول ترتیب بخشای کارگاه ایجاد و تألیف فرمای مواد اضداد
انجام: این ما کانوا مدمر و مقهور ایلیه آمین بجاه النبی الامین.
[دنا 1021/2 و 1031/2 «تحقیق و توفیق»]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1172 ق؛ با سرلوح، جدول زر و لاجورد؛ کاغذ: فستقی استانبولی، جلد: میشن مشکی آلبالویی، 83 گ، 19 سطر، اندازه: 13/6 × 21 سم [ف: 1 - 602]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: صالح سلیمان یا سلیمان صالح راوندی یا بهاونگری، تا: 1266 ق؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 264 ص، 17 سطر، اندازه: 12 × 20 سم [ف: 10 - 798]
بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3 - 227]
← تحقیق جعل (عنوان شناسنامه) ← ترجمه تحقیق جعل
اهدا به: سلطان محمد بن مراد بن محمد خان
در آن از شیخ و شریف گرگانی و قوشچی و تفتازانی و رازی یاد شده است.
[دنا 1021/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6616/22
آغاز: بسمله، الحمد اللّه الذی فطر السموات فوق الأرضین عبرة للناظرین؛ انجام: و جواز حصول الحركة المستقیمة
خط: نسخ، كا: احمد سروی، تا: 1071 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 12 گ (74 پ - 85 پ)، 27 سطر (10 × 21)، اندازه: 18 × 31 سم [ف: 16 - 310]
← تحقیق جهة القبلة ← جهة القبلة
← تحقیق حال ابان بن عثمان ← ترجمة ابان بن عثمان
← تحقیق حال احمد بن محمد بن یحیى العطار ← ترجمة احمد بن محمد بن یحیى العطار
← تحقیق حال حسین بن خالد ← ترجمة الحسین بن خالد
← تحقیق حال حماد بن عیسى ← ترجمة حماد بن عیسى الجهنی
tahqiq-u hal-iş şirat
گلپایگانی، زین العابدین، 1218 - 1289 قمری
golpāygānī, zayn-ol-'äbedin (1804 - 1872)
گلپایگان؛ کتاب خانه حجه الاسلام گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4/2
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، 2 گ (76 پ - 77 ر)، 22 سطر، اندازه: 19/5 × 29/5 سم [کتاب خانه های گلپایگان: ف: 12]
← تحقیق حال عبد اللّه بن یحیى كاهلی ← ترجمة عبد اللّه بن یحیی کاهلی
← تحقیق حال عثمان بن عیسى الرواسی ← ترجمة عثمان بن عیسى الرواسی
← تحقیق حال عیسى بن عبد اللّه القمی ← ترجمة عیسى بن عبد اللّه
← تحقیق حال القاسم بن محمد الجوهری ← ترجمة قاسم بن محمد الجوهری
← تحقیق حال محمد بن احمد ← ترجمة محمد بن احمد
← تحقیق حال محمد بن اسماعیل ← ترجمة محمد بن اسماعیل
← تحقیق حال هشام بن ابراهیم الحلى ← ترجمة هشام بن ابراهیم
← تحقیق حال یونس بن عبد الرحمان ← ترجمة یونس بن عبد الرحمن
← تحقیق الحال فی ابراهیم بن هاشم ← ترجمة ابراهیم بن هاشم القمی
← تحقیق الحال فی احمد بن محمد بن عیسى ← ترجمة احمد بن محمد بن عیسی
← تحقیق الحال فی اسحاق بن عمار ← ترجمة اسحاق بن عمار
← تحقیق الحال فی رؤیة الهلال قبل الزوال ← رؤیة الهلال قبل الزوال
← تحقیق الحال فی عمر بن یزید ← ترجمة عمر بن یزید
← تحقیق الحال فی محمد بن خالد البرقی ← ترجمة محمد بن خالد البرقی
← تحقیق الحال فی محمد بن سنان ← ترجمة محمد بن سنان
«tahqiq-u hadis-i «al-ubüdiya jawharat-un kunh-u-hä ar-rubübiya»
رضوی قمی، محمد بن محمد باقر، 1100 - 1160 ه قمری
razavi qomi, mohammad ebn-e mohammad bäqer (1689 - 1747)
تاریخ تألیف: 1152 ق؛ محل تألیف: نجف
شرحی بر حدیث «العبودیة كنهها الربوبیة» که در مصباح الشریعة نقل شده است.
[دنا 1021/2؛ و الذریعه 202/13]
همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 188/4
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: 1395]
tahqiq-ul hurüf-il muqatta'a
درباره حروف مقطعه در قرآن.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10359/8
آغاز: بسمله الحمد لله الذی جعلنی ممن یقدر على مطالعة تفسیر كلامه... فهذه رسالة فی تحقیق الحروف؛ انجام: رب اغفرلی و لوالدی... آمین.
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1128 ق، جا: مدرسه باقریه؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مشکی، 4 ص (93 - 96)، اندازه: 12 × 18/5 سم [ف: 32 - 341]
tahqiq-ul haqq fi tawaqquf-i adam-il kull 'ala 'adam-il juz
بحث دقیقی است درباره توقف عدم الکل بر عدم الجزء. از محمد هادی بن معین الدین محمد شریف شیرازی (قرن 11) نام برده است.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 870/1
آغاز: قد كنت كتبت اجابة لالتماس بعض الاخوان الصفا و خلان الوفاء فائدة تحتوى على تحقیق الحق... فظن بعض اجلة فضلاء العصر و كمله الدهر؛ انجام: حتى ان العسكر بعد التفرق یبقى انتسابه الى قائد و رئیس و اما قوله مد اللّه له فی البقاء وایده باسباب العلو و الارتقاء ان ما نقلنا عن الشیخ لا یضره اصلا
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: مقوا، 9 گ اندازه: 12 × 19 سم [ف مخ: 1 - 377]
tahqiq-ul haqq fi š.-il muštaqq
موسوی، حبیب اللّه بن محمد، ق 13 قمری
müsavi, habib-ol-läh ebn-e mohammad (-19 c)
وابسته به: القوانین المحكمة فی الأصول = قوانین الأصول؛ میرزای قمی، ابو القاسم بن محمد حسن (1151 - 1231 ق)
تاریخ تألیف: شب 5 محرم 1289 ق
حاشیه ای است با عناوین «قوله - قوله» بر بحث مشتق از کتاب «قوانین الاصول» میرزای قمی.
[دنا 1022/2]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2352/2
آغاز: أما بعد حمد اللّه على آلائه و الشكر على نعمائه... انه لما كان مبحث المشتق من المباحث الغامضة، انجام: و قد یكون حالا هو المعنى الثانی و لذا جعله معهوداً بینهم.
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج قرمز، 23 گ (258 پ - 280 ر)، 18 سطر، اندازه: 14/5 × 21 سم [ف: 6 - 327]
tahqiq-u haqiqa
مراغی، حسن بن عبد الرحیم، 1300 قمری
maraqi, hasan ebn-e 'abd-or-rahim (- 1883)
رساله ای عرفانی در حقیقت تکلیف و منظور از انذار و این که مکلف چه کسی است و غرض از مکلف بودن چیست با استفاده از اقوال بزرگان.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 780/6
آغاز: بسم اللّه خیر الأسماء قیل ان الاشیاء و كلها مختارة مكلفه؛ انجام: لا انها مكلفه بحسب التشریع فعلیك هذا الاصل حتى تقدر على التفریع
خط: نسخ، کا: حسن بن عبد الرحیم مراغی، تا: 1259 ق؛ کاغذ: فرنگی فستقی، جلد: تیماج مشکی، 2 ص (94 - 95)، 19 سطر (8 × 18)، اندازه: 15/5 × 26/5 سم [ف: 8 - 281]
← تحقیق حقیقة الجسم ← الهیولی و الصورة
tahqiq-u hukm-il muštabah bi-n-najis
ابن صبح، علی
ebn-e sobh, ali
رساله مختصری است در بیان حکم مشتبه به نجس در شبهه محصوره. مطالب رساله، ظاهراً حواشی ابن صبح بر «جامع المقاصد» محقق کرکی در همین مسئله می باشد.
[دنا 1022/2]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2842/4
آغاز: اعلم ان الفقه على اربعه اقسام: عبادات و عقود و ایقاعات و احكام و وجه الحصر ان المبحوث عنه فی الفقه اما ان یتعلق بالأمور الأخرویة أو الدنیویة... و یجتنب المشتبه بالنجس فی المحصورة دون غیره. قال المحقق شیخ على اعلى اللّه درجته: اما لو باشر؛ انجام: و مع هذا لا یكون متیقنا للطهارة... فإنه لا یخلوا من دقة. و اللّه تعالى اعلم بحقایق احكامه و الیه المرجع
خط: نسخ، کا: عبد الحسین بن ابراهیم لحسایی (احسایی)، بی تا؛ کاغذ: سمرقندی نخودی، جلد: تیماج نیلی با ترنج و سر ترنج، 4 گ (110 - 113 پ)، اندازه: 12 × 18 سم [ف: 13 - 350]
tahqiq-ul ×ilaf fi aşhab-il a'räf
کرمی، مرعی بن یوسف، - 1033 قمری
karami, mar'i ebn-e yüsof (- 1624)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28583
آغاز: بسمله. قال الشیخ الامام العالم العلامة... الحمد لله الذی شرع الاحكام وبین الحلال و الحرام؛ انجام: و یرحمنا یوم تجد كل نفس بما عملت من خیر محضرا بجاه محمد صلى اللّه علیه و سلم...
خط: نسخ، کا: ابو شهاب محمد شمس الدین، تا: 1068 ق؛ اهدایی: رهبری، تیر 1381؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: فرنگی آلبالویی، 12 گ، 11 - 15 سطر، اندازه: 15/5 × 20 سم [اهدائی رهبر: 3 - 134]
tahqiq dar äye-ye hafezü
دزفولی، محمد تقی بن علی، 1223 - 1295 قمری
dezfoli, mohammad taqi ebn-e ali (1808 - 1878)
اهداء به: ناصر الدین شاه
تاریخ تألیف: 1273 ق
نویسنده می گوید چون به برکت لطف شاه وقت ناصر الدین شاه
آرام خیالی دست داد و در تهران با آرامش گذران می کنم روزی در مقام تخاطب شاه از من معنی آیه حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَ الصَّلَوَةِ الوُسْطَى وَ قُومُوا للّه قَانِتِينَ را پرسید من بر آن شدم که به جواب آن چه لازم باشد بیاورم. ابتداء از منابع مختلف یک یک کلمات را شرح کردم و سپس آیه را بنا بر آن چه مدارک کمک می کرد بیان کردم و سرانجام این کتاب شد. متأسفانه در نسخه حاضر همه مطالب نیامده و آن چه موجود است بحث در لغت حافظوا است.
[دنا 1022/2]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2459/3
آغاز: بسمله، الحمد لله الذی جعل الصلوة الدین عموداً و المحافظة علیها؛ انجام: از اعمال قلب و اعمال لسان و جوارح
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی (الوان)، جلد: تیماج ماشی، 10 ص (99 - 108)، 11 سطر (7 × 12)، اندازه: 11/5 × 18 سم [ف: 5 - 614]
tahqiq dar ahādīs-e ahl-e 'esmat
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1243/16
خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج سرخ ترنج دار، قطع: وزیری [نشریه: 7 - 273]
← تحقیق در ایام و شهور و اسابیع ← نوروز
tahqiq darbäre-ye beyraq-hä-ye yazdah-gäne-ye ahd-e näseri
اعتماد السلطنه محمد حسن بن علی، 1259 - 1313 قمری
e'temad-os-saltane, mohammad hasan ebn-e ali (1843 - 1896)
چاپ به: کوشش هاشم محد ثریا، نامواره دکتر محمود افشار، جلد چهارم، تهران، 1367
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9453/7
خط: نستعلیق، كا: میرزا حیدر على منشی همدانی، تا: قرن 14؛ 19 ص (2258 - 2276) [مختصر ف: 144]
tahqiq darbāre-ye loqat-e türän
اعتماد السلطنه، محمد حسن بن علی، 1259 - 1313 قمری
e'temäd-os-saltane, mohammad hasan ebn-e "ali (1843 - 1896)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/119
به نقل از لغت جغرافیای شرک؛ خط: نستعلیق، كا: افضل الملك غلام حسین زندی، تا: قرن 13 و 14؛ 2 ص (624 - 625) [مختصر ف: 144]
tahqiq dar büstän-e sa'di
جباری، پریوش
jabbārī, parīvaš
پایان نامه تحصیلی سال 33 - 34 است به راهنمایی دکتر حسین خطیبی.
[دنا 1022/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11672
آغاز: هفت کشور نمی کنند امروز ** بی مقالات سعدی انجمنی؛ انجام: بنا بر این بوستان کتابی است که باید با کمال دقت و از طرف کلیه طبقات مردم مورد مطالعه و دقت قرار گیرد و راهنمای ادبی و اخلاقی قرار گیرد.
خط: تحریری، کاتب = مؤلف، تا: 1333 ق؛ جلد: مقوا با روکش مشمع، 25 گ، اندازه: 21 × 27/5 سم [ف: 34 - 40]
tahqiq dar čand loqat-e torki
عارف خان افندی عثمانی، ق 14 قمری
äref ×än-e afandi-ye 'osmäni (-20 c)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/117
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ 1 ص (611) [مختصر ف: 145]
tahqiq dar cand mas'ale-ye feqhi
کرکی، عبد العالی بن علی، 929 - 993 قمری
karaki, 'abd-ol-'äli ebn-e ali (1523 - 1585)
گفتاری است در دو مسئله فقهی: مسئله 1. درباره صلوة فی سعة الوقت و متزاحم باحق مضیق آدمی است؛ مسئله 2. هل یجوز الصلوة فیما لا یتم وحده الابریسم المحض كالتكة و القلنسوة... قولان للاصحاب و مستند هما تعارض الاخبار. مؤلف از والد خویش و شرح او بر قواعد علامه حلی یاد و نظر او را در مسئله
مورد بحث نقل می کند. بالای این مسئله نوشته است: «من افادات الشیخ عبد العالی». در پایان این گفتار آمده است: «عبد العال بن على بن عبد العالی مع ما یلیها من هذه الحاشیه فی هذه الصفحة الاتیه قدس اللّه سره و نور رمسه بمحمد و آله».
[دنا 1022/2؛ ریاض العلماء 3: 331 - 334؛ مجلس شورا 641/23]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1161/3 - طباطبائی
آغاز: مسئلة هل الصلوة مع سعة الوقت اذا نافت حق آدمی مضیق تبطل. ذهب الیه العلامة فی القواعد و هو تع ویل على ان الامر بالشی على الفور یستلزم النهی عن ضده؛ انجام: كان تكلیفا بالمحال و من ذلك یعلم ما یرد على باقی كلامه تامل. تمت
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 3 گ (58 - 60) [ف: 23 - 641]
tahqiq dar čand važe
بررسی در ریشه و کیفیت استعمال چند واژه که وجه اشتقاق آن روشن نیست مانند: لاجرم، فضلا، القصیده، او ماتری، برمتها، مع، الثریا، الرغام، السحت، الحوطة، الالحاف، الاسیاط و الناس.
[دنا 1022/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1202/82 - طباطبائی
آغاز: تحقیق لفظ لاجرم قال الفراء معنى لاجرم فی الأصل لابد و لامحاله ثم استعمل بمعنى حقا فیجری مجرى القسم؛ انجام: الناموس أی السرفا عول من النمس
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 1 ص (69 ر) [ف: 23 - 739]
tahqiq dar hormat-e ×amr va qomår va nejäsat-e ×amr
افضل الملک، غلام حسین بن مهدی، 1279 - 1348 قمری
afzal-ol-molk, qoläm-hoseyn ebn-e mahdi (1863 - 1930)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/31
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 3 ص (301 - 303) [مختصر ف: 145]
tahqiq dar haqiqat-e tajaddod va meliyat va tanäsob-e in do ma na ba yekdigar
فروغی، ابو الحسن، 1263 - 1338 شمسی
forüqi, ab-ol-hasan (1884 - 1959)
صورت نطق وی در سفارت دولت علیه ایران در پاریس به تاریخ خرداد 1309 که قرار بوده در مطبعه اتحادیه طهران به چاپ برسد. این نسخه دست خط مؤلف است که آن را برای چاپ آماده کرده بود.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10876/2
خط: نستعلیق و تحریری، بی کا، بی تا؛ 61 ص [ف: 20 - 454]
tahqiq dar dīvan-e jamal-od-din abd-or-razzaq-e esfahānī
انوری، حسن، 1312 شمسی
anvari, hasan (1933 -)
[دنا 1022/2]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 598
آغاز: «ا»آب کاری را بردن، آبروی کاری را بردن؛ انجام: «یونس»... و آن یوسف ملت زدل چاه بر آمد.
قسمت دوم است در ترکیبات و لغات نادر و اعلام. رساله درسی؛ خط: نستعلیق پخته، كاتب = مؤلف (شاید)؛ هم روزگار جوهر آبی؛ جلد: مقوایی پارچه آبی، 162 گ، 19 سطر، اندازه: 13/5 × 18/5 سم [ف: 2 - 44]
← تحقیق در سرگذشت ملا هادی سبزواری ← سرگذشت ملا هادی سبزواری
tahqiq dar fană
صفی الدین اردبیلی، اسحاق بن جبرئیل، 650 - 735 قمری
safi-od-din ardabīlī, eshäq ebn-e jebre Tl (1253 - 1335)
[دنا 1023/2؛ فهرستواره منزوی 714/7]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4209/4
آغاز: تحقیق شیخ صفى الدین بن اسحق قدس سره چنان چه فرمود که فنا سه قسم باشد؛ انجام: فافهم ای جان عزیز ایها الطالب.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 1 ص (66)، 5 سطر (6 × 12)، اندازه: 10 × 17 سم [ف: 13 - 3184]
tahqiq dar läteri
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9451/35
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ 1 ص (1353 - همان) [مختصر ف: 145]
tahqiq dar mazhab va tarīqe-ye 'ali-ol-lähi
اعتماد السلطنه، محمد حسن بن علی، 1259 - 1313 قمری
e'temad-os-saltane, mohammad hasan ebn-e ali (1843 - 1896)
تاریخ تألیف: 1301 ق
از محمد حسن مترجم (ظاهراً اعتماد السلطنه). در این رساله از فرقه على اللّهى بحث شده و از تقسیمات این فرقه به سه گروه: «نصیری»، «غالی» و «اهل حق» سخن رفته است. سپس از عقاید آنان و این که علی (علیه السلام) در نظر آنان به چه صورت جلوه گر است مطالبی آمده و در ضمن انحراف عقیده آنان از دین اسلام نشان داده شده است.
[دنا 1023/2]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 918
آغاز: تحقیق در مذهب و طریقه علی اللّهی که به نصیری و غالی و اهل حق نیز معروف می باشند. از علما و فضلاء آن ها که در مذاهب و ادیان و ملل نحل اهل عالم؛ انجام: عید نوروز را از اعیاد مبارکه می دانند و گرامی می دارند.
پایان نسخه: تألیف خانه زاد بی مقدار محمد حسن مترجم جمادی الثانی 1310.
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الثانی 1302 ق، جا: تهران؛ کاغذ: فرنگی، آبی، جلد: مخمل بنفش، 15 گ، 10 سطر (8 × 13/5)، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 2 - 452]
tahqiq dar masale arz-e mamlükeh
محقق خوانساری، حسین بن محمد، 1016 - 1099 قمری
mohaqqeq-e ×änsäri, hoseyn ebn-e mohammad (1608 - 1688)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29652
آغاز: بسمله، الحمد اللّه كثیرا كما هو و آله اجمعین اما بعد تحقیق مسئله مهمه صورتها؛ انجام: و الدلائل المذكوره اولا یقتضى انصرف اتى ما ذكرنا و اللّه اعلم بالصواب تم.
خط: شکسته نستعلیق، کا: قاینی، علی، تا: 1246 ق [رایانه]
tahqiq dar ma'ni-ye lafz-e jalāle
این رساله به جز رساله دوانی و فخر رازی است. در آن از صدرای شیرازی یاد شده است.
[دنا 1023/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1719
در ص 258 تخت چهار سطر از پایان رساله حدوث العالم آمده و آن گاه بقیه صفحه در تحقیق وضع اسم جلاله است؛ خط: نسخ تحریری، بی کا، بی تا؛ کاغذ: نازک اصفهانی، جلد: تیماج قرمز سیر، 1 ص (258)، اندازه: 15/5 × 21 سم [ف: 9 - 273]
tahqiq dar nazm va nasr-e ferqe-ye zahabīye (päyän- näme)
خاوری، اسد اللّه
×ävarī, asad-ol-läh
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11678
به راهنمایی ذبیح اللّه صفا؛ بی کا، تا: 1336 ش؛ حروف چینی [مختصر ف: 146]
tahqiq dar no-e ensän
مراغی، حسن بن عبد الرحیم، - 1300 قمری
maraqi, hasan ebn-e 'abd-or-rahim (- 1883)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14726/10
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ 3 گ (107 پ - 109 ر) [مختصر ف: 146]
taliqiq-ud dala'il fi -i tal×iş-il masa'il
کنی تهرانی، علی بن قربان، 1220 - 1306 قمری
kanī tehrānī, alī ben qorban (1806 - 1889)
شرحی است بر متنی که از خود اوست و از طهارت تا شهادات شرح شده و به جز طهارت و صلاة، بقیه دیگر در تهران در 1304 چاپ شده است.
[دنا 1023/2]
در پایان جزء سوم همین کتاب تاریخ 1261 و 1262 دیده می شود. کتاب قضاء؛ خط: نستعلیق، كاتب = مؤلف، تا: 1261 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 247 گ، 21 سطر (10/5 × 16)،
اندازه: 16 × 21 سم [ف: 485]
کتاب قضاء از بیان طرق آن؛ خط: نستعلیق، كاتب = مؤلف، تا: 24 شوال 1261 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 75 گ (209 پ - 283 پ)، 21 سطر (11 × 16/5)، اندازه: 16 × 21/5 سم [ف: 159]
از آغاز کتاب صلوة تا باب تختم در صلوة؛ خط: نستعلیق، كاتب = مؤلف، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 192 گ، 24 سطر (10/5 × 16)، اندازه: 16 × 21/5 سم [ف: 485]
جزو ثانی از کتاب القضاء؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ قطع: خشتی [رشت و همدان: ف: 1460]
← تحقیق الدهر و الزمان ← دهر و زمان
tahqiq-e zekr-ol-läh
فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود، 947 - 1016 قمری
fănī šīrāzi dehdär, mohammad ebn-e mahmüd (1541 - 1608)
تهران؛ بیانی، مهدی (دکتر)؛ شماره نسخه: 237/25
بی کا، تا: قرن 11؛ قطع: ربعی [نشریه: 6 - 694]
tahqiq-e rejäli
نائینی، محمد رضا بن رشید، ق 12 قمری
nä îni, mohammad reză ebn-e rašid (-18 c)
تحقیقی است درباره معلی بن خنیس و عمر بن حنظله.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1032/13 - طباطبائی
آغاز: اختلف العلماء فی حال مفضل بن عمر... و فی حال معلى بن خنیس و الصواب توثیقه لمدح رایته عن الصادق علیه السلام فی حقه؛
كاتب = مؤلف، تا: قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 1 گ (14 ر)، اندازه: 14 × 20 سم [ف: 23 - 326]
← تحقیق الروح ← تفسیر آیة فَإِذا سَوَّیْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی
← تحقیق الروح ← روح
tahqiq-ur rüh wa-1 qalb al-qalb wa-r rüh
رساله مختصری در مفاهیم منتزعه از قلب و روح و هم چنان نفس که گویا از قول فلاسفه شیعه تلخیص گردیده است.
[دنا 1023/2]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11522/7
آغاز: القلب یطلق على معنیین؛ الأول اللحم الصنوبری الشكل المودع فی الجانب؛ انجام: زینوها بلطائف عبارات كذا ذكره بعض أفاضل المحققین.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، 2 گ (50 - 51)، 14 سطر، اندازه: 8 × 14 سم [ف: 29 - 172]
tahqiq-e zaviye
نصر البیان بن نور البیان، ق 10 قمری
nasr-ol-bayan ebn-e nür-ol-bayan (-16 c)
تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 877/9
آغاز: بعد حمد اللّه المفضل المنعام
بی کا، بی تا [ف: 322]
← تحقیق الزوراء ← شرح الزوراء
tahqiq-u sata (r.-un fi)
قاضی سعید قمی، محمد سعید بن محمد مفید، 1049 - 1103 ه قمری
qazi said-e qomi, mohammad sa'id ebn-e mohammad mofid (1640 - 1692)
درباره آیه یَسْأَلُونَکَ عَنِ السّاعَهِ أَیّانَ مُرْسیها و معنى ساعة.
[دنا 1023/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/3 خوئی
آغاز: بسمله، قال اللّه تعالى یسالونك عن الساعة... قیل انما سمیت ساعة لأنها تسعى الیها النفوس؛ انجام: فإن الساعة هی رجوع كل الشیء و مصیر كل صورة الیه تعالى الا الى اللّه تصیر الأمور.
کا: محمد زمان بن عبد اللّه، تا: 1242 ق [شورا: ف: 7 - 43]
← تحقیق سبب كون سورة الحمد عظیم الشان جلیل القدر (مقالة فی) ← السر فی عظمة سورة الفاتحة
tahqiq-e samt-e qeble (r.)
محمد میرک، حبیب اللّه
mohammad mirak, habib-ol-läh
رساله مشتمل است بر دو «عمل» و «خاتمه»: عمل 1. تحقیق سمت قبله به ربع مجیب؛ عمل 2. تحقیق سمت قبله به وسیله اسطرلاب؛ خاتمه در معرفت عرض بلد.
[دنا 1023/2]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21988
آغاز: انی وجهت وجهی للذی فطر السموات و الأرض حنیفا و ما أنا من المشركین إن صلاتی و نسکی و محیای و مماتی لله رب العالمین لا شریك له و بذلك امرت و أنا أول المسلمین القول فی تحقیق؛ انجام: و آله و أصحابه ظاهر و باطنا (كذ).
خط: نستعلیق، کا: عبد النبی بن قاضی عبد الرسول عثمانی، بی تا؛ واقف: رهبری، فروردین 1374؛ کاغذ: نخودی، 8 گ، 17 سطر، اندازه: 12 × 20/5 سم [ف: 18 - 32]
tahqiq-os salavät
مستقیم زاده، سلیمان بن عبد الرحمن، - 1202 قمری
mostaqim-zāde, soleymän ebn-e 'abd-or-rahmän (- 1788)
بحثی در احکام صلاة و اقسام آن و کیفیت اعمال آن ها است که در پنجاه و پنج «باب» و یک «خاتمه» در مورد سجده نگارش یافته است.
[دنا 1024/2؛ ایضاح المکنون 266/1؛ هدیة العارفین 405/1]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12103/2
آغاز: تحمیدات خالق موجودات و صلوات مفخر كائنات، علیه الصلوات و التسلیمات؛ انجام: النظر فی ذلك بعین الحقیقة و الانصاف لا بنظر العصبیة و الاعتساف؛ تم.
خط: نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف، تا: 1176 ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: سید شهاب الدین (بیضی)؛ کاغذ: فرنگی، 42 گ (19 - 60)، 25 سطر، اندازه: 6/5 × 16 سم [ف: 30 - 531]
← تحقیق ضرورت الموت ← الموت و ضرورته (رسالة فی)
tahqiq-ud damir
حسینی میبدی، علی بن محمد علی، - 1313 قمری
hoseyni meybodi, ali ebn-e mohammad ali (- 1896)
محل تألیف: کرمانشاه
بحث مفصلی است در معنی ضمیر و اقسام آن و آن چه بدان تعلق دارد از مسائل صرفی و نحوی، با رد و ایراد بسیار در گفته های دانشمندان ادب عربی، در چهار «امر»: 1. فی معناه و ما یناسبه؛ 2. تحقیق الفاظه؛ 3. حصر اقسام الضمیر من حیث اللفظ و المعنى؛ 4. وجه بناء المضمرات و حركاتها. (سید احمد اشکوری با تغییرات)
آغاز: الحمد لله الواقف على الضمائر و المطلع على السرائر... هذه وجیزة فی تحقیق الضمیر وضعتها تذكرة لنفسی و للطالبین
انجام: و یمكن بسط الكلام فی الضمیر بما یزید على هذا المقدار لكنه خارج عما نحن بصدده فالأولى الاقتصار و قطع الكلام
[دنا 1024/2]
خط: نسخ خوش، کا: عبد الكریم بن محمد اسماعیل بروجردی کرمانشاهی، تا: پنج شنبه 5 محرم 1301 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 62 ص (112 - 173)، 21 سطر، اندازه: 21 × 35/5 سم [ف: 156]
مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 15/3
همان نسخه بالا [ف: 1 - 44]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2139/3
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6 - 182]
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج سبز، 48 ص (517 - 564)، اندازه: 21 × 35/5 سم [ف: 1 - 42]
کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 14/7 مشهد
همان نسخه بالا [ف: 153]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2135/7
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6 - 172]
← تحقیق عالم المثال ← أجوبة مسائل بعض الفضلاء
← تحقیق عدالت ← عدلیه
tahqiq-ul ilm = taqsim-ul 'ilm bi-t-tasawwur wa-t tasdiq
حنفی تبریزی، شمس الدین محمد، ق 10 قمری
hanafi tabrizi, šams-od-din mohammad (-16 c)
رساله کوتاهی است در تصور و تصدیق این رساله غیر از رساله تصور و تصدیق ملاصدرای شیرازی و قطب رازی است. در مورد مؤلف آن گفتگوست و در اکثر فهارس ناشناخته است.
آغاز: بسمله، اعلم ان العلم الذی قسموا إلى التصور و التصدیق عرفه بعضهم بالصورة الحاصلة من الشیء عند الذات المجردة من الاسناد فی الخارج اعیان و فی العقل صور
انجام: و مطلق التصور متقدم بالطبع على مطلق التصدیق و ان لم
یكن ما هو قسم من الحصولی فی الواقع متقدما كذلك علیه
[دنا 1024/2 (15 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد. در جلد 24 فهرست همین نسخه با شماره 18403 نیز معرفی شده؛ خط: نسخ خفی خوش، کا: شیخ داوود بن نجم الدین محمد، تا: قرن 10؛ واقف: ابن خاتون، 1067؛ کاغذ: نخودی، جلد: پارچه ای زرد اخری، 7 ص (13 - 19)، 25 سطر، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 1 - 366] و [ف: 24 - 47]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: علاء الدین، تا: 946 ق؛ مصحح، محشی با امضاء منه سلمه اللّه تعالی؛ جلد: گالینگور سبز عطف میشن، 11 سطر (4 × 8)، اندازه: 9 × 13 سم [ف: 2 - 446]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 960 ق؛ محشی با نشان «منه ره»؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای، 8 گ (114 پ - 121 پ)، اندازه: 12 × 18 سم [ف: 5 - 453]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی با رمز «منه»؛ واقف: سید جلال الدین تهرانی، مرداد 1361؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 6 ص، 23 سطر، اندازه: 12/5 × 19 سم [ف: 24 - 47]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، کا: امین الدین محمد بن شهاب الدین علی، تا: 1009 ق، کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی، 4 گ (129 پ - 132 پ)، 21 سطر (5 × 11)، اندازه: 9 × 16 سم [ف: 6 - 2453]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن نور الدین محمد شریف، تا: 1022 ق؛ 4 گ، 20 سطر، اندازه: 8 × 18 سم [ف]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ 4 گ (8 پ - 11 پ)، اندازه: 12/5 × 19 سم [محدث ارموی مخ: 1 - 393]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: عبد النبی الغریب، تا: 1158 ق؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1374؛ کاغذ: نخودی، جلد: اسقاطی، 5 گ، 21 سطر، اندازه: 12 × 20/5 سم [ف: 24 - 46]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای، قطع: رقعی [میراث شهاب: س 6 ش 4 - 18]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ بی کا، تا: جمادی الثانی 1232 ق؛ محشی با نشان «منه ره»؛ کاغذ: کبود، جلد: تیماج تریاکی، قطع: ربعی [نشریه: 3 - 403]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، کا: سید محمد بن محسن بن باقر موسوی ابا حسینی اما زنجانی، تا: 1298 ق؛ جلد: پارچه ای، سبز عطف گالینگور، 8 گ (1 پ - 8 ر)، 14 سطر، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 38 - 481]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ بی کا، بی تا؛ 8 ص (402 - 409)، اندازه: 16 × 22 سم [ف: 9 - 330]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، 4 گ (93 - 96)، اندازه: 12 × 18/5 سم [ف: 23 - 547]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق دو خط، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 5 گ (106 پ - 110 ر)، اندازه: 12 × 18/5 سم [ف: 13 - 117]
taliqiq-u 'ilm-il wajib
حسینی، احمد بن ابراهیم
hoseyni, ahmad ebn-e ebrahim
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1621/13
برای مولانا عبد اللّه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1080 ق [ف: 5 - 308]
← تحقیق علم توحید و تطابق آفاق و انفس ← الاشارات
tahqiq-ul fatwa fi ibtal-it taga
فضل الحق خیر آبادی، محمد،- 1278 قمری
fazl-ol-haqq ×ayr-äbädī, mohammad (- 1862)
تاریخ تألیف: 18 رمضان 1240 ق
مولوی اسماعیل دهلوی، که گرایش های وهابی داشته و مرید سید امد شهید بریلوی بوده، کتابی با عنوان «رد الاشراک» به عربی نوشته که مجموعه ای از آیات و احادیث درباره شرک و رد سنن و مراسم شرک آمیز و غیر مشروع مانند استغاثه به درگاه اولیا و فرشتگان در دو باب، به رشته تحریر در آورده و «تقویت الایمان» ترجمه و شرح اردوی آیات و احادیث باب اول «رد الاشراک» است. فضل حق خیر آبادی، کتاب حاضر را در رد كتاب «تقویة الإیمان» نوشت در چهار «مقام»: 1. حقیقت شفاعت؛ 2. بطلان لاطایل این قایل (منظورش دهلوی است) در شان سید الآخرین و الاوایل؛ 3. اثبات دلالت...؛ 4. حكم مرتکب این جریمه شنیعه عند علماء الشریعه. در رد تقویت الایمان دو ردیه دیگر از دو ناشناس نیز موجود است.
[دنا 1024/2]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 7336
آغاز: حامدا و الیه متضرعا و مصلیا على حبیبه الوجیه و به الیه مستشفعا متدرعا چه می فرماید علمای شرع متین و مفتیان مخلص از صدق یقین در حق کسی که؛ انجام: الحال سواد ظلمت كفر شکست و بیاض نور ایمان باشراق پیوست فمن شاء فلیكفر و السلام على اتبع الهدى كتبه العبد الفقیر إلى ربه الغنی الهادی محمد فضل حق ابن محمد فضل امام فاروقی الحنفی الخیر آبادی لطف اللّه بهما العواقب و المنادی بحر منه
کا: حاجی قاسم، محمد شریف، محمد لاری، بی تا [رایانه]
tahqiq-ul fawa'id = š.-ul fawā'id-ul gīyātīya = at - tahqiq fi š.-i fawā'id-ul gīyātīya
کرمانی، محمد بن یوسف، 717 - 786 قمری
kermäni, mohammad ebn-e yüsof (1318 - 1385)
وابسته به: الفوائد الغیاثیة؛ عضد الدین ایجی، عبد الرحمن بن احمد (700 - 756)
شرح بر «الفوائد الغیاثیة» قاضی عضد الدین عبد الرحمن ایجی که خود تلخیصی از جلد سوم «مفتاح العلوم» سکاکی است. ایجی این کتاب را به نام غیاث الدین محمد بن رشید همدانی وزیر سلطان خدا بنده نوشته است. شارح از شاگردان قاضی عضد ایجی است و تصریح می کند از فوائد غیاثیه را نزد مصنف قرائت کرده است. قابل توجه این که نسخه ای به نام «الفوائد الغیاثیه» به ش 1789 در فهرست ملک معرفی شده و فهرست نویس آن را همین تلخیص مفتاح العلوم می داند ولی نسخه دیده شد و کتاب دیگری است از قاضی عضد که موضوع آن علم کلام است و تحقیق بیش تری می طلبد. (طباطبایی بهبهانی منصور)
[دنا 1024/2؛ كشف الفنون 1299/2؛ مفتاح السعادة 212/1؛ ملک 365/5؛ الدرر الكامنه 77/5]
آغاز: الحمد لله الذی خلق الانسان الحمد الثناء على جمیل على جهة التعظیم و هو باللسان وحده و الشكر على النعمة خاصة؛ انجام: بصفات متوالیة لقول حسان بیض الوجوه كریمة احسابهم شم الأنوف من الطراز الأول و هلم جراً كما صنف فیه كتب مطولة واصل...
خط: نسخ، کا: مجد الدین اسمعیل بن ابراهیم حسینی، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ محشی با نشان «ه» و «م ه»، مصحح؛ عبارت کاتب و مالک نسخه: «صاحبه و کاتبه... اسمعیل بن ابراهیم بن محمد الحسینی جعله اللّه من المتعین به و رحمته علیهم اجمعین و انتقل عنه بعد ایادی عدیدة الى عبد اللّه و ابن عبده الغریب محمد بن منصور بن محمد بن منصور بن محمد بن ابراهیم الحسنی الحسنى رحمة اللّه علیهم اجمعین و غفر اللّه علیهم اجمعین و غفر لهم و لاسلافهمم... فی سنة 959 فی العشر الاوسط من جمادى الاولى [فی شیراز]»؛ مهر: «حسین بن محمد علم الهدى» (مربع)؛ كاغذ: شرقی؛ نوع جلد: تیماج قهوه ای با ترنج، 84 گ (76 پ - 159 پ)، 23 سطر (8 × 13/5)، اندازه: 13 × 19/5 سم [ف: 35 - 577]
آغاز: و هو السید الشجاع و امتثالاً له عطف على قوله: حین امر بتلخیص مستودعاته و تجرید ها عن فضفاض عبارته المنممة؛ انجام: فالحبل من تحت الفوارس ینحیط المزاوجة ان یزاوج بین مجیئین فی الشرط.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی با علامت «ه» و «2» و غیره؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قرمز با ترنج و نیم ترنج، 82 گ، 19 سطر، اندازه: 15 × 23 سم [ف: 2/24 - 90]
tahqiq-un fi ayat-id din
حویزی، جعفر بن عبد اللّه،- 1115 قمری
hovayzī, ja far ebn-e 'abd-ol-lah (- 1704)
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 799/4
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 [ف: 5 - 178]
tahqiq-un fi ayat-i law tarā id yatawaffa-l ladin-a kafarü
حویزی، جعفر بن عبد اللّه، 1115 قمری
hovayzī, ja'far ebn-e 'abd-ol-läh (- 1704)
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 799/5
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ 4 گ (53 ر - 56 ر) [ف: 5 - 178]
at-tahqiq fi ahwäl-i ishaq ibn-e "ammär
موسوی اصفهانی، حسن، ق 12 قمری
müsavī esfahānī, hasan (-18 c)
رساله تحقیقی کوتاه است در این که اسحاق بن عمار، نام برای دو شخصیت است یکی اسحاق بن عمار بن یعقوب صیرفی که از راویان امام صادق و امام کاظم (علیه السلام) است که شیعه و مورد وثوق می باشد و دیگری اسحاق بن عمار بن موسى ساباطی فتحی غیر راوی است.
[دنا 1025/2]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 20728
آغاز: الحمد اللّه و سلام على عباده الذین اصطفیو آله سادات الورى. اعلم ایدك اللّه تعالى و ایانا ان اسحق بن عمار اثنان و المذكور فی كش و ق و م من خج و فی جش انما هو اسحق بن عمار بن حیان؛ انجام: فلا یمكن الحكم بكونهم من رواة ابن حیان لكن من هذا كله الظاهر انهم ایضا من رواة هذا و اللّه یعلم ح س ن عفى عنه.
خط: نسخ، کا: ظاهرا ابو القاسم جعفر بن حسین حسینی موسوی، تا: قرن 13 (رساله پیشین در تاریخ 1224 ق نوشته شده است)؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ کاغذ: فرنگش شکری آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 3 گ (112 ر - 114 ر)، 21 سطر، اندازه: 14/5 × 20 سم [اهدائی رهبر: 8 - 97] و [ف: 27 - 92]
tahqiq-un fi i×tilaf-il madähib wa katrat-i turuq-i-h
نظام الدین گیلانی، احمد بن علی، ق 11 قمری
nezām-od din-e gīlānī, ahmad-e bn-e 'ali (-17 c)
[دنا 1025/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3223/10
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: آغاز قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوایی آراسته عطف تیماج مشکی، 2 گ (93 - 94)، 18 سطر (6/5 × 14)، اندازه: 12 × 19 سم [ف: 11 - 2184]
at-tahqiq fi-l ikfär wa-t tafsiq
یمنی، احمد بن یحیی، 775 - 840 قمری
yamani, ahmad ebn-e yahyä (1374 - 1437)
رساله ای است در خصوص معانی کفر، شرک و فسق که به صورت گزیده با عناوین «مسألة، مسأله»، به شرح آن پرداخته شده و در مقدمه کتاب «البحر الزخار» مؤلف، بار ها به چاپ رسیده است.
[دنا 1025/2؛ اعلام المؤلفین الزیدیة، عبد السلام بن عباس: 206 - 213؛ البحر الزخار، صنعاء، 1409 ه، مقدمة: 87 - 91]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13038/6
آغاز: مسئلة، و الكفر و الشرك سواء فالمنافق مشرك الأباضیة: بل الشرك غیر الكفر و المنافق كافر لا مشرك، قلنا هو اسم لمن یستحق اعظم انواع العقاب؛ انجام: لا ان اثبته على مثل صفة المدرك لكن سماه عالماً إذ لا اعتبار باللفظ.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ کاغذ: شرقی، 2 گ (22 ر - 23 پ)، 25 سطر، اندازه: 13/5 × 20/5 سم [ف 33 - 86]
tahqiq-un fi anna damir-an nakara nakarat-un aw ma'rifa
فخر رازی، محمد بن عمر، 544 ه - 606 قمری
fa×r-e räzi, mohammad ebn-e 'omar (1150 - 1210)
تحقیق ادبی است از امام فخر رازی به نقل از کتاب الاربعین او
[دنا 1025/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1202/44 - طباطبائی
آغاز: قال الامام فی كتاب الاربعین اختلفوا فی ان ضمیر النكرة... قولک جائنی رجل
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 1 ص (47 ر) [ف: 23 - 728]
← تحقیق فی التشكیك ← التشكیك
at-tahqiq fi-l ja'fariyyät wa fi-l masä'il fi majmű-il kitāb
شفتی بید آبادی، محمد باقر بن محمد نقی، 1175 ه - 1260 قمری
šafti bid-abadi, mohammad bäqer ebn-e mohammad naqi (1762 - 1844)
در کتب معتبر فهرست و رجال شیعه مانند فهرست طوسی و
رجال او و نجاشی علی بن جعفر برادر امام صادق را از بزرگان شیعه معرفی کرده اند. در رجال شیخ طوسی نخست او را از یاران امام موسی الکاظم یاد می کند و می گوید «او را کتابی است». مسئله مورد بحث آن است که سائل کیست. آیا سائل علی بن جعفر است از برادرش امام کاظم (علیه السلام)، یا سؤال امام صادق است از پدرش امام باقر (علیه السلام). سخن نخست از آن طوسی است و رای دوم از شیخ صدوق و نجاشی... مؤلف کتاب نیز خود رای دوم را ترجیح می دهد.
[دنا 1025/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 606/23- طباطبائی
آغاز: فی قوله و سئلته عن ان السائل فی سئلته فی مجموع الكتاب هل هو على بن جعفر او اخوه الامام موسى فنقول اما الاعتماد على هذا الكتاب فیظهر مما ذكره جماعه؛ انجام: ما وجد فی اول المسائل هكذا اخبرنا احمد بن موسى بن جعفر... قال حدثنا ابو جعفر احمد بن یزید... الخراسانی من كتابه فی جمادى الآخره سنة احدى و ثمانین و ماتین قال حدثنا على بن الحسن على بن عمر بن على بن الحسین بن على بن ابی طالب علیه السلام عن على بن جعفر بن محمد عن اخیه موسى بن جعفر قال سئلت ابی جعفر بن محمد بن عن رجل واقع امراته قبل طواف النساء متعمدا ما علیه قال یطوف و علیه بدنه.
خط: نسخ متوسط، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره نخودی، جلد: تیماج مشکی، 1 گ (134)، 21 سطر، اندازه: 15/5 × 21 سم [ف: 22 - 315]
← التحقیق فی حال اسحاق بن عمار ← ترجمة اسحاق بن عمار
← تحقیق فی حال سهل بن زیاد الآدمى الرازی ← ترجمة سهل بن زیاد الآدمى
← تحقیق فی حال عبد الحمید بن سالم العطار ← ترجمة عبد الحمید العطار
← التحقیق فی حال معاویه بن شریح ← ترجمة معاویة بن شریح و معاویة بن میسرة
tahqiq-un fi-z zīyārat-il 'āšürä
حسینی ساوجی، حسن بن ابراهیم ق 13 قمری
hosevni sävaji, hasan ebn-e ebrähim (-19 c)
تاریخ تالیف: 8 جمادی الاول 1286 ق
مؤلف گفته از مدت ها پیش منتظر فرصتی برای بررسی فضایل، کیفیت زیارت و اسناد زیارت عاشورا بودم تا این که توفیقی دست داد و این رساله فراهم آمد، این رساله در چهار «مطلب» و یک «خاتمه»: مطلب 1. فی ذكر مستند هذه الزیارة؛ مطلب 2. فیما یستفاد من هذه الاخبار و هو امور (هفت مورد)؛ مطلب 3. ذكر بعض كلمات العلماء فی كیفیة هذه الزیارة و الدعاء؛ مطلب 4. امور ینبغى التنبیه علیها (هفت تنبیه)؛ الخاتمة فی امور (هفت امر).
آغاز: الحمد لله رب العالمین... و بعد فقد طال شوقی إلى معرفة كیفیة زیارة خامس اهل الكساء... و لم اوفق لذلك تارة العوائق الزمان... الى ان اصر على بعض الاخوان فی وقت كنت فاقد الجملة من الأسباب
انجام: فقال اصعد فوق سطحك ثم التفت یمنة و یسرة ثم ارفع رأسك إلى السماء... تكتب الك بذاك زورة و الزورة حجة و عمرة قال سدیر فربما فعلت ذلك فی شهر أكثر من عشرین مرة.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2603
آغاز: الحمد لله رب العالمین... و بعد فقد طال شوقی إلى معرفة كیفیة زیارة خامس اهل الكساء... و لم أوفق لذلك تارة العوائق الزمان... الى ان اصر على بعض الاخوان فی وقت كنت فاقد الجملة من الاسباب؛ انجام: فقال اصعد فوق سطحك ثم التفت یمنة و یسرة ثم ارفع رأسك الى السماء... تكتب الك بذاك زورة و الزورة حجة و عمرة قال مدیر فربما فعلت ذلك فی شهر أكثر من عشرین مرة.
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 8 جمادی الاول 1286 ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج سرخ، 66 گ، 15 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف مخ: 1 - 378]
← التحقیق فی شرح فوائد الغیاثیة ← تحقیق الفوائد
tahqiq-un fi adam-i 'işmat-il alim wa luzüm-i mutabi at-il "ämi lah
احسائی، احمد بن زین الدین، 1166 - 1241 ه قمری
ahsā'ī, ahmad ebn-e zayn-od-din (1753 - 1826)
رساله ای است در علم عصمت عالم و این که باید عامی از عالم متابعت نماید، دفع شبهه اخباریین از اصولیین.
[دنا 1025/2؛ ریحانة الأدب: 78/1 - 82]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12821/5
آغاز: اعلم أن اللّه سبحانه... تفریق بینه و بین خلقه... لما سواه كان یعلم كیف هو فی سر و لا علانیة الا بما دل على ذاته بذاته و لا یعرفه أحد الا بما تعرف به ال یه فهو الدلیل و المدلول علیه؛ انجام: و لو فقدت اصلاً فقد الادراك المحرر لعدم النور و من لم یجعل اللّه له نوراً فما له من نور و كتب الیه المسكین احمد بن زین الدین.
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1227 ق؛ محشی، در پایان رساله پرسش و پاسخ اندکی در مورد منشأ اختلاف اخبار بین با اصولیین
از مؤلف آمده؛ تملک: «الموسوی»؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، 2 گ (253 پ - 254 ر) مطور مورب، اندازه: 9/5 × 15/5 سم [ف: 32 - 555]
at-tahqiq fi fadl-i abi-bakr-iş şiddiq
رامپوری، نور الدین بن اسماعیل، ق 10 قمری
rāmpūrī, nür-od-din ebn-e esma'il (-16 c)
تاریخ تألیف: جمعه 7 رجب 962 ق
در فضائل و مناقب و شرح حال خلیفه اول ابوبکر بن ابی قحافه و آن چه که از پیامبر و صحابه درباره وی روایت شده، مشتمل بر ابواب دارای فصول.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7214/1
آغاز: الحمد لله الذی جعل الایمان مبنیاً بالاقرار و التصدیق بصدق الصدیق أولا و سلامة الایمان بسلامة عمره؛ انجام: و الامام الحافظ محب الدین البخاری فی تاریخه و الضیاء المقدسی فی أحادیثه المختارة.
خط: نستعلیق نا زیبا، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 34 گ (1 پ - 34 پ)، اندازه: 16 × 23/5 سم [ف: 19 - 22]
← التحقیق فی كلمة لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ← شرح كلمة لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ
at-tahqiq fi mas alat-in fiqhiya
علامه حلی در مسئله طهارة از اوانی ذهب و فضه از کتاب منتهی می گوید: «لو قبل ان الطهارة لا یتم الا بانتزاع الماء المنهى عنه فیستحل الامر بها لا شتما لها على المفسده كان وجها». این رساله در تحقیق این مسئله و تصویب علامه است.
[دنا 1025/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1804/5
آغاز: بسم اللّه الرحمن الرحیم قال العلامة فی المنتهى فی مسئلة الطهارة من آنیه الذهب و الفضة و الممغصوبه لو قیل ان الطهارة... قال صاحب المدارك ان ما ذكریتم لو توقف الطهارة على الأخذ اقول مراده ان المكلف اذا تمكن من استعمال غیره؛ انجام: معقول كما هو ظاهر لأرباب العقول و لقد حان ان اكتب ما كتبه دام عزه من قوله و بالجملة الأمر ظاهر لا جدوى للاشتغال بتزییفه
بی کا، بی تا؛ 6 ص (193 - 198)، اندازه: 16 × 22 سم [ف: 9 - 321]
at-tahqiq fi mawdi-ir ra's wa zīyārat-i 'abī abd-il-läh al-husayn "alay-h-es-salam
کرد آبادی، محمد باقر بن ملک محمد، ق 12 قمری
kordäbädi, mohammad bäqer ebn-e malek mohammad (-18 c)
بحثی است درباره موضع رأس و زیارت حضرت أبا عبد اللّه الحسین (علیه السلام) که از کتاب های فرحة الغرى، بصرحة الغرى، كامل الزیارة و الکافی جمع آوری شده است.
[دنا 1025/2]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11647/6
آغاز: الحمد لله رب العالمین و صلى اللّه على خیرته من بریته محمد النبی و عترته الأئمة المیامین؛ انجام: لا یصیر موضعاً للتوبیخ و الملامة إن لم یكن لایقاً للتكریم و الكرامة و اللّه الهادی.
خط: شکسته نستعلیق؛ بی کا؛ تا: قرن 11؛ در پایان مطالبی در مورد مأكولات حرام آمده؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سر ترنج، 3 گ (182 - 184)، 23 سطر (10/5 × 17)، اندازه: 13 × 21 سم [ف: 29 - 420]
tahqiq-ul qibla
علاء الملك فاضل خان
ala-ol-molk fäzel ×än
از علاء الملک فاضل خان دانشمند شیعی است. اسم مؤلف در عنوان است نه در مقدمه از شیخ علی و شهید نقل دارد.
[دنا 1026/2]
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2925/11
آغاز: بسمله، ربنا ما للبزات و سماع عزك... و بعد فانی مورد لک فی هذه الرسالة درر القوائد و جواهر الفرائد فی تحقیق القبلة؛ انجام: فیما كان جزئی العرضین ربع (هذا ما وجد فی مسودته قدس سره. بعد موته و لم یظفر بالباقی و لعله لم یتمه بل اخترمه الاجل قبل ذلك).
بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی نخودی، جلد: تیماج مشکی، 2 ص (224 - 225)، 20 سطر، اندازه: 18 × 25/5 سم [ف: 3 - 380]
tahqiq-ol qavanin
سلطان محمد میرزا قاجار، 1227 ه - 1292 ه قمری
soltän mohammad mirzā qājār (1812 - 1875)
در دستور زبان و صرف و نحو زبان فارسی با شواهد شعری درد
و تقریر (صرف - نحو) به فارسی از روی بحر فلزم و تحفة العجم و چراغ و بحر الفصاحة و برهان قاطع و رساله عبد الواسع
[دنا 1026/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2739/3
خط: نسخ، کا: محمد باقر بن زین العابدین بن حسین بن على یزدی حائری، تا: 1282 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 49 ص (283 - 331) [ف: 10 - 1607]
tahqiq-u qawl-il mayyit (r.-un fi)
نقیب، معز الدین محمد
naqib, mořezz-od-din mohammad
[دنا 1026/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4805/24
آغاز: بسمله. یا حی قبل كل حی و بعد كل حی و یا من بیده ملكوت كل شیء... و بعد فیقول افقر الخلق الغنی محمد النقیب الحسینی امات اللّه نفسه؛ انجام: فاعتبار قوله فیهما مطلقاً لو كان جایزاً لكان اعتباره فیما هو مامون... ذالك تخفیف من ربكم و رحمة لمن أراد ابتغاء وجه ربه الأعلى.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قرمز، 3 ص (69 - 71)، اندازه: 16 × 29 سم [ف: 13 - 213]
tahqiq-e qahve
فروغی، محمد حسین بن محمد مهدی، 1255 - 1335 قمری
forüqi, mohammad hoseyn ebn-e mohammad mahdi (1839 - 1917)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9451/28
خط: نستعلیق، كاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ 11 ص (1323 - 1333) [مختصر ف: 149]
tahqiq-ol qiyama
نعمة اللّه ولی، نعمة اللّه بن عبد اللّه، 730 ه - 834 قمری
(1330 - 1431) ne'mat-ol-läh-e vali, ne'mat-ol-läh ebn-e abd-ol-läh
به نثر آمیخته به نظم درباره قیامت و ساعت و نشأت انسان
آغاز: الحمد لله الذی انشأ اعیانا ثابتة فی علمه أولا و انشأ ارواح... نشأت انسان اگر خواهی که دانی بیگمان ** منشأة ما بخوان و نشاء انسان بدان
[دنا 1026/2 (1 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 193/7]
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: آستان قدس ش 530 [در فهرست آستان قدس این رساله به تفکیک معرفی نشده] نام کتاب به قرینه آغاز ذکر شد؛ خط: نسخ، کا: عباس بن حاجی محمد شیرازی همدانی، تا: سلخ رمضان 1264 ق؛ جلد: گالینگور مشکی، 1 گ (74)، 29 سطر، اندازه: 28/5 × 40 سم [ف: 3 - 1304]
آغاز: برابر؛ انجام: گر از خود فانی شوی حالی تمام این قیامت رو نماید و السلام
نام کتاب به قرینه آغاز ذکر شد؛ خط: نستعلیق، کا: دکتر جواد نور بخش، تا: قرن 14؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 6 ص (144 - 149)، اندازه: 12 × 18/5 سم [ف: 2 - 3]
خط: نستعلیق، كا: محمد علی بن میرزا عزیز تفرشی، بی تا؛ کاغذ: ترمه پسته ای، جلد: رویه میشن سیاه، 3 گ (124 پ - 126 پ)، 17 سطر، اندازه: 12 × 23 سم [ف: 4 - 669]
tahqiq-u k.-il fiqh
بحر العلوم، محمد مهدی بن مرتضی، 1155 - 1212 قمری
bahr-ol-olüm. mohammad mahdi ebn-e morteza (1742 - 1798)
متن منسوب به ابی الحسن علی ابن موسى الرضا این رساله به صورت مجزا در پایان کتاب «الفوائد الاصولیه» یا «فواید من مهمات الأصول» بحر العلوم، در بیان فوائد تحقیق حال «فقه الرضا» و اعتبار آن آمده است.
چاپ: ایران، سنگی، [1269]، جیبی، 9 ص (الفوائد الاصولیة: صص 144 - 152)
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 7312
آغاز: تحقیق کتاب الفقه المنسوب به سیدنا و مولانا و الحاجه الیه كثیرا و الأمر فیه ملتبس فان قدماء الاصحاب؛ انجام: و اما الثالث و الرابع فهما هم المجتهد و المقلد و بظهر ما ذكر من شرح الوافیه السید النجفی الطباطبایی ره على ما حكى
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام: کاغذ: اصفهانی شکری، جلد: مقوایی با روکش تیماج ترپاکی با ترنج و سر ترنج، 4 گ (24 پ - 27 پ)، 22 سطر (9/5 × 14/4)، اندازه: 14/5 × 21 سم [رایانه]
← تحقیق الكر ← الکر
tahqiq-ul kur (r. fi)
مجلسی، محمد تقى بن مقصود علی، 1003 ه - 1070 قمری
majlesi, mohammad taqi ebn-e maqsüd 'ali (1595 - 1660)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21817
آغاز: فی تحقیق الكرا علیم انه اختلف اقوال العلماء؛ انجام: انشاء اللّه تعالى صاحبه نقل من روضه المتقین
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1118 ق [رایانه]
← تحقیق كلمة التوحید ← التوحیدیة
← تحقیق كلمة التوحید ← شرح كلمة التوحید
tahqiq-u kalimat-it tawhid = (fä idat-un fi)
دوانی، محمد بن اسعد، 830 - 908 ه قمری
davvänī, mohammad ebn-e as'ad (1427 - 1503)
رساله کوتاهی است در تحقیق کلمه توحید که از دوانی دانسته شده و در آن از جار اللّه زمخشری (- 538 ق) نقل شده است.
آغاز: فان قبل ان قدر فی كلمة التوحید موجود لم یلزم منه الا نفى وجود ما سوى اللّه تعالى من الآلهة لا نفى امكان وجوده
انجام: و قد عرفت انه لا یتم و [لا یعد] كلمة الشهادة تامة فی اداء معنى التوحید الا انها قد صارت علماً علیه شرعاً، فتأمل و اللّه اعلم.
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: فرنگی، 1 گ (104)، جمعاً 18 سطر، اندازه: 7 × 11 سم [ف: 38 - 676]
آغاز: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ جلد: تیماج جگری با ترنج با سر ترنج، 2 ص (167 - 168)، اندازه: 12 × 17 سم [ف: 32 - 42]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: غیاث الدین ابو محمد سلیمان بن محمد...،
tahqiq-ul kulliyät = re-ul kulliyät
قطب الدین رازی، محمد بن محمد، 694 - 766 قمری
qoth-od-din-e rāzī, mohammad ebn-e mohammad (1295 - 1365)
در معنی کلی و جزئی منطقی و آن چه را که مربوط به مفهوم کلی است شامل پنج «قاعده» و «خاتمه» و «وصیت»، که به درخواست دوستی نگاشته شده: قاعده 1. تحقیق مفهوم اشتراک المهیة الكلى عن الجزئیات؛ 2. تلخیص مفهومات الكلیات الثلاثة؛ 3. وجود الكلى فی الخارج؛ 4. فی ان المهیات المركبة لیس تركیبها خارجیا؛ 5. تحصل النوع و عدم تحصل الجنس؛ الخاتمة: فی مسائل تمرینیه در دفع سه شبهه؛ وصیه در کتمان مطالب رساله از متفلسفین.
آغاز: الحمد لله مخترع ماهیات الأشیاء و هویاتها المطلع على كلیات الأمور و جزئیاتها فاطر العقول و الحواس و مبدع الأنواع
انجام: و من منح الجهال علما أضاعه ** و من منع المستوجبین فقد ظلم. وفقنا اللّه و ایاک لدرك الحق و ثبت اقدامنا و اقدامک على مقامات الصدق إنه على كل شیء قدیر و بافاضة المطالبة جدیر. و الحمد لله حق حمده و الصلاة على خیر خلقه محمد و آله و صحبه اجمعین.
چاپ: با تحقیق سید حسین سید موسوی، در خرد نامه صدرا، شماره 19 (1379)، ص 83 - 78
[كشف الظنون و الاستار 247 و 886/1؛ الذریعة 128/18؛ کشف الظنون 886/1؛ دنا 10262 (61 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- شرح تحقیق الكلیات؛ حنفی تبریزی، شمس الدین محمد (- 10)
2- حاشیة تحقیق الكلیات؛ همدانی، ابراهیم بن حسین (- 1026)
3- حاشیة تحقیق الكلیات؛ مشهدی، عطاء اللّه
4- شرح تحقیق الكلیات
خط: نسخ، کا: عبد الواحد سیواسی، تا: با تاریخ 764 ق؛ آغاز و انجام چایی و نسخه خطی ما نزدیک به هم است و در نسخه ما عنوان فصل ندارد و تنها همان «القاعده الأولى... و الثانیة...» آورده شده است؛ محمد بن سدید الدین اسنوی دمشقی در پایان می نویسد که این رساله استاد «ادام اللّه ایامه» را هم در پایان ربیع الثانی 764 مقابله نمودم. [ف: 3 - 54]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 774 ق؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی، 3 گ
(190 - 192)، 27 سطر، اندازه: 8 × 16 سم [ف: 31 - 466]
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: محمد بن شیخ... توسی، تا: رمضان 784 ق، جا: مدرسة المجدیه در مابیرناد علی؛ تملک: ابی بکر بن محمد حسین 1133؛ جلد: تیماج قهوه ای، 5 ص (425 - 429)، 25 سطر، اندازه: 16 × 26 سم [ف: 73]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 404/2
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2 - 10]
خط: تعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 20 شوال 813 ق، جا: سمرقند، مدرسه سلطانیه؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: تیماج زرد، 21 سطر (130)، اندازه: 13 × 17 سم [ف: 3 - 55]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمود بن على بن الیاس، تا: 814 ق؛ واقف: فاضل خان، 1065؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 10 ص، 19 سطر، اندازه: 11 × 15 سم [ف: 24 - 48]
انجام: ثم تحصل صورة أخرى تنطبق على ابناء نوعه و هی الصورة النوعیة ثم صورة أخرى
خط: نستعلیق، كا: محمد بن افضل بن محمد برکی، تا: 858 ق؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای، 3 گ (77 پ - 79 پ)، اندازه: 13 × 17 سم [ف: 22 - 77]
خط: نسخ، بی کا، تا: 883 ق،کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج سبز، 5 گ (133 پ - 137 پ)، 15 سطر (7 × 11/5)، اندازه: 13 × 18 سم [ف: 11 - 2369]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ واقف: ابن خاتون، 1067؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: پارچه ای زرد اخرى، 21 سطر، اندازه: 11 × 20 سم [ف: 1 - 364]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 241/4
نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ 10 ص (71 - 80) [عکسی ف: 1 - 276]
بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: تیماج قهوه ای؛ قطع: ربعی [نشریه: 3 - 411]
آغاز و انجام: برابر
شامل چند قاعده و یک خاتمه و یک وصیت؛ خط: نسخ و نستعلیق خفی، کا: محمد بن ابراهیم بن عیسی اوالی، تا: قرن 10؛ 6 گ (37 - 42)، اندازه: 10 × 15 سم [آینه پژوهش: سال 4 ش 22 -103]
خط: نسخ، كا: سیف اللّه بن كمال الدین علی خوری، تا: شعبان 949 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج سرخ، 8 گ (41 پ - 48 پ)، 17 سطر، اندازه: 12/5 × 18 سم [ف: 3 - 381]
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الاول 959 ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای سیر، 5 گ (86 پ - 90 ر)، 23 سطر، اندازه: 12 × 18 سم [ف: 5 - 452]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس است؛ خط: نستعلیق، کا: حسینی، تا: 974 ق، جا: کاشان؛ جلد: چرم کوچک نقشه دار، 5 گ (50 پ - 54 پ)، 21 سطر، اندازه: 10 × 18/5 سم [مؤید: 3 - 534]
بی کا، تا: نیمه نخستین ذیقعده 984 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قهوه ای، 11 گ (246 - 256)، 17 سطر (11/5 × 17)، اندازه: 11 × 19 سم [ف: 11 - 2442]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی؛ 5 گ (2 پ - 6 ر)، اندازه: 12/5 × 19 سم [محدث ارموی مخ: 1 - 311]
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 3 گ (181 پ - 183 پ)، 24 - 33 سطر (12 × 22)، اندازه: 17/5 × 27 سم [ف: 146]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ 3 گ (230 ر - 232 ر) [ف: 16 - 203]
آغاز: برابر؛ انجام: و ثبت اقدامنا على مقالات الصدق... البشیر النذیر.
خط: تحریری، کا: محمود بن اسكندر بن یحیى بن رمضان بن على ارموی، تا: 1007 ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج جگری، 4 ص (42 - 45)، 23 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 32 - 282]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست به احتمال از حسام الدین دانسته در حالی که آغاز و انجام با کلیات قطب رازی کاملا هماهنگ است نه شرح کلیات حسام و تاریخ تألیف 1030 دانسته شده که نه با حسام و نه با قطب رازی هماهنگ است که احتمالاً تاریخ کتابت است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً 1030 ق، جا: برهانپور هندوستان؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج زرد، 12 ص، 23 سطر (8 × 16)، اندازه: 13 × 22 سم [ف: 5 - 250]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد مؤمن بن مقصود علی اشکاوندی، تا: 1031 ق؛ کاغذ: اصفهانی شکری، جلد: تیماج مشکی، 7 ص (243 - 249)، 17 سطر، اندازه: 11/5 × 20/5 سم [ف: 23 - 193]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1036 ق؛ جلد: تیماج مشکی، 15 سطر (6 × 12)، اندازه: 12 × 18 سم [ف: 2 - 83]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1050 ق [عمومی ساری و تنکابن: ف: 144]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد مقیم طالقانی، تا: 1053 ق؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 21 سطر، اندازه: 10 × 20 سم [ف: 5 - 404]
بی کا، تا: 1071 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 3 گ (124 ر - 126 ر)، 27 سطر (10 × 21)، اندازه: 18 × 31 سم [ف: 16 - 311]
آغاز: القاعدة الأولى فی تحقیق مفهوم اشتراك الكلى بین الجزئیات ان قوما حسبوا ان معنى اشتراك الماهیة بین كثیرین انها بعینها؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: محمد سعید فرزند میر نظام حسینی، تا: 1072 ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: اصفهانی شکری، جلد: تیماج عنابی، 2 ص (163 - 164)، 23 سطر، اندازه: 16/5 × 28/5 سم [ف: 23 - 183]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1077 ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه، 19 سطر [ف: 5 - 252]
آغاز و انجام: برابر
كا: رفیع الدین محمد بن محمد معصوم رضوی، تا: 5 محرم 1088 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 6 ص (73 پ - 78 ر)، 18 سطر، اندازه: 19 × 13 سم [ف: 3 - 116]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: اسماعیل حلبی، تا: نیمه دوم قرن 12؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: کاغذی با مقوا، عطف تیماج قهوه ای، 4 گ (124 ر - 127 پ)، 27 سطر (7 × 16)، اندازه: 15/5 × 23 سم [ف: 37 - 83]
آغاز: تحصل فی العقل اولا صورة شخصیه
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، جلد: تیماج مشکی، 3 ص (2 - 4)، اندازه: 7 × 15 سم [ف: 3/24 - 45]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز، 3 گ (176 پ - 178 پ)، 24 سطر (12/5 × 18/5)، اندازه: 18/5 × 24 سم [ف: 203]
آغاز: القائدة الاولى فی معنى اشتراك الكلى بین الجزئیات ان قوما حسبوا ان معنى اشتراك الماهیة؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ این نسخه خطبه ندارد، مصحح، محشی؛ کاغذ: سمرقندی، 5 گ (1 - 5)، 19 سطر، اندازه: 8 × 12 سم [ف: 28 - 114]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 12؛ تملک: محمد رحیم قاینی؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا عطف میشن جگری، 3 گ، 25 سطر، اندازه: 16 × 21/5 سم [ف: 24 - 49]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 12، جا: احمد نگر؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1374؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: استقاطی، 12 ص، 21 سطر، اندازه: 12 × 20/5 سم [ف:: 24 - 47]
آغاز و انجام: برابر
بی کا، تا: قرن 12، جلد: تیماج مشکی، 4 گ، 21 سطر، اندازه: 12 × 22 سم [ف: 6 - 3372]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: ابو الفضل بن محمد علی طبیب همدانی، تا: 1185 ق؛ جلد: تیماج مشکی، اندازه: 10/5 × 20 سم [ف: 1 - 250]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 124]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای، قطع: رقعی [میراث شهاب: س 6 ش 4 - 18]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: مهر علی برزیجینی، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 17 سطر، اندازه: 10/5 × 17 سم [ف: 11 - 501]
آغاز: بسمبه، الحمد اللّه مخترع ماهیات الأشیاء؛ انجام: الى ان یاتی الى الحیوان الصعف هناك
در فهرست از ملا صدرا دانسته؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ ضمیمه نسخه ش 20980؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ کاغذ:
نخودی، جلد: تیماج، 7 گ، 19 سطر [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست از ملا صدرا دانسته شده؛ خط: نستعلیق نازیبا، بی کا، تا: ذیقعده 1255 ق، واقف: ابراهیم ساکن قریه شگر کوه، جلد: تیماج سیاه، 12 گ، اندازه: 17 × 21 سم [ف: 314]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1266 ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج جنایی، 3 گ (245 - 247 ر)، 30 سطر، اندازه: 21 × 35 سم [ف: 3 - 381]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج قهوه ای، 10 گ (77 پ - 86 پ)، 13 سطر، اندازه: 11 × 13 سم [ف: 44 - 67]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: آقا محمد مهدی اصفهانی به دستور مهدی قلی خان مخبر السلطنه، تا: رجب 1337 ق، کاغذ: فرنگی آهار مهره ضخیم ختائی، 6 گ (28 پ - 33 پ)، 20 سطر، اندازه: 12/5 × 19 سم [ف: 9 - 322]
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سرخ، 7 گ (86 پ - 92 پ)، 17 سطر، اندازه: 9 × 17 سم [ف: 9 - 377]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست با عنوان «رساله» و ناشناخته مانده است؛ بی کا، بی تا؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: میشن قرمز، اندازه: 15 × 18/3 سم [ف: 7 - 450]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن زین العابدین اشرف حسینی، بی تا؛ مصحح، محشی؛ جلد: چرم زرد، 3 گ (20 ر - 22 پ)، 20 سطر، اندازه: 13 × 19 سم [مؤید: 1 - 330]
خط: نستعلیق، كا: زین الدین على بن حسین گیلانی، بی تا، جا: لاهیجان [نشریه: 2 - 115]
آغاز: هذه الرسالة مرتبة على قواعد و خاتمه و وصیه. القاعدة الاولى فی تحقیق مفهوم اشتراك الكلى بین الجزئیات ان قوماً حسبوا ان معنى اشتراك الماهیة بین كثیرین انها بعینها موجودة فیها و حسبانهم هذا باطل؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: رجب علی اصفهانی، بی تا، کاغذ: اصفهانی شکری، جلد: تیماج یشمی با عطف تیماج، 25 ص (18 - 42)، 12 سطر، اندازه: 10 × 18 سم [ف: 10 - 110]
آغاز: بسمله هذه رساله معموله لتحقیق الكلیات معزوة الى الامام الفخر الرازی... انتخبتها و حذفت منها ما لا دخل له فی اصل مقاصدها كوصیته فی آخر... قال الكلام مرتب على قواعد و خاتمة القاعدة الأولى فی تحقیق مفهوم الاشتراك؛ انجام: فلنكتف بهذا القدر فی هذا المقام فان الأطناب مما لا یستطاب و الایجاز مما یوثر و یجاز.
نسخه حاضر گریده ای است از رساله تحقیق الكلیات فخر رازی. انتخاب کننده که نام خود را در صدر یا ذیل نسخه نیاورده در دیباچه رساله گوید «وصیتی که امام فخر در پایان تحقیق کلیات آورده و نیز دیباچه آغاز آن را و جز این دو هر آن چه در اصل مقصود دخالت نداشت از آن حذف کردم»؛ بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 7 ص (91 - 97)، قطع: نیم خشتی، اندازه: 12 × 21 سم [ف: 10 - 969]
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قرمز روشن، 78 ص (212 - 289)، اندازه: 17 × 21/5 سم [ف: 9 - 408]
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 5 گ (83 ر - 17 ر)، 24 سطر (6 × 14/5)، اندازه: 10/5 × 20 سم [ف: 373]
در فهرست به دلیل رساله قبل آن از ملا صدرا دانسته که ظاهراً خطاست؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جا: اصفهان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 6 گ (119 پ - 124 ر)، 13 و 14 سطر (5/5 × 9/5 - 10/5)، اندازه: 10 × 14/5 سم [ف: 398]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 8 گ (3 پ - 10 ر)، 21 سطر (8 × 14)، اندازه: 12 × 18/5 سم [ف: 383]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد، بی تا؛ مصحح؛ 7 گ، 17 سطر [ف: 6 - 3372]
خط: نستعلیق، کا: یحیی بن محمد جرپادقانی (گلپایگانی)، بی تا، جا: مدرسه دار الایتام؛ جلد: تیماج سبز، 6 گ (75 پ - 80 ر)، اندازه: 12 × 18 سم [ف: 21 - 200]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 3 گ (115 ر - 117 پ)، اندازه: 18/5 × 30 سم [ف: 18 - 198]
خطبه تحقیق الكلیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ:
سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 1 گ (121 پ)، 18 سطر (6 × 11) [ف: 17 - 259]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول مذهب؛ واقف: نائینی؛ 3 ص، اندازه: 26 × 43 سم [ف: 4 - 380]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ پس از این در چهار صفحه مقاله ای است منسوب به شیخ بهائی معروف در اعتبارات ملحوظه در وجود؛ واقف: قائم مقام؛ 15 گ، 10 سطر، اندازه: 15 × 23 سم [ف: 4- 380]
در فهرست حاضر از امام فخر رازی دانسته شده؛ بی کا، بی تا؛ 19 سطر، اندازه: 13 × 20 سم [ف: 74]
آغاز: برابر؛ انجام: و هو منع قولهم كل حادث یحتاج الى مادة و موضوع. تمت ما نقلته منها.
خط: نستعلیق، کا: کرمعلی خراسانی، بی تا؛ کاغذ: مستقی آبی، 4 گ (157 ر - 160 ر)، 22 سطر، اندازه: 14/6 × 18/5 سم [ف: 7 - 459]
بی کا، بی تا [د. ث. مجلس]
بی کا، بی تا [میراث شهاب: س 3 ش 2 - 33]
بی کا، بی تا [میراث شهاب: س 9 ش 2 - 33]
tahqiq-e loqat-e ardali
اعتماد السلطنه، محمد حسن بن علی، 1259 - 1313 قمری
(1843 - 1896) e'temäd-os-saltane, mohammad hasan ebn-e ali
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/86
با یادداشتی از افضل الملک غلام حسین زندی؛ خط: نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ 1 ص (496) [مختصر ف: 149]
tahqiq-u lafz-il jalala
طباطبائی، محمد حسین، 1281 - 1360 شمسی
tabatabai, mohammad hoseyn (1902 - 1981)
تاریخ تألیف: 17 ذیقعده 1313 ق
تحقیقی در لفظ «جلالة» از جهت ادبی و تفسیری در 3 «فصل».
[دنا 1028/2]
قم؛ علامة طباطبائی قم (مکتبه)؛ شماره نسخه: بدون شماره
آغاز: الحمد لله الذی أنعمنا بأفضل نعمائه و اكرمنا بأشرف الآئه و بعث فینا من أخرجنا عن قعر لحج الغی و الضلال
بی کا، بی تا [تراثنا: س 2 ش 3 - 151]
tahqiq-u lafz-i 'arafat man'an wa Şarfan (r.-un fi)
عصامی، جمال الدین
esāmī, jamal-od-din
رساله کوتاهی است درباره تحقیق در لفظ «عرفات» که از جهت نحوی منصرف است یا غیر منصرف.
[دنا 1028/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14079/2
آغاز: بسمله و صلى اللّه على سیدنا محمد و آله و صحبه اجمعین اعلم ان عرفات جمع سمى به الموقف
این رساله در لا به لای رساله اول واقع شده است؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمد باقر مختاری، تا 1108 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 2 گ (162 پ - 163 ر)، 17 سطر، اندازه: 12 × 18/5 سم [ف: 38 - 101]
tahqiq-o laylat-el qadr
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری
majlesi, mohammad bäger ebn-e mohammad taqi (1628 - 1699)
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4165/5
در چند بحث؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 7 - 223]
tahqiq-l mä-il hayāt wa kašf-i asrär-ez Zulumāt
قیصری داود بن محمود، - 751 قمری
qeysarī, düvüd ebn-e mahmüd (- 1351)
در مقدمه گوید: «لما رأیت اختلاف العلماء فی احوال الخضر هل هو نبی او ولى و هل هو الیوم موجود فی الخارج أم لا و كان قد ذهب أكثرهم على أنه ولى موجود دائما فی الخارج مع بدنه العنصری لشربه بماء الحیوة التی فی الظلمات و ذهب الأقلون الى انه نبی و لیس الیوم بموجود فی الخارج... فسنح لی ان اكتب فیها ما یشفى الصدور و ابین فیه كل ما فیه من المرموز و المستور
فشرعت فی بیانه...» (ابو الفضل حافظیان)
كاتب = مؤلف، بی تا [د. ث. مجلس]
آغاز: بسمله. الحمد لله الغنى الأحد الصمد بالذات الواحد الفرد المنعوت بجمیع الاسماء و الصفات المتجلى للمظاهر فی كل المراتب و الحضرات؛ انجام: جعلنا اللّه من الشاربین لماء الحیوة الخارجین إلى النور من الظلمات الفائزین بمقام الكمال الفانین من انفسهم و الباقین بالكبیر المتعال و هذا آخر ما اردنا بیانه و الحمد لله رب العالمین.
خط: نستعلیق، كا: على بن محمد بن احمد انصار قراچه داغی، تا: 18 ذیحجه 1350 ق، جا: تهران؛ از روی نسخه ای که به خط میرزا حسن على بن فتح علی زنجانی بوده با اجازه از مالک آن شیخ حسن حسام الاسلام رشتی؛ جلد: گالینگور مشکی، 29 گ، 10 سطر، اندازه: 11 × 17/5 سم [ف: 44 - 248]
← تحقیق ماهیة الشیاع ← الشیاع
at-talıqiq-ul mubin fi .-i nahj-ul mustaršidin
رازی، خضر بن محمد، - 850 قمری
răzi, ×ezr ebn-e mohammad (- 1447)
وابسته به: نهج المسترشدین فی أصول الدین؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648 - 726)
تاریخ تألیف: 828 ق؛ محل تألیف: حله سیفیه
شرحی است مزجی بر نهج المسترشدین علامه حلی، شارح در دیباچه آورده که پس از مفارقت مجلس حضرت استاد ادام اللّه ظلاله و حرکت از شیراز و زیارت نجف به این شرح پرداختم و تاریخ فراغت از این شرح را به طوری که در آخر کتاب ذکر نموده نزدیک صبح یک شنبه سیم ذیقعده 928 در مدرسه رتبیه واقع در حله سیفیه است - تاریخ مزبور تحقیقاً اشتباه از کاتب نسخه است و صحیح همان است (که در روضات الجنات به طور تقریب ذکر شده) 828 باشد - چه آن که شارح از تلامذه شمس الدین محمد بن میر سید شریف است که در 838 فوت کرده و عبارت مذکور در دیباچه صریح است که شارح در حیات استادش شروع به تألیف این شرح کرده بنا بر این اگر تاریخ اتمام آن در 928 باشد چنین می شود که مدت تألیف این شرح 90 سال باشد. (مهدی ولایی)
نام کتاب و مؤلف و شارح در دیباچه هست.
آغاز: بسمله. نحمدك اللّهم یا رافع العلوم باحسن الكلام نهجاً للمسترشدین. اما بعد فیقول... خضر بن محمد بن علی الرازی الجبلرودی... انی لما فارقت عالى مجلس حضرة الاستادیة... قاصداً لزیارة... ابی الحسن علی بن ابی طالب
انجام: ان یجعله نافعاً للمؤمنین المسترشدین... محمد و آله الطاهرین علیهم افضل الصلاة.
[الذریعه 484/3؛ دنا 1028/2 (3 نسخه)]
آغاز: برابر؛ انجام: و دفع اللّه عن ساكینها جمیع النوائب و الاذاء بحق محمد المصطفى و عترته الاوصیاء من سنة ثمان و عشرین تسعماء «كذا» هجریة
خط: نسخ، بی کا، تا: سه شنبه 18 جمادی الاول 1045 ق؛ واقف: آقا زین العابدین، 1166؛ 180 گ، 19 سطر، اندازه: 13 × 20 سم [ف: 4 - 43]
آغاز: برابر؛ انجام: بمحروسة الحلة السیفیة معدن أهل الفضائل و الایمان حرسها اللّه تعالى عن النوائب و الحدثان...
خط: نسخ، بی کا، تا: 17 محرم 1105 ق؛ مصحح، محشی، چند یادداشت به خط آقای سید محمد علی روضاتی؛ تملک: لطف علی (صدر الافاضل دانش - نصیری امینی) به تاریخ ربیع الثانی 1306؛ جلد: تیماج قرمز، 274 گ، 15 سطر، اندازه: 14 × 19/5 سم [ف: 16 - 114]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: صفر 1256 ق؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج مشکی، 13 سطر، اندازه: 17 × 22 سم [ف: 3 - 382]
tahqiq-ul mahrt = lata'if-ul asrr fi tahqiq-il mahrt
قطب الدین رازی، محمد بن محمد، 694 - 766 قمری
qotb-od-din-e răzi, mohammad ebn-e mohammad (1295 - 1365)
رساله کوتاهی است در تحقیق قضایای محصوره مشتمل بر دو «قسم» و هر قسم دارای چند «مقصد» و «مطلب»: قسم 1. تحقیق المحصورات الحملیه، دارای دو «مقصد»: 1) بیان مفهوم القضیة الموجبة الكلیة، 2) تحقیق السالبة الكلیة الحملیة؛ قسم 2. تحقیق المحصورات الشرطیة، دارای دو «مطلب» و «خاتمه»: 1) تحقیق المتصلة، 2) تحقیق المنفصلة، الخاتمة: فی اللواحق.
آغاز: بسمله الحمد لله مفیض الجود و مبدع الوجود و الصلوة على افضل الخلیفه منبع الحقیقة و آله ینابیع الحكمة. و بعد ایها المشعوف باستعلام السرایر رویته المصروف إلى استكشاف الستایر همته، المستطلع طلع بدائع امور... انه الجواد الكریم. اداء
الكلام في هذه الرساله على قسمين...
انجام: و الجواب ان الشيء اذا كان ما للاخص كان لازما للاعم جزئيا فلو كان الأكبر لازماً للاصغر كان لازماً للأكبر جزئياً فلا يصدق الكبرى و التقدير خلافه هذا حله و ليكن هذا حين اختتام ما اردنا ايراده في هذه الرساله
چاپ: استانبول، مطبعة یحیی، 72 ص، 1287 ق.
[دنا 1028/2 (15 نسخه)]
آغاز: برابر؛ انجام: فانه قال قبيل هذا البحث الذي ينسب الى موضوع يكون نسبته على وجهين
تنها بخشی از مبحث اول را داراست؛ خط: نسخ، کا: محمود بن علی بن الياس، تا: 814 ق؛ افتادگی: انجام؛ واقف: فاضل خان، 1065؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج مشکی، 5 ص، 19 سطر، اندازه: 11 × 15/5 سم [ف: 24 - 50]
خط: نسخ، بی کا، تا: چهار شنبه آخر رجب 953 ق؛ 23 گ (17 - 39)، اندازه: 13 × 18 سم [ف: 3 - 127]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ واقف: ابن خاتون، 1067؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: پارچه ای زرد اخری، 21 سطر، اندازه: 11 × 20 سم [ف: 1 - 363]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 241/1
نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ 29 ص (2 - 30) [عکسی ف: 1 - 275]
آغاز: برابر
در فهرست از فخر رازی دانسته شده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ جلد: پلاستیکی قرمز، عطف پارچه ای، 24 ص (54 - 77)، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 1 - 219]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 115/4
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1 - 137]
خط: نسخ، كا: على اكبر بن محمد حسینی، تا: 23 صفر 1038 ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 18 سطر، قطع: ربعی [آستانه قم:- 215]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست با عنوان «قضايا المحصورة» آمده؛ خط: نستعليق شکسته، کا: احسان بن محمد جعفر، تا: 1 رمضان 1116 ق، جا: کشمیر؛ جلد: تیماج مشکی، 12 گ، 21 سطر، اندازه: 12 × 22 سم [ف: 6 - 3226]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری، کا: عبد النبی غریب، تا: 1158 ق، محشی؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1374؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: اسقاطی، 18 گ، 21 سطر، اندازه: 12 × 20/5 سم [ف: 24 - 49]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: آقا محمد مهدی اصفهانی، تا: رجب 1337 ق، به دستور مهدی قلی خان مخبر السلطنه؛ كاغذ: فرنگی آهار مهره ختایی، 16 گ (1 پ - 16 پ)، 20 سطر، اندازه: 12/5 × 19 سم [ف: 9 - 321]
بی کا، بی تا؛ پس از این چهار مغالطه با حل آن ها دیده می شود: 1. عدم انتاج شکل نخستین منطق، 2. صدق یکی از دو متباین بر دیگری، 3. حق بودن اجتماع دو نقیض، 4. کل کلامی کاذب سمرقندی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج سرخ، 25 گ (17 پ - 41 ر)، 17 سطر، اندازه: 12/5 × 18 سم [ف: 3 - 381]
آغاز و انجام: برابر؛ و الحمد لله فى العظمة و الجلالة و الصلوة على محمد صاحب الرساله و علی ابن عمه و وصيه و خليفته من بعده أمير المؤمنين على بن ابی طالب و اولاده الموصوفين بالعداله و سلم تسليما كثيراً
نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه به دست آمد؛ خط: نسخ، کا: رجب علی اصفهانی، بی تا، کاغذ: اصفهانی شکری، جلد: تیماج یشمی با عطف تیماج، 82 ص (71 - 152)، 12 سطر، اندازه: 10 × 18 سم [ف: 10 - 111]
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سرخ، 25 گ (61 پ - 85 ر)، 17 سطر، اندازه: 9 × 17 سم [ف: 9 - 377]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 10 گ (11 ر - 20 ر)، 21 سطر (8 × 14)، اندازه: 12 × 18/5 سم [ف: 383]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: رفيع الدين محمد بن محمد معصوم رضوی، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 17 گ (78 پ - 94 ر)، 18 سطر، اندازه: 13 × 19 سم [ف: 3 - 116]
tahqiq-u mahall-il iqama
حسینی میبدی، علی بن محمد علی، - 1313 قمری
hoseyni meybodi, 'alī ebn-e mohammad ali (- 1896)
تاريخ تأليف: 1308ق؛ محل تأليف: كرمانشاه
رساله استدلالي است در معني محل اقامت مسافر كه در آن بايد نماز را قصر انجام داد و تعيين مسافت براي مقيم يا مسافر و رد و ايراد در بعضي از ادله و گفته هاي فقهاء. (سيد احمد اشكوري)
آغاز: الحمدالله رب العالمين... هذه رسالة في تحقيق محل الاقام وضعتها اجابة لمن احتاج اليها فوجب
انجام: مع أن هذا المقيم و ان خرج الي هذه المواضع غير مسافر شرعاً و عرفاً كأهل المحل فلا قصر في حقه، و الحمدالله أولاً و آخراً
[دنا 1028/2]
خط: نسخ خوش، كا: عبدالكريم بن محمد اسماعيل بروجردي كرمانشاهي، تا: پنجشنبه 5 محرم 1301ق، 12ص (243-232)؛ جلد: تيماج قهوه اي، 21سطر، اندازه: 21× 35/5 سم [ف: 157]
مشهد؛ ميبدي؛ شماره نسخه: 15/8
همان نسخه بالا [ف: 46-1]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 2139/8
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي ف: 183-6]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: احمد، تا: ربيع الاول 1347ق، جا: كرمانشاه؛ جلد تيماج مشكي، 18ص (161-144)، اندازه: 15×25/5 سم [ف: 139]
مشهد؛ ميبدي؛ شماره نسخه: 7/3
همان نسخه بالا [ف: 29-1]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 2136/3
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي ف: 175-6]
taḥqīq-ul mu×aṣṣiṣāt
از ناشناس، كه بايستي همان نگارنده «تحقيق المعرفة» باشد نگارنده در ديباچه از خود نام نبرده است و مي گويد هنگام قراآت «واقية« در شرح «الكافية» يادداشت هايي برداشتم كه اكنون پاكنويس مي كنم. بخشبندي نشده.
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1973/2- عكسي
آغاز: حمدله. صلاة. و بعد، فهذه رسالة في تحقيق المخصصات كنت قد قديتها حين قراأت شرح الكافية المسمي بالواقية فسودته الي البياض لينتفع بها المستريحون من الرياض؛ انجام: يتقدم الحكم باطل جدا كما ذكرنا. هذا هو الحق و الحق اخوان يتبع. تمت الكتاب.
خط: ثلث، بي كا، تا: قرن 13؛ 6 ص (13-8) [عكسي ف: 1-66]
tahqīq-e mazāheb
جرجاني، علي بن محمد، 816-740قمري
(jorjānī, ‘alī ebn-e mohammad (1340-1414
اهدا به: سلطان ابوسعيد طغرل
[دنا 1029/2؛ فهرستواره منزوي 90/9]
تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 308/8
آغاز: بسمله. بدان كه چند فصل نوشته شد. در بيان اسلام و ايمان و اعتقادات و مذاهب. فصل اول در بيان ايمان و اسلام بدان اسعدك الله كه ايمان آنست كه بگروي بدل و اقرار آوري بخداي و بفرشتگان خداي و بكتاب هاي خداي و بروز واپسين يعني روز قيامت و اقرار آوري بتقدير خداي مر همه چيزها را از خير و شر و اسلام آنست؛ انجام: و اينست سالك را غايت مقصود و نهايت مطلوب. تم بعون الملك الوهاب. شعر: يا رب همه خلق را بمقصود رسان ** باشد كه در آن ميان يكي من باشم تمت.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: تيماج قهوه اي، 11 (86پ- 96پ)، 15سطر (7×14/5)، اندازه: 13/5×24 سم [ف: 212]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1163/8- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 576-1]
(tahqīq-e mazāheb-e sūfīye va motekallemīn va hokamā’ (r. dar
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 25585
آغاز: بسمله، الحمدالله الذي تجلي بذاته؛ انجام: اعلم ذهب الشيخ ابوالحسن الاشعري.
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام [رايانه]
taḥqīq-u maḏhab-i ahl-is sunna wa tasfīyat-u ārā’-iš šī‘a
سويدي، عبدالله بن حسين، 1174-1104 قمري
(sovaydī, ‘abd-ol-lāh ebn-e hoseyn (1693-1761
[دنا 1029/2]
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 180/1
خط: نسخ، كا: عبدالحميد بن شيخ جلال الدين، تا: يكشنبه 27
رجب 1319ق، جا: روستاي چتان [نشريه: 226-7]
تحقيق مذهب صوفيه/ كلام و اعتقادات/ عربي
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 22873
آغاز: بسمله، الحمدالله الذي تجلي بذاته لذاته؛ انجام: شهر جمادي الاول شهو رسنه 1082آمين
خط: نستعليق، كا: خوانساري، محمد بن شفيع، تا: 1082ق؛ 13گ [رايانه]
taḥqīq-u maḏhab-iṣ ṣūfīya fī wujūd-il wājib
جامي، عبدالرحمن بن احمد، 898-817 قمري
(jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415-1493
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10695/2
آغاز: بسمله، الوجود اي ما بانضمائه الي المهيات ترتيب عليها آثارهما المختصة بها موجود فانه لو لم يكن موجوداً لم يوجد شييء اصلاً؛ انجام: و كونه تتمة و كونه قائماً بالمجموع فلا يجدي نفعاً. تمت.
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: مقوا با عطف پارچه اي، 7ص (41-35)، اندازه: 12×17 سم [ف: 170-33/1]
تحقيق المراتب الالهيه- مراتب الهيه
taḥqīq-u mas’alat-il kuḥl min-al kāfīya
سعيد العجمي، نجم الدين، قمري
sa‘īd al-‘ajamī, najm-od-dīn
وابسته به: الكافية في النحو= المقدمة الكافية في النحو= كافية ذوي الادب في علم كلام العرب؛ ابن حاجب، عثمان بن عمر (646-570)
درباره «ما رأيت رجلا احسن في عينه منه الكحل في عين زيد» با نظر به كافيه ابن حاجب و شرح آن.
[دنا 1029/2]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 2531/2
آغاز: بسمله، حمدله، اما بعد حمد الله تعالي و الصلوة... ان مسئلة الكحل من الكافية مسئلة مستغلق نظمها مستصعب؛ انجام: هذا غاية ما يمكن ان يقال في المسئلة
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: 1267ق؛ محشي با نشان «مهدي، شرح المفصل»؛ كاغذ: پسته اي، جلد: ميشن قهوه اي، 15گ (62پ-76ر)، 14سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 35-6]
taḥqīq-ul masā’il-il fiqhīya ‘alā ṭarīqat-il firqat-in nājīyat-il imāmīya
عطار، احمد بن محمد، 1215-1128 قمري
(attār, ahmad ebn-e mohammad (1716-1801
گويا مؤلف کتابي در فقه نوشته است و اين رساله مقدمه اصولي آن مي باشد که در چند مقدمه ذکر مي شود. آقا بزرگ آن را کتاب بزرگي در دو جلد دانسته است و کتاب ديگرش که در فقه مي باشد نيز نام «التحقيق» دارد.
[الذريعه 480/3؛ دنا 1029/2؛ مكتبة امير المومنين 213/1]
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 753/4
آغاز: الحمدالله الذي شرع لنادين الاسلام وفقهنا في مسايل الحلال و الحرام و اوضح لنا مسالک الحق... هذا کتاب في تحقيق المسايل الفقهيه علي طريقة الفرقة الناجيه الاماميه؛ انجام: لکثرة الاختلاف الاول و عدم ظهور الثاني و عن بن زيدان المحکم ما لم يتکرر الفاظه و المتشابه ما تکرر الفاظه کقصة موسي و ذلک لان ما اختلف فيه
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ مصحح؛ جلد: تيماج قهوه اي، 17گ، اندازه: 15×21 سم [ف مخ: 379-1]
تحقيق مسالة ان الممكن مفقتر الي موثر موجود- نفي الاولوية
(tahqīq-ul muštarak wa-l jins wa-l faṣl (r. dar
حنفي تبريزي، شمس الدين محمد، ق 10 قمري
(hanafī tabrīzī, šams-od-dīn mohammad (-16c
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 21995
آغاز: بسمله، الجزء المفرد للما هيه المحمود عليها اما الجنس او الفصل مطلقان؛ انجام: فاذكره المحقق الرزي من وجوه تدبر الفصل
خط: نستعليق شكسته، بي كا، تا: قرن 12 [رايانه]
tahqīq-e ma‘nā-ye este‘āze va farq mīyān-e tafsīr vata’vīl
[دنا 1029/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2454/4
خط: شكسته نستعليق، كا: تحسين، تا: 24 جمادي الاول 1101ق، جا: دارابگرد شيراز؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج ترياكي گرد مشكي، 2 ص (34-33)، 25 سطر (10/5× 21/5) اندازه: 14×24/5 سم [ف: 1188-9]
tahqīq-e ma‘nā-ye mesr
تحقيق معنای مصر از نظر فقهي.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8931/19
آغاز: قال في المصر و لا يجوز في الموضعين منه فقط ثم شرط ان يكون فيها نهر كبير فاصل و جوزها محمد في مواضع منه
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: ميشن قهوه اي با ترنج و سرترنج، 1گ (23پ)، ابعاد متن: 10/5×23، اندازه: 13×27/7 سم [ف: 29/1 - 364]
«taḥqīq-u ma‘nī «ana-l ḥaqq wa laysa fī jubbatī siwa-llāh
ميرزا بابا شيرازي، ابوالقاسم بن عبد النبي، 1212؟- 1286 قمري
(mīrzā bābā šīrāzī, ab-ol-qāsem ebn-e ‘abd-on-nabī (1798-1870
به نثر عربي.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3701/4
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياكي، 2گ (349پ- 350پ)، 14 سطر (13×19)، اندازه: 13×21 سم [ف: 12-2705]
taḥqīq-u ma‘na-l insān
ابن سينا، حسين بن عبدالله، 370؟- 428 قمري
(ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981-1038
گفتاري است فلسفي درباره معني انسان و تعريف و اجزاي وي، اين رساله غير از رساله «قوي الانسانية و ادراكاتها» است. رساله در يك «مقدمه» و سه «مبحث» و «خاتمه» است: المقدمة فيما يطلق عليه لفظ الانسان من المعينين؛ مبحث 1. فيما اشتهر بين القوم من تعريف الانسان الخ؛ 2. فيما ظننت انه صواب ان يذكر في تعريفه؛ 3. في ان الانسان باحد معنييه مركب في الخارج و بسيط في العقل الخ؛ خاتمه ففي تحقيق ان الانسان باحد معنييه هل عينه بالمعني الاخر ذاتا و وجودا. (مهدي ولايي)
آغاز: اما بعد فهذه رسالة في تحقيق معني الانسان و تبيين تعريفه و تعيين اجزائه بمالا مزيد عليه و هي مشتملة علي مقدمة
انجام: مع انها أساسها لا يناسبه التطويل و ان سرور النفس في التعليبل علي أن الوقت يقتضي التعجيل و صلي الله علي سيدنا و نبينا محمد و آله اجمعين.
[دنا 1029/2 (4 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: ابوالقاسم حسيني فرزند ميرزا عزيز، تا: قرن 13؛ محشي؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، 4گ (105ر- 108پ)، 33 سطر، اندازه: 15×27 سم [ف: 175-33]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج قهوه اي، 3گ (148ر- 150پ)، اندازه: 18/5×30 سم [ف: 18-200]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ مجدول مذهب؛ واقف: نائيني؛ 2گ، اندازه: 26×43 سم [ف: 42-4]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست حاضر اين نسخه به دواني نسبت داده شده؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 20گ (167-186ر)، 18 سطر (6×12)، اندازه: 11×17 سم [ف: 16-134]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: سيد اسدالله صفوي ماسالي مصطفوي، تا: 1363ق؛ مصحح؛ كاغذ: فرنگي، 6 گ (38-33)، 21 سطر، اندازه: 8×14 سم [ف: 38-297]
تحقيق معني التصور و التصديق تصور و تصديق
taḥqīq-u ma‘na-l jannāt
نعمة الله ولي، نعمة الله بن عبدالله، 730؟- 834 قمري
(ne‘mat-ol-lāh-e valī, ne‘mat-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh (1330-1431
رساله اي به نثر آميخته به نظم درباره بهشت است.
آغاز: اشهد ان لا اله الا الله البر الكريم... اعلم ان الجنة جنتان جنة
محسوسة و جنة معنوية
انجام: بود اين سلطنت اي جان بابا.
چاپ: در ص 262-259 مجموعه رساله هاي او چاپ شده است [دنا 1029/2 (8 نسخه)؛ فهرستواره منزوي 192/7]
بي كا، تا: 1066ق؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج مشكي قهوه اي، 33 سطر (9×20) اندازه: 13×24 سم [سنا: ف: 208-1]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1134ق؛ كاغذ: فرنگي، 4ص (340- 344)، 17 سطر، اندازه: 9/5×19 سم [ف: 3-521]
خط: نسخ، كا: عباس بن محمد شيرازي، تا: 1264ق [الفبائي: 169]
مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 40/13 عكسي
نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ 2گ (87-86) 29 سطر، اندازه: 28/5×40 سم [ف: 3-1304]
خط: نسخ ريز، كا: عباس بن حاجي محمد شيرازي الاصل همداني المسكن، تا: 1264ق؛ 4ص (174-171) 29 سطر، اندازه: 19/5×32 سم [ف: 32-148]
آغاز و انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق خوش، بي كا، تا: 1265ق؛ مجدول مذهب؛ كاغذ: فرنگي نازك شكري آهار مهره، جلد: تيماج مشكي، 4ص (60-63)، 25 سطر، اندازه: 14/5×23/5 سم [ف: 10-588]
خط: نستعليق، كا: ميرغلام محي الدين، بي تا؛ كاغذ: ترمه، جلد: رويه ميشن قهوه اي، 4گ (428ر- 431پ)، اندازه: 17×25 سم [ف: 678-4]
آغاز و انجام: برابر
كا: دكتر جواد نوربخش، بي تا، كاغذ: فرنگي، جلد: مقوايي، 8ص (481-488)، اندازه: 17/5×21/5 سم [ف: 1-25]
تحقيق معني السيد و السيادة (رسالة في) - الاشراف علي سيادة الاشراف
taḥqīq-u ma‘na-l ‘ilm = bāb-ul ‘ilm = jawāb-u masā‘ili ba‘ḍ-il i×wān min hamadān
احسائي، علي نقي بن احمد،- 1246 قمري
(ahsā‘ī, ‘alī naqī ebn-e ahmad (-1831
تاريخ تأليف: 24 ذيحجه 1229ق
پرسش هايي است كه يكي از اخوان همداني از ايشان در پيوند با يكي از سخنان شيخ احمد احسايي درباره علم خداوند كرده است نام پرسنده را در ديباچه نياورده است. نخستين پرسش درباره علم الهي است كه در اين جا از رساله جداگانه اي كه در اين زمينه نگاشته ياد مي كند. پرسش دوم آن نيز درباره علم است و حديث حضرت باقر (علیه السلام): «هل سمي عالماً قادراً الا لما و هب العلم للعلماء و القدرة للقادرين». سومين نيز درباره علم است. شايد دومين رساله او در علم باشد كه در الذريعه (316/15) بي نشاني بيش تر از آن ياد شده است. (احمد منزوي)
آغاز: هذا رسالة باب العلم. بسمله. حمد له. و الصلاة و السلام علي... اما بعد فيقول... علي نقي بن احمد بن زين الدين البحراني... قد ورد من بعض الاخوان من اهل همدان مسئلة معضلة لايمكن الجواب فيها علي الحقيقة
انجام: و استحقاقه اياه وجوده و اتصافه به في الظهور، و هذا آخر ما اردت ايراده في تحقيق معني العلم باقسامه
[دنا 1030/2 (6 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: علي اصغر بن محمد امين بن محمد، تا: شنبه سلخ ذيحجه 1229ق، جا: كرمانشاه؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: تيماج، 10گ (165ر- 174ر)، 18 سطر (9×15)، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 37-12]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: حسين بن يوسف نجار كربلائي، تا: 29 ذيحجه 1238ق؛ جلد: تيماج مشكي، 8گ (69ر- 76پ)، اندازه: 15×21 سم [ف: 8-64]
آغاز و انجام: برابر؛ و كتب بيده الفقير الي الله الغني علي نقي بن احمد بن زين الدين. بليلة الاربعة و العشرين من شهر ذيحجة الحرام سنة 1229ق
خط: نسخ تحريري، بي كا، تا: 1262ق؛ 25 ص (467-443) [عكسي ف: 66-1]
بي كا، بي تا؛ قطع: رحلي [ف: 275]
بي كا، بي تا؛ 12گ (72پ-83پ) [ف: 33-5]
كامل؛ خط: نسخ، كا: محمد علي بن يوسف بحراني، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوايي با تيماج ليمويي، 8گ (56-48)، اندازه: 15×22 سم [ف: 4-1391]
taḥqīq-u ma‘na-l qadḥ
بحراني، يحيي بن حسين، ق 10 قمري
(bahrānī, yahyā ebn-e hoseyn (-16c
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7571/4
خط: نسخ، بي كا، تا: 1338ق؛ 2ص (60-59) [ف: 63-26]
taḥqīq-u ma‘na-l lays wa-l ays
ابن كمال پاشا، احمد بن سليمان،- 940 قمري
(ebn-e kamāl pāšā, ahmad ebn-e soleymān (-1534
[دنا 1030/2]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 1037/19
بي كا، بي تا؛ كاغذ: پسته اي، جلد: ميشن سياه [ف: 226-5]
tahqīq-e ma‘nī-ye nabz
كازروني، محمد،
kāzerūnī, mohammad
وابسته به: موجز القانون= الموجز في الطب= الموجز؛ ابن نفيس، علي بن ابي الحزم (687-607)
شرحي است مزجي در تحقيق معني نبض و اقسام آن.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4176/2- ف
آغاز: الحمدالله الذي احيي بساط الارض بجواهر الازهار من قطرات الامطار مذحليها باصناف الرياحين و الانوار... اما بعد مي گويد... محمد كازروني براي اولو الالباب پوشيده نماند؛ انجام: در عروق حركت واقع مي شود. فهذا آخر ما اردنا ايراده و الحمدالله الذي بنعمه يتم الصالحات و برحمته ينزل البركات
خط: نستعليق، كا: محمد حسين بن فضل الله طبيب اردستاني، تا: چهارشنبه 8صفر 1026ق، جا: پركنه كليلور؛ تحفه مجلس شهريار نظام الدين علي است؛ 10گ (5پ-14پ) [فيلمها ف: 25-3]
(taḥqīq-u ma‘nī nafs-il amr (r.-un fī
مشكك رستمداري، محمد بن علي، ق 10 قمري
(moškak-e rostamdārī, mohammad ebn-e ‘alī (-16c
وابسته به: حاشية لوامع الاسرار في شرح مطالع الانوار = حاشية شرح المطالع = الحاشية علي شرح المطالع القطبية جرجاني، علي بن محمد (816-740)
اهدا به: امير محمد يوسف حسيني
ناظر به حاشيه شريف بر شرح مطالع است.
[دنا 1030/2]
تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 592/9
خط: نسخ، كا: محمد اسمعيل بن عبدالنبي نصيري، تا: قرن 12؛ جلد: تيماج مشكي،6گ (65پ- 70پ)، قطع: خشتي [نشريه: 125-2]
tahqīq-e ma‘nī-ye velāyat = velāyat
نعمة الله ولي، نعمة الله بن عبدالله، 730؟- 834 قمري
(ne‘mat-ol-lāh-e valī, ne‘mat-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh (1330-1431
رك: ولايت عامه و خاصه كه جز اين است.
آغاز: هو الاول و الآخر و الظاهر و الباطن و هو بكل شييء عليم عارفانه سخن بجان بشنو
انجام: و اسماء الهيه باسم اعظم و اسم اعظم عين مسما فمنه بداً و اليه يعود.
چاپ: اين رساله چاپ شده است.
[دنا 1030/2 (6نسخه)؛ فهرستواره منزوي 192/7]
1.تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 372/8
خط: نستعليق، كا: محمد مظفر بن محمد حكيم، تا: 1066ق؛ 33 سطر (9×20)، اندازه: 13×24 سم [سنا: ف: 208-1]
خط: نسخ، كا: عباس بن حاجي محمد شيرازي همداني، تا: 1264ق؛ جلد: گالينگور مشكي، 2گ (80-79)، 29 سطر، اندازه: 28/5×40 سم [الفبائي: 605]
مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 40/10 عكسي
نسخه اصل: همان نسخه بالا [ف: 1304-3]
خط: نسخ ريز، كا: عباس بن حاجي محمد شيرازي الاصل همداني المسكن، تا: 1264ق؛ 3ص (159-157)، 29 سطر، اندازه: 19/5×32 سم [ف: 148-32]
آغاز و انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق خوش، بي كا، تا: 1265ق؛ مجدول مذهب؛ كاغذ: فرنگي نازك شكري آهار مهره، جلد: تيماج مشكي، 3ص (48-46)، 25 سطر، اندازه: 14/5×23/5 سم [ف: 10-587]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج قهوه اي، 3گ (36ر-38ر)، 12سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: 68-33/1]
آغاز و انجام: برابر
كا: دكتر جواد نوربخش، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوايي، 6ص (459-464)، اندازه: 17/5×21/5 سم [ف: 1-25]
تحقيق مقولة التشكيك- التشكيك (رسالة في تحقيق مسألة...)
tahqīq-un min tab‘īḍīya
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 21945
آغاز: بسمله، قوله في المغني في قوله تعالي و عدالله الذين آمنوا و عملو الصالحات؛ انجام: ثم تمسهن من غير نكاح كما في الكافي و العياشي
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12 [رايانه]
تحقيق من الشيخ الاحسائي في وحدة الوجود- وحدة الوجود
taḥqīq-ul mawād-iṯ ṯalāṯ = iṯbāt-ul wājib
ملا شمسا، شمس الدين محمد، 1098-1016؟ قمري
(mollā šamsā, šams-od-dīn mohammad (1608-1687
چند رساله تفسيري و فلسفي است كه مؤلف در طول ساليان دراز آن ها را به رشته تحرير در آورده و براي حفظ از گم شدن و پراكندگي، آن ها را در اين مجموعه گرد آورده است. (طيار مراغي)
[دنا 1030/2]
آغاز: رساله في تحقيق المواد الثلاث و اثبات واجب الوجود بالذات و اثبات عينيه الصفات في الواجب بالذات و زيادتها في الممكن بالذات من منصفات افقر خلق... لا خفاء في ان الاحتمال العقلي في المواد منحصر في الثلاثه؛ انجام: و لا يتضح الحال الابترك الجدال و قصر الهمه علي تحصيل الكمال و مساعده التوفيق من ذوي الافضال.
خط: نستعليق، كا: خواجه علي مشهدي، تا: قرن 11؛ محشي با امضاي «منه سلمه الله تعالي»، در پايان نسخه آمده: «ش م س سلمه الله»؛ جلد: تيماج قهوه اي، 69ص (317-249) سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 33/2-164]
فقط سطري مشتمل بر نام آن و اين سرآغاز «احمدالله حمد الشاكرين» در نسخه آمده؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: از عصر مؤلف؛ جلد:تيماج سبز، 29 سطر، اندازه: 13×25/5 سم [ف: 350-26]
tahqīq-nāme
علي الاعلي،- 822 قمري
(al-al-a‘lā (-1420
بر حسب اشارت پيشواي خلاصه دودمان كلمه اي چند از تحقيقات «جودان نامه الهي» در پنج «تحقيق» املا كرده «تحقيق نامه» موسوم گشته: تحقيق 1. بيان سر رشته مقصود يعني اصل و منشا مكنونات و مخلوقات؛ 2. سر من عرف نفسه فقد عرف ربه؛ 3. اعتقاد عدديب در خلقت اشيا قواعد دين؛ 4. بيان سر و سبب منقسم شدن عدديب؛ 5. بيان ختم نبوت. (احمد منزوي)
[دنا 1031/2؛ نسخه های منزوي 1080/2؛ فهرستواره منزوي 194/7]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3469/3
آغاز: بسمله. و بفضله نستعين. شكر و سپاس و حمد بي قياس حضرت احد قديمي را... كه قبضه خاك و قطره آب را بعطاء استعدادي كه قابل قبول تجلي اسماء ذاتيه الهي و حامل ادراك معاني و حقايق آن كما هي تواند بود مخصوص گردانيد... اما بعد بر حسب اشارت جناب فضايل مآب نقطه دايره الهام و كرامت قدوه خطه اسلام و سلامت برازنده خلعت مقتدايي فرازنده رايت پيشوايي خلاصه دودمان خلافت سلاله خاندان لطافت محكوم حكم اسم وهاب منظور نظر روف نواب المباهي باسمه الالقاب مد الله تعالي ظله شرفا حسنا... كلمه اي چند از تحقيقات «جاودان نامه الهي» املا كرده مي شود بطريق استنباط... و وضع اين رساله بر پنج تحقيق ثبت افتاد و به «تحقيق نامه» موسوم گشت... تحقيق اول در بيان سر رشته مقصود يعني اصل و منشا مكونات و مخلوقات (217)... تحقيق دوم در بيان سر من عرف نفسه فقد عرف ربه (238)... تحقيق سيم در بيان اعتقاد عدد يب در خلقت اشيا و قواعد دين بدون عقد (258) تحقيق چهارم در بيان سر و سبب منقسم شدن عدديب (270)... تحقيق پنجم در بيان ختم نبوت بوجود نبي امي (279)؛ انجام: كما قال... : روياء الصالحة جزء من ست و اربعين جزء امن النبوة و قال ع: لم يبق من النبوة الا المبشرات. و السلام علي من اتبع الهدي. تم بعون الله تعالي و حسن توفيقه.
بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي مقوايي، 68گ (281-214)، 12 سطر (6×10)، اندازه: 10×15 سم [ف: 11-2476]
tahqīq-nāme
اهداء به: نايب السلطنه اميرکبير
مختصري كه مقدمه اي است از براي نسخه مباركه انتظام نامه تجارتي، در پنج «مطلب».
[دنا 1031/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2776/2
آغاز: بسم الله خير الاسما. فهرست عرايض دعاگواست كه حال تقريباً ده ماه است در مجلس محترم تجارت عارض شده ام؛ انجام: و لوازم دولت خواهي و خدمتگذاري قيام داشته باشيم امركم مطاع
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوا، ص10 (2-11) [ف: 10-1631]
taḥqīq-un nuṣra bi-tal×īṣ-i ma‘ālim-i dār-il hijra
مراغي، ابوبكر بن حسين، 816-727 قمري
(marāqī, ābū-bakr ebn-e hoseyn (1327-1414
تاريخ تأليف: شنبه 12رجب 766ق
«الدرة الثمينة في تاريخ المدينة» تاريخ مهمي است براي شهر مدينة منوره تأليف حافظ محب الدين ابن النجار كه شيخ جمال الدين محمد بن احمد مطري بر آن ذيلي نوشته و مجموع اين دو كتاب تاريخ مفصل جامعي براي آن شهر مي باشد.
مطالب اين دو كتاب با حذف أسناد در كتاب حاضر منظم و مرتب گرديده و چنان چه مطلب مهم لازمي بود كه اين دو نياورده باشند در جاهاي مناسب افزوده شده است. اين كتاب مشتمل بر يك «مقدمه» و چهار «باب» و يك «خاتمه» و هر كدام داراي چند «فصل» است: المقدمة: داراي سه فصل؛ باب 1. في بعض مقدمات دار الهجرة و وروده (صلی الله علیه و آله) المدينة؛ 2. في ذكره وفاة النبي (صلی الله علیه و آله) و وفاة صاحبيه؛ 3. فضل أحد و ذكره الشهداء به؛ 4. ذكر أودية المدينة و حفر الخندق؛ الخاتمة: في فضل الموت بالمدينة و طلبه.
آغاز: الحمدالله الذي جعل المدينة الشريفة دار هجرة رسوله و أظهر بها بدر الملة الحنيفية فلا مطمع في أفوله
انجام: انك اللطيف الرحيم المنان ذو الجلال و الاكرام و لاحول و لاقوة الا بالله العلي العظيم و حسبنا الله و نعم الوكيل
چاپ: محقق: محمد عبدالجواد الاصمعي، مديبة المنورة، مكتبة العلمية، 276ص، 1955م.
[ذخائر التراث العربي الاسلامي 821/2؛ دنا 1031/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 4837
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ معرب، كا: عبدالله بن عبدالكافي بن علي حسني طباطبي طباطبائي قاري مصحف، تا: 9ربيع الاول 767ق، جا: مدينه، حرم نبوي؛ مصحح، با چند بلاغ؛ محمد ابن ابراهيم بن احمد مرشدي مكي حنفي مي نويسد كه كتاب را با گروهي بر
مؤلف خوانده و به تاريخ اول جمادي الاول 803 در روضه نبويه خواندن آن به پايان رسيده، در برگ هاي آخر نسخه گروهي اجازه گرفته يا داده اند و يادداشت هاي قراءت و استنساخ از روي همين نسخه از گروهي ديگر ديده مي شود كه نام هاي آنان با تواريخ يادداشت ها و نوع استفاده عبارت است از:
1- محمد ابو اليمن فرزند مؤلف با گروه بسياري كه كتاب را نزد مؤلف خوانده و روز پنجشنبه هشتم ذيحجه 808 به پايان رسانيده اند. با تصديق مؤلف اين نوشته را.
2- علي بن احمد بن محمود لاري كتاب را بر مؤلف خوانده و هفتم رجب 792به پايان برده.
3- محمد بن ابي بكر فرزند مؤلف كتاب را بر پدر خود و برادرش ابو عبدالله الحسين خوانده و در ماه رجب 802 در حرم نبوي به پايان برده.
4- محمد بن ابراهيم بن احمد مرشدي مكي حنفي كتاب را بر مؤلف در حرم نبوي خوانده.
5- محمد بن محمد بن المطهر بن علي كتاب را بر مؤلف به سال 800 خوانده.
6- محمد بن أحمد... كتاب را بر مؤلف به سال 805 خوانده.
7- يحيي بن عبدالرحمن بن محمد بن صالح شافعي مدني از روي اين نسخه استنساخ كرده
8- عبدالله بن علي بن عماد الدين معروف به ابن السنجاري در سال 804 استنساخ كرده
9- عبدالله بن احمد بن محمد حسني در سال 801 استنساخ كرده
10- شيخ نجم الدين عبدالله بن شيخ زين الدين عبدالكافي بن شيخ نورالدين علي بن جمال الدين عبدالله حسني طباطبي (كاتب نسخه) نسخه را از روي خط مؤلف مقابله كرده و مؤلف به وي به تاريخ 12 ربيع الآخر 767 اجازه داده
11- قاسم بن محمد رومي حنفي به سال 793 در مدينه استنساخ كرده
12- محمد بن ابراهيم دمشقي مشهور به بدرالبشتكي بتاريخ 22 جمادي الاخر 776 استنساخ كرده
13- محمد بن ابي بكر بن علي بن محمد مشهور به ابن ابي السوس مدني مالكي استنساخ كرده
14- ابراهيم بن موسي انباري؟
15- عزالدين عبدالعزيز بن الشيخ شهاب الدين احمد بن عبدالله ابن يس مؤذنين حرم نبوي با گروه بسياري كتاب را خوانده و مؤلف به تاريخ جمعه هفدهم شوال 779 يكجا اجازه داده
16- جمال الدين محمد بن ابي العباس احمد بن حسن بن الزين قسطلاني مكي كه با گروهي را نزد مؤلف خوانده و وي به تاريخ دوشنبه 29 رمضان 791 اجازه داده. اين اجازه دو صفحه اي به خط مؤلف نيست اما در حاشيه آن را تصديق كرده.
17- عبدالرحمن بن محمد بن ابي بكر مصري انصاري شافعي مي نويسد كتاب را بر مؤلف خوانده و به تاريخ پنجشنبه سيزدهم
ذيقعده 804 در حرم نبوي به پايان برده. مؤلف اين نوشته را تصديق كرده است.
18- عمر بن أحمد بن سليمان الحرسناني؟ كتاب را دو مرتبه مطالعه كرده است به سال 813 در خدمت مؤلف و به سال 816.
19- ولي الدين ابوالبركات احمد بن تقي الدين عبدالرحمن بن كمال الدين محمد بن احمد مطري انصاري با گروهي از فضلا كتاب را در ده مجلس در حرم نبوي نزد مؤلف خوانده و وي براي آن ها اجازهاي به خط خودش به تاريخ روز جمعه پنجم ربيع الاول 781 نوشته است.
20- محمد بن علي بن سالم سحولي شافعي كتاب را خوانده و در مستهل (اول) محرم 790 به پايان برده. مؤلف اين نوشته را تصديق كرده.
21- عبدالرحمن بن عبدالله كتاب را خوانده و در ماه رجب 780 به پايان برده.
22- ابوالقاسم علي بن عبدالرحمن بن محمد بن احمد بن خلف السعدي العبادي الانصاري الخزرجي با گروهي كتاب را نزد مؤلف خوانده روز جمعه هشتم ذيقعده 786 بپايان برده اند.
23- محمد بن احمد بن... كتاب را خوانده است.
گروهي از اينان كه نام برده شدند در حاشيه صفحه ها هنگام خواندن كتاب نام خود را نوشته اند؛ تملك: محمد بن معالي، عبدالرحمن بهوتي حنبلي، احمد بن محمد شافعي؛ جلد: تيماج مشكي، 94گ، 19 سطر، اندازه: 16×24 سم [ف: 33-13]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 694
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي ف: 328-2]
(taḥqīq-u nafs-il amr wa ġayr-i-h (r.-un fī
دواني، محمد بن اسعد، 908-830؟ قمري
(davvānī, mohammad ebn-e as‘ad (1427-1503
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 22004
آغاز: بسمله. اعلم ان قولهم ان التصورات؛ انجام: و هو خير من اعان و عليه التاييد و التكلان
خط: نستعليق شكسته، بي كا، تا: 1185ق، جا: احمد نگر؛ اهدايی: رهبری، فروردين 1374؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 2گ، 17 سطر [رايانه]
تحقيق النقيض- النقيض
tahqīq va ta’vīl va š.-e ahādīs va āyāt
؟ دماوندي، عبدالرحيم بن محمد يونس، ق 12 قمري
(damāvandī, ‘abd-or-rahīm ebn-e mohammad yūnos (18c
[دنا 1031/2]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 1732/7
خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: پسته اي، جلد: ميشن قهوه اي، 13گ (64ر-76ر)، 23 سطر، اندازه: 15×31 سم [ف: 350-5]
taḥqīq wa tadqīq fī mafhūm-i lafẓ-i al-lāh
صدرالدين شيرازي، محمد بن ابراهيم، 1050-979 قمري
(1641-sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572
آغاز: بسمله و به ثقتي، اعلم ان الحق ان مفهوم لفظ الله احد لان معناه الموضوع
انجام: في ذات القيوم بذاته قاله الفاضل الكامل الجامع [دنا 1031/2]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 16611/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعليق، كا: علي محمد بن محمد شاهزلي قايني خراساني، تا: 1246-1245؛ كاغذ: الوان، جلد: مقوايي، 7ص (103-97)، 15 سطر، اندازه: 10/3×16/2 سم [ف: 17-439]
تحقيق و تفسير ناصبي- ناصبي
at-taḥqīq wa-t tanqīr fī bayān-i mā yata‘allaq bi-lmaqādīr
كاشف الغطاء، جعفر بن خضر، 1228-1154 قمري
(kāšef-ol-qetā’, ja‘far ebn-e ×ezr (1742-1813
رساله كوتاهي است در بيان اندازه و مقدار اوزاني كه در فقه موضوع حكم قرار مي گيرند شامل: درهم، دينار، مثقال، رطل، اوقيه، صاع.
آغاز: الحمدالله باري النسم المشتق لنور الوجود من ظلمة العدم... و بعد فهذه رسالة التحقيق و التنقير... فنقول ان الالفاظ المرددة في كلام المتشرعة مما يتعلق بالوزن كثيرة
انجام: ... بالعطاري خمساً و عشرين وزنة و منين و تسع اواق و بالبقالي تسع عشرة وزنة و ثلث چواريك و ثلاثة ارباع اوقية
چاپ: به چاپ رسيده
[الذريعه 484/3؛ دنا 1031/2 (3 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: نيمه اول قرن 13؛ مصحح؛ جلد: تيماج مشكي عطف تيماج قهوه اي، 1گ (193ر- 193پ)، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 28-266]
آغاز: برابر؛ انجام: و تسع اواق و بالبقالي اثنا عشر وزنه بل اقل.
خط: نسخ، بي كا، تا: رجب 1243ق، جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 5ص (111-115)، 14 سطر، اندازه: 10/5×15 سم [ف: 24/3-18]
آغاز و انجام: برابر
بي كا، بي تا؛ 12گ (111ر-122) [ف: 287]
آغاز: برابر
نام كتاب و مؤلف به قرينه آغاز تصحيح شد؛ كامل؛ خط: نسخ، كا: محمد، بي تا؛ 3گ (71-69)، سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-556]
تحقيق الوجود- وجود
taḥqīq-ul wujūd-iḏ ḏihnī
ابيوردي، ابوالحسن بن احمد،- 966 قمري
(abīvardī, ab-ol-hasan ebn-e ahmad (-1559
اين كتاب داراي يك «لمعه» و دو «اشراق» است: لمعة: للاشياء سوي هذا الظهور الظاهر المكشوف ظهور آخر يعبر عنه بالوجود الذهني؛ اشراق 1. في نقل الاشكالات التي وقعت للناس و تفصيل ما في حلها؛ اشراق 2. في الاشارة الي تحقيق الحق و اظهار شيء من خبايا هذا المبحث المعضل.
آغاز: عز من علي اعلام كبريائه من ان تنالها سهام اشعة الاوهام و علي من عزه من ان يحيطها حبال دراية الافهام... و بعد فيقول احوج العبيد... ابوالحسن بن احمد... لما تأملت في مباحث الوجود العلمي و الظهور الذهني و تعمقت فيما بقي ممن سبقنا في هذا المطلب من الاقوال الشتية و المذاهب المتفرقة المختلفة المخالفة لما هو حقيقة الامر
انجام: و اما الاشكال الثامن و التاسع فوجوه اجوبتها قد ظهرت بما ذكرنا علي ما لا يذهب عليك و لنختم الكلام بحمدالله الملك العلام مصلين علي نبيه محمد سيد الانام و آله العظام.
[دنا 1031/2 (2 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
در نسخه ما زياده بر يك اشراق، نيامده؛ بي كا، تا: 973ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 37ص (421-385)، 16 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 393-9]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1010ق؛ مصحح؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي، 19گ (108پ-126ر)، اندازه: 12/5×19/4 سم [ف: 29/2-590]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق تحريري، كا: عبدالنبي غريب، تا: 9ذيحجه 1158ق، جا: احمدنگر هند؛ محشي؛ اهدايي: رهبري، فروردين 1374؛
كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: اسقاطي، 20گ، 17 سطر، اندازه: 12×20/5 سم [ف: 24-51]
آغاز و انجام: برابر
بي كا، بي تا؛ اندازه: 12/5×19 سم [ف: 67]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: آهار مهره شكري ضخيم، جلد: تيماج مشكي، 27ص (516-490)، 19 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 10-1860]
taḥqīq-ul wujūd (r.-un fī) = an-niqāya
بهشتي اسفرايني، محمد بن احمد،- 749 قمري
(beheštī esfarāyenī, mohammad ebn-e ahmad (-1349
اهدا به: مظفر الدين غياث الاسلام سلطان لغا تيمور
تاريخ تأليف: 742ق
در ديباجه رساله از و ياد مي كند.
آغاز: بسملة، الحمد الله واجب الوجود الفائض الجود...
انجام: عند وجود ها في العقل فقط، هذا آخر النقاوة... فمن اراد التحقيق لحقيقة الوجود فعليه بالرسالة العينية.
[دنا 1031/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: احمد سروي، تا: 1071ق؛ در پايان به رساله العينية بازگردانده است؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج ترياكي، 2گ (66ر-67ر)، 27 سطر (10×21)، اندازه: 18×31 سم [ف: 16-310]
آغاز: قال الفقير الي الله الغني محمد البهشتي الاسفرائيني مطلق الوجود هو الواجب و الالكان الواجب الوجود المطلق او الوجود
المقيد لا سبيل الي الاول لانتفائه في الخارج؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: شكري شكنند، جلد: تيماج قرمز، 3گ (35-33)، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 22-54]
taḥqīq-u wujūd-il wājib
ابن كمال پاشا، احمد بن سليمان،- 940 قمري
(ebn-e kamāl pāšā, ahmad ebn-e soleymān (-1534
تاريخ تأليف: ذيقعده 929ق
[دنا 1031/2]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 1037/18
بي كا، بي تا؛ كاغذ: پسته اي، جلد: ميشن سياه [ف: 226-5]
(tahqīq-ol vojūd (vojūdīye
جرجاني، علي بن محمد، 816-740 قمري
(jorjānī, ‘alī ebn-e mohammad (1340-1414
اراك؛ دهگان؛ شماره نسخه: 138/4
بي كا، بي تا؛ كاغذ: شكري، جلد: تيماج قهوه اي، 13گ (347ر- 359پ)، اندازه: 8×11 سم [ف: 174-1]
تحقيق الوضع- الوضعية
taḥqīq-ul hayūlā = iṯbāt-ul hayūlā
خفري، محمد بن احمد،- 957؟ قمري
(×afrī, mohammad ebn-e ahmad (-1550
در يك «مقدمه» و 2 «مقصد». مؤلف در ديباجه رساله از جمال الدين محمد ياد مي كند. خفري در تحرير محل بحث مي گويد: «اختلفوا في ان الامر الذي ينعدم عن الجسم (عند طريان الانفصال) عرض او جوهر. فقال افلاطون... انه عرض و ذهب ارسطو الي انه جوهر... ثم اختلفا في تحقيق الاتصال الجوهري فذهب ارسطو الي تحقيق الجوهر المتصل في ذاته فيصير المادة الاولي عنده مع المتصل الجوهري الواحد متصله... و مع المتعدد... منفصله متعدده... و اما عند افلاطن فيصير الماده متصله بالاتصال العرضي... ثم علي تقدير عدم تحقق الاتصال الجوهري يحتمل ان يقال ان الجسم هو نفس تلك الماده... كما هو مختار صاحب الاشراق في كتابه... و ان يقال ان الجسم هو ذلك الجوهر مع صفة الاتصال العرضي... كما هو مختار صاحب الاشراق في التلويحات و المقصود في هذه الرساله اولا اثبات مذهب ارسطو... و ثانيا تحقيق ما هو الحق في هذه المذانب و ثالثاً اثبات الاحكام التي يتعلق بالهيولي و الصوره... فرتبت المقصدين في تلك المطالب». خفري در اين رساله از حاشيه خويش بر شرح تجريد و پاسخي را كه به اشكال وارد شده بر تعريف انسان به حيوان ناطق داده ياد مي كند. (عبدالحسين حائري)
در آن از شيخ رئيس و سهروردي و شارح مواقف سيد المحققين نام مي برد.
آغاز: اما بعد حمد خالق الوري الصلوة علي المظهر الاعلي محمد و آله المجتبي فاقول هذه رسالة في تحقيق الهيولي... رتبتها علي مقدمه و مقصدين
انجام: فهي محتاجه الي ذات الهيولي المتشخصه بعلة وجودها في التشخيص و تعيين اشكل. و لكن هذا آخر ما قصدته في هذه الرسالة
[ذريعه 1: 112 (اثبات الهيولي)؛ دنا 1031/2 (11 نسخه)]
1.تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 706/1- طباطبائي
آغاز: بسمله، لك الحمد يا ذاالعظمه و الكبرياء و لك الشكر يا خالق الارض... فيقول الفقير الي الله الغني محمد بن احمد الخفري هذه رسالة في تحقيق الهيولي... توفيق تأليفها من خصائص زمان عالي حضرة من ايده بالله بالنصر و الظفر... سلطان العلماء... مكارمه لاتحصي... جمالا للسياده و الافاده... محمد خلد الله تعالي ظلال معدلته علي مفارق المسلمين؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: عبدالغني بن وجيه الدين علي حسيني افطسي تفرشي، تا: 1006ق، جا: قزوين؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: تيماج قهوه اي،80ص (80-1)، 21 سطر، اندازه: 11/5×19 سم [ف: 20-23]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3180/1- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 92-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: 1018ق؛ مجدول؛ كاغذ: سپاهاني سفيد، جلد: تيماج مشکي، 109ص (109-1)، 26 سطر، اندازه: 12×24 سم [ف: 3-382]
خط: شكسته نستعليق، كا: عزيز الله بن يوسف طباطبائي اردستاني، تا: آدينه 16 رمضان 1059ق؛ كاغذ: ترمه، جلد: ميشن قهوه اي، 83گ (32پ- 114ر)، 14 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 5-345]
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: با تاريخ 1080ق، كاغذ: ترمه، جلد: ميشن آلبالويي سير، 77گ (135پ- 211ر)، 20 سطر، اندازه: 10×18 سم [ف: 317-5]
آغاز: ان للجسم جنساً هو الجوهرية او ملزومه و فصلا. اما مفهوم قولنا ممتد في الجهات الثلث علي الاطلاق متصل بالمعني المذكور
او ملزومه؛ انجام: من ان الوحدة التي هي الازمة لشخص الهيولي لا ينعدم بجريان الانفصال و حدوث كثرة الصور فكذلك لشخص الهيولي بخلاف الوحدة الاتصالية التي هي لازمة لتشخيص الصور الجسمية و الجسم
بخشي از رساله او است؛ خط: شكسته نستعليق چليپا، بي كا، تا: قرن 11؛ راسته و چليپا؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج كبود، 140گ (16پ- 155پ)، ابعاد متن: 10/5×19، اندازه: 14×24 سم [ف: 192-14]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 11؛ جلد: تيماج مشكي، 149گ، 14 سطر، اندازه: 13×12/5 سم [ف: 104-32]
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ تملك: محمد بن عبدالحسين نيشابوري، محمد بن محمد علي طبيب؛ مهر: عبدالراجي عبدالهادي؛ جلد: تيماج مشكي، 142گ، 15 سطر (5×12)، اندازه: 11×19 سم [ف: 315-1]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 399
همان نسخه بالا
آغاز: برابر؛ انجام: فالصورة الجسمية التي تكثرت افرادها انما تكون كثرة افرادها و تشخصاتها بالمادة و لاخفاء في ان
خط: تعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ كاغذ: ترمه سپاهاني، جلد: تيماج، 98گ، 16 سطر (5×11/5)، اندازه: 10/5×19/5 سم [ف: 198-3]
taḥliyat-ul arwāḥ bi-ḥaqā’iq-il injāḥ
عبدالرزاق كاشي، عبدالرزاق بن احمد،- 736؟ قمري
(1336-) abd-or-razzāq-e kāšī, ‘abd-or-razzāq ebn-e ahmad‘
در منابع، تأليفي به اين نام براي عبدالرزاق كاشي ياد نكرده اند. كتاب در فلسفه (عرفان) شامل طبيعي و الهي و رياضي است و مؤلف در ديباچه آن می گويد: «تأليفات متأخرين فلاسفه داراي فوائد و مباحث لطيف و فراوان است اما سراسر رد ايرادات و اعتراضات و طرح شبهات و تشكيكات است و اين شيوه هر چند براي تكميل و استوار ساختن فكر سودمند است، اما مايه تشويش عقايد و مورث فساد بسيار است مطالب فلسفه را از اين زوائد و مشكلات جدا ساختم و در اين كتاب گرد آوردم و راه هاي دشوار را آسان ساختم». در يك «مقدمه» و دو «قسم» و «خاتمه»: مقدمه در امور عامه شامل هفت «مبحث»: 1) وجود و عدم (در اين مبحث نخست تعريف وجود سپس يك اصل در اثبات وجود ذهني و يك «مقدمه» در خير بودن وجود و پس از آن يك «اصل» و سه مسئله درباره عدم)، 2) وحدت و كثرت (در پنج «مسئله»)، 3) وجوب و امكان و امتناع (شامل چهار «مسئله» و يك «فائده»)، 5) حدوث و قدم، 6) علل و معلولات (در دو «مسئله» و يك «مقدمه»)، 7) تقسيم موجود و ما يتعلق به؛ قسم 1. طبيعي، در پنج «مقصد»: 1) احكام عمومي جسم در سه «فصل»: تعريف موضوع جسم، عوارض ذاتي جسم، جهة، 2) مباحث حركت در پنج «فصل»: اثبات و تعريف حركت، مبدأ حركت، اقسام حركت، احوال حركت، زمان، 3) فلكيات داراي نه «فصل»: احكام فلك محدد، اثبات محركات افلاك، احكام ديگر افلاك، احوال و متعلقات فلك ها، هيئت (كيفيت) فلك شمس، هيئت فلك هاي قمر، هيئت و وضع افلاك عطارد، زهره، هيئت ديگر افلاك، 4) عنصريات در پنج «فصل»: عناصر اربعه، احوال مساكن (جاي هاي زندگي در زمين)، آثار علوي و سفلي، مزاج، كوه ها و كان ها، 5) نفوس داراي سه «فصل»: نفس نباتي، نفس حيواني، نفس انساني؛ قسم 2. الهيات (داراي خطبه و ديباچه اي جداگانه) اين بخش نيز داراي «مقدمه» و چند «مقصد» است: مقدمه- تقاسيم نخستين حكمت. تقسيماتي كه ياد كرده محدود است به فلسفه اولي يا علم اعلي و هندسه، حساب و طبيعي (از اقسام نظري) و اخلاق و حكمت عملي و حكمت مدني (از اقسام حكمت عملي)؛ در تقسيم حكمت عملي علم اخلاق را قسم حكم منزل و مدني قرار داده (نه قسم)، مقصد 1) اثبات بقيه جواهر در دو «فصل»: اثبات نفس فلكيه (داراي چهار تنبيه)، اثبات عقل، 2) در اعراض (مقصود احكام عرض است نه اقسام مقولات و تعريفات آن)، 3) چند برگ از آغاز اين مقصد در نسخه نيست و در اين اوراق كه از باقي مانده چند بحث و فائده و مسئله هست و در يكي از آن ها به اتحاد عاقل و معقول اشاره دارد و در «مبحث» ديگر از قابليت نفس براي ادراك كليات و كفيفيت تفصيلات و ادراكات سخن گفته، 4) واجب الوجود و صفات او جواهر مفارقه در سه «فصل»: اثبات واجب (براي اثبات واجب يك برهان و به شيوه اي خاص اقامت كرده است)، صفات سوي و سلبي. در اين فصل قاعده اي در توحيد دارد و در اين قاعده با زبان عرفان براهيني بر توحيد آورده است (و اين جا دنباله كتاب از نسخه شماره 3720/1 افتاده است). مؤلف از هيچ كتاب يا كسي ياد نكرده است و در ترتيب و استدلالات شيوه اي خاص دارد. (عبدالحسين حائري)
آغاز: رب وفق للصواب و الرشاد.. الحمد لمن اصبح الكل موجودا... و بعد فان اجل ما يقتني من الذخائر و افضل ما يجتني من البصائر علم يوصل الي البقاء و يومن من الفناء بل يفضي بصاحبه الي السعاده العليا و يريه آيات ربه الكبري و هو الذي يبحث عن ذا الاول و صفاته و كشف عن حقائق الوجود بكلياته و جزئياته من ظفر به احاط باعيان الماهيات اجناسا و انواعا و اطلع علي ما في الحضرة الالهيه من العجائب... اعني العلم الالهي [دنا 1032/2 (3 نسخه)]
آغاز: برابر؛ انجام: فاذا اضيف صورة مخصوصه من صور معلوماته التي هي عين ذاته الي وجودها المخصوص حصل الامكان و الممكن في العقل فهو اضافة بين امرين مخصوصين في العقل من...
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 8؛ افتادگي: انجام؛ با اشكال هندسي، با خط كهن حنايي رنگ نوشته «كتاب تحلية الارواح. من افادات المولي افضل المتأخرين ملك العلماء العارفين كمال الملة و الدين عبدالرزاق ادام الله افاداته»؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: روغني گل و بوته دار، 93ص (94-2)، (19-15)، سطر، اندازه: 10×15/5 سم [ف: 1697-10]
آغاز: برابر؛ انجام: سلام علي المبتهجين بلذت الانس، سلام علينا و علي عبادالله الصالحين.
نام مؤلف به قرينه آغاز نسخه ذكر شد؛ خط: نسخ، كا: يوسف بن حسن الجاستي، تا: 734ق؛ مقابله شده؛ كاغذ: دولت آبادي، جلد: ميشن سياه، 18 سطر، اندازه: 11/6×24/5 سم [ف: 308-7]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، كا: عبدالرضا (عبدالرزاق) بن قاضي علي شولستاني، تا: قرن 11؛ 72گ (72-1)، اندازه: 12×18/5 سم [نسخه پژوهي: 121-3]
taḥliyat-ut tā’ib wa buġyat-ul ‘āmil-ir rāġib
تاريخ تأليف: 791ق
در بيان حقيقت توبه و متعلقات آن و تحلي به فضايل و تخلي از رذايل و اسرار عبادات و... مؤلف به تاريخ چهار محرم 791 در حرم مطهر حضرت اميرالمؤمنين (علیه السلام) به انديشه تأليف اين كتاب افتاده و پس از استخاره تأليف آن را آغاز كرده است. كتاب داراي يك «مقدمه» و هشت «قطب» و يك «خاتمه» است: المقدمة: في حقيقة التوبة و احوال التائب؛ قطب 1. التحلي بالاخلاق الحميدة؛ 2. التخلي من الاخلاق الدنية؛ 3. اسرار العبادات؛ 4. الترغيب و الترهيب؛ 5. الثواب و العقاب؛ 6. الآداب الدينية المروية عن آل الرسول عليهم السلام؛ 7. مسار الشيعة؛ 8. نقل بعض الروايات؛ الخاتمة: في ادعية مختصرة نافعة. در اين كتاب از مؤلفات علماي شيعه استفاده شده جز سه قطب اول كه از «الاربعين» فخرالدين رازي گرفته شده است.
[دنا 1032/2 (3 نسخه)؛ ذريعه 139/11؛ شماره 864]
خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 106
آغاز: قلبين في جوفه لا سيما في هذا الزمان المعكوس و الخلق المنكوس؛ انجام: من نفسك كهمك و اجعل ذكري لمعادك و يقرب الي بالنوافل
خط: نسخ نازيبا، بي كا، تا: قرن 9 يا 10؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مصحح، محشي، با علامت يلاغ با عبارات: «بلغ مطالعة، بلغ قراءة بمجمع الناس»، در برگ اول نام كتاب و مؤلف آن؛ تملك: علي با مهر «علي حبه جنة» (مربع) و عبارت «يظهر من الصفحة الثالثة ان التأليف في المأته الثامنه فراجع مكتوب»؛ كاغذ: الوان، جلد: تيماج شتري ساده عطف تيماج قرمز، 105گ، 17 سطر، اندازه: 13/5×17/5 سم [ف: 77-1]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 14
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي ف: 27-1]
(tahlīf-e modda‘ī (manzūm
قطعه منظوم در تحليف مدعي از محقق شيخ علي.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1131ط
بي كا، تا: قرن 13؛ 1ص (155) (در جنگ) [ف: 585-2/23]
tahlīl-e arvāh va ajsād
سمرقندي، مظفر بن مسعود،
samarqandī, mozaffar ebn-e mas‘ūd
[دنا 1032/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 153/22
خط: نستعليق، كا: شيخ احمد بن محمد جعفر خوانساري ساغر، تا: قرن 13؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج زرد، 5ص (215-211)، ابعاد متن: 7×13، اندازه: 11×18 سم [سنا: ف: 78-1]
taḥlīlat-un nisā’
ناشناخته. نام نگارنده در ديباچه و انجامه نيامده است. اختربيني است. با سربندهاي «نعت برج الحمل، نعت برج الجوزا، نعت برج السرطان...» تا «نعت برج الحوت».
[دنا 1032/2]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 2219/7- عكسي
آغاز: تحليلة النساء. اول ذلك نعت برج الحمل. ناري نهاري منقلب ذكر فمن كان نجمها بالحمل فانها يكون لاقصيرة و لاطويلة؛ انجام: او يوم الاربعاء من جمادي الآخرة كان سبب موتها يحذر عليها من مولدها ال اثني عشر سنة. فان جاوزت ها عاشت مأسنة. و الله اعلم.
خط: نسخ خوش، بي كا، تا: پيش از 1268ق، قرن 13؛ 22ص
(343-322) [عکسی ف: 1-66]
tahlīl-e hajar
گفتاري درباره تحليل حجر.
[دنا 1032/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1087/26
آغاز: عمل آخر. بسمله. اما عمل در تحليل حجر، فراگير حجر را پس تقطير كن و اعاده كن قاطر را؛ انجام: پس طرح كن بر او اكسير را پس قبول مي كند.
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، بي تا؛ مجدول؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج سرخ، 24 سطر (14/5×20)، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 4-1004]
التحميدات- حكمة العارفين
tahmīd-e ×odāvand
جامي، عبدالرحمن بن احمد، 898-817 قمري
(jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415-1493
[دنا 1032/2]
تهران؛ سلطنتي؛ شماره نسخه: 313/3
خط: نستعليق، كا: خواجه خواوند بن ميرك، تا: قرن 10؛ يك شمسه مذهب مرصع ممتاز، مجدول مرصع، مذهب، هفت صفحه از آغاز اين كليات شامل فهرست و اعلام كتاب نفحات الانس و نام عرفا و صوفياني كه در اين كتاب از احوالات آنان بحث رفته است و هم چنين نام 34 نفر از زنان عارفه و شاعره از جمله رابعه عدويه، فاطمه بنت المثني، فاطمه نيشابوريه و غيرهما، در صفحات 530-529 يادداشتي است به خط مرتضي قاجار ولد اسكندر ميرزا ابن نائب السلطنة عباس ميرزا كه درباره حادثه وحشتناك زلزله شهر اسلامبول در ششم محرم الحرام سال 1312 شرح وافي نوشته، از صفحه 1212 كتاب ليلي و مجنون تا صفحه 1301 كه انتهاي مثنوي ليلي و مجنون است نونويس؛ مهر: وليعهدي مظفرالدين شاه قاجار، «بروز قيامت بلرزد جسد- محمد بفرياد جعفر رسد 1165»؛ كاغذ: بخارائي نباتي، جلد: مقواي روكش تيماج زيتوني، 19 و 23 سطر، اندازه: 35×43 سم [ف: 235-3]
at-taḥmīr li-l-anām-i mu‘īn-id-dīn
[دنا 1032/2]
تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 315/8
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11 [نشريه: 110-2]
at-taḥannuk fi-t ta‘ammum
رساله مختصري است فقهي و استدلالي درباره تحت الحنک انداختن کسي که عمامه برسر مي نهد. موارد استحباب آن را در نماز و سفر و غير آن بيان داشته و احاديث اهل بيت (علیهم السلام) و اقوال علما را در اين باره آورده است. احتمالاً اين رساله تأليف کاتب آن يعني محمد باقر تبريزي باشد.
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 33/156-6606/3
آغاز: بسمله اعلم ان التحنک في التعمم ثبوته ضروري بين علماء الاسلام بان فعله مرغوب فيه استحباباً و ترکه مرغوب عنه کراهة الا ان الامامية اختلفوا في استحبابه مطلقاً في الصلوة و غيرها من غير فرق؛ انجام: من جهة الادارة تحت الحنک فتکون کاللحية في... بين المسلمين و المشرکين هي. قد فرغ من تسويدها...
خط: نسخ، كا: محمد باقر بن محمد سليم تبريزي، تا: شنبه 14 صفر 1293ق؛ مصحح؛ جلد: مقوايي با روکش پارچه، 20گ، 16 سطر، اندازه: 11×15 سم [ف: 812-2]
tahavvolāt-e sīyāsī dar kešvar-e ‘arāq
سبط، محمد تقي، ق 14 قمري
(sebt, mohammad taqī (-20c
پايان نامه تحصيلي مؤلف است كه در اسفند ماه 1333ش به دانشگاه تهران تقديم شده است. در تاريخ سياسي بسيار مختصر عراق است در سال هاي 1922-1918م و بعضي از حوادث مهم اين كشور در اين سال هاي پرآشوب.
[دنا 1032/2]
مشهد؛ امام هادي؛ شماره نسخه: 100
خط: تايپي، بي كا، بي تا؛ نسخه ماشين شده يك روي مي باشد؛ جلد: گالينگور قهوه اي، 126گ، 24 سطر، اندازه: 21/5×29/5 سم [ف: 74]
tahvīl tabdīl-e a‘dād
كنتوري، اعجاز حسين بن محمد قلي، 1286-1240 قمري
(1870-kantūrī, e‘jāz hoseyn ebn-e mohammad qolī (1825
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 28113
آغاز: بسنله، تحويل تبديل اعداد يك قسم است بسوي اعداد قسم ديگر بدون تغيير مقدار و آن دو قسم است صاعد و نازل؛ انجام: و از خارج قسمت خواهد بود و باقي از جنس مقسوم خواهد بود و هم چنين تا به مقدار اعلي تر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13 [رايانه]
تحويل سال- دليل المنجمين
tahvīl-e sāl
در دو «فصل»: 1. استخراج وسط تحويل؛ 2. معرفت ساعات تحويل.
[دنا 1032/2]
مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 453/11
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج خرمايي، 27 سطر (75×19/5)، اندازه: 13×24 سم [ف: 1-496]
tahvīl-o sene-l ‘ālam
يزدي، ابوالقاسم بن احمد، ق 13 قمري
(yazdī, ab-ol-qāsem ebn-e ahmad (-19c
[دنا 1032/2]؛ نسخه هاي منزوي 256؛ سزگين 142/7]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 3240/4
آغاز: باب الاول، در تقديم چيزي كه واجب مي باشد تقديم آن از امر تحويل سال هاي مواليد بدان بدرستي كه از براي معرفت استدلال به اشخاص علويه در انواع حالات انسان؛ انجام: پس اينست خلاصه آن چه مختصر نموديم ما از كتاب، يعني كتاب ابو معشر. تمام شد كتاب تحويل سال هاي مواليد و شروع شد در كتاب مزاجات
از باب اول تا باب هفدهم؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ با جدول هاي ستاره شناسي، متن از ابومعشر بلخي؛ كاغذ: پسته اي، جلد: رويه ميشن سياه، 40گ (104ر- 143ر)، 21 سطر، اندازه: 15/4×21/5 سم [ف: 6-320]
tahvīl-o sene-l mavālīd
رمال، حيدر بن محمد، قرن 7 قمری
(rammāl, heydar ebn-e mohammad (13c
وابسته به: احکام تحاويل سنی المواليد = المقالات فی احوال المواليد؛ ابومعشر فلکی، جعفر بن محمد (272-172ق)
مؤلف از خود نام نبرده است. همين قدر می گويد كه كتاب «تحويل سني المواليد» تأليف ابومعشر جعفر بن محمد بلخي را دستور كار خويش ساختم، كه به عين عبارت و با حفظ رسم الخط نقل مي شود. کتاب ابومعشر به نام ابوجعفر احمد بن محمد (مستعين بن معتصم عباسي 251-248) نگاشته شده است. اما احتمالاً حيدر رمال که گردآورنده مجموعه و کاتب نسخه است، همان مؤلف نيز هست.
[دنا 1033/2]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 5632/10
آغاز: بسمله، چنين گويد كي انج بيذا امذ از فضل اميرالمومنين ابوجعفر احمد بن محمد در علوم سختي حرص او بر اندوختن ان و زيادت محبتش اثر او بر گزيدنش بر هر چه جزاز انست بندكان او را بذان مي دارد تا توسل بذان مي كنند تا انج نيكو باشد دران و نزديكي مي جويند بذان چه بديع باشد از ان و اين كتاب چون در فن خويش از عظم طرفه يافتم و در ماده خويش بديع وسيلت خويش كردم بيش او و هديتي دانستم بذو و ان سبب كي مرا بذان حث كرد تا اين كتاب تصنيف كردم ان بوذكي من دفترها يكي درين فن كرده بوذم يافتم بيا كنده بفصول و بر كرده بشرح و تطويل و بيش ترين قاصر ديذم از انج بذان حاجت روذ و نام از انج مقصود بوذبس من خواستم تا تصنيفي كنم و هر جه بذان حاجتست در ان جمع كنم بر سبيل ايجاز و اختصار وجون تامل كردم از جمله دفترها اوايل درين فن كتاب ابومعشر موسوم بتحويل سني المواليد تمام تر يافتم و جامع تر فوايد و نكت را بس ان را دستور خويش ساختم و از ان جا زياده فصول بيو كندم و انج فرو گذاشته بوذ درش افزودم و در جداول بنهادم تا مختصر تر باشذ و بر خواننده اسان تر؛ انجام: و مضروب بجنس كرده را بر مخرج قسمت كرديم خارج قسمت جندين و الله اعلم، تم الكتاب و الحمدالله رب العالمين
در فهرست بدون نام مؤلف، نام مؤلف به استناد رايانه آستان قدس ذکر شد؛ خط: نسخ، كاتب= مؤلف، تا: 680ق؛ كاغذ: حنايي، جلد: چرمي عنابي، 14ص (142-128)، اندازه: 21/8×15/5 سم [ف: 440-8]
(tahvīl-e sennī-ye mavālīd (goftārī dar
اصل کتاب تأليف ابومعشر فلکی است اما مترجم ناشناس است و احتمالاً مربوط به قرن 8 و 9 قمری می باشد. رساله مرتب است بر چهار «گفتار»: 1. تحويل سال مولود؛ 2. احكام برج هاي طالع سال؛ 3. رسيدن انتها به مكان كواكب اصلي و مر تحويل؛ 4. رسيدن انتها به موضع كواكب و تحويل خانها (كذ) از فلك زحل.
[دنا 1033/2]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 12966/9
آغاز: پس از بسمله: گفتار در تحويل سني مواليد و احكام و چگونگي اعمال آن چون خواهي كه تحويل سال مولود بداني بنكر بافتاب اصل وي؛ انجام: دليل كند بر تباهي حال و بيكاري و تفكر و اهسته پيش آمدن كارها.
خط: نستعليق، بي كا: محمد هادی بن احمد خبوشانی، تا: 123 = احتمالاً 1230ق؛ درحاشيه صفحه اول اين رساله منظومه فارسي (در 9 بيت) است درباره طالع مواليد. بيت اول: «هركه زايد زمادران هنگام ** طالعش مي نهند در احكام»؛ كاغذ: نخودي، اندازه: 14×20/8 سم [ف: 18-148]
تحويل الكواكب الخمسة- دلالات الكواكب الخمسة
تحيات- دوازده باب
تحيات- دوازده امام
taḥīyyāt
قزويني، حسين بن محمد ابراهيم، 1126؟- 1208 قمري
(1794-qazvīnī, hoseyn ebn-e mohammad ebrāhīm (1714
منظومه زيبايي است در مناقب چهارده معصوم (علیهم السلام) در هشت «تحية»و يك «قصيده» در مدح حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) بدين ترتيب: تحية جامعة، الهية، ربانية، مستزادية، فتحية، عسكرية رحمانية، احمدية، نقوية و قصيدة فاطمية.
[دنا 1033/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 14690/7
آغاز: يا رب محمد المحاميد معه ** من بعد عليين بتول برعة/ ثم الحسنين و الحسين المظلوم ** و الكاظم جعفر محب تبعه؛ انجام: انك منتهي الشرف ** في فضلك حار السلف/ ليس لبدرك الكلف ** قربانك فوز المنن
خط: نسخ معرب، بي كا، تا: حدود قرن 12؛ مصحح، دستخط ميرزاي قمي؛ تملك: مرحوم ميرزاي قمي که با خط خود اين منظومه را از سروده هاي سيد حسين قزويني دانسته كه ظاهراً استاد ايشان بوده است؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي با لچك ترنج و سر ترنج، 11گ (134پ-144پ)، 14 سطر (9/5×16/5)، اندازه: 18×23 سم [ف: 37-199]
taḥīyyāt
در ستايش پيامبر و امامان شيعي.
[دنا 1033/2]
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6253/2
آغاز: تحية مسکية و عنبرية: تضوع مسک و عنبر اشهب ** بذکر ثناء الرب من خير مطلب؛ انجام: علي صاحب الکرات کالليث في الوغا ** صلاة سلام دائم غير فترة
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: انجام؛ مجدول؛ جلد: تيماج مشکي، 53گ (17ر- 69پ)، 18سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 383-3]
at-taḥīyyāt-uṭ ṭayyibāt
حسيني سيفي، محمد بن محمد مهدي،- 1150؟ قمري
(1738-) hoseynī seyfī, mohammad ebn-e mohammad mahdī
تحيات طيبات، عنوان اصلي اشعاري است كه سيفي قزويني، در صلوات و تحيات پيامبر و ائمه معصومين (علیهم السلام) سروده است، هر يك از اين منظومه ها نيز، عنواني خاص دارد. قطعه حاضر، يكي از آن هاست و تحيه ياسينيه نام دارد كه در هشت بيت سروده شده است. در نسخه شماره 1949 كتابخانه مرعشی، در اواخر نسخه نيز آمده است. (سيد محمود مرعشي)
آغاز: ربنا صل علي احمد خير المرسلينا ** و علي صاحب الحوض امير المؤمنينا
[دنا 1032/2؛ الذریعه 487/5 و 487/3]
آغاز: برابر
فقط يكي از آن قطعات موجود است؛ خط: نسخ، كا: احمد بن يوسف بن عبدعلي بن فياض بن عبد علي بن مفضل الخفاجي اصلا الغناقوي مسكن، تا: سلخ شعبان 1038ق؛ جلد: تيماج مشكي ترنج با سر، 1گ (1پ)، 5 و 15 سطر، اندازه: 12×19/5 سم [ف: 44-37]
آغاز: برابر؛ انجام: نظم العبد قوام فيهم الدر الثمينا ** طيب الله له الريح بحب الطيبينا
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ در حاشيه تخميس دوازده بند محتشم آمده؛ كاغذ: فرنگي، 2گ (107-106) 8 سطر، اندازه: [ف: 83-34]
التحيات الطيبات و التسليمات الفائحات علي محمد و آله الهادين للحسنات- تجويد
التحيات الطيبات و التسليمات الفائحات علي محمد و آله الهادين للحسنات- الصلاة العاليات
تحيات فارسي- دوازده باب
taḥīyyāt-ul ma‘ṣūmīn
رشتي اصفهاني، محسن بن محمد رفيع، ق 13 قمري
(raštī esfahānī, mohsen ebn-e mohammad rafī‘ (-19c
تاريخ تأليف: دوشنبه 28 جمادي الثاني 1278ق
اشعاري است بسيار سست و اكثراً مغلوط، در تحيت و مدح حضرات معصومين (علیه السلام)، مجموعاً هشتاد و هفت تحيت (قطعه)، پس از آن چهارده تحيت به نام چهارده معصوم به نثر عربي ساخته شده به روش صلوات خواجه نصير الدين طوسي تا بر جنازه وي خوانده شوند. پس از هر تحيت ابياتي با عنوان «ارشاد و تنبيه» و پس از آن ابياتي با عنوان «تبر انامه» افزوده شده و ناظم خواسته تا تولي و تبري و پند و اندرز را يكجا در اين اشعار عرضه كند. (سيد احمد اشكوري)
آغاز: الحمدالله الذي بنا و عمر طرح مزرعة قري شهود بلاد الدنيا... و بعد عرضه مي دارد احقر بنده شرمنده... ربنا صل علي من هو للخلق مشيرا ** و علي من هو للدين أميناً و أميرا...
[دنا 1033/2]
آغاز: برابر
خط: نسخ معرب، كاتب = مؤلف، بي تا؛ جلد: تيماج قهوه اي، 92گ (85پ- 176پ)، اندازه: 16/5×21 سم [ف: 4-225]
آغاز: برابر؛ انجام: رجاء نجحك في الدارين شيماً ** عن معاتبة الجزاء و لو بخلافي
خط: نسخ معرب، كا: عبدالجواد بن ملا لطفعلي، تا: جمعه 10 شعبان 1287ق؛ مصحح؛ جلد: تيماج نيلي، 139گ، 14 سطر، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 76-7]
التحية الاثني عشرية- دوازده امام
التحية الاثني عشرية- ملتقطات من رسالة التوحيد لسيد حيدر الآملي
التحية الاثني عشرية- مواعظ (منتخب)
taḥiyyat-un ḥasbiyya
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 4263/6
بي كا، تا: با تاريخ 662ق؛ 2/5گ (110)، 19 سطر [ف: 307-7]
at-taḥiyya ‘ala-š šī‘a
خراساني ترشيزي، احمد بن اسماعيل، ق 13 قمري
(×orāsānī toršīzī, ahmad ebn-e esmā‘īl (-19c
رساله اي در اثبات اين كه تحيت و صلوات فرستادن بر مؤمنين و شيعيان بلا اشكال است با استفاده از آيات و روايات و بيش تر نظر به استادش سيد كاظم رشتي دارد و فضايلي را براي او ذكر كرده است.
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 3611/8
آغاز: الحمدالله رب العالمين... اما بعد قال الله تبارك و تعالي في سورة الاحزاب يا ايها الذين آمنوا ذكروا الله ذكراً كثيراً؛ انجام: يعرفون نعمة الله ثم ينكرونها و الله من ورائهم محيط سيجزيهم و صفهم انه حكيم عليم و صلي الله...
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ مصحح؛ 6گ (58پ- 63پ)، 15سطر، اندازه: 10/5×15/5 سم [محدث ارموي مخ: 312-1]
التحير في حكم صلاة الجمعة- صلاة الجمعة
at-ta×bīr fī ‘ilm-it taḏkīr = at-taḥbīr fī ‘ilm-it taḏkīr
قشيري، عبدالكريم بن هوازن، 465-386 قمري
(qošayrī, ‘abd-ol-karīm ebn-e havāzan (997-1073
در معاني اسماء خداوند، كه به درخواست عدهاي از علاقمندان به مسائل عرفاني اين كتاب را املاء نموده است. وي قبل از شروع در شرح اسماء مطالبي با عنوان پيش گفتار، در چند باب ذكر كرده و بعد از آن براي شرح هر كدام از اسماء الله تعالي بابي مخصوص به خود قرار داده است.
آغاز: الحمد الله القديم... اما بعد فقد كثر سوال الراغبين في علم التذكير منا، في املاء كتاب تشتمل علي ابواب في هذا الفن
انجام: و قد انتهي كتابنا هذا و نجز علي و صف الاختبار و سبيل الايجاز، نسئل الله تعالي العفو و العافيه عما وقع فيه من الخلل انه ووف رحيم
چاپ: محقق ابراهيم بسيوني، قاهره، دار الكاتب العربي، چاپ اول، 1387ق، 102ص.
[كشف الظنون 354/1؛ هدية العارفين 608/1؛ بروكلمان 1/ (432) 556؛ دنا 1033 (6 نسخه)]
شرح و حواشي:
1- روح الارواح في شرح اسماء الحسني؛ سمعاني، احمد بن منصور (534-487)
2- مختار از كتاب تحبير؛ زين الدين الرازي، محمد بن ابي بكر (- 666)
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: اياصوفيا ش 1703؛ خط: نسخ، بي كا، تا: 15ربيع الاول 636 ق؛ 139گ، 18 سطر [فيلم ها ف: 1-297] و[3-228]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 139 عكسي
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [عكسي ف: 1-133]
نسخه اصل: فيلم كتابخانه ملي. توبينگن Orient qu 1703؛ خط: نسخ، كا: احمد بن درمش حاجب الملك الناصر، تا: 7 ربيع الثاني 685 ق؛ مقابله شده با اصل منقول و با اصل مؤلف و با اصل فخر فارسي؛ 199 گ [فيلم ها ف: 1-297 و 3-228]
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: عكسي بدون شماره
همان نسخه بالا [نشريه: 3-100]
ata×bīr fy naẓm-it ta‘bīr = ×āb nāme manzūm
فارسي، محمود
fārsī, mahmūd
36 گفتار منظوم در خوابگزاري است با استناد به آيات قرآن و احاديث در ابتداي هر گفتار و حاشيه ابيات: 1. شرايط خواب ها تا خواب ها درست آيد؛ 2. شناخت وقت خواب؛ 3. تأويل آن كه بنده خود را نزد ايزد تعالي بيند و ديدن فرشتگان؛ 4. تأويل مصحف و قرآن خواندن و خواب هايي كه تأويل آن از قرآن بود؛ 5. خواب هايي كه تأويل آن از كلام الله بود؛ 6. ديدن پيغمبران و صحابه (علیه السلام)؛ 7. ديدن آسمان و آفتاب و ماه و ستاره و رعد و برق و باران؛ 8. ديدن صاعقه و تگرگ و باران و برف و طوفان و دريا؛ 9. خطنه (كذا) و مسواك و خلال و وضو و سر و تن شستن؛ 10. حج و عمره و حجر الاسود و كعبه و مقام زمزم؛ [11. تأويل مرگ و گورستان و كفن و حنوط و نماز جنازه؛ 12. تأويل قيامت و ترازو و صراط و بهشت؛] 13. تأويل ديدن پريان و ديوان و غيرهما؛ 14. تأويل ديدن جوان و پيران؛ 15. تأويل اندام هاي مرد ديدن؛ 16. تأويل آن چه مي رويد از مردم و حيوانات؛ 17. تأويل آواز حيوانات؛ 18. تأويل بيماري ها و رگ و حجامت؛ 19. تأويل طعام ها و گوشت ها و غيره؛ 20. تأويل مهماني و سماع و بوي هاي خوش و خوان؛ 21. تأويل چهار پايان و اهل و وحش و سباع. فصل تمام در ذكر سباع؛ 22. تأويل مرغان و ماهي و مار؛ 23. تأويل پيشه وران؛ 24. تأويل كوه ها و زمين ها و سنگ ريزه؛ 25. تأويل درختان و ميوه هاي تر و خشك؛ 26. تأويل نبات ها از هر نوعي؛ 27. تأويل لباس و موزه و كفن و سراپرده و خيمه؛ 28. ديدن كلاه و كمر و گوشواره و درم و دينار و مس و آهي؛ 29. تأويل صلاح و چوگان و گوي زدن؛ 30. تأويل شهرستان و كوه و قلعه و بيابان؛ 31. تأويل هيزم از تر و خشك و چراغ و دود؛ 32. تأويل كشتن و گردن زدن و بر دار كردن؛ 33. تأويل عروسي و جماع و بوسه؛ 34. تأويل قلم و محبره و كتاب و قفل و كليد و آينه و خضاب و سوزن و رشته و غيرها؛ 35. تأويل گبرگي و كنشت و كليسا و تماثيل و گرمابه؛ 36. تأويل خواب هاي پراكنده ديدن.
نسخه هاي موجود از اين كتاب با هم تفاوت هايي دارند. در نسخه ش 518 دانشگاه استانبول نام كتاب و مؤلف به صورتي كه در بالا ذكر كرديم آمده است. نسخه ش 23/2 كتابخانه عمومي سمنان مقدمه اي دارد كه در نسخه مجلس و نسخه دانشگاه نيست. در اين مقدمه سراينده شرح حال خود را از آغاز تا زمان سرايش اين منظومه (يعني 37 سالگي اش) ذكر كرده است. وي اذعان كرده كه اين ابيات را از روي نسخه اي از تعبير خواب كه بر گرفته از ده كتاب بوده به نظم آورده و كل آن را در طي سه هفته سروده است. (حكيم با تصرفات مختصر)
در نسخه بدون نام مؤلف است با عنوان «خوابنامه»؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگي: آغاز و وسط و انجام؛ مجدول؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج زرد ترنجدار عطف قهوه اي، 14گ، 11 سطر (7×13)، اندازه: 11×18 سم [ف: 14-3569]
آغاز: الحمد الله رب العالمين و العاقبة للمتقين و الصلوات و السلام علي سيدنا محمد و علي آله و اصحابه اجمعين. گفتار اول در شرايط خواب ها تا خواب ها به دست آيد. گرت بايد كه راست بيني خواب ** پيشه كن راست گويي از هر باب/ در شب و روز با طهارت باش ** با دعاهاي استجارت باش؛ انجام: دارم اميدها به رحمت تو ** نا اميدم مكن به عزت تو/ اي تو آيي عروس فكرت زاد ** بر جهان سر به سر مبارك باد.
خط: نسخ و نستعليق، كاتب: عبدالكريم بن نظام الدين علي درمياني قايني، تا: 29 ذيقعده 1077ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره؛ جلد: ميشن مشكي با ترنج و سرترنج، 30ص (175-204)، ابعاد متن: 10/5×12، اندازه: 15/7×28/6 سم [ف: 29/1- 413]
آغاز: در تأويل لباس ها و جام ها و موزه و کفش و سرا پرده و خيمه و خرگاه و آلت هاي آن گفتار بيست و هشتم در تأويل کلام و کمر و کوشواره و پيراي ها و کوهر و درم... ابتدا نظم: دردرت شاه و تنگ حال يکيست ** نزد علمت فصيح و لال يکيست/ انبياء عاجزان درگه تو ** اوليا خود که اند در ره تو/ فصه نانموده داني تو ** آيت نانوشته خواني تو؛ انجام: فتبسم ضاحکاً من قولها: قهقهه اند هست در همه حال ** درنبي گفت ايزد متعال فليضحکوا قليلاً و ليبکوا کثيراً.
بخشي از آن تا گفتار سي و چهارم؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ جلد: گالينگور قهوه اي، 40گ (9ر-48پ)، اندازه: 13×18/5 سم [ف مخ]
ta×t-or raml
در رمل و اصول و قواعد و اشکال مختلف آن که در هفت اقليم تنظيم شده است.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3229/1
آغاز: بسمله الحمدالله... و بعد هذه الرمل من کتاب الاقليدي جهت از جهان الرمل که آن را تخت الرمل دانسته ايم مشتمل بر هفت اقليم اقليم اول در قاعده ساليانه به طريق جمهور و استادان؛ انجام: دشمنان و بند و زندان سر نفس: مطلوب: اصل شجره و عقل نهايت و نفس کل و اين اشکال شانزده گانه منسوبات خانه اي خودند
خط: نستعليق نازيبا، بي كا، تا: قرن 13؛ با جداول و اشكال؛ جلد: مقوا اسليمي عطف تيماج قهوه اي، 49گ، اندازه: 17×26 سم [ف مخ: 1-380]
ta×te-ye pūst
در تأويل آلاتي كه دراويش به كار مي برند و تفسير حروف هر يك از آن ها به يكي از آداب تصوف با شواهدي از آيات و احاديث اهل بيت عليهم السلام، بيش تر آن به روش سؤال و جواب مي باشد؛ در پنج «باب» كوتاه: باب: آيه پوست؛ باب: در بيان طريقت؛ باب: در بيان كوجك و كچكول؛ باب: در بيان پري و مريدي؛ باب: ثمره دوازده اركان
[دنا 1034/2]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 1766/4
آغاز: و الله جعل لكم من بيوتكم سكناً و جعل لكم من جلود الأنعام بيوتاً... اگر ترا پرسند كه فرض پوست بگو تكبير پر است؛ انجام: پنجم بمدعاي امت حضرت محمد صلي الله عليه و آله مشغول بودن، ششم از نماز آگاه بودن، و الله اعلم بالصواب.
خط: نستعليق، كا: رضا قلي بن نور الله (مشهدي)، تا: 12 شعبان 1085ق؛ جلد: تيماج قرمز، 6گ (47پ-52ر)، 15 سطر، اندازه: 13/5×20 سم [ف: 5-175]
تخريج احاديث الإحياء- تذكرة الاصفياء
ta×rīj-u aḥādīṯ-i š.-il mawāqif
سيوطي، عبدالرحمن بن ابي بكر، 911-849 قمري
(soyūtī, ‘abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446-1506
وابسته به: شرح المواقف السلطانية = شرح مواقف؛ جرجاني، علي بن محمد (740-816)
در اين رساله به درخواست يكي از دوستان احاديث شرح المواقف سيد شريف جرجاني استخراج و بررسي شده است.
[دنا 1034/2] معجم المؤلفين 128/5؛ كشف الظنون 1893/2 و 1149؛ دار صدام ص 86]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 22213
آغاز: بسمله، الحمدالله و سلام علي عباده الذين اصطفي و بعد فقد سألني بعض الاعزه ادام الله لي و له التوفيق و اذا قني و اياه حلاوه التحقيق ان اخرج له الاحاديث و الاثار الواقعة في شرح المواقف؛ انجام: و لقد فتنا سليمان و القينا علي كرسيه جسدا
خط: نسخ، كا: زكريا بن محمد شافعي، تا: 1060ق؛ مجدول؛ اهدايی: رهبر، فروردين 1374؛ كاغذ: نخودي، جلد: مقوا، 6گ، 23 سطر، اندازه: 16×25 سم [اهدائي رهبر: 2 اخبار 189-1]
ta×rīj-ul aḥādīṯ wa-l āṯār-il wāqi‘a fī minhāj-il bayḍāwī
عراقي، عبدالرحيم بن حسين، 806-725 قمري
(1326-1404)
رساله مختصري در احاديثي كه قاضي بيضاوي در منهاج آورده و نيز نقل راويان و بررسي و سند احاديث از جهت ارسال، صحت و ضعف آن ها.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 24596
آغاز: بسمله. الحمدالله كما ينبغي لجلاله؛ انجام: لكان اسفل الخف اولي بالمسح من اعلاه و رواه ابودرداء
خط: نسخ، كا: حامد حسين بن مولانا السيد حسين معمائي، تا: 1325ق؛ اهدايی: رهبر، اسفند 1376؛ كاغذ: نخودي فرنگي، جلد: مقوا عطف تيماج، 6گ، 21 سطر، اندازه: 16/3× 25 سم [اهدائي رهبر: 2 اخبار 189-1]
ta×rīj-ul qawāfī ‘alā tārī×-iṣ ṣāḥib
صاحب بن عباد، اسماعيل بن عباد، 385-326 قمري
(sāheb ebn-e ‘abbād, esmā‘īl ebn-e ‘abbād (939-996
رساله اي است در فن قافيه ولي بسيار كوتاه.
آغاز: بسمله، حرف الروي الذي بني عليه الشاعر قصيدته و لابد لشعر منه
انجام: و الموفول و الصحيح و التام و الوافي و المعدي قدتم تفسيرها في احسن آخر هذا الكتاب
[دنا 1034/2 (3 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تعليق، بي كا، تا: شوال 1265ق؛ يادداشتي در شرح الكناية ابلغ من التصريح از محمد رفيع الحسيني مورخ ربيع الاول 1271؛ كاغذ: فرنگي، جلد: چرمي نرم سياه، 3گ، 17 سطر، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 225-1]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3090/7- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 74-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ مجدول، با كمند؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: تيماج مشكي با ترنج و سرترنج، 3گ (147-145)، 19 سطر (8×18)، اندازه: 15/5×26/5 سم [ف: 15-38]
at-ta×rīj li-ṣaḥīḥ-il ḥadīṯ
برقاني، احمد بن محمد، 425-336 قمري
(baraqānī, ahmad-e-bn-e mohammad (948-1035
نسخه در صفحه عنوان چنين معرفي شده: »الجزء الأول من التخريج لصحيح الحديث عن الشيوخ الثقات علي شرط كتاب ابي اسماعيل البخاري و كتاب مسلم بن الحجاج القشيري أو أحدهما، مما أخرجه الحافظ أبوبكر احمد بن محمد بن احمد البرغاني الخوارزمي، من اصول أبي الحسن احمد بن محمد بن احمد بن منصور العتيقي (علیه السلام) (حافظيان)
[الأعلام زركلي 212/1؛ استدراكات علي تاريخ التراث العربي لفؤاد سزگين في علم الحديث 314؛ تاريخ نگارش هاي عربي 346-345/1؛ تاريخ بغداد 376-373/4؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامي 737-736/11؛ دانشنامه جهان اسلام 145-144/3؛ دليل مؤلفات الحديث الشريف المطبوعة 208-174/1؛ سير اعلام النبلاء 468-464/17؛ الفهرس الشامل، الحديث النبوي و علومه 353/1 و 628 و 1441/3؛ كشف الظنون 1682/2؛ معجم المؤلفين 74/2؛ فهرست آربري 50-49/4؛ ترجمه فهرست آربري از محمود شاكر سعيد 521/1]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1373 عكسي
آغاز: بسملة. آمنت بالله و اعتصمت به و توكلت عليه، أخبرنا الشيخ المسند الرحلة شرف الدين او زكريا يحيي بن يوسف... المقدسي ابن المصري قراءة عليه، و أنا أسمع في شوال سنة ثلاث و ثلاثين و سبعمئة بمصر، انا الشيخ المسند المحدث رشيدالدين ابومحمد عبدالوهاب بن طاهر بن علي القرشي الأزدي المعروف بابن رواج اجازة كتبها... ست و أربعين و ستمئة، انا الشيخ الامام الحافظ شيخ الاسلام جمال الحفاظ أبوطاهر احمد بن محمد بن ابراهيم السلفي الاصبهاني قراءة عليه و أنا أسمع، انا الشيخ أبوالحسن المبارك بن عبدالجبار بن أحمد قراءة عليه ببغداد، انا أبوالحسن احمد بن محمد بن العتيقي بانتقاء أبي بكر البرقاني... عن أبي حمزة، قال: كنت أدفع الزجام، يعني عن ابن عباس (علیه السلام)؛ انجام: صلاة يوم كسفت الشمس أربع ركعات في كل ركعة أربع سجدات. هذا حديث صحيح... كان النبي (صلی الله علیه و آله) اذا أتاه يوم بصدقة، قال: اللهم صل عليهم فأتاه أبي بصدقته، فقال: اللهم صل علي آل أبي اوفي، صحيح من حديث شعبه... كلهم عن شعبه ووقع لنا بحمدالله عالياً... آخر الجزء الأول و الحمدالله وحده ... و حسبنا الله و نعم الوكيل.
نسخه اصل: كتابخانه چستربيتي، ش 3890؛ خط: نسخ، كا: محمد بن علي سروجي، تا: شنبه 3 ذيحجه 709ق؛ مصحح، در اول و آخر نسخه بيش از 18 گواهي قرائت و سماع از افراد مختلف در تاريخ هاي متفاوت، كاتب نسخه را از روي نسخه مقدسي نوشته كه در آخر آن سماع به خط مقدسي به تاريخ شنبه دهم شعبان 574 بوده، كاتب احاديث اين جزء را از ابوحفص عمر بن محمد منهوري و اقفهسي و بري و اطرياني در روز جمعه 18 شوال 733 در جامع عتيق مصر شنيده است و همو قرائت كرده اين جزء را بر استادش ام عبدالله زينب بنت كمال الدين عبدالرحيم به اجازه اي كه او از عبدالرحمن مكي داشته در روز دوشنبه 22 محرم 739، جديدترين سماع موجود در نسخه به تاريخ روز جمعه سلخ شعبان784 است كه در اول نسخه ثبت شده؛ 19ص، 20 سطر [عكسي ف 149-4]
ta×ṣīṣ-u ‘umūm-il kitāb bi-l-×abar-il wāḥid
همداني، عبدالصمد بن محمد حسين، - 1216 قمري
(1902-) hamadānī, ‘abd-os-samad ebn-e mohammad hoseyn
رساله اي كوتاه و استدلالي در اين بحث و ايشان معتقد به عدم جواز تخصيص عموم كتاب به خبر واحد است و به مجوزان تخصيص از چند جهت پاسخ داده است.
آغاز: بسمله، هذه تعليقة من العبد الجاني عبدالصمد الهمداني علي مسألة جواز تخصيص عموم الكتاب بخبر الواحد احتج المجوز لتخصيص عموم القرآن بخبر الواحد بانهما دليلان تعارضا و العمل بالعام يستلزم الغاء الخاص... و فيه نظر من وجوه انجام: و اذا لم يحصل من المخصص ظن ارجح من عموم الكتاب.
[دنا 1034/2 (6 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فستقي و نخودي آهار مهره، جلد: ميشن عنابي، اندازه: 14×21 سم [ف: 5-639]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ 3گ، اندازه: 15×21 سم [ف: 100-3]
آغاز: برابر
خط: شكسته نستعليق، كا: محمد تقي، تا: قرن 13؛ 22 سطر، قطع: ربعي [چهار كتابخانه مشهد- ف: - 235]
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: محمد بن حاج حميد كرماني، تا: 1202ق، 2 گ (129ر- 130ر)، اندازه: 9×16 سم [ميراث اسلامي: دفتر نهم- 104]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 1567/4
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي ف: 395-4]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد كاظم بن محمد رضا بيات ايرواني، تا: 23 ذيقعده 1220ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 2گ 68پ- 69پ) اندازه: 12/5×19 سم [ف: 11-19]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، بي تا [رايانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ جلد: چرم قرمز، 2گ (105پ- 106پ)، 23سطر، اندازه: 13×21 سم [مؤيد: 242-1]
ta×ṣīṣ-ul kitāb bi-×abar-il wāḥid
وحيد بهبهاني، محمد باقر بن محمد اكمل، 1118-1205 قمري
(vahīd-e behbahānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad akmal (1707-1791
فائده اي است مختصر در اقوال اصحاب در جواز تخصيص قرآن به خبر واحد و ادله آنان.
[دنا 1034/2]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 277/15
آغاز: فائدة، اختلف الأصحاب في جواز تخصيص الكتاب بخبر الواحد علي أقوال
نسخه اصلي: كتابخانه شيخ محيي الدين مامقاني- قم؛ خط: نسخ، كا: اسماعيل بن محمد زمان اصفهاني، تا: 1200-1197ق؛ مصحح، محشي از مؤلف؛ 1گ (240ر-240ر) [عكسي ف: 1-325]
ta×sīs-nāme
تائب تبريزي، اسماعيل بن حسين، - 1374 قمري
(tā’eb-e tabrīzī, esmā‘īl ebn-e hoseyn (-1955
درباره اتحاد شكل مردم ايران و درخواست استثنا براي روحانيون مشهد. سروده در سال 1347.
قم؛ فيضيه؛ شماره نسخه: 2008/3
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ اندازه: 11×13 سم [ف: 164-3]
ta×ṭa’at-ul mutannabī wa bayān-u sirqat-i-hi fī ma‘ānīlāmīyat-i-h
علوي حسيني، مظفر بن فضل، - 656 قمري
(alavī hoseynī, mozaffar ebn-e fazl (-1259‘
وابسته به: ديوان المتنبي؛ متنبي، احمد بن حسين (354-303)
ابوالطيب احمد بن حسين بن حسن جعفي معروف به متنبي (354-303) شاعر و اديب مشهور قرن چهارم هجري است كه «ديوان شعر» كبير مشهور او بيش از 40 شرح دارد. ابوطيب را بدين جهت «متنبي» خوانند كه ايشان بر قبيله بني كلب خروج كرد و ادعاي نبوت نمود. عده اي به متنبي سرقت مضامين و الفاظ بديع در اشعار را نسبت داده اند. از جمله افرادي كه متعرض رد و مناقشه با ايشان در بسياري از موارد شده محمد بن حسن مظفر حاتمي معروف به ابوعلي بغدادي (م 388) بوده كه در لغت و ادب حاذق و با متنبي مخاطبه داشته و غالباً ايشان را مورد شماتت قرار داده انكار مي نمود. از تاليفات ابوعلي بغدادي در رد متنبي كتاب «الموضحة في مساوي المتنبي» و «الرسالة الحاتمية في شرح ما دار بينه و بين المتنبي» بوده و در اين كتاب ها سرقت الفاظ و مضامين در اشعار متنبي را بررسي نموده است. ابوعلي مظفر بن فضل، اديب عراقي و مؤلف كتاب «نضرة الاغريض» در شعر و شعرا، رساله حاضر را در بيان مذاكرات بين محمد بن حسن مظفر حاتمي و متنبي و در سرقت متنبي در معاني لاميه نگاشته است. مؤلف پس از بيان و بررسي محاورات در تخطئه متنبي و پس از ذكر مشايخ و راويان نقل اشعار از متنبي، به بيان شواهد شعري از شعرايي مي پردازد كه متنبي در قصيده لاميه خود معاني يا الفاظ آن اشعار را مورد سرقت قرار داده است. برخي از آن شعرا عبارتند از: ابو تمام، ابن رومي، مجنون ديوزكي، دعبل خزاعي، بختري، ابن ابي زرعه، او نراس، بروقعي، ابو دلف، ابن عيينة، ابو زبيد طالي، ابو علي، امروء القيس و اصمعي. (حبيب الله عظيمي)
آغاز: حمد الله الذي نشات الاشياء من مشيته و ذلت عزة المتكبرين دون جلال عظمتنه
انجام: انجام كتاب: انقضي الكلام علي قصيدة ابو الطيب حسب ما سلب... و الحمد الله رب العالمين و صلواته علي سيد المرسلين [دنا 1034/2] كشف الظنون 1959؛ روضات الجنات 221/1 تا 230؛ الاعلام زركلي 165/8]
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 2597/2
آغاز: برابر انجام: قياسا علي ذلك الاصل و هذا قول غير منقول.
خط: نسخ، كا: محمد بن محمد حسن شريف، تا: 1279ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوايي باروكش كاغذ ابري رنگي، عطف تيماج ترياكي، 34گ (20پ- 53)، اندازه: 17/5×26/5 سم [ف: 554-12]
at-ta×ṭa’a wa-t taṣwīb
كاظمي، اسدالله بن اسماعيل، 1237-1186؟ قمري
(kāzemī, asad-ol-lāh ebn-e esmā‘īl (1773-1822
رساله اي است در بررسي اين كه مجتهد در حكم دادن به مسائل يا مخطي است يا مصيب و ظاهرا بخشي از كتاب مؤلف در اصول فقه باشد كه به نام «مناهج الاصول» معروف است.
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 4342/1
آغاز: في بيان الاحكام الواقعية و الظاهرية و ما يتعلق بذلك من حد الفقه و غيره لاريب في ان لكل فعل و واقعة بعد ثبوت التكليف و استقرار الشريعة حكما من الاحكام الشرعية؛ انجام: فان الخطأ في كثير منها ينشي من اهمال هذا الاصل او عدم انتفائه انتهي و هو منظور فيه من وجوه شتي تعرف مما ذكرنا
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ جلد: تيماج مشكي، 10گ، 21 سطر، اندازه: 21/5×31 سم [ف مخ]
at-ta×ṭa’a wa-t taṣwīb
انصاري، مرتضي بن محمد امين، 1281-1214 قمري
(ansārī, morteza ebn-e mohammad amīn (1800-1865
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11484/6
خط: نسخ، بي كا، تا: 1301ق؛ 43ص (157-154) [مختصر ف: 149]
ta×fīf-ul ‘ibād fī bayān-i ’aḥwāl-il ijtihād = al-ijtihād
شهيد ثاني، زين الدين بن علي، 965-911 قمري
(šahīd-e sānī, zayn-od-dīn ebn-e ‘alī (1506-1558
رساله اي اصولي در مبحث اجتهاد و تقليد است. شهيد ثاني جز اين رساله، در اين موضوع داراي «رسالة في الاجتهاد» يا «الاقتصاد و الارشاد الي طريق الاجتهاد» و «رسالة في عدم جواز تقليد الاموات من المجتهدين برسم السيد حسين بن ابي الحسن» است. اين رساله در دو «مقام» است: 1. در اين كه اجتهاد بر همگان واجب است تا زماني كه خالي از مجتهد نباشد؛ 2. در اين كه وقتي مجتهدي از دنيا مي رود نظريات فقهي وي نيز از اعتبار ساقط مي شود. در آن از علامه و شارح تهذيب و نگارنده مهذب و ذكري و دروس شهيد و ارشاد المسترشد و هداية الطالبين پسر علامه ياد مي شود.
آغاز: بسمله اللهم ارنا الحق حقا و اجعلنا من اهله و انصاره... و بعد فهذه مقاله في تحقيق ما وقع من الاختلاف في وجوب الاجتهاد قد ابرزت فيها ما خطر ببالي... و سميتها بتخفيف العباد في بيان احوال الاجتهاد فعليك ان تنظر فيها بعين الانصاف متجنبا عن المكابرة و الاعتساف و احفظ في ذلك وصية سيد الاوصياء... عليه الصلوة الاوفي كذا و التحية الا علي كذا فلا تنظر الي من قال و انظر الي ما قال فان الحق احق بالاتباع
انجام: و ليت شعري ماذا يقول هذا القائل اذا كثر المجتهدون الاحياء و بلغوا مأية الف او اكثروهم متفرقون في الاقطار... شرقا و غربا جنوبا و شمالا فما ذا يفعل المكلف العامي في عمله فما هو جوابه فهو جوابنا
[الذريعة 4/4؛ دنا 1034/2 (12 نسخه)]
خط: نستعليق، كا: تاج الدين حسين مشهور به صاعد، تا: با تاريخ 982 ق؛ 12ص (289-300)، 19 سطر، اندازه: 10/5×19 سم [ف: 32-137]
آغاز: يوم القيمة و نحن نذكر لك وجها واحدا هو اساس العمل و عمادة الاقوي و عليه تتفرع سائر العبادات و اليه ترجع الفتوي... سائلين قبل الشروع فيه ما سألتموه مؤكدين بما اكدتموه... بل اقول ان الواجب علي الانسان الايقصر في قبول النصيحة علي الاصدقاء و الاحباء الامجاد... فاقول ان الله سبحانه قد ذم في كتابه العزيز قوما تركوا الاستدلال علي معتقدهم و ما يدينون به و يعتقدون بسلفهم و آبائهم (تا مي رسد در گ 171ب بدين جا): فالواجب علي اهل العصر استفراغ الوسع و بذل الجهد في تحصيل الواجب الذي اقل مراتبه كونه كفائيا... وهب ان الشبهة قد تعرض في هذه الوجوه او اكثرها... لاضابط له يرجع اليه و لاحد له من العلم يقف عليه فنجد.
(برگ 172 سفيد است و در گ 173ر دارد:) انه لايجوز تقليد الميت و مع ذلك لم يذكره احد من شراح الكتاب في ذلك قولا لاصحابنا يقابل ما افتي به العلامة؛ انجام: وها انا ايها الاخوان في الدين قد اديت الامانة حسب ما امرت... و هاهنا نقطع الكلام حامدين الله تعالي.. و الحمدالله رب العالمين و قد فرغ من تسويد هذه الرسالة... زين الدين بن علي العاملي الشهير بابن الحجة... و
كان زمان تأليفها و رقمها من اولها الي آخرها في جزء يسير من يوم قصير و هو الخامس عشر من شهر شوال من شهور سنة تسع و اربعين و تسعمائة من الهجرة النبوية علي مشرفها السلام و التحية حامدا مصليا مستغفرا.
خط: نسخ، كا: حسن بن علي ظهيري عاملي، تا: جمادي الثانی 1065ق، جا: نجف؛ كاتب نسخه را براي شيخ علي بن شيخ محمد بن شيخ حسن بن شيخ زين الدين شهيد ثاني در نجف در جمادي دوم 1065 نوشته، با علامت: «بلغ مقابلة بقدر الطاقة»؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: مقواي ته ميشن، 181گ، 14 و 19 و 20 سطر (7×13/5)، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 5-1656]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ كاغذ: ترمه، جلد: ميشن قهوه اي، 5گ (46پ- 50ر)، 25 سطر، اندازه: 18×24 سم [ف: 6-6]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ جلي، بي كا، تا: قرن 12، اهدايی: رهبر، بهمن 1384؛ كاغذ: حنايي آهار مهره، جلد: تيماج مشكي، 6گ، 20 سطر، اندازه: 19×20/5 سم [اهدائی رهبر: 3-135]
بي كا، تا: قرن 13؛ قطع: رقعي بزرگ [ميراث شهاب: س 9 ش 32-2]
آغاز: برابر؛ انجام: فان المحذور المذكور حينئذ متوجه أيضاً فما هو جوابه علي هذا التقدير فهو جوابنا علي ذلك التقدير و الله أعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب و الحمدالله وحده.
خط: نسخ خوش، بي كا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ كاغذ: شرقي آهار مهره، 13گ (80-92)، سطر، اندازه: 6/5×10/5 سم [ف: 30-588]
آغاز و انجام: برابر
كا: شيخ حسن قمي، تا: 12 ربيع الثاني 1270ق؛ 6گ (349-354پ) [ف: 11-347]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: عبدالعظيم بن مشهدي رحيم آجرلو كهكي، تا: 1272ق، جا: کهک از بلوك بلده ساوج؛ كاغذ: فرنگي نباتي، جلد: تيماج قرمز، 6گ (178پ-183پ)، 14 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 23-774]
بي كا، بي تا؛ با يادداشت ها و حواشي به خط ميرزا محمد ارباب (محمد قمي از شاگردان شيخ انصاري و ميرزاي شيرازي) و فرزندش محمد باقر در آغاز نسخه [د.ث. مجلس]
بي كا، بي تا [نشريه: 13-361]
آغاز: برابر؛ انجام: فان المحذور المذكور حينئذ متوجه ايضا فما هو جوابه علي هذا التقدير فهو جوابنا علي ذلك التقدير. و الله اعلم. م.
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ محشي با نشان «منه» و يك حاشيه از كسي ديگر كه شهيد را رد مي كند؛ 10گ (85پ-94ر) [ف: 1664-5]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1462/5 عكسي
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي: ف: 320-4]
كا: سيد ابوطالب محمد موسوي، بي تا؛ 5ص، قطع: رقعي [مروي: ف: - 317]
كا: احمد بن عبدالعالي بن عبدالباقي بن ابراهيم بن علي بن عبدالعالي ميسي عاملي، بي تا [نشريه: 328-4]
ta×fīf-ul ‘aḏāb ‘an-il kuffār bi-ḥasanāt-i-him
كسكين، احمد الاطه وي، ق 12 قمري
(kaskīn, ahmad-ol-athe vī (- 18c
تاريخ تأليف: دوشنبه 22 ذيحجه 1101ق
رساله اي استدلالي است در اين كه كافران كه عقيده به اسلام ندارند اگر در دنيا يكي از خصال نيكو را داشته باشند، آيا اين خصلت سبب تخفيف عذاب آن ها مي شود يا نه. اين رساله به طور استدلالی و با نقل اقوال دانشمندان اهل سنت نگاشته شده است. (سيد احمد اشكوري)
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 2284/3
آغاز: الحمد لوليه... و بعد فاعلم أنه اتفق علماء الامة من اهل الاسلام و الملة و نطق الكتاب و السنة؛ انجام: و حفظاً من كل شيطان ما رد و من كل حاسد و لاتكلنا الي أنفسنا فيكون لنا رائداً غب رائد.
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ مصحح، محشي؛ جلد: تيماج قهوه اي، 7گ (24پ-30ر)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 6-269]
at-ta×alluf ‘an jayš-i usāma (r.-un fī) = jayš-u usāma
شيرواني، محمد بن حسن، 1098-1033 قمري
(šīrvānī, mohammad-e-bn-e hasan (1624-1687
احتجاجي در باب امامت است و درباره تخلف عده اي از صحابه از فرمان حضرت پيامبر (صلی الله علیه و آله) مبني بر حضور در لشكر اسامة بن زيد، و حكم متخلفين از آن.
آغاز1: الحمدالله اولا باديا و ثانيا تاليا و الصلوة علي خير من شرب صوب الغمام محمد المبعوث من اشرف جرائيم الانام و آله السادات الانام
انجام: و الانكار لامامة اسامة و الجحود للنبوة متعللا بالمذكورات من معدن واحد و تضرع علي اصل واحد و تشابهت الاحوال و استقربت بلافرق
[دنا 1035/2 (13 نسخه)؛ فهرستواره منزوي 191/9]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
خط: نستعليق شكسته، كاتب = مؤلف، تا: قرن 11؛ مصحح؛ 35گ (35-1)، اندازه: 14/5×21 سم [نسخه پژوهي: 40-1] و [نسخه پژوهي: 78-3]
آغاز: برابر1؛ و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12، جلد: گالينگور قهوه اي، 80ص (37-116)، اندازه: 13×19 سم [ف: 33/1-175]
خط: نسخ، كا: محمد مومن بن محمد امين حسيني، تا: 1101ق؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج ترياكي، 15 سطر (7×12)، اندازه: 13×19 سم [ف: 16-434]
آغاز: برابر2؛ انجام: و هو بقاء المتاخر و فناء المتقدم مناف للنصوص الكثيرة المتضمنة
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ مصحح؛ جلد: تيماج قرمز با ترنج با سر؛ واقف: مؤمن كشميري؛ 39گ، 22 سطر، اندازه: 12/5×23 سم [ف: 32-176]
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ مقابله شده؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج آلبالويي ترنج دار، 74گ، (99پ-172پ)، 15 سطر (8×14)، اندازه: 12×29 سم [ف: 427-16]
بي كا، بي تا؛ كاغذ: شكري مهر خورده، جلد: ميشن سرخ، اندازه: 12×19 سم [فهرست عراقی: 1-328]
آغاز: برابر2؛ انجام: لايقال عدم تمكن ابي بكر من الامتثال من اول الامر دليل علي عدم كونه مأموراً بناء علي ما تقرر من امتناع الامر في صورة.
بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ جلد: تيماج زيتوني، 43گ (125پ- 167پ) [ف: 25-210]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر
خط: تعليق، بي كا، بي تا؛ 49گ (53پ-101پ) [ف: 562-3]
آغاز: برابر1؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ واقف: نائيني؛ 31گ، اندازه: 12×22 سم [ف:4-116]
آغاز: برابر1؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ واقف: فهرستي؛ 28گ، 20 و 21 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف:4-116]
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ 21 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 3-113]
بي كا، بي تا؛ 38گ، (54-17)، اندازه: 12×23 سم [ف: 109-1]
آغاز: برابر1؛ انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد زكي بن ملا محمد جعفر همداني، بي تا، جلد: تيماج قهوه اي، 76 (1پ-76پ)، اندازه: 19×14 سم [ف: 11-147]
ta×alof-e ma‘lūl az ‘ellat-e tāmme
اراك؛ دهگان؛ شماره نسخه: 156/14
آغاز: در شرح بتقريب چند جا ذكر كرده ايد كه تخلف معلول از علة تامه؛ انجام: غير متنازع فيه ميان علما است و خلاف اصطلاح است...
داراي 4وجه، كاتب در حاشيه ص 272 چنين نوشته: «افتاده است اوراق آن پيدا نبود، از اين جا ببعد»؛ كا: ملا محمد باقر گواري، بي تا؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: چرم مشكي، 8گ (265ر-272پ)، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-207]
ta×allul-us sukūn bayn-al ḥarakatayn
حسيني بحراني، محمد بن ابراهيم، ق 11 قمري
(hoseynī bahrānī, mohammad ebn-e ebrāhīm (- 17c
رساله در تخلل سكون بين دو حركت است كه با توجه به آراء مشائين از حكما و گفته هاي شيخ الرئيس در اين رساله گفتگو شده.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 6658/3
آغاز: الحمدالله الذي تحيرت العقول في كنه ذاته و تحركت الافلاك تشبيهاْ لاول مخلوقاته؛ انجام: و بما استد للنا يهدي الي
الحق و يدعوا الي الصدق و الحمدالله اولا و آخراْ
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ جلد: روغني، 19گ (31پ-49پ)، اندازه: 14×20/5 سم [ف:17-221]
at-ta×allul wa-t takā’uf-ul ḥaqīqīyān
حسيني بحراني، محمد بن ابراهيم، ق 11 قمري
(hoseynī bahrānī, mohammad ebn-e ebrāhīm (- 17c
رساله استدلالي كوتاهي است بر امكان وجود خلل بين دو چيز يا فشردگي در اشياء، به روشي فلسفي و پاسخ به گفته هاي آنان كه اين موضوع را در بحث هاي فلسفي خود انكار نموده اند.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 6025/6
آغاز: استدل علي وجود التخلل و التكائف بشواهد محسوسة تفيد اليقين بوجودهما؛ انجام: فلا تناقض لانتفاء بعض شروطه و هو وحدة الزمان كما أشير اليه.
خط: نستعليق، كا: يكي از شاگردان سيد ماجد، تا: 1152-1151، جا: کاشان، مدرسه عماديه؛ جلد: تيماج قهوه اي، 5گ (55پ-59پ)، اندازه: 8/5×12/5 سم [ف: 16-27]
ta×līṣ-ul aḥkām fī masā’il-iṣ ṣīyām
اخباري، محمد بن عبدالنبي، 1232-1178؟ قمري
(a×bārī, mohammad ebn-e ‘abd-on-nabī (1765-1817
[دانشگاه تهران 2330/11]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3341/5
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياكي، 5گ (142-147)، 23 سطر (9×15)، 15×20/5 سم [ف: 11- 2330]
at-ta×līṣ fī š.-i muqaddamat-il azhār
مقرائي، يحيي بن محمد، 990-908 قمري
(1503-1582)
الازهار في فقه الائمة الاطهار؛ يمني، احمد بن يحيي (775-840)
تاريخ تأليف: شنبه 24 شعبان 938ق
شرح استدلالي مزجي است بر مقدمه اصولي «الازهار» امام مهدي، با گفتگو و رد و ايراد در گفته هاي مؤلف و نقل نظرات بعضي ائمه زيديه و دانشمندانشان. بنا به گفته شارح، در اين شرح به اختصار برگزار شده و تفصيل ادله را به كتاب «الوابل المغزار في شرح الاثمار» خود حوالت مي دهد
[دنا 1035/2]
قم؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 35/5
آغاز: الحمدالله علي كل حال و صلاته و سلامه علي سيدنا محمد و آل خير آل، هذه نبذة لطيفة مشتملة علي معاني مقدمة الازهار؛ انجام: اللهم آتنا في الدنيا حسنة و في الاخرة حسنة و قنا عذاب النار و انت المستعان و عليك البلاغ
خط: نسخ، بي كا، تا: 14جمادي الثاني 1061ق، جلد: تيماج قهوه اي، 34گ، (106پ-140پ)، اندازه: 15×21/5 سم [ف: -36]
ta×līṣ-ul qawā‘id
عصار، محمد بن محمود، 1264؟- 1356؟ قمري
(assār, mohammad ebn-e mahmūd (1848-1937‘
وابسته به: تمهيد القواعد الاصولية و العربية لتفريع الاحكام الشرعية = تمهيد القواعد؛ شهيد ثاني، زين الدين بن علي (911-965)
تاريخ تأليف: شب 28 رمضان 1346ق
حاشيه اي است بر كتاب «تمهيد القواعد» شهيد ثاني است.
[دنا 1035/2]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 2962
آغاز: اني بعد ما فرغت من تصنيف تخليص الاصول و الفرآئد عن الفضول و الزوآئد و شرعت في الفقاهة الرضويه علي نحو يسهل علي الطلبته المستعدين نيل المراد و سلوك طريق الاجتهاد؛ انجام: فاعرضنا عن ذكرها و التعرض لما يرد عليها.
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ واقف: محمد عصار (مؤلف)، ارديبهشت 1307؛ 242گ، مختلف السطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 6-10]
ta×līṣ-ul kifāya
عصار، محمد بن محمود، 1264؟- 1356؟ قمري
(assār, mohammad ebn-e mahmūd (1848-1937‘
وابسته به: كفاية الاصول؛ آخوند خراساني، محمد كاظم بن حسین (1329-1255)
تاريخ تأليف: 1344ق؛ محل تاليف: مشهد رضوي
شرح و توضيح كتاب «كفاية الاصول» است. عبارت متن را در عنوان «تخليص» و مطالب شرح را در عنوان «اقول» معنون داشته است.
[دنا 1035/2]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 2963
آغاز: الحمد لمن يستحقه بذاته و يعرفه العارفون لذاته؛ انجام: طالبي الاجتهاد الي حدالاياس
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ واقف: محمد عصار (مؤلف)، 1346ق؛ 210گ، مختلف السطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 10-6]
ta×līs-ul manteq
رساله كوتاهي در مقدمات منطق، در نه «باب» و هر باب در چند «فصل»: باب 1. غرض المنطق؛ 2. ايثاغوجي (كذا)، در چند فصل؛ 3. الحد و الرسم؛ 4. القضايا، در چند فصل؛ 5. القضايا و جهاتها، در چند فصل؛ 6. التناقض؛ 7. العكس؛ 8. فی ما يجب قبوله من التصديقات و ما لا يجب؛ 9. الحجج، در چند فصل.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9013/1
آغاز: يا واهب العقل و مفيض العدل افض علينا انوار الحق و طهر نفوسنا عن سيئات الخلق... و بعد فهذا تلخيص من المنطق امليته علي سبيل الارتجال مستعينا بالله ولي التوفيق و هو حسبنا و اعم الوكيل. الباب الاول فيغرض المنطق. العلم اما تصور و هو حصول الشيء في الذهن و اما تصديق و هو الحكم علي المتصور؛ انجام: يحرك فكه الاسفل عند المضغ و هو لا يفيد اليقين لاحتمال ان يكون حال غير المذكور بخلاف حال المذكور كالتمساح.
خط: نسخ و نستعليق، كا: محمد جعفر بن محمد سعيد موسوي متخلص به غيرت، تا: دوشنبه غره جمادي الثاني 1183ق؛ مصحح، محشي؛ تملك: عليقلي بن علي اكبر اروميه اي در 1275ق با مهر «عبده الراجي علي قلي 1279» (بيضی)؛ مهر: «انك حميد مجيد» (بيضی)، كتابخانه جعفر سلطان القرايي؛ كاغذ: بيش تر فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 14گ (1پ-14ر)، اندازه: 10/7×16/4 سم [ف: 623-29/2]
ta×līl-uš ši‘r fi-l wuḍū’ wa-l ġusl wa ḥukm-u-h
موسوي، محمد حسين بن محمد، ق 13 قمري
(mūsavī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad (- 19c
رساله استدلالي كوتاهي است در حكم تخليل (آب رساندن) به موها و بحث در آن كه موي انبوه و موي كم پشت ممكن است در حكم، شريك نباشد و اين كه صورت به چه چيزي صدق مي كند و اگر باشد صورت شسته شود آيا موهاي آن از قبيل ريش، ابرو و... هم تابع آن است يا خير؟
[دنا 1036/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 11327/3
آغاز: مقالة لا اشكال في عدم وجوب تخليل الشعر من غير فرق بين اللحية و الشارب و الهدب و الحاجب؛ انجام: قال عيه و آله السلام هذا وضوء لا يقبل الله الصلاة الا به و الله تعالي و رسوله و اهل الذكر صلوات الله عليهم اعلم بحقيقة الحال
خط: نستعليق تحريري، كاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ مصحح، محشي؛ كاغذ: فرنگي، 2گ، 24 سطر، اندازه: 12×17/5 سم [ف:28-520]
ta×līl-uṣ ṣā’im asnān-a-h min baqīyyat-iṭ ṭa‘ām = javāb-e so’āl-e ×ān ahmad ×ān-e gīlak
شيخ بهائي، محمد بن حسين، 1030-953 قمري
(šey×-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547-1621
رساله اي است فقهي، در موضوع حكم تخليه دندان براي روزه دار كه در جواب سؤال خان احمد حاكم گيلان، تحرير شده است. سؤال مشابهي ضمن 15 پرسش شاه عباس از شيخ بهائي موجود است كه به فارسي است.
آغاز: بسمله: يقول الفقير الي الله الغني بهاءالدين العاملي انه القي الي كتاب من لدن حكيم عليم لازالت اطناب دولته مربوطة باوتاد الخلود و آيات ملكه مقرونة بالابود و السعود الي يوم الموعود و كان ذلك الكتاب متضنا لسئوال انيق هو من سوانح خاطره الارفع الانفس و منطويا علي بحث رشيق هو من نتايج طبعه الاشرف الاقدس و قد صدرت اشارته العلية ان يكتب هذا الداعي في الجواب ما يسنح لفكره القاصر و يلوح لنظره الخاسر فامتثلت امره المطاع و قابلت اشارته العلية بالاتباع راجيا من لطفه الكامل و كرمه الشامل ان يسبل ذيل العفو علي ما يجده من الخلل و الهفو
انجام: فالامر فيه سهل فانه مستحب و تارك المستحب قد يوصف بالتقصير. هذا ما خطر بالبال الكثيره الاختلال و المأمول من مكارم النواب الاعظم اعلم ملوك الزمان و ملك علماء الدوران خلد الله ملكه و اجري مجري التاييد فلكه ان تشرفه بالعرض علي جوهري طبعه الوقاد و صيرفي رأيه النقاد فان وقع في معرض القبول فذلك غاية المسئول و الا فالاصلاح مرجو و مأمول و السلام عليكم اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا
[الذريعة 2: 84، 5: 134 و 207، 11: 141؛ مكتبة اميرالمومنين 320/1؛ دنا 1036/2]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: سپاهاني و فرنگي، جلد: تيماج ترياكي، 1گ (52پ)، اندازه: 12×19 سم [ف: 451-16]
بي كا، تا: قرن 11 [ف: 378-12]
آغاز و انجام: برابر (نقلت من خطه الشريف دام ظله اللطيف).
كا: محمد امين قاري، تا: با تاريخ 1014ق؛ 3گ (227پ-229
ر)، [ف: 5-1796]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: با تاريخ 1079ق؛ كاغذ: فرنگي سفيد، جلد: تيماج قرمز، 2گ (282-281)، 25 سطر، اندازه: 21×24 سم [ف: 358-9]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 2337/31
نسخه اصل: همان نسخه بالا [ف: 410-6]
در فهرست با عنوان: «سوال احمد خان حاكم لاهيجان»؛ خط: نسخ خوش، كا: عبدالسليم بن محمد مهدي واعظ دهخوارقاني، تا: 1159ق [ف: 17-42]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ جا: اصفهان؛ كاغذ: فرنگي، 2گ (216-215)، 18 سطر، اندازه: 23×24 سم [ف: 28-10]
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: محمد بن زين العابدين موسوي، تا: با تاريخ 1268ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 2گ، (105ر-106ر)، 20سطر، اندازه: 11/8×17/5 سم [ف: 43-187]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبدالله بن محمد حسن هشترودي، تا: رجب تا جمادي الثاني 1337ق؛ جلد: گالينگور زرشكي، 2گ (33پ-34ر)، 21 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 92-31]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، بي تا [رايانه]
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: محمد بن عزيز الله الطباطبائي، بي تا؛ جلد: تيماج مشكي، اندازه: 11/5×19 سم [ف: 107-1]
خط:نسخ، كا: محمد طالب بن حاج حيدر اصفهاني، بي تا [ف: 39-3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج قهوه ي، 2گ (144پ-145ر)، 25 سطر (15×29)، اندازه: 23×35 سم [ف: 14-76]
ta×līye va tajlīye
رساله اي در سير و سلوك
آغاز: بسمله. اما بعد بدان اي برادر عزيز كه راه بسوي قرب حق... منحصر است بدو چيز تخليه و تحليه
جام: اين است مختصري از مطول و مجملي از مفصل در طريق سلوك راه خدا.
[دنا 1036/2 (2 نسخه)؛ فهرستواره منزوي 194/7]
همانند:
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: نصرالله لشكرنويس فرزند ميرزا اسماعيل لشكرنويس نوري، تا: پنجشنبه 26 رجب 1309ق، جا: تهران؛ جلد: تيماج قهوه اي، 5گ (10پ-14ر)، اندازه: 11×17 سم [ف: 314-19]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي كبود، جلد: تيماج مشكي، 34ص (36-3)، 18 سطر (7×12) اندازه: 10×17 سم [ف: 2770-12]
ta×līye va tajlīye va tazkīye
در چند «فصل» است اما جز يك فصل «در بيان تصفيه دل بر قانون طريقت» فصلي ديگر عنوان نشده. در اواخر مي گويد: «شرح آن در فصل احتياج به ذكر بيايد». «در بيان اطوار دل گويد. خواجه محمد غزالي يك كتاب در عجائب القلوب ساخته است و هنوز از اعشار آن نگفته و آن چه در اين مختصر اين ضعيف بيان مي كند همانا او و غير او نياورده است». از اشعار عطار و از رباعيات خويش بسيار مي آورد از آن جمله در آن آمده: «اين ضعيف گويد يعني مقرر اين رساله و مقرر اين رساله و مقرر اين مقاله رباعي: اي كرده غمت غارت هوش دل ما ** در تو شده خانه فروش دل ما/ سري كه مقدسان از او محرومند ** عشق تو فرو گفته به گوش دل ما». در ص 162 می گويد: «فلاسفه را اين جا غلط افتاد كه عمري در تبديل اخلاق ذميمه صرف كردند و متابعت انبيا واجب نداشتند و پنداشتند كه به مجرد نظر عقل اين معالجه راست شود ندانستند كه دل انسان را برون از عقل آلت هاي ديگر ببايد». (عبدالحسين حائري)
[دنا 1036/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3898/3
آغاز: هر كه بود بر سر اين خوان رهش ** به بود آغاز ز بسم اللهش... اما بعد چند فصل در بيان تجلية الهي و تصفيه و تزكيه دل هاء زنگ گرفته از ملاهي نوشته مي شود؛ انجام: چنان كه در اول فصل ذكر آن رفته است و صلي الله علي محمد و اله اجمعين.
تمت الكتاب.
خط: نسخ، كا: محمود بن محمد طبيب، تا: 1255ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 17 سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 1923-10]
to×m-e morq-e masnū‘ī
عارف منشي، محمد، ق14 قمري
(āref-e monšī, mohammad (- 20c‘
نسخه: 951/13
خط: نستعليق، كا: محمد قلي نوري، تا: 18 محرم 1302ق؛ جلد: مقوايي با روكش تيماج عنابي، 13 سطر [ف: -81]
نسخه: 950/13
آغاز: در ميان انكشافات و اختراعات آمريكائيان كه پنجاه سال نمي شود قدم بسلم ترقي گذاشته اند چيزها ديده مي شود؛ انجام: چه اين سال ها مانده و ضايع نمي شود و تخم مرغ طبيعي را احدي نمي تواند كه شش ماه پاك و پاكيزه نگاه بدارد.
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1309ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوايي با روكش تيماج عنابي، 3ص (41-39)، 13 سطر (10×15)، اندازه: 18×22 سم [ف: -80]
ta×mīrīye
ميرفندرسكي، ابوالقاسم بن ميرزا بزرگ،- 1050؟ قمري
(1641-) mīrfendereskī, ab-ol-qāsem ebn-e mīrzā bozorg
رساله در باره حجر و زيبق و كبريت است و بيش تر از جابر بن حيان و محمد بن زكريا رازي نقل كرده.
آغاز: فراگير از حجر بقدري كه ترا كفايت كند و بعد از آن از وسخ پاك كن او را بعد تقطير كن او را
[دنا 1036/2]
آغاز: برابر
در فهرست با عنوان «رساله اي در علوم غريبه» و ناشناس آمده؛ بي كا، تا: 1300ق؛ جلد: مقوايي با گالينگور سبز، 3ص (106-108)، اندازه: 11×18 سم [ف: 5-1769]
آغاز: فراگير از حجر بقدري كه ترا كفايت كند و بعد از آن از وسخ پاك كن او را بعد تقطير كن او را
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ پس از اين يادداشت هاي ديگري است به خطي مخالف با خط سابق كه داراي موضوعات زير مي باشند: 1. علم اجساد، نقل از رساله حكيم ابراهيم، و شايد مراد ابراهيم بن عثمان همداني حكيم مؤلف علم التشريح باشد، 2. چگونگي ساختن: نوشادر؛ تيزاب، شنجرف...، 3. تكليس اجساد متفرقه، 4. صفت آب هاي تيز و آب هاي محلل و آب هاي صبغ، 5. فلز روح، 6. بيان موازين در دو باب: ميزان طبايع و الوان؛ ميزان حكمت؛ 7. علم تركيب، 8. نوادر از اسرار، 9. ساختن مساحيق؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 66گ، مختلف السطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 203-2]
ta×mīs = tasmīṭ
متطبب نجفي، مهدي
motatabbeb-e najafī, mahdī
قطعه شعري است حدود 60 بيت.
[دنا 1036/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 12477/14
آغاز: من لصب أن نري سرب الضبا ** راح يقفو أثره في طمع؛ انجام: و أنا من آل أصحاب العبا ** أروعاً من أروع من أروع
خط: نستعليق، بي كا، تا: اوايل قرن 14؛ مصحح، اشعاري از سيد محمد سعيد حبوبي نجفي، سيد موسي طالقاني و ديگران، يادداشتي به سال 1341 از صدر الدين مازندراني در تهران؛ كاغذ: فرنگي، 3گ (72-70) 22 سطر، اندازه: 9×16 سم [ف: 502-31]
ta×mīs-u abyāt-i ibn-i ġānim
تخميس قصيده شيخ أحمد بن غانم المقدسي است كه مطلع آن «يزيد ظماه كلما ازداد شربه» است.
[دنا 1036/2]
مشهد؛ شيخ علي حيدر؛ شماره نسخه: 26/10
آغاز: و رب معني في الهوي زاد كربه ** بقرب حبيب عندما حان قربه؛ انجام: و ليس شفاء القلب إلي فنائه ** لأحبابه فاسلك به سنة الحب.
خط: نسخ، كا: طه بن يحيي بن سليمان بن محمد كردي خوشناري، بي تا، جا: دمشق؛ جلد: چرم سياه مايل به زرد، 2گ (165پ-166ر)، 21 سطر، اندازه: 16×21/5 سم [مؤيد: 566-3]
ta×mīsāt
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 24401
آغاز: بسمله... كلام اذل خدام در مدح ناصر المللة حضور والد روحاني ادام الله وجوده؛ انجام: غبار كوي... بر آسمان شده ام به خط خام عبد ناصر المللة مدظلهم العالي
خط: نستعليق، بي كا، بي تا [رايانه]
ta×mīsāt-u qaṣīdat-il burda
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه؛ بوصيري، محمد بن سعيد (696-608) قصيده برده كه به «الكواكب الدرية في مدح خير البرية» مشهور است يكي از قصايد بسيار زيباي شرف الدين محمد بن سعيد صنهاجي بوصيري است كه در مدح پيامبر اسلام سروده است و پس از قصيده «بانت سعاد» بهترين قصيده در اين باره است. بسياري از دانشمندان و ادبا و شعرا به شرح و حاشيه و تضمين و تخميس آن پرداختند از آن جمله تخميسات زير كه برخي مؤلف آن ها معلوم نشده است.
[دنا 1036/2]
غير همانند:
آغاز: بسمله، قال الشيخ الامام العالم العلامه الحافظ الاديب نورالدين علي بن جابر بن موسي الهاشمي الحسيني الشافعي اليميني منشاء اخبرني الشيخ الامام العلامه زين الادباء حجة البلغاء شرف الدين ابوعبدالله محمد بن سعيد الدلاصي ثم البوصيري رحمة الله عليه قال كان سبب انشاء هذه القصيدة المباركة؛ انجام: و اطرب العيس حادي العيس بالنغم.
با مقدمه يي در شرح حال وي و علت سرودن قصيده مزبور پنج فقره تخميس است: نخستين از ناصرالدين محمد فيومي، آغاز: «ما بال جسمك موقوفاً علي السقم»، دوم از علاءالدين بن امين الدين سالم الغزي، آغاز: «يا من غدا هائماًحيران لم يتم»، سوم از شمس الدين محمد بن منصور بن عباده، آغاز: «ء بان التبصر بين البان و العلم»، چهارم از شهاب الدين احمد بن مجدالدين سالم الاذرعي، آغاز: «هل لي الي اتلاف البان و العلم»، پنجم از علامه دمياطي، آغاز: «ما بال قلبك لاينفك ذا الم»، ششم تخميس الحاقي، آغاز: «الله يعلم ما بالقلب من الم»؛؛ خط: تحريري، بي كا، تا: قرن 9؛ واقف: ناييني؛ كاغذ: كاهي، جلد: تيماج عنابي، 79گ، 11 سطر (10/5×13)، اندازه: 14/2×19/8 سم [ف: 7-242]
همراه با قصيده برده پانزده تخميس برای آن نوشته شده که آغاز آن ها با نام شاعران چنين است: الونشی: «أهاجک البرق لما لاح من اضم ** أم خلقتک الليالی فی ربا الحرم ** تشکو و تنشد باکی مربع الحلم ** أمن تذکر جيران بذی سلم ** مزجت دمعاً جری من مقلة بدم»، الباعونی: «يا باغياً کتم امر غير مکتتم ** أنی و طرفک کافی الدمع لم يتم ** بج تسترح ورح کم أنت فی ألم...»، ابن الصاحب: «يا قلب کم فی قبور العشق من أمم ** ماتوا من الشوق فی ضر و فی الم ** فما لطرفک لا ينفک فی ديم...»، الأذرعی: «يا من غذا هائماً حيران لم ينم ** علام أجريت دمع العين کالعنم ** و فيم انحلت هذا الجسم بالسقم...»، الفيومی: «ما بال قلبک لاينفک ذا ألم ** مذ بان أهل الحمی و البان و العلم ** و انهل مدمعک الفانی بمنسجم...، طاهر: «يا باکياً فرح الأجفان بالألم ** و شاکياً من غرام فيه لم يلم ** و من له الوجد وافی ملقی السلم...»، ابن الشهيد: «يا راعی النجم فی الظلم لم ينم ** يشدو و يحدو بذکر البان و العلم ** فاضت مدامعک حمراً کما العنم...»، ابن عرفة: «يا من صحيح هواه موجب السقم ** و من تناه وجود الوجد کالعدم ** انسان عينيک يا انسان فی الم...»، الدمياطی: «ما بال جسمک موقوفاً علی السقم ** و ما لطرفک فی الديجور لم ينم ** و دمع عينيک فی الخدين کالعنم...»، ابن عبادة: «بان التصبر بين القاف و القلم ** و بان وجد و ما وجدی بمکتتم ** يا طرف مالک بين البين لم ينم...»، الواسطی: «يا هائم القلب بين البان و العلم ** و هام الدمع حتی صار کالعلم ** يا مازجاً کالدما دمعاً علی سلم...»، شعبان: «يا قلب قد فاض دمع العلم کالديم ** و صرت من حرقة الأشواق فی ألم ** حتی استحال وجود منک کالعدم...»، الحنفی: «يا حاوی العلم و الادب و الحکم ** و ساهر الجسم فی محلولک الظلم ** و من غدا بين أهل الحب کالعلم...»، البصری: «يا من جفاه الکری و الجفن لم ينم ** و جسمه بانقسام الفکر فی السقم ** ما بال دمعک فی الخدين کالعنم...»، الغزی: «هل لی الی اثلاث البان و العم ** من عودة فعسی أشفی من السقم ** و أنشد القلب بين الضال و السقم...»؛ خط: نسخ، کا: محمد نماوی، تا: 997ق؛ جلد: تيماج قهوه ای، 41گ، 32 سطر، اندازه: 28×41/5 سم [ف: 97-14]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 253
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي ف: 286-1]
نسخه نادر؛ بي كا، تا: 1021ق [د.ث. مجلس]
آغاز: و من بعد الهي باري النسم ** مع الصلاة علي المختار ذي الكرم؛ انجام: كملت البردة و تخميساتها
شامل: تخميس های ناصر الدين محمد فيومي، علاء الدين علي بن امين الدين سالم غزي، شمس الدين محمد بن منصور بن عباده، احمد بن محمد سالم اذرعي، دمياطي؛ كا: محمد نصير بن محمد صادق بن محمد قاسما، تا: چهارشنبه 5 ربيع الثانی 1267ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياكي، 79ص (561-483)، اندازه: 14×22 سم [ف: 1-37]
آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم، رب يسر، الحمدالله الذي اوجب حمده... من بعد حمد الهي باري النسم ** مع الصلوة علي المختار
ذي الكرام/ ... امن تذكر جيران بذي سلم؛ انجام: علي الرسول سليل السادة النجبا ما رنحت عذبات البان ريح صبا و اطرب العيس حادي العيس بالنغم
تخميس پنج نفر: علامه ناصر الدين محمد الفيومي، علامه علاء الدين علي بن امير الدين سالم، شمس الدين محمد بن منصور ابن عباده، شهاب احمد بن مجد الدين سالم، علامه دمياطي؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ فهرستي بدين شرح: «فهرست الكتاب، القصيدة البردة و تخاميسها، الثاني نشر الوردة في طي البردة للشيخ العلامة عمر بن محمد العنائي، الثالث قصيدة بانت سعاد، الرابغ شرح البردة للشيخ العلامة احمد بن العماد الافقهي؛ جلد: چرمي سياه نرم، 40گ، 27 سطر، اندازه: 14/5×22 سم [ف: 226-1]
آغاز: لما علمت بطرف منك منسجم ** ظننت فيك غراماً غير منسجم؛ انجام: و كل شخص كان اليه اليه منتسباً ** ما رنحت عذبات البان ريح الصبا...
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ 17گ (36پ-52پ)، اندازه: 12/5×20 سم [مؤید: 3-139]
نسخه اصل: پاريس Ancien fond 708 (فهرست دسلان ص 342 ش 1903)؛ بي كا، بي تا [فيلم ها ف: 263-3و 257-2]
ta×mīs-ul iṯnā ‘ašarīyāt
بحرالعلوم بروجردي، حسين بن محمد رضا، 1221- 1306 قمري
(bahr-ol-‘olūm-e borūjerdī, hoseyn ebn-e mohammad rezā (1806-1889
وابسته به: الاثني عشريات في المراثي = العقود الاثني عشر في مراثي سادات البشر؛ بحرالعلوم، محمد مهدي بن مرتضي (1212-1155)
اثني عشريات سروده آية الله بحرالعلوم است شامل 12 قصيده هر قصيده مشتمل بر 12 بيت كه سراينده ضمن آن، مضامين دوازده بند محتشم كاشاني را به عربي سروده است. نوه سراينده، قصايد مزبور را تخميس كرده است و قصيده دوازدهم را كه از بين رفته خود قصيده اي را به جاي اصل سروده و نيز مخمس كرده است. آقاي علي صدرائي در فهرست مجلس ضمن معرفي نسخه اي از اين تخميس می گويد كه اين تخميس غير از تخميس اثني عشريات است حال آن كه همان است و گويا موجب اين سخن، جابه جايي ابيات است. لازم به ذكر اين كه ايشان در معرفي آن نسخه به ش 7304 به خطا رفته و مجموعه تخميسات حسين مشتمل بر 4 تخميس را تحت عنوان تخميس مراثي معرفي كرده است. استاد حائري زيد افضاله طي يادداشتي استدراك فرموده اند. (طباطبايي بهبهاني منصور)
آغاز: هذه قصائد المغفور المرحوم بحر العلوم الطباطبايي... كم في الألي صاحبوا المختار عمياء ** هم اكمدوا صنوه السامي بماجآؤا؛ انجام: لا زال مشتملاً بكل فضيلة ** ما هب من نجد نسايم رنده
خط: نسخ، بي كا، تا: 1288ق؛ گواهي شده كه نسخه از ورثه ميرآخور است؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج قرمز، 30گ، 13 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 133-24/2]
آغاز: كمم في الالي صاحبوا المختار ** هم اكمدوا صنوه السامي بماجاوا/ قوم بهم من شعار الانس سيما ** شاء من الناس لاناس و لاشاء/ هوت بهم في مهاوي الغوي اهواء؛ انجام: ما خننت يوماً صاحباً بحصبة ** و لم امل لرغبة او رهبة/ حاشاي ان اغشي مداني سبة ** اوان اري مختضعاً لنكبة/ او لابتهاج فرحاً او مذ دهي
خط: نسخ معرب، بي كا، بي تا؛ در صفحه اول نامه اي كه سيد حسين صاحب تخميس به معتمدالدوله فرهاد ميرزا فرستاده و به دستور او فخرالعلماء كردستاني عين نامه را در سال 1289 در صفحه اول اين نسخه نوشته؛ تملك: فرهاد بن وليعهد 22 محرم 1289، محمد المدعو بالطاهر الطبرسي رجب 1342؛ جلد: تيماج قرمز مجدو، 74گ، 13 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 292-25]
تخميس الازريه- عقود اللئالي في مدح النبي و الوصي و الآل
تخميس ام القري- تخميس القصيدة الهمزية
تخميس برده- تخميس قصيدة البردة
ta×mīs-u dālīyat-il mutannabī wa-l ḥimāsat-il lāmīyali-l-mu‘arrī = aṭ-ṭūsīyat-il ×āmisa
علامه حائري مازندراني، محمد صالح بن فضل الله، 1391-1297 قمري
(allāme hā’erī māzandarānī, mohammad sāleh ebn-efazl-ol-lāh (1880-1971‘
وابسته به: ديوان ابوالعلاء معري؛ ابوالعلاء معري، احمد بن عبدالله (449-363) و ديوان المتنبي متنبي، احمد بن حسين (354-303)
تخميس نخستين را در بيمارستان شاهرضا در مشهد به پيشنهاد محمد حسن برهاني در 13 ذيحجه 1361 چنان كه در مقدمه مجموعة «الاربعة المتناسبة» گفته است ساخته و دومي را هم در مشهد در محرم 1362 و در پايان مناقب زهراء را آورده شصت بيت و پس از آن قصيده او است در سپاس گزاري از خداوند از اين كه از اين بيماري رسته است، سروده در صفر 1362.
[دنا 1037/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8802
آغاز: نخستين تخميس: تقد روحي لوراج بين النقود ** عقد جيد الرضا و شنف الخود؛ دومين تخميس: تلفت من روض المعرة قائل ** التي رشا بزة الفخر قائل؛ قصيده مناقب: الا ايها الشادي بما انا قائل ** لك الله من ذي خلة لي يشاكل؛ شكريه: شكرا لربي و من حل السناباد؛ انجام: مرفقا في شئونه طاب ريا ** في يسار و خفض عيش رغيد؛ دومين تخميس: بوصل وضوءالفجر خب مما طل؛ انجام: فقد قيل خير الخير ما انا عاجل ** سليل موسي عليا بالرضا سادا. انجام: في قبور كم اجر و مغفرة ** فطف بها و تزود منهما الزاد
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 14؛ تملك: فروزانفر؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تازه، 25گ، 15 سطر (9×17)، اندازه: 13×20 سم [ف: 224-17]
ta×mīs-e davāzdah band-e mohtašam
وابسته به: دوازده بند محتشم؛ محتشم، علي بن احمد (-996)
تخميسي بر دوازده بند مشهور محتشم كاشاني در مصايب حضرت امام حسين بن علي (علیه السلام). در فهرست شاعر ثاقب آمده كه ممكن است اسماعيل ثاقي اصفهاني باشد.
[دنا 1037/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 15145/5
آغاز: ياران عزاي كيست كه دل ها پر از غم است ** نه گنبد سپهر ازين ماجرا خم است/ جن و ملك بماتم او ديده پر غم است ** باز اين چه شورش است كه در خلق عالم است/ باز اين چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است؛ انجام: از خاك تيره خلق جهان سر در آوردند ** يك يك جدا جدا به بر داور آورند/ بهر شفيعشان هم پيغمبر آورند ** ترسم ترا دمي كه به محشر در آورند/ از آتش تو دود ز محشر بر آورند.
خط: شكسته نستعليق، كا: علي بن عبدالعظيم خياباني تبريزي واعظ، تا: قرن 14؛ 7 برگ، شامل مطالبي از خياباني تبريزي در فضيلت شهر قم، رحلت حضرت فاطمه معصومه (علیها السلام) و وكلاي اربعه حضرت صاحب الزمان (علیه السلام)؛ كاغذ: فرنگي، 6 ص (82-77)، 27 سطر، اندازه: 12×17 سم [ف: 442-38]
ta×mīs-e davāzdah band-e mohtašam-e kāšānī
؟ ثاقب اصفهاني، اسماعيل،- 1319 شمسي
(sāqeb-e esfahānī, esmā‘īl (- 1940
وابسته به: دوازده بند محتشم؛ محتشم، علي بن احمد (-996)
از ناشناس شايد ميرزا ثاقب ملك الشعرا ميرزا اسماعيل اصفهاني سيمري (-1385ق) باشد. (احمد منزوي)
[دنا 1037/2؛ فهرستواره 588/10]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 745/6
آغاز: الله اكبر از چه نه افلاك درهم است ** سكان سدره را ز چه رو ديده پرنم است/ در هم كه بنگرم به غم و درد توام است ** باز اين چه شورش است كه در خلق عالم است/ باز اين چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است
نام مؤلف از فهرستواره 588/10 ذكر شد كه به احتمال آورده است؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج قرمز، 13گ (177پ-189پ)، اندازه: 14×21 سم [ف: 2-406]
ta×mīs-ur rawḍa
مخمسي است به ترتيب قافيه هاي شطر پنجم كه در هر حرف چند مخمس مي باشد، در مدح حضرت پيامبر اكرم (صلی الله علیه و آله). در مخمس آخر شاعر «الوتار» ناميده شده و معلوم نشد كه كيست.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 4224
آغاز:
أحدثكم عن شوقنا لحبيبنا ** فنار الاسي مشبوبة بضلوعنا/ و لم تطق ناري من سحاب عيوننا ** ثري طيبة تسقي بماء دموعنا/ و ان حرثت يوماً علي الدمع تحرث؛ انجام: عبيدكم الوتار قد هان صعبه ** و جائز في يوم القيامة قربه/ نعم ان بالاسلام أنعم ربه ** يميناً بقلبي ان قلبي يحبه/ و ذاك رجائي في الممات و في المحيا خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز؛ مجدول؛ تملك: عبدالله بن محمد رضا بن آقا؛ جلد: تيماج قرمز، 54گ، 15 سطر، اندازه: 20×40/5 سم [ف: 11-227]
ta×mīs-e qazal-e hāfez = mo×ammas
مخمسي است تضميني بر غزلي از حافظ از شاعري با تخلص نديمي.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8173/158
آغاز: اي دل نماند حشمت محمود غزنوي ** آن گير و دار و نكهت آئين خسروي/ نيكو حكايتي است گر از بنده بشنوي ** بلبل بشاخ سرو بگلبانگ پهلوي/ مي خواند دوش درس مقامات معنوي؛ انجام: دو شانه مي گذشت نديمي باعتقاد ** ناگه ز كنج ميكده رندي درش گشاد/ دستار بر زمين زد و در پاي خم افتاد ** ساقي مگر وظيفه خواجه زياد داد/ كاشفته گشت طره و دستار مولوي
خط: شكسته نستعليق، كا: صحبت الله خان ملقب به دبير همايون،
تا: آغاز قرن 14؛ كاغذ: نازك كاهي، جلد: تيماج قهوه اي، 1ص، (574)، اندازه: 13/4×21 سم [ف: 27/1×363]
تخميس القصائد الوترية في مدح خير البرية- القصائد الوترية في مدح خير البرية
ta×mīs-e qasā’ed
جواهري بروجردي، علي بن احمد،- 1415 قمري
(javāherī borūjerdī, ‘alī ebn-e ahmad (-1995
مخمس 15 قصيده است در مراثي امام حسين (علیه السلام)، بر قصيده هايي از ناظم و سيد جعفر حلي و سيد محمد حسين قزويني و شيخ صالح كواز و سيد ابراهيم طباطبائي و شيخ عبدالحسين عاملي و سيد رضا هندي. پس از اين تخميس ها اشعاري به زبان محلي عراقي افزوده شده است.
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 547 و عکسی 2725
خط: نسخ معرب، كاتب = مؤلف، بي تا؛ جلد: گالينگور قرمز، 63ص، اندازه: 18×23 سم [ف: 177-2] و [عكسي ف: 318-7]
ta×mīs-u qaṣīdat-i ibn-il wazīr
مسوري، احمد بن سعد الدين،- 1079 قمري
(mesvarī, ahmad ebn-e sa‘d-od-dīn (- 1669
تخميس قصيده ميميه هادي بن ابراهيم بن علي الوزير (822ق) در بيان عقايد زيديه است. ابن الوزير، خود اين قصيده 72 (يا 74) بيتي را شرح كرده، موسوم به «نهاية التنويه في ازهاق التمويه» و به گفته مسوري، آن را براي صلاح الدين محمد بن علي (793ق) ارسال نمود و گويا صلاح الدين محمد به تخميس قصيده مذكور پرداخت. در مؤلفات الزيدية (278/3) تخميس قصيدة ابن الوزير، از صلاح الدين محمد بنعلي يمني معرفي شده كه آغاز آن، با تخميس حاضر برابر است. بنابراين احتمال مي رود تخميس حاضر، سروده صلاح الدين محمد بن علي باشد كه احمد بن سعدالدين مسوري مقدمه اي به نثر، بر آن افزوده است. گرچه در اعلام المؤلفين الزيديه (ص 110) و مصادر التراث في المكتبات الخاصة في اليمن (574/1) همين تخميس، از احمد بن سعدالدين مسوري معرفي گرديده است. (ابوالفضل حافظيان)
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1114/2
آغاز: بسمله و به نستعين و صلي الله علي سيدنا محمد و آله الطاهرين و سلم تسليما و بعد لما وقف العبد الفقير الي عفو الله و غفرانه احمد ابن سعدالدين ابن حسين ابن محمد المسوري... علي قصيدة الشيخ العلامة... الهادي ابن ابراهيم بن علي بن المترضي المعروف بابن الوزير رضوان الله عليه أسس عليها كتابه نهاية التنويه في ازهاق التمويه و وجهها الي الامام الأعظم... صلاح الدين الناصرلدين الله محمد ابن اميرالمؤمنين المهدي لدين الله علي بن محمد... انتجب هذا التخميس الآتي... أثارت حريقاً و القلوب هوائم ** و ألهبت الأحشاء فالدمع ساجم/ مقالة شيخ الآل اذ هو ناظم ** أقاويل غي في الزمان نواجم/ و أوهام جهل بالضلال هواجم؛ انجام: و ترغب في اكناف فضلك سالم ** و يوسم من يأتي بهذا العالم
نسخه اصل: كتابخانه واتيكان، ش 1111؛ خط: نسخ، كا: عبدالله سعد مولد زيدي عدلي، تا: 1219ق؛ افتادگي: انجام؛ 5ص (26-30)، [عكسي ف: 3-235]
ta×mīs- u qaṣīda-tu abi-s su‘ūd
در نسخه با نام «تخميس المرحوم حمي الشامي لقصيدة المولي المرحوم المفتي العرب و العجم ابي السعود» كه منظورش ابوالسعود محمد بن محمد مصطفي عمادي (982-898) ق است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8931/28
آغاز: يا لايمي ان الكلام كلام ** تروم سلوي و هو كيف يرام/ و من قبل لومي و الملآم حرام ** ابعد سليمي مطلب و مرام/ و غير هواها لوعة و عزام؛ انجام: و كم كان جباراً نمادي بفتكه ** فاضحي رهيناً في الثري تحت وركه/ تقادر من رق الملوك بملكه ** فسبحان رب العرش ليس لملكه/ تناه وحد مبدأ و ختام كامل؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: ميشن قهوه اي با ترنج و سرترنج، 7گ (36پ-42ر)، ابعاد متن: 10/5×23، اندازه: 13×27/7 سم [ف: 365-29/1]
تخميس القصيدة الازرية- درر اللآلي
ta×mīs-u qaṣīdat-i bānat su‘ād
قدسي
qodsī
وابسته به: قصيدة بانت سعاد؛ كعب بن زهير (-26)
تخميس قصيده بانت سعاد است كه دو مصراع آن با مركب از قصيده كعب بن زهير و سه مصرع ديگر از آن تضمين كننده مي باشد.
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 86
آغاز: بسمله، لام العزل و سمعي عنه معزول ** و الدمع للبين في الاطلال مطول؛ انجام: لا يقطع الطغرا الا في بحور هم ** و ما لهم
عن حياض الموت تهليل
خط: نسخ خوش، بي كا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ مهر: ناصر الدين شاه؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 7گ، 17سطر، (7/5×13)، اندازه: 12×19 سم [ف:7-82]
ta×mīs-u qaṣīdat-i bānat su‘ād
مظفري، محمد بن عبدالله
mozaffarī, mohammad-e-bn-e ‘abd-ol-lāh
آغاز: دم المحب بسيف الهجر مطلول ** و دمعه بعد حب البين مهمول/ فقصروا و اقصروا في العدل او طول ** بانت سعاد فقلبي اليوم مبتول/ متيم اثرها لم يفد مكبول
آغاز: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ جلد: تيماج سرخ، 8گ (107پ-114ر)، 14 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 44-231]
آغاز: برابر
آغاز ابيات اضافي: فمن راي في مطاوي نظمها خللا فلبسط العذر ما جورا فعلا؛ انجام: پايان تخميس: و استبد لواعن مفانيهم و دور هم ** ظهور خرد المداكي في بدورهم/ الي اللقاء و ذا اقصي سرورهم ** لا يقطع نفع طعن الافي نحور هم/ و ما لهم عن حياض الموت تهليل
سراينده تخميس در ذيل اين تخميس ابياتي افزوده (دو قطعه پنج مصراعي و يك قطعه سه مصراعي) و چنان مي نمايد كه گردآورنده به اين نكته توجه نكرده است. پايان: اتي اليه بوحي الله جبرئيل كاتب در ذيل اين ابيات نوشته «تم تخميس قصائد البرده» و اين خطا سهوا لقلم گرد آورنده است.
نام مؤلف به استناد نسخه ش 16067/6 مجلس ذكر شد؛ خط: نسخ، كا: بهاء الدوله، بي تا؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج سبز، 9ص (341-349)، 21 سطر، اندازه: 17/5×31 سم [ف: 10-1024]
ta×mīs-u qaṣīdat-i bānat su‘ād
وابسته به: قصيدة بانت سعاد؛ كعب بن زهير (-26)
مشهد؛ شيخ علي حيدر؛ شماره نسخه: 205/2
آغاز: أسير شوق عن السلوان معقول ** و ليس لي بعد أهل الجرع معقول؛ انجام: و صهره المصطفي من ذروة الصفحا ** و ضراة البر من باعه طول
خط: نسخ زيبا، بي كا، بي تا؛ 10گ (44پ-53ر)، 15 سطر، اندازه: 13×24 سم [مؤید: 1-198]
تخميس قصيده برده- تخميس قصيدة البردة
ta×mīs-u qaṣīdat-il burda
فيومي، محمد بن عبدالصمد، ق8 قمري
(fayyūmī, mohammad ebn-e ‘abd-os-samad (-14c
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608)
شهاب الدين احمد بن محمد اوزاعي و ناصرالدين محمد بن عبدالصمد فيومي هر دو از تخميس كنندگان چكامه معروف بوصيري در مدح پيغمبر (صلی الله علیه و آله) اند. تخميس حاضر در فهرست دارالكتب از فيومي و در نسخه شماره 182 مجلس (مجموعه اهدائي امام جمعه خوئي) از اوزاعي دانسته شده است و در برخي نسخه ها به محمد بن احمد قلقشندي و عبداللطيف نيز نسبت داده شده است. در كشف الظنون در وصف وي چنين آمده: «و خمسها ايضاً الشيخ الاديب ناصرالدين ابن عبدالصمد معيد المدرسة المالكية بفيوم».
آغاز: ما بال قلبك لا ينفك ذا الم ** مذبان اهل الحمي و البان و العلم/ و انهل مد معك القاني بمنسجم ** امن تذكر جيران بذي سلم/ مزجت دمعاً جري من مقلة بدم
انجام: تخصه ثم تأتي آله النجبا ** و صحبه خير من في الله قد صحبا/ تعلي له و لهم من فضله رتبا ** ما رنحت عذبات البان ريح صبا/ و اطرب حادي العيس بالنغم.
چاپ: مصر، مطبعة مصطفي البابي الحلبي و اولاده، نشرمع: مولد شرف العالمين للمؤلف، 1366ق.
[دنا 1038/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ معرب، بي كا، تا: يكشنبه ربيع الاول 1052ق، جا: قصبه اغروس؛ تملك: وحدي، محمد شعراني زاده؛ مهر: «من كتب الفقير علي غفر له» (مقرنص)؛ جلد: مقوايي عطف پارچه، 23گ، 12 سطر، اندازه، 13×19/5 سم [ف: 10-279]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبدالله، تا: 1078ق؛ مصحح؛ كاغذ: فرنگي، 19گ (96-114)، 12 سطر، اندازه: 9×15 سم [ف: 38-357]
آغاز: برابر؛ انجام: هذا الذي يبلغ الراجي امانيه ** و يدرك الفوز عن اضحي مدانيه/ و من يؤمن مها خاف جانيه ** حاشاه ان يحرم الراعي مكاريه/ او يرجع الجارمنه غير محترم
بي كا، بي تا؛ كاغذ: سمرقندي شكري، جلد: تيماج قرمز، 49ص
(66-18)، اندازه: 16×21 سم [ف: 10-1204]
آغاز: برابر؛ انجام: تا بجنباند صبا اندر چمن شاخ درخت ** تا برانند اشتران را بندگانش با نغم
خط: نسخ زيبا، بي كا، بي تا؛ جلد: چرم قرمز، 42گ (2پ-43پ)، 15 سطر، اندازه: 13×24 سم [مؤيد: 198-1]
ta×mīs-u qaṣīdat-il burda = ta×mīs-ul kawākib-iddurrīyya
قباقبي، محمد بن خليل، 849-777 قمري
(qabāqebī, mohammad-e-bn-e ×alīl (1376-1446
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608) در پنج بيت با يك قافيه
[دنا 1038/2؛ كشف الظنون 1333/2]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 410/2
آغاز: الله يعلم ما في الارض القلب من الم ** و من غرام باحشاي و من شق؛ انجام: ما دنحت عذبات البان ريح صبا ** و اطرب العيش حادي العيش بالنعم
خط: نسخ، كا: عبدالله بن عامر وردچندي، تا: رمضان 1105ق؛ كاغذ: فستقي اسلامبولي، جلد: ميشن مشكي، 23 سطر، اندازه: 15/1×20/3 سم [ف: 5-22]
ta×mīs-e qasīde-ye borde = ta×mīs-e borde
تبادكاني طوسي، شمس الدين محمد،- 891 قمري
(tabādakānī tūsī, šams-od-dīn mohammad (- 1486
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608) تاريخ تأليف: ربيع الاول 871 ق
تخميسي است به عربي از قصيده برده، پس از آن ترجمه منظوم هر بند در ده بيت به فارسي. در برخي نسخه ها داراي مقدمه اي منثور است.
آغاز: آغاز نثر: باسملك اللهم و ذكرك فتحي و فتوحي و بحمدك اللهم و اشكرك... آغاز تخميس: يا ايها المحتظي من لذة الالم ** يا ايها المغتذي من ذلة السقم/ ما بال طرفك طول الليل لم تنم ** امن تذكر جيران بذي سلم/ مزجت دمعا جري من مقلة بدم. آغاز ترجمه منظوم فارسي: اي بهره مند جان تو از لذت الم ** وي يافته غذا دلت از ذلت سقم...
انجام: فارفع بنور قدسك ظلي و مظلتي ** و نظر بلطفك في ذلي و مسكنتي/ و اغفر كباير عصاتي و سيائاتي ** و ارحم بفضلك يا ذا الجواد و الكرم. انجام ترجمه: فتحم بده اله به مدح حبيب خويش ** داخل به نور ساز رهانم ز نفس خويش/ بنگر به لطف جانب اين رو سياه خويش ** آمرزيم گناه الهي به ذات خويش ** از رحم و فضل وجود خود اي صاحب كرم
[مشترك پاكستان، ج7، ص525-524؛ «البردة و الاعمال التي دارت حولها»، اسعد طيب، در تراثنا، س10، ش39-38، محرم-جمادي الآخرة 1415ق، ص229-228؛ سيري در كتابخانه هاي هند و پاكستان، ص173-172؛ گنج بخش، ج3، ص1701 و 1705]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست بدون مؤلف؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ با سرلوح مزدوج مرصع، مجدول؛ تملك: طيب محمد العريف بكامل زاده سنه 1190، احمد ناصح، عارف محمد؛ واقف: عرف محمد؛ جلد: قهوه اي سوخت ترنج زرين، 43گ، 6 سطر معمولي و 5 سطر چليپايي، اندازه: 13×21 سم [ف: 96-37]
آغاز: اولا ثنائك في مدحتي يا ازلي امم × مقتلي لنور جيبك يا كامل النعم (؟) ... سري الي الله سيراً كي يكون به ** دعا الي الله المستمسكون به/ مستمسكون بحبل غير منفصم؛ آغاز ترجمه: او ره به حق نموده همه مهتدي به او ** او راه پيش برده همه مقتدي به او/ راه خدا گرفته شده سرمدي به او ** او رو به حق و مبتدي و منتهي به او/ دست و لا به حبل و لا كرده محتكم؛ انجام: برابر خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: آغاز، تملك: محمد قاسم بن حسين علي بيرجندي در 1109ق، محمد حسن بن محمد كريم با مهر «عبده محمد حسن بن محمد كريم» (بيضی)؛ مهر: «قال اني عبدالله 1212» (مستطيل)، «يا ابا القاسم ادركني» (بيضی)، «ابن مصطفي عطاء الله 1157» (مربع)، «قال اني عبدالله 1212» (مستطيل)، «الهي عاقبت محمود گردان 1194» (مستطيل)، «يا واهب العطيات» (مستطيل)، «بنده آل محمد قاسم 1121» (شش گوش)، «اليس الله بكاف يا عبدالله 1198» (بيضوي)؛ کاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: ميشن مشكي با ترنج و سرترنج، 44ص (1-44)، ابعاد متن: 10/5×12، اندازه: 15/7×28/6 سم [ف: 29/1 - 412]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج قهوه اي، 30ص، (35-6)، اندازه: 14/5×23/5 سم [ف:37-63]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست بدون مؤلف؛ بي كا، بي تا، در حاشيه آن ديباچه شرح
مخمس تا ص 53 است؛ 20ص (70-51) ف: [405-5]
ta×mīs-u qaṣīdat-il burda = ta×mīs-ul kawākib-iddurrīyya
ابن مخلوق
ebn-e ma×lūq
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608)
آغاز: الحمدالله ذي الآلاء و الكرم ** الفضل و الجود و الاحسان و النعم/ الاول و الآخر الموصوف بالقدم ** فلم يزل قبل قبل القبل في القدم/ كذاك آخره قد جل عن عدم؛ انجام: مولاً تعالي لنا من فضل نعمته ** هداية بالنبي الطاهر الشيم
خط: نسخ زيبا، كا: ابراهيم بن عبدالرحمن ناسخ طرابلسي حنفي نزيل صالحيه دمشق، تا: قرن 9، جا: صالحيه دمشق؛ جلد: تيماج قهوه اي سوخته ضربي، 14گ (56ر-69پ)، مختلف ال سطر، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 16-1]
بي كا، بي تا، قطع: رحلي [نشريه: 456-4]
ta×mīs-u qaṣīdat-il burda = ta×mīs-e borde
مالكي، شمس الدين محمد عبدالحميد
mālekī, šams-od-dīn mohammad ‘abd-ol-hamīd
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه؛ بوصيري، محمد بن سعيد (696-608)
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 528/8
بي كا، تا: قرن 9 [ف: 61-5]
ta×mīs-u qaṣīdat-il burda = ta×mīs-e borde
سهيلي جغتائي، نظام الدين احمد،- 918؟ قمري
(soheylī joqatā’ī, nezām-od-dīn ahmad (- 1513
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608)
در نسخه اين تخميس از سهيلي معرفي شده و سه شاعر و اديب به اين نام در هدية العارفين معرفي شده است: 1. احمد بن محمد سهيلي خوارزمي (418ق)، 2. امير نظام الدين سهيلي (918ق) صاحب ديوان به فارسي و ترکي، 3- عبدالرحمن بن خطيب عبدالله سهيلي اندلسي (508ق) صاحب قصيده عينيه. به احتمال قوي اين تخميس از سهيلي دوم باشد.
[دنا 1037/2]
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 6/155-1065/1
آغاز: و ما لقلبک ان قلت استفق بهم ** أيحسب الصب أن الحب منکتم ** ما بين منسجم منه و مضطرم؛ انجام: علي النبي بمنهل و منسجم ** و الإل و الصحب ثم التابعين لهم/ اهل التقي و النقي و الحلم و الکرم ** ما رتحت عذبات البان ريح صبا/ و اطرب العيس حاد العيس بالنقم.
تا الفصل العاشر؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز؛ با کتيبه، مجدول؛ پس از اتمام رساله 9 بيت شعر عربي: «يا خير من عم العافونه ساحته ** قوم من کمثل الفضل مهم کرب»؛ 15گ، 11 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 813-2]
ta×mīs-e qasīde-ye borde = ta×mīs-e borde
ابن عباده
ebn-e ‘ebāde
تخميسي است بر قصيده شرف الدين محمد بوصيري و در حاشيه آن اشعار قصيده برده به فارسي و تركي ترجمه منظوم شده است.
[دنا 1037/2؛ فهرستواره 588/10]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 549/2
آغاز: بان التبصر بين البان و العلم ** و بان و جدي و ما وجد بمنكتم/ يا طرف مالك بعد البين لم تنم ** (امن تذكر جيران بذي سلم) / (مزجت دمعا جري من مقلة بدم). آغاز ترجمه فارسي: اي ز ياد صحبت يارانت اندر ذي سلم ** اشك چشم آميختن با خون روان گشته بهم. آغاز ترجمه تركي: كد كمي ينه كوكلم اول رده كه ياراني ** كيم باش اقيذر ديدك خلط ايدوب اكاقاني
نسخه اصل: كتابخانه سيد عزالدين حسيني- زنجان؛ خط: نسخ، بي كا، تا: 1077ق؛ مجدول، داراي سرلوح زرين؛ 42گ، (17-58)، [ف: 2-137]
(.ta×mīs-e qasīde-ye borde (t
قدسي، شاه محمد
qodsī, šāh mohammad
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608)
ترجمه تحت اللفظي بسيار مختصري است از تخميس (مخمس) قصيده برده. آغاز: حامداً لقدير بني القدرة بنوة ابدان الثقلين مخمساً من الرأس و اليدين و الرجلين و جعل في الرأس علي احس الوجوه صوا مع المشاعر
انجام: مثل ماه شب چهارده است كه منور مي سازد كه در زمين است از مكان بلندي كه پانصد سال راه است.
[دنا 1038/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: نخودي، جلد: پارچه اي [الفبائي ف: 328]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: پنجشنبه شعبان 1241ق؛ افتادگي: وسط (برگ دوم)؛ تملك: حاج آقا احمد كرمانشاهي، عباس ميرزا به تاريخ 1287؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 42گ، اندازه: 10/5×17/5 سم [ف: 2-265]
ta×mīs-u qaṣīdat-il burda
مدني، علي خان بن احمد، 1118-1052؟ قمري
(madanī, ‘alī ×ān ebn-e ahmad (1643-1707
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608) اهداء به: ابي المظفر محمد اورنگ زيب عالم گير
قصيده برده معروف را تخميس کرده و داراي خطبه اي ادبي منثور است.
آغاز: خطبه: الحمدالله الذي مدح نبيه بأشرف المدائح... آغاز تخميس: يا ساهر الليل يرعي النجم في الظلم ** و ناحل الجسم من وجد و من ألم/ ما بال جفنك بالدمع كالغيم ** أمن تذكر جيران بذي سلم/ مزجت دمعاً جري من مقلة بدم
انجام: تخميس: و اجعل ملامك يغشاهم بما وجبا ** لهم من الفضل و ارفع منهم الرتبا/ و اهل دينك و الابدال و النجبا ** ما رنحت عذبات البان ريح صبا/ و أطرب العيس حادي العيس بالنعم
[دنا 1038/2 (3 نسخه)؛ مكتبة امير المومنين 215/1 و 221/4]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد بن زين العابدين موسوي، تا: 18 صفر 1283ق؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 13گ (270 پ-282ر)، اندازه: 11/5×15/5 سم [ف: 7-315]
آغاز: برابر؛ انجام: و اغفر لمنشدها و ارحم مؤلفها ** بجاه من اسمه من اعظم القسم
خط: نسخ معرب، بي كا، تا: ربيع الثاني 1296ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 26گ، 10 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 812-2]
آغاز و انجام: برابر
بي كا، بي تا؛ 14ص (84-71) (از ص74 تا 84 در متن و حاشيه) [ف: 405-5]
ta×mīs-u qaṣīdat-il burda = tasmīt-e qaṣīda-ye borde
نحوي، محمد رضا بن احمد،- 1226 قمري
(nahvī, mohammad rezā ebn-e ahmad (- 1811
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608) تاريخ تأليف: سه شنبه 24 رجب 1200ق
ناظم، بران اين مخمس مقدمه اي به نثر نوشته كه آن مقدمه و تمامي تخميس در كتاب «اعيان الشيعه» آمده است.
آغاز: و الحمدالله رب العالمين... اني لا وقفت علي القصيدة الغراء الفريدة اليتيمة العصماء الموسومة بالبرده المتحلية من المحاسن... مالي اراک حليف الوجد و الالم ** اودي بجسمک ما اودي من السقم/ ذا مدمع بالدم المنهل منجسم ** امن تذکر جبران بذي سلم
انجام: و اشفع به الدمن قد زکوا نسبا ** به و اصحابه اوفي الوري حسبا/ و رنح الکون من امداحهم طربا ** ما و نحت عدبات البان رنح صبا/ و اطرب العيس حادي العيس بالنعم
چاپ: طبعت مع تخميسات بانت سعاد باسطنبول سنة 1306 ه/ 1888م.
[الذريعة 8/4؛ دنا 1038/2 (4 نسخه)]
آغاز: بسمله، الحمدالله المحمود لكل لسان الغني؛ انجام: برابر خط: نسخ، بي كا، تا: 1200ق؛ كاغذ: نخودي، جلد: تيماج [الفبائي ف: - 519]
آغاز: برابر؛ انجام: نسجت للبردة الغراء بردة ** تسميط حكي و شيها ريش الطواويس/ ملكتها من نصاب الحسن غايته ** فيه فارخت اركي كل تخميس
خط: نسخ، بي كا، تا: 24 رجب 1200ق؛ با مقدمه منثور؛ كاغذ: سفيد و آبي، جلد: تيماج ترياكي، 40ص، (40-1)، اندازه:
14×20 سم [سنا: ف: 2-40]
تهران؛ مفتاح، محمد حسين؛ شماره نسخه: 875/1
همان نسخه بالا نشريه: [260-7]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد حسيني، تا: 1288ق، جا: همدان؛ كاغذ: فرنگي، جلد: چرم نارنجي، 22گ (173-153)، 12 سطر (7×11/5)، اندازه: 11×17/5 سم [ف:36-197]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج قهوه اي، 11گ، اندازه: 14×20 سم [ف: 1-380]
ta×mīs-e qasīde-ye borde = ta×mīs-e borde
نحيفي، سليمان بن عبد الرحمن
nahīfī, soleymān ebn-e ‘abd-or-rahmān
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608)
[دنا 1037/2]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 13272/2
آغاز: بسمله، حمد و سپاس و شكر بي قياس اول خالق لوح و قلم و موجد عالم اولان صانع قدير؛ انجام: و الصلوة و السلام علي رسوله سيد الانام و علي اله الكرام و اصحابه العظام... و الحمدالله رب العالمين.
خط: نسخ، كا: علي كريدي، تا: 1237ق؛ مجدول، داراي يك سرلوح؛ كاغذ: شكري، جلد: مقوايي با روكش پارچه اي، 15 سطر، اندازه: 7×12/5 سم [ف: 435-17]
ta×mīs-u qaṣīdat-il burda
بغدادي، درويش علي بن حسين، 1277-1220 قمري
(baqdādī, darvīš ‘alī-ye-bn-e hoseyn (1806-1861
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608) تاريخ تأليف: 1273ق؛ محل تأليف: كربلا
[دنا 1038/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13568/29
آغاز: حمداً لمن اطلع حديقة الادب في رياض الانظار نظماً كعقود الجمان... آغاز نظم: ماذا اعتراك و لم قمضت بالالم ** و قد تسربلت سربالاً من السقم/ ما و كف دمع علي اخدين منسجم ** امن تذكر جيران بذي سلم/ مزجت دمعا جري من مقلة بدم؛ انجام: لا تخش درويش و المختار خير حمي ** من هفوة النفس و من زلة القدم/ فكيف اخشي و مدح الطهر معتصمي ** ففي ابتدائي به بالله ملتزمي/ و في التخلص ارجو خير مختتم
خط: نسخ، بي كا، تا: 1273ق، جا: كربلا؛ جلد: تيماج قهوه اي، 28ص (345-372)، اندازه: 14/5×23/5 سم [ف: 37-70]
ta×mīs-u qaṣīdat-il burda = ta×mīs-e borde
اعرجي، حسن بن يحيي
a‘rajī, hasan-e-bn-e yahyā
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608)
آغاز: ما لي أراك حليف الوجد و السقم ** و الجفن في صبب و القلب في ضرم/ تذري دموعك في الخدين كالعنم ** أمن تذكر جيران بذي سلم/ مزجت دمعاً جري من مقلة بدم
انجام: عبيدك المبتلي- يا سيدي- حسن ** الأعرجي بأسر الذنب مرتهن/ و بالمصائب من دنياه ممتهن ** و أنت بالعفو عن زلاته قمن/ فاصفح له عن كبير الذنب و اللمم
چاپ: تحقيق: اسد مولوي، تراثنا، العدد الثاني [23] السنة السادسة/ ربيع الثاني 1411ق (قم، موسسة آل البيت لاحياء التراث)
[دنا 1037/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ جلد: مقوايي، 17گ، (96ر-113ر)، اندازه: 12/5×21/5 سم [كتابخانه هاي قائن: ف:-192]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: تيماج مشكي، 22گ (10-31)، 15 سطر (8×14/5)، اندازه: 12×21/5 سم [ف: 3-792]
ta×mīs-u qaṣīdat-il burda
شافعي، تاج الدين محمد
šāfe‘ī, tāj-od-dīn mohammad
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608)
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 358/2
آغاز: أللعقيق تري قد همت و الحرم ** أم النقا ام قتالا جامع العلم
/ أم شمت برقاً أضامن نحو حيهم ** (امن تذكر جيران بذي سلم) / (مزجت دمعاً من مقلة بدم)
نسخه اصلي: كتابخانه سيد محمد علي روضاتي- اصفهان؛ بي كا، بي تا؛ محشي از احمد بن تاج الدين فرزند ناظم؛ 9ص (128-120) [عكسي ف: 417-1]
ta×mīs-e qasīde-ye borde = ta×mīs-e borde
شوشتري، ابوالحسن
šoštarī, ab-ol-hasan
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608)
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 13548
آغاز: بسمله، الحمدالله الذي سخر لنا جيش الادراكات؛ انجام: احمد المصطفي خيرالعباد
خط: نسخ، بي كا، بي تا [الفبائي ف: 119]
ta×mīs-e qasīde-ye borde = ta×mīs-e borde
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608)
زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه: 2 مجموعه بدون شماره
آغاز: بان التصبر بين البان و العلم ** و بان و جدي و ما وجد بمنكتم/ يا طرف مالك بعد البين لم تنم ** امن تذكر جيران بذي سلم/ مزجت دمعا جري من مقلة بدم
بي كا، تا: 1077ق؛ مجدول، با ترجمه متظوم فارسي و تركي [دليل المخطوطات: 156-1]
ta×mīs-u qaṣīdat-il burda
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608)
همانند:
آغاز: مابال قبلك لا ينفك ذا ألم ** مذ بان اهل الحمي و البان و العلم
خط: نسخ، كا: شيخ علي مهدي نور، تا: احتمالاً قرن 7؛ جلد: تيماج زرشكي با ترنج و سرترنج، 16 سطر، اندازه:
19/2×25/3 سم [ف: 45-142]
آغاز: بسمله، قلبك بلا ينفك ذا الم؛ انجام: اهل التقي و النقي و الحلم و الكرم لا حول و لا قوه الا بالله العلي العظيم
خط: نسخ، بي كا، بي تا [رايانه]
ta×mīs-u qaṣīdat-il jawharat-il muḍī’a
سليمان بن الحجازي
soleymān ebn-el hejāzī
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17528ض
در ثواب صلوات بر پيامبر (صلی الله علیه و آله)؛ بي كا، بي تا [د.ث. مجلس]
ta×mīs-ul qaṣīdat-il ḥimyarīyyat-il ‘aynīyya
وابسته به: القصيدة العينية الحميرية؛ سيد حميري، اسماعيل بن محمد (173-105)
تخميس قصيده عينيه سيد اسماعيل حميري است از شاعري با نام حسن [از نام و نشان تخميس كننده جز اين نام او حسن است نمي دانيم، نام حسن در اين بند كه در اواخر تخميس آمده ديده مي شود: «فهاكم من حسن ما حصل ** عبدكم الجاني قليلال عمل/ مخمسا قول الشريف الاجل ** الحميري ماد حكم لم يزل/ و لو يقطع اصبعا اصبعا»]. در آغاز (پيش از شروع متن تخميس) حديث حضور فضيل ابن عبد ربه در خدمت امام موسي بن جعفر (علیه السلام) براي خواندن قصيده عينيه سيد اسماعيل و احضار آن امام اهل بيت شريف را براي شنيدن قصيده و سخنان امام درباره آن و سپس حديث ملاقات سهل بن ذبيان با امام علي بن موسي (علیه السلام) و رؤياي آن حضرت به تفصيل در دو صفحه آورده شده است. (عبدالحسين حائري)
[دنا 1039/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1050/3- طباطبائي
آغاز: بسمله حكي فضيل بن عبدربه انه قال دخلت علي الامام موسي بن جعفر عليه السلام فقلت يا سيدي انشدك قصيدة السيد... قال اجل ثم انه امر بستور قسدلت و ابواب ففتحت و اجلس حريمه من وراء الستر. آغاز تخميس: لا تنكروا ان جيرتي از معوا ** هجرا و حبل الوصل قد قطعوا/ كم دمن خاوية تجزع ** لام عمر باللوي مريع/ طامسة اعلامها بلقع؛ انجام: يرجون الله بان تنقذوه ** في يوم حشر و الوري جمع/ و صل يا رب علي احمد (صلی الله علیه و آله) ** و صهره حيدرة الانزع
كا: سيد عبدالباقي حسيني كاشاني، تا: 1247ق؛ كاغذ: فرنگي شكري، جلد: تيماج مشكي، 8ص (127-120)، قطع: رقعي،
اندازه: 10/5×14 سم [ف: 23-359]
ta×mīs-ul qaṣīdat-id duraydīya
حکيم درک
وابسته به: مقصورة ابن دريد = قصيدة دريدية؛ ابن دريد، محمد بن حسن (321-223ق)
تخميس قصيده ابن دريد است از حکيم درک.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 21633
آغاز: بسمله يا ظبيه اشبه شئي بالمها؛ انجام: اولابتهاج فرحا اومددها ثم ذكر بقيه الكلاالسخ و الله اعلم
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ اهدايی: رهبری، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 18گ، 32 سطر [رايانه]
ta×mīs-ul qaṣīdat-id duraydīya
نورالدين ابوالحسن علي
nūr-od-dīn ab-ol-hasan ‘alī
وابسته به: مقصورة ابن دريد = قصيدة دريدية؛ ابن دريد، محمد بن حسن (321-223ق)
تخميسي است بر قصيده همزيه معروف به «دريديه» در رثاء امام حسن و امام حسين (علیه السلام).
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 1073/2
آغاز: لمابدت تحتال ضرة المها ** و حالها بحسنه قد عمها/ قلت لها و قد خشيت همها ** (ياظبية اشبه شئ بالمها) / (راتعة بين السدير فاللوا)
نسخه اصلي: كتابخانه كاخ گلستان- تهران 172 [در فهرست کتابخانه کاخ گلستان با اين شماره چنين رساله اي معرفي نشده]؛ خط: ثلث معرب زيبا، بي كا، بي تا؛ 60ص (143-84) [ف: 334-3]
ta×mīs-ul qaṣīdat-ir rā’īya
الداعي، حسن بن صالح
ad-dā‘ī, hasan ebn-e sāleh
تخميس قصيده رائيه اي است كه الداعي يحيي بن الحسن در پند و اندرز و توجه دادن به آخرت سروده است.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 7407/13
آغاز: قال الامام و هذا القول حليته ** و نعم من ناصح عمت نصيحته/ خليفة الله أو لتنا قريحته ** اسمع مقالة من صحت بصيرته/ و عاين الحق بالتثبيت و النظر
خط: نسخ، كا: حسين بن قاسم بن حسين الداعي، تا: 1336ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 4گ (170پ-173پ)، اندازه: 17×25 سم [ف: 208-19]
ta×mīs-u qaṣīdat-is suhaylī
ابن حجة، تقي الدين بن علي، 837-767 قمري
(ebn-e hejja, taqī-yod-dīn ebn-e ‘alī (1366-1434
[دنا 1039/2؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامي، ج3ص 336-333؛ بروكلمان ج 10-11، ص 39-45]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8931/30
آغاز: قالوا عداك و انت لا تتمنع ** قد اضمروا لك مصرعاً و توقعوا/ ناديت والاجفان مني تدمع ** يا من يري ما في الضمير و يسمع/ انت المعد لكل ما يتوقع؛ انجام: و انا ابن حجة صار نظمي حجة ** في كل تخميس و حزت مزية/ خمست ابيات السهيلي خدمة ** فعلوت مقداراً ونلت معزة/ و غدوت في بركاتها اتمتع
كامل؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 11؛ در نسخه با نام «تخميس قصيدة سهيلي للمرحوم ابن حجة المرقوم في آخره»؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: ميشن قهوه اي با ترنج و سرترنج، 2گ (42پ-43ر)، ابعاد متن: 10/5×23، اندازه: 13×27/7 سم [ف: 366-29/1]
ta×mīs-u qaṣīdat-i ‘alī ibn-i mūsā
قصيده اي است از سيد علي بن موسي الرضا که آن را شيخ ابراهيم و عيظي بعلبکي تخميس نموده است.
مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1093/5
آغاز: بسمله الحمدالله علي نعمته ** و الشکرلله علي منته/ اذا ألهم التوحيد مع رحمته ** نساله الموت علي ملته/ و الفوذ و التخليد في جنته؛ انجام: و اغفر لمن خمسها بعده ** يرجو من الله بها مسعده؟ خط: نسخ، كا: احمد بن عبدالكريم، تا: 14 جمادي الثاني 1299ق؛ مهر: حاج سيد سعيد؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج عنابي، 18 سطر (6×14)، اندازه: 12×17 سم [ف: 3- 1510]
ta×mīs-ul qaṣīdat-il farazdaq
فتوني اصفهاني، ابوالحسن بن محمد طاهر، -1138 قمري
(1726-) fotūnī esfahānī, ab-ol-hasan ebn-e mohammad tāher
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1269/10ط
آغاز: هذا الذي اوضح القرآن مدحته ** هذا الذي ترهب الاساد صولته؛ انجام: علي النبي... لاولي كرم.
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ جلد: تيماج مشكي، 10ص (141-150)، اندازه: 7×15 سم [ف: 24/3-46]
ta×mīs-ul qaṣīdat-il qāfīya
كاظمي، جابر بن عبدالحسين، 1313-1222؟ قمري
(kāzemī, jāber-e-bn-e ‘abd-ol-hoseyn (1807-1896
تخميس قصيده قافيه عبدالباقي افندي در مدح رسول الله (صلی الله علیه و آله) از شيخ جابر (گويا همان ابوالمحاسن صاحب تخميس هائيه از ريه است).
[دنا 1039/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 875/3- طباطبائي
آغاز: نبي الهدي يا اباالقاسم ** و علة آدم و العالم/ و يا غير مفتتح خاتم ** تخيرك الله من آدم/ و آدم لولاك لم يخلق؛ انجام: و لاكست طفل النبات ** من اللؤلؤ الرطب في نخبق
بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي و مختلف، جلد: تيماج ماشي، 3ص (59-61)، 17-15-10 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 23-156]
ta×mīs-u qaṣīdat-i kāẓim-il uzurī
قزويني، راضي بن صالح،- 1385 قمري
(qazvīnī, rāzī-ye-bn-e sāleh (- 1966
وابسته به: القصيدة الهائية = القصيدة الازرية = قرآن الشعر الاكبر و فرقان الفصل الازهر = الفية = الشمسية؛ ازري، كاظم بن محمد (1212-1143)
تخميسي است زيبا از قصيده شيخ كاظم بن محمد ازري بغدادي [دنا 1039/2؛ شعراء الغري 9/4؛ معجم المؤلفين 457/1]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 12477/20
آغاز: صح قلبي وجداً و جسمي سقاماً ** فا الي ما ألام فيك إلي ما؛ انجام: يا لقومي من لي بخل و في ** لا يري القتل في الغرام حراماً
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ اوايل قرن 14؛ دو برگ شامل اشعاري از محمد اموي، سيد مهدي كافي كاظمي و ديگران در انجام آمده است؛ كاغذ: فرنگي، 3گ (158-156)، 17 سطر، اندازه: 8×15 سم [ف: 31-506]
ta×mīs-ul qaṣīdat-il lāmīya
خزرجي، عبدالله بن محمد،- 626 قمري
(×azrajī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad (- 1230
شيخ ابي علي السماط قصيدهاي لاميه در 29 بيت به عربي در مدح حضرت پيامبر (صلی الله علیه و آله) انشاد كرده است. خزرجي قصيده مزبور را تخميس كرده كه در پايان نسخه حاضر در چند برگ موجود است.
[دنا 1039/2]
خوي؛ نمازي؛ شماره نسخه: 430/2
آغاز: اعلمت كم احييت من مقتول ** عند الحمي بحديثك المنقول/ فيمن ذكرت ظفرت بالمأمول ** اعد الحديث فليس بالمملول/ عن خير مبعوث و خير رسول؛ انجام: و التابعين و من عليهم اجمعت ** اهل الهدي و الي محجتهم دعت/ و المنشدين و كل ذي اذن وعت ** ما امرعت روض الربا و تضوعت/ ريا نسيم بالغد اصيل
خط: نسخ معرب، كا: علاءالدين الطيبي انصاري، بي تا؛ محشي از فتح الله بن محمد رضا شريف حسيني كه در 1336ق به آن اشتغال داشته؛ از موقوفات رمضانيه 1230ق؛ جلد: تيماج مشكي، 17 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف:-215]
ta×mīs-u qaṣīdat-i muḥammad ḥusayn ibn-i ṣāḥib-iljawāhir
قزويني، راضي بن صالح،- 1385 قمري
(qazvīnī, rāzī-ye-bn-e sāleh (- 1966
ابياتي است حدود 45 بيت در تخميس قصيده محمد حسين بن صاحب جواهر.
[دنا 1039/2؛ معجم المؤلفين العراقيين 457/1]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 12477/8
آغاز: سهرت و أجفان الأنام هو اجد ** و ربع الأسي بعد النضارة هامل؛ انجام: أكفكف دمعاً خوف واشي و عاذل ** و أخفي الذي منه تذوب الجلامد
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ نيمه قرن 14؛ مصحح، ركابه دار؛ شامل اشعاري از سيد محمد سعيد حبوبي، صفي الدين حلي، كاظم ازري و ديگران؛ كاغذ: فرنگي، 2گ (28-27)، اندازه: 9×15 سم [ف: 498-31]
ta×mīs-u qaṣīdat-il muḍirrīya fī madḥ-i ×ayr-il barīyya
لمطي، احمد نجم الدين
lamtī, ahmad najm-od-dīn
وابسته به: القصيدة المضرية؛ بوصيري، محمد بن سعيد (608-696)
تخميسي است حدود 115 بيت بر «القصيدة المضرية في مدح خير البرية».
[دنا 1039/2؛ مخطوطات الادب في المتحف العراقي 487]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 12467/1
آغاز: شفاؤنا من جميع السوؤ و الضرر ** صلاتنا مع سلام طيب عطر/ علي النبي الذي أبهي من القمر ** يا رب صل علي المختار من مضر/ و الأنبياء و جميع الرسل ما ذكروا؛ انجام: ثم السلام عليهم دائماً أبداً ** ما لاح نجم و ما قد شعشع العمر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12، نيمه قرن 12؛ مصحح، محشي؛ كاغذ: فرنگي، 5ص (6-2) 21 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 474-31]
ta×mīs-u qaṣīdat-il munfarija
وابسته به: القصيدة المنفرجة؛ ابن نحوی، يوسف بن محمد (- 513ق)
تخميس نيكويي است بر قصيده منفرجه يوسف بن محمد توزري معروف به ابن نحوي كه منسوب به چند سراينده شده است: نسخه اي از آن در مخطوطات الادب في المتحف العراقي، ص 102 آمده و از ابن مليك مغربي دانسته شده (كشف الظنون 1346/2 مي نويسد: «ابن ملك يا ابن مالك آن را تخميس كرده» و مشخص نيست با ابن مليك مغربي ارتباطي دارد يا نه؟)، نسخه اي نيز در فهرس الخزانة العلمية الصبيحية بسلا، ص 339 آمده و از عبدالله بن عبدالله ابن نعيم قلمداد شده، نسخه اي نيز ظاهراً در فهرست مخطوطات مكتبة الجامع الكبير صنعاء، شماره 1978و 115 آمده و از ابن ابي الفرج اشبيلي دانسته شده است. نسخه اي نيز به صوت ناشناخته در فهرست مخطوطات الادب و النقد و البلاغة، ص 39 گزارش شده است. در ابيات پاياني، مي نويسد: «و علي الحسنين و امهما و علي العمين هم الكرما ** و علي باقي الصحب الحكما و علي تباعهم العلما/ بعوارف دينهم البلج». (سيد محمود مرعشي)
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 15120/8
آغاز: لابد لضيق من فرج ** و الصبر مطية كل شج/ و بدعوة احمد فبتهج ** اشتدي ازمتي تنفرج/ قد آذن ليلك بالبلج؛ انجام: من يرجوا حسن نوالهم ** في دنياهم و مآلهم/ يدعوا الرحمن بحالهم ** يا رب بهم و بآلهم/ عجل بالنصر و بالفرج
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 11؛ قصيده اي داليه در 13 بيت از زين العابدين بكري در پايان نسخه؛ كاغذ: فرنگي، 5گ (23-19)، 15 سطر، اندازه: 9×17 سم [ف: 38-342]
ta×mīs-ul qaṣīdat-in nūnīya
تخميس ناشناخته اي است در 30 بيت بر قصيده نونيه اي ناشناخته.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 15120/12
آغاز: «لله ايام المسرة و الهنا ** بالرقمتين و حاجراً و المنحنا/ لما كلفت به و انحلني الضنا ** هز القدود و اضهروا سمر القنا/ و تقلدوا عوض السيوف الاعينا»؛ انجام: «قد فقت غزلان الحمي في طلعتي ** والورد ي... و حمرة و جنتي/ و الصد و الهجران هذا سنتي ** و البدر ينقص و الكمال لطلعتي/ من اجل ذلك صرتم نه احسنا».
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 11؛ داراي اشعاري از شيخ بهايي، حاج چلبي و ديگران، و ماده تاريخ هايي از سال 1036تا 1087ق در پايان؛ كاغذ: فرنگي، 2گ (42-41)، سطر، اندازه: 9×14 سم [ف: 347-38]
«ta×mīs-u qaṣīdat-i «hā ‘alī-u bašar-un kayf-a bašar
افشار ارموي، علي بن عبدالحسين،- 1330 قمري
(afšār-e ormavī, ‘alī-ye-bn-e ‘abd-ol-hoseyn (- 1912
وابسته به: القصيدة الرائية في مدح اميرالمؤمنين؛ فدوي، مهرعلي (-1262)
تخميسي است از قصيده ملا مهر علي فدوي زنوزي خوئي. مطلع قصيده: «ها علي بشر كيف بشر ** ربه فيه تجلي و ظهر» است. لازم به ذكر است كه دو نفر با تخلص «و اله» اين قصيده را تخميس نموده اند، يكي و اله افشار، شاعر مورد بحث ما و ديگري علي مجتهد تبريزي فرزند عبدالعظيم متوفاي 1340ق كه صاحب «علماي معاصرين» بخشي از تخميس وي را در «علماي معاصرين» ذكر نموده و ما نيز در كتاب «ولايت نامه گزارشي از قصيده غديريه و زندگي نامه ملا مهر علي فدوي خوئي» آن را نقل نموده ايم و آغاز آن تخميس چنين است: «في علي حار عقلي و حسر ** في علي طار قلبي و نفر/ في علي ضل قوم و كفر ** ها علي بشر كيف بشر/ ربه فيه تجلي و ظهر». (صدرائي خوئي)
چاپ: تبريز، سنگي، 1335، وزيري كوچك، 7ص
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13879/2
آغاز: آغاز تخميس واله افشار: منكر المولي اذا مات و مر ** في الجزاء سيان صلي ام فجر/ ويل من اخره بعد اخر ** ها علي بشر كيف بشر/ ربه فيه تجلي و ظهر؛ انجام: انجام تخميس: «واله» المادح الله حماه ** و وفيه الحظ في نيل مناه/ كل ما عاداه لايرضي لقاه ** مدعي حب علي و عداه
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: 18 شعبان 1319ق؛ جلد: تيماج مشكي ترنج دار، 12ص (356-345)، [ف: 454-37]
ta×mīs-ul qaṣīdat-il hā’īyat-il uzurīyya
وابسته به: القصيدة الهائية = القصيدة الازرية = قرآن الشعر الاكبر و فرقان الفصل الازهر = الفية = الشمسية؛ ازري، كاظم بن محمد (1212-1143)
[دنا 1039/2؛ الذريعه 135/17]
مشهد؛ شيخ علي حيدر؛ شماره نسخه: 257
آغاز: شمس حسن كالشمس زاد ضحيها ** كم أماطت عن الليالي دجيها؛ انجام: و هو ان بالنوال أحيي رفات ** كم له من مواهب مردفات
خط: نستعليق، بي كا، تا: دهه اول رجب 1284ق؛ در نسخه قصائد ديگری از شيخ ازری هست؛ جلد: چرم قرمز، 100گ، 15 سطر، اندازه: 16/5×21/5 سم [مؤيد: 231-1]
ta×mīs-ul qaṣīdat-il hamzīya = ta×mīs-u umm-il qurā
شوقي، احمد بن عبدالله،- 1224 قمري
(šowqī, ahmad ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 1809
وابسته به: القصيدة الهمزية فی المدايح النبوية = ام القری فی مدح خير الوری؛ بوصيری، محمد بن سعيد (696-608ق)
اصل قصيدة همزية كه نام ديگر آن، ام القري في مدح خير الوري است، از ابو عبدلله، محمد بن سعيد، بوصيري مصري بوده و تخميس كننده آن شهاب الدين احمد، رومي است.
[دنا 1039/2؛ فهرس مخطوطات الادب في المتحف العراقي 104]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 11193/4
آغاز: خاتم الرسل من به الابتداء ** مظهر الحق حين كان خفاء/ من مراقبه ما لهن انتهاء ** كيف ترقي رقيك الانبياء/ يا سماء ما طاولتها سماء؛ انجام: بطوه قد شوا في ذنبه شي ** طاويا للعقاب في ضمنه طي/ فمتي اقتضي و اشفي من الكلي ** رحله لم يزل يقيدني الصی/ ف اذا ما نويتها و الشتاء
خط: نسخ، كا: محمد علي بن محمد، شويكي بحراني، تا: حدود 1272ق؛ مصحح؛ كاغذ: فرنگي، آهار مهره، 49گ (198-150)، 17 سطر، اندازه: 9×17/5 سم [ف: 278-28]
ta×mīs-ul qaṣīdat-il hamzīya
فاروقی، عبدالباقی بن سليمان، 1279-1204 قمری
(fārūqī, ‘abd-ol-bāqī ebn-e soleymān (1791-1860
وابسته به: القصيدة الهمزية فی المدايح النبوية = ام القری فی مدح خير الوری؛ بوصيری، محمد بن سعيد (696-608ق)
آغاز: بسمله، احمدا من تسمط شطر اول کل بيت من بيوت عروضه الذی رفع الخيل.... آغاز تخميس: لعلی الرسل عن علاک انطواء ** و اولو العزم تحت شاواک جاءوا ** و لمرقاک دانت الاصفياء ** کيف ترقی رقيک الانبياء ** يا سماء ما طاولتها سماء
[الادب فی المتحف العراقی 106؛ اوراق عتيق ج 1، ص 383]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 13460
آغاز: برابر؛ انجام: احمد المصطفي خيرالعباد
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ کاغذ: شکری، جلد: تيماج، 125گ، 15 سطر [رايانه]
ta×mīs-e qasīde-ye yā’īye-ye mīrfendereskī
هندي، امير محمد علي، ق12
(hendī, amīr mohammad ‘alī (- 12c
وابسته به: قصيده يائيه؛ ميرفندرسكي، ابوالقاسم بن ميرزا بزرگ (-1050)
تاريخ تأليف: چهارشنبه 17 جمادي الثاني 1129ق؛ محل تاليف: مرشد آباد هندوستان
[الذريعه 11/4 و 133/17؛ راهنماي پژوهش درباره ميرفندرسكي 114-113؛ [دنا 1040/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1182/32
آغاز: اي كه ذاتت در دو گيتي مظهر اسماستي ** جوهري دهر را تو لؤلؤ لالاستي/ گوش كن ز انجام خود حرفي كه از مبداستي ** چرخ با اين اختران نغز و خوش و زيباستي/ صورتي در زير دارد هر چه در بالاستي؛ انجام: هر چه گفتندم بگويش گفته ام بي قيل و قال ** آستيني بوده ام بي دست من در اين مجال/ دست او امداد دست سيد داناستي
نسخه اصل: فرهنگستان، علوم آذربايجان باكو، ش (M 140 (8201؛ خط: نستعليق چليپا، بي كا، تا: با تاريخ قرن 11؛ 2ص (89-90)، [عکسی ف: 3-418]
تخميس الكواكب الدرية- تخميس قصيدة البردة
ta×mīs-ul maqṣūra
طرائفي، عبدالكريم بن ضرغام،- 852 قمري
(tarā’efī, ‘abd-ol-karīm ebn-e zarqām (- 1449
وابسته به: مقصورة ابن دريد = قصيدة دريدية؛ ابن دريد، محمد بن حسن (321-223)
وي با تخميس خود ابن قصيده را به صورت مرثيه اي براي حضرت سيد الشهداء در آورده است. در آغاز اين تخميس مقدمه ايست درباره امدادي كه در سرودن اين قصيده از غيب دريافت كرده است.
[دنا 1040/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1103/1- طباطبائي
آغاز: بسمله... الحمد الله الواحد فلا شيء قبله فا قول بعده الوفي فما اصدق وعده... و بعد فان الله تعالي... الهمني لتخميس القصيده المترجمه بمقصورة ابن دريد لرويا رايتها و كان الامام الحسين بن علي عليهما السلام يقول لي مد المقصورة فامدني بقوته... الي ان نقلتها عن و ضعها... بما ابيح للحسين صونه ** و خانه يوم الطعام عونه/ نادي بصوت قد تلاشي كونه ** اما تري راسي حاكي بونه ** طره صبح تحت اذيال الدجي؛ انجام: لا يحزنن مصرعي لرفقتي اني فرحت راضيا بقتلتي ** خذو تفاصيل النهي من جملتي/ فان امت فقد تناهت مدتي ** اني فرحت راضيا بقتلتي
خط: نسخ، بي كا، تا: 989ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 34گ (34-1)، قطع: رقعي، اندازه: 12/5×18 سم [ف: 553-23]
ta×mīs-u maqṣūrat-i ibn-i durayd
نحوي، احمد بن حسن،- 1183 قمري
(nahvī, ahmad ebn-e hasan (- 1770
وابسته به: مقصورة ابن دريد = قصيدة دريدية؛ ابن دريد، محمد بن حسن (321-223)
مقصوره ابن دريد قصيده مشهوري است كه در مدح آل ميكال سروده و در آن بعضي از فضايل و مناقب حضرت امير المؤمنين (علیه السلام) را آورده است. شيخ نحوي اين تخميس را در مدح سيد مهدي بحرالعلوم نجفي قرار داده و براي آن خطبه و مقدمه اي به نثر ساخته است.
[دنا 1040/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 9975/3
آغاز: خطبه: الحمدلله الذي أطلع رياض الأدب علي عبوس الأيام باسمة الثغور
تخميس: مذكان مالا زال يخشي كونه ** و ابيض من وحف القذال جونه/ قلت لها و القلب صبري عونه ** اما تري تري راسي حاكي لونه/ طرة صبح تحت أذيال الدجي؛ انجام: ما قسمي بالشم من يعرب بل ** اقسم فيمن فيهم الوحي نزل/ و لا اقول قول من عنهم ذهل ** بل قسماً بالشم من يعرب هل/ لمقسم من بعد هذا منتهي
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 14؛ تملكي به تاريخ پنجم ربيع الثاني 1333؛ جلد: مقوايي عطف تيماج سبز، 108گ، 21 سطر، اندازه: 16×21/5 سم [ف: 25-245]
ta×mīs-u naẓm-il la’āl fī asmā’-i ḏi-l jalāl
لبيب، ابراهيم بن عمر، ق14
(labīb, ebrāhīm ebn-e ‘omar (- 14c
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 10930/4
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ قطع: رقعي [ميراث شهاب: س 9 ش 33-2]
ta×mīs va t.-ye qasīde-ye borde
خراساني، محمود بن حاجي، ق 10 قمري
(×orāsānī, mahmūd ebn-e hājī (- 16c
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه؛ بوصيري، محمد بن سعيد (696-608)
تاريخ تأليف: 924ق؛
در اين نسخه قصيده الكواكب الدريه داراي چهار «فصل» است: 1. التغزل؛ 2. ذكر النفس و منع هواها؛ 3. مدائح رسول الله صلي الله عليه و آله؛ 4. مولد النبي (صلی الله علیه و آله).
[دنا 1040/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1016/8- طباطبائي
آغاز: بسمله. امن تفكر جيران ذوي قلم ** امنت قلب رجاران لذي الم/ اي دل ز فكر دفتر عمراني قلم ** مايل به نااميدي و جيراني و الم/ فعن تفكر جيران اولي علم ** امن تذكر جيران بذي سلم/ مزجت د معاجري من مقله بدم ** از جهل ظالمان به امامان ذي علم/ آيا زياد كردن ياران ذي سلم ** آميختي تو اشك ز ديده روان به دم؛ انجام: ما منحت شذبات الشان شيخ و شبا ** ما رنحت عذبات البان ريح صبا/ و اطرب العيس حادي العيس بالنغم/ شين شؤن به سين سنا مضطرب شود ** چندان كه شاخ ها به صبا مضطرب شود/ حادي در آورد به طرب اشتر از نغم فدم معمود الداني من الدسم ** و تم محمود الجاني عن الحسم/ ز آدم مدام تا كه به دوران من ختم ** محمود بوده مدح به ميزان من عصم/ فعم مهمود الثاني من النسم ** و ثم مصمود الباني و بالرسم/ فام محمود خراساني (922) الي الوسم ** ابن سعيد مصري كحسان انتظم... (؟) / اتمام نظمه بخراساني انختم ** تاريخه مخمس محمود (= 924) بدبدم / (مصراع اخير ماده تاريخ سرودن اين مخمس است) تمت الكتاب المبارك في تاريخ.
بي كا، تا: قرن 10؛ كاغذ: سمرقندي شكري، جلد: تيماج مشكي،
62ص (42-103)، اندازه: 12×18 سم [ف:23-299]
ta×mīs-ul witrīyyāt fī madḥ-i afḍal-il ma×lūqāt = madā’iḥ-un nabī
تخميسي است از قصائد «الوتريات في مدح افضل المخلوقات» مجد الدين محمد بن ابي بكر بن رشيد واعظ بغدادي وتري (- 662ق). اين قصايد 29 قصيده به ترتيب حروف تهجي (هر قصيده شامل 21 بيت) هستند كه در مدح حضرت پيامبر سروده شده اند و به نام هاي «الوتريات»، «معدن الافاضات في مدح اشرف الكائنات»، «بستان العارفين في معرفة الدنيا و الدين» و «القصايد الوترية في مدح خير البرية» مشهور هستند. تخميس اين قصايد به همان ترتيب اصل صورت گرفته و شاعر در اشعارش خود را «سعد»، «مخلص» و «مسعد» معرفي مي كند آن جا كه می گويد: «ايا «سعد» كن في حبه اليوم مسعد ** و كن لي الي نجد بحقك منجد/ الا «مخلصاً» يدعو بخالص قلبه ** عسي الله ان يشفي به فرط كربه/ اري «المخلص» الداعي المطيع لامره ** يهيم اذا جن الضلام بذكره/ الا «مسعداً» يبكي علي من تلوثت ** صحيفة بالذنب ثم تمرشرت/ تري الناس فيكم يا ايها الناس «مسعد» ** بدعوة مشتاق و انه مكمد». اگر نام شاعر «سعد» باشد گويا همان سعد بن محمد بن عبدالله نابلسي ديري معروف به ابن ديري (متوفاي 868ق) است كه كحاله در معجم مؤلفين 757/1 براي وي كتابي با عنوان «قصيدة مخمسة في مدح النبي» ذكر كرده است. شاعر در اين اشعار فضايل و اوصاف حضرت پيامبر را برشمرده و در جاي جاي آن سوز و التهاب دروني خود را از دوري خود از قبر حضرت پيامبر ابراز نموده است.
[دنا 1040/2]
قم؛ مركز مطالعات؛ شماره نسخه: 165
آغاز: بدأت بذكر الله مدحاً مقدماً ** و اثني بحمد الله شكراً معظماً/ و اختم قولي بالصلوة و انما ** أصلي صلوة تملأ الارض و السما/ علي من له اعلي العلا متبوء/ نبي له في حضرة القدس منزل ** و حجابه الاملاك و هو مبجل/ اتا اخراً في بعثه و هو اول ** اقيم مقاماً لم يقم فيه مرسل/ و امست له حجب الجلال توطأ؛ انجام: تري فيكم يا ايها الناس مسعد ** بدعوة مشتاق و انه مكمد/ لاني عاصي بالذنوب مقيد ** يهيجني شوقي لقبر محمد/ و يقعدني ذنبي و اتياي البغيا/ تكمل تخميسي و قد هان صعبه ** و جائرني يوم القيمة فربه/ نعم ان بالاسلام انعم ربه ** يميناً بربي ان قلبي يحبه/ و ذاك رجائي في الممات و المحيأ
خط: نسخ معرب، كا: عبدالخالق بن سيد محمد نجيب الله، تا: 25 جمادي الثانی 1206ق، براي پدرش؛ جلد: مقوايي، 71گ، 13 سطر، اندازه: 18×26 سم [ف: 1-135]
ta×mīs-ul hā’īya
تخميس هائيه اي است در مدح اميرالمؤمنين علي بن ابي طالب (علیه السلام) و حضرت زهرا (سلام الله علیها). ابيات نخستين اين منظومه در مجموعه نيست و سراينده اصل مخمس هم شناخته نشد. شايد در اين بيت اشاره به نام سراينده اصل باشد: اين من شاء و مجدهم كل شان ** قاصر عن هجاه كل بيان/ ان به فاه طول دهري لساني ** سعد دعني و هجو سور المعاني/ اكبر الحمد في معاني هجاها. نمونه اي از ابيات مؤثر اين مخمس: الاي الامور تجهل قدرا ** بنت خير الوري فتجهل قبرا/ ام لاي الامور تظلم جهرا ** و لاي الامور تدفن سرا/ بضعة المصطفي و يعفي ثراها.
[دنا 1040/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 875/2- طباطبائي
آغاز: و رات منه ناظرا يصميها ** بل يدالله اسها ترميها/ و درت ان رعبه يفنيها ** فتولت عنه و للرعب فيها/ فلك دائر علي اعضاها؛ انجام: كم له من مواهب مردفات ** هي كالشمس لايحول سناها (ضياها)
بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ماشي، 11ص (59-49)، 17-15-10 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 23-155]
ta×mīs-ul hāšimīyyāt
زيوري بغدادي، عباس،- 1316 قمري
(zīvarī baqdādī, ‘abbās (- 1899
وابسته به: ديوان كميت بن زيد = الهاشميات؛ كميت بن زيد (126-60)
اهداء به: ناصرالدين شاه
تاريخ تأليف: 1301ق
[دنا 1040/2؛ الذريعه 14-10/1]
تهران؛ ادبيات؛ شماره نسخه: 13- د
آغاز: بسمله و الحمدلله الذي جعل محمداً و آله علة العلل... علق القلب بالهداة الكرام ** و جفا في صباه و صل اللئام؛ انجام: فبكم رعد سروري اقربا ** و علي البعد لكم مني السلام
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج سرخ، 152گ، 15 سطر (8×14)، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 1-92]
ta×mīs-ul hāšimīyyāt wa-l ‘alawīyyāt
زيوري بغدادي، عباس،- 1316 قمري
(zīvarī baqdādī, ‘abbās (- 1899
وابسته به: ديوان كميت بن زيد = الهاشميات كميت بن زيد (126-60) و القصائد السبع العلويات = قصايد سبعه علويه؛ ابن ابي الحديد، عبدالحميد بن هبة الله (655-586)
تاريخ تأليف: 12 محرم 1306ق
شاعر، هاشميات كميت و سبع علويات ابن ابي الحديد را تخميس كرده است.
[دنا 1040/2؛ ذريعه 14-10/1]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2892
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ مصحح گويا از خود ناظم؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي، 154گ، 15 سطر (8/5×14/5)، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: 10-1736]
ta×mīs-hā va t.-hā-ye manzūm-e qasīde-ye borde
آماسي، حسين بن علي
āmāsī, hoseyn ebn-e ‘alī
وابسته به: الكواكب الدرية في مدح خير البرية = قصيدة البردة = قصيده برده = برده ميميه بوصيري، محمد بن سعيد (696-608) گردآوري سيد حسين بن علي آماسي. چند ترجمه منظوم فارسي و تركي قصيده برده و چند تخميس عربي از اين قصيده در نسخه حاضر جمع آوري و به طرز ماهرانه اي در داخل جداول تحرير شده است. در هر صفحه يك بيت از قصيده برده نوشته شده و بعد از آن تخميس عربي سيد شريف افندي با رنگ سبز و بعد از آن تخميس عربي اسعد افندي به رنگ مشكي و در زير آن ترجمه فارسي و منظوم عبدالرحمن جامي با شنگرف و در زير آن ترجمه تركي و منظوم كمال پاشازاده و در زير آن ترجمه شيخ شمس الدين سيواسي و در زير آن ترجمه تركي و منظوم عبدالرحيم قره حصاري و ترجمه منظوم اساسي و ترجمه تركي و منظوم سيد احمد لالي و در وسط شرح تركي سيد احمد لالي، تحرير شده است.
آغاز قصيده برده (مذهب): امن تذكر جيراني بذي سلم ** مزجت دمعا جري من مقلة بدم. آغاز تخميس شريف افندي (رنگ سبز): يا نائيا عن حمي صحب ذوي كرم ** و قد الفت بهم تحتال في نعم. آغاز تخميس اسعد افندي (رنگ مشكي): من تكثر ما في القلب من الم ** من تاثر ما في الكبد من ورم. آغاز ترجمه جامي (رنگ شنگرف): اي ز ياد صحبت يارانت اندر ذي سلم ** اشك چشم آميخته با خون روان گشته به هم. آغاز ترجمه تركي كمال پاشازاده (رنگ مشكي): يا ده گلديمي دلا همسكايگام ذي سلم ** قار شوب چشمك قيدر قانلو ياشي دمبدم. آغاز ترجمه تركي شمس الدين سيواسي (رنگ مشكي): اكد كمي كوكلوم اول يرده كي ياراني ** كيم ياس اقيدرد یك ك خط ايدوب اكاقاني. آغاز ترجمه تركي عبدالرحيم قره حصاري (رنگ شنگرف): دو شديمي دردي كوكلو كه اهل ديار يار ** كيم قانلو ياشي گوز لويك اولدي جويبار. آغاز ترجمه تركي اساسي (رنگ آبي): ياد كه دشديمي هم چو اوذي سلم ** كا قيدرسن گوزلر كدن قانلو ياشي دمبدم. آغاز ترجمه تركي سيد احمد لالي (رنگ سبز): اكد كمي ذي سلمده كي اهلي وحيدتي ** كيم قان پش اغملق كوز كك اولدي عادتي. آغاز شرح تركي سيد احمد لالي (در وسط به رنگ سبز): «يعني صاحب قصيده كندي نفسه خطاب ايدر كه سن بوكون لرياشين قانه قارشدرب كوزدن اقتدوغك».
آغاز مجموعه: الحمدالله الذي شرفنا بتشرف العلماء و جعلنا من امة محمد عليه الصلوة و السلام و نور... و بعد اول سرور كائنات و مفخر موجودات شفيع العصات سيد المرسلين...
انجام مجموعه: مادام كه صبا بوداغن بانك ** او تدورر يا خود سويدورر حادي نغمتي.
[دنا 1040/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7588
آغاز: امن تذكر جيراني بذي سلم ** مزجت دمعا جري من مقلة بدم؛ انجام: مادام كه صبا بوداغن بانك ** او تدورر يا خود سويدورر حادي نغمتي
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ جامع در اول نسخه ديباچه اي به تركي اضافه نموده؛ مجدول؛ تملك: جلال الدين النسبي زاده انسي الشرواني، سيد محمد عالم بن سيد سليمان افندي؛ جلد: تيماج قهوه اي با ترنج با سر، 84گ، اندازه: 14×20 سم [ف: 84-26]
تخمين الاعمار- شرح ابيات ابو الرضا علي بن عبيد الله كاشاني راوندي
ta×ayyol-e sūrat-e mojīz
مجذوبعلي شاه، محمد جعفر بن صفر، 1238-1175 قمري
(1823-majzūb-‘alī-šāh, mohammad ja‘far ebn-e safar (1762
آن را پس از عقايد نوشته و در اين است كه مجاز نبايد صورت مجيز را در خيال نگاه بدارد.
[دنا 1040/2]
تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 212/2
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13و 14 [نشريه: 96-2]
(ta×yīr (r. dar
[دنا 1040/2]
مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1444/4
آغاز: في المقدمه الثالثة. قوله بالطرق المقررة للجاهل الخ اقول و ربما يذكر اختلافات اخر لابد من؛ انجام: فبعد انسداد باب العلم و بالاحكام يجب العمل بالاخبار الموثوق صدورها في طريقة العقلاء كما لا يخفي.
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: 1300ق؛ افتادگي: انجام؛ جلد: مقوا، 18-21 سطر (9×15)، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 4-2020]
التخيير بين الاتمام و القصر- القصر و التخيير في الاماكن الاربعة
at-ta×yīr bayn-al aqall wa-l akṯar
آن را در يك «مقدمه» و چند «مقاله» مرتب نموده است.
گلپايگان؛ امام جمعه، محمد حسن؛ شماره نسخه: 39/3
آغاز: الحمدالله رب العالمين... و بعد فان مسألة التخيير بين الاقل و الاكثر مع دقة مبناها و جلالة مفراها و عظم محصولها وجودة جدواها؛ انجام: ان ذلك من وجوه الجمع مشيراً الي ما ذكرناه من سائر الوجوه الممكنة و الله حقيق بالحمد و له الشكر و صلي الله علي رسوله و آله و اصحابه
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: مقوايي، 16گ (90پ-105ر)، اندازه: 16/5×21/5 [كتابخانه هاي گلپايگان: ف: -151]
ta×yīr-ul muṣallī fi-l ā×īratayn bayn-al fātiḥa wa-ttasbīḥ
موسوي، محمد حسين بن محمد، ق 13 قمري
(mūsavī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad (- 19c
رساله اي است فقهي در حكم چهارگانه در ركعات سوم و چهارم واجبات است كه از نظر رجحان و يا عدم آن و يا تخيير و هم چنان حكم ناسي قرائت در اوليين و مسائل متعلقه به آن، بحث و استدلال مي شود.
[دنا 1040/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 11327/9
آغاز: مصباح، يتخير المصلي في الاخير تين بين قرائته الفاتحة وحدها و التسبيح للنصوص المستفيضة و الاجماع؛ انجام: و لنا لم ينقل الخلا عنه العلامة في المختلف، الموضوع لذكر اختلاف الاصحاب بل اسنده الي روايته الفقيه
خط: تايپي، كاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ مصحح، محشي؛ كاغذ: فرنگي، 5گ (24-27)، سطر، اندازه: 10/5×16/5 سم [ف: 524-28]
ta×yīr mīyān-e fātehe va tasbīh dar do rak‘at-e ā×er-enamāz
رساله استدلالي مختصري است به فارسي روان.
[دنا 1041/2]
مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 832/2
آغاز: بسمله سبحانه بر ارباب الباب طوبي لهم و حسن مآب مخفي نباشد که در مسئله مشهوره تخيير ميان فاتحه و تسبيح در رکعين اخيرتين رباعيه و رکعة اخيره ثلاثة علامه اجله الله دارالمقامه در مختلف اجماع علما نقل مي نمايد و شهيد قدس سره الحميدي در ذکري؛ انجام: و ذکري و حواشي قواعد و شرايع و شروح اين ها مذکور است.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ مهر: حاج سيد سعيد؛ كاغذ: فرنگي، جلد: لاجوردي، 6ص، 12سطر (5×12) اندازه: 9/5×19/5 سم [ف:3-1128]
at-ta×yīr wa-t ta‘līq fi-l inšā’īyyāt
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 11031/3
آغاز: و اعلم ان الكلام في التخيير و التعليق في الانشائيات و تحقيق الامر فيه يتوقف علي بيان حقيقة الاخبار و الانشاء؛ انجام: ادخل في الارشاد الي المحمدود لمكان المقابله مع ان في الجمع بين المتقابلين
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ مصحح، محشي، با اشعار متفرقه از مؤلف؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي با ترنج، 9گ (100-108)، 22 سطر (11×16)، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 28-57]
at-tadābīr
جابر بن حيان، 198-120؟ قمري
(jāber ebn-e hayyān (739-814
آغاز: الحمدالله رب العالمين... و سلم. قد مضي لنا احد و ستون كتاباً في جميع الفنون و انا ذاكر في هذا الكتاب شيئاً من التدابير ان شاءالله. تصعيد الزبيق لسقراط يؤخذ منه نظيفاً رطلاً
انجام: و كذلك ساير ما نذكره من تدابير هذه الاشياء انما هو
مثال لغيره فاعلم ذلك و اعمل به ان شاءالله تعالي.
آغاز و انجام: برابر
مقاله شصت و دوم است؛ خط: نستعليق چليپا، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: ترمه، جلد: رويه ميشن قرمز، 2گ (70پ-71پ)، اندازه: 15/6×23/2 [ف: 6-450]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: صفر 1288ق؛ كاغذ: فرنگي شكري آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي، 3گ (138پ-140ر)، 19 سطر (8/5×14/5)، اندازه: 13/7×22/3 سم [ف: 29/2×619]
at-tadābīr
رازي، محمد بن زكريا، 313-251 قمري
(rāzī, mohammad ebn-e zakaryīā (866-926
[دنا 1041/2]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: ض10884
آغاز: بسمله. القول في كيفية تدبير الحق انا لما نظرنا فرخينا؛ انجام: ان تجعل جسد الاحمر نحاس و الابيض رصاص و الاول افضل و اشكل و اعقد
خط: نستعليق شكسته، كا: علي اكبر، تا: 1268ق، جا: تهران [الفبائي ف: 119]
تدابير ثاني- تدابير صغير
tadābīr-e saqīr = tadābīr-e sānī
جابر بن حيان، 198-120؟ قمري
(jāber ebn-e hayyān (739-814
جابر بن حيان مي گويد ما را به سابق كتابي بود به نام كتاب تدابير و در آن تدبير اشياء معدني به تفصيل آمده بود. بعد در كتاب ديگر موسوم به استيفاء نكت غيرمندرج در كتاب تدابير ذكر شده است. اكنون در اين كتاب سر اين بحث دارم كه چون انسان به زيبق يا گوگرد يا يكي از احجاز مورد استفاده در كيميا محتاج شد اگر با آن چه در اين كتاب به آن دستور داده شده عمل كند مي تواند آن را به دست آرد. (عبدا الله انوار)
آغاز: حمدله. صلاة. اما بعد، فقد سبق لنا قبل هذا الكتاب، كتاب يعرف بكتاب التدابير، تذكر فيه تدبير الاشياء المعدنية، و قد استوفينا فيه الكلام، الا انه منكت نكت فيها
انجام: فاما الكبريت فهو علي الكبريت و الزرنيخ و ما جري مجري الكبريت فاعرف ذلك انشاءالله تعالي. تم.
[الذريعه 15/4؛ نسخه های منزوی 701/1؛ الاعلام زركلي 103/2؛ دنا 1041/2 (3 نسخه)]
آغاز: برابر؛ ترجمه: به نام خدا... شكر و سپاس مر خداي را كه پرورنده عالميان است و درود خدا، بر نبي كه رحمت است؛
انجام: برابر
خط: نسخ پخته، بي كا، تا: قرن 11؛ زيرنويس فارسي؛ 10گ (62ر-71پ) [ف:1-50]
آغاز: بسمله، الحمد الله وحده و صلي الله علي نبي الرحمه وآله اجمعين الطيبين؛ انجام: تم كتاب التدابير الثاني في الجواني و الحمد لله وحده بعونه و قوته.
خط: نسخ خوش، بي كا، تا: 1096ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوايي ميشن به نقش سير، 16ص (108-92)، سطر (5/5×10)، اندازه: 11×16 سم [ف: 10-166]
آغاز و انجام: برابر
خط: تحريري، بي كا، تا: قرن 13؛ 8ص (16-9) [عكسي ف: 67-1]
tadābīr-uṣ ṣanā‘a
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: بدون شماره/2
كا: مرحوم حاج سيد مرتضي مرعشي نجفي برادر مرحوم آيت الله العظمي مرعشي نجفي، بي تا [ميراث شهاب: س5 ش 3 و 151-4]
tadābīr-ul ‘awālī wa tarkīb-u-h wa tarkīb-ut tinnīn watarkīb-u-h
محملي، بركات بن محمد
mahmelī, barakāt ebn-e mohammad
[دنا 1041/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 546/1
خط: نسخ، كا: ابراهيم بن محمد، تا: 15 جمادي الثاني 1326ق؛ كاغذ: سفيد و سرخ فام، جلد: تيماج سبز، 44ص (44-1)، 11 سطر (5×10) اندازه: 11×15 سم [سنا: ف: 347-1]
تدابير الملوك- توزك تيموري
tadābīr-u mīyāh-il muḥammara
به نظر مي رسد بخشي از كتابي است كه به صورت مستقل تدوين گرديده است.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 13016/30
آغاز: خذ خل مقطر و احمل فيه ربعه زاجاً مصفي و اتركه اياما و صفه ثم اجعل فيه ربعه عقاباً و اتركه اياماً و صفه و سق منه الدواء؛ انجام: فهذا شرح اصل الباب و ما الف عليه اي كمل تحليلة، تمت بعون الله، ما أحسن قائله.
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ با ترجمه فارسي زير سطور؛ كاغذ: فرنگي، 1گ (67)، سطر، اندازه: 8/5×14 سم [ف: 47-33]
tadā×ul-ul asbāb-iš šar‘īya = taqrīrāt-e dorūs-e mīrzā-ye šīrāzī
روزدري، علي،- 1290 قمري
(rūzdarī, ‘alī (- 1873
چاپ: تقريرات آية الله المجدد الشيرازي، المولي علي الروزدري، موسسة آل البيت لاحياء التراث، قم، الطبعة الاولي، 1409-1415ق، 4ج
[دنا 1041/2]
انجام: فاذا عرفت ذالك فقد ظهر لك فضاحة حال المناقشة المذكورة اذ بعد ما تبين ان المعلق علي الشرط هو اشتغال ذمة المكلف فعلا بفعل المأمور به، فلا محيص عن التزام اقتضاء تعدد الاسباب الشرعية لتعدد الواجب. [رقم:] قد تمت بحمدالله.
خط: نسخ و نستعليق تحريري، بي كا، تا: قرن 14؛ مصحح، ركابه دار؛ جلد: مقوايي با روكش كاغذ بنفش عطف تيماج قهوه اي، 17 و 21 سطر، اندازه: 17/4×21 سم [ف: 294-27/1]
آغاز: فائده في تداخل الاسباب قد عنون جماعة من المتأخرين ان الاصل في الاسباب هل هو التداخل الا ان يقوم علي عدمه دليل او عدمه؛ انجام: من القواعد العقليه او اللفظيه فان غاية ما يفيده ادلة الاسباب انما هي سببية كل.
خط: نستعليق شكسته، بي كا، تا: قرن 14؛ كاغذ: سفيد فرنگي آهاردار، جلد: تيماج سرخ ترنج دار، 3ص (236-234) 26 سطر، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 10-857]
آغاز: بسمله فائدة. قد عنون جماعة من متأخري الاصوليين ان الاصل في الاسباب هل هو التداخل الي ان؛ انجام: تعدد الاسباب الشرعية لتعدد الواجب. تمت المسئله بعون الله تعالي و توفيقه.
نام مؤلف به قرينه اغاز نسخه شناسايي شد؛ خط: نسخ، بي كا، تا: اوايل قرن 14؛ مهر: حاج سيد سعيد؛ كاغذ: آبي، جلد: تيماج قهوه اي، 11ص (149-139)، 17 سطر (7×14)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 2-831]
آغاز: بسمله فائدة قد عنون جماعة من متأخر الاصوليين ان الاصل في الاسباب هل هو التداخل الي ان؛ انجام: فلا محيص من التزام اقتضا تعدد الاسباب الشرعية لتعدد الواجب تحت المسئلة بعون الله تعالي و توفيقه.
نام مؤلف به قرينه آغاز نسخه شناسائي شد؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا، حسب الامر آقاي حاج شيخ مرتضي آشتياني؛ مهر: حاج سيد سعيد؛ جلد: تيماج قهوه اي، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 574-2]
tadā×ul-ul asbāb wa-l musabbibāt
انصاري، مرتضي بن محمد امين، 1281-1214 قمري
(ansārī, morteza ebn-e mohammad amīn (1800-1865
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11484/3
خط: نسخ، بي كا، تا:حدود 1301ق؛ 6 ص (38–43) [مختصر ف: 116]
tadā×ul-ul aġsāl
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 2882/3
آغاز: بسمله، حمدله، و بعد فاعلم ان الغسل الواجب او المستحب علي المكلف لو كان؛ انجام: و لايحصل الفعل الكلمي يحيث ينافي (؟) الموالاة هذا تمام الكلام... و ظاهراً و باطناً
خط: نسخ، بي كا، تا: 1312ق؛ 7گ (113ر-119ر) [ف: 153-6]
تدارك الخطاء الواقع في تدبير الطبي- دفع المضار الكلية عن الابدان الانسانية
tadārok-os somūm
غياث الدين طبيب، ق12 قمري
(qīyās-od-dīn tabīb (- 18c
اهدا به: ابوالغازي سلطان حسين بهادر خان
در دو «قسم»: قسم اول در زهرهاي خوردني در سه «مقاله»: 1) زهرهاي كاني، 2) زهرهاي روينده، 3) زهرهاي حيواني؛ قسم دوم در ذكر گزندها و تدارك گزندشان در دو «مقاله»: 1) ذكر حشرات، 2) ذكر آن چه بدندان گزد از غير حشرات.
دور نيست اين كتاب ترجمه كتاب سموم منكه هندي باشد. كتاب سموم شاناق (چاناكيا) هندي را من كه به فارسي ترجمه كرده و عباس بن سعيد جوهري در عصر هارون عباسي به عربي برگردانده است. به تصريح ابن ابي اصيبعه داراي 5 مقالت است در زهرها و ظاهراً غياث الدين كرماني آن را به فارسي برگردانده است. (درباره كتاب السموم شاناق هندي و ترجمه هاي فارسي و عربي آن رجوع شود به فهرست ابن نديم، طبقات الاطباء ابن ابي اصبيعه، 2: 307-38 و مقدمة ممتع قراضه طبيعيات به قلم آقاي دكتر صديقي و مجله معهد المخطوطات العربيه 5: 309)
در ضمن كتب مرحوم ملك الشعراء بهار، كه به كتابخانه مجلس منتقل شده، در ضمن يك دفتر، رساله اي است در حساب نوشته ابوالسحاق غياث الدين كرماني از منشيان و محاسبان روزگار شاه طهماسب صفوي هست که آن را به نام خواجه عبدالقادر كرماني فرزند خواجه عبدالرشيد (عالم آراي عباسي ص 167) كرده است و قصيده اي درباره شاه طهماسب و خواجه مزبور سروده است. اما مشخص نيست که آن غياث الدين همين غياث الدين مؤلف كتاب حاضر باشد كه گفته شده معاصر شاه سلطان حسين بوده است.
آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم ** نيست جز اين اسم فسون سميم/ خلق جهان را بطريق عموم ** يافته زين اسم تدارك سموم/ احمده حمد ا في كل حال ** صل علي افضل خلقه و آل. بدان كه بدن انسان كه تركيبش از اعضاء و ارواح است هميشه بواسطه رياضات كه عبارت از حركات اعضا است و بسبب اعراض كه كنايت از حركات ارواح است در تحليل و كاهش است و نيز مجلات خارجيه چون هوا و غذا ممه اين معنيست. اما بعد اين رساله ايست در معالجه زهرها داري بگزد اين رساله را مشتمل بر دو قسم ساختم و در اول هر قسمي قاعده چند كلي آوردم كه ناچار هر كه خواهد كه در آن قسم شروع كند آن قاعده ها را بايد دانست و در خاتمه رساله از گريزاندن گزنده ها سخن رانده خواهد شد تا از ين باب هيچ چيز نامعلوم نماند و بدان كه در اين رساله كه بتدارك سموم موسوم است سمومي را آورده ام كه معروف و مشهور است و در اكثر مواضع موجود، نه آن را كه متروك و مهجمور است و از ميان مفقود...
انجام: پيه بزيا روغن گاو بر آتش افكنند و يا آب انكوژه درخانه پاشند كژدم بگريزد اگر كسي فندق بخود دارد كژدمش نگزد و از دود درخت انار جميع حشرات كريزانند گفته اند كه كرباسه از زعفران بگريزد و زنبور از نجاسير و گوگرد بلكه از مطلق دود بگريزد و چون زبان را بدندان گيرند زنبوران نگزند حقير زرد نتواند گزيد يكي از ظرفا روزي به بنده نوشته بود كه مي گفتي كه زبان چون زير داندان گيرند زنبور نگزد گويا سهو لسان بوده زيرا كه چنين كردم و زنبور سرخ بر دست نشاندم گزيد حالا علاج چيست بنده نوشتم كه ان قاعده در شان زنبور زردست اما زنبور سرخ را جگر زير دندان بايد گرفت.
[نسخه هاي منزوي 493؛ دنا 1041/2 (4 نسخه)؛ فهرستواره منزوي 3353/5]
آغاز: ابوالغازي سلطان حسين بهادرخان... چنان گذشت كه رساله در باب علاج سموم مرتب گردد تا در سفر و حضر نصب البصر باشد... و چون اين منصب خطير را ببنده حقير غياث الدين طبيب ستر عيوبه... اما بعد اين رساله ايست در معالجه زهرها و چون زهر بر دو نوعست... سخن رانده خواهد شد تا ازين باب هيچ چيز نامعلوم نماند و بدان كه بتدارك سموم موسومست؛
انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1042ق؛ افتادگي: آغاز (برگ اول آن كسر است و نيمي از برگ هفتم افتاده)؛ 24گ، 12 سطر (6×11) اندازه: 13×19 سم [ف: 286-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد امين يوزباشی کاشانی، تا: 1090ق، جا: قندهار؛ 21ص (57-37) [ف: 1329-9] و [فيلم ها ف: 18-3]
انجام: برابر
نام مؤلف در اين فهرست حسين بن محمد طبيب آمده است؛ خط: نسخ، كا: محمد تقي كاشاني بن محمد هاشم انصاري، تا: 1275ق؛ افتادگي: آغاز (آغاز ديباچه افتاده)؛ كاغذ: فرنگي سفيد، جلد: تيماج مشكي، 22ص (71-50)، 15 سطر، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 22-79]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: مقوايي عطف تيماج ترياكي، 44ص (45-2)، 15 سطر، اندازه: 13/5×22 سم [ف: 83-9]
tadāruk-ul madārik
حسيني مرعشي، محمد ضياءالدين، ق 11 قمري
(hoseynī mar‘ašī, mohammad zīyā-od-dīn (- 17c
وابسته به: مدارك الاحكام في شرح شرايع الاسلام = شرح شرايع؛ موسوي عاملي، محمد بن علي (1009-946)
حاشيه اي است با عنوان «قوله، قوله» بر كتاب «مدارك الاحكام». نام كتاب و مؤلف در يادداشتي از حضرت آية الله نجفي روي برگ اول كتاب آمده است.
[دنا 1041/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1762
آغاز: فانه بدون الامور المعتبرة في صحة البيع شرعا لايدل علي النقل المذكور؛ انجام: بان يكون كل واحد خياطا او يختلف بان يكون احدهما خياطا و الاخر نجارا او يعمل كل واحد منهما في صنعته
قطعه اي است از كتاب بيع و شركت؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ جلد: مقوايي عطف تيماج مشكي، 155گ، 23 سطر، اندازه: 16×20/5 سم [ف: 5-145]
tadāruk-ul madārik = ḥāšīyat-ul madārik
بحراني، يوسف بن احمد، 1186-1107 قمري
(bahrānī, yūsef ebn-e ahmad (1696-1773
وابسته به: مدارك الاحكام في شرح شرايع الاسلام = شرح شرايع موسوي عاملي، محمد بن علي (1009-946)
شرحي است بر مدارك سيد محمد موسوي عاملي و آن را از طهارت تا پايان صلوة مسافر رسانيده است.
آغاز: بسمله. اللهم لك المحامد و الممادح علي ما هديتنا له من الدين الواضح و المنار اللايح... يوسف بن احمد بن ابراهيم... و قد سميته بتدارك المدارك
[دنا 1041/2]
آغاز: برابر؛ انجام: و الاندراج ليس بمسلم و الا لزم تنجيس الاعلي
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ افتادگي: انجام؛ محشي با نشان «منه مد ظله» كه نشان مي دهد در زندگي مؤلف نوشته شده؛ كاغذ: اصفهاني شكري، جلد: تيماج قرمز، 13ص (702-690)، 38 سطر، اندازه: 25/5×38 سم [ف: 7-44]
آغاز: برابر؛ انجام: لا اعرف له وجها و لعل هذا من جملة المخالفات التي اشتملت عليها
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ مصحح، محشي؛ يادداشت عاريه به خط محمد جواد عاملي؛ تملك: فضل الله زنجاني؛ جلد: مقوا عطف پارچه سفيد، 132گ، 35 سطر، اندازه: 21×30 سم [ف: 17-31]
at-tadāwī bi-l-×amr
خواجوئي، محمد اسماعيل بن حسين،- 1173 قمري
(×ājū’ī, mohammad esmā‘īl ebn-e hoseyn (- 1760
رساله اي استدلالي كه به درخواست سيد مير محمد طاهر نوشته شده در چهار «فصل»: 1. درباره آيه «انما الخمر و الميسر»؛ 2. جواز تداوي به جهت ضرورت؛ 3. پاسخ مانعين؛ 4. تشخيص ضرورت.
چاپ: در مجموعه ثانيه از رسائل فقهيه مؤلف چاپ شده است.
[دنا 1042/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1142/4
آغاز: الحمدلله علي السراء و الضراء الذي خلق الداء ثم جعل له الدواء و لم يجعل في شيء مما حرمه دواء و لا شفاء؛ انجام: فانه حينئذ لا ينفع و لا يدفع فيكون كما قال الله تعالي خسر الدنيا و الاخرة ذلك هو الخسران المبين
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ مصحح؛ جلد: تيماج مشكي، 8گ (100پ- 107ر)، 20 سطر، اندازه: 10×19 سم [ف: 3-316]
at-tadāwī bi-tanāwul-il muskir
كلباسي، ابوالمعالي بن محمد ابراهيم، 1315-1247 قمري
(1898-kalbāsī, ab-ol-ma‘ālī ebn-e mohammad ebrāhīm (1832
رساله اي استدلالي در استعمال داروهاي مسكر كه جز در حال اضطرار آن را مجاز نمي داند.
[دنا 1042/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 6990/1
آغاز: الحمدالله و الصلاة علي محمد... فهذه فائدة في التداوي بتناول المسكر أكلا و شرباً و هذه المسألة عميمة البلوي؛ انجام: و له الشكر التمام فوق التمام علي التوفيق علي الاقدام و الاهتمام
خط: نسخ و نستعليق، كا: علي، تا: 9 شعبان 1310ق، جلد: تيماج قهوه اي، 6گ (2پ-8ر)، اندازه: 17/5×22 سم [ف: 163-18]
التدبير- معالجات
at-tadbīr
جابر بن حيان، 198-120؟ قمري
(jāber ebn-e hayyān (739-814
رساله اي است كوتاه در كيميا و تدبير حجر، نام اين كتاب در الذريعة با عنوان تدابير آمده و می گويد: «جابر چندين كتاب به نام تدبير دارد.» (سيد محمود مرعشي)
آغاز: خذ الحجر الطرمي كما يخرج من معدنه و استخرج باطنه من ظاهره و اخلط الطبيعتين حتي يصير اشياء في المنظر.
انجام: يخطف الابصار فيه مائيته و دهانيته حتي كانه يقطر دهناً و هو و حق سيدي سر الله الذي طال ما سيرناه، فحذه هنيئاً و السلام، تمت الكتاب.
چاپ: دمشق، محقق: بييرلوري، معهد العلمي الفرنسي للدراسبت
العربية، 223ص، 1988م.
[دنا 1042/2]
شرح و حواشي:
1- التدبير (ترجمه)
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، 3گ (57پ-59ر)، 13 سطر، اندازه: 8/5×14 سم [ف: 44-33]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ ريز، كا: بهائي بن احمد عاملي (كاظمي)، تا: اواخر قرن 12 يا اوايل قرن 13؛ محشي؛ كاغذ: فرنگي، 2ص (63-62)، جمعاً 32 سطر، اندازه: 7/5×8 سم [ف: 84-32]
at-tadbīr
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 3188/8
آغاز: بسمله، حمدله، اما بعد انه لما سبق هذا العلم الي عامة الحكماء و حجبوا عنه جملة العامة كان عند الفلاسفة كالشيء الهين عند العامة؛ انجام: يقوم مقام الاربعة الثانية و كذلك في الرابعة و قد بينا ذلك في موضعه، و السلام
خط: نستعليق، كا: محمد علي طهراني ذهبي، تا: قرن 14؛ كاغذ: فرنگي آبي فلفل نمكي، جلد: ميشن سياه مغزي قهوه اي، 5گ (102پ-106پ)، 17 سطر، اندازه: 13/2×20/9 سم [ف: 6-279]
at-tadbīr
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 153/10
المراكشي با پراكنده هاي كيميايي ديگر؛ كا: شيخ احمد بن محمد جعفر خوانساري ساغر، تا: قرن 13؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج زرد، 44ص (129-86)، ابعاد متن: 7×13، اندازه: 11×18 سم [سنا: ف: 1-78]
tadbir-ol abdān
عاملي فتوني، عبدالمنعم بن عبدالعزيز، ق 12 قمري
(āmelī fotūnī, ‘abd-ol-mon‘em ebn-e ‘abd-ol-‘azīz (- 18c‘
وابسته به: الرسالة الذهبية = طب الرضا = الذهبية الطبية = الرسالة المذهبة؛ علي بن موسي (علیه السلام)، امام هشتم (203-153)
تاريخ تأليف: 1106ق
مؤلف مي گويد: «بعضي از برادران ديني مرا امر فرمودند به نوشتن رساله اي در علم طب و تدبير بدن ها اجابت مسوؤل ايشان را متحتم و اطاعت مأمور را لازم دانسته رساله مشهور بذهبيه را كه منسوب به حضرت امام الجن و الانس... علي بن موسي الرضا... خواست ترجمه حاصل معني و جايي كه احتياج به توضيح و قيود لازمه داشته باشد از احاديث يا قول اعاظم اطباء نقل نمايد كه شايد بعضي انتفاع برند...»، داراي يك «مقدمه» و «مطلب» و «خاتمه».
[دنا 1042/2؛ فهرستواره منزوي 3354/5]
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 2929
آغاز: بسمله، الحمدالله الذي خلقني فهو يهدين و الذي هو يطعمني و يسقين؛ انجام: باينجا ختم شد رساله التماس از ناظران آن كه همه جا بديده عيب پوش در آن نظر كنند و مؤلف را بدعائي ياد آوري كرده از گوشه چشم شفقت دور ننمايند.
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1106ق؛ مجدول؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: مقوايي، 56گ، 14سطر (7×12/5)، اندازه: 12×19 سم [ف: 670-6]
(tadbīr-ul abdān fī safar-il ḥajj (r.-un fī
قسطا بن لوقا، ق 3 قمري
(qostā ben luqā (- 9c
اهداء به: ابومحمد حسن بن مخلد بن الجراح (269-209 در انطاكيه) وزير معتمد عباسي
رساله مختصري است در بيان كيفيت حفظ و صيانت اعضاء بدن به خصوص چشم و گوش و دهان از تغييرات هوا و وزش بادهاي سرد و گرم و آب هاي فاسد و امتحان و اصلاح اين قبيل آب ها و تحرز از هوام و حيوانات گزنده و چيزهاي مولد عرق مدني و ذكر اوقات خوردن و آشاميدن و خواب در طول سفر حج از تأليفات قسطا بن لوقا البعلبكي، در سيزده «باب» تأليف شده است و اين رساله عيناً در كتاب امان الاخطار (الامان من اخطار الاسفار و الازمان) از تأليفات ابنطاوس (- 664) نقل شده است. فهرست معاني: في وصف التدابير التي يحتاج الي استعمالها في الاسفار من تدبير الابدان و هي اربعة «معان»:- العلم بالتدبير في وقت السير و وقت الراحة و الطعام و الشراب و النوم و الباه، - في العلم باصناف الاعياء و الاشياء التي تذهب بكل صنف منه،- العلم بالعلل التي تعرض من هبوب الرياح المختلفة و علاجها، - العلم بالتحرز من الهوام و علاج آفاتها اذا وقعت؛ فاما سفر الحج قد يخصه اربعة «معان» اخر: - العلم باختلاف المياه و اصلاح الفاسد منها،- الاحتيال في عوز الماء و قلته مما يقطع العطش، - العلم بالتحرز من الاشياء التي تولد منها العرق المدني و هيجان البواسير، - التحرز من الحيات و العلاج من آفاتها.
فهرست ابواب: 1. كيف ينبغي ان يكون التدبير في نفس السير و
اوقات الطعام و الشراب و النوم و الباه؛ 2. ما الاعيا و عما يحدث و كم انواعه و باي شيء يتعالج من كل نوع منه؛ 3. في اصناف الغمز و دلك؛ 4. في العلل التي تتولد من هبوب الرياح المختلفة و تغيير الهواء؛ 5. في وجع الاذن الذي يعرض كثيرا من هبوب الرياح الشديدة الحر و البرد و علاج ذلك؛ 6. في علل العين التي تعرض من اختلاف الهواء و الغبار و الرياح و غير ذلك؛ 7. في امتحان المياه المختلفة ليعلم اصلحها؛ 8. في اصلاح المياه الفاسدة؛ 9. في الاحتيال في عوز الماء و قلته بما يقطع العطش؛ 10. في التحرز من كل الهوام؛ 11. في علاج عام في لسع الهوام جميعا؛ 12. عماذا يتولد العرق المدني و بماذا يحترز من تولده؛ 13. في صفة علاج العرق المدني في البدن. (غلامعلي عرفانيان)
[الفهرست 353؛ اخبار الحكما 263-262؛ طبقات الاطباء و الحكماء 76؛ مختصر الدول 259؛ عيون الانباء (245-244:1)؛ دنا 1042/2]
شرح و حواشي:
1- تدبير الابدان (ترجمه)
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 5189
آغاز: بسمله كتاب قسطا بن لوقا اليوناني الي ابي محمد الحسن بن مخلد فيما عمله في تدبير بدنه في سفره الي الحج؛ انجام: و الله اسئل ان يتفضل عليك و علينا... و علي جميع من معك بالسعادة الكاملة التي هي سلامة النفس و صحة البدن انه علي ما يشاء قدير
خط: نستعليق مخلوط به شكسته، كا: محمد مدعو به قاسم بن حسين حسيني، تا: 1049ق؛ واقف: حاج عماد (عماد المحققين)، تيرماه 1310؛ كاغذ: حنايي، جلد: مقوا با رويه پارچه، 11گ، 17 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 238-19]
(.tadbir-ol abdān (t
وابسته به: تدبير الابدان في سفر الحج (رسالة في)؛ قسطا بن لوقا (-3)
ترجمه رساله في تدبير الابدان است با حذف مقدمه كه اصل آن به عربي و از تأليفات قسطا بن لوقا البعلبكي است.
[دنا 1043/2]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 15692/2
آغاز: بسمله در تدبير مسافران از كتاب قسطا بن لوقاء يوناني بدان كه آن چه مسافران محتاج گردند باستعمال آن از تدبير ابدان از چهار معني بيرون نيست؛ انجام: همچنان كه علاج مي كنند ساير جراحات را والله اعلم بالصواب.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ كاغذ: حنايي، جلد: مقوا عطف و گوشه چرم، 11گ، 16 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 68-19]
at-tadbīrāt-ul ilāhīya fī iṣlāḥ-il mamlikat-il insānīyya
ابن عربي، محمد بن علي، 638-560 قمري
(ebn-e ‘arabī, mohammad ebn-e ‘alī (1166-1241
اهداء به: شيخ احمد مورودي (موروزي)
متني صوفيانه در بيان آن چه خداوند در جسم و روح انسان به وديعت نهاده و گويند اين رساله مختصري از باب 466 كتاب «فتوحات المكيه» مؤلف است. داراي «مقدمه» و هفده «باب» كه آخرين آن خود داراي پنج «باب» است و لذا برخي آن را بيست و يک «باب» تلقي كرده اند: 1. ايجاد الخليقة الذي هو ملك البدن و اغراض المتصوفه فيه و تعيين هم عنه؛ 2. اختلاف العلماء في الروح و في ماهيته و حقيقته؛ 3. اقامة مدينة الجسد و تفاصيلها الذي هو ملك هذا الخليقة؛ 4. ذكر السبب الذي لأجله وقع الحرب بين الهوي و العقل؛ 5. اسم الذي يخص الخليفة وحده في صفاته و افعاله و أن الامام لايخلو أن يكون واحد من الاربعة و تفاصيلها؛ 6. العدل و هو قاضي هذه المدينة؛ 7. معرفة الوزير و صفاته و كيف يجب أن يكون؛ 8. فراسة الرعية و الحكمة و بيانها؛ 9. الكتاب و صفاته و كتبه؛ 10. المسددين و العاملين علي الصدقات و الجبايا و الخراج؛ 11. رفع الجبايات الي الحضرة و وقوف الامام عليها و رفعها للملك الحق؛ 12. السفراء و الرسل و الموجهين الي السائرين بمدينة البدن؛ 13. سياسة الفواد و الاحبار و مراتبهم؛ 14. سياسة الحروب و المكايدة و ترتيب الجيوش عند اللقاء؛ 15. ذكر السر الذي يغلب به اعداء هذه المدينة و الشبيه عليه؛ 16. تدبير العذاب الروحاني علي الفصول الاربع لاقامة هذا الملك و يقائه؛ 17. خواص الاسرار المودعة في الانسان و كيف ينبغي أن يكون السالك في أحواله، دارای پنج «باب»: 1) كيفية افاضة نور اليقين، 2) الحجب المانعة عن ادراك عين القلب الملكوت، 3) اللوح المحفوظ الذي هو الامام المبين و لوح المحو و الاثبات، 4) باب الزفرات و الوجبات و التحرك عند السماع، 5) الوصية المريدين السالكين، فهو علي فصول.
آغاز: الحمدالله الذي استخرج الانسان من وجود علمه الي وجود عينه في اول ابداعه جوهرة فنظر اليها بعين الجلال.
انجام: و انما الشيطان يحب ان يستدرجك و يصدقك ليكذبك يكرمك ليهينك فتحفظ و انما ينقطع هذا بالذكر و ينقطع ما كان من جانب الحق عنك بالعلم.
چاپ: به تحقيق حسن عاصي (بيروت، موسسه بحسون: 1413ق) [كشف الظنون 381/1 و 270/1؛ ريحانة الادب: 255/5؛ فهرست مؤلفات محيي الدين از گورگيس عواد (مجلة مجمع العلمي العربي دمشق سال 29): 528؛ هدية العارفين 115/2؛ معجم المطبوعات 177/1؛ الاعلام زركلي 281/6؛ فوات الوفيات 398/2؛ دنا 1042/2 نسخه (9 نسخه)]
كا: مصطفي بن نورالدين، تا: 1 ذيحجه 969ق، جا: سپاهان [نشريه:
103-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 11؛ مصحح، ركابه دار، اجازه اي از يكي از علماي الازهر مصر به نام نورالدين زيادي جهت مالك نسخ محمد شمس الدين افندي كاتب ديوان صاحب الوزارة محمد باشا در قرن 11ق؛ تملك: ابو القاسم بن عباسعلي به سال 1297ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مغزي زرشكي، 102ص (103-2)، 15 سطر، اندازه: 8×14 سم [ف: 306-32]
آغاز: بسمله... قال الشيخ الامام العالم... حمدت الهي و المقام عظيم ** فأبدأ سروراً و الفواد كليم
بي كا، تا: جمعه 9 شوال 1006ق؛ مقابله شده، رکابه دار؛ 20ص (167-148) [عکسی ف: 4-503]
كا: ابوتراب شيخ اسحاق، تا: جمعة 9 شوال 1006ق؛ مصحح، مقابله شده با اصل دو مرتبه [دليل المخطوطات: 251-1]
خط: نسخ تركي، بي كا، تا: قرن 12؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج ترياكي، 80گ، ابعاد متن: 7×14، اندازه: 13×21 سم [سنا: ف: 241-1]
خط: نسخ هندوستان، بي كا، تا: قرن 13؛ 13گ، مختلف السطر، اندازه: 17×21 سم [ف: 567-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: 1232ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 72گ، 16 سطر، اندازه: 15×20/5 سم [ف مخ: 313-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: احمد بن رحيم اصفهاني، تا: 1314ق؛ محشي از ميرزا تنكابن؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قرمز، 119ص (124-242)، 17 سطر، اندازه: 15/5×12/5 سم [ف: 10-1751]
آغاز: باب التدبيرات الالهية في اصلاح المملکة الانسانية... بسمله. قال الشيخ... محي الدين ابو عبدالله محمد بن علي العربي الاندلسي: الحمدالله و اهب العقل و مبدعه، و ناصب النقل و مشرعه... فاليتنافس. المتنافسون قال الشيخ (رض) وضعنا؛ انجام: هذه الرسالة بقرية من بلاد يونان لبعض الاخوان سنة 602 ق.
بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج، 9گ (191پ-199پ) [ف: 383-3]
آغاز: قال الله تعالي ان في ذلك لايات للمتوسعين... الفراسة اكرمك الله نور من انوار الله عزوجل يهدي به عباده و لها دلائل في ظاهر الخلق حوت الحكمة الالهية؛ انجام: قد اوضحتها لك غاية الايضاح و التبيين و الله تعالي يوفق سيدنا للعمل
تنها بخش الباب في الفراسة الشرعية و الحكمية توسط كاتب انتخاب و درج شده؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ محشي؛ جلد: تيماج زرشكي، 11 ص (210-220)، اندازه: 10×13 سم [ف: 33/1-114]
آغاز: برابر؛ انجام: قال المؤلف رضي الله عنه: ثم ترجع الي المثال فنقول: ثم هذا الرجل ان اقبل بوجهه علي ظله و استدبر الشمس و جري ليلحق ظله
نام مؤلف و كتاب به قرينه آغاز نسخه تعيين شد؛ خط: نستعليق خوش، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ كاغذ: نخودي اصفهاني، جلد: مقوايي، 19ص (160-142)، 13 سطر (6×12)، اندازه: 11/5×18 [ف: 11-550]
tadbīr-ul arḍ
ابتداء رساله اي است از بعض حكماء در تدبير ارض و در آن دستوري است كه چگونه خاك بايد بر گرفت و با آب در آميخت و در كوره فخار قرار داد و به آن حرارت داد و در صفحه بعد قول جابر بن حيان در تدبير ارض آمده و پس از آن مطالبي از كتاب نواميس در تدبير ارض ذكر شده است.
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 1871/31
آغاز: و هو ابداء بعد التفصيل تدبير الارض و هوان تاخذها و تضع عليها؛ انجام: كتدبير الذهب لازيادة و لانقصان
كا: محمد نعيم محمد آبادي، تا: 1083ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياكي، 1گ (243)، 25 سطر (8×15/5)، اندازه: 16×23/5 سم [ف: 10-487]
’tadbir-ul arkān wa-l usūl = al-wuṣūl fī tadbīr-il arkānwa-l usūl = al-kīmīyā
جابر بن حيان، 198-120؟ قمري
(jāber ebn-e hayyān (739-814
رساله كوتاه و غير معنوني در كيميا كه با عنوان «تدبير الاركان و الاصول» و «الوصول الي معرفة الاصول» نيز آمده است.
آغاز: بسمله. و قد ضمنا في هذا الكتاب ان نذكر هذا الراي لهولاء القوم و ما يعتقدون فيه من جميع الاعمال. فيحتاج ان نبداء بالتدبير. ثم نتلو ذلك بالابواب علي الرسم و نذكر ما امتحناه من اقاويلهم.
انجام: الي ما تريد من هذه الاعمال و التدبيرات و هو الاول افضل المياه. و السلام. تم.
[بغدادي، هدية العارفين 249/1؛ دنا 1034/2 (3 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق ريز، كا: بهائي بن احمد عاملي، تا: اواخر قرن 12 يا اوايل قرن 13؛ محشي؛ كاغذ: فرنگي، 2گ (119-118)، 46 سطر، اندازه: 8×17 سم [ف: 32-100]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحريري، بي كا، تا: قرن 13؛ 15ص (115-101)، [عكسي ف: 330-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: علي محمد لواساني، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج نارنجي، 8گ (203پ-209ر)، 23 سطر (10/5×22/5)، اندازه: 19/5×32 سم [ف: 14-162]
tadbir-ul aṣiḥḥā’ = tadbir-uṣ ṣiḥḥa = al-ḥīla li-ḥifẓ-iṣṣiḥḥa
جالينوس، 199-129 ميلادي
(jālīnūs (129-199
مترجم: اعسم دمشقي، حبيش بن حسن ق 3 قمري
داراي شش «مقاله» است و قصد او آن است كه به مردمان تندرست بياموزد چگونه تندرستي خود را حفظ كنند، چه آنان كه در كمال تندرستي هستند و چه آنان كه تندرستي آنان در نهايت كمال نيست، چه آنان كه شيوه آزادگان دارند و چه آنان كه بر سيرت بردگانند.
[تاريخ نگارش هاي عربي (سزگين) ج4: 177؛ دنا 1042/2]
تبريز؛ ملي تبريز؛ شماره نسخه: 3612
آغاز: بسمله... المقاله الاولي من كتاب جالينوس في تدبير الصحه قال ان الصناعه التي سانها تدبير بدن الانسان و ان كانت و احده علي ما بينا في غير هذا الكتاب فان اول اجزائها و اعظمها جزان احدهما يسمي تدبير الصحه؛ انجام: و اما من الاعضاء الاليه مزاج مختلف فان الكلام في مصلحته سيكون في غير هذاالموضع: تمت المقالة السادسة من كتاب جالينوس في تدبير الصحة و لله الحمد و المنة و بتمام تم الكتاب باسره
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 6ق؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: چرمي پوسيده، 240ص، 17 سطر، اندازه: 16×24/5 [ف: 1060-3]
(‘tadbir-ul aṣiḥḥā’ (jawāmi
جالينوس، 199-129 ميلادي
(jālīnūs (129-199
اين كتاب داراي شش مقاله است و ابن ابي اصيبعه اين كتاب را ياد نكرده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6037/14
آغاز: قال ان البدن لو كان لا يقبل التاثير بمنزلة حجر الصام لكان مستغنياعن صناعة؛ انجام: (مقاله 6): فينبغي له ان يتمشي فيه شيا قليلا تمت جوامع المقالة السادسه من كتاب جالينوس في تدبير الاصحاء و بتمامهاتم جميع الكتاب.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ كاغذ: دولت آبادي ضخيم آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي، 34گ (367ر-400پ)، 21 سطر، اندازه: 19×25/5 سم [ف: 29-19]
tadbir-e atebbā va mo‘ālejāt-e qarībe-ye ānhā
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 15835
آغاز: ببايد دانست كه علم طب از علم هاي واجب است و وجود طبيب؛ انجام: و صاحب كتاب منازل السايرين است و آن كتاب را شرح ها نموده اند و حكايات در باب نوادر اطباء و لطايف سخنان ايشان بسيار است و درين مجموعه به همين اكتفا نمود
خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ مجدول؛ كاغذ: فرنگي الوان، جلد: تيماج عنابي، 13گ (18پ-30) ابعاد متن: 7/8×15/7، اندازه: 12×21/3 سم [رايانه]
at-tadbīr-ul a‘ẓam = al-kīmyā
صوفي، عبدالرحمن بن عمر، 376-291 قمري
(sūfī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ‘omar (905-987
رساله در دستورهاي كيميائي بدون رمز به جهت سهولت.
آغاز: اما بعد فهذه ا سطر (ورقات) يشتمل علي التدبير الاعظم بلا رمز... قال اعلم ان الحجر الشريف المكرم موجود في كل زمان و اوان
[دنا 1043/2 (6 نسخه)]
آغاز: برابر؛ انجام: و منهم من اخذ الجسد جزءاً من الاكليل مثل الجسد و هذا الختلافهم في القليل و الكثير.
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: اواخر قرن 12يا اوايل قرن 13؛ ركابه دار؛ كاغذ: فرنگي، 2گ (5-4)، 26 سطر، اندازه: 7×16 سم
[ف: 60-32]
آغاز: برابر؛ انجام: و قد زال من وسخه اكثره و كذلك ساير الاجساد الوسخة علي ما ذكرت فتدبر فيما ذلك كله.
خط: نسخ، كا: بهائي بن محمد عاملي (كاظمي)، تا: اواخر قرن 12 يا اوايل قرن 13؛ مصحح، محشي، ركابه دار؛ كاغذ: فرنگي، 3گ (9-7)، 34 سطر، اندازه: 8×17 سم [ف: 61-32]
آغاز: برابر؛ انجام: و قد لعنوا من اظهر هذا السر لغير اهله و خوفو عقوبة الله في الآخرة و حرضوا علي تمانه فان اوصلك الله الي شييء من هذا... آثار الوقم فاكتمه مثل ماكتموه و الله خليفتي عليك تمت.
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوايي با روكش كاغذي ابر و باد، 2گ (110ر-111ر)، 13 سطر (8/5×14)، اندازه: 19×24/5 سم [ف: 33-52]
خط: نسخ، كا: خوانساري، تا: 1292ق؛ محشي از ابن اميل؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج زرد، 5ص (80-76)، ابعاد متن: 7×13، اندازه: 11×18 سم [سنا: ف: 1-77]
آغاز: برابر؛ انجام: و كذلك ساير الاجساد الوسخة علي ما ذكرت لك فتدرب في ذلك كله و قس ما لم اذكره لك علي ما ذكرته و السلام علي من اتبع الهدي
خط: نسخ، كا: محمد حسن بن ميرزا رضا، تا: نيمه قرن 13؛ مصحح، محشي؛ كاغذ: فرنگي آبي، 5گ (15-11)، 17 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: 34-648]
آغاز: برابر؛ انجام: و كذلك سائر الاجساد الوسخة عي ما ذكرت فتدبر في ذلك كله
خط: نستعليق، كا: علي اكبر كرمانشاهي، تا: 9 صفر؛ جلد: تيماج قهوه اي، 3گ (164پ-167ر)، اندازه: 17/5×22 سم [ف: 171-9]
tadbīr-u ifrāṭ-il ‘araq fi-l ḥummayāt-il buḥrānī
بندي است طبي.
تهران؛ علوم پزشكي؛ شماره نسخه: 238/15
آغاز: تدبير افراط العرق في الحميات البحراني؛ انجام: و لا يتركوا ان يخف حلوقهم
خط: تحريري، بي كا، تا: قرن 9؛ 7ص (350-343)، 17 سطر، اندازه: 19×25 سم [نشريه: 3-332]
tadbīr-e eksīr-e hajar
[دنا 1043/2؛ سزگين 1118/4؛ سباح بن حنا الحكيم؛ نسخه هاي منزوي 617]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 3280/38
آغاز: گفت سياح (بجاي سباح) بن يوشع مصر در تدبير اكسير حجر؟ گير از او هر قدر كه خواهي و سحق كن او را و بگذار در زير آسمان پس تقطير كن؛ انجام: و اين دود است و دخان و تا تواني اين دو تا روزست و بهتان
از قول سباح بن يوشع؛ خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 1گ (77ر-77پ)، 16 سطر محشي، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 357-6]
tadbīr-ul amrāḍ-il ḥādda = al-amrāḍ-ul ḥādda
بقراط، 460؟- 377؟ قبل ميلاد
(boqrāt (-460--377
مترجم: حنين بن اسحاق 260-194 قمري
داراي سه مقاله است. از آن در برخي منابع با عنوان «الامراض الحادة» ياد شده است. جالينوس و ديگران تفاسير و شروحي بر آن دارند.
[تاريخ نگارش هاي عربي (سزگين) ج4: 61]
شرح و حواشي:
1- تفسير تدبير الامراض الحادة؛ جالينوس (199-129)
2- ثمار تفسير تدبير الامراض الحادة؛ حنين بن اسحاق (260-194)
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1094/1
آغاز: بسمله. المقالة الأولي من كتاب ابقراط في تدبير الأمراض الحادة نقل حنين قال ابقراط: أما الأعراض التي تعرض للمرضي في كل واحد من أمراضهم فقد اصاب الذين كتبوا الآراء المنسوبة... و أما الأشياء التي يحتاج الطبيب الي أن يعلمها مع هذه من غير أن يقولها له المريض؛ انجام: استعماله فيمن كان تدبيره بالأشربة فقط و قد يمكن استعماله فيها و لاء ايضاً. تمت المقالة الثالثة من كتاب تدبير الأمراض الحادة. تم الكتاب...
نسخه اصل: كتابخانه اياصوفيا در استانبول تركيه، ش 4838؛ خط: نسخ معرب، بي كا، تا: 656ق؛ مقابله شده و با عبارت «بلغت مقابلته علي الأصول»؛ 28ص (30-3)، 11 سطر [عكسي ف: 185-3]
(tadbīr-ul amrāḍ (mq.-un fī
ابن بطلان، مختار بن حسن،- 458؟ قمري
(ebn-e botlān, mo×tār ebn-e hasan (- 1067
در علامت طبايع و طريقه مداواي امراضي كه بر اعضاي مختلف بدن عارض مي شود، در چهل و دو «باب» مختصر: 1. غرض المقالة؛ 2. علامات المزاج الحار؛ 3. علامات المزاج البارد بحسب الغالب عليه؛ 4. شروط المراعاة في الاستفراغ؛ 5. التقدم بالحفظ من الامراض بالفصد و الاسهال و الغي و الحقن؛ 6. حفظ الصحة بالستة الاسباب الضرورية؛ 7. ترتيب الاغذية بحسب الامزاج؛ 8. طبايع الاغذية البسيطة؛ 9. طبايع الاغذية المركبة؛ 10. الامراض العارضة في جلد الرأس و الدماغ؛ 11. امراض العين و الماق و الاجفان؛ 12. امراض الاذن؛ 13. امراض الانف؛ 14. امراض الفم و اللسان و الشفتين؛ 15. امراض الحلق و المري و اللهاه؛ 16. امراض الرقبة؛ 17. امراض القلب و الصدر و آلات النفس؛ 18. امراض المعدة؛ 19. امراص الكبد؛ 20. امراض الطحال و المرارة؛ 21. امراض الكلي و المثانة و آلات التوليد؛ 22. امراض المعا؛ 23. امراض المفاصل؛ 24. الامراض التي تعرض في ظاهر البدن؛ 25. الحميات؛ 26. الاورام؛ 27. سم الحيوانات (عضة الكلب و لسع الحشرات)؛ 28. الجبر و الجراحات؛ 29. العلامات؛ 30. الادوية البسيطة؛ 31. تدبير الادوية البسيطة و القانون في تركيبها؛ 32. المطبوخات المسهلة و غيرها؛ 33. عمل الاشربة؛ 34. عمل الربوبات و المعاجين و المربيات؛ 35. تركيب الادوية (المقينة؟) و السفوفات الممسكة؛ 36. الاقراص الممسكة و المسهلة المصلحة للمزاج؛ 37. الحقن و الشيافات المسهلة و الممسكة؛ 38. السفوفات و ادوية الفم القاطعة؛ 39. الاكحال و الدرورات و الشيافات؛ 40. النطولات و اللطوخات و الضمادات و المراهم و الادهان؛ 41. فيما يأكله المرضي و الرهبان و النصاري و الصيام؛ 42. فيما يستعمل في الهياكل من البخورات.
[فهرست نسخه هاي عربي واتيكان 228/1؛ دنا 1043/2 (1 نسخه)؛ دايرة المعارف بزرگ اسلامي 120-119/3]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1953
آغاز: بسمله. مقالة المختار بن الحسن بن عبدون في تدبير الأمراض العارضة علي الأكثر بالأغذية المألوفة و الأدوية الموجودة بها رهبان العابدين و العبادة الدينية و الله الموفق للصواب و جعلته اثنا و أربعون بابا؛ انجام: هذا كاف في بخورات الهياكل و عطر الاعياد.
نسخه اصل: كتابخانه واتيكان، رم ايتاليا، شماره 1451؛ خط: نسخ كم نقطه، كا: نصربن زكي الدين حميد بن امين الدين عوض مصري محلي، تا: جمعه مستهل جمادي الاول 692ق، جا: حماة؛ 193ص، 14 سطر [عكسي ف: 376-5]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 702
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [عكسي ف: 338-2]
tadbīr-ul jasad
ابن مندويه، احمد بن عبدالرحمن،- 410 قمري
(ebn-e mandūye, ahmad ebn-e ‘abd-or-rahmān (- 1020
[دنا 1043/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2114/9
آغاز: بسمله. و به نستعين الحمدالله رب العالمين... رسالة لابي علي احمد بن عبدالرحمن بن مندويه الاصفهاني الي ابن مسلم محمد بن حسن عن لسان عبدالله بن اسحق في تدبير الجسد من حق السادة الكبراء و الملوك العظمي علي عبيدهم اخلاص المحبة و ادامة الشفقة؛ انجام: كان بها حفظ الصحة ان شاءالله تعالي.
خط: نستعليق، بي كا، تا: پنجشنبه 4 رجب 1072ق؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: مقوا، 6گ (53ر-58ر)، 16 سطر (5×12)، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 8-750]
(tadbīr-ul ḥublā (r.-un fī
رازي، محمد بن زكريا، 313-251 قمري
(rāzī, mohammad ebn-e zakaryīā (866-926
[دنا 1043/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2836/1
آغاز: قال ابوبكر محمد بن زكرياي الرازي تدبير الحبلي ان يوقي جميع الاغذية التي يجمع حرارة و مرارة؛ انجام: و المختلف الذي يشبه بعضه بعضا علي اوجاع القلب و الله تعالي اعلم
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 9 و 10؛ كاغذ: سمرقندي و فرنگي، جلد: تيماج ترياكي، 12ص (12-1) [ف: 1676-10]
tadbīr-ul ḥajar
برمكي، يحيي بن ابي بكر، ق 2 قمري
(barmakī, yahyā ebn-e abī bakr (- 8c
احتمالاً همان «سراج الظلمة و الرحمة لهذه الامة» او باشد.
[فهرستواره منزوي ج 5ص 3946]
تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 280/8
بي كا، تا: قرن 13 نشريه: [103-2]
tadbīr-ul ḥajar
برمكي، يحيي بن ابي بكر، ق 2 قمري
(barmakī, yahyā ebn-e abī bakr (- 8c
آغاز: بسمله اما بعد اين فصل آخر كتاب يحيي برمكي است
گفت در سفيد كردن زمين سياه و غسل نمودن آن بستان از آب صافي
انجام: در خواب ديدم جابر را كه بيرون آمده از خون و رحمت كرد بر من تمت نسخه بعون الله تعالي.
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي ابن عبدالله، تا: 1277ق؛ خريداري از امرالله صفري؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار و مهره، جلد: مقوايي، روكش تيماج قهوه اي، 3ص (92ر-94ر)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رايانه]
آغاز و انجام: برابر
از قول يحيي برمكي؛ خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 2گ (66ر-67ر)، 16 سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 6-352]
tadbīr-e hajar
جابر بن حيان، 198-120 ؟ قمري
(jāber ebn-e hayyān (739-814
مترجم: نامعلوم. رساله هاي بسياري از جابر و يا منسوب به او در دست است. نسخه ها و سرآغازها يكسان نيست گرچه همه به يك نام است.
[فهرستواره منزوي 3944/5]
آغاز: بسمله اما بعد از ابواب سقراط از انتخابات ابواب و از جماعة پيشينيان؛ انجام: پس واقف ميشوي بران كه احتياج نخواهي داشت بكتاب ديگر و السلام
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي بن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار و مهره، جلد: مقوايي روكش تيماج قهوه اي، 3گ (78ر-80ر)، 17 سطر 8×14، اندازه: 17/5×22 سم [رايانه]
آغاز: گفت استاد كبير جابر رحمه الله كه عمل كن در حجر اعظم پس بشنو زمان از تدبير يكي يكي؛ انجام: عمل در نبات است و هم چنين اگر عمل كرديم از حيوان با ساير حيوان معدنيات
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي بن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار و مهره، جلد: مقوايي، 1گ (82ر-82پ)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رايانه]
آغاز: بسمله مي فرمايد كه و اين هائي كه غير اصحاب ملحند و قائلند كه او حجر اعظم است پس هستند محتاج؛ انجام: در اعمال عظيمه در رصاصين تا مي رسد بمرتبه فضه بهتر از معدني تمت بعون الله تعالي.
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي بن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار و مهره، جلد: مقوايي روكش تيماج قهوه اي، 1گ (92ر-92پ)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رايانه]
آغاز: بگير حجر تازه را هم چنان كه بيرون آمده از معد حكيم و بيرون باطن او را از ظاهر او و مخلوط بكن آن چه بيرون آوردي از باطن با ظاهر؛ انجام: شايد رنگ خيره كند چشم ها را در او مائيت و دهانية هست تا آن كه گويا بدرستي كه مقطر مي شود روغن و او به حق آقاي من سر خداي آن چنانيست پس بگير او را گو را باد ترا و السلام، تمام شد كتاب.
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، 3گ (57پ-59ر)، 13 سطر، اندازه: 8/5×14 سم [مرعشي: ف: 33-]
آغاز: بسمله و اين هائي كه غير اصحاب ملحند و قائلند كه او حجر اعظم است پس هستند محتاج كه بآن آب چيزي حل كنند؛ انجام: در اعمال عظيمه در وصاصين تا مي رسند بمرتبه فضه بهتر از معدني، بعون الله تعالي
خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 1گ (79ر)، 16 سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 358-6]
tadbīr-e hajar
رازي، محمد بن زكريا، 313-251 قمري
(rāzī, mohammad ebn-e zakaryīā (866-926
در «تدبير حجر» كه در آن از جابر ياد مي شود.
آغاز: نسخه ايضا از قول محمد بن زكريا رازي ره در تدبير حجر و اعمال او. بسمله. حمد. صلوة. اما بعد. گفت محمد ابن زكريا رازي قول حكيم را: كه مزاوجه كنيد اشقر كريم را بزوجه بيضا لينة البشره يعني پوست او و چهر او نرم باشد.
انجام: پس حل کن او را و اگر باقی ماند چيزی از او پس مکرر کن عمل را تا اين که منحل شود بتمامی انشاء الله.
[دنا 1043/2]
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي ابن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار و مهره، جلد: مقوايي، روكش تيماج قهوه اي، 14گ (86پ-89ر)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: با تاريخ 1289ق؛ 3گ (38پ-
40پ) [ف: 4-1037]
tadbīr-e hajar
؟ الحاکم بامرالله، منصور بن عزيز، 411-386 قمری
(1026-al-hākem-o be-amr-el-lāh, manūsr ebn-e ‘azīz (1001
رساله های زير با اين نام به شيخ حكيم نسبت داده شده اند که با احتمال از الحاكم بالله دانسته شده است و لزوماً رساله ای واحد نيستند.
[نسخه های منزوي 617 و 631]
آغاز: بسمله كه در تدبير بتنهايي اين است كه وضع از آن حجر پنجاه مثقال و در قرع و تقطير كن؛ انجام: هرگاه مزاج گرفتند دشوار است تفريق ايشان و اين سري است مكتوم و نهايت آن چه خواست
از شيخ حکيم الحاکم بالله (؟)؛ خط: شكسته نستعليق، كا: ابوالحسن اخوی، تا: 1281ق؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 3گ (64پ-66ر)، 16 سطر، محشي سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 6-352]
آغاز: بسمله، من نسخه ديگر حجر رطب اين بود، پس بگير قشور حجر را و بكوب او را و دفن كن؛ انجام: و طرح كن يكي از آن بر جسد از هر جسدي كه خواهي كه قايم مي كند او را قمري
از قول حكيم الحاكم بالله؛ خط: شكسته نستعليق، كا: ابوالحسن اخوی، تا: 1281ق؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 1گ (77ر)، 16 سطر، محشي سطر، اندازه: 16/3× سم [ف: 356-6]
بي كا، تا: قرن 13 [نشريه: 103-2]
tadbīr-e hajar
جلدكي، علي بن ايدمر،- 762 قمري
(jeldakī, ‘alī ebn-e aydamor (- 1361
[دنا 1043/2؛ فهرستواره منزوي 3944/5]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 3280/31
آغاز: بسمله، گفته است جلدكي در جلد سوم برهان چيزي كه ترجمه آن اين است بدان كه مفتاح كه حل حكماء است مي گرداند حديد زعفراني احمر؛ انجام: و اين محال است پس بفهمم و حديد را پس از رفع كثافت و وسخ باخل حكماء زعفراني بساز و السلام
جلد سوم برهان او؛ خط: شكسته نستعليق، كا: ابوالحسن اخوی، تا: 1281ق؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 1گ (75ر-75پ)، 16 سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 6-355]
tadbīr-e hajar
ميرفندرسكي، ابوالقاسم بن ميرزا بزرگ،-1050؟ قمري
(mīrfendereskī, ab-ol-qāsem ebn-e mīrzā bozorg (- 1641
[دنا 1044/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 153/16
كا: شيخ احمد بن محمد جعفر خوانساري ساغر، تا: 1292ق؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج زرد، 6ص (179-174)، ابعاد متن: 7×13، اندازه: 11×18 سم [سنا: ف: 78-1]
tadbīr-ul ḥajar
شباح بن يوشع مسيحي
šabbāh ebn-e yūša‘ masīhī
[دنا 1044/2؛ فهرستواره منزوي 3944/5]
تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 280/19
بي كا، تا: قرن 13 [نشريه: 104-2]
tadbīr-ul ḥajar
شباح بن يوشع مسيحي
šabbāh ebn-e yūša‘ masīhī
[دنا 1044/2؛ فهرستواره منزوي 3944/5]
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 7124
آغاز: بسمله اما بعد گفت شباح ابن يوشع پيغمبر در تدبير اكسير حجر؛ انجام: و اين بخار است و دخان و سواي اين دو تا زور است و بهتان و السلام.
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي بن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار و مهره، جلد: مقوايي روكش تيماج قهوه اي روشن، 2گ (72پ-73پ)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رایانه]
tadbīr-e hajar
شيخ صدرالدين
šay× sadr-od-dīn
آغاز: بسمله اما بعد از تعريف شيخ صدرالدين ادام الله تعالي حجر اعظم اسود را صافي او را بايد گرفت
انجام: اما طرح قمري بر نحاس مذاب بايد يكي بر هزار و طرح شمسي بر قمر بود.
[نسخه های منزوی 617]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي ابن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار و مهره، جلد: مقوايي روكش تيماج قهوه اي، 2گ (90پ-91پ)، 17 سطر (8×14)، اندازه 17/5×22 سم [رايانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق، كا: ميرزا ابوالحسن اخوي، تا: 1281ق؛ 64ص (در متن و هامش)، [ف: 352-6]
بي كا، تا: قرن 13 [نشريه: 103-2]
tadbīr-e hajar
قرطبي، يحيي
qortobī, yahyā
آغاز: بسمله تدبير حجر كه نقل نموده يحيي قرطبي از صاحب شذور اندليسي بعد از آن كه پرسيده بود از او كه اي سيد من آيا از براي زعفران كه ثابت است بر بالاي كوه
انجام: و احتياط كن كه از اين دهن بد نيست و صورت تو نرسد كه سم است تمت بعون الله.
[فهرستواره منزوي 3945/5]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي بن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: مقوايي روكش تيماج قهوه اي، 2گ (105پ-106ر)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق، كا: ابوالحسن اخوی، تا: 1281ق؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 1گ (75پ)، 16 سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 6-356]
tadbīr-e hajar
محملي، بركات بن محمد
mahmelī, barakāt ebn-e mohammad
آغاز: بسمله الحمدلله وحده لا شريك له... اما بعد رساله ايست در تدبير حجر نباتي معدني حيواني
انجام: و كتمان مكن از او هرگاه بيايد و عهد كند تو را بر امر رسانيدن.
[نسخه هاي منزوي 616؛ فهرستواره منزوي 3945/5]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي بن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: نخودي آهار و مهره، جلد: مقوايي، روكش تيماج قهوه اي، 3گ (70ر-72پ)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رايانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق، كا: ابوالحسن اخوی، تا: 1281ق؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 1گ (68ر و پ)، 16 سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 6-353]
tadbīr-e hajar
مصري، عبدالمجيد
mesrī, ‘abd-ol-majīd
از شيخ عبدالمجيد مصري صاحب فتوحات و نگارنده دفتري بتازي در كيميا بنام سرالله المصون. در آن از هرمس و افلاطون و رطبأ بن يومه ياد شده است. (دانش پژوه)
آغاز: بسمله اما بعد از تدبير حجر از قول شيخ عبدالمجيد صاحب فتوحات غيبيه گفت بدرستي كه افضل
انجام: در زماني كه او ديده شود انحلال متغير نمي شود از آب من نسخه اعلي و مجرب است و الله يعلم بالصواب تمت.
[فهرستواره منزوي 3974/5]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي بن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار و مهره، جلد: مقوايي روكش تيماج قهوه اي، 2گ (95پ-96پ)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رایانه]
خط: نسخ، كا: رجبعلي بن عبدالله صراف، تا: با تاريخ 1277ق؛ جلد: چرم زرشكي سير، 47ص (210-164)، 15 و 22 سطر، اندازه: 17/5×22 سم [ف:45-170]
آغاز: برابر؛ انجام: و اين نصيحتي است از براي تو و از براي برادران مؤمن و جميع مسلمانان عاشق اين صناعت. بعون الله تعالي خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: با تاريخ 1289ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج سرخ، 24 سطر (14/5×20) اندازه: 16/5×22 سم [ف: 4- 1003]
آغاز: برابر؛ انجام: در هر وقت از زنان... صحيح رسيد عمل تمام مي باشد
خط: نستعليق، بي كا، بي تا [رايانه]
tadbīr-e hajar
آغاز: بسمله، اما بعد اين تدبيري است كه عمل اول مكتوم است بعد از عمل اول بگير از باده جزوي و مثل او
انجام: اصل حجر بيرون آوردن دهن است بر اين مثال و نه غيري مختصر نموديم و الله يعلم.
همانند
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي ابن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: مقوايي، روكش تيماج قهوه اي، 1گ (97ر-97پ)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رايانه]
آغاز و انجام: برابر
از قول حكماء؛ خط: شكسته نستعليق، كا: ابوالحسن اخوی، تا: 1281ق؛ در متن و هامش؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 1گ (75پ)، 16 سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 356-6]
tadbīr-e hajar
آغاز: من نسخه ديگر، حجر رطب اين بود. پس بگير قشور حجر را و بكوب او را و دفن كن
انجام: آن چيزيست كه مخفي نداشته اند او را حكما غير سر عظيم را پس مكو بغير اهلش من مجرب و الله يعلم.
همانند
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي ابن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: مقوايي، روكش تيماج قهوه اي، 2گ (96پ-97ر)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رايانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق، كا: ابوالحسن اخوی، تا: 1281ق؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 1گ (78پ)، 16 سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 6-358]
tadbīr-e hajar
نامعلوم و احتمالاً غير همانند:
بي كا، تا: قرن 13 [نشريه: 104-2]
بي كا، تا: قرن 13 [نشريه: 104-2]
خط: نستعليق خوش، بي كا، تا: قرن 13 [نشريه: 244-7]
آغاز: سپاس خداي را كه سزاوار ستياش است و او را ستائيم و بدو گرويم و ياري از او طلبيم
آن را مؤلف جهت فرزندش نگاشته و در آن از دايي فرزندش انتباس نام برده كه اين علم را از وي آموخته است؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: 10 رجب 1271ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 11گ (72ر-82ر)، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: 2-131]
آغاز: بسمله اما بعد اين رساله ايست از تدابير حجر؛ انجام: و فكرخود را تند كن كه عمل و فعل در قمري نيست امانت را
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي بن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: مقوايي روكش تيماج قهوه اي، 2گ (97پ-98پ)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رایانه]
آغاز: بسمله... اما بعد فراگير جزوي از ماده و مثل او از رطوبة پس تقطير كن؛ انجام: پس در اين وقت تزويج كن اي هر دو را مثل بمثل و سحق كن دايم پس اگر سياه شد بتحقيق كه صحيح مزاج است و ازدواج و الافلا.
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي بن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: مقوايي روكش تيماج قهوه اي، 2 (76پ-77ر)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رایانه]
آغاز: بسمله...گفت بگير از حجر عظيم و حل كن از غير دخيل و صافي كن او را و عقد؛ انجام: و طرح كن يكي از ان بر جسد از هر جسدي كه مي خواهي كه قايم مي كند او را قمري تمت.
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي بن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: مقوايي روكش تيماج قهوه اي،
1ص (100ر-100ر)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رايانه]
آغاز: نسخه رساله ايست در تدبير حجر كريم كه ناميده شده بلبن العذرا (عنوان) بسمله. حمد. صلوة. اما بعد. فراگير حجر كريم را و بيرون كن آب آن را پس بينداز از آن آب را بر قشر حجر؛ انجام: پس بكن مثل آن چيزي كه بتحقيق ذكر كردم از براي تو اول مرتبه. خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: با تاريخ 1289ق؛ جلد: تيماج سرخ، 24 سطر (14/5×20)، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 4-1004]
آغاز: و اين رساله اي است در عمل مكتوم حكماء و طريقه اين است كه بگير اين آب را بر شرط چندان اين است؛ انجام: و آن چه در رف قدح است اين است؟ پس بفهمم
از قول استادان كامل؛ خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ در هامش؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 2گ (68پ-69ر)، 16 سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 6-353]
آغاز: اما بعد گفت بدرستي كه افضل تدبير اين حجر مكرم اين است كه سالم باشد، برايش از سوختن؛ انجام: در زماني كه او ديده شود انحلال متغير نمي شود از آب من. نسخه مجرب است از قول شيخ عبدالمجيد؛ خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ در هامش و متن؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 1گ (74ر-74پ)، 16 سطر، اندازه:16/3×20/8 سم [ف: 6-355]
آغاز: بسمله، اما بعد اين رساله اي است در تدبير حجر، بعد از پاكيزه حكماء تدبير كرده بعضي از اين تدابير و در نزديك ترين اوقات به اتمام مي رسد؛ انجام: زينهار كه تند فكر كن و فكر خود دانيد... كه عمل و فعل در قمري نيست...
خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ در هامش؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 2گ (78پ-79ر)، 16 سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 6-358]
آغاز: قال اوحد الزمان في كتاب المعروف بالدر المكنون في مناقل الحجر و تدبيره، قال من علامات الحجر و ما يدل علي صحة امة حجر القوم انه اذا اخذ من ماء الاول النقي البراق، بدان علامات حجر اين است كه آب اول او مفيد است براق اگر صفحه؛ انجام: تا بيابي جسد را مثل قمر پس ده را پنج قمر بزن كه قمر خالص باشد
از الدر المكنون في مناقل الحجر و تدبيره؛ خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ در متن و هامش؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 2گ (79پ-80پ)، 16 سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 359-6]
مجلس؛ شماره نسخه: 1358/8
آغاز: بگير حجر مكرم را بشرط آن كه تفصيل و تغسيل كرده باشي بگير از عقاب چهار مثقال و از كبريت دو مثقال و از رنبق زرد و مثقال و؛ انجام: فهذا الجملة الباب الطبيعي (كذا) و درجاته لايوجد هكذا مفصلا في كتاب... هكذا فاكتمه و اسلام.
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ مجدول، كمند مشكي؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج مشكي، 3ص (232-229)، 15 سطر [سنا: ف: 234-2]
خط: نستعليق، كا: عنايت الله نوري، تا: 1262ق، جا: اصفهان [الفبائي ف: 119]
tadbīr-ul ḥajar
غير همانند:
آغاز: حمدله. صلاة. و بعد، فاني قصدت نصيحة الاخوان من الطالبين. اعلم ان الحجر المكرم و الاكسير الاعظم، و لابد للطالب ان يعرف اصل الحجر بالبرهان، فان اصل الحجر ذهب و الذهب لايمكن الا من ذهب؛ انجام: من قبل الحق تبارك و تعالي. فاعلم ذلك و اشكر الله تعالي. تمت الرسالة.
رساله اي كوتاه، بدون عنوان، در مجموعه رساله هاي مشايخ شيخيان؛ خط: تحريري، بي كا، تا: قرن 13، با تاريخ 1241-1243ق در مجموعه. [عكسي ف: 67-1]
آغاز: اعلم انك تأخذ من النفس الارض الرضا
نسخة في تدبير الحجر؛ خط: نستعليق خوش، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: اصفهاني نخودي، جلد: مقوايي رويه تيماج حنايي، 83ص 11 سطر (6×12)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 11-744]
آغاز: اعلم يا أخي وفقنا الله تعالي و اياك بتوفيقه أن الحكماء مجتمعين متفقين علي مادة الحجر الكريم التي هي واحد بالنوع لا بالشخص؛ انجام: و لهذا سماها الامام جابر الفضة الجذماء فصح قولهم أنه لا يكون فضة الا من فضة.
چگونگي تبديل اجسام و تحويل آن ها به طلاب يا چيزهاي ديگر، به طور رمز و اشاره تشريح مي شود، و از جابر بن حيان و ايدمر جلدكي و هرمس حكيم و ابن العربي و صاحب شرح المكتسب و شذور الذهب نقل مي كند؛ خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: 1265ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 7گ (1پ-7ر)، 23 سطر، اندازه: 16/5×26 سم [ف: 4-196]
آغاز: بسمله. اعلم ان اول موجود خلقه الله تعالي بعد المجردات الحراره و هي من الحركة الكونية و هي الأصل الكريم و هو المشار اليه بآدم؛ انجام: فصل في تركيب الثاني و هو دور القمر... و قدر ميزانها قدر ما يعرق رأس الانبيق
در تدبير حجر و اعمال مكتومه كه در آغاز به شيخ عبدالله قطالع منسوب شده است؛ كا: مصطفي بن هاشم حسيني، بي تا؛ جلد: تيماج سرخ با ترنج و سرترنج، 1گ (41ر و پ)، اندازه: 17/5×21/5 سم [ف: -178]
آغاز: بسمله و الحمدلله و سلام علي من اصطفاه كشف غطاء من سماء عطاء، اعلم ايها العزيز ان كنت اقتدرت استخراج ماء القراح من الحجر نفسه؛ انجام: و الفائدة الرابعة لهذا الماء المثلث ان ينقي الارض الباقية من جوهر الذكر من الوسخ و يغلها و الحمدلله رب العالمين
مطلب كوتاهي است در تدبير حجر و گرفتن ماء القراح از آن. در اول اين مجموعه نام اين رساله «رسالة في المفتاح» ذكر شده است؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج زيتوني، 2گ (4ر-5ر)، 11 سطر، اندازه: 12×20 سم [قم: ف: 250-1]
tadbīr-e hajar-ol asvad
با عنوان هاي باب.
[فهرستواره منزوي 3946/5]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 3397/10
آغاز: بدان اي عزيز كه اين تأليفات كه جمع كرده شد از كتب معتبره حكماي سابق... مثل هرمس، سقراط... و حكماي لاحق مثل محمد زكرياي رازي و ابو علي سينا و شاه نعمة الله و رشيد وطواط و مير سيد علي همداني و سيد حسين اخلاطي؛ انجام: در اين مختصر جمع آوردم، و الله الهادي الي سبيل الرشاد
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ 6ص (112-107)، [ف: 393-6]
tadbīr-ul ḥajar-il a‘ẓam
مطالب كوتاهي از كتاب هاي حكما (رازي، هرمس، اغاذيمون و خالد بن يزيد) در خصوص سنگ مورد نظر اهل كيميا و صفات آن كه در اين برگ ها نقل شده است.
[دنا 1045/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12515/14
بابي است از رساله اي در علم كيميا؛ بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج قهوه اي، 15گ (52ر-66ر) [ف: 33-36]
tadbīr-e hajar-e eksīr
ابتداء قصيده اي عربي به قافيه الف در كيميا و به پايان آن آمده: «من مخلفات شيخ عثمان صرخان هذا رسالة سلطان سليم ابن بايزيد خان». رساله اي است به تركي در خواص حجر و اكسير و در حواشي آن توضيحاتي راجع به اكسير وجود دارد. توضيح قبل از قصيده عربي اشعاري به تركي نيز درباره كيميا آمده است.
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 2838/1
آغاز: استد و كمي بولدم اشكاره جاه ابچيذ؛ انجام: اوچ كونده بر نظر ايده و السلام
خط: نسخ كهن، بي كا، تا: 1060ق؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: مقوايي رويه كاغذي قرمز، 15ص (15-1)، 13 سطر (8×14)، اندازه: 16×22 سم [ف: 482-6]
tadbīr-ul ḥajar-il insānī
محملي، بركات بن محمد
mahmelī, barakāt ebn-e mohammad
[دنا 1045/2]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 5346/7
آغاز: بسمله. هذه الرسالة في تدبير الحجر الانساني سيد الاحجار، جمع الفقير... بركات بن محمد الحلي... اعلم ان افضل ما في الانسان رأسه، لانه معدن الحكمة و وعاء اللطايف الروحانية؛ انجام: فهذه هو الاكسير الاعظم الذي افتخرت به الحكماء. الله اعلم.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ جلد: ميشن سرخ، 87گ (196پ-203پ)، اندازه: 16/7×29/6 سم [ف: 8-304]
tadbīr-ul ḥajar bi-nafs-i-h
از اقوال حكما و رساله هاي آن ها گزين شده است.
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 6465/8
آغاز: فصل في تدبير الحجر بنفسه و هو ان تضع منه وزن في قرعة و تقطيره بالرطوبة؛ انجام: و اين سريست مكتوم. آيا فهميدي آري. گفت آري. من گمان نمي كردم كه اين يافت شود هرگز در حجر
خط: نسخ، بي كا، تا: 1265ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي، 5گ (27پ-31پ)، 24 سطر، اندازه: 16×27 سم [ف: 419-9]
(.tadbīr-ol hajar (t
ترجمه رساله جابر بن حيان است و بالاي صفحه اول نسخه چنين آمده: «من قول افراسياب و ترجمه جابر در تدبير الحج». اين
ترجمه علاوه بر داشتن غلط هاي ادبي، از نظر ترجمه مخدوش و غير قابل اعتماد به نظر مي رسد.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 505/9- طباطبائي
آغاز: بسمله. اما بعد از ابواب سقراط از انتخاب ابواب و جماعت پيشينيان؛ انجام: كه احتياج نخواهي داشت به كتاب ديگر.
بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي شكري و سفيد آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي، 2گ (69ر-70پ)، اندازه: 10/5×18 سم [ف: 193-22]
tadbīr-e hajar-e haqq-e karīm
خالد بن يزيد،- 85 قمري
(×āled ebn-e yazīd (- 705
رساله اي است كه خالد در تدبير حجر مكرم به جابر بن حيان كوفي نوشته است.
[سزگين 269/4 با عنوان «تدبير حجر ملأت به الدنيا» و «رأي جابر و خالد في التدبير»؛ فهرستواره منزوي 3969/5]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12553/3
آغاز: بسمله فهذا من جناب خالد لجابر بن موسي بن حيان في تدبير الحجر المكرم الذي امتلأت منه الدنيا علماً و عملاً و ذلك ان تأخذ منه ما شئت؛ انجام: قلت نعم قالت ان لا تكون حرارته ازيد من حرارة الشمس في ايام التموز فافهم ذلك فكن علي بصيرة.
خط: نستعليق، كا: رضاقلي مافي، تا: رجب 1302ق، جا: كرمانشاهان؛ جلد: تيماج قهوه اي، 5ص (87-83)، 17 سطر [ف: 83-36]
tadbīr-e hajar-e haqq-e karīm
خالد بن يزيد،- 85 قمري
(×āled ebn-e yazīd (- 705
گفت و گوي خالد و هريانس. از خالد پسر يزيد اموي (د 90ق) پسر معاويه. چند گفتار فارسي منسوب به او در دست هست، بايستي از كارهاي عربي منسوب به او گرفته شده باشد (ابن اثير در كيمياشناسي خالد ترديد كرده است): يكي از آن ها در گفت و گوي او و هريانس راهب است، ديگري در تدبير حجر (فهرستواره، ج 5، ص 3969).
در نسخه کتابخانه ملی در عنوان رساله از خالد وليد نام برده است كه اشتباه است بدين صورت «من قول خالد وليد في تدبير الحجر بحق كريم». در تاريخ التراث العربي فؤاد سزكين (ج4، ص 188) اين رساله را از خالد بن يزيد دانسته است و در دفتر دوم نشريه دانشگاه نيز اين رساله را با همان عنوان از خالد وليد دانسته است كه آن هم اشتباه است و نسخه ملك از خالد بن يزيد نام برده است.
آغاز: بسمله، اما بعد اين رساله اي است از گفتار خالد بن يزيد تدبيري است موافق از براي طريقه صحيحه از عمل او هرگاه همواري ياد كرده شود چهل روز تقطير مي شود و بيرون مي آيد انجام: پس عقد كن اين هر دو را در قرع بدستوري كه مي خواهي عمل كن بعون الله تعالي
[فهرستواره منزوی 5: 3969 نسخه های منزوی 632 و 639]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي بن عبدالله، تا: 1277ق، حسب خواهش عبدالله صراف اصفهانی الاصل تهرانی المسکن؛ از روی اصل نسخه مورخ 1147ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: مقوايي، روكش تيماج قهوه اي روشن، 3گ (98پ-100ر)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رايانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق، كا: ابوالحسن اخوی، تا: 1281ق؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 2گ (هامش 74پ- و متن 75ر)، 16 سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 355-6]
tadbīr-ul ḥajar-il ḥaywānī
محملي، بركات بن محمد
mahmelī, barakāt ebn-e mohammad
در كيميا با عنوان هاي «باب، باب».
[دنا 1045/2]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 5346/8
آغاز: بسمله. هذه الرسالة في تدبير الحجر الحيواني، تأليف كاتبها الفقير بركات. و هو حسبي. اقول و انا الفقير... بركات بن محمد الحلي اصلا المكي مولداً و مسكناً، اني قد وضعت هذه الرسالة في عمل الاكسير الحيواني و ذكرت فيه شواهد لهذا الحجر من كلام الحكماء؛ انجام: و يقيم الرصاص السود ذهباً خالصاً باذن الله تعالي.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11، جلد: ميشن سرخ، 4گ (203پ-206پ)، اندازه: 16/7×29/6 سم [ف: 8-304]
tadbīr-e hajar-e ‘azīm
رازي، محمد بن زكريا، 313-251 قمري
(rāzī, mohammad ebn-e zakaryīā (866-926
از قول محمد زكريا (گويا رازي).
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 3280/42
آغاز: بسمله، من قول محمد زكريا در تدبير حجر العظيم. گفت محمد زكريا كه بگير آرد مي خوان؟ رسيده و غسل كن پاكيزه؛ انجام: و آب دروي كند و در خاكستر گرم نهد تا عقد شود سرخ چون ياقوت رماني، آن گه در قمر انداز شمس گردد، بعون الله تعالي
خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ محشي؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 2گ (78ر-78پ)، 16 سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 6-357]
تدبير الحجر الكريم- الكيمياء
tadbīr-e hajar-e karīm
جلدكي، علي بن ايدمر،- 762 قمري
(jeldakī, ‘alī ebn-e aydamor (- 1361
آغاز: بسمله گفت جلدكي هرگاه تقطير نمائي توان حجر فلاسفه را بتحقيق كه خواهد آمد
انجام: پس طرح كن بجسدي كه برص دارد و جسدي كه جذام دارد كه شافيست او را.
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي بن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: مقوايي، روكش تيماج قهوه اي، 2گ (102پ-103ر)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: حكماء گفتگو و طرح كرده اند چيزي كه پيش دانست. نسخه مجرب است
خط: شكسته نستعليق، كا: ابوالحسن اخوی، تا: 1281ق؛ در متن و هامش؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 16 سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 6-355]
tadbīr-ul ḥajar-il karīm
ملك ضورس
تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 280/12
بي كا، تا: قرن 13 [نشريه: 2-103]
(tadbīr-ul ḥajar-il karīm (r.-un fī
خالد وليد
×āled valīd
احتمالاً همان خالد بن يزيد است.
تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 280/13
بي كا، تا: قرن 13 [نشريه: 103-2]
tadbīr-e hajar-e karīm
تهران؛ مهدوي؛ شماره نسخه: 280/14
بي كا، تا: قرن 13 [نشريه: 103-2]
tadbīr-ul ḥajar-il karīm = kīmīyā
غير همانند:
خط: نستعليق، كا: علي اكبر كرمانشاه، تا: قرن 13؛ 4گ (39ر-42پ) [مختصر مجلس: ف: -150]
آغاز: بسمله. في تدبير الحجر الكريم خذ الحجر الكريم في نزول الشمس في الحمل و اغسله عن جميع الاوساخ؛ انجام: و لاينبغي ان ينقص عما ذكرناه البتة
خط: نسخ، بي كا، تا: 1265ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي، 2گ (215ر-217ر)، 24 سطر، اندازه: 16×27 سم [ف: 9-425]
آغاز: بسمله، خذ الحجر الكريم في نزول الشمس في العمل و اغسله عن جميع الاوساخ و اقرضه؛ انجام: فكل عشرة من... الطاهرة ثلثة و ثلث و لا ضرر منه اذ اسحق دواء من زيادته... و تمت بعون الله
خط: نستعليق، بي كا، بي تا [رايانه]
tadbīr-e hajar-e mojarrab
قبطي، مارية بنت ساما، ق 3ميلادي
(qebtī, mārīyet bent sāmā (- 3c
[الذريعه 199/18، ش 1410]
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 7124
آغاز: بسمله... اما بعد بدان كه حكماء مشهورين عقد كردند دو
بخار زاد بر جسدي؛ انجام: تفريق ايشان و اين سريست مكتوم و نهايت آن چه كه خواسته تمت الكتاب.
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي بن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: مقوايي روكش تيماج قهوه اي، 2گ (77پ-78ر)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رايانه]
(.tadbīr-e hajar (m×
[فهرستواره منزوي 3944/5]
قم؛ مركز مطالعات؛ شماره نسخه:614/4
خط: نستعليق خوب، بي كا، تا: 26 محرم 1276ق، جا: كرمانشاهان؛ جلد: تيماج قهوه اي، 2گ (17پ-18پ)، 20 سطر، اندازه: 14×22 سم [ف: 521-1]
‘tadbīr-ul ḥajar-il murabba
[دنا 1046/2]
قم؛ مركز مطالعات؛ شماره نسخه: 281/2
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج زيتوني، 2گ (5پ-6ر) 11 سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 1-250]
تدبير حجر معظم- اكسير
tadbīr-e hajar-e mo‘azzam
رازي، محمد بن زكريا، 313-251 قمري
(rāzī, mohammad ebn-e zakaryīā (866-926
در «تدبير حجر» كه در آن از جابر ياد مي شود.
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 7124
آغاز: بسمله گفت محمد زكريا كه بگير موي آدمي جوان رسيده و غسل كن..؛ انجام: سرخ چون ياقوت رماني ان كه در نقره اندازد شمس گردد بعون الله تعالي.
خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي بن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: مقوايي روكش تيماج قهوه اي، 2گ (81ر-82ر)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رايانه]
tadbīr-e hajar-e mokarram
جابر بن حيان، 198-120؟ قمري
(jāber ebn-e hayyān (739-814
وابسته به: الفلکية الکبری = الصنعة الروحانية و الحکمة الربانية؛ هرمس
تلخيص و تفسيري است از كتاب «الصنعة الروحانية» هرمس.
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 3280/47
آغاز: بسمله، گفت استاد كبير جابر رحمه الله كه عمل كسي در حجر اعظم پس بشنو اين زمان از تدبير بكسي بكن؛ انجام: و هم چنين اگر عمل كرديم از حيوان يا ساير حيوان معدنيات
خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ در هامش؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 1گ (79ر-پ)، 16 سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 6-358]
(tadbīr-u ḥajar-i mukarram (r.-un fī
جابر بن حيان، 198-120؟ قمري
(jāber ebn-e hayyān (739-814
آغاز: بسمله و لنذكر قول هرمس الحكيم في كتابه قال ان الصنعة علم شريف قد وضعنا فيها كتباً شتي و تدابير كثيرة؛ انجام: و ان الي ربك المنتهي و ملخص القول فيه يدبر الحجر بالمياه الحارة او بالدفن.
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ جلد: مقوا، سبز، عطف تيماج قهوه اي، 17ص (130-146)، [ف: 36-125]
آغاز: بسمله، هذا رسالة من فيلسوف الماهر امام جابر في تدبير الحجر المكرم، بعد أخذ المفتاح و تحصيل الأرض و سنذكر تدبيرهما فنقول في الترويح و هو أن يأخذ من الجسد المعلوم و هو الأرض؛ انجام: بل الحق ان اكسير الحمرة يحتاج الي تركيب آخر و انا ذكرناه في السبعين بعون رب العالمين.
كا: مصطفي بن هاشم حسيني، بي تا؛ جلد: تيماج سرخ با ترنج و سرترنج، 1گ (29ر)، اندازه: 17/5×21/5 سم [ف: -176]
tadbīr-ul ḥajar-il mukarram
بيلاني، عثمان، قرن 12 قمری
(bīlānī, ‘osmān (18c
رساله اي در چگونگي صنعت كيميا و تبديل اجسام به روش قديم به رمز و اشاره. مؤلف مدت پنجاه سال به دنبال علم كيميا رفته و عمر خود را در ديار غربت به سياحت گذرانيده و يك سال به مطالعه كتب حكما پرداخته و با افراد اين فن مذاكره كرده و به قول حكما عمل نموده و مال و عمر بسياري صرف نموده تا ماده اكسير يابد، ولي چيزي نيافته و منزوي گرديده و
فهميده كه حكمت واقعي در خوف از خداست و به عبادت و طاعت و مواظبت ادعيه مشغول شده تا در سال 1102 در عالم معني اين علم را در دوازده «باب» به او تعليم داده اند و وي آن ها را طبق آن چه ديده در اين كتاب آورده است: 1. تدبير زاجات و املاحات؛ 2. تطهير جوهر؛ 3. تفصيل تزويج آدم و حوا؛ 4. عقد روايح و عمل محذوف؛ 5. اناء مكتوم و تعليق حكما؛ 6. ماء الهي محلول زيبق؛ 7. تسقيه و تشميع؛ 8. طرح اكسير؛ 9. ميزان ماده؛ 10. چگونگي ماده؛ 11. كتمان از نااهلان؛ 12. صلاح و تقوي. در نام مؤلف آن اختلاف است.
آغاز: الحمدالله ثم الحمدالله رب العالمين... اما بعد معلوم اوله كه بر عبدالفقير... بو علم شريفلك اللي سنه قدري
[دنا 1046/2 (7 نسخه)]
آغاز: برابر انجام: اوله تعليق حكما ده حجرك اثبات سنك شرطي بودر كه ذكر اولنور
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ تملك: محمد تقي تهراني بتاريخ 15 رمضان 1280،حيدر قلي بن نور محمد خان كابلي (سردار كابلي) كه كتاب را ميرزا سيد علي خان مستوفي تفريشي توسط قطب الاقطاب سيد اسماعيل معروف به اجاق از تهران به تاريخ 10 رجب 1340 اهداء كرده؛ جلد: مقوايي عطف تيماج مشكي، 187گ، 11 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 57-5]
آغاز: برابر؛ انجام: اوله تعليق حكما ده حجرك اثبات سنك شرطي بدور كه ذكر اولنور.
تا باب 12؛ خط: نسخ، كا: محمد رحيم بن حاج رضي خويي، تا: 1287ق، جا: قم؛ جلد: تيماج سرخ با ترنج با سر، 21ص (33-54)، 23 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: -282]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 936/2
نسخه اصل: همان نسخه بالا [:ف: 146-3]
آغاز: برابر؛ انجام: اكسير اولور اولدغي قمره طرح انده فاقهم ترن (كذا)
خط: نستعليق، كا: اسماعيل لشکرنويس نوری، تا: 1290ق، جا: قريه بکنجان؛ ترجمه فارسی تحت اللفظی زيرنويس شده است؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: ميشن خرمايی، 99گ، اندازه: 15×22 سم [الفبائي ف: 119]
آغاز: بسمله، الحمدالله ثم الحمدالله رب العالمين و الصلوة و السلام علي رسولنا محمد و آله اصحابه؛ انجام: ايله... و ذوب و صفحه اوله و السلام
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 14؛ ترجمه فارسی تحت اللفظی زيرنويس شده است؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تيماج خرمايی، 166 گ، 18 سطر، اندازه: 17×22 سم [الفبائي ف: 119]
آغاز: برابر؛ انجام: اولدغي قمده طرح اوله فاقهم ان شاء الله تعالی الباب الثاني عشر تحمل... والسلام
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تيماج، 18گ، 20 سطر، اندازه: 15×22 سم [الفبائي ف: 119]
tadbīr-e hajar-e mokarram
عبدالمجيد
‘abd-ol-majīd
آغاز: صفة تدبير في الحجر المكرم ذكره الشيخ عبدالمجيد بن يونس المصري في كتابه سرالاالمصوي في العلم المكنوي...
آغاز: برابر؛ انجام: و قد ظهرت بالعمل المكتوم فتم العمل كما ذكرناه و اسئلك... والسلام
خط: نستعليق، كا: محمد حسيني، تا: 1245ق [الفبائي ف: -119]
آغاز: برابر؛ انجام: الابعد جودة التامل لتظفر بالامل انتهي ما اردنا و قصدنا ايراده في تدبير الحجر المكرم.
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ ضميمه نسخه ش 11030 [رايانه]
tadbīr-e hajar-e mokarram
يوناني، محمد بن ابي زكريا
yūnānī, mohammad ebn-e abī-zakarīyā
[فهرستواره منزوي 3946/5]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 3280/14
آغاز: بسمله، اما بعد اين تصنيفي است از محمد بن ابي زكريا معروف بيوناني از علم لطيف شريف بزرگ مي شود از براي مهوسان علم صنعت، همين گويد بنده محتاج الي رحمة الله كه چون از حضرت رب العالمين صد و سي سال عمر يافتم و بسياري از بزرگان را دريافتم؛ انجام: جزوي از روح و جزوي از روح الله و بر وي موصل كن تا از حق حاصل شود
خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: ميشن قهوه اي، 2گ (63ر-64ر)، 16 سطر، اندازه: 16/3×20/8 سم [ف: 351-6]
tadbīr-ul ḥajar-il mukarram
[دنا 1046/2]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 3119/17
آغاز: هو العزيز، هذا الجزؤ منتخب من اقوال الحكماء في تدبير الحجر المذكور في كتبهم: بسمله، باب خذ علي بركة الله تعالي من ملح القلي المحلول المعقود مرة واحدة جزؤاً؛ انجام: قد دخلا عليه فانهم يقوموا ذهباً اصفي من ذهب العامة، اللهم ارزقنا و الله اعلم بالحقايق
خط: نستعليق خوش، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فلفل نمكي آبي فرنگي، جلد: ميشن قهوه اي، 11ص (241-231)، 17 سطر، اندازه: 13×20/8 سم [ف: 6-235]
tadbīr-ul ḥajar-in nabātī-il ma‘danī-il ḥaywānī
محملي، بركات بن محمد
mahmelī, barakāt ebn-e mohammad
رساله مختصري است در كيميا و نحوه تركيب مواد، كه مؤلف از كلمات حكما در چند «باب» جمع آوري كرده است: باب اعلم ان الحجر الذي رمزه الحكماء؛ باب آخر خذ من الحجر رطلا او اقل؛ باب اعظم منه اقول و انا شباح الحكيم يوشع المسيح؛ باب آخر في تدبير اكسير الحجر؛ باب تدبير آخر صحيح.
آغاز: الحمدلله وحد لا شريك له في ملكه و الصلوة علي محمد عبده و رسوله و علي آله و صحبه و من انتظم في سلكه و بعد فهذه رسالة في تدبير الحجر النباتي المعدني الحيواني الذي اختاروه الحكما و دبروه رحمهم الله و اهل الله و هي جمع الفقير الي الله تعالي بركات بن محمد المحلي
انجام: و كل جسد يكون اسرع غوصاً في الاصل كان اسرع تغويصا بعد المزاج تمت الرسالة.
[دنا 1049/2 (5 نسخه)]
آغاز: بسمله. اقول و انا الفقير الي الله تعالي بركات بن محمد الحلي. اعلم ان الحجر المرموز الذي رمزته الحكما في بربادندره (!) قد كشفته لك ابتغاء لوجه الله تعالي؛ انجام: و يسحقوا و يقطروا ماء فانه خل عظيم.
سرآغاز آن متفاوت است؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ جلد: ميشن سرخ، 12گ (206پ-218ر)، اندازه: 16/7×29/6 سم [ف: 305-8]
بي كا، تا: قرن 13 [نشريه: 103-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج مشكي، 1گ (61پ)، 11 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 2- 176]
آغاز و انجام: برابر
بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج قهوه اي، 2گ (97پ-98ر) [ف: 36-36]
آغاز: اقول و انا الفقير الي الله تعالي عن خلقه بركات بن محمد المحلي اعلم ان الحجر الذي رمزه الحكماء قد كشفته لك ابتغاء لوجه الله؛ انجام: فهو مفتاح العلوم و كنز الكنوز فاكتم امره ايها الطالب عن الجهال و لا تظهره لكل احد الا من جربته و عرفته و عرفت دينه فيجب عليك بلوغه اياه و لاتكمته عنه اذا عاهدك علي مواساة الفقراء و المساكين
آغاز آن با نسخه ملك برابر است. باب اول است؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج قهوه اي، 2گ (153ر-154ر)، اندازه 8×16/5 سم [ف: 36-5]
tadbīr-e harekat va sokūnī badanī tā hefz-e tanāsol
قم؛ معصوميه؛ شماره نسخه: 5895-2/30/8
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوا، 26 سطر، قطع: رحلي [آستانه]
تدبير حفظ صحت- حفظ صحت
tadbīr-e hefz-e sehhat
در بيان كلمات حكماء در تدبير حفظ صحت
قم؛ معصوميه؛ شماره نسخه: 5895-2/30/7
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوا، 26 سطر، قطع: رحلي [ف: 190]
tadbīr-u ×ull-il ḥukamā’ wa inḥilāl-i rūḥ-il arwāḥ
مصري، عبدالمجيد
mesrī, ‘abd-ol-majīd
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 6465/35
آغاز: فصل في تدبير خل الحكماء، نقلت من كتاب الشيخ عبدالمجيد مصري [المصري] قال صفة هذا التدبير و هو ان يبتدء اولا بتدير الركن البارد الرطب؛ انجام: و اقمت بعون الله الالوف
من الفضة... تمت الحمدلله اولا و آخرا
خط: نسخ، بي كا، تا: 1265ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي، 11گ (140ر-150ر)، 24 سطر، اندازه: 16×27 سم [ف: 9-423]
tadbīr-u sayalān-il manī
ابن سينا، حسين بن عبدالله، 370؟- 428 قمري
(ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981-1038
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 230/13- ف
نسخه اصل: اونيورسيته 4711؛ خط: نسخ، بي كا، تا: با تاريخ 576ق؛ 24 سطر [فيلم ها ف: 439-1]
تدبير الصحة- تدبير الاصحاء
tadbīr-uṣ ṣiḥḥa = r.-un ṭibbīya fī tadbir-iṣ ṣiḥḥa
قرطبي، موسي بن ميمون، 601-529 قمري
(qortobī, mūsā ben maymūn (1135-1205
اهدا به: الملك الافضل نورالدين علي (- 622)
كتابي است در خصوص اصول تغذيه و حفظ صحت بدن مشتمل بر چهار «فصل» كه آن را به نام الملك الافضل نورالدين علي (- 622) فرزند صلاح الدين ايوبي مشهور تأليف نموده است و به همين مناسبت نزد برخي (مثل كاتب همين نسخه) به «افضليه» نيز شهرت دارد (نظير تأليف ديگر او موسوم به «مقالة في السموم و التحرز من الادوية القتالة» كه چون به نام القاضي الفاضل يعني عبدالرحيم بن علي البيساني نوشته شده معروف به «فاضليه» است)، ولي ظن غالب آن است كه «افضليه» نام كتاب ديگر او يعني «مقالة في بيان الاعراض» است كه آن را نيز ابن ميمون به جهت همان شخص يعني الملك الافضل تأليف نموده است. اين كتاب در سنه 642 هجري به دست موسي بن تبون (Tibbon) از مشاهير علماي يهود در فرانسه به زبان عبري ترجمه شد و ترجمه لاتيني آن يك بار در سنه 689 به وسيله آرمانگو از روي اصل عربي و بار ديگر در اواسط همين قرن (قرن هفتم) به دست جيوواني دوكاپوا از روي متن عبري صورت گرفت و اصل عربي آن نيز به اهتمام كورونر (Kroner) به ضميمه ترجمه و شرح آن به زبان آلماني در سنوات 1924-1926 در مجله يانوس (ج 29-27) به طبع رسيد. فصول چهارگانه كتاب عبارت است از: 1. تدبير الصحة علي العموم؛ 2. تدبير المرضي علي العموم حيث لايوجد طبيب او حيث يوجد طبيب مقصر لايوفق بعمله؛ 3. تدبير مولانا (يعني الملك الافضل كه به ماليخوليا مبتلا بود) علي الخصوص بحسب هذه الاغراض التي يشكوها؛ 4. يشتمل علي فصول تجري مجري الوصايا النافعه علي العموم و الخصوص للاصحاء و المرضي في كل زمان.
[دنا 1047/2]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 5038
آغاز: بسمله ورد علي المملوك الاصغر موسي بن عبيدالله الاسرائيلي القرطبي الامر الملك المولوي؛ انجام: ويديم له الصحة و ينيله غاية سعادة الدارين كما انال رغبته (كذا، صحيح: رعيته) و مماليكه مكارم اخلاقه و جوده و كرمه و الحمدلله رب العالمين.
خط: نستعليق، كا: علي فهمي المتطبب، تا: قرن 11؛ واقف: نادرشاه، 1145؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا با رويه پارچه، 22گ، 15 سطر، اندازه: 16×24 سم [ف: 557-19]
tadbīr-uṣ ṣiḥḥa bi-l-maṭ‘am wa-l mašrab
حنين بن اسحاق، 260-194 قمري
(honayn ebn-e eshāq (811-875
فهرست اقوال كتاب: القول في الاغذية الغليظة؛ القول فيما توسط من الاغذية بين اللطيفة و الغليظة؛ القول فيما يسرع الانهضام الاغذية؛ القول فيما عسر انهضامه؛ ذكر تسمية الاطعمة الكبيرة الفضول؛ ذكر تسمية الاطعمة التي لافضول لها؛ القول فيما غذاؤه كثير؛ القول فيما قل غذاؤه؛ القول في الاغذية الجيدة الكيموس؛ القول فيما يولد كيموسا رديا؛ القول في الاغذية المتوسطة بين ما تولد الكيموس الجيد و بين ما تولد الكيموس الردي؛ القول في الاغذية الحارة؛ القول في الاغذية الباردة؛ القول في الاغذية اليابسة؛ القول في الاغذية الرطبة؛ القول فيما يصلح للمعدة من الاغذية؛ القول فيما هو ضار للمعدة؛ القول فيما يصدع الرأس من الاغذية؛ القول فيما ينفخ؛ القول فيما ثقل به نفخ الاغذية؛ القول فيما يولد السدد؛ القول فيما ييطي اعداره (كذا)؛ القول فيما يسرع اليه الفساد في المعدة؛ القول فيما لايفسد سريعا؛ القول فيما يلين البطن؛ القول فيما يمسك البطن. (غلامعلي عرفانيان)
آغاز: بسمله لما كانت الابدان دائمة التحلل لما فيها من الحرارة الغريزية و لحرارة الهواء المحيط بها من خارج
انجام: امسكت البطن انتهي الغرض من الاصل
[دنا 1047/2]
آغاز: و هذا الجنس من الاطعمة نافع؛ انجام: برابر؛ تم القول في تدبير الصحة بالمطعم و المشرب بحمدالله و منه و فرغ منه بنيسابور يوم السبت الثالث عشر من جميدي الاخرة سنة ست و تسعين و ثلثمائة، الحمدلله و صلي الله علي رسوله محمد و آله الطيبين و حسبنا الله و نعم الوكيل.
خط: نسخ كهن، بي كا، تا: شنبه 13 جمادي الثانی 396ق، جا
نيشابور؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ: حنايي، جلد: تيماج قهوه اي، 62گ، 12-13 سطر، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 19-241]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: نورالله بن عبدالكريم بن محمد، تا: 959ق، جا: دارابجرد؛ اين نسخه مقدمه و گفتار اول را كه از نسخه شماره 12502 ساقط بود دارد ولي از اواسط آن سه چهار گفتار را ندارد؛ كاغذ: نباتي، جلد: تيماج قهوه اي، 27گ، 24-19 سطر، اندازه: 11×20 سم [ف: 244-19]
خط: نستعليق، كا: طبيب حموي، تا: شعبان 1009ق، جا: يزد؛ از روي خط ابن امين الدولة ابن التلميذ به يك واسطه؛ كاغذ: سفيد [سنا: ف: 192-1]
at-tadbīr fī ‘ilm-il iksīr
جابر بن حيان، 198-120؟ قمري
(jāber ebn-e hayyān (739-814
رساله اي است كوتاه در كيميا و تدبير حجر، نام اين كتاب در الذريعة با عنوان تدابير آمده و گويد: «جابر چندين كتاب به نام تدبير دارد».
يزد؛ وزيري؛ شماره نسخه: 3731/5
بي كا، تا: 1300ق؛ جلد: مقواي با كالنگور سبز، 7ص (31-25)، اندازه: 11×18 سم [ف: 1768-5]
at-tadbīr fī ‘ilm-iṣ ṣan‘a
رازي، محمد بن زكريا، 313-251 قمري
(rāzī, mohammad ebn-e zakaryīā (866-926
ابن نديم می گويد که رازي کتاب بزرگي را درکيميا نوشت و آن را در 12 کتاب مرتب ساخت يکي از آن ها «کتاب التدبير» بود.
[الذريعة 18/4]
قم؛ طبسي؛ شماره نسخه: 496/3
آغاز: بسمله حمدله و صلي الله علي سيدنا محمد النبي الامي و علي آله و سلم تسليماً کثيراً انه لما سبق هذا العلم الي عامة الفلاسفة و حجبو اعنه؛ انجام: يقوم مقام الاربعة الثانية و کذلک في الرابعة و قد بينا ذلک في موضعه انشاء الله تعالي
خط: نسخ، بي كا، تا: 1277ق، جا: کربلا؛ 5گ، 15 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: مخ: 1-387]
’tadbīr li-daf‘-iṭ ṭā‘ūn wa-l wabā
ابن سينا، حسين بن عبدالله، 370؟- 428 قمري
(ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981-1038
برگرفته از كتاب قانون ابن سيناست.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14501/2
آغاز: ينبغي تبريد البيوت برش البيت في كل يوم مراراً خصوصاً بماء الورد و الخلاف؛ انجام: و تعليق پارچه از عاج باين نحو كه در ميان پارچه سياه گذاشته در كردن بياويز مجرب دانسته اند.
خط: نسخ، كا: عبدالصمد، تا: 17 شوال 1282ق؛ جلد: تيماج زرشكي، 2گ (107ر-108پ)، 12 سطر، اندازه: 14/7×20/9 سم [ف: 17-41]
تدبير ماكول و مشروب- مأكول و مشروب
tadbīr-e mālī×ūlīyā-ye marāqī
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9878/2
آغاز: تدبير ماليخوليای مراقی در ابتدا فصد و به تعديل خون بردارد؛ انجام: علاج غب غير خلاص و شطر الغب
بي كا، بي تا؛ 5ص [ف: 499-17]
tadbīr-e mobtadī dar tasrīf
ميداني، احمد بن محمد،- 518 قمري
(meydānī, ahmad ebn-e mohammad (- 1125
در سه «قسم»: ابنيه و صرف و علل.
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 1511/14
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 6؛ كاغذ: متن دولت آبادي و حاشيه فرنگي، جلد: ميشن قهوه اي، 17 سطر [ف: 282-5]
tadbīr-ul mutawaḥḥid
ابن باجه، محمد بن يحيي،- 533؟ قمري
(ebn-e bājja, mohammad ebn-e yahyā (- 1139
چاپ: شانزده فصل آن را ميگل آسين پالاسيوس با ترجمه اسپانيايي در مادريد به سال 1946 م به چاپ رسانده است؛ محقق: معن زيادة، بيروت، دار الفكر، 140ص، 1397ق؛ به تحقيق ماجد فخري، در رسائل ابن باجه الالهيه (بيروت، دارالنهار للنشر: 1968م)
[دنا 1047/2]
نسخه اصل: كتابخانه بودليان در آكسفورد، ش 206؛ خط: نسخ، كا: حسن بن محمد بن محمد بن محمد بن النضر، تا: 547ق، جا: قوص؛ 27 و 32 سطر [عكسي ف: 489-4]
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج سرخ، 5گ (340پ-344ر)، 24-33 سطر (12×22)، اندازه: 17/5×27 سم [ف: 148]
آغاز: قال ابوبکر محمد بن يحيي (ره) في تدبير المتوحد لفظة التدبير في لسان العرب يقال علي معان کثيرة؛ انجام: و قد تکون کاذبة کدمنة و کليلة و هذه (برابر س 3 ص 23 چاپي افتادگي دارد).
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1266ق؛ كاغذ: فرنگي سفيد، جلد: تيماج حنايي، 5گ (125پ-129ر)، 30 سطر، اندازه: 21×35 سم [ف: 384-3]
تدبير مسافر- كشاورزي نامه
تدبير مسافر- ادويه مفرده
تدبير مسافر- زاد المسافرين
tadbīr-e mosāfer
در دو «مطلب»: تدبير مسافرين و قوانين حفظ صحت ايشان، معالجه صنفي چند از بعضي امراض.
[دنا 1047/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3157/11
آغاز: بسمله و به نستعين. الحمد الله العليم الحكيم... اما بعد پوشيده نماند در بيان سفر رفتن و تدبير و احتراز از خطر ضرور است؛ انجام: و تب دموي خارج عروقي... و خارج از موضوع (نمي باشد و السلام)
بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 64گ (277-340)، 14 سطر (8×12)، اندازه: 10×15/5 سم [ف: 11-2118]
tadbīr-ul musāfirīn
؟ ابن سينا، حسين بن عبدالله، 370؟- 428 قمري
(ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981-1038
در انتساب اين رساله به شيخ ترديد هست. رساله اي در آداب سفر- چه در مسير و نحوه حركت و چه در خوردني ها و نوشيدني ها- و بيان و مداواي بيماري ها و حوادثي كه در سفر حادث مي شود. محمد تقی دانش پژوه می گويد: شيخ در «تدارك الخطاء الواقع في التدبير الطبي» گويا از همين رساله ياد نموده است.
آغاز: حمدله ينبغي للمسافر ان يستفرغ بدنه بالفصد او بالدواء.
انجام: حتي يصير بمنزلة و سلخ الحمام ثم يطلي علي الموضع. و ذلك ما اردنا علي نبين و من الله التوفيق.
[الذريعة 18/4؛ فهرست مصنفات، مهدوي: 56؛ دنا 1047/2 (9 نسخه)؛ مجمع علمي عراقي 268/3]
آغاز و انجام: برابر
اصل نسخه: اياصوفيه، ش 4849؛ خط: نسخ پخته، بي كا، تا: با تاريخ 697ق؛ مقابله شده 697ق؛ 6گ (159-154)، [عكسي ف: 62-2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1190/37- ف
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [فيلم ها ف: 577-1]
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 10 و 11؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج زرد، 6ص (173-168)، 22 سطر (9×19)، اندازه: 17×28 سم [سنا: ف: 19-1]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 6 شعبان 1019ق؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج قهوه اي، 11گ (11-1)، 18 سطر (5×12)، اندازه: 9×16 سم [ف: 13-3078]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج قهوه اي، 1گ (14پ)، 29 سطر، اندازه: 18/5×25/5 سم [ف: 38-620]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: زمان بن محمد طاهر اصفهاني، تا: 1102ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 13ص (414-402)، سطر، اندازه: 11×20 سم [ف: 9-402]
آغاز و انجام: برابر
خط: تعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: سمرقندي كلفت، جلد: تيماج ترياكي، 3ص (272پ-274)، 31 سطر، اندازه: 13×23 سم [ف: 2416-6]
بي كا، بي تا [نشريه: 566-7]
آغاز: برابر؛ انجام: ثم يعالج بعد ذلك بما يعالج به الجروح من التخفيف و غيره.
بي كا، بي تا؛ كاغذ: ترمه، جلد: ميشن زرد سير، 1گ (59ر-
59پ)، اندازه: 23×39/5 سم [ف: 7-424]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: اصفهاني نخودي و فرنگي الوان، جلد: تيماج ترياكي، 5گ (91-87)، 21 سطر (5×13)، اندازه: 8×18 سم [ف: 13-211]
at-tadbīr-ul mašrūb
وابسته به: القانون فی الطب؛ ابن سينا، حسين بن عبدالله (370-428ق)
گزارشي است بر فصل 8 (في تدبير الماء و الشراب) تعليم 2 فن 3 كتاب 1 ص 170-168 جلد 1 قانون. در نسخه ما از عبارت «و الابتدآء بالصغار اولي من الكبار» تا «و من احتاج الي سكر شديد» از همان فصل گزارش شده است.
[دنا 1047/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1129/6
آغاز: اذا كانت سلبية المزاج واهية التركيب مثل البطيخ و المشمش و غيرهما. قال «و الابتداء بالصغار اولي فيه بالكبار» اقول الابتداء بالاقداح الكبار يضر المبرودين و المحرودين؛ انجام: و لا تظنن ان الشيخ انما اورد امثال هذه الاشياء لكونها خالية عن النكاية و الضرر بل كان غرضه من ايراده امثالها تكميل الصناعة و تتبع السلف. و هذا آخر معاني هذا الفصل. و الحمدالله رب العالمين و الصلوة و السلام علي خير خلقه محمد و آله اجمعين.
خط: نستعليق ريز، كا: سالك الدين محمد بن مؤيد طبيب حموي، تا: 11 جمادي الاول 1005ق، جا: سپاهان؛ كاغذ: سپاهاني، 3گ (111پ-113ر)، 25 سطر (10×15)، اندازه: 13×19 سم [ف: 6-2238]
tadbīr-ul manzil
مؤلف: بروس حکيم
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 22684
آغاز: بسمله، قال بروس الحكيم ان اولا؛ انجام: و ظاهرا و باطنا و صلي الله علي محمد و اله
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 11؛ کاغذ: نخودی، 5گ، 31 سطر [رايانه]
tadbīr-e mašāye×
عماد الدين شيرازي، محمود بن مسعود،- 984؟ قمري
(emād-od-dīn-e šīrāzī, mahmūd ebn-e mas‘ūd (- 1577‘
[دنا 1047/2]
تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 197/12
بي كا، تا: 1006ق، جا: تفت قهستان يزد؛ 2گ (166ر-167ر)، [نشريه: 8-3 و 15]
tadbīr-u manzil-il ‘askar
ابن سينا، حسين بن عبدالله، 370؟-428 قمري
(ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981-1038
همان رساله اي كه در «فهرست مصنفات ابن سينا» (ص 57 ش 46) ياد شده است.
آغاز: ينبغي ان ينزل العسكر في الصيف علي التلال و الربوات و يستقبل بوجوه الخيم
انجام: فوق الريح و لتنفذ الغذا و المرض منه بمرض الكثير بالعسكر. و الله اعلم
[دنا 1048/2 (4 نسخه)؛ قنواتي شماره 252؛ مهدوي شماره 46؛ مجمع علمي عراقي 248/3]
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: اياصوفيا 4849؛ خط: نسخ كهن، بي كا، تا: 697ق؛ مقابله شده؛ 1گ (108پ)، [فيلم ها ف: 577-1]
اصل نسخه: همان نسخه بالا [ف: 62-2]
آغاز و انجام: برابر
بي كا، تا: قرن 8؛ 2گ (50پ-51ر) [ف: 92-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: فستقي، جلد: ميشن عنابي، 1گ (67پ)، 17 سطر، اندازه: 12/8×20 سم [ف: 227-9]
بي كا، بي تا [نشريه: 172-2]
(.at-tadbīr wa-l mukātiba wa-l istīlād (k
سيد علي
seyyed ‘alī
قطعه اي از کتابي است در فقه استدلالي شيعي که شرحي است بر متن، گويا بندي از شرح کبير «رياض المسائل» يا شرح صغير سيد علي طباطبايي بر «المختصر النافع» محقق حلي باشد.
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 3/88-468/3
آغاز: کتاب التدبير و المکاتبة و الاستيلاد. اما التدبير و هو تعليق العتق علي الوفات مطلقا او في الجملة. فلفظه الصريح انت حر بعد وفاتي؛ انجام: في انعقاده اعتقاداً ونية قولان الشبههما و اشهرهما انه لاينعقد کالنذر... في متعلق النذر أي الملتزم بصيغة
کتاب تدبير و مکاتبه و استيلاد و أيمان و نذر؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ مصحح؛ 16گ، 16 سطر [ف: 3288-6]
tadbīr-u yawm wa layla
جرجاني، اسماعيل بن حسن، 531-434 قمري
(jorjānī, esmā‘īl ebn-e hasan (1043-1137
اهدا به: قاضي ابوسعيد احمد بن سعيد بن احمد شارعي
در 3 «قسم» ساخته: 1. معرفة اصول للعالم و مزاجات الاركان الاربعة و معرفة منافع الاعضاء و احوال. ما لابد للانسان المميز من معرفتها؛ 2. تدبير الاسباب الستة عشر التي هي اسباب الصحة و المرض و تدبير جميع مايجري معها و يتصل بها؛ 3. تدبير ما يستعمله هو ادام الله ايامه في يومه و ليلته من جميع مايحتاج اليه المرء في يومه و ليلته.
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 807/24
آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمين حمد الشاكرين... و بعد فاني لما امتد مدة مقامي بجرجانية خوارزم حاطها الله؛ انجام: و يبقي طول عمره صحيح البدن سالما معا. ان شاء الله تعالي
بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: ترمه، جلد: ميشن سياه نو، 29 گ (237پ-265پ)، اندازه: 13/6×17/3 سم [ف: 5-192]
تدخين- شرب التتن
تدخين (رساله در بيان حكم) - شرب التتن
tadrīb-ur rāwī fī š.-i taqrīb-in nawāwī
سيوطي، عبدالرحمن بن ابي بكر، 911-849 قمري
(soyūtī, ‘abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446-1506
وابسته به: التقريب و التيسير لمعرفة سنن البشير النذير؛ نووي، يحيي بن شرف (676-631)
نووي در آغاز «علوم الحديث» ابوعمر عثمان بن عبدالرحمن معروف به ابن صلاح را به نام «الارشاد في اصول الحديث» تلخيص و بار ديگر «الارشاد» را به نام «التقريب و التيسير» خلاصه كرد كه مورد توجه دانشمندان اهل سنت قرار گرفت و از سوي آنان چندين شرح بر آن نوشته شد كه بهترين آن ها «تدريب الراوي» سيوطي است. اين كتاب افزون بر توضيح و تبيين متن به رد و ايراد نيز پرداخته است و خود مي گويد: «فقومت العزم علي كتابة شرح عليه كافل بايضاح معانيه و تحرير الفاظه و مبانيه مع ذكر ما بينه و بين اصله من التفاوت في زياده او نقص او ايراد او اعراض مع الجواب عنه و سميته تدريب الراوي في شرح تقريب النواوي فجعلته شرحاً لهذا الكتاب خصوصا ثم لمختصرين ابن الصلاح و لساير كتب الفن عموما».
چاپ: مصر، قاهره، مطبعه خيريه، 1307ق؛ محقق عبد الوهاب عبد اللطيف، قاهره، دار الكتب الحديثة، چاپ دوم، 1385ق، دوجزء، 416+258ص و مدينه منوره، مكتبه علميه، 1392ق [دنا 1048/2]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 18675
آغاز: بسمله، و صلي الله علي سيدنا محمد و آله و صحبه و سلم، الحمدلله الذي جعل اسبابا من انقطع اليه موصوله و رفع مقام الواقف ببابه؛ انجام: انتهي درجات الاسناد الذي سقناه مني الي عبدالله بن عمر كلهم مصريون و الله اعلم آخر شرح التقريب.
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ اهدايی: رهبر، فروردين 1372؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، 159گ، 25 سطر، اندازه: 17/5×25/5 سم [اهدائي رهبر: 15-8] و [ف: 286-27]
at-tadqīq fi-l jam‘ wa-t tafrīq = al-furūq
ابن عالمه، احمد بن اسعد، 652-593 قمري
(ebn-e ‘āleme, ahmad ebn-e as‘ad (1198-1255
اين كتاب- كه در نسخه حاضر «كتاب الفروق» ناميده شده- در بيان بيماري هاي متشابه و اصول تشخيص آن ها از همديگر است و در ميان آثار ابن عالمه، از شهرت بيش تري برخوردار است و در برخي منابع از آن به عنوان «التدقيق في الجمع بين الأمراض» و «التفريق» ياد شده است. شامل چهار «مقاله» داراي فصول است و به صورت سؤال و جواب برگزار شده است.
[دنا 1048/2؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامي 175-174/4]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1094/7
آغاز: بسمله. و هو حسبي قال الحكيم الأجل العالم الفاضل ابوالعباس احمد بن ابي الفضل اسعد بن حلوان الطبيب الحمدلله الذي هدانا لهذا و ما كنا لنهتدي لولا أن هدانا الله و نشكره علي ما خولنا من نعمه... أما بعد فاني لما رأيت اطباء الزمان لا يعرفون من الأمراض الا ما تصو روه عن الكتب بدلايله و أسبابه المذكورة و كانت الأسباب و الدلايل قد تشترك و الأمراض قد تشتبه و كانت الهمم قاصرة عن تحصيل العلم بذلك بالقياس و الاستخراج من الأصول و القواعد، رأيت أن اجمع كتاباً فيما يشتبه من الأسباب و الدلايل و الأمراض اجمع فيه بين كل مشتركين و متشابهين؛ انجام: فهو دليل الاحتراق و ايضاً بما يتبع كل واحد من المدلولين من الاغراض الخاطئة بهما تم الكتاب.
نسخه اصل: كتابخانه اياصوفيا در استانبول، ش 4838؛ خط: نسخ معرب، كا: اسرائيلي المتطبب، تا: 7 شوال 643ق؛ افتادگي: وسط؛ 73گ (109-181)، 11 سطر [عکسی ف: 3-188]
at-tadqīq fī seyr-et tarīq
سديد السلطنه، محمد علي بن احمد، 1362-1291 قمري
(sadīd-os-sāltane, mohammad ‘alī-ye-bn-e ahmad (1874-1943
سفرنامه او است از بندر بوشهر به عراق عربي و درون خاك ايران در 1314-1316. [دنا 1048/2]
خط: نستعليق، كا: يوسف رفسنجاني، تا: 22 رمضان 1314ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج زرد حنايي، 99ص، 11 سطر (7×16)، اندازه: 13×20 سم [ف: 17-359] و [فیلم ها ف: 3-119]
اندازه: 13×20 سم [ف: 359-17] و [فيلم ها ف: 119-3]
خط: نستعليق، كا: غلام رضا بن زين العابدين لاری، بي تا: چهارشنبه 28 رجب 1334ق، به خواهش مؤلف؛ كاغذ: فرنگي، جلد: كالينگور عطف تيماج مشكي، ربعي (فيلم 4975)، 227 گ، 12 سطر (9×16)، اندازه: 13×21 سم[ف: 17-356]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4975- ف
نسخه اصل:همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 119-3]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9389 و 4982/1- ف و 4982/4 در دو دفتر؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 14؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوا، 15گ (15-1) + 29گ (30-2)، 15 و 21 سطر، اندازه: 13×20 [ف:17-361] و [فیلم ها ف: 3-120]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9373 و 4973- ف
شرح شنبه 26 تا جمعه 15؛ خط: نستعليق، كا: يوسف رفسنجانی (گويا)، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياكي، 98گ، 15 سطر (8×13/5)، اندازه: 13×22 سم [ف: 17-357]
تكه اي است؛ خط: نسخ، بي كا، تا: شعبان 1325؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي، 22گ (56پ-78پ)، 15 سطر ،(8×13/5)، اندازه: 13×22 سم [ف: 357-17]
جز دوم دقيقه 4و 8 و 9 و 6؛ خط: نستعليق، كا: محمد مشكيني اردبيلي، بي تا، به دستور مؤلف؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوا، 65گ، 16 سطر (9×16)، اندازه: 17×22 سم [ف: 17-359]
tadqīq-ul manṭiq
حسيني، حفيظ الله
hoseynī, hafīz-ol-lāh
مشهد؛ مدرسه آية الله خوئي؛ شماره نسخه: 351/4
كا: مولوي رضا حسن خان بهادر، تا: 1262ق [اوراق عتيق: 254-1]
at-tadvīn fī ahvāl-e jebāl-e šervīn
اعتماد السلطنه، محمد حسن بن علي، 1313-1259 قمري
(e‘temād-os-saltane, mohammad hasan ebn-e ‘alī (1843-1896
فروغي، محمد حسين بن محمد مهدي
كار محمد حسين فروغي و محمد حسنخان اعتماد السلطنه است. تاريخ مازندران است و زندگينامه گروهي از ناموران آن سر زمين. (احمد منزوي)
چاپ: تهران، سنگي، يونت ئيل 1311، رحلي، 61+148 ص
[دنا 1048/2؛ فهرستواره منزوي 923/2؛ مشار فارسی ج1، صص 1235]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14912/2
بي كا، بي تا، چاپ سنگي سال 1311ق؛ 95گ (119پ-213ر)، [مختصر ف: 150]
at-tadwīn fī ḏikr-i ahl-il ‘ilm bi-qazwīn
رافعي قزويني، عبدالكريم بن محمد، 623-557 قمري
(1227-rāfe‘ī qazvīnī, ‘abd-ol-karīm ebn-e mohammad (1163
مؤلف به ذهنش خطور كرده كه آن چه را در تاريخ شهرش مي داند جمعآوري نموده و مطالبي را كه در مصادر و تعاليق متفرقه ديده با رعايت اختصار در اين كتاب بگنجاند. وي احوال صاحبان علم و اصحاب مقامات و كساني كه در قزوين يا حوالي آن نشو و نما يافته اند را بر حسب آن چه از شيوخ و اساتيد خود شنيده و يا در كتب ديده به ترتيب الفبايي آورده و در آغاز كتاب چهار «فصل» افزوده است: 1. فضائل البلدة و خصائصها؛ 2. اسمها؛ 3. كيفية بنائها و فتحها؛ 4. نواحيها و اوديتها و مساجدها و مقابرها. اين كتاب در 63 جزء تنظيم شده و بعد از ذكر مقامات، ابتداي هر يك از حروف تذكر داده كه در اين حرف چند اسم وجود دارد و آن گاه به شرح احوال آنان پرداخته است. در بيان احوال علماء، فضلاء، قضات و اهل مقامات قزوين و ذكر ولادت و وفات و مختصري از مقالات و روايات و مشايخ و رواياني كه از آن ها نقل كرده اند. مؤلف، از اكابر علماي شافعيه
بوده و ذهبي در سير اعلام النبلاء از او چنين نام مي برد: «شيخ الشافعيه عالم العجم و العرب امام الدين...». رافعي با تمام جلالت علمي و اجتماعي كه دارد، خود را از تلامذه شيخ منتجب الدين ابوالحسن علي بن بابويه رازي از بزرگان علماي اماميه قرن ششم هجري دانسته و در همين كتاب او را بسيار ستوده است. (دانش پژوه)
آغاز: سبحان الله مقلب الليل و النهار عبرة لأولي الابصار و الحمدلله الذي رفع بنعمته الاقدار و وضع برحمته الاغلال و الآصار
چاپ: اين كتاب بسال 1408 ه در چهار مجلد، در بيروت بطبع رسيده است. جلال الدين محدث فهرستي براي آن نوشته و در 1334 به چاپ رسانده است
[سير النبلا 252/22؛ كشف الظنون 382/1؛ هدية العارفين 610/1؛ ريحانة الادب 295/2؛ بركلمان 393/1؛ معجم المؤلفين 3/6؛ مجله دانشكده ادبيات س 2 ش 4 و پس از آن، يادداشت هاي قزويني 95/3؛ گفتار محدث در مقدمه نقض و تعليقات آن؛ فهرست المخطوطات المصورة ج 2 ق 85/1 و ج 2 ق 27/2؛ فهرست اين كتاب چاپ محدث ارموي؛ دنا 1048/2 (22 نسخه)]
آغاز: برابر؛ انجام: جعفر بن الحسين بن علي بن محمد الديباج بن جعفر.
نسخه اصل: علامه قزويني (نسخه بلديه اسكندريه). قسمت اول؛ خط: نسخ، بي كا، تا: احتمالاً قرن 7؛ اين نسخه، عكس نسخه موجود در كتابخانه بلديه اسكندريه است، كه علامه قزويني براي خود تحصيل نموده است، لكن وي با دقت خاص خود دريافته كه چند برگ اول آن مربوط بكتاب التدوين نيست، لذا از يكي از دوستانش در لندن خواسته كه ناقصي اول كتاب را از روي نسخه موزه بريتانيا (Add 468, 21) براي وي استنساخ نمايد، سپس علامه قزويني مقدار استنساخ شده را به اول نسخه اسكندريه الحاق نموده است. اين نسخه، در اين فهرست در دو قسمت و طي دو شماره معرفي مي شود؛ 140گ، 35 سطر [عكسي: ف: 97-2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 612 عكسي
آغاز: ابن محمد بن علي بن الحسين بن علي بن ابي طالب رضي الله عنهم من اشراف الفضلاء؛ انجام: توفي سنة سبع عشر و ثلثمايه و قيل ثمان عشر و الله اعلم... و لا حول و لا قوة الا بالله العلي العظيم.
قسمت دوم؛ 126گ، 35 سطر [عكسي ف: 98-2]
تهران؛ ادبيات؛ شماره نسخه: 1 عكسي و 2 عكسي و 19- ج عكسي
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [ف: 530-1]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1914- ف تا 1917- ف
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [فيلم ها ف: 298-1]
آغاز: برابر
نسخه اصل: طوپقپوسراي 12 كغوشلر ش 1007؛ كا: ابوالقاسم بن محمد بلواري، تا: رمضان 675ق، و 10 رجب 676، جزو سوم مورخ 27 محرم 676؛ روايت نجم الدين عبدالغفار صاحب الحاوي براي جلال الدين محمد غفاري پسرش و او براي سراج الدين ابوحفص عمر بن علي بن عمر قزويني مقري محدث بغدادي و او براي احمد بن نصرالله بن محمد شيزي؛ واقف: احمد بن نصرالله بن محمد شيزي؛ 622ص [فيلم ها ف: 298-1]
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: 72 عكسي
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [جنگ: 450-1]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 710
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [عكسي ف: 353-2]
تهران؛ مينوي؛ شماره نسخه: 329 بخش3
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [ف: 143]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 609 عكسي و 610 عكسي
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [عكسي ف: 96-2]
نسخه اصل: از كتابخانه اسكندريه (مصر)؛ بي كا، تا: محتملاً قرن 8 و 9 [نشريه: 272-2]
نسخه اصل: لاله لي 2010 (1/298 ف 203) كا: محمد بن احمد محلي شافعي انصاري، تا: رجب 870ق [فيلم ها ف: 220-3و 298-1]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 18 عكسي و 19 عكسي
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [عكسي ف: 16-1]
آغاز: برابر؛ انجام: عن انس بن مالك قال قال رسول الله صلي الله عليه [و آله] و سلم الحجر الاسود من الحجارة توفي سنة سبع عشر و ثلاثمائة و قيل ثمان عشر و الله اعلم هذا آخر ما وجدت في المنقول عنه و لعله سقط من الاصل الاسماء ستة (كذا) و الزيادات حرف الياء و صلي الله علي خير خلقه محمد و آله و سلم.
خط: نسخ، كا: سيد حفيظ الله بن مولوي مرادالله، تا: 27 رمضان تا ذيقعده 1157ق؛ (جزء 12 به اجزاي مصنف و 25 به اجزاء كاتب) مصحح، نسخه بنا به تقسيمات كاتب به 63 جزو تقسيم شده؛ اهدايی: رهبر، اسفند 1376؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: ميشن زرشكي، 271گ، 35 سطر، اندازه: 19×28سم [اهدائي رهبر: 8-175] و [ف: 27-93]
نسخه اصل: بغدادلي وهبي ش 1058؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ با بلاغ 16 شعبان 1224 [فيلم ها ف: 298-1]
اصل، كتابخانه ناصريه لكهنو. تاريخ قزوين از صدر اسلام تا قرن ششم؛ بي كا، بي تا [جنگ: 450-1]
نسخه اصل: كتابخانه ناصريه لكهنو؛ بي كا، بي تا فيلم ها تهران- ف:
137-3]
نسخه اصل:كتابخانه سليمانيه، اسلامبول؛ بي كا، بي تا [جنگ: 450-1]
tiḏkārāt-ul ‘āšiqīn
حزين، محمد علي بن ابي طالب، 1180-1103 قمري
(hazīn, mohammad ‘alī ebn-e abī-tāleb (1692-1767
مثنوي بر وزن ليلي مجنون است و ريو آن را بدين نام ثبت نموده. در اين مثنوي اشعار عربي گذارده شده و در حدود 1400 بيت مي باشد.
آغاز: كل ما في الوجود ليس سواه ** وحده لا اله الا الله
چاپ: چاپ: لهنو 1293ق و كانپور 1311 ق
[دنا 1049/2؛ فهرستواره 592/10]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 971/8
آغاز: برابر
بي كا، تا: 1228ق؛ در فهرست نام مؤلف نيامده است از فهرست رايانه اي ذكر شد [ف: 218-3]
tiḏkār-ul ḥazīn li-mā uṣīb-a bi-hi ibn-i ṭāha-l amīn
ابن كبه، عيسي بن حسينعلي، ق 13 قمري
(ebn-e kobbe, ‘īsā ebn-e hoseyn-‘alī (- 19c
تاريخ تأليف: جمعه 13 ربيع الثاني 1246ق
در مناقب و فضايل و شرح شهادت امام حسين (علیه السلام) تا بازگشت اهل بيت به مدينه منوره، كه براي اهل منبر ساخته، در يك «مقدمه» و هفده «باب» و يك «خاتمه»: المقدمة: في ولادة الحسين و كنيته و ألقابه؛ باب 1. مولده و ذكر بعض الملائكة الذين سعد و ابه؛ 2. بعض النصوص عليه بالامامة؛ 3. الآيات المشعرة بواقعته؛ 4. اخبار النبي و الوصي و المجتبي بقتله؛ 5. ثواب البكاء و التباكي عليه؛ 6. في بكاء كل شيء عليه؛ 7. سبب خروجه من المدينة؛ 8. ارسال مسلم بن عقيل؛ 9. خروجه من مكة متوجهاً الي العراق؛ 10. نزوله بكربلا؛ 11. مقاتلة أصحاب الحسين؛ 12. مقاتلة أهل بيته؛ 13. مقاتلة الحسين و شهادته؛ 14. فيما جري بعد قتله؛ 15. مسير أهل البيت الي الكوفة؛ 16. مسيرهم من الكوفة الي الشام؛ 17. مسيرهم الي المدينة؛ الخاتمة: فيما وقع علي قبره الشريف.
آغاز: الحمدلله الذي جعل الدنيا سجناً و محنة لأوليائه و جنة و مسرة لشرار خلقه و أعدائه
انجام: و قد و الله خشيت علي نفسي ثم أذن المؤذن فقاما يصليان و غابا عني، الحمدلله رب العالمين
[دنا 1049/2] (3 نسخه)؛ مكتبة امير المومنين 218/1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: حسن تبريزي، تا: 5 جمادي الثانی 1248ق؛ جلد: تيماج مشكي، 165گ، مختلف السطر، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 296-18]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: ابراهيم بن حسن قفطان نجفي، تا: پنجشنبه 29ربيع الثاني 1266ق؛ جلد: تيماج قرمز عطف تيماج مشكي، 130گ، 21 سطر، اندازه: 21×15 سم [ف: 93-3]
خط: نسخ، كا: عبدالمهدي بن ابراهيم مشهدي، تا: دوشنبه 3 محرم 1266ق، مهر: «سلطان الواعظين» (بيضوي)، «احمد بن ابوالفتح الحسني» (مربع)؛ جلد: تيماج زرشكي، 209گ، 21 سطر، اندازه: 15/5×21/3 سم [ف: 41-25]
tezkār-oz zākerīn va ta’dīb-or rāsīn
كجوري، محمد بن اسماعيل،- 1353 قمري
(kajūrī, mohammad ebn-e esmā‘īl (- 1934
در آداب اهل منبر و كيفيت صعود بر منبر و چگونگي نشر اخبار و احاديث، مشتمل بر دو «باب»: واجبات و مهمات، و هر يك داراي چهار «فصل». نام رساله از مقدمه كتاب استخراج شده است.
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 3439/5
آغاز: الحمدلله الذي خلق الانسان و علمه البيان و جعل له جميع الاكوان و فطره علي فطرة الرحمن؛ انجام: الباب الثاني في المحرمان و هي تنقسم علي اربعة فصول الفصل الاول...
باب اول را داراست؛ خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ افتادگي: انجام؛ 6گ (146پ-151پ)، 17 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 1-313]
tiḏkār-ul mu‘allimīn fī š.-i tabṣirat-il muti‘allimīn
شيرازي، عبدالنبي بن محمد مفيد،- 1192 قمري
(šīrāzī, ‘abd-on-nabī ebn-e mohammad mofīd (- 1778
وابسته به: تبصرة المتعلمين في احكام الدين؛ علامه حلي، حسن بن يوسف (726-648)
شرحي است كه آن را براي دو پسرش محمد مفيد و ضياء الدين
نوشته و از خدا خواسته كه كتاب ذخيره آخرت براي خودش و برادرش زين العابدين باشد.
شيراز؛ علامه طباطبائي؛ شماره نسخه: 395
آغاز: الوثيق و فازوا بجواهر حقائق الفضائل التحقيق
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ 360گ، اندازه: 20/5×15 سم [نسخه پژوهي: 125-2]
tiḏkār-un ni‘am wa-l ‘aṭāyā fi-ṣ ṣabr wa-š šukr ‘ala-lfaqr wa-l balāyā
متقي، علي بن حسام الدين، 975-888 قمري
(mottaqī, ‘alī ebn-e hesām-od-dīn (1484-1568
رساله کوتاهي است در تشويق به صبر بر فقر و بلا و بيان ثواب و پاداش آن. رساله هاي «معرفة الدنيا» و «کفايت اهل يقين في طريق المتوکلين» از همين مؤلف است.
[معجم المؤلفين 59/7؛ دنا 1049/2]
نسخه اصل: سليمانيه ش 791؛ خط: نسخ، بي كا، تا: با تاريخ 904ق [فيلم ها ف: 674-1]
آغاز: بسمله و به نستعين و صلي الله علي سيدنا محمد و آله و سلم و بعد فهذه رسالة تسمي تذکار النعم و العطايا و الصبر علي الفقر و البلايا للشيخ الامام علي المتقي نزيل بيت الله الحرام المتوفي في جمادي الاولي عام خمس و سبعين و تسعمائة قال فيها بعد السملة اعلم انه ربما ينظر الشخص الي فقره او بلاياه و ينسي هذه النعمة التي في طي البلا؛ انجام: ومن اراد بسط الرزق فعليه برسالة الشيخ جلال الدين السيوطي التي سماها حصول الرفق باصول الرزق انتهت الرسالة و الحمدلله...
خط: نسخ، كا: محمد بن هادي، تا: 1170ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 1گ، 33 سطر، اندازه: 32×22سم [ف: 814-2]
تذكار النعم و العطايا في الصبر و الشكر علي الفقر و البلايا/ اخلاق/ فارسي
ظاهراً ترجمه همان رساله علي بن حسام متقي است.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 29496
آغاز: بسمله، حمدله و بعد اين رساله است كه نام وي تذكار النعم و العطايا في الصبر و الشكر علي الفقه و البلايا؛ انجام: صاخ گفت برو در خانه خود و به بين كه از ين...
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ ضميمه نسخه ش 28448 [رايانه]
تذكرات الموضوعات- الاسرار المرفوعة في الاخبار الموضوعة
tazakkor-ol ā×era
واعظ كاشاني، محمد علي بن محمد تقي
vā‘ez-e kāšānī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad taqī
يزد؛ وزيري؛ شماره نسخه: 4090/2
بي كا، بي تا [نشريه: 364-13]
تذكره- آغاز و انجام
التذكرة- التذكرة النصيرية
تذكره- خلاصة الاشعار و زبدة الافكار
تذكره- شكرستان فارس
تذكره- طرب المجالس
تذكره- العينية
تذكره- مجموعه قدس
تذكره- موسيقي (رساله)
at-taḏkira
همداني، عبدالجبار بن احمد، 415-359 قمري
(hamadānī, ‘abd-ol-jabbār ebn-e ahmad (971-1025
ترجمه شده از متون كيمياگري سرياني.
[تاريخ نگارش هاي عربي 352-351/4؛ رضا رامپور 441-440/5 (در آن جا گفته شده كه متن همداني پس از سال 479ق بازنويسي شده است)؛ دنا 1090/2 و 8768]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9075/4
آغاز: قال القاضي الاجل السيد العالم الحكيم عبدالجبار همداني: ان سبب وصولي الي هذه الصنعة و تبحري فيها و بلوغي ما بلغت منها ان والدي كان قاضياً بهمدان فاتفق انه هدم حايظاً من الدار فوجد في الحايظ برنيه خضراء قد اوثق ففتحها راسها برصاص فوجد فيها دفتراً مكتوباً في رق و وجد معها برينه صغيره من بلور بالسرياني و لم يفطن والدي و لا اصرف همه علي الصنعة و قال ان هذا سحراً... و طرح الدفتر في خزانة الكتب فوجدت ذلك الكتاب فيها فصفحته و كان عندي طبيب نصراني فاعطيته الكتاب فقرء بلسان السرياني و قال لي ان هذا الكتاب مشتمل علي الكيمياء فقلت له اريد ان تنقاه الي العربية فقال ما لي بزمان اتفزع لذلك و
لكن انفذ الي فلان العتيق فارسل عليه رجلاً محتشماً يساله و يهدي شيئاً من الظريف فاخذ الكتاب و نقله من السريلني الي العربية في مدة عشرة ايام. فلما وقفت عليه كل اشغالي تركت و عكفت فلم ادرسه الكتاب ليلاً و نهاراً حتي حفظظت الكثرة و جعلت اخالط المتعرضين بالصنعة و لم ازل اسالهم عن كل ما اشكل علي من ذلك و عن اسماء كل ادوية و عن كيفية التصعيد و التظعيم و كيف يكون و عن التشويه و كيف هي و عن الحل و العقد و كل ما قراته في الكتاب بعد شرح طويل و وصف مياه كثير منه الماء الجموحي و ماء المريخ و ماء الضابط و ماء القابض و غير ذلك من المياه المذكور في هذا الكتاب و من بعد ذلك ذكر الخمسة و الاربعين باباً. الخلاصة التي ذكرناه في التذكرة و لم يكن الكتاب سولها من الابواب الا شروح التدابير و وصف المياه الا بالغة و لابد للصنعة منها فبدونا من الخمسة و الاربعين باباً بباب واحد منها فعلمناه علي الوصف الذي ذكره في الكتاب فلم نجزم و لم نزد و لم ننقص؛ انجام: ثم ياقي منه قيراظاً علي ثلثة دراهم يصبغها ذهباً حسناً يساوي مثقاله خمسة عشر قيراظاً.
خط: نستعليق، كا: مهر علي در مراغه، تا: با تاريخ 1225ق، جا: مراغه؛ كاغذ: فرنگي شكري آهار مهره، جلد: ميشن مشكي، 10گ (203پ-212ر)، سطور چليپا (15×22/5)، اندازه: 20/6×31/3 سم [ف: 29/2-704]
at-taḏkira = taḏkirat-u ibn-i ḥamdūn
ابن حمدون، محمد بن حسن، 562-495 قمري
(ebn-e hamdūn, mohammad ebn-e hasan (1102-1167
مجموعه اي است مشتمل بر فوايد تاريخي و لغوي و نكات و دقايق ادبي از امثال و نوادر اشعار و محاضرات و مناظرات و بديهه گويي ها و سرقات و مانند اين ها.
چاپ: در مجله الورد، جلد5، محقق: هلال ناجي، عدد4، ص123-168، 1395 ق.
[دنا 1050/2 (3 نسخه)]
آغاز: بسمله، الحمدلله الملك الديان المفضل المنان خالق الانسان؛ انجام: مرتها و هي لك. (ناقص)
فقط شامل سه باب از اين كتاب است: 1. باب في الحجة و الاجوبة الدامعة، و هو الثالث و الثلاثون من كتاب التذكرة؛ 2. الباب الرابع و الثلاثون في كبوات الجياد و هفوات الامجاد و يتصل به سرقات فحول الشعراء و سقطاتهم؛ 3. الباب الخامس و الثلاثون في اخبار العرب الجاهلية و اوابدهم و غرايب من عوايدهم و جمل من بلاغتهم و عجايب من اكاذيبهم و فنون من سيرهم و وقايعهم؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 7؛ واقف: فاضلخان؛ كاغذ: نخودي، جلد: تيماج عنابي، 169گ، 17 سطر (12×18)، اندازه: 17×25/7 سم [ف: 243-7]
نسخه اصل: حراجچي اوغلو ش 935. ج 5؛ خط: نسخ، كا: علي بن ابي طالب بن ابي عبدالله موسوي، تا: 9 رجب 649ق، جا: دمشق معين الدين؛ تملك: يوسف بن محمد ابياري؛ 321گ، 15 سطر [فيلم ها ف: 298-1]
نسخه اصل: موزه بريتانيا Or. 3179 (ج1) و Or. 31180 (ج 2)؛ خط: نسخ، بي كا، تا: 1004ق، جا: مصر، نويسانده محمد بن المعروف؛ تملك: محمد بن ابراهيم بن الشيخ طه العقاد در 1259 و ديگري در 1204 [فيلم ها ف: 193-3]
at-taḏkira = šajarat-ul ansāb
عبيدلي، احمد بن محمد، ق 7 قمري
(obaydelī, ahmad ebn-e mohammad (- 13c‘
تاريخ تأليف: 657ق
اين كتاب از مشجرات طبقات علويان و معروف است. نسابه هاي متأخر مستدرك و متممي بر آن داشته اند. در صدر شجره امراء علوي مدينه آورده: «امراء المدينة الان سنة سبع و خمسين و ستمائة».
[دنا 1050/2]
آغاز: يقول المفتاق الي رحمة الله بن محمد بن المهنا بن علي بن المهنا بن علي بن المهنا الحسيني. العبيدلي جامع هذه و مشجرها بعد حمدالله و الصلوة علي رسوله محمد و آله هذه تذكرة جامعة لما اشتملت عليه من انساب السادات آل ابي طالب عليهم السلام فالبدء من ولد ابي طالب ثم بولد اميرالمؤمنين علي عليه السلام. ثم بولد جعفر. ثم بولد عقيل. ترتيب ولد علي عليه السلام؛ انجام: نبي الله ابي البشر آدم عليه و علي الطاهرين من ذريته السلام رب صل علي محمد و آله الطيبين الطاهرين و الحمدلله رب العالمين.
خط: نسخ، كا: محمد هادي حسني حسيني طباطبائي نسابه، بي تا؛ افتادگي: آغاز (صفحه اول)؛ واقف: سيد عبدالله نسابه، تير 1341؛ 156گ، اندازه: 18×25 سم [ف: 6-591]
آغاز: من كتاب الاحكام السلطانيه للقاضي الماوردي الباب الثامن و لاته النقيب علي ذواللانساب؛ انجام: رب صل علي محمد و آله الطيبين- الطاهرين و الحمدلله رب العالمين.
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ اين نسخه داراي اضافاتي است و همان نسخه اي است كه در الذريعه (ج ،10ص 47) به نام «ذيل الانساب المشجرة» ضبط شده و مؤلف آن را سيد نسابه عزالدين اسحق بن ابراهيم بن اسحق الحسن الحسيني الطباطبائي دانسته و بقيه نسب
وي را تا حضرت امام حسن مجتبي (علیه السلام) ذكر كرده [ابياتي كه پشت برگ اول نوشته شده: «خادم اهل بيت آل رسول ** ابن مير طويل تا داني/ لقب او شرف بود مشهور... ابراهيم اوست اگر خواني/ لقب باب عزالدين اسحق ** سيد باوقار روحاني/ ابرهيم آن كه فيض مي بخشيد ** پدرش ناصر است و اوئاني... تا می رسد به: بيست و پنج جد من ولي خداست ** پس محمد رسول رباني/ دو ولد دارم اولي اسحق ** پس علي دين محمدش خواني/ حاسد انشان تباه كن يا رب ** حرمت پنج فرق نوراني. نقل من خطه هكذا حرره كتبه الفقير الحقير المحتاج الي رحمة الله الملك الجليل عبدالمؤمن بن حسين بن محمد بن علي بن علاءالدين محمد بن ابراهيم بن اسحق الحسني الحسيني طباطبائي النسابه تحريراً في 23 شهر جميدي الاول سنة سبع و الف من هجرة الرسول عليه الصلوة و السلم» ظاهراً صاحب اين ابيات سيد عبدالمؤمن نسابه از اعقاب مؤلف ذيل و اضافات است و نسخه كه در الذريعه معرفي شده به خط اوست.] در نسب نوشته شده كه ايهام دارد اين اضافات از سيد نسابه الشرف ابراهيم بن عزالدين اسحق است و نسب عزالدين اسحق در اين ابيات با مسطورات الذريعه اندك اختلاف دارد. بالجمله مؤلف چه پدر باشد چه پسر ترجمه حال هيچ كدام به تحقيق دانسته نشد. كاتب در آخر نسخه نوشته: «نقل من نسخة هكذا حرره تم علي يدذي يده الفقير الي الله الغني المغني اسحق بن ابراهيم بن اسحق الحسيني الطباطبائي ابا الحسيني الزيدي اما النسابة بشيراز اصلح الله احواله» پنداشته مي شود كه اين نسخه در سده نهم بلكه پيش تر نوشته شده و نسب صفويه را از سلطان ابراهيم شيخ شاه يا پدرش سلطان خواجه علي مي داشته و بعداً نسابه در عهد سلطنت شاه سلطانحسين صفوي سلسله نسب سلاطين صفوي را به سلطان ابراهيم پيوست داشته است؛ واقف: نائيني؛ 165گ، اندازه: 30×21 سم [ف: 594-6]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3913- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 280-2]
tazkere
طبيب لاری، سعد بن عبدالله، ق 9 قمري
(sa‘d‐e tabīb, mohammad ebn‐e sa‘d (-15c
رساله مختصری است در بيان تيراندازی قطب الدين مبشرخان (859-797ق) از انشاء سعد بن عبدالله پدر مؤلف تحفه مبشريه.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 19188
آغاز: بسمله، شكر و سپاس بي حد و قياس واجب الوجودي را
تواند بود؛ انجام: زندگاني ورثته و تلامذه او را تذكره و يادگاري و علي الله التوكل و الاعتماد و اليه... و الاستناد
خط: نستعليق، بی كا، تا: 903ق؛ ضميمه نسخه ش 5065؛ واقف: نادرشاه، 1145ق؛ کاغذ: حنايی، جلد: تيماج، 8گ، 12 سطر، اندازه: 10×18 سم [رايانه]
at-taḏkira
انطاكي، داود بن عمر، 1008-950 قمري
(antākī, dāvūd ebn-e ‘omar (1544-1600
در احكام نجوم است.
[دنا 1050/2]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 3137/7
آغاز: بسمله، نو مذار و الياس الفيلسوفان قالا: اذا ولد مولود في ليل الغينة المستنتجة من مقدمات؛ انجام: هذا ما يحتاج اليه هنا من هذه الصناعة و سيأتي احكام الفصول في البحار في مواضعها
قسم من كتاب؛ خط: شكسته نستعليق، كا: اسدالله، بي تا؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: ميشن قهوه ای، 31گ (25پ-55پ)، 11 سطر، اندازه: 11×17/8 سم [ف: 242-6]
at-taḏkira
وابسته به: التذكرة؛ انطاكي، داود بن عمر (1008-950)
منتخب تذكره انطاكي است.
[دنا 1050/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4096/1
خط: نسخ، كا: احمد بن حاج عبدالقادر تبريزي، تا: 1266ق، جا: همدان؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي ترنج دار، 39گ (4پ-42پ)، 19 سطر (6×12)، اندازه: 10×17 سم [ف: 13-3073]
tazkere
چلبي، حسن بن علي، 1024-953؟ قمري
(čalabī, hasan ebn-e ‘alī (1547-1615
تاريخ تأليف: 994ق
حاجي خليفه در كشف الظنون می گويد: در اين تذکره آن چه ديگران در تذکره هاي خويش نوشته اند با انداختن زوايد آن ها و اضافه لطائف و فوايدي، با انشائي لطيف تأليف گرديده و بهتر از همه شده. مؤلف فهرست کتابخانه خديويه عين عبارت کشف الظنون را در معرفي اين تذکره نقل نموده و آغاز آن را که در کشف الظنون نيست ذکر کرده است. در آخر مقدمه اين تذکره مؤلف می گويد اين تذکره را بدين ترتيب مرتب کرده ام: فصل 1. بيان حالات پادشاهان گذشته (از سلطان مراد بن سلطان محمد 855-825 شروع نمود)؛ فصل 2. اوصاف شاهزادگان؛ فصل 3. شرح حال علما و شعرا به ترتيب حروف تهجي. مقدمه اي در معرفي از خود و اين کتاب و پادشاه عصر (سلطان مراد ثالث) با کمال قدرت ادبي (به شهادت دانشمندان ترک نژاد) در 2000
بيت پيش از شروع به فصل نخستين، حاوي ابياتي به عرب و ترکي از خود و ديگران انشاء نموده و تمام اين تذکره در حدود 28500 بيت کتابت دارد. نسخه ديگر از آن در دانشگاه پريسنتون معرفي شده است.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2720
آغاز: سرنامه صحائف ان هذه تذکرة که مفتاح خزائن تبصره در خط: نستعليق، كا: اولان رمضان، تا: 1002ق؛ داراي يک سرلوح ظريف، مجدول مذهب؛ واقف: سپهسالار؛ كاغذ: دولت آبادي، جلد: تيماج، 344ص، 21 سطر، اندازه: 12/5×22 سم [ف: 473-2]
tazkere
نورعليشاه، محمد علي بن عبدالحسين، 1160؟-1212 قمري
(nūr-‘alī-šāh, mohammad ‘alī ebn-e ‘abd-ol-hoseyn (1747-1798
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 1697/1
خط: نستعليق، بي كا، تا: پايان محرم 1217ق؛ 3گ [ف: 338-5]
tazkere = madāyeh-e īl×ānīye
ادب قاجار، خداويردي بن محمد ابراهيم، ق 13 قمري
(adab-e qājār, ×ūdāvīrdī ebn-e mohammad ebrāhīm (-19c
تاريخ تأليف: 1256ق
اشعاري كه در مدح الله قلي ميرزا ايلخاني سروده شده در كتاب حاضر فراهم آمده است. نام اين شاعران با مختصري از شرح حالشان در اين مجموعه ديده مي شود: اشعار مؤلف با تخلص ادب، ميرزا عباس كرمانشاهي متخلص به اميد، محمد امين ميرزا متخلص به امين، ميرزا حسن يزدي متخلص به انور، اختر، ميرزا محمد بيدل، ميرزا فتح الله بسطامي متخلص به ذوقي، سام ميرزا قاجار ولد محمد قلي ميرزا ملك آرا متخلص به رضوان، ميرزا محمد حسين اصفهاني متخلص به پروانه، سرباز، محمد صادق بن ميرزا جانخان هراتي متخلص به سرخوش، مهدي بيگ مهاجر گرجستاني متخلص به سرهنگ، سليمان خان قاجار متخلص به سليمان، ميرزا محمد علي اصفهاني متخلص به سروش، ميرزا قاسم شيرازي متخلص به سرور، مير سيد علي تهراني متخلص به شباهنگ، ميرزا نصرالله اصفهاني متخلص به شهاب، شاهزاده، علي رضا ميرزا متخلص به شهره، ميرزا عبدالرحيم اصفهاني متخلص به طرفه، محمد قاسم خان مازندراني متخلص به غازي، فدا، ميرزا حبيب الله شيرازي قاآني، شيخ علي خراساني متخلص به كلامي، الله قلي ميرزا ايلخاني قاجار متخلص به كمال، ميرزا عبدالوهاب يزدي متخلص به محرم، مريخ، ميرزا عبدالله خلج متخلص به منشي، رضا قلي مازندراني متخلص به مشرق، ميرزا محمد علي تهراني، ميرزا ابراهيم مستوفي مازندراني متخلص به مينو، علي اكبر برادر قاآني متخلص به نديم شيرازي، نشاطي خان، نغمه ميرزا محمد علي همداني رئيس پست زنجان متخلص به وفا، رضا قلي خان هدايت، محمد رضا شيرازي متخلص به هما، چاكر.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8588
آغاز: به تاريخ بيست و هشتم شهر ذي الحجة الحرام 1256 حكم از سركار شوكت مدار خدايگاني نواب الله قلي ميرزا ايلخاني دام اقباله و اجلاله متخلص به كمال به بنده خاكسار؛ انجام: يار و خليل ترا مكان به بهشت است ** خصم و عدوي ترا مقر به سعير است
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ مصحح، برخي از اشعار به خط ناظمين آن ها كتابت شده نظير شعر وفا در برگ هاي پاياني به سال 1298ق در زنجان، در بدرقه كتاب يادداشت مفصلي از باستاني راد درباره مجموعه حاضر ديده مي شود؛ جلد: تيماج سبز، 77گ، مختلف السطر، اندازه: 20×26/5 سم [ف: 139-28]
tazkere
وزير احمد كمال پاشاي رومي،- 1304 قمري
(vazīr-e ahmad kamāl pāšā-ye rūmī (- 1887
از وزير احمد كمال پاشاي رومي مؤلف «النوادر و اللطائف في تفسير الايات التي علي النكت و الظرائف» به تركي (ذيل چلبي 682/2؛ هدية العارفين 191/1) اين نسخه به تركي است و شايد همين كتاب باشد.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2016/50- ف
نسخه اصل: آغاز و انجام چند نسخه از كتابخانه هاي يوگسلاوي؛ بي كا، تا: با تاريخ 1031ق [فيلم ها ف: 640-1]
at-taḏkira
شوشتري، محمد باقر بن علي،- 1327 قمري
(šoštarī, mohammad bāqer ebn-e ‘alī (- 1909
تاريخ تأليف: 1324ق
مجموعه در انواع علوم.
آغاز: يقرء هذا الدعاء عند النوم؛ انجام: مناره باب السالم
خط: نسخ، كا: جامع و شوشتري، محمد باقر بن غلامعلي، تا: 1326ق [الفبائي ف:-120]
آغاز: علاج حرقه البول، بسمله حاج حسن ميرزا؛ انجام: هذا وصيتي اليك
خط: نسخ، بي كا، تا: 1326ق [الفبائي ف:-120]
at-taḏkira = tuḥfat-ul waṣāyā
نقاش خرتبرتي، احمد بن الياس
naqqāš-e ×artabertī, ahmad ebn-e elyās
گزيده از «عمدة الوسيلة»، ساخته براي ابوالحسن علي پسر ناصر خليفه در پنج «فصل».
[دنا 1050/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 375/9- ف
نسخه اصل: اياصوفيا ش 2049؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ 10گ (118-109) [فيلم ها ف: 462-1]
tazkere
مجموعه اي است برگزيده از گفتار جمعي از عارفان در اخلاق و سلوك و تصوف كه آن را از منابع گوناگون انتخاب و ترجمه كرده و شامل آثاري از: معروف كرخي، فتح موصلي، يحيي بن معادرازي، شاه شجاع كرماني، ابويوسف، ابوحفص حداد، حمدون قصار احمد عاصم، جنيد، رويم، عمرو بن عثمان مكي، ابوسعيد حراز، ابوالحسين نوري، شيخ ابومحمد رويم، عطار، شيخ عبدالله خليق، جنيد بغدادي، ابراهيم بن داود الرقي، يوسف اسباط، شيخ ابويعقوب اسحق النهجوري، شيخ سمنون، شيخ ابومحمد مرتعش، فضيل، شيخ ابوالحسن موشجي، شيخ محمد علي حكيم، شيخ ابوبكر رواق، عبدالله منازل، شيخ ابوحمزه خراساني، شيخ ابوالخير اقلع، شيخ احمد مسروق، شيخ عبدالله روعدي، شيخ عبدالله مغربي، شيخ ابوعلي جرجاني، شيخ ابوبكر كناني، شيخ عبدالله حفيف، شيخ ابو محمد حريري، حسين بن منصور حلاج، شبلي، شيخ ابوسعيد ابوالخير.
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين... اما بعد اين منتخبات چندي است است از كلمات مباركه مشايخ كبار طريقت مرتضويه، عليه الصلوة و السلام و التحية كه برچيده شده است كه در هر يك اسرار و فتوحات قلبيه
انجام: گفتند ايشان كه باشند گفت قومي كه سر در سخن ما جنبانيده باشند بحمدالله و حسن توفيقه
[دنا 51-1050/2؛ فهرستواره منزوي 195/7]
همانند:
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: ميرزا آقا سلماسي، تا: سلخ شعبان 1298ق؛ مجدول؛ واقف: شمس الدين پرويزي، مرداد 1332؛ 24گ، 17 سطر، اندازه: 30×19 سم [ف: 399-6]
آغاز و انجام: برابر؛ باتمام رسيد كتاب مستطاب گنج الاسرار در... سنه 319 راقم: محمد رضا ويشلقي، علي.
خط: نسخ و نستعليق، كا: محمد رضا ويشلقي، تا: 1319ق؛ كاغذ: سفيد، جلد: مقوا با تيماج قهوه اي، 65ص، 17 سطر (9×16/5)، اندازه: 13×20/5 [ف: 2-337]
آغاز: برابر؛ انجام: هم اسيري مست بود و جمله ذرات مست ** كفر ايمان مست و دين و مذهب و ديندار مست.
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: سفيد، جلد: مقوا با تيماج سرخ، 88ص، ابعاد متن: 9×16، اندازه: 12×20 [ف: 312-2]
at-taḏkira
از ابن مطر؛ گزيده اي است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2621/9
خط: نسخ، كا: محمد بن عبدالحسين آل حسيني نجفي، تا: 1050ق؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج زرد، 2ص (170-169)، 19 سطر (6×12/5)، اندازه: 13×20 سم [ف: 9-1497]
tazkere
جنگي از اشعار فارسي است.
شيراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 586
بي كا، تا: يكشنبه 27 ربيع الثاني 1243ق؛ 198گ، اندازه: 14×20 سم [ف: 3-17]
tazkere
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 16854
بي كا، تا: 1252ق؛ انتقالي از كتابخانه پهلوي- مجموعه نوازي؛ 207گ، اندازه: 208×30/6 سم [رايانه]
tazkere
20 «فصل» کوتاه است در احوال قيامت و بهشت و دوزخ و جز آن، شبيه به آن چه درکتاب خداي تعالي مسطور و بر زبان انبيا و اوليا مذکوراست: فصل 1. صفت راه آخرت و ذکر سالکانش؛ 2. اشاره به مبدء و معاد؛ 3. ذکر مراتب مردم دراين جهان و آن جهان؛ 4. اشاره به مکان و زمان آخرت؛ ... 19. اشاره به حور العين؛ 20. ثواب و عقاب.
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 18/123-3603/8
آغاز: بسمله ربنا لاتزغ قلوبنا بعد اذهيتنا... اما بعد دوستي عزيز از محرر اين تذکرة التماس کرد که بندي از آن چه سالکان راه آخرت مشاهده کرده اند؛ انجام: توقع آنست که از دعاي خير دريغ ندارد و اصلاح سهوهائي که قابل اصلاح باشد بجاي آورند.
خط: نستعليق، كا: محمد بن كربلائي علي مردان چناري، تا: جمعه 21 ذيحجه 1275ق؛ جلد: تيماج مشکي، 13گ، 20 سطر، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 833-2]
tazkere
مجموعه اي پراكنده كه در آن گذشته از شعر فارسي گويا از قاآني، سرگذشت حاجي ملاعلي و آقا سيد اسميعل بهبهاني و حاجي شيخ محمد و آقا سيد صادق و امام جمعه ديده مي شود، و برخي مطالب آن هم تكرار شده و در پايان دارد: «برخي از كلمات مرحوم ميرزاي بسمل كرماني درين صحيفه بجهت يادداشت قلمي گرديد في 1297 اللهم اغفرله... احقر عباد علي رضا نوشته است». در آن از ناصرالدين شاه ستايش شده و وصف شمس العماره در آن آمده و ياد شده از اين كه بسمل كرمان به سفارت به افغانستان رفته و شكفتگي و وضع خوش كابل و قندهار را ديده است. وصف شهر طهران هم در آن هست و شعر خود بسمل در ستايش همين شاه و سرگذشت اين افراد در آن ديده مي شود: مظفرالدين ميرزا ولي عهد، كامران ميرزا نايب السلطنه، يمين الدوله، حسام السلطنه سلطان مراد ميرزا، حشمت الدوله حمزه ميرزا، نصرة الدوله فيروز ميرزا، معتمدالدوله حاج فرهاد ميرزا، اعتضاد السلطنه علينقي ميرزا، مؤيد الدوله طهماسب ميرزا، عمادالدوله، مستوفي الممالك، امين الدوله، معير الممالك، آصف الدوله حاج محمد قلي خان، امير الامراء سپهدار، دبير الملك، امين الملك، ميرزا هاشم خان امين خلوت، ظهير الدوله محمد ناصرخان، ميرزا سعيدخان وزير خارجه، شهاب الملك حاج حسينخان شاهسون، ميرزا صادق خان قائم مقام، حاجي ميرزا حسينخان مشير الدوله، معتمدالملك يحيي خان، قاسم خان والي، ميرزا فتحعليخان صاحبديوان، آقا علي آشتياني، عبدالعليخان اديب الملك، محمد تقي خان آذربايجاني، آقا علي مقدس، حاجب الدوله محمد كاظم خان قراباغي، قوام الدوله، حاجي ملاعلي كني، حاجي شيخ مهدي، آقا سيد اسماعيل بهبهاني، حاجي شيخ محمد، آقا سيد حسين كاشاني، آقا سيد صادق، امام جمعه، سلطان العلماء، ملا محمد تقي كاشاني، شيخ عبدالحسين، حاج محمد جعفر، مير محمد علي گلپايگاني، حاج ملا هادي سبزواري، ميرزا كمال الدين قمي، محمد حسنخان دامغاني.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3674/1
آغاز: بسمله. و به نستعين. حمدله... اما بعد مرحبا مرحبا علي قيصر قياصر العجم... السلطان ناصرالدين؛ انجام: تو در سلطنت آن قدرش زنده دار كه در جنت عدن گيرد قرار
تمام شد كتاب مستطاب مشتمل بر تعريف و توصيف شاهنشاه اسلام پناه و امرا و امناي آن خديو كيوان دستگاه و علماي اعلام و فضلاي و الامقام دار خلافت... من كلام جناب ميرزاي بسمل كرماني بيد... علي رضا ابن المهدي الشريف الشهر بابكي في غرة ذي القعدة الحرام 1294.
خط: شكسته نستعليق، كا: علي رضا بن مهدي شريف شهر بابكي، تا: ذيقعده 1294ق؛ در هامش 122ر-133پ هم گويا دنباله همين تذكره است؛ 140ص (140-1)، كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي، 10 سطر (9×14)، اندازه: 17×22 سم [ف: 2680-12]
tazkere
در دو «روضه» هر کدام در شش «گلبن» و روضه اول در شعراي رکاب همايوني (فتحعلي شاه قاجار) و روضه دوم در شعراي ساير ممالک محروسه را ابتداء مختصراً شرح احوال گفته و سپس در عنوان حروف الفبا به اشعار ايشان پرداخته و گاهي شرح در زمان و مکان سرودن آن داده است.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 4005
آغاز: خادمان در سراي تو را ** باج از مصر و قيروان باشد/ خسروا يکزمان بده انصاف ** سود من از چه درزيان باشد؛ انجام: شکوه خواهد کردن از جورت هما با عدل شاه ** ورنه آن دردي که دارد از تو درمان چاره کن/ ظل حق فتحعلي شاه آن که گردون گويدش ** حلقه طاعت به گوش ثابت و سياره کن
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: گالينگور سبز عطف تيماج زرشکي، 98گ، 15 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 381-1]
tazkere
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 19883
مجموعه، جنگ و...؛ بي كا، بي تا؛ خريداري از مصطفي حسيني [رايانه]
tazkere
در توصيف آن آورده شده: تذكره مانندي كه در آن در همه اوزان شعري با مطالعي از غزل ها آمده و به ترتيب تهجي در يك وزن با نام سراينده بيت نخستين آورده شده چنان كه: «فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن»: از جامي، شجاع كاشي، مفرد همداني، نظيري، امير همايون، بديع الزمان استرآبادي، عاشق، مشتاق، كاتب، يزدي، حافظ، سعدي، زكي همداني، غياثي، شرف قزويني، مير و الهي قمي، حالتي تركمان، سالم تركمان، ولي دشت بياضي، ثنائي هروي، سالك اصفهاني، اهلي جغتايي، لساني، شفائي اصفهاني، سولي اصفهاني، صيدي طهراني، نوري ساوجي، پورحسن اسفرايني، قراگوزلي، دردي سمرقندي، مولوي بلخي، مقصدي ساوجي، دنبلي ترك، ذوقي، حضوري قمي، شاه رضاي تهراني، طوفان هزار جريبي، نصيب اصفهاني، نوري اصفهاني، صيفي نيشابوري، حيراني قمي، رفيعي و حاتم كاشي، رشكي سبزواري، تختي و شهابي قزويني، خصالي و فهمي كاشي، فوقي قمي، محوي اردبيلي، شاه عباس صفوي، حيدر كليجه، بنائي هروي، طوقي تبريزي، مقيمي بهارلو، زلالي هروي، گلخني قمي، شهيدي قمي، ذوقي اردستاني، عماد فقيه كرماني، رهبان اصفهاني، صهباي قمي، شاپور طهراني، نايب تفرشي، مير مومن استرآبادي، طاهر قايني، نقيبي شيرازي، هادي اصفهاني، نعيماي شيرازي، عشقي كاشي، تارك قزويني، ميرزا جعفر قزويني، شعيب و واحد اصفهاني، فراغي قزويني، فصيحي تبريزي، واعظ قزويني، نثاري هروي، شاهدي نيشابوري، خواري تبريزي، دركي قمي، قربي طهراني. در پايان آن به خط تازه تري مثنوي است از طوفان كه براي صالح نامي آن را ساخته است و جنگ خيبر را در آن به نظم آورده است.
مشهد؛ اصغرزاده، سيد علي اصغر؛ شماره نسخه: 12
آغاز: بيا ساقي اي ملك جان را سروش ** كه برده خمار از سرم عقل. از ميرزا حاتم حرف الف: از ان بر گرد سر پيوسته كردم پاسبانش را ** كه شايد فرصتي يابم ببوسم آستانش را. از صبوحي هروي: چنان از ناله شب دلتنگ سازم پاسبانش را ** كه برخيزده رود با من گذارد آستانش را؛ انجام: به بين روز محشر به احوال او ** به بخشش به پيغمبر و آل او. نام دو شاعر اخير هم پاك شده: از شصت دوست تيري اگر بر جگر خورم ** ني رويدم ز سينه ني شكر خورم/ يا غير راز كوي تو آواره مي كنم ** يا مي كنم دل از تو و يكباره مي كنم
بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام [نشريه: 5-616]
tazkere
گزارشي از آن داده نشده
تهران؛ سعيد نفيسي؛ شماره نسخه: 49
بي كا، بي تا [نشريه: 688-7]
tazkere-ye ātaš-zane
رشحه اصفهاني، محمد باقر بن علي اصغر، 1203-1266 قمري
(rašhe-ye esfahānī, mohammad bāqer ebn-e ‘alī asqar (1789-1850
تذکره شعراي فارسي زبان عصر قاجار به نظم است که بدون توضيحي درباره افراد در سه بيت نام شهر و حالات افراد در (مجموعاً 137تن) لا به لاي مثنوي جمشيد و نوروز به نظم آمده است، اين شعرا عبارتند از: احمد بيگ اختر، انور ابراهيم خان، ميرزا علي اکبر نطنزي، افسرده هندوستاني، ميرزا احمد شيرازي، ميرزا محمد علي اديب (ري)، محمد حسين بيگ اختر (ولايت بارسروش)، آزاد، حاج سيد محمد آتش (فريدن)، آقا محمد صادق انيس (اصفهان)، کلب حسين، آشفته (ايروان)، ميرزا محمد قلي الفت (ايل افشار)، ميرزا ابوالحسن اميه (نهاوند)، ميرزا ابوالقاسم (شيراز)، ميرزا محمد صادق آرام (يزد)، ميرزا محمد علي بهار (داراب)، ميرزا محمد رحيم بيدل (اصفهان)، ميرزا عبدالباقي باقي (اصفهان)، ميرزا زين العابدين بيخود (اصفهان)، آقا محمد حسين بيمار (شيراز)، ميرزا داود بينوا (ولايت طوس)، رجبعلي بيک تسلي (شيراز)، مرتضي قليخان پريشان (طايفه قراگوزلو)، محمد تقي خان تشنه مراغي (ايل شقاقي)، ميرزا حسن تمنا (هرات)، ميرزا زين العابدين ثاقب (کرمان)، ميرزا عليرضا جلالي (بافق)، جواد (اصفهان)، حسن (نهاوند)، حاجي مهدي حجاب (شيراز)، ميرزا حسين حسيني (يزد)، ميرزا محمد علي حيران (يزد)، ملا غلامرضا حيران (يزد)، ميرزا عبدالرسول حيران (رشت)، آقا سيد ابوالقاسم حبيب (شيراز)، آقا محمد نقي حسرت (همدان)، ميرزا ابوالحسن طباطبايي حريف (جندق)، حاج معصوم خاوري (کوزه کنان)، ميرزا محمد هاشم خرم (اصفهان)، آقا عبدالمجيد خرم (خراسان)، آقا محمد رضا خازن (يزد)، سلطان فتحعلي شاه خاقان (ري)، ميرزا فضل الله خاوري (شيراز)، امير محمود خان خاور، محمد علي ميرزا قاجار دولت، آقا بزرگ دانش (اصفهان)، ميرزا سيد محمد سحاب (اصفهان)، آقا جاني سايل (فارسي)، آقا محمد علي سهل (قزوين)، آقا محمدعلي شيدا (اصفهان)، ميرزا عبدالله شهاب (ترشيز)، هادي بيک شايق (ساکي)، حسينعلي بيگ شرر (بيگدل)، حسنعلي ميرزاي قاجار شکسته، ميرزا حسن ظريف (اصفهان)، آقا بابا
عارض (اصفهان)؛ ميرزا محمد حسن کلانتر عالي (شيراز)، هلاکو ميرزاي قاجار عشق، صفري بيک فردي (زند)، ميرزا محمد فروغي (اصفهان)، ميرزا ابوالحسن فردوسي (فارس)، ميرزا سيد يحيي فدائي (يزد)، ميرزا حبيب الله قاآني (شيراز)، آقا عبدالرحيم قضايي (يزد)، سيد حسين مجمر (زواره)، منعم (شيراز)، ميرزا محمد مطرز (زواره)، ميرزا عبدالرزاق مفتون (تبريز)، شيخ محمد حسين مفتون (شيراز)، ميرزا محمد مونس (اصفهان)، شيخ عبدالرحيم مايل (اصفهان)، آقا محمد حسين منظر (يزد)، مسکين، ميرزا ابوالقاسم قائم مقام مجنون (فراهان)، سيد حسن نياز (اصفهان)، آقا محمد حسين منظر (يزد)، مسکين، ميرزا ابوالقاسم قائم مقام مجنون (فراهان)، سيد حسن نياز (اصفهان)، امان الله بيگ نظير (زنگنه)، محمد باقر بيگ نشاطي، منت علي بيگ نوا (زند)، ميرزا عبدالوهاب معتمدالدوله نشاط، ميرزا شفيع ملقب به ميرزا کوچک وصال (شيراز)، عبدالله بيگ تفرشي وفايي، آقا محمد وفايي (يزد)، ميرزا محمد علي واسق (يزد)، آقا محمد صالح واسق (اصفهان)، واقف (خلخال)، آقا محمد کاظم و اله (اصفهان)، ميرزا محمد حسين وفا (فراهان)، شيخ عبدالوهاب همايون (فريمان)، ميرزا ابوالحسن طباطبائي يغما (جندق).
چاپ: تهران، 1344ش
[دنا 1051/2؛ تاريخ تذکره هاي فارسي 372/1؛ مشار فارسي 1255/1؛ فهرستواره فارسي 1889/3؛ الذريعة 328/19 (با نام مثنوي نوروز و جمشيد)]
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2940/2
آغاز: اختر احمد بيک: اختر که زشمع طبع وقاد ** پرتو ز زمين بآسمان داد؛ انجام: عيار نقد اخلاص حرم جويان نشد ظاهر ** بهر يکسال روزي کعبه آتشخانه بايستي.
نسخه حاضر فاقد داستان نوروز و جمشيد و خطبه است؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ 26گ، 15 سطر، اندازه: 10×14 سم [ف: 382-1]
taḏkirat-ul āṯār
در سرگذشت و مناقب دوازده امام است از روي كتاب هاي اخبار شيعي.
[دنا 1051/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4326
آغاز: بسمله. الحمد الله الذي اضاء دجي العالم بنور نبيه محمد و عترته الاطهار؛ انجام: نزلت من طريق الخاصة
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13 و 14؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج عنابي، 132گ، 10 سطر (7×12)، اندازه: 11×18 سم [ف: 13-328]
tazkerat-ol ā×era
كرماني، محمد علي بن اسلام، ق 13 قمري
(kermānī, mohammad ‘alī-ye-bn-e eslām (- 19c
رساله مفصلي است در اخلاق و يادآوري مرگ و آخرت، مؤلف در آن در ضمن حکايت ها و احاديث و آيات مباحث احتضار، مرگ، اوصاف بهشت و جهنم و عوالم پس از مرگ را به صورت پند و اندرز براي عامه مردم بيان نموده است. در پايان مناجاتي با عنوان هاي «الهي- الهي» از خود آورده است.
آغاز: 1. حمد بي حد و ثناي بي شمار خالقي را سزا است كه سر گشتگان... اما بعد، به ذروه عرض برادران ايماني و شيعيان اثني عشري... غريق بحر گناه... ابن سلام محمد علي كرماني
2: درود و سلام فراوان نثار پيغمبري است که در دنيا غم خوار رهائي امت و در عقبي باعث نجات رعيت و شفاعت خواه ايشان است اعني اشرف پيغمبران و شفيع گناه کاران
انجام: 1. الهي دشمنان دين ما را منکوب و مخذول گردان و پادشاه شيعه را بر دفع اعادي دين مبين غالب و منصور گردان و حاجات مشروعه جميع برادران ديني را برآورده و خير گردان اللهم اجعل خاتمة امورنا خيراً و عافية بجاه محمد و آله
2: و حال آن که محتاج به آن ها مي باشم همه را به ما کرامت فرما الهي حلم و بردباري تو ما را جاهل گردانيده بر عفو مطالب اميدوارم که ما را نااميد نگرداني و گدايان خود را محروم نگرداني
[دنا 1051/2]؛ فهرستواره منزوي 375/6]
آغاز: پرده عصمت و طهارت ملازم مهراب (كذا) بندگي و اطاعت؛ انجام: برابر 2
خط: نسخ، بي كا، تا: رجب 1216ق؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: تيماج مشكي، 122گ (1ر-122پ)، 15 سطر، اندازه: 11×15/5 سم [ف: 40-31]
آغاز: برابر 1؛ انجام: مكن به حق محمد و آله الطاهرين بحرمة سورة الفاتحة. تمت الكتاب الموسوم بتذكرة الآخرة بعون الملك الوهاب...
خط: نستعليق شكسته، كا: مير زين العابدين، تا: دوشنبه 4 ذيقعده 1243ق؛ 448ص، 12 سطر (9×17)، اندازه: 21×30 سم [عكسي [ف: 67-1]
آغاز و انجام: برابر2
خط: نستعليق، كا: حسن بن علي بن اسماعيل آرندي براي ملاغلامرضا با اشعاري از كاتب به فارسي، تا: 14 ذيحجه 1251ق؛ جلد:تيماج مشکي، 74 گ، 16 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 815]
آغاز و انجام: برابر 1
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1251ق؛ جلد: تيماج سياه، 119گ، 16 سطر، اندازه: 14×22 سم [ف: 383-1]
كا: محمد علي بن علي اكبر تبريزي، تا: 1258ق [تربيت: ف: 105]
آغاز: و آدميان برگزيده حضرت اله صاحب اختيار روز جزا محمد بن عبدالله و صلاة ناميات بر آل و عترت آن حضرت باد؛
انجام: برابر2
خط: نسخ، كا: محمد مهدي بن علي اكبر، تا: صفر 1266ق؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: تيماج قرمز عطف تيماج قهوه اي، 116گ، 19 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 176-22]
آغاز: برابر1
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ 112گ، 14 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 25-2]
تذكره آل داود- زبور آل داود
tazkere-ye ānandrām
مخلص لاهوري، ق 12 قمري
(mo×les-e lāhūrī (- 18c
ضمن شرح حال ها، در مورد هندوستان و شرق ايران در زمان نادرشاه افشار بحث مي شود.
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: 140 عكسي
بي كا، بي تا [جنگ: 450-1]
tazkerat-ol a’emma
لاهيجي، محمد باقر بن محمد تقي،- 1110 قمري
(1699-) lāhījī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī
تاريخ تأليف: 1085 ق
در اسامي حضرت رسالت (صلی الله علیه و آله) و ائمه اثني عشر و مناقب آن ها و مدت حيات و عدد فرزندان... عدد اولاد و ازواج و وقايعي كه بر ايشان روي داده. در يك «مقدمه» و چهارده «باب» و «خاتمه»: مقدمه در ظهور نور حضرت محمد (صلی الله علیه و آله)؛ باب 1. احوال حضرت رسالت (صلی الله علیه و آله)؛ 2. احوال فاطمه زهرا (سلام الله علیها)؛ 3. احوال حضرت علي (علیه السلام)؛ 4. احوال امام حسن مجتبي (علیه السلام)؛ 5. احوال امام حسين (علیه السلام)؛ 6. احوال علي بن حسين (علیه السلام)؛ 7. احوال امام محمد باقر (علیه السلام)؛ 8. احوال امام جعفر صادق (علیه السلام)؛ 9. احوال امام موسي بن جعفر (علیه السلام)؛ 10. احوال امام رضا (علیه السلام)؛ 11. احوال امام جواد (علیه السلام)؛ 12. احوال امام علي النقي (علیه السلام)؛ 13. احوال امام حسن عسكري (علیه السلام)؛ 14. احوال حضرت مهدي (علیه السلام)؛ خاتمه در بيان احوالات ائمه اثني عشر و اثبات امامت ايشان. اين كتاب حاوي منقولات سست و ضعيف است چنان كه در باب فضيلت حضرت علي (علیه السلام) گويد: علي (علیه السلام) اعلم بوده از همه اوصياء پيغمبران و نقبا... و از جميع متكلمين و حكماء و عقلا و دانايان جهان از قبطي و رومي و يوناني و حلواني و مقدوني و عربي و عجمي و شامي و هندي و تركي و فرس... و آن حضرت لغات بني آدم را از هند و روم و شام و فرس و فرنگ و روس و بلغار و عرب و عجم و حبش و ترك و ديلم و زنگ و روستا، را مي دانست و خط يوناني و سرياني و فرنگي و معقلي و عبري... نيكو مي خواند... و از معجزات آن حضرت در باب كتب آن است كه حروف كتاب مفرده بوده مثل كتاب هاي سابق، آن حضرت مركب گردانيد. (فاضل)
چون نگارنده همنام و همروزگار مجلسي بوده، برخي آن را از آن مجلسي دانسته اند. داماد مجلسي نام اين کتاب را در فهرست تأليفات او نياورده، ولي بحراني در لؤلؤة البحرين و نواده مجلسي ميرزا حيدر علي در اجازه خود آن را از مجلسي دانسته اند. در الذريعه نوشته شده كه مؤلف در 1085 آن را به پايان رسانيد ولي در نسخه شماره 2942 مجلس تاريخ فراغت مؤلف 1075 ياد شده است.
آغاز: بسمله الحمدلله الذي جعل النبيين لسان صدق في العالمين... و بعد چنين گويد خاك راه شيعيان
انجام: و تا حال الحمدلله جمعي از ازبكان شيعه شدند و مشايخ ثلاثه را تبرا نمودند و الله يهدي من يشاء الي صراط مستقيم.
چاپ: مكرر چاپ شده؛ ايران، سنگي، 1312ق، خشتي، 184ص؛ ايران، سنگي، 1307خشتي، 1+189 صص؛ [تهران]، سنگي، 1260، وزيري كوچك؛ تبريز، سنگي، 1260، خشتي، 228ص
[الذريعة 26/4؛ ريحانة الادب 123/5؛ كتابشناسي مجلسي ص175؛ فهرستواره منزوي 1582/3؛ مرآة الکتب 931/4؛ نسخه هاي منزوی 4429/6؛ دنا 1051/2 (94 نسخه)؛ مشار فارسی ج 1، ص 1237-1236]
شرح و حواشي:
1- تذكرة الائمة (منتخب)؛ لاهيجي، محمد باقر بن محمد تقي (-1110)
خط: نسخ، كا: محمد قاسم بن محمد رضا اصفهاني، تا: 18 شوال 1112ق؛ تاريخ درگذشت غلامحسين اصفهاني ساكن كاشان 1215؛ مهر: «عبده الراجي الرضا بن احمد» (بيضوي)؛ جلد: تيماج قهوه اي، 200گ، 16 سطر، اندازه: 12/5×18 سم [ف: 1-104]
خط: نسخ، كا: محمد نصير بن محمد اشرف تبريزي... اصفهاني، تا: 12 ذيحجه 1115ق؛ افتادگي: آغاز (صفحه اول)؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: مقوايي، 505ص، 15 سطر (8×14)، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-52]
خط: نستعليق، كا: عبدالرسول درمي بن ميرزا حسن، تا: آخر شوال 1120ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 108گ، 18 سطر، اندازه: 13×21 سم [229-1]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد طاهر بن محمد تقي، تا: اواسط رجب 1120ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 1-160، 160گ، 13 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف:]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: علم الهدي بن داعي انجداني، تا: چهارشنبه 20 شعبان 1132ق، به دستور ميرزا نزار؛ همراه با صورت استفتاء شاه عباس از ميرداماد در خصوص جنگ با لشكر روم به هنگام محاصره بغداد، و پاسخ ميرداماد به اين مسأله؛ جلد: تيماج مشكي، 19 سطر 10×17، اندازه: 17×26/5 سم [ف: 4-1905]
آغاز و انجام: برابر
كا: رستم بن محمد مهدي آزاد كوه كلائي، تا: 1132ق؛ واقف: محمد نبي بن عبدالعلي دينائي با وكالت عبدالمحمد با مهر «الراجي الي الله عبدالحمد» (بيضی)؛ واقف: محمد نبي بن عبدالعلي دينايي؛ جلد: تيماج سياه، 155گ، اندازه: 12×17 سم [ف: -47]
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نسخ، كا: علم الهدي بن داعي بحراني، تا: ربيع الثاني 1133ق، به خواهش گدا عليشاه محمد زمان مشهدي خراساني؛ مصحح، محشي؛ جلد: تيماج مشکي عطف تيماج قهوه اي، 163 برگ، 17 سطر، اندازه: 15/5×20/5 سم [سلطاني: ف:]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: 17 صفر 1163ق، جا: دارالخلافه شاه جهان آباد؛ مجدول، با كتيبه مذهب مرصع؛ اهدايی: رهبر، تير 1381؛ كاغذ: كشميري نخودي، جلد: تيماج فرنگي، 194گ، 15 سطر، اندازه: 13×22/5 سم [اهدائي رهبر: 179-8]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، كا: مرتضي بن محمد حكيم حسني، تا: 1187ق؛ مهر: «عبده علي بن القاسم»؛ واقف: وزيري (اهدايي)؛ كاغذ: نوعي ترمه، جلد: مقوايي روكش تيماج مشكي عطف پارچه سفيد و مشكي، 96گ، 17 سطر (8/5×15)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 1266-4]
بي كا، تا: 1187ق؛ قطع: رقعي [مروي: ف:- 85]
خط: نسخ، كا: عليرضا بن محمد نيريزي، تا: 1197ق؛ اندازه: 10/5×16/5 سم [نسخه پژوهي: 126-2]
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12-11؛ مصحح؛ تملك: سيد بشرين ميركريم با مهر الواثق بالله العلي عبده بشير الموسوي، مورخ 1223 با شجره نامه اش كه نسبت وي به حضرت حمزة بن موسي بن جعفر منتهي مي گردد؛ جلد: تيماج مشكي، 176گ، 17 سطر (7/7×13/5)، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 1-38]
منقول از كتاب تذكرة الائمة علامه مجلسي؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ قطع: جيبي [ميراث شهاب: س9ش 40-2]
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوايي عطف تيماج مشكي، 105گ، 17 سطر، 15×21 سم [ف: 23-171]
خط: نستعليق، كا: سيد سلطان و مير ابراهيم، تا: قرن 12؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج قهوه اي، 168گ، 13 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 3-386]
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ مصحح، محشي؛ چند سؤال با جواب آن ها از «آقا سيد محمد»؛ واقف: محمد بن حيدر موسوي، 1129؛ فاقد جلد، 151گ، 15 سطر، اندازه: 13/5×19 سم [ف مخ: 314-1]
آغاز: برابر؛ انجام: (اواخر باب 14) طول و عرض آن جزيره است و هر روز خداي تعالي آن جزيره را پر علف مي كند.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: انجام (اواخر باب 14 و خاتمه را ندارد)؛ داراي سرلوح مرصع مذهب، مجدول؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: روغني نقاشي با ترنج، 190ص، 15 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 17-30]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ وقفنامه كتاب با مهر «عبده حسين الحسيني» (بيضی)؛ جلد: تيماج قهوه اي، 140گ، 17 سطر، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 392-2]
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوايي عطف تيماج مشكي،
132گ، 15 سطر، اندازه: 16/5×21 سم [شخصی: ف: 2-99]
خط: نستعليق، كا: ابوتراب بن ميرزا محمد كبير، تا: قرن 13؛ وقف نامه كتاب به تاريخ جمادي الثاني 1282؛ جلد: تيماج قهوه اي، 165گ، 15 سطر، اندازه: 16×21/5 سم [ف: 156-27]
آغاز: می شود و همه بتناسخ قايلند و کشتن هيچ حيوان را از حيوانات حتي مؤذيات وشپش را خوب نمي دانند؛ انجام: و في رواية اخري لايزال هذا الدين عزيز الي اثني عشر خليفة قال فکثروا الناس فضجوا ثم قال کلمة خفية الثاني عشر... بکلمات ائمة يدل عليه مع الاشتهار في الناس و النقل في الکتب
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ جلد: تيماج قهوه اي، 164گ، 14 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 816-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: ابوطالب بن كلبعلي بغايري، تا: دوشنبه 22 رجب قرن 13، جا: سبزوار؛ جلد: تيماج قهوه اي، 182گ، 14 سطر، اندازه: 9×15 سم [ف: 816-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ مجدول، محشي؛ تملک: «ريحان الله موسوي» در 11جمادي الاول 1319، سيد محمد باقر بروجردي؛ جلد: تيماج مشکي، 71گ (1ر-71پ)، 19 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف مخ: 314-1]
آغاز: برابر؛ انجام: او را در صخره بيت المقدس ذبح نمايد. و قد فرغت من...
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ جلد: تيماج قهوه اي، 17 سطر (12×18/5)، اندازه: 17×24 سم [4-1952]
آغاز: تعالي الله عن ذلک و کفر و زندقه ايشان بسيارست؛ انجام: قايد و راهنما و همه کاره او باشد و بعد از ان.
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز (سی و پنج برگ) و انجام (بيست و سه برگ)؛ واقف: سيد علي اصغر اصغرزاده، ارديبهشت 1338؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: پارچه اي، 96 برگ، 14 سطر 9/15×15، اندازه: 15/4×22 سم [ف: 7-51]
خط: نستعليق خوش، بي كا، تا: قرن 13؛ جلد: تيماج مشكي با ترنج و سرترنج و لچكي، قطع: رقعي [اوراق عتيق: 268-1]
آغاز: و حاتم طائي را به سبب سخاوت. و ايشان را در اعراف خواهدکرد. بعثت آن حضرت در شب دوشنبه 27 شهر رجب در خانه ام المؤمنين؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: دوشنبه 7 شوال 1205ق؛ افتادگي: آغاز؛ جلد:تيماج سرخ، 137گ، 17 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 816-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: جمادي الاول1207ق؛ تملك : شيخ علي اكبر روضه خان معروف بار فروشي؛ مهر: «محمد بن محمد محسن» (بيضوي)؛ اهدايی: رهبر، مهر 1386؛ كاغذ: فرنگي نباتي آهار مهره، جلد: گالينگور قهوه اي، 95گ، 16 سطر، اندازه: 13/5×20/5 سم [اهدائي رهبر: 180-8]
مشهد؛ شيخ علي حيدر؛ شماره نسخه: 1048
همان نسخه بالا [مؤيد: 59-3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد بن محمد كاظم تبريزي، تا: ربيع الثاني 1207ق، جا:شيراز؛ 96گ، 22سطر، اندازه: 10/5×15 سم [ف: 259-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: دوشنبه 17 جمادي الثاني 1208ق؛ مصحح؛ مهر: «حسن ظني بالله 1272» (بيضی)؛ اهدايی: رهبر، مهر 1386؛ كاغذ: فرنگي شكري آهار مهره، جلد: گالينگور قهوه اي، 114گ، 19 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [اهدائي رهبر: 180-8]
مشهد؛ شيخ علي حيدر؛ شماره نسخه: 1315
همان نسخه بالا [مؤيد: 264-3]
كا: مصطفي بن محمد علي حسيني، تا: 1208ق، جا: سپاهان [نشريه: 103-2]
آغاز: اثني عشر صلوات الله عليهم اجمعين و بيان بزرگواري ايشان را نموده اند
خط: نستعليق، كا: آقا بابا بن شيخ عامر خياط، تا: ربيع الاول 1219ق، جا: شيراز؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: تيماج مشكي [ف مخ: 314-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: پنجشنبه 7 رجب 1220ق؛ تاريخ وقف: محرم 1252ق؛ جلد: تيماج مشكي، 213گ، 15 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-155]
خط: نسخ، بي كا، تا: پنجشنبه 24 شعبان 1222ق؛ كاغذ: فرنگي سفيد، جلد: تيماج مشکي، 178گ، 17 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 385-3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: 6 ربيع الاول 1223ق، جا: روستاي کن تهران؛ جلد: تيماج قهوه اي، 138گ، 15 سطر، اندازه: 17×20 سم [ف: 384-1]
خط: نسخ و نستعليق، كا: محمد رضا بن موسي مؤذن صباغ طهراني، تا: 27 رمضان 1223ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 109گ، 16 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 91-3]
كا: اسماعيل بن محمد علي تيجاني ايجي اصفهاني، تا: چهارشنبه 3 جمادي الثاني 1223ق [ف مخ:-8]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد ابراهيم، تا: 7 رجب 1224ق؛ واقف: ناييني؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: پارچه اي عطف چرمي، 170گ، 20 سطر (9/2×15)، اندازه: 19/5×22/5 سم [ف: 7-50]
خط: نستعليق، كا: عبدالرحيم بن ملا علي محمد سولقاني، تا: 1225ق [مدرسه فيضيه- ف: 2-3]
خط: نسخ، بي كا، تا: 1225ق؛ 180گ، 18 سطر (10×16/5)، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 1-18]
كا: علي اصغر بن حاج مير تقي الدين، تا: 1225ق؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: گالينگور مشكي، 212ص، 14 سطر اندازه: 15/5×21 سم [ف: 17-274]
آغاز: برابر؛ انجام: جمعي از ايشان مومن و شيعه شدند ثامن و عشرين و ماتين بعد الف من الهجره النبويه
خط: نستعليق، كا: محمد، تا: 1228ق [الفبائي ف:- 120]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق شكسته، كا: خبوشاني، حسن بن علي، تا: 1228ق [رايانه]
خط: نسخ، كا: محمد باقر بن عبد الوهاب الكژويني، تا: چهارشنبه 18 ذيقعده 1234ق، به فرموده عبد الوهاب بيك الله؛ قطع: ربعي [رشت و همدان: ف:- 1245]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 15 شعبان 1236ق؛ تملك محمد حسن بن حاجي رستم كوزه كناني در 1236؛ جلد: تيماج مشكي، 179گ، 14 سطر [سه كتابخانه اصفهان: ف: -199]
آغاز: و حوادثي که بر ايشان واقع شده بر سبيل ايجاز اختصار مي نمايد و آن را تذکرة الائمه موسوم ساخت و مقدمه و چهارده باب و خاتمه مرتب گردانيد الله الموفق و المعين؛ انجام: بنده کم ترين عبدالرزاق بسطامي داخل اين جماعت باشد باقي عزيزان همگي در خدمت آن حضرت باشند
خط: نستعليق، كا: زين العابدين، تا: جمادي الاول 1236ق؛ افتادگي: آغاز (يکي دو ورق)؛ 171گ، 15-12 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: مخ: 1-108]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: علي اكبر حسيني طالقاني اورازاني محله سرچشمه، تا: اوايل صفر 1240ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 112گ، 17 سطر، اندازه: 16×27 سم [ف: 816-2]
آغاز: برابر؛ انجام: اللهم اغفر لكاتبه و لجميع المومنين
خط: نستعليق، كا: كلاتي، عليقلي بن محمد باقر الجلاير، تا: 1241ق [رايانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمود بن عبدالله، تا: اواخر ربيع الاول 1242ق؛ تملك: حاج عبدالصمد؛ مهر: عبده محمد ابراهيم (بيضی)؛ جلد: شميز سفيد، 121گ، 23 سطر، اندازه: 16/5×22 [ف: 64-1]
خط: نسخ، كا: علي بن عبدالعظيم، تا: آدينه شعبان 1242ق؛ مهر: كريم بن محمد تقي؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 89گ، 26 سطر (8×15)، اندازه: 15×21 سم [ف: 16-400]
خط: نستعليق، بي كا، تا: چهارشنبه 14 رمضان 1242ق؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج سرخ، 910گ، 20 سطر (9×14)، اندازه: 16×20 سم [ف: 17-145]
آغاز و انجام: برابر
بي كا، تا: دوشنبه 6 شعبان 1243ق؛ مجدول؛ جلد: تيماج مشکي، 150گ، 15 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 815-2]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1243ق؛ 133گ، 18 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 2-25]
خط: نسخ، كا: ابن محمد علي محمد شفيع، تا: رجب 1243ق؛ كاغذ: مايل به خاكستري، جلد: مقواي نازك، 118گ، 17 سطر، قطع: وزيري كوچك، اندازه: 13×20 سم [ف: 106-1]
آغاز: من هفتادو دو كتاب خوانده ام كه همه؛ انجام: خير خلقه
ملا محمد باقر مجلسي رحمه الله
خط: نسخ، بي كا، تا: 1244ق؛ افتادگي: آغاز [رايانه]
خط: نستعليق، كا: صفر علي بن كربلاي حسينعلي، تا: 1244ق؛ مجدول، با سر لوح مذهب مرصع با نقش گل و بوته؛ جلد: تيماج سوخت با ترنج با سر، 130گ، 17 سطر (8×16)، اندازه: 14×21 سم [ف: 2-259]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ زيبا، بي كا، تا: شنبه دهه دوم ربيع الثاني 1245ق؛ كاغذ: آهار مهره، جلد: روغني با ترنج، 21 سطر (8×14/5)، اندازه: 14/5×21/5 سم [ف: 4-2018]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد نبي بن عبدالعلي دينائي، تا: 1246ق، جا: محروسه سعادت آباد، در خدمت مجتهد الزماني جناب ميرزا محمد تقي سلمه الله تعالي؛ واقف: محمد نبي بن عبدالعلي دينائي با وكالت عبدالمحمد با مهر وكيل «الراجي الي الله عبدالحمد» (بيضی)؛ جلد: تيماج سياه، 155گ، 12 سطر، اندازه: 12×17 سم [ف: 47]
آغاز: برابر؛ انجام: و جابر انصاري و ساير صحابه عظام از جمله سيصد و سيزده نفر باشند و باينجا ختم شد اين رساله شريفه
خط: نستعليق، كا: سيد كاظم ين مير عبدالله لنگرودي، تا: سه شنبه ربيع الثانی 1246ق؛ يادداشتي از محمد ابراهيم تبريزي بتاريخ 1348؛ جلد: تيماج قهوه اي، 122گ، 16 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 2-375]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1247ق؛ 154گ، 14 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 2-25]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، كا: مير عبدالحي ابن امير انور مشهدي، تا: شوال 1248ق، به خواهش مير عبدالباقي ابن امير عبدالحي مشهد؛ مهر: حاج سيد سعيد؛ كاغذ: آهار مهره، جلد: تيماج عنابي، 128گ، 15 سطر (8/5×13/5)، اندازه: 14×21 سم [ف: 2-745]
آغاز: برابر؛ انجام: تحرير الرساله بيد ميرزا بابا سنه 1249 خط: شكسته، كا: ميرزا بابا، تا: 1249ق [الفبائي ف: 628]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: علي، تا: 15 ذيقعده 1250ق؛ 121گ، 15 سطر، اندازه: 15×21 سم [دارالحديث: 107]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: 1251ق؛ محشي؛ جلد: تيماج، 14 سطر، اندازه: 19×21 سم [ف:-247]
خط: نستعليق، كا: محمد حسين بن حاج آقا بابا، تا: 1253ق؛ اندازه: 15×21 سم [ف: 49-3]
خط: نستعليق خوش، كا: احمد بن حاج علي تبريزي، تا: 1254ق؛ تملك: احمد بن علي بن محمد بن رمضان بن احمد بن يونس بن علي مختار يزدي به تاريخ 1262 با دو مهر «يأتي من بعدي اسمه احمد» (مربع)؛ جلد: تيماج مشكي، 104گ، 20 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 21-313]
خط: نسخ، كا: محمد باقر نظام، تا: دوشنبه 17 ذيحجه 1254ق، به فرمايش خان بابا خان [نشريه: 115-7]
آغاز: برابر؛ انجام: و ستم ها كه از ايشان و متابعان ايشان صادر شده
خط: نسخ، كا: محمد محسن خادم پسر محمد علي قايني، تا: 1254ق؛ تملك: عباسقلي سپهر در 1336؛ جلد: تيماج زرد، 344ص، 17 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 10-373]
آغاز: برابر؛ انجام: و ما ذكرته من اذعان الناس بكمالات الائمة عليهم السلام يدل عليه مع الاشتهار في الالسن و النقل في الكتب ما نقتله من فضل بن روز بهان و ما ذكره... الخ
خط: نستعليق، كا: محمد رضا بن محمد يوسف، تا: 1254ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: چرمي سياه، 135گ، 19 سطر (20/5×31/5)، [ف: 1-230]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تعليق، بي كا، تا: 25ربيع الثاني 1254ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: چرمي سياه، 126گ، 21 سطر (14/5×21/5)، [ف: 231-1]
آغاز: حضرت سعي نمودندي وآن چه سعي توانستند در مشقت در وي رساندندي... حمالة الحطب زن دست بريده ابولهب خار و خسک جمع کردي و بر سر راه وي ريختي؛ انجام: برابر
كا: محمدصالح بن كربلائي اكبر ساكن شايان من محال درجزين، تا: 12 ذيقعده 1255ق؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: گالينگور قهوه اي، 91گ، 16-17 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 2-816]
آغاز: و پدر آن حضرت از آفتاب مشهورتر است و مادرش آمنه خاتون؛ انجام: فقلت لابي ما يقول قال كلهم من قريش و قد
فرغت من تسويد
خط: نستعليق متوسط، بي كا، تا: جمادي الثانی 1256ق؛ افتادگي: آغاز؛ مصحح، محشي؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: تيماج ترياكي، 126گ، 13 و 17 سطر ) (10- 9×15)، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 53]
آغاز: كه يك ذره رگ هاي گردن مباركش برنخاسته بود قنبر چون اين سخن بشنيد گفت قسم به دين اولين و آخرين خوردم كه فردا تن تنها رفته علي را كشته يا دست بسته
خط: شكسته نستعليق، كا: شعبان علي بن كربلايي محمد حسن نوري الاصل، تا: يك شنبه 17 محرم 1256ق، جا: سياه كوچاي لاهيجان؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: تيماج قهوه اي، 127گ، 18 سطر، اندازه: 12×22 سم [ف:-108]
آغاز: برابر؛ انجام: جناب احديث همه را از خواب غفلت بيدار كند و به شاه راه ولايت برساند. بحق محمد و آله.
خط: نستعليق، بي كا، تا: پنج شنبه 14 ذيحجه 1257ق؛ اهدايی: رهبر، مهر 1386؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: مقوا، رويه گالينگور سرخ، 98 گ (114ر-211ر)، 19-15 سطر، اندازه: 14×21 سم [اهدائی رهبر: 8-180]
خط: نستعليق، بي كا، تا: محرم 1257ق؛ مصحح؛ اندازه: 21×15 سم [نسخه پژوهشی: 2-126]
خط: نستعليق، بي كا، تا: ذيحجه 1257ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 188گ، 17 سطر (8/5×14)، اندازه: 15×21 سم [ف: -25]
آغاز: برابر؛ انجام: و از بلعام ب علي هذا القياس سنه 1258 (كذا)
خط: نسخ، بي كا، تا: 1258ق [رايانه]
آغاز: برابر؛ انجام: و جزم بر عدم عود برآينده حاصل مي شود... سنه 1258
خط: نستعليق، كا: محمد قاسم بن رسول تبريزی، تا: 1258ق؛ واقف: زين الدين جعفر زاهدی، 1377؛ کاغذ: شکری، جلد: تيماج، 142گ، 19 سطر، اندازه: 19×30 سم [رايانه]
خط: نستعليق زيبا، كا: ابوالقاسم بن حيدرقلي، تا: 1258ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 80گ، 19 سطر، اندازه: 17×26 سم [ف: 24-5]
خط: نستعليق، كا: علي اكبر بن ملاآقا كوچك، تا: 1259ق [چند نسخه- ف: 348]
خط: نستعليق، كا: خداداد بن محمد رفيع سرابي، تا: پنجشنبه 14 صفر 1259ق، به خواهش آخوند ملا حسين بن علي ياربيك دارابي؛ قطع: ربعي[نشريه: 389-3]
خط: نسخ، كا: محمد تقي بن محمد مهدي مشهدي، تا: 9 شعبان 1260ق، جا: مسجد چناران مشهد مقدس؛ تملك: محمد صادق بياري به تاريخ 13 ربيع الاول 1353؛ جلد: تيماج قهوه اي، 126گ، 20 سطر، اندازه: 15/5×21 سم [ف:-25]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد امين بن عبدالغني، تا: 27رجب 1260ق؛ مهر: «محمد امين» (بيضوي)، «يا امام محمد مهدي» (بيضوي)؛ جلد: تيماج مشکي، 162گ، 17 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 384-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1260ق؛ جا: مشهد؛ جلد: ساغري مشکي، 123گ، 15 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 816-2]
آغاز: برابر؛ انجام: هريک حرفي از حروف بيست و هشت گانه به ترتيب بايد گرفت مثلاً از احمد الف از بلعام ب علي هذا القياس قد تم
احوال حضرت پيامبر؛ خط: نسخ، بي كا، تا: جمعه 10 ربيع الاول 1261ق؛ 59گ، 24 سطر، اندازه: 24×32 سم [ف: 90-1]
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ برگ آخر آن در 1262 نوشته شده؛ 140گ، 12 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 25-2]
خط: شكسته نستعليق متوسط، كا: علي مازندراني اليازداري، تا: سه شنبه 14 جمادي الثاني 1262ق؛ مصحح، محشي؛ مهر: «عبدالراجي اسماعيل حسيني» (بيضوي)؛ كاغذ: فرنگي قديمي، جلد: تيماج مشكي با ترنج و سرترنج، 100گ، 16 و 17 سطر (11×17)، اندازه: 16×20/5 سم [ف: 66]
آغاز: برابر؛ انجام: تمت بتاريخ يوم الاربعاء ثالث شهر صفر المظفر من سنة ثلاث و ستين و ماتين بعد الالف من الهجرة النبوية خط: نسخ، بي كا، تا: چهارشنبه 3 صفر 1263ق؛ واقف: آقاي حاج سيد آقا جواهري؛ كاغذ: سفيد مهره خورده، جلد: ميشن مشكي و مقوا با ترنج، 488ص، 17 سطر، اندازه: 15×21/5 سم [فهرست عراقي: 294-1]
خط: نسخ، بي كا، تا: سه شنبه 17 جمادي الثاني 1263ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 145گ، 17 سطر (9×15)، اندازه: 17×22 سم [ف: 16-370]
خط: نسخ، كا: احمد بن ملا محمد تقي دارابي، تا: 1263ق؛ 244گ، 17 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 25-2]
خط: نستعليق چليپا، بي كا، تا: 1264ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياكي، 79گ (97پ-175پ)، 11 سطر (7×12)، اندازه: 11×16 سم [ف: 8-541]
خط: نسخ، كا: جعفر بن حسين عاملي، تا: چهارشنبه 6 ربيع الاول 1265ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 57گ (127پ-183پ)، اندازه: 13×18 سم [ف: 3-56]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: ربيع الثاني1272ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 110گ (40پ-149پ)، 17 سطر، اندازه: 15/5×22 سم [ف مخ: 314-1]
خط: نستعليق خوش، بی كا، تا: 1273ق؛ مجدول، با سر لوح؛ جلد: چرمي، 243گ، 17 سطر 8×16 اندازه: 13/5×22 سم [رشت و همدان: ف: -1100]
آغاز: برابر؛ انجام: الشريفه رابع شهر ربيع الاخر سنه 1274 و المعين
خط: نستعليق، كا: عبدالعلي حسيني، تا: 1274ق [رايانه]
خط: نستعليق زيبا، بي كا، تا: پنجشنبه 20 جمادي الاول 1292ق؛ جلد: مقواي قهوه اي، 141گ (1پ-141پ)، 19 سطر، اندازه: 18×26 سم [ف: 1-360]
آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلاة و السلام علي اشرف الخلق محمد و آله الطاهرين اما بعد اين رساله است در حالات ائمه طاهرين صلوات الله و سلامه عليهم اجمعين؛ انجام: عمر بن الخطاب عليه اللعنة و العذاب مصدر خلافت شد و غصب خلافت نمود و باعث هلاکت همه گرديد و آن چه خواستند در ايام خلافت با جلافت خود نمودند با اين ظلم ها که از ايشان صادر شده خود را خليفه خدا و ختم الانبياء خواند و تا بحمد الله متابعان ايشان... شيعه شدند
خط: نستعليق، بي كا، تا: جمادي الاول 1318ق؛ داراي سرلوح مذهب و مرصع، مجدول مذهب؛ جلد: پارچه، 45گ، 17 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 384-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: ابوالقاسم، تا: 22 جمادي الثانی 1337ق؛ واقف: حاج ميرزا محسن اشرف زاده سبزواري، تير 1344؛ كاغذ: سفيد فرنگي آهار مهره، جلد: مقوايي، 105گ، 23 سطر (12×21/5)، اندازه: 20/5×30/7 سم [ف: 51-7]
آغاز: برابر؛ انجام: مصحف حضرت فاطمه و دوازده صحيفه كتاب جفر جامع كتاب جفرابيض كتاب ناموس (ص) نهم آن كه سلاطين
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ مجدول مذهب؛ جلد: تيماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 160گ، 19 سطر، اندازه: 13×22 سم [ميراث اسلامي: دفتر نهم -85]
آغاز: شر و بدي از ظلمت و موذيات و حشرات را مي گفت؛ انجام: نام مبارك او علي است و در تورية... است و در انجيل راضي و در كتاب...
انتقالي از سازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ شامل باب دوم تا دهم مي باشد؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: تيماج مشكي، 55گ، 20 سطر (6/5×12/5)، اندازه: 11/5×17 سم [رايانه]
كا: محمد صادق خوانساري (برگ های آخر)، بي تا [ف مخ:-32]
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: معمولي، 97گ (114ر-210ر)، مختلف السطر، اندازه: 14×21 سم [مؤيد: 263-3]
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ 364گ، 17 سطر [رايانه]
آغاز: برابر؛ انجام: و در پي سرآن حضرت نماز كنند.
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ واقف: زين الدين جعفر زاهدی، 1377؛ کاغذ: نخودی، جلد: تيماج، 106گ، 14 سطر، اندازه: 15×21 سم [رايانه]
آغاز: برابر؛ انجام: هر چند خروجشان بباطن بود و بحساب ابجد مغاربه صد و سي و يكي است و يك چند تا بيعت ايشان بيش تر...
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ [رايانه]
آغاز: بسمله، هذا كتاب تذكره الائمه من مؤلفات؛ انجام: از خدا و همه نصاري اند و سكان
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام [رايانه]
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج مشکي، 114گ (1پ-114)، 19 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف مخ]
آغاز: برابر
كامل؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ 189گ، 14-12 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 816-2]
آغاز: كه زنان خود را مخير سازد ميان آن كه در خدمت
كا: عبدالغني بن محمد تقي سمناني، بي تا؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: مقوايي با تيماج عنابي، 55ص (1-55)، اندازه: 15×24 سم [ف: 5-1672]
آغاز: برابر؛ انجام: قال رسول الله (صلی الله علیه و آله) يکون من بعدي اثني عشر خليفة فقال کلهم من قريش العاشر... فانما حتي عليکم اثني عشر خليفة يجميع
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج مشکي، 126گ، 15 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: ]
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج، 17 سطر، قطع: ربعي [نشريه: 15-5]
خط: نستعليق، كا: فتح علي بن حاجي محمد حسن ايرواني متخلص به مذنب، بي تا؛ از روي نسخه اي نوشته در نزديك به پايان ذيحجه 1085 يا با چنين تاريخ تاليفي نوشته است؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج مشكي ترنج دار، 200گ (201-1)، 15 سطر 6×15/5، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 16-586]
آغاز: منذد املنگان لمن مدهو؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا [الفبائي ف: -120]
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و الصلوة... اما بعد پس بنابر و عده كه در اوايل جزء اول اين مختصر نموده چند كلمه در بيان؛ انجام: اخبار و احاديث در خدمت ايشان بسيار ليكن چون اين مختصر بيش از اين گنجايش نبود بهمين چند كلمه اختصار نمود. بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج مشكي با ترنج و نيم ترنج، 272ص (272-1) 19 سطر (12×22/5)، اندازه: 20×30 سم [ف: -166]
آغاز و انجام: برابر
بي كا، بي تا؛ كاغذ: اصفهاني حنايي و نخودي، جلد: تيماج ترياكي، 99ص (102-4)، اندازه: 14×23/5 سم [ف: -129]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد حسينبن علي اكبر كرماني، بي تا؛ كاغذ: فرنگي خط دار، جلد: مقوايي تيماج آلبالويي، 37ص (140-104)، ابعاد متن: 16×28/5، اندازه: 22×35 سم [ف: 1-147]
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ 198گ، اندازه: 20×30 سم [ف: 3-2]
خط: نسخ و نستعليق، كا: عبدالكريم حسيني خوزاني، تا: 1258-1265، جلد: تيماج قهوه اي، 133گ (286ر-418پ)، اندازه: 15×21 سم [ف: 11-171]
آغاز: آن حضرت چنين دين را بر طرف كرد؛ انجام: او نيز مسلمان شد و ولايت يمن را به ملازمان آن حضرت وا گذاشت و نامه ديگر... .
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ كاغذ: فرنگي، اندازه: 16×20/5 سم [ف:-1688]
خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ قطع: ربعي [رشت و همدان: ف: 1522]
آغاز: خلاصه جاماسب و كتب مجوس كتاب زند و پازند و كتاب زمزم از تصانيفات زردشت؛ انجام: در جزو آخر صحيح و مسلم... مسند و ابو داود در مسند خود باسانيد مختلفه اين احاديث را روايت نموده اند
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ جلد: گالينگور قهوه اي، 189گ، 15 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 1-313]
آغاز: برابر؛ انجام: ششم آن كه عدد سال نزد منجمين و اهل خطا و حكما دوازده... تخاقوايت، تنكوز است
بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ فاقد جلد، 141گ (126پ-266پ)، 11 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف: 172-1]
آغاز: نسخه: باندك تغييري و از مدينه مشرفه تا به مرو آن حضرت به هفتاد و دو منزل آمدند؛ انجام: برابر
بخشي از آن، از نيمه فصل دهم تا آخر كتاب؛ بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: تيماج، قهوه اي، 24گ (118ر-141ر)، اندازه: 17×23 سم [ف: 528-38]
(.tazkerat-ol a’emma (mn
لاهيجي، محمد باقر بن محمد تقي،- 1110 قمري
(1699-) lāhījī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī
وابسته به: تذكرة الائمة؛ لاهيجي، محمد باقر بن محمد تقي (-1110)
چهارده باب مختصر است در بيان احوالات چهارده معصوم (علیهم السلام)،
منتخب از «تذکرة الائمة» لاهيجي.
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 39/258-7878/5
آغاز: نمی بودي افلاک را نمي آفريدم و هر که تو را دوست مي دارد و من او را دوست مي دارم؛ انجام: ملقب به نرجس خاتون در حين وفات والد بزرگوارش پنج ساله بود که به مرتبه بلند امامت سرافراز شد، تمام شد کتاب تذکرة الائمة.
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1251ق؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: مقوا عطف گالينگور قهوه اي، 17گ، 14 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 6-3413]
tazkerat-ol abrār = nasab-nāme-ye sādāt-e bo×ārī
اسدي، عبدالغفور بن حيدر، ق 11 قمري
(asadī, ‘abd-ol-qafūr ebn-e heydar (- 17c
تاريخ تأليف: حدود 1032ق
تذكره مشايخ و سادات سلسله بخاري است. چنان كه مؤلف در ابتدا نوشته است: «چون نهايت غلامي و اعتقاد به حضرت عاليه متعاليه تاج الاولياء... حاجي عبدالوهاب بخاري دارد. به خاطر شكسته ريخت كه احوال خلف و سلف حضرت ايشان نگارد و از روح هدايت فتوح آن حضرت استعانت جست و در اين امر شروع كرد و در ايجاز و اختصار روايات حتي الامكان سعي نمود».
مشتمل بر «مقدمه» و «خاتمه» و سه «مقاله»: مقدمه: داراي سه «تمهيد»: 1) بيان ولايت و ولي و اصناف آن، 2) بيان جذبه و مجذوب معرفت و عارف و تعرف و معترف صوف و صوفي تصوف و مصوف توحيد و موحد ملامت و ملامتي، فقر و فقير، عبادت و عابد، زهد و زاهد، خدمت و خدم، 3) بيان نبوك و كرامت مر اوليا را و بيان خوارق عادت و اقسام آن، هر يك از اين تمهيدات مشتمل است بر چند «وصل»؛ مقاله 1. بيان پدران حاجي عبدالوهاب و فرزندان او كه از نسل شيخ محمد مشايخ اند؛ مقاله 2. ذكر مشايخ و فرزندان او از نسل شيخ مدثر؛ مقاله 3. بيان سادات بخاريه و ديگران؛ خاتمه: در احوال آبا و اجداد و اقرباي مؤلف و چون به گفته مؤلف نسب عبدالوهاب به ائمه طاهرين مي رسد، ابتدا به طور اختصار به احوال ايشان عليهم السلام پرداخته است.
در نسخه رضوي مؤلف شرح احوال خود را ياد مي كند و تصريح مي كند كه در سال 1039ق اين كتاب را تأليف كرده و آن را به سيد محمد بهوه تقديم كرده است و از مؤلف با نام سيد محمد بن جلال ماه عالم بخاري ياد شده است. اما در نسخه هاي ديگر كتاب مانند نسخه شماره 3477 ملك و شماره 128 دكتر اصغر مهدوي مؤلف با نام عبدالغفور بن ضياء الدين حيدر اسدي ذكر شده است. آغاز آن نسخه ها با نسخه 21935 آستان قدس متفاوت است و پايان تأليف كتاب هم در آن ها سال 1032ق ذكر شده اما تبويب همه يكي است. براي بررسي بيش تر مي بايد اين چند نسخه با هم سنجيده شوند.(حافظيان و حكيم)
آغاز: 1. الحمد لله رب العالمين و الصلوة و السلام علي نبينا خير المرسلين و علي آله و اولاد المعصومين و اصحابه المرضيين... اما بعد آن كه آفتاب سپهر اصطفي در وقت غروب و فنا فرموده كه براستي و درستي كه در ميان شما دو چيز مي گذارم كه اگر بعد از من چنگ بدوستي ايشان زنيد
انجام: 1. سايه مظهر رحمت را برين شهر [دهلي] و اهل شهر ديدگاه دارد بحق النبي و آله الامجاد. مناجات... كه با ياد خودم دلبستگي ده ** ز قيد ما سوا وارستگي ده
[دنا 1055-1054/2] با نسبت به دو نفر؛ نسخه هاي منزوي 2055/3؛ فهرستواره منزوي 2055/3]
آغاز: برابر1؛ انجام: برابر1
در فهرستواره منزوي 2055/3 به نام عبدالغفور بن حيدر اسدي ثبت شده و در فهرست به نام محمد بن جلال ماه بخاري؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ اهدايی: رهبر، اسفند 1373؛ كاغذ: نخودي، جلد: مقوا، 136گ، 18 سطر، اندازه: 13×20/5 سم [اهدائي رهبر: 177-8] و [ف: 95-27]
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13 [نشريه: 67-2]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر2
نام مؤلف به استناد فهرستواره 2055/3 تصحيح گرديد؛ خط: نستعليق هندي، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: انجام؛ مصحح؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قرمز، 248گ، مختلف السطر، اندازه: 13×22/5 سم [ف: 25-108]
آغاز: برابر2؛ انجام: برابر2
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ داراي سرلوح مذهب، مجدول، مطلا؛ كاغذ: کاغذ ترمه، جلد: ميشن قرمز، 182گ، 15 سطر، اندازه: 14×22/8 سم [ف: 117-2]
آغاز: برابر1؛ انجام: برابر1
نسخه اصل: نسخه كتابخانه ناصريه لكنهو؛ خط: نستعليق خوب،
بي كا، بي تا؛ اهدائي: حاج محمد كلاهي؛ جلد: گالينگور آبي، 305گ (150+155)، 17 سطر، 20×28 سم [ف: 2-331]
خط: نستعليق خوش، بي كا، بي تا؛ 187گ [جنگ: 451-1]
tazkerat-ol abrār
عبدالحي بن فخرالدين، 1286ق-14 قمري
(abd-ol-hay ebn-e fa×r-od-dīn (1870-20c‘
در مقدمه مي گويد: «از مدت ديرينه آرزوي دلي و تمناي قلبي اين نابود هستي نما اين بود كه سيرت حضرت قدوه علماي راسخين، زبده اولياي كاملين مولانا و مولي الاكابر اعلمهم با الله مولانا سيد علم الله الحسني الحسيني القطبي قدس الله سره الاقدس به ضبط تحرير آرد... ناگاه مسوده اعلام الهدي مصنفه جناب فضليت مآب كمالات انتساب گنجينه علم عرفان مولانا سيد محمد نعمان نبيره جناب ممدوح از نظر گذشت... محل اختصار و اضافه نمود، چون نور ديده اقبال سيد خليل الدين احمد سلمه الله تعالي بدان مطلع شد، اصرار نمود كه حالات نبائر و احفاد و ديگر بني اعمام حضرت ايشان را كه در سلك خانواده حسنيه قطبيه منسلك اند افزوده شود...». كتاب شامل يك «مقدمه» و دو «مقصد» و يك «خاتمه» است: مقدمه: در بيان انشعاب خاندان قطبيه؛ مقصد 1. ذكر حضرت مولانا شاه علم الله و اولاد ايشان؛ مقصد 2. حالات نبائر و احفاد مولانا سيد محمد اسحق كه عم آن جناب بودند؛ خاتمه: در حالات بعضي بزرگان اين خانواده كه هم جد حضرت ممدوح اند. بيش تر مضامين مقصد اول از مسوده كتاب اعلام الهدي تصنيف سيد محمد نعمان اخذ شده است. (حافظيان)
[فهرستواره منزوی 2055/3]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1694
آغاز: بسمله. و به نستعين الحمد الله الذي خلق الانسان و علمه البيان و بعث الأنبياء بمزيد الفضل و الاحسان و فضل عليهم سيدنا و مولانا محمدا بعلوالمرتبه و الشأن و جعل أمته خير الامم كما نطق به القرآن و خص طائفة منها بالاخلاص له في الدين و طائفة بالعلم و العرفان؛ انجام: و اصابت رأي و وجاهت ظاهر و جمعيت باطن نصيبه وافر روزي ايشان گشته، در ماه ذيقعده 1309ه نقل بدار آخرت فرمودند و برحمت پيوستند. فقير راقم... و براي تفريح ناظرين در اين جا نيز ذكر مي كند، في الفارسية: قدسيان كاكل مجموع ترا نشانه زدند ** بهر عشاق همين فال پريشانه زدند...
نسخه اصل: كتابخانه ندوة العلماء، لكهنو، هند، شماره 8 (رديف 124)؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 14؛ نام كتاب و مؤلف به صورت فوق در فهرست كتابخانه ندوة العلماة درج شده و در فهرستواره كتاب هاي فارسي از اين كتاب به عنوان «تذكرة الاسرار» ياد شده، ولي در اول و آخر نسخه و يا در متن كتاب، نام خاصي براي كتاب ديده نمي شود.گويا اين نسخه ناتمام باشد؛ 72ص، 17 سطر [عكسي ف: 119-5]
tazkerat-ol abrār va-l ašrār
درويزه ننگرهاري،- 1048 قمري
(darvīze nangerhārī (- 1639
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6153-ف
نسخه اصل: چاپ سنگي هند در 309b) 1309)؛ بي كا، بي تا [فيلم هاي ف: 203-3]
تذكره ابن حمدون- التذكرة
taḏkirat-u ibn-i ‘irāq
ابن عراق، علي بن محمد، 963-907
(ebn-e ‘arāq, ‘alī ebn-e mohammad (907-963
مؤلف اين رساله- ابن عراق- در كتب تراجم و فهارس، شافعي دانسته شده و اصولاً در كتب تراجم شيعي نام او ديده نشده، جز اين كه در «الذريعه» ذيل عنوان تذكرة ابن عراق، حسن حال وي استظهار شده است. اما محتواي اين كتاب نشان دهنده آن است كه مؤلف يكي از علماي شيعه بوده و اين كتاب مورد سخن از مآخذ مهم تاريخ و فرهنگ شيعه است و نكات مهمي را در اين زمينه دربردارد. در اين نسخه- كه منتخب است- مواردي ياد شده از استخلاص زندانيان به وسيله سخنان و اشعار مشتمل بر اصول مهم اعتقادي شيعه كه به صورت طعن و كنايه ادا شده است. يكي از اين موارد اشعار زيبايي است- كه در حدود دو صفحه از نسخه را فرا گرفته- از گوينده شهير شيعي ابن منير طرابلسي كه به قصد تلخيص خادم خود به نام تتر و وادار كردن حكومت به عطف توجه نسبت به حال او سروده شده است. در اين اشعار اشارات بسيار تند و زيبايي نسبت به عناصر نامطلوب نزد شيعه شده است. هم چنين در اين اشعار مقارنه بين رد شمس و شمس القمر شده و اشاراتي به حركات عايشه، طلحه، زبير، معاويه و عمرو عاص شده كه بسيار جذاب است. (صدرائي خوئي)
[الذريعة 27/4؛ فهرست مخطوطات مكتبة كوپرلي 22-21/2 با عنوان «التذكرة الصغري المسماة بالسفينة في المحاضرات»؛ سفينه ديگري در فهرست مخطوطات كتابخانه الازهر مصر با عنوان «السفينة الأدبية» معرفي شده كه متعلق به يكي از علماي شيعه با تملكي از محمد مكي بن محمد از ذريه شريف ابي عبدالله الشهيد مكي (شهيد اول) در سال 1170ق، موجود است،
كه گويا نسخه ديگري از سفينه حاضر است. قاهره، فؤاد سيد 461/1، ش (12324ز)؛ دنا 1055/2)]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14448/4
آغاز: بسمله قال البقاعي روي ان الحسن بن زيد عتب علي كاتب له فحبسه و اخذ ماله و كتب اليه من الحبس هذه الابيات: اشكو الي الله ما لقيت ** احببت قوما بهم بليت/ امسح خفي ببطن كفی ** و لو علي جيفة وطيت... قال و شبيه هذه الحكاية في التخويف بالرجوع... الي مذهب اهل السنة ما نظمه ابن منير بسبب مملو كه تتر... . روحي الفدا لشادن ** انا من هواه علي خطر... و آليت آل امية ** الطهر الميامين الغرر/ و جحدت بيعة حيدر ** و عدلت عنه... و حلقت في عشر المحرم ** ما استطان من الشعر/ و سهرت في طبخ الحبوب ** من العشاء الي السحر/ و قرآت من اوراق مصحفه ** براءة و الزمر/ و الشمس ما ردت له ** و لا لشقيقه شق القمر/ و وقفت في وسط الطريق ** اقص شارب من عبر/ و بكيت عثمان الشهيد ** بكاء نسوان الحضر/ و شرحت حسن صلاته ** جنح الظلام اذا اعتكر/ و اقول لايقدر معاوية ** و لا عمرو قدر/ بطل بسوئته يقاتل ** لابصارمه الذكر/ و اقول ام المؤمنين ** عقوقها احدي الكبر/ ركبت علي جمل ** و اوفت من بنيها في زمر/ و اتت بين جيش المسلمين ** ... . فابي ابوحسن و سل ** حسامه وسطا و كر/ و اذا روا خبر الغدير ** فاقول ما صح الخبر/ و الشمس ما ردت له ** و لا لشقيقه شق القمر/ و اذا جري ذكر الصحابة ** بين قوم و اشتهر/ قلت المقدم شيخ تيم ** ثم صاحبه عمر؛ انجام: قال الشيخ ابوالحسن احمد بن فارسي... متي و متي علمنا ان صبياننا قد حفظوه و وضعوا كل بيت موضعه امددناه بما يضاهيه و الحمدلله اولا و آخرا... حرره العبد... محمد مهدي بن شاه حسين طالقاني.
در نسخه حاضر اين مطالب موجود است: اشعار كاتب حسن بن زيد، اشعار ابن منير، مرثيه دعبل خزاعي و استقبال آن به وسيله فقيه اجل علامه ذوالنورين محمد بن ابي الخصال الغافقي، حكاياتي از شريف رضي، سؤال و جواب درباره محيي الدين عربي و تأليفاتش به نقل از كتاب قاضي دمشق كه در آن آمده بود: درباره ابن عربي از امام اعظم ابوالقاسم حسن بيضاوي سؤال شد، مطالبي به نقل از كتاب مداراة الناس تأليف ابن ابي الدنيا، مطالبي از فقيه ابو محمد عبدالله غساني و قاضي ارجاني، رساله ضياء قرطبي انصاري در جواب شيخ تقي الدين بن رقيق العبد، رساله ابوالثناء محمود بن سيدان كاتب خطاب به يكي از دوستانش و جز اين ها؛ كا: محمد مهدي بن شاه حسين حسيني طالقاني، تا: 29 ربيع الاول 1107ق [ف: 589-38]
تذكرة الاتقياء- تذكرة الاولياء
تذكرة الاحباء- تذكرة الاولياء
tazkerat-ol ahbāb
طبيب شيرازي، ملك محمد بن نصرالله، ق 12 قمري
(tabīb-e šīrāzī, malek mohammad ebn-e nasr-ol-lāh (-18c
اهدا به: ميرزا محمد جعفر ولد ميرزا محمد صادق طبيب (به درخواست)
تاريخ تأليف: جمعه 25 رجب 1125ق
داراي يك «مقدمه» و دوازده «باب» داراي فصول و يك «خاتمه»: مقدمه: در فوائد ذكر ادويه متكثره در هر باب؛ باب 1. درجات ادويه مفرده؛ 2. ادويه رطبه در درجه سوم؛ 3. ادويه مركب القوي؛ 4. افعال كليه و شبيه كليه؛ 5. ادويه مدره و ادويه خاصه به زنان و ادويه مجفه؛ 6. ادويه مقويه اعضاء رئيسه و غير رئيسه؛ 7. ذكر سموم و پاد زهرات؛ 8. ادويه امراض چشم؛ 9. ادويه قروح و جروح؛ 10. ادويه اعضا از فرق تا قدم؛ 11. ادويه امراض عامه؛ 12. اصول بعضي از مطبوخات و نقوعات؛ خاتمه: در ادويه ثمانيه نافعه.
[دنا 1055/2؛ فهرستواره منزوي 3355/5]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 5390
آغاز: حمد بي نهايت و ثناي بي غايت حكيمي را كه حكمت كامله كيفيت مزاج را در امتزاج عناصر مختلفه؛ انجام: و اگر نه مطلبي ديگر در تسطير اين سطور و تنميق اين زبور نبود، و فراغ از تأليف اين مختصر...
خط: نستعليق، كا: محمد تقي بن ملك محمد (فرزند مؤلف)، تا: دوشنبه 6 ذيقعده 1132ق؛ جلد: تيماج مشكي، 152گ، 15 سطر، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 14-179]
tazkerat-ol ahbāb = tazkīr-ol ahbāb
عامري، محمد باقر بن عبدالله، ق 12 قمري
(āmerī, mohammad bāqer ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 18c‘
در احوالات معصومين است به صورت «مجلس، مجلس» و اخلاق برگرفته از کتب فضلاي شيعه شامل «مقدمه» و پنجاه «مجلس» و «خاتمه»: مقدمه: بدان که ايمان واجب است بر هر مکلفي... و اصول دين پنج بود... مقدمه شامل پنج «رکن» است، مجلس اول در بيان ذکر پيغمبر...، مجلس پنجاهم ياد مرگ...، مجلس اول تا چهاردهم مربوط به تاريخ معصومين (علیهم السلام) است و پس از آن تا پايان کتاب مباحث اخلاقي است.
آغاز: بسمله، حمد و ثناي بي منتها پروردگاريرا رواست که منزه است از انباز و اضداد و شکر و سپاس بزرگواريرا سزاست که مقدس است بجلال ذات از امثال و انداد.
انجام: والا خداي تعالي قادر بود بر آن که بطرفة العيني تمامي
مخلوقات را موجود گرداند و بيک لحظه جميع ممکنات را لباس هستي در پوشاند فتبارک الله احسن الخالقين.
[دنا 1055/2؛ فهرستواره منزوي 193/9]
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 7/74-1174
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ يادداشتي به تاريخ 1169؛ در فهرست مختصر به خط مؤلف دانسته شده؛ جلد: تيماج مشکي، 96گ، مختلف السطر، اندازه: 16/5×23/5 سم [ف: 817-2]
tazkerat-ol ahbāb
نراقي، احمد بن محمد مهدي، 1185؟- 1245؟ قمري
(narāqī, ahmad ebn-e mohammad mahdī (1772-1830
تاريخ تأليف: 1212ق
مؤلف مي گويد: كتاب «تحفة الرضوية» در خصوص مسائل طهارت و نماز تأليف والد ماجد بود، در حاشيه آن مطالبي كه احتياج بود تحرير و به خاطر رسيد كه رساله مشتمل بر مسائل و آداب ضروريه روزه و زكات و خمس تأليف نمايد. لذا شروع در تأليف آن شديم و مسمي نموديم به «تذكرة الاحباب». در سه «مقصد»: 1. بيان مسائل و احكام و آداب روزه و آن مشتمل است بر يك «مقدمه» و سه «مطلب» و يك «خاتمه»؛ 2. بيان زكوه كه احكام آن در يك «مقدمه» و چهار «مطلب» و يك «خاتمه»؛ 3. بيان احكام خمس و در دو «فصل».
آغاز: الحمدالله رب العالمين... و بعد چنين گويد ذره بي مقدار و بنده بي اعتبار احمد بن محمد مهدي النراقي أوتي كتابهم... چون در خصوص مسائل ضروريه طهارت و نماز كتاب تحفة الرضوية را كه تأليف والد ماجد طاب ثراه بود
انجام: هر كه ازين رساله منتفع شود اين بنده رو سياه گناه كار را بطلب آمرزش ياد نمايد.
[اعيان الشيعة 183/3؛ دنا 1055/2؛ موسوعة مؤلفي الامامية 184/5]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي،123گ، 15 سطر (11×19)، اندازه: 20/5×31 سم
[ف: 132-4]
آغاز: برابر؛ انجام: ابن السبيل سيد را از خمس آن قدر مي توان داد كه بولايت خود برسد و زيادتر دادن جايز نيست... كه چندان فايده در ايراد آن نبود لهذا ذكر آن ها نشد و ختم رساله بدين جا شد خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشي؛ كاغذ: فرنگي، 66گ، (95-160)، 22 سطر، اندازه: 11×21 سم [ف:31-610]
خط: نسخ، كا: محسن بن عباس باقر بن حسن، تا: 27 ذيقعده 1217ق، کاغذ فستقي آبي، جلد: ميشن سياه، 194گ، 11 سطر، اندازه: 11×17/2 سم [ف:-]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحريري، كا: ابوالحسن بن محمد بافقي، تا: تا: نيمه رجب 1223ق، جهت آقا عبدالغفور بن آقا يحيي؛ فايده اي فقهي در «طريقه ضرب دو هزار و هفتصد رطل عراقي زكات غلات اربع در شصت و هشت مثقال و ربع تا معلوم شود كه زكات غلات چند مثقال صيرفي مي شود...» با امضاي «احمد المدرس عفي عنه»؛ تملك: احمد مدرس بن سيد محمد مدرس در سلخ ربيع الثاني 1332 با مهر «عبده الراجي احمد طباطبائي» (بيضوي)؛ جلد: تيماج زرد، 150گ، 14 سطر (9×15)، اندازه: 15×21 سم [ميراث اسلامي: 435-8]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1932
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي ف: 360-5]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 1646
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي ف: 89-5]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: مصطفي قلي كاشاني، تا: دوشنبه رمضان 1236ق، براي حاجي محمد حسين خان؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياكي، 91گ، 17 سطر (9/5×18/5)، اندازه: 16×25 سم [ف: -48]
آغاز: برابر؛ انجام: لهذا ذكر آن ها نشد...
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ جلد: مقوايي با تيماج ماشي، 110گ، 18 سطر، اندازه: 13/5×20 سم [ف: 857-3]
آغاز: برابر؛ انجام: «زكوة در آن ها واجب نمي شود و براي هر يك از آن ها يك نصاب است و آن سيصد صاع است»
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ كاغذ: ليمويي آهار مهره، جلد: گالينگور قرمز، 117گ (270پ-376پ)، 20 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 167]
آغاز: برابر
از اول تا مكروهات روزه؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ 15 برگ (147-161)، 18 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 2-817]
tazkerat-ol ahbāb
گزارشي از آن نداده است.
تبريز؛ ثقة الاسلام؛ شماره نسخه: بدون شماره
بي كا، بي تا؛ داراي سرلوح و جلد زيبا و خط شيوا [نشريه: 532-7]
taḏkirat-ul aḥbāb fī bayān-it taḥāb
فارسي، حسن بن علي، 718-668؟ قمري
(fārsī, hasan ebn-e ‘alī (1270-1319
رساله اي است مختصر در استخراج اعداد متحابه.
[دنا 1056/2]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 5578/2
آغاز: بسمله، الحمدلله الذي منه المبدأ و اليه المآب؛ انجام: و كذا الجزء 774111287 ثم يستخرج
خط: نستعليق آميخته با نسخ، كا: زين العابدين بن علي بن محمد حسني، تا: رجب 848ق؛ افتادگي: انجام؛ كاغذ: حنايي آهار مهره، 11ص (233-243)، 27 سطر (11/3×17/7)، اندازه: 18/7×27/2 سم [ف: 8-339]
taḏkirat-ul aḥbāb fī bayān-i manāqib-i ibrāhīm-il faqrīal-ḥaqqī
[دنا 1056/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1269/9
آغاز: الباب الثالث في بيان عادته النسية و اوصافه الجبلية رضي الله تعالي عنه و ارضاه و جعل مقعد الصدق مأواه اعلم ايها الاخ؛
انجام: الله تعالي حرم علي عبده المؤمن فالغيبة حرام و الله عزيز ذوانتقام رضي الله تعالي عنه ارضاه و جعل الجنة مأواه...
من تذكرة الاحباب؛ خط: نسخ، كا: عبدالله بن ابراهيم، تا: شعبان 1293ق؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج آلبالويي با ترنج، 4ص (254-257)، [سنا: ف: 2-200]
tazkerat-ol ahzān
کتابي است در تاريخ پيامبر و ائمه اطهار خصوصاً تاريخ ولادت و شهادت يا وفات ايشان، در 14 «باب» براي هر يک از معصومين يک باب داراي فصول؛ مثلاً باب اول درباره پيامبر فصل سوم آن در بيان تاريخ ولادت آن حضرت و فصل چهارم در بيان وصيت آن حضرت. در پايان نسخه با عنوان «تذکرة الاحزان» معرفي شده است و غير از جلاء العيون علامه مجلسي و غير از «تذکرة الائمة» محمد باقر لاهيجي است
قم؛ طبسي؛ شماره نسخه: 66
آغاز: آيا راضي شديد باز شيطان خواست که وسوسه کند پدر سلمي فرياد زد بر او و گفت اين پسر بد ضمير دور شو که مرا در اين مجلس خجلت دادي؛ انجام: و اجعلنا من أنصاره و أعوانه في عابر الازمان بفضلک و رحمتک يا ذالجود و الاحسان و... و الامتنان برحمتک يا ارحم الراحمين... قد فرغت من تسويد هذه التذکرة الاحزان
از بخشي از فصل دوم از باب اول تا آخر کتاب؛ خط: تحريري، كا: يحيي بن حسن بن محمد جعفر سبزواري، تا: پنج شنبه 27 شوال 1104ق؛ افتادگي: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تيماج قهوه اي، 237 برگ، 20 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف مخ: 108-1]
tazkerat-ol ahvāl = tārī×-e hazīn = savāneh-e ‘omrī
حزين، محمد علي بن ابي طالب، 1180-1103 قمري
(hazīn, mohammad ‘alī ebn-e abī-tāleb (1692-1767
تاريخ تأليف: 1154ق
سرگذشت خودنوشت حزين لاهيجي است از تولد در 1103ق تا سال نگارش 1154ق. بيش تر درباره زندگي او در ايران و تحولات ايران در آن روزگار است كه از اين رهگذر بسيار ارزشمند است و خود بدان نامي نداده است، لذا در منابع، فهرستنامه ها، نسخه هاي خطي و چاپي، نام كتاب به عناوين مختلف درج شده است، هم چون: تذكرة الاحوال، تاريخ حزين، سوانح عمري، تذكره محمد علي حزين، حالات شيخ علي حزين، سفرنامه حزين، سفينه حزين و...
مؤلف ابتدا از اجداد و پدر خويش سخن گفته و به تاريخ ولادتش اشاره كرده و پس از آن توصيفي از دارالسلطنه اصفهان ارائه داده و شمه اي از محاسن آن ديار را برشمرده و سپس سفرش به گيلان را متذكر شده و شمه اي از احوال آن سامان را بيان كرده است. پس از آن افاضل اساتيد ساكن در اصفهان و شيراز را معرفي نموده است. مؤلف گزارشي از سفرهايش به مناطق و شهرهاي مختلف ايران هم چون گيلان، شيراز، يزد، جهرم، خرم آباد، همدان و بندرعباس را ارائه كرده است. به علاوه، از سفرش به ديار هند نيز ياد كرده است. گزارش هاي تاريخي مهمي درباره اواخر سلطنت صفويه، حمله افاغنه به اصفهان و سلطنت نادرشاه، در اين تذكره ديده مي شود. منزوي دو ترجمه انگليسي از تذكرة الاحوال را در فهرستواره كتاب هاي فارسي، نشان داده است. (حافظيان)
آغاز: بسمله. نحمده و نسأله التقي و نعتصم بعروة الوثقي و نصلي علي سيدنا المصطفي و آله اعلام الهدي. ياراي زبان كو كه ثناي تو كنيم ** توصيف كمال كبرياي تو كنيم/ چيزي به بساط ما تهي دستان نيست ** جاني كه تو داده اي فداي تو كنيم. چون
انسان را بهين ثمره و گزين سرمايه در كارگاه آفرينش تحصيل عبرت است و از اين است كه گروهي از دانشمندان و قدر وقت شناسان بتدوين كتب تواريخ و تحرير احوال هر بد و نيك پرداخته، برخي از روزگار خود را در آن كار بپايان برده اند.
انجام: مجملاً از حين ورود به شاهجان آباد تا حال تحرير كه آخر سال اربع و خمسين و مائة بعد الألف است، سه سال و كسري گذشته كه در اين بلده اوقات بسر رفته... و چون نه در آمدن اختياري بود و نه در رقتن چندي بخونين جگري ساختم. برخيز حزين از سر دنيا بر خيز ** زين كهنه دمن تو اي مسيحا برخيز/ تنها تو در اين انجمني بيگانه ** برخيز از اين ميانه تنها بر خيز. نسأل الغفران و أن يبدل بالفرج الأحزان، انه جواد كريم.
چاپ: بيش از ده بار ازجمله لندن 1831 م 289 ص؛ اصفهان انتشارات تأييد 1332ش 140ص؛ بمبئي، سنگي، 1323ق، رقعي، 140ص؛ دهلي، سنگي، 1319، وزيري كوچك، 4+84 صص
[فهرست تذكره هاي فارسي ص 349؛ الذريعه 229/3؛ مشترك پاكستان 1125/8؛فهرستواره منزوی 923/2 و 1866-1865/3؛كتابشناسي حزين لاهيجي، ص 39-41، 72؛ دنا 1056/2؛ مشار فارسی ج3، صص 3077-3078]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق تحريري، كاتب = مؤلف، تا: قرن 12؛ اهدايی: رهبر، دي 1380؛ كاغذ: كشميري نخودي، جلد: تيماج سرخ، 28گ (1پ-28ر)، 14 سطر، اندازه: 14×21/5 سم [اهدائي رهبر: 250-8]
نسخه اصل: نسخه آقاي سيد علي رضاي ريحان يزدي؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12 [فيلم ها ف: 236-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: جعفر علي، تا: قرن 12؛ مهر كروي بزرگ كه در آن نام «سيد علي رضوي مستجاب الدعوات» مشهود است، اين نسخه عكسي از كتابخانه دانشگاه تهران تهيه شده؛ 312ص، 9 سطر [عكسي ف: 57-4]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13-12؛ مجدول؛ اهدايی: رهبر، خرداد 1372؛ كاغذ: كشميري نخودي آهار مهره، جلد: مقوا، رويه كاغذ ابر و باد، 53گ، 13 سطر، اندازه: 19×31 سم [اهدائي رهبر: 251-8]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 14 صفر 1210ق؛ جلد: تيماج قرمز ضربي، 144گ، مختلف السطر، اندازه: 11/5×19 سم [ف: 220-1]
اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4
همان نسخه بالا [نشريه: 902-11]
آغاز: برابر؛ انجام: و قواي نفساني افسرده و عاطل سر در جيب خمول كشيده اند اكنون عاجز و ناتوان
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ مصحح؛ جلد: گالينگور مشكي.، 56گ، 19 سطر، اندازه: 14×22 سم [ف: 47-20]
بي كا، بي تا [د.ث. مجلس]
بي كا، بي تا، خريداري از امرالله صفري [رايانه]
بي كا، بي تا، خريداري از سهيلا چاره دار [رايانه]
تذكره اختر- انجمن آرا
taḏkirat-ul i×wān
تبريزي، تاج الدين ابوالحسن علي، ق 8 قمري
(tabrīzī, tāj-od-dīn ab-ol-hasan ‘alī (- 14c
بخش هايي از چند کتاب در فضايل و مناقب و تاريخ ائمه (علیهم السلام) در نسخه حاضر کنار هم صحافي شده است اين بخش ها پراکنده و در معجزات و فضايل ائمه (علیهم السلام) خصوصاً فضايل امام علي و اثبات امامت آن حضرت است. در چند «مقدمه» و سه «باب».
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 26/8
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 8؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج مشكي، 38ص (221-258)، 23 سطر (10×15)، اندازه: 15×20 سم [سنا: ف: 1-13]
taḏkirat-ul i×wān
رفسنجاني، محمد علي بن زين العابدين، ق 13 قمري
(rafsanjānī, mohammad ‘alī-ye-bn-e zeyn-ol-‘ābedīn (-19c
مؤلف كه از پيروان مسلك شيخيه و شاگردان محمد كريم خان كرماني است، رساله حاضر را در رفع اختلافات بين پيروان اين فرقه، نگاشته است. در آن به دفعات از شيخ احمد احسايي و سيد كاظم رشتي و كريم خان كرماني ياد مي كند. در يک «مقدمه» و دو «فصل».
آغاز: سپاس و ستايش برون از چند و چون شايسته و شايان پاك يزدان بي چند و چون است كه عالميان را بنعمت هاي جاويدان رهنماست
انجام: و سلام علي عباده الذين اصطفي و علي من اتبع الهدي و
تجنب عن مسالك المهالك و الردي و لعنة الله علي اهل الفوايد و الهوي تمام شد
[نسخه هاي منزوي 912/2؛ دنا 1056/2؛ فهرستواره منزوي 193/9]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: حسين بن محمد، تا: 29 رمضان 1295ق؛ جلد: تيماج مشكي، 102گ (113پ-214ر)، 16 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 1-265]
آغاز: برابر؛ انجام: بر دست مؤلفش محمد علي بن زين العابدين في يوم سه شنبه بيست و دوم شهر مبارک رجب 1295.
خط: شكسته، نستعليق، كا: ابراهيم بن حاجي ميرزا عبدالوهاب محمد حسين خان شيباني كاشاني، تا: 17ربيع الثاني 1298ق، براي آقا سيد محمد؛ كاغذ: کاغذ فرنگي، جلد: ميشن کبود، 156گ، 12 سطر، اندازه:11/3×17/5 سم [ف: 117-2]
taḏkirat-ul i×wān
سليمان ميرزا قاجار، ق 13 قمري
(soleymān mīrzā qājār (- 19c
رساله اي است در رد صوفيه، و گفتگو درباره فرقه هاي: حلولي، اتحادي، واصليه، حبيبة، ولائية، مشارکيه، شمراخيه، ملامتيه، مباحية، حالية، حورية، واقفية، تسليميه، نظريه، کاملية، الهامية، نوريه، باطنيه، عشاقية، جمهورية، و نعمة اللهية. مؤلف می گويد: در عنفوان شباب، خود را تخليه كرده و با هريك از اهل مذاهب و ملل مباحثه و مجادله كرده و اين كتاب را در رد صوفيان در پنج «باب» نوشته: 1. در احاديثي از چهارده معصوم در طعن آنان؛ 2. مذاهب صوفيه، در بيست و دو فصل؛ 3. فساد مذهب وحدتيه و حلوليه و اتحاديه، در هفت فصل؛ 4. بدعت ها و خصايص ايشان، در شش فصل؛ 5. احوال بعضي مشايخ و مرشدين، در هفت فصل.
آغاز: زيباتر حرفي كه طرف آفاق را مفوه سازد و چهره اوراق را مموه ستايش يزداني است يگانه كه با دو حرف كاف و نون سه گونه موجود را از احشيخ چهارگانه پديد آورد
انجام: و دائم مشغول به خواندن هزلياتند و غيرمعتقد شرعيات قدضلوا ضلالاً بعيداً و خسروا خسراناً مبيناً.
چاپ: مشار فارسي، ج 1، ص 1237؛ تهران، سنگي، بي ناشر، 1279ق، خشتي؛ [تهران]، سنگي، 1279، خشتي
[نسخه هاي منزوي 1724/2؛ الذريعة 28/4رقم 90؛ دنا 1056/2 (نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ جلد: مقوايي، 55گ (1پ-55ر)، 15 سطر، اندازه: 18×22 سم [ف مخ: 315-1]
آغاز: گردد يا زايل شود يا از رنگي برنگي و صفتي بصفتي مبدل شود از زياده بسوي نقصان و از نقصان بسوي زياده رود فانه لم يزل و لايزال... فصل سيم در بعضي از روايات است که اين طايفه استدلال بر وحدت وجود مي کنند؛ انجام: برابر
از فصل سوم از باب سوم تا آخر کتاب؛ خط: نستعليق، كا: جلال الدين حسيني، تا: سه شنبه 4 جمادي الاول 1270ق؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: مقوا، عطف پارچه، 37گ، 18 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف مخ: 1-109]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ معرب و نستعليق، كا: عبدالعلي بن ميرزا محمد حسين نائيني اصفهاني، تا: 20 ذيحجه 1288ق، جا: تبريز ؛ ركابه دار؛ جلد: تيماج قهوه اي، 95گ، 13 سطر، اندازه: 12×21/5 سم [ف: 164-30]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق مخلوط به شكسته، بي كا، تا: ربيع الاول 1302ق؛ 61گ (41پ-101پ)، [ف: 1-51]
خط: نستعليق، كا: عنايت الله بن ميرزا آقا اوغلبيكي زنجاني، تا: 1302ق، جلد: تيماج قهوه اي، 61گ (1پ-61پ)، اندازه: 21×17 سم [ف: 9-304]
آغاز: طريق نجات و صراط رشاد بانسان آن سان آموخت كه از مدارج دانش و معارج بينش سير تواند نمود؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: 22 محرم 1313ق؛ افتادگي: آغاز؛ 72گ، 14 سطر، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 165-4]
آغاز: بسمله. چون بر هر فردي از افراد عباد و هر ذي عقلي از اولو الالباب كه بدائره تكليف پاي نهاد؛ انجام: پوشيد جامه هاي نفيس را (ننوشته مانده در فصل سيم)
خط: نستعليق، كا: عبدالكريم طالقاني ديزاني، بي تا؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: تيماج مشكي، 17ص (18-2)، 12 سطر (12×16)، اندازه: 18×23 سم [ف: 14-3538]
taḏkirat-ul i×wān
ورنوسفادراني، محمد حسن بن محمد كاظم، ق13 قمري
varnūsfāderānī, mohammad hasan ebn-e mohammad
(kāzem (- 19c
تاريخ تأليف: 1245ق
كتاب حديثي مفصل، برگرفته از كتاب هاي بحار الانوار، كافي، من لا يحضره الفقيه، جامع الاخبار و آثار ديگر، در يك «مقدمه»، شصت و پنج «باب» و يك «خاتمه»: مقدمه: داراي پنج «فصل»: 1) معرفة الله، 2) توحيد و صفات، 3) عدل، 4) نبوت، 5) امامت و معاد؛ باب 1. عقل و جهل و ازاعه؛ 2. علم؛ ... 20. بكاء و اكل مال يتيم باب؛ ... 30. قناعت و كفاف و طمع؛ ... 40. فقر؛ ... 50. ريا و رشوه؛ ... 60. حج؛ ... 65. اخبار متفرقه؛ خاتمه: در پنج «فصل» در امامت و خلافت. مسوده اين كتاب ظاهراً به سال 1245ق و مبيضه آن در سال 1262ق از سوي مؤلف كتابت شده، وي تفسيري نيز بر قرآن كريم نگاشته است و طبق يادداشت هايي كه به خط او در انجام نسخه آمده، زاد روز وي سال 1201ق است و تا سال 1273ق زنده بوده است.
[دنا 1056/2؛ طبقات اعلام الشيعة (الكرام البررة): 349/2؛ معجم المؤلفين: 218/9]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 12784
آغاز: الحمد الله سهل لنا منهج المثوبات و بين لنا مايوجب سمو الدرجات... اما بعد فيقول العبد الخاطي الراجي... اني جمعت هذه الاخبار من كتب المعتبرة بين العلماء الاخيار؛ انجام: و نعم ما قيل:
ان كان ابليس اغوي الناس كلهم ** فانت يا عمر اغويت ابليساً.
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: 1262ق؛ محشي با نشان «منه» و غير آن، مصحح؛ وقف نامه مؤلف؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي با ترنج و سرترنج، 183گ، (3-185)، 26-23 سطر (10×15)، اندازه: 15×21 سم [ف: 32-471]
taḏkirat-ul i×wān
نعمت اللهي كاشاني، جعفر، ق 14 قمري
(ne‘mat-ol-lāhī kāšānī, ja‘far (- 20c
شبهات مربوط به صوفيان است و اشكالاتي كه متشرعان به ايشان دارند با پاسخ آن ها در چند «فصل». در آن از حاج سيد حسين مجتهد ترك و حاج ميرزا محمد حسن شيرازي و شيخ زين العابدين مازندراني و آخوند ملا محمد ايرواني و آخوند ملاحسين اردكاني و از علماي مشهد حاجي ميرزا نصرالله و حاجي ملاعبدالله بيدگلي كه مؤلف با آنان درباره تصوف گفتگو كرده بود ياد مي شود. كتاب پس از درگذشت اين دانشمندان تأليف شده است.
آغاز: بسمله. الحمدلله و الصلاة علي اشرف خلقه... و بعد بر طالبان طريق توفيق و تشنگان رحيق تحقيق پوشيده نماند كه... در اين زمان درباره حقير فقير خاطي جعفر النعمت اللهي البرزكي الكاشاني و آشنايان و احباب اين فقير طعن و قدح بلكه تكفير و نسبت ارتداد از جمعي صادر شد... و حال زياده بر يك سال است كه آن چه تأمل كردم و سبب و غرض از اين مطلب را خواستم بفهم چيزي بدست نيامد
[دنا 1056/2؛ فهرستواره منزوي 2056/3]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 10991
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ 455ص، 15 سطر، قطع: جانمازي [ميراث شهاب: س 9 ش 7-2]
قم؛ لاجوردي، سيد مهدي؛ شماره نسخه: 21
همان نسخه بالا [چند نسخه-ف: 107]
taḏkirat-ul i×wān
گزارشي داده نشده
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 25561
tazkerat-ol e×vān le-šerk-eš šaytān
قزويني، عبدالوهاب بن محمد علي، ق 13 قمري
(qazvīnī, ‘abd-ol-vahhāb ebn-e mohammad ‘alī (- 19c
تاريخ تأليف: ذيقعده 1249ق
مؤلف نگارنده «علم الهداية في غياهب الظلمات لادراك الاحكام الشرعية» و مجاز از صاحب مفتاح الكرامة در 1225 است.
فتحعلي شاه قاجار بهوسيله يكي از اطرافيانش سؤالي با اين صورت طرح كرده است: «آيا شيطان مشرك است يا نه به اين معني كه خود احدي را شريك باري تعالي قرار داده بود يا نه و اين كه همه مشركين به اغواي او شرك آوردند آيا او را هم مشرك مي توان گفت يا نه، و ديگر نبردن يك فرمان از جناب احديت موجب شرك مي شود يا خير؟»
مؤلف اين رساله پاسخ اين سؤال را شفاهاً اين طور داده بود: «ان الشرك الجلي المعروف من القول بتعدد الاله صريحا غير ظاهر في حقه و لكنه مشرك بالشرك الخفي المعروف مع كفره بالنص الجلي و غير موحد بالوجه العقلي المرضي و الدليل النقلي القطعي». سپس متوجه شده است كه يكي از فضلا و فقهاي معاصرش كه ساكن تهران بوده در پاسخ اين سؤال اين طور نوشته است: «شيطان مشرك نبوده و نيست بلكه در كمال معرفت و نهايت مرحله توحيد است جنبه استكباري كه در او بود مانع از
اطاعت از مرحله سجود شد و عصيان ورزيد چنان كه صريح آيه «ابي و استكبر و كان من الكافرين» آن است كه كافر شد و تأمل در وجه كفر است آيا آن كه عدم سجود بر آدم از روي تكبر بر آدم چنان كه ظاهر آيه «خلقتني من نار و خلقته من طين» است و شايد وجه كفر اعتراض بر حكمت پروردگار باشد و اين كه نبايست من اين كار را بكنم كه بنا بر اين كافر شد و به علت اين كه مشركين به اغواي او مشرك شده اند او را مشرك نمي توان گفت و نبردن فرمان موجب شرك نيست». مؤلف پس از اطلاع از اين پاسخ شديداً آن را تخطئه مي كند و آن فقيه مذكور هم ورقه ديگري در تأكيد پاسخ قبلي مي نويسد. اين رساله پاسخ تفصيلي مؤلف به آن سؤال و رد همين پاسخ است: در سه «مقدمه» و يك «مطلب» و يك «خاتمه»: مقدمه 1. في الاشارة بحقيقة الايمان و الكفر علي وجه الايجاز بالعقل و نقل الكتاب و السنة و الاجماع؛ مقدمه 2. في الاشارة الي التوحيد و حقيقته و مراتبه و الشرك و ماهيته و مراتبه و مقابلته مع التوحيد و الفرق بين الشرك المغفور الفرعي و الشرك الاصلي الموجب للخلود في النار و بيان الفرق بينه و بين الكفر و اتحادهما مصداقا و ان اختلفنا مفهوماً؛ مقدمه 3. في معرفة الشيطان عرفاً و شرعاً و عقلاً ليعرفني الله مكايده و يحفظني عن همزاته؛ المطلب في اثبات انه لعنة الله جهل مطلق... فهو جامع لمجامع الكفر و الشرك؛ الخاتمه في الاشارة بهفوات جواب ذلك الفاضل و مفاسده و القول بان الرجيم من الموحدين او من العارفين انما هو من بعض المتصوفة المخذولين المنكرين لخلود الكفار في الجحيم فعفل و كتب في الجواب من غير تامل و التفات الي اصول الدين المبين.
آغاز: الحمد لوليه و الصلوة علي صفيه ثم علي وليه
انجام: و هنا لنختم المقال بحمدالله الملك المتعال
[الذريعه ج 268/279/6؛ خاتمة الطبع متاجر مفتاح الكرامة- فوائد الرضوية ج 261/1؛ دنا 1057/2 (3 نسخه)؛ اعلام الشيعه 2:1435؛ فهرستواره منزوي [193/9]
آغاز و انجام: برابر؛ و انا العبد الجاني عبدالوهاب الشريف بن الحاج محمد علي القزويني عفي الله عنهما و وقع الفراغ منه في شهر ذيقعدة الحرام (1249)
خط: نسخ خوش، كاتب = مؤلف، تا: 1249ق؛ كاغذ: سفيد مهره زده، جلد: پارچه و تيماج، 72ص، 15-14 سطر، اندازه: 14/5×21/5 سم [فهرست عراقي: 294-1]
آغاز: الحمد لوليه و الصلوة علي صفيه ثم علي وليه؛ انجام: و هنا لنختم المقال بحمدالله الملك المتعال... .
خط: نسخ، كاتب = مؤلف (شايد)، بي تا؛ 36گ، 15 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 2-25]
خط: نسخ خوش، بي كا، تا: 1250ق؛ مصحح؛ 23گ (198پ-220پ)، 16 سطر (8/8×14/5)، اندازه: 14/5×21 سم [رايانه]
’taḏkirat-ul udabā
نخست قواعد شعري و بديع است، سپس نامه هاي ادبا که از «اکمال البلاغة» يزدادي هم در آن هست (ادبيات 397/1)، سپس امثله عربي و سرگذشت و ترجمه احوال شعرا و يک ديوان. و نسخه از حرف الف تا راء است. چنين است فهرست نامه هاي ادبا مانند قابوس و صاحب و ديگران:
1- هذه الرسالة لشمس المعالي قابوس بن وشمگير الي وزير العتبي بخراسان في تأخر الجواب و ابطاء الرسول.
2- اخري له کتبها لابن العميد يذکر فيها انه عرض عليه کلامه، و مدحه.
3- اخري کتبها الي الوزير العتبي يندبه لا غاثة شخص.
4- اخري له الي الصاحب ليعاتبه علي تأخير امر کلفه به و يستعجله في اتمامه.
5- هذا جواب الصاحب له يعتذر اليه.
6- اخري له الي الصاحب و کان قد [ارسل] اليه رسولا فطال مکثه عنده.
7- هذا جواب الصاحب اليه و ما احلاه.
8- اخري له کتبها الي الصاحب يشکر فيها جميل فعله.
9- اخري له ايضا الي الصاحب و کان ارسل بها ابا العباس في امر کلفه به.
10- هذا جواب الصاحب اليه عن هذه الرسالة.
11- اخري له الي الصاحب يذکر فيها اصابة رأيه في الرسالة السابقة.
12- هذا جواب الصاحب اليه عن هذه الرسالة.
13- اخري کتبها الي الصاحب جواباً عن رسالة.
14- اخري له الي الصاحب يعاتبه علي عدم صفائه بعد.
15- هذا جواب الصاحب اليه يعتذر و ينتصل مما تهمه به.
16- اخري کتبها الي الصاحب و قد ورد البشير انه ولد للصاحب ولد ثم ورد آخر انها بنت.
17- هذه الرسالة کتبها ابو اسحق ابراهيم بن هلال الصابي الي الصاحب کافي الکفات اسمعيل بن عباد و جواباً کما کتبه اليه يستدعيه بالمصير الي حضرته فکتبت علي عنوانها...
18- هذه الرسالة کتبها الصاحب کافي الکفاة اسمعيل بن عباد الي عامله باصبهان يامر فيها ان ينهض هو و من تحت ولايته و يکونوا مع العسکر الذي انفذه الصاحب من قبله لحرب الخسروية و الجرجانية و هما طائفتان من الاکراد.
19- هذه الرسالة ارسلها ابوالفضل احمد بن الحسين الملقب بالبديع الهمداني الي والده من سجستان يشکر بها الملک العادل خلف بن احمد و هي من ابدع الرسائل.
20- هذه رقعة کتبها ابو حفص الوراق الي صاحب العباد.
21- هذا توقيع الصاحب علي رقعة الوراق.
22- هذا کتاب کتبه بديع الزمان الهمداني الي ابي نصر احمد بن محمد الساماني و جعله مقدمة الوفود عليه و نال من الرغايب مما يقصر عند الوهم.
23- هذه الرسالة للفاضل الکامل محمد بن محمد بن محمد العمري المعروف بالوطواط کتبها الي بعض الخطباء.
24- و له ايضاً ارسلها الي عز الدين مفتي خراسان.
25- لمحمد بن محمد العمري المعروف بالوطواط.
26- هذه له ايضاً کتبها الي بعض الخطباء و کان يذکر بسوء العقيدة و يکثر عن التوقيع فيه.
27- لرشيد الدين محمد بن محمد العمري المعروف بالوطواط الي کاتب بن احمد و کان؟ احمد علي دواته.
28- لابي الفضل احمد بن الحسين الهمداني کتبها الي ابي الطيب سهل بن محمد الصعلوکي.
29- اخري له ايضاً کتبها الي ابي القاسم علي بن احمد يشکر بها القاضي ابابکر الخيري.
30- لابي سعد بن خلف الهمداني و يقال انه نقل ديوان الحماسة من النظم الي النثر و منه ما وقفت عليه و هو هذا... ؟
31- لمحمد بن عبدالجبار العتبي کتبها الي صديق و قد اهدي اليه معها سيفا.
32- لابي المعالي قابوس بن وشمگير الي ابراهيم بن هلال الصابي يسئله اصطرلابه و شيئاً من آلات الرصد و الهيئة.
33- هذا جواب الصابي له و قد ارسل ما طلبه منه.
34- لابي الفضل احمد بن الحسين الهمداني الي بعض الصدور في معايب شعر ابي بکر الخوارزمي.
35- و له ايضاً کتبها الي الشيخ محمد بن سليمان.
36- لابي المعالي قابوس بن وشمگير کتبها الي الرئيس ابي الفضل بن العميد.
37- لمحمد بن محمد بن العمري المعروف بالوطواط کتبها الي بعض القضا و کان القاضي يتهمه بسرقة کتبه في وقعة مرو.
38- و له ايضاً کتبها الي بعض الصدور جواباً عن کتاب ورد منه اليه.
39- لبديع الزمان الهمداني الي بعض القضاة.
40- هذه الرسالة لشمس المعالي قابوس بن وشمگير کتبها الي الرئيس بن العمر يعزيه فيها.
41- و له ايضاً کتبها الي الوزير العتبي يعزيه فيها ايضاً.
42- اخري له کتبها الي عبد بن اسماعيل بن ميکال يعزيه فيها.
43- و له ايضاً کتبها الي الشيخ الامين علي بن الفضل يعزيه فيها.
44- ايضاً الي عبدالله بن محمد الکاتب يعزيه فيها.
45- و له ايضاً الي ابي الفتح ذي الکفايتين يعزيه فيها.
46- اخري له کتبها الي ابي عبدالله الکيا يعزيه فيها.
47- اخري له ايضاً کتبها الي الصاحب بن عباد يعزيه فيها
48- هذا جواب الصاحب عنها.
49- اخري له ابي الصاحب بن عباد کافي الکفاة يعزيه فيها.
50- هذا جواب الصاحب له.
51- هذه الرسالة لابي بکر الخوارزمي کتبها عدنان رئيس هراة يعزيه فيها بابنته و ابن اخيه
52- هذه رسالة الرئيس احمد بن ابراهيم الضبيي کتبها الي ابي علي و ابي القاسم يعزيهما فيها بوالد هما ابي الحسن العلوي.
53- لمحمد بن محمد العمري کتبها الي بعض اصدقائه يعزيه بها.
54- لابي نصر احمد بن محمد العزيز بن عبدالصمد الشيرازي کتبها الي بعض اصدقائه و کان يتهمه بالمنيه و الکبر.
55- للعلوي ابوالبرکات علي بن الحسين بن علي بن جعفر بن محمد بن الحسين بن علي بن محمد المدفون بجرجان ابن جعفر الصادق (علیه السلام) بن محمد الباقر بن علي بن الحسين عليهم الصلوة و السلام کتبها الي صديق له.
56- و له رفعه کتبها يعود فيها صديقاً له و هو کان مريضاً ايضاً.
57- من فصول کلام ابي الفضل عبيدالله بن احمد بن محمد الميکالي.
58- لابي الحسن الباخرزي کتبها علي ظهر کتاب صنفه بعض الافاضل من اصدقائه.
سپس ابوابي است در امثله عربي به ترتيب حروف تهجي از حروف الف تا حروف خاء آمده است. پس از آن شرح حال شعراء که از سيد شريف رضي آغاز و به ابوسعد موسي بن عبدالملک پايان مي يابد و محتوي ترجمه احوال 96 شاعرست که در اين دفتر گزارش شده است. پس از آن ديواني است نيمه تمام به عربي منظوم که قافيه هاي آن به ترتيب حروف تهجي مرتب گشته است و نسخه از حرف الف تا راء است.
آغاز قسمت اول: بسمله، اما بعد فقد ذهب الفحول من ارباب صناعة البديع ان الشاعر له ان يتألف في ثلثة مواضيع من القصيدة اولها المطلع؛ انجام اين قسمت: فکانک تلت علي نعمة غير مترقبه حمدت الله عليها و شکرته.
آغاز نامه ها: لما کان غرضي من تأليفي هذه المختصر جمع بعض النکات الادبية في اي باب اتفقت؛ انجام اين قسمت ناتمام: و في دعائي هذا لوسکت کفيته لاني قد سئلت الله فيک و فعل.
آغاز امثله (ناقص): ان من البيان السحر قال النبي حين و فد عليه عمر و بن الاهثم؛ انجام اين قسمت: و تعزيه الوليد بالهراوي فلا غير لديه و لا نکي
آغاز ترجمه احوال شعراء: ثم ان لما تعلق في نفسي ان اذکر في هذا المختصر ما استحسنه من شعر بعض الشعراء المجيدين المفلقن دعي تلک ان ابتدء اولا بذکر تراحمهم...
[دنا 1057/2]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 2853
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12 و 13؛ كاغذ: آهار مهره فرنگي،
جلد: میشن قهوه ای، 288گ، 17 سطر، اندازه: 14/8×21/5سم [ف: 1-92]
تذكرة الأدوية الناصري- دواسازی
tazkerat-ol advīye-ye nāserī
[دنا 1057/2]
1- همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 200/1
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1303-1304ق؛ جلد: تیماج قرمز، 269 گ (1ر-270)، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 104]
2- همدان؛ دانشگاه بوعلی: شماره نسخه: 4/2
بخش دوم کتاب «داروسازی» می باشد که مشتمل بر نوزده مقاله است و در هر مقاله اجسام و جوهريات مؤثره نباتی و حیوانی که شیوع دارند و متجانسند ذکر می شود؛ خط: نستعلیق، كا: محمود اصفهانی، تا: 1297ق، به دستور آقا میرزا ابراهیم مستشار و رئیس مجلس و نظمیه دارالخلافه (طهران)؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 68 (24ر-92ر)، 23 سطر (22×35) [ف: 9]
تذكرة الأديب في تفسير الغريب- عمدة العلم الراسخ في معرفة المنسوخ و الناسخ
tazkerat-ol arz-e nāserī = āfarīneš-nāme
کاشانی، محمد تقی بن محمد هاشم، 1256-1319 قمری
kāšānī, mohammad taqī-ye-bn-e mohammad hāšem (1840-1902)
اهدا به: ناصرالدین شاه (1264-1313ق)
تاریخ تألیف: 1284ق
کتابی در ژنولوژی جدید از مسیو فیکیه، در چگونگی آفرینش زمین و پیدایش آن و مراحلی را که طی میلیون ها سال طی نموده و گزارشی جالب از بعضی از حیوانات باستانی و کیفیت به وجود آمدن قشرهای زمین و کوه ها و معدن ها و دریاها و آتش نشان ها، بنابر کاوش های علمی دانشمندان طبیعی و جز آنان که این کتاب ترجمه آن است. قبل از شروع کتاب فهرستی از بعضی لغات فارسی و فرانسه با تلفظ آن ها در کتاب آمده است.
آغاز: کردگار برا ستاینده و آفریدگاریرا نماینده ایم که بفرط مکرمت خویش فرستادگان دانشمند و پیمبران ارجمند را براهنمایی فرومایگان منشور سروری داد....
انجام: و مطابق آن چه پلين گفته اين آفريده پنهانی در دریای قدرت آفريدگار موجود و در نظر كردگار مشهور است
[فهرستواره منزوی 3805/5؛ دنا 1057/2 (5 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بی كا، تا: يک شنبه 11 شعبان 1284ق، جا: تهران؛ كاغذ: فرنگي شكري لب طلائي، جلد: تيماج سبز، 239گ، 14سطر (9×16)، اندازه: 16/5× 26/5 سم [ف: 247-1]
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ جلد: تيماج قرمز، 192گ، 18 سطر، اندازه: 18×28 سم [ف: 1-94]
اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 272
همان نسخه بالا [نشريه: 887-11]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4544- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 70-3]
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به استناد نسخه ملي ش 246 ذكر شد؛ خط: نسخ، بی كا، بي تا؛ تملک: سليمان قلي بن جعفر به تاريخ 1323؛ جلد: تيماج نيلي، 225 گ، 14 سطر، اندازه: 16×25/5 سم [ف: 280-11]
tazkere-ye estarābād va gorgān = š.-e hāl-e odabā’ va ‘olamā’-e estarābād = rejāl-e estarābād
برهان استرآبادي، محمد صالح بن محمد تقي، ق 14 قمري
borhān-e estarābādī, mohammad sāleh ebn-e mohammad taqī (- 20c)
به دستور: ناصرالدين شاه و علي قلي ميرزا حاكم استرآباد و گرگان
تاريخ تأليف: 28 رجب 1294ق
شرح حال 97 تن از علما و ادباي شهر استرآباد كه 28 تن آن ها شاعر اند و بقيه از محدثان و فقيهان و عالمان و عارفان آن ديارند. در سال 1294ق به دستور ناصرالدين شاه قاجار و امر علينقي ميرزا اعتضادالسلطنه وزير علوم و صنايع و معادن و اشارت جهانسوز ميرزا حكمران استرآباد و گرگان تاليف شده، و مؤلف زندگي نامه خود را در پايان رساله آورده است.
آغاز: بهترين گل ها و نيکوترين شکوفه ها که تماشائيان گلستان وب وستان وجود از شاخسار معرفت و علم بقدر مقدور اجتناء نمايند و از استشمام آن مشام عقول و نفوس و ارواح تقويت يافته
انجام: جاويد باد دولت شهزاده تا خدا ** گويد کنون قيامت
کبری برآورم
چاپ: در ضمن مجموع «استر آباد نامه» به چاپ رسیده است
[دنا 1057/2؛ فهرستواره منزوی 1922/3 با عنوان «شرح حال ادبای استر آباد» و 1866/3، و استر آباد نامه 105- 213]
1- قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2277/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور سبز با عطف پارچه سیاه، 49گ، 16 سطر، اندازه: 17×23 سم (ف: 1181-3)
2- تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4330/1
کا: عباس بن ميرزا محسن تویسرکانی، تا: رجب 1294ق؛ تملک: کتاب خانه علی قلی اعتضاد السلطنه در 1294؛ کاغذ: فرنگی متن و حاشیه، جلد: میشن قرمز، اندازه: 22/2×34/6 سم [ف: 355-7]
3- مشهد الهیات؛ شماره نسخه: 21379/1
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: آقای احمد گلچین معانی، بی تا، کاغذ: مشقی خط دار، جلد: مقوا سبز عطف تیماج مشکی، 19 سطر (11/5×18/5)، اندازه: 17×22سم [ف: 652-2]
4- قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 5861
آغاز: برابر؛ انجام: تیره ترش از خشت خام است آینه آیش آتش
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، 75 گ، 14سطر، اندازه: 12×20/5 سم [ف: 15-246]
tazkere-ye eshāq beyk = tazkere-ye šo‘arā = olfatkade = dāneškade = tazkere-ye ‘ozrī
بیگدلی شاملو، اسحاق بن آقا خان،- 1185 قمری
bīgdelī-ye šāmlū, eshāq ebn-e āqā ×ān (- 1772)
جنگ و تذکره مانندی است گردآوری اسحاق بیک برادر کوچک تر حاج لطفعلی آذر بیگدلی شاملو، مؤلف آتشکده و در جوانی در گذشته، در غزل سرایی با سلیقه بوده و به «عذری» تخلص می کرده است. اسحاق بیک این تذکره را چهار بخش نموده: 1. قصائد، 2. مقطعات، 3. غزلیات، 4. رباعیات، و در هر یک از بخش ها ابیات شعرای نام برده شده در آتشکده را با مراعات حروف اواخر آن ها به ترتیب حروف تهجی مرتب نموده و حدود 7200 بیت در این تذکره وجود دارد.
نام شعرایی که شعرشان در این تذکره آمده عبارتند از: عاشق اصفهانی؛ شاپور طهرانی، خاقانی، آذر بیگدلی، انوری ابیوردی، ابو الفرج رونی، نظیری، طبیب اصفهانی، عرفی شیرازی، سیف اسفرنگ، عصمت بخارائی، سنانی، مسعود سعد سلمان، رشید الدین و طواط، سید محمد شعله اصفهانی، ابوالعلاء گنجه، عنصری، عبدالواسع جبلی، جما الدين عبد الرزاق، ظهير الدين فاریابی، سعدی، حسن دهلوی، میر سید علی مشتاق اصفهانی، طوفان هزار جریبی، وحشی بافقی، زلالی کرمانی، شمس الدین طوسی، سلمان ساوجی، ترک خجندی، ملا امید طهرانی، بنائی هروی، شعله اصفهانی، آذر شاملو، نظام استر آبادی اثیر الدین اخسیکتی، سید ذوالفقار شیروانی، فرضی سیستانی، امامی هروی، کمال الدین اسماعیل اصفهانی، ادیب صابری ترمذی بدخشانی، عمعق بخارانی، حکیم قطران، حکیم سوزنی سمرقندی، سلمان ساوجی، فردوسی طوسی، محمد قلی سلیم شاملو، مشتاق اصفهانی، شرف الدین شفروه اصفهانی، ملا اهلی شیرازی، طفیلی جلایری، نظام استر آبادی، مایلی شاملو، خبازی نیشابوری، مجیر الدین بیلقاني، جمال الدين عبد الرزاق اصفهانی، اثير الدین اومانی (از محال همدان)، امیر خسرو دهلوی، فرید الدین احول اصفهانی، عارف طهرانی، خواجه عصمت بخارائی، اشرفی سمر قندی، لاله خاتون، صداقی استر آبادی، ملا محتشم کاشانی، رفیع الدین اصفهانی، رفیق اصفهانی، سید حسن غزنوی، قیدی شیروانی، اوحدی مراغه، انیسی جنابذی، بیانی کرمانی، عمادی شهریاری، شیخ فرید الدین رازی، قاضی نور اصفهانی، طالب آملی، اقاجی بخارائی، مختاری غزنوی، شهاب الدین غزنوی، شیخ ابو العباس، رضی الدین نیشابوری، حکیم ابوالحسن رودگی بخارائی، سید محمد شعله اصفهانی، عبد الرزاق جبلی، سیفی نیشابوری، شرر شیرازی، داغی تفرشی، فریدی شیرازی، سراج الدین بلخی، فطرت طوسی، طیان بمی، میرزا شرف جهان تبریزی، عبید زکانی (زکان از محال قزوین)، سلطان ابو سعد ابوالخیر، بنایی هروی، مصاحی نائینی، ادیب صابر ترمدی، حکیم از رقی، ناصر خسرو اصفهانی، ایامی هروی، کاتبی ترشیزی، میرزا عبدالباقی طبیب، آغاجی بخارائی، فلکی شروانی، قاضی رکن الدین دعوی قمی، شهاب الدين سمر قندی، شنی تکلو، ولی دشت بیاضی، شاه طاهر همدانی مشهو بدکنی، سید دو الفقار شیروانی. ادیب صابر ترمذی، بدیعی تبریزی، القاص میرزای صفوی، سایل رازی، ابوالفرج مهنوی، مایل نیریزی، فروغی استرآبادی، راهب اصفهانی، بدر الدین جاجرمی،ملا امید طهرانی، فصیحی تبریزی، رضی الدین نیشابوری، عارف طهرانی، قاصری رازی، هلالی جغتایی، شهاب الدین غزنوی، رفیع الدین اصفهانی، سید ذوالفقار شیروانی، منوچهر شصت گله بلخی (= منوچهری)، میر مشتاق اصفهانی، جوهر زر گربخارایی، ضیاء الدین خجندی، سراج الدین بلخی، کلامی هروی، لامعی جرجانی، شهاب الدین منشی اصفهانی، عجیبی جرجانی، جلال الدین در کانی، عماد الدین خانی (= خوانی)، کاتبی ترشیزی، سعد اصفهانی، میلی ترک، علی شهاب تبریزی، محبت الدین جرجانی، سراج الدین محمد قزوینی، حاجی رکن الدین، میر ابوالقاسم فندرسکی، دقیقی سمر قندی، خواجه احمد بیک تبریزی، حیدری تبریزی، مشرقی طوسی، سیری جربادقانی، زمانا نقاش اصفهانی، حکیم ازرقی هروی
سلمان ساوجي، شمس الدين قمي، كليمي قمي، مير عبدالحسين استر آبادي، طبيبي قزويني، مسعود سعد سلمان جرجاني، رشتي، شيخ نجم الدين كبري خوارزمي، خواجه كمال خجندي، بساطي سمر قندي، عتيقي سمرقندي، رشيدي سمرقندي، مختاري غزنوي، سعدي، انوري، ميرز جعفر راهب اصفهاني، شيخ نجم الدين رازي، شيخ سوري شيرازي، مير صفي نشابوري، بيكس شيرازي، اثير الدين اوماني، ابو علي سينا، محمد سليم شاملو، حياتي تركمان، نظام الملك بنائي هروي، ابدال بلخي، ركن الدين قبائي، جوهري تبريزي، رجائي اصفهاني، ضياء اصفهاني، ناصر خسرو، مسيح كاشي، عشرتي يزدي، عياني استر آبادي، رفيعي كاشي، جغتائي، بهرام خان بهارلو، ابن يمين، اديب صابر، عصار تبريزي، شهاب الدين غزنوي، سراج الدين قزويني، شيخ ابوالحسن شهيدي بلخي، حسن دهلوي، شرقي طوسي، ميرزا شرفخان تبريزي، ناصر خسرو اصفهاني، امام فخر رازي، رفيعي كاشاني، سيد جلال عضد يزدي، مير غياث الدين منصور شيرازي، فيضي دكني، مظهر كشميري، نيازي خليفه سلطاني،حسن قمي، حكيم شفائي، ميرزا حاتم بك، صبوحي هروي ف قدسي طوسي، جمالي آشتياني، طبري اصفهاني، قسمت افشار، غديري بيگدلي، صهباي قمي، طوفان هزار جريبي، درويش مجيدطالقاني، هاتف ميلي ترك، آهي جغتائي، مولوي، ضميري اصفهاني، عبدالله خان پادشاه تركستان، شريف تبريزي، امير خسرو دهلوي، شيخ محمد علي حزين لاهيجي، اهلي شيرازي، صباحي بيدگلي، اشرف مازندراني، مير صمدي طهراني، شيخ علي نقي كمره، امير صالح، نشاط قمي، قاضي قلندر اصفهاني، بديع الزمان ميرزا ولد سلطان حسين ميرزا بايقرا، ميرزا اسدالله تبريز، صفائي افشار، حياتي كاشي، رفيعي كاشاني، باب فغاني شيرازی، مير حضور قمي، رفيق اصفهاني، صافي اصفهاني، حاجت شيرازي، آهي اصفهاني، حكيم سعيد خان قمي، ذوقي اردستاني، سنجر كاشي، ميرزا اشرفجهان تبريزي، غيرت اصفهاني، شجاع كاشي نادم گيلاني، امير شاه سبزواري، قراري گيلاني، سيفي بخارائي، امير همايون اسفرايني، ظهوري ترشيزي، نگاري سبزواري، مير سيد علي مشتاق اصفهاني، باب كمال خجند، حسن دهلوي، ميرزا احمد قزويني، صادقي افشار، ادائي يزدي، سهيلي جغتائي، طوفي تبريزي، فصيحي تبريزي، دانش طوسي، حيدر، اسير اصفهاني، ضميري اصفهاني، لطفي طهراني، مير خسرو قمي، مير حضوري قمي، دو كی قمی، ملك قمي، نرگس ابهري، مير رضي ارتيماني، كاتب يزدي، فاخر بهبهاني، عالمي دارالبجردي، نظام دست غيب شيرازي، غیاثي لاهيجي، ناصر عليخان هندي، خواجه زاده كابلي، حسامي قراكلي، هاشمي بخارائي، غالب عليخان اصفهاني، عزتي طوسي، فيض گيلاني، منصف شيرازي، صهباي قمي، زكي همداني. ميرو الهي قمي، آفرين اصفهاني، مير حضوري قمي، صابر طوسي ف فصيحي تبريزي، شريف كاشي، حسين خان زرگر اصفهاني، مر محسن طوسي، نوعي خبوشاني، رهبان اصفهاني، نايب تفرشي، مؤمن استر آبادي، غديري بيگدلي، وحيد قزويني، سامي ف قبلاي بك ترك، قاسيمي نيشابوري، حقيري تبريزي، قبائي جغتائي، نزاري طوسي، نشاط قمي، شميم اصفهاني، حزني اصفهاني، فكاري سبزواري، نيكي اصفهاني، عالي صفوي، ملك طيفور قمي، عماد شهرياری، قاضي يحيي لاهيجي، فتحي اردستاني، عشقي كاشي، روغني استرآبادي، راغب اردبيلي، ناظم هروي، فهيمي كاشاني، حسامي قراكلي، وصالي، غيرتي تكلو، مشرقي قمی، قاضي نور اصفهاني، قاضي ركن الدين، نيازي خليفه سلطاني، ضميري اصفهاني، حسن قمري، صيدي طهراني، نصيراي همداني، انوار همداني، رشكي همداني، رضي همداني، هلاكي همداني، جلال يزدی، ملا زماني يزدي، شوقي يزدی، مجتبي كازروني، قيدي تبريزي، غياث حلوائي، نظامي سبزواري، واحدي كازروني، ارشد كازروني، قايمي كازروني، غني كشميري، اثير الدين اخسيكتي، اشرفي سمر قندي، جذبه كاشاني، خسرو مشهدي، نادم كلاني، دبيري اصفهاني استر آبادي، نسبتي طوسي، رفيع الدين جزني، فسوني تبريزي، سيري جرپادقاني، مير نصيبي رازي، سوزي ساوجي، قاضي مسيح الدين ساوجي، حسن قمي، كليم سعيد خان قمي، سلطان قمي، مير شهيدي قمي، علائي آشتياني، فرقي قمي، مير مقبول قمي، ميرزا طاهر وحيد قزويني، ادهم كاشي، سليمي كاشي، رضائي كاشي، طهماسب كاشاني، نادم گيلاني، ملا عبدالواسع دامي، كاكائي قزويني، فارغي غزويني، شعيب اصفهاني، اوچي اصفهاني، عالمي دارابجردي، ميرو الهي قمي، زلالي شيرازي، طالب آملي، پوربهاي جامي، كامي سبزواري، ناصر نجفي، مسعود ترك، پي شكي تبريزي، حكيم شفاي اصفهاني، سوري اصفهاني، يعقوب ساوجي، عبدي جنا بذي، هجري تفرشي، سرور قزويني، بياني كراماني، قراري گيلاني، شباب و راميني، فوچي نشابوري، شيخ فخر الدين عراقي، مصلح اصفهاني، شيخ اميني قزويني، ملا اميدي طهراني، كاهي اصفهاني، درويش طالقاني، حياتي كاشاني، تجلي بخارائي، قاضي قلندر، نثاري تبريزي، وركي قمي، مشربي طوسي، فرج الله خان شوشتري، برهان اصفهاني، ولي دشت بياضي، صبري زواره، ماني شيرازي، رحيمي، دردي افشار،سيرتي توني، نوعي خبوشاني ف اقدس طوسي، غزالي طوسي، ميرزا غياث الله اصفهاني، اگهي يزدي، حامد بهبهاني، ميرزا حسابي نظيري، شكيبي اصفهاني، مير اصيل قمي، شيخ ابو اسحق اطعمه شيرازي، عجزي تبريزي، فرخي سيستاني، كاظم قمي، سراج حكاك اصفهاني، خضري خوانساري، فضولي بغداد، جلال عضد يزدي، سعيد نقشبند يزدي، عماد فقيه كرماني، صبوحي جغتائي، جاهي صفوي، يوسف كوسه تبريزي، داعي اصفهاني، والي زاده، طار نائيني، يغماي اصفهاني، غزالي هروي، واعظ تبريي، شاهدي نشابوري، مقصود كاشاني، قربي طهراني، خواري تبريزي، خان احمد خان كمره، ميران استر
آبادي، ميرزا اسدالله تبريزي، مير مقبول قمي، خالص اصفهاني، فريب طهراني، مير نجات اصفهاني، محيي لاري، هجري تفرشي، تقي مشهور بمير شاه اصفهاني، ميرزا محمد نصيري، رهائي جنابذي، ميرزا ابواطالب سر خط نويس، عيني سمناني، مير غفور لاهيجي، دايمي استر آبادي، طبعي سيستاني، مير محسن كزازي، عبدالمولا سيچاني، ميرزا حسابي، خيالي كرد، شفيعاي شيرازي، كلامي اصفهاني، حليمي اصفهاني، تمناي شيرازي، محوي اردبيلي، خواجه عصمت بخارائي، شاه قوام الدين، ملا مكتبي بيضاوي، شرف مازندراني، طاهر طوسي، شاه رضاي طهراني، آصفي هروي، شهباي تبريزي، سالمي تركمان، حالتي تركمان، ساكت اصفهاني، حياتي قراگزلو، كاسب يزدي، جفاي كاشاني، مظفر حسين كاشاني، شاه عباس ماضي صفوي، بايرام خان بهار لو، مقصد ساوجي، غروري كاشاني، شيخ فريب شكر شنج، خواجه شمس الدين شهر جوني، هجري فرغانه، داعي انجداني، مير اويس قمي، ملا محمد صوفي اصفهاني، مظهر كشميري، اميد اصفهاني، رهي اصفهاني، شيخ آذري اسفرايني، عنوان تبريزي، ساكت قزويني اصفهاني، مخلص نراقي، خضري كاشاني، حسن بك شاملو، شاه طاهر قمي، ابن حسام نزاري قهستاني، شجاع الدين بن محمود اصفهاني، خاطر مازندراني، مهستي گنجه، ابوالفرج مروي، عثمان غزنوي، ملا مؤمن حسيني يزدي، ابو سعيد ابوالخير، ابوالفرج مروي، وصاف شيرازي، خيام، شيخ احمد جام، وجهي اصفهاني، مجد الدين همگر شيرازي، فريد الدين احول اصفهاني، ميرزا محمد نصير طبيب اصفهاني، خواجه نصير الدين طوسي، باب افضل كاشاني، شيخ سعد الدين حموي، شمس الدين كرت، مجير الدين بيلقاني، امير فحر الدين مسعود، سيد محمد جامه باف طوسي، باب عراقي، عزالدين محمود كاشاني، ابواسمعيل ترمدي، شيخ شمس الدين، آقا صادق تفرشي، مهري زن حكيم عبدالعزيز، با يزيد بسطامي، مشيري عامري، شيخ نجم الدين رازي، فردوسي، لطف علي بيك سامي، شعوري كاشاني، سيد احمد خان عرب فارسي، زين الدين علي خبوشاني، تاج الدين باخزري، يحيي ابن محمد، قاضي مجد الدين، شيخ بهائي، سبحاني گيلاني، ملا محمد صوفي اصفهاني، مير حسين سادات، قاسمي، عتيقي سمر قندي، خواجه حبيب الله اصفهاني، ابن يمين، موحد، شطاح شيرازي، عبيد زاكاني، قاضي اسد كاشاني، بدر الدين جاجرمي، خواجو كرماني امام قليخان، لطف الله نشابوري، شوقي تبريزي، پوربهاي جامي، عطار، ابو اسمعيل ترمدي، عتابي جرپادقاني، شوخي خونساري، شاه طاهر انجداني، سالك يزدي، ملا محسن فيض، مطربه كاشغري، شاه شجاع مظفر، سايل طهراني، جاهي صفوي، سيف الدين اسفرنگ، صفر بك زند، سيد محمود پورياي ولي خوارزمي، سيد نعمت الله ولي كرماني، رفيع الدين كرماني، مشرب عامري، يد محمد نجفي، فارغي شيرازي، شاه سنجان؛ زنده پيل احمد جام، روحاني سمر قندي، القاص ميرزاي صفوي، عسجدي سمر قندي، درويش شاهكي، طغرل مكتبي، شرف الدين علي بافقي، قاضي مجد الدين فسائي، مصيب خان تكلو، خواجه آقائي همداني، امير علاء الدوله، مير معصوم كاشاني.
آغاز: تاجر عشقم به كف مايه و سودم وفا ** تا كه شود مشتري تا چه دهد در بهار
[دنا 1057/2 (48 نسخه)؛ فهرستواره 590/10]
آغاز: برابر؛ انجام: گر بر شكمت نهند تيزي ندهي.
خط: شكسته نستعليق، كا: رجبعلي، تا: قرن 11، جهت كرمعلي خان پسر بهادرخان يكي از اميران هند؛ با چند سرلوح بسيار زيبا، مجدول؛ كاغذ: ترمه، جلد: تيماج مشكي، 520 ص، 16 سطر، اندازه 14×23 سم [ف: 124-2]
آغاز نسخه: آب هنرش پست كند آتش فتنه ** باد ظفرش روح دهد شير علم را؛ انجام: عشق و درويش و انگشت نمايي و ملامت ** همه سهلست تحمل نتوان بار جدايي
خط: نستعليق تحريري، بي كا، تا: قرن 12؛ افتادگي: آغاز؛ نسخه مذيل است به: 1- گلشن راز، شبستري، محمود بن عبدالكريم، 2- مثنوي پير و جوان از ميرزا نصير و وصف شهر اصفهان. نصير اصفهاني، محمد بن عبدالله؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ: كشمير، نخودي و آبي و حنايي، جلد: ميشن دارچيني، 165گ، 15-17 سطر، اندازه: 10/3×20/3 سم [ف: 68-17]
آغاز: برابر؛ انجام: سنگي كه بدان روغن كنجد گيرد ** گر برشكمت نهند تيزي ندهي
از آغاز تا اوايل حرف (تا)؛ خط: نستعليق دو خط، بي كا، تا: 1142ق؛ مجدول؛ واقف: ناييني؛ كاغذ: سفيد فرنگي آهار مهره، 15، جلد: چرمي قهوه اي، 279 گ، 14 سطر (9/5×15/5)، اندازه 14×21 سم [ف: 244-7]
آغاز: سلمان ساوجي: آمد سحري ندا ز ميخانه ما ** كاي رند خراباتي و ديوانه ما؛ انجام: هرگز قديم باشد جنبنده مكاني ** زين قول مي بخندد شهري و روستايي
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ قسمتي بي سروته و در هم است از تذكره اسحق؛ واقف: ناييني؛ كاغذ: تيره آهار مهره، جلد: تيماج عنابي، 115 گ، 15 سطر (7×14)، اندازه: 14/5×21/5 سم [ف: 246-7]
آغاز: باز اين چه شورشست كه درخلق عالمست ** باز اين چه نوحه و چه عزا و چه ماتمست؛ انجام: خورشيد گهي بدر شود گاه هلال ** گر عكس دهد بماه در نجفش
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: انجام؛ داراي
سرلوح؛ واقف: درة السلطنه ملكزاده كوثر؛ جلد: تيماج قهوه اي، 162 گ، ابعاد متن: 10/3×18/5، اندازه: 13/8×21 سم [ف: 246-7]
آغاز: انصاف بده تا در انصاف باز است ** غمخوارتر از گرگ شبان نيست غنم را؛ انجام: گيرم كه بخاك دان نباشي آخر ** آن به نه كه در خواطر پاكان باشي
خط: نستعليق تحريري، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز (دو برگ)؛ كاغذ: شكري فرنگي، جلد: مقوايي با عطف تيماج عنابي، 256گ، 15 سطر، اندازه: 17/5×26/8 سم [ف: 69-17]
آغاز: تاجر عشقم بكف مايه سودم وفا؛ انجام: موجود: هي هي چه نشستني چه برخواستني.
خط: نستعليق شكسته خوش، بي كا، تا: قرن 13 ؛ افتادگي: آغاز، داراي سه سرلوح مذهب و مرصع، داراي كمند و جدول مزدوج، مجدول؛ كاغذ: ترمه نباتي، جلد: روغني دو رويه، 333گ، سطر، اندازه: سم [ف: 69-17]
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ماشي، 235گ، 17 سطر (10/5×21)، اندازه: 20/5×31 سم [ف: 316-3]
آغاز: برابر؛ انجام: آني كه به هيچ كس تو چيزي ندهي ** صد چوب مغول خوردي مويزي ندهي / سنگي كه بدان روغن كنجد گيرند ** گر بر شكمت نهند تيزي ندهي
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ مهر: «ابن صالح صادق است»: (بيضي)؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي با ترنج گل و بوته، 184 گ، 13 سطر (8×12/5) اندازه: 15×22 سم [ف: 33-379]
آغاز: مرا هجر اينقدر آزار كرده است ** كه از وصل توام بيزار كرده است/ عيادت مي كني بيمار خود را ** مرا اين آرزو بيمار كرده است؛
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: چرم قهوه اي ترنج دار، 14 سطر، اندازه: 10/7×15/4 سم [ف: 151-41]
خط: نستعليق، كا: امان الله بن محمد تقي زنگنه، تا: قرن 13، از نوادگان شيخ عليخان زنگنه وزير شاه عباس صفوي؛ قطع: رقعي [ميراث شهاب: س 9ش 2-4]
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 12 يا اوايل 13؛ جلد: تيماج مشكي، 192 گ، مختلف السطر، اندازه: 21×33 سم [ف: 551-2]
آغاز: گويي كه بعد ما چه كنند و كجا روند ** فرزندگان و دختركان يتيم ما؛ انجام: صد بار ز خلف وعده زارم كشتي ** صد بار نه صد هزار بارم كشتي/ باز آي و بكش به خنجر بيدارم ** انگار كه باز از انتظارم كشتي
شامل بخشي از اشعار؛ خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: حدود قرن 13؛ قصيده اي از حكيم سنائي غزنوي و بخشي از رباعيات باباطاهر عريان؛ كاغذ: فرنگي، 21 گ (5پ- 25ر)، 22 سطر، اندازه: 14×225 سم [ف: 488-37]
آغاز: برابر
خط: شكسته تحريري، كا: ميرزا محمد حسين شيرازي، تا: قرن 13؛ داراي سه سرلوح مذهب، مجدول، با كمند زرين؛ يادداشت از حسنعلي خان امير نظام گروسي؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره شكري رنگ، جلد: تيماج قرمز با ترنج و حاشيه طلائي و مشكي، 448 ص، 17سطر، اندازه: 15×25 سم [ف: 17-158]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ اندازه: 14×20 سم [نسخه پژوهشی: 144-2]
در فهرست با عنوان تذكره شعله يا دانشنامه؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياكي ترنج دار، 1گ (80ر)، 15سطر (8×14)، اندازه: 14×21 سم [ف: 209-16]
نام شاعران در رباعي ها در اين نسخه نيامده؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: 11 شعبان 1209 ق؛ افتادگي: آغاز؛ قطع: وزيري [نشريه: 5-621]
آغاز: بگاه قهر و وقت كين كني از تيغ زهرآگين ** ز صلب آن و بطن اين بيكدم هر دو را پيدا؛ انجام: سنگي كه بدو روغن بزرك گيرند ** گر بر شكمت نهند تيزي ندهي
خط: نستعليق تحريري، كا: محمد سعيد همداني، تا: شوال 1211ق؛ افتادگي: آغاز؛ واقف: ناييني؛ كاغذ: سفيد فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج ارغواني، 201گ، 20 سطر (8×16/5)، اندازه: 14×21 سم [ف: 7-244]
آغاز: برابر؛ انجام: سنگي که بدان روغن بزرگ گريز ** كه بر شكمت نهند تيزي ندهي
خط: نستعليق تحريري، كا: سعيد بن عبدالوهاب، تا: جمادي الاول 1211ق؛ تملك: محمد اسماعيل خان سپهسالار قوانلوي قاجار 1243ق؛ واقف: محمد ايراني مجرد؛ كاغذ: شكري آهار مهره، جلد: ميشن سبز رنگ، 160 گ، اندازه: 13/5×19/5 سم [ف: 10-9]
انجام: سنگي كه بدو روغن بزرك گيرند ** گر بر شكمت نهند تيزي ندهي
خط: نستعليق، كا: امان الله بن محمد تقي بيك زنگنه متخلص به
نظير، تا: 1217 ق؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: چرمي ترياكي، 400 ص، 19 سطر (13×)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 6-458]
آغاز: برابر
خط: شكسته نستعليق، كا: محمد محسن همداني، تا: 1217ق؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: مقوا عطف تيماج، 200گ، 10 سطر، اندازه: 13/5×21/5 سم [ف: 3-140]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: پنج شنبه 15 محرم 1220ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج سبز، 289گ، 14 سطر (8×15)، اندازه: 20×23 سم [ف: 4127-15]
آغاز: برابر؛ انجام: سنگي كه بدو روغن بزرگ گيرند ** گر بر شكمت نهند تيزي ندهي
خط: نستعليق، كا: امان الله بن محمد تقي زنگنه متخلص به نظر، تا: 1220ق؛ تملك: محمد باقر بن محمد صادق كرماني به تاريخ 7 ذيحجه 1296 با مهر «عبدالكريم» (بیضی)؛ جلد: تيماج مشكي، 225گ، 18سطر، اندازه: 14×21/5 سم [ف: 148-18]
گزيده هايي قصايد است به ترتيب تهجي (ص 1-208) و غزل ها به ترتیب تهجی (447-208) و رباعی (571-448) و نام شاعران در ميان بيت ها؛ خط: نستعليق، كا: ابراهيم بن آقا جعفر شيشه فروش سپاهاني، تا: يك شنبه 28 شعبان 1222ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: روغني، 286 گ، 15 سطر (9×15)، اندازه: 15×21 سم [ف: 2677-12]
در فهرست با عنوان تذكره شعله؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: 1226ق؛ از كتابخانه بهمن ميرزا در رجب 1242؛ قطع: ربعي [نشريه: 5-621]
آغاز: برابر؛ انجام: مهستي گنجه: آني که به هيچ کس تو چيزي ندهي ** صد چوب مغول خوري مويزي ندهي/ سنگي که ازآن روغن گنجد گيرند ** گر بر شکمت نهند تيزي ندهي.
خط: شكسته نستعليق، كا: عبدالمحمد همداني، تا: 1227ق؛ كاتب اين تذکره را به خواست شاهزاده شيخعلي ميرزا در هنگام حکومت ملاير ايشان در سال نامبرده بالا نوشته؛ واقف: سپهسالار؛ كاغذ: فرنگي آبي رنگ، جلد: تيماج، 189ص، 19 سطر، اندازه: 19×33/5 سم [ف: 2-471]
تهران؛ دان شسراي عالي- كتابخانه ميرزا عبدالعظيم خان قريب گركاني؛ شماره نسخه: 26 خط: نستعليق، كا: مصطفي پسر آقا رسول قزويني، تا: ذيقعده 1231ق، براي آقا ميرزا ابوالقاسم پسر حاجي سيد رضاي كاشاني؛ قطع: خشتي [نشريه: 5-621]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5966/1
خط: شكسته نستعليق، كا: محمد مهدي بن ميرزا علي قلي خويي، تا: جمعه 1 ذيحجه 1234ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 23 سطر (15×26)، اندازه: 20×30 سم [ف: 168-16]
آغاز: غزال از پنجه گرگ و گوزن از برثن ضرغام ** حمان از چنگل باز و تذرو از مخلب عنقا/ ز نعلينت مشرف فرق عرش و تارك كرسي ** برهنه پاي رفت موسي اگر بر سينه سينا؛ انجام: عيب است عظيم بر كشيدن خود را ** از جمله خلق برگزيدن خود را/ از مردمك ديده ببايد آموخت ** ديدن همه كس را و نديدن خود را
خط: نستعليق، بي كا، تا: صفر 1239ق؛ افتادگي: آغاز؛ در صفحات 3-4 يادداشتي است در بيان اصطلاحات صوفيه كه كاتب اصل اصطلاح ننوشته و جايش را سفيد گذارده است آغاز یادداشت چنین است «... تصفيه قلب است از كدورات قلب... عبارت است از آن چه بنده را از خدايت عالي باز دارد... عبارت است از ترك دنيا... عبارتست از محافظت جوارح از ما سوي الله و توجه بحق... عبارت از اضمحلال رسوم و اندراد بعلوم حقيقت يادداشتي از فتحعلي بن لسان؛ «محمدي صلي الله عليه و آله.»؛ الملك ملك المؤرخين در 1324ق؛ مهر: سپهر؛ كاغذ: سفيد فرنگي آهارمهره، جلد: تيماج مشكي داراي ترنج و نيم ترنج، 438ص، 20 سطر، اندازه: 19×29/5 سم [ف: 663-10]
آغاز: گويي كه بعد ما چكنند و كجا روند ** فرزندكان و دختركان يتيم ما/ خود ياد نداري كه چه كردند چون شدند ** اين مادران و اين پدران قديم ما؛ انجام: گر در نظر خويش اميري مردي ** و ر بر سر نفس خود اميري مردي/ مردي نبود لگد بر افتاده زدن ** گر دست فتاده اي بگيري مردي
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1241ق، جا: تبريز؛ افتادگي: وسط؛ جلد: تيماج قهوه اي با ترنج با سر، 169گ، 15 سطر، اندازه: 14×21/5 سم [ف: 25-258]
خط: نستعليق، بي كا، تا: ربيع الاول 1243ق؛ اين هم بايد از عذري باشد؛ قطع: رحلي [نشريه: 5-621]
آغاز: حكيم سنايي: گويي كه بعد ما چه كنند و كجا روند ** فرزندكان و دختركان يتيم ما؛ انجام: در عاشقي خويش مرا شهره شهر ** دانستي و ايكاش نمي دانستي
ركن اول از اركان اربعه كتاب كه شامل قصايدست، در اين نسخه
نيست و از مقطعات شروع مي شود و ركن آخر نيز ناتمام است؛ خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: ذيحجه 1248 ق؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ واقف: ناييني؛ كاغذ: سفيد فرنگي آهار مهره، جلد: چرمي مشكي، 178 گ، 14 سطر (8×13/2)، اندازه: 15×22/5 سم [ف: 245-7]
آغاز: برابر؛ انجام: آني که به هيچ کس تو چيزي ندهي ** صد چوب مفلس خوري چيزي ندهي/ سنگي که برآن از روغن برزک گيرند ** گر بر شکمت نهند تيزي ندهي
خط: نستعليق شكسته، كا: ميرزا عبدالعظيم بن مهدي بيگ همداني، تا: 20 شوال 1250ق، جلد: تيماج مشکي با ترنج با سر، 186گ، 20 سطر، اندازه: 21×35 سم [ف: 822-2]
آغاز: برابر؛ انجام: مانند نسخه شماره 3127 با رباعيات مهستي ختم مي شود و پس از ختم رباعي ها تاريخ تحرير و بعد غزلي از وحشي بمطلع: تا مقصد عشاق ره دور و دراز است ** يك منزل از آن باديه ها عشق مجاز است
خط: نسخ تعليق، بي كا، تا: 1257ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: روغني، 225گ، متن و حاشيه 18-14 سطر، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: 277-1]
خط: شكسته نستعليق، كا: آقا جان متخلص به نواي يزدي، تا: پنج شنبه 16 محرم 1259ق؛ افتادگي: انجام؛ مجدول، با كمندي مشكين، داراي سرلوح و كتيبه مرصع مذهب؛ جلد: تيماج مشكي، 225گ، 15 سطر، اندازه: 14/5×21/5 سم [ف: 261-28]
با عنوان تذكره شعله؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: رجب 1260ق؛ با يادداشت زلزله قوچان در 1267 و 1310 و 1312 و زلزله نيشابور در 1338 و تاريخ تولد 1272؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياكي ترنج دار، 201گ، 14 سطر (9×15)، اندازه: 14×21 سم [ف: 296-16]
آغاز: برابر انجام: دردا كه زهجر (روي) زيبا پسري ** افغان كه زداغ دوري سيم بري/ مي گريم و گريه ام ندارد سودي ** مي نالم و ناله ام ندارد ثمري
خط: نستعليق و شكسته، بي كا، تا: 1276ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: مقوا با تيماج مشكي، 187گ، 18 سطر (10×19/5) اندازه: 12×20/5 سم [ف: 44-1]
خط: شكسته، نستعليق، كا: محمد شفيع بن ميرزا مرتضي تفرشي، تا: 12 محرم 1276ق؛ مجدول؛ كاغذ: فرنگي آبي آهار مهره، 97گ، 16 سطر، اندازه: 15/9×23/3 سم [ف: 118-2]
آغاز: ساقي نامه: چمن تازه شد باز چون روي يار ** بده ساقي آن باده خوشگوار؛ انجام: اگر تو بي گناهي رو ملک باش ** من از حوا وآدم ريشه دارم.
خط: نستعليق شكسته، بي كا، تا: چهارشنبه 24 جمادي الثاني 1279ق؛ مجدول محرر مذهب؛ جلد: تيماج قهوه اي، 79گ، 15سطر، اندازه: 19×28 سم [ف: 833-2]
خط: نستعليق، كا: محمدجعفر بن علي اكبر، تا: غره ذيقعده 1299ق؛ داراي دو سرلوح، با كمند، مجدول؛ كاغذ: فرنگي؛ جلد: روغني كه در ميان آن يك شاخه گل ترسيم شده، 185گ، ابعاد متن: 9/5×16/5، قطع: پستي، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 23]
خط: نسخ، كا: هاشم بن محمد صادق موسوي، تا: ربيع الاول 1302ق، براي شاهزاده اي؛ مجدول مذهب؛ كاغذ: کاغذ آهار مهره فرنگي، جلد: ميشن قهوه اي، 93گ، 17 سطر، اندازه: 21×31/9 سم [ف: 2-118]
خط: نستعليق، كا: محمود تفرشي، تا: 1316ق؛ كاغذ: فرنگي [نشريه: 11-887]
خط: نستعليق، كا: محمد جعفر بن محمد رضا كاشاني مشهور به ضرابي، تا: 24 ربيع الاول 1322ق؛ تملك: فضل الله؛ مهر: «عبده لراجي عبدالكريم» (بيضوي)؛ اشعاري فارسي از حاج ميرزا علي نقي خان و شيخ هادي بن شيخ عبدالله رحمت علي شاه؛ كاغذ: الوان، جلد: تيماج مشكي، 263گ، 16 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 28-259]
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 12 و 13؛ افتادگي: آغاز (دو حرف الف) و انجام (در حرف ياء)؛ مجدول؛ كاغذ: فرنگي، جلد: عنابي، 97گ، 12 سطر (7×12)، اندازه: 11×17 سم [ف: 3812-14]
بي كا، بي تا، خريداري از رضاغيبي [رايانه]
آغاز: برابر؛ انجام: تا من شدم از هوا قرين هوسي ** جز ناله ز بنه بر نيامد نفسي/ فرياد رسم نيست بغير از تو كسي ** فرياد زدست چون تو فرياد رسي ازرقي هروي
از گ 1پ تا 97 قصايد و از گ 118پ- 213پ غزليات و از گ 213 تا 237پ رباعيات آمده، در مطلع هر بخش بيت مطلع آتشكده آذر یعنی «در طوف حرم ديدم دي مغبچه مي گفت ** اين خانه باين خوبي آتشكده بايستي» تكرار شده؛ خط: نستعليق خوش، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام (در تطبيق با نسخه ش 4589 ف در پايان حدود سه برگ افتادگي دارد)؛ مصحح، اشعاري نونويس از همدم، جيحون، كمال الدين اسمعيل اصفهاني آمده؛ خريد از خانم خامنوي؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: مرغش داراي ترنج و سرترنج با نقش گل و مرغ، 239گ،
16سطر (8/5×13/8)، اندازه: 15×21/8 سم [رایانه]
بي كا، بي تا، خريداري از امرالله صفري [رايانه]
آغاز: برابر؛ انجام: مهستي گنجه: آني که به هيچ کس تو چيزي ندهي ** صد چوب مغول خوري مويزي ندهي/ سنگي که از آن روغن كنجد گيرند ** گر بر شکمت نهند تيزي ندهي.
خط: نستعليق خوب، بي كا، بي تا؛ به سال 1274 وارد کتابخانه اعتضاد السلطنه گرديده؛ با سرلوح، مجدول مذهب؛ واقف: سپهسالار؛ كاغذ: ترمه، جلد: تيماج مذهب، 232ص، 17 سطر، اندازه: 15×24 سم [ف: 470-2]
آغاز: برابر؛ انجام: مهستي گنجه: آني که به هيچ کس تو چيزي ندهي ** صد چوب مغول خوري مويزي ندهي/ سنگي که از آن روغن كنجد گيرند ** گر بر شکمت نهند تيزي ندهي.
از بخش رباعيات قسمتي از رديف الف و قسمتي از رديف حرف ياء و تمام قسمت هاي حرف باء تا حرف هاء افتاده است؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ پيش از شروع به نگارش تذکره ساقي نامه (مثنوي) انشائي فتحعليشاه را 96 بيت که آغاز آن: «چمن تازه شد باز چون روي يار ** بده ساقي آن باده خوش گوار» و آخر آن این بیت می باشد: «ز جان و دلت هست خاقان غلام ** سخن ختم کردم بدين و السلام» نوشته، داراي اشعاري از آزاد کشميري و ميرزا اسمعيل خان متخلص به خرسند شيرازي و ولي محمد ميرزا متخلص به خسته و محمد عليخان متخلص به مهر که ظاهراً به خط خود آن ها است نوشته شده؛ واقف: سپهسالار؛ كاغذ: آبي رنگ فرنگي، جلد: تيماج، 252ص، 13 سطر، اندازه: 16×21/5 سم [ف: 2-471]
آغاز: برابر؛ انجام: با رباعيات مهستي گنج هاي ختم مي شود و آخرين رباعي ياد شده: از قطره شبنم كه نسيم سحري ** از ابر جدا كند بصد حيله گري/ پس برسر گل فشاند اي رشك پري ** الحق كه هزار بار پاكيزه تري.
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ مجدول، مذهب؛ كاغذ: فرنگي، جلد: چرمي ترياكي، 31گ، 18 سطر، اندازه: 25×16 سم [228-1]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3091/1- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها- ف: 2-74]
آغاز: برابر
خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ داراي سر لوحي مذهب، مجدول مذهب؛ كاغذ: فرنگي شكري رنگ، جلد: روغني، 325ص، مختلف السطر، اندازه: 15/5×25 سم [ف: 42-21]
آغاز: برابر؛ انجام: مطلع مهر سينه روشن ** شمع فانوس خاطر آگاه
خط: شكسته تحريري، بي كا، بي تا؛ كاغذ: الوان نازك، جلد: تيماج مشكي با ترنج و نيم ترنج، 318ص (2-320)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 103-17]
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ كاغذ فرنگي؛ جلد: مقوا، 113گ، 14 سطر (8/5×14)، اندازه: 13×16 سم [ف: 24]
آغاز: برابر؛ انجام: سنگي كه بدان روغن كنجد گيرند ** گر بر شكمت نهند تيزي ندهي
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ يادداشت خريداري اين نسخه در سال 1307ق، در صحن امام حسين (علیه السلام)؛ كاغذ فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي، 17 سطر (9×18)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 537-2]
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ فرنگي آهار مهره، جلد: مشمع قهوه اي، 17 سطر (7×12/5)، اندازه: 13×20 سم [ف: 503-2]
تذكره اشرف شاهي- تذكرة الملوك
tazkere-ye aš‘ār
بايزيد بسطامي، طيفور بن عيسي، 188؟-261 قمري
bāyazīd-e bastāmī, tayfūr ebn-e ‘īsā (805-876)
مجموعه اشعاري است از جمله: مخمساتي از صحبت، با اين از؛ مطلع: «اي بولاي تو تولاي من ** از خود و اغيار تبراي من»؛ از شمس، با اين مطلع: «بشنو اين زمزمه از من كه در اين دم نه منم ** سرخوش از باده پنهان چو اويس قرنم ** كه چرا غافل از احوال دل خويشتنم»؛ قضايي، با اين مطلع: «دوش رفتن به بحر فكر فرو ** آب درياي ماست در هر جو»؛ و از هلالي، و ترجيع بندهايي از هاتف، شاه نعمت الله ولي، سيد نياز، نورعلي شاه، و قصيده اي از صباحي، بهاريات هاتف با اين مطلع: «سحر از كوه خاور تيغ اسكندر چو پيدا شد»؛ بهاريات ميرزا حبيب با این مطلع: «آمد بهار و بار دگر شد جهان جوان»؛ و معراج خيال قاسم، رباعيات خيام، شرح زندگي و منتخب اشعار خاقاني، سنايی، وحشي بافقي، عبدالرزاق اصفهاني، عبدالواسع جبلي، و رباعیات مهستي گنجوي. (فاضل هاشمي)
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 16466
آغاز: مرا زين پيش بودي اي برادر؛ انجام: بهر فتح بادا سپاهت مقدم ** زهر دور بادت مقدم مؤخر.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز؛ واگذاري بنياد مستضعفان در شهريور 1367؛ كاغذ: نخودي، جلد: تيماج مشكي، 112گ، 12 سطر، اندازه: 13/6×21/2 سم [ف: 70-17]
taḏkirat-ul aṣfīyā’ = ta×rīj-u aḥādīṯ-il iḥyā’
محمدي بنارسي، عبدالحق بن فضل الله، 1206-1286
mohammadī banārasī, ‘abd-ol-haqq ebn-e fazl-ol-lāh (1206-1286)
رساله اي كه به جداسازي احاديث «احياء علوم الدين» غزالی پرداخته و روايات موجود را مورد بررسي قرار داده و صحيح را از سقيم مشخص كرده و همچنين مصادر و منابعي كه هر حديث در آن آمده را ذكر نموده تا حديث موضوعه از غير موضوعه مشخص شود.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 24447
آغاز: بسمله. التحيات المباركات و الصلوات الطيبات؛ انجام: قال الذهبي حديث عن هشام بن عمار بحديث باطل ثم ما قصدناه
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ اهدايی: رهبر، اسفند 1376؛ كاغذ: نخودي فرنگي، جلد: مقوا با عطف تيماج، 19 برگ، 15 سطر، اندازه: 19×29/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 190-1]
’tazkerat-ol asfīyā
شرح حال بسياري از عارفان و اديبان كه تأليف آن از 951 تا 954 به طول انجاميده است.
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: 49 عكسي
بي كا، تا: شوال 1063ق، خط خوانا؛ 182گ [جنگ: 451-1]
taḏkirat-ul usūl
جاپلقي اصفهاني، محمد جعفر بن حسينعلي، ق13 قمري
jāpalaqī esfahānī, mohammad ja‘far ebn-e hoseyn-‘alī (- 19c)
تاريخ تأليف: 11 جمادي الاول 1226ق؛ محل تاليف: اصفهان مسائل مهم اصول فقه را با مختصر استدلال با عناوين «تذکرة- تذکرة» تنظيم نموده است.
[دنا 1057/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1954
آغاز: الحمدلله الذي أرشدنا الي مدارك اكمل الشرائع النازلة و الصلاة و السلام علي منبع الخيرات؛ انجام: فتأمل في المقام فانه من مزال الاقدام و العمدة في مدار الاحكام
خط: نسخ، كا: محمد قاسم بن عبدالله دهقي، تا: سلخ صفر 1230ق؛ جلد: تيماج مشكي، 190گ، 16 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 327-5]
taḏkirat-ul usūl
طالقاني، ابوطالب بن امين، ق 13 قمري
tāleqānī, abo-tāleb ebn-e amīn (- 19c)
كتاب استدلالي متوسطي است در اصول فقه و ظاهرًا تقرير درس استاد مؤلف است كه نامش معلوم نيست و گويا به مطالب کتاب «معالم الاصول» شيخ حسن عاملي نظر دارد با عناوين «اصل، اصل» در یک «مقدمه» و هفت «منهج» در چند مطلب و مقصد و يك «خاتمه» المقدمة: في تعريف العلم و موضوعه و نبذ من المباديء اللغوية؛ منهج 1. مباحث الالفاظ؛ 2. الاوامر و النواهي؛ 3. المنطوق و المفهوم؛ 4. العام و الخاص؛ 5. المطلق و المقيد و المجمل و المبين؛ 6. الادلة الشرعية؛ 7. الاجتهاد و التقليد؛ الخاتمة: في التعادل و التعارض و الترجيح.
آغاز: الحمد لله الذي هدانا الي مناهج الاصول وارشدنا الي مسالك النقليات و العقول
انجام: و قد سمع ان بعضهم قالوا بجواز التعارض بين الظنين التعليقيين و البحث فيه في مقام آخر و اما التعارض بين العقل و غيره فهو مقدم علي الغير
[دنا 1057/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ مصحح، محشي از مؤلف؛ وقف نامه كتاب به خط مؤلف به تاريخ 1277 با مهر وي «الراجی الي رحمته ابوطالب» (مربع)، هفت برگ پس از كتاب داراي فوايد و اشعاري فارسي از منزوي ملقب به حزين مي باشد و در سال 1338 نوشته شده است؛ جلد: تيماج، 174گ، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 419-2]
آغاز و انجام: برابر
تنها منهج اول را كه در مباحث الفاظ است با هشت قسم فرعي آن در بردارد؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ لازم به تذكر است كه روي جلد اين اثر عنوان «مناهج الاصول» نوشته شده كه احتما لاً برگرفته از سطر آغاز اين اثر و عناوين آن مي باشد ولي در سطور پايي نتر مؤلف اثر خود را «تذكرة الاصول» ناميده است. در منابع موجود ذيل مدخل هاي «تذكرة الاصول» و «مناهج الاصول» و نيز عناوين مشابه، نشاني از اين اثر به دست نيامد، مصحح؛ مهر: «ابوطالب العاصي» (بيضوي)؛ كاغذ: اصفهاني نخودي، جلد: تيماج قهوه اي، 25گ (6پ- 20پ)، 24 سطر (7×13/5)، اندازه: 12/5×18/8 سم [ف: 21-18]
taḏkirat-il usūl-il ma’ṯūra ‘an-il fuḥūl
وابسته به: مبادي الوصول الي علم الاصول؛ علامه حلي، حسن بن يوسف (648-726)
شرح مزجي مختصري است بر كتاب «مبادي الوصول في علم الاصول» علامه حلي. در اين كتاب مؤلف مسائل ضروري اصول فقه را به اختصار در چند «فصل» کتاب و هر فصل را در چند «مبحث» مرتب نموده و شارح به صورت قال و اقول بر آن شرح زده، نام شارح معلوم نيست.
[دنا 1058/2]
اصفهان؛ مهدوي، مصلح الدين؛ شماره نسخه: 69
آغاز: حمدا لك اللهم علي ما عرفتنا من صفاتك الجلال التي تعجز عن اداركها العقول و الاوهام؛ انجام: والحمدلله صلي الله علي اشرف مخلوقاته و مكنوناته من الارواح و الاشباح محمد و آله و عترته الذين لايحصل بدون الاقتداء بهم النجاح و الفلاح
خط: نسخ، كا: اسماعيل بن رجب علي قمي، تا: 14 شعبان 1107ق؛ با يادداشتي از محمد علي موسوي گلستانه ابن محمد باقر در رجب 1262؛ جلد: تيماج قهوه اي، 194گ، 15 سطر، اندازه: 10×15/5 سم [ف: 76]
tazkerat-ol atebbā
در بيان بيماري هاي مختلف و چگونگي درمان هر يك از آن ها، گرفته شده از كتاب هايي چون قانون ابن سينا و جز آن، در يك از بيماري ها با عناوين «اسباب، علامت، علاج» هر گفتگو شده و بيش تر مطالب به اختصار برگزار مي شود.
[دنا 1059/2]
مشهد؛ ميبدي؛ شماره نسخه: 170
آغاز: الحمدلله رب العالمين... اما بعد پس اين رساله اي است در تفصيل و تحقيق اسباب و علامات و معالجات امراض از سر تا قدم؛ انجام: و تصنيف فقط در بطن مقدم اظهر است بحس و جوهر دماغ بارد است با مستعمل سازد.
خط: نستعليق، كا: يوسف بن غلامعلي گوشه اي، تا: 1286ق، براي حكيم ربيع فرزند حكيم مهدي؛ جلد: تيماج قهوه اي، 72 گ، 19 سطر، اندازه: 18/5×22/5 سم [شخصی: ف: 137-1]
tazkerat-ol atfāl
آشتياني، عبدالله بن محمد كاظم، قمري
(-)āštīyānī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad kāzem
در مقدمه کتاب مطالبي را براي کودکان با عناوين «مسئلة مسئلة» به اختصار آورده سپس اصول دين را مطابق مکتب تشيع در باب اول که شامل پنج «مقصد» است بيان کرده و در باب دوم احکام فقهي را باز گو نموده است.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 256/16
آغاز: الحمدلله رب العالمين و العاقبة للمتقين و الصلوة و السلام علي محمد خاتم النبيين و عترته ائمة المسلمين و لعنة الله علي الکافرين و الجاحدين الي يوم الدين و بعد چنين گويد نيازمند درگاه سبحاني و خود پسند کردار زشت ناداني... عبدالله آشتياني؛ انجام: و همچنين نمازي که به استيجار لازم مي شود از جانب ميتي که خواهند به هر قدر که قرار دهند و چون طريق گزاردن نماز يوميه و بيان اذکار آن در نسخه ترجمه الصلوة اخوند مرحوم... تا از برکت نفوس اکابر خالي نباشد.
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: گالينگور سبز عطف تيماج زرشکي، 10 برگ، 23 سطر، اندازه: 14×22 سم [- ف: 383-1]
taḏkirat-ul i‘jāz
هزار جريبي، محمد كاظم بن محمد شفيع،- 1234؟ قمري
hezār-jarībī, mohammad kāzem ebn-e mohammad šafī‘ (- 1819)
تاريخ تأليف: نيمه رجب 1204ق؛ محل تاليف: كربلا
کتاب نسبتاً مفصلي است در بيان احوالات ائمه اطهار (علیهم السلام) و خصوصاً ذکر معجزات ايشان در دو جلد.
قم؛ طبسي؛ شماره نسخه: 646
آغاز: بسمله باب احوال امام الابرار و استجابة دعواته و معالي اموره و غرائب شأنه صلوات الله و سلامه عليه و اولاده عن عيسي بن محمد بن مغيث القرملي و بلغ تسعين سنة قال زرعت؛ انجام: و موال من موالي ائمة الهدي عليهم السلام و لاوسيلة لنا الافضله و کرمه و الرسول صلي الله عليه و آله و اهل بيته عليهم السلام تم
جلد دوم از اواسط احوال امام کاظم عليه السلام تا آخر احوال امام زمان عليه السلام (آخر کتاب)؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بي تا؛ افتادگي: وسط؛ در حاشيه مصادر روايات را با علامت رمز آورده، با علامت بلاغ مطالعه؛ جلد: تيماج قهوه اي، 202گ، 20 سطر، اندازه: 10×15 سم [مخ: 109-1]
تذكره اعراس- مخزن الاعراس
tazkere-ye afsar-e qazvīnī
افسر قزويني، عبدالحميد بن علي اصغر، ق 13 قمري
afsar-e qazvīnī, ‘abd-ol-hamīd ebn-e ‘alī asqar (- 19c)
اهدا به: آقا ميرزا حسين ساروي (استادش)
تاريخ تأليف: 16 محرم 1263ق؛ محل تأليف: ساري در مدرسه نواب عليه
جنگ مانندي است شامل آثار 68 تن از شعراي باستان و سرايندگان گمنام هم عصر مؤلف بدون ترتيب و طبقه بندي معمول تذكره نويسان با پاره اي مكاتيب نويسنده كتاب كه به دوستان و آشنايان خود نوشته است با مقداري حكايات تاريخي مي باشد و ارج بيش تر آن در اين است كه اشعار سرايندگان را ثبت نموده كه در هيچ مآخذ ديگري نام و نشاني از آنان نيست. مؤلف خود نيز شاعر متوسطي بوده و مقداري از منظومات خويش را ضبط كرده است. شعرايي كه اشعارشان در اين تذكره آورده شده عبارتند از: 1. ابن حسام، 2. قاآني، 3. بهرام ميرزاي قاجار، 4. خاقاني شرواني، 5. عثمان مختاري، 6. منوچهري، 7. همت شيرازي، 8. كمال لاهيجي، 9. هماي شيرازي، 10. وصال، 11. ثاقب افشار، 12. جامي، 13. مشتاق اصفهاني، 14. حشمت (ساروي)، 15. آقا خليل قزويني، 16. ميرزا ابوالقاسم قائم مقام، 17. ساغر، 18. دانش، 19. سخا، 20. مجمر، 21. نشاط، 22. قمري آملي، 23. كليم كاشاني، 24. ميرزا حسين رفيق، 25. خسرو دهلوي، 26. ازل، 27. زهيري، 28. آذر، 29. وحشي، 30. محمد تقي خان داماد ملك الشعراء، 31. فتح علي خان صبا، 32. زلالي خوانساري، 33. يغما، 34. خودرو، 35. محتشم، 36. نظيري، 37. ثنائی، 38. جمال الدين اصفهاني، 39. ظهير فاريابي، 40. سلمان ساوجي، 41. طوطي، 42. شمي الشعراء فتوحي، 43. ميرزا حسين وحدت، 44. شرمي، 45. صفائي، 46. ميرزا خليل افسر، 47. خرد، 48. زرگر، 49. ملا حسين لاهيجي، 50. ميرزا ضياء، 51. ميرزا مجذوب، 52. سيد محمد قزويني متخلص به عارف، 53. عاشق اصفهاني، 54. امير شاهي سبزواري، 55. نصير، 56. هلالي جغتايي، 57. عبيد زاكاني، 58. ناصر خسرو علوي، 59. اميد نهاوندي، 60. حسن كاشاني، 61. درويش همداني، 62. ميرزا مصطفي كردستاني، 63. فراقي تفرشي، 64. ناظم رانكوهي، 65. سنائي غزنوي، 66. حسين لاهيجي متخلص به حسرت، 67. ابوسعيد ابوالخير، 68. عبدالحميد عطار قزويني متخلص به افسر.
[دنا 1059/2]
ساري؛ طاهري شهاب؛ شماره نسخه: 191
بي كا، بي تا؛ جلد: مقوايي، 467ص، 18 سطر (16×24) [نشريه: 614-6]
taḏkirat-ul aqwāl fī fiqh-i sayyid-ir rusul wa āl-ih-il mifḍāl mifḍāl
رشتي اصفهاني، محسن بن محمد رفيع، ق 13 قمري
raštī esfahānī, mohsen ebn-e mohammad rafī‘ (- 19c)
تاريخ تأليف: پنج شنبه غره جمادي الثاني 1283؛ محل تاليف: قزوين
كتابي بسيار مفصل در فقه استدلالي است با عناوين «تذکرة- تذکرة» كه جلد 4 كتاب از احكام تيمم تا احكام اواني است؛ جلد نخست آن شامل كتاب الطهارة و در سال 1281ق به پايان رسيده است و جلد دوم در مباحث وضوء تا آخر غسل، جلد سوم در احكام حيض كه در 1282 پايان يافته است. از بقيه آن اطلاعي در دست نيست كه آيا ادامه يافته يا خير. در مقدمه آورده كه آن را پس از تاليف 378 كتاب و رساله تاليف كرده است.
[الذريعة 164/18؛ تذكرة القبور 341]
آغاز: الحمدلله رب العالمين... و بعد، فيقول العبد العاصي... اني بعد ما فرغت من تحرير ثلثمائة و سبعين و ثمان مجلدات كتب و رسائل في امور الشرع؛ انجام: نعم هذا جزاء الولد الوارد علي الوالد (فتأمل) و الله الهادي الي الطريقة...
جلد اول؛ خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: 1281ق، ترقيمه: «و قد تمت الرسالة بالعجالة في يوم الاحد خاتمة ايام سنتنا هذه السنة 1281 و سنأتي بساير مجلداتها من مباحث كيفية الوضوء و فروضه و واجباته و بيان الفرض و الواجب ان بقي لنا زمان و عمر و فرصة و مهلة انعم الله علينا... و انا العبد الجاني و الاثير الفاني ابن المرحوم الحاج شيخ محمد رفيع الرشتي محمد محسن الاصفهاني عاملهما الله بعميم كرمه يوم القيامة». محشي با نشان «ح» مصحح؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 208گ، 20-18 سطر (11×15)، اندازه: 17/5×22 سم [ف: 759-34]
آغاز: الحمدلله الذي ليس له شريك يعادله في أحديته و الشكرلله الذي ليس له شبيه يشا كله في صمديته
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ جلد: تيماج قهوه اي، 220گ، 17 سطر، اندازه: 16/5×21 سم [ف: 162-9]
جلد دوم، از مباحث وضوء تا آخر غسل جنابت مي باشد؛ خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ مصحح؛ جلد: تيماج قهوه اي، 111گ (1پ-111ر)، اندازه: 17×22 سم [ف: 196-11]
جلد سوم، از احكام حيض مي باشد و به روز جمعه آخر سال 1272 به پايان رسيده؛ خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ مصحح؛ جلد: تيماج قهوه اي، 209گ، اندازه: 17×22 سم [ف: 197-11]
جلد چهارم، از احكام تيمم تا احكام اواني مي باشد؛ خط: نستعليق، كا: محمد كريم قزويني، تا: 2 ذيحجه 1283ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 210گ، 15 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 198-11]
جلد سوم و مشتمل بر مباحث حيض مي باشد كه به روز جمعه آخر سال 1282 پايان رسيده است؛ خط: نستعليق، كا: عبدالجواد بن ملا لطفعلي، تا: 14 جمادي الاول 1283ق؛ مصحح؛ داراي اشعاري از مؤلف و بخط وي؛ جلد: تيماج قهوه اي، 287گ، 12سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: 324-9]
at-taḏkirat-ul latī ‘amala-hā al-jilāj mimmā istafāda-hu min abī-bakr-iṣ ṣūlī
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 575/3- ف
نسخه اصل: لاله لي ش 560؛ خط: نسخ، كا: ابواسحاق ابراهيم بن مبارك بن علي مذهب بغدادي، تا: ذيحجه 535ق؛ 4گ (266پ-269پ)، 19 سطر [ف: 1-505]
tazkerat-ol alqāb
منشي نائيني، عباس بن ميرزا علي قلي خان، ق 14 قمري
monšī nā‘īnī, ‘abbās ebn-e mīrzā ‘alī qolī ×ān (- 20c)
القابي است كه از محرم 1309 تا ربيع الاول 1311ق از طرف دولت وقت به اشخاص داده شده، از روزنامه ايران طي شماره هاي 756 تا 800 استخراج و با اندكي تغيير نوشته است.
آغاز: اين رساله شريفه مبين و متضمن القاب آقاياني را كه از تاريخ محرم الحرام هزار و سيصد و نه تا محرم الحرام هزار سيصد و يازده از طرف دولت قوي شوكت روز افزون به اعطاي لقب مفتخر و سرافراز شده اند اين بنده درگاه ابن سركار معتمد السلطان
انجام: فقط انعام و خلعت و حمايل و نشان مرحمت شده لقبي مرحمت نشده است.
چاپ: با تصحيح سيد سعيد مير محمد صادق، گنجينه بهارستان، تاريخ 2 (قاجار)، مسلسل 12، تهران، كتابخانه مجلس شوراي اسلامي، 1384ش
[دنا 1059/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1228
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: 23 ربيع الاول 1311ق؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج سرخ، 32گ، 13 سطر (5/5×10)، اندازه: 11×17 سم [سنا: ف: 172-2]
tazkere-ye emāmī
حسيني عريضي، علي بن محمد، ق 11 قمري
hoseynī ‘arīzī, ‘alī ebn-e mohammad (- 17c)
رساله فقهي فتوايي از كتاب طهارت تا ديات جهت خواص و عوام نگاشته است و گاهي به ادله نيز اشاره مي نمايد.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1340
آغاز: الحمدلله فتاح القلوب مناح الغيوب و الصلاة و السلام علي صفيه المحبوب و نبيه المربوب؛ انجام: و اقوي ضمان مفرط ايشان است اگر چه بتفريط آن باشد كه بسته بود و واقعه خاص مي تواند بود.
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ مصحح، ظاهراً از خود مؤلف نموده است؛ مهر: «عبده محمد محسن ابن سيد علي الحسيني» (مربع)، «عبده محمد حسين» (مربع)، «العبد المذنب موسي بن علی العریضی» (بيضوي)؛ جلد: تيماج قرمز، 329گ، 23 سطر، اندازه: 18×33 سم [ف: 118-4]
’tazkerat-ol omarā
عبدالرحيم خان بن محمد بيرم خان، - 1036 قمری
(1623-) abd-or-rahīm ×ān ebn-e mohammad bayram ×ān’
درباره امراي گوركاني هندوستان در عصر تيموريان، ترجمه از تركي به فارسي توسط ميرزا عبدالرحيم خان بن محمد بيرم خان كه به فرمان جلال الدين اكبر شاه انجام شده است. ضميمه كتاب، تتمه اي از فرمان شاه طهماسب صفوي در باب پذيرايي از محمد همايون كه براي حوالي خراسان نوشته شده آمده است.
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: بدون شماره عكسي
خط: نستعليق روشن، بي كا، تا: 8 ذيقعده 1149ق؛ 61 گ [جنگ: 451-1]
’tazkerat-ol omarā
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: بدون شماره عكسي
شرح حال اميران و حاكمان هندوستان؛ بي كا، بي تا، 145گ [جنگ: 1-451]
tazkerat-ol anām
حسيني تنكابني، محمد هاشم بن محمد حسين، ق 13 قمري
hoseynī tonekābonī, mohammad hāšem ebn-e mohammad hoseyn (- 19c)
تاريخ تأليف: پنج شنبه اول ذيقعده 1249ق
نويسنده مي گويد در بعضي از اسفار خود به موقع توقف در بعضي از ديار به خاطرم رسيد كه از علوم خلاصه اي جمع كنم كه مورد اجماع ارباب معقول و منقول باشد، سرانجام كارم اين كتاب شد كه حاوي يك «مقدمه» و چند «کتاب» و یک «خاتمه» است: مقدمه: در فضيلت علم و عمل؛ كتاب 1. علم معاش حاوي دو مقصد؛ كتاب 2. كيفيت تركيب ابدان حاوي دو مقصد؛ كتاب 3. علم شريعت حاوي سه مقصد؛ كتاب 4. علم اخلاق حاوي دوازده باب؛ خاتمه: در وجه ترتيب كتاب و جمع آوري آن از كتاب و ابواب. (عبدالله انوار)
[دنا 10260/2]
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: ذيقعده 1249ق؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: ميشن قهوه اي با ترنج و سرترنج، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 326-5]
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علي محمد خاتم النبيين و علي اله و عترته الطاهرين؛ انجام: علي هاجرها السلام و التحية و مؤلفه الفقير محمد هاشم بن محمد حسين الحسيني التنكابني يرجو من الله ان يعطيه الاخلاص و مزيد الاختصاص
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: چرمي قرمز، 93گ، 19 سطر (8×16)، اندازه: 14×21 سم [ف: 529-6]
’tazkerat-ol anbīyā
حسيني اصفهاني، محمد بن محمد مهدي، ق 13 قمري
hoseynī esfahānī, mohammad ebn-e mohammad mahdī (- 19c)
تاريخ مفصلي است از پيامبران الهي، با استفاده از منابع و مصادر تاريخي و بر مبناي تعاليم ديني شيعي؛ در سي «باب» (از حضرت آدم تا حضرت جرجیس) تنظيم شده است.
[دنا 1060/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11374
آغاز: محمد شاه دين پرور رسول خالق اكبر جهان دار و جهان داور جهانگير و جهان آرا؛ انجام: و گرگان گوفه و شام حرمت تو و فزندان تو را نگاه نداشتند.
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز (برگ اول)؛ جلد: گالينگور قهوه اي، 346گ، 15 سطر، اندازه: 18×22 سم [ف: 101-33/2]
tazkerat-ol anjāb
ملكم، 1249-1326 قمري
malkam (1834-1908)
همان كشف الغرائب ملكم است
[دنا 1060/2؛ فهرستواره منزوي 2058/3]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2612/2 و 3167/2- ف
آغاز: تذكرة الانجاب شرح حال رجال دولت پادشاه جمجاه ناصرالدين شاه خلدالله ملكه. بسمله. من گنك خوابديده و عالم تمام كر ** من عاجزم ز گفتن و خلق از شنيدنش. تنزلات محسوسه و امراض مزمنه؛ انجام: تا در ميانه خواسته كردگار چيست (تمت في شهر ربيع الاول 1291)
خط: نستعليق، بي كا، تا: ربيع الاول 1291ق، جا: تهران؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 138ص (209-346)، 12 سطر، (6/5×12)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 1473-9] و [فیلم ها ف: 88-2]
tazkere-ye anjoman-e odabā’-e haqqī
حقي، شمس الدين، ق 14 شمسي
haqqī, šams-od-dīn (- 20c)
تاريخ تأليف: 1307-1321ق
شرح حال مختصري از آثار شعراي فارسي زبان است كه به ترتيب تخلص آن ها تنظيم شده است. شعراء به سه دسته (قدماء، متوسطين، معاصرين يا متأخرين) (در سه جلد) تقسيم شده و در آغاز هر جلد فهرست الفبايي نيكويي دارد. جلد اول با ابوحفص سغدي شروع و به يوسفي دهلوي ختم مي شود و مشتمل است بر ذكر 1378 شاعر و جلد دوم از افسر قاجار تا شيون بخاري و جلد سوم از صباحي بيدگلي تا يكدل بخاري مشتمل بر ذكر 4629 شاعر.
آغاز: جلد اول: از جلد اول تذكره مجمع الفصحاء طبرستاني، تهراني...؛ جلد دوم: ايما همداني، اعلي شاه محمد آله آبادي...؛ جلد سوم : از جلد دوم تذكره مجمع الفصحاء طبرستاني.
انجام: جلد اول: يوسفي دهلوي: ميزد سپهر لاف ز رفعت بكوي او ** شد آفتاب گرم و بر آمد بروي او؛ جلد دوم: جزاي آن كه مي خندد بطرز شمع در محفل ** بصد شيون شرنگ از سوز دل باريدنست امشب؛ جلد سوم : شكفتن كرد گل از غنچه سر بسته
«يكدل» نسيم ** صبح عشرت از كدامين جا وزيد اين جا
[دنا 1060/2 (4نسخه)؛ فهرستواره منزوي 1848/3]
جلد اول و تا حرف شين؛ خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ جدول ها چاپي است؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 365گ، مختلف السطر، اندازه: 21/5×29/5 سم [ف: 195-18]
جلد دوم و از حرف صاد تا ياء؛ خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ جدول ها چاپي است؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 365گ، مختلف السطر، اندازه: 21/5×29/5 سم [ف: 196-18]
جلد سوم در حالات شعراء متقدمين حرف الف تا ياء؛ خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ جدول ها چاپي است؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 413گ، مختلف السطر، اندازه: 21/5×29/5 سم [ف: 196-18]
آغاز و انجام: برابر
كاتب = مؤلف، بي تا؛ كاغذ: فرنگي با جداول چاپي، جلد: عنابي رويه گالينگور عطف ميشن، 1367ص، اندازه: 32/2×33 سم [نشريه: 108-6]
تذكره انجمن خاقان- انجمن خاقان
tazkerat-ol ansāb = tarājem-e āl-ol majlesī
مجلسي، حيدر علي بن عزيزالله، 1146-1220 قمری
majlesī, heydar ‘alī-ye-bn-e ‘azīz-o-llāh (1734-1806)
تاريخ تأليف: ساخته 1194-217ق
در سرگذشت خاندان مجلسي.
چاپ: در سالنامه دبيرستان فرهنگ در 1329 خ از روي نسخه محمد صدر هاشمي مورخ روز دوشنبه 7 شعبان 126.
[دنا 106/2]
خط: نسخ، بي كا، تا: 7 شعبان 1269ق؛ كاغذ: سپاهاني آهار مهره [نشريه: 11-933]
بي كا، بي تا [فيلم ها ف: 2-11]
tazkere-ye ansāb-e mašāye×-e kešmīr
همداني، محمد بن علي
hamadānī, mohammad ebn-e ‘alī
شرح حال رجال ادب و عرفان به ويژه آنان كه با كشمير ارتباط داشته اند.
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: بدون شماره عكسي
بي كا، بي تا؛ 112گ [جنگ: 1-452]
taḏkirat-ul uns fī masā’il-il ×ums
رئيس العلماء، جلال الدين بن محمد طاهر
ra’īs-ol-‘olamā’, jalāl-od-dīn ebn-e mohammad tāher
[دنا 1060/2]
شيراز؛ خانقاه احمديه؛ شماره نسخه: 170
بي كا، بي تا [نشريه: 5-210]
tazkere-ye antākī (m×.)
وابسته به: تذکرة اولی الالباب و الجامع للعجب العجاب؛ انطاکی، داود بن عمر (950-1008ق)
چكيده اي از كتاب تذكرة اولي الالباب شيخ داود انطاكي.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6951
آغاز: اين مختصر رساله اي است از لب كتاب تذكره جناب رئيس الحكماء شيخ داود انطاكي در آداب و شرايط جماع و در تبيين اضرار و منافع؛ انجام: كه مجرب است در اسقاط و قطع كردن بواسير هر نوعي از انواع او را موقوف و ساقط مي كند و هيچ معالجه بهتر از اين نباشد در اسقاط و قمع كردن انواع بواسير.
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: 1272ق؛ جلد: تيماج قهوه اي جديد، 30گ، 21 سطر، اندازه: 14×22 سم [ف: 361-20]
tazkerat-ol anvār
كتابي، محمد علي، ق 13 قمري
ketābī, mohammad ‘alī (- 19c)
رساله مفصلي است در پند و اندرز با استناد به آيات و روايات که مؤلف به سبک منبري تحرير نموده است.
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 25/145-5055/1
آغاز: بمسله حمدله اسعدک الله في الدارين اما بدان که رساله ايست از محمد علي الکتابي اقل عبادالله تراب اقدام شيعيان علي ابن ابي از کتاب تذکرة الانوار؛ انجام: و چون خواهد بنشيند بگويد بسم
الله الذي... و اگر در منزل خوف باشد بگويد أشهد... تا در آن منزل باشد از شر ايشان در امان باشد يا اله العالمين يا خير الناصرين.
خط: تحريري، كاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ جلد: تيماج قهوه اي، 159گ، 17 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 817-2]
tazkere-ye owsāf-ol amīn
قاجار، يزدان بخش، ق 14 قمري
qājār, yazdān-baך (- 20c)
اهدا به: ناصرالدين شاه به دستور ملا محمد
تاريخ تأليف: چهارشنبه 22 ذيقعده 1305ق؛ محل تأليف: قزوين در 5 «فصل» هر يك چند «بهار» و هر يك داراي چند «گلشن» ساخته و در آن شعرهاي شاعران را در موضوع هاي گوناگون ادبي و اخلاقي و در پايان شعرهاي خود را آورده است.
آغاز: اي طره هاي خوبان از نافه تو بويي هجده هزار عالم در عرصه نو گويي... بدايع مدايح بي قياس آن صانع مصنوعات
انجام: افكند به خاك تيره ام جفايت ** گويي تو كمان رستمي اي دلبر
[فهرستواره منزوي 1867/3]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 594
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: چهارشنبه 22 ذيقعده 1305ق؛ مجدول، با كمند زر، با سرلوح؛ كاغذ: سفيد، جلد: روغني با گل و بوته، 400گ، 11 سطر (7×13)، اندازه: 14×20 سم [سنا: ف: 384-1]
تذكرة الاوليا- مقامات العارفين
تذكرة الأولياء- مفاخر الاخيار و مناقب الابرار
’tazkerat-ol owlīyā
عطار، محمد بن ابراهيم، 537؟-627؟ قمري
attār, mohammad ebn-e ebrāhīm (1143-1230)‘
اثر معروف عطار است شامل نود و شش «باب» كه در هر باب شرح حال يكي از عرفا آمده است. اين تذكره به شكل شرح حال و مناقب و سيره آنان، كه بيش تر به سخنان عوام از صوفيه شباهت دارد، تاليف شده است. مؤلف شرح حال بزرگان را با نام مبارك امام صادق آغاز نموده و به نام امام باقر به پايان برده است. عطار در بيان شرح حال عارفان اغلب تحت تأثير کشف المحجوب هجويری بوده است. از ترجمه آلماني و اردو و تركي عثماني و تركي فرارود و ترجمه فرانسوي آن ياد شده است.
آغاز: الحمد الله الجواد بافضل انواع النعماء المنان باشرف اصناف العطاء... چون از قرآن و احاديث گذشتي هيچ سخن بالاي سخن مشايخ طريقت نيست
انجام: و به غايت فصيح اما ترك تطويل كرده معاني آن را به پارسي آورديم تا مكرر نشود و به جهت تبرك ختم كتاب را ذكر او كرديم اين بگفت و جان به حق تسليم كرد. رضي الله عنه و عن اسلافه... برحمتك يا ارحم الراحمين.
چاپ: تهران، انتشارات صفي عليشاه، به كوشش نيكلسون، ويرايش حسين خليلي، با مقدمه مرحوم قزويني، چاپ سوم، 1375ش
[دنا 1060/2 (76نسخه)؛ كشف الظنون 385/1؛ ريحانة الادب 150/4 و 145/4؛ مجمع الاداب في معجم الالقاب 243/3؛ الذريعة 29/4؛ مكتبة اميرالمؤمنين 106/1 و 107/1؛ فهرستواره منزوي2060/3]
شرح و حواشي:
1- تذكرة الاولياء (ترجمه)؛ خوجه پاشا، يوسف بن خضر (844-891)
2- تذكرة الاولياء
3- تذكرة الاولياء (منتخب)
4- اسرار الابرار و اخبار الاخيار
5- تذكرة الاولياء (مختصر)
نسخه اصل: پيرهدائي در سليم آغا ش 1034؛ خط: نسخ، بي كا، تا: 692ق؛ 273گ، 15 سطر [فيلم ها ف: 1-45]
آغاز: بس كه امير المؤمنين را كشتي فضيل گفت خاموش اي هامان كي تو وقوم تو او را كشتيد نه من، هارون را گريه زيادت شد؛ انجام: تا بعد از ده سال شيخ گفت چون به مرو روي از... كي اين سخن درازست فهم من فهم اين بذان ما اين
از بخشي از باب 10 تا بخشي از باب 47؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 7؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مصحح، محشي؛ كاغذ: شرقي، جلد: مشمعي قهوه اي، عطف تيماج قهو هاي، 197گ، مختلف السطر 19-15 سطر (12×18)، اندازه: 16×23/5 سم [ف: 534-31]
نسخه اصل: حضرت خالد ش 176؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 7؛ واقف:محمد پاشا، محرم 886؛ 267گ، 19سطر [فیلم ها ف: 45-1]
نسخه اصل: نافذ پاشا ش 1110؛ خط: نسخ، كا: محمد بن حسن، تا: شب يك شنبه 1 جمادي الثاني 700ق؛ 257گ، 17 سطر [فيلم ها ف: 1-45]
نسخه اصل: كتابخانه توبينگن MIII682، از صادق تا حلاج؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 8 [فيلم ها ف: 3-161]
آغاز: تذكره ساختم و اين كتاب را تذكرة الاولياء نام نهادم تا اهل خسران را فراموش نكنند و كوشه نشينان و خلوت گرفتگان را طلب كنند؛ انجام: سفيان را در حال جواني پشت گوژ شده بود... و مردي سخت بزرگ بود گفت مرا استادي بود و من از وي علم مي آموختم چون عمرش به آخر رسيد...
خط: نسخ كهن، بي كا، تا: اوايل قرن 8؛ افتادگي: آغاز و انجام (افتادگي از آغاز اندكي است ليكن بعد از برگ آغازين، بخشي افتاده است و در ترتيب تذكره اشخاص با نسخه چاپي دكتر محمد استعلامي اندكي همخواني ندارد)؛ مصحح، محشي؛ كاغذ: شرقي، جلد: تيماج زرشكي با ترنج و سرترنج، 79 گ، 23 سطر (11×18/5)، اندازه: 16/5×24/5 سم [ف: 37-314]
آغاز: عن الكونين و رفضوا عن قلوبهم؛ انجام: از در خود دور كردن بغايت نيكوست
آخر نسخه شرح حال منصور حلاج؛ خط: نسخ بد خط، كا: محمد بن عبدالقادر بن عمر همداني، تا: 701ق؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: تيماج، 236گ، 21 سطر 13×20، اندازه: 16/5×25 سم [ملی ایران: ف: 664-5]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2893- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 1-46]
نسخه اصل: قليج علي پاشا ش 751؛ خط: نسخ، كا: ابوبكر بن شيخ علي قونيوي، تا: دوشنبه 8 صفر 710 ق، جا: سيواس؛ 325گ، 17 سطر [فيلم ها ف: 1-45]
نسخه اصل: اياصوفيا ش 3136؛ خط: نسخ، كا: محمود بن حسين بن محمد، تا: 5 ربيع الثاني 716ق؛ 228گ، 24 سطر [فيلم ها ف: 1-45]
شماره 659، معرفي شده در جلد 8 فهرست؛ بي كا، تا: 724ق [ميراث اسلامي: 5-627]
آغاز: ذكر امام ابو حنيفه رضي الله عنه آن چراغ شرع و ملت آن شمع دين و دولت آن نعمان حقايق آن عمان جواهر و معاني
خط: نسخ، كا: عبدالرحمن مولوي تبريزي، تا: 787 ق؛ افتادگي: آغاز و انجام (چند برگي از آنست، قسمتي از برگ آخر افتاده است، به طور آشفته شامل ذكر امام ابوحنيفه سهل بن عبدالله تستري، معروف كرخي، سري سقطي ابوتراب نخشبي، احمد خضرويه... شقيق بلخي)، نسخه حاضر به گزينه آن مي ماند؛ جلد: 1، گالينگور لاجوردي، 14 گ، 19 سطر (11×14/5)، اندازه: 13×17/5 سم [ف: 399-2]
بي كا، تا: اوايل قرن 9؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: مقوايي، 10 گ (30-21)، اندازه: 15/5×25 سم [ف: 3-1015]
آغاز: در رنج و عنا بود و رضا بقضا بود و شكر در نعما بود و صبر در بلاد بود و توكل بر خداي عزوجل لاجرم توكل همه روي بود؛ انجام: همه را از آن سخن بياد آمد و مردي بود او را قتيبه كوركن كفتندي و خاك شيخ او
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 9؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مصحح، محشي؛ كاغذ: شرقي، جلد: تيماج قهوه اي با ترنج، 328گ، 21 سطر (10/5×17)، اندازه: 18×27 سم [ف: 550-33]
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 2214
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي: ف: 6-269]
خط: نسخ، بي كا، تا: 821ق، جا: شيراز؛ كاغذ: حنايي، جلد: چرمي عنابي، قطع: خشتي [نشريه: 6-65]
نسخه اصل: عاطف افندي ش 2241؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: چهارشنبه 4 ذيقعده 828ق؛ 23 سطر [فيلم ها ف: 1-408]
آغاز: فارغ شديم و طواف وداع آورديم. پيرزن گفت: بيا كه مرا پسري است كه... تا برياضت در شكافي كوهي نشسته است تا او را ببينيم آن جا رفتيم؛ انجام: چون شيخ ابو العباس وفات كرد باتفاق جمله مريدان و صوفيان شهر او را بر جاي و سجاده شيخ نشاندند و هادي و ناصح خلق شد... وقع الفراغ من تحرير هذه التذكرة وقت الضحي من يوم الجمعه في سادس عشر شوال ختم بالخير و الاقبال علي يدي اضعف عبادالله تعالي غريب بن غيبي الشرواني... سنه اربع و اربعين و ثمانمائه الهجرية النبويه... .
خط: نسخ، كا: غريب بن غيبي شيرواني، تا: 844ق؛ افتادگي: آغاز و وسط؛ كاغذ: نخودي قديمي، جلد: مقوا با تيماج مشكي، 115گ، 22 سطر (12×16)، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 154-2]
بي كا، تا: 862 ق؛ انتقالي از كتابخانه پهلوي- مجموعه نوازي؛ 57گ، اندازه: 14/7×23/8 سم [رایانه]
بي كا، تا: قرن 10؛ مجدول مذهب [اوراق عتيق: 1-211]
دو جلد؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ مجدول [نشريه: 7-211]
از آغاز تا سرگذشت حلاج؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ كاغذ: هندي، جلد: مقوا عطف تيماج سبز، 328گ، 17 سطر (9/5×10/6) اندازه: 14/5×23 سم [ف: 29-17]
مي رسد به سرگذشت ابوعلي دقاق؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ با سرلوح، مجدول؛ كاغذ: سمرقندي و فرنگي، جلد: تيماج سبز 291گ، 17 سطر (9×18)، اندازه: 15×23/5 سم [ف: 2156-11]
آغاز: برابر؛ انجام: و مني از خود دور كردن بغايت نيكوست و الحمد لله... اجمعين
خط: نستعليق، بي كا، تا: احتمالاً قرن 10؛ مجدول، با سر لوح مذهب و مرصع؛ تملك: فرهاد بين وليعهد در 11 ذيقعده 1285ق؛ مهر: معتمد الدوله (بيضی)؛ جلد: تيماج قهوه اي، 662ص، 19 سطر، اندازه: 13/5×22 سم [ف: 35-27/2]
آغاز: عن مشرق فصل و ما وقب غاسق بعد من افق طرد؛ انجام: گفت علامت آن كه حق او را دوست.
خط: نستعليق بد، بي كا، تا: محتملاً قرن 10؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ محشي؛ كاغذ: دولت آبادي، جلد: تيماج ماشي، 54گ، 25 سطر (13×22)، اندازه: 17×25 سم [ف: 487-2]
نسخه اصل: توبينگن Ma III682؛ خط: نسخ، بي كا، تا: با تاريخ 900ق؛ خوانده برهان برهان الدين بن جمال الدين در 900 [فيلم ها ف: 2-3]
خط: نستعليق ترك، كا: درويش محمد خاموش، تا: چهارشنبه 11 جمادي الاول 938ق، جا: مصر؛ در پايان رباعي فارسي پهلوان محمود پوريا است؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج ترياكي، 363گ، 17 سطر (9/5×18/5)، اندازه: 14×20 سم [ف: 257-17]
در باب 46 در سرگذشت ابوالحسن نوري تا ميانه باب 70 افتاده. با فهرست 70 باب؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: 946ق؛ كاغذ: ترمه، جلد: رويه ساغري سياه، 77گ (2پ- 78ر)، اندازه: 19/5×29/2 سم [ف: 4-662]
آغاز: برابر؛ انجام: و الحمدلله رب العالمين و سلم تسليمًا كثيراً كثيراً برحتمك يا ارحم الراحمين
خط: نستعليق خوش، كا: احمد بن شيخ داود، تا: 985ق؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ كاغذ: دولت آبادي، جلد: تيماج ماشي با ترنج و نيم ترنج، 350گ، 17 سطر (8×13/5)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 302-5]
آغاز: بسمله، اول سخن چو از قرآن و احاديث گذشتي؛ انجام: و صلي الله علي محمد و آله اجمعين
خط: نستعليق، بي كا، تا: 989ق [رايانه]
از آغاز تا سر گذشت محمد باقر؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج مشكي، 22گ، 21 سطر (11×17)، اندازه: 17×25 سم [ف: 93-1]
آغاز: برابر؛ انجام: گفت نان درويشان مي خوري كار درويشان نمي كنيد، رحمة الله عليهم رحمة واسعة علي اسلافهم و اخلافهم و الله اعلم بالصواب
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: نخودي، جلد: تيماج مشكي، 153گ، 25 سطر چهار ستوني (10/7×21)، اندازه: 18/5×32/3 سم [ف: 685-7]
از ديباچه كمي افتاده و تا سمنون محب را دارد؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ: سپاهاني نخودي، جلد: تيماج، 217گ، 17 سطر، اندازه: 15×25 سم [ف: 387-3]
آغاز: منتخب از كتاب تذكرة الاوليا من تصنيف حضرت شيخ عطار قدس الله ارواحه. الحمدلله رب العالمين و العاقبة للمتقين... اما بعد ايزد تعالي حكايت چند بر سبيل و طريق استفسار از شمايل اولياي كبار نوشته اند از كتاب تذكرة الاولياء؛ انجام: يا كار بكام او شود يا بي يار ** بر دارد و سر در سر آن كار كند
منتخب؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: نخودي آهار مهر، جلد: ميشن قهوه اي با ترنج و سرترنج، 27گ (182پ-208پ)، سطور چليپا (9/5×20)، اندازه: 13/2×23/1 سم [ف: 601-29/2]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگي: آغاز و انجام (نسخه از ديباچه افتاده و در پايان مي رسد به سرگذشت حسين منصور حلاج و افتاده)؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج زرد، 220گ، 23 سطر (9×16)، اندازه: 12/5×21/5 سم [ف: 2338-11]
نسخه به شرح احوال حلاج خاتمه مي يابد؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ كاغذ: کاغذ ترمه، جلد: ميشن آلبالويي، 234گ، 17سطر، 14/3×22/3 سم [ف: 118-2]
آغاز: برابر؛ انجام: گفت ادب نگاه دار، ادب نگاه داشتم، خطابي شنودم كه بدين يك ادب نگاه داشتي
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: انجام؛ مصحح، محشي، در پشت برگ آغاز عبارت «كتبه الفقير الحقير المعترف بالعجز و التقصير لطف الله... غفر له و لوالديه... 1085» آمده؛ كاغذ: فرنگي قديم، جلد: كاغذي با مقوا عطف پارچه قهوه اي، 87گ، 19 سطر (11×18)، اندازه: 18×27 سم [ف: 286-28]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 21 ذيقعده 1043ق؛ مصحح؛ جلد: تيماج مشكي، 296گ، 19 سطر، اندازه: 13/5×23 سم [ف: 79]
خط: نستعليق، بي كا، تا: جمادي الاول 1047ق؛ داراي كتيبه مرصع مذهب، مجدول؛ مهر: «حسن بن محمود علي عالم شاه
ولي» (دایره)، «سلام علی ابراهیم» (هشت گوش)، «عبد المطلب» (گلابی شکل)، «محمد عثمان» (دایره)؛ جلد: تيماج قهوه اي، 266گ، 18 سطر، اندازه: 15/5×26 سم [ف: 76-28]
به سرگذشت ابوالحسن الصانع ختم مي شود؛ خط: نستعليق، كا: لاله مير، تا: غره محرم 1089ق؛ كاغذ: کاغذ ترمه، جلد: ميشن قرمز، 320گ، 16 سطر، اندازه: 16/4×25/1 سم [ف: 118-2]
آغاز: باب 48 در ذكر عبد الله جلا رحمة الله عليه آن سفينه بحر ديانت آن سكينه اهل متانت؛ انجام: گوين كه يك زن چهل سال در عقد و نكاح او بود و ان دختر وزير بود..
از باب 48 تا باب 60 كتاب؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مشمعي قهوه اي عطف تيماج قهوه اي، 37گ، 22 سطر (11×19)، اندازه 15×23 سم [ف: 659-28]
آغاز: يابي كه در يك كلمه از آن چه مي گفتي با تو موافق بود پس دامنش محكم بگيري؛ انجام: اگر خداي تعالي بفرعون نيكي خواستي بر جزا و نيك را دولت نگرفتي...
خط: شكسته نستعليق بدخط، بي كا، تا: محتملاً قرن 12؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ كاغذ: دولت آبادي، جلد: مقوايي، 171گ، 17 سطر (13×18)، اندازه: 19×26 سم [ف: 492-2]
تا سرگذشت ابوعلي دقاق؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج حنايي، 441گ، 11 سطر 6×15، اندازه: 17×22 سم [ف: 253-16]
آغاز: اما بعد چون سخن از قرآن و احاديث هيچ سخن بالاتر از سخن مشايخ طريقت صلاح نيست
خط: نستعليق، كا: محمود ساكن كراري، تا: 3 ربيع الثانی 1209ق؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: روغني، 171گ، 22 سطر، اندازه: 18/5×26/5 سم [ف: 2-57]
آغاز: نقدسك اللهم يا من تجلي لخلقه بخلقه و ظهر لقلوبهم بحجته و فطرهم علي توحيده بفطرته و رش عليهم من نوره بقدرته؛ انجام: و تسليم صفت ابراهيم عليه السلام و تفويض صفت پيغمبر صلي الله عليه و آله و علي آله و اصحابه الطيبين الطاهرين المعصومين.
خط: نسخ خوش، كا: علي رضا بن حسين شيرازي، تا: شعبان 1253ق؛ جلد: تيماج حنايي، 243برگ (1پ- 243ر)، 24 سطر، اندازه: 14/5×21/5 سم [ف: 29-1]
آغاز: بسمله نقدسك اللهم يا من تجلي لخلقه بخلقه و ظهر لقلوبهم
خط: نسخ، بي كا، تا: يك شنبه 4 ذيقعده 1254ق [ف: 3-13]
آغاز: اللهم يا من تجلي لخلقه بخلقه؛ انجام: و تفويض صفت جناب محمد مصطفي.
خط: نسخ، بي كا، تا: 1260ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 504ص، 23 سطر، اندازه: 15/5×24/5 سم [ف: 200-1]
آغاز: تبيان در بيان بعضي ازاولياء و بيان احوال و افعال و اقوال ايشان؛ انجام: ترك المكافات و الرحمة للظالم و استغفار له.
اقوال عرفا و حكما، اين اقوال از كتاب تذكرة الاولياء شيخ عطار اخذ شده (در متن نسخه تسكوة الاولياء آمده) و در آن احوال و اقوال بزرگان صوفي نقل گرديده؛ كا: احمد مهندس، تا: 1263ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوايي تيماج ترياكي با ترنج و نيم ترنج، 30ص (272-301)، 24 سطر (7×13)، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 160-10]
آغاز: برابر؛ انجام: مرا رحمت آمد تو را لعنت آمد تا بداني كه مني كردن نيك نيست و مني از خود دور كردن بغايت نيكو است
خط: نستعليق خوش، كا: عباسقلي ميرزا، تا: شنبه 21 جمادي الثاني 1274ق، به دستور شاهزاده محمد ولي ميرزا؛ داراي سر لوح رنگين زيبا؛ جلد: تيماج قهوه اي، 208گ، 19 سطر، اندازه: 13/5×22 سم [ف: 388-2]
آغاز: برابر؛ انجام: پس از اين جهت از آن تو لعنت شد واز آن من رحمت و الحمد لله.
خط: نستعليق، كا: محمدتقي بن حاجي ملاعلي، تا: 14 شعبان 1275ق؛ مصحح؛ جلد: تيماج قهوه اي، 50گ، 17 سطر، اندازه: 10/5×15 سم [ف: 818-2]
خط: شكسته نستعليق، كا: محمد بن آقا جمال مراغه اي، تا: 26 [شعبان 1279ق؛ قطع: رحلي [رشت و همدان: ف: - 1245]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، كا: اسد الله محلاتي، تا: چهارشنبه ربيع الاول 1282ق؛ 312گ، 20 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 818-2]
آغاز: برابر؛ انجام: و مني از خود دور كردن به غايت نيكو است.
خط: نسخ، كا: ابوالقاسم نائيني، تا: دوشنبه 26 محرم 1283ق؛ كاغذ: ايراني، جلد: تيماج قرمز، 300ص، 21 سطر، اندازه: 18×27 سم [ف: 200-1]
خط: نسخ، بي كا، تا: 1300ق؛ كاغذ: فرنگي و اصفهاني، جلد:
تيماج عنابي، 399ص (2-400)، 22-19 سطر، اندازه: 13×14/5 سم [ف: 144-17]
بخشي از قسمت 2؛ خط: نسخ، بي كا، تا: 1300ق؛ كاغذ: فرنگي و اصفهاني، جلد: تيماج عنابي، 467ص (2-468)، 22-19 سطر، اندازه: 13×14/5 سم [ف: 114-17]
آغاز: بسمله، الحمد له الجرار با نفس انواع السماء المنان؛ انجام: و احكم بالصواب رحمت الله عليه رحمه
خط: نستعليق و شكسته، بي كا، تا: قرن 14؛ افتادگي: انجام [رايانه]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 14؛ امانت نزد ابوالفضل ساوجي از ميرزا ارسطو بوده؛ تملك: فاضل توني؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج سرخ، 272گ، 15 سطر (9×15)، اندازه: 22×16 سم [ف: 25]
آغاز: بسمله نقدسك اللهم يا من تجلي لخلقه بخلقه و ظهر لقلوبهم
شامل احوال امام جعفر صادق (علیه السلام) تا امام باقر است و ديباچه آن با نسخه چاپ شد ه اش كمي مغايرت دارد؛ خط: شكسته، نستعليق، كا: غلامحسين درويش همداني ولد درويش جعفر، تا: 18 ذيحجه 1301ق؛ كاغذ: الوان، جلد: تيماج عنابي عطف ميشن قهوه اي، اندازه: 13×20 سم [ف: 787-3]
آغاز: برابر؛ انجام: بپاس آورديم بجهت تبرك كتاب رجب المرجب سنه 1303
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: 1303ق [الفبائي ف:- 120]
خط: نستعليق، كا: موسي مهجور، تا: جمعه 19 شوال 1313ق؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج سرخ، 231گ، 19 سطر (9×15)، اندازه: 17×22 سم [سنا: ف: 297-2]
خط: نستعليق خوش، كا: عبدالجواد حسيني شهشهاني، تا: 1315ق؛ داراي يک سرلوح مذهب، مجدول مذهب؛ كاغذ: ترمه اصفهاني، جلد: رويه ميشن قرمز، 214گ، 19 سطر، اندازه: 16/4×24/9 سم [ف: 119-2]
نسخه به شرح حال ابو علي دقاق ختم مي شود؛ خط: نستعليق، كا: مؤمن بن روح الله شالي، تا: 26 شعبان 1353ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: ميشن قرمز، 225گ، 15 سطر، اندازه: 17/5×22/5 سم [ف: 118-2]
آغاز: برابر
از آغاز تا باب 61 را دارد؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ مصحح؛ جلد: تيماج مشكي، 22 سطر (12/5×18/5)، اندازه: 18×24 سم [ف: 525-2]
آغاز: كه هر كه با او صحبت خواستي با او سه شرط كردي اول گفتي خدمت مي كنم و بانك نماز من دهم
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز؛ 174گ، 20 و 23 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 819-2]
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ يادداشتي به خط و مهر محمد مهدي تفنگدار محلاتي متخلص به فدائي مورخه 1314؛ جلد: تيماج مشكي، اندازه: 17×22/5 سم [ف: 494-1]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 65
همان نسخه بالا [نشريه: 5-15]
آغاز: برابر؛ انجام: مني کردن نيکو نيست ومني از خود دور دار وجه نيکوست و الحمدلله رب العالمين... يا ارحم الراحمين
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ مجدول مذهب، با سرلوح مزدوج مذهب مرصع؛ جلد: تيماج زيتوني، 142گ، 25 سطر، اندازه: 20×35 سم [ف: 818-2]
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج مشكي، 201گ، 25 سطر، اندازه: 18×26/5 سم [ف: 280-1]
نسخه اصل: موزه قونيه ش 1511؛ خط: نسخ و نستعليق، بي كا، بي تا؛ وقف تربت جلاليه؛ 243گ، 23 سطر [فيلم ها ف: 1-45]
مختصر اي از كتاب؛ خط: نستعليق هندي، بي كا، بي تا؛ جلد: چرم قهوه اي، 127ص (1222-1348)، 15 سطر، اندازه: 15/5×20 سم [ف: 51-45]
بي كا، بي تا، نوشته شده در بغداد و كهنه [نشريه: 4-338]
خط: نستعليق ريز، بي كا، بي تا؛ عنوان زرين با سرلوح [نشريه: 7-247]
نسخه اصل: دو نسخه از آلمان: 1-103 Dr fol (پرچ ش 580)، 2- Ot fol 104 (پرچ 578)؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 76-3]
نسخه اصل: برلين Sprenger 369 (ش 584 فهرست پرچ)؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 75-3]
نسخه اصل: پاريس P. S.143 (بلوشه ش 153)؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 17 سطر [فیلم ها ف: 535-1]
آغاز: مي زد كه محمد را بدعا ياد داريد پس مرتضي علي خاموش بنشست؛ انجام: روز عرفه مناجات كرد و گفت، يا دليل المتحيرين و چون ديد كه هركس دعا
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام [رايانه]
من تذكرة الاولياء، به نثر و نظم، الجزء السابع؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: سفيد، جلد: مقوايي عطف پارچه، 25ص (متن و هامش، 87-111)، [سنا: ف: 2-217]
بي كا، بي تا، خريداري از عباس محسني در تاريخ [رايانه]
بي كا، بي تا، خريداري از رضا ميداني [رايانه]
بي كا، بي تا، خريداري از امرالله صفري [رايانه]
’taḏkirat-ul awlīyā
وابسته به: تذکرة الاولياء؛ عطار، محمد بن ابراهيم (537-627)
جاي گفتگو ترجمه عربي تذكرة الاولياء است كه ترجمه كننده شناخته نيست. گزارش هاي نيمه نخست اين كتاب به همان ترتيب تذكرة الاولياء مي باشد و در نيمه دوم گزارش ها را جابجا كرده و متن و دنباله را درهم آورده است. و چنان كه از بررسي فهرست آن برمي آيد سه گزارش از كتاب و دو گزارش از دنباله آن انداخته است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 337 و 1918- ف
آغاز: آغاز نسخه دانشگاه افتاده و آغاز گزارش اويس قرني چنين است: ذكر اويس القرني رحمة الله عليه هو اسوة التابعين و قدوة الاربعين الموصوف بالعرفان المخصوص بما قاله صلي الله عليه و سلم: اني لاجد نفس الرحمان، العبد اليمني اويس القرني رضوان الله عليه قال النبي عليه السلام اويس القرني خير التابعين و روي انه صلي الله عليه و سلم كان يتوجه الي جانب اليمن و يقول اني لاجد؛ انجام: ور آه فضل في المنام بعد مدة من وفاته فقال الشيخ انتم تأكلون خبز الفقراء و لا تعلمون باعمالهم. اسئل الله الكريم الوهاب الحكيم... ان يفيض علي روح الشيخ ابي سعيد و علي ارواح... و سجال رحمته و رضوانه و يرزقنا ببركتهم شمة من محبته... و حسبنا الله و نعم الوكيل و الحمدلله وحده و صلي الله علي سيدنا محمد و آله اجمعين تم الكتاب بعون الله و حسن...
خط: نسخ، كا: محمود پسر شيخ اسماعيل پسر ابراهيم، تا: ذيحجه 869ق؛ افتادگي: آغاز؛ داراي يادداشتي از قزويني در سال 1322 پيش از آغاز نسخه كه آن را چنين شناسانده اند: «در صفحه اول اين كتاب سطر پنجم اسم سراج الدين عمر بن علي بن عمر قزويني برده شده است و سراج الدين عمر مذكور بقول سيوطی در ذيل طبقات الحافظ ذهبي (چاپ دمشق ص 358) در سنه 775 وفات نموده است و همچنين است نيز در اعلام خير الدين زركلي ص 720 ولي به قول محشي كتاب اول در ذيل همان صفحه 358 در سنه 748 وفات يافته، پس اين كتاب به طور قطع و يقين بعد از سنه 748 يا 775 تأليف شده است و از مقايسه اجمالي اين كتاب با تذكرة الاولياء شيخ عطار قطع و يقين حاصل مي شود كه اين كتاب ترجمه ای است ملخص مانند از تذكرة الاولياء به عربي با حذف هشت ترجمه حال از تذكره الاولياء كه از جمله ترجمه حسين بن منصور حلاج است. مجموع تراجم احوال تذكرة الاولياء با ضميمه اش كه بعدها عطار افزوده است 99 [اين اشتباه از قزويني است چه عطار 72 تن را در تذكرة الاولياء و 25 تن را در دنباله اش آورده و همه آن ها 97 كس هستند و گرداننده به عربي فقط پنج كس را انداخته است] ترجمه حال است و در كتاب حاضر فقط 91 (نود و يك) ترجمه حال موجود است (و بقيه ترجمه حال حضرت امام جعفر صادق (علیه السلام) كه در صفحه اول اين كتاب باقي مانده و قسمت اولش از اول كتاب افتاده است. جزو اين 91 ترجمه احوال است) تذكرة الاولياء از امام جعفر صادق (علیه السلام) شروع كرده و سپس اويس قرني و به ابو سعيد ابوالخير ختم نموده است. و نسخه حاضر نيز به عينه همين كار را كرده است بي كم و زياد و علاوه بر اين بسياري از مواضع دو كتاب را (يعني كتاب حاضر را با تذكرة الاولياء عطار) كه با هم مقايسه كردم هر دو كتاب از جميع جزئيات و دقايق با هم يكي هستند جز اين كه در ترجمه عربي بعضي اقوال و كلمات مشايخ را انداخته است و تا اندازه متمايل به اختصار است گفتيم كه هشت ترجمه حال را هم مترجم عربي حذف كرده كه از جمله ترجمه حلاج است، و از مقايسه دقيق دو كتاب با يكديگر كه در سر فرصت بايد بشود معلوم خواهد شد كه آن هشت ترجمه ديگر كه انداخته كدام ها هستند. و كتبه محمد بن عبدالوهاب القزويني في 2 دي 1322 شمسیه بطهران»؛ مصحح، در بالاي صفحه ها نام گزار ش ها به خامه شيخ بهائي (- 1031ق) ديده مي شود، در پايان كتاب در ص 325 نيز امضاي بزرگ وو معروف ابن شيخ ديده م يشود؛ تملك: ابراهيم ليث حسيني نجفي در 22 رجب 975 ق؛ كاغذ: سمرقندي نخودي، جلد: مقوايي ته تيماج سياه، 325ص، 29 و 30 سطر (15×22)، اندازه: 18×27 سم [ف: 538-2] و [فیلم ها ف: 299-3]
’tazkerat-ol owlīyā
غير همانند:
نسخه اصل: موزه قونيه 5931. بخشي است مانند كتاب عطار؛ خط: نسخ، كا: احمد متصوف، تا: 716ق؛ 98گ [فيلم ها ف: 1-401]
آغاز: حجة الاسلام محمد بن محمد الغزالي الطوسي، يكي از اكابر مشايخ مي گويد در خلسه ديدم عرصه ايست بسيار گشاده مردم بسيار ايستاده اند در دست هريك كتابي است مجلد و همه پيش شخصي درآمدند؛ انجام: گفتم آه همه عمر مرا باين در حوالت مي كردند كه خداي تعالي دهاد و اكنون مي گوييد چه آوردي گفت راست مي گويد از وي باز شويد
اين رساله كه كتاب تذكرة الاوليائي است در آن شرح حال صوفيان بزرگ آمده و در اين شر ححال نويسي به جاي تاريخ ولادت و مرگ و حوادث ايام حيات بيشتر تكيه بر حال و مقام و گفتار آنان شده و خيلي به تذكرة الاولياء عطار و نفحات الانس جامي شبيه است البته با حذف آن جمله پردازي ها و مجاملات آن ها. ظاهرًا اين نسخه منتخب فصلي از كتاب اصلي است. صوفيان كه ترجمه حال آن ها در اين جا آمده است از اين قرارند: محمد بن محمد الغزالي، محي الدين، عبدالقادر الجيلي، شيخ سيف الدين عبدالوهاب، شيخ بقاء بن بطور، ذنون (شايد ذوالنون باشد)، مصري، ابواسود مكي، ابو سعيد خراز، ابوعقال مغربي، ممشاد دينوري، ابوعلي رودباري، ابوالخير التيناني الاقطع، قصنيب البان الموصلي، محمد بن القائد، ابو مسعود بن شبلي، سيدي احمد بن ابي الحسن الرفاعي، شيخ موسي سدراني، شيخ ابوالحسن المغربي، شيخ اوحدالدين كرماني، ابو حامد الزنجي الاسود، ابوبكر الطرطوسي، ابوبكر سوسي، شيخ عبدالله تيناني، شيخ روزبهان، ابوالعباس القصاب العاملي، لقمان سرخسي، معشوق طوسي، شيخ ابو عبدالله بابويه، ابوالحسن الفراقي، شيخ فريدالدين عطار، امير خسرو دهلوي، محمد بن خالد آجري، فتح بن علي الموصلي، فتح بن شنجرف مروزي، شيخ نجم الدين كبري، امرء اصفهانيه و عراقيه؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13، جا: تهران؛ كاغذ: فرنگي فستقي، جلد: تيماج قرمز، 23گ، 14 سطر (11×20)، اندازه: 17×26/5 سم [ف: 264-1]
آغاز: الحمدلله رب العالمين... أما بعد از حمد سبحانه و تعالي، حكايتي بر سبيل ايجاز و اختصار؛ انجام: امروز اگر برگ قيامت ننهي فردا همگي زاد قيامت ندهند
گزيده اي شيوا از «تذکرة الأولیاء» عطار نيشابوري است؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13، مصحح؛ داراي سرلوح، مجدول؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوايي با روكش كاغذي سبز گلدار، 20گ (366-347)، 29سطر (10×22/5)، اندازه: 31×18 سم [ف: 480-36]
رساله اي است عرفاني جز آن عطار. با عنوان هاي «آورده اند، در خبر است، نقل است»؛ بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي روغني، 102گ (82ر-183پ)، 15 سطر (9×18)، [ف: 211-17]
بي كا، بي تا، خريداري از عباس محسني [رايانه]
منتخب. مؤلف ناشناخته؛ خط: نسخ خوش، بي كا، بي تا؛ يك سرلوح مرصع؛ قطع: رحلي [ميراث شهاب: س 9 ش 2-29]
’tazkere-ye owlīyā
رساله اي كوتاه كه يكي از مريدن سلطان علي شاه گنابادي در شرح حال و فضايل صوفيان گنابادي كه پس از كتاب بستان السياحة» مي زيسته اند: نگاشته و قصد آن داشته كه نامشان مفقود نشده و در تاريخ ماندگار گردد.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10529/2
آغاز: حمدله اما بعد خدمت برادران ايماني كه پيرو سلسله عليه نعمة اللهي و سالك مسالك طريقه و لوي علوي مي باشند عرض مي نمايد اگر چه از دول بلا اول قرار اين دار امتحان؛ انجام: ثواب آن زياده از طاعت و عبادت هزار سال است بعد از وفات مقامش اعلي عليين باشد.
خط: نستعليق، بي كا، تا: 19 صفر 1324ق، جلد: تيماج قهوه اي، اندازه: 14×20 سم [ف: 80-33/1]
tazkerat-ol owlīyā’ (m×.)
وابسته به: تذكرة الاولياء عطار، محمد بن ابراهيم (537-627)
غير همانند:
آغاز: الحمدلله الجواد و نشهد ان محمداً عبده و رسوله نبيه و صفيه ارسله بالهدي و سلم تسليماً، چون از قران و احاديث گذشته هيچ سخن بالاتر از سخن مشايخ طريقت نيست و کلمات ايشان از عيان است نه از بيان؛ انجام: گفت اما من گفتم و لعنت شد و تو گفتي و رحمت شد که آنشب منصور گفت من از خود دور کردم اين نيت را و تو بخود بستي پس از آن تو لعنت و از آن من رحمت شد، تمت.
اثر جاويدان عطار «تذکرة الاولياء» رساله اي کوتاه در تلخيص نيشابوري (ق) است که مطالب کتاب به همان ترتيب ولي به صورت گزيده و منتخب ذکر شده است، به نظر مي رسد کاتب رساله خود منتخب کتاب باشد؛ خط: نستعليق، كا: محسن بن چراغعلي سرابندي، تا: 1268ق؛ مهر: «محسن بن چراغعلي» (بيضی)؛ 26گ، 22 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 489-1]
آغاز: سبحانك اللهم و بحمدك لا اله الا انت... معلوم بوده باشد كه اين كتاب كه نوشته مي شود منتخبي است از تذكرة الاولياء حالات چند تن از معاريف عرفا و صوفيه در اين كتاب انتخاب
شده با همان تفصيل كه در «تذكرة الأولياء» شیخ فرید الدین عطار آمده است؛ خط: نسخ و نستعليق، كا: ميرزا محمد، تا: شعبان 1089ق؛ 112گ (17پ- 128پ)، 15 سطر، اندازه: 15×24/5 سم [ف: 52]
آغاز: نقلست كه از سلطان با يزيد پرسيدند كه پير تو كه بود گفت؛ انجام: گفت عبادت ده جزو است نه جزو گريختن.
منتخباتي است از تذكرة اولياء عطار و بيشتر شرح حال بايزيد بسطامي است؛ خط: نستعليق ترسلي، كا: ابراهيم بن زين العابدين اصفهاني نعمة اللهي، تا: 1290ق؛ افتادگي: انجام؛ احتمال مي رود نويسنده شماره 2 مجموعه اين منتخبات را به جاي همان تذكره عرفاء كه وعده داده بود نوشته است؛ كاغذ: فرنگي رگه دار و چهارخانه، جلد: مخملي بنفش، 67 (432-366)، اندازه: 13×20/5 سم [487-10]
آغاز: باب اول در ذكر امام بحق ناطق... آن سلطان مصطفوي آن برهان حجت نبوي آن عامل صديق آن عالم تحقيق؛ انجام: توكل صفت انبيا بود و تسليم صفت ابراهيم و تفويض صفت مصطفي صلي الله عليه و آله و اصحابه الطيبين الطاهرين
منتخب، حالات نود و شش تن از عرفا و صوفيان معروف را نود و شش باب از كتاب «تذکرة الاولیاء» فريد الدين عطار، انتخاب کرده و در آن به داستان هاي مربوط به تهذيب اخلاق و تجريد نفس پرداخته و وقايع سير و سلوك آنان را آورده با همان عبارت هاي عطار؛ خط: نستعليق، كا: محمد علي بن حاجي ملا عبدالغني تفريشي، تا: رجب 1297ق، به دستور ميرزا حسين متخلص به مخصوص در طهران؛ جلد: تيماج، 148برگ، 12 سطر، اندازه: 17/5×11 سم [ف: 102-2]
آغاز: رساله منتخب تذكرة الاولياء. ذكر جعفر صادق عليه السلام. او را جهة صدق تعال نام نهاده اند چنانج از مثل نبوت حضرت رسالت را صلعم محمد امين مي كنند؛ انجام: و مرا لعنت فرمود كه تو ببني بدر خود آوردي و من بيني از در خود دور كردم لاجرم ترا لعنت رسيد و مرا رحمت... و يكي از آن ها رساله سوانح است كه لمعات شيخ فخرالدين عراقي بر سنن اوست.
منتخب تذكرة الاولياء شيخ عطار؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: چرمي، 16گ، 25 سطر (14×23/5)، [ف: 1325-3]
tazkerat-ol owlīyā’ = mazārāt-e kermān
محرابي كرماني، سعيد، ق 10 قمري
mehrābī kermānī, sa‘īd (- 16c)
تاريخ تأليف: 925-935ق
در شرح حال و مقامات و كرامات گروهي از اوليا و اقطاب صوفيه كه در كرمان مي زيسته و همانجا در گذشته و دفن شده اند.
چاپ: تهران، 1330ش
[دنا 1063/2؛ مجله ادبيات تهران س 9 ش 1 ص 11؛ چاپ كوهي كرماني 1330 خ؛ فهرستواره منزی 249/1 و 2064/3]
خط: نستعليق، كا: عزه الله فريور، بي تا؛ از روي نسخه اصل كه مورخ 20 ذيحجه 1056 و از آن محمد حسين شعاع الملك شيرازي كه كوهي كرماني آن را خريده بوده است، با تصحيح سعيد نفيسي و سيد ابوالقاسم قبله يزدي براي او از روي همان نسخه، با يادداشت شعاع مورخ روز شنبه 14 ربيع الثاني 1347؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوا، 86گ، 11 سطر (9×13)، اندازه: 17×22 سم [ف: 88-16]
آغاز: و الدين الهفشوي برد الله تعالي مضجعه چنين معروف است كه ايشان را بعد از تحصيل؛ انجام: بمحرابي ناتوان لطف كن بدين ملتمس ختم كردم سخن
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز؛ روي برگي قبل از كتاب نسخه را به خط مؤلف دانسته اند و اين درست نيست و اين يادداشت را محمد حسين شعاع الملك بتاريخ شنبه 14 ربيع الثاني 1347 نوشته؛ مهر: «شعاع» (بیضی)؛ جلد: تيماج مشكي، 81گ، 15سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 195-15]
’tazkerat-ol owlīyā’ = tazkerat-ol atqīyā’ = tazkerat-ol ahebbā
طغراي مشهدي،- 1100 قمري
toqrā-ye mašhadī (- 1689)
انشايي اديبانه که مؤلف در وصف دوازده مصاحب خود که در هندوستان همدم و نزديکش بودند به همراه نظم تحرير کرده است. اين اشخاص عبارتند از: محمدعلي تبتي، ميرزا تمرخان، محمدرضا خراساني، ملا محمد مقيم، درويش عبدالله محمد قاسم، ميرالهي همداني، محمدصالح جراح، ملا اسمعيل، پهلوان شير علي.
آغاز: طغرا تاکي تيغ نهان تيز کني ** در رصف شهان سخن ريز کني/ آن به که بکام خفتگان دم صبح ** توصيف دوازده سحر خيز کني
انجام: گر سايه دستش مدد خاک شود ** در زير زمين شاخ بتم پاک شود/ درهم شکند بقوت بازوي خويش ** زنجير گر ز افلاک شود
چاپ: گانپور، سنگي، 1266 ق.، وزيري بزرگ، 6ص (رسائل
طغرا: صص 108-113)؛ 1302ق./ 1885م؛ 1288ق./ 1871م؛ لكهنو، سنگي، 1281، وزيري بزرگ، 6ص
[دنا 1055/2 با دو عنوان تذكرة الاتقياء و تذكرة الاحباء (6 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 2055/3؛ نسخه هاي منزوي 3545/5 (6 نسخه)؛ مشترک پاکستان 167/5 (9 نسخه)]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1039ق؛ 4ص (242-245)، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: 205-32]
آغاز و انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق هندي، بي كا، تا: قرن 12؛ كاغذ: هندي شكري، جلد: مقواي چيني عطف تيماج مشكي، 6ص (192-197)، 13 سطر، اندازه: 14×23/5 سم [ف: 943-10]
آغاز و انجام: برابر
اصل نسخه: گنج بخش، ش 2086؛ خط: نستعليق تحريري، بي كا، تا: قرن 12؛ 5گ (101-97) [عکسی ف: 63-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ كاغذ: شرقي، 2برگ، (72-71)، 19 سطر، اندازه: 9/5 ×17/5 سم [ف: 786-38]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ كاغذ: فرنگي، 6گ (90-95)، 12 سطر، اندازه: 12×6 سم [ف: 325-38]
نسخه اصل: دانشگاه پنجاب در لاهور شماره 874/9 فارسی؛ کا: ظهيراي تفرشي، تا: 1245ق [فيلم ها ف: 3-187]
بي كا، بي تا [ميراث اسلامي: 5-627]
آغاز و انجام: لذتلذ
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج قهوه اي، 3گ، 17 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف]
آغاز و انجام: برابر
اين كتابچه نيز حدود 75 بيت نوشته دارد؛ خط: نستعليق شكسته، بي كا، بي تا؛ كاغذ: نوعي ترمه، جلد: تيماج، 1گ (24 پ)، 15 سطر (10×19/5)، اندازه: 18×29/5 سم [ف: 197-2]
tazkere-ye owlīyā-ye dowlat-ābād
سبزواري. شرح حال رجال علمي دولت آباد در ناحيه دكن هندوستان.
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: بدون شماره عكسي
بي كا، بي تا [جنگ: 1-452]
tazkere-ye owlīyā-ye dehlī
شرح حال 193 تن مشايخ دهلي كه مقبره هاي آن ها در آن شهر است. ظاهراً در زمان ابوالفتح ناصر الدين شاه تيموري هند نوشته شده است. همراه با فهرست آن ها در ابتداي كتاب.
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: 42 عكسي
بي كا، تا: 1180ق؛ افتادگي: آغاز؛ محمد شاه (متصدي محاكم شرعيه)؛ 370ص [جنگ: 1-452]
tazkerat-ol owlīyā-ye manzūm = zekr-e hāl-e owlīyā
از ناشناس. از گروه نعمت اللهي، قرن 13ق. آغاز مي شود با ستايش حضرت علي (علیه السلام) و اظهار اشتياق ظهور مهدي (علیه السلام).
نگارنده سپس مي گويد: اين بيان «ذکر حال اولیا» است ** «کنز ولايت» طالبان را در گشاست... بلبل نظقم دگر دستان سرا ** گشت از «ذكر حال اوليا». وي از برخوردهاي روزگار خود ياد مي كند: رو خبر كن قشريان بي حضور... شيخ و قاضي و مدرس شان تمام ** مفتيان و پيشوايان عوام. زندگي نامه پيران است، در حدود 2668 بيت، با حضرت علي (علیه السلام) آغاز مي شود و به تفصيل درباه خلافت و ولايت سخن مي گويد. سپس: بايزيد بسطامي، معروف كرخي، شيخ سري سقطي، جنيد بغدادي، بوعلي رودباري، بوعلي كاتب، ابوعرفان، ابوالقاسم گرگان، نساج، احمد غزالي، ابوالفضل، ابوالبركات، ابوسعيد، ابومدين، جمال الدين كوفي، صالح بربري، عبدالله يافعي، شاه نعمت الله كرماني، سيد نورالدين حضرمي، سيد خليل الله... با سربندهايي به نظم: اين بود احوال «سلطان بايزيد» ** كه از تحير است وصف او مزيد/ اين بيان از «شيخ معروف» آمده ** آن كه هر سريش مكشوف آمده/ بشنو از «شيخ سري» آن محترم ** نكته اي ز اخلاق آن كان كرم / از «جنيد» پاك بشنو شرح حال ** تا شوي آگه از آن فرخنده فال/ اين بيان احوال آن «شيخ سقطي» است ** كه ز حقش تاج و رتبه برتري است/ اين بيان در ذكر قطب اولياست ** «نعمت الله» آن كه دين راز و ضياست. مي رسد به: بعد «شه نور علي» سلطان دين ** آمده «رونق علي شه» جانشين. (كرماني، كه اين يكي در 25 يا 1230ق درگذشته است). در پایان از برخوردش با «شه نعمت علي» ياد مي كند و
مثنوي به انجام مي رسد. (احمد منزوي)
[دنا 1063/2]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 956
آغاز: اي شه اثني عشر، هادي دور ** اي كه ظاهر شد، ظهورت طور، طور/ خود تويي آگه به ضعف حال ما ** در ميان دشمنان، احوال ما؛ انجام: ناتوان را با توان بشتافتن ** بهر حق افتاده را دريافتن...
خط: نستعليق خوب، كا: جناب آقاي ميرزا شكرالله سررشته دار، تا: محرم 1288ق؛ مهر 1288ق، مهر: «عبده سیف الله 1259» (بیضی)؛ جلد: تيماج عنابي، 106گ، 13 سطر (10×16)، اندازه: 15/5×21/5 [ف: 44-2]
taḏkirat-u uli-l albāb wa-l jāmi‘ li-l-‘ajab-il ‘ujāb
انطاكي، داود بن عمر، 950-1008 قمری
antākī, dāvod ebn-e ‘omar (1544-1600)
تاريخ تأليف: 976ق
كتابي مشتمل بر يک «مقدمه» چهار «باب» و «خانمه» مقدمه در تعداد علوم مذکوره در اين کتاب و سرگذشت پزشکي و ارزش آن؛ باب 1. کليات طب؛ 2. قوانين افراد و ترکيب و اعمال عامه؛ 3. مفردات و مرکبات؛ 4. امراض و علاج آن ها؛ خاتمه در نکته ها و غرايب و لطائف و عجائب. (فاضل)
آغاز: بسمله و به نستعين، سبحان مبدع مواد الكائنات بلامثال سبق...
چاپ: مكرر چاپ شده؛ بولاق، دار الطباعة العامده، 1282ق؛ قاهره، مطبعة محمد مصطفي، 1302ق.
[دنا 1063/2 (35 نسخه)؛ الاوقاف العامة 159/1؛ كشف الظنون 386/1؛ الذريعه 29/7 و 29/4؛ معجم المطبوعات 491/1؛ هدية العارفين 361/1؛ الاعلام زركلي 333/2؛ معجم الاطباء 195-185؛ الاوقاف العامة موصل 138/4]
شروح و حواشی:
1- تذکره انطاکی (مختصر)
جلد 1 از الف تا ف؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 10؛ يادداشت محمد حسين طبيب كه به دستور استادش محمد مومن تنكابني مازندراني در راه شام نويسانيده و در اصفهان به خود او نشان داده است؛ كاغذ: فرنگي [نشريه: 11-887]
جلد اول؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 10؛ تملك: عبدالكريم بن محمد بن حافظ شيرواني؛ جلد: تيماج مشكي، 264گ، 25 سطر، اندازه: 14×19/5 سم [ف: 142]
آغاز: برابر؛ انجام: و ان قربت له قربانا من حيواناتيه (كذا) فتح منح (كذا) الشمس
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 10، جا: مكه مكرمه؛ مجدول؛ واقف: محمد ايراني مجرد، بهمن 1350؛ كاغذ: نخودي روشن، جلد: تيماج، 422گ، 29 سطر، اندازه: 15/5×30/5 سم [ف: 94-16]
خط: نسخ، كا: احمد بن اسماعيل بن صالح، تا: شنبه 8 ربيع الاول 1001ق؛ قطع: وزيري [نشريه: 4-377]
آغاز: برابر انجام: احوال الامراض الجزئيه و الله اعلم
جلد 1؛ خط: نسخ تحريري، بي كا، تا: ذيقعده 1052ق؛ مجدول؛ اهدايی: حاج باقر طباطبائي؛ كاغذ: دولت آبادي، جلد: مقوايي، 333گ، 23 سطر 10×15، اندازه: 15×21 سم [ف: 1688-5]
آغاز: الباب الرابع من ابواب التذكرة... و استقصا اسبابها و علامتها و ضروب معالجتها الخاصة بها..؛ انجام: فهذا جماع ما تدعوا اليه الحاجة من هذه الصناعة و ما عداه فتطويل بلا فائدة... و هذا آخر ما وجد من التذكرة...
خط: نسخ تركي، بي كا، تا: 23 رمضان 1069ق؛ جلد: تيماج زرشكي با ترنج و نيم ترنج، 200گ، 23 سطر، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 141-24/2]
آغاز: برابر؛ انجام: و ما عداه فتطويل بلافائده و الله سبحانه و العنايه.
خط: نسخ، كا: صفر بن فضل حميري، تا: 1077ق، جا: هند؛ كاغذ: كشميري، جلد: تيماج مشكي با ترنج و نيم ترنج، 397گ، 21 سطر 11×28، اندازه: 16×28، سم [ف: 42-9]
خط: نسخ به شيوه تركي، كا: ابوالرضا علي بن حجازي سبكي شافعي وفائي، تا: 1079ق؛ كاغذ: تركي ضخيم، جلد: تيماج زرد با ترنج، 716ص، 23 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: 263-19]
آغاز: برابر؛ انجام: فهذا جماع ما تدعو اليه الحاجة من هذه الصناعة و ما عداه فتطويل بلافائدة.
خط: نسخ، بي كا، تا: با تاريخ 1083ق، براي ست ظريفه بنت محمد العيني؛ مجدول؛ تملك: سعد بن احمد بتاريخ 1212، سعد بن احمد به تاريخ رجب 1230، محمد علي بن محمد رضا الصيادي به تاريخ رجب 1230، حيدر بن محمد زين عاملي صيداوي به تاريخ غره رمضان 1222، احمد بن الحسين المعمري، علي بن سيد احمد، صالح بن الحسين المعمري، سيد محمد غانم، عبدالله بن سالم البصري به تاريخ 1145، سليمان افندي بن كاتب منصور، محمد حجازي بن حجازي بن محمد الحلبي به تاريخ 25
ربيع الاول 1083 با مهر «حسبي الله وحده و ثقتي عبده حجازي» (دايره)؛ جلد: تيماج مشكي، 296گ، 31 سطر، اندازه: 19×29 سم [ف: 12-154]
جلد اول، از آغاز است تا حرف فاء؛ خط: نسخ عربي، كا: ابوالرضا علي سبكي شافعي ازهري، تا: قرن 11؛ مصحح؛ تملكي محو شده به سال 1076؛ يادداشتي از محمد حسين طبيب آمده كه هنگام رفتن به مكه به امر استادش حكيم محمد مؤمن تنكابني در شام توقف كرده و كسي را به مصر فرستاده تا كتاب حاضر را در دو جلد به قيمت هفت تومان استنساخ نمايد و در بازگشت به اصفهان به نظر استادش رسانيده و نيز يادداشتي از حكيم محمد مؤمن تنكابني در ملاحظه كتاب ديده مي شود؛ جلد: تيماج قهوه اي، 363گ، 23 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 449-2]
اصفهان؛ ادبيات؛ شماره نسخه: 5
همان نسخه بالا [نشريه: 4-475]
خط: نسخ، بي كا، تا: 1100ق [ف: 3-79]
، نسخه از باب چهارم است؛ خط: نسخ عربي، بي كا، تا: قرن 11 و 12؛ شعرهاي فارسي آقا محمد جان قدسي و مير صفي تبريزي؛ محشي از رضي الدين محمد طبيب؛ تملك: رضی الدين محمد طبيب و پسرش محمد مؤمن، محمد صالح طبيب اردبيلي؛ واقف: محمد شفيع حسيني نايب صدارت و شريعت، 1100 و اندي؛ كاغذ: بغدادي، جلد: تيماج قهوه اي، 271گ، 19 سطر (8×14)، اندازه: 15×22 سم [ف: 1675-10]
آغاز: برابر؛ انجام: ينمو به من الهندباء او نبات... يلصق الجراحات
به حرف ياء از باب دوم خاتمه مي يابد؛ خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ واقف: خان بابا مشار، خرداد 1345؛ كاغذ: نخودي، جلد: روغني، 240گ، 27 سطر، اندازه: 17×29 سم [ف: 96-19]
آغاز: بالخصوص ذاك مخصوص؛ انجام: حتي تناول بشبع كالاطريفال
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ افتادگي: آغاز؛ مجدول؛ كاغذ: نخودي، 23 سطر، اندازه: 20×21/5 سم [ف: 40]
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 11 و 12؛ افتادگي: انجام [ف: 40]
آغاز: برابر؛ انجام: هذا آخر ما وجد في النسخه التي كتبت منها هذه النسخه و لعلها فراغ نسخة المصنف لدلالة دلت علي ذلك... وقع الفراغ من تلخيص هذه النسخه ضحي يوم السبت...
خط: نسخ، كا: احمدبن اسماعيل، تا: از 1100 ق؛ مهر: «من عمل صالحا فلنفسه»؛ تملك: محمد صالح اردبيلي؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: مقوايي با كاغذ ابري عطف تيماج قرمز، 355گ، 28 سطر 10×20، اندازه: 17×26/5 سم [ف: 74-1]
آغاز:.. الدم الاخطاط كالابازير فقد قررنا في بعض حواشينا عليه؛ انجام: من كل نصف در هم مسك قيراط يعجن بلبن الحمير...
جلد 1 و 2؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مصحح، مجدول، با قرمز، دور فصل مطالب با مشكي قلمگيري شده است؛كاغذ: فرنگي، آهار مهره، جلد: ساغري مشكي با ترنج و سرترنج، 242گ، 31 سطر (14×24)، اندازه: 21×31 سم [ف: 316-28]
آغاز: برابر؛ انجام: يهه من الهندباء او نبات مغربي اصغر الزهر يلصق الجراجات. تم الجلد الاول.
جلد اول؛ خط: نسخ، بي كا، تا: شنبه 5 ذيحجه 1101 ق؛ يادداشت مورخ 1116ق که اين کتاب را امير زاده محمد قلي بيک اهداء کرده؛ مهر: حاج سيد سعيد؛ كاغذ: صيقلي، جلد: تيماج سرخ، 376گ، 17 سطر (9/5×16)، اندازه: 16×24/5 سم [ف: 236-1]
از اول تا آخر باب سوم؛ خط: نسخ، بي كا، تا: يک شنبه 8 شوال 1106ق؛ يک سرلوح، مجدول؛ تملک: مرتضي بن محمد علي حکيم مورخ 1117ق؛ واقف: حاج سيد سعيد؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: مقوا عطف پارچه قهوه اي روکش کاغذ ابري آبي، 189گ، 25 سطر 13/5×22، اندازه: 20×29/5 سم [ف: 93-1]
خط: نسخ، بي كا، تا: شعبان 1116ق، تملك: خواجه محمد خلف طبيب بن حاجي عبدالحسن الدورقي؛ مهر: محمد حسين الموسوي، علي بن جعفر الحسيني؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج مشكي، 463گ، 20 سطر (11×19/5)، اندازه: 18/5×28 سم [ف: 24]
آغاز: برابر؛ انجام: ما تدعو الحاجة الية من هذه الصناعة و ما عداه فتطويل بلا فايده
كامل؛ خط: نسخ، بي كا، تا: 17 صفر 1190ق؛ واقف: نادرشاه، 1145 [با تاريخ کتابت تطبيق ندارد]؛ كاغذ: شكري، جلد: تيماج مشكي، 253گ، 28 سطر، اندازه: 20×29 سم [ف: 97-19]
آغاز: بسمله. الباب الرابع من ابواب التذکرة في تفصيل الامراض الجزئية و استقصاء اسبابها؛ انجام: تم الجزء الاول بما اشتمل عليه من القوانين الکلية، تفصيل احوال المفردات و لواهب العقل و العمل. و الحمدلله علي ما الهم و يسرو انعم. انه جواد کريم. تم الجزء الاول بحمدالله و عونه.
جزء اول؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ:
فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج زرد، 366گ، 23 سطر، اندازه: 18×32 سم [ف: 387-3]
آغاز: بسمله الباب الرابع من ابواب التذكرة في تفصيل احوال الامراض الجزئية؛ انجام: و ما عداه تطويل بلافايده
خط: نسخ، بي كا، تا: 1203 ق؛ افتادگي: آغاز؛ واقف: سيد عبدالباقي آيت اللهي شيرازي، اسفند 1374؛ كاغذ: نخودي آهاري، جلد: تيماج، 109گ، 21 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 96-19]
آغاز: قال شيخ داود المغربي الانطاكي في تذكره بسمله ان الصابون المشار اليه في الصناعة المسمي بالمفتاح؛ انجام: الكوكب الليلي هذا كله عن تجربة مشهور و تم بستاره شبي يعني قمر اينست از تجربه مشهور و تمام شد.
قسمتي منتخب از كتاب تذكره انطاكي در علم صناعة كه ناميده شده است به مفتاح. متن عربي و زيرنويس با مركب قرمز به فارسي مي باشد؛ خط: نسخ خوش، كا: رجبعلي ابن عبدالله، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: مقوايي روکش تيماج قهوه اي روشن، 2گ (80ر-81ر)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×22 سم [رایانه]
آغاز: بسمله الباب الرابع من ابواب التذكرة في تفصيل احوال الامراض الجزئية؛ انجام: اللهم اني اسئلك يا الله بكل اسم هو لك... و انزلته في شيء من كتابك او علي نبي.
دنباله بلافاصله نسخه شماره 15682 و به خط كاتب همان نسخه است؛ خط: نسخ، كا: محمد سعيد بن حاج عبداللطيف رجبي، بي تا؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: تيماج، 284گ، [ف: 19-97]
آغاز: برابر؛ انجام: و ان امكن ان تمنع عنها الجنوب فافعل هذا اجماع ما تدعوا الحاجة اليه من هذه الصناعة و ما عداه فتطويل بلا فايده.
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: تيماج عنابي، 278گ، 25 سطر (12×21)؛ اندازه: 19×29 [ف: 43-14]
آغاز: برابر؛ انجام: ثم تخر ساجدا و تقول القول في سهوك فان حاجتك تقضي و ان قربن له قربانا من حيواناته. فتح منهج الشمس و الله اعلم.
در يك مقدمه، چهار باب و يك خاتمه؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد:تيماج قهوه اي، 11 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 210-2]
آغاز: برابر
خط: ثلث، بي كا، بي تا؛ وقف نامه 3 ربيع الثانی 1289ق، براي شيخيان كرمان به توليت محمد خان؛ 600ص، 31 سطر 12/5×21، اندازه: 21×30 سم [عکسی ف: 67-1]
آغاز: برابر؛ انجام: و ان قربت قربانًا من حيواناته فتح منح (139:2 چاپ نخستين و 143:2 چاپ دوم سپس دارد) بزدرة علم باحوال ما بطير من الحيوان المقصود اصالة.. فهذ اجماع بماتدعو الحاجة اليه من هذه الصناعة و ما عداه فتطويل بلا فائدة و الله سبحانه و تعالي هو المان بالتوفيق و العناية- هذا آخر ما وجد من نسخة المصنف ثقلا عن النسخة المنقولة منها... و وافق الفراغ مننسخ هذا الجزء في يوم الجمعة المبارك سادس جمادي الاولي من شهور سنة ستين بعد الالف... و ذلك علي يد ... صالح بن ابراهيم النوسي المكني بابي كافي غفرالله له... آمين (اين بند كه در چاپي نيست درباره بزدره و مرغ داري است در يك مقدمه و سه مبحث و يك خاتمه و بسيار سودمند است.)
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ مصطفي كبري زاده آن را خوانده؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج سرخ، 25 سطر (12/5×22)، اندازه: 21×29/5 سم [ف: 2447-6]
بي كا، بي تا؛ خريداري از سهيلا چاره دار [رايانه]
تذكرة اولي النهي- مخزن الادويه و تذكرة اولي النهي
taḏkirat-u ayrīb ‘alā tahḏīb-il manṭiq
عاملي دزفولي، محمد علي، ق 12 قمري
āmelī-ye dezfolī, mohammad ‘alī (- 18c)‘
وابسته به: تهذيب المنطق تفتازاني، مسعود بن عمر (722-792) شرحي است توضيحي با عناوين «قوله، قوله» بر «تهذيب المنطق» تفتازاني به اضافه فوايد و مطالب سودمند، چنان كه خود در مقدمه گوید: «... و ان ما صنفه الامام الفاضل... قد احتوي من هذا العلم فوائده و اشتمل جواهره و فرائده و لكنه كان محتاجا الي الايضاح... لكون عباراته مختصرة غاية الاختصار و مطالبه منحجرة غاية الانحجار فشرحته شرحا يعرف دقائق مسائله و يكشف به الحجاب عن وجه مقاصده تقريبا لتناوله و تسهيلا لفهم علي طالبه و اضفت الي ذلك بعض ما اطلعت عليه من الفوايد السنية و المطالب العلية».
[دنا 1064/2]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: ض 15712
آغاز: بسمله، خير نطق يفرح به البال و يمرح به المقال حمد ملك ليس له وزير و لا عديل المنزه عن القياس و الاستقراء و التمثيل؛ انجام: و ما ذكر في هذا لرأس اشبه بمقاصد هذا الفن و هو ظاهر و
الله اعلم فنسأل الله ان يحسن لنا عواقب الامور بحمد و آله... ما تعاقبت الظلمة و النور.
خط: نسخ، كا: حيدر بن محمد علي دزفولي، تا: 1236ق؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: مقوا، عطف تيماج قهوه اي، 60گ، 18 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 52-24]
تذكره اويسيه- تذكره بغراخاني
at-taḏkira bi-uṣūl-il fiqh (m×.) = mu×taṣar-un fī usūl-il fiqh
كراجكي، محمد بن علي،- 449 قمري
karājakī, mohammad ebn-e ‘alī (- 1058)
ظاهرًا تلخيص كتاب «التذكرة باصول الفقه» استادش شيخ مفيد است كه به خواسته يكي از برادران استخراج شده است.
چاپ: تبريز، سنگي، 1322ق.، خشتي، 9ص (كنز الفؤاد: صص 186-194)
[دنا 1064/2، الذریعه 186/2]
قم؛ مركز مطالعات؛ شماره نسخه: 499/3
آغاز: الحمدلله اهل الحمد و مستحقه و صلواته علي خيرته من خلقه... سألت ادام الله عزك ان اثبت لك جملا من القول في اصول الفقه؛ انجام: قد اثبت لك ايدك الله جمل ما سئلت... و لم اتعد فيه... كتاب شيخنا المفيد رحمه الله حسب ما طلبت و الحمدلله
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج، قهوه اي با ترنج با سر، 5گ (196پ-200پ)، اندازه: 15×21 سم [ف: 432-1]
tazkere-ye bāqerīye
ساعدي خراساني، محمد باقر،- 1424 قمري
sā‘edī ×orāsānī, mohammad bāqer (- 2003)
تاريخ تأليف: 1367ق
شرح حال گروهي از علما و دانشمندان كه به نام «محمد باقر» یا «باقر» ناميده شده اند و در آغاز به احوال حضرت امام باقر (علیه السلام) امام پنجم شيعيان به تفصيل در بيش از سيصد صفحه پرداخته است. اين كتاب به ترتيب حروف آغاز نام ها يا لقب يا تخلص شعري كه بدان شهرت دارند، تنظيم شده است.
اگر در ضمن احوال بعضي از ياد شدگان به مطلبي يا نامي از بزرگان ديگري جز آنان كه باقر مي باشند، اشارت رفته، با عناوين «تذييل، تبصره، تكميل» شرح حال آنان نيز گزارش مي شود. در مجموع شرح حال هاي اصل 452 نفر مي باشد و در پايان يكصد و چهل و نه كتاب با معرفي آن ها كه مؤلف از آن ها بهره برده، ياد مي شود. نام ديگر كتاب «المسك الذافر في الموسومين بباقر» مي باشد. (سيد احمد اشكوري)
مشهد؛ ميبدي؛ شماره نسخه: 110
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: شنبه 5 جمادي الاول 1384ق، جا: مشهد مقدس؛ در آغاز صورت تقريظي از شيخ محمد علي اردوبادي به عربي به تاريخ 26 شوال 1368 آمده؛ جلد: مقوايي، 688گ، 16 سطر، اندازه: 16/5×21 [ف: 102-1]
تذكره باقي- مدايح حسنيه
tazkerat-ol bākīn
زهاني قائني، محمد حسين، ق 14 قمري
zohānī qā’enī, mohammad hoseyn (- 20c)
تاريخ تأليف: 1324ق
مؤلف در برخي از سفرهاي خود به برخي اشخاص برخورد كرده كه منكر گريستن و گرياندن بر امام حسين (علیه السلام) شده اند، لهذا اين كتاب را در اين موضوع نگاشته و در دولت مظفرالدين شاه آن را به اتمام رسانيده است. در يك «مقدمه» و دوازده «باب» و «خاتمه»: باب 1. فضائل خمسه طاهره؛ 2. احاديث فضيلت حسنين؛ 3. سخاوت و شجاعت سيد الشهداء؛ 4. ثواب گريستن بر آن جناب؛ 5. گريستن آسمان به صريح آيه قرآن؛ 6. گريستن ملائكه بهشت و دوزخ؛ 7. گريه طائفه جان بن جان؛ 8. گريه وحوش و طيور؛ 9. گريستن وحوش و طيور؛ 10. گريستن زمين و آن چه خاك خون شده؛ 11. گريه يهود و نصارا؛ 12. گريه ارواح انبياء؛ خاتمه افتاده است.
[دنا 1064/2]
زهان؛ مدرسه جعفريه زهان؛ شماره نسخه: 6
آغاز: الحمدلله الذي جعل تسبيحه ذكرنا و عرفان ذاته المقدس فكرنا و نحمده و نشكره علي هذه النعمة؛ انجام: فتد به ملك و ملائك فغان و آه و خروش ** ز ناله اش برود خلق آسمان از هوش
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ افتادگي: انجام؛ مصحح؛ جلد: گالينگور قهوه اي، 144گ، مختلف السطر، اندازه: 18/5×23/5 سم [ف: 10]
’tazkere-ye bot-×āne = ×olāsat-oš šo‘arā’ = ×olāsat-o ahvāl-eš šo‘arā
صوفي مازندراني، محمد بن عبدالله،- 1035؟ قمري
(1626-) sūfī māzandarānī, mohammad ebn-e ‘abd-ol-lāh
به خواهش: ميرزا حسن خاکی
تاريخ تأليف: 1010ق؛ محل تأليف: احمد آباد گجرات
مشتمل بر چهار هزار بيت از منتخبات اشعار متقدمين و متوسطين و متأخرين كه محمد صوفي از مجموع چهارصد هزار بيت برگزيده و به دستياري عبداللطيف عباسي آن را مدون كرده است. بعدها عبداللطيف ياد شده ديباچ هاي بر آن نگاشته و تراجم مختصري در احوال شاعران بتخانه داراي دو جزء است. (طباطبائي بهبهاني)
آغاز: بسمله الله سبحانه و تقدس كه مفاتيح خزائن... و دفاين بي منتهاي سخن
[دنا 1064/2 (5 نسخه)؛ تاريخ تذكره هاي فارسي 501:1؛ استوري 806/1؛ فهرست تذكره هاي فارسي نقوي ص 134؛ فهرستواره منزوي 1852/3]
آغاز: برابر؛ انجام: كردند نظاره را عروسان چمن ** سرها ز دريچه هاي چوبين بيرون
جزء اول؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ به شيوه چليپا؛ كاغذ: شكري ضخيم آهار مهره، جلد: تيماج عنابي، 358گ، 21 سطر، اندازه: 17×32 سم [ف: 99-24]
آغاز: چنان باشد برو عشق جمالا ** كه خوبي را از و گيرد مثالا؛ انجام: اسباب فراغت همه در هم زده است ** بشتاب كه جز تو هر چه مي بايد هست
مجلد دوم كتاب بتخانه است؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: انجام؛ كاغذ: شكري ضخيم آهار مهره، جلد: تيماج سبز، 309گ، 21 سطر، اندازه: 16/5×32 سم [ف: 106-24]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: انجام [مختصر ف: 151]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11 [مختصر ف:- 151]
نسخه اصل: بادليان ش 132 اليوت 366 اته؛ خط: نستعليق ريز و خوش، بي كا، بي تا؛ در متن و هامش؛ 335گ، 21 سطر [فيلم ها ف: 19-1]
tazkerat-ol bed‘at
محمد عبدالله، 1905-1982 ميلادي
mohammad ‘abd-ol-lāh (1905-1982)
تاريخ تأليف: 1260ق
برگرفته از كتاب شرح مشكوة و سفينة النجات.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16165/53
آغاز: بسمله، حمدله، جان كه نيك بخت كري تيري تين
خط: نستعليق هندي، بي كا، بي تا؛ جلد: چرم قهوه ای، 11ص (935-925)، 15 سطر، اندازه: 15/5×20 سم [ف: 50-45]
tazkere-ye boqrā×ānī = tazkere-ye oveysīye
ازگني، احمد بن سعدالدين، ق 5 قمري
azganī, ahmad ebn-e sa‘d-od-dīn (- 11c)
اهدا به: سلطان ستوق بغراخاني (- 429ق)
محل تأليف: كاشغر
در حالات و مقامات و كرامات مشايخ و اقطاب صوفيه اويسيه كه منسوب به اويس قرني مي باشند با استمداد از روان قطب معروف اين سلسله حضرت سلطان ستوق بغراخان در يك «مقدمه» و سه «مقصد» و یک «خاتمه» و «مقاصد» داراي چهل «باب» و سی «فصل» مقدمه: در تعريف نام اويس؛ باب 1. احوال شيخ اويس قرني؛ 2. احوال شيخ جليل دمعاني؛ 3. ذكر شيخ نظام الدين بزدوي؛ 4. ذكر شيخ بهاء الدين؛ 5. ذكر شيخ جميل علامه حقه باز؛ 6. ذكر خواجه ابونصر ساماني؛ 7. ذكر سلطان ستق بغراخان؛ 8. احوال شيخ عمران؛ 9. ذكر شيخ عبدالغفار ملتاني؛ 10. ذكر شيخ صدرالدين قتال؛ 11. ذكر شيخ عزيز و شيخ بهاء؛ 12. ذكر شيخ محمد باقر؛ 13. ذكر شيخ سعد الدين دم دار؛ 14. ذكر شيخ محمد صادق؛ 15. ذكر شيخ نجي بخاري؛ 16. ذكر شيخ عبدالرحيم؛ 17. ذكر شيخ شمس الدين قتال؛ 18. ذكر شيخ شهاب الدين هروي؛ 19. ذكر شيخ ضياء الدين صراف؛ 20. ذكر شيخ نظام الدين خليفه شقيق بلخي؛ 21. ذكر شيخ اويس قرني؛ 22. ذكر شيخ ياسين؛ 23. ذكر شيخ عبد الرحمن خراساني؛ 24. ذكر شيخ غياث الدين شكرتمي؛ 25. ذكر شيخ برهان الدين قليچي؛ 26. ذكر شيخ هرمز؛ 27. ذكر شيخ عباس خوارزمي؛ 28. ذكر شيخ فريد الدين باخرزي؛ 29. ذكر شيخ محمد عطار؛ 30. ذكر شيخ سمعان سمناني؛ 31. ذكر مولانا جمال الدين؛ 32. ذكر شيخ خواجه فقيه ايوب؛ 33. ذكر خواجه حسين فضلي؛ 34. ذكر خواجه علم عطائي؛ 35. ذكر شيخ خواجه فقيه محمد؛ 36. ذكر خواجه شاد كام؛ 37. ذكر خواجه محب كوه مار؛ 38. ذكر حضرت تاج العطائي؛ 39. ذكر شيخ حسن و حسين فرزندان تاج العطائي؛ 40. ذكر شيخ عبدالرحمن؛ خاتمه: در گفتار مؤلف.
آغاز: الحمد الله الذي نور قلوب العاشقين بانوار جلاله و بصره بصيرة المشتاقين بمطالعة جماله... اما بعد ازاد اي حمد بي بدايت و ثناي بي حد و غايت پوشيده نماند كه حق ... به قدرت كامله... خود آدم را... از مشت خاك آفريد.
انجام: ناتمامان جهان را بكند كار تمام.
[دنا 1064/2؛ فهرستواره منزوی 2065/3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج ترياكي، 266گ، 23 سطر (9/5×17)، اندازه: 17/5×25/5 سم [ف: 736-16]
آغاز: برابر؛ انجام: دعاي جعل الجنة مثواه بعد از ممات بكنند اميد است كه در معرض قبول افتد
خط: نستعليق هندي، بي كا، تا: اواخر قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تيماج قهوه اي، 194گ، 21 سطر، اندازه: 30×21 سم [ف: 24-27]
نسخه اصل: تاشكند 624 (32/140 ش 2114)؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 29-3]
نسخه اصل: بادليان 54 .ind inst Pers؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 15-2]
تذكره بهار بي خزان- بهار بي خزان
tazkere-ye bī nazīr
افتخاري دولت آبادي، عبدالوهاب، ق 12 قمري
efte×ārī dowlat-ābādī, ‘abd-ol-vahhāb (- 18c)
تاريخ تأليف: (تاريخ بي نظير=) 1172ق
شرح احوال و نمونه شعري 135 شاعر پارسي گوي هندي و ايراني را از سال 1100 تا 1172ق (از آزاد بلگرامي تا يوسف بلگرامي) آورده است. به گفته مؤلف نام اثر را كه ماده تاريخ آن هم هست، استادش آزاد بلگرامي انتخاب كرده و بر همين اساس تأليف آن در سال 1172ق به پايان رسيده است. برخي از منابعي را كه افتخار در اين تذكره استفاده كرده و از آن نام برده عبارت است: تأديب الزنديق سيد شاه عبدالقادر معروف به مهربان اورنگ آبادي، ديوان آزاد بلگرامي، تذكره وارسته لاهوري، اخبار الاخيار عبدالحق محدث دهلوي، ديوان افصح مشهدي، ديوان ايجاد برهانپوري، ديوان بيخبر بلگرامي، ديوان بيتاب احمد آبادي، ديوان ثابت اله آبادي، ديوان خالص اصفهاني، تذكره هميشه بهار اخلاص شاهجهان آبادي، تذكره حيات الشعراي متين كشميري، ديوان حزين لاهيجي، ديوان خالص اصفهاني، ديوان دردمند اودگيري، ديوان شوكن بخاري، مثنوي هاي شور جنون و ناله عاشق نواز شهيد لاهوري، ديوان شهرت شيرازي، مآثر الامراء صمصام الدوله، ديوان عالي شيرازي، تذكرة المعاصرين حزين لاهيجي، نادر شاهنامه عارف طهراني، ديوان سلوني سورتي، ديوان مخلص كاشاني، ديوان منصف دهلوي، ديوان مظهر دهلوي،، ديوان متين اصفهاني، ديوان نويد شاهجهان آبادي، ديوان واضح دكني، و مثنوي عاي گلدسته حسن و جهان آشوب از يكتاي لاهوري.
چاپ: به كوشش سيد منظور علي با پيشگفتار انگليسي، به سال 1940م، اله آباد، 157+13ص
[فهرستواره منزوي 1868/3]
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: بدون شماره عكسي
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ 173 ص [جنگ: 1-451]
tazkere-ye panjāh šā‘er va mamdūhān-e ānhā
تاريخ تأليف: 1306ق
از تذکره هاي مختلف استفاده گرديده و بعد از مجمع الفصحا نوشته شده است.
[دنا 1064/2]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 3791
آغاز: درود بي حد و سپاس بي عدد اول مخلوقات و برگزيده خالق عباد؛ انجام: که در چه سن خليفه شده.
خط: نستعليق، بي كا، تا: 11 جمادي الثاني 1306ق؛ كاغذ: آهار مهره فرنگي، جلد: ميشن زرد سير، 309گ، 11 سطر، اندازه: 15/4×21/9 سم [ف: 119-2]
tazkere-ye tārī×ī
وزير نظام، فضل الله، 1213-1289 قمري
vazīr nezām, fazl-ol-lāh (1799-1872)
تاريخ تأليف: 1280ق
در تاريخ آغاز كار خاندان قاجار است.
[دنا 1065/2؛ فهرستواره منزوي 923/2]
تهران؛ ادبيات؛ شماره نسخه: 89- ج
آغاز: الحمد لله المحمود المالك الودود... فنقول... خامه وقايع نگار مي خواهد كه نامه نگارشود؛ انجام: درو مذكور و مسطور نگردد و هوهو
خط: نستعليق، كا: عبدالحسين ضيايي، تا: 1 خرداد 1322ق؛ از روي نسخه دكتر قاسم غني مورخ 1311؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوا، 62گ، 17 سطر (10×18)، اندازه: 16×22/5 سم [ف: 94-1]
tazkerat-ot tavārī×
كابلي، عبدالله، ق 10 قمري
kābolī, ‘abd-ol-lāh (- 16c)
تاريخ تأليف: 990ق
تاريخ كوتاهي است مشتمل بر شش «طبقه»: 1. در تواريخ انبياء؛ 2. اولياء و مشايخ؛ 3. فضلا و شعرا؛ 4. سلاطين و امراء؛ 5. در تواريخ متفرقه؛ 6- در ذكر تاريخ اتمام مساجد و مدارس و كتب و قلاع و باغ و چاه و پل و رباط و حمام و غيره.
[دنا 1065/2؛ استوري 1240:1، بريگل 416؛ فهرستواره منزوي 595/1]
مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 22 عكسي
آغاز: هو الحي الذي لا يموت ابدا حمد و سپاس بيحد و غايت و شكر و ثناي بيعد و نهايت واجب الوجوديرا كه جلال صفات كمالش... اما بعد بر ضماير فيض مآثر انور صافيه... اضعف عبادالله الملك الولي عبدالله الكابلي كه در ايام فرصت بقدر استعداد و استطاعت در كتب متبركه معتبره سير النبي و تواريخ محمد جرير طبري و زبدة التواريخ جمال الدين كاشي و نظام التواريخ قاضي ناصرالدين بيضاوي و عيون التواريخ ابي طالب بغدادي و جهان گشاي جويني و سيرالملوك نظام الملكي و سلجوقنامه ظهيري نيشابوري و ديوان النسب و قصص الانبياء و تذكرة الاولياء و متون الخبر و حبيب السير و درج الدرر امير اصيل الدين و سير ملا معين الدين المسمي بمعراج النبوه و روضة الاحباب و نفحات الانس و رشحات القدس و جامع الحكايات و مجمع المقامات و تاريخ گزيده و تذكرة الشعراء دولت شاهي و مجالس العشاق، تذكره ميرزا سلطان حسين و مجالس النفايس تذكره الشعراي مير علي شير و تذكره مولانا پناهي و غيره مي گذشت و در آن گلزارهاي مملو از نكات غريبه و فوائد عجيبه بطريق مطالعه سير مي كرد و مستفيد مي گشت از عالم غيب فيضي بر دل حزين ريخت و خيالي بخاطر اين مسكين آميخت كه از پیيرامون اين گلشن ها دامان گلي گزيند... تا در صفحات روزگار و ادوار دهور ليل و نهار ازين كم بضاعت بي اعتبار يادگار بماند
نسخه اصل: نسخه شماره 2093-136 شوروي؛ خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: يك شنبه 11 ربيع الاول 1010ق، جا: قصبه بركنه ماتيله سركار بكر؛ جلد: كالينگور عنابي عطف ميشن، 261گ، 17 سطر، اندازه: 19/5×28 سم [ف: 1289-3]
tazkere-ye samar-e nā‘īnī
ثمر نائيني، حسين،- 1280 قمري
samar-e nā‘īīnī , hasan (- 1864)
شرح حال و آثار مختصري از شعراي معاصر (حدود چهل نفر) مؤلف مي باشد كه به مدح و ثناي حاج محمد حسين خان نظام الدوله اصفهاني پرداخته اند. اين تذكره داراي يك «مقدمه» و دو «باب» و «خاتمه» است: مقدمه در سبب تأليف كتاب و شرح حال شعراي معاصر؛ باب 1. در شعرايي كه بامر صدراعظم مذكور مرثيه ساخته اند به ترتيب اسامي شعرا به ترتيب حروف تهجي؛ باب 2. در آن ها يي كه مدائحي براي صدر اعظم ساخته اند و اگر در باب اول از آن ها نام برده باشد پس از ذكر تخلص شرح حال او را به باب اول حوالت مي دهد؛ خاتمه را مؤلف در معرفي از خود و اظهار فضل و قدرت نمايي در انشاء نثر و اشعار انشايي خويش قرار داده است.
آغاز: (باب اول) الفت اسم شريفش ميرزا محمد قلي مردي اليف و مهربان و ظريف و نكته دان و آدمي نيكو فطرت پاكيزه طينت است... امروز روز بازپسين خلق آدم است ** كآفاق پر ز ماتم و عالم پر از غم است
انجام: چو شد كار او زاهل دين اسپري ** سرآمد بر او روز جنگ آوري
چاپ: با تصحيح سعيد انواري و سيد محمد هادي گرامي، ميراث بهارستان، دفتر اول صص 207-298، تهران، كتابخانه مجلس شوراي اسلامي، 1388ش
[فهرستواره منزوي 1868/3]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 898
آغاز: برابر
خط: نستعليق خوب، كاتب = مؤلف، تا: نيمه اول قرن 13؛ مقدمه و ظاهرًا قسمتي از خاتمه را ندارد از قرائن داخلي هويداست كه در نيمه اول قرن سيزدهم هجري نگارش يافته؛ با يك سرلوح، مجدول مذهب، در حاشيه بعضي از صفحات مطالبي مختصر نگارش يافته و ظاهرًا خط مؤلف است؛ كاغذ: ترمه، جلد: روغني دور گل و بوته دار، 146گ، 15 سطر، اندازه: 19×20 سم [ف: 141-3]
tazkere-ye jalālī
يزدي، عبدالغفور بن محمد طاهر، 1272-1356 قمري
(1856-1937) yazdī, ‘abd-ol-qafūr ebn-e mohammad tāher
اهداء به: جلال الدوله حسيم ميرزا راوي يزد
تاريخ تأليف: 13-1312
در شرح و وصف شهرهاي و پادشاهان ايران و بخشي از آن در تاريخ و جغرافياي يزد است.
چاپ: به كوشش ايرج افشار، فرهنگ ايران زمين، 13: 154-101 (قسمت تاريخ يزد)
[دنا 1065/2؛ ديباچه جامع مفيدي ج 1؛ فرهنگ ايران زمين 101/13]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6399- عكس
نسخه اصل: از نسخه آقاي تقي مسيري؛ بي كا، بي تا [ف: 3-250]
tazkere-ye jalīle
كنتوري، ناصر حسين بن حامد حسين، 1284-1361 قمري
kantūrī, nāser hoseyn ebn-e hāmed hoseyn (1868-1942)
گفتاري است در محاسبات تاريخ تولد حضرت ختمي مرتبت (صلی الله علیه و آله) از تاريخ عربي و ميلادي و تأييد و ترجيح روايت كليني مندرج در كتاب كافي و همچنين تاريخ رحلت آن حضرت و تاريخ شهادت حضرت سيدالشهداء. پنداشته مي شود كه اين مقال اثر خامه سيد ناصرحسين (فرزند علامه سيد حامد حسين مؤلف عبقات الانوار) باشد.
[دنا 1065/1]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 19157
آغاز: پس از بسمله: تذكرة جليلة في تحقيق مولد المقدس النبي عليه آلاف التحية و الثناء در اوايل ماه مارچ سنه 1891 بمولوي سيد باقر مهدي صاحب جرولي كه بتقريب اداي شهادت در مقدمه كاظم حسين خان تعلقدار بهنوامو وارد لكهنو شده؛ انجام: حاصل شد مدخل اكتوبر سنه 680.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 14؛ اهدايی: رهبري، فروردين 1372؛ كاغذ: فرنگي نخودي، 5گ، 22 سطر، اندازه: 15/5×25 سم [ف: 33-18]
taḏkirat-u jawāmi‘-il adawāt
سرميني، محمد بن احمد
sarmīnī, mohammad ebn-e ahmad
گزيده اي است در تعريف ادوات در زبان عربي.
آغاز: الحمدلله الذي جعل علمه الإسلام في مدار علم الكلام و أترك كلامه مؤسساً
انجام: اي لاعبين او قطعاً او إستينافاً فالإثتيت تفغليب أي أنت تغلب غلبة.
[دنا 1065/2 (1 نسخه)]
آغاز: برابر
خط: نسخ و نستعليق، كا: علي بن محمد الدين بن زين الدين شيرازي، تا: 1068ق؛ 12 سطر، اندازه: 9×15 سم [ف: 164-3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد معصوم بن محمد رفيع يزدي، تا: 1103ق؛ كاغذ: شرقي، 4گ (205-202)، 26 سطر، اندازه: 9/5×19 سم [394-36]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: حسيني، محمد حسين، تا: 1239ق [رايانه]
tazkere-ye hoseynī
حسيني سنبهلي، مير حسين دوست، ق 13 قمري
hoseynī sombohlī, mīr hoseyn dūst (- 19c)
اهدا به: شاه شريف الدين محمود
تاريخ تأليف: 1163ق
تذكره كوتاهي است، شامل شرح حال 564 تن (گلچين معاني از نسخه چاپي) و به نوشته استوري (833/1) حدود 200 تن از سرايندگان و فاضلان و پيران كهن و تازه.
چاپ: لكهنو، سنگي، 1292، وزيري، 375ص
[دنا 1065/2؛ تاريخ تذكره هاي فارسي 21/1؛ استوري 833/1؛ فهرستواره منزوي 1863/3]
خط: نستعليق، كا: رامي داس شاهچيان آبادي، تا: 11 شعبان 1181ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج عنابي، 218 گ (57پ-274پ)، 20 سطر (12/5×21)، اندازه: 2×29 سم [ف: 19-16]
آغاز: بسمله، ستايش بي حد و سپاس بي حد مبدعي را سزد؛ انجام: روز پنج شنبه رقيم يافت تمت تمام شد
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1188ق؛ كاغذ: مقوا [رايانه]
tazkerat-ol haqq
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 27326
بي كا، بي تا، خريداري از بانو سهيلا چاره دار [رايانه]
تذكرة الحكماء- نزهة الارواح و روضة الافراح (ترجمه)
تذكرة الحكماء- سمر الفلاسفة
’tazkerat-ol hokamā
اين كتاب كه بقيه و تتمه كتابي است در تذكره حكما و فلاسفه و از مجلس هفتم شروع مي شود ابتدا به شرح حال حكيم ابونصر فارابي مي پردازد و سپس يك يك فيلسوفان مشهور را نام مي برد تا به شرح بزرگان فلسفه در قرن دهم هجری قمری مي رسد. در اين كتاب علاوه بر نام بزرگان حكمت و كتب معروف آن ها مطالب جالب توجهي نيز از عقايد آن ها وجود دارد.
[دنا 1065/2]
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 298
آغاز: مجلس هفتم در ذكر شاهين اسلام و متكلمان اعلام رحمهم الله الملك العلام كه اكثر ايشان عالم بفروع و اصول شريعت حضرت رسول صلي الله عليه و آله نيز بوده اند؛ انجام: ما قال بالامس و اوصي به و اشتروا الضر بما ينفع و قطعوا ارحامه بعده فسوف يجزون
خط: نستعليق، بي كا، تا: محتملاً قرن 12؛ كاغذ: فرنگي الوان، جلد: تيماج زرد، 143گ، 28 سطر (8/5×17)، اندازه: 13/5×23 سم [ف: 292-1]
تذكرة الحكماء من قسطاس الاطباء/ تراجم/ فارسي
شرح حال كوتاه چندين تن از حكما، كه در نسخه با نام بالا خوانده شده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8914/55
آغاز: آدم عليه اسلام سياه گونه و سخت سپيد. كذا في الخلاصه و بقول صاحب كشاف مشتق است از ادمت يعني گندم گون بودن؛ انجام: مافيوس از حكماي كامل است و گويند حكيمي است كه مخترع ترياق فاروق است.
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: ميشن زيتوني با ترنج و سرتنرج، 11ص (192-202 حاشیه)، اندازه: 12/3×23/6 سم [ف: 317-29/1]
tazkere-ye ×āndān-e seyyed mohammad-e makkī
لاهوري، ميرميان
lāhūrī, mīrmīyān
نويسنده از نوادگان سيد محمد مكي است كه از خراسان به سند رفت و مقيم سند شد.
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: بدون شماره عكسي
بي كا، تا: 1241ق [جنگ: 1-452]
tazkere-ye ×āvar
خاور قاجار، حيدر قلي ميرزا بن فتحعلي شاه، ق 13قمري
×āvar-e qājār, heydar qolī mīrzā ebn-e fath-‘alī-šāh (- 19c)
اهدا به: ناصر الدين شاه
تاريخ تأليف: بعد از سال 1300ق
مجموعه اي است مشتمل بر اشعار شاعران فارسي زبان، با ديباچه اي به نثر، كه مؤلف اظهار نموده كه بنا دارد در اين سفينه اشعاري را كه شاعران در استقبال شعر يكديگر در يك بحر و قافيه و رديف سروده اند، جمع آوري نمايد. شعرايي كه شعرشان در اين جنگ آمده عبارتند از: خواجه حافظ شيرازي، صباحي، نورعليشاه، رفيق، صافي، سحاب، نواب محمود، خسرو، عاشق، نقي، فيضي، مجمر، قانع، نظيري، سلمان، نشاط، كليم، نيازي، سركار خاقان، شيخ سعدي، جامي، شهيد، سلمان ساوجي، نظام، نواب دارا، همام، امير خسرو دهلوي، اهلي شيرازي، داراب خوانساري، مهدي بيك شقاقي، شيخ فيضي دكني، مير سيد علي مشتاق اصفهاني، دولت، ملاحسين رفيق، محمد صادق مدهوش گلپايگاني، قاسمي، يغما، شيخ علينقي كمره اي، عرفي، خسروي، محمد حسن اصفهاني (زرگر)، نعيما، طوفان، بابا فغاني شيرازي، هاتف اصفهاني، فيضي، احسن، عطار، آصفي، محتشم، خالص، كمال، مدهوش،
آغاز: آغاز نثر: ستايش و سپاس مر معبود بي زوالي را رواست كه ظرايف طرايف واوراق لطايف ظرايف هفت كتاب افلاك را از قلم قدرت كامله به طغراي خطوط شعاعي
آغاز نظم: عروس عافيت آن گه قبول كرد مرا ** كه عمر پيش بها دادمش به شيربها/ خروس كنگره عقل پر بكوفت چو دير ** كه در شب امل من سپيده شد پيدا
انجام: خاور زجفاهاي تو فرياد ندارد ** يا اينكه به علم چو تو بيدادگري نيست/ مگر رخسار يارم بي نقابست ** كه مه روشن تر امشب ز آفتابست
[دنا 1065/2؛ تذکره نويسي فارسي، ص 785؛ فهرستواره منزوي 1869/3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: بعد از 1300ق؛ اوراق نسخه در صحافي جا به جا شده است؛ با دو سرلوح مزدوج مذهب، مجدول مذهب مرصع؛ نام حاج ميرزا غلامحسين بن حاج ميرزا موسي بن حاج سيد رضا بن حاج مير باقر كه در 25 رجب 1352 نوشته شده؛ جلد: مقوايي عطف تيماج، 92گ، مختلف السطر، اندازه: 21×33 سم [ف: 144-37]
آغاز: برابر؛ انجام: مستم کن و آن که رگ جانم بگشا.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ با يک سرلوح مذهب، مجدول به طلا؛ كاغذ: کاغذ فستقي، جلد: نقاشي ترنج دار زمينه مرغش، 158 برگ، 23 سطر، اندازه: 20/8×29/8 سم [ف، 119-2]
tazkere-ye ×āvarī
خاوري شيرازي، فضل الله بن عبد النبي، 1190-1267
قمري
(×āvarī šīrāzī, fazl-ol-lāh ebn-e ‘abd-on-nabī (1776-1851
در عروض و قوافي.
[تذکره نويسي فارسي، ص 786؛ دنا 1065/2]
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 3875
خط: شكسته، نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: رويه کاغذ مغزي ميشن سياه، 84گ، 17 سطر، اندازه: 15/1×22/1 سم [ف: 119-2]
tazkere-ye ×at
بدون گزارش و توضيح
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 19067
بي كا، بي تا؛ انتقالي از كتابخانه پهلوي- مجموعه نوازي؛ اندازه: 10/2×16/5 سم [رایانه]
tazkere-ye ×attātān
تذکره و زندگي نامه تعدادي از خطاطان و خوشنويسان عصر صفوي است كه به توصيف و اختصار برگزار شده و تاريخ 1010ق در اوايل رساله ديده مي شود. در ضمن زندگي مير عماد قزوينی رساله «آداب المشق» وي آورده شده است. نام خطاطان ذيل در اين تذکره آمده است: ابن مقله، ابن بواب، ياقوت حموي، احمدرومي، مير يحيي صوفي، عبدالله صيرفي، حاجي محمد تبريزي، شيخ محمد بندگير، شمس الدين مشرفي، عمر اقطع، مولانا معروف بغدادي، مولانا عبدالله طباخ، مولانا نعمة الله، مولانا شمس ثاني، مولانا مير محمد وامير مجدالدين ابراهيم، مولانا محمود سياوش شيرازي و مولانا محد ثاني شيرازي، شمس الدين محمد ظهير، مولانا روزبهان، مير عبدالقادر حسن، مولانا شمس الدين بايسنقري، ميرزا بايسنقر، ميرزا شاهرخ، نظام الدين اردبيلي، مولانا حيدرقمي، سيدولي قمي، مولانا شهره امير ديلمي، مولانا محمد حسين باغ دشتي، مولانا حسين قحار شيرازي، منشي حسين قمي، مير نعمت الله تبريزي، علي بيگ، مولانا شيخ کمال سبزواري، مولانا مقصود تبريزي، مير نظام الشرف ابرقويي، جامع محمد باقر اردوبادي، ميرزا علي، مولانا علي بيگ تبريزي، مولانا عليرضا تبريزي، خسرو بيگ تبريزي، مولانا فضان الدين اصفهاني، خواجه عبدالهي استرآبادي، (نامسه نفرسفيد)، مولانا ادريس، درويش عبدالله ملحي، خواجه مير منشي قمي، خواجه عتيق منشي، نواب ميرزا عبدالباقي يزدي، مولانا ادهم ابهري، مولانا ابراهيم استرآبادي، مولانا سلطان محمود، مولانا اسمعيل، مير منصور استرآبادي، مير قاسم بن مير منصور استرآبادي، مولانا بهاء الدين حسين مشهدي، مولانا محمد قاسم مشهدي، خواجه اختيار منشي تبريزي، ميرزا اشرف جهان، روح الله بن اشرف جهان، حسينعلي بيگ، خواجه ميرک منشي کرماني، ميراز کافي آذربايجاني، ميرزا قاسم منشي استرآبادي، قاضي الوبيک اردوبادي، موسي بيک، قاضي عبدالله خولي، خواجه مجدالدين ابراهيم شيرازي، ميرزا احمد ولد ميرزا عطاء الله اصفهاني، خواجه ملک محمد منشي هروي، ميرزا محمد ولد علي بيگ، ميرزا محمد حسين اصفهاني، ميرزا حسين منشي اصفهاني، مولانا محمد امير منش، اسکندر بيک منشي، خواجه علاء الدين منصور، مولانا جعفر، مولانا سيمي نيشابوري، مولانا سلطانعلي شهدي، مير علي حسني هروي، خواجه محمود بن اسحاق هروي، مولانا کمال الدين محمود رفيقي هروي، مولانا مجنون هروي، مولانا ادهم يزدي، شيخ عبدالله کاتب هروي، سلطان محمد خندان هروي، عبدي نيشابوري، مولانا محمود زرين قلم نيشابوري، مولانا قاسم، مولانا جمشيد بن احمد رومي، مير عبدالوهاب مشهدي، ميرزا احمداستاد مشهدي، مولانا حسينعلي، مولانا عليرضا، مالک ديلمي قزوين، مير صدرالدين محمد قزوين، مولانا دوست محمد هروي، مولانا رستمعلي، مولانا محبعلي ابراهيمي بن رستمعلي، حافظ بابا جان، ميرزا محمود بن خواجه صاحب جراح، مير صفي نيشابوري، مير محمد حسين، مير جليل الله، مير محمود سبزواري، مولانا عبدالله شيرازي، حافظ کمال الدين حسين هروي، مولانا سليم کاتب استرآبادي، شاه محمد مشهدي، مولانا محمد امير مشهدي، مولانا عيشي هروي، مولانا عبدالهادي قزوين، مولانا ياري هروي، سلطان ابراهيم بن بهرام ميرزا، صفوي، مولانا قاسم قانوني عراقي، مير معز الدين محمد کاشاني، مولانا محمد حسين تبريزي، مولانا بابا شاه اصفهاني، محمد رضا چرخ تاب مشهدي، مولانا محمد رضا کرماني تبريزي، مير عماد الدين سيفي قزوين حسيني، مولانا باقر گائيني، مولانا مالک قمي، مولانا حسين تبريزي، حکيم شمس، مولانا شمس الدين محمد بسطامي، مولانا سلطان حسين باخرزي، مولانا محمد امير عقيلي تبريزي، عليرضا تبريزي، نعمت الله مشهدي.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2887/2
آغاز: بدان که اصل خط نقطه است هرگاه دو نقطه را يا سه نقطه را به هم پيوستي خط باشد يا فعي در تاريخ خود باسم علي بن هلال مشهور باين بواب ذکر کرده که جمع کتاب امم را از سکان شرق و غرب؛ انجام: و در آخر از مشهد به قزوين آمده از مولانا عليرضاي مشهدي مشق و تعليم مي گرفت پس از آن که شاه عباس بزرگ مشهد را تسخير کرده به مشهدکه وطن او بود عود نمود
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ 58گ، 9 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 386-1]
tazkere-ye ×attātān
مجهول المؤلف (احتمالا قرن 12). شرح حال منظوم خطاطان و خوشنويسان است. مؤلف حضرت آدم (علیه السلام) را نخستين خوشنويس معرفي كرده و تا عصر خودش ادامه مي دهد.
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: 83 عكسي
كا: محمد حسين بن حسن بن سعيد علوي، تا: 5 جمادي الثاني 1205ق؛ 236ص [جنگ: 452-1]
تذكرة الخطاطين- احوال خطاطين
tazkerat-ol ×attātīn = emtehān-ol fozalā
سنگلاخ خراساني، محمد علي، 1184-1294 قمری
sanglā**orāsānī, mohammad ‘alī (1771-1877)
در دو مجلد: مجلد يكم در يک «ديباچه» و چهار «بخش»: بخش 1) احوال قدماي خطاطان، 2) سياحت نامه او در چهار «فصل» و یک «خاتمه» 3) زندگي نامه شاگردان سنگلاخ، از يكي از شاگردانش، 4) خوشنويسان كشور عثماني؛ مجلد دوم: در سه «بخش» 1) خوشنويسان نستعليق، 2) رساله منظوم «صراط السطور» سلطان علي مشهدي و «مداد الخطوط» مير علي هروي، 3) خوشنويسان نسخ. (احمد منزوي)
چاپ: تبريز، جلد اول در 1291ق، و جلد دوم در 1295ق
[دنا 1065/2؛ فهرستواره منزوي 2017/3]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5141- ف
نسخه اصل: مونيخ 429؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا، براي محمد علي خديو مصر (1805-1848) و پسرش ابراهيم پاشا؛ در پايان آمده است «راقمه سنگلاخ رستم دستان، كه او گرفت جهان را به ضرب تيغ و سنان» [ف، 137-3]
tazkerat-ol ×attātīn = tazkere-ye ×ošnevīsān
ملك المورخين، هداية الله بن محمد تقي،- 1322 قمري
malek-ol-movarre×īn, hedāyat-ol-lāh ebn-e mohammad taqī (- 1904)
به دستور: ميرزا يوسف مستوفي الممالك
زندگي نامه خوشنويسان است كوتاه و فهرستواره و حدود 250 تن خوشتويس را دربر دارد. با ديباچه اي درباره انواع خط و مبتكران خط ها، از پس از اسلام تا آغاز قرن 14ق. (احمد منزوي)
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علي اشرف الانبياء و المرسلين و افضل الخلفاء المهتدئين محمد و علي و آلهما الطيبين الطاهرين.
انجام: در ذلاقت قلم و طلاقت بيان مشاراليه نويسندگان است.
چاپ: پنجاب، جلد 9، شماره 4/2 و جلد 10 شماره 1، 1964-5م، 102-1، به اهتمام محمد باقر
[دنا 1066/2؛ فهرستواره منزوي 2068/3]
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 603
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق خوش، كا: محتملاً نويسنده، تا: 1320ق، جا: تهران؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مخمل قرمز، 93گ، 11 سطر (8×16)، اندازه: 14×22 سم [ف: 111-2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1798- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [ف: 1-46]
تذكرة الخواتين- نقل مجلس
تذكره خواص اشياء- خواص و منافع اشياء
taḏkirat-ul ×awāṣ fī taḥqīq-il i×tiṣāṣ
رشتي اصفهاني، محسن بن محمد رفيع، ق 13 قمري
raštī esfahānī, mohsen ebn-e mohammad rafī‘ (- 19c)
مناظره هشام بن الحکم در مجلس هارون الرشيد با گروهي از دانشمندان مذاهب در اثبات امامت اميرالمؤمنين (علیه السلام).
آغاز: بسمله، احمده و اصلي علي احمده ص و بعد فيقول العبد الجاني ابن الحاج شيخ محمد رفيع الجيلاني محمد محسن الاصفهاني حدث الفضل عن ابيه قال اجتمع اصحاب الحديث
انجام: و الحمد لله علي ما اولي اهل الحق من النصر و الظفر و الحمد لله
[دنا 1066/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبدالكريم بن معصوم قزويني، تا: چهارشنبه دهه اول ذيحجه 1244ق؛ افتادگي: وسط؛ دست خط مؤلف در اول و آخر نسخه؛ 11گ، 17 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 819-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: عبدالجواد بن لطفعلي قزويني، تا: 15 محرم 1280ق، جا: قزوين؛ مصحح به خط مؤلف؛ جلد: تيماج قهوه اي،
13گ (181پ-193ر)، 12 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف: 375-8]
taḏkirat-ul ×awāṣ min-al umma fī ×aṣā’iṣ-il a’imma = manāqib-u sibṭ-il jawzī
ابن جوزي، يوسف بن قزاوغلي، 581؟-654 قمری
ebn-e jawzī, yūsof ebn-e qozūqlī (1186-1257)
مجموعه مستندي است در سيره حضرت امير المؤمنين و حضرت صديقه كبري، فاطمه زهرا و يازده فرزند آنان- صلوات الله عليهم اجمعين- و بيان مناقب و فضايل آنان، از طرق مشهور اهل سنت و جماعت، در دوازده «باب»: 1. ذکر نسب اميرالمؤمنين علي و اسمه و كنيته و صفته و ذكر والده و والدته و اخواته و اخوته؛ 2. ذكر مناقبه و فضائله و فواضله؛ 3 ذكر خلافته و ماجري له في ايام امارته؛ 4. ذكر ورعه و زهادته و خوفه [...] و عبادته؛ 5. المختار من كلامه في انسياقه و نظامه؛ 6. وفاته و صبره علي قضاء الله طلباً لمرضاته؛ 7. ذكر ازواجه و اولاده و طارفه و تلاده؛ 8. ذكر الحسن، عليه السلام و التحيه و الاكرام؛ 9. ذكر الحسين، المقتول ظلمًا بايدي الطغام؛ 10. ذكر محمد بن الحنفية، ذي الخلال المرضية؛ 11. ذكر خديجة الغراء و فاطمة الزهراء؛ 12. ذكر الائمة المعصومين، صلوات الله عليهم اجمعين.
در آن از طبقات ابن سعد و دميري و واقدي و ابوالفرج اصفهاني و مفصلا مواليد و وفيات و واقعيات و خلفاي معاصر آن ها ذكر نموده است. گرچه مؤلف آن از اهل سنت است ولي يکي از مهم ترين منابع در زندگي ائمه معصومين (علیهم السلام) محسوب مي شود و علمای زيادي از تاريخ نويسان شيعه به آن اعتناء کرده اند.
آغاز: الحمدلله الذي افاض عن فيضه آلايه علي آل اصفياه نوراً، وجعل عليهم خندقاً، الزجر و سوراً؛ فكم اشعبوا جايعاً و اطلقو مأسوراً، فأعقبهم يوم القيامة فرحة و سروراً. من مثل امير المؤمنين عليه السلام، من مثل الزهراء، فاطمه؛ لقد صبرا علي امواج متلاطمة و آثرالفقراء، و نار الجوع حاطمة. يا سرعان ما انقلب حزنهم حبوراً. كانت الزهراء بنت النبي صلي الله عليه و سلم، احب الناس اليه، و كان ابن عمه اعز الخلق عليه، و جعل الله ريحانيته ولديه؛ فاذا حضرهم غداً عنده ولديه، اكرمهم اكراماً عظيما موفوراً، «ان هذا كان لكم جزاءً و كان سعيكم مشكوراً» هذا كتاب ضمنته من فضايل الائمه عليهم السلام و اسمائهم و انسابهم و آثارهم و منتهي اعمارهم و رقعاتهم و عباداتهم، ما جعلته وسيله الي الله و الي جدهم المختار، صلي الله عليه و علي آله المصطفين الاخيار، و سيمته «تذكرة الخواص من الامة بذكر خصائص الائمه» و رتبت ابوابه علي عددهم، تبركاً بذكرهم و تيمناً بطيب [بشرهم]، و الله الموفق بفضله و كرمه...
چاپ: طهران، 1285، سنگی، رحلی، 213ص؛ سال 1288 با مطالب السؤل؛ نجف، المطبعة الحيدرية، 1964م، 384ص؛ مشار عربي، ص 177.
[اهل البيت في المکتبة العربية ص 85-88؛ هدية العارفين 554/4؛ معجم المطبوعات، رفاعي ص 390؛ ايضاح المكنون 274/1؛ تاريخ الاسلام: وفيات 654؛ تذكرة الخواص سر العالمين؛ سير اعلام النبلاء 328/19 و 403 و 23296؛ مؤلفات الغزالي بالوفيات 276/29؛ وفيات الاعيان 118/3 و 297/4؛ معجم المطبوعات العربية في ايران: 390؛ دنا 1066/2 (13 نسخه)
شرح و حواشي:
1- تذكرة الخواص (منتخب)
آغاز: برابر؛ انجام: [أ] جب السيده قال فقمت مرعوباً فكلما مشيت قليلاً ... من دار الي دار حتي او قفوني
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 7 (در حيات مؤلف)؛ افتادگي: انجام (چند برگ) و بخش هاي اندكي از برگ هاي 45 تا 49 در نتيجه ريختن مايع به مرور زمان، به صورت لكه قهوه اي درآمده و كلماتي از آن ناخوانا است؛ ظاهراً بر اساس نسخه مؤلف، مقابله و تصحيح گرديده، با علامت «بلاغ» دارد و عبارت «بلغ مقابلة علي الاصل» شايسته يادآوري است كه خطبه نسخه حاضر، به كلي با خطبه ساير نسخه هاي مغايرت دارد، همچنين متن كتاب و ابواب و فصول آن در ترتيب و زيادي و نقصان، تفاوت هاي قابل توجهي دارد. در مقام مقايسه نسخه حاضر، با ساير نسخه هاي خطي و چاپي موجود و ملاحظه تفاوت هاي نسبتاً زيادي كه بين اين نسخه با ساير نسخه ها، وجود دارد، چار هاي نداريم مگر اين كه نسخه حاضر را اصل و معتبر بدانيم، ولي اين سخن بدين معني نيست كه ساير نسخه ها را تحري فشده بدانيم، بلكه عقيده راجح درباره نسخه هاي شايع، اين است كه آن نسخ هها بر اساس نسخه بازنگري شده و افزوده مؤلف، استنساخ گرديده اند، و بسيار طبيعي مي باشد كه در خلال 8 سده استنساخ هاي متعدد، تغييرات جزيي در نسخه پديد آيد و چه بسا حواشي مؤلف و برخي حاشيه ها ديگر كه داخل متن شود نسخه گزيده اي ازاين كتاب كه به طور قطع، از روي اين نسخه گزيده شده است، به شماره 2824 در اين كتابخانه موجود مي باشد، اين نسخه كه در كتابخانه فقيه و كتاب شناس و الامقام، مرحوم آيت الله شيخ محمد باقر بهاري همداني بوده، از سوي آن عالم، مجدداً تكميل و به صورت كامل در آمده است مرحوم بهاري اين نسخه را منتخب، از منتخب دانسته، ولي ما با نهايت خضوع در مقابل آن عالم وارسته، از عبارت آغاز نسخه، اين استفاده را نمي كنيم. آغاز نسخه منتخب شماره 2824 چنين است: «هذا منتخب انتخبت من كتاب المنتخب المسمي بتذكرة الخواص من الامة». در اين عبارت، كلمه «منتخب» دوم، وصف كتابي آمده و شايد مقصود نگارنده، منتخب در فضايل باشد، زيرا مؤلف در مقام بيان فضايل اهل بيت با نهايت اختصار گذشته است بنا بر آن چه از يادداشت مرحوم بهاري در نسخه منتخب شماره
2824 برمي آيد، نسخه حاضر نيز از نظر وي گذشته است؛ كاغذ: شرقي، جلد: تيماج عسلي با نقش لچك و ترنج، 239گ، 17 سطر (11×16)، اندازه: 15×22 سم [ف: 526-31]
آغاز: كان معه لاتفارقه و يحبه حبا شديدا و يقدمه علي اولاده و لاينام الاو هو الي جانبه و قال ابن سعد خرج ابو طالب الي ذي المجاز؛ انجام: فقال لها خزي و نشابحفين كيفاثم انتقل اي ميارقين و كان عالما فصيحا في النظم و النثر (الباب الثاني عشر في ذكر الله... قال احمد في الفضال علي بن ربيعة)
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: آغاز؛ محشي؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: تيماج مشكي، 129گ، 19 سطر (10×15)، اندازه: 14×18 سم [ف: 125-15]
آغاز: تذكره الخواص من الامة، بذكر خصائص الائمه عليهم السلام و رتبت ابوابه علي عددهم تبركا بذكرهم... الباب الاول في ذكر نسب علي اميرالمومنين عليه السلام؛ انجام: الي معصيتة ابدا و الحمدلله وحده و صلي الله علي نبينا محمد و آله و سلم تسليما كثييرا.
خط: نسخ عربي، بي كا، تا: قرن 8 و 11؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ محشي؛ جلد: تيماج قهوه اي، 288گ، 17 سطر، اندازه: 15×18 سم [ف: 168-33/2]
آغاز: برابر؛ انجام: فبعد ذلک اعفت عني وحصل لي خبر و هذا آخر ما انتهي الينا من اخبارهم وحکاياتهم علي التمام و الکمال والحمدلله علي کل حال و هو ولي توفيق.
خط: نسخ، كا: محمد ابراهيم بن امير اسماعيل اصفهاني، تا: 12 شعبان بعد از 1000ق، جا: اصفهان؛ مصحح؛ جلد: تيماج قهوه اي، 224گ، 16 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 820-2]
آغاز: بسمله، ذکر نسبه فهو علي بن ابي طالب بن عبدالمطلب بن هاشم بن عبد مناف بن قصي بن کلاب بن مرة بن کعب بن لوي بن غالب بن فهد بن مالک بن النضر بن کنانة بن خزيمة بن؛ انجام: اللهم وقلت ومن بغي عليه لينصرنه الله وقلت ولايحيق المکر السيئ الا بأهله.
خط: نسخ، كا: ابوطالب بن كنعان انصاري، تا: يک شنبه 16 شعبان 1012ق؛ مصحح، محشي با نشان «ص م ا» جلد: تيماج قهوه اي سير، 135گ، 23 سطر، اندازه: 12/5×21/5 سم [ف: 819-2]
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12؛ يادداشت ها و فهرست مطالب به خط فرهاد ميرزاي معتمد الدوله؛ كاغذ: فستقي، جلد: ميشن لاجوردي، 212گ، 15 سطر، اندازه: 15/6×21/7 سم [ف: 97-1]
خط: نسخ، كا: عبدالله بن حسين بن احمد بن جعفر بحراني، تا: 26 ذيقعده 1134ق، به امر خان جمند خان؛ مصحح، با امضاي بلاغي با نسخه اصل، مجدول، داراي سر لوح، با شرح حال مؤلف به خط محمد بن عيسي بن داود معروف به جمند در ذيقعده 1134 و نام کتاب و مؤلف؛ مهر: «ياباسط» (مربع)؛ واقف: محمد علي بن محمد قاسم طبرسي، 1238ق؛ جلد: مقوا عطف تيماج قهوه اي شکلاتي، 227گ، 19 سطر، اندازه: 15/5×26 سم [ف: 15-1]
آغاز: اللهم صلي علي سيدنا محمد وسلم. قال الشيخ الامام العالم... الحمد لله الواهب من النعم كل كثير و جزيل الدافع من النقم كل حقير و جليل؛ انجام: قال الرجل فو حق من وهبتني له لاعدت الي معصيته ابدا و الحمد لله وحده و صلي الله علي سيدنا محمد و آله و سلم تسليما كثيرا
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ تملك با مهر: «عبده الراجي ابن محمد محمد سعيد الرضوي 1256» (بيضوي)، تملك صفايي خوانساري در 15 ربيع الاول 28 با مهر بيضوي او، مهر تملك كاتب كه نوشته آن را در بلد سيدنا الكاظم براي خودم كتابت كردم به سجع: «عبده محمد سعيد بن... محمد الرضوی» (مستطيل)؛ اهدايی: رهبری، خرداد 1373؛ كاغذ: فرنگی حنايي آهار مهره، جلد: تيماج زرشكي با ترنج و سرترنج، 153گ، 23 سطر، اندازه: 15×20 سم [اهدائی رهبر: 180-8]
خط: نسخ، بي كا، تا: 4 شعبان 1262ق [مختصر ف: 802]
آغاز: قال الشيخ الامام... يوسف سبط الشيخ الامام... ابي الفرج عبد الرحمن بن الجوزي قدس الله روحه و نور ضريحه الحمد الله الواهب من النعم كل كثير و جزيل الدافع من النقم؛ انجام: الي معصيته ابدا و الحمد الله وحده و صلي الله علي نبينا محمد و آله و سلم تسليما كثيرا.
خط: نسخ، كا: احمد بن ملا محمد تقي دارابي شيرازي، تا: 20 محرم 1283ق؛ در پايان صلوات خواجه طوسي و خبري درباره حجاج است؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج كبود مقوايي، 200گ، 20 سطر (6×12/5)، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: 466-16]
آغاز: الحمدلله الواهب من النعم كل كثير و جزيل الدافع من النقم كل حقير و جليل الذي خلق الانسان و عدله فاحسن منه التعديل؛ انجام: قال الرجل فوحق من وهبتني له لاعدت الي معصيته ابدا و الحمدلله وحده و صلي الله علي سيدنا محمد و آله و سلم تسليما كثيرا
خط: نسخ، كا: محمد ابراهيم، تا: 1283ق، جهت شاهزاده عزالدوله؛ مصحح، يادداشت مقابله اي از عزالدوله به سال 1284؛ تملك: شاهزاده عزالدوله تمامي به خط وي به سال 1283؛ يادداشتي در تاريخ وفات كاتب به شول 1284 و اين كه كاتب خوانساري بوده به خط همان عزالدوله؛ جلد: تيماج سبز، 184گ،
21 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: مخ: 315-1]
آغاز: حمدله. و الصلوة و السلام علي خير خلقه محمد و اله الطاهرين. بعد الحمد و أما نسبه فهو علي بن أبي طالب بن عبدالمطلب بن هاشم... و أما اسمه فالمشهور علي عليه السلام قال ابن عباس؛ انجام: فصل يتضمن دعاء علي عدو اذا كان للانسان عدو... باقامة الحد عليه فعجل له ما يستحقه بالفساد الذي قد أصر عليه. اللهم و قلت و من بغي عليه لينصرنه الله و قلت و لا يحيق.
خط: نسخ، كا: امان الله محرر، تا: 3 شوال 1286ق، حسب الامر آخوند ملا محمود ملا باشي؛ مصحح؛ جلد: تيماج مشكي، 137گ، 19 سطر، اندازه: 14×22 سم [ف: 108-1]
آغاز: الحمدلله رب العالمين... و اما نسبه فهو علي بن أبي طالب بن عبد المطلب بن هاشم؛ انجام: اللهم و قلت و من بغي عليه لينصرنه الله و فلت و لا نحيق المكر السيء إلا بأهله الي هنا كان في النسخة التي كتبت منها
خط: نسخ، كا: احمد بن اسماعيل حسيني، تا: 1287ق؛ با دست خط و تملك مرحوم «ثقة الاسلام شهيد» تبريزي كه نوشته: «اركربلائي الوالقاسم دلالي خريداري شد»؛ با دستخط و حواشي فاضلانه علي بن احمد بن اسماعيل حسني حسيني كه گويا فرزند كاتب باشد؛ كاغذ: فرنگي، جلد: پارچه فرنگي سبز، 109گ، 19 سطر (9/5×15)، اندازه: 17×22/5 سم [ف: 427-36]
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ قطع: ربعي [ف: 1499]
taḏkirat-ul ×awāṣ (mn.)
وابسته به: تذكرة الخواص من الامة في خصائص الائمة = مناقب سبط الجوزي؛ ابن جوزي، يوسف بن قزاوغلي (581-654)
در اين مختصر اسانيد احاديث و مطالبي كه به نظر اختصاركننده لازم نبود، افتاده و تقريباً دو ثلث كتاب مانده است. حالات حضرت حجت در اين نسخه نيامده است.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 2824
آغاز: هذا منتخب انتخب من كتاب المنتخب المسمي بتذكرة الخواص من الامة في ذكر خصائص الائمة؛ انجام: و سمعته يقول اشهد بالله لقد سمعت ابا عبدالله الحسين بن علي الخ
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ نسخه قديم و نفيس؛ مصحح، محشي، نسخه را شيخ محمد باقر بن محمد جعفر بهادري با نسخه كامل كتاب تطبيق كرده و اضافات را در برگ هايي نوشته و ميان كتاب گذاشته و اين كار به تاريخ غره صفر 1312 به پايان رسيده؛ مهر: «المولي الامام الحيدري عبدالله بن الحسين...» (دوازده گوش)؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قرمز، 64گ، 23 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 28-8]
تذكرة الخوانين- تحفة الخوانين
taḏkirat-ul ×awānīn
منجم، ابو القاسم بن محمد، ق 14 قمري
monajjem, ab-ol-qāsem ebn-e mohammad (- 20c)
به درخواست: بهاء الملك قراگزلو
تاريخ تأليف: 1308ق؛ محل تأليف: قريه شورين همدان نژادنامه خاندان قراگوزلوي همداني را از محمد حسنخان و ديگران در آن آورده است .
آغاز: بسمله. راقم و راوي اين ورقه ميرزا ابوالقاسم ابن مرحوم ميرزا محمد منجم شهير بمعلم ثالث نه معلم بچه مكتبي
انجام: سپرده باولياي كرامند كه در ركاب حضرت حجت شمشير بزنند
چاپ: به كوشش ميرهاشم محدث، نامواره دكتر محمود افشار، 9 (1375): 5493-5441.
[دنا 1066/2 (2نسخه)؛ فهرستواره منزوي 2067/3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: سعدالله قوانلو، تا: 27 ربيع الثاني 1324ق، واقف: ملکزاده کوثر؛ كاغذ: سفيد مشقي، جلد: مقوايي، 54گ، 17 سطر (14/5×8)، اندازه: 13/5×20/7 سم [ف: 51-7]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: غشم بن هاشم حسيني مهرباني همداني، تا: 26 رجب 1337ق، جا: روستاي قرانقور دره مهربان، به فرموده فتح السلطان؛ سرگذشتي از نويسنده و وضع زمان و گراني اين سال ها در پايان؛ كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: مقواي آراسته، 90گ، 13 سطر 8/5×15/5، اندازه: 14×21 سم [ف: 49]
تذكره خوشنويسان- تذكرة الخطاطين
tazkere-ye ×ošnevīsān
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: 53 عكسي
مجهول المؤلف. نسخه آن به ضميمه تذكره مصوران و مذهبان است؛ بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز؛ 49گ [جنگ: 1-453]
tazkere-ye ×ayr-ol bayān
سيستاني، شاه حسين بن غياث الدين محمود، 978ق 11 قمري
sīstānī, šāh hoseyn ebn-e qīyās-od-dīn mahmūd (1571-17c)
اهدا به: شاه عباس صفوي (995-1037ق)
تاريخ تأليف: 1016 تمام كرده و كامل كرده در 1035-1036ق تذكره عمومي است، داراي يك «مقدمه»، دو «فصل» و «خاتمه» و «ختم الخاتمه»: مقدمه در تاريخ پيغمبر اسلام و احوال دوازده امام و تاريخ صفويه؛ فصل 1. ذكر شعراي قديم؛ فصل 2. احوال شعراي جديد، دارای چهار «اصل»؛ خاتمه در تراجم شعراي درباري؛ ختم خاتمه در ذكر علماء. در ختم خاتمه جمعي از دانشمندان را كه شعر نيز مي سروده اند ياد مي كند و در پايان، رساله ظفرنامه بزرگمهر را به فارسي آورده است.
آغاز: بسمله شكر توفيق شكر گزاري حمد يكتائي است كه تشنگان باديه اعتقاد اسير خسمه آب حيات معرفت رسانيده... (پس از چند صفحه ديباچه) و بعد اين تذكره مشتمل است بر مقدمه و هر دو فصل و خاتمه.
انجام: به جز نيكي چونام كس نبردم ** از آن خير البيانش نام كردم/ به تاريخي كه اتمامش دل آسود ** كه از هجرت هزار و شانزده بود/ بحمدالله كه اين كلك سبك سير ** رقم پرداز شد برتم بالخير
[تاريخ تذكره هاي فارسي 605/1؛ دنا 1065/2]
نسخه اصل: موزه بريتانيا 3397 .Or؛ خط: نستعليق، كا: محمد ميرك بن خواجه مير فراهي، تا: 20 ربيع الاول 1041ق؛ 481ص، 19 سطر، اندازه: 26/5×34/5 سم [فیلم ها ف: 80-1]
مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 21420 عكسي
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [ف: 3-1301]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: ملا ابوالقاسم بن مولا مهرعلي، تا: 1087ق، كاتب حافظ آستانه امام زاده ساكن عباس آباد گنجه بوده؛ داراي يك سرلوح بزرگ، مجدول مذهب، در حواشي برخي از صفحات نسخه اصلاحاتي است ظاهرا به خط مؤلف؛ مهر: كتابخانه آقاي فخرالدين نصيري؛ ضميمه اي دارد جداگانه به صورت دفتري خشتي 20×30 كه شامل فهرست الفبايي اسامي شعراء است به كوشش آقاي نصيري؛ كاغذ: سمرقندي شكري، جلد: گالينگور سرمه اي عطف ميشن مشكي، 375گ، 31 سطر، اندازه: 24×36 [ف: 539-3]
انجام: برابر
خط: نستعليق شكسته، كا: محمد رضا بن مرحوم خواجه عبدالرحيم كازروني، تا: يك شنبه 17 ذيقعده 1270ق؛ افتادگي: آغاز؛ 302گ، اندازه: 19×30/5 سم [ف: 18-3]
بي كا، بي تا [نشريه: 2-182]
بي كا، بي تا [ميراث اسلامي: 5-589]
tazkere dar setāyeš-e mīr seyyed mohammad
تاريخ تأليف: 1274ق
تذكره اي است در شرح حال و اشعار شعرايي كه در ستايش مير سيد محمد امام جمعه اصفهان فرزند حاج ميرزا حسن (فوت 10 شعبان 1291) سروده اند. بيتي از تذكره: جشن فريدون آبتين بود امروز ** اول نوروز ماه و پنجم شعبان.
تهران؛ رجائي زفره اي، محمد حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره
خط: نستعليق، بي كا، بی تا؛ افتادگي: آغاز و انجام [ميراث اسلامي: 753-10]
tazkere dar manāqeb-e šāh ne‘mat-ol-lāh-e valī
طبيب كرماني، عبدالرزاق بن عبدالكريم، ق 10 قمري
tabīb-e kermānī, ‘abd-or-razzāq ebn-e ‘abd-ol-karīm (-16c)
تاريخ تأليف: يك شنبه 20 جمادي الثاني 1087ق؛ محل تأليف: سانيج يزد
رساله اي داراي يك «شجره» و پنج «اصل»: شجره در سلسله نسب نعمت الله ولي؛ اصل 1. مولد و منشاء و شمايل و خصايل وي؛ 2. ايام استفاده و سلوك و استرشاد و سلسله خرقه واراده؛ 3. تكميل و ارشاد و ذكر بعضي از مشاهير اصحاب خلافت و واصلين؛ 4. تصانيف رسائل و فوائد...؛ 5. كرامات و حالات و تعداد بعضي از اولاد او.
آغاز: بسمله تحميد بي حد و تمجيد بي عد و عدد كه طريق سالكان مسالك طريقت و سبيل مالكان
انجام: رفتيم ولي بنور ايمان رفتيم الحمدلله... من بعد ذلك غفرانا لكاتبه
چاپ: به كوشش ژان اوبن فرانسوي، در انستيتو ايران و فرانسه، 1335 شمسي
[دنا 1065/2؛ فهرستواره منزوي 2069/3]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ كاغذ: ترمه سمرقندي، جلد:
رويه ميشن، 62ص (128-189 هامش)، 18 سطر، اندازه: 12/2×20/7 سم [ف: 42-5]
بي كا، تا: يك شنبه 20 جمادي الثاني 1087ق؛ در اصل نسخه فهرست 86 رساله پس از تذكره يا مناقب آمده است؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج مشكي، 33 سطر (9×20)، اندازه: 13×24 سم [سنا: ف: 208-1]
گزيده آن است؛ خط: نستعليق، كا: علي اكبر بن محمد علي كرماني، تا: جمعه 29 ذيقعده 1238ق، جا: روستاي مطرح؛ كاغذ: فرنگي كبود، جلد: تيماج، 19 سطر (7×18)، اندازه: 12×20 سم [ف: 156-16]
خط: نسخ ريز، كا: عباس بن حاجي محمد شيرازي الاصل همداني المسكن، تا: 1264ق؛ فهرست رسائل شاه نعمت الله در آغاز؛ تملك: خانلر ميرزا احتشام الدوله و يادداشت هاي وي در آغاز نسخه همراه با مهر او؛ جلد: گالينگور مشكي، 35ص (37-3)، 29سطر، اندازه: 19/5×32 سم [ف: 148-32]
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: آستان قدس 530 (5770) [اين رساله در فهرست آستان قدس با عنوان «رسائل» آمده و رساله هاي آن تفكيك نشده]؛ خط: نسخ، كا: عباس بن حاجي محمد شيرازي همداني، تا: سه شنبه 22 ربيع الثاني 1264ق، جا: همدان؛ جلد: گالينگور مشکی، 18گ (18-1)، 29 سطر، اندازه: 28/5×40 سم [ف: 1302-3]
آغاز و انجام: برابر
بي كا، تا: پنج شنبه 22 رمضان 1350ق، جا: مشهد؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوايي، 83ص (30-112)، اندازه: 17/5×21/5 سم [ف: 21-1]
tazkere-ye dezfūl
طبيب دزفولي، علي بن مرتضي، ق 12 قمري
tabīb-e dezfūlī, ‘alī ebn-e morteza (- 18c)
تاريخ و تذكره شهر دزفول است، كتابي است در نوع خود لطيف داراي آيات و احاديث در مواعظ و نصايح؛ در يك «مقدمه»، سه «باب» و یک «خاتمه» مقدمه: در ترغيب و ترهيب از كافران؛ باب 1. بيان حال سكنه دزفول در ايام سابق؛ باب 2. ظهور مفاسد در خلق مردم دزفول؛ باب 3. بيان سبب چشيدن مردم شراب تلخ و شور را. (سيد محمود مرعشي)
آغاز: الحمد لله الذي جعل الشكر سبیاً لدوام النعم و صير الكفران موجباً لانزال النقم و الصلاة و السلام علي محمد و آله الذين بهم رفع عنا العذاب و السقم، أما بعد... غرض از ايراد اين رساله اظهار سر آمد احوال پر اختلال قاطبه سكنه بلده دزفول است.
انجام: پس معلوم مي شود كه در هر عصري از اين اعصار قحط و غلا و تعب و عبا و مفاسد و شرور خوف و ناامني بوده است.
[دنا 1065/2 با دو عنوان و نام دو مؤلف آمده ولي هر دو يكي است]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 13003/3 و 251 عكسي
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: علي محمد بن حسين، ابن العلم دزفولي، تا: 16 شوال 1358ق، به دستور آيت الله مرعشي نجفي استنساخ گرديده؛ مصحح؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 48گ، (91پ-138پ)، 14 سطر (12×16/5)، اندازه: 18×22/5 سم [ف: 16-33] و [عكسي ف: 1-227]
tazkere-ye delgošā
بسمل شيرازي، علي اكبر بن علي، 1187-1263 قمري
besmel-e šīrāzī, ‘alī akbar ebn-e ‘alī (1774-1847)
اهدا به: شاهزاده حسينعلي ميرزا
تاريخ تأليف: در بين سال هاي 1237 تا 1240ق
تذکره اي است در شرح حال و تراجم احوال بعضي از فصحا و شعرا معاصر زمان مؤلف و نمونه اي از اشعار منتخب آنان به ترتيب حروف تهجي از حروف اول القاب و عناوين آنان. نويسنده مي گويد: به زمان من شعراء و ادباي بزرگي زيست مي كنند كه چون صاحب كتابي از آثار خود نيستند بيم آن مي رفت كه پس از مرگ آنان آثار آنان نيز با خود آن ها نابود شود لذا همواره دغدغه تدوين تذكره اي در ذهنم مرا ناراحت مي كرد و در پي فرصتي بودم كه اين تذكره را بپردازم تا آن كه به خدمت شاهزاده حسينعلي ميرزا رسيدم او مرا بر آن داشت كه اين كتاب را بنويسم. در يک «گلزار» 2 «بوستان» و یک «خاتمه» و یک «لاحقه»: گلزار در چند «گلبن»: گلبن 1) بعضي احوال شيراز، 2) برخي از بقاع، مسجدها، مدرسه ها و ساختمان هاي نامور شيراز، 3) برخي از ساختمان هاي عاليه و باغ ها، 4) احوال خير مآل اشرف والا؛ بوستان 1. احوال و سروده هاي شاهنشاه صاحبقران و شهزادگان و اميران؛ 2. سرايندگان همروزگار از هر ديار به ترتيب الفبائي؛ خاتمه احوال و اشعار نگارنده. مؤلف شرح مبسوطي از حالات استاد سخن شيخ مصلح الدين سعدي شيرازي و خواجه محمد شمس الدين حافظ شيرازي با نمونه هايي از اشعار آنان در آغاز تذكره دلگشا جهت زينت و تبرك آورده است.
آغاز: اين روضه دلگشاست باغي زجنان ** از فضل خداي اکبر ايمن زخزان/ هر صفحه اوست غيرت عارض خود ** هر سطري از اوست رشک زلف غلمان
انجام: اميد كه از چشم زخم حوادث محفوظ و اختر طالع
ساكنانش بانواع خطرات ذاتي و عرضي محفوظ بوده.
چاپ: با تصحيح و تحشيه دکتر منصور رستگار فسايي توسط انتشارات نويد شيراز بچاپ رسيده است
[فهرستواره منزوي 1870/3؛ مشترک پاکستان 33710؛ الذريعة 105/1 و 137/9 و 33-32/4؛ تاريخ تذكره هاي فارسي 225/1؛ دنا 1065/2 (13 نسخه)]
خط: نسخ، بي كا، تا: 1251ق [فيلم ها ف: 2-253]
نسخه اصل : سالار جنگ 9 تذكره؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: 22 ربيع الاول 1265ق [فيلم ها ف: 3-111]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي آبي، جلد: تيماج مشكي، 112گ، 20 سطر (15×24)، اندازه: 21×33/5 سم [ف: 91-3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ كاغذ: فرنگي، جلد: نقاشي و بوم مشكي عطف تيماج ماشي، 204گ، 20 سطر (8/5×16)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 532-3]
آغاز و انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق و نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فستقي آبي، جلد: ميشن سياه، 251گ، 13 سطر، اندازه: 16/7×22/1 سم [ف: 120-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: کاغذ فستقي، جلد: ميشن سياه، 135گ، 19 سطر، اندازه: 20/9×30/5 سم [ف: 120-2]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 299- عكسي
اصل نسخه: همان نسخه بالا [عكسي ف: 2-63]
آغاز: برابر؛ انجام: زبانم بذکر تو پيوسته گويا ** بغير از رضايت دهم باد منسد
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ مجدول، مصحح؛ مهر: «المتوکل علي الله عبده محمد 1274» (مربع)؛ جلد: تيماج مشکي، 183گ، 17 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 834-2]
آغاز: برابر؛ انجام: زبانم بذكر تو پيوسته گويا ** بغير از رضايت دهم باد مسد
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ تملك: موسي بن ميرزا معصوم سلماسي به تاريخ 1284؛ جلد: تيماج قهوه اي سوخت ترنج با سر با نقش گل و بوته، 166گ، 20 سطر، اندازه: 21×30 سم [ف: 41-25]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد حسين بن حاجي رضا، تا: قرن 13، براي اوكتاي قاآن ميرزا؛ مهر: «شجاع بن شجاع اوكتاي قاآن»؛ با يادداشت ذيحجه 1259 در تهران؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج مشكي، 161گ، 21 سطر 12×22، اندازه: 21×30/5 سم [ف: 86-16]
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ داراي سرلوح زرين، كتيبه، مجدول، با عبارت «كتابخانه مير عظيمي» در آن؛ كاغذ: ترمه اعلا، جلد: تيماج قرمز، 237گ، 15 سطر، اندازه: 15×23/5 سم [ف: 495-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، ب يتا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 361گ (1-361)، 17 سطر (13/5×20/5)، اندازه: 20×29/5 سم [ف: 1921-10]
آغاز: برابر؛ انجام: زبانم بذكر تو پيوسته گويا ** بغير از رضايت رهم باد مپسند...؟
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، بي تا؛ مجدول، كمندكشي، يك سرلوح منقش مبتذل؛ مهر: ناصرالدين شاه قاجار؛ كاغذ: دولت آبادي، جلد: مقواي روكش چرم سبز يشمي با سرترنج، 204ص، 20 سطر، اندازه: 21/5×34/5 سم [ف: 252-7]
بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ 330گ [جنگ: 1-453]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ داراي تصحيحات به خط مؤلف، كاتب نسخه را تمام نكرده؛ 103گ، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 18-3]
tazkerat-od danābela
اشتهاردي، محمد حسن بن عبدالكريم، ق 13 قمري
eštehārdī, mohammad hasan ebn-e ‘abd-ol-karīm (-19c)
در انساب ايل دنبلي مشتمل بر دو «باب»: 1. ذكر انساب امراي دنبلي؛ 2. ذكر حالات و اشعار و مقالات امير محمود خان متخلص به خاور.
[دنا 1067/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8345
آغاز: بسمله الحمد لله الذي خلق الانسان من طين... اما بعد بر ارباب فطانت و ذكاء و اصاحب حصافت و دها پوشيده نماناد؛ انجام: و علي اكبر خان كه در خدمت پدر... در پناه حضرت داور.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ جلد: ميشن قهوه اي، 108گ، 15 سطر، اندازه: 12×21 سم [ف: 72-27/2]
تذكره دولتشاه سمرقندي- تذكره شعرا
تذكره دولتشاه سمرقندي (منتخب)- تذكره شعرا
tazkerat-oz zākerīn
خوئي، محمد صادق بن علي يار، ق 13 قمري
×ūīī, mohammad sādeq ebn-e ‘alī yār (- 19c)
اهدا به: محمد شاه قاجار (1250-1264ق)
كتابي اخلاقي در ده «فصل»، هر فصلي به نام «آیه» و یک «خاتمه» آيه 1. در ترك محبت دنيا؛ 2. ذكر موت؛ 3. ذكر معرفة الله؛ 4. طريقه رسول خدا مصطفي (صلی الله علیه و آله)؛ 5. معرفة امام (علیه السلام)؛ 6. ايمان و بهشت و دوزخ؛ 7. ذكر و ياد حق و ثمرات آن؛ 8. طريقه صوفيه كه تارك ذهب و غير مباهي مذهب و ذاكرند؛ 9. طيب و خبيث؛ 10. اجل انسان و تقدير آن؛ خاتمه: در ترجمه و تفسير زيارت جامع كبير.
[دنا 1067/2؛ فهرستواره منزوي 376/6]
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 398
آغاز: بسمله، الحمدلله كه وضوح از حسن باكمال و جمال عام الاشتمال و فكرت هر ديده؛ انجام: الحمدلله الذي اتم الرسالة تذكرة الذاكرين
خط: نسخ، كا: رفيع بن محمد علي، تا: 1255ق، جا: تهران (شايد)؛ كاغذ: فرنگي فستقي، جلد: تيماج مشكي با ترنج و نيم ترنج، 116گ، 22 سطر (8/5×15/5)، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 381-1]
tazkere-ye rāz (mn.)
سلماسي، محمد لك
salmāsī, mohammad lak
وابسته به: مفاخر الاخيار و مناقب الابرار = تذكرة الأولياء ميرزا بابا شيرازي، ابوالقاسم بن عبد النبي (1212-1286)
مختصري است از شرح حال بعضي از اولياء كه شخصي به نام محمدلك سلماسي از تذكره مرحوم راز انتخاب كرده است.
[دنا 1068/2]
شيراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 629/5
آغاز: بسمله، در بيان بعضي از حالات اولياء الله كه حضرت قطب اعظم... آقاي ميرزا ابوالقاسم الشهير به آقاي آقا ميرزا بابا ذهبي شيرازي بعنوان نظم تذكره مرقوم فرموده اند و اين معدوم محمد لك سلماسي پسر اسدالله خان آذربايجاني... مجمل گل چيني كرده... در اين اوراق كتابت نمود؛ انجام: هاگويمت مردن چه بود مطلق مطيع امر بود ** اين مصدر ارشاد بود، بادا فدايت جان من. راقمه... محمدرضا...
خط: نسخ، كا: محمدرضا ويشلقي، بي تا؛ كاغذ: نخودي، جلد: مقوا با تيماج سرخ، 23ص، اندازه متن: 8×15/5، اندازه: 13×20/5 [ف: 322-2]
’tazkerat-or rejāl va-n nesā
مجلسي، محمد باقر بن محمد تقي، 1037-1110 قمري
majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628-1699)
اخلاق مذهبي است كه مردان و مسلمان شيعي بايد آن ها را به كار بندند، با عنوان «فصل».
[دنا 1068/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6358/12
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي، 16گ (169ر- 184ر)، 20 سطر (11×18)، اندازه: 19×25 سم [ف: 249-16]
at-tazkerat-or razīyya fī š.-el bahjat-el marzīyya
تنكابني، محمد بن سليمان، 1234-1302 قمري
tonekābonī, mohammad ebn-e soleymān (1819-1885)
وابسته به: البهجة المرضية فی شرح الالفية = شرح الفية ابن مالک؛ سيوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911ق)
محل تأليف: قزوين
حاشيه اي است بر شرح سيوطي بر الفيه ابن مالك موسوم به «البهجة المرضية»، محشي عالم معروف ملا محمد تنكابني صاحب قصص العلماء است كه اين كتاب را در ايام تحصيلش در مدرسه صالحاني قزوين در چند جلد نگاشته و در پايان جلد
دوم آورده است: «قد كنت دخلت في حين الاختتام في سنة تسعة و عشرة هذا كان ما معني من عمري و كان مدة اشتغالي بهذا المجلد ثلثون يوماً أي شهراً واحداً». (حافظيان)
[دنا 1068/2]
آغاز: حمدله. و الصلوة ... اما بعد چنين گويد افقر عباد الله محمد بن سليمان الطبيب التنكابني كه اين جلد دوم است از حاشيه مسمي به تذكرة الرضية في شرح البهجة المرضية... قوله هذا باب المعرفة و النكرة بدان كه در اين كلام مضاف محذوف است؛ انجام: اين كلام در قاموس نيز مذكور است، قد تم المجلد الثاني من حاشية المسماة بتذكرة الرضية في شرح البهجة المرضية و يتلوه في القسم الثالث من المعارف و هو أسماء الاشارة.
جلد دوم؛ خط: نسخ و نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: جمعه 24 ربيع الثاني 1253ق، جا: قزوين، مدرسه حاج ملا محمد صالحاني؛ مصحح؛ مهر: مؤلف «يا محمد 1246» (بيضی)؛ واقف: حسنعلي شاهرخي، 1334؛ جلد: تيماج قهوه اي، 114گ، 14 سطر، اندازه: 10/5×15/5 سم [ف: 107-1]
خط: نستعليق، كا:... بن يار محمد، تا: ربيع الاول 1296ق، جا: تنکابن، مدرسه سليمانيه؛ افتادگي: انجام؛ مصحح؛ جلد: تيماج قهوه اي، 15گ، 16 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 311]
tazkerat-oz zā’erīn
موسوي طباطبائي، حسن بن محمد، ق 14 قمري
mūsavī tabātabā’ī, hasan ebn-e mohammad (- 20c)
در يك «مقدمه» و دو «مقاله» و یک «خاتمه».
[دنا 1068/2]
آغاز: الحمد لله رب العالمين... و بعد زيارت عاشورا معروفه از دو امام نقل شده؛ انجام: يعني سوال مي كنم ترا و قسم مي دهم ترا از قوه كسي كه مي ترسم بلاء قوه او را برخودم.
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ با خط خوردگي هايي از مؤلف؛ كاغذ: فرنگي، جلد: ابري مقوايي، 21گ (106پ-85ر)، 21 سطر (20×12)، اندازه: 24/5×18/5 سم [ف: 83-12]
آغاز: الحمد لله رب العالمين... و بعد همي گويد پابست علايق و گرفتار عوايق؛ انجام: بر شما باد از قبل من سلام و رحمت خداي عزه اسمه هميشه و مستمر.
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: ابري مقوايي، 42گ (109پ-150ر)، 21 سطر (12×20)، اندازه: 18/5×24/5 سم [ف: 84-12]
تذكره زنان شاعر- آثار حسان در بدايع اشعار نسوان
tazkerat-os sādāt
اكبرآبادي، احمد بن محمد
akbar-ābādī, ahmad ebn-e mohammad
در انساب سادات و علويان.
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: 147 عكسي
بي كا، تا: 1175ق [جنگ: 1-453]
taḏkirat-us sālikīn = hidāyat-ul qā’imīn
خوئيني، محمد حسن بن مصطفي، ق 13 قمري
×ū’īīnī, mohammad hasan ebn-e mostafā (- 19c)
رساله كوتاهي در فضيلت نماز شب با استفاده از آيات و روايات و اشعاري از حافظ شيرازي و شيخ بهايي و... است. مؤلف يكي از علامي منطقه خوئين در استان زنجان بوده و به «ملا حسن مجتهد» شهرت داشته است. از وي آثار متعددي بر جاي مانده كه تعدادي از آن ها در اين مجموعه معرفي گرديده است. شرح حال اندكي از اين دانشمند در كتاب شعار ولايت كه تاريخ و آثار باستاني و حالات و آثار علمي علماي خوئين مي باشد، آمده است.
[دنا 1068/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 12962/1
آغاز: الحمد لله الذي جعل صلاة الليل نوراً و دعاؤه حضوراً و رتب عليها نجاة المصلين و إجابة الداعين لزوماً و أوجب الغفران... اما بعد قال الله تعالي و من الليل فتهجد به نافلة لك عسي أن يبعثك ربك مقاماً محموداً؛ انجام: هذا المأوي أيها الغافل المتوقد فلمثل ذلك فليتنافس المتنافسون و يعمل السالكون العاملون و بقية العمر لا قيمة لها.
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشي؛ مهر: «عبده الراجي فتحعلي 1226» (مستطيل)؛ كاغذ: فرنگي، 2گ (3ر-4ر)، 21سطر، اندازه: 9×15 سم [ف: 860-32]
تذكرة السلاطين- بزم خاقان
تذكره سامي- تحفه سامي
tazkere-ye sepehr
سپهر كاشاني، عباسقلي بن محمد تقي، 1268-1342 قمری
sepehr-e kāšānī, ‘abbās-qolī ebn-e mohammad taqī (1852-1924)
پيش نويس و مقدمه اي است از عباسقليخان سپهر بر تذكره
ناصري خود او. فهرست مندرجات اين تذكره عبارتست از: 1. فهرست نام هاي شعرا به ترتيب حروف الفباء از الف تا ياء شده آن گاه گزيده اشعار همان كساني كه در فهرست مذكور آمده، از كتاب بيان محمود تأليف شاهزاده محمود ميرزا نقل شده است؛ 2. برگزيده هايي از اين كتا بها ياد شده: الف. سنبلستان محمود، ب. مثنوي ميرزا محمد نصير طبيب، ج. منتخب القصايد حكيم خاقاني شيرواني، د. مرآة الصفا خسرو دهلوي، ه. جلاء الروح جامي، و. منتخب القصايد، در اين بخش منتخبي از اشعار بسياري از شعراء يادداشت شده و نيز در برخي از آثار مانند، منهاج الهدي استرآبادي، آينه گيتي نماي مثالي، تحفه الاحباب مولا مجد، انوار العيون ابوالقاسم شيرازي، فصل الخطاب واعظ خلخالي، مظهر الذات عاشقي و غيرها اشاره شده است؛ 3. بخشي از جنگ اشعار و نثرهاي متفرقه؛ 4. بخشي از آتشكده اسحاق بيك؛ 5. فهرست الفباي نا مهاي شعراء؛ 6. اسامي شعراي متأخرين كه در جلد دوم تذكره مرحوم رضا قليخان هدايت است و نيز اسامي شعراي معاصرين كه تذكره هدايت آمده است؛ 7. فهرست الفبايي (و نامرتب) نام هاي شاعران؛ 8. منتخبي اشعار بسياري از شاعران؛ 9. از كتاب برهان جامع در لغات فارسي؛ 10. بخشي از بياضي كه ميرزا صائب شاعر معروف جمع و انتخاب كرده است؛ 11. از كتاب هزار دستان. (عبدالحسين حائري)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2890
آغاز: آتش آسيد محمد اصفهاني- ميرزا محمد قلي كاشاني اميد ميرزا محمد خان اصفهاني- اميد عباس كرمانشاهي؛ انجام: حبيب الله را قبله ولي الله را مولي ** قف العقبا امان الخلق بيت الله في الدنيا
كا: = مؤلف، تا: 1299ق؛ سپهر در ص 21 نسخه چنين نوشته «پاره اي ابيات و اشعار شعراي روزگار است از اشخاص متفرقه كه براي ثبت در تذكره ناصري به خط خود مسطور نمودم حرره الجاني و زير تاليف عباسقلي سپهر كاشاني، همچنين در پايان نسخه نوشته است: «خوشا ايامي كه مجالي براي اين گونه تفننات كه در حقيقت غذاي روحاني است حاصل بود بعد از آن اشتغال ائمه هدي صلوات الله عليهم مانع اين نوع تحريرات گرديد و بحمدالله تعالي توفيق و فضل الهي شامل حال اين بي حال ضعيف حقير عباسقلي سپهر كاشاني گرديد كه متمم مجلدات ناسخ التواريخ پدرم جنت مكان لسان الملك سپهر طاب ثراه را تعقيب كرده تا كنون كه شب يازدهم شهر ذي الحجة الحرام سنه 1336 هجري جلد اول احوال شرافت منوال امام علي نقي عليه السلام قريب الاتمام و نوبت شروع بجلد دوم و مسئلت توفيق نگارش احوال امام حسن عسكري و حجة الله تعالي عليهم السلام است بمنه و توفیقه»؛ كاغذ: سفيد، جلد: مقوايي، 232ص، مختلف السطر، اندازه: 14×22 سم [ف: 277-10]
tazkere-ye sa‘īdīye = javāher-nāme-ye lankarān
برادگاهي لنكراني، سعيد بن كاظم بيك، ق 13 قمري
barādgāhī lankarānī, sa‘īd ebn-e kāzem beyk (- 19c)
تاريخ تأليف: دهه سوم شوال 1286ق
در تاريخ و جغرافياي لنكران، كه در عصر مؤلف، دار الاماره بلاد طالش بوده است. اين منطقه سابقاً جزو خاك ايران بود و امروز داخل خاك جمهوري آذربايجان است. در مقدمه كتاب آمده است: «اما بعد بر ضماير مهر مآثر متتبعين فن تاريخ و سير و متوجهان صفحات كتب اخبار و اثر اوضح و اظهر است كه خطه پاك لنكران كه الآن دارالاماره بلاد طالش است، هر چند در كتب مبسوطه ابن فن شريف باسمه و رسمه سمت تحرير و توصيف نيافته؛ چون مورخين صدق آيين اقلام خجسته ارقام را از ضبط و ثبت بدايع وقايع آن صحايف موفورة اللطايف معاف داشته و واردات احوال اشخاص خواص از مشايخ و اعاظم و افاضل و افاخم متقدماً و متأخرًا كه موصوف به شرف نفس و كرم ذات و معروف به عظم شأن و علو درجات از اين سرزمين در گذشته اند، مبسوطاً مرقوم نداشته اند و اين سبك را نه مختص اين بلاد مرعي داشته اند، بلكه در ساير امصار نيز به اين نمط سير و سلوك فرموده اند و بسي بدايع را از قلم انداخته و متوجه نگشته اند. اما با وجود اين از كتب لغات فرسيه و عربيه و از بعضي تواريخ تركيه واضح و لايح است كه اين مرز و بوم از همين كه ملك حي و قيوم به طرح ذوات كاينات و شرح طبقات نتايج حسن مصورات احسن مصورات ابوالبشر... ملمع و ملون فرمود تا به اين حال به سكنت گروه انبوه انام و بركت انفاس مقدسه مشايخ عظام و حسن سير و سلوك سلطان ذوي العز و الاحتشام پيوسته معموره و آبادان بود، فتور و قصور از حوادث سنين و شهور راه به اركان آن يافته باشد از هيچ روي صورت ظهور ندارد. القصه اين بلاد ميمنت آباد از جمله امكنه متبركه متقدمه مي باشد؛ چنان كه صدق اين مراتب از بطنون متون مطالب كه سمت تحرير خواهد يافت، واضح و مبرهن است. وليكن در اين اوقات فرخنده مآب كه مطابق سال 1286
هجري و موافق سنه 1869 مسيحي است، استماع مي شود كه جمله غرباء واردين به اين بلاد از اعالي و اداني و ساكنين اماني و رناني (كذا) در اينجا اين ديار را استقباح و استحقار و استهزاء مي نمايند و بسي طعن در آب و هوايش به زبان مي رانند و از هر جهت او را اسوء و اقبح امكنه مي شمارند... چه ايشان از محسنات باطنيه اين ديار و بركات بي نهايت اين ملك نزهت آثار اطلاع ندارد... لذا اين بنده بي مقدار سعيد علي ابن مرحوم كاظم بيك به مفاد حديث صحت آثار حب الوطن من الايمان لازم شمرده كه ديگر از اوصاف ظاهري كه محسوس عموم انظار است قلم دركشيده، چند كلمه از احوال مكنونه اين ديار
كه مشاهد و هويداي ابصار نيست، به تصوير قلم صدق شيم ارتسام دهد و از انفاس مقدسه اي كه از اين رهگذر گذار و از خاك پاك اين ملك بستر آسايش اختيار فرموده اند، شرح و بيان سازد و هم از مردم صاحبان هنر چندي را به قدر وسع ورقه به حيز احتساس و اختصاص در آورد تا بر مطالعه كنندگان اوراق ظاهر و ثابت گردد كه اين خطه خطيره مستلزم مدح است، نه مستوجب ذم و قدح.
در شش «مطلب» و یک «خاتمه»: 1. لنكران چه كلمه اي است؛ 2. تالش و وجه تسميه؛ 3. حدود طالش؛ 4. دفع تحقير و تقبيح مكان و آب و هوا؛ 5. انفاس مقدسه آن جا و كرامات آن ها؛ 6. صادرات احوال صاحبان هنر. خاتمه در اين كه در لوته بر آستارا دو باب روضه قديمه هست: يكي از سيد جمال الدين استاد شيخ زاهد گيلاني، دوم مقبره (دختر) اسپهبد شاه است با سنگ تراشيده 811. در مطلب پنجم آن سرگذشت پزشكان و ستاره شناسان و پيران و دانشمنداني آمده است. در فصل پنجم آن سرگذشت اين دانشمندان آمده است: شيخ محيي الدين عبدالقادر گيلاني، جمال الدين استاد شيخ زاهد، خواجه تاج الدين عليشاه وزير خدابنده، خواجه محمود خواجه جهاني گيلاني، امير نجم الدين مسعود رشتي معاصر شاه اسماعيل و مربي ميرزا علي كيا والي گيلان، بابا فغاني گيلاني شاعر، خان احمد خان، شيخ زاده لاهيجي، يحيي خان بن مولانا احمد صدر گيلان و طبيب زمان شاه اسماعيل، قاضي شمس الدين معلم شاه اسماعيل و صدرشاه طهماسب، نظام الدين احمد منجم، حكيم نعمة الله طبيب، پيله فقيه صدر گيلان، صدرالشريعه پسر پيله فقيه و طبيب، حكيم لطف الله گيلاني حكيم و منطقي، محمود آقاي حكيم، حكيم الملك شمس الدين، حكيم علي گيلاني، حكيم علاء الدين طبيب، مولانا عبدالوحيد، نورالدين محمد پسر عبدالرزاق صدر گيلان، مسيح الدين حكيم ابوالفتح، نورالدين، حكيم همام، حياتي شاعر، آخوند ملا نظر علي گيلاني، ميرزا طاهرين ميرزا مهدي طالش، آقا سيد عزيزالله طالش مير فراهاني، آقاي مجتهد محمد صادق طالش، صدرالشريعه شيخ محمد باقر لنكراني، آخوند ملا عبدالصمد، آخوند ملا حيدر، ملا احمد آخوند زاده، آخوند ملا عبدالعزيز طالش.
آغاز: طغراي اخبار اين اوراق به زيور سپاس خداوندي... آرايش نگارش برين نظم و سياق مي پذيرد... اما بعد بر ضماير مآثر متتبعين فن تاريخ و سير... اضح كه خطه پاك لنكران كه الآن دار الاماره بلاد طالش است
انجام: و داخل محال دريغ گشته و مدتي در اين ديار توقف نمودند.
[فهرستواره منزوي 923/2]
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: 18 ربيع الاول 1287ق [مختصر ف: - 152]
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: آكادمي علوم آذربايجان در باكو، شماره 3049-B؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ در اوايل نسخه: «كتاب جواهر نامه لنكران» و قيمت آن دوازده تومان ثبت شده؛ 94ص، 16 سطر [عكسي ف: 4-527]
خط: نستعليق درشت خط، بي كا، تا: چهارشنبه 18 ربيع الاول 1287ق؛ كاغذ: سفيد و بنفش، جلد: تيماج مشكي، 90گ، 15 سطر (9×15)، اندازه: 16× 22 سم [سنا: ف: 60-2]
آغاز: برابر؛ انجام: پس از عزيز... مبرهن گشت كه ديار طالش مملكت عظيمه متبركه متقدمه مي باشد... قدح و تحقير در حق وي ناحق و استهزاء و استنكارش را بي تصور تصديق نزد ارباب عقل و تحقق ناپذير و نالايق است... قد فرغ من نسخ الاوراق مسودها سعيدين المرحوم المغفور كاظم بيك براد گاهي الاصل لنكراني المسكن .. في يوم الاربعاء الثامن و العشر من شهر الريع الاول سنة سبع و ثمانين بعد الماتين و الالف من هجرة النبوية صلي الله تعالي عليه و آله الطيبي الطاهرين المعصومين. تمت بالخير و السعادة.
خط: نستعليق،بي كا،بي تا؛ 18 ص، 15 سطر، قطع: ربعي [نشريه: 7-117]
tazkerat-os salātīn
محمود ميرزا قاجار، 1214-1271؟ قمری
mahmūd mīrzā qājār (1800-1855)
تاريخ جهان است از آغاز تا 1246 ق در بيست «باب»، 1. پيشداديان، 1. كيانيان، 3. ساسانيان، 4. اموي، 5. صفاري، 6. ساماني، 7. عباسي، 8. غزنوي، 9. غوريان، 10. بويهيان، 11. سلجوقيان، 12. اسماعيليان، 13. فراختانيان، 14. مغولان، 15. ايلخانيان، 16. تيموريان، 17. صفويان، 18. افشاريان، 19. زنديان، 20 . قاجاريان كه اين يكي گسترده تر و بيش از يك سوم كتاب است. زندگينامه مردان نامي روزگار را در 9 «گروه» دارد. (احمد منزوي)
آغاز: 1: بسمله. الحمدلله الملك القدوس السلام المومن المهيمن الجبار... حمد بيحد و احصا و ثناي بي انتها و عدد مالك المكي را سزد
2: الله خير الاسماء، اين نامه كه تذكره سلاطين آمد ** و ز نام سلاطين بصد آمين آمد
انجام: 1: گرچه تفسير زبان روشن گر است ** ليك عشق بي زبان روشن تراست
2: چون قلم اندر نوشتن مي شتافت ** چون بعشق آمد قلم بر خود شكافت
[دنا 1068/2] (4 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 596/1 و 924/2]
آغاز: برابر 1؛ انجام: برابر 1
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ كاغذ: فرنگي، جلد: روغني بوم گل و بوته دار، 75گ، 15 سطر (12×18/5)، اندازه: 19/5×27/5 سم [ف: 42-6]
آغاز: برابر 2؛ انجام: برابر 2
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13، جا: شايد تهران؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج بنفش، 17 سطر (12/5×22)، اندازه: 21/5×34/5 سم [ف: 153-4]
آغاز: برابر 1؛ انجام: برابر 1
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياكي، 75گ، 17 سطر (10×20)، اندازه: 20×30 سم [ف: 105-16]
آغاز: برابر 1؛ انجام: برابر 1
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1246ق، مجدول، كمندكشي شده، داراي سرلوح مذهب، ركابه نويسي شده؛ جلد: تيماج قهوه اي ترنج دار، 102گ، 12 سطر، اندازه: 13/5×20 سم [ف: 158-30]
tazkerat-os salātīn
يزدي، عبدالغفور بن محمد طاهر، 1272-1356 قمري
yazdī, ‘abd-ol-qafūr ebn-e mohammad tāher (1856-1937)
تاريخ تأليف: 1313ق
در تاريخ عمومي است از آغاز آفرينش تا حوادث سال 1314 كه مقدم هاي در جغرافياي جهاني دارد و در آن مقدمه فصل كاملي در جغرافيا و تاريخ يزد آورده و در خاتمه، احوال رسول (صلی الله علیه و آله) و ائمه (علیهم السلام) و عقايد ملل و نحل و احوال بزرگان حكماي يونان و اسلام را نوشته است. مؤلف خود در مقدمه تصريح مي كند كه در 1313ق در سلطنت مظفر الدين شاه به تأليف آن آغاز كرده است. مي گويد پس از اتمام تأليف كتاب لؤلؤ منثور و كتاب تذكرة الواعظين و كتاب مصابيح الانوار به تأليف اين كتاب آغاز كرده است. (سعيد نفيسي)
آغاز: جواهر زواهر حمد و سپاس فزون از حيطه وهم و قياس
انجام: شد سخن من بدعايت تمام.
[دنا 1068/2؛ فهرستواره منزوي 596/1]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2290
آغاز: جواهر زواهر حمد و سپاس فزون از حيطه وهم و قياس؛ انجام: شد سخن من بدعايت تمام.
خط: تحريري، كاتب = مؤلف، بي تا؛ پس از آن سواد خط سه تن از علمای را در شهادت نامه حاج محمد طاهر جد خود و تاريخ رحلت او را (مقارن طلوع 6 ماه محرم 1290) و وفات و پدرش آقا محمد را ضبط كرده و سپس چهار غزل از اشعار خود را آورده و چندان مهارتي در شعر نداشته؛ محشي؛ كاغذ: فرنگي سفيد و شكري، جلد: ميشن عنابي، 949ص، 19-20 سطر، اندازه: 18×22/5 سم [ف: 243-6]
tazkerat-os salātīn
اصفهاني، عبدالجواد بن عبدالرحيم، ق 14 قمري
esfahānī, ‘abd-ol-javād ebn-e ‘abd-or-rahīm (- 20c)
تاريخ تأليف: حدود 1323ق
مؤلف در مقدمه گويد كه در زمان ناصر الدين شاه در صدد بر آمده است كتابي در سلوك پادشاهان با رعايا تأليف كند و سرانجام به دستياري حاج محمد حسين تاجر كازروني به اين كار كامياب شده است و چنان كه خود در صحيفه 19 مجلد اول اشاره مي كند در 1323 مشغول تأليف اين كتاب بوده است و ظاهراً در اصفهان مي زيسته است. مؤلف شاعر نيز بوده و در اين كتاب گاهي اشعاري از خود آورده است چنان كه در صحيفه 485 مجلد اول گويد، لمسوده: بختي به غير لطف خداي عزيز نيست ** جز اين هر آن كه گفت مر او را تميز نيست/ مهر عروس روي زمين لطف ايزدست ** او چون بود لزوم به شمشير تيز نيست. در مجلد دوم اين اشعار را از خود آورده، لمسوده: مبند دل به زنان و مجو زجمله وفا ** كه عهد نيك زنان است همچو باد صبا/ چو مار ارقم چون تنگ شد برو فرصت ** زبان بلا به برون آرد و ز چشم بكا/ چو راند فرصت راند بلا فراز بلا ** به گاه و بيگه و در سر و خفيه و به ملا/ چو گشت شيفته زلف و خال شيدايي ** به كار تو نكند جز فضيحت و غوغا/ چنان به مكر فريبد تو را كه مغناطيس ** حريف پيش تو گيرد ببر چوكاه ربا/ بگو مباد بروي زمين نژاد بدان ** كه نيك نيست در اين زمره زير هفت سما/ چهار تن كه جدايند در نصوص نبي ** بهل بجا و بده ديگران بتيغ فنا. بيش تر مطالب اين كتاب را مؤلف از جوامع الحكايات و لوامع الروايات تأليف محمد عوفي برداشته است. (سعيد نفيسي)
آغاز: حمد و سپاس نامتناهي بحقايق
انجام: النساء علي الرجال.
[دنا 1068/2؛ فهرستواره منزوي 376/6]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2227
آغاز: برابر؛ انجام: و عفت از طبايع نفرت كرده است.
خط: نسخ متوسط، كاتب = مؤلف، بي تا؛ اين نسخه ظاهراً نسخه
اصل مؤلف است زيرا كه قلم خوردگي ها و الحاقات بسيار دارد و گاهي دنباله مطالب گسيخته است و گاهي اوراق را سفيد گذاشته و پيداست كه مي خواسته مطالب ديگري بر آن بيفزايد و چون افتادگي هاي آن گاهي از بديهيات است پيداست كه به خط وي نيست و كاتبي نوشته و سپس الحاق كرده است؛ كاغذ: روسي سفيد، جلد: ميشن زرشكي، 864ص، 12-20 سطر اندازه: 17/5×22 سم [ف: 184-6]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2228
آغاز: بدان كه هيچ خصلتي؛ انجام: برابر
مجلد دوم و بقيه همان نسخه قبل است؛ خط: نسخ متوسط، بي كا، بي تا؛ كاغذ: روسي سفيد، جلد: ميشن زرشكي، 782ص، 12-22 سطر، اندازه: 17/5×22 سم [ف: 185-6]
tazkerat-os salātīn-e joqatā
كامورخان، محمد هادي
kāmvar ×ān, mohammad hādī
تاريخ تيموريان هند، در دو مجلد: جلد اول: از يافث پسر نوح آغاز مي شود، سپس چنگيزخان، تيمور (771-807ق)، الغ بیک، بابر (937-932ق)، همايوم، اكبر و در رويدادهاي 22 سال پادشاهي جهانگير (1014-1037ق) پايان مي يابد؛ جلد دوم: از همان جا دنبال مي شود: شاهجهان، اورنگ زيب، فرزندان او، شاه عالم جهاندار شاه، فرخ سير، رفيع الدرجات، رفيع الدوله، محمد شاه (1131-1161ق) را دارد. (احمد منزوي)
آغاز: چون صفحه كاغذ بياراستم و خامه دو زبان برداشتم و خواستم كه فقراتي چند در حمد و سپاس حضرت
[دنا 1068/2؛ فهرستواره منزوي 1226/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 244
آغاز: برابر
بي كا، تا: 1234ق؛ 364گ، 16 سطر، اندازه: 16×26 سم [ف: 135-2]
tazkerat-os selsela
مدرس، ابوالقاسم بن محمد ابراهيم
modarres, ab-ol-qāsem ebn-e mohammad ebrāhīm
تذكره اي كوتاه از مدرسي هاي يزد و نمون هاي از سرودهاي آنان است. در سه «سلسله» سلسله 1 شامل: احوال متقدمين شامل: ميرزا محمد علي حيران مدرس، ميرزا سيد حسن پسر مدرس حيران، خاموش حاجي ميرزا محمد ابراهيم پسر حيران مدرس، شيد ميرزا ابوالحسن، ميرزا محمد علي، شيدا ميرزا محمد صادق، فدايي ميرزا سيد يحييي پسر وامق، ناطق ميرزا سيد حسن حسيني، وامق ميرزا محمد علي بن ميرزا محمد باقر؛ سلسله 2. معاصرين شامل: آقاميرزا سيد كاظم، آقا ميرزا محمد اسمعيل، حاجي ميرزا محمد باقر، تجلي آقا ميرزا الحسن، خالص آقا ميرزا مصطفي، درويش حاجي ميرزا محمد علي، حاجي ميرزا محمد حسن، مشتاق اقا ميرزا سيد علي، آقا ميرزا محمد علي؛ سلسله 3. در اشعار شيرين؛ و «رشته» در احوال خود.
آغاز: حمد بي حد و ستايش بي عد خالقي را سزد كه بينش را خلعت هستي بخشيد و فطرت را
[الذريعه 35/4؛ دنا 1068/2؛ فهرستواره منزوي 2070/3]
آغاز: از داغ شهاب شهنشاه ** هر خشك و تري كه بدبسوزد/ تاريخ غزاش گفتم ايدل ** شاه ناصر دين شهيد گرديد/... يعني بملك مظفر الدين ** كنرا بشهنشه است تمجيد. اقل الحاج و السادات ابوالقاسم المتخلص بصابر... بر خود لازم دانسته... بعضي از اشعار... ايشان را ثبت نمود و آن را به تذكرة السلسله نام نهاده علاوه بر اشعار... مجمل از احوال خجسته مال هر يك باختصار گوشزد؛ انجام: نيم حاج صابر چو نامم يح (؟) لحي كددر آبجوي است لح (؟)
انجام هم كامل نيست و رشته را ندارد؛ خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ خط خوردگي دارد و به حاشيه رفته؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياكي، 138گ، 12 سطر (6×11)، اندازه: سم [ف: 95-1]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2198/1- ف و 2199/1- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 1-46 و 648]
tazkere-ye selsele-ye zahabīye
سلماسي، محمد لك
salmāsī, mohammad lak
تاريخ تأليف: 30 ذيحجه 1303ق
در سرگذشت بزرگان گروه ذهبي.
[دنا 1068/2؛ فهرستواره منزوي 2070/3]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3701/6]
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياكي، 15گ (355پ- 369ر)، 14 سطر (9×13)، اندازه: 13×21 سم [ف: 2706-12]
tazkere-ye soltān ‘alī
امامت كاشاني، عزيزالله بن فخرالدين، 1308 شمسي
emāmat kāšānī, ‘azīz-ol-lāh ebn-e fa×r-od-dīn (1929 -)
به خواهش: ميرزا جلال الدين ابراهيم غفاری
سرگذشتي است افسانه وار.
چاپ: تهران، سنگي، 1384ق. (چاپ تصويري)، رقعي، 40ص
[كاشان و نطنز حسن نراقي ص331؛ مشار چاپ دوم خودش 1246:1؛ دنا 1069/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9215
خط: نسخ، بي كا، تا: آدينه 12 ذيقعده 1304 يا 1340، براي همين غفاري؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج سبز، 51گ، 14 سطر (6×12)، اندازه: 11×17 سم [ف: 322-17]
tazkere-ye soltānī
اديب كاشاني، محمد جعفر بن محمد مهدي،- 1363قمري
adīb kāšānī, mohammad ja‘far ebn-e mohammad mahdī (- 1944)
اشعاري است در تاريخ امامزاده سلطانعلي فرزند امام باقر (علیه السلام) در 686 بيت.
كاشان؛ عاطفي، افشين؛ شماره نسخه: 96
آغاز: می كنم اول ثناي حضرت پروردگار ** خالق ارض و سما و جاعل ليل النهار؛ انجام: تربتش راهن كشم در چشم خود چون توتيا ** بر غريبي هاي او گريم سر و جانم فدا
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ 4گ، مختلف السطر، اندازه: 35×43 سم [ف: 80]
تذكره سليمانيه- فصوص سليمانيه
تذكره سويدي- التذكرة المفيدة و الذخيرة الحميدة
تذكره شاعران- تذكره ناظم
‘tazkere-ye šāh šojā
شجاع الملك،- 1258 قمري
šojā‘-ol-molk (- 1842)
شاه شجاع الملك از امراء افغانستان بوده و اين كتاب زندگي نامه خود نوشت اوست.
1- چاپ: آريانا، ج 10 ش 11 و ا 12، ج 11 ش 11-1
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: 36 عكسي
خط: نستعليق خوش، بي كا، بي تا؛ 96گ، [جنگ: 1-453]
tazkere-ye šāh tahmāsb = rūznāme-ye šāh tahmāsb
طهماسب صفوي اول، شاه ايران، 919-984 قمري
tahmāsb-e safavī-ye avval, šāh-e īrān (1514-1577)
تاريخ تأليف: قرن 10
شرح وقايع مهم تاريخي دوران سي سال روزگار سلطنت شاه طهماسب صفوي است به قلم خودش از آغاز جلوس (930ق) به بعد، در 5 «فصل»: 1. در باب ياغي شدن تكلو؛ 2. در باب غازيخان (در نسخه هاي چاپي قاضي خان)؛ 3. داستان القاس ميرزا و سركشي هاي او (يكي از برادران شاه طهماسب)؛ 4. ذكر روابط موجود با اسكندر پاشا در وقتي كه پاشاي ارزروم بود و حوادث فيما بين كشور عثماني و ايران در اين اوان؛ 5. داستان سلطان بايزيد فرزند سلطان سليمان عثماني و جنگيدن با پدر تا فرار و پناه آوردنش به دربار شاه طهماسب و پايان ماجرا.
اين تذكره حاوي نكات تاريخي و حوادث بسيار از دوران پادشاهي اوست، شاه طهماسب در اين تذكره به تناسب ابيات تركي و فارسي و آيات و روايات نيز آورده (كه بيش تر در نسخه چاپي نيست) و نيز از تاريخ تيموري (منظوم) ياد نموده است.
آغاز: سپاس بيقياس حضرت پادشاهي را سزاست كه دولت خسروان مظفر و منصور بتأييد عنايت اوست... اما بعد بنده ضعيف حضرت باري تعالي جل شانه و امت نحيف حضرت ختمي پناهي (صلی الله علیه و آله)... طهماسب بن اسمعيل بن حيدر الصفوي الحسيني را بر خاطر شكسته خطور كرد كه از احوالات و سرگذشت خود تذكره بقلم آورم كه از ابتداي جلوس الي يومنا هذا احوالم بچه نوع گذشته
چاپ: صنيع الدوله در جلد دوم «مطلع الشمس» (ص 165-213) آن را به نام «روزنامه شاه تهماسب» از روي نسخه اي ناقص چاپ كرده است. و متن آن در ليبسيك 1308ق و برلين 1343ق و ديكر بارها چاپ شده است.
[فهرستواره منزوي 924/2؛ دنا 1069/2 (8نسخه)]
آغاز: بسمله، چندين مرتبه كه ايلچي بخدمت حضرت خواندگار مي فرستم؛ انجام: جايزه و جلد و يي كه لايق شاق ايشانست مي خواهم.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ كاغذ: نخودي، جلد: مقوايي، 94گ، 10 سطر (5/4×10/5)، اندازه: 9/8×17/5 سم [ف: 52-7]
آغاز: معاف كنيم. غله را سوختيم و كاريزها را خراب كرديم؛ انجام: اي نور ديده صلح به از جنگ و داوري/ كاين خاك بهتر از عمل كيمياگري. تم هذه المقالات المباركات
خط: نستعليق پخته، كا: عبدالوهاب كاتب، تا: ربيع الثانی 1010ق؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ 11ص (3-13) [ف: 51-1]
آغاز: برابر؛ انجام: اما سلطان سليم عاقل و داناست. نظم: طلب از مرد دانائي بكن پند ** يكي فرمود (در اين موضع نسخه ناتمام مانده)... حسب الامر نواب مستطاب خاني وفقه الله تعالي في الدارين در اواخر شهر شعبان المعظم سنه 1090 تصوير تحرير و تنظيم تكميل پذيرفته مرقوم قلم انقياد و كلك اذعان المتخلص بالنورس محمد حسين دماوندي گرديد غفرالله ذنوبه. تم تم. چند صفحه از پايان كتاب ساقط است.
خط: نستعليق، كا: محمد حسين دماوندي متخلص به نورس، تا: 1090ق؛ به سال 1127 هجري قمري از عرض كتابخانه سلاطين صفويه گذشته و به سال 1289 هجري قمري داخل كتابخانه فرهاد ميرزا معتمدالدوله گشته سپس به سال 1329 از عرض كتابخانه مباركه همايوني گذشته است؛ مجدول، يك سرلوح مذهب، مجدول؛ كاغذ: خانبالغ متن غبار زرافشان، جلد: مقواي روكش چرم عنابي با ترنج و سرترنج، 155ص، 9 سطر، اندازه: 19×31 سم [ف: 484-5]
آغاز: (پس از ديباچه كاتب): فصل اول در باب ياغي شدن اولامه تكلو. او در اوائل يساول بود و در زمان لله گي جوهر سلطان حاكم تبريز شد ما چون به خراسان رفتيم دماغ او خلل يافته داعيه ياغي گري نموده آن چه از مال خاصه در تبريز بود صاحبي كرد و كنيزان خاصه شريفه كه جهت طلا دوزي بطلا دوزان سپرده شده بودند بملازمان خود داده؛ انجام: حافظ غبار فقر و قناعت زرخ مشوي كني خاك بهتر از عمل كيمياگري است. سپس احمد غلام كاتب نسخه چنين رقم كرده «از كتاب مجمع مرحوم حيدر بيك نسخه برداشتم ندانم چه نوشتم كه اگر بازغارت شوم نسخه شايد بمن بماند اگر جان بماند... سنه 1138 كه روز يك شنبه و بناي با روي جديد در اين يوم شد».
كا: احمد غلام، تا: 1138ق؛ جلد: تيماج قرمز، 6ص (395-400)، اندازه: 15/5×33 سم [ف:1373-10]
خط: نستعليق، بي كا، تا: آغاز محرم 1290ق، از روي نسخه محمد حسين نورس دماوندي كه در پايان شعبان 1090 براي نواب خان نوشته بود [نشريه: 2-67]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1297ق؛ تملک: فرهاد ميرزا معتمد الدوله؛ كاغذ: کاغذ آهار مهره فرنگي، جلد: ميشن قرمز، 51 گ، 14 سطر، اندازه: 14/9×21/5 سم [ف: 120-2]
خط: نسخ، بي كا، تا: 1301ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي، قطع: خشتي [نشريه: 13-427]
آغاز: برابر؛ انجام: از قلم مشگين رقم اضعف العباد عبداله
خط:نسخ،كا: سيد مصطفي گرمارودي، تا: 1355ق [الفبائي ف: 628]
tazkerat-oš šabāb
فروغ اصفهاني، محمد مهدي بن باقر، 1223ق 13 قمري
forūq-e esfahānī, mohammad mahdī-ye-bn-e bāqer (1808-19c)
ابن يوسف فهرست نگار مدرسه سپهسالار كه توضيح مفصلي راجع به نويسنده و كتاب دارد «سفينة الانشاء» و «تذكرة الشباب» را يکي دانسته است و به عبارتي «سفينة الانشاء» را مرتب شده همان «تذكرة الشباب» مي داند و مؤلف را همان فروغ اصفهاني آورده و دو نفر بودن «فروغ» را نفي مي كند ولي به نظر مي رسد دلايل مطرح شده كافي نيست و يكي بودن اين دو كتاب نيز مورد ترديد است ولي هر دو منشي دربار فتحعلي شاه بوده اند.
در آن قصيده ها و نامه هاي فارسي و عربي او آمده است.
آغاز: هو الله تعالي شانه بسمله، امروز بحمدالله فارغ شدم از دشمن
انجام: آن حجله خاص کاندر آن جا دارند ** رخشنده چو خانه دو پيکر شده است
[دنا 1069/2؛ فهرستواره منزوي 1873/3]
بي كا، تا: 1265ق؛ انتقالي از كتابخانه پهلوي- مجموعه نوازي؛ 70گ، اندازه: 11×17/5 سم [یارانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: عبدالعلي بن محمد مهدي اصفهاني، تا: 22 جمادي الثاني 1269ق، به نام اردشير ميرزا؛ كاغذ: کاغذ آهار مهره، جلد: ميشن يشمي، 71گ، 16 سطر، اندازه: 12/1×18/1 سم [ف: 121-2]
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: آهار مهره فرنگي، جلد: ميشن قهوه اي، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 31-7]
tazkere-ye šo‘ā‘īye = namakdān-e fārs
شعاع شيرازي، محمد حسين بن ابوالحسن، 1298-1364 قمری
šo‘ā‘-e šīrāzī, mohammad hoseyn ebn-e ab-ol-hasan (1881-1945)
اهداء به: ميرزا علي اصغر خان اتابك و مظفر الدين شاه تاريخ تأليف: 1321ق
درباره شاعراني است كه مؤلف آن ها را ديده يا از زبان آن ها
شعري شنيده يا شعر آن ها با نام هنگاري به او رسيده بود از 1300 تا 1320 و آن را در ميانه سال 1320 تا 15 محرم 1321 و پس از «شكرستان فارس» كه به فرمان علي نقي ميرزاي ركن الدوله نوشته بود ساخته است.
[دنا 1069/2 فهرستواره منزوي 203/10]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 15 محرم 1322ق؛ كاغذ: کاغذ آهار مهره فرنگي، جلد: ميشن قرمز، 321گ، 17سطر، اندازه: 15/9×23/1 سم [ف: 121-2]
خط: نستعليق، كا: محمد حسن دبير، تا: 15 جمادي الثاني 1330ق؛ جلد: مقوا عطف تيماج، قطع: وزيري [ف: 2-71]
تذكرة الشعرا- تذكره شعرا
تذكرة الشعرا- خلاصة الاشعار و زبدة الافكار
تذكره شعرا- تذكره اسحاق بيك
تذكره شعرا- تذكره نصرآبادي
تذكره شعراء- مجموعه الاشعار
تذكره شعراء- فرهنگ نامه
تذكره شعراء- آتشكده آذر
tazkere-ye šo‘arā = tazkere-ye dūlatšāh-e samarqandī
دولتشاه، دولتشاه بن بختيشاه،- 900 قمري
dowlat-šāh, dowlat-šāh ebn-e ba×tī-šāh (- 1495)
اهداء به: امير عليشير نوائي
تاريخ تأليف: 28 شوال 892ق
تذکره اي است مشتمل بر شرح حال جمعي از دانشمندان عرب و عجم گذشته و معاصر، با انتخابي از اشعار آن ها و بسياري از وقايع تاريخي زمان هريک و چنان که در ديباچه کتاب نگاشته تصور نموده که پيش از وي کس بدين کار مبادرت ننموده و او مبدع چنين تأليفي بوده، در صورتي که لباب الالباب عوفي تقريباً سيصد سال پيش از وي در اين فن تأليف شده است و نيز در ديباچه چندين بار تصريح نموده که در هنگام اين تأليف پنجاه سال داشته و از آثار نظمي خويش به مناسبت ابياتي آورده و پدران خود را هم به مقام ادب ستوده و اين تأليف را به نام اميرکبير امير عليشير نوائي همان وزير دانشمند دانش پژوه موشح نموده و امير مذکور در مجالس النفائس خويش دولتشاه را نام برده و او را ستوده و از مندرجات تذکره دولتشاه معلوم مي شود که مؤلف به عرفان و عرفا علاقه داشته است.
اين تذکره داراي يک «مقدمه» و هفت «طبقه» و «خاتمه» است و شامل شرح حال حدود 150 نفر مي باشد: در مقدمه چند نفر از معاريف شعراي عرب را معرفي كرده؛ طبقه 1. از رودكي تا عماد زوزني؛ 2. از حكيم ازرقي تا سيف اسفرنگي؛ 3. از نظامي گنجوي تا عبدالقادر نائيني؛ 4. از شيخ فريدالدين عطار تا مير ميران كرماني؛ 5. از خواجه عماد فقيه كرماني تا خواجه عبدالملك سمرقندي؛ 6. از سيد نعمت الله ولي تا طالب جاجرمي؛ 7. از امير شاهي سبزواري تا خواجه محمود برسه؛ در خاتمه از شش تن افاضل عهد خود سخن مي گويد.
آغاز: بسمله تحميدي که شاهباز بلند پرواز انديشه به ساحت و فضاي کبرياء آن طيران نتواند و ثنايي که سيمرغ قله قاف عقول انساني بذروه عزت و عظمت آن بال نيارد گشود حضرت واجب الوجودي
انجام: ثابت و مقرر باد هر روز فتحي تازه و دولتي اندازه از ديوان نحن قسمنا نصيب اين خسرو خجسته بقاء باد از آن بيش تر [کاوري] در ضمير ** ولايت ستان باش و آفاق گير. يرحم الله عبدا قال آينا مصلحت آنست كه كتاب را بدعاي پادشاه اسلام ختم گردانيم. تم الكتاب و ربنا المحمود ** و له المكارم و العلا و الجود
چاپ: كرارا چاپ شده؛ لاهور، سنگي، 1939، وزيري، 364ص [مشار 380/1؛ فهرستواره منزوی 187/3؛ الذريعة 32/4 و 332/1؛ تاریخ تذكره هاي فارسي 264/1؛ دنا 1072-1069/2 (112 نسخه)]
شرح و حواشي:
1- تذكره شعرا؛ شربتدار؛ اصفهاني، ابراهيم بن محمد (- 12)
2- تذكره شعرا = تذكره دولتشاه سمرقندي (منتخب)
3- تذکره شعرا (منتخب)
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: 28 شوال 892ق؛ مجدول مذهب، داراي يك سرلوح؛ مهر: «رب اجعلني مقيم الصلاة» (1042 ه)؛ جلد: تيماج ترياكي عطف ميشن قهوه اي، 167برگ، 21 سطر (7/5×15/5)، اندازه: 13/5×23 سم [ف: 92-2]
نسخه اصل: گويا از دولت شاه؛ بي كا، بي تا [فيلم ها ف: 3-103]
خط: نسخ، بي كا، تا: 27 شوال 893ق؛ مجدول، با سرلوح محمد يميني در 1037؛ تملك: عمر نزهت در 1148، امام قلي ميرزا نواده فتحعليشاه (با مهر مورخ 1247)؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: روغني گلدار، 202گ، 23 سطر (8/5×17/5)، اندازه: 15×25 سم [ف: 1235-9]
خط: نستعليق خوش، بي كا، تا: قرن 9 و 10؛ افتادگي: آغاز؛ مجدول؛ كاغذ: آهار مهره، قطع: ربعي [رشت و همدان: ف: - 1100]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ افتادگي: آغاز و انجام (آغاز از ديباچه و انجام در «ابوالغازي سلطان حسين» افتاده)؛ مجدول؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج، 159گ، 17سطر (10×16)، اندازه: 16×23/5 سم [ف: 1297-9]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ مجدول، با سرلوح؛ كاغذ: سمرقندي [نشريه: 11-887]
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 10؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج سرخ، 320گ، 17 سطر (6×11/5)، اندازه: 12×18 سم [ف: 635-16]
خط: نستعليق، بي كا، تا: اواخر قرن 10؛ ناقص [نشريه: 3-120]
خط: نسخ ممتاز، كا: پير علي جامي، تا: قرن 10 [مختصرف: - 152]
خط: نستعليق زيبا، بي كا، تا: قرن 10؛ مجدول؛ تملك: شكرالله؛ جلد: تيماج زرشكي، 237گ، 15 سطر، اندازه: 15×23/5 سم [ف: 108-1]
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 10؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مجدول؛ قطع: ربعي [نشريه: 7-117]
آغاز: برابر؛ انجام: پاينده و مدام داراد بحق محمد و آله الامجاد مؤلف اين تذكره اقل العباد دولتشاه بن علاء الدوله بن بختيشاه بن ارغونشاه الغازي السمرقندي اصل تمت الكتاب بعون الملك الوهاب.
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 10؛ محشي؛ كاغذ: اصفهاني زرد، جلد: تيماج عنابي، 392ص، 22 سطر، اندازه: 18/5×25 سم [ف: 1295-10]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق خوش، بي كا، تا: قرن 10؛ افتادگي: انجام؛ با سرلوح خوب، مجدول، برگ آخر نونويس فولاد محمد بن يار محمد بخارايي است، با يادداشت سلطاني كه با مقابله چاپ ليدن معلوم شد كه اين نسخه اشعاري افزون و مزايايي بر آن دارد و با اين يادداشت كه نسخه در 1214ق در كتابخانه امان الله خان والي كردستان بوده؛ كاغذ: ترمه سمرقندي نخودي، جلد: تيماج مشكي، 223گ، 17 سطر (7/5×16/5)، اندازه: 14/5×24/5 سم [ف: 51-1]
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 10؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مهر: شعاع؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج سرخ، 227گ، 21 سطر (7×13)، اندازه: 13×13 سم [سنا: ف: 55-2]
دو سطري پيش از مقدمه در تذكرة شعراي عرب را دارد تا ذكر امير امين الدوله نزلابادي؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مجدول؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج حنايي، 277گ، 15 سطر 10×15، اندازه: 17×24 سم [سنا: ف: 259-1]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ افتادگي: انجام؛ مجدول، با سرلوح، محشي مورخ 999؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج ترياكي با ترنج، 194گ، 17 سطر 8×14، اندازه: 16×23 سم [سنا: ف: 132-1]
آغاز: متيع دركشيدم تكه برجاي بزرگان نتوان؛ انجام: در زمان دولت سلطان عالم بوسيد.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10 [رايانه]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ افتادگي: آغاز، داراي سرلوح مجدول؛ جلد: روغني نقاشي گل و بوته پشت نرگس، 259گ، 17 سطر، اندازه: 15/3×23/9 سم [ف: 121-2]
بخشي از شرح حال خاقاني شرواني و انجام آن پاره اي از حالات سيد ذوالفقار مي باشد؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ محشي؛ واقف: سپهسالار؛ كاغذ: آبي، جلد: تيماج، 224ص، 15 سطر، اندازه: 17×25 سم [ف: 477-2]
آغاز: برابر؛ انجام: ختم تأليف هذه التذكرة اقل عبادالله الغني دولتشاه بن بختيشاه سمرقندي
خط: نستعليق، بي كا، تا: اوايل قرن 10؛ با سرلوح، مجدول؛ كاغذ: بخارائي، جلد: مقوايي رويه پارچه ارغواني پررنگ، 177گ، 21 سطر (8×16/5)، اندازه: 14/5×25 سم [ف: 836-6]
خط: نستعليق، كا: محمد بن ملا مير كاتب، تا: 929ق؛ تملک: فرهاد ميرزا در غره ربيع الثاني 1277، مجدول؛ كاغذ: ختايي، جلد: ميشن سياه، 231گ، 17 سطر، اندازه: 16×25/3 سم [ف: 122-2]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 29 شعبان 937ق؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ با سرلوح، مجدول؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج ترياكي ترنج دار، 559گ، 16 سطر 10×20، اندازه: 16×24 سم [ف: 130-17]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 951ق؛ با تاريخ 951 و 952 و 982 [نشريه: 2-67]
خط: نستعليق، كا: مظفر طاهر سمناني، تا: 12 صفر 957ق؛ كاغذ: ، سپاهاني، جلد: تيماج مشكي، 220گ، 16 سطر (13×19/5)، اندازه: 18/5×28 سم [ف: 1625-10]
خط: نستعليق، كا: فتح الله بن ابي المكارم حجازي، تا: 10 جمادي الاول 960ق؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج قهوه ي، 244گ (1- 244)، 19 سطر 8×16، اندازه: 14×21/5 سم [نشریه: 232-3]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 961ق؛ داراي يك سرلوح كوچك بسيار زيبا، محشي؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: مقوايي، 139ص، 28 سطر 15×24 [نشريه: 6-616]
آغاز: برابر؛ انجام: كه كتاب را بدعاي پادشاه اسلام ختم گردانم خط: نستعليق، بي كا، تا: 965ق؛ اشعار هر بيت در يك سطر؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: چرمي ترياكي تيماج مشكي، 688ص، 15 سطر (9×16)، اندازه: 17×23 سم [ف: 501-6]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد مجلد استرابادي، تا: رمضان 973ق؛ مجدول، داراي يك سرلوح كوچك؛ واقف: ناييني؛ كاغذ: نخودي، جلد: تيماج مشكي، 158گ، 20 سطر (8×15/2)، اندازه: 22/7×14/5 سم [آستان قدس- ف: 52-7]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق ريز و خوش، كا: نورالدين محمد بن كمال الدين ارزنه، تا: جمادي الاول 975ق؛ با سرلوح، مجدول، محشي؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: چرمي آبي، 426ص، 19 سطر (10×16/5)، اندازه: 15×23/5 سم [ف: 143]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3572- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 2-189]
آغاز: برابر؛ انجام: مصنف را بدعاي خير ياد آورند... سنه خمس و تسعين و تسعمائه
خط: نستعليق، بي كا، تا: 975ق، جا: قزوين [الفبائي ف: - 121]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: 975ق؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي با ترنج، 286گ، 17 سطر، اندازه: 15/5×24/5 سم [ف: 96-27]
خط: نستعليق، كا: ترسون محمد شيخ سرازي، تا: شنبه 7 جمادي الثاني 977ق؛ كاتب از توابع سمرقند؛ مجدول، با سرلوح زرين و رنگين؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج مشكي با ترنج و سرترنج، 239گ، 19 سطر (10×17)، اندازه: 15×23/5 سم [ف: 279-17].
نسخه اصل: بادليان ش 388 اليوت؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: 1رمضان 978ق؛ افتادگي: انجام؛ 259گ، 21 سطر [فيلم ها ف: 46-1]
خط: نستعليق، كا: حسن بن فرخ حسين عرب شاهي حسيني قازريه جويني، تا: 981ق؛ مجدول، با سر لوح مذهب؛ تملك: محمد كريم بن عبدالله خان ابراهيم خان العباسي كه در 1102 به برادرش شرف بخشيده، حسن بن حبيب الله در 1308؛ كاغذ: سفيد، جلد: سوخت قهوه اي با ترنج و سرترنج، 260گ، 17 سطر (11×16)، اندازه: 17×23 سم [سنا: 170-2]
تهران؛ مفتاح، محمد حسين؛ شماره نسخه: 907
همان نسخه بالا [نشريه: 7-117]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: عبدالمجيد خطيب يحيي، تا: 5 صفر 981ق؛ مصحح؛ تملک: عبدالحسين حاج آقا بزرگ... در 1312ق؛ جلد: تيماج سياه با ترنج زر و سر، 204گ، 17 سطر، اندازه: 15×23 سم [ف: 387-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: ضياء الدين محمد بن تاج الدين حسيني حسني مازندراني محتسب اصفهاني، تا: سه شنبه 4 رجب 985ق؛ محشي؛ جلد: چرمي سياه، 126گ، 25 سطر (14×17) [ف: 236-1]
آغاز و انجام: برابر؛ خدم بتأليف و تحرير هذه التذكره اقل عبادالله دولتشاه بن علاءالدوله الغازي اصلح الله شانه في 15 شوال سنه اثنين و تسعين و ثمانمائه اللهم اغفر لمؤلفه و القاريه و لسامعه الحمدلله علي الاختتام و الصلوة و السلام علي محمد خير الانام و آله العلام. (در پايان نسخه قطعه شعري از كاتب مشاهده مي شود كه تاريخ كتابت و خصوصيات آن را سروده است).
شكر خدا كه از مدد بخت كارساز ** اين نسخه شد تمام چو حسن جمال يار/ روز دوشنبه از مه شعبان شده دو روز ** سالي كه بود عشر همانا كم از هزار/ در ملك و ان بمدت يك اربعين نوشت ** بيچاره نستي پريشان خاكسار/ ز انديشه سفر متردد تمام كرد ** از بهر مصطفي جلبي معدن وقار/ آن حاتمي كه از اثر همتش نماند ** رسم حساب و قاعده محنت شمار/ تا هست سبزه زار فلك را بقادلش ** خرم بود ز خواندن او چون گل از بهار
خط: نستعليق، كا: نستي، تا: 990ق، جا: شهروان، اين نسخه را شخصي كه تخلص وي نستي بوده در مدت چهل روز در شهروان جهت مصطفي جلبي كتابت كرده؛ به سال 1297 هجري قمري از ورثه طهماسب ميرزا مؤيد الدوله خريداري شده و به كتابخانه مباركه موزه حضرت شهرياري داخل شده است؛ مجدول، يك
سرلوح مزدوج كنگره اي مذهب؛ كاغذ: تركي، جلد: مقواي روكش چرم گل ماشي رنگ، 545ص، 17 سطر، اندازه: 17×26 سم [ف: 257-7]
بي كا، تا: قرن 11؛ دو نسخه دارد؛ مي نمايد در 1301 تكميل شده [ميراث اسلامي: 5-567]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ 244گ، اندازه: 14×24 سم [نسخه پژوهشی: 126-2]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج با ترنج، 648ص، 14 سطر، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 352-17]
آغاز: و مردي بغايت محتشم: ذكر منوچهر شصت كله منوچهر در زمان دولت سلطان محمود؛ انجام: موجود: ذكر مولانا طوسي... دشمني ظاهر ساخت و او بر پدر عاصي شد
از شرح حال منوچهري تا حكيم طوسي؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تيماج مشكي، 213گ، 17 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 51]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: انجام؛ مجدول؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج سياه ترنج دار، 223گ، 15 سطر (8×15)، اندازه: 13×23 سم [ف: 130-17]
آغاز: مي فرمايد: قال امير المؤمنين حسين بن علي (علیه السلام) بالکوفة... ذکر لبيد از اکابر شعرا و فصحا و فضلاي عرب است وهمکنان بر تقديم؛ انجام: و به تعجيل از کوه کبتون فرود آمده نيم شب به نواحي تربت عنبر سرشت عبدالله انصاري
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ در اواخر رساله تاريخ جمادي الاول 1080 ثبت شده؛ جلد: مقوا آبي، عطف پارچه، 152گ، 21 سطر، اندازه: 17×24 سم [ف: 821-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ واقف: ناييني؛ كاغذ: الوان، جلد: تيماج بنفش، 297گ، 15 سطر (7×15)، اندازه: 14/5×24/5 سم [ف: 54-7]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11، مجدول مذهب؛ كاغذ: کاغذ ترمه، جلد: ميشن ترياکي، 255 گ، 18 سطر، اندازه: 11/7×19/8 سم [ف: 121-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد شريف، تا: محتملاً قرن 11؛ كاغذ: بخارائي، جلد: تيماج ماشي، 148گ، 17 سطر (9×13)، اندازه: 15×20 سم [ف: 228-6]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: محتملاً قرن 11؛ مجدول؛ مهر: محمد شاه؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: تيماج سبز، 223گ، 19 سطر (8×15/5)، اندازه: 14×23 سم [ملي ايران: ف: 1- 291]
آغاز: برابر؛ انجام: خدم بتأليف و تحرير هذه التذكره اقل عبادالله دولتشاه بن علاءالدوله بختيشاه الغازي السمرقندي اصلح الله شأنه في ثامن عشرين شوال سنه اثني و تسعين و ثمانمائه الهجرية النبويه المصطفوية الخاتميه اللهم اغفر لمؤلفه و لكاتبه و لقارئه و لسامعه و لمن قال امينا.
خط: نستعليق، بي كا، تا: محتملاً قرن 11؛ با سرلوح، يك لوحه نقاشي مينياتور، مجدول؛ كاغذ: دولت آبادي، جلد: تيماج قرمز، ترنج و نيم ترنج، 225گ، 17 سطر (9×18)، اندازه: 16×26/5 سم [ف: 491-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: 15 ربيع الاول 1003ق؛ با سرلوح مذهب؛ كاغذ: فرنگي فستقي، جلد: تيماج آبي حاشيه گل و بوته، 287ص (287-1)، 21سطر (7/5×15)، اندازه: 12×19 سم [ف: 341-2]
آغاز: برابر؛ انجام: آتش خور عود شب را سوخت از دم هاي صبح ** آسمان را گوي هيات گرد شكل مجمري. حق سبحانه اين اميركبير را سال ها بر مفارق شكسته حالان ممدود و پاينده داراد ان شاءالله.
كامل؛ خط: نستعليق، كا: شاه حسين با استعجال، تا: 1004 ق؛ با سرلوح مرصع و مذهب پركار، مجدول، ركابه دار؛ تملك: فرهاد ميرزا در 23 رجب 1283ق؛ مهر: كتابخانه جعفر سلطان القرايي؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: ميشن قهوه اي، 178گ، 18 سطر (11×20/7)، اندازه: 14/6×26/1 سم [ف: 744-29/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: فولاد بن محمد بخاري، تا: 1004ق؛ مجدول، يك سرلوح مذهب منقش طرح كار هرات؛ اين نسخه به سال 1297 هجري قمري از ورثه طهماسب ميرزا مؤيد الدوله خريداري شده و به كتابخانه مباركه موزه حضرت شهرياري داخل شده است، مجدول، با سرلوح مزدوج كنگره اي مذهب؛ كاغذ: بخارائي، جلد: مقواي روكش چرم سورمه اي رنگ وسط پنج ترنج، 526ص، 17 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 261-7]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، كا: حاجي محمد پسر خواجه احمد، تا: پنج شنبه ربيع الثانی 1009ق؛ مجدول؛ كاغذ: سفيد و برخي گلي رنگ، جلد: تيماج حنايي مقوايي فشاري، 262گ، 23 سطر
(7/5×18/5)، اندازه: 13×25 سم [ف: 534-2]
خط: نستعليق، كا: ميرزا محمد تبريزي، تا: محرم 1010ق؛ افتادگي: آغاز (از آغاز و پيش از شرح حال اثيرالدين اخسيکتي افتاده)؛ جلد: رويه ابري قديمي، 145گ، 19 سطر، اندازه: 13/2×23/6 سم [ف: 121-2]
خط: نستعليق، كا: شرف الدين علي بن نظام الدين احمد شيفكي، تا: 13 شوال 1011ق، مجدول؛ كاغذ: نخودي، جلد: چرمي مشكي، 178گ، 18 سطر (10/5×17/7)، اندازه: 17×25 سم [ف: 53-7]
55 . مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 7494
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: نظام الدين علي شيفكي، تا: 1011ق [الفبائي ف: - 121]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: عبدالصمد محمد بن احمد، تا: شوال 1012ق؛ داراي سر لوح، مجدول، مصحح؛ تملك: ابراهيم پاشا ابن اسعد، فتحعلي كتول؛ جلد: تيماج مشكي، 271گ (1پ-271پ)، اندازه: 15×21 سم [ف: 160-2]
خط: نسخ، بي كا، تا: 1022ق؛ اهدايی: بخشيده تقي آزموده فرماندار قم؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج مشكي، 186گ، 19 سطر [آستانه]
خط: نسخ، كا: محمد لالا بن اسماعيل اراتپه كي، تا: 1 صفر 1024ق؛ داراي يک پيشاني مذهب، مجدول و مذهب؛ تملک: محمد اسعد، مصطفي سولوتاش، عبدالله سعيدي مکني به ابي المعارف؛ كاغذ: کاغذ ترمه، جلد: ميشن زرد، 201گ، 21 سطر، اندازه: 16/1×33/7 سم [ف: 121-2]
خط: نستعليق، كا: عباس حافظ كرماني، تا: 1027ق، به دستور ميرزا نظام الملك ميرزا مغل فرزند محمد ميرك مشهدي متخلص به صالحي؛ مجدول؛ تملك: محمد بن كاظم؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج سوخته عطف سبز، 208گ، 12 سطر 7×11 سطر 7×11، اندازه: 15 سم [ف: 89-17]
آغاز و انجام: برابر
كامل؛ خط: نستعليق تحريري، كا: ابراهيم بن احمد بن ابي بكر قاضي، تا: 1 محرم 1035ق؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ: فرنگي شكري آهار مهره، جلد: مقوا، با رويه كاغذ ابر پر طاووسي، 335ص (663-329)، اندازه: 11×32/5 سم [ف: 79-29/1]
61 . قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 7852
آغاز و انجام: برابره
خط: نستعليق، بي كا، تا: 27 ذيحجه 1037ق؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مجدول؛ جلد: مقوايي عطف تيماج مشكي، 259گ، 20 سطر، اندازه: 12×22 سم [ف: 196-20]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد يحيي، تا: شوال 1037ق، جا: لاهيجان، حسب الامر ميرزا عبدالله؛ مجدول مذهب؛ مهر: شعاع 1315 (بيضی)؛ 234گ، 15 سطر، اندازه: 16!25 سم [ف: 820-2]
آغاز: بيت قدرت اوست که پرورده بشرين کاري طوطي ناطقه را در شکرستان مقال. لاجرم جمع ايشان شکرانه اين نعمت را در شاهراه بيان و معاني که جلالش مي پويند و بمنطق کلام الاحصي؛ انجام: و بيان المستمرة و الايقان شرف مکاتبات و مراسلات يافت اميد که عرايس حجرات و تبع محذرات اين حريم رفع را ارباب فضل و مورخان رقبه ماضيه و جديديه بذيل عفو مأمول دارند و مصنف را بدعاي خير ياد آورند
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1039ق؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: تيماج سرخ اسليمي، 286گ، 16 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 387-1]
خط: نستعليق، كا: عبدالرحمن قاضي، تا: آغاز جمادي الثاني 1041ق، جا: اسلميه، براي حسام گراي پسر غازي گراي خان؛ مهر: «بنده در گاه محمد حشمت...» مورخ 1159؛ تملك: عناية الله مولوي؛ كاغذ: سپاهاني رنگارنگ، جلد: روغني در زمينه قهوه اي و زرين و لاجوردي با ترنج عطف تيماج ترياكي، 172گ، 25 سطر (7/5×17/5)، اندازه: 13×23 سم [ف: 3904-14]
آغاز: و غفران از دل و جان روشن راويان ايمان نثار روضه منور خط: نستعليق، كا: دوست علي بن قنبر، تا: 1042ق؛ افتادگي: آغاز (در حدود 25 بيت از ابتداء آن افتاده)؛ واقف: سپهسالار؛ كاغذ: چهار بغل اصفهاني، جلد: تيماج، 139ص، 16 سطر، اندازه: 19×25 سم [ف: 476-2]
بي كا، تا: 1043ق [د.ث. مجلس]
67 . تهران؛ خاكپور، اسدالله (خاندان)؛ شماره نسخه: 1
كا: جلال الدين محمد جويمي، تا: 1060ق [نشريه: 7-567]
خط: نستعليق، كا: ميرزا قلي، تا: محرم 1060ق؛ تملك: محمد کاظم چوبدار در رجب 1047 (؟!)؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج قهوه اي، 206گ، 19 سطر (9/5×19/5)، اندازه: 16×28/5 سم [ف: 54-8]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1061ق، جز اوراق جديد؛ جلد: تيماج قهوه اي، قطع: خشتي [نشريه: 13-425]
خط: نستعليق، كا: عبدالكريم بن عبدالعظيم، تا: رمضان 1076ق؛ جلد: تيماج ترياكي، قطع: وزيري [ف: 17-136]
آغاز: مطلع: العيش تذرع عرض الفلا ** الي بين العلا و الا فلا؛ انجام: و سرو بوستان حشمت در پناه ظل جاه خسروي دولت پناه بداراد بحق محمد و آله الامجاد
خط: نستعليق، كا: مير خليل بن حافظ شريف كاتب جامي كشميري، تا: 1080ق؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: تيماج قهوه اي، 146گ، 17 سطر، اندازه: 16/5×25/5 سم [ف: 330-1]
آغاز: كه پرورد به شيرين كاري، طوطي ناطقه را در شكرستان
خط: نستعليق تحريري، كا: مراد علي بن شمس الدين حاجبان آملي، تا: جمعه 10 ذيحجه 1090ق، جا: دارالسلطنه اصفهان؛ افتادگي: آغاز (در ديباچه چند سطري افتاده)؛ تملك: اسماعيل بدلا با مهر او «و اذكر اسماعيل في...»؛ كاغذ: آهار مهره نخودي تيره، جلد: گالينگور تازه عنابي، 117گ، 21 سطر (10/5×19/5)، اندازه: 16×26 سم [ف: 51-1]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ كاغذ: تركي، جلد: تيماج عنابي، 418ص، 19 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 17-354]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ اندازه: 13×20/5 سم [نسخه پژوهي: 2-126]
آغاز: برابر
از آغاز تا ذکر خواجه خسرو دهلوي؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ افتادگي: انجام؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي، 146گ، 15 سطر، اندازه: 15×25/5 سم [ف: 180-1]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12؛ افتادگي: انجام؛ كاغذ: سپاهاني سفيد، جلد: تيماج مشکي، 228گ، 17 سطر، اندازه: 16×25 سم [ف: 3-389]
آغاز: قدرت اوست كه پرورد به شيرين كاري ** طوي ناطقه را در شكرستان مقال... لا جرم جمع انسان عظيم الشأن اين نعمت منبع موهبت بديع را در شاه راه؛ انجام: و مخلد گرداناد و شاهزاده هاي عاليمقدار كه هر كدام شمع شبستان دولتند و سر بوستان حشمت در پناه ظل جاه خسرو دولت پناه بداراد. بالنبي و اله الامجاد.
كامل. با نام «هذا کتاب تذکرة الشعرا من كلام و تصنيف دولتشاه سمرقندي». در اين نسخه تنها صفحه آغازين مقدمه نوشته نشده است؛ خط: نستعليق، كا: جعفر بن محمد بديع، تا: 3 ذيحجه 1108ق، جا: مشهد؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 55گ (224ر-278پ)، [ف: 29/1-140]
آغاز: ز جاه تو چشم بدان دور باد؛ انجام: گر داناد بحق محمد و آل الامجاد... اصلح الله شأنه.
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1186ق؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ: ايراني، جلد: تيماج مشكي، 492ص، 17 سطر، اندازه: 11/5×17 سم [ف: 166-2]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ کامل ولي دو سه از آخر سطر آن نگارش نيافته، به سال 1283 داخل کتابخانه اعتضاد السلطنه گرديده؛ واقف: سپهسالار؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج، 191ص، 18 سطر، اندازه: 17/5×31 سم [ف: 476-2]
خط: نستعليق، بي كا، تا: ذيحجه 1204ق [نشريه: 2-67]
بي كا، تا: 1234ق؛ تملك: اعتضاد السلطنه در 1287ق؛ واقف: سپهسالار، 1297؛كاغذ: فرنگي سفيد، جلد: تيماج سبز [ف: 2-477]
بي كا، تا: دوشنبه 6 ربيع الثاني 1237ق، جا: ساوجبلاغ؛ با ترجمه ابيات مغلقه معربه آن: از محمد ابراهيم صبوحي ابن العزيز الحسيني النقشبندي الارداني (مترجم اشعار) به نام بوداق خان بن شيخ علي خان؛ كاغذ: سفيد، جلد: تيماج قهوه اي با ترنج، 390ص (390-1)، 17 سطر، قطع: رحلی [سنا: 155-2]
تهران؛ مفتاح، محمد حسين؛ شماره نسخه: 776/1
همان نسخه بالا [نشريه: 7-256]
خط: نسخ، بي كا، تا: پنج شنبه 16 صفر 1238ق؛كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 228گ، 21 سطر (10×21/5)، اندازه: 17×28 سم [ف: 25]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: جمادي الثاني 1243ق؛ جلد: تيماج سرخ، 216گ، 17 سطر، اندازه: 16×24 سم [ف: 820-2]
خط: نستعليق، بي كا، تا: ربيع الثانی 1244ق؛ جلد: مقوايي عطف پارچه، 185گ، 17 سطر، اندازه: 19×31/5 سم [ف: 187-3]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 1245ق؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قرمز، 208گ (1پ- 208ر)، 19 سطر، اندازه: 16/5×29/5 سم [ف: 18-27]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: ميرزا تشنه شيرازي، تا: 1255ق؛ داراي يك سرلوح ظريف، مجدول؛ واقف: سردار كل يار محمد خان افشار، 25خرداد 1332؛ كاغذ: سفيد فرنگي آهار مهره، جلد: روغني روي جلد گل و بوته پركار و استادانه، 208گ، 18 سطر (7/6×15/8)، اندازه: 15/5×25/5 سم [ف: 53-7]
آغاز: برابر؛ انجام: تا دير سال مخلد و مستدام بدارد... سنه 1256 خط: نستعليق، بي كا، تا: 1256ق [رايانه]
آغاز: برابر؛ انجام: عمر شريفش از چهل و دو سال تجاوز كرده بود كه بمرتبه شهدا و سعدا مرتقي گشت خداوند او را در آخرت مشهور شهدا و معلوم سعدا گرداند
تا پايان حالات سلطان سعيد بن سلطان محمد بن ميرانشاه بن تيمور به فرمان اوزون حسن آق قويونلو و به دست يادگار محمد نوه گوهر شاد آغا مي باشد؛ خط: نستعليق، كا: رضا قلي خان مافي، تا: 1262ق؛ افتادگي: انجام (بيست و يك صفحه نسخه چاپي)؛ كاغذ: فرنگي، جلد: چرمي سياه، 177گ، 25 سطر (18×28) [ف: 233-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد حسين بن ملا نجف قزويني، تا: 29 رمضان 1272ق؛ محشي؛ مهر: نصرالله تقوي، معتصم الملك؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج عنابي، 166گ، 17 سطر (9/5×16)، اندازه: 17×25/5 سم [ف: 288-12]
آغاز: برابر
خط: شكسته نستعليق، كا: احمد بن محمد خوانساري، تا: 20 ذيقعده 1272ق، جا: قصبه قرباغ معروف به قلعه سوشي، به طريق استعجال نوشته؛ كاغذ: پسته اي كمرنگ، جلد: چرم مشكي، 387گ، 17 سطر، اندازه: 14/2×22/8 سم [ف: 202-41]
آغاز و انجام: برابر
كامل؛ خط: نسخ، بي كا، تا: صفر 1281ق؛ تملك در شيراز به تاريخ «شهر ربيع المراد من شهور سنه سابع عشر و ماتين بعد الف من الهجره النبويه... الخ»؛ يادداشت «شرف نزول اعليحضرت اقدس... ناصرالدين شاه قاجار خلد الله ملكه بولايت كردستان 16 ذي القعده 1275»؛ جلد: چرمس سیاه 14/5×25/5، 302گ، 19سطر [ف: 235-1]
آغاز: برابر؛ انجام: و شاهزاده هاي عالي مقام كه هر كدام شمع شبستان دولتند و سرو بوستان حشمتند در پناه ظل خسرو دولت در پناه بدارد بحق محمد و آل محمد.
خط: نستعليق شكسته، كا: محمد باقر بن ميرزا رضي، تا: 1284ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج يشمي، 120گ، 16 سطر، اندازه: 21×34/5 سم [ف: 72-24/2]
نسخه اصل:بادليان 345 اليوت (157-1417-1273-340-357-18-861)؛ خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ 23 سطر [فيلم ها ف: 1-546]
خط: نسخ و نستعليق، بي كا، بي تا؛ نستعليق در آغاز و نسخ در نيمه دوم از قرن 13؛ واقف: حسن علي غفاري (اهدايي)؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج، 224گ، 15 سطر (9×15)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 715-16]
آغاز: عظم كبريا و ه كه از خواص آباي هفتگانه؛ انجام: و از كتاب جاماسب نامه و احكام سخن ديده شد.
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز [الفبائي ف: 121]
آغاز: برابر؛ انجام: چون بنگري مقدمه فتح ديگر است... تم... تسع و سبعين و ثمانمأة لاجرم از اين قبيل... ولايت ستان باش و آفاق گير.
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ نسخه اي است كهن و كمي از پايان آن افتاده؛ با سرلوح، مجدول؛ كاغذ: تركي، جلد: تيماج سرخ، 336ص، 19 سطر، اندازه: 18/5×24/5 سم [ف: 93-2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ مهر: «یا هو یا ابا عبدالله يا علي مدد» (خشتی)، «بسم الله الرحمن الرحيم» (بيضوي)؛ تملك: طاهر هاشمي مورخ 1333ق؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: تيماج قهوه اي، 201گ، 18 و 19 سطر (12/5×17/5)، اندازه: 17×25 سم [رایانه]
بي كا، بي تا؛ انتقالي از كتابخانه پهلوي- مجموعه نوازي؛ 212گ،اندازه: 15/4×22/5 سم [رایانه]
آغاز: مردي مستعد و ذوفنون بود؛ انجام: چندانكه ناصحان و امرا خواستند تا دفع نزاع نمايند ميسر نشد و در شهور سنه ثلاث و خمسين و ثمانمائه... الخ
قسمتي از طبقه چهارم و پنجم كتاب؛ خط: نسخ تعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ فاقد جلد، 132گ، 19 سطر (16×24) [ف: 237-1]
بخش منطقه خراسان مي باشد؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: نزديك عصر مؤلف؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مهر: كتابخانه مهندس بغايري؛ مهر «الراجي حسينعلي» (بيضی) «عبده حسينعلي» (بيضی)؛ جلد: تيماج قهوه اي، 148گ، 15 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 99-26]
خط: نستعليق، بي كا، تا: نزديك عصر مؤلف؛ افتادگي: انجام؛ جلد: تيماج قهوه اي، 257گ، 18 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 201-20]
آغاز: ظلال سلطنته و شيداركان مملكته، پس از حمد دادار نعت نبي است ** پس از وي دعائي كه فرض است چيست؟؛ انجام نسخه: حق سبحانه و تعالي بنظر لطف برداشته كه بحمايت عدل و رافت اين خسرو شريف در پناه داده.
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مجدول؛ جلد: تيماج سوخته اي، 287گ، 17 سطر، اندازه: 13×22 سم [ف: 26-1]
خط: نستعليق، بي كا، تا: نزديك عصر مؤلف؛ فكري سلجوقي كتاب را با نسخه اي مقابله كرده و در چند جا اضافاتي دارد، روي برگ اول غزلي به خط محمد رحيم بن محمد بن محمد عظيم خان بن امير دوست محمد خان محمد زهالي به تاريخ 5 شنبه سوم ربيع الاول 1322، قبل از كتاب نام كتاب و اين كه تعلق به كتابخانه فكري سلجوقي دارد به خط ريحان خوش نوشته شده و همو كتاب را به آقاي نوائي تقديم كرده؛ جلد: مقوايي عطف تيماج مشكي، 177گ، 17 سطر، اندازه: 18/5×25 سم [ف: 250-4]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ 329گ، 17 سطر، اندازه: 9×16 سم [ف: 191-2]
بي كا، بي تا؛ انتقالي از كتابخانه پهلوي- مجموعه نوازي؛ 132گ، اندازه: 17/6×22/1 سم [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق خفي، بي كا، بي تا؛ مجدول، با يك سرلوح مزدوج كنگره اي مذهب؛ كاغذ: ترمه، جلد: مقواي روكش تيماج سرمه اي، اندازه: 13×21 سم [ف: 262-7]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ مجدول، با يك سرلوح مزدوج؛ كاغذ: دولت آبادي، جلد: مقواي روكش چرم لاكي رنگ با ترنج، 704ص، 14 سطر، اندازه: 15×24/7 سم [ف: 263-7]
آغاز: بسمله، نسحيه مكه... پرواز اي شبه بساحت (كذا)؛ انجام: كنار آورم جون برده كز آمدم الجربوغا
خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام [رايانه]
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مجدول؛ جلد: تيماج مشكي، 162گ، 17 سطر (7/5×17)، اندازه: 12/5×21/5 سم [ف: 277-2]
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ مجدول مذهب؛ كاغذ: حنايي، جلد: مقوا عطف ميشن عنابي، 173گ، 15 سطر (9/5×17)، اندازه: 15×22 سم [ف: 24]
منتخبي از تذكره دولتشاه؛ خط: نستعليق، كا: محمد شاه قاضي، بي تا؛ مجدول؛ جلد: ميشن ترياكي، 13گ (98پ- 110ر)، اندازه: 14/8×26/1 سم [ف: 389-8]
tazkere-ye šo‘arā (mn.)
وابسته به: تذکره شعرا = تذکره دولتشاه سمرقندی؛ دولتشاه، دولتشاه بن بختيشاه (- 900 ق)
گزيده اي از تذكره شعراي دولت شاه است.
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 1666/11
خط: نستعليق، كا: علی بن شعبان رومی علائی، تا: 1000 ق؛ 35 گ (100پ-134) [ف: 324-5]
تذكرة الشعراء (منتخب)/ تراجم/ فارسي
وابسته به: تذکره شعرا = تذکره دولتشاه سمرقندی؛ دولتشاه، دولتشاه بن بختيشاه (- 900ق)
گزيده اي از كتاب دولتشاه سمرقندي است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8853/78
انجام: انجامه: «تمت هذه الرساله بتوفيق الملك المنان بتاريخ 5 شهر ربيع الثاني سنه 1109 اميد كه پيوسته... بر وفق خواهش دوستان بوده صحبت اين مجموعه به احسن وجه ميسر گردد. بحق محمد و اله الامجاد».
خط: نستعليق، كا: جعفر بن محمد بديع، تا: ربيع الثاني 1109ق، جا: مشهد؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي با ترنج و سرترنج عنابي، 14گ (305پ-318ر)، [ف: 143-29/1]
tazkere-ye šo‘arā
بيرجندي، عبداللطيف بن علي، ق 10 قمري
bīrjandī, ‘abd-ol-latīf ebn-e ‘alī (- 16c)
اهداء به: سلطان سليمان بن سليم خان بن بايزيد خان
تاريخ تأليف: 953ق
تذكره شاعران ترك به ترتيب حروف تخلص ها. در آن سرگذشت سيصد تن از شاعران روم يا ترك را آورده و در اين كار از بهارستان جامي و مجالس النفائس نوايي (درباره سرايندگان ايراني) پيروي نموده است. در آغاز كتاب دو «فصل» است: 1. شعراي مشايخ و اقطاب؛ 2. شعراي سلاطين آل عثمان. نخست اقسام شعر است سپس از مولوي و سلطان ولد و قونوي و والي شيرازي و شيخ وفا و شيخ روشني و شمس الدين بخاري و ابراهيم گلشني و ياري محمد چلبي و محمدي بك آغاز مي شود، فصل دوم آن درباره سلاطين است مانند مراد و محمد بايزيد و قورقود و سليم و سليمان، سپس جدولي دارد براي نام شاعران از احمد پاشا، تا يحيي پاشا آنگاه از احمد پاشا و احمد كمال پاشا زاده و احمدي و احمد بك و احمد رضوان و ازهري و اسحاق... ياد شده.
[دنا 1072/2]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10؛ مجدول؛ تملك: محمد معصوم
[نشريه: 7-118]
آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم ** مطلع موزون كلام قديم... انسانه الفاظ رنگين ايله نطق فصيح و عبارات عبرت قرين ايله بيان مليح و يروب لطايف اسما ذاتنده؛ انجام: دعادن ياد ايدن جان حزينم ** جهان دارندن ايمانيله كتسون/ دعا او لمزسه باري جان و دلدن ** دييه لطيفه حق رحمت اتسون
خط: نسخ، كا: درويش محمد بن مراد، تا: اواخر جمادي الثانی 984ق؛ مجدول؛ تملك: حافظ عبدالله خلوصي بتاريخ 4 صفر 1336؛ جلد: تيماج قهوه اي، 176گ، 23 سطر، اندازه: 13×24/5 سم [ف: 101-8]
tazkere-ye šo‘arā
مطربي اصم سمرقندي، ق 11 قمري
motrebī asam-e samarqandī (- 17c)
اهداء به: ابوالغازي ولي محمد بهادرخان
تاريخ تأليف: 1013ق؛ محل تاليف: سمرقند
در هامش آغاز نسخه در ص 2 آمده كه مؤلف آن نثاري است و در 1013 زمان باقي محمد خان ساخته است ولي چنين نبايد باشد چه نثاري مذكر احباب ساخته و آن هم در 947 و آن اين تذكره نيست. در ديباچه اين كتاب هم از مذكر احباب نثاري ياد شده است. (دانش پژوه)
[دنا 1073/2؛ فهرست تاشكند 130/1 ش 314؛ استوري 30/2 و 802/1 و 25/2 ديباچه؛ پيام نويس 2 س 1 ص 15]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2860- ف
آغاز: حمدي كه دبيران صحايف و حكم... (آغاز نسخه ديوان هند (اته 3033/2) اي نام تو افتتاح هر ديوان... بعد از تذكره حمد الهي و تعالي و تعظم (استوري 814/1))
نسخه اصل: آكادمي علوم اوزبكستان ش 2254؛ بي كا، بي تا، [فيلم ها ف: 1-46]
tazkere-ye šo‘arā
شربتدار اصفهاني، ابراهيم بن محمد، ق 12 قمري
šarbatdār-e esfahānī, ebrāhīm ebn-e mohammad (- 18c)
وابسته به: تذكره شعرا = تذكره دولتشاه؛ سمرقندي دولتشاه، دولتشاه بن بختيشاه (- 900)
تاريخ تأليف: 1135ق
تلخيص و تحريفي است از تذكره دولتشاه سمرقندي با اضافاتي اندك. مؤلف جمعي از شاعراني را كه دولتشاه ياد كرده با همان عبارات آورده (مگر آن كه بعضي از جملات را تغيير داده) اما ترتيب طبقات دولتشاه را رعايت نكرده و گاه قسمتي از سرگذشت يك شاعر را حذف و يا چيزهايي بر آن افزوده (چنان كه در ذيل ترجمه معزي علاوه بر ترجمه بهرام شاه غزنوي كه دولتشاه نيز آورده وي سرگذشت سلطان سنجر را افزوده است). نسخه دانشگاه و نسخه مجلس تفاوت هاي كوچكي دارد، در آن نام اين شاعران آمده: رودكي، اسدي، عنصري، عسجدي، فردوسي، فرخي، امير معزي، نظامي عروضي، ناصر خسرو، عمعق بخارائي، عبدالواسع جبلي (در نسخه مجلس: ابوالواسع)، روحاني سمرقندي، مجيرالدين بيلقاني، اثيرالدين اخسيكتي، قطران تبريزي، ابوالمفاخر رازي، خاقاني شرواني، انوري، عثمان مختاري، سنائي، كمال الدين اسماعيل، اشرف الدين كاشغري، امامي هروي، مجدالدين همگر، پوربهاي جامي، عبدالقادر ناييني، مولاناي رومي، حسيني، ناصر بخارايي، ابن يمين، فريد كاتب، سيد ذوالفقار شرواني، جمال الدين عبدالرزاق اصفهاني، ابوالعلاء گنجوي، ازرقي، فلكي شرواني، ظهير فاريابي، بابا سودايي، امير شاهي، شيخ نظامي گنجوي، عطار، سعدي، فخرالدين عراقي، امير خسرو دهلوي، خواجه حسن دهلوي، خواجوي كرماني، عماد فقيه، سلمان ساوجي، عبيد زكاني، حافظ شيرازي، كمال خجندي، قاسم انوار، عصمت بخارايي، بساطي سمرقندي، لطف الله نيشابوري، ابو اسحاق شيرازي، امير كرماني، اوحدي مراغي، شيخ آذري. [در نسخه دانشگاه پس از شيخ آذري، شيخ علي شهاب ياد شده و در تذكره دولتشاه پيش از آن]. در اين كتاب (مانند اصل آن:
تذكره دولتشاه)، به دنبال سرگذشت شيخ آذري، مجملي از زندگي سلطان محمد بايسنغر و در پايان آن از فضلا و شعراء روزگاه محمد [دولتشاه: فضلاء علماء و شعراء كه به روزگار سلطان محمد بايسنغر ظهور يافته اند] ياد شده اند. مؤلف از كتاب ها و مدارك دولتشاه [گاه با تعبيري مخالف تعبير با دولتشاه] نقل كرده مانند كتاب مناقب الشعرا و تاريخ آل سنجر ابوطاهر خاتوني كه ظاهرًا خود در دست نداشته و همان عبارت دولتشاه را تكرار كرده است. (عبدالحسين حائري)
آغاز: بسمله. الحمد لوليه... اما بعد بدانكه در زمان خلفا تا بوقت سلطان محمود غزنوي قانون و دفاتر و امثله و مناشير از درگاه سلاطين بعربي مي نوشتند و عيب بود كه بفارسي بنويسند.
انجام: و هو مستخف بالليل و النهار ادعوه بلفظ ياالله... الديار.
[دنا 1072/2؛ فهرستواره منزوي 1877/3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج ترياكي، 33ص (254-286)، 24 سطر (10×15)، اندازه: 15×20 سم [ف: 2982-12]
آغاز و انجام: برابر؛ پايان نسخه حاضر: از علماء شرف الدين علي يزدي و از شعرا مولانا حسن شاه و ولي قلندر و بديعي و مولانا بساطي سمرقندي عليهم الرحمة و الغفران.
بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي شكري و آبي، جلد: تيماج قرمز با ترنج و نيم ترنج، 359ص (2-360)، اندازه: 10×19 سم [ف: 1473-10]
tazkere-ye šo‘arā = safīne-ye ×ošgū
خوشگو، بندر بن داس،- 1170 قمري
×ošgū, bandar ebn-e dās (- 1757)
تاريخ تأليف: 1137-1147ق؛ محل تاليف: هندوستان
اين تذکره چنان که جامع و مرتب کننده اخير آن دري شوشتري تصريح نموده و از خود آن نيز برمي آيد، سفينه نام داشته و قسمت دوم از چهار قسم تذکره اي بوده که مؤلف آن شاعري خوشگو تخلص، شاگرد ميرزا محمد افضل متخلص به سرخوش (متولد به سال 1050 و متوفي به سال 1126) بوده و اين تخلص را ايشان به وي داده و آن را در عصر محمد شاه هندي (مغلوب نادرشاه) در هندوستان تأليف نموده و در همان هنگام به دست قشون نادرشاه افشار افتاده و نصيب يکي از بختياري ها گرديده و به سال 1228 که در اثر باران سيلي بزرگ در کوه هاي بختياري جاري و بسياري از خاندان ها را بي خانمان کرده، در شوشتر اين کتاب روي اسباب هايي که سيل با خود مي آورده جاي گرفته و به دست يکي از اهالي آن جا رسيده، بالاخره به دست دري رسيد و برحسب خواست مرحوم سيد محمد بن سيد عبدالکريم موسوي که از تعبيرهاي دري معلوم مي شود از علماي بزرگ آن شهر بوده و در هنگام ترتيب و تنظيم اين نسخه (سال 1240) زندگاني را بدرود کرده بود، نخستين بار به جمع و ترتيب آن پرداخته و بار دوم به فرمان عليقلي خان گروسي که حاکم خوزستان گرديده مشغول تهيه فهرست و مقدمه اي بر آن شده ولي به واسطه فوتشاهزاده محمد علي ميرزاي دولتشاه (1237) اين کار به انجام نرسيد، به سال 1240 حکومت خوزستان به شاهزاده محمد حسين ميرزا (حشمة الدوله) پسر دولتشاه برگزار و شوشتر را محل اقامت خويش قرار داد و در آن جا به جمع آوري اشعار و بحث در آن ها مشغول گرديد، ميرزا اسمعيل خان و ميرزا احمد خان که از سادات بزرگوار و در خدمت شاهزاده خدمت گزار بودند، نسخه اصل آب آورد اين تذکره را خدمت شاهزاده برده و داستان آن را معروض داشتند، پسند خاطر گشت و گفت: دور از مروت است که چنين کتابي را به چنين وضع گذاريم الخ. آن دو عاليجناب دري را معرفي کامل کردند به حدي که فرمودند گذشته از وضع فهرست و ترتيب و تنظيم آن بايستي تصرف هايي که لازم بداند نيز در آن بنمايد و آن را به نام ما مطرز و موشح گرداند. تصرف هايي که دري در تذکره نموده چنان است که به خوبي در همه جا از اصل ممتاز است و در اين مجلد از تذکره نام 770 شاعر مرتب به حروف تهجي از الف تا يا ثبت گرديده و فهرست هر يک نوع از حروف پيش ازآن گذارده شده و اين تذکره شامل شرح حال و آثار شعراي گذشته و معاصر مي باشد.
دفتر نخستين اين كتاب از رودكي تا كافي و درباره 362 شاعر و دومي از جامي تا شكوني گلپايگاني و درباره 811 شاعر يا تا ميرزا احمد بيگ و درباره 545 شاعر و سومي درباره شعراي جديد و معاصر است. نسخه هاي گزارش شده به نوشته دري جلد دوم است و سرگذشت 770 شاعر دارد. چنين است فهرست شاعران در نسخه مجلس كه آقاي باستاني راد به ترتيب تهجي نوشته است و آن را «تذكره آب آورد» خوانده است:
حرف الف: اكبرشاه غازي، ظفرخان احسن، عنايت خان آشنا، استغناي كشميري، اسير شهرستاني، اسير لاهوري، اسير مازندراني، اسير وراميني، اسير شيرازي، اوجي نطنزي، اوجي كشميري، الفت خراساني، الفت هندي، الفتي مستوفي، الفت ساوجي، قليج خان الفتي، الفتي يزدي، الفتي مشهدي، الفتي كمره اي، اماني منجه هروي، اماني كرماني، اماني خان زمان، اماني اصفهاني، ادهم همداني، ادهم تركمان، ادهم قزويني، اشراق ميرداماد، اشرف خان، اشرف معين الدين، خليفه اسد، قاضي اسد، اسد بيك قزويني، اسد توراني، اسد شوشتري، ميراسد الله اصفهاني، اهلي نوايي، اهلي شيرازي، انيسي كتابدار، انسي خوارزمي، انسي قندهاري، انسي ذوالقدر، ابن نصوح تاج الدين، اسمعيل باخرزي، ابن نصوح تاج الدين، اسمعيل نخشبي
كمال اسمعيل اصفهاني، اسمعيل نخشبي، ملك ابوالفتح سيستاني، شيخ نجم الدين احمد معروف مكري، خوجه ميرزا احمد رازي، قاضي احمد لاغرسيستاني، احمدي، آشوب مازندراني، آشوب همداني، آشوبي، ابوالحسن فراهاني، سلطان اويس، امير ابوالبركه، ابراهيم هروي، ابراهيم اردوبادي، شيه اللهقي، شيخ ابونصر، خواجه نصير اديب، اسعد الدين اسعد بخارايي، اسعد شيرزاي، اسعد استرآبادي، الهي اسد آبادي، الهي قمي، الهي هندي، الهي هراتي، آگهي خراساني، اقدسي، اصلي، اظهري، افسر، سيد اميرخان، آقا مير، اميري رازي، اميري سيستاني، امري اصفهاني، اعظم شاملو، افصح، اعلا، انور، افكاري، احراري، الونا بخاري، آني كشميري، ايما، امينا فراهاني، آرام، اميني هندوستاني، ميرامين قمي، آفتي توني، اجري، ابوتراب انجداني، ابوتراب رازي، ارسلان مشهدي، ارشد، ايزدي، امتي تربتي، خواجه ايوب، اختري يزدي، اميدي تهراني، آصفي قمي، آصف، ميرزا اصغر طوسي، اثيرالدين اوماني، افضل كرماني، احسان، شيخ ابوسعدي اركالبي، اكبر دولت آبادي، ابوالقاسم ميرزا، ابوالقاسم فندرسكي، ميرزا اشراق بروجردي؛ حرف با: بابرشاه، بيرام خان، ميرزا بيدل، بابا شاه، ميرباب، باقر نجم ثاني، حاجي باقر شيرازي، باقر اصفهاني، ميرزا باقر مشهدي، ميرباقر نطنيزي، ميرباقر بيك، ميرزا باقر قاضي، باقر در جزيني، بايندرخان، بدخشي، بدرچاچي، باقر مذهب، باقر هندي، باقي نهاوندي، باقي تبريزي، باقي ختلاني، باقيا، بابا اعبدي، پرتوي شيرازي، برهمن گرجي، برهمن هندي، پستي، بسمل، بصير، مولانا بقائي، بقائي، بقائي جانپوري، بنائي، پورحسن، بهار اصفهاني، بهاري قمي، بهاءالدين اندجاني، ميرزا جان بهائي، بهرام بيك، بهرام سقا، حاجي بهرام، بهوبت بانيه، بياضي هندي، بيان ميرزا مهدي، بياني قزويني، بيكس غزني، بيكسي شوشتري، بيخود سبزواري، بيخودر، بيخودي فراهي، بيخبر، بيغم، بينش، پيدا، بزمي هندي، ميرزا برقي، بهادرخان؛ حرف تا: تنهاي قمي، تذروي ابهري، تسكين، تسلي، تجلي، تباري، تحسين، تأثير، تابع، تلاش، تصنيف، تسليم، تنهاي شهرستاني؛ حرف ثا: ثنائي مشهدي، ثنائي گنابادي؛ حرف جيم: جهانگير شاه، ميرزا جعفر اصفهاني، ميرزا جعفر هراتي، ميرزا جعفر كاشي، ميرزا جعفر قزويني، سيد جعفر نوربخش، جعفر رازي، جعفر تبريزي، ميرزا جعفر، جعفر بيگ، جعفر شيرازي، اللهويرديخان جعفر تخلص، جلالاي نائيني، جلالي دهلي، ملك جمادي الدين، جلال الدين جلالي، جلال فراهاني، جلال طبيب، سيد جلال الدين، جليل كاشي، جمال الدين ابهري، جمال الدين اشك العطني، جمالي كنيبو، جنون، جنوني بدخشاني، جنوني كشميري، جنتي، جناقي قندهاري، جوهر زرگر، جودت، جويا، ملا جامي، احمد جامي، جاروب بساز، جاويد، جاهي، جدائي، جذبي، جهانخاتون، جناب اصفهاني، حسيني همداني، حالتي جعتائي، حالتي گيلاني، حافي، حامدي، حكيم حاذق، ميرزا حاتم بيگ همداني، حافظ شيرازي، حاجي رازي، حالي، حاتم كاشي، ملا حبيب شاه عبدالعظيمي، حريف، حزيني، حزني اصفهاني، مير سيف الله حزني، سيد حسين حسيني، سلطان حسين، ميرزا حسيني، حسين صراف، قاضي حسن خوانساري، خواجه حسين هروي، حسين مالميري، قاضي حسن قزويني، حسن بيگ بروجردي، سلطان حسن خليفه، حسنخان شاملو، حسن بيگ شكرعلي، ملا حسينعلي يزدي، ملا حسنعلي شوشتري، ملا حسني خوانساري، ميرزا حسنعلي، حسن بيگ، خواجه حسن قندهاري، نجم الدين حسن بن سنجر، حسام، حسابي، حشمتي خوانساري، مير حشمتي، امير حضوري، حقيري، حقي، حياتي، مير حيدر، حيراني، حيدر همداني، حيرتي، حاجي حيدر تبريزي، مير حسيني كاشي، ميرزا حاتم بيگ حاتم تخلص؛ حرف خا: امير خسرو دهلوي، خبازي نيشابوري، خواجه كرماني، خلقي، خليل خلقي هراتي، خلقي، خليل خلقي هراتي، خوشي، خليل بيگ بيان، خسروي قهتاني، ميرزا خنجر جغتائي، خواجه زاده، خروشي، خاوري، خيالي، خصابي، خازن، خصمي، خصري خوانساري، خصري لاري، خطيب؛ حرف دال: دارا، دانشمند، درويش دهكي، داعي، دوش باف، دعائي، دوائي، دستور، دليري، دركي، دخلي، دوري، دقايق، ميرزا داود، دانهي، دانش جعفري، ميررضي دانش؛ حرف ذال: سيد ذوالفقار، ميرزا محسن ذوالقدر؛ حرف را: عبدالرحيم خان، رحمي بخاري، رفيع قزويني، رفيع الدين كاشي، ميرزا رفيع شهرستاني، رفعتي تبريزي، رافعي اسفراييني، رافعي، رافعي ارتيماني، سيد مرتضي رضي، رضي قزويني، ملك رضي الدين، رضايي كاشي، رضائي رازي، رياضي تربتي، رياضي سمرقندي، رضوان، مجدالدين رشيد، سلطان رشيد، رشيدي، رشيداي كاشي، رونقي بخاري، رونقي بلخي، رونقي همداني، رونق، روغني، روح الامين، روسي ابرقو، قاضي روح الله، ردائي، رشكي قمي، رشكي همداني، رسمي هروي، رمزي كاشي، شاه رمزي، رهي، ركن الدين، مير ركن الدين، رازي، شيخ رباعي، رجائي، رهائي، رفيقا؛ حرف زاء: زلالي خونساري، زنگي، زاغي قهوه چي، زاهد، زنبيل بيگ، ملازماني يزدي، زلالي هروي، زين خان؛ حرف سين: سام يمرزا، سرخوش، سليم محمد قلي، سوسني مهاتب خان، حكيم سعيد، سرمد، سالك يزدي، سالك قزويني، سالك شيرازي، سلمان ساوجي، سلمان جابري، محمد هاشم سنجر، سنجري، سنجري قمي، سنجري ترگو، سيار، سعدالدين هراتي، سعد كل، سعداي اردستاني، سعيداي گيلاني، سياهي توراني، ساقي، سيري رازي، ملا سيري جرپادقاني، سيري غزنوي، سهمي، سهمي بخاري، سهوي تبريزي، سگ لوند، سبب بيك، سخن، سهراب بيگ، سامع، سرائي هندي، سرائي لاهوري، سخي كرماني، سروري، سپهري، سلطان خان زمان، سلطان قندهاري، سودائي، سروش، سراج، سبقت، سلوكي، سهيلي، سيفي عروضي، سرودي، ساير، سابق، سقا، سيد؛ حرف
شين: ملا شاه، شكيبي، شكيب، شاه پور، شاه كرم، شاه باقر، شاه مراد خوانساري، شادمان، شاهكي، شاهي، شريف تبريزي، شريف آملي، خواجه شريف شيرازي، سيد شريف كاشي، امام شرف الدين، شرف الدين ترشيزي، ميرزا شرف جهان، ملا شوقي، شوقي شوشتري، شوقي اردستاني، شوقي ساوه اي، شرقي يزدي، شايق، شرقي قزويني، شمس الدين بدخشاني، ميرزا شمس الدين شهرستاني، شمسي يزدي، مولانا شهدي قمي، شهيد غازي، ميرزا محمد شفيع مازندري، ميرزا شفيع، شفيعا، شفيع باخرزي، شفيعي بخاري، شجاعي دماوندي، كيم شفائ، حكيم باقر شفايي، شعوري كاشي، شعوري مشهدي، شعوري تبريزي، ملا شكوهي همداني، شكوئي، ملك شمال الدين، شيخ شهاب الدين، باباشوخي، شوكتي، شمخال بيك، ملا شيري، شعيب، شبابي، شاني تكلو، شتاب، ملا شيدا، ميرشريف، شيرازي؛ حرف صاد: ميرزا صائب، صيدي، درويش صادق، محمد صادق تويسركاني، صدقا گاو، صادق حلوائي، ميرزا صادق، صادق معالي، صاحب سيما كاشي، كاظم صاحب، ميرزا صادق اردوبادي، ميرزا صالح منشي، ميرزا صالح تبريزي، يد صالح بروجردي، صالحي، صالحا، صفي قليخان صفي، صفي قلي بيگ، صفي قلي بيگ جارچي، مير صفي، صفيا، صفا، صوفي، حكيم صوفي، صيرفي كشميري، ملا صوفي كرماني، صفياي اصفهاني، صفاي كارزوني، صيرفي كشميري، صيرفي ساوه اي، صيرفي، شيخ صيف الدين، صفاتي، صبري روز بهان، صبوري تبريزي، صبري اردستاني، صبوري همداني، صبوحي خوانساري، صبوحي جغتائي، مير صبحي مازندراني، صاعدي، صدقي، شيخ صمد، صحت، صحيفي شيرازي، ميرصيفور، مير صدرالدين مشهدي؛ حرف ضاد: ضمير اصفهاني، ضياءالدين كاشاني، ضمير همداني، ضياءالدين دهلوي، ضمير حلوائي، ضمير ميهني، ضيآئ الصفهاني، ضياء تهراني، ضياء قزويني، ضياء كاشاني؛ حرف طا: شاه طاهره كني، طاهر، طاهر مازندراني، طاهر قايني، ملا طغراي مشهدي، طغراي فريومدي، ميرزا طالب، حكيم طالب، طالع، طالع سبزواري، طلوعي كشميري، طبعي، طبعي قزويني، طابعي، طارمي، طيبي، طرزي، طريقي، طفيلي، طائف، طوقي؛ حرف ظا: ظهير، ظريفي؛ حرف عين: عرفي، نعمت خان عالي، عاقل خان، عاشق، عرشي ترك، عتايي، عزتي، ملا عزت شيرازي، مير عزي، عزيزي، باقر عزت، عزالدين، عزيز كوكلناش، عبدالعزيز، قاضي عبد اللطيف، قاضي عماد، قاضي عمان، قاضي علا، قاضي عطا، قاضي عيسي، قاضي عبدالله، عارف ايجي، شيخ عارف، عارفي، امير عرفي مشهدي، عرفي كمانگر، عارف شيرازي، ملا مؤمن عزت، عارف، عرفان، علي فتحي، علي بدخشاني، امير سيد علي، علي بافقي، علي رازي، آقا علي، علي دكل، ملا علي شهرياري، آقا علي كياني، عليقلي تركمان، ميرزا عليخان، مير علي اصغر، ملاخواجه علي، عبدي ابرقويي، عبدي تبيگ، عبدعلي، عبدرضا، عبدي گنابادي، عبدي شيرواني، ملا عبدالمحسن، مير عبدالحق، عبدالله قندهاري، ميرعبدالله ميرزا عبدالقادر، مير عبدالباقي، ميرزا عبدالله، عبدالصمد، عبدالقادر هيئتي، ميرزا عنايت، عنايت زرگريزدي، عنايت گيلاني، ملا عشرتي يزدي، عشرت گيلاني، عشرتي اصفهاني، عشق، عشقي خان، عمادالدين، خواجه عماد فقيه، مير عماد قويني، آقا عظيما، عظيما نيشابوري، شيخ عطار، عطار، خواجه عابد، عباسقليخان عباس تخلص، وزارت خان عالي تخلص، عقل كل، عالمي دار ابجردي، عريان، علوي، عامي، عالي بخارائي، عرشي، عطا، علمي، علمي، عهدي، عوفي، عاكفي، ميرعين علي، عروجي، ملا عطار جونپوري، ملا عصري، عاقل، عبيدزاكاني؛ حرف غين: غزالي، غزالي شهابي، غني كشميري، غني تفرشي، غني بيگ همداني، مير غني يزدي، غيرت همداني، حاجي غيرت، غيرت دهلوي، غيوري كابلي، غيوري هندي، غروري، قاضي غضنفر، غضنفر كاهجاري، غريب، ملا غربتي، ملا غروري، غياثاي حلوائي، امر غياث، غفوري، قاضي احمد غفاري، خواجه غافل؛ حرف فا: فيضي فياضي، فياض لاهيجي، فائز اردبيلي، فايز قمي، فائز ابهري، ميرزا صادق قائز، فيضان، فصيحي هروي، سيد محمد فكري، فكري رازي، فكري اصفهاني، ميرفكرت، فكري سبزواري، فگاري سمرقندي، فتحي لاري، فتحي اردستاني، فتاحي، فتاحاي شيرازي، فايخ، فارغ قمي، ميرفارغ، محمد ابراهيم فارغ، فارغي ديوانه، مير فارغي، فصيحي تبريزي، فروغي كشميري، فروغي عطار، سيد فارغ تبريزي، بابافغاني، فريبي دماوندي، فريبي اصفهاني، فريبي سمناني، فاني تبريزي، فاني كشميري، فنائي، فدائي گيلاني، فدائي لاهيجي، فخرالدين سماكي، ميرزا فقير، فقير تبريزي، مير فهمي، ملا فهمي، فهمي كاشي، فهمي بخاري، فرصت، فرصت كشميري، ملا فاضل، امير فضلي، فضولي بغدادي، فضولي جربادقاني، فوجي، فسوني، فزوني، ملا فريدون، فرج الله شوشتري، فارس، فاجر بهبهاني، فتوي، فيروزشاه، فصيحي تبريزي، فردي كربلائي؛ حرف قاف: فادري داراشكوه، قاسم خان، قاسم ديوانه، قاسم مازندراني، سيد قاسم، قاسمي گنابادي، قاسمي خافي، قاسمي اردستاني، قاضي، قادر عزتي، قابلي، قانع، قابل، قبول، قبائي، قبلان بيك، حاجي محمد خان قدسي، قدسي تفرشي، قديم، مير قرشي، قربي، قراري، سيد قراري، قطب الدين، قطبا، قمر، قيدي نيشابوري، قيدي شيرازي، قيدي كرماني؛ حرف كاف: كليم همداني، كلشن، كلامي لاري، كلام اصفهاني، كابل، كلان، حكيم كاظما، كلبعلي مهابادي، ملا كمال، ميرزا كامران، كامران بيك، كامي سبزواري، كاشف آقا اسمعيل، كاشف شريف، كافي اردبيلي، حسن بيك گرامي، گرامي ترك، كرمي، كوثر، كيخسروخان، كاهلي، كاظم كاشي، كوكبي، كويا، كفري، كربلائي، كلخني، خواجه كي، كمالالدين كاشي؛ حرف لام: لساني شيرازي، لعل بدخشان، لطفعلي بيگ، لطفي كمانگر، ملا لطفي، لطفي نيشابوري، لطيفا، لذت استرابادي؛ حرف ميم:
مايلي، ميلي، موالي، مسيح ركنا، محمد حسين مسيح، مسيحا، شيخ سعدالله مسيحا، مجد همگر، مجدالدين خوافي، مجدالدين مجدي، مجدالدين ياري، شيخ مجدالدين، محتشم كاشي، محتشم خراساني، معني كشميري، مسيحاي معني، معني استرآبادي، معني شيرازي، معيني، شهاب الدين محمود، محمود شوشتري، پهلوان محمود پوريا، ركن الدين محمود، ملك محمود گجراتي، ميرزا ملك مشرقي، مجداي منصف، منصف اصفهاني، رفيع الدين مسعود، مسعود زركش، خواجه مسعود، مسعود، مسعود دولتيار، منجيك، مقيماي مقصود، درويش مقصود، ميرك مقصود، مقصود كاشي، معصوم، ميرزامعصوم، منصور برخورداربيك، سراج الدين محمد، محمد بن الحسين، محمد بكري شهروزي، فخرالدين محمد، سعدالدين محمد حموي، امير سيد محمد، شاه قوام الدين محمد، شاه صفي الدين محمد، شمس الدين محمد، ميرمحمد باقر، فضل الدين محمد ترك، محمد علي ماهر، محمد تقي مرواريد، محمد مؤمن، محمد كاظم ساوجي، محمد بيك داغستاني، محمد جان بيگ، خواجه محمد طاهر، محمد قلي قطبشاه، محمد قاسم تبريزي، محمد علي شوشتري، قاضي محمد، مير محمد قاسم رازي، حاجي محمد كابلي، محمد رضاي مشهدتي، محمد اكبر، ميرزا محمد حسين كرماني، حاجي محمد علي اصفهاني، سيد محمد كر، شمي الدين محمد سيستاني، محمد رضا، ميرزا محمد رضاي قمشه اي، مير محمد جان، محمد رستمداري، مير محمد هاشم محرم، مست علي، سيد مطلع، ملطع محمد امين، مطلع قزويني، مشفقي قمي، مشفقي بخاري، مير محنتي، محنتي عيشي، ميرزا محسن برتري، ملك قاسم، آقا ملك معرف، ملك بيگ، ناصر كشميري، ماهر، مرتضي قليخان قورچي، ميرزا مهدي، سيد ميرزا مهدي، سيد مهدي طباطبا، ميرزا مهدي قمي، مريداحول، مير محمد هاشم محترم قصه خوان، شمي الدين مذكر، منطقي، مظهر الدين قوشچي، مظفر، مظفرحسين ميرزا، متكلم، مرتضي قلي شاملو، ميركرماني، مكتبي، ميرم شاه، ماني طوسي، ماني شيرازي، مقصدي، موجي، مشهودي، صادق مينا، منظور، محضري، مفرد همداني، مجلسي، مرشد علي بيگ، مشهور، حاجي مطيعا، ملا مقيد بلخي، مظفر كاشي، مسيري خوافي، ميرزا ميرك، مير كرماني، مخلص رازي، فضلعلي بيك ممتاز، شيخ موزون، مستغني كشميري، مؤمن حسن يزدي، مسلمي، شيخ ابوالفضل مبارك، مظهري كشميري، محشري خونساري، مهي كلان هندي، ملا مخفي دشتي، ملا مغتنم، مقيماي شيرازي، مقيماي كفراني، منشي، مخترع، ملهمي تبريزي، ميرعطاي منتهي، سلطان مصطفي ميرزا، مراد قزويني، مراد همدم، مكارم، منظري سمرقندي، منير، مشرب همداني، مشرب اصفهاني، داقي، محسنا شيرازي، خواجه محسن رازي، مرتضي قلي خان ايشيك آقاسي، منعم حكاك؛ حرف نون: ناجي شيرازي، نادر شيرازي، نادم گيلاني، ناظم سبزواري، درويش ناصر كاري، شاه ناصر، ملا نصيراي ناصر، ناصح تبريزي، ناصح ترك، نامي رازي، محمد معصوم نامي سندي، ناكام، ناطق، نيشاري، نجاتي نافعي، نجاتي مشهدي، نجفعليخان، نجيب چركس، نجيب شيرازي، شيخ نجم الدين رازي، نخشبي، ندائي سمرقندي، نديم كشميري، نديمي بدخشاني، نرگسي، نزاري، نسبت فارسي، نسبتي تهامري، محمد صالح نسبت شوشتري، نسيم شاملو، نصرتي، ملا نصيراي تنكابني، نصيراي همداني، نصيري قاضي اردوباري، نصيبي، بابا نصيبي، نصيب، نظام دست غيب، نظام كلاغ، نظر بلخي، نظمي بهبهاني، ملانظر، نظمي تبريزي، نظيري، عليشير نوايي، ميرنوايي، بابا سلطان نوايي قمي، نويدي شيرازي، نويدي تربتي، نوري، نورالله رازي، نوري رامهرمزي، نورس، نوعي نيشابوري، نقي كمره، نقي مشهدي، نقي ملتاني، نقياي فهپايه اي، امير نيساري بخارائي، ملانيكي، نظام استرابادي، نجاتي شيرازي، نگاهي، شاه نظر، ملا ناظم هراتي؛ حرف واو: ولي رام، ولي دشت بياضي، ملاولي، وليقلي بيگ، والي، والي يزدي، يوسف واله، جمالاي واله، اسدمخان واله، واعظ قزويني، محمد شفيع واعظ، واعظ شيرواني، واضح پهلوان، ميرزا مبارك واضح، درويش واله، واقف خلخالي، ملا عليقلي وافق، واقفي، واثق، ملا مهدي واثق، وحشي، وحشتي، وحشت، وقوعي، شاه واحد، طاهر وحيد، واحد تبريزي، وفائي، وقاي كور، واصلي، واصل، وارسته، وقاري، وجهي، واصف، واهب، وهمي؛ حرف ها: همايون شاه، امير همايون، همايون همداني، ميرهمام درويش، خواجه همام، هلالي، هلال قزويني، هلاكي، هاشمي، هاشمي اصفهاني، هاشمي قندهاري، همت فرح آبادي، ملك همت، ملا فضل همتي، ميرزا هادي شهرستاني، هجري، ميرمحمد هادي، همدم، همدمي، هدايت الله شرف، هاتفي، هنر، لامع؛ حرف يا: قاضي يحيي لاهيجاني، قاضي يحيي گيلاني، ميريحيي قمي، يحيي خان، اين يمين، يميني سمناني، يعقوب چرخي، يقين، درويش يوسف كشميري، درويش يوسف لاري، ملا يوسف جرپادقاني، ياري، ياري يزدي. (دانش پژوه)
آغاز: جلد دوم: در اين زمانه رفيقي كه خالي از خلل است ** صراحي مي ناب و سفينه غزل است. كشتي حيات را ناخدا حمد خدايست كه بني نوع انسان را از بحر عدم بكناره وجود كشانيده انجام: ياري شيرازي از ولايت شيراز بود در زمان سلطان حسين ميرزاي باقرا ظهور يافته از اوست: گفتم در آنگوش مرا تشنه جگر كرد ** بشنيد ازين گوش واز آن گوش بدر كرد
[دنا 1073/2؛ الذريعه 42/4؛ استوري 826/1؛ فهرستواره منزوي 1918/3]
آغاز: برابر
در فهرست نام مؤلف ذكر نشده و به استناد آغاز ذكر گرديد؛ خط: نسخ، بي كا، تا: با تاريخ 1244ق؛ از شرحي که يوسف نام منظر تخلص در حاشيه آخرين صفحه نسخه به سال 1244 نوشته
به دست مي آيد که دري تا آن زمان زندگاني مي نموده و اين نسخه متعلق به خود وي بوده، در حاشيه بعضي صفحات مطالبي به خط دري جامع و مرتب کننده تذکره است و در صفحه اي که شامل شرح حال نويدي شيرازي است تصريح به اسم خود کرده و مطالب هم گواه است، در صفح هاي که شرح حال امير ابو تراب رازي مي باشد ميرزا محمد حسن بروجردي شرحي به خط خويش در بيان احوال ميرزا اشراق، اشراق تخلص و نيز در حاشيه صفحه اي که حرف با به آخر رسيده و شرح حال ميرزا تنها درآن شروع شده همو شرحي راجع به احوال بيدل (ميرزا حسن بروجردي) برحسب خواهش دري در شوال سال 1243 در شوشتر نوشته؛ واقف: سپهسالار؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج، 323ص، 20 سطر، اندازه: 21×29/5 سم [ف: 474-2]
نسخه اصل: موزه بريتانيا 4672 .Or؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: 1252ق؛ 237گ، 22 سطر [فيلم ها ف: 1-122]
آغاز: برابر
در فهرست نام مؤلف ذكر نشده و به استناد آغاز ذكر گرديد؛ خط: نسخ، بي كا، تا: 1268ق؛ 243گ، 18 سطر، اندازه: 20/5×31 سم [ف: 2-235]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ تملك: كريم بن بهاء الملك در 1303، آقای باستانی 1359؛ در آن آمده كه در روز پنج شنبه نوروز 6جمادي الاول 1247 در سپاهان داخل كتابخانه دارايي شده؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياكي، 222گ، 21 سطر (13/5×21)، اندازه: 20×30 سم [ف: 1526-10]
در فهرست نام مؤلف ذكر نشده است و به استناد فهرستواره منزوي 1917/3 ذكر گرديد. در اين نسخه احوال نزديك به 250 شاعر آمده؛ در پايان در محمد قلي سليم افتادگي دارد؛ بي كا، تا: قرن 13؛ كاغذ: فستقي، جلد: ميشن ترياكي، 15 سطر، اندازه: 20/4×30/1 سم [ف: 337-7]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6208- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 3-209]
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 14؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج مشكي، 154گ، 28 سطر (15×24)، اندازه: 21×31 سم [ف: 25]
تا طايف را دارد؛ بي كا، بي تا [د.ث. مجلس]
tazkere-ye šo‘arā = rāmez tazkere sī
نعيم افندي، رامز بن مصطفي،- 1202 قمري
na‘īm afandī, rāmez ebn-e mostafā (- 1788)
شرح حال و نمون هاي از اشعار بيش از 350 تن شعراي ترك زبان معاصر با مؤلف است، به ترتيب الفبايي اسامي شاعران از الف تا ياء. نام كتاب و مؤلف در فهرست نسخه هاي تاريخ و جغرافي در كتابخانه هاي استانبول چنين درج شده است: «آداب ظرفا- رامز تذكره سي» از رامز حسين عرب زاده. فهرست اسامي شاعراني كه ترجمه آنان در اين تذكره آمده، در آغاز نسخه ثبت شده است. مترجمين در اين تذكره غالباً درگذشتگان بين سال هاي 1140ق تا 1199ق هستند. اسامي شاعران چنين است:
الف- اثر بخاري، انيس ادرنوي، اسحاق افندي، اسعد افندي، اسعد يانه لي، اسعد حمزه زاده، اميري آمدي، اديب، اديب آمدي، اقبال، آگاه سمرقندي آمدي، آگاه ديگر، امين برسوي، امين ابوالاسعاد، امين بك، امين برادر صاحب تذكره، انيس برسوي، ارشد، امين توقادي، امين ديگر، امين ديگر، آهني، اجود قرمائي زاده، اديب ديگر، اريب؛ ب- باهر، باهر ديگر، باهر ديگر، باهر ديگر، باقي، باقي ديگر، بختي امام زاده، بدري يا نه لي، براعي رهاوي، بزمي، بسيم قريمي، بسيم ديگر، بليغ برسوي، بليغ قيصر يلي، بليغ يكيتهري، بناه، بهجت، بهجت ديگر، بهجت ديگر، بهشتي، بهجتي عينتابي، ببري افندي قاضي عسگر، ببري ديگر؛ ت- تائب افندي، ترابي سينوبلي، توفيق، عتاتي زاده، توفيق ديگر، توفيق ديگر؛ ث- ثاقب دده، ثنايي كتاهبه لي، ثروت؛ ج- جازم افندي، جاكري آمدي، جندي ترحاله لي، جودت، جمالي ادرنوي؛ ح- حائر، حاذق ارخرومي، حازم، حايم كوپريلي زاده، حاسم آمدي، حافظ حاتم رقعه نويس، حامد بورلي، حامد ديگر، حامي آمدي، حسني پاشا، حسني ديگر، حسامي، حبيب، حبيب برسوي، حبيب ديگر، حبيب ديگر، حشمت افندي، حفظي، حفظي ديگر، شيخ اسماعيل حقي، حاتمي، حاتمي ديگر، حاتمي پاشا، مدي، حميد افندي، حنيف حياتي قونيوي؛ خ- خاتم، خاكي رهاوي، خالص، خطي رهادي، خلف، خلوصي، خيري، خيري ديگر، خيري افندي؛ د- دانش، دانش ديگر، دري داني، درسي، درويش؛ ذ- ذهني، ذهني ديگر؛ ر- رائف بك، رائق، راتب پاشا، راجح، راجي، رازي ملاطي، راسخ، رايم خطاط، راشح داني زاده، راشد ملاطي، راغب پاشا صدراعظم، راغب برسوي، راقم پاشا، رامز قره قريه لي، رامز ديگر، رأفت رامي پاشا، رأفت ديگر، رايب داني زاده، رحمتي قريمي، رحمتي ديگر، رحيمي حبشي زاده، رستمي كريدي، رستمي ديگر، رشدي ارخيري، رشدي قره قريه لي، رشدي رهاوي، رشيد، رسا، راشد، رشيد فيض زاده، رشيد اسكداري، رشيد قريمي، رشيد ديگر، رضا، رضا كريمي، رقدي كريم زاده، رفعت، رفعت اسكداري، رفعت ديگر، رفعت ديگر، رفعتي، رفيق افندي، رفيق ديگر، رفيق ديگر،
ركني، رمزي، روحي، اسكداري، روحي قريه آبادي، روحي ديگر، رؤفي اسكداري، رياضي؛ ز- زاري مارديني، زلالي، زينت، زيور؛ س- سابور، ساجدي، ساحب افندي شيخ الاسلام، ساعي، سالك دده قاسم پاشالي، سالك ديگر، سالم افندي قاضي عسگر صاحب تذكره، سائب، سالم طبرزوني، سالم ديگر، سامح، سامي، سراجي، سرمد، سامي ارزنجاني، سري، سري ديگر، سري تكفور طاغلي، سري ازنيقي، سزايي گلشني، سزايي مناسري، سعدي، سعيد طوپ، سعيد الاشررلي، سعيد پاشا، سليم بكبازاري، سليم ديگر، سمعي، سوزي، سيد، سيد ديگر؛ ش- شاكربك، شاكر ديگر، شاكر آخر، شادي، شاني، شرف، شفايي، شريف پاشا، شفقت، شكري، شكيب، شكوري، شمعي، شهيدي انطاك لي، شهري، شهريار، شيخي، شهيد، شيخي ذيل شقايق صاحبي، شيخي ديگر؛ ص- صائب صائب برسوي، صالح، صافي مناسري، صبحي، صبيح، صبيح، صحوي، صدقي، صدقي ديگر، صفحي، صفدر، صدقي ديگر، صدري، صديق، صبري، صفايي صاحب تذكره، صلاحي، صوفي؛ ض- ضميري، ضيا، ضيايي؛ ط- طالب، طاهر، طاهر ديگر، طبعي، طبعي ديگر، طرسي، طفلي، طيبي كريدي، طيبي برسوي؛ ظ- ظاهري، ظريف، ظهير؛ ع- عابد، عابد ديگر، عارف مولوي، عارفي احمد پاشا، عارف ديگر، عارف ديگر، عارف برسوي، عازم، عاصم افندي شيخ الاسلام، عاصم، عاصم ديگر، عاطف اماميه لي، عاطف امام، عاطف افندي قاضي عسگر، عاطف افندي صاحب كتبخانه، عاكف اماميه لي، عاكف بلغرادي، عاكف بك، عالم، عبدالله افندي شيخ الاسلام، عبدي، عبدي سيواسي، عبدي، عبدالله پاشا، عدلي، عزقي ادرنوي، عزت پاشا، عزت، عزت افندي، عزمي، عزيز، عزيز ديگر، عزيز آخر، عزتي، عزتي ديگر، عصمت، عفت، عقلي ايوبي، عفتي، علمي طربزوني، علمي ديگر، عمر افندي، عيوني، عفوي بك، عفيف مهري زاده؛ غ- غوثي؛ ف- فائز، فائز سراج زاده، فايز افندي برسوي، فائز شامي، فائز ديگر، فائض هراتي، فائضه خانم. فاخر فسطمونيلي، فاهم، فائق، فريد، فرايي ادرنوي، فصيحي، فصيحي ديگر، فريد ديگر، فروغي قريمي، فهمي قاسم پاشالي، فني فوزي اوقلي، فوزي، فيض صبحي زاده، فيضي ادرنوي، فيضي ديگر، فيضي ديگر، فيضي ديگر خال مؤلف؛ ق- قربي، قصوري، قطبي؛ ك-كاشف، كاشف اسكداري، كاشفي، كامل اسكداري، كاشف قالقاندليلي، كامل پاشا، كامل پاشا بلغرادي، كامل افندي، كلامي، كبوتري، كامي ادرنوي، كليم ايوبي، كم تر، كنزي انطاك لي؛ ل- لايح قريمي، لبيب آمدي، ليبب ديگر، لدني بوسنوي، لطفي، لمعي؛ م- ماهر، مايل موستاري، ماهري، مجيبي، مصلح، مجيب، مجتبا توقاري، ماجد، مخلص، مرامي، مرخي، مهري، محيي طراقلي، مختومي، مصيب، منيف، مهيب؛ ن- ناشد افندي، ناشدبك، ناظم، ناظم برسوي، نافذ افندي قاضي عسكر، نافع قانع آبادي، نظيف افندي، نديم افندي؛ و- واقف برسوي، واصف حكيم، واهب افندي، واقف افندي، وصالي رهاوي؛ ه- هاتف برسوي، هادي برسوي؛ ي-يمني افندي. (حافظيان)
[قاموس الاعلام: 2254/3، عثمانلي مؤلفلري: 193/3؛ فهرست نسخه هاي خطي تاريخ و جغرافي در كتابخانه هاي استانبول: 604-605]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1217 عكسي
آغاز: حرف الالف، (اثر) اول عارف و آگاهك نام و پرانتباهلري عبدالله؛ انجام: نعمتي باشمزده اشمشدر، تمت تذكره رامز بعون الله.
نسخه اصل: كتابخانه ملت در استانبول تركيه، ش 762؛ خط: نسخ، بي كا، تا: 1318ق؛ مصحح، محشي؛ مهر كروي مربوط به وقف نسخه از علي اميري دريار بكري در 1341؛ در آخر نسخه شرح حال مؤلف و پدرش نقل شده؛ 250ص، 19 سطر [عكسي ف: 504-3]
tazkere-ye šo‘arā
واله اصفهاني، محمد كاظم، 1152-1229 قمري
vāle-ye esfahānī, mohammad kāzem (1740-1814)
مجموعه سروده هايي است از سرايندگان و در برخي جاها نيز سرگذشتي از شاعر آورده است. اين شعرا نامشان در نسخه هست: مطربه كاشغري، يوسف كوسه قراباغي، ميرزا محد بيك نصيري كرماني، صهباي قمي محمد تقي، جلا جعفر فراهاني، قسمي افشار، خضري قزويني، خواجه مرشد شيرازي، ميرزا برقي عجائب المخلوقات، هاتف اصفهاني، وحشي كرماني، رجائي اصفهاني خواجه سيف الدين محمود، سائل طهراني، خواجه محمد امين كوسج كاشاني، واهب اصفهاني، آگهي اسدابادي همداني، اسدي طوسي، حافظ شيرازي، رفيق اصفهاني، طبيب، ميرزا محمد شيرازي، ادائي يزدي، سوزي اصفهاني، قاسمي كازروني، ناطق اصفهاني، مخفي رشتي، مختاري غزنوي، آقا محمد صادق پريشان فروشاني، واله مؤلف تذكره، انيسي اشملو يولقلي بيك، آذر، اوحدي مراغي، درويش مقصود شيخ رباعي، محتشم كاشي، آقا حسين خوانساري، سراج الدين حكاك اصفهاني، باباطاهر، امير علي شير فنائي، باقر خورده كاشي، كسوتي يزدي، سيد حسن خجندي، اثير اخسيكثي، شاه شجاع، صدركاشي، كمال الدين مسعود خجندي، سعدي.
[فهرستواره منزوي 1880/3]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2903
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ در آن آمده «در سعد آباد شمران قلمي شده» و «محرر مجموعه در اشتياق دو معنوي بعد از مفارقت در محل وداع گفته» و در این جا در آخر بيت ها تخلص واله ديده مي شود؛ كاغذ: فرنگي كبود، جلد: مقوا، 21 برگ، مختلف
السطر (8/5×15)، اندازه: 13×22 سم [ف: 1749-10]
tazkere-ye šo‘arā
احمد عارف حكمت، - 1275 قمري
ahmad ‘āref hekmat (- 1859)
تذكره شعراء است كه به زبان تركي و به ترتيب الفبايي تخلص شاعران تنظيم شده و غالباً براي هر شاعر نمونه شعري نقل كرده و به گفته عثمانلي مؤلفلري تا سال 1250ق، شرح حال 210 تن از شاعران را آورده است. گويا نسخه اصلي كه تصوير حاضر از آن تهيه شده، مسوده مؤلف بوده كه وي سال 1266ق آن را در مدينه وقف كرده است. اين نسخه به صورت كتاب تنظيم نهايي نشده و فاقد خطبه و مقدمه است. اسامي شاعراني كه نامشان در اين نسخه آمده، از اين قرار است:
حرف الالف: الهامي، احياء يحيي افندي، اداء اديب، ارشد، اسعد آغا، اشرف، افغان بك، امين بك؛ حرف الباء: باعث، باقي، پرتو، برهان، بري، بقايي، بلبل، بها، بهجت (4 نفر)؛ حرف التاء: تائب (2 نفر)، توفيق افندي؛ حرف الجيم: جاهي، جلالي (2 نفر)، جمالي، جناني، جودت (2 نفر)؛ حرف الحاء: حالت سيد محمد سعيد افندي، حاذق، حاكم، حامد نفيف زاده، حامد، حسرت، حسن محمد خان، حسيب بك، حسين خان، حشمت، حصولي، حليمكراي سلطان، حمدي بك، حمدي خليفه زاده، حمدي عربزاده، حنيف، حيرت (3 نفر)؛ حرف الخاء: خادم، خاقان فتحعلي شاه، خاكي، خالص (2 نفر)، خسرو خان، خرم، خصمي، خضر، خلدي، خيري؛ حرف الدال: دانش، مير دانش، درويش، دل آور؛ حرف الذال: ذائر؟ ذكري بابا، ذكائي، دهني؛ حرف الراء: رائف السيد اسماعيل پاشا، رائف (3 نفر)، رأفت، راتب (2 نفر)، راسم (3 نفر)، راشد (4 نفر)، راقم، رامز، رحمي (3 نفر)، رشدي (2 نفر)، رشيد، رضا خان، رضا، رفعت، رفقي (2 فقر)، رفيع آمدي، رفيع امير زاده، رفيق، روحاني، روحي، رونق؛ حرف الزاء: زاكي، زكائي، زلالي، زيني، زيور؛ حرف السين: سالك، سالم، سرمد، سروري (3 نفر)، سعيد احمد، سعيد (3 نفر)، سودا، سليم، سيرت، سيفي؛ حرف الشين: شاكر، شاكر پاشا، شاتي، شريف، شعبي، شفيعي، شكري، شور عشق، شهري؛ حرف الصاد: ميرزا صادق، صافي، صالح صبيح، صدفي، صديق؛ حرف الضاد: ضعفي؛ حرف الطاء: طالب، طالبي، طاهر، طبعي، طلعت، طيار پاشا؛ حرف الظاء: ظريف، ظريفي؛ حرف العين: عارف (5 نفر)، عاصم، عاكف، عامر بك، عزلت، عزي، عصمت، عفت، عفيف، علوي، عنايت، عيني؛ حرف الغين: غالب دده، غالب، ميرزا غني؛ حرف الفاء: فائز، فري، فضلي، فقير، فهمي؛ حرف القاف: قائل، قاسم خواجه احراري، قدري؛ حرف الكاف: كاتب، كامي، كاني افندي، كرام؛ حرف اللام : لامع؛ حرف الميم: مبارك، مجددي، مجرم، مخلص، مستقيم، مستوره، مقيم، مكي، منيب؛ حرف النون: نائل، نادم، ناطق، ناظر، ناياب، نبيل بك، نصرت، نظيف، نعتي، نعمة افندي، نورس، نوري؛ حرف الواو: واصف، مير واصف، واضح، واقف، وفائي، وهبي (2 نفر)؛ حرف الهاء: هاشم، همت. (حافظيان)
[الأعلام زركلي: 141/1؛ ايضاح المكنون: 37/1 و 438/1؛ عثمانلي مؤلفلري: 328-327/2؛ قاموس الاعلام: 3042-3041/4؛ معجم المؤلفين: 160/1؛ هدیة العارفین: 188/1؛ دنا 1073/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1167 عكسي
آغاز: چوهر خان قدومي توتيا در چشمنه ** خان راضي روشن ايله روز حشرن ظلمته؛ انجام: ندانم همت آن گلرخساره مهمان كه بود امشب ** گريبان چاك مي آيد صبا از طرف گلزار نه
نسخه اصل: كتابخانه علي اميري، نسخه شماره 789 منتقل شده به كتابخانه ملت در تركيه؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ گويا مسوده مؤلف است، در آخر نسخه وقف از مؤلف به اين عبارت درج شده «مما وقفه العبد الفقير الي ربه الغني احمد عارف حكمة بك بن عصمة بك الحسيني في مدينة الرسول الكريم بشرط ان لايخرج عن خزانته... محمول علي امانته سنة 1266»؛ تملك: علي اميري؛ 150ص، مختلف السطر [عكسي ف: 3-361]
tazkere-ye šo‘arā
آشتياني، محمد محسن بن محمد صادق، ق 13 قمري
āštīyānī, mohammad mohsen ebn-e mohammad sādeq (- 19c)
تاريخ تأليف: 1239ق
درين كتاب اشعاري از شعرا زير آمده: جمال الدين عبدالرزاق اصفهاني، ظهير الدين فاريابي، ابوالفرج روني، اثيرالدين اخسيكتي، امير معزي، مسعود سعد سلمان، انوري، خاقاني، اديب صابر، رودكي، عنصري، سلمان ساوجي، نظيري نيشابوري؛ رشيد و طواط، ابوبكر ازرقي، عثمان مختاري؛ كمال الدين اسماعيل، حكيم سنائي غزنوي، ناصر خسور علوي، مولانا جلال الدين رومي، شيخ عطار.
[فهرستواره منزوي 1874/3]
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 1348
آغاز: بسمله، جمال الدين عبدالرزاق اصفهاني، گر باره چه صنعت كرد با ما ** سپهر سر كش فرتوت رعنا؛ انجام: چه دارم گفت دل پر پيچ دارم ** اگر اين خر بيفتد هيچ دارم.
خط: نستعليق، كا: محمد محسن بن محمد صادق آشتياني قمي، تا: 1239ق؛ با سرلوحه مذهب، مجدول مذهب؛ كاغذ: متن فرنگي الوان، جلد: تيماج قرمز، 128گ، 9 سطر (7×13)، اندازه: 13/5×22 سم [ف: 409-3]
tazkere-ye šo‘arā
بيگدلي، ميرزا اسحاق بيك، ق 13 قمري
bīgdelī, mīrzā eshāq beyk (- 19c)
تاريخ تأليف: محرم 1222ق (بخش غزليات)
ابيات متفرقه اي است كه به ترتيب حروف قوافي گرد آورده شده در دو بخش غزليات و رباعيات.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 5851
در فهرستواره منزوي 1866/3 همين نسخه را به اسحاق بيگ بيگدلي (- 1185ق) برادر آذر بيگدلي نسبت داده است؛ خط: نستعليق، كاتب = مؤلف (گويا)، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ يادداشتي از علي اكبر فيض (قمي) به تاريخ 1290 مشتمل بر نام كتاب و معرفي مؤلف؛ تملك: محمد قمي (معروف به ارباب) بتاريخ 1314؛ جلد: تيماج قهوه اي، 52گ، مختلف السطر، اندازه: 14×19 سم [ف: 234-15]
tazkere-ye šo‘arā
خطايي قمي
×atāyī qomī
تبريز؛ نخجواني، حسين؛ شماره نسخه: 13
بي كا، تا: 1263ق [نشريه: 4-338]
tazkere-ye šo‘arā
چهار محالي، ميرزا مسكين، ق13 قمري
čahār mahālī, mīrzā meskīn (- 19c)
مؤلف در قسمتي از اين تذكره نخست غزل طرح شده در انجمن ادبي را نقل و سپس غزل هايي را كه به استقبال آن غزل سروده شده با اشاره به نام و ترجمه كوتاه سراينده هر يك ياد مي كند و نام استقبال كنندگان غالبا تكرار مي شود. بخش ديگر (شامل اوراقي از اول و آخر كتاب) غزل طرح در كار نيست و همچون ديگر تذكره ها، اشعار مختلف يك شاعر به دنبال نام او نقل گرديده است. در كنار نام دو تن از شعراء (يكي بيضاء چهارمحالي كه دو غزل به استقبال غزل حافظ دارد و ديگري سرگشته كه اشعار مختلف دارد و به دنبال طرحي نيست). چنين نوشته «جزء سياهه ارسالي». در اين تذكره نام شاعر و سرگذشت او بسيار كوتاه است و از سطري تجاوز نمي كند. فهرست اسامي شعرای يادشده در اين تذكره عبارت است از: قطره ساماني، دريا پسر قطره، عمان (نوه قطره)، دهقان ساماني، آشفته حسن علي، بيضاء از چهار محال اصفهان، فرخ ميرزا كلب علي اصفهاني، خرم عباس علي بيك، شعله محمد اسماعيل، طوبي، صفا ميرزا علي رضا پسر ميرزا اسماعيل قايني، طغرل ميرزا علي، محتسب ميرزا رضا، ثاقب ميرزا اسماعيل پسر تاج الشعرا، پرتو، ميرزا علي رضا مشهور به ميرزا آقا جان، مسكين، باقر ميرزا عبد الرحيم فرزند مسكين، ميرزا محمد سعيد اردستاني، بهار آقا محمد علي مذهب و صافي ميرزا محمد، اصفي ميرزا جعفر، جيحون ميرزا مرتضي (نوه سيد محمد نوح متخلص به آتش)، ميرزا بديع درب امامي، سر گشته ميرزا عبدالله. اشعار طرح از اين سه شاعر است: حافظ، سعدي و اسرار (حاج ملا هادي) و مسكين بالاي غزل اسرار مي گويد: «اين غزل را از ايشان به رسم تبرك در انجمن طرح كرده بوديم».
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 320- فيروز
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ ترجم هها به قلم شكسته نستعليق تحريري از نويسنده اي ديگر و ظاهرا از مؤلف است؛ با يادداشت شعاع الملك شيرازي درباره اين نسخه؛ كاغذ: فرنگي سفيد، جلد: تيماج قرمز، 157ص، 12 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 43-21]
tazkere-ye šo‘arā
نواي شيرازي، حيدر علي بن محمد مهدي، ق 13 قمري
navā-ye šīrāzī, heydar ‘alī ebn-e mohammad mahdī (-19c)
در دو قسمت: 1. شعراي معاصر: شيخ احمد كرماني، محمد باقر اديب، شيخ محمد خان ايزدي بوشهري، اديب ميرزا صادق خان
اديب الممالك فراهاني (نبيره ابوالقاسم قائم مقام، مدير مدرسه ادب) شيخ الرئيس ابوالخير، هيات قاجار، آقا محمد حسين تركي كه در هندوستان بوده، احمد دبير پسر معتمد السلطنه وزير، ميرزا رجب علي زيرك، منشادي يزدي، امير الشعراء سرايي جهرمي (در سال 1219 به شيرزا آمده)، محمد حسين شعاع، ميرزا نصر الله صبوري تهراني، سعيدي كرماني، سلطان المداحين كرمانشاهي متخلص به سلطان، علي نقي امين الملك پسر محمد تقي ميرزا ركن الدوله، محمد علي خان غبار زنجاني، عنقا پسر ميرزا هماي اصفهاني، ميرزا علي فرسي قمشه اي پسر ميرزا همايون برادر شهاب مويد الشعراء پسر هاتف، ملاعبدالله فاضل، ميرزا آقاي فرصت شيرازي اصفهاني، رفعت الدوله نصرالله ميرزا پسر محمد تقي ميرزا ركن الدوله، نواي مؤلف تذكره، همايون كرماني؛ 2. شعراي درگذشته: محمد مهدي آسوده پسر حاجي حيدر علي تاجر شيرازي، بلند اقبال حسين علي مضطرب قصاب شيرازي، ميرزا محمد نهار، خائف اعمي، شيخ احمد رسته، زردوز شيرازي، ميرزاهاشم خان اديب ذهبي، عبدالله خان طالب، ذره شيرازي، حاجي ميرزا حسن حكيم باشي جناب (مؤلف فارسنامه).
شيراز؛ فروردين (آقاي)؛ شماره نسخه: 1
بي كا، بي تا [نشريه: 5-277]
tazkere-ye šo‘arā
شعاع شيرازي، محمد حسين بن ابوالحسن، 1298-1364 قمری
šo‘ā‘-e šīrāzī, mohammad hoseyn ebn-e ab-ol-hasan (1881-1945)
تاريخ تأليف: 1351ق
شرح حال و اشعار تعدادي از شاعران گذشته جمع آوري شده است. نسخه حاضر شامل شرح حال و اشعار شانزده شاعر مي باشد بدين اسامي: ابوالعلاء گنجوي، رفع الدين مرزبان، مجد همگر، ضياءالدين، نويدي، اوجي، بدرالدين، امين، زنگي، عرفي، بابا فغاني، اثر، حضري، ارشدي، روزبهان بقلي و كمال الدين غياث شيرازي.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7911
آغاز: ابوالعلاء گنجوي، اشعاري كه از خواجه ابوالعلاء گنجه اي كه پدر خوانده و صهر خاقاني شرواني است آن چه در تذكره ها انتشار و به يادگار مانده منحصر است به قسمتي از قصيده حماسيه قسميه او؛ انجام: متمني است اگر پاكت آقاي مزبور و ابن يوسف را رسانيده اند مطالبه جواب نمايند سواد مشروحه راجع بتكيه هفت تنان چنان چه از ميان نرفته باشد مسترد فرمايند باقي ايام عمر و اقبال مستدام شعاع.
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 1351ق؛ در آخر نسخه يك نامه از مؤلف، خطاب به سالار جنگ كه در 28 ذيحجه 1351ق نگاشته شده، آمده است؛ محشي از مؤلف؛ جلد: تيماج زرد، 185گ، 11 سطر، اندازه: 17×22/5 سم [392-26]
tazkere-ye šo‘arā
مداح بروجردي، محمد صالح، ق 14 قمري
maddāh borūjerdī, mollā-sāleh (- 20c)
مجموعه اي كه درآن مؤلف اشعار شعراي معاصر خود را درج نموده است او در ضمن آن اشعار زيادي از خود با تخلص «صالح» درج آورده و از آوردن شرح حال شاعران خودداري نموده و فقط به ذکر اسم هر شاعر و تخلص اش اکتفا نموده است. اسامي شاعراني که شعرشان در اين تذکره آمده چنين است: جامي، پروين همداني، نشاطي خان سمناني، از جامع جنگ، استاد شريف خياط، متخلص به خموش، ميرزا نصرالله شهاب اصفهاني ملقب به تاج الشعراء، ميرزا قلزم کرمانشاهي، سروش اصفهاني، ملاحسن کاشاني، سيد علي تهراني، تفرشي شيخ الرئيس قاجار.
آغاز: بسمله اين اشعار تا آخر صفحه ازجامي است و... سلام علي آل طاها و ياسين ** سلام علي آل خير النبيين؛ انجام: خواهر برو که کار حسينت تمام شد ** خواهر برو که صبح اميد تو شام شد/ خواهر برو که طاير روحم زسر شد ** بس نوک نيزه بر جگرم کارگر شد
خط: شكسته، نستعليق، كا: محمدصالح مداح بروجردي خرم آبادي (مؤلف)، تا: 1309-1317ق، جلد: تيماج قهوه اي، 80 گ، 12-10 سطر، اندازه: 10×20 سم [ف: 822-2]
آغاز: الحمدلله رب العالمين... و بعد بعرض برادران ايماني و اخلاء روحاني مي رساند؛ انجام: صالح مداح كن تكرار اين فرو...، اميرالمؤمنين حيدر نمي دانم كئي
خط: شكسته نستعليق خوب، كا: محمد صالح بروجردي معروف به مداح، بي تا؛ افتادگي: آغاز؛ بين قرن 13 تا اوايل قرن 14؛ سفارشي از مداح در مورد اشعار و آثارش كه نبايد از خانواده اش خارج شود و حق فروختن و هبه كردن را نيز ندارند و بايد مثل كتاب هاي موقوفه در دست پسر بزرگش ميرزا محمد حسن باشد ولي در جهت دادن عاريه مختار هستند با تاريخ 1318؛ مهر تملك: محمد صالح «الراجي محمد صالح مداح» كاغذ: فرنگي نخودي، جلد: تيماج قهوه اي، 225گ، مختلف السطور، اندازه: 10×17 سم [ف: 19]
tazkere-ye šo‘arā = safīne-ye aš‘ār
تاريخ تأليف: قرن 7 يا 8
قرائن مي رساند كه مؤلف در قرن هفتم بوده و يا در نيمه اول قرن هشتم بوده و ذوق و سليقه اي شايسته ستايش داشته و اين تذكره را از ديوان هاي شعراي معاصر خود و شاعران پيشين پرداخته و ابيات منتخبه از تمام اقسام شعر را در اين كتاب ثبت نموده (در حدود 8000 بيت) است. نام برخي از شعرايي كه در اين تذكره از آن ها ابياتي نقل گرديده در تذكره ها يافت نشد. اينك فهرست مندرجات: مقدمه اي به نثر در از جامع و در آخر آن دو قصيده توحيدي و نعتي و قصيده اي در تعريف مجموعه يا سفينه اي از كمال اسماعيل آورده است (بسيار مشكل است كه كمال الدين اسماعيل متوفي و مقتول به سال 635 اين مديحه را راجع به اين سفينه كه حاوي اشعار همام الدين تبريزي متوفي به سال 714 (با ترحيم بر وي) و شعراي ديگري كه در اواخر قرن هفتم زندگاني را بدرود گفته اند، سروده باشد)؛ انتخابي از اشعار انوري، ارزقي، معزي، مختاري، فردوسي، خواجه نصير طوسي (اختيارات نجوم است و در آغاز آن گويد: ملك الحكما و
الوزرا... فرمايد)، كبود جامه، تاج الدين بهاء الدين جامي، عماد الدين نجاشي تخلص، عبدالواسع جبلي (ميان 108 و 109 ظاهراً يك يا چند برگ افتاده و نخستين بيتي كه از جبلي نقل شده بيت سوم يكي از قصائد اوست)، خاقاني، جمال الدين عبدالرزاق (در ص 142 و 143 پس از اين كه سه بيت از جمال الدين نقل گرديده ابيات متفرقه اي در اين اواخر نوشته اند، كمال الدين اسماعيل، ظهير الدين فاريابي (در ص 202 و 203 نيز در اين اواخر ابياتي نگاشته شده و به تذكره الحاق كرده است)، رشيد وطواط، شرف الدين شفروه، مجير الدين بيلقاني، كمال الدين كوته پاي، اثير الدين اخسيكتي، فلكي شرواني، منوچهري، نظامي گنجوي، ناصر خسرو، اوحد الدين رازي (بدين عنوان در كتب تذكره ها كسي را نيافتم، احتمال دارد كه اين شاعر اوحد كرماني متوفي به سال 636 باشد و نويسنده كرماني را رازي نوشته و يا در ري بوده و مؤلف آن را رازي پنداشته و اين مثنوي كه در اينجا نقل شده، شايد از مصباح الارواح وي انتخاب گرديده باشد و به قرينه بخش بعد بايستي تمام نشده شاعر جهان را بدرود گفته و خواجه طوسي آن را تمام كرده باشد)، نصير الدين طوسي (تتمه مطالب و حكايت اوحدي است)، جلال الدين بهاء ولد، مفيد الدين اسكافي، عراقي (قصيده و غزل و ترجيع و تركيب بند)، فريد الدين عطار (غزليات و مثنوي)، امامي، تاج الدين اشنوي (در عنوان او را ملك الحكما و الواعظين رحمه الله خوانده)، سيد اشرف، شمس الدين طبسي، افضل الدين كاشي (نخستين انتخابي كه از وي كرده قصيد هاي است كه در هنگام اتهام مغرضين مر او را، انشاء نموده)، سراج الدين قمري، كمال الدين سيم كش سمرقندي، شيخ مشرف مصلح السعدي (كذا) (از اين شاعر هم قدس الله روحه تعبير كرده)، همام الدين تبريزي. از ص 489 تا 556 اشعار متفرقه اي از شعراي متعدد مي باشد و نام آن ها اين است: ابوعلي سينا، شوريده، ظهير فاريابي، انوري، خاقاني، معزي، ناصر الدين عين الملك، شهاب الدين نسفي، سعدي، نجيب الدين نعال، سعدالدين صاحب ديوان، خواجه ابراهيم خواجه رشيد، خوارزمشاه، محمود سبكتكين، ناصر خسرو؛ ص 496 و 500 و در ص 502-505 اشعاري زير عنوان الفهلويات به زبان قديم ايراني است؛ در ص 506-509 رباعياتي زير عنوان النيريزيات به زبان اهالي نيريز فارس مي باشد، خواجه نصير طوسي، فخر الدين كرماني، خيام، ابوسعيد ابوالخير (اين بخش اخير هم رباعيات است)، سيف الدين باخرزي، علاء الدنيا صاحب ديوان، حميد الدين، سوزني، مهستي، عنصري، فرخي، عسجدي، فردوسي (دوبيتي كه هر يك يك مصراع آن را سروده اند)، نجم الدين ابهري، كمال اسماعيل، مجير الدين بيلقاني، مجدالدين همگر، شمس الدين نصير، سراج الدين قمري، عايشه مقري، كمال الدين كوته پاي، بنت كعب. سپس رباعيات و قطعاتي بدون ذكر گوينده آن ها مي باشد و در آخر نسخه نيز فردهايي بدون اين كه گوينده آن ها معين شده باشد ثبت گرديده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 900
آغاز: ثم الصلوة علي النبي محمد و علي عشيرته الهداة و آله، درود و آفرين بي پايان بر ذات شريف و عنصر لطيف بيشباي انبيا و مقتداي اصفيا
خط: نسخ، بي كا، تا: اوايل قرن 8؛ افتادگي: آغاز (برگ نخستين)؛ در ابتداء هر بخشي بر مربع مستطيلي نام شاعر يا ديواني كه مندرجات ذيل از آن جا انتخاب گرديده نگاشته شده در ص 52 و 112 و 163 و 409 بر ترنج هايي نيز نام شاعري كه بخش انتخاب شده از اوست نوشته شده؛ كاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج، 278گ، 18 سطر، اندازه: 17×29 سم [ف: 144-3]
tazkere-ye šo‘arā
برای: قاضی حبيب الله ثانی قاضی زاده کاشانی
تاريخ تأليف: قرن 10
تذکره شعراست. فهرست نام شاعران آن عبارتند از: بساطي، غورياني، ملک باخرزي، مهدي زن خواجه حکيم، بابا سودايي لطفي، قدسي، استاد رکن مجلد، اميدي راهمي، خواجه ابوالبرکه سمرقندي سيد کاظمي مقرب سلطان حسين ميرزا، مولانا بلال، ابن حيدر ولد درويش حيدر، مولانا ساغري، مولانا ويسي، شيخ کمال تربتي، مولانا درويش روغنگر، امير محمود سرخ تربتي، ميرم سياه، مولانا نيازي بخاري، مولانا طوس، مولانا حسنشاه، شيخ سعدي، کمال اسماعيل، مولانا رياضي زاده، قاضي سنجان، مولانا حيدر کلوج مولانا آگهي، مولانا شهاب معمايي، مولانا آهي، مولانا مشرقي، عبدالواسع منشي، مولانا صبحي اوبهي، آفاق بيکه جلاير.
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 25/46-4956/3
آغاز: اي نام تو هر کرا بدل جاي شده ** فرقش چو مّه و مهر فلکساي شده/ هر نامه که ذکر تو دران گشته رقم ** هر جا که رسيده مجلس آراي شده؛ انجام: آفاق پيکه جلاير از براي مولانا شالي گفت و مضمون در نظم ظاهر است که
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: انجام؛ جلد: تيماج مشکي، 40گ، 14 سطر، اندازه: 15×24 سم [ف: 823-2]
tazkere-ye šo‘arā
تاريخ تأليف: قرن 11
به ترتيب تهجي از اهلي شيرازي تا زلالي، برخي جاها تنها نام است بي سرگذشت يا سفيد گذارده كه پس از اين مي خواسته است بنويسد. با تاريخ 1015 تا 1018 و بدين گونه است: اهلي
خراساني با سرگذشت او؛ اميرالحاج با سرگذشت او؛ اميني كاتب، ابراهيم كاتب، ادهم كاشي، آهي كرماني، الهي گيلاني، آزاد يزدي، اشرف شيرازي، احمد شيرازي، ميرزا محمد اميني تبريزي؛ خواجه آصفي با سرگذشت او؛ اقدس دماوندي، ايوب ابوالبركه با سرگذشت او؛ انور همداني، مير سلطان ابراهيم اميني با سرگذشت او؛ آيتي مكتب دار، خواجه افضل تركه، قاضي احمد مشهور به قاضي لاغر سيستاني، ابوطالب آملي، خواجه جلال الدين امير بيك؛ نواب خان احمد ميرزا با سرگذشت او؛ -مولانا كرماني با سرگذشت او؛ ابوالمعالي كاشي؛ ميرزا ابوالحسن فراهاني، در سرگذشت او آمده: الحال كه تاريخ 1015 است در شيراز مي باشد؛ اميني شاملو؛ ابوتراب بيك كاشي.
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 3841/4
خط: شكسته نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: ترمه، جلد: رويه ميشن قهوه اي، راسته و چليپا سطر، اندازه: 15×25 سم [ف: 82-7]
tazkere-ye šo‘arā
تاريخ تأليف: قرن 11
در آن شرح حال برخي از شعرا با نمونه هايي از اشعارشان ذكر شده كه شرح حال ها كوتاه و اشعار نقل شده در برخي موارد طولاني و در مواردي از چند بيت تجاوز نمي كند. نام مؤلف به دست نيامده، ولي در شرح حال ميرزا زكي همداني (متوفاي 1025 يا 1030) از خود ياد مي كند و مي گويد: «مولانا زكي مولد و منشا او همدان است در تاريخ شهور سنه 1012 كه به اتفاق ميرزا قواما مستوفي نواب حسين خان شاملو به هرات آمده بود و اين فقير حقير مستوفي سركار قهستان خراسان بود او را در بلده قاين ملاقات نموده و اين ابيات و ساقي نامه...»
شعرايي كه شرح حال و شعرشان در اين تذكره آمده عبارتند از: خواجه افضل، حكيم افضل اردستاني، مولانا اوجي نظنزي، ابوالحسن علي بن جولوغ سجزي، قاسم بيگ حالتي، خلاصه خمسه نظامي گنجوي، محتشم كاشاني، مظهري كشميري، مثالي اصفهاني، محمد قاسم موجي، ملا محمد صوفي، انتخاب از صفات العاشقين هلالي، مير محمد يوسف جربادقاني، مير محمد معصوم ولد مير حيدر معمايي طباطبائي، ساقي نامه مولانا عبدالزراق طرزي گيلاني، محمد طاهر بسطامي، مولانا طوبي طالقاني، غزليات سنجر، سلمان ساوجي، زمانا زركش، غزليات اوجي نطنزي، چند مثنوي فارسي، ديباچه تحفة الصغر امير خسرو دهلوي، مولانا زكي همداني، مير زينتي نطنزي، مولانا هلالي جغتائي (شرح حال)، غزليات شيخ علي نقي، چند قصيده به فارسي.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13593/2
آغاز: بر سر چاشني مي شوند ناكام با كام هر كسي درخور مي آيد و لذت آن در دل ها و حلاوت آن در زبان ها حال مي شود و در افواه مي بمان؛ انجام: در نگنجد در و لعل من لدني كان توست ** هم به معدن هاي قال و هم به درياهاي قار/ روز و شب پشت كرام الكاتبين حل مي كند ** مشكل لوح و قلم را بر يمين و بر يسار
خط: شكسته، نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: قرن 11ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 115گ (33ر-147پ)، اندازه: 15×24 سم [ف: 107-37]
tazkere-ye šo‘arā
در آن از: فردوسي، ترمذي، ابوالفرج روني، مختاري غزنوي، عنصري، منوچهري، سوزني سمرقندي، اثير اوماني، قطران تبريزي، سراج الدين قمري، معزي، فلكي شيرواني، ابوالعلاء گنجوي، نظامي، قوامي مطرزي، سير حسن غزنوي، عمعق بخاري، اديب صابر، مجيرالدين بيلقاني، شرف الدين شفروه، جمال الدين عبد الرزاق اصفهاني، اثيرالدين اخسيكتي، ارزقي، مجدالدين همگر، نجيب الدين جربادقاني، رفيع الدين مسعود لنباني ياد شده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9004/1
خط: نستعليق، بي كا، تا: اوايل قرن 11؛ مهر «شعاع 1315» (بیضی)، كتابخانه جعفر سلطان القرايي؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: ميشن قهوه اي با ترنج و سرترنج، 46گ (1ر-46پ)، سطور چليپا و معمولي (9/5×20)، اندازه: 13/2×23/1 سم [ف: 598-29/2]
tazkere-ye šo‘arā
ابيات است با نام شاعران در كنار هر بيت با شماره روي هر نامي كهن و نو.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 354
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ تملك: جمال الدين محمد؛ كاغذ: رنگارنگ، جلد: تيماج مشكي، 137گ، 12-9 سطر (8×10)، اندازه: 16×22 سم [سنا: ف: 180-1]
tazkere-ye šo‘arā
در مقدمه در وصف شعر و برتري آن و درباره اولين شاعر فارسي سراي (بهرام گور) و فارسي قديم و فهرست طبقات شعرا مطالبي گفته شده است. بيش تر مطالب ديباچه و متن از تذكرة
الشعراء دولتشاه سمرقندي (قرن 9ق)گرفته شده است. مطالب اين تذكره بدون نظم خاصي نوشته شده است. از اين شعرا و سروده هايشان ياد شده است: ابوالعلاء گنجوي، اشرف الدين حسن غزنوي، وحديالزمان اوحدي شيرازي، امامي هروي، ابوسعيد ابوالخير، اثيراوماني، اديب صابر ترمذي، بندار رازي، ارزقي هروي، ابوالفرج روني، اسدي طوسي، ابوزيد غضايري، اسيرالدين (كذا) اخسيكتي، امير معزي، انوري، ابوالمفاخر رازي، عمر خيام، خاقاني، رشيدالدين وطوط، روحاني سمرقندي، رودكي، قطران، سلمان ساوجي، ظهير فاريابي، مسعود سعد سلمان، عمعق بخاري، خواجوي كرماني، عسجدي، فردوسي طوسي، فخري جرجاني، سوزني، فرخي، عنصري، كاتبي، كمال الدين اسماعيل، منوچهري، نظامي گنجه اي، نظامي عروضي، جلال الدين محمد بلخي رومي، وايل.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8869/4
آغاز: اما بعد بر عقول شريفه و طبايع سليمه ارباب تميز و بصارت و اصحاب كياست و فراست مبرهن است كه بعد از تنزيل الهي و منشور نامه پادشاهي
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي، اندازه: 13/1×24/3 سم [ف: 184-29/1]
tazkere-ye šo‘arā
شرح حال چند تن از شعرا با منتخبي از آثار هر يك، به شرح ذيل: اثير الدين آخستگي، سعدي، عراقي، مختاري، مولوي رومي، عبدالواسع جبلي، شيخ عطار، مغربي، امير خسرو دهلوي، عمادي، حافظ، بابا فغاني و چند تن ديگر.
اصفهان؛ صارم الدوله (كتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 1029
آغاز: ذكر حال ملك الكلام استاد الشعراء اثير الدين آخستگي نور قبره؛ انجام: مرهمي مرهمي كه بر دل من ** زخم بازوي آسمان كاريست
خط: نستعليق، بي كا، تا: با تاريخ 1033ق؛ به تاريخ 22 جمادي الاول 1033 به قدر وسع و امكان مقابله شد؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: مقوايي با روكش تيماج قرمز، 631ص، 27 سطر (11×24)، اندازه: 17×30 سم [ف: 135]
tazkere-ye šo‘arā
شامل شرح حال مختصر شاعراني مانند: مير سيد برهنه متخلص به «رباني»، رياضي سمرقندي، زين الدين سبزواري، امير شيخم سهيلي، خواجه سلطان محمد بيتكچي، سعيدي، شراري، صاحب بلخي، شيخي طبسي، ضياء استرابادي، زلالي خوارزمي، دايمي استرابادي، ملادوست اسفزاري، ملا مير سبزواري، محوي، مولانا مجنون رفيقي، مير مرتاض، مولانا ملك باخرزي، درويش روغني، وداعي، مولانا عبدالله هاتفي، خواجه يحيي، خواجه هاشمي، مولانا يوسفي، مولانا فصيح فيضي، فيضي شرواني، مولانا لطفي.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 15492/2
آغاز: مير سيد برهنه رباني تخلص از سادات واجب الاحترام تركستان است؛ انجام: كاش تا صبح قيامت نشود روز امشب.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11 و 12؛ ناقص است؛ كاغذ: حنايي، جلد: تيماج ضربي با نقوش گل و بوته، 16ص (13-28)، اندازه: 14/5×25 سم [ف: 471-17]
tazkere-ye šo‘arā
نام بسياري از شعراء را به ترتيب نام تخلص آنان به حروف الفبا آورده و اشعاري را در ذيل نام آنان آورده است. نام شعرايي كه در اين مجموعه آمده عبارت اند از: آزر، آشنا (ميرزا محمد طاهر مشهور به عنايت خان ولد ظفرخان)، آشوب (محمد حسين مازندراني)، آصف (مير جعفر قزويني مشهور به آصفخان و متخلص به جعفري و آصف)، آصفي، احسان، احسن (ميرزا حسن الله مشهور به ظفرخان)، احسن سمناني، احسني گيلاني، احمد (سيد احمد مشهور به آقا)، احمد (احمد بيگ برادر مجذوب تبريزي)، احمد (خان احمد خان افشار گيلاني برادر زاده قاسم خان)، احمد (احمد ميرك)، اختري يزدي، ادائي (مير مؤمن)، ادهم (ميرزا ابراهيم)، ادهم (ميرزا ادهم منشي نواب حيدرقلي خان)، اديب (صابراي لاهيجاني)، ارسلان بيگ ايلچي هند، ارشد (ميرزا ارشد برنابادي)، ارفع (ميرزا محمد مشهدي، ازهري اصفهاني، اسد (ميرزا اسدالله عباس آبادي)، اسد (آقا اسد شوشتري ولد حاجي ابراهيم تاجر)، اسماعيل بيگ، اسماعيل (ميرزا اسماعيل ولد ميرزا محمد نصرآبادي)، اسمي (اسمي خان شيشه گر رشتي)، اسير (ميرزا جلال داماد)، اسيري (مير قاسم قايني)، اسيري (مختار بيگ) اسيري (شيرازي ولد ملاصيفي)، اشرف (ملا محمد سعيد بن ملا محمد صالح مازندراني)، اشكي همداني، اصدق، علي اصغر شيرازي قهپايه اي، اصفا (محمد قلي بيگ قمي بهال لو)، اصيل (مير معصوم ولد مير سيد علي مهري)، اظهري قهپايه اي، اعجاز (ميرزا عطاي هروي)، اعظم (عليقلي خان خلف حسن خان شاملو)، الله وردي بيگف الهي (حكيم الهي مسيح الزماني)، ميرالهي قمي، ميرالهي همداني، الفت (ميرزا حسنخان بن ميرزا جاني عزتي)، الهام (ميرزا شريف)، امتي تربتي، امير بيگ همداني، اميناي بري، اميناي دقاق يزدي، اميناي رشتي، اميناي شيرازي، اميناي نجفي، امين (شيخ محمد امين قزويني)، امين (محمد امين بيگ قمي بزاز)، ملا امين، ميرزا امين
تبريزي، ميرزا امين مستوفي شيراز، ميرزا امين برادر مستوفي موقوفات، امين (ميرزا امين نصرآبادي برادرزاده ميرزا طاهر)، انسي (حسن بيگ ذوالقدر)، انصاف (ميرزا نصير)، انور (مير غياث الدين محمد)، حكيم انوري؛ حرف الباء: باذل (ميرزا رفيع برادرزاده وزيرخان) باقر خان (نجم ثاني اصفهاني)، باقر خرده فروش، حاجي باقر شيرازي، سيد باقر، محمد باقر اصفهاني مكتبدار، محمد باقر درجزيني، محمد باقر زركش يزدي، ملا باقر مذهب شيرازي، منير باقر كاشي، ميرزا باقر تبريزي مشهور به نيك، ميرزا باقر قاضي زاده، ميرزا باقر وزير قورچي، ميرزا باقر هرويف مير عبدالباقي تبريزي، باقياي كاشي، ميرزا باقي نائيني، باقي نهاوندي، بايندرخان شيخاوند، بدرا (مير بدرالدين محمد بن مير ابراهيم پدرش نيشابوري) بدر چاچي، بديع (ميرزا بديع بن قاضي سلطان توني)، بديع (ميرزا بديع سبزواري)، برهمن گرجي (شرمزان بيگ همت هم تلخص مي كند)، برهمن هندو، بزمي (مير عقيل)، بسمل (حاجي محمد تقي خلف حاجي مؤمن دامغاني)، بسمل (قربان محمد ايلچي اوزبك)، بسمل (ميرزا محمد برادرزاده ميرزا عبدمناف قمي) بصير (ملا ابراهيم قاري شيرازي)، بقا (ملا ابوالبقاي گيلاني)، بقا (مير ابوالبقا ابرقوهي)، بناني، بهائي (شيخ بهاءالدين محمد جبل عاملي)، بهجت، بهشتي (ملا درويش)، بيانا، بيان (بياناي همداني)، بياني خراساني، بيدل (عبدالقاهر هندي)، بيضا (ابوتراب بيگ)، بيگانه (ميرزا ابوالحسن كلانتر نيشابور)، بينش استرآبادي؛ حرف التاء: تابعاي نهاوندي، تأثير، تائب (باقراي تفرشي)، تائب (فخراي دماوندي)، تجريد (ملا محمد شريف خراساني شيخ الاسلام تبريز)، تجلي (ملا علي رضا)، تراب (ميرزا ابوتراب حافظ ترشيزي سبزواري)، تسلي (ميرزا ابوالحسن دستغيب شيرازي تمنا هم تخلص مي كند)، تسلي (مير معصوم ولد ميرحي)، تسليم (شاهرضاي خراساني)، تسليم (مير حسني شيرازي صرافي)، تسليم (ميرزا عبدالمحسن قمي)، تسنيم (ميرزا هادي اصفهاني منشي والي اورگنج)، تصديق، محمد تقي بيگ ملازم ميرزا داود، ميرزا تقي سرز داده، ميرزا تقي دولت آبادي، ميرزا تقي نصرآبادي، ميرزا تقي وزير جهرم، تنها (ميرزا محمد سعيد حكيم قمي، سعيد و حكيم هم تخلص مي كند)، تنها (ميرزا عبداللطيف نواده مير جمله)؛ حرف الثاء: ثابت، ثابتاي كاشي، ثاقب (ملا شهاب)، ثنايي (خواجه حسين)؛ حرف الجيم: جامع (ميرزا محمد علي نواده ميرزا جاني عزتي)، جامي (ملا عبدالرحمن جرجاني)، جاويد (ملا علي مشهور به حبش منسوب به بلال مؤذن مازندراني، دانش هم تخلص مي كند)، جعفر (جاجي جعفر ولد حاجي ميرزا محمد نطنزي)، حمد جعفر بيگ شاملو، جعفر (محمد جعفر ميناكار آرام تخلص)، جعفر (ملا جعفر دشت بياضي)، جعفر (ميرزا جعفر حكيم اصفهاني)، جعفر (ميرزا جعفر كلانتر دامغان)، مير جعفر طهراني، جعفر (ميرزا جعفر وزير يزد)، جعفري (ملا رشيد)، جلال (جلال عضدي يزدي)، جلال (جلالاي نائيني مستوفي دارالمرز)، جلبي بيگ، مير جمال الدين حسين كاشي مدرس، مير جمال الدين محمد طهراني، مير جمله، جنتي (شيخ زين الدين اصفهاني) جواد (ملا محمد تقي استرآبادي برادر ملا محمد امين خادم)، جواد (ميرزا ابو سعيد ولد ميرزا بديع سبزواري)، جوهري (ميرزا مقيم ولد ملا بايندر تبريزي)، جهان (جهانگير پادشاه)؛ حرف الحاء: حاتم (حاتم بيگ عطار ولد محمد بيگ همداني)، حاتم كاشي، حاجب (محمد مؤمن تسبيح فروش مشهدي)، حاجي زمان كفشدوز، حاجي طبسي، حاجي (ملا حاجي محمد گيلاني)، حاذق (حكيم محمد قاسم استرآبادي)، حاذق (طبيب ابوالفتح خان)، حافظ (خواجه حافظ شيرازي)، حالتي (قاسم بيگ افشار)، حالي (سيد عبدالله كربلائي)، حامد (ميرزا ابوالحسن خان خلف وزير خراسان)، حامد (مير محمد علي حمزوي شيرازي)، حبيباي شيرازي، حبيب (ميرزا حبيب الله ولد ميرزا شفيع مستوفي موقوفات)، حجت (ميرزا محمد مهدي خلف ميرزا غياث پيشنماز)، حزري، حسابي، حسامي، حسرت (ميرزا سيد محمد خادم)، حسن (حسين بيگ تكلو، حسن (حسنخان شاملو)، حسن دهلوي، حسن (مير حسن فندرسكي)، حسن (ميرزا حسن كليددار)، حسن (مير ابوالحسن داماد ملا محمد مؤمن)، ميرزا ابوالحسن شيرازي، حسن (ميرزا ابوالحسن فراهاني)، حسن (ميرزا حسن وزير نواب، غيور هم تخلص مي كند)، حسن (ميرزا حسنعلي اصفهاني)، ميرزا حسن صاحب رقم، حسن (ميرزا ابوالحسن ولد ميرزا مهدي نسابه طباطبائي)، حسين (آقا حسين خوانساري)، حسين (حاجي محمد حسين) حسين (سلطان حسين ميرزا)، حسين (محمد حسين بيگ ناظم)، حسين (محمد حسين سلطان حاكم كرشك)، حسين (ملا حسين تبريزي)، حسين (ملا حسينعلي يزدي)، حسين (مير محمد حسين نواده مير شمس الدين محمد صدر كرماني)، ميرزا حسين ولد وزير قورچي، حسين (ميرزا حسين مستوفي يزد)، مير حضوري قمي، حليمي (ملا مقيماي كاشي)، حمدي (مولانا حمدالله)، ملا حمزه، حميداي همداني، حيات (ميرزا بديع نصرآبادي)، ملا حياتي گيلاني، حيدر (نواب حيدر قلي خان) حيدر (حيدر مشور به كليچه)، حيدر (ملا حيدر قزويني)، حيدر (مير حيدر معمائي)، حيدر (ميرزا حيدر خلف ميرزا غياث پيشنماز)، حيرتي (ميرزا علي اصغر قزويني)، ملا حيرتي كشميري، ملا حيرتي همداني؛ حرف الخاء: خادم (ميرزا اسحاق رضوي خادم)، خادم (ميرزا شاه طاهر ولد ميرزا غياث پيشنماز)، خازن (اميناي خزانه دار)، خازن (محمد امين ملقب به آقاسي اصفهاني)، خاطري كاشي، خاقاني، خالص ابهري، خالص (محمد رضاي مشهدي ناظر نذورات)، خالصار (نجيباي استرآبادي)، خاموش (ملا جلال الدين مشهور به ملاي روم)، خبيري اصفهاني، خروشي (حسن بيگ)، خسرو (امير خسرو دهلوي)، حضالي خراساني، ميرزا خصمي، خضر قلي بيگ، خضر بيگ، خضري خوانساري،
خضري قزويني، خطيب (ملا حسن قاري مشهدي)، خلف تبريزي، خليل (باقراي كاشي)، خليل (خواجه خليل حلي)، خليل (ميرزا خليل مستوفي شوشتر)، خواجوي كرماني، خواجوي تبريزي، خواجه كلان، خيال (ميرزا غياث نواده مير محمد باقر داماد)؛ حرف الدال: دانش (ميرزا رقي)، دستور (ميرزا رفيع متخلص)، دليل، دوري (آقا رضاي كاشي)، مير دوست محمد كتابدار، دوستان (بهزاد بيگ ولد سهراب بيگ)، ديهيم (اسماعيل بيگ)؛ حرف الذال: ذوقي، ذوقي اردستاني، ذوقي كاشي (محمد امين)، ذوالنون (ملك محمد سيستاني) ذهني (ملا حيدر كاشي)؛ حرف الراء: رابطاي عطار مشهدي، ميرزا راجه خالوي اورنگ زيب، راضي (حاجي محمد رضاي فراش حرم محترم)، راغب (ملا كلب حسين رودكي)، راغب (حكيم عبدالله ولد حكيم اسماعيل قمي)، راغب (ميرزا ميرك كلانتر هرات)، رافع (محمد صالح)، راقم (ميرزا رفيع منشي)، راقم (ميرزا سعيدالدين محمد وزير خراسان)، راهب (مير برهان ابرقوهي)، رهاب اصفهاني، رايض، رجائي (خواجه سيف الدين محمد)، رحمت (ستي خاتم همشيره زاده حكيم ركنا مشهور به رحمت خان)، رحيم (محمد رحيم خان مشهور به خان خانان)، رحمن (عبدالرحمن ايلچي اوزبك)، ملا عبدالرحيم كشميري، رحيم (مير رحيم فراش)، رحيم (ميرزا محمد رحيم عتيقي)، رحيم (ميرزا رحيم نواده قاسم چلبي تبريزي)، رحيم (ميرزا رحيم ولد صائب)، رزمي (گرگين بيگ) رشدي (ملا رشدي رستمداري)، رشيدا، رشيد زرگر، رشيد و طواط، رشيد (ملا محمد رشيد محرر ميرزا علي رضا جعفري)، رضا (مير رضاي سيستاني)، رضا (آقا رضاي هروي)، رضا (آقا رضاي ترياك فروش كاشي)، رضا (محمد رضا بيگ كلانتر همدان)، رضا (محمد رضاي مسگر)، رضا (محمد رضاي يزدي)، رضا (مير رضاي سيستاني)، رضا (مير رضاي هزار جريبي)، رضا (مير محمد رضاي قاضي بروجرد)، رضا (ميرزا رضاي وزير قم)، رضا (ميرزا رضا ولد ميرزا حيدر قمشه) رضي (آقا رضي قمي)، رضي (ملا رضي هروي)، رضي (مير رضي ارتيماني)، رضي (سيد مرتضي كاشي)، رضي (ميرزا رضي صاحب رقم)، ملا رفعت نيشابوري، رفعت (آقا عبداله برادر دو اندار) رفعت (شاه محمود فيروز آبادي)، رفعت (ميرزا رفيع الدين ولد مير محمد حسين)، رفيع (حسن بيگ)، رفيع (رفيعاي اوليا باشي)، رفيع (ملا رفيعاي يزدي)، رمزي (محمد هادي ولد حاجي حبيب الله كاشي)، رونق (مير سمندر شيرازي)، رونقي همداني، رهن (سلطانعلي بيگ شاملو)؛ حرف الزاء: زاهد (ميرزا قاسم خلوت نشين)، زال خان لر، زاير (حاجي اسماعيل استرآبادي)، زاير (حاجي اسماعيل دامغاني)، زاير (حاجي اميري همداني)، زايراي شوشتري، زكياي نقشبند يزدي، زكي (ميرزا زكي همداني)، زلال خوانساري، زماناي اردستاني، زماناي حناتراش، زماناي دلاك، زماناي لاهيجي، زماناي نقاش، زمان خان برادرزاده سردار، زمان (زمان خان ولد فراق خان)، زمان (حاجي زمان كفش دوز)، زماني (ملا زمان يزدي)، زيادي (اغورلوخان زياد اوغلي)، زينتي (مير سيد حسن)، زينل بيگ، زينل (زينل خان ولد حيدرخان)، زينل (ملا زين العابدين)، ميرزا زين العابدين منشي الممالك، ميرزا زين العابدين منشي زال خان؛ حرف السين: سابق (فريدون بيگ)، ساجداي هروي، ساطعي (مير محتشم قائني)، سالك (ابراهيم قلي بيگ قزويني)، سالك (ملا محمد حسين ولد ملا رضي هروي)، سالك يزدي، سالم (مير لطف الله كشميري)، سامي (لطف علي بيگ)، سامعا (بيرام بيگ ولد باقر بيگ همداني)، سايراي مشهدي، سبيلي المستقيم بلخي، ستار (محمد صالح خراساني)، مير سجودي همداني، ملا سحابي نجفي، ملا سخي كرماني، سراجا حكاك، سرعت (مير محمد حسين آملي)، سرمد (سعيدا)، سرودي كابلي، سروري (عالم بيگ)، سروش (محمد باقر)، سروش (محمد نصير)، سروش (مرتضي قلي بيگ)، سعد خارقاني، سعد (ميرزا سعدالدين محمد مخاطب به شمشيرخان)، سعدي شيرازي، سعيد (ميرزا سعيد منشي)، سعيد (ميرزا سعيد وزير سيستان)، سقيم (سقيماي آباده اي شيرازي)، سلمان ساوجي، سليماي طهراني، سليم (محمد قلي چكني)، شاه سليمان، سليمان (سليمان بيگ نواده لله بيگ)، سنائي (خواجه حسين حكيم)، سنجر (ميرزا سنجر كاشي)، مير سند كاشي، سودا (ملا احمد شيرازي، رسوا هم تخلص مي كند)، خواجه سهراب، سهيلي (مير شيخم)، سياح (محمد كاظم سبزواري)، مير سيادت، سيد (مير تقي)، سيد (ميرزا سيد علي سبزواري)، مير سيد علي نواده ميرتوني، سيد (ميرزا عبدالله نواده خليفه سلطان)، ملا سيري، سيف اسفرنگ؛ حرف الشين: آقا شاپور اصفهاني، شادمان، شارق (ميرزا سيد حسين بن علي سبزواري)، محمد شاكر طهراني، شاكر (محمد قلي بيگ تبريزي ساكن اصفهان)، ملا شاني تكلو، شاهدا، ملا شاه بدخشي، ملا شاه محمد شيرازي، شجاع (مير شجاع الدين محمود)، شرعي قمي، ميرزا شجاع خلف ميرزا حيدر رضوي، ملا شرف الدين علي يزدي، مير شرف الدين، شرمي قزويني، شريفا، شريف آملي، مير شريف حافظ، مير شريف معرف شيراز، شريفخان شيرازي، شعله (اغورلو بيگ خلف امام قلي خان)، خواجه شعيب جوشقاني، ملا شعيب خوانساري، شفايي (ميرزا مظفر حكيم)، حكيم شفيعا، ملا محمد شفيع مدرس، ميرزا شفيع مستوفي موقوفات، ميرزا شفيع ولد شريفخان، ميرزا شفيع ولد واعظ قزويني، شفيعي قمي، شفيعي گيلاني، شكوهي، شكوهي همداني، شكيبي اصفهاني، ميرزا شمسي ملقب به منشي شيراز، شوق (ميرزا محمد علي قمي)، شوقي (مير محمد حسين ساوجي)، شوكتا اورنگ بخارائي، شوكتي (محمد ابراهيم اصفهاني)، شهابي (ميرزا خان وزير كاشان)، شهرتي شيرازي، شهيد (ميرزا طاهر قمي)، شهيدا (مير محمد شريف گيلاني)، شهيداي لاهوري؛ حرف الصاد: صابر (آقا عرب شيرازي)، صابر (محمد قاسم ولد آقاسي
لاهيجي)، صابر (ميرزا معصوم ولد ميرزا حيدر رضوي)، صاحب (مسيحاي كاشاني)، صادقاي مشهور به گاو، صادق (ملا محمد صادق ولد محمد باقر مجلسي)، صادق (ملا محمد صادق نيشابوري)، صادق (ملا محمد صادق هروي مشهدي)، صادق (ميرزا صادق دست غيب)، صادق (ميرزا صادق منشي نصيري)، صافي، صالحاي ديوانه، صالح (ميرزا صالح بروجردي)، صالح (ميرزا صالح بروجردي)، صالح (ميرزا صالح خوشنويس ولد ترابا)، صالح (ميرزا محمد صالح رضوي)، صالح (ميرزا صالح شيخ الاسلام تبريز)، صامت (حاجي صادق اصفهاني)، صايب (ميرزا محمد علي تبريزي)، صبوحي (بيرم بيگ)، صبوحي (حسيناي خونساري)، صبوري تبريزي، صبوري و صفائي (ملا هاشم خونساري)، ميرزا صدراي محتسب هرات، صفائي تبريزي، صفرقلي بيگ چكني، صفوي (بايندرخان)، صفي (صفي قلي بيگ ولد قزاق خان)، صفي (صفي قلي بيگ ولد محمد علي بيگ وزير اصفهان و يزد)، صفي (صفي قلي بيگ يوزباشي اصفهان خويش حاجي هدايت كلانتر اصفهاني)، صفي (ميرزا صفي قمي)، صفياي اصفهاني، صفير (آقا مير شمس قمي)، صمد (شيخ صمد شيرازي نواده شيخ سعدي)، صمد (مير عبدالصمد) صنعتي مشهدي، صوفي (ملا محمد همداني)، صوفي (ملا محمد قلي خفري)، صيدي (مير صيدي تهراني)، صيرفي (قاسمي قمي اردستاني)؛ حرف الضاد: ضميري اصفهاني، ضياء ضابطه يونس؛ حرف الطاء: طالب آملي، طالب (حكيم ابوطالب تبريزي)، طالب (مير ابوطالب ترشيزي)، طالب (ميرزا ابوطالب فندرسكي)، طالب (ميرزا ابوطالب وزير ديوان)، طالعا، طالع گيلاني، طالع قمي (مير عبدالرحمن)، طالع ولد جارچي باشي (صفي قلي بيگ)، طالع هروي (ميرزا اماني)، طاهرا، طاهراي عطار مشهدي، طاهر (ميرزا طاهر خلف ميرزا رضي شاهزاده)، طاهر (ميرزا طاهر نصرآبادي)، طاهري نائيني، طايفا (ملا محمد علي)، طايف جرپادقاني، طبعي (شيخ محمد علي سيستاني)، طبعي قزويني، مير طبعي تهراني، طرزي افشار رشتي، طغراي مشهدي، طوقي تبريزي، طهماسب قلي بيگ، شاه طهماسب، طيفور (ملك طيفور همداني)؛ حرف الظاء: ظهوري (حكيم نورالدين محمد)، ظهيراي بروجردي، ظهيراي تفرشي، ظهيراي رقم يونس، ظهير فاريابي، ظهيراي لاهيجي خباز، ظهيرا (مير هاشم برادر آذر)، ظهيراي هروي؛ حرف العين: عابد (ميرزا عابد شيرازي)، عارفا، عارفا (محسناي اصفهاني)، عارف تبريزي (ميرزا ابراهيم برادر ميرزا آقاسي)، عارف قمي (مير عبدالحسين حق گاهي ساكن قم)، محمد عارف لاهوري، عارف مشهدي، عالمي دار ابجردي، عالي بخارايي (ملا شاه محمد)، عالي تبادكاني (ميرزا مهدي)، عاملاي بلخي، عاملاي شيرازي، ملا عامي مشهدي، عباس بيگ، شاه عباس ثاني، شاه عباس ماضي، عباسقلي خان شاملو، عبدي ولد طبعي اشترخاني، مير عبدالله ولد ملا عرشي، عبداله قطب شاه، عبدالله مرواريد، ميرزا عبدالله وزير لاهيجان، عجزي، عجم قلي بيگ ذوالقدر هندي، عراقي (شيخ فخرالدين)، عرب آقاي كرماني كاسه گر، عرب (شيخ محمد عرب)، عرفان (آقا محمد جعفر اولاد سارو بهادر ايشيك حضرت)، عرفان (قديراي اصفهاني)، مير عرفان طهراني، عرشي (طهماسب قلي بيگ يزدي)، ملا عرفي شيرازي، عريان (ميرزا اسد)، عزتي (ميرزا جاني)، عزتي (محمد مؤمن يزدي)، عزيز (عبدالعزيز خان)، عزيز بيگ، عزي (ملا مؤمن فيروز آبادي)، ملا عشرت شيرازي، عشرتي (آقا علي اصفهاني)، عشق (ميرزا عبدالله ولد ميرزا شفيع مستوفي موقوفات)، عصري تبريزي، عطار (شيخ فريد الدين)، ملا عظيماي نيشابوري، علايي (نعمت الله)، ميرزا علم الهدي، علوي وفايز (مير علاء الدين محمد)، علوي (مير محمد طاهر كاشي)، آقا علي كاشي، آقا محمد علي اصفهاني، حاجي علي بيگ قمي، حاجي محمد علي مهابادي، مير محمد علي، ميرزا محمد علي نصرآبادي، ميرزا عليخان گلپايگاني، علي قلي خان لر، عليم (ملا بقاي بخارائي)، ميرزا عنايت خوزاني، عنوان (محمد رضاي چلبي)، عيسي بيگ برادر طالب خان، عيسي (مسيحاي شيرازي)، مير عين علي جرپادقاني، امير عين القضاة، عيني (خواجه فردوس هروي)؛ حرف الغين: غازي قلندر، غافل (ملك حمزه خان سيستان)، غافل (ميرزا الغ موسوي)، غافلاي طالقاني، غافلاي همداني، غروري شيرازي، مير غروري كاشي، غزالي مشهدي، غضنفر گلخاري، غفار بيگ، غني (محمد طاهر كشميري)، مير عبدالغني تفرشي، غياثاي حلوائي شيرازي، غياث الدين خان خاكمندر، مير غياث الدين دشتكي، ميرزا غياث مين باشي، غيرتي شيرازي، غيرت همداني؛ حرف الفاء: فاتح (محمد سليم بيگ خويش مير فتاح مين باشي)، ملا فاخر بهبهاني فارغا، فارغ (محمد ابراهيم برادر ملا عشرتي فروشاني، فارغ (چلبي بيگ تبريزي مشهور به علامه محمد قاسم نام دارد)، فارغ (مير عيسي كاشي)، فاروق (ميرزا محمد)، ملا فاضل كاشي، فاضل قندهاري، فاني (شيخ علي كشميري)، فايز نهاوندي، فايز (ملا شيخ علي قمي)، فايز (مير احمد ولد ميرزا محمد ارفع مشهدي)، فايض، فايض اصفهاني (فايض اصفهاني ولد استاد قاسم ابهري)، فايض شوشتري (شيخ فرج الله شوشتري دزفولي)، فايض هروي (خواجه صلاح هروي)، فتحعلي خان قوللر آقاسي، فتحي اردستاني، فتحي (ملك ابوالفتح ولد ملك جلال الدين خان)، فتوي (ميرزا نوري هروي)، فخر رازي، ميرزا فخراي موسوي، فدائي (محمود بيگ تكلوي تهراني)، فدوي (حاجي محمد رضاي فراش)، حكيم فردوسي، فرصت (محمد بيگ توپچي قندهار)، فريبي (زماناي زركش)، فزوني (مير مقيم)، ميرزا فصيحي هروي، فضلي جرپادقاني، فضول بغدادي، فطرت (حاجي جعفر نيشابوري)، فطرت (ميرزا معز موسوي)، بابا فغاني، حكيم فغفور لاهيجي، فكري (محمد رضا)، فوجي (مقيماي نيشابوري)، فهمي، فياض (خليل بيگ گيلاني)، فياض (ملا عبدالرزاق گيلاني)، فيض (ملا محسن كاشي)، فيضي،
فيضي (سيد حسن واعظ شيروان)، فيضي (شيخ ابوالفيض هندي)؛ حرف القاف: قاپلان بيگ، قاجار (ملا محمد رضا)، قاسم (پيش خدمت حيدر قلي خان)، قاسم (محمد قاسم بيگ آبدارباشي)، قاسم (قاسمخان)، قاسم (ملا محمد قاسم مشهدي)، ميرزا قاسم توني، ابوالقاسم بيگ آبدار باشي، قاسم (شيخ ابوالقاسم كازروني)، قاسم (مير ابوالقاسم فندرسكي)، قاسم (ميرزا ابوالقاسم)، ميرزا ابوالقاسم خلف متولي، قاسم (ميرزا ابوالقاسم ولد مير سيد علي شولستاني)، ملا قاصر بهبهاني، قانع (آقا مسيب كاشي چيت گر)، قدسي (حاجي محمد جان مشهدي)، قراري (نورالدين محمد گيلاني)، قرچغاي بيگ، قسمت (ملا علي نقي بناي قمي)، قسمت (محمد قاسم مشهدي)، قصاب (مير بيگ قمي)، قصاب (سعيداي كاشي)، حكيم قطران، شيخ الله قلي، قليچ خان بيگ، قوام (آقا قوام الدين لاريجي)، قوسي تبريزي، قوسي شوشتري، قوسي همداني، قيامت (مير محمد حسين سبزواري)، ملا قيدي شيرازي، ملا قيدي كرماني، ملا قيدي نيشابوري، قيصر شاملو؛ حرف الكاف: كاتبي، كاچي سبزواري، كاشف (آقا اسماعيل اصفهاني معمار)، كاشف (شريفاي طهراني)، كاشف (ميرزا كاشفا)، كاظماي پشت مشهدي، كاظم (حكيم كاظم جنابذي توني)، كاظم (محمد كاظم ولد محمد صادق قمي)، كاظم (ميرزا كاظماي ولد ميرزا امين كاشي)، كاظم (ميرزا كاظم نصيري منشي)، كاظم (ميرزا كاظم نويسنده جلد نظارت)، كاكاي قزويني، كامران بيگ اردكلو، كاملاي قمي، كاملاي كاشي، كامي (قاسم بيگ افشار)، كرامي (حسن بيگ قمي)، كربه شيرازي، ملا كرمي، كريم (ملا عبدالكريم پاشا)، كريم (عبدالكريم دره مياني قايني)، كريم (كريما ولد قيدي نيشابوري) ملا كلامي اصفهاني، خواجه كلان، حاجي كلبعلي مهابادي، كمال اسماعيل (مشهور به خلاق المعاني)، كمال خجند، كليم (ابوطالب همداني)، كنجي ملازم عاليجاه ناظر جليل القدر، كنجي جربادقاني، كوثري (مير عقيل همداني)، كوكبي (قبادبيگ)، كيخسروخان؛ حرف اللام: لا ادري، لامع (ميرزا نورا)، ملا لساني شيرازي، لطفا (ميرزا لطف الله نواده ميرتوني)، لطفاي مشهور به قلندر؛ حرف الميم: ماني (شيخ ابو حيان)، مايل (ميرزا ابوطالب برنابادي)، مايل (ميرزا قطب دهلوي)، مايل (مستوفي سيستان)، متين (آقا سعيد شيرازي)، مجدالدين شيرازي، مجذوب (ميرزا محمد تبريزي)، مجرم (محمد امين خان حاكم نيشابور بيات)، مجرم (ميرزا نصير بيرجندي)، مجنون بهبهاني، مجيداي اصفهاني خباز، مجيداي شيرازي، محباي شيرازي، محتشم كاشي، ميرزا محتشم قايني، محجوب (محمد قلي بيگ)، ملا محراب قزويني، محسناي شيرازي، محسناي گيلاني، ميرزا محسن ولد ابراهيم قزويني، ملا محشري خونساري، ملا محضري همداني مشهور به ملا دروازه، سيد محمد نوربخش، مير سيد محمد ولد مير ابوطالب اردبيلي، ملا محمد دماوندي، ميرزا محمد ولد ميرزا اسد نصرآبادي، ميرزا محمد ولد ميرزا سيفا، ميرزا ابو محمد خادم، مير دوست محمد كتابدار، محمد خان خلف حسين بيگ، محمد خان بيگ داغستاني، محمود يتيم، شيخ محمود شبستري، محوي (ملا عبدالعلي اردبيلي)، مخلص (ميرزا محمد كاشي)، درويش مخلص، مخفي رشتي، مخفي (زيب النساء بيگم دختر اورنگ زيب)، مدهوش (ميرزا ابوالقاسم جامي)، مدهوش (سيد مبارك خان والي حويزه)، مدهوش (مير هدايت الله ولد مير رحيم فراش) مرتاض (ميرزا جعفر وزير متولي)، مرتضي قلي بيگ پاشا، مرتضي قلي بيگ ناظر بيوتات، مرتضي قلي خان سحر لوقورچي باشي، مرتضي قلي خان شاملو خلف حسن خان، مرتضي قلي خان قهوه چي باشي، مرشد، مرشيد بروجردي، مرشد قلي بيگ خلف عباسقلي خان، مستفيد اوزبك، مستوفي اردبيل، مسرور (آقا رضي قزويني ناظر هم تخلص مي كند)، مسكين (فاطمه قوال)، مسيب بيگ (نواده طهماسب قلي سلطان)، مسيح (حكيم ركنا)، مسير جرجاني، مشرب، مشرب (محمد امين)، مشرب (شاه معصوم شيرازي)، مشرب (ميرزا معصوم كاشي)، مشرقي (ميرزا ملك قمي)، مشفق (ميرزا محمد رضا قمي)، مشهدي (ميرزا شاه باقر موسوي)، مشهور (محمد زمان)، مصاحب نائيني، مصطفي (سلطان مصطفي ميرزا نواده شاه طهماسب)، مصور (داماد آقا رضاي نقاش كاشي)، مظفر (مظفر حسين)، مظفر (حاجي مظفر علاقه بند تبريزي)، معتقد (ملا حسنعلي اعمي سبزواري) معجز (ميرزا نظام موسوي پيشنماز)، مير معز كاشي، معز (مير معزالدين محمد ولد مير توني)، معصوم (مير معصوم ولد مير حيدر معمايي)، معصوم (ميرزا معصوم تبريزي)، معصوم (ميرزا معصوم منشي علي قلي خان)، ميرزا معصوم ولد وزير مازندران، معلوم (محمد حسين بيگ)، معني (ملا حيدر كشميري)، معني (مسيحاي فسائي، لطف هم تخلص مي كند)، ميرزا معين آل برمك، شيخ مغربي، مفرد، مفرد (آقا محمد علي اصفهاني)، مفرد (محمد علي تبريزي)، مفرد (محمد علي همداني)، مقصود (مقيما ولد مقصود علي برادرزاده باقراي خليل)، مقيم (ميرزا مقيم طهراني برادر ميرزا اسماعيل منصف)، مقيماي قزويني، ملك (ملا ملكم قمي)، ملك (مير عبدالملك حافظ)، ملهم و ملهمي (ميرزا ابوالحسين شيرازي)، ملهم (ميرزا معصوم كاشي)، ملا ملهمي تبريزي، ممتاز (فضلعلي بيگ)، ممتاز شيرازي، مناسب (ميرزا شاه حسين)، مناف(ميرزا عبد مناف قمي)، منشور (حاجي شريفاي قناد اصفهاني)، منشي (ميرزا نصير نصيري منشي، ممتاز شولستاني، منصف (عبدالله سلطان حاكم ترشيزي، منصف (ميرزا اسماعيل تهراني))، ميرزا منصور كلانتر هرات، منصور (برخوردار بيگ نائيني مشهور به خان عالم ايلچي)، منطقي (سيد محمد عوامل)، حكيم منظور گيلاني، منعمي (مير عطائي حكيم)، مؤمنا، مؤمن كلو، مؤمن (آقا مؤمن عود سوز)، مؤمن (حكيم مؤمنا حكيم دارالشفا)، مؤمن (محمد مؤمن دامغاني)، مؤمن (محمد مؤمن خان اعتماد الدوله)، مؤمن
(ملا مؤمن فيروزآبادي)، مهجور (ميرزا جعفر عتيقي)، مهدي (مهدي قلي خان حاكم نيشابور)، مهدي (محمد) (مهدي قلي قائني)، مهدي (ميرزا مهدي اعتماد الدوله)، ميرزا مهدي مستوفي موقوفات، مهدي (ميراز مهدي ولد حيدرخان قمي تاجر)، مهدي (ميرزا مهدي نسابه ولد ميرزا عرب مكني به ابوالحسن طباطبائي)، مهر علي بيگ، مهري (سيد علي جبل عاملي)، آقا ميرزاي دولت آبادي، ميرزا اميرك سبزواري، ميلي (ميرزا قلي)؛ حرف النون: ناجي لاهيجي، نادرا، نادرا (آقا عزيز اصفهاني برادر حكيم مؤمنا)، نادرا (كلبعلي زرگر تبريزي)، ملا نادم لاهيجي، ناسخ (ملا عباس)، ناصح (ميرزا عرب تبريزي)، ناصر (قاضي عسكر بخارائي)، ناصر (ناصر علي هندي)، ناطق (ملا محمد زمان) ناطق (ميرزا غياث رضوي پيشنماز)، ناطق (مسيحا ولد نويد شيرازي)، ملا ناطق كشميري، ناظر (ميرزا ابراهيم همداني)، ناظم (محمد صادق تبريزي)، ناظم (ملا محمد سميع هروي)، نافع (آقا باقر طباخ قمي)، نامي گيلاني، نايب (ميرزا محمد علي نايب بيگلر بيگي مشهد مقدس)، مير نايب همداني، نبات (ميرزا خليل هندي)، نثاري تبريزي، نجات (مير عبدالعلي حسيني)، نجف (نجفقلي خان مير آخورباشي زنگنه)، شيخ نجم الدين، نجيبا (آقا هدايت اصفهاني)، نجيباي شيرازي، نجيبا (ميرزا نوراي كاشي)، نرگسي (ملا عباس ابهري)، ملا نزاري قهستاني، ملا نزهت دامغاني، نزهت (ملا محمد امين مشهور به شارح نفس الأمر)، نسبت (ملا محمد صالح شوشتري)، نسبتي لاهوري، مير نسبتي كاشي، نسري، نسيم (بوداق بيگ)، نسيم (ميرزا غلام بيرجندي)، نشاط (عباس بيگ)، نصرت (ميرزا نصير عتيقي)، بابا نصيبي گيلاني، ميرزا نصير اصفهاني، نصيراي همداني، ميرزا نصير ولد هاشم بيگ، نصيري (ميرزا مؤمن عتيقي)، ملا نصفي نيشابوري، ملا نظام معمايي، ميرزا نظام استرآبادي، ميرزا نظام شيرازي دست غيب، شيخ نظامي گنجه اي، نظيري اوچي، نظيري مشهدي، ملا نظيري نيشابوريف نعمت (ملا مؤمن مشهور به ايمان يزدي)، نعيم (ملا خواجه علي پيشنماز)، نعيما (ملا نعمت سمرقندي)، نقاش (سراجا همشيره زاده ترابا)، نقاش (محمد طاهر كاشي)، نقي (شيخ علي نقي كمره اي)، نقيب (ميرزا تقي كلانتر نيشابور)، نقيب (ميرزا سليم برادر ابراهيم سليطان سبزواري)، نقيب (ميرزا محمد سبزواري)، نور جهان بيگم، نورس (ملا رشيد قزويني)، نورس (ميرزا محمد حسين دماوندي)، نوري (قاضي نور اصفهاني)، صوفي نوري، نوري (ميرزا نورالله)، ميرزا نوري ولد ميرزا ابراهيم هروي خادم، نوري (ميرزا نوري ولد ميرزا ابوطالب قاضي)، نوروز (نوروز علي بيگ هروي)، ملا نوعي خبوشاني، ناجي (ملاحسن)، نويدي شيرازي؛ حرف الواو: واثق (ملا عبدالواسع نيشابوري)، واثق (جعفر بيگ ولد حيدرخان)، واحد (ملا محمد علي قمي)، واحد (ميرزا ساهقي شيخ الاسلام مشهد)، واحدي، وارسته (امامقلي بيگ چگني)، واسع (ملا عبدالواسع توني)، واصب (ملا عبدالواسع قندهاري)، واصف (ميرزا امين وزير قندهار برادر وحيد)، واصل (ملا محمد امين)، واضح (آقا زمان)، واعظ (ميرزا محمد رفيع واعظ قزوين)، واله (جمالاي مشهور به بيني)، واله (ميرزا يوسف برادر وحيد) مير و الهي اردبيلي، و الهي قمي، والي (خانه زاد ميرزا جلال اسير)، والي (نجف قلي بيگ)، والي (ميرزا فضيل بخارايي)، واهب (ميرزا حسن اصفهاني)، وحدت (آقا حسن نواده شيخ حسن داود)، وحشت (ميرزا امام قلي بختياري)، ملا وحشي يزدي، وحي (ميرزا ابوالحسن خلف ميرزا نظام پيشنماز موسوي)، وحيد (ميرزا طاهر اعتمادالدوله)، وصفي، وضيعاي قزويني، وفايي اصفهاني، وفايي هراتي، وقاري (ميرزا غازي والي تته)، وقاري يزدي، وقوعي، وكيلاي قمي، ولي (ولي بيگ بروجردي)، ولي (ملا ولي دشت بياضي)، ولي (طهماسبقلي بيگ قندهاري)؛ حرف الهاء: هاتفي قزويني، ميرزا هادي ابرقوهي، هادي اصفهاني، هادي (مير محمد هادي عمو زاده مير عبدالرزاق كاشي)، هاشمي بخارايي، هدايت (ميرزا هدايت شيخ الاسلام مشهد)، هستي، هلاكي همداني، هلالي شيرازي، همايون (همايون محمد ولد ملا شكوهي همداني)، مير همايون اسفرايني، همت (خواجه محمد لاهيجي)، همت (پيشرو بيگ)، همت (محمد زمان بيگ)، همت (ميرزا شجاع ابن علم ملك حمزه خان سيستاني).
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 3863
آغاز: خكمال دشمنان افتادگي ها مي دهد ** خصم سركش را ز پا مي افكند همواريم؛ انجام: امشب از دور صداي جرسي مي آيد ** همه تن گوش بزنگم كه كسي مي آيد
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: قرن 12؛ مصحح؛ 402گ، مختلف السطر، اندازه: 19×25/5 سم [ف مخ: 325-1]
tazkere-ye šo‘arā
كتاب حاضر تذكره اي است منتخب از اشعار چهارصد و سي و دو تن از شعراي فارسي زبان نام شاعران به ترتيب حروف تهجي.
تهران؛ سلطنتي؛ شماره نسخه: 544
آغاز: فهرست: بسمله، حرف الالف- حكيم اسدي- ابوبكر بن محمد الواعظ البلخي- حكيم انوري- تاج الدين سرخسي- مولانا آصفي- مولانا انيسي شاملو... الي آخر. كتاب: بسمله. اي خداوندان مال الاعتبار الاعتبار ** اي خداوندان جاه الاعتذار الاعتذار/ پيش از آن كاين جان عذرآور فروماند ز نطق ** پيش از آن كاين چشم عبرت بين فروماند ز كار؛ انجام: پايان فهرست: حرف الياء- يحيي بن محمد بن يحيي نيشابوري- يوسف بيك شاملو- مير يحيي كاشي. فهرست متفرقات- هاتف قزويني-
يوسف كوسه قراباغي- محمود ايثم- وهمي سمرقندي- ميرهاشمي... الي آخر. پايان: 431- محمود ايثم. كوه غم بر دل نشست و آه سردي بر نخاست ** آسماني بر زمين افتاد و گردي بر نخاست/ من عاشقم و يار بكام دگرانست ** چون غره شوال كه عيد رمضانست
خط: نستعليق خفي، بي كا، تا: قرن 12؛ مجدول، كمندكشي زرين، يك سرلوح مذهب بسيار خوب؛ مهر: ناصرالدين شاه قاجار؛ كاغذ: فستقي، جلد: مقواي روكش چرم لاكي با ترنج، 402ص، اندازه: 20×31 سم [ف: 268-7]
tazkere-ye šo‘arā
در سرگذشت خاقان اعظم و شاهزادگان است، نخست بيت هايی است و سپس از شاهزادگان قاجار در آن ياد شده است. آن گاه سرگذشت محمد علي ميرزا آمده و غزل او و از تذكره شعراي او ياد شده و نام فرزندانش از محمد كاظم ميرزا فرمانده مردم اشرف تا برسد به سنجر ميرزا در آن آمده، سپس سرگذشت محمد ولي ميرزا است آنگاه قصيده و غزل و رباعي، شهنشاه و نام شاهزادگان از محمد حسين ميرزا تا برسد به محمد طاهر ميرزا و سرگذشت نايب السلطنه عباس ميرزا و نام پسران او از محمد ميرزا تا برسد به اسحق ميرزا و نسخه مي رسد به سرگذشت حسينعلي ميرزا و او آغاز و انجام افتاده و شناخته نشده كه از كيست.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4678
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج مشكي، 15گ، 12 سطر (5×9)، اندازه: 9×12 سم [ف: 3628-14]
tazkere-ye šo‘arā = monta×ab-e tohfe-ye sāmī
وابسته به: تحفه سامي = تذكره سامي؛ سام ميرزاي صفوي (923-975)
بخشي از تذکرة الشعرايي است که از تذکره تحفه سامي تلخيص شده و پس از شرح حال و اشعار شاعران علاوه نموده است: شفيعاي اعمي متخلص به اثر، ترجيح بند هاتف و اشعاري از شعراي مختلف اغلب بدون ذکر نام
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 16/80-3070/2
آغاز: سلطان حسن والي جيلان ** قاتل من چه به سوي من محزون نکرد/ چشم پر خون مراهسته از خون گذارد؛ انجام: که بتواند به غير از ذات حيدر ** سلوني گفت در بالاي منبر/ شبي ديدم حديث جان فزايي ** حديث هوش وعقل... .
خط: شكسته، نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ بدون نقطه نوشته شده؛ جلد: تيماج مشکي عطف تيماج قهوه اي، 81گ، 18 سطر، اندازه: (15×19)، سم [ف: 821-2]
tazkere-ye šo‘arā
وابسته به: خلاصة الاشعار و زبدة الافکار = خلاصة الافکار؛ حسينی کاشانی، محمد بن علی (- 1024ق)
گزيده اي است از اشعار ياد شده در«خلاصة الافكار» تقي الدين كاشي از اين شاعران: شرف الدين شفروه، رضي الدين محمد نيشابوري، معين الدين اشرف سمرقندي، سيف الدين اسفرنگي، اصيل الدين طبيب سمرقندي، وفائي غازي، سيف الدين باخرزي، غياق الدين ملكشاه كاشي، ضياء الدين خجندي، جلال الدين عبد الرزاق اصفهاني، رفيع مسعود لبناني، كمال الدين اسمعيل اصفهاني، نجيب الدين جزفاذقاني، اثير الدين اخسيكثي، نوري.
تهران؛ ادبيات؛ شماره نسخه: 72- ج
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13، به دستور محمد صادق خان؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 144گ، 19 سطر (14×17)، اندازه: 18×23 سم [ف: 96-1]
tazkere-ye šo‘arā
تذکره شعرا است که پس از شرح حال شاعر در چند سطر مختصر اشعار وي را نقل مي کند و در مورد چند شاعر اول نسخه آن چند سطر هم نقل نشده و به آوردن اشعار اکتفا نموده است. اين تذکره شامل اشعار اين شاعران است: ديوان سنايي غزنوي، اشعار اديب صابر، ابوالفرج بن مسعود روني، حکيم عنصري، رشيد الدين وطواط، محمد متخلص به فلکي، عثمان مختاري غزنيني، سيد حسن غزنوي و عمادي شهرياري. اين تذکره غير از تذکره الشعراي امير دولتشاه سمرقندي است.
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 5936-30/6
آغاز: اي منزه ذات تو عما يقول الظالمون ** گفت علمت جمله را مالم تکونوا تعلمون/ چون منزه باشداز هر عيب وصف ذات تو ** جاي استغفار شان باشد وهم يستغفرون؛ انجام: اي کرده سر از بسي ترحم ** درعالم شکر خويشتن گم/ خاص آن شکري که واجبم گشت ** در سر نه در آن شب گران سم
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: مقوا باروکش لاجوردي، 102گ، مختلف السطر، اندازه: 21×34 سم [ف: 830-2]
tazkere-ye šo‘arā = monta×ab-ol aš‘ār
تذكره اي است كه در عصر فتحعلي شاه قاجار نوشته شده، نام كتاب به دفعات در سرفصل ها آمده است. مقدمه: در تحرير افكار فتحعلي شاه؛ باب 1. ذكر بعضي سلاطين داراي چهار فصل و هر فصل داراي شماره صحيفه است؛ باب 2. ذكر شعراي متقدمين و سخنوران بلاغت آيين، داراي چهار فصل است. مؤلف در ذكر احوال عبيد زاكاني مي گويد كه كتابي قديمي به دستش رسيده كه ظاهراً در هندوستان تصنيف شده مولانا حاجي عبدالكريم كه استاد و نديم و ملك الكتاب مؤلف بوده از آن استكتاب كرده است و در آن كتاب فقراتي چند از عبيد آمده كه هيچ جاي ديگر به نظر مؤلف نرسيده، به همين دليل آن ها را بيان مي كند.
شيراز؛ علامه طباطبائي؛ شماره نسخه: 1465
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ 238گ، اندازه: 20×33 سم [نسخه پژوهي: 230-2]
tazkere-ye šo‘arā = monta×ab-ol aš‘ār
تذكره اي است كه در آن سرگذشت سرايندگان با اندكي از شعرهاي فارسي آن ها آمده و گذشته از تذكره ها از كتاب هاي تاريخي هم بهره برده شده است. شعرهاي مؤلف هم در آن هست. پس از ديباچه كه در نسخه از آغاز افتاده است شعرهاي «خاقان» (فتح علي شاه) آمده است: 1. قصيده خاقان در ستايش علي (علیه السلام)؛ 2. ساقي نامه در ستايش علي (علیه السلام)؛ 3. تركيب بند در تعريف حسين (علیه السلام)؛ 4. قصيده در ستايش امام رضا (علیه السلام) هنگام زيارت آن امام و تسخير خراسان؛ 5. غزل ها و رباعيات و مطلع ها. سپس: باب 1. شعرهاي پادشاهان و شاهزادگان و فرمانروايان و بزرگان و قاضيان در چهار «فصل»: فصل 1- در شعرهاي پادشاهان در سه صحيفه: صحيفه 1) بهرام گور، يعقوب ليث، محمود غزنوي، محمد غزنوي پسر محمود، بهرام شاه پسر محمود، ملكشاه سلجوقي، سنجر، علاء الدين حسين غوري، جهانسوز، سلطان شاه بن ايل اسلان بن اتسز، ملكشاه بن تكش، طغرل سلجوقي، محمد خوارزمشاه، نصرة الدين شاه كبود جامه ميان خوارزم و استرآباد و معاصر تكش، جلال الدين خوارزمشاه، شمس الدين كرت، امير فخرالدين مسعود بن بهمن پادشاه كرمان، ملك تاج الدين معاصر ظهيرالدين سرخسي، اتا بك سعد بن زنگي، قابوس وشمگير، شاه شجاع، سلطان ابو يزيد، سلطان ابو سعيد، امير شيخ اسحق انجو، سلطان اويس جلاير و احمد جلاير، صحيفه 2) در فرزندان تيمور گوركان: خليل بهادر پسر جهانگير، بايسنقر پسر شاهرخ، محمد بن بايسنقر، بابر پسر بايسنقر، حسين ميرزا بايقرا، امير همايون و جلال الدين اكبر شاه، صحيفه 3) در پادشاهان صفوي و عثماني: شاه اسماعيل، شاه تهماسب، شاه عباس، سلطان يعقوب، شاه عباس دوم، سلطان سليم بن بايزيد بن محمد مراد بن غازي خواندگار بن ايلدرم بايزيد بن اورخان بن ارغون بن عثمان، سليمان پسر او، شاه عادل نواده گرگين ميلاد و پادشاه والا اسماعيل دوم صفوي؛ فصل 2- در سرگذشت و شعرهاي شاهزادگان در دو «صحيفه» صحيفه 1) در شاهزادگان تيموري: اسكندر بن بابر شيخ، ابوبكر پسر جوكي بهادر پسر شاهرخ، عسكري ميرزا پسر بابر، بديع الزمان ميرزا پسر بايقرا، شاه غريب ميرزا پسر بايقرا، محسن ميرزا پسر بايقرا، محمد مؤمن پسر بديع الزمان ميرزا؛ صحيفه 2) در شاهزادگان صفوي و شاهزادگان معاصر آن ها: سام ميرزا پسر شاه اسماعيل، بهرام ميرزا پسر ديگر او، القاص ميرزا پسر ديگر او، ابراهيم ميرزا پسر بهرام ميرزا، حسن ميرزا پسر سلطان احمد، سلطان محمد ميرزا، عبدالعزيز خان اوزبك، عبدالله خان اوزبك، رضا قلي ميرزا پسر نادرشاه، احمد ميرزاي اصفهاني، ابوالفتح خان پسر محمد كريم خان زند، ابراهيم خان پسر همين زند؛ فصل 3- در فرمانروايان و بزرگان و قاضيان و درباريان ديگر در پنج «صحيفه»: صحيفه 1) در سرگذشت و شعرهاي فرمانروايان: خاقان احمد خان، قاسم بيك تركمان تهراني حاكم تهران و قزوين و سپس مدرس ملاها بدستور شاه طهماسب كه در بقعه شاه زاده حسين درس مي گفته است، حسن خان شاملو حاكم هرات در زمان شاه عباس دوم و سليمان صفوي، كاركيا خان بن كاركيا سلطان حسن، امير نظام الدين احمد جغتايي سراينده ليلي و مجنون درگذشته 970، سيد مبارك خان مدهوش، مرتضي قلي خان پسر حسن خان شاملو حاكم هرات كه در شكسته استاد شفيعا و از ديوانيان بوده است، ملك كمال الدين محمد از خاصان ملك فخرالملك ديلمي و حاكم جبال از طرف او و امام قلي خان امير بخارا، صحيفه 2) در بزرگان: امير خسرو دهلوي، امير يادگار بيك امير زمان شاهرخ، ميرزا شاه حسن پسر شاه بيك پسر امير ذوالنون، معاصر بابر و امير حسين جلاير، حسين قلي ميرزاي شاملو امير آخور شاه عباس، جديدي امير زاده ترك و وزير درگذشته 939، زين العابدين خان تكلوي سبزواري معاصر شاه اسماعيل، ملك خاني خلخالي معاصر شاه اسماعيل، مسيب خان پسر محمد خان شرف الدين اوغلي شاعر و موسيقي دان معاصر شاه طهماسب صفوي، مبارك خان حويزي والي بخارا در زمان شاه سليمان، قابلان بيك قورچي صفويا، قاسم بيك افشار، مظهري امير زاده كشمير، صحيفه 3) در وزيران و دبيران: خالد بن محمد شريف وزير محمود غزنوي، نصرالله بن عبدالحميد وزير ملكشاه، ابو نصر كندري، ابو منصور رازي وزير طغرل، خواجه رشيد، خواجه اصفي وزير پسر خواجه نعمة الله وزير سلطان ابو سعيد، صاحب ديوان شمس الدين محمد جويني، خواجه عطا ملك جويني، ابوالفتح علي بن محمد بن العميد وزير ركن الدوله حسن بويه، خواجه طوسي، ميرزا قاسم بيك نواده خواجه طوسي، امير علي
شير نوايي، خواجه عبدالله مرواريد، سلطان علي مشهدي نستعليق نويس، مير علي مشهدي، ابو غالب فخرالملك وزير بهاء الدوله ديلمي، خواجه جلال الدين محمد غورياني وزير خراسان در زمان شاه اسماعيل، خواجه عبدي شيرازي نسخ نويس، خواجه درويش محمد معاصر شاه اسماعيل، خواجه مرشد پسر خواجه ميرك شيرازي صاحب توجيه ديوان شاه اسماعيل، ميرزا سعيد نواده خواجه قاسم مستوفي الممالك شاه اسماعيل صفوي و اوارجه نويس آذربايجان، خليفه سلطان پسر رفيع الدين محمد صدر پسر مير شجاع الدين محمود، مولانا ميرزا شاه حسين ساقي داروغه اصفهان و وزير شاه اسماعيل صفوي، خواجه جلال الدين محمد تبريزي وزير همين شاه، خواجه بهاء الدين محمد صاحب ديوان، خواجه محمد رضاي اورخواجه از درباريان شاه عباس، ميرزا عنايت الله نواده خواجه نعمت الله مالميري از درباريان شاه عباس، ميرزا ابوطالب وزير شاه عباس، مجدالملك يزدي پسر صفي الملك ابوالمكارم، سليمان خان بن شاهقلي ميرزا ابن عبدالله شاملوي وزي، ميرزا حاتم بيك اردوبادي، ميرزا قوام الدين سياق و آداب نويس مستوفي شاه عباس، تقي ميرزا تقي الدين محمد نواده ميرزا عنايت الله، ميرزا محمد كرماني معاصر شاه عباس، ميرزا لطف الله شيرازي وزير حمزه ميرزا و شاه عباس، ميرزا محمد وحيد قزويني وزير ميرزا محمد تقي اصفهاني، شاه سليمان، ميرزا يوسف ضيا وزير گيلان و مازندران و كاتب دفتر خانه صفوي، امير عزيز الله ابهري قزويني وزير قاضي جهان، جمال الدين جواد اصفهاني دبير و وزير موصل، ميرزا مهدي خان استرآبادي منشي نادرشاه، صحيفه 4) در قاضيان: خواجه ربيع فارسي مدرس شيراز در زمان آل مظفر، شيخ ادريس حويزي شيرازي معاصر محمد مظفر، مولانا عبدالحسين خوزستاني معاصر شاه شجاع، مير معزالدين صدر اصفهاني صدر امير تيمور، قاضي شمس الدين طبسي هروي، خواجه نعيم فارسي معاصر سلطان ابراهيم، مولانا ولي تربتي معاصر اميران شاه گورگان، مير يوسف حقلي رازي پسر مير عزالدين يوسف معاصر شاه اسماعيل، قاضي سنجاني سراينده مخزن الابصار، مير تقي الدين محمد صدر سلطان حسين بايقرا در هرات در گذشته در قدس در 944، خواجه طاهر كرماني هروي نديم سلطان حسين ميرزا، شهاب الدين بيلقاني تبريزي معاصر سلطان يعقوب سلطان و درگذشته 986، امير سلطان ابراهيم صدر سلطان حسين ميرزا، قاضي نجم يعقوب پسر عموي قاضي عيسي، قاضي صفي الدين معاصر شاه اسماعيل، مير قوام
الدين اصفهاني كه در 931 شريك در صدارت شاه اسمعيل شده با امير جمال الدين محمد استرآبادي، قاضي عطاء الله، قاضي شهاب الدين جونپوري، ميرزا ابوالولي انجوي شيرازي قاضي عسكر شاه اسمعيل و صدر شاه عباس، قاضي شمس الدين معلم لاهيجاني صدر شاه اسماعيل، مولانا عبدالله شوشتري، فخرالدين دامغاني مدرس اصفهان و صدر شاه اسماعيل، مير عبدالباقي نواده نورالدين نعمت الله صدر شاه اسماعيل و درگذشته 907، ميرزا برهان سيفي حسني قزويني از خويشاوندان قاضي جهان وزير شاه اسماعيل، قاضي محمود انجوي شيرازي قاضي شيراز در زمان شاه عباس، قاضي عبدالرسول مروي، قاضي خان سيفي حسن قزويني قاضي عسكر شاه عباس، قاضي نورالدين لاهيجاني معاصر شاه عباس، سيد شرف الدين يزدي صدر شاه عباس، خواجه يحيي كفراني اصفهاني معاصر شاه تهماسب، قاضي نظام الدين علي ساوجي قزويني معلم سلمان يعقوب پسر سلطان حسين حسن بيك قزويني معاصر شاه صفي، قاضي ناصرالدين نيشابوري معاصر شاه طهماسب، قاضي نظام الدين بخارايي شيرازي معاصر تهماسب صفوي، مولانا شريف اردبيلي معاصر شاه صفي، مولانا ابراهيم صدر تبريزي، مير شمس الدين محمد فهمي كرماني صدر سلطان محمد صفوي، مير صدرالدين جوشقاني صدر شاه سليمان، قاضي محمد رازي قاضي ري، مير شمس الدين محمد صدر حمزه ميرزاي صفوي، قاضي اسلام كاشي درگذشته نزديك 911، قاضي شمس الدين محمد، قاضي يحيي نور بخشي لاهيجي، قاضي حسن استرآبادي متخلص به حزني قاضي هرات و كشته عبيدالله خان اوزبك به جرم تشيع در 939، قاضي احمد لاهيجي، ميرزا شرف جهان نواده سيد سيف الدين معاصر اولجايتو و شاگرد غياث الدين منصور شيرازي و مقرب خدمت شاه تهماسب صفوي، بوداق بيك پسر حصار بيك بهار لو امير آخور شاه اسماعيل صفوي، ملك بهرام اردوبادي كه در روزگار شاه اسماعيل بمصر گريخته و در زمان شاه عباس به آن شهر بازگشته و كلانتر آن جا شده بود و در صفر حج ميان شاه و يثرب در هشتاد و اند سالگي درگذشته است، يوسف بيك تركمان تبريزي كه در زمان شاه ابواسحق به شيراز رفته و در سفر مكه و مدينه و قادسيه در گذشته است، نيز: حسن بيك ترك كه شاه عباس او را «سگ لوند» خوانده بود، صادق بيك افشار خوشنويس نقاش و نويسنده كتابخانه سلطاني و مؤلف تذكره اي به تركي، شيخ الاسلام حكام قليچ خان بيك شاملو داروغه ري بفرمان شاه عباس، محمد بيك توپچي سركار شاه عباس، يولقلي بيك شاملو نديم علي قلي خان والي هرات در اين شهر و خان خانان عبدالرحمن خان در هند و مناظر با شكيبي اصفهاني در خدمت همين خان و سراينده داستان محمود و اياز، سيد امير همايون خراساني مصاحب سلطان يعقوب در عراق، طهماسب قلي بيك متخلص به عهدي در جواني و عرشي در پيري و ملازم شاه طهماسب صفوي، بيرام خان اويماق بهارلوي تركمان كه در روزگار همايون پادشاه از صفويان روي گردانده و بهند رفته و بمكه هم رفته و در طوس بخاك خفته است، علي قلي خان اردوبادي (در شمال ارس) و امير آن شهر از طرف شاه طهماسب نزديك بده سال، مرتضي قلي بيك از غلامان خاصه سركار صفويان، مير كمال اسماعيل سيد موسوي متولي نصيريه تبريز و محتسب ممالك محروسه، محمد قلي
سليم شاملوي تهراني قزويني و قليچ قورچي پادشاه هند و سراينده داستان قضا و قدر، عتابي اويماق تكلوي رازي سراينده خمسه؛ فصل 4- درباره بزرگان ترك و ديگران كه ملازمه هيچ پادشاهي بر نگزيدند در سه «صحيفه»: صحيفه 1) بزرگاني كه حسب و نسب آن ها دانسته شد: خان خانان عبدالرحيم خان پسر بيرام خان بهارلو، سلطان علي بيك، لطف علي بيك، محمد حسين بيك؛ صحيفه 2) تركان: اسلمس خان جغتايي از اميران تيموري، قراخان خدابنده لو پسر فرهاد خان و معاصر شاهرخ، مهدي خان بهارلو امير سرخس در زمان بابر، مولانا كرامي بغدادي كه تكلو گوش او را بريده بود، خطايي جغتايي معاصر شاه طهماسب، دردي افشار، ساحري، مسعود ترك كاشاني، شوقي صادق بيك افشار داراي ديوان و تذكره تركي در سرگذشت معاصران خود كه نقاش و خطاط بوده و در كتابخانه پادشاهي همواره ملازم بوده است، طرزي افشار، امير محمد صالح بخاري پسر امير نور سعد و نواده امير شاه ملك و شاگرد جامي و درگذشته 940، بيخودي روملوي فراهي، ياروبيك ذوالقدر كه پدرش از جانب اتابكان فارس فرمانرواي ابرقوه بوده است و او در طوس مي زيسته است، يمين الدين طغرايي فريومدي، امير محمود بن امير يمين الدين فريومدي درگذشته 745، برهان الدين بيك جغتايي معاصر عمر شيخ پسر ابوسعيد گوركان، مقصود بيك افشار معاصر ميرانشاه پسر تيمور، شيخ حيدر استاجلوي بلخي كه در زمان سلطان محمود ميرزا در شيراز بوده است، شاه نوازخان روملوي تبريزي معاصر سلطان ابو سعيد، داراب خان تكلوي تربتي كه پدرش از طرف شاه تهماسب حاكم تربت بوده است، ابوطالب خان معاصر عبدالله خان اوزبك كه امير ماوراء النهر بوده و سپس بطوس آمده است، شاه نبذ (؟) خان كراني معاصر حمزه ميرزاي صفوي، سردار بيك بدخشاني هروي اصفهاني معاصر همين حمزه ميرزا، محمد رحيم بيك بيكدلي پسر امير آخور باشي حمزه ميرزا و شاگرد ملا عبدالحي گيلاني، ابوطالب خان افشار معاصر اسماعيل ميرزاي صفوي، شاه بوداق خان سمرقندي هروي مدرس طلاب مدرسه سمرقند و معاصر عبدالله خان اوزبك، قلي بيك استاجلو كه در نيشابور مي زيسته و در راه حج ميان يثرب و شام درگذشت، عزيز خان اوزبك پسر محراب خان والي اندخود بلخ، رحيم سلطان افشار اصفهاني كه پدرانش كشيك حرم پادشاهان صفوي بوده اند، حسن بيك، محمود بيك ترك تبريزي، جزوي ترك اصفهاني در گذشته 911، محمد اميني
تركمان كاشاني لاهيجاني درگذشته 965، وفايي شيرازي، ملا شاني اويماق تكلو كه در ري و همدان مي زيسته است، حسن بيك شكر اوغلي نواده شكر تركمان و جهانشاه، ميرزا قلي ترك طوسي، يوسف بيك ترك استاجلو، صحيفه 3) در بزرگان كرد: زمان سلطان كرد شاملو پسر شحنه سلطان ابوسعيد در نيشابور كه در شيراز مي زيسته است، سديد اعور كرد كرماج معاصر اثيراخسيكتي، شميون خان لگزي داغستاني اصفهاني، جذبي پسر شاهقلي خان كرد بغدادي هندي، عمادالدين لر معاصر خواجه شمس الدين، مؤمن بيك بختياري، امام قلي بيك چكني، وجهي كردي عمادي اصفهاني؛ باب 2. شاعران قديم در چهار «فصل» هر يك چند «صحيفه»: صحيفه 1) ابوالحسن رودكي، ابوالحسن شهيد بلخي، شيخ ابوالغياث معاصر رودكي و نصر بن احمد، دقيقي، ابن سينا، عماره مروزي، صحيفه 2) شاعران زمان غزنويان:عنصري، عسجدي، فرحي، فردوسي، منوچهري، اسدي طوسي، افضل الدين محمد كاشاني، ركن الدين قبايي شاگرد اثير اوماني، ناصر خسرو، اثير اوماني، عثمان مختاري، غضايري رازي، ابوالفرج سجزي شاگرد عنصري، مسعود سعد سلمان، سنائي، شهاب الدين غزنوي، سيد حسن غزنوي، بندار رازي، صحيفه 3) شاعران زمان سلجوقيان: معزي، رشيدي، نظامي عروضي سمرقندي، انوري، جوهري زرگر، عبدالواسع جبلي، خيام، فخرالدين هروي معاصر سنجر، شمس الدين خاله، عمادي رازي، اديب صابر، فريد كاتب، عمعق بخارايي، قطران، ابوالمفاخر رازي، كمال الدين مسعود خجندي، صحيفه 4) شاعران زمان مظفريان و جلايريان:سيد جلال بن سيد عضد، طبيب طفيل شيرواني، عمادالدين خوافي، رضي الدين، نجيب الدين، لامعي گرگاني، عتيقي ترمدي، ابو عمر ابهري، صحيفه 5) شاعران زمان شيروان شاهيان و خوارزمشاهيان و صاعديان: ابوالعلاء گنجه اي، خاقاني، فلكي شرواني، اثيرالدين اخسيكتي، فصيح گرگاني، مجير بيلقاني، مولوي، جمال الدين عبدالرزاق، حكيم روحاني، سيد ذوالفقار شاگرد سيف الدين اسفرنگي، رشيد وطواط، سيفي نيشابوري، سيف الدين اسفرنگ، شاه نور بن محمد اشهر نيشابوري، صدرالدين نيشابوري، سراج الدين، رفيع الدين لبناني، كمال اسماعيل، فريدالدين احول؛ فصل 2- شاعران زمان اتابكان فارس و آذربايجان و مغول و پادشاهان كرت و مظفريان تا آغاز كار تيمور در سه «صحيفه»: صحيفه 1) شاعران زمان اتابكان فارس و آذربايجان: نظامي گنجوي، ظهير فاريابي، جلال الدين وركاني، ضياءالدين خجندي فارسي، سعدي، همام تبريزي، خواجه محمد هم گر فارسي، امامي هروي، بدر جاجرمي، هماي خلخالي، شرف الدين شقروه، مير رضي الدين علي، عبدالقادر ناييني، قاضي ركن الدين دعويد ارقمي، امام فخر رازي، ناصر بخاري، صحيفه 2) شاعران روزگار شاه ابو اسحق شيرازي و چنگيزيان: سوزني، عبيد زاكاني، ابن حسام خوافي، مظفر هروي، حسن متكلم، ادهم بيك، خواجه جمال منشي اصفهاني، ركن الدين صاين، سعيد هروي، پور بهاي جامي، عماد فقيه، حافظ شيرازي، خواجه رستم خورياني، سلمان ساوجي، ظهيرالدين اصفهاني، شقيق بلخي، جنوني هروي، صاحب شريفي بلخي؛ فصل 3- شاعران زمان تيموريان تا سلطان حسين بايقرا (كه در باب سيم گفته شد) در دو «صحيفه»: صحيفه 1) شاعران زمان تيموريان: عبدالملك سمرقندي، لطف الله
نيشابوري، شيخ گجج تبريزي، سيد نعمة الله كرماني، شاه قاسم انوار، يحيي نيشابوري، امير مختوم نيشابوري، بابا خاوري، يوسف امرودي، خواجه منصور طوسي، سيد شرف الدين رضاي سبزواري، حافظ حلوايي، مغربي خلخالي، علي دزد استرآبادي؛ صحيفه 2) شاعران زمان نواده تيمور: خواجه عصمت الله بخارايي، خيالي، اسحق اطعمه حلاج شيرازي، بساطي سمرقندي، جلال الدين آذري، سيف الدين واحدي نقاش اصفهاني، امير شاهي، سراج الدين قمري، خواجه سلمان، طالب جاجرمي، فخر بناكتي، كاتبي، علي استرآبادي، برندق سمرقندي، بدر شرواني، شرف الدين علي يزدي، شهاب ترشيزي، كمال الدين غياث شيرازي، بدخشي سمرقندي، دردي استرآبادي، طوسي، طوطي شيرازي، قنبري نيشابوري، طاهر بخاري، ولي قلندر، خواجه محمود پرسه نيشابوري، زين الدين صاعد، ابن نصوح؛ فصل 4- در عارفان و پارسايان و كساني كه در خدمت پادشاهان نيز بوده اند در دو «صحيفه» در هر يك از هيجده تن ياد شده است: صحيفه 1) حكيم نزاري قهستاني، عماد زوزني، فرخاري بدخشاني، اوحدي مراغه اي، فخرالدين عراقي، پور حسن اسفراييني، مير حسيني سادات هروي، جلال الدين جعفر فراهاني، خواجه حسن دهلوي، خواجوي كرماني، حسن كاشي، معيني جويني، حسن سليمي توني، عارفي، فخرالدين اوحد مستوفي سبزواري، امين الدوله ننزل آبادي، امير قوامي رازي، ابوالحسن بسطامي، ابو حنيفه اسكافي شاهجهاني، نجم الدين رازي، صحيفه 2) درباره دوازده دانشمند فرزانه: عطار، درويش قاسمي توني، سعدالدين ظهوري جويني، زنده پيل احمد جامي، سيف الدين باخزري، ابوسعيد ابوالخير، شهاب الدين سهروردي، رافعي قزويني، ابو اسماعيل هروي، اشرفي سمرقندي، ابن حسام ثاني خوافي قهستاني، محمد بن حسام خوافي قهستاني، قاضي روح الله قزويني، خليفه اسدالله پسر خليفه هدايت الله اصفهاني، امير صفايي هزار جريبي مازندراني اصفهاني، هلالي جغتايي استرآبادي هروي. اين كتاب جز منتخب الاشعار ميرزا كاظم مردان علي خان مشهدي (1144-1212) ساخته در 1161 و جز منتخب الاشعار ملا عبدالحكيم حكيم بك خان هوري كشميري متخلص به حاكم پسر شادمان خان اوزبك زنده در 1161 و 1199 ساخته در 1181 است.
[تذكره نويسي فارسي ص 810 و 815]
تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 243
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مجدول؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوايي عطف ميشن با روكش و پارچه مشكي، 572گ، 14 سطر (13×23)، اندازه: 18/5×3 سم [ف: 410]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2650- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 206-1]
tazkere-ye šo‘arā = tazkere-ye dowlat-šāh-e samarqandī (mn.)
وابسته به: تذكره شعرا = تذكره دولتشاه؛ سمرقندي دولتشاه، دولتشاه بن بختيشاه (- 900)
گزيده اي است از «تذكرة الشعراء» دولت شاه سمرقندي.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6645/30
آغاز: تحميدي كه شاهباز بلند پرواز انديشه به ساحت فضاي كبرياي آن طيران نتواند نمود سزاوار واجب الوجودي است؛ انجام: و اين بيت نيز او راست: ديده پندار و دلم بود در انديشه كه آه ** شب بخواب كه در آمد به خيال كه گذشت
خط: نستعليق زيبا، بي كا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تيماج ترياكي ترنج و سرترنج دار، 73گ (حاشيه 440- حاشيه 512)، 18 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 175-20]
tazkere-ye šo‘arā
سرگذشت سرايندگان و چند بيت از سروده آنان: رودكي، غضايري رازي، اسدي، عنصري، عسجدي، فردوسي، عبدالواسع جبلي، خاقاني، انوري، وطواط، سنائي، حسن غزنوي، فريد كاتب، اثير اخسيكثي، نظامي، ظهير فاريابي، كمال الدين اسماعيل، قاضي شمس الدين طبسي، شمس الدين صاحب ديوان، امامي هروي، عطار، مولوي، همام تبريزي، سيف اسفرنگ، سعدي، عراقي، صاين، امير خسرو دهلوي.
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 4341/8
آغاز: احوالات شعراي متقدم. بسمله. دسته بند اشعار رودكي. كنيت ابوالحسن است، مداح و نديم مجلس اميركبير نصرالدين؛ انجام: در دهلي بداربقا رحلت نمود. احوال شعراي متقدمين باتمام رسيد.
خط: نستعليق، كا: مير علي اكبر ولد مير محمد محسن زكي حسيني، تا: 1219ق، جا: محمد آباد؛ بي تاريخ؛ كاغذ: ترمه، جلد: ميشن آلبالويي، 8گ (81پ-88پ متن و هامش)، 13 سطر، اندازه: 22/3×34 سم [ف: 357-7]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 34/7- عکسی
اصل نسخه: همان نسخه بالا [عكسي ف: 63-2]
tazkere-ye šo‘arā
شرح حال چند تن از شاعران معروف فارسي زبان و چند از شعرا هر كدام در اين نسخه آمده و احتمالاً از تذكره اي جدا شده و
تأليف مستقلي نمي باشد.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 7899/4
آغاز: احوال شعراي متقدمين كه هم عصر پادشاهان ايام بوده اند. دسته بنداهار اشعار رودكي
خط: نستعليق، كا: مير علي اكبر بن مير محسن بن مير محسن بن مير محمد زكي حسيني موسوي صفوي ساكن احمد آباد بيدر، تا: 27 محرم 1224ق؛ تملك: نورالدين محمد بن حاجي محمد اصفهاني به تاريخ دهم ذيحجه 1228 با مهر «نور الدين محمد بن محمد» (بيضی)؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قرمز، 198گ، 14 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 233-20]
tazkere-ye šo‘arā
منتخبي از اشعار شعراء و تقريبا شامل 16000 بيت از غزليات و قصائد و رباعيات 27 شاعر است كه بيش تر آن ها از مشاهير شعر و اهل عرفان بوده اند. به ترتيب عبارت اند از: احمد جامي، عطار، مولوي (منتخب از ديوان شمس)، سعدي، همام، اوحدي، عراقي، امير حسيني، عماد، حافظ، عالم، خواجو، حسن دهلوي، نژادي، سلمان ساوجي، امير خسرو دهلوي، عبيد زاكاني، جلال عضد، ناصر، زيني، عصامي، محبي، بساطي، شاهي، قديمي، جديدي، عارفي.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 899
در دو مجلس نقاشي كه در ابتداء نسخه مي باشد يكي از شعرا به نام «مطلع الشعرا» ناميده و در فهرستي كه از شعراي اين مجموعه نيز در اول نسخه مي باشد چنين شاعري نام برده شده ولي در نسخه اشعاري از او نيست و در كتب تذكره و سير بدين نام تا كنون برنخورده ام و در پاره اي از صفحات كه سفيد بوده چون ص 16 و 173-166 و ص 483-486 اسماعيل شاملو و مهدي عراقي از خود و قاآني و شعراي ديگر ابياتي بر اين مجموعه به سال هاي 1299 و 1304 افزوده اند؛ خط: شكسته نستعليق، كا: ميرزا علي اكبر گنجعلي خاني، تا: 1262ق؛ دو مجلس صورت كه هر يك تمام عرض و طول صفحه را فراگرفته و شبيه 28 نفر از شعرا، يك صفحه شبيه حضرت پيغمبر اكرم (صلی الله علیه و آله) در هنگام رفتن به معراج مي باشد و شبيه همام تبريزي در هنگام نصيحت به جواني نيكو و منظر به مناسبت غزلي كه اين بيت مطلع اوست: ما مي رويم و داده ترا يادگار دل ** مشكل بود حكايت دل زينهار دل؛ مجدول؛ كاغذ: فرنگي،جلد: تيماج، 244گ، اندازه: 21×30 سم [ف: 143-3]
tazkere-ye šo‘arā
تذكره و ترجمه تعدادي از شعرا و عرفاي سرزمين فارس و نيز تعدادي از منطقه خوزستان است كه با توجه به قرار گرفتن آن در ادامه رساله پيشين، بدون آوردن خطبه و مقدمه به نظر مي رسد تكلمه و تتمه اي بر كتاب پيشين باشد.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11313/2
آغاز: فارس ولايتي است معمور آبادان مملو از نعم فراوان، بنا از فارس بن اسود بن سام بن نوح (علیه السلام) است؛ انجام: ملا حسنعلي از لطيف طبعان است، نسبت محمد صالح صافي طبع بود.
خط: نستعليق، بي كا، تا: صفر 1262ق، جا: دارالسلطنه اصفهان؛ محشي؛ جلد: تيماج قهوه اي، 24ص (83-106)، 21سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 78-33/2]
tazkere-ye šo‘arā
تذكره سرايندگاني است كه قصايدي در ستايش معتمدالدوله منوچهرخان سروده اند يعني همان مدايح معتمديه. در ديباچه آمده كه آن را به «تذكره» موسوم به «تبصره» موسوم داشته است. نام نگارنده را سياه كرده اند.
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 3693/2
آغاز: بسمله حمدله و صلي الهل علي رسوله خاتم النبيين... ابن بياض خوشتر از رياض مودود است، مجموعه اي است به تذكره مرسوم و تبصره مرسوم كه به رديف حروف هجا؛ انجام: فلك منوال به شرف ايصال رسيده و نفحات كلمات طيبات گرفته ثبت افتاد. تمت الكتاب في ليل خمسة من ايام السبعة. هيجدهم ربيع الثاني 1275.
خط: شكسته نستعليق، بي كا، تا: 1277ق؛ كاغذ: فرنگي رنگارنگ، جلد: رويه يشمي، 12 سطر، اندازه: 13/3×21/2 سم [ف: 25-7]
tazkere-ye šo‘arā
تاريخ تأليف: قرن 14
تذکره شعرايي است از يکي از نويسندگان قرن چهاردهم هجري، نويسنده به ترتيب قرن از قرن اول تا پنجم، شعراي پارسي گوي را ذکر نموده است. او ابتدا شرح حال شاعر را ذکر نموده و پس از آن نمون هاي از اشعارش را بيان کرده است. اسامي شاعراني که در اين تذکره شرح حال و اشعارشان آمده عبارتند از: بهرام گور، بايزيد بسطامي، محمد بن وصيف نخستين شاعر فارسي قرن سوم: حنظله بادغيسي. قرن چهارم: ابوليث طبرستاني، شکور بلخي، شهيد بلخي، خسرواني حبازي نيشابوري، فضل بن عباس مزوري، رودکي، دقيقي. قرن پنجم: عنصري، عسجدي، فرخي، فردوسي منچنگ ترمدي بندار
رازي، قطران، منوچهري.
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 2225-12/115
آغاز: بسمله گروهي از ارباب تذکره و مورخين اول شاعر فارسي را بهرام گور دانسته اند و اين شعر را: منم آن پيل اقان و منم آن شيريله ** نام من بهرام گور و کنيتم بوجبله؛ انجام: يوز جست و رنگ خيز وگرگ پوي و عزم تک ** ببرجه آهو دو و روباه حيله گورون/ رام زين و خوش عنان و کش خرام و تيزگام ** شيخ نورد و راه جوي و سيل بر و کوه کن
خط: شكسته، نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ جلد: تيماج کرم رنگ، 26گ، 20 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف:823-2]
tazkere-ye šo‘arā
شرح حال چهل و سه تن از شعراي متقدم با نمونه هائي از اشعار آنان، بدون ترتيب مخصوص تدوين شده است.
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 817
خط: نستعليق، بي كا، تا: اوايل قرن 14؛ سطرها راسته و چليپا، محشي، داراي يادداشتي از سعيد (نفيسي) بن علي اكبر ناظم الاطباء كرماني به تاريخ 22 شعبان 1334 و فهرست نام شاعران. استاد سعيد نفيسي روي برگي قبل از كتاب نوشته است: اين كتاب تذكره مختصري است در كاغذهاي مرحوم ميرزا محمد ناصر طبيب اديب ديلمي طاب ثراه يافتم معلوم نيست كه از تأليفات خود ايشان است و يا از جاي ديگر استنساخ شده؛ جلد: مقوايي عطف پارچه، 31گ، مختلف السطر، اندازه: 16×20/5 سم [ف: 25-3]
tazkere-ye šo‘arā
رساله اي است در تذکره شعرا که در اول آن بحثي دارد در اين که اولين شاعر پارسي زبان چه کسي است. مصنف گفته بعضي مبني بر این که اولين شاعر پارسي زبان بهرام گور بوده را بدون سند مي شمارد و نيز گفته مجمع الفصحاء و تذکره لب اللباب را مبني بر این که اولين شاعر فارسي بعد از هجرت ابوحفص سعدي سمرقندي و عباس مروزي است مردود مي شمارد. وي اولين شاعر فارسي زبان را که سند محکمي براي آن موجود است «محمد بن وصيف» دبير رسايل يعقوب صفار مؤسس سلسله صفاريان مي شمارد که هيچ يک از ارباب تذکره ذکري از او نکرده اند و سند وي در اين باب تاريخ سيستاني است که در نيمه دوم قرن هشتم هجري تأليف شده است. مصنف سپس به تذکره شعرا به ترتيب قرون از قرن سوم تا پنجم مي پردازد. شاعراني که احوال و اشعار آن ها در اين تذکره موجود عبارتند از: بهرام گور، ابوحفص سعدي سمرقندي، عباس مروزي، با يزيد بسطامي، محمد بن وصيف، حنظله بادغيسي، اباليث طبرستاني، شهيد بلخي، شهره فرالاوي، ابوشکور بلخي، ابوالمثل بخارائي، ابوالمؤيد بلخي، ابوالمؤيد رونقي، حکيم کسائي مروزي، خسرواني، خبازي نيشابوري، فضل بن عباس مروزي، رودکي، دقيقي، عنصري، عسجدي، فرخي، فردوسي طوسي، اسدي طوسي. نسخه حاضر از اول افتادگي دارد و ظاهراً از آخر ناتمام مانده است.
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 30/99-6029/2
آغاز: شعر فارسي گفت و او را شعر تازيست بغايت بليغ و اشعار او بدو نسبت و بنده در کتابخانه سرپل بازارچه بخارا ديوان او ديده است و مطالعه کرده و از آنجا اشعار نوشته... محمد بن وصيف نخستين شاعر فارسي آن چه تاکنون در خصوص اول شاعر فارسي نگاشتيم؛ انجام: در آن مرگ همچون نهنگ دژم ** همي جان کشيد از دليران بدم/ زانبوه لشکر زمين دم گرفت ** تو گفتي که پيش زمين خم گرفت
خط: نسخ جلي و نستعليق، بي كا، تا: قرن 14؛ افتادگي: آغاز؛ جلد: مقوا عطف گالينگور قهوه اي، 28گ، 16 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 898-2]
tazkere-ye šo‘arā
تذکره يکي از معاصرين درباره چند تن از سخنوران و شعراي پيشين است که با استفاده از اطلاعات کتاب ها و ساير تذکره ها نوشته و از هرکدام ابياتي آورده شده است، نام شعرا عبارت است از: رودکي، دقيقي، فردوسي، فرخي، عنصري، ناصر خسرو، منوچهري، مسعود سعد سلمان، عمر خيام، سنايي، امير معزي، انوري، نظامي گنجوي، مولوي.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3428
آغاز: رودکي- ابوعبدالله جعفر بن محمد متخلص برودکي در قريه بلخ از قراء ناحيه رودک که تا سمرقند دو فرسخ فاصله دارد از مادر نابينا متولد شد قوت حافظه رودکي درکودکي به اندازه اي بود که؛ انجام: قل اللذي بصروف الدهر عيرنا هل عاند الدهر الي من له خطر... بگو به آن هائي که به تغيرات زمانه سرزنش مي دهند مارا. ويا دشمني گردد روزگار براي کسي که براي اوست بزرگ آيا نمي بيني دريا را بالا مي گيرد
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 14؛ جلد: مقوا اسليمي عطف پارچه، 30گ، 19 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 390-1]
tazkere-ye šo‘arā
شرح حال عده اي از شاعران نامي فارسي زبان كه برخي از آنان بدين ترتيب آمده است: مسعود سعد سلمان، اسدي طوسي، ناصر خسرو، غضايري رازي، ابوالفرج روني، اسكافي، خيام عمعق بخارائ، امير معزي، سنائي، اديب صابر، رشيد و طواط، مجير الدين بيلقاني، ظهير الدين فاريابي، جمال الدين عبدالرزاق، خاقاني شيرواني، نظامي گنجوي، كمال الدين اسماعيل، مولوي رومي، سعدي شيرازي.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 13373/2
آغاز: مسعود سعد بن سلمان از اعاظم شعرا و داشمندان ايران است اصلش از همدان ولي پدرانش به هندوستان مهاجرت كرده و در آن جا ساكن شده اند؛ انجام: كاغذت را قافيه بدور دور دم دود شد ** دود كرم و ذح نحاس است و دخان يحموم وود
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 14؛ محشي؛ كاغذ: دفتري خط دار، جلد: كاغذي لاجوردي با مقوا عطف پارچه مشكي، 33گ (41ر-73ر)، 18 سطر (8/5×16)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 649-33]
tazkere-ye šo‘arā
در اين تذكره شاعران زير وصف شده و اشعاري چند از آن ها آمده است: 1. عبدالباقي ميرزا، 2. عبدالعلي خان اديب الملك، 3. ميرزا اسحاق، 4. انيس (= جعفر بن صادق الحسيني طباطبائي)، 5. آشوب (= ابوالقاسم)، 6. آشفته (رضا قلي خان بن محمد وليخان بن فضعلي خان قاجار)، 7. بيدل (= حاجي محمد)، 8. فرج الله الحسيني كاشاني، 9. جرس (= مهدي)، 10. خرم (= عبدالمجيد مشهدي).
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 1247/5
خط: شكسته نستعليق، كا: علي الحسيني متخلص ثاقب، تا: 1312ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قرمز با ترنج و نيم ترنج، 311 گ، 10 سطر (7/5×13)، اندازه: 11×18 سم [ف: 3-302]
tazkere-ye šo‘arā
شرح حال چند تن از شعراي فارس يسراي كه به ترتيب تخلص شعري آنان تنظيم شده مگر چند برگ آخر كه در هم مي باشد. شرح حال ها بسيار مختصر با نمونه اي از شعر آن ها و در بعضي تخلص ها شرح حالي نوشته نشده است. گويا از سيد مصلح الدين مهدوي اصفهاني باشد و پيش نويس تذكره مفصلي است.
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه: 836
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ مهر: «مصلح الدين بن شهاب الدين الموسوي» (بيضی)؛ جلد: گالينگور سبز، 53گ، مختلف السطر، اندازه: 10/5×16/5 سم [ف: 47-3]
tazkere-ye šo‘arā
پيش نويس تذكره اي است ناتمام كه در آن نام بيش از هشتاد تن از شعراي قديم و معاصر ايراني فارسي گوي آمده با شرح حال هاي مختصري و نمونه اي از شعر آنان و گاهي فقط نام شاعر ياد شده و شرح حالي ندارد. در ترتيب شرح حال ها نظمي رعايت نشده و به عنوان رودكي بخارايي شروع مي شود و به نام سرخوش پايان مي يابد.
مشهد؛ مدرسه آية الله خوئي؛ شماره نسخه: 170
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بي تا؛ جلد: مقوايي، 155گ، مختلف السطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 121]
tazkere-ye šo‘arā
مؤلف دراين رساله تاريخ شعراي پارسي گوي را از سال 515-791 و از مسعود سعد سلمان آغاز و به لسان الغيب حافظ شيرازي پايان داده است. وي علاوه بر شرح حال مختصري از شاعران بخش هايي از اشعار معروف آن ها را آورده است. در پايان فهرست شعراي ذکرشده را درج کرده است.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 747/1
آغاز: مسعود بن سعد بن سلمان از اعاظم شعراء و دانشمندان ايران است اصلش از همدان ولي پدرانش به هندوستان مهاجرت کرده در آن جا ساکن شده اند؛ انجام: گوشه ابروي تواست منظر چشمم ** خوشتر از اين گوشه پادشاه ندارد/ حافظ اگر سجده تو کرد مکن عيب ** کافر عشق اي صنم گناه ندارد
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ مجدول؛ جلد: مقوا، عطف تيماج زرشکي، 39گ، 18 سطر، اندازه: 16×20 سم [ف: 386-1]
tazkere-ye šo‘arā
تذکره شعراي فارسي زبان است که جملاتي در شرح حال آن ها سپس نمونه اشعارشان را مي آورد. در نسخه حاضر از اين شعرا نام برده شده است: ابوسعيد جرجاني، ابوالمعالي نحاس، ابوالمعالي رازي، ابوجعفر واشي، ابوالعلاء گنجوي، ابوالمؤيد بلخي، ابوليث طبرستاني، ابوعلي بن حسين مروي، ابن الرشيد غزنوي، ابوبکر قهستاني، ابو حنيفه مروزي، ابوالفاتح هروي، ابي طبيب سرخسي، ابوالبرکات خراساني، احمد الکافي، اختيار الدين علي شيباني، ارشدي سمرقندي، استغنائي نيشابوري، اشهري نيشابوري، آغاجي بخارايي، امامي هروي، اشرفي
سمرقندي، اثيرالدين اخسيکتي، اثيرالدين اوماني، اسدي طوسي، ازرقي هروي، انوري ابيوردي.
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 1799-10/109
آغاز: اميد من پس از ايزد بفضل صاحب عصر عميد دولت منصور عمدة الکتاب... و له ايضاً روزگار عصير انگور است ** خم ازو مست و چنگ مخموراست؛ انجام: و له ايضاً في المدح چو از ادوار اين نيلي دوائر ** زمانه داد ترکيب عناصر... موج در جوي تو فلک سرعت ** مرغ بر بام تو ملک هنجار
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مصحح؛ جلد: تيماج زيتوني، 34گ، 25 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 830-2]
tazkere-ye šo‘arā
گزارشي از آن داده نشده.
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 25761
بي كا، بي تا، خريداري از امرالله صفري [رايانه]
tazkere-ye šo‘arā
در شرح حال: افضل الشعراء، امامي، جامي، ملك الشعرا اديب صابر، حكيم سوزني سمرقندي، سعيد مروي، شمس الدين طبسي، فريد احوال، حسن اسفرائني، سيد حسيني، امير خسرو دهلوي، فرخواري، الو العلاء كيجوري، كاتبي تبريزي، بخاري، حسن سليمي، امير محمود بن امين، رودكي، كمال خجندي، ابو الفرج سنجري، منوچهر، صفي الدين قاسم، خواجه مجد الدين فارسي، مولانا علي شهاب، آنري، عسجدي، مسعود بن سعد سلمان، رشيد وطواط، مختاري، سنائي، معين ي، محمد بن حسام، جنوني، فرخي، امير معزي، سمين نيشابوري، جلال جعفر فرهاني، شيرواني، شرف الدين يزدي، لبيد بن اسود بابلي، فرزدق، دعبل خزاعي، ابن رومي، حريري، ابو الفتح بستي، عبيد زاكاني، سيد جلال عضد يزدي، حسن كاشي، ابو اسحاق شيرازي، صاحب بلخي متخلص به شريفي، طوسي، ابوسعيد گورگان، نظامي گنجوي، روحاني سمرقندي، ظهير فاريابي، عبد الرزاق اصفهاني، سعدي شيرازي، قهستاني، محمد عبد الرزاق، سلمان ساوجي و غيره.
يزد؛ وزيري؛ شماره نسخه: 2604
انجام: در حكمت از او استفاده نمودي.
خط: مختلف، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ مجدول؛ اهدايی: ميرزا علي اكبر رئوف؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: مقوايي روكش كاغذ مشكي عطف تيماج قرمز، 133گ، 21 سطر (12×18)، اندازه: 17×23/5 سم [ف: 1360-4]
’tazkerat-oš šo‘arā
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: 66 عكسي
شرح حال شاعران؛ بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ 191گ [جنگ: 1-453]
تذكرة الشعراء قم- تذكره شعراي قم
tazkere-ye šo‘arā-ye esfahān
مسكين اصفهاني، ق 13 قمري
meskīn-e esfahānī (- 19c)
اهداء به: ناصر الدين شاه قاجار
كتابي است مختصر از شعر و شرح حال شعراي انجمن شعراي اصفهان. عبارتند از: 1. مسكين كه جامع اين سفينه است، 2. ميرزا آقا جان متخلص به پرتو، 3- ميرزا عبد الرحيم افسر، 4. آقا سيد محمد بقا، 5. الفت، 6. ناصري كه خط شكسته را نيز نيكو مي نگارد، 7. آشفته كه مداح اهل بيت عليهم السلام است، 8. انجم، 9. اشتها، 10. عمان پسر زاده قطره، 11. ميرزا آقا پروين.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15434
آغاز: بحمد الله تعالي كه درين عهد فرخنده مهد كه نوبت دولت و كامكاري و شوكت و شهرياري؛ انجام: اي اديبي كه همه اهل سخن را امروز ** بر در درگه تو دست امل روي رجاست/ آفتاب فلك قدر امين الدوله ** كه مديحش همه جا ورد زبان شعراست خط: نستعليق ممتاز، كا: ميرزا عبدالرحيم افسر، تا: قرن 13؛ تملک: مجد الدين نصيري؛ جلد: تيماج يشمي ساده، 26گ، 13 سطر، اندازه: 15/4×23/7 سم [ف: 88-43]
tazkere-ye šo‘arā-ye esfahān
تذكره اي است از بيست و چند تن شعراي معاصر محمد شاه قاجار و منوچهر خان معتمد الدوله حكمران اصفهان و فارس و بنادر در عهد محمد شاه و همه اشعار منقول در مدح خان نامبرده مي باشد ولي اين تأليف غير از مدايح معتمديه محمد علي بن ابوطالب اصفهاني متخلص به بهار صاحب يخچاليه است زيرا خود بهادر در اين تذكره با القاب «گلشن فصاحت را بهار و انجمن بلاغت را عندليب و هزار» ياد شده است.
تبريز؛ ملي تبريز؛ شماره نسخه: 2ر3127
آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم و به نستعين، زيب محامد وافره و زينت مدايح متكاثره حمد و مدح مالك الملكي است جل حمده و عظم نعمته كه ذات بيچونش برتر از چند و چون است و وجود واجبش از درك خرد و فهم بيرون؛ انجام: آخرين شاعر مذكور ميرزا حبيب قاآني بدون ذكر نمونه شعر و مسكين بدون شرح حال مي باشد
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: چرمي ترياكي 25×16، 70گ، 17 سطظ [ف: 1-228]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3091/2- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 2-74]
tazkere-ye šo‘arā-ye esfahān
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 20180
اين نسخه بر پايه ديدگاه استاد همايي مي باشد؛ بي كا، بي تا؛ خريداري از مهردخت همايي [رايانه]
tazkere-ye šo‘arā-ye jonūb-e ×orāsān
دشت بياضي، نجفعلي، 1312 شمسي
dašt bayāzī, najaf-‘alī (1933 -)
تاريخ تأليف: 1405ق
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 15012
آغاز: قبل از هر چيز از شاعران پاك انديشي كه با ارسال؛ انجام: در برگيرنده آثار آن عزيزان گردد.
خط: نستعليق تحريري، بي كا، تا: 1405ق، جا: مشهد [رايانه]
tazkere-ye šo‘arā-ye ×orāsān
مجموعه اي از شرح حال شعرا كه در چند قسمت تنظيم شده است، از خود نسخه چنين برم يآيد كه بعضي از قسمت هاي آن از تاريخ ابن خلكان خلاصه و ترجمه شده است. جامع آن به دست نيامد. بخش 1. با عنوان «اعلام خراسان» حرف الف با ابواسحق ابراهيم بن احمد مروزي فقيه شافعي آغاز مي شود؛ بخش 2. با عنوان «حالات شعراي خراسان» كه نسبت به بخش قبلي مختصرتر و شامل 73 تن شاعر مي باشد و با اوحدالدين انوري ابيوردي شروع مي شود؛ بخش 3. با عنوان «رجال خراسان- ادبي» از بدرالدين جاجرمي شروع و به حاج ملا سلطان محمد گنابادي ختم مي شود؛ بخش ديگر كه مختصر است و جدول كشي شده با عناوين نام شاعر... تاريخ وفات...، با اثري مشهدي شروع و به ابوبكر خسرو جردي بيهقي پايان مي يابد.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 15851
آغاز: رياست آل طاهر در خراسان و ماوراء النهر و خوارزم. ان جمله چون دور مامون رسيد در ايرانيان قوتي شد پديد... ابواسحق ابراهيم بن احمد بن اسحق مروزي فقيه شافعي از ائمه فقه بشمار مي رود و در عصر خودش مفتي كل و مرجع تدريس بوده؛ انجام: از تأليفات انجناب است و در نيشابور وفات نموده و جسدشرا حمل به بيهق نموده اند.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 14؛ واقف: حاج احمد آقا فاضل، اسفند 1365؛ كاغذ: كاهي، 149گ، مختلف السطر، اندازه: 20/3×27/5 سم [ف: 71-17]
tazkere-ye šo‘arā-ye rey
تاريخ تأليف: قرن 14
از زن و مرد از بندار رازي تا فاخته.
تهران؛ مفتاح، محمد حسين؛ شماره نسخه: 768
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 14؛ قطع: رحلي [نشريه: 7-118]
tazkere-ye šo‘arā-ye rey
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 17520
بي كا، بي تا؛ انتقالي از كتابخانه پهلوي- مجموعه نوازي؛ اندازه: 22/1×35/7 سم [رايانه]
tazkere-ye šo‘arā-ye ‘ajam
تذكره شاعران فارسي سراي بدين ترتيب: فردوسي، ابوزيد غضايري رازي، بندار رازي، خاقاني، انوري، خواجوي كرماني، سلمان ساوجي، مولانا كاتبي، مولانا لطف الله نيشابوري، امير شاهي، ابن يمين.
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه: 5403/22
آغاز: ذكر شعراي عجم، سبحان الزمان... فردوسي. نظم: يگانه فارس ميدان فرس فردوسي
خط: شكسته نستعليق چليپا، كا: جنوني، تا: 15 ربيع الثاني 1100ق؛ كاغذ: ترمه رنگارنگ نازك، جلد: ميشن قهوه اي، 5گ (81پ-85ر)، اندازه: 12/3×22/8 سم [ف: 338-8]
tazkere-ye šo‘arā-ye ‘arab
شرح حال و نقل اشعار پنجاه و چهار تن از شعراي عرب است
كه از كتب يتيمة الدهر ثعالبي و وفيات اعيان ابن خلكان و اغاني ابي الفرج اصفهاني و الوافي بالوفيات صفدي و مجموعه ابن الصيرفي و قلائد العقيان فتح بن خاقان نقل و يا مؤلف به قلم خود نوشته است، اولشان ابوبكر خوارزمي و آخرشان ابواسحاق بن خفاجه مي باشد.
تبريز؛ ملي تبريز؛ شماره نسخه: 3334
آغاز: قال الثعالبي في اليتيمة في ترجمة ابي بكر الخوارزمي، هو ابوبكر محمد بن العباس الخوارزمي؛ انجام: آخرين قصيده مذكور از شيخ ابوالطيب الغزي است و ابيات آخرش بشرح آتي است: مجزومة آراؤه منصوبة ** رايانه مرفوعة درجاته/ ما ازدان طوس من يراع مصقع ** بسطوره و تحبرت صفحاته
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ يادداشتي از احمد سفر جلاني نام درباره مطالعه كتاب و دعاي مالك؛ يادداشت خريد از سيد عبدالله المرادي العمري النقشبندي ابن السيد طاهر المرادي النقشبندي ابن السيد عبدالله المرادي النقشبندي ابن المصطفي المرادي النقشبندي اين السيد مراد نقشبند مالك كتاب؛ جلد: چرمي ترياكي، 209گ، 21 سطر، اندازه: 14×20 [ف: 239-1]
tazkere-ye šo‘arā-ye ‘arab
وابسته به: سلافة العصر فی محاسن الشعراء بکل مصر؛ مدنی، علی خان بن احمد (1052-1118ق)
بخشي است از تذكره سلافة العصر.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 115/4- طباطبائی
آغاز: ابنه السيد عبدالرحمن زهرة فضل نبتت في روضة الشام و قطفت بيد المنيه
خط: نستعليق، كا: توفيق گيلاني، بي تا؛ كاغذ: سمرقندي شكري، جلد: تيماج مشكي، 11گ (118-128)، اندازه: 12×21 سم [ف: 30-22]
tazkere-ye šo‘arā-ye ‘arab
ساخته 1133 از روي كتب تواريخ و ادب عربي با مقايسه ميان آن ها و سرايندگان ايراني در برخي از جاها.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3342/3
آغاز: بدان كه شاعر جاهلي است و مخضر مي و اسلامي؛ انجام: و من يشتري ذاعلة بصحيح.
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ كاغذ: سپاهاني و فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 18گ (هامش 190-207)، 24 سطر (9/5×19/5)، اندازه: 17×25 سم [ف: 2338-11]
tazkere-ye šo‘arā-ye ‘arab
مؤلف از ابتداي ظهور اسلام وضعيت فرهنگي و ادبي جامعه عرب را تا دوره راويان بررسي کرده و در اين ميان شرح حال برخي از بزرگان شعرا را ذکر کرده است.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 747/2
آغاز: در آخريات جاهليت کار اعراب عموما بدويت و کارشان غارتگري مهاجمه جنگ جوئي و خشم و اين مسئله منحصر به طوايف بدوي نبود بلکه شهرنشين ها هم دارا بودند؛ انجام: در زمان بني عباس به واسطه احاديث روات و احاديث در روايت و سنت ادب در شعر و خطب فصيح
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: مقوا عطف تيماج زرشکي، 13گ، اندازه: 16×20 سم [ف: 387-1]
tazkere-ye šo‘arā-ye qadīm-e hend
راستكار، فخري، ق 14 شمسي
rāstkār, fa×rī (- 20c)
مولوي اقبال حسين در سال 1937 ميلادي كتابي درباره شعراي هند و فارسي از 670-421ق، نگاشته است كه اين كتاب را در ابتدا به عنوان تز درجه پی اچ دی (PhD) دانشكده پتنه نوشته است، سپس آن را گزين نموده و بدين صورت درآمده است. اين كتاب به زبان انگليسي بوده است كه در دانشگاه پنته به سال 1937 ميلادي چاپ شده است، سپس خانم فخري راستكار در سال 1342 شمسي آن را به فارسي ترجمه كرده است كه كتاب حاضر باشد.
مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 21458
خط: شكسته، نستعليق، كا: = مؤلف، تا: 1342ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: گالينگور قهوه اي با روكش كاغذ سپيد، 146گ، مختلف السطر، اندازه: 21/5×28 سم [ف: 1017-3]
tazkere-ye šo‘arā-ye qom = tazkerat-ol šo‘arā’-e qom
فيض قمي، علي اكبر بن محمد، ق 13 قمري
feyz-e qomī, ‘alī akbar ebn-e mohammad (- 19c)
تاريخ تأليف: 1277ق
شرح حال چهل و هفت تن از شعراء بنام قم را به شيوه ادبي به رشته تحرير درآورده و در مقدمه گويد كه قطب العرفاء حاج غلامرضا مشتاقعلي شاه او را بر اين كار تشويق نموده است. نام شعراء آن گونه كه در مقدمه آمده چنين است: اخگر رشيد خان مستوفي بيگدلي، ارسطو، اسحاق خان سر تيب، آشوب ميرزا
حسين، ارباب محمد تقي بيك، ابوالقاسم بيك، تذرو ملا محمد، جنان ميرزا محمود، جاهد ميرزا محمد باقر طبيب، جدا سيد آقا جان، جاويد ميرزا علي رضا، حصاري حاج محمد صادق خان بيگدلي، حيرت ملا محمد، حكيم ميرزا علي محمد، حسن معمار، درويش ابوالفتح ميرزا، رياض ميرزا احمد، رضوان ملا عباس كهكي، سيد عبدالمجيد، شوكت مقصود علي بيك، شاهين ميرزا محمد ابراهيم، شوكت حبيب الله خان، شرر حسينعلي بيك بيگدلي، شكيب ميرزا مهدي منشي، شكوه آقا حسين، شاطر نور محمد، شيخ محمد رضا خادم، شاطر عباس، شيخ حسن استاد، صفا ميرزا جواد كهكي، صفي ميرزا خان لرخان، عزلت جهانگير ميرزا، غافل رضا قلي خان، غارت ميرزا بزرگ؛ فاضل شاه ميرزا، فكار كرم علي خان، قرغي حاج علي محمد متولي، قدرت آقا سيد علي، كوثر ميرزا عبدالكريم، مرشد عباسقلي بيك، ميرزا مهدي خان اعتضاد الدوله، مستوفي ميرزا ابوالقاسم، منظر ملا جعفر ارسي دوز، وفا ميرزا آقا، هاله آقا سيد محمود علاقه بند، هما ميرزا صادق مروي وقايع نگار، فيض ميرزا علي اكبر (مؤلف كتاب).
[فهرستواره منزوي 1882/3]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 145
آغاز: ستايشي افزون از حوصله شماره و برون از تعداد ستاره نياز بارگاه جلال خداونديست كه زبان را بيان داد؛ انجام: اين مقدار از حالات شعراي نامدار آن قدريست كه خيال نگاشتن داشتم بحمد الله تعالي پيش از گذشتن اين عمر بپايان رسيد.
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: 1277ق؛ روي برگ اول گلي است از عمل علي رضوي فرزند آقاي سيد حسين مجتهد قمي، اشعاري است از جلال الدين بن آقا حسن كهلي كه به خط خودش به تاريخ 1308 نوشته، و روي برگ دوم اشعاري است از آقا علي ولد سيد عبدالله مجتهد به خط خودش، و پشت برگ دوم اشعاري است از ابوالقاسم بن محمد رضوي به خط خودش، نوشته
حسن بن عزيز رضوي قمي به تاريخ چهارم ذيقعده 1316؛ تملك: محمد بن علي اكبر به تاريخ 1313؛ مهر «يا محمد» (بيضی)؛ جلد: تيماج قرمز، 218گ، مختلف السطر، اندازه: 16/5×20/6 سم [ف: 163-1]
tazkere-ye šo‘arā-ye kermānšāh
سالكي، علي، 1285 شمسي
sālekī, ‘alī (1906 -)
اهدا به: عباسقلي خان سپهر
تاريخ تأليف: 1318ق
عباسقلي خان سپهر بنا داشت كه تذكر هاي به نام «تذكره ناصری» مشتمل بر شرح حال و اشعار شعراي عصر ناصرالدين شاه قاجار تأليف نمايد. بنابراين از صاحبان فضل در شهرهاي مختلف درخواست نمود كه شرح حال و اشعار شاعران شهر خود را تنظيم نموده و براي وي ارسال دارند. از جمله افرادي كه عباسقلي خان از آن ها درخواست شرح حال شعرا را نموده، سالك كرمانشاهي مي باشد كه از شعراي كرمانشاه بوده است. سالك نيز در پاسخ وي كتاب حاضر را در شرح حال شعراي كرمانشاهي هم عصر خويش تأليف نموده است. در اين تذكره اغلب شعرا شرح حال و اشعار خويش را به خط خود درج نموده اند. اسامي شعرايي كه شرح حال و اشعارشان در اين تذكره آمده عبارتند از. 1. شهاب الدين محمد بن مرحوم موسي العراقي؛ 2. لقاء موسي بن محمد جعفرخان مافي قزوينهي؛ 3. رضوان، ميرزا نصرالله؛ 4. عطا ، ميرزا حسين خان فرزند ميرزا حسن خان نايب الحكومه كرمانشاهان؛ 5. شباب كرمانشاهي، آقا محمد جواد بن محمد صالح مقلب به نظام العلماء؛ 6. سروري، كربلائي علي بن محمد باقر نهاوندي الاصل كرمانشاهاني؛ 7. ميرزا ابراهيم حيرت ملقب به اقبال بن حسين خان به نقل از تذكره همايوني مرحوم سلطاني.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7386
آغاز: شهاب الدين اسمش محمد بن مرحوم موسي العراقي مخاطب شيخ اشراق لازالت شموس فضايله، همانا اين شخص نبيل جليل مجرب مهذب را تمامت مكارم اخلاق يزدان پاك در هيكل شريف و عنصر لطيف به وديعت نهاده؛ انجام: گفتم كه مهر و ماه تو را گفت مهر ** عقل گفتا مهم غلام بود مهر چاكر است/ گفتم كه خورد چشم سياه تو خون خلق ** گفتا چند كينه كه مست است و كافر است
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ تملك: عباسقلي سپهر كه كتاب از طرف ميرزا سالك به وي اهدا شده به تاريخ 1318؛ جلد: تيماج قرمز، 115گ، 14 سطر، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: 370-25]
tazkere-ye šo‘arā-ye kermānšāh
شاكر كرمانشاهي، باقر بن علي محمد، - 1391 قمري
šāker-e kermānšāhī, bāqer ebn-e ‘alī mohammad (-1971)
شرح حال گروهي از شاعران كرمانشاه با عكس و نمونه اي از اشعار آنان و تاريخ انجمن هاي ادبي و مطبوعات آن شهر، در سه بخش (تاريخچه شعراء، تاريخچه انجمن ها، تاريخچه مطبوعات)، داراي مقدمه اي گسترده از استاد كيوان سميعي به تاريخ سه شنبه يازدهم آذر ماه 1337ش.
مشهد؛ ميبدي؛ شماره نسخه: 358
بي كا، تا: 1378ق؛ نسخه چاپ سربي است كه به سال 1378ق
چاپ شده با حواشي سودمند از استاد هادي ارفع كرمانشاهي و به خط وي؛ جلد: گالينگور سبز، 104گ، 23 سطر، اندازه: 16×24 سم [شخصی ف: 64-2]
tazkere-ye šo‘arā-ye mo‘āser
تاريخ تأليف: 1328ش
شرح حال مختصر و نمونه شعر 47 تن از شعراي معاصر ايران است كه عكس اكثر آن ها در هر برگ الصاق شده است و وسيله انجمن ادبي فرهنگستان ايران در سال 1328 شمسي ساخته شده است.
مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 21398
بي كا، بي تا؛ نسخه ماشين شده است با نمونه هاي دستنوسي و 37 قطعه عكس از شعراي مورد بحث، عكس هاي موجود متعلق اند به آقايان حسين سميعي، احمد اشتري، سيد علي نور بخش آزاد، دكتر محمود افشار، اميري فيروزكوهي، ابراهيم باستاني پاريزي، ملك الشعراي بهار، عبدالرحمان پارسا، پروين دولت آبادي، پژمان بختياري، ابوالقاسم حالت، دانش بزرگ نيا، ذكائي، كاظم رجوي، دكتر رسا، رشيد ياسمي، رهي معيري، ريحان حسن سميعي، احمد سهيلي خوانساري، شعله، محمد عنقا، غيرت كرمانشاهي، فرات، محمود فرخ، علي اشتري، قلزم، گلچين
معاني، گلشن آزاد، مؤيد ثابتي، نسيم، محمد علي ناصح، نصرت، نظام وفا، عبدالوهاب نورائي وصال، علامه وحيد، هشيار؛ جلد: مشمع آبي، 184گ، اندازه: 22×28 سم [ف: 1017-3]
tazkerat-oš šo‘arā-ye mowlānā qāyelī
شيخ زاده فايض نيمرداني، ق 10 قمري
šey×-zāde fāyez-e nīmardānī (- 16c)
از نام و نشان مؤلف اين تذكره كه خود را به نام «قايلي» خوانده اطلاع درستي به دست نيامد. مدون تذكره اشعار 70 تن از شعرا را بدون ذكر شرح حال و مشخصات ديگر در اين رساله گردآوري كرده و از بعضي يك بيت و از برخي دو بيت بيش تر شعر نياورده است. نخستين شاعري كه شعرش در اين تذكره ثبت است مير همايون اسفرايني است و اين بيت از اوست: به زنجيرم چو كرد از بي قرار دلستان من ** دل زنجير شد سوراخ سوراخ از فغان من. آخرين شاعري كه شعرش را نوشته خواجه كمال الدين حسن بن خواجه نظام الملك است و از اوست: تيغي است آبدار زبان در دهان ما ** خود را نگاه دار زتيغ زبان ما. (طاهري شهاب)
ساري؛ طاهري شهاب؛ شماره نسخه: 224/2
آغاز: اين تذكره ايست كه عزيزي مسمي به مولانا قايلي جمع نموده، چون كاتب از مسكن و مقام عزيزان آينده اطلاع نداشت در تفصيل حال ايشان چيزي مرقوم نشد
كاتب = مؤلف، بي تا؛ در پايان كتاب «بقية النقية» نوشته شده؛ 4ص، 28 سطر 15×24 سم [نشریه: 632-6]
tazkere-ye šūštar = tārī×-e šūštar = šūštarīye
جزايري، عبدالله بن نورالدين، 1112-1173 قمري
jazāyerī, ‘abd-ol-lāh ebn-e nūr-od-dīn (1701-1760)
تاريخ تأليف: 1167ق
کتابي متوسط در تاريخ و جغرافياي شهر شوشتر که در يک «مقدمه» و چهل و چهار «فصل» (صاحب الذريعه [در ذيل عنوان تاريخ تستر] نوشته اند نسخه اي از اين كتاب را در خاندان مؤلف ديده اند داراي چهل و هشت فصل) تنظيم شده است: مقدمه در بناي شهر شوشتر؛ 1. بناي رودخانه شادروان؛ 2. وصف شادروان؛ 3. مساجد و بقاع؛ 4. مزارات؛ 5. بقاع الخير صحراي شوشتر؛... 13. سلاطين و حکام شوشتر از 932-1042ق؛... 19. حكام شوشتر از 1016 ق تا 1129؛... 23. عزل شاه طهماسب و هرج و مرج سال 1144ق؛ 24. در حکايات عجيبه درويش. اين كتاب علاوه بر اين كه تاريخ شوشتر است سرگذشت و فهرست مؤلفات سيد نعمة الله و خاندان جزائري و طرفي از تاريخ صفويه نيز هست مؤلف در فصل 18 (17 چاپي) سرگذشت و فهرست مؤلفات خود را آورده است.
آغاز: الحمد لله رب العالمين... آورده اند كه در قضيه طوفان نوح كه عالم غرقاب و معموره زمين خراب و جمهور بني آدم آواره ديار عدم گرديدند
انجام: و چون مرا سبب توبه و خدا پرستي خود دانست شرائط تسليم و ارادت بجاي آورد و الله يعلم
چاپ: كلكته، با پيشگفتار انگليسي، 1343ق، 103+11ص؛ تهران، با پيشگفتار سيد محمد جزايري چاپ افست؛ تهران، انتشارات صدر، 1317ش؛ به تصحيح خان بهادر مولي بخش و هدايت حسين، انجمن آسيايي بنگال، 1924 م (1343ق)
[مشار فارسي 1153/1؛ فهرستواره منزوی 925/2؛ الذريعة 243/3؛ نسخه هاي منزوی 4289/6؛ تاريخ تذكره هاي فارسي 580/2؛ دنا 1077/2 (19 نسخه)]
خط: نستعليق، بي كا، تا: 17 ربيع الاول تا 1 رمضان 1192ق؛ از روي خط مؤلف، محشي، ديباچه اي در نسخه نيست؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج مشكي، 62گ، 20 سطر (11×16)، اندازه: 15×22 سم [ف: 2751-12]
آغاز و انجام: برابر؛ و «قد فرغت من كتابت هذا الكتاب المسمي بتذكرة الشوشترية في عصر يوم الخميس ستة و عشرون من شهر ربيع الثاني سنه 1225 بيد الحقير المحتاج الي الله الغني اسدالله بن المرحوم طيب الموسوي طاب ثراه. گر بهم بر زده بيني خط من عيب مكن ** كه مرا محنت ايام بهم بر زده است/ غريق رحمت يزدان كسي باد ** كه كاتب را بالحمدي كند ياد/ اين نوشتم تا بماند يادگار ** من نمانم خط بماند روزگار»
خط: نسخ، كا: اسدالله بن طيب موسوي، تا: 1225ق؛ يادداشت شهر ذيقعده 1225، يادداشت مرحوم نخجواني واقف محترم؛ واقف: نخجواني، جلد: چرمي مقوا، 304گ، 15 سطر اندازه: 14/5×20/5 [ف: 237-1]
خط: نسخ، كا: ابوالحسن بن محمد حسن بن ابوالحسن بن عبدالله موسوي، تا: جمعه 3 رجب 1228ق؛ از روي نسخه اصل مؤلف و او نواده مؤلف و دارنده نسخه بوده در ربيع الثاني 1228؛ كاغذ: فرنگي، جلد: روغني در زمينه مشكي با گل و بوته، 215ص (1-215)، 17 سطر (8/5×15/5)، اندازه: 15×21 سم [ف: 1346-9]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: سيد محمد بن محمد هادي، تا: غره جمادي الثانی 1233ق؛ از روي نسخه اي كه به سال 1200 نوشته شده بود، دو بيت شعر به خط سيد ضياء الدين هاشمي به تاريخ 15 شهريور 1309ش؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قرمز، 99گ، 17 سطر، اندازه: 20/5× 14/5 سم [ف: 342-2]
خط: نسخ، بي كا، تا: 1249ق [نشريه: 7-245]
آغاز: بسمله فصل اول آورده اند كه در قضيه توفان نوح كه عالم غرق آب و معموره زمين خراب؛ انجام: برابر
خط: نسخ خوب، كا: احمد بن ملا محمد تقي دارابي الاصل شهره به شيرازي، تا: شنبه 9 ذيقعده 1275ق، جا: نجف اشرف؛ تملك: «محمد جزائري»؛ كاغذ: فرنگي حنايي، جلد: مقوايي روكش كاغذ زرشكي، 105گ (2پ- 106ر)، 19 سطر (8/5×17/5)، اندازه: 15×26/5 سم [ف: 143]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: عبدالوهاب، تا: 6 ربيع الاول 1295ق، به دستور امير اسد الله؛ جلد: تيماج قهوه اي، 170گ، 14 سطر، اندازه: 15×26/5 سم [ف: 143]
آغاز: برابر انجام: و حاذقي بلطايف الحيل يكي از آن ها از ممر حلق او بيرون آورده او را اخبار نمود كه اين مرض علاج پذير نيست و الله يعلم
خط: شكسته نستعليق، كا: محمد نظري، تا: 2 ذيقعده 1306ق، جا: شوشتر، حسب الامر بندگان آقاي سعدالملك؛ جلد: تيماج قهوه اي، 237ص، 14 سطر، اندازه: 13/7×20 سم [ف: 15-45]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: 1309ق، جا: شايد شوشتر؛ اهدايی: امير شهاب الملك؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قرمز، 89گ، 22 سطر، اندازه: 165×230 سم [ف: 237-6]
آغاز و انجام: برابر
نسخه حاضر چهل و پنج فصل (يك فصل بيش از چاپي) دارد اما زياده بر نسخه چاپي مطلب ندارد بلكه قسمتي از فصل 6 (از جمله مزارات قديمه...) با عنوان فصل 7 جدا شده و در نتيجه شماره
ديگر فصول نيز به دنبال آن آمده؛ خط: نستعليق، كا: اسدالله آصفي شوشتري، تا: 1317ق؛ كاغذ: فرنگي تيره نازك آهاردار، جلد: تيماج سرخ، 186ص، 19 سطر، اندازه: 14/5×22/5 سم [ف: 92-17]
خط: نستعليق، كا: عبدالمجيد اسدي كاظمي، تا: ربيع الثاني 1322ق، جا: لندن، نويسانده عبدالحسين كاشاني براي اليس در ربيع الثاني 1322 جولاي 1904؛ از روي نسخه اي كه مستر سامن كاپيتان صاحب دستور داده بود تا محمد حسن محرر Salmon پسر آقا محمد رضا پسر آقا حبيب الله وزير شوشتري در 25 شوال 1313 از روي نسخه آقا شيخ محمد علي آن را نوشته است اين نسخه اخير را هم سامن هنگامي كه به شوشتر آمده بود از آن شيخ
محمد علي گرفته و خواسته بود كه از روي آن برايش بنويسند؛ كاغذ: فرنگي، جلد: گالينگور زركوب، 124گ، 12 سطر (11×19)، اندازه: 18×26 سم [ف: 4200-15]
خط: نسخ، كا: علي اكبر بن عبدالوهاب الموسوي بن احمد بن محمد بن طبيب بن محمد بن نورالدين بن نعمة الله جزايري، تا: 5 ذيحجه 134ق؛ كاغذ: کاغذ فرنگي، جلد: رويه کاغذ، 152گ، 16 سطر، اندازه: 14/8×21/5 سم [ف: 122-2]
آغاز: هميشه عجم غالب و حاكم و عرب رعيت و زير دست بوده، اكنون كه به بركت اسلام حق تعالي با شما است، غلبه شما به آن سبب است نه به قوت اين سپاه... فصل ششم: در بعضي كتب تواريخ از ابوموسي اشعري منقول است؛ انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: عبدالله موسوي اشتهاردي، تا: 1358ق؛ افتادگي: آغاز؛ مصحح با عبارت «بلغ قبالاً، تمام شد مقابله، تصحيح اين كتاب مبارك از روي نسخه مصححه در شب چهارشنبه، سوم ربيع الثاني سنه، 1360 ه و أنا الاحقر ابن الحسين، عليمحمد الدزفولي و بلغ قبالاً 5 ذي الحجه 1358»؛ كاغذ: فرنگي
خط دار دفتري، 169گ (9ر-177پ)، 17 سطر، اندازه: 10/5×15/5 سم [ف: 15-33]
آغاز: برابر؛ انجام: هرمزان گفت سابقا كه عرب و عجم با يك ديگر محاربه مي نمودند و خداي تعالي با هيچيك از ايشان نبود زيرا كه همه كافر بودند هميشه.
خط: نستعليق، كا: شيخ حسن قزويني خوشنويس، تا: جمادي الثاني 1366ق؛ افتادگي: انجام (برگ پاياني)؛ مصحح، محشي؛ كاغذ: خط دار دفتري، 9گ (1ب-9ب)، 17 سطر، اندازه: 10/5×15/5 سم [ف: 342-33]
آغاز: تذكره شوشتر بسمله الحمدلله رب العالمين؛ انجام: ز نظم قاصر اين احقر نام بود... حكايت عجيبه درويش
خط: نسخ، كا: سيد كاظم جزائري، تا: 1372ق، جا: تهران [الفبائي ف: 121]
آغاز و انجام: برابر
خط:نسخ،كا:محمد كاظم بن احمد،تا: محرم 1385ق؛ واقف: سيد كاظم شوشتري، تير 1344؛ كاغذ: فرنگي خط دار شكري، جلد: ميشن قهوه اي، 133گ، 15 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 599-5]
خط: نسخ، كا: علي بن محمد بن نورالدين بن نعمت الله بن عبدالله موسوي جزائري شوشتري، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوا عطف ميشن، 4گ (97پ-200ر)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 15×20 سم [ف: 536-8]
آغاز: عنوان و بسمله. شوشتر: صاحب معجم البلدان گويد كه آنديار در اين زمان اعظم مدينه است در خوزستان؛ انجام: فصل مر: در اين سنوات انقلاب كه معاقد دول انحلال و اوضاع
نسخه ما فصل چهل و چهارم را ندارد ولي كاتب «ملخصي از احوال شوشتر و مختصري از چگونگي آن بلد خجسته منظر كه قاضي نورالله شوشتري عليه الرحمه در مجالس المؤمنين خود ذكر فرموده اند» در 13 صفحه به اول كتاب افزوده است؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ واقف: خان بابا مشار، ارديبهشت 1346؛ كاغذ: الوان، جلد: تيماج خرمايي عطف مشكي، 134گ، 14 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف: 25-9]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد كاظم موسوي جزايري، تا: ذيقعده 1384ق = اسفند 1343ش، جا: قم؛ جلد: تيماج زرشکي، 13گ، 16 سطر، اندازه: 18×23 سم [ف: 390-1]
بي كا، بي تا، خريداري از روح الله چراغي [رايانه]
’tazkerat-oš šohadā
كاشاني، حبيب الله، ق 14 قمري
kāšānī, habīb-ol-lāh (- 20c)
تاريخ تأليف: 1306ق
كتابي است در مقتل امام حسين (علیه السلام) مرتب بر دوازده «مجلس» و هر مجلس مرتب بر چند «فصل» است.
[دنا 1077/2]
مشهد؛ شيخ علي حيدر؛ شماره نسخه: 1234
آغاز: نحمدك اللهم يا من جعل محبة الحسين عليه السلام من اعظم اركان الاسلام؛ انجام: هدف طعن و لعن گرديدند ** دشمني ها بمصطفي كردند
خط: نسخ، كا: سيد مهدي لاجوردي حسيني، بي تا؛ از روي نسخه اصل، در برگ اول نوشته اي است به خط سيد مهدي لاجوردي حسيني كه مي گويد دو نسخه از اين كتاب در كاشان است: نسخه اصل نزد آية الله مدني و نسخه ديگر نزد فرزند مؤلف؛ جلد: معمولي، 346گ، 20 سطر، اندازه: 17/5×22 سم [مؤید: 199-3]
’tazkerat-oš šohadā
بخارائي، محمد حسين بن محمد باقي
bo×ārā’ī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad bāqī
كتابي در پيروي از «روضة الشهدا»ی كاشفي نگاشته شده، در یک «مقدمه» و ده «مجلس» و یک «خاتمه» با سر بند های «القصه» كه برخي از مطالبش به «قصه» نيز مي ماند: مجلس 1. واقعات وفات سيد المرسلين؛ 2. خلافت ابوبكر تا وفات، و زندگي نامه حضرت فاطمه (علیها السلام) از ولادت تا مرگ؛ 3. خلافت عمر تا مرگ؛ 4. عثمان؛ 5. اميرالمؤمنين از ولادت تا شهادت؛ 6. امام حسن (علیه السلام)؛ 7. امام حسين و مسلم بن عقيل و پسران او؛ 8. رفتن امام حسين به كربلا؛ 9. شهادت فرزندان و ياران ايشان؛ 10. شهادت امام حسين (علیه السلام). (احمد منزوي)
آغاز: الحمد لله و سلام علي عباده الذين اصطفي... اما بعد چنين گويد بنده گنهكار... محمد حسين بن محمد باقي بخارائي
[دنا 1077/2؛ فهرستواره منزوي 1584/3]
قم؛ معصوميه؛ شماره نسخه:- 6165
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 11؛ افتادگي: انجام؛ از اوست: قصص حسيني كه نسخه اي از آن مورخ 1267 در فهرست تاشكند (30:4 ش 2840) وصف شده؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج سرخ، 123گ، 17 سطر، قطع: وزيري [ف: 87]
tazkerat-ol šohadā’ = maqtal
شامل مجالس متعددي در بيان شرح مصايب خاندان پيامبر (صلی الله علیه و آله)، خصوصاً جريان عاشورا و شهادت حضرت ابي عبدالله الحسين و ياران و برادران و فرزندان آن حضرت.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 34760
آغاز: نهايت اوسن هي: جد هوتي هون آه كيا؛ انجام: بان سي كي برد... الهي اس...
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ اهدايی: رهبر، ارديبهشت 1386؛ كاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: ميشن قهوه اي سير، 152گ، 15 سطر، اندازه: 19×21/5 سم [اهدائی رهبر: 2اخبار 190-1]
tazkere-ye šahlā = šabestān
مدرسي يزدي، محمد علي بن عبدالوهاب
modarresī yazdī, mohammad ‘alī ebn-e ‘abd-ol-vahhāb
تاريخ تأليف: آغاز 1274ق و انجام 1277ق
تذكره عمومي است، به گونه اي دنباله «آتشكده آذر» است. بخش بندي آن در ديباچه چنين است: دو «هنگامه» هنگامه 1. در يک «انجمن» و يک «خلوتخانه»: انجمن در ذكر مجملي از احوال و اقوال پادشاهان از قاجار و زند، سپس دو «مجمع»: 1) سرايندگان پس از آتشكده تا به امروز، 2) سرايندگان هندوستان. خلوتخانه: سرايندگان زن؛ هنگامه 2. در دو «ايوان»: 1) سرايندگان گذشته، گرچه هدف همروزگاران است، 2) همروزگاران اين شهر (يزد). ترتيب نامه ها بر حسب الفبائي است.
[دنا 1077/2؛ فهرستواره منزوي 1873/3 و 1921/3]
يزد؛ وزيري؛ شماره نسخه: 2702
آغاز: بسمله، جلوه كن تا كه ز آذر بود آتشكده را داغ ها بر جگر از شمع شبستان كسي؛ انجام: رقم زد از پي تاريخ فوت او شهلا ** ز جور و كينه چر خ آمدي هلاك هلاك
خط: نستعليق تحريري، بي كا، بي تا؛ در برگ 105 خط جيحون يزدي ديده مي شود؛ كاغذ: مختلف، جلد: مقوايي با تيماج عنابي، 214گ، 21 سطر (12×20/5)، اندازه: 18×28 سم [ف: 4-1396]
tazkerat-oš šahavāt fī tabserat-el lazzāt
طبيب گيلاني، محمد، ق 10 قمري
tabīb-e gīlānī, mohammad (- 16c)
تاريخ تأليف: 984 ق؛ محل تأليف: مكه و مدينه
كتاب در زمان سلطان مراد خان ابن السلطان سليم خان بن السلطان سليمان خان در مكه شروع به تأليف و در مدينه خاتمه يافته است. در يك «مقدمه» هفت «مقاله» و یک »خاتمه«: مقدمه در ترغيب نكاح عقلا و سمعاً و طباً و آن مشتمل بر هفت «تذكره» است؛ مقاله 1. تشريح آلت توالد و تناسل و محل تولد مني؛ 2. بيان كسي كه ابتداء جماع كرد؛ 3. اختيار زمان از غلمان؛ 4. اختيار اوقات مباشرت زنان؛ 5. سبب ذكور و اناث و خنثي و عقيم و ابنه و غيره؛ 6. بيان احوال كرده و وضع تركيب او و احوال مثانه؛ 7. مفردات و مركبات در اغذيه و اشربه و معاجين و جوارش؛ خاتمه در ذكر لطائف و ظرائف چند كه مربوط به زنان است.
[دنا 1077/2]
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 1931
آغاز: در جنب و يا در قرب و حدة پوشيده نماند كه اكثر مفسران اين آيت؛ انجام: چندان جرح و تباهي در آن نيست ابتداء اين رساله در مكه مشرفه و اتمام آن در مدينه منوره واقع شده در سنه سبع و ثمانين و تسمعائه هجريه
خط: نسخ، كا: محمد بن احمد مغربي مكي، تا: 994ق؛ افتادگي: آغاز؛ كاغذ: دولت آبادي، جلد: تيماج ماشي، 170گ، 27 سطر (6/5×15/5)، اندازه: 12/5×23 سم [ف: 4-390]
tazkere-ye šey× safī-yed-dīn-e ardabīlī
صفي الدين اردبيلي، اسحاق بن جبرئيل، 650-735 قمري
safī-od-dīn ardabīlī, eshāq ebn-e jebre’īl (1253-1335)
كتابي است در تصوف و شامل پاسخ هاي شيخ صفي الدين اردبيلي (- 735 ق) (جد پادشاهان سلسله صفويه) به پرسش هايي كه بعضي از اصحاب او در مورد بعضي از آيات قرآني و احاديث نبوي كرده اند. مبتني بر تفسير عرفاني آيات و احاديث مذكور و مشحون از حكايات و مذيل به شجره نامه شاه طهماسب صفوي و همچون اسرار التوحيد تحريري است از تقريرات شيخ، كه به وسيله يكي از مريدان او در زمان شاه طهماسب در قرن دهم هجري جمع آوري شده است. (اردلان)
مشتمل بر يك »مقدمه« و بيست و هفت »فصل« در ذكر احوالات و كرامات شيخ صفي الدين اردبيلي و بيان حسب و نسب جد اعلاي سلسله صفويه مي باشد.
[دنا 1078/2]
آغاز: بسمله. شكر و سپاس بيحد اول پادشاه لر پادشاهينه اولسون كه انواع كايناتي خلق ايتدي؛ انجام: حضور بنده قويه وانلرنك
مرادين ديره مرادي الله اوله.
اين نسخه باب چهارم تذكره شيخ صفي الدين و شامل شش «فصل»: 1. تفسير عرفاني آيات قرآن كه از شيخ سؤال شده است، 2. تفسير عرفاني احاديث نبوي كه از شيخ سؤال شده است، 3. تحقيقات حالات انسان، 4. تحقيقات اشعار مشايخ، 5. نصايح، 6 در بيان كلمات شيخ صدرالدين صفوي؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ واقف: نادرشاه افشار، 1145ق؛ كاغذ: شكري آهار مهره، جلد: پارچه اي زرد خردلي، 139گ، 14 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 60-1]
آغاز: سلطان الاولياء و المحققين. هر نامه كانونك اولي بسم الله دور ** رحمن رحيم انونك ايلن همره دور... اما بعد دو قوز قيرق دو قوزبيل آخر الزمان پيغامبر بنولك صلي الله عليه و آله و سلم هجر تندن كيچميليش شاه عالم پناه اعني اعلي حضرت... السلطان ابن... الخاقان ابن الخاقان ابن الخاقان عضدالسلطنة القاهره... ابوالمظفر سلطان شاه طهماسب ابن السلطان المطاع سلطان شاه اسمعيل نورالله مضجعه ابن سلطان المحققين مرشد السالكين سلطان شيخ حيدر قدس الله روحه... فقير لارونك بنده سي و درويش لارونك اياغي تو پراغي محمد الكاتب يعرف بنشاطي شيراز از ونك شهرنده پربوجاغده اونوروب تمام اوقاتيني درويش ليك ايلن طاعت ايله عبادتينه كيچورور و صلوات خمسه دن صونكره حضرت شاه عالم پناه مونك دعا سينه كم طاعتي جميع خلايقه واجب... الي آخر؛ انجام: حكايت بيره اسحق ايله ادريس... و السلام علي من اتبع الهدي.
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ مجدول، مذهب، چهار كتيبه ترنجي شكل مذهب مرصع، در ترنج تزئيني زمينه طلائي نام فتحعليشاه قاجار مرقوم است؛ مهر: ناصرالدين شاه، عبدالوهاب الموسوي، محمد رضا الحسيني، حسين بن هدايت الله؛ كاغذ: بخارائي، جلد: مقواي روكش چرم مشكي منقش و مذهب بسيار عالي، 954ص، 19 سطر، اندازه: 20×31 سم [ف: 271-7]
تذكره شيخ قاسم سليماني قادري- سيرت و مناقب شيخ قاسم سليماني قادري
tazkerat-os sālehīn
قزويني، نصير بن حسين، ق 11 قمري
qazvīnī, nasīr ebn-e hoseyn (- 17c)
رساله مفصلي است در بيان اعمال مندوبه و آداب محموده که از مأخذ جمع آوري و در يک »مقدمه« و دوازده «باب» و یک «خاتمه» جمع آوري و تنظيم نموده است. او در مقدمه نمازها و تعقيبات را آورده و سپس اعمال ماه هاي سال را به ترتيب از رجب تا آخر براي هر ماه يک باب بيان نموده و در خاتمه زيارات ائمه و مناجات هايي از ائمه ذکر نموده است.
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 5330-26/210
آغاز: بسمله گران مايه گوهري که پيرايه گوش تواند بود و بلند پايه جوهري که حيله جمال ارباب کمال توان نمود حمد... اما بعد مي گويد... اين مختصريست دربيان اعمال مندوبه و آداب محموده؛ انجام: شکراً لک في کل مساء و صباحٍ من عندک فتح کل باب فتوح، افتح لي ابواب فتوح فتاحٍ
خط: نسخ و نستعليق، كا: علي عسكر قزويني، تا: جمعه 23 ربيع الثاني 1085ق؛ جلد: تيماج مشکي با ترنج، 236گ، 15 سطر، اندازه: 9×10 سم [ف: 824-2]
tazkere-ye sadr-e a‘zamī
دانش تفرشي، محمد تقي بن حسين، 1250؟-1326 شمسي
(1947-1871) dāneš-e tafrešī, mohammad taqī ebn-e hoseyn
تاريخ تأليف: 1315ق
زندگي نامه شعرايي است كه ميرزا علي اصغر اتابك را ستوده اند. در مقدمه از ناصر الدين شاه (1275-1325ق) هم ياد شده است. در آن از اين شعرا ياد و اشعارشان نقل شده است: 1. شاهزاده معتمد الدوله، با زندگي خود نوشت او؛ 2. شاهزاده يمين السلطان، فقط نامش را نوشته اند؛ 3. شيخ الرئيس، فقط نامش را نوشته اند؛ 4. رفعة الدوله نصرالله ميرزا بن محمد تقي بن محمد شاه غازي؛ 5. خسروي دولتشاهي، بدون شرح حال؛ 6. رضوان شمس الشعراء، بدون شرح حال؛ 7. شمس الشعراء، بدون شرح حال؛ 8. خسرو كياني، به دو تن شرح حال؛ 9. آجودان باشي، ميرزا اسمعيل خان بن علي اكبر خان آجودان باشي توپخانه؛ 10. امير الشعراء اميري، صادق بن حسين؛ 11. اديب، ميرزا غلامحسين خان مستوفي ديوان بن مهدي بن علي زندي فارسي؛ 12. اديب شيباني، سفيد مانده است؛ 13. ايزدي، بدون شرح حال؛ 14. اورنگ بن فرهنگ بن وصال، بدون شرح حال؛ 15. امين تستري، سفيد مانده است؛ 16. اميني، سفيد مانده است؛ 17. الهامي، بدون شرح حال؛ 18. امين الشعراء، سفيد مانده است؛ 19. شرف لامعالي بقا، محمد بن محمد صادق موسوي؛ 20. بهجت، اسكندر بن محمد قاجار؛ 21. پرويز گروسي، سفيد مانده است؛ 22. تجلي، سفيد مانده است؛ 23. ثريا محد الادبا حسين بن تقي بن علي محمد بن آقاسي هروي؛ 24. جلوه، بدون شرح حال؛ 26. جيحون تاج الشعراء، بدون شرح حال؛ 27. جاويد، بدون شرح حال؛ 28. جلال الشعراء، بدون شرح حال؛ 29. حضوري، بدون شرح حال؛ 30. خجسته نديم باشي، بدون شرح حال؛ 31. ذره، بدون شرح حال؛ 32. رحمت بن حكيم بن
وصال، بدون شرح حال؛ 33. روشن، بدون شرح حال؛ 34. رفعت، سفيد مانده است؛ 35. رضواني، بدون شرح حال؛ 36. سپهر، عباسقلي خان سپهر مستوفي پسر لسان الملك؛ 37. سالك، بدون شرح حال؛ 38. سرائي امير الشعراء، بدون شرح حال؛ 39. سها، بدون شرح حال؛ 40. سلطاني، حسين قلي خان بن مصطفي قلي خان ديوان بيگي زاده كرمانشهاني؛ 41. سالك، الله دوست بن مراد بن ابي تراب حبيبي اسدي؛ 42. سيف الادب، بدون شرح حال؛ 43. سيف الادب، بدون شرح حال؛ 44. سروش، سفيد مانده است؛ 45. شيباني، فتح الله ب محمد كاظم كاشاني؛ 56. صدر الافاضل، بدون شرح حال؛ 57. صدو حكمت، بدون شرح حال؛ 58. محمد صادق خان، بدون شرح حال؛ 59. صبوري، محمد كاظم آزاده بن محمد باقر كاشاني؛ 60. طلوعي قوام الشعراء، بدون شرح حال؛ 61. طرب، بدون شرح حال؛ 62. طلوعي، غلامحسين بن فتح الله فارسي؛ 63. طوسي، سفيد مانده است؛ 64. ظفر فخر الشعراء، بدون شرح حال؛ 65. ظهوري، بدون شرح حال؛ 66. آقا ميرزا سيد علي حايري، با زندگي خود نوشت او؛ 67. عنقا، ابوالفضل بن علي طالقاني؛ 69. عندليب، سفيد مانده است؛ 70. فروغي، ميرزا محمد حسين خان ذكاءالملك؛ 71. فرهنگ بن وصال، بدون شرح حال؛ 72. قهرمان، بدون شرح حال؛ 73. كوثر، سفيد مانده است؛ 74. گلشن، بدون شرح حال؛ 75. كمالي، بدون شرح حال؛ 76. لسان الملك، ميرزا هدايت الله مستوفي پسر محمد تقي سپهر كاشاني؛ 77. مظلوم كرمانشهاني، بدون شرح حال؛ 78. مشتاق سمناني، سفيد مانده است؛ 79. مشتري، سفيد مانده است؛ 80. محيط، سفيد مانده است؛ 81. حاجي ميرزا مهدي حكيم، بدون شرح حال؛ 82. محمود خان ملك الشعراء، بدون شرح حال؛ 83. منصور علي ميرزا قلي خان ، سفيد مانده است؛ 84. ملك الكلام، بدون شرح حال؛ 85. مشتاقي، بدون شرح حال؛ 86. منشي، بدون شرح حال؛ 87. مجرم، سفيد مانده است؛ 88. نصرت، بدون شرح حال؛ 89. نظام، سفيد مانده است؛ 90. ناصح، سفيد مانده است؛ 91. ناظم، بدون شرح حال؛ 92. نثار، بدون شرح حال؛ 93. نزهت، بدون شرح حال؛ 94. نير الشعراء، بدون شرح حال؛ 95. ناصر اديب ديلمي، بدون شرح حال؛ 96. ناطق، سفيد مانده است؛ 97. حضرت واحد، بدون شرح حال؛ 98. والي، بدون شرح حال؛ 99. وثوق الدوله ، بدون شرح حال؛ 100. وفا، سفيد مانده؛ 101. وصاف، سفيد مانده؛ 102. همت بن وقار بن وصال، بدون شرح حال؛ 103. و اشعار مؤلف.
در پايان قطعه اي در تاريخ تأليف كتاب از مؤلف آمده كه مانده تاريخ آن (1315ق) چنين آمده است: اين فخر خود بس است كه اين نغزنامه را ** تاريخ و نام هر دو شده «صدر اعظمي». پس از آن قطع هاي دولتشاهي درباره كتاب و مؤلف پايان دهنده نسخه است.
[فهرستواره منزوي 1884/3؛ تاريخ تذكره هاي فارسي ج1، ص 309-306]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8815
آغاز: حسن ابتداي هر سخن بيان حمد سخن آفريني است كه بديع بيان را به بيان معاني بديع ان من البيان لسحراً نطريز ايضاح نهاده؛ انجام: اي ملك الملوك فضل اين كه تو كرده اي همي ** چرخ به ياد ناورد تا دهد از سخن نشان/ تا كه جهان بود بمان جفت نشاط و خرمي ** تخم هنر همي فشان شاخ ادب همي نشان انجامه: «من بنده مؤلف اين نامه ظياء لشكر تقي دانش اين تذكره تأليف مي كردم بفرمان در آخرين سال سلطنت شهنشاه سعيد شهيد ناصر الدين نسخت هاي اين نامه بتفرقه است و خواجه علي اصغر بن ابراهيم را نيز مهام از آن باز دارد كه بر چنين حال ها پردازد. اگر چه بفرمان عالي اين خدمت بپايان بردم بس نيكو و از بدست كردن گفتار بلغاي عصر و دريافت ترجمت آنان از ممالك جان فرسوده كردم. ليك صفقه خاسره بود و تجارت لن تبور و بازارگاني غير رايج و بر افزون اتلاف عمر مرا ماند از آن كه اين نسخت بخط من بنده مؤلف بود مجلد داشتم كه نگارش مؤلفين را به سود و اعتبار دگر دانند هم مگر در اعصار كس
بنگرد و زحمت بر روان گذشتگان فرستد في ثامن عشر و ثلثمائه بعد الالف». با مهر بيضوي مؤلف «ضياء لشكر 1309».
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: 1318ق؛ خريداري از سيد محمد مشكوة؛ كاغذ: فرنگي نخودي آهار مهره، جلد: ميشين قهوه اي، 394گ، 16 سطر (11/5×26/5)، اندازه: 21/18×35/1 سم [ف: 32-29/1]
tazkere-ye safā’ī
دفتري، مصطفي، - 1196 قمري
daftarī, mostafā (- 1782)
در شرح احوال شعراي قسطنطينه و روم، با ذكر بعضي از سروده هاي آنان، به ترتيب حروف معجم.
[ايضاح المكنون 275/1]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 730 عكسي
آغاز: بر موجب فرموده كل امر ذي بال، هر عقد نظيم آثار كه فريده نضيده حمد خداي متعالي ايله؛ انجام: يمني، نامي مصطفي در، سر و بالاي نونهال وجودي گلستان... اينمشدر.
نسخه اصل: احتمالاً ايا صوفيا، ش 2549؛ خط: نسخ، بي كا، تا: احتمالاً اواخر قرن 12؛ افتادگي: انجام؛ محشي، قبل از كتاب فهرست اسامي شعراء و تقريظ هايي از بزرگان وقت راجع به كتاب آمده؛ 345گ، مختلف السطر [عكسي ف: 2-213]
at-taḏkirat-uṣ ṣalāḥīya
صفدي، خليل بن ايبك، 764-694 قمری
safadī, ×alīl ebn-e ībak (1297-1363)
كتاب ادبي و تاريخي لطيفي است مشتمل بر نوادر اشعار و لطائف اخبار از شعر و نثر. اين كتاب ظاهرًا حسب تجزيه مؤلف، درسي جزء تدوين شده است. نسخه حاضر مشتمل است بر جزء 14 و 24 و 25 و 26 از تجزيه مصنف. الا اين كه در پايان جزء چهاردهم آمده: «آخر الجزء الخامس عشر من اجزاء المصنف» كه احتمال دارد اين چهاردهم جزء پانزدهم باشد.
[دنا 1078/2 كشف الظنون 388/1 و 388:2؛ بروكلمان، ذيل (27-2/8)؛ معجم المطبوعات 1211:2]
شرح و حواشي:
1- التذكرة الصلاحية (منتخب)
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 900 عكسي
آغاز: الحمدلله حق حمده و الصلوة و السلام الاطيبان الاكملان علي سيدنا محمد نبي الرحمة و هادي الأمة و علي اله... قال الشيخ شرف الدين عبد العزيز الانصاري الحموي شيخ الشيوخ؛ انجام: ناخوانا: فالصبر ليسأ مني اذا ما سمته و القلب ان لا ينته لا ينتهي
نسخه اصل: چستربيتي، ش 3861 (اربري، فهرست خطي عربي 40/4)؛ خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 8؛ افتادگي: انجام؛ مصحح، در پايان جزء بيست و پنجم آمده: كه اين نسخه از روي نسخه خط مصنف نوشته شده؛ 197گ، 19 سطر [عكسي ف: 381-2]
tazkerat-o salāt-el mo’menīn
مسأله گو، احمد بن علي شريف، ق13 قمري
mas’ale-gū, ahmad ebn-e ‘alī šarīf (- 19c)
مؤلف مسائل اجماعي علماي عصر خود خصوصاً نظرات شيخ مرتضي انصاري را جمع آوري كرده و اگر در مواردي اختلاف باشد بيان مي كند، اين رساله در دو «مقدمه» و بیست «مذاکره» تنظيم شده: مقدمه اول: اول چيزي كه بر مكلف واجب است اعتقاد به سه چيز است؛ مقدمه دوم: انسان يا بايد مجتهد باشد يا اين كه تقليد كند؛ مذاكره 1. در فروع دين و آن شش است؛ 2. ستر عورت؛ 3. واجبات و مقدمات وضو؛ 4. وضوي جبيره؛ 5. شكوك طهارت؛ 6. اموري كه موجب غسل مي شود؛ 7. تيمم؛ 8. نجاسات؛ 9. احكام باقي مقدمات نماز؛ 10. نماز واجب بر شش قسم است؛ 11. شك در اجزاء نماز؛ 12. نماز جمعه؛ 13. نماز عيدين؛ 14. نماز آيات؛ 15. نماز ميت؛ 16. نمازي كه به امور خارجه واجب مي شود؛ 17. نماز قضاء؛ 18. نماز جماعت؛ 19. احكام روزه؛ 20. احكام زكات.
[دنا 1078/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 11375/6
آغاز: الحمدلله رب العالمين... اما بعد نظر به اجازات فوق كه بجهت اطمينان مقلد لازم است؛ انجام: و احوط جمع است براي همه و در ارتماس سر بدون بدن و [كذا] در دود
خط: عناوين قوله نسخ و نستعليق، كا: محمد كاظم بن ملا امير علي بن موسي خان بن محمد باقر، قزويني ساكن سيارستاق، تا: 12 جمادي الثاني 1272ق، جا: روستاي رحيم آباد؛ مصحح؛ كاغذ: فرنگي، 39گ (65-103)، 13 و 14 سطر، اندازه: 7×14 سم [ف: 628-28]
at-taḏkirat-uṣ ṣalāḥīya (mn.)
وابسته به: التذكرة الصلاحية؛ صفدي، خليل بن ايبك (696-764)
انتخاب كوتاهي است به گونه نمونه از نامه ها و مراسلات و قطعات انشائي در وصف و دعا و غيره؛ بخشي است برگزيده از تذكره صلاح الدين خليل بن ايبك صفدي (م- 794). بنا بر نوشته اليان سركيس اين كتاب بسيار مفصل است در ادب و شعر و از تأليفات چاپ نشده صلاح الدين صفدي است. حاج خليفه مي گويد: تذكره صفدي در 30 مجلد است و وي در آن كتاب لطائف نظم و نثر را گردآوري كرده است.
[دنا 1078/2؛ كشف الظنون 388/1 و 388:2؛ بروكلمان، ذيل (27-2/8)؛ معجم المطبوعات 1211:2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 879/2- طباطبائي
آغاز: اما بعد فهذه في المراسلات نقلتها من تذكرة الصفدي... ورد من مولانا كتاب فجاء منه بشير يشير الي ان النصر الجليل لدينا علي الله يسير... و منه وصل الي مملوك مولانا البر الذي ملا صدره و يده و عينه؛ انجام: و المطلب الاعلي و المقصد الاولي هو ابلاغ حضرتكم الساميه العاليه اشرف الدعوات... و اعلامكم... ان المخلص الداعي من حيث حبطت اقدامه من عالي حضرتكم... لم يكن له شغل غير الاهتمام
كا: محمد بن ميرزا محمد حسيني، تا: قرن 11؛ كاغذ: اصفهاني رنگارنگ، جلد: تيماج عنابي داراي ترنج و نيم ترنج، 10 ص (5-14)، اندازه: 12×20/2 سم [ف: 165-23]
تذكره صيديه- خواص الحيوان
tazkerat-os sīaq = sīyaq-e moškele
موسوي تنكابني، محمد مهدي بن محمد جعفر، ق13 قمري
mūsavī tonekābonī, mohammad mahdī ebn-e mohammad ja‘far (- 19c)
صيغ و كلمات مشكلي را كه در قرآن و حديث و ادعيه و شعر
عربي آمده است، بجهت مبتدئين شرح مي نمايد.
آغاز: الحمدلله الذي جعل الصرف أم العلوم و النحو أباها و جعله وسيلة العلم بأبنية الفعل و الحرف و اخيها... و بعد چنين گويد... السيد مهدي بن محمد جعفر الموسوي..
انجام: و ان لم يقدر عليه فيوم و يوم لا فان لم يقدر ففي كل جمعة لا يدع.
[دنا 1078/2]
آغاز: برابر؛ انجام: و المعثار اسم للاخراء.
در فهرست با عنوان «الصرف» و ناشناس آمده؛ خط: نسخ، كا: غلام رضاي سبزواري، تا: چهارشنبه 5 رجب 1110ق؛ 11 گ (7پ-17پ)، [ف: 173-5]
آغاز: برابر؛ انجام: وقال نسوة في المدينه وجاء اخوة يوسف.
خط: نسخ شكسته ونستعليق، كا: محتملاً رضا قلي، تا: محتملاً قرن 13؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشكي، 18ص، 13 سطر 9×15، اندازه: 16×22 سم [ف: 394-5]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: سليمان بن ميرزا محمد، تا: غره شوال 1281ق، جا: مدرسه طالبيه؛ جلد: تيماج مشكي، 72گ (1پ-72پ)، اندازه: 17×21 سم [ف: 38-2]
آغاز: برابر؛ انجام: و او تابع حرکت ما قبل خود گشت.
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نستعليق، كا: محمد علي كرمانشاهي، تا: 1288ق؛ كاغذ: فرنگي سفيد، جلد: تيماج مشکي، 77گ (2پ-78پ)، 9 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 3-589]
خط: نستعليق، كا: اسماعيل بن محمد راثي، تا: 25 محرم 1304ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 92گ، 13 سطر، اندازه: 18×10/5 سم [ف: 189-15]
taḏkirat-uṭ ṭālib-il mu‘allam bi-man yuqāl-u anna-hūmu×aḍram
سبط ابن عجمي، ابراهيم بن محمد، 753-841 قمري
(1438-1353) sebt-e ebn-e ‘ajamī, ebrāhīm ebn-e mohammad
تاريخ تأليف: 818 ق؛ محل تأليف: شرفيه حلب رساله كوتاهي است در بيان اسماء و احوال مخضرمين (مخضرم اشخاصي را مي گويند كه مقداري از عمر خود را در دوره جاهليت طي كرده باشند)، مشتمل بر يك »مقدمه« در تعريف
مخضرم، سپس بيان اسامي راوياني كه بين صحابي يا تابعي بودن ان ها ترديد وجود دارد. مؤلف در مقدمه خود را شاگرد ابوالفضل عبدالرحيم بن حسين بن عراقي مي داند و گويد »زاد عليها شيخنا... بن العراقي في شرح الافية له ثلاثة اشخاص و زاد في النكت علي كتاب ابن الصلاح... عشرين شخصا فتم عددهم فيما ذكره الحافظ اثنين و اربعين رجلا و قد كنت كتبتهم قديما و زدت عليهم جماعة و الان قد افردتهم باختصار التراجم جدا...«.
همچنين در مقدمه آورده: قبل از من كسي كتاب مستقلي در اين موضوع تاليف ننموده، بلكه به طور متفرق از آن ها نام برده شده است، مثلاً حافظ مسلم بن حجاج، از بيست نفر، و حافظ ابوعمر بن صلاح از دو نفر و در نكت از بيست نفر نام برده اند و من جماعتي ديگر بر اين تعداد افزودم و همه را در يك جا گرد آورده و كتابي مستقل قرار دادم. وي نخست اسامي راوياني را كه استادش ابن عراقي جزو مخضرمين شمرده به سال 792ق جمع آوري نموده و سپس در سال 818ق اسامي ديگري بر آن افزوده است.
آغاز: الحمد لله المتوحد بكبريائه... و بعد فهذا كتاب مختصر فيمن هو مخضرم او قيل انه مخضرم او قيل انه مخضرم لم اسبق الي افراده بالتاليف فيما علمت... و قد كنت كبتتهم جمعيا و زدت عليهم جماعة و الان قد افردتهم باختصار التراجم جزءا
انجام: فهذا آخر من رايته من المخضرمين او الحقته بهم لما قاله شيخنا في تعريف الجاهلية و هو الظاهر و الله اعلم... و زاده في سنة ثماني عشره في وسطها ابراهيم بن محمد بن خليل سبط ابن العجمي جامه عفا الله عنه.
[كشف الظنون 388/1؛ هدية العارفين 20/1؛ زركلي الاعلام 62/1؛ برو كلمان ذيل 72/2؛ دنا 1078/2؛ فهرست منتخب الحديث ظاهريه ص294]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: علي بن خطاب بدري سمهودي شافعي، تا: پنج شنبه 12 صفر 824ق؛ مصحح، محشي؛ تملك:... ابن علي بشار با مهر »... علی...« (بيضی)، عمر صالح شافعي؛ كاغذ: شرقي، جلد: تيماج زرشكي، 10گ، 21 سطر (10×15)، اندازه: 15×20 سم [ف: 762-35]
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: ظاهريه-دمشق شماره مجموع/ 12 (يوسف العش، فهرس مخطوطات الظاهريه التاريخ / 217 و 246)؛ خط: تعليق، كا: محمد بن ابي بكر بن زريق، تا: 838ق؛ 9گ (2-11)، 21 سطر [عکسی ف: 27-1]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6269- عكس
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 274-3]
تذكرة الطالب فيمن راي الامام الغائب- رآي الامام الغائب
tazkerat-ol tālebīn
پارسا، محمد بن محمد، 739؟-822 قمری
pārsā, mohammad ebn-e mohammad (1339-1420)
رساله اي است كوتاه در احاديثي اخلاقي و عرفاني از پيغمبر اسلام به نقل از صحيح مسلم و بخاري و غير آن ها، اقوالي از مشايخ طريقت، اشعاري فارسي و عربي از شاعران نيز آمده، اين رساله در آغاز با خط اصلي به نام تذكرة الطالبين و از خواجه محمد پارسا دانسته شده است. نسخه اي از اين كتاب در فهرست نامگوي نسخ خطي مخزن حميد سليمان در انستيتو شرق شناسي ابوريحان بيروني در شهر تاشكند ازبكستان، ص 385 آمده است.
[دنا 1078/2؛ ريحانة الادب: 310/1؛ دانشنام ادب فارسي در آسياي مركزي 782-3/1]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 12678/5
آغاز: الحمد لله رب العالمين... روي عن عبد الله بن مسعود رضي الله عنهما قال جاء رجل الي حضرة رسول الله و قال يا رسول الله كيف تري في رجل احب قوماً؛ انجام: و مرادات دو جهاني تو بر آورده گردد به فضل و عنايت حضرت حق سبحانه و تعالي و تقدس آمين يا رب العالمين.
خط: نسخ درشت، بي كا، تا: قرن 9؛ مصحح، محشي، ركابه دار؛ كاغذ: شرقي، 33گ (215-247)، 9 سطر، اندازه: 9×12 سم [ف: 223-32]
taḏkirat-uṭ ṭālibīn
همداني، حسين بن محمد حسن، ق 14 قمري
hamadānī, hoseyn ebn-e mohammad hasan (- 20c)
تاريخ تأليف: عيد قربان 1302 ق؛ محل تأليف: اصفهان
رساله مفصلي است در مسائل علم نحو، مؤلف گويد قبلاً دو جلد درباره مسائل علم نحو نگاشته و به درخواست دوستان اين رساله را در امهات مقاصد علم نحو نگاشته است. وی آن را در یک «مقدمه» و چند «مقصد» و یک «خاتمه» تنظيم نموده است.
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 2733-14/183
آغاز: بسمله هو مفاتيح المعضلات و العويصات نحوک تصريف العيون المفتوحة و اليک الضمائر الصافية يا صمد بلا مهية... و بعد فيقول الفقير الي الله الغني حسين... عامله الله سبحانه؛ انجام: و امنائه امناء الله و لعنة الله علي اعدائهم الي يوم لقاء الله وليکن هذا آخر ما اردت... فان مسائلها و احکامها صعه دالت من خاطري و کيف کان فقد اتفق الفراغ منها في يوم الاضحي...
خط: شكسته، نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: 10 ذيحجه 1302ق، جا: اصفهان؛ جلد: مقوا عطف تيماج قهوه اي، 128گ، 18 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 824-2]
taḏkirat-ul ‘ābidīn
حسيني استرآبادي، محمد تقي بن حسن، ق11 قمري
hoseynī estarābādī, mohammad taqī ebn-e hasan (-17c)
در فقه استدلالي
جلد اول؛ كا: محمد هاشم بن محمد شريف شريفي حسيني، تا: دوشنبه 7ذيحجه 1048ق؛ قطع: رقعي [ميراث شهاب: س 7ش 1-33-2]
جلد دوم شامل كتاب صلوة؛ كا: محمد هاشم بن محمد شريف شريفي حسيني، تا: شنبه 10 محرم 1049ق؛ قطع: رقعي [ميراث شهاب: س 7ش 1-33-2]
tazkerat-ol ‘ābedīn
طوسي، محمد بن علي اصغر، ق13 قمري
tūsī, mohammad ebn-e ‘alī asqar (- 19c)
اهداء به: محمد ولي ميرزا
تاريخ تأليف: ربيع الاول 1240ق
كتابي در اعمال و اذکار است و از زادالمعاد و اقبال اين طاوس و جامع الدعوات استفاده کرده، در يک «مقدمه» و دوازده «مقاله» و «خاتمه»: مقدمه در اعمال مشترک سه ماهه رجب و شعبان و رمضان؛ مقاله 1. بيان اعمال مختصه ماه مبارک رجب، شامل دو «باب»؛ 2. اعمال ماه مبارک شعبان در دو «باب»؛ 3. بيان اعمال و ادعيه ماه مبارک رمضان، در يک مقدمه و دو باب و يک خاتمه؛ 4. بيان ادعيه و اعمال شهر شوال در چند تذکره؛ 5. بيان اعمال ماه ذيقعده در چند تذکره؛ 6. بيان فضايل و اعمال شهر ذيحجه در شش فصل؛ 7. بيان اعمال ماه محرم در چند تذکره؛ 8. بيان اعمال ماه صفر، در چند تذکره؛ 9. بيان اعمال ماه ربيع الاول، در چند تذکره؛ 10. بيان فضايل و اعمال ماه ربيع الثاني؛ 11. فضيلت و اعمال ماه جمادي الاولي، در چند تذکره؛ 12. بيان اعمال و ادعيه ماه جمادي الثاني در چند تذکره؛ خاتمه در بيان لواحق، در چند تذکره.
آغاز: بسمله الحمدلله الذي هدانا الي طريق النجاة و ارشدنا الي ما يوجب رفع الدرجات و الصلواة و السلام علي اشرف المخلوقات... اما بعد بر ضماير صافيه ارباب فضيلت و ذکر مخفي و پوشيده
نيست بلکه ظاهر و پيداست و لايح و هويدا است
[دنا 1079/2 (7 نسخه)؛ فهرستواره منزوي 197/7]
آغاز: برابر؛ انجام: از براي كمال معرف شيعيان بحق ائمة معصومين عليهم السلام بسيار نافع خواهد بود
خط: نسخ، كاتب = مؤلف (ظاهراً)، تا: ربيع الثاني 1240ق، جا: يزد؛ مصحح؛ جلد: تيماج سرخ، 254گ، 21 سطر، اندازه: 18×27 سم [مؤيد: 595-3]
آغاز: برابر؛ انجام: و لعنة الله علي مخالفين و اعدائه.
خط: نسخ، كا: علي رضا بن محمد جعفر، تا: 11 جمادي الثانی 1240ق؛ با سرلوح، مذهب؛ كاغذ: کاغذ آهار مهره فرنگي، جلد: ساغري سبز، 425گ، 18 سطر، اندازه: 19/5×31 سم [ف: 122-2]
آغاز: برابر؛ انجام: از براي كمال معرفت شيعيان به حق ائمه معصومين عليهم السلام بسيار نافع خواهد بود و قد فرغت.
خط: نسخ زيبا معرب، كا: صادق بن ميرزا محمد علي يزدي، تا: 13 ربيع الاول 1241ق؛ جلد: تيماج مشكي، 349گ، 19 سطر، اندازه: 19/5×29/5 سم [ف مخ: 326-1]
خط: نسخ، كا: عبدالله گرجي، تا: رمضان 1242ق؛ تملك: ميرزا حسين پسر حاج ملا رضا؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج قهوه اي، 473گ، 17 سطر 11/5×20/5، اندازه: 18/5×28 سم [ف: 486]
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: علي بن ميرزا محمد يزدي، تا: 25 رجب 1242ق؛ مجدول مذهب؛ واقف: حاج سيد سعيد؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج مشکي، 403گ، 17 سطر 12×21، اندازه: 19/5×29 سم [ف:54-1]
آغاز: برابر؛ انجام: حفظها الله تعالي عن كل آفة و بلية بحرمة النبي محمد صلي الله عليه و آله الطيبين الطاهرين و الحمدلله وفقني لاتمامه.
خط: نسخ خوش، كا: علي رضا بن حاجي محمد جعفر، تا: اول رمضان 1258ق؛ با سرلوح مذهب، مجدول، مذهب؛ كاغذ: ترمه، جلد: تيماج مشكي، 377گ، 19 سطر (9×17)، اندازه: 16×26 سم [ف: 539-2]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12 و 13؛ افتادگي: انجام (ميان ص 1و 2 انجام افتاده)؛ وقف «كيخسرو ميرزا» براي روح فتح علي شاه با توليت ميرزا محمد متولي بر مزار خاقان؛ واقف: كيخسرو ميرزا، ربيع الاول 1259؛ كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياكي، قطع: رحلي [آستانه]
تذكرة العارفين- رياض العارفين
tazkerat-ol ‘ārefīn
خاتون آبادي، محمد بن ابي القاسم، ق 13 قمري
×ātūn ābādī, mohammad ebn-e ab-el-qāsem (- 19c)
به دستور: فتحعلي شاه قاجار
شرح دعاي شريف عرفه مأثور از حضرت امام حسين (علیه السلام) مي باشد.
[دنا 1079/2]
تهران؛ سلطنتي؛ شماره نسخه: 9
آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم. حمد و ستايش محمودي را سزاست كه صفات كمالش عين ذات است و شكر نيايش معبودي را رواست كه سرگشتگان وادي اضطرار را مجيب الدعوات است؛ انجام: و مجاهدات اهليه عمل خود را خالص از براي خدا نمايد و طاعت خود را از شوب كدورات رياء مبرا سازد و چون چنين نمود جملگي اعمال او اطاعت و همه كارهاي مباح از براي او عباد است والله ولي التوفيق
خط: نسخ خوش، بي كا، بي تا؛ مجدول، كمندكشي زرين، با سرلوح ممتاز؛ مهر: ناصرالدين شاه قاجار، مشيرالسلطنه، رضا الحسيني، حسين بن هدايت الله؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: چرم ساغري مشكي با ترنج و سرترنج، 258ص، 17 سطر، اندازه: 14/5×22/5 سم [ف: 94-1]
tazkerat-ol ‘ārefīn
عقدائي، محمد جعفر بن علي، ق 13 قمري
aqdā’īī, mohammad ja‘far ebn-e ‘alī (- 19c)‘
تاريخ تأليف: آغاز: رمضان 1237ق؛ محل تأليف: اصفهان
رساله مفصلي است در اخلاق در سي «محفل» به شماره سي روز ماه رمضان و در دو جلد هر كدام در پانزده «محفل» و يک «خاتمه»: محفل 1. بيان مدح روزه و...؛ 2. فضيلت كلام الله؛ 3. ادله نيكي عقل و مذمت؛ 4. شرايط قبولي روزه؛... خاتمه در ذكر عبادات... . مؤلف در ديباچه سفارش مي كند كه نويسندگان اين رساله را غلط ننويسند و فهرست آن را براي آسان شدي مبتدي در پشت كتاب نوشته باشند.
آغاز: مقدمه: الحمدلله الذي قصرت الالسن عن بلوغ ثنائه كما يليق بجلاله و عجزت العقول عن ادراك كنهه... حمد خداي را سزاست كه قاصر است زبان ها از ثناي او.
آغاز جلد اول: الحمدلله الذي من علي عباده بانزال الكتب المنزلة و ارسال الرسل المرسلة... اما بعد چنين گويد خادم علي و آل علي محمد بن جعفر علي عقدائي يزدي كه چون مدتي سرمايه عمر گرانمايه را صرف مواعظ و مراثي نموده جمعي خواهشمند شدند كه بهمان نحو كه ذكر وعظ و تعزيه داري مشغول مي شدم كتابي مشتمل بر وقايع مزبوره تأليف كنم لهذا در آن شروع شد
[نسخه هاي منزوي 1567/2؛ الذريعة 39/4؛ دنا 1079/2 (16 نسخه)]
شرح و حواشي:
1- تذكرة العارفين (منتخب)
آغاز: برابر مقدمه؛ انجام: وجزاي آن را به ما عطا فرمايد تحيتهم فيها سلام وآخر دعويهم ان الحمدلله رب العالمين حمد خداوند جل شأنه را
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 17 رمضان 1285 ق، براي آقا سيد محمد حسن؛ جلد: تيماج مشکي با ترنج با سر، 325گ، 23 سطر، اندازه: 17×27 سم [ف: 825-2]
در سي محفل و خاتمه؛ كاتب = مؤلف، بي تا [ف مخ:- 9]
آغاز: سنه دويست و سي و شش بعد از الف از هجرت نبويه هفت روز از نوروز آن سال گذشته در عالم رؤيا ديدم كه قابض ارواح مشغول قبض روح من شده تا آن كه روح بحنجره رسيد و وصيت مي نمودم؛ انجام: ختم نمايم (؟) شايد كه خداوند عالم نوشتن اين كتاب را از ما قبول فرمايد تحيتهم فيها سلام و آخر دعويهم ان الحمدلله رب العالمين و قد فرغت من تسويد
در فهرست نام مؤلف كتاب نيامده است؛ خط: نستعليق، كا: عبدالله حسيني، تا: شب 17 رجب 1238ق؛ افتادگي: آغاز؛ محشي با نشان «عبدالبصير» كاغذ: فرنگي، جلد: تيماج سبز، 326گ، 13 سطر (9×15/5)، اندازه: 15×21 سم [ف: 25]
انجام: ان الله لا يضيع اجر من احسن عملا
خط: نسخ، كا: محمد حسن بن محمد علي، تا: 1244ق؛ كاغذ: اصفهاني، جلد: مقوايي روكش تيماج زرد و مشكي، 247ص (1-247)، 18 سطر (9×14)، اندازه: 14×21 سم [ف: 1659-5]
آغاز: حمد خداونديرا سزاست كه ايجاد كرد انسان را و گردانيده او را افضل انواع اكوان؛ انجام: اميد از مطالعه كنندگان اين كتاب آن كه هر خطائي و سهوي مطلع شوند باصلاح آن كوشيده مزد خود را از خداوند طلب فرمايند
خط: نسخ، كا: سيد هاشم بن محمد علي موسوي يزدي، تا: 1247ق؛ تملك: حاج ميرزا لطف الله صدرالواعظين؛ جلد: تيماج قهوه اي با ترنج با سر، 351گ، 23 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 23-25]
آغاز: الحمدلله الذي من علي عباده بانزال الکتب... و بعد چنين گويد خادم آثار ائمه طاهرين و منتشر اخبار مخبرين صادقين
جلد اول آن است كه روز 22 ماه رمضان 1237 به تأليف آن شروع شده؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: يك شنبه 15 شعبان 1263ق؛ جلد:تيماج قهوه اي، 254گ، 17 سطر، اندازه: 21×17 سم [ف: 184-9]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، كا: عبدالصمد بن محمد باقر انصاري، تا: 17 رجب 1271ق؛ كاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج مشكي، 18 سطر (8×13/5)، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 425-2]
خط: نسخ و نستعليق، كا: عبدالصمد بن محمد باقر انصاري، تا: 17 رجب 1271ق؛ قطع: ربعي [نشريه: 7-118]
آغاز: برابر؛ انجام: و موافق روايت منقول از ابي مخنف و منتخب درمدت سه ساعت سران بزرگوارش بر درخانه يزيد غدار نگاه داشتند واز عتيد اذن مي خواستند و به اين...
خط: تحريري، بي كا، تا: 1272ق؛ افتادگي: انجام؛ جلد: تيماج مشکي، 292گ، 20 سطر، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 825-2]
آغاز: برابر جلد اول؛ انجام: شايد که خداوند متعال نوشتن اين کتاب را از ما قبول فرمايد وجزاي آن را به ما عطا فرمايد وتحيتهم فيها سلام و آخر دعواهم ان الحمدلله رب العالمين
خط: نسخ، كا: محمد بن حسن خراساني ساكن قريه كدكن من محال تربت حيدريه، تا: سلخ محرم 1272ق، جلد: مقوا سرخ عطف تيماج قهوه اي، 274گ، 21-25 سطر، اندازه: 21×35 سم [ف: 825-2]
آغاز: برابر
جلد اول؛ خط: نسخ، كا: حسينعلي بن محمد زمان اصفهاني، تا: سه شنبه 28 ربيع الثاني 1273ق؛ مهر «عبده الراجي محمد جواد الحسيني» (بيضی)؛ جلد: تيماج مشكي با ترنج با سر، 405گ، 17 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 97-38]
آغاز: برابر جلد اول؛ انجام: و اگر ما كتاب خود را كه مسمي بتذكرة العارفين است به گفتار شايسته كه كلمات أهل بهشت است كه در وقت خوردن نعمت هاي بهشت مي گويند ختم نماييم... و تحيتهم فيها سلام و آخر دعواهم أن الحمد لله رب العالمين، تمت.
خط: نسخ و نستعليق، كا: محمد جواد بن محمد علي موسوي عطار، تا: پنج شنبه 8 ربيع الاول 1300ق؛ مصحح، محشي؛ قطع:
رحلي [ف: 32-632]
آغاز: برابر؛ انجام: كه در وقت خوردن نعمت هاي بهشت مي گويند، ختم نماييم بي جا نيست شايد كه خداوند عالم نوشتن اين كتاب را از ما قبول فرمايد و جزاء آن را عطا فرمايد
خط: تايپي، كا: رفيع بن مهر علي اصفهاني، تا: 1363ق؛ تملك: «محمد حسن بن صالح موسوي» با تاريخ 1263؛ كاغذ: فرنگي، 236گ، (236-1)، 27 سطر، اندازه: 13/5×23 سم [ف: 95-36]
جلد اول؛ خط: نسخ و نستعليق، بي كا، بي تا؛ جلد: تيماج مشكي، 175گ، 21 سطر، اندازه: 22×30 سم [ف: 376-9]
آغاز: بسمله. حمد خداوندي را سزا است که ايجاد کرد ايشان را تا محفل سي ام دارد؛ خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ محشي؛ كاغذ: كبود فرنگي، جلد: تيماج سرخ، 272گ، 25 سطر، اندازه: 20×31 سم [ف: 390-3]
tazkerat-ol ‘ārefīn (mn.)
وابسته به: تذكرة العارفين؛ عقدائي، محمد جعفر بن علي (- 13) منتخبي است از تذكرة العارفين، ملا محمد جعفر بن علي عقدائي يزدي.
[دنا 1079/2]
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 2853/3
آغاز: بسمله، الحمدلله الذي مهدلنا طريق اصلاح العمل و المسلك النجاة و التجافي عن الخطاء و الذلل... اما بعد، اوحي الله تعالي الي موسي المغتاب اذا تاب هو آخر من يدخل الجنه و ان لم يتب و هو اول من يدخل النار. غيبت، قولي مي شود و فعلي مي شود و به اشاره هم مي شود؛ انجام: و انعم من فضلك علينا. و انعام كن از فضل تو بر ما در دنيا و آخرت به توفيق در علم و عمل
ظاهراً، 6 مجلس از مجالس كتاب مذكور در نسخه حاضر نگاشته شده است؛ خط: نسخ و نستعليق، بي كا، بي تا؛ كاغذ: فرنگي شكري، جلد: بياض تيماج ترياكي، 8گ (146پ-153)، اندازه: 14/5×19/5 سم [ف: 365-13]
tazkerat-ol ‘ārefīn va tanbīh-ol qāfelīn
ايرواني، حبيب الله بن نجفقلي، ق 13 قمري
īravānī, habīb-o-llāh ebn-e najafqolī (- 19c)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11337
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 13 [مختصر ف: 153]
tazkerat-ol ‘ārefīn va zād-ol ×ā’efīn
برغاني، محمد علي بن محمد،- 1272؟ قمري
boraqānī, mohammad ‘alī-ye-bn-e mohammad (- 1856)
تاريخ تأليف: سه شنبه 10 شوال 1231 ق؛ محل تأليف: اشتهارد
مجالسي است در وعظ و پند و اندرز شامل «مقدمه» اي (در سه مقام) و دوازده «مجلس». در صفحه اول آن از تفسير «غنایم العارفين في تفسير القرآن المبين» خود [الذريعه 64/16] یاد می کند.
[دنا 1080/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14477
آغاز: برگزيد از براش انسانرا صانع و حكيم خبير و مبدأ و مبدع و ناقد و بصيري كه هر چه در طبقات عالم كبير متضمن است آن آمر كن فكان و صانع جسم و جان... اما بعد مقدمة كتاب را بيان كلام در سه مقام است مقام اول در بيان رموز اسامي كتبي كه از ايشان نقل حديث و كلام و شعر و ابيات درين وجيزه مذكور مي گردد؛ انجام: توقع شد دگر از اهل ايمان ** كه اخلاصي پس از الحمد برخوان. الحمدلله الذي وفقني... و البيان السديد الحمدلله... و آله خير الاوصياء و الائمة.
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: 1231ق، جا: اشتهارد؛ جلد: تيماج قهوه اي، 250گ، 17 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 630-38]
taḏkirat-ul ‘ārifīn wa farḥat-uṭ ṭālibīn
شيرازي، عبدالنبي بن محمد مفيد،- 1192 قمري
šīrāzī, ‘abd-on-nabī ebn-e mohammad mofīd (- 1778)
رساله اي است در فضايل و مناقب امير مؤمنان علي (علیه السلام) و مثالب دشمنانشان با عباراتي مسجع و مقفي، نامي كه ذكر شد برگرفته از مقدمه مؤلف است.
[دنا 1080/2]
آغاز: ثم اصطفي منهم رسلا اولي الايدي و السرائر ثم اجتبي من الرسل رسولا ناميا في النسب و عاليا في الحسب و كبيرا في العرب؛ انجام: و عزتك ليسألنك في جميع الاحوال سوال من ايقن اجابتك و قد فعلت و آخر دعواه ان الحمدلله رب العالمين
خط: نسخ، كا: محمد حسين بن ملاعسكر نيريزي، تا: جمعه 23 ربيع الثاني 1242 ق؛ تملك «محمد بن محمد حسين كرماني»؛ جلد: تيماج قرمز، 96گ، 9 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف مخ: 326-1]
آغاز: بسمله، سبحانه ما اعجب امره و اتقن تدبيره و اكثر بره
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ مهر: «المهدي من هديت»؛ واقف: مهدی آقا آثاري (اهدائي)؛ كاغذ: اصفهاني آهار مهره، جلد: مقوايي با تيماج مشكي، 94گ، 9 سطر (8/5×13)، اندازه: 13/5×20 سم [ف: 1511-5]
تذكرة العاشقين- تذكارات العاشقين
tazkerat-ol ‘ebād fī bayān-el mabda’ va-l ma‘ād
رودكي خرقاني، عبدالعزيز بن اسماعيل، ق13 قمري
rūdakī ×araqānī, ‘abd-ol-‘azīz ebn-e esmā‘īl (- 19c)
تاريخ تأليف: چهارشنبه آخر صفر 1284ق
کتاب مفصلي است در 13 «باب» و چند «مقدمه» و یک «خاتمه»، پنج باب آن در اصول عقايد و هشت باب آن در فروع و اعمال جوارح و هر يک ازابواب مشتمل بر چند «تذکره» که هر تذکره مجلس مستقلي است. در خاتمه هر مجلس اشاره اي است به مصائب اولياء دين.
آغاز: بسمله الحمدلله الذي علمنا في کتابه طريق العلم بوجوده و صفاته و امرنا بالتدبر لما اودعه في الإفاق... و بعد پس مي گويد غريق بحار معاصي... عبدالعزيز المعروف بعزيز الله بن المرحوم ميرزا اسماعيل
انجام: به چه جهت ما را داخل آتش نمودي پيش ا زدخول بت پرستان پس جواب رسد که من مي دانم، آن چه را که شما نمي دانيد، الحمدلله رب العالمين... تمام شد بعون الله وقوته جلد اول کتاب تذکرة العباد... و هب لنا من لدنک رحمة انک انت الوهاب...
[دنا 1080/2؛ فهرستواره منزوي 194/9]
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 1694-10/4
آغاز و انجام: برابر
جلد اول و شامل اصول پنجگانه دين است که در روز چهارشنبه آخر صفر 1284 به پايان رسيده؛ خط: نسخ و نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: چهارشنبه آخر صفر 1284ق؛ مهر: کاتب «عزيز الله بن اسماعيل 1272» (بيضوي)؛ جلد: تيماج قهوه اي، 343گ، 28-27 سطر، اندازه: 21/5×35 سم [ف: 826-2]
تذكره عذري- تذكره اسحاق بيك
’tazkerat-ol ‘orafā
تاريخ عرفا به نقل از كتاب هاي مشهور اين فن، كساني كه شرح حال و كلام آن ها را در اين رساله ذكر شده است عبارتند از: 1. در ذكر باقر رضي الله عنه؛ 2. در ذكر حسن بصري؛ 3. رابعه عدوي؛ 4. منصور حلاج؛ 5. بايزيد بسطامي؛ 6. حبيب عجمي؛ 7. ابراهيم ادهم؛ 8. بايزيد بسطامي (مكرر)؛ 9. ذوالنون مصري؛ 10. معروف كرخي؛ 11. ابوتراب نخشبي؛ 12. جنيد بغدادي.
[دنا 1080/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13834/1
آغاز: بسمله، بابا اول در ذكر باقر رضي الله عنه، از باقر رضي الله عنه بسيار سخن نقل كرده است
خط: نستعليق، بي كا، بي تا؛ مجدول؛ جلد: گالينگور آبي با حاشيه سرخ، 23گ (1پ-23پ)، 15 سطر [ف: 37-388]
tazkere-ye ‘orafā
غير همانند:
مجملي از سرگذشت خواجه قطب الدين بختيار اوشي و شيخ زكريا (طبقه پانزدهم) است؛ خط: نستعليق هندي، بي كا، تا: قرن 12؛ ناتمام؛ كاغذ: هندي، جلد: مقوا، 20گ، 11 سطر (9×17)، اندازه: 16×23 سم [ف: 67-16]
آغاز: المنزل الثامن في ذكر الذين كانوا في المائة الثامنة؟... ذكر حضرت امام علي بن موسي الرضا رضي الله عنه؛ انجام: بداند كه بنده تحويلدار بخداي تعالي نياز مي گذارند... و مقصود از خدمت رضامندي خداي تعالي باشد فقط
شرح حال عارفان را به طور طبقات از زمان حضرت پيغمبر اكرم صلي الله عليه و آله و سلم آورده است. اين تذكره نسبتا مفصل و با ذكر مصدر مي باشد. و نسخه حاضر از طبقه هشتم تا دوازدهم را دارد؛ خط: نستعليق، بي كا، تا: 1262ق؛ مصحح؛ تملك: منشي سراج الدين احمد به تاريخ 1283؛ در پايان چهل رباعي است از سلطان ابوالخير در نظم اسماء حسني بجهت حوائج؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 296گ، 18 سطر، اندازه: 18/5×30 سم [ف: 286-5]
در سرگذشت عارفان است از امام جعفر صادق تا ابوعثمان حيري، در سرگذشت شيخ محمد بن علي حكيم ترمذي آمده: «چنان كه در كتاب شرح القلوب بيان كرده ايم»؛ خط: نستعليق،
بي كا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج عنابي، 79گ، (79-158)، 14 سطر (9×16)، اندازه: 12×22 سم [ف: 3011-13]
تذكره عرفاني- جواهر التفسير (منتخب)
’tazkere-ye ‘orafā va hokamā
گذري اجمالي و مختصر بر شرح حال و ترجمه تعدادي از اكابر عرفا و حكماي اسلامي.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10595/1
آغاز: بعد سپاس بي قياس مرخالق مخلوقات و درود نامحدود بر سرور كائنات؛ خواجه حسن بصري: در كتب تواريخ مذكور است كه او در معرف الهي؛ انجام: و آن چه مخالف نفس و خواهش باشد به عمل در آر زيرا كه آن چه حق و صواب باشد نفس ازآن مخالفت دارد. تمت
خط: نستعليق، بي كا، تا: 10 ربيع الاول 1275ق، مجدول؛ جلد: گالينگور سياه، 52ص (1-52)، اندازه: 16×21 سم [ف: 121-33/1]
tazkerat-ol ‘arūz fī fann-eš še‘r
امين الواعظين، اسدالله بن ابوالقاسم، ق13 قمري
amīn-ol-vā‘ezīn, asad-ol-lāh ebn-e ab-ol-qāsem (- 19c)
در ربيع الاول 1292ق آغاز شده و در 12 جمادي الثاني 1292ق انجام يافته است. در دوازده «مقصد» با شواهد فارسي.
[دنا 1080/2؛ ذریعه 40/3]
خط: نسخ، بي كا، تا: 1310ق؛ كاغذ: فرنگي، جلد: مقوا، 79گ (1پ-79پ)، ابعاد متن: 5×12/5 [ف: 103-17]
خط: نسخ، كا: شيخ علي محمد بن محمد رضا شاهرودي، تا: 1323ق، جا: تهران، براي ميرزا صادق خان امير الشعراء؛ كاغذ: سفيد، جلد: كالينگور، عطف تيماج قهوه اي، 47گ، 14 سطر (9×14)، اندازه: 17×21 سم [سنا: ف: 401-1]
آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين؛ انجام: مضارع و متدارك قريب و نيز جديد
خط: نستعليق، بي كا، بي تا [الفبائي ف: 121]
taḏkirat-ul ‘uqūl fī ‘ilm-il usūl
قزويني، حسين بن محمد ابراهيم، 1126؟-1208 قمري
qazvīnī, hoseyn ebn-e mohammad ebrāhīm (1714-1794)
تاريخ تأليف: ربيع الثاني 1142ق
رساله اي در اصول دين.
[دنا 1080/2؛ ذریعه 30/4]
قزوين؛ مير حسينا قزويني؛ شماره نسخه: 97
خط: نسخ، بي كا، تا: قرن 12 و 13 [نشريه: 6-340]
tazkere-ye ‘alā‘-od-dowle
تهران؛ مركز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: بدون شماره عكسي
علاء الدوله؛بي كا، بي تا [جنگ: 1-454]
tazkere-ye ‘alā’ī
جنگي است از شعرهاي سرايندگان فارس يزبان با سرگذشتي كوتاه از آن ها. نسخه از رودكي آغاز با سي و اند بيتي از او و به سرگذشت خواجه شهاب الدين عبدالله مرواريد دانشمند و خوشنويس و نوازنده قانون پسر خواجه شمس الدين مرواريد دستور و وزير پادشاهان كرمان انجام مي يابد و در پايان تاريخ مرگ تيمور و الغ بيك و شاه رخ و غازان و جهانشاه حسن بيك و رفتن همايون پادشاه به عراق (961) و تولد سام ميرزا و رستم ميرزا به شعر و شعري درباره علي قلي خان امير غازي شيرازي و خان زمان و بهادرخان هست.
در اين جنگ اين خطوط و اين تاريخ ها ديده مي شود: خط محمد باقي، خط حسن دهلوي به فرموده «صاحب كتاب» خواجه آقا بيك در روز عرفه و عيد قربان 1005 در بندر سورت، خط مورخ 1007، تاريخ 22 محرم 1007 در سورت، خط يحيي بن هاشم موسوي قمي براي (صاحب بياض) در 6 رجب 1004، خط ابوالحسن حسيني به فرموده [صاحب بياض] در «جهاز مبارك صمدي»، خط ملا دوستي حصاري ساكن مكه هنگامي كه از آن جا به هند مي رفته در برابر «ديو» (ديب) به فرموده «صاحب بياض» در 1001، خط عبدالحي قريشي در بندر سورت (633) نيز از همو در سورت در روز دوشنبه 11 محرم 1006 به فرموده همو، از همو در 24 رمضان 1007 براي خواجه آقا بيك، خط ابو محمد تته اي.
فهرست اسامي شعراء: حرف الف: ابن يمين فريومدي، ابوالفرج سجزي، ابوالعلاء گنجه اي، ابوالمعالي، ابوسعيد ابوالخير، ابواسحق شيرازي، اثير اخسيكثي، اثير اوماني، احمد جام، شيخ آذري، حكيم ازرقي، حكيم اشهري، اسدي طوسي، سيد اشرف سمرقندي، اديب صابر، حكيم افتخار، امير معزي، امامي هروي، خواجه عبدالله انصاري، اوحدي سبزواري، اوحدي مراغه، انوري؛ حرف با: بدر جاجرمي؛ حرف جيم: جامي، جهان
خاتون، جلال عضد، جمال الدين عبد الرزاق، جمال الدين منشي، جوهري زرگر، حرف حاز حافظ شيرازي، سيد حسن غزنوي، مير حسين معمائي، حسن دهلوي، حسن کاشي؛ حرف خا: خاقاني شيرواني، امير خسرو دهلوي، خواجوي کرماني، خيام؛ حرف را: رودکي، رشيد وطواط، رکن صاين، رضي نيشابوري، رفيع لنباني؛ حرف زا: زين الدين ستجرى؛ حرف سين: سراج قمري، سعدي شيرازي، سعيدي، سيد ذوالفقار شيرواني، سلمان ساوجي، سنائي، سوزني سمرقندي، سيف اسفرنگ، سيفي هروي؛ حرف شين: امير شاهي سبزواري، شبستري شيخ محمود، شرف شفروه، شمس طبسي، شمس تبريزي، حرف طا و ظا: طيان بمي کرماني، ظهير فاريابي؛ حرف عين: عبدالواسع جبلي، مير عادل شيرازي، عبيد زاکاني، خواجه عبدالله مرواريد، عثمان مختاري، عراقي، عصمت بخارائي، عطار نيشابوري، عسجدي، عماد غزنوي، عمادي شهرياري، عمق، عماد فقيه، مير سيد علي همداني علائي تخلص، عليشير نوايي، عنصري، عين القضاة همداني؛ حرف غين: غضائري رازي؛ حرف فا: فخر گورکاني، فخر الدين اوحد مستوفي، فردوسي، فرخي، فلکي شيرواني؛ حرف قاف: قطران تبريزي، قاسم انوار تبريزي؛ حرف کاف: کاتبي ترشيزي، کمال اسمعيل، کمال خجند؛ حرف لام: لطف الله نيشابوري؛ حرف ميم: مولوي روحي،
منوچهري دامغاني، مسعود سعد سلمان، مجير بيلقاني، مغربي، مجد همگر، معروف کرخي، محمد بن حسام، معيني جويني، مختاري، مير غمازي شيرازي؛ حرف نون: ناصر خسرو علوي، ناصر بخاري، نجيب الدين جربادقاني، نزاري قهستاني، سيد نسيمي، نصر العياضي سرخسي، نظامي گنجوي، سيد نعمة الله.
تهران دانشگاه شماره نسخه: 3036
خط: نستعليق، بي کا، تا: قرن 11؛ يادداشت روز چهارشنبه 28 جمادى الأول 1265 به نام امير نظام در تبريز و روز جمعه 28 جمادي الاول 1247 از محمد بن ميرزا محمد مستوفي وظايف آذربايجان در ص 475؛ کاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج مشکي، 722گ، سطور چليپا (13/5×24)، اندازه: 16×28/5 سم [ف: 10-1977]
tazkerat-ol 'alaj
ميرزا بابا آشتياني، محمد مؤمن بن حسين، ق 14 قمري
mīrzā bābā āštīyānī, mohammad mo’men ebn-e hoseyn
اهدا به: حسنعلي ميرزا قاجار (1204-1270ق) با عباس ميرزا نايب السلطنه
در شناختن مزاج عارضي به سبب غلبه هر يک از اخلاط اربعه، اقسام نبض، مرکبات ثلاث ... پس از آن هر بيماري را تحت عنوان «تذكره» آورده و آن را توصيف نموده و سپس «علاج» آن را بيان داشته و در آخر هم جدولي در خواص ميوه ها و بعضي از اغذيه آورده است.
آغاز: بسمله ستايش بي قياس تحفه بارگاه حکيمي که کليات عالم اسباب از مفردات ... اما بعد چنين گويد اقل و احقر ناس و اضعف عباد ... ادله و قواعد و قوانيني که علم به آن ها در حين معالجه بر طبيب لازم و لابد منه است
انجام: و جهت پاک کردن چرک قدري انزروت اضافه کنند.
[نسخه هاي منزوي 495/1؛ فهرستواره منزوي 3356/5، الذريعه 142/1؛ دنا 1080/2]
آغاز: برابر
خط: شکسته نستعليق، بي کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ تملك: شيخ اسماعيل؛ يادداشت خريداري از آخوند ملا محمد حسن مورخ 1306 ق؛ کاغذ: آهار مهره، جلد: تيماج زرد، 16 سطر (8/5×15/5)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 2-849]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق زيبا، کا: اختيار بن عبدالله، تا: دوشنبه اوايل جمادي الاول 1244ق، جا: تهران، حسب الخواهش صاحب مکرم ... حاجي ميرزا سيد احمد؛ مصحح، محشي با نشان 12؛ مهر: «الوائق بالله الغني عبده محمد حسن» (بيضي)، کاغذ: فرنگي، جلد: تيماج سبز، 118گ، 18 سطر (8×15)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 35-705]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليي، کا: على اكبر اسکندر همداني، تا: 1250ق، کاغذ: فرنگي سفيد، جلد: تيماج قرمز، 229 ص (7-235)، 17 سطر، اندازه: 20/5×31 سم [ف: 19-154]
بي کا، تا: 1251 ق [ميرات اسلامي: 5-597]
آغاز: برابر؛ انجام: همه اين ها مضعف باه اند و الله اعلم
خط: نسخ، بي کا، تا: 20 رجب 1262ق؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگي، جلد: تيماج سرخ، 157گ، 16 سطر (9/5×15) اندازه: 16×22 سم [ف: 9-888]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: جيلاني، تا: 17 شوال 1283ق، کاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: ميشن قهوه اي، 116گ، 19 سطر، اندازه: 16/2×21/9 سم [ف: 2-123]
آغاز: برابر، انجام: رفع اقراط اسهال آن را حب سفيد اول مي کند.
و السلام
خط: شکسته، نستعليق، کا: ميرزا آقاجان نوري، تا: سه شنبه 28 ذيحجه 1284 ق، جا: نور؛ جلد: تيماج قهوه اي، 16 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 138]
بي کا، بي تا [د.ث مجلس]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، بي کا، بي تا؛ کاغذ: اصفهاني، جلد: مقوايي رو کش، 123 ص (6-128)، 15 سطر (9×15/5)، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 5-1812]
تذکره علامه - تذكرة الفقهاء في تلخيص فتاوى العلماء
’tazkerat-ol ‘olamā
تنکابني، محمد بن سليمان، 1234-1302 قمري
(1819-1885)tonekābonī, mohammad ebn-e soleymān
به ترتيب تهجي اسماء
[الذریعة 41/4؛ دنا 1081/2]
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3476
آغاز: فریده حمد و ثنا خاصه ذات حضرت يکتا و قادر توانائي است ... و بعد فقير جاني ... محمد بن سليمان الطبيب الننکابني بر صفحه صحيفه ضماير صافيه ارباب دين ... مي نگارد؛ انجام: خلقاً عن سلف الى الامام عليه السلم.
خط: نسخ، بي کا، تا: 1274ق، کاغذ: کاغذ فرنگي آهار مهره، جلد: ميشن قهوه اي، 108 گ، 13 سطر، اندازه: 16/6×21/2 سم [ف:2-123]
tazkerat-ol ‘olamā’-el mohaqqeqīn fī āsār-el foqahā’ va-l mohaddesīn
لكهنوي رضوي، مهدي علي بن نجفعلي، ق 13 قمري
lakahnavī razavī, mahdī ‘alī ebn-e najaf-‘alī(- 19c)
زندگي نامه دانشمندان شيعي است، از محدثان و مجتهدان و مفسران و متکلمان و فقيهان، از آغاز غيبت کبري تا روزگار نگارنده. اصل کتاب در يک «مقدمه» و دو «قسمت» نگارش يافته است: مقدمه: در ذکر جمع قرآن و علوم مخصوص به ائمه اطهار (علیهم السلام)؛ قسم 1. ذکر اصحاب پيامبر و ائمه (علیهم السلام) تا زمان غيبت صغري؛ قسم 2. ذکر علما و محدثين ... از قدما و متأخرين و معاصرين که بعد از ملاقات امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) آغاز و به سيد دلدار علي نقوي لکھنوي پايان مي پذيرد.
آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلاة و السلام على سيد رسله محمد خير الأولين و الآخرين و على الأئمة الطاهرين من آله الهداة الأكرمين، أما بعد، چنين گويد فقير حقير كثير التقصير ... اين مجلد ثاني است از کتاب تذکرة العلماء المحققين في آثار الفقهاء و المحدثين که اضعف العباد با وصف غايت بي مايگي و هيچمداني جسارت بر تأليف آن نمود
انجام: خاتمه: بدان که هر قدر که از احوال مشاهير علماي متقدمين و متأخرين ملت حقه در مواضع متفرقه بافتيم بعون الهي درين کتاب جمع نموده و حتي الوسع دقيقه از تحقيقات فرو نگذاشتم ليکن در تراجم جمعي از معاصرين علما که در بلاد بعيد مثل عتبات عاليات و عرش درجات ائمه عراق ... در رساله عليحده به ضبط آن بپردازم ... تمام شد
[كشف الحجب /109؛ تكملة نجوم السماء 66/1؛ فهرستواره منزوي 2072/3؛ مشترک پاکستان 1018/11؛ الذريعه 41/4؛ دنا 1081/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي کا، تا: 3 ذيحجه 1290 ق؛ مصحح، داراي کمند، مجدول؛ مهر: «کتبخانه سيد ابو جعفر منعلقه دار پير پورسنه 1313»؛ کاغذ: شرفي، جلد: تيماج قهوه اي، 686 گ، 15 سطر (9×17)، اندازه: 18×28 سم [ف: 31-665]
آغاز: برابر؛ انجام: در اول حال بخدمت آن جانب معلى القاب دامت فيوصه استفاده علوم نموده و نزد آن جانب از عمايل موثوقين بوده ليکن بعد از آن که بشرف حج بيت الله
جلد دوم، مشتمل است بر قسمت دوم؛ کا: ديواني، تا: قرن 13؛ افتادگي: انجام؛ محشي؛ 231 گ، 17 سطر [عکسي ف: 1-90]
آغاز: برابر؛ انجام: لكن عافتي العوائي بين تلك الأزمان من الأمراض و الأسقام و نوزع البال و تشنت الأحوال فوقع الاختلال في تسويدها مرة و تبيضها اخرى ... و آخر دعوانا ان الحمد لله رب العالمين ...
خط: نسخ، کا: سيد فضل علي رضوي کشميري، تا: دهه سوم ربيع الثاني 1302ق؛ واقف: مولانا حسين راجه محمود آباد، دي 1368؛ کاغد: نخودي، جلد: مقوا عطف ميشن قهوه اي، 624 گ، 17 سطر، اندازه: 15/5×24/3 سم [ف: 27-96]
بي کا، بي تا [جنگ: 1-454]
آغاز: برابر؛ انجام: در اول حال به خدمت آن جناب معلى القاب دامت فيوضه استفاده علوم نموده نزد آن جناب از عمايد موثوقين بود ليکن بعد از آن که به شرف حج بيت الله.
نسخه در دو قسمت صحافي و تجليد شده است و فقط قسم دوم
است؛ خط: نستعليق زيبا، بي کا، بي تا: واقف: حاج محمد کلاهي (اهدايي)، جلد: گالينگور آبي، 331 گ (158+173)، 17 سطر، اندازه: 20×28 سم [ف: 2-328]
التذكرة العلوية - الكشكول
taḏkirat-ul ‘unwān = taḏkirat-u ‘unwān-iš šaraf = taḏkirat-u ‘unwān-il baḥṯ
حويزي، فرج الله بن محمد، -1100 قمری
(1689-)hovayzī, faraj-ol-lāh ebn-e mohammad
مؤلف نگارنده رجال مفصل به نام «ايجاز المقال» است و اين کتاب را با تبعيت از کتاب «عنوان الشرف» شرف الدين مقري نحوي نگاشته است. مشتمل بر سه علم (افقي علم نحو و دو سطر عمودي در علم منطق و قوافي) و دو علم عمودي با کلمات شنگرف بين سطرهاي افقي نشان داده شده است. علم نحو داراي ابحاث مشتمل بر فصول و علم منطق با عناوين بحث و علم قوافي با عناوين فصل مي باشد. مؤلف در مقدمه مي نويسد: شنيدم دانشمندي به نام شرف الدين مقري يمني نحوي کتابي به نام عنوان «شرف الوافي بالفقه و النحو و التاريخ و العروض و القوافي» نگاشته و در آن در يک متن واحد پنج علم و فن به صورت اختلاف سطرها از طول و عرض نگاشته شده پس من هم بدون ديدن کتاب اين رساله را در سه علم نحو و منطق و عروض نوشتم، متن اصلي کتاب درباره نحو و سطر عمودي اول در علم منطق و سطر سوم عمودي در علم عروض نوشته شده و تا آخر رساله ادامه يافته است.
آغاز: متن: نحمد کي يا من لك كل الحمد بحذافيره و تشکر کي لتوفيقنا لحمد ک و تيسره فقلنا
آغاز: رساله دوم: الحمد لمن توحد بذاته و جل في صفاته و الصلوة على نبيه ...
آغاز رساله سوم: الحمدلله الذي أنطق الانسان و علمه البيان و نصلي علي رسوله]
انجام: على ما نابنا من مقرا الثماد و خرط القتاد فنسأل الله عز ذكره ان يختم لنا و لكم بخير و عافية إنه جواد کريم رؤف رحیم.
[دنا 1081/2؛ الذريعة 41/4؛ مرآة الكتب 340/4]
اثر مهم و در خور اعتنايي است؛ بي کا، تا: 1094 ق [اوراق عتيق: 1-243]
آغاز: هادي من عداهم (مصابيح) ظلم و الأهم أهل (بينه) قضاة
دينه و امة يقينه کشافوا سدف (الظلم)؛ انجام: فتسائل اله عز (ذكره) أن يختم لنا و لكم بخير و (عافية) إنه جواد کريم رؤوف رحیم.
خط: نسخ، كا: محمد صادق بن اسماعيل قشميري، تا: سه شنبه آخر ذیقعده 1098 ق، افتادگي: آغاز؛ جلد: تيماج قرمز، 22 گ (1ر-22ر)، 19 سطر، اندازه: 12/5×19 سم [ف مخ: 1-327]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد محسن بن ملا محراب، تا: دوشنبه 26 محرم 1102 ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 25 گ، 17 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 2-898]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 13؛ جلد: تيماج سرخ، 25 گ، 18 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 1-388]
خط: نسخ، كا: مسيح بن مير عبدالحميد بن سيد علي بن مير محمد على بن مير محمد رضا موسوي، تا: قرن 13، 72 گ (107-179)، اندازه: 9×13/5 سم [نسخه پژوهي: 3-84]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعليق، کا: حسينعلي بن حاجي محمد، تا: 1254 ق؛ جلد: تيماج سبز، 25 گ (2پ-26ر)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 27-255]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بي کا، تا: 1258 ق؛ 20 گ (91-110)، اندازه: 13×20 سم [ف: 3-38]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: آقا سيد شمس شيرازي، تا: 1269 ق؛ مجدول؛ جلد: تيماج زيتوني، 30 گ، 15 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف مخ: 1-110]
آغاز و انجام: برابر
كا: محمد علي بن محمد جواد، تا: 7 جمادى الأول 1301 ق (پايان دوم)،؛ 23 گ (13پ-35ر)، اندازه: 17/5×22 سم [ف: 180]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمال حسين، تا: 7 جمادي الاول 1332 ق، جلد: مقواي سفيد، عطف گالينگور قهوه اي، 23 گ، 20 سطر، اندازه: 16×20 سم [ف: 2-826]
آغاز و انجام: برابر
بی کا، ہی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 23 گ (2پ-24ر)، 21 سطر (9×15)، اندازه: 14×20 سم [ف: 16-428]
آغاز: برابر؛ انجام: و قد ذكرناه في مكان آخر من هذا الكتاب بعض ذلك و معرب الأمر غير الحاضر و قيل في حاضره لام مقدره ذهنيه كما ذهب اليه بعضهم فاعربه و غیره غیر ذی لام و هداست و ذاك سبع قال ... هذا ما اردت جمعه و تألیفه و لتختمه خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مهر: «ابن محمد مؤمن محمد حسن» (بیضوی)؛ جلد: تیماج قهوه ای، 32 گ، 14 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 1-388]
تذكرة عنوان البحث - تذكرة العنوان
تذكره عنوان الشرف - تذكرة العنوان
tazkerat-ol ‘avām
مالواجردی، محمد علی بن ابی الحسن، ق 13 قمری
mālvājerdī, mohammad ‘alī-ye-bn-e ab-el-hasan(- 19c)
کتابی اخلاقی است که مؤلف هنگام موعظه و گفتن دستورات الهی به مردم می نوشته است دارای شانزده «باب» و هر باب در چند «تنبیه»: باب 1. در نشستن و آمیزش با مردم؛ 2. در وجود كرام الكاتبین؛ 3. حسن مکالمت؛ 4. دم گذران با اغیار؛ 5. حسن گریستن از خوف الهی؛ 6. مذمت خنده؛ 7. مدح توبه و تائب؛ 8. مذمت تارک توبه؛ 9. بیان حسن دعا؛ 10. بیان مذمت ترک دعاء؛ 11. بیان حسن تقوی؛ 12. مذمت دنیا؛ 13. بیان حسن صلاة؛ 14. ذم تارك الصلاة؛ 15. نماز جماعت؛ 16. دم ترک جماعت.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 18/55
آغاز: الحمدلله رب العالمین ... چنین گوید تراب اقدام طلبه علوم دینیه و شرمسار درگاه ربوبیه و بازمانده از تحصیل علوم شرعیه؛ انجام: و اهل آتش فریاد می کنند از شدت عذاب هم چنان که سگان و گرگان فریاد می کنند ... و ایشان پیوسته نشته و گرسنه و کر و لالند و سیاه و رانده شده.
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوا مشکی عطف تیماج مشکی، 175 گ، 17 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 2-827]
tazkerat-ol ‘avām
کوبنانی، ابوالمحجن بن حسین
kūbnānī, ab-ol-mehjan ebn-e hoseyn
رساله مختصری است در بیان آداب حج، مشتمل است بر: باب اول: در بیان آداب عمره و حج: دارای دو فصل: فصل 1) در فضیلت حج و آداب رفتن آن، فصل 2) بیان افعال و اعمال حج.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:22920
آغاز: بسمله، سپاس بی قیاس و آسایش بی حد والایش معبودی را لایق و سزاست؛ انجام: و ایستاده سر به جانب آسمان کند و آن چه خواهد به حضور دل و خشوع دعا کند.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ واقف: عبدالباقی آیت اللهی، اسفند 1374؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج عنابی با ترنج و سرترنج، 22 گ، 13 سطر، اندازه: 18×12سم [ف: 20-75]
tazkerat-ol qāfel va eršād-ol jāhel
نوری، فضل الله بن عباس، 1259-1327 قمری
(1843-1909)nūrī, fazl-ol-lāh ebn-e ‘abbās
چاپ: [تهران]، سنگی، 1326، 1326، جیبی، 47 ص؛ ایران نامه، 11 (1372): 532-536
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18477
منسوب به او؛ خط: شکسته، کا: غلامرضا گرگانی، بی تا [د.ث. مجلس]
tazkerat-ol qāfel va eršād-ol jāhel
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16757 ض
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
taḏkirat-ul ġāfil wa tabṣirat-ul jāhil
عروسی، برکات بن احمد
arūsī, barakāt ebn-e ahmad‘
بیست و دو مجلس در پند و اندرز و موعظه مناسب با روزهای متبرکه، هر مجلس دارای خطبه جداگانه و چند بیت شعر در وعظ با استفاده از احادیث و گفته های بزرگان صوفیه و عرفا. در پایان نه مجلسی الحاقی است از مؤلف در فضایل بعضی از ماه ها یا روزهای متبرکه.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2025/2
آغاز: الحمدلله الذي أرشدنا لملة الاسلام و هدانا و اكرمنا بخاصة العقل و حبانا و أولانا من فضله العظيم و كرمه العميم ما اولانا؛ انجام: وصل صلاة و فضلا على سيدنا و مولانا محمد خاتم النبيين و امام المرسلين و الحمد لله رب العالمين
خط: نسخ مغربی، کا: ابو القاسم بن حبيب بن ابو القاسم بن احمد بن على ابن يوسف الشريف، تا: جمعه 17 شعبان 1014 ق، به جهت سید محمد ابن حبیب؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 55 گ (74ر-128پ)، 24 سطر، اندازه: 21×14 سم [ف: 6-29]
tazkerat-ol qāfelīn
طبرسی طهرانی، حسن بن رضا قلی، ق 14 قمری
tabarsī tehrānī, hasan ebn-e rezā qolī (-20e)
تاريخ تأليف: 1312ق
وصیت نامه ای است فارسی که در 36 سالگی ساخته و پس از اعتراف به عقاید مذهبی به فرزندان و برادران ایمانی خود پند داده است. مؤلف به مقتضای آیه شریفه «كتب عليكم اذا حضر احدكم الموت ان ترك خيرا الوصيه» مبادرت به انشاء وصایای خود نموده و از خداوند استمداد جسته که آن چه او دوست دارد الهام و القا نماید و آن چه بدان راضی است تلقین فرماید.
آغاز: حمد متعالی از عرفان ممکنات و متقدس از ادراک کائنات و متنزه از بلوغ موجودات ملیک قدس عزلا یزالی را سزا
انجام: و در همه این مراتب به خدا متوسل باشید و از حجت زمان غائب موعود افاضه وارشاد و تسدید خواهید.
[دنا 1082/2(4 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور سیاه، 74 گ، 15 سطر، اندازه: 16×23 سم [ف: 33/2-126]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، کا: هادي بن نصر الله نوری ملقب به وثیق السلطنه، تا: 25 رجب 1315ق؛ یادداشتی از محمد سعید طباطبایی نائینی؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج عنابی، 77 گ، 15 سطر (8/5×15)، اندازه: 15×21/5سم [رایانه]
تهران؛ مفتاح، محمد حسین؛ شماره نسخه: 1195
همان نسخه بالا [نشریه: 118-7]
کا: علی ابن ابی القاسم، تا: 1337ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 100 گ، اندازه: 13/6×21/6 سم [رایانه]
tazkerat-ol qāfelīn
به روش ازلی.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3949/2- ف
کتابخانه کمبریج f63 9 به روش ازلی)؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 287-2]
tazkerat-ol qaravīye
مدرس چهاردهی، محمد علی بن محمد نصیر، 1252-1334 قمری.
(1837-1916)modarres-e čahārdehī, mohammad ‘alī ebn-emohammad nasīr
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12369
آغاز: بسمله، احمده على العامه اهله و افضاله و ارشاده؛ انجام: و افعل بي ما انت اهله يا ارحم الراحمين.
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بی تا [الفبانی ف: 121]
tazkerat-ol fo’ād
رشتی اصفهانی، محسن بن محمد رفیع، ق 13 قمری
raštī esfahānī, mohsen ebn-e mohammad rafī‘(-19c)
رساله ای در وعظ و خطابه که در آغاز هر مجلس با عنوان یک آیه به شرح و بسط موضوع پرداخته و هر مجلس را با ذکر مصیبت به پایان برده است. و آن را به فرزند ارجمند ... هدیه کرده است. این رساله یک صدمین تألیف او بوده است.
[دنا 1089/2]
قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 643/3
آغاز: احمده و اصلی علی احمده ... و بعد عرضه می دارد بنده شرمنده این؛ انجام: نعره هل من مبارز مخالفان بگوشش رسید ... بفيض شهادت رسيد. الا لعنة الله على القوم الظالمين
خط: نسخ خوب، بی کا، تا: ربیع الثانی 1260ق؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج با سر، 56 گ (253پ-308ر)، 13 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 1-550]
at-taḏkirat-ul fā×ira fī fiqh-il ‘itrat-iṭ ṭāhira
نحوی، حسن بن محمد، -791 قمری
(1390-)nahvī, hasan ebn-e mohammad
کتابی مفصل در فقه زیدیه از طهارت تا دیات و بنا بر شمارش فقیه حسن عدوی بکری مشتمل بر بیست هزار مساله است، همراه با نقل اقوال از قاضی زید، ناصر، صادق، وافی، ابن عیاش، هادی، قاسم و ... است. نام مؤلف در ایضاح المكنون «مطهر بن حسن بن محمد شرف الدین» آمده است. «کتاب السبق» را شاگرد مؤلف، فقیه یوسف بن احمد نگاشته و بر استاد عرضه
کرده است. استاد آن را تایید کرده و به کتاب خویش ملحق نموده است.
آغاز: کتاب الطهارة، ندب القاضي الحاجة أن تبعد و يستثر عن الناس و تقدم رجله اليسرى دخولاً و بعدها اليمنى خروجاً
انجام: و انشر به علينا سترك، انك سميع الدعاء؛ تم ذلك بحمد الله و بلطف الله و منه؛ تمت التذكرة الفاخرة بحمد الله ذي القدرة القاهرة و الآيات الباهرة.
[مؤلفات الزيدية 279/1-280؛ اعلام الزيدية ص 217؛ د تا 1082/2 (5 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- شرح الأزهار في فقه الائمة الاطهار؛ ابن مفتاح، عبد الله بن ابی القاسم (-877)
2- الازهار في فقه الأئمة الأطهار؛ يمنى، احمد بن یحیی (775-840)
3- الاثمار في فقه الأئمة الاطهار؛ متوكل على الله، يحيى بن شمس الدین احمد (-965)
4- التخليص في شرح مقدمة الازهار؛ مقراني، يحيى بن محمد (908-990)
5- القدر المختار من نفحات الأزهار = حاشية الأزهار؛ سحولي، ابراهيم بن یحیی (987-1060)
6- الانتصار في شرح مقدمة الازهار = فائق الانظار في شرح مقدمة الازهار = مرقاة الانظار في شرح مقدمة الازهار؛ مضواحی، صلاح بن محمد
7- شرح التذكرة الفاخرة في فقه العترة الطاهرة
8- شرح الازهار في فقه ائمة الاطهار
آغاز: برابر؛ انجام: الفزع الأكبر ... و لا تفضحنا ... سترك انك سميع الدعى و صلى الله على سيدنا محمد و آله و سلم
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ مصحح، محشی، مقابله شده، یادداشت های گوناگون از جمله تاریخ ولادت «رقیه بنت عبدالله» و «عليه بنت عبد الله بن عبد الرحمن» در سال 763 و نیز یادداشتی مبنی بر این که این کتاب وقف بر فقیه فاضل «علی بن احمد السلامی» که مطالب را الفقيه مجاهد بن علی ... به تاریخ ماه محرم سال 812 (؟) نگاشته است، آمده؛ تملک: «الفقيه عفيف الدين عبد الله بن هناش بن احمد بن عطيفه بن ابراهیم»، به سال 759 که این مطلب را «محمد بن المنتصرين ... بن داود بن جعفر بن القسم» نگاشته؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج زرشکی با ترنج، 144 گ، 27 سطر 12×19/5، اندازه: 18/5×25 سم [ف: 31-538]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ کهن، کا: سلیمان فرزند یحیی فرزند محمد فرزند یحیی فرزند محمد، تا: 15شوال 792 ق، مصحح، محشی با نشان های «ط، ف، بیان و...» دارد، نسخه گویا برای عماد الدین ادريس بن محمد الاعتم نگاشته شده؛ وقف نامه نسخه با عبارت: «هذه النسخة التذكرة ... وقف من خزانة الأمام عبد الله على بن الحسين ... و حكمها حكم سائر كتبه ولاية و أولوية .... الواقف عليه ... محمد بن علی ...»؛ افزودگی هایی مانند: ابیاتی به عربی از سید عماد الدین، عزالدین حسن و ابو علامه محمد بن علی و هم چنین قصیده ای حانیه از فخر الدین مطهر بن على نعمان و مطالبی فقهی از المنصور بالله؛ تملک: «احمد بن محمد بن علی الهندی»؛ کاغذ: شرقی، 235 گ، 20 سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 30-193]
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان -رم 1014؛ خط: نسخ، کا: محمد بن علی بن موسی انسی، تا: 30 ربیع الثانی 793 ق، جا: جامع صنعاء یمن؛ محشی؛ تملک: «محمد بن مطهر حرفوری»؛ 448 ص [ف: 5-263]
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان-رم 1012؛ خط: نسخ، کا: محمد بن قاسم بن محمد بن عواض بن عامر بن قبایل، تا: سه شنبه 6 شوال 833ق؛ 330 ص (3-333) [عکسی ت: 4-446]
tazkere-ye fāzel
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17039
بی کا، بی تا، خریداری از علی آقاربیعی؛ اندازه: 120×203سم [رایانه]
tazkere-ye fānī
فانی، محمد باقر
fānī, mohammad bāqer
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17416
مشتمل بر مختصری از شرح حال و اشعاری از مشاهیر و غیر مشاهیر؛ بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
tazkerat-ol fetan
هزار جریبی، محمد کاظم بن محمد شفیع، -1234؟ قمری
(1819-)‘hezār-jarībī, mohammad kāzem ebn-e mohammad šafī
کتابی کلامی در دو جلد و چند باب در امامت می باشد. او در
فهرست کتاب های خود هم از این یاد کرده است (الذریعه 42:4). در آن از سه جانشین از روی آیه ها و خبرهای سنی و شیعی نکوهش شده و گفته شد که کی ایرانیان را از ارث بردن از تازیان باز داشته و باج بر زمین «سواد» نهاده است.
[دنا 1082/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 610
آغاز: هذا كتاب تذكرة الفتن من تأليفات المرحوم المبرور المغفور فخر المحدثين و زبدة المتورعين جناب آخوند ملامحمد كاظم الهزار جریبی بسمله. الحمد لله الذي خلقني فيهدين و الذي هو يطمعنى و يسقين ... اما بعد باید دانست که بهترین اعمال بعد از معرفت خدا و رسول و حجت های او دوست داشتن دوستان خدا و دشمن داشتن دشمنان خدا است ... لهذا فقیر بعضی از آیات و اخباری که مشتمل بر شقاوت و ضلالت آن پیشوایان کفر و عوایت بود در این رساله ایراد نمودم و قلیلی از قبایح افعال و شنایع اعمال آن کافران به آمال باشمه از پستی حسب و دنانت نسب ایشان را در این جا ذکر کردم ... في الجمله بر وفق مراد باتمام رسید مسمى بتذکرة الفتن گردید و آن بر چند باب است؛ انجام: علاوه بر قبایح مذکوره که سابقا جمله از آن ها را دانستی و السلام علی من اتبع الهدى.
خط: نسخ، کا: محمد بن صفر فخار، تا: 7 جمادی الثانی گویا سال 1239ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 300 گ، 18 سطر (9×15)، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 6-2158]
’tazkerat-ol foqahā
صوفی بخاری، محمد صابر بن محمد يعقوب، ق 13 قمری
sūfī bo×ārī, mohammad sāber ebn-e mohammad ya‘qūb (-19c)
تاریخ تألیف: 1252ق
در سلوک و آداب صوفیانه است و سلوک در آن چه خود از اساتیدی که درک کرده دیده یا شنیده است، به نثر آمیخته به نظم، با سروده هایی از خود و دیگران با سربندهای «بشنو ای عزیزم» و «گوش کن»، تألیف شده و دارای سه «طریقه»: 1. افاده ذکر درویشانی که در مسند شیخی نشسته اند و خلق را رهبری می نمایند؛ 2. ذکر آن عارفانی که به جز محبت حق به هیچ التفات نکرده اند؛ 3. ذکر مجذوبان خرابات که ترک لذات کرده اند.
[دنا 1082/2؛ فهرست گنج بخش 579/2؛ مشترک پاکستان 1347/3]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2215/2
آغاز: به نام آن قدوسی که آیینه دل طالبان خود را از زنگ هستی می زداید و مصفی و مجلی می گرداند به فضل خود و به کرم بی نهایت خود
نسخه اصل: کتابخانه گنج بخش -پاکستان 379؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول، با سرلوح رنگین؛ 77 ص (74-151)، [ف: 6-271]
taḏkirat-ul fuqahā’ fī tal×īṣ-i fatāwi-l ‘ulamā’ = tazkere-ye ‘allāme
علامه حلی، حسن بن يوسف، 648-726 قمری
(1251-1326)allāme-ye hellī, hasan ebn-e yūsof‘
تاریخ تألیف: 720 ق
این کتاب مشهور به «تذکره علامه» و از کتب مشهور فقه امامیه می باشد. کتابی استدلالی است که در آن ادله فقهی و اقوال دیگر علمای اسلامی به تفصیل بیان شده و این کتاب که از بزرگترین تألیفات ایشان در فقه مقارنه ای به شمار می رود اقوال علمای عامه را نیز ذکر کرده و به ایراد و نقد آن ها پرداخته است. به طور حتم از آغاز کتاب طهارت تا اواخر کتاب نکاح در 15 جزء این کتاب تالیف شده و به گفته الذریعه (4/43) از عبارت فخر المحققين فرزند مؤلف در کتاب «الایضاح» ظاهر می شود که اجزاء دیگر کتاب تذکره تألیف شده است. ولی با تفحص زیاد جز تا آخر جزء 15 از آن که چاپ شده است پیدا نشده و لذا گمان می رود که مؤلف بیشتر از این قسمت از کتاب را موفق به تألیف نگردیده باشد. چنان که در آخر جزء 15 خود تصریح کرده اند در سال 720 ق از تألیف این جزء فراغت یافته و در آخر جزء اول کتاب تاریخ تألیف را سال 703 معین کرده اند. بنابراین تألیف این پانزده جزء هفده یا هیجده سال طول کشیده و با جزء پانزدهم قاعده دوم کتاب هم به آخر نرسیده و برای اتمام چهار قاعده سال های زیادی لازم خواهد بود و مؤلف در سال 726 وفات یافته و با اشتغالات دیگر که از ایشان سراغ داریم بسی
مشکل است که موفق به اتمام این کتاب شده باشند.
علامه کتاب را بر چهار قاعده عبادات، عقود، ایقاعات و احکام تقسیم کرده و بنا داشته که این کتاب را به همان نهج تألیف نمایند ولی توفیق نیافته اند و فهرست پانزده جزء موجود آن این است: جزء 1. طهارة 24 صفر 703؛ 2. صلوات يوميه 18 شعبان 703؛ 3. آخر صلوة؛ 4. زكوة، خمس، صوم، اعتکاف 14 محرم 716؛ 5. مبحث تقصیر حج 6 رمضان 718 در حله؛ 6. بقیه حج - جهاد 719 در حله؛ 7. بیع شفعه (پایان ربیع الاول 714 در سلطانیه)؛ 8. دین؛ 9. رهن (سلطانیه 6 جمادی الاول 714)، حجر، تفلیس؛ 10. ضمان (11 جمادی الاول 719)، كفاله، حواله، اقرار، صلح 18 صفر 715 در سلطانیه؛ 11. امانت، ودیعه، عاريه، شرکت، قرض، لقطه، جعاله 3 جمادی الاول 715 در سلطانیه؛ 12. اجازه مزارعه، مساقات، سبق، رمایه 5 شوال 715؛ 13.
غصب، احياء موات، هبه، وقف 26 جمادي الاول 716 در سلطانيه؛ 14. وصايا 19 شوال 719، 15. نکاح (ميراث زوجين) چهارشنبه 16 ذيحجه 720.
آغاز: بسمله، الحمدلله ذي القدرة الأزلية و العزة الباهرة الابدية و القوة القاهرة القوية
چاپ: مشار عربي، صص177-178؛ تهران، سنگي، 1349ق، رحلي، 329م، ايران، بي ناشر، 1272ق، رحلي؛ قم، مؤسسة آل البيت، محقق، جلد اول 1414 ق
[الذريعة 43/4-42؛ کشف الحجب 110؛ مكتبة امير المومنين 219/1؛ دنا 1082/2-1089 (191نسخه)]
شرح و حواشي:
1- تذكرة الفقهاء (مختصر) اين متوج، أحمد بن عبدالله (-820)
کا: حاجي محمود، تا: 706ق؛ خريداري از فقيه مرندي؛ اندازه: 18/5×24/5 سم [رايانه]
از آغاز کتاب طهارت تا پايان زکاة و سه جزء اول؛ خط: نستعليق نازيبا، بي کا، تا: چهارشنبه 11 ربيع الثاني 720ق (پايان جزء دوم)؛ هفده برگ اول و بيست و پنج برگ آخر به تاريخ سلخ ربيع الثاني 891 نوشته شده، مصحح، با علامت بلاغ؛ تملک: حسن بن علي بن عبد الله، سید ابو القاسم موسوي به تاريخ ذيقعده 1155 ق؛ پايان جزء اول و دوم انهاء هايي است که علامه حلي به تاريخ پنجم ربيع الاول 720 و يازدهم ربيع الاول 720 نوشته؛ مهر: «ابو الحسن بن القاسم الموسوي» (بيضي)، «المذنب محمد امين» (بيضي)، «الواثق بالملك الغني عز الدين بن ... الحسيني» (دايره)؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 213گ، 27 سطر، اندازه: 15/5×23 سم [ف: 10-141]
جزء 12 و از مقصد 7 در اجاره است تا پايان در مايه مورخ 5 شوال 715 ولي نمي دانم چرا درباره علامه که در 726 در گذشت مي نويسد «الى هنا بحط مصنفه طاب ثراه»، مصحح، در برخي از جاها در کنار صفحات «بخطه» دارد؛ خط: نسخ معرب، کا: على بن سمروح، تا: يک شنبه 11 رمضان 725ق؛ تملك: لطفعلي بن محمد کاظم تبربري امين السفرا در رجب 1308ق، کاغذ: سمرقندي، جلد: مقواي آراسته، 140گ، 29 سطر (10×18/5)، اندازه: 16×25 سم [ف: 289]
آغاز: کتاب الزكاة و فيه أبواب الباب الأول في زكاة المال و فيه مقاصد المفصل الأول في الشرائط مقدمة، الزكاة لغة النمو و الطهارة؛ انجام: و التقييد الخوف الفوات هنا يقتضي تقييده في الأحاديث المطلقة حملاً للمطلي على المفيد
جلد 4 و 5 و از کتاب زکات تا مقصد دوم از کتاب حج مي باشد؛ خط: نسخ، كا: على بن شمروخ، تا: پنج شنبه 16 ذيحجه 764ق؛ مصحح، محشي، از سوي حسن بن حسين بن مطر اسدي جزائري (در گذشته پس از 849) در 19 ماه صفر 840 مقابله و تصحيح شده؛ نملك: قاضي محماد على بن محمد باقر اصفهاني بهبهاني حائري با مهر «محمد علي بن محمد باقره» (بيضي)، شيخ عبدالعالي، نزد رشيدالدين بن صفي الدين به رسم امانت فرار داشته؛ مهر: «انا عبد العالي العلي؟» (مربع)؛ کاغذ: شرقي، جلد: ترمه عطف تيماج قهوه اي، 282 گ، 26 سطر (11×18)، اندازه: 16×24 سم [ف: 31-522]
جزء سيزدهم؛ بي کا، تا: 765ق؛ قطع: وزيري [ف: 86]
انجام: و هل تجب فيهما الذكر اکثر علمائنا عليه.
جلد اول؛ خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 9؛ افتادگي: انجام؛ تملک: ميرزاي قمي، ميرزا ابوطالب قمي؛ جلد: تيماج مشکي، 203 گ، 27 سطر [جنگ: 1-496]
جزء ششم و هفتم؛ خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 9؛ تملك: ميرزاي قمي در اصفهان؛ جلد: مقوايي، 277گ، 28 سطر [جنگ: 1-496]
از آغاز وصايا (جزء 14) تا پايان جزء 15 (برابر با آن چه که به چاپ رسيده است) و تاريخ 16 ذيحجه 720 (در جلد) هم دارد؛ خط: نسخ کم نقطه، كا: علي بن محمد بن يونس، تا: يک شنبه 20 ربيع الاول 867ق؛ در آن دارد «نسخت هذه النسخة من نسخه بلغت عرضا بالمسودة»؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج ترياکي، 234 گ، 25 سطر (14×21/5)، اندازه: 18×27 سم [ف: 289]
خط: نسخ، كا: على بن منصور بن حسين مرندي، تا جزء يکم (اطهارت) در دوشنبه 1 ذيحجه 868ق، جزو دوم (صلاة) در 6 جمادي الثاني 867، جزو سوم (بقيه صلوات) در 19 رجب 867؛ مقابله شده، محشي؛ در پايان، اجازه ابن فهد حلي است در 20 ربيع الاول 827 به عزالدين حس در ... مهذب نوشته علي بن عبد الكافي در 28 شوال 901؛ تملك: محمد الرضوي، مکي بن محمد بن شمس الدين (من سلالة الشهيد الأول محمد المکي العاملي) در 1158، امانت سيد جواد نزد محمد بن محمد جعفر و امانت سيد کوچک مشهدي؛ وقف سيد فضل الله استرابادي با مهر فضل الله الحسيني؛ کاغذ: سفيد، جلد: تيماج مشکي، 292گ، 29 سطر (11×19)، اندازه: 18×27 سم [مسنا: في: 2-122]
جزء دوازدهم و سيزدهم؛ خط تحريري، کا: على بن منصور بن حسين مزيدي، تا: 8 ربيع الثاني 870ق، تملك: محمود بن محمد تفي و مهر او «پيرو آل عبا عاقبتش محمود است»؛ 252گ ، 27 سطر، اندازه: 18×28 سم [ف: 1-43]
کتاب صلاة؛ بي کا، تا: 26 رمضان 890ق [نشريه: 7-513]
جزء 6 و 7؛ خط: نسخ، كا: على بن منصور مزيدي، تا: 15 شوال 874ق، تملکي به خط محمد بن ابي الفتح الحسيني خوراسکاني مورخ 1139 ق؛ جلد: نيماج مشکي، 278گ، 26 سطر، اندازه: 17/5×25/5 سم [ف: 1-39]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 66
همان نسخه بالا [نشريه: 5-15]
شامل: جزء 1 تا 8؛ خط نسخ، بي کا، تا: قرن 10؛ واقف: ملا مهدي نراقي؛ 775 ص، قطع: رحلي بزرگ [نشریه: 7-33]
خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 10 [مختصر ف: 153]
جزء اول تا هفتم؛ خط: نسخ، کا: نورالله بن محماد بنادکي، تا: 982-987؛ مجدول زرين؛ 521گ، 31 سطر، اندازه: 20×32 سم [ف: 1-42]
آغاز: برابر؛ انجام: بل يقصد الدفاع عن نفسه وعن الاسلام و مي قتل المرابط كان شهيدا ... في ثماني عشرين شهر ربيع الأول من سنة تسع عشرة و سبعمائه بالحله...
ج 1-6؛ خط: نستعليق، بي کا، تا: قرن 10؛ مجدول؛ وافق: خواجه شير احمد تونی؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تيماج مشکي، 423گ، 29 سطر، اندازه: 19×23 سم [ف: 21/1-262]
بخشي از جزء هشتم؛ خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 10؛ از کتب وقفي فاصلخان و توليت آن با برادرش ملامير و از جمله صد جلدي بوده که مخصوص مدرسة جده (اين طور خوانده مي شود) فرموده بودند [چند نسخه - ف: -314]
جزء نخست و دوم و سوم و چهارم تا پايان اعتکاف؛ خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سپاهاني نخودي، جلد تيماج قهوه اي، 295گ، 35سطر، اندازه: 23×33 سم [ف: 3-392]
از کتاب البيع (بيع نقد و نسيه) تا آخر کتاب المفلس؛ خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 10، افتادگي: انجام؛ کاغذ: اصفهاني، جلد: مقوا عطف ميشن، 460ص، 25 سطر(15×22)، اندازه: 18×26 سم [ف: 1-202]
آغاز: المفصل الخامس في الضمان و فصوله ثلاثه: الأول في سمان الحال و فيه مباحث؛ انجام: فان عاد السيد و أنكر العنق و طلب المال كان له أخذه ... صورة ما كنيه المصنف ... تم الجزء الحاد یعشر.
خط: نسخ، كا: عوض بن محمد بن صالح، تا: 904 ق؛ مهر و نشانه هاي تملك: «الا الله الله الملك الحق المبين عباده مرتضي»، حسن بن علي يزدي در 1260، ميرزا محمد حسن در 1255؛ اهدايي: وزيري، جلد: مقوايي تيماج ترياکي، 304گ، 25 سطر (12×19)، اندازه: 17×26 سم [ف: 1-48]
جزو 14 و 15؛ خط: نسخ، كا: منصور بن تاج الدين بن كرم الله حداد بلادي، تا: جمعه 29 محرم 905 ق، جا: مجلس شيخ عبدالسميع در حله؛ تملک: يونس بن محمد بن حسن بن محمد بن سيف صيمري جزايري [نشريه: 6-341]
از مباحث اجاره تا مباحث سکتي و عمري ورقبي؛ خط: نسخ، کا: حامي بن بدر بن بركة بن صدقة بن احمد بن حجي بن شداد اسدي، تا: دوشنبه 8 ربيع الأول 905 ق، جا: حله، مسجد شيخ عبدالسميع بن فياض اسدي؛ مصحح؛ تملك: محمد شريف بن شمس الدين محمد رويدشتي اصفهاني؛ وقف نامه کتاب به تاريخ رمضان 1204، جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 244گ، 25سطر، اندازه: 18×26/5 سم [ف: 5-14]
جزء 4 و 5، از کتاب الزكاة تا حج؛ خط: نسخ، کا: شکر ين حمدان بن صالح غروي، تا: جزء 5 در يک شنبه 12 رجب 912 ق، جزء 4 در سه شنبه 922؛ تملک: نعمة الله بن محمد خادم حايري، محمد بن محمود مشهور به کمال الدين واعظ فيروز آبادي ميبدي، محمد بن ابي الحسن؛ وقف بر طلاب یزد، واقف: دختر ميرزا محمد علي، رجب 1182؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج سبز تيره ترنج دار، 271گ، 27 سطر (11×18)، اندازه: 18×29 سم [ف: 16-329]
آغاز: برابر
از ابتداء تا پايان کتاب الصلاة؛ خط: نسخ، بي کا، تا: 915ق؛ واقف: سيد جواد جواد زاده، 17 ربيع الاول 1390؛ يادداشتي در امانت کتاب نزد ميرزا مهدي طهراني در سلخ ربيع الثاني 1343، يادداشتي از «محمد مهدي حسيني» که کتاب از «سيد حسين قائني» نزد وي امانت بوده با مهر «عبده محمد مهدي الحسيني» (بيضي)، در پايان يادداشتي به رسم يادگار از «سيد علي حسيني» در 22 ذي حجه 1253 با مهر «عبده سيد علي الحسيني» (بيضي)؛ تملک: «سيد جواد قائني»، «حسين بن محمد حسيني» با مهر «عبده حسين بن محمد الحسيني» (بيضي)، سيد جواد جواد زاده؛ مهر: «الله محمد على ومن يتوكل على الله فهو حسبه عياده حسين بن کوچک» (مربع)، «ديا حق» (بيضي)، «انزلناه قرآناً عربياً» (بيضي)؛ جلد: تيماج مشکي، 296گ، 21 سطر، اندازه: 17/5×26 سم [کتابخانه هاي قائن: ف: -38]
25 تهران ملک شماره نسخه: 2461
از حج تا پایان جزء هفتم؛ خط: نسخ بی کا، تا: 1 ربیع الاول 916 ق، جان بغداد؛ تملك: حسام الدین بن عز الدين بن عذاقة الغروى، نورالدين بن حاج نصرالله بن حاجی آقا بن حاجی محمد؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه؛ 321 گ، 19 سطر، اندازه: 17/3×25/3 سم [ف]
جزء چهارم و پنجم از زکات تا حج؛ خط نسخ، كا: صالح بن محمد بن حسن افیلحی، تا: سه شنبه 14 ربیع الثانی 916ق؛ تملک: اسماعيل بن محمد باقر خاتون آبادی، محمد هادی در 1057ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج حنایی، 243 گ، 25 سطر، اندازه: 18×25 سم [ف: 3-392]
جزو 6 و 7 کتاب الحج و العمرة تا البحث الثاني في باقي الاقسام مسئلة التولية نوع من البيع؛ خط نسخ، كا: على بن فتاح بن محمد با غنوی شیرازی، تا: دوشنبه 5 رجب 949ق، جا احمد نگراز؛ کتابت نسخه در احمد نگر از از روی نسخه اصل با یک واسطه؛ تملک: 19 صفر 1244 در اصفهان؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج سرخ ترنج دار، 275 گ، 23 سطر 9×16، اندازه: 19×30سم [ف: 16-225]
جزء اول و دوم؛ خط: نسخ، بي کا، تا: 15 ذيحجه 952 ق؛ جلد: تيماج قرمز، 287 گ، 23 سطر، اندازه: 15×23/5 سم [ف: 61]
آغاز: برابر
جزء اول و دوم و سوم و چهارم؛ خط نسخ، کا: ابو القاسم بن ملاجان سيوني، تا: 957 ق؛ مرحوم علم الهدي پسر حضرت فيض در آخر اين کتاب جدولي را که مشتمل بر بيان اصطلاحات پدرشان در کتاب وافي است ترسيم نموده، و در آخر کناب صلوة کاتب خود را خليل الله بن سليم الله بن خليل الله بن عبدالله بن پير عوض بن قاسم الثاني الفاري الفيلوي در سمنه 957 معرفي کرده است؛ محشي؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج، 184 ص، 31 سطر، اندازه 23×36 سم [ف: 1-374]
آغاز: بسمله، وفي اللهم لا كماله بمحمد و آله المقصد الثالث في افعال الحج و فيه فصول الأول في احرام الحج؛ انجام: فيسقط من كل اثني عشر الوضيعة و هي درهم تم الجزء السابع ... فرغت من تسويده سلخ ربيع الأول من سنة أربع عشرة و سبعمائة بالسلطانية و کتب حمد بن يوسف ...
جزء 6-7؛ خط: نسخ، كا: عبدالواحد بن محمد، بن تاج الدين معلم اصفهاني، تا: چهارم ذيقعده 957ق؛ مصحح؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تيماج مشکي با ترنج، 322 گ، 23 سطر، اندازه: 18/5×25/2 سم [ف: 21/1-254]
از ابتدای مقصد ثالث في افعال الحج تا اواخر بحث شفعه؛ خط: نسخ، کا: عبدالواحد بن شيخ محمد بن تاج الدین معلم اصفهانی، تا: 20 محرم 958 (پایان جزء ششم) و 10 صفر 958 (پایان جزء هفتم)؛ افتادگی: انجام، مصحح، تملك: «عبدالله بن حاجی محمد باقر زهانی» در اصفهان؛ مهر «عسی آن يبعتك ربک مقاماً محموداً» (مربع)؛ جلد: گالینگور مشکی، 354گ، 23 سطر، اندازه: 16×23/5 سم [کتابخانه های قائن: ف: 51]
جزء هشتم و نهم؛ خط: نسخ، کا: اسماعیل بن عباس بن احمد بن محمود معلم خشوقانی، تا: 3 جمادی الثانی 959 ق؛ تملک: محمد علی نهاوندی، میرزا سید محمد همدانی، تملک شیخ صفر على مشکینی اردبیلی و تاریخ در گذشت وی در طوز خرماتو 14 محرم 1395 و بخشیدن کتاب به سید محمد مفتی الشیعه (دارنده کتاب)، نشانی خرید ابوالقاسم حسینی از ملا محمد على؛ جلد: تيماج مشکی عطف تیماج قهوه ای، 186گ، 25 سطر، اندازه: 25×19سم [ف: 79]
جزء یک تا چهار؛ خط: نسخ، کا: داود بن شمس بن داود بن احمد بن حسن فقیه شیبانی بغدادی بحرانی، تا: 1959ق؛ تملک: محمد بن ابی الحسن حسيني [ف: 41]
آغاز: برابر؛ انجام: بل يقصد الدفاع عن نفسه و عن الاسلام و متى قتل المرابط كان شهيدا ... في ثماني عشرين شهر ربيع الأول من سنة تسع عشرة و سبعمائه بالحله ...
جزء 1-6؛ خط: نستعلیق، کا: یوسف بن محمود (تا پایان جزء 3)، احمد بن قاضی محمد مهاری در سه شنبه 25 جمادی الثانی 959 ق (جزء 4) و سید علی بلخی در سه شنبه 25 جمادی الثانی 959 (جزء 5)؛ مجدول، محشی؛ واقف: خواجه شیر احمد تونی؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد تیماج مشکی، 512 گ، 27 سطر (11×20)، اندازه: 19×31 سم [ف: 21/1-252]
آغاز: الفائدة الثانية في العقود و فيه كتب كتاب البيع و فيه مقاصد الأول في اركانه؛ انجام: وهو الخطأ الأول ثم تفرض العدد
جزء 7-14، از ابتدای کتاب البیع تا اواخر كتاب؛ خط: نستعليق، کا: احمد بن قاضی محمد مهاری در سه شنبه 13 صفر 960 ق (جزء 7، 8، 9، 12 و 13)، موسی بن یوسف کاتب در پنج شنبه رجب 971 ق (جزء 10)؛ افتادگی: انجام؛ از روی نسخه علی بن منصور بن حسین مریدی در چهارشنبه دوازدهم رمضان 872ق؛ مجدول؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 694گ، 29 سطر، اندازه: 20×31 سم [ف: 21/1×256]
آغاز: الأول في الطهارة. مقدمة الطهارة لغةً النظافة و شرعأً وضوء؛
انجام: و عمار قطحي لا يقول على ما ينفرد به و ان كان ثقةً. صورة ما كنيه المصنف ... و صلى الله على سيادنا و مولانا محماد النبي و اله الطاهرين هذا آخر ما كتبه في نسخة المباركة.
از اول طهارت تا اول مقصد دوم در بافي اقسام نكاح؛ خط: نسخ، کا: محمد بن صدر الدين اصفهاني، تا: نيمه جمادي الثاني 960 ق؛ افتادگي: آغاز (صفحه اول)؛ واقف: ملانوروزعلي بسطامي، صفر 1272، با مهر او «نوروزعلى بسطامي» (چهار گوشه کوچک)؛ جلد: تيماج مشکي، 455 گ، 23 سطر (11×17/5)، اندازه: 18/5×25/5 سم [ف: 165]
ج 10 و 11؛ خط: نسخ، كا: رکن الدين محمد بن شيخ محي الدين محماد ابن تاج الدين على معلم اصفهاني، تا: دوشنبه 25 ذيقعده 961 ق؛ از روي نسحه منقول از اصل تاريخ کتابت تا روز يک شنبه دهم ربيع الاول 962؛ جلد: نيماج سبز، 388 گ، 23 سطر، اندازه 18×24/5 سم [ف: 1-39]
مشهد؛ مولوي؛ شماره نسخه: 67
همان نسخه بالا [نشريه: 5-15]
آغاز: بسمله المقصد الثاني في الرهن و فيه مقدمة و فصول اما المقدمة ففيها بحثان الأول في ماهية الرهن عقد شرع؛ انجام: و قال ابوحنيفه اذا كان مثله لم يجز و ليس بجيا و لو كان اذون منه مالاً و عدله لم يجر قطعاً و الحمدلله رب العالمين و صلى الله على سيدنا محمد و آله اجمعين.
رهن تا وصيت (جزء نهم)؛ خط: نسخ، كا: عبد الواحد بن شيخ محمد بن تاج الدين معلم اصفهاني، تا: غره ربيع الاول 961ق؛ جلد: تيماج قهوه اي، 141 گ، 23 سطر، اندازه: 18×24 سم [ف: 2-828]
آغاز: المفصل السابع في الأجاره و فيه فصول الأول الماهيه؛
انجام: و لا تكون ليست المال
اجزاء دوازده و سيزده و شامل ابواب اجاره و مزارعه و مساقات و سبق و رمايه و غصب و احياء موات و عطايا و هبه و صدقه مندوبه و وقف تا اوايل مسائل عمري است؛ خط: نسخ و نستعليق، کا: ابوالفضل بن بهاء الدين بن عبد السلام زاهدي ابوالفضل شريف قزويني، تا: چهارشنبه 29 جمادي الثاني 966ق؛ واقف: حاجي کريم داد، به وسيله جواد قوچاني در 10 مرداد 1324 تسليم کتابخانه شده؛ با کاغذ: نخودي، جلد: تيماج قهوه اي سير، 232 گ، مختلف السطر، اندازه: 26×19 سم [ف: 5-419]
آغاز: کتاب الزکوة و فيه أبواب الباب الأول في ركوة المال و فيه مقاصد المفصل الأول في الشرايط؛ انجام: المقصد الثالث في افعال الحج و فيه فصول الأول في احرام الحج
جزء چهارم و پنجم، شامل ابواب زکوة و خمس تا آخر مقصد دوم از باب حج در مبحث (عمره) است؛ خط: نستعليق، بي کا، تا: 7 رجب 966 ق؛ واقف: امير جبرئيل، 1307؛ کاغذ: نخودي، جلد: تيماج عنابي، 167 گ، 23 سطر، اندازه: 25×18 سم [ف: 5-417]
از کتاب زكاة تا بيع؛ خط: نستعليق، کا: محمد بن حسين بن حاجي رکنابادي، تا: 967-968 ق؛ افتادگي: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تيماج قرمز پشت قهوه اي، 212 گ (1ر-212پ)، 25 سطر، اندازه: 25×18/5 سم [ف: 13-30]
آغاز: کتاب الزکوة و فيه أبواب الباب الأول في زكاة المال و فيه مقاصد المقصد الأول في الشرايط؛ انجام: لأن شرط الاعتكاف النتابع و هو الحق، تم الجزء الرابع ... و ذلك على يد الفقير الى الله تع اقل العباد ...
بخشي از جزء سوم و تمامي جزء چهارم مباحث کتاب الزکوة و کتاب الصوم؛ خط: نسخ و نستعليق، كا: باقر بن عبد العلي، تا: 968 ق؛ مصحح، مقابله شده، محشي با امضاي «ها»، از روي نسخه اي که در سال 867 به خط علي بن منصور بن حسين مزيدي نوشته شده استنساخ شده؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوايي با روکش کاغذی، 198 گ، 24 سطر (10×15/8)، اندازه: 15/8×20/3 سم [ف: 12-3]
جزو چهارم؛ خط: نسخ تحريري، کا: فاخر بن عبد العلي، تا: سه شنبه 4 جمادى الأول 968 ق [نشريه: 7-118]
آغاز: القاعدة الثانية في العقود و قيه کب، کتاب البيع و فيه مقاصد، الأول في اركانه و فيه فصول: الاول في ماهينه و هو انتقال عين مملوكة من شخص إلى غيره؛ انجام: مسألة للوصي أن یستقرض من مال اليتيم ... فقالوا يضمن الأب مقدار الدين خاصة و الوصي تضمن جميع القيمة ...
بخش دوم کتاب و از کتاب البيع تا اواخر کتاب الوصية؛ خط: نسخ، كا: عباد الله بن جعفر بن يوسف بن فمير اوالى خطي (بحريني)، تا: 29 ذيقعده 970 ق؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ از روي نسخه مورخ 871 ق کتابت شده و آن نسخ با دو واسطه از روي نسخه اصل کتابت شده بود، مصحح؛ مهر: «محمد رضا بن محمد صفي» (مربع)؛ کاغذ: شرقي، جلد: تيماج زرشکي عطف تيماج مشکي، 325، 28 سطر (11/5×19)، اندازه 20×30 سم [ف: 33-525]
آغاز: کتاب الاجارة و فيه فصول الأول في الماهية الأجارة عقد يقضي تمليک المنفعة خاصة بعوض معلوم لازم في حقيقتها و يستعمل في هذا العقد لفظان احدهما الاجارة و هي و ان اشتهرت في العقد؛ انجام: النظر الرابع في حكم المهر مسئلة قل بينا صحة انكحة المشركين فان اسلم الزوج اولاً قبل الدخول ... و الظاهرانه
لا يتفق اسلامهما دفعة واحدة الا نادرا فكان القول قوله كما يقدم صاحب الیدلان الظاهر معه و قد اجتح الفريق الأول بوجهين .... انا قد جعلنا القول.
جلد دوازدهم تا پانزدهم و از کتاب های اجاره تا پایان کتاب النكاح؛ خط: نسخ، کا: عبدالله بن جعفر بن يوسف بن قنبر خطى اوالی (پایان جزء چهارم)، تا: پنج شنبه 8 رجب 970 ق، جا: خزانه حماد بن حسين بن السيد يوسف الحسيني؛ افتادگی: انجام؛ نسخه وقف اولاد ذكور ملاغلامرضا است؛ تملک: محمد علی بن محمد حسن آرانی؛ جلد: مقوا با روکش پلاستیک عطف تیماج قرمز، 540 گ، 28 سطر، اندازه: 19×29 سم [ف مخ: -28]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 247
نسخه اصل: همان نسخه بالا [ف: 1-281]
جزء هشتم (از بیع نقد و نسیه و سلف تا آخر کتاب دیون)؛ خط: نسخ، كا: زين العابدين بن محى الدين بن على بن كرامه، تا: 972ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 119 گ، 25 سطر، اندازه: 17/5×27 سم [ف: 1-374]
آغاز: ج 8، بسمله، الفصل الثاني في النقد ... و فيه مطلبان؛ ج 9، «بسمله. المقصد الثاني في الرهن و فيه مقدمة و فصول»؛ ج 10، «بسمله. المقصد الخامس في الضمان و فصوله ثلاثة»؛ ج 11، «كتاب الأمانات» تا پایان «جعاله» می باشد؛ انجام: ج 8، «یتبع به بعد العتق ... و لوالديه و لكافة المؤمنين»؛ ج 9، «و لو كان ادون منه مالا و عدالة لم يجز قطعا»؛ ج 10، «يحتمل قويا الشركة و اختصاص الأخير ... في ثامن عشر من صفر ... سنة خمس عشرة و سبعماية بالسطانية و كتب العبد الفقير حسن بن المطهر و الحمد لله ... و آله الطاهرين»؛ ج 11، «لأنه مال لا منازع له فيه فيحكم له به ... و ذلک على يد مصنفه العبد الفقير ... في ثالث جمادى الأولى من سنة خمس عشر و سبعانة بالسلطانية و الحمدلله ...»
جزء 8 از «بيع النقد و النسية و السلف» تا انتهای «کتاب الديون»، جزء 9 از «المقصد الثاني في الرهن» تا پایان «المقصد الرابع في الحجر»، جزء 10 از «ضمان» تا انتهای «صلح»، جزء 11 از «کتاب الأمانات» تا پایان «جعاله»؛ خط: نسخ، كا: شیخ علی بن ادريس (تا پایان جزء 9)، تا: پنج شنبه 6 ذیحجه 972 ق؛ نسخه تا پایان جلد 9 با یک واسطه با نسخه علی بن یونس نباطی تصحیح و مقابله شده؛ اهدایی: رهبر، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 375 گ، 31 سطر، اندازه: 21×31 سم [اهدائی رهبر: 3-139]
جزء 12 و 13 کتاب، شامل کتاب های اجاره، مزارعه، مساقات، سبق و رمایه، غصب و احیای موات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: حدود 973 ق؛ تملک: محمد بن علی بن نعمة الله عاملی مورخ 1028 ق، محمد طباطبایی مورخ 1249؛ کاغذ: دولت آبادی آهار مهره، جلد: تیماج زرد با ترنج و نیم ترنج، 258 گ، 35 سطر، اندازه: 17/5×30/5 سم [ف: 24-200]
آغاز: ج 4: الفرقة و الآية و يمنع الاجماع و نقله الشيخ عن الشافعي ايضا؛ ج 5: بسمله، كتاب الحج و العمرة و فيه مقدمة و مقاصدة؛ انجام: ج 4: لأن شرط الاعتكاف التتابع و هو الحق ... سنة خمسة و سبعين و تسعماية ... ج 5: يقتصى تقييده في الاحاديث المطلقة حملا للمطلق على المقيد ... في سادس شهر رمضان المبارك من سنة ثمان عشرة و سبعماية بالحلة ... و آله الطاهرين
ج 4-5، از زکات تا ابتدای افعال حج؛ خط: نسخ، كا: ابراهيم بن عبدالله بن ابراهيم بن علی مغسلی، تا: پنج شنبه دهه سوم ذیقعده 974 ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: نخودی آهار مهره،140 گ، 31 سطر، اندازه: 20/8×30/7 سم [ف: 21/1-259]
ضمان تا جعاله؛ خط: نسخ نزدیک به نستعلیق، کا: حاج محمود بن صدر الدین محمد سمنانی، تا: صفر 975ق، جا: مشهد؛ واقف: سید محمد تقی بن محمد صادق موسوی، 1119؛ قطع: خشتی [چهار کتابخانه مشهد -ف: -7]
آغاز: الروايتين لما رواه العامة عن النبي صلى الله عليه و آله انه قال لا اعتكاف الا بصوم؛ انجام: و ان كانوا قد استحقوا بفعلهم المتقدم القتل الا ان يبدأ و ...
جزء 4-6، شامل کتب صوم، حج و جهاد است و اوراق نامرتب؛ خط: نسخ، كا: على بن ابراهيم بن على بن حسن الهراس معروف به خطی، تا: جمعه 20 شوال 976 ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: سید ضیاء الدین تقوی شیرازی، دی 1359، جلد: میشن عنابی، 184 گ، مختلف السطر، اندازه: 20/2×30/6 سم [ف: 21/1-262]
آغاز: بسمله، المقصد السابع في الاجارة و فيه فصول الأول المهية الاجارة عقد يقتضى تمليك منفعة خاصة بعوض معلوم لازم في حقيقتها؛ انجام: و ان رجع بعد العدة. قد تزوجت فلا سبيل له عليها و عمار فطحي لا يعول على ما ينفرد به و ان كان ثقة
جزء 12-15، از اجاره تا اواخر نکاح، مسأله «العبد اذا تزوج بحرة اوامة ...»؛ خط: نسخ، كا: محمد بن عطاء الله بن دحروج حکیمی، تا: پنج شنبه 11 شوال 978 ق؛ برخی از اوراق به قلم عباس فضل علوی عبادی در ذیحجه 989، برگ اول توسط سید مصطفی حسینی خوانساری نونویسی شده، مصحح، مقابله شده؛ تملک: ملاعبدالله بن حسین شوشتری متوفای 1021؛ اهدایی: رهبر، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 31 سطر [هدایی رهبر: 3-141]
جزء چهارم و پنجم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 978 ق؛ 338 گ، 21 سطر، اندازه: 17×25 سم [ف: 1-43]
جزو ششم؛ خط: نسخ، کا: نصیر بن حاجی غلام علی خادم روضه کاظمین، تا: چهارشنبه 26 ربیع الاول 980ق؛ از روی نسخه مورخ 12 ربيع الأول 919 [نشریه: 6-341]
صلوة؛ خط: نسخ، كا: مقصود بن يعقوب، تا: 980 ق [چند نسخه - ف: -314]
از کتاب زكاة تا بیع؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 7 ربیع الثانی 981ق؛ مصحح، با نشانی بلاغ؛ تملک: محمد باقر بن محمد تقی (مجلسی)، تملکی بدون نام با مهر «رضی الدین محمد» (بیضی)، سید حسن موسوی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 510 گ، 24 سطر، اندازه: 17×24/5 سم [ف: 26-353]
از احکام رهن تا احکام رمی؛ خط: نسخ، كا: على بن شرف الدین، تا: 26 محرم 985ق؛ مصحح، محشی؛ تملک: محمد بن محمد محسن بن مرتضى (علم الهدی فرزند فیض کاشانی) به تاریخ ذیحجه 1083 و مهرهای «بمحمد علم الهدى علم الهدى علم الهدى» (بيضي) و «لا اله الا الله الملك الحق المبين» (بيضي)؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 347 گ، 25 سطر، اندازه: 17×23 سم [ف: 6-291]
از عقود تا پایان جزو هشتم؛ خط: نسخ، كا: زين العابدين بن محمود بن رستم، تا: 986ق؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن سرخ، 215 گ، 23 سطر، اندازه: 19×26/7 سم [ف: 1-96]
از حج (جلد 5) تا پایان جلد هشتم؛ خط: نسخ، كا: محمد بن صالح النبوي حمرة اوالی، تا: 28 شعبان 986ق؛ کاغذ: سپاهانی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای، 344 گ، 35 سطر، اندازه: 23×34 سم [ف: 3-393]
آغاز: الفائدة الثانية في العقود وفيه كتب كتاب البيع و فيه مقاصد الأول في اركانه؛ انجام: صورة ما صنفه المصنف ... و افاض على ترتيه المراحم المنيفة ثم الجزء الثامن ... على يد مصنفه ... ببلدة السلطانية في سادس جمادى الأول سنة أربع عشر و سبعمائة ...
جزء 7-8، از ابتدای بیع تا انتهای کتاب دیون؛ خط: نسخ، کا: حمزة بن كاووس خوانساری، تا: سه شنبه 16 ذیحجه 987ق؛ مصحح، مقابله شده؛ مهر: «احمد احسائی» (بیضی)، فرزندش «عبدالله بن احمد بن زین الدین در سال 1244، «عبد الله بن احمد» (مربع)، «علاء الدين محمد حسینی» (مدور)؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودی و حنایی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی با ترنج و سرترنج، 325 گ، 23 سطر، اندازه: 18/5×23/5 سم [اهدایی رهبر: 3-138]
آغاز: يستوثق من مالك والأخبار في ذلك كثيرة لا تحصى؛ انجام: و لو كان ادون منه مالا و عدالة لم يجز قطعاً
جزء 9، از رهن تا پایان حجر؛ خط: نسخ، کا: سعد الدين بن محمد جزایری، تا: شوال 988ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تيماج مشکی، 246 گ، 17 سطر، اندازه: 13×23 سم [ف: 21/1-263]
جزء هشتم تا یازدهم؛ خط: نسخ، کا: محمد بن شیخ سعد و صالح بن محمد بن عبد الله السلامی، تا: 989ق؛ 395 گ، 29 سطر، اندازه: 21×31 سم [ف: 1-42]
از آغاز تا جزو هشتم؛ بی کا، تا 989 ق [نشریه: 4-325]
از ابتدا تا آخر صلاة؛ خط: نسخ، كا: احمد بن فهد بن احمد بن صالح بن محمد الخليفه جمیلی، تا: شنبه 6 جمادی الاول 999 ق؛ مهر: «اسد الله بن زين العابدين» مورخ 1117؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی، 25 سطر (14/5×22)، اندازه: 21×30 سم [ف: 12-140]
از نکاح (جزو 5) تا پایان جزو پانزدهم؛ خط: نسخ، كا: تقي الدين بن محمد موصلی، تا: قرن 11ق، برای شیخ بهایی؛ شیخ بهایی در آغاز و انجام نسخه می نویسد که نسخه را برای شیخ حسن مشعرائی نویسانده ام؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای، 227 گ، 19 سطر، اندازه: 19/4×25/7 سم [ف: 1-98]
آغاز: الفصل الثاني في بيع النقد و النسية و السلف و فيه مطلبان الأول في بيع العقد و النسبة. مسئلة من باع شيئاً معيناً؛ انجام: «فلا سبيل له عليها و عمار فطحي لا يعول على ما ينفرد به وان كان ثقة. جزء 8 تا 16؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، رکابه دار، با سرلوح مذهب، مجدول، مذهب؛ مهر: «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده محمد حسن 1229» (مستطیل)، «الهي بحق على و ولی مبخشا گناه عدای علی 1315» (مستطیل)؛ تملک: پاک شده ابوالحسن حسنى شولستانی در 1134ق و مهر او «ابوالحسن ...» (مستطیل کوچک)، محمد ابراهيم بن حاجی محمد رضی با مهر «یا نار کونی برداً و سلاماً على ابراهیم 1086» (بیضی)؛ خریداری از جعفر سلطان القرایی در آذر 1348ش؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: سوخت معرق نفیس، 1 گ (528)، 31 سطر (12/6×26)، اندازه: 20/8×36/9 سم [ف: 29/2-783]
آغاز: الفصل الثاني في بيع النقد و النسبة والسلفو فيه مطلبان. الأول في بيع النقد و النسبية؛ انجام: «و قد تزوجت فلا سبيل له عليها و عمار فطحى لا يعول على ما ينفرد به وان كان ثقة.
شامل اجزای 8 و 14 و 15؛ خط: نسخ، کا: قاسم بن حسين شیرازی، تا: قرن 11؛ مصحح، با علامت بلاغ، با سرلوح مذهب و مرصع نفیس، با کتیبه قلمدانی زرپوش، مجدول؛ تملک: آقا احمد بن جنت مآب حاجی محمد جعفر بن علی در غره ربیع الثانی 1262ق؛ خریداری از جعفر سلطان القرایی در آذر 1348ش؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقواء 389 گ، 26 سطر (12/8×25/8)، اندازه: 20/5×36/8 سم [ف: 29/2-784]
از کتاب الوصایا تا پایان کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، با امضای بلاغی؛ تملک: سید حسن موسوی، سید حسین بن حسن موسوی با مهر «حسين بن حسن الموسوى» (بيضوي)، تملکی با سال 1317 که کتاب را از ملامحمد علی خوانساری خریده با مهر «عبده احمد بن محمد هادي الحسيني» (بيضوي)، تملکی با مهر «رضی الدین محمد» (مربع)، تملک پاک شده محمد باقر بن محمد تقی (علامه مجلسی)؛ واقف: سيد على نجف آبادی (اهدایی)، جلد: تیماج قرمز عطف تیماج قهوه ای، 322 گ، 23 سطر، اندازه: 18×25 سم [ف: 3-545]
جزء اول، دوم و سوم کتاب تا پایان کتاب الصلوة؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: نیمه اول قرن 11؛ نسخه بسال 1065 توسط جمال الدین مصطفی حسینی با نسخه ای دارای اجازات بخط مؤلف مقابله و در حواشی تصحیح شده، دارای سرلوح و کتیبه، مجدول؛ مهر: «نظر على 1039» (بیضی)، «ولی اسماعیل زاده» (بیضی)، «ابو القاسم حسینی» (بیضی)؛ کاغذ: اصفهانی شکری، جلد: تیماج مشکی، 255گ، 26 سطر (12×25)، اندازه: 20×36 سم [ف: 13-280]
نیمه اول کتاب و تا احکام وصیت؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، نشانی مقابله به تاریخ پنج شنبه 28 ربیع الاول 1156 با مهر «العلم خليل المؤمن» (مربع)؛ تملک: محمد خلیل (همین شخص مقابله کننده نسخه است)، شیخ محمد علی واعظ تلواسکاتی به تاریخ 1304، یحیی بن محمد شفیع اصفهانی به تاریخ چهارشنبه 12 شعبان 1315 با مهر «على الله يحيى بن محمد شفیع»؛ جلد: تیماج مشکی، 535 گ، 35 سطر، اندازه: 20×38 سم [ف: 20-297]
از کتاب طهارت تا پایان جهاد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ تملک: احمد بن لطفعلی تبریزی، محمد مقیم بن محمد هاشم به تاریخ 1090، محمد جعفر بن عبد الله حسینی؛ نشانی مطالعه شرف الدین از ذریه شهید اول؛ جلد: تیماج مشکی، 333 گ، 33 سطر، اندازه: 23×35 سم [ف: 19-286]
جزء نهم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، یادداشت مطالعه به تاریخ 23 رجب 1111؛ تملک: سید حسین موسوی، ملا محمد باقر مجلسی؛ جلد: تیماج قرمز، 132 گ، 23 سطر، اندازه: 18×26 سم [ف: 27-346]
آغاز: الفصل الثاني في النقد و النسية و السلف و فيه مطلبان الأول. في بيع النقد؛ انجام: نعم يقبل اقراره بكل ذلك في ذمته يتبع به بعد العنق
جزء 8، از «بیع النقد و النسبية و السلف» تا انتهای «کتاب الديون»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ تملك: علم الهدى محمد بن ملا محسن فیض در ذیحجه 1083؛ واقف: ابوتراب بن نصير الدين سليمان بن علم الهدى بن مولا محمد محسن، واگذاری اولاد مرحوم فیض کاشانی در دی ماه 1375؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، 141 گ، 23 سطر، اندازه: 18×23/5سم [ف: 21/1-258]
آغاز: بسمله، المقصد الخامس في الضمان و فصوله ثلاثة؛ انجام: لانه مال لا منازع له فيه فيحكم له به
جزء 10 و 11، از ضمان تا انتهای جعاله؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 256 گ، 25 سطر، اندازه: 22×36 سم [ف: 21/1-251]
جزء اول و دوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ 261 گ، 25 سطر، اندازه: 17×25سم [ف: 1-43]
طهارت است و صلاة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه، 297 گ، 23 سطر، اندازه: 19/8×25 سم [ف: 1-98]
از وصایا است تا پایان جزو چهاردهم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ با هشت سطر به خط شیخ بهایی در پشت نخستین برگ؛ تملک: محمد تقی مشهدی، حسن علی موسوی؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن آلبالویی، 284 گ، 19 سطر، اندازه: 19/5×26 سم [ف: 1-98]
جزو دهم از ضمان تا صلح؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ خط شیخ بهایی در پشت کتاب؛ تملک: محمد تقی خادم؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سرخ، 298 گ، 19 سطر، اندازه: 19/4×25/2 سم [ف: 1-98]
از آغاز تا پایان قواطع صلاة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، 310 گ، 25 سطر، اندازه: 20/5×30 سم [ف: 3-392]
کتاب الطهاره تا قسمتی از کتاب صلوه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی،
430 ص، 23 سطر (11×17)، اندازه: 20×26 سم [ف: 1-202]
آغاز: بسمله المقصل السابع في الاجارة و فيه فصول الأول الماهية الاجارة عقد؛ انجام: قال نعم اذا لم يكن شرط عليه حين و ههنا
از اول اجاره تا آخر صدقات (اول وصايا)؛ خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 11؛ مهر: «عبده الراجي سيد محماة الرضوي» (بيضي)؛ واقف: سيد محمله رضوي خراساني، 1283ق؛ کاغذ: صيقلي، جلد: تيماج مشکي، 293گ، 23 سطر (11×17)، انداره: 19×26 سم [ف: 246]
آغاز: بسمله کتاب الزکوة و فيه أبواب. الباب الأول في ركوة المال و فيه مقاصد المقصد الأول في الشرايط. مقدمة. الزکوط لغةً النمو و؛ انجام: و اذا لم يخف صرف في أبواب البر الرواية على بن مهزيار
کتاب الزکوة، صوم، حج و جهاد؛ خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 11؛ افتادگي: انجام؛ يادداشت وقف مورخ رمضان 1119 ق از محمد تقي بن محمد صادق موسوي با مهر او «عبده محمد تقي الموسوي» (بادامي شکل)؛ مهر: «داوود بن عبدالعلي حسيني» (چهار گوش)؛ واقف: محمد تقي بن محمد صادق موسوي، رمضان 1119 ق؛ کاغذ: سپاهاني، جلد: مقوا، 140 گ، 25 سطر (19×25)، اندازه: 19×25 سم [ف: 168]
آغاز: يسكنها و لاخادم بخدمه و لا يلزم غيره ان یسکنه داره و لايخدمه تبرعاً؛ انجام: لم يفسخ النكاح على الأشهر بين علمائنا لأصالة بقاء النكاح و عملاً بالاستصحاب وفي رواية عمار ...
از اجاره تا اواسط كتاب النكاح؛ خط: نسخ، كا: صالح بن محمد بن عبدالله سلامي، تا: 10 شوال 1014 ق (پایان جزء دوازدهم)؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مصحح؛ تملک: «صدر الدين محمد بن محمد تبريزي» با مهر «عبده صدرالدين بن محمد» (مربع)؛ جلد: تيماج مشکي، 405 گ، 29 سطر، اندازه: 20/5×30/5 سم [ف مخ: 1-328]
از آغاز است تا پايان جزو سوم (جزوهاي 1 و 2 و 3)؛ خط: نسخ: كا: أمين الدين بن احمد بن على بن احمد، تا: 5 شعبان 1023 ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: ميشن سرخ، 277 گ، 24 سطر، اندازه: 19/5×25/3 سم [ف: 1-98]
آغاز: برابر؛ انجام: تم الجزء الخامس من كتاب تذکرة الفقهاء في سادس شهر رمضان المبارك من سنة ثمان عشره و سبعمائه بالحله على يد مصنف هذا الكتاب حسن بن يوسف بن المطهر الحلى اعانه الله تعالى على طاعته و يتلوه في الجزء السادس بعون الله تعالى المطلب الثالث في افعال الحج و فيه فصول الأول في احرام الحج و الحمد لله وحده و صلى الله على سيدنا محمد و آله الطاهرين.
جلد اول از کتاب الطهاره تا بخشي از کتاب الحج؛ خط: نسخ، کا: فضل الله بن محمد علي، تا: 1023 ق؛ خط علم الهدي فرزند فيض؛ وقف نامه نسخه به خط سليمان بن نصير الدين از احفاد او؛ کاغذ: فرنگي ضخيم، جلد: تيماج مشکي، 742 ص، 25 سطر، اندازه: 19×25 سم [ف: 17-235]
آغاز: بسمله، وفق اللهم لا كماله بمحمد و اله المقصد الثالث في افعال الحج و فيه فصول الأول في احرام الحج؛ انجام: فيسقط من كل اثني عشر الوضيعة و هي درهم تم الجزء السابع ... فرغت من تسويده سلخ ربيع الأول من سنة أربع عشرة و سبعمائة بالسلطانية و کتب حسن بن يوسف ...
جزء 6-7، از «المقصد الثالث في افعال الحج» تا انتهاي «کتاب البيع»؛ خط: نسخ، كا: فضل الله بن محمد، تا: سه شنبه 15 ذيحجه 1024 ق؛ مصحح؛ واگذاري اولاد مرحوم فيض کاشاني در دي 1375 ق؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تيماج مشکي، 175 گ، 25 سطر، اندازه: 18×24/5 سم [ف: 21/1-254]
جزو دهم از ضمان تا جعاله؛ خط: نسخ، کا: اسدالله بن عبادالله بن سيد محمد خطيب حسيني مغاره اي بيابانکي يزدي، تا: پنج شنبه 14 ذيقعده 1025 ق، به درخواست صفي الدين محمد هرندي؛ مقابله شده، مصحح در روز يک شنبه 2 محرم 1054؛ خريداري محمد جعفر در رجب 1117 با مهر مورخ 1094؛ کاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج مشکي، 259 گ، 25 سطر، قطع: خشتي [ف: 87]
آغاز: المقصد الخامس من الضمان و فصوله ثلاثة، الأول في ضمان المال و فيه مباحث، الأول في مهية الضمان؛ انجام: و أنكر العتق و طلب المال كان له أخذه لأنه مال لا منازع له فيه فيحكم له به.
جزء 10 و 11 (کتاب ضمان تا پايان جعاله)؛ خط: نسخ ممتاز، کا: برخوردار فرزند اسحاق اصفهاني و محمد شريعتي (کاتب بخش نونويس)، تا: ربيع الثاني سال 1029 و 1351 ق (تاريخ بخش نونويس)؛ مجدول، مصحح؛ کاغذ: فرنگي، آهار مهره، جلد: لچک ترنج با زمينه مرقش و نقاشي گل و برگ، 197 گ، 25 سطر (11×20)، اندازه: 19×30 سم [ف: 29-61]
از مقصد ثالث در حج تا کيفيت تصرف متولي اموال میت و مجانين؛ خط: نسخ، کا: شيخ علي قزويني، تا: آدينه 27 ذيحجه 1034 ق؛ با چهار سرلوح، تملک: محمد بن على شهير به ابن خاتون عاملي؛ کاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج، 484 گ، 25 سطر (11/5×21)، اندازه: 17/5×30/5 سم [ف: 486]
زكاة تا بیع؛ کا: عرب بن حاجي محمد، تا: 1041 ق؛ قطع: وزيري [ف: 86]
خط: نسخ بد خط، کا: درویش بن حاج ناصرالدین (جزء 4)، تا: 1 ذیقعده 1046 ق، سید ابراهیم بن سید عزیز بن سید مرتضی در 29 جمادی الثانی 1099ق (جزء 5)؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: چرمی سیاه، 389 ص، 26 سطر (11×19)، اندازه: 20×30 سم [ف: 1-201]
بی کا، تا: 1047ق؛ خریداری از فقیه مرندی؛ اندازه: 20/7×30 سم [رایانه]
از احکام ودیعه تا بخشی از کتاب نکاح؛ خط: نسخ، کا: منوچهر بن مقصود بیک غلام خاصه شریفه، تا: 1056ق؛ مجدول، دارای سرلوح دقیق؛ جلد: تیماج قرمز، 311 گ، 31 سطر، اندازه: 23/5×39/5 سم [ف: 1-103]
آغاز: بسمله، کتاب الزكاة و فيه ابواب الباب الأول في زكاة المال و فيه مقاصد؛ انجام: بل يقصد الدفاع عن نفسه و عن الاسلام و متى قتل المرابط كان شهيداً
جزء 4-6، از ابتدای رکات تا پایان امر به معروف و نهی از منکر؛ خط: نسخ، کا: محمد زمان اصفهانی، تا 4 رجب 1057ق؛ اهدایی: رهبر، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 395 گ، 23 سطر، اندازه: 20×26 سم [اهدایی رهبر: 3-137]
آغاز: القاعدة الثانية في العقود وفيه كتب كتاب البيع وفيه مقاصد الأول في اركانه و فيه فصول؛ انجام: وطلب المال كان له اخذه لانه مال لا منازع له فيه فيحكم له به ثم الجزء
کتاب البیع تا پایان جعاله و جزء یازدهم؛ خط: نسخ، کا: حسن بن عبد الكريم بن حسن بن صالح بن احمد بن ابراهيم بن كمال بحرانی (پایان جزء هفتم و هشتم و نهم) و على بن عبد النبي حویزاوی (جزء دهم و یازدهم)، تا: جمعه 22 جمادی الثانی 1057 ق در اصفهان (پایان جزء هفتم)، 11 شعبان 1057 در مدرسه ملاعبدالله شوشتری اصفهان (پایان جزء هشتم)، جمعه آخر رمضان 1057 (پایان جزء نهم)، پنج شنبه 9 صفر 1058 (پایان جزء یازدهم)، جا: اصفهان؛ مصحح، یادداشت مقابله ای از «حسن بن عبدالكريم بن حسن بن صالح بحرانی» در سلخ ربیع الثانی 1058 با مهر «عبد محمد و آله حسن بن عبد الكريم» (بیضی)؛ تملک: «حسن بن عبد الكريم بحرانی»؛ مهر: «یا رفيع الدرجات» (مربع)؛ جلد: تیماج قهوه ای، 426 گ، 29 سطر، اندازه: 21×30/5 سم [ف مخ: 1-328]
آغاز: لقوله عليه السلم عن ماء البحر و قد سئل ايجوز ... ماهه و قال ابوبکر بن داود ... هو الظاهر فان العرب لم تفرق بين؛ انجام: و ذاتي النجاسة و عرضيتها
تم الجزء الثالث من كتاب الصلوة من كتاب تذكرة الفقهاء و الحمدلله رب العالمين و صلى الله ... المعصومين.
خط: نسخ، کا: محمد زمان کاتب، تا: سلخ ربیع الثانی 1057ق؛ افتادگی: آغاز؛ نسخه را عبدالله بن حاجی محمد برای خودش استکتاب کرده؛ مصحح؛ تملک: حسین با مهر «لا اله الا الله الملك الحق المبين محمد حسین»؛ جلد: تیماج زرشکی، 558 ص، 23 سطر، اندازه: 19/8×25/2 سم [ف: 45-201]
از آغاز تا پایان کتاب الصلاة؛ خط: نسخ، كا: سلمان بن خليفه جزائری، تا: 12 شوال 1060 (پایان کتاب الصلاة)، 18 صفر 1060 (پایان جزء اول)، 24 جمادی الاول 1060 (پایان جزء دوم)؛ مصحح؛ واقف: ميرزا عبد القادر خان عرب مهدی زهانی؛ جلد: گالینگور قرمز، 288 گ، اندازه: 20×26 سم [ف: 36]
آغاز: كتاب الزكوة و فيه ابواب الباب الأول في زكوة المال و فيه مقاصد. المقصد الأول في الشرايط؛ انجام: بل يقصد الدفاع عن نفسه و عن الاسلام و متى قتل المبرابط كان شهيداً.
جزء 4 و 5 و 6؛ خط: نسخ، کا: محمد نصير بن مولانا على رضا شیرازی، تا: چهارشنبه دهه اول صفر 1065 ق؛ با سرلوح مذهب و مرصع پرکار نفیس، با سه کتیبه مذهب و مرصع، مجدول، مصحح، با علامت بلاغ مقابله؛ مهر: «لا إله الا الله الملك الحق المبين عبده محمد حسن 1229» (مستطیل)، «خاک ره آل علی حق نظر 1039» (بیضی)؛ خریداری از جعفر سلطان القرایی در آذر 1348ش؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی یا ترنج زرین نفیس، 330 گ، 26 سطر (13/1×26/3)، اندازه: 20/1×36/1 سم [ف: 29/2-785]
آغاز: المقصد الخامس في الضمان و فصوله ثلثه؛ انجام: و طلب المال كان له اخذه لانه مال لا منازع له فيه فيحكم له به
جزء دهم و یازدهم و شامل ابواب ضمان و کفالت و حواله و وکالت و اقرار و صلح و ودیعه و عاریه و شرکت و قراض و لقطه است؛ خط: نسخ خوب، بی کا، بی تا؛ دارای دو سرلوح زرپوش، مجدول، مقابله جمال الدين مصطفى الحسینی با نسخه ای که آثار تصحیح بر آن بوده در 1066؛ واقف: نائینی تاریخ وقف: مرداد 1311؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج قهوه ای سیر، 260 گ، 26 سطره، اندازه: 20×34 سم [ف: 5-418]
آغاز: يشترط في وجوب الجمعة السلطان أو ثانيه عند علمائنا اجمعو به قال ابو حنيفة؛ انجام: لعموم قوله عليه السلام لو قتله ربيعة و مضر لا قيدهم به وللسا فقيه طريقان أظهرهما طرد القولين
کتاب الصلاة تا پایان کتاب الحج؛ کا: محمد بن شرف الدين حسینی نجفی، تا: 17 جمادی الاول 1071ق (پایان جزء رابع) پنج شنبه سلخ رجب 1071 ق (پایان جزء پنجم)، جا: کلکنده، جهت شیخ جعفر بن كمال الدين بحرانی؛ مصحح، یادداشتی به
سال 1071؛ جلد: تیماج قرمز، 291 گ، 29 سطر، اندازه: 22/5×33 سم [ف مخ: 1-329]
آغاز: کتاب: بسمله و به تستعين القاعدة الثانية في العقود و فيه كتب كتاب البيع و فيه مقاصد الأول في اركانه و فيه فصول؛ انجام: تم الجزء الثامن تذكرة الفقهاء بعون الله تع و يتلوه الجزء التاسع بتوفيق الله المقصد الثاني في الرباء و فيه فصول و الحمدلله وحده على يد مصنفه العبد الفقير إلى الله تع حسن بن يوسف بن على بن المظهر الحلى غفر الله له ولوالديه ببلدة السلطانيه في سادس جمادى الأولى سنة أربع عشره و سبعمائه
كتاب البيع و معاملات از مجلد 2؛ خط: نسخ، كا: محمد بن شمس الدین جرهی، تا: چهارشنبه غره جمادی الثانی 1084ق، جا: شیراز (مدرسه میر سید شریف)، برای میر سید شریف؛ کاغذ: اصفهانی آهار مهره، جلد: تیماج یشمی، 474 ص، 25 سطر، اندازه: 19×31 سم [ف: 17-234]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق ریز، بی کا: تا: با تاریخ 1090ق؛ وقف نامه ای از «فاضلخان» با نشان مهر درشت او «مرید شاه جهان پادشاه فاضلخان 1065»، و عرض در 1090 ق؛ مهر بیضی با نوشته 1092 و 1094؛ 502 ص، 42 سطر (13×24/5)، اندازه: 21/5×33 سم [عکسی ف: 1-67]
آغاز: بسمله، القاعدة الثانية في العقود و فيه الكتب، كتاب البيع و فيه مقاصد الأول في اركانه و فيه فصول، الأول في ماهيته و هو انتقال غير مملوكة من شخص الى غيره؛ انجام: مسئله، استحقاق العامل للجعل موقوف على تمام العمل فلو سعى في طلب الابق فرده فمات في الطريق او على باب دار الممالك لو هرب او غصبه او ترك العامل ...
از ابتدای قاعده ثانیه در عقود تا بخشی از کتاب العتق؛ خط: نسخ، کا: حسن بن محمد رضا، تا: 13 جمادی الاول 1091ق؛ افتادگی: انجام؛ در انتهای جزء دوم نسخه بلاغ و مقابله از ابتدا تا آن جا که در چهاردهم شوال 1095 ق صورت گرفته، مصحح، محشی؛ جلد: گالینگور، 415 گ، 24 سطر [ف: 1-57]
آغاز: برابر
کتاب طهارت و صلوة؛ خط: نسخ خوب؛ کا: باقر قمی، تا: 1094ق؛ قبل از شروع به کتاب فهرست ابواب و مطالب آن با ذکر نمره اوراقی که در آن ها واقع شده نگاشته اند، بر مقدمه که بر این فهرست نوشته شده سال تحریر آن 1039 ضبط گردیده و در آخر آن کاتب خود را ابن عبد الصمد محمد زکی معرفی کرده؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: چرمی، 210 ص، 25 سطر، اندازه: 20×34 سم [ف: 1-375]
از آغاز تا پایان صلاة، جزء 1 و 2 و 3؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ذیقعده 1098ق؛ واقف: تقى بن محمد صادق موسوی، رمضان 1119؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابری، 175 گ، 25 سطر، اندازه: 19/5×25/1 سم [ف: 1-97]
آغاز: بسمله المقصد الثاني في الرهن و فيه مقدمة و فصول اما المقدمة فقيه بحثان الأول في ماهية الرهن؛ انجام: لان الطاهر معه ... لو دفع اليه العين فراضاً فتلف احدهما قبل التصرف بعد و لنا الاقرب احتساب
از رهن تا القراض؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج قهوه ای، 388 گ، 23 سطر، اندازه: 17×29 سم [ف: 2-828]
آغاز: المقصد الثالث في افعال الحج وفيه فصول الأول في احرام الحج؛ انجام: فيصير اثنا عشر فسقط من كل اثنا عشر الوضيعة و هی درهم
از آغاز المقصد الثالث في افعال الحج تا پایان جزء هفتم و آغاز نقد و نسیه؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12؛ مصحح؛ تملک: «محمد رضوی حسینی»، «محمد ابراهیم رضوی قائنی»، تملکی در ذیقعده 1269 با مهر «محمد حسن بن احمد احسن الله حاله» (بیضوی)؛ جلد: تیماج قرمز، 207 گ، 35 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف مخ: 1-328]
آغاز: بسمله، و فيه فصول - جاي عناوين سفيد است - الماهية الغصب اخذ مال الغير على جهة التعدى؛ انجام: و عمار فتحی لا يعول على ما ينفرد به و ان كان ثقة ...
جزء 13، 14، 15، از «المقصد العاشر في العصب» تا اواخر نكاح؛ خط: نسخ کا: ابن شرف (اسم و تاریخ ساقط شده)، تا: اوایل قرن 12؛ وقف نامه ابوتراب از احفاد مرحوم فیض؛ واگذاری اولاد مرحوم فیض کاشانی در دی ماه 1375؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، 309 گ، 25 سطر، اندازه: 17×22/5سم [ف: 21/1-258]
آغاز: الفائدة الثانية في العقود وفيه كتب كتاب البيع و فيه مقاصد الأول في اركانه؛ انجام: يحتمل قويا الشركة و اختصاص الأخير تم الجزء العاشر ... و الصلاة على اشرف خلقه محمد و آله و صحبه و سلم كثيرا.
ج 7-10، از ابتدای بیع تا انتهای صلح؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: وسط (یکی دو ورق)؛ اهدایی: رهبر، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودی آهاری، جلد: تیماج زرشکی، 300 گ، 33 سطر، اندازه: 19/5×29/5 سم [اهدایی رهبر: 3-139]
کتاب زكاة، خمس، صوم، حج، جهاد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ عبدالحميد طباطبایی با مهر او «الراجي عبد الحميد الحسني
الحسيني»؛ كاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 20 سطر (11×17)، اندازه: 19×26/5 سم [ف: 12-185]
بی کا، تا: قرن 12؛ ناقص [میراث اسلامی: 5-619]
جزء 2؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ اهدایی: رهبر، مهر 1386؛ کاغذ: نخودی، آهار مهره فرنگی، جلد: مقوا با روکش پارچه کرباسی نیلی، 242 گ، 21 سطر، اندازه: 20/5×29 سم [اهدالی رهبر: 3-137]
آغاز: بسمله المقصد السابع في الاجارة وفيه فصول الأول الماهية الاجارة عقد يقتضى تمليك المنفعة خاصة بعوض معلوم؛ انجام: قلت ارایت آن و هبهاله و لم يشبه ايطأها ام لا قال نعم اذا لم يكن شرط عليه حين و هبها. تم الجزء الثالث عشر ... بالسلطانية و الحمدلله وحده و صلى الله على سيدنا محمد النبي و آله الطاهرين از طهارت تا پایان نکاح؛ خط: نسخ، کا: محمد اشرف بن زين الدین علی، تا: 29 ربیع الثانی 1102 ق؛ جلد: تیماج مشکی مذهب، 275 گ، 20 سطر، اندازه: 17×23 سم [ف: 2-828]
خط: نسخ، کا: اسکندر بن حسن جزائری اسدی، تا: پنج شنبه 6 ربيع الأول 1108ق؛ تملک: محمد رضا بن شيخ محمد على پیش نماز تبریزی به تاریخ صفر 1368؛ جلد: تیماج قرمز، 185 گ، 31 سطر، اندازه: 22×31/5 سم [ف: 27-226]
آغاز: بسمله وفق لاتمامه يا كريم المقصد الخامس في الضمان و فصوله ثلاثة الأول في ضمان المال؛ انجام: مال لا منازع له فيه فيحكم له به صورة ما كتبه المصنف طاب ثراء ثم الجزء الحادي عشر
از کتاب ضمان تا جعاله؛ خط: نسخ، کا: اسکندر بن حسن اسدی جزایری، تا: سلخ جمادی الاول 1109 ق، تملک: محمد حسین بن شیخ علی شراره در سال 1200 ق، صدر الدین محمد در سال 1245 و بعد از وی فرزندش صدرالدین؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج با سر، 189گ، 31 سطر، اندازه: 22×33 سم [ف: 2-827]
از کتاب الضمان تا آخر كتاب الوصايا و مقداری از کتاب النكاح؛ خط: نسخ، بی کا، تا: شوال 1113ق؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ فهرست کتاب به تاریخ ربیع الاول 1219 با مهر «یا ذالعرش المجيد» (بیضی)، در صفحه دوم مرحوم سید محمد حجت به تاریخ شوال 1361 اشاره کرده اند که کتاب از ثلث مرحوم سيد على والدشان می باشد. [ف: 19]
آغاز: بسمله، المقصد السابع في الاجارة و فيه فصول؛ انجام: اذا لم يكن شرط عليه حين و هبها ... سنه سبع عشر ومائة بعد الاف خط: نسخ، کا: موسوی، محمد تقی بن محمد صادق، تا: 1116ق [رایانه]
آغاز: کتاب الوصايا و فيه مقدمه و مقاصد؛ انجام: و ان كان ثقة این نسخه حاوی جزء چهارده و پانزده و شامل ابواب وصایا و کتاب نکاح تا مسأله تزویج عبد؛ خط: نسخ تحریری، کا: تقی بن محمد صادق موسوی، تا: 22 صفر 1118 ق؛ واقف: كاتب نسخه، به وسیله تقی مدرس رضوی، در شهریور 1317، تسلیم کتابخانه شد؛ کاغذ: آهاری نباتی، جلد: تیماج زنگاری سیر، 196 گ، 25 سطر، اندازه: 19×24 سم [ف: 5-419]
از کتاب الحج و العمره تا پایان جزء نهم؛ خط: نسخ، كا: محمد نبي بن عبدالله، تا: ذیقعده 1121ق (پایان جزء ششم)، پنج شنبه 8 ربيع الأول 1122 (پایان جزء هفتم)، اواخر ربیع الاول 1122 (پایان جزء هشتم)، 12 ربیع الثانی 1122 (پایان کتاب)؛ مصحح، محشی با عنوان عبدالحسین موسوی عاملی؛ واقف: مریم بیگم، 1125ق؛ جلد: تیماج مشکی، 481 گ، 25 سطر، اندازه: 18×25 سم [ف: 1-15]
جزء یک تا هفت؛ خط: نسخ، کا: محمد نبی بن عبدالله، تا: 1124ق [ف: 41]
آغاز: بسمله، كتاب النكاح و فيه مقاصد. المقصد الأول في مقدماته قال في الصحاح النكاح الوطى و قد يقال العقد؛ انجام: و قد تزوجت فلا سبيل له عليها و عمار فطحى لا لقول على ما ينفرد به و ان كان ثقه تم الجزء الخامس عشر ...
جزء پانزدهم مشتمل بر مباحث کتاب النکاح، مقصد اول و دوم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ مهر: «العبد الراجي حسين بن محمد» (خشتی)؛ کاغذ: فرنگی شکری، جلد: مقوای نازک با روکش پارچه ای فیروزه، 124 گ، 22 سطر (12×19)، اندازه: 20×30 سم [ف: 16-269]
بیع تا جعاله؛ بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ قطع: رحلی [ف: 85]
از جزء اول تا نهم؛ کا: میرزا محمد خوانساری، تا: قرن 12 و 13؛ قطع: رحلی [ف: 85]
از جزء دهم تا پانزدهم؛ کا: میرزا محمد خوانساری و جعفر خوانساری، تا: قرن 12 و 13؛ قطع: رحلی [ف: 85]
از حجر تا وکالت؛ بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: وزیری [ف: 86]
کتاب طهارت تا اجاره؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ تملک: محمد باقر بن محمد ربانی قمی به تاریخ سوم ذیقعده 1359، جلد:
تيماج قهوه اي، 376 گ، 30 سطر، اندازه: 21/5×31 سم [ف: 1-87]
از آغاز تا حج؛ خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 13؛ افتادگي: آغاز؛ کاغذ: فرنگي، جلد: تيماج گلي، 269 گ، 34 سطر (12×21)، اندازه 20×30 سم [ف: 16-313]
طهارت و صلاة؛ بي کا، تا: قرن 13؛ قطع: رحلي [ف: 85]
غصب تا نکاح؛ بي کا، تا: قرن 13، قطع: رحلي [ف: 86]
آغاز: ج 12، المقصد السابع في الإجارة و فيه فصول؛ ج 13، «المقصد العاشر في الغصب المهمة الغصب اخذ مال الغير على جهة التعلي»؛ ج 14: «بسمله. حمدله ... كناب الوصايا و فيه مقدمة و مقاصد»؛ ج 15: «مقدمه و فيه مفاصاء المفصل الأول في مقا ما ته كتاب النكاح (كذا) فال في الصحاح النكاح الوطي: انجام: ج ?? افان اتفقوا حملو عليه و الا افرع اب ج??، «اذا لم يكن شرط عاليه حين و هبها ...... من سنة سنة عشر و سبعمائة بالسلطانية ...... : ج ??: دو تعلم كيفية الوضع في المسائل ؛ ج ??: و عمار فطحى لايعول على ما يتفرد به وان كان ثقة ... حسن بن يوسف بن علي بن المطهر الحلى في سادس عشر من ذي الحجة عشرين و سبعمائة بالحلة.
جزء 10-15، از ابتداي «ضمان» تا اواخر نكاح و اوايل باقي اقسام نکاح مسأله «العبد اذا تزوج بحرة او امة ...»؛ خط: نسخ، كا: زين العابدين بن محمد کاظم خوانساري، تا: قرن 13؛ تملک: ميرزا مهدي آشتياني حاکي از اين که همين نسخه را حاج ميرزا حسن آشتياني به او اهدا کرده؛ اهدايي: رهبر، خرداد 1373؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تيماج مشکي با ترنج و سرترنج، 339 گ، 35 سطر، اندازه: 19/5×28/5 سم [اهدائي رهبر: 3-140]
از تجارت (پيش از خيارات) تا پايان نکاح؛ خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 13، افتادگي: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگي سفيده آهار مهره، جلد: تيماج مشکي، 310 گ، 35 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 3-393]
آغاز: بسمله، من سب الله تعالى اواحداً من انبيائه ... المقصد السابع في الأمر بالمعروف؛ انجام: و لو كان ادون منه مالا و عدالة لم بجز قطعاً
جزء 6-9، از اواخر جهاد و ابتداي امر به معروف و نهي از منکر تا انتهاي مباحث حجر؛ خط: نسخ، كا: قاسم بن محمد بن جعفر کاظمي، تا: شنبه 27 شعبان 1123 يا 1203 ق؛ تملك: سيد مصطفي صفايي خوانساري؛ اهدايي: رهبر، خرداد 1373؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تيماج مشکي، 238 گ، 33 سطر، اندازه: 19/5×30/5 سم [اهدائي رهبر: 3-138]
آغاز: برابر؛ انجام: بل يقصد الدفاع عن نفسه و عن الاسلام و متي قتل المرابط كان شهيدا ... في ثماني عشرين شهر ربيع الأول من سنة تسع عشرة و سبعمائه بالحله ...
ج 1-6، از ابتداي طهارت تا انتهاي امر به معروف و نهي از منکر؛ خط: نسخ، کا: عبدالله بن درويش ملقب به عفني (كذا)، تا: آخر رمضان 1229 ق؛ اهدايي: رهبر، خرداد 1373؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تيماج عنابي با ترنج و سرترنج، 509 گ، 33 سطر، اندازه: 20×30/5 سم [اهدائي رهبر: 3-136]
آغاز: في الرهن و فيه مقدمة و فصول اما المقدمة ففيه بحثان في ماهية الرهن عقد لازم شرع للاستيثاق على الدين و في اللغة وضع للثبوت و الدوام يقال رهن التي اذا ثبت و النعمة الراهنة هي الثابتة الدائمة؛ انجام: و اذا اعقل ذكر الترتيب في واحد بعد واحد لم يقرع بل تياط باختيار الزعيم فان اطاعة اصحابه فذاك و الأقدم قول الزعيم ان كان هو المخرج و فول اصحابه ان كانوا هم المخرجين للمال فان توافقوا احملوا و الا اقرع بينهم
رهن تا سين و رماية؛ خط: نسخ، كا: زين العابدين بن مير محمد مؤمن حسيني قزويني، تا: رجب 1231 ق؛ مصحح؛ جلد: تيماج زرشکي عطف گالينگور قهوه اي با ترنج و سر، 501 گ، مختلف السطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 1-389]
آغاز: بسمله، کتاب الحج و العمرة و فيه مقدمة و مقاصد؛ انجام: بل يقصد الدفاع عن نفسه و عن الاسلام و متي فتل المرابط كان شهيدا ... في ثماني عشرين شهر ربيع الأول من سنة تسع عشرة و سبعمائه بالحله ...
جزء 6، از ابتداي حج تا پايان امر به معروف و نهي از منکر؛ خط: نسخ، کا: محمد علي بن زين العابدين اردبيلي، تا: جمادي الأول 1232 ق؛ واقف: مرتضي قلي خان، 1340 ق؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تيماج مشکي، 288 گ، 23 سطر، اندازه: 17×30 سم [ف: 21/1-252]
آغاز: في الزكاة و فيه مقاصد، المقصد الأول في الشرائط؛ مقدمة، الزكاة لغة النمو و الطهارة؛ انجام: قيل يصح، لأن التتابع لايجب إلا بالاشتراط و قيل لايصح، لأن شرط الاعتكاف التتابع و هو الحق
کتاب طهارت تا پايان کتاب صوم؛ خط: نسخ، کا: على اصغر فرزند علي مختار، جرفدقاني (گلپايگاني)، تا: شب چهارشنبه دهه سوم محرم 1232 ق، جا: اصفهان؛ مصحح، محشی از «م. ن»؛ کاغذ: فرنگي، 68 گ (1-68)، 32 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 29-44]
آغاز: المفصل الخامس في الضمان و فصوله ثلاثة الأول في ضمان المال و فيه مباحث الأول في مهية الضمان
جزء دهم تا پانزدهم، از کتاب ضمان تا کتاب نکاح، خط: نسخ، كا: احمد بن على مختار جرفادقاني گلپايگاني، تا: پنج شنبه 7
ذيقعده 1235 ق؛ داراي سرلوح رنگين زيبا، مجدول؛ مهر: «محمد باقر ابن محمد تقي الموسوي» (بيضوي)، «... محمد مهادي الموسوي» (بيضوي)؛ تملك: يحيى بن محمد شفيع اصفهاني به تاريخ 1322 و مهر «شفيع يحيى في الآخرة محمد و العترة الطاهرة» (بيضوي)؛ نسخه را حاج امين الاسلام به شيخ مهر على اعتصام الواعظين به تاريخ رجب 1342 بخشيده با مهر بخشنده «امين الاسلام» (بيضي)؛ جلد: تيماج قهوه اي، 533 گ، 30 سطر، اندازه: 21×30 سم [ف: 3-254]
آغاز: برابر؛ انجام: فسقط من كل اثني عشر الوضيعة و هي درهم ... تم الجزء السابع ...
جزء 1، 2، 7، ابواب طهارت و صلات و سه صفحه از زکات و همچنين کتاب البيع تا ابتداي «الفصل الثاني في النقل و النسية»؛ خط: نسخ، کا: محمد بن حسين بروجردي، تا: 1 ذيقعده 1239 ق؛ اهدايي: رهبر، خرداد 1373؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي، 194 گ، 33 سطر، اندازه: 20/5×30 سم [ف: 21/1-259]
از آغاز کتاب تا انجام البيع؛ خط: نسخ، کا: يک دست على، تا: 1240 ق؛ واقف: آغا صالح، اواخر ربيع الاول 1253؛ کاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ترياکي، 740 گ، 24 سطر، قطع: رحلي [آستانه]
آغاز: برابر؛ انجام: و للشافعي قولان: اطلاق المتع و اطلاق الجواز في الظلال و عا شده و داني النجاسة و عرضها
جزءهاي 1 و 2 و 3 از کتاب الطهارة تا کتاب الصلاة؛ خط: نسخ، کا: صفر على بن اسماعيل صباغ، نجف آباد اصفهاني، تا: شنبه 8 شوال 1241 ق، جا: نجف آباد اصفهان؛ مصحح، دستخط شيح محمد باقر اصفهاني همراه با مهر؛ کاغذ: فرنگي، آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي، 294 گ، 23 سطر (9×14)، اندازه: 15×21 سم [ف: 28-222]
آغاز: المقصد المعاشر في الغصب و فيه فصول؛ الأول؛ الماهية؛ الغصب، اخذ مال الغير عي جهة التعادي؛ انجام: و عمار فطحي لايعول على ما يتفرد به و ان كان ثقة
جلد هاي 13 و 14 و 15 (کتاب الغصب، کتاب الوصایا، کتاب النكاح)؛ خط: نسخ، کا: صفر على بن اسماعيل صباغ، نجف آبادي اصفهاني، تا: يک شنبه 24 ربيع الأول 1241 ق، جا: نجف آباد اصفهان؛ مصحح؛ کاغد: فرنگي، آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي با ترنج و سرترنج، 405 گ، 23 سطر (9×14/5)، اندازه: 15×21 سم [ف: 28-224]
انجام: فلا يسقط بمونه و أما الكبير فلا يقر بحال لأن حكمه منفرد از آغاز کتاب الزكاة تا اواخر جزء ششم؛ خط: نستعليق، کا: حسن زنوزي تبريزي، تا: ربيع الاول 1242 ق، جهت سيد حسن شبر؛ افتادگي: انجام؛ مصحح؛ تملك: «زين العابدين گلپايگاني»؛ جلد: تيماج مشکي، 358 گ، 27 سطر، اندازه: 18/5×29/5 سم [ف: 40]
آغاز: القاعدة الثانية في العقود و فيه کتب، کتاب البيع و فيه و مفاصل، الأول في اركانه؛ انجام: و لو كان ادون منه مالا و عدالة، لم يجز قطعا
جزء هاي 7 و 8 و 9 (کتاب بيع و رهن)؛ خط: نسخ، كا: صفر على بن اسماعيل صباغ نجف آبادي اصفهاني، تا: جمعه 6 جمادي الثاني 1242 ق، جا: نجف آباد اصفهان؛ مصحح؛ دستخط «شيخ محمد باقر اصفهاني» همراه مهر؛ کاغذ: فرنگي، آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي با ترنج و سر ترنج، 339 گ، 23 سطر (9×14/5)، اندازه: 15×21 سم [ف: 28-223]
آغاز: بسمله، کتاب الوصايا و فيه مقدمة و مقاصد اما المفاهمة ففي ماهيتها؛ انجام: و ان رجع بعد العدة، قد تزوجت فلا سبيل له عليها و عمار فطحى لا يعول على ما ينفرد به و ان كان ثقة
جزء 14-15، کتاب وصايا و نکاح؛ خط: نسخ، بي کا، تا: پنج شنبه 3 ربيع الثاني 1243 ق؛ اهدايي: رهبر، خرداد 1373؛ کاغذ: شکري آهار مهره، جلد: نيماج مشکي، 275 گ، 27 سطر، اندازه: 15×27 سم [اهدائي رهبر: 3-141]
اين جلد از آغاز اجاره تا اول وصايا؛ خط: نسخ، كا: امام قلي ولد ملا علي اکبر سرجامي، تا: 1244 ؛ جلد: تيماج آلبالويي، 27 سطر (12×21)، اندازه: 30×20 سم [ف: 2-225]
جزء 12 و 13؛ كا: علي اکبر سر جامي، تا: 1244 ق؛ قطع: رحلي [ف: 85]
كا: محمد قاسم بن حسنقلي، تا: 1244 ق؛ خريداري از فقيه مرندي؛ اندازه: 21×35/7 سم [رايانه]
کا: محماء قاسم بن حسنقلى، تا: 1245 ق، خريداري از فقيه مرندي؛ اندازه: 21×35/2 سم [رایانه]
کتاب وصيت و نکاح؛ خط: نسخ، کا: محمد حسين بن محمد مهدي خوانساري، تا: شنبه 29 جمادي الاول 1248 ق؛ تملک: محمد باقر بن محمد قمي رباني به تاريخ 17 شعبان 1358؛ جلد: تيماج قهوه اي، 238 گ، ?? سطر، اندازه: 20/5×30 سم [ف: 1-90]
آغاز: بسمله، المقصد الثالث في افعال الحج و فيه فصول الأول في احرام الحج مسئله اذا فرغ المتمتع من عمرته و احل من احرامه وجب عليه الاتيان بالحج مبتديا بالاحرام بالحج من مکه و يستحب
ان يكون يوم الترويه و هو ثامن ذي الحجة اجماعا روى العامة عن جابر؛ انجام: فيصير اثنا عشر فيسقط من كل اثني عشر الوضيعه و هي درهم، ثم الجزء السابع من كتاب تذكرة الفقهاء ... على اعدائهم اجمعين إلى يوم الدين.
از کتاب الحج تا کتاب «نقد و نسیه»؛ خط: نسخ، كا: علی اصغر بن حاج محمد حسن نجف آبادی، تا: 1255ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی ترنج دار، 343 ص، 28 سطر، اندازه: 21×31 سم [ف: 10-810]
آغاز: بسمله، الفصل الثاني في النقد و النسيه؛ انجام: على يد مصنفه حسن بن مطهر الحلى سنة خمس عشر و سبعمايه و يتلوه الجزء الثالث عشر ... و قد تم ... سنه 1255.
جلد دوم، از نقد و نسیه تا کتاب الغصب؛ خط: نسخ، کا: علی اصغر بن حاج محمد حسن نجف آبادی، تا: 1255ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی ترنج دار، 60 ص، 33 سطر، اندازه: 21×31 سم [ف: 10-811]
آغاز: بسمله، و به نستعين ... المقصد العاشر في العصب و فيه فصول الأول مهيه الغصب اخذ مال الغير على جهة التعدي و قیل الاستقلال باثبات اليد على مال الغير عدوانا و قبل الاستيلاء على ما الغير و هو أعم من الأولين و قبل الاستيلاء على مال الغير بغير حق و لاحاجة الى التقييد بالعدو ان بل يثبت الغصب؛ انجام: تزوجت فلا سبيل له عليها و عما رفطحي لا يعول على ما ينفرد به و ان كان ثقة تم الجزء ... هذا آخر ما وجد من كتاب تذكرة الفقهاء.
جلد سوم، از کتاب الغصب تا پایان تذكره (نکاح)؛ خط: نسخ، كا: على اصغر بن حاج محمد حسن نجف آبادی، تا 1255 ق؛ کاغذ: رنگی سفید، جلد: تیماج قهوه ای روشن ضربی، 700 ص، 26 سطر، اندازه: 19×30/5 سم [ف: 10-811]
آغاز: المقصد السابع في الاجارة وفيه فصول الأول الماهية الاجارة عقد يقتضى تمليك المنفعة خاصة بعوض معلوم؛ انجام: و قد تزوجت فلا سبيل له عليها و عمار فطحي لا يعول على ما ينفرد به وان كان ثقة.
كتاب الاجارة تا پایان کتاب النکاح؛ خط: نسخ، كا: علی اصغر بن زين العابدين نجف آبادی، تا: ربیع الثانی 1256 (پایان جزء دوازدهم)، شعبان 1257 (پایان جزء سیزدهم)، چهارشنبه 15 ذیقعده 1257 (پایان کتاب)؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ مهر: «یا رفيع الدرجات» (مربع)؛ جلد: تيماج قرمز، 429 گ، 29 سطر، اندازه: 21×31/3 سم [ف: مخ: 1-328]
از اجارة تا نکاح (پایان)؛ خط: نسخ، کا: شفیع بن اسماعیل بهبهانی، تا 1256ق، جا: نجف؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج قهوه ای، 312 گ، 35 سطر، اندازه: 21×30/5 سم [ف: 3-393]
از کتاب الضمان تا پایان سبق و رمایه؛ خط: نستعلیق، كا: محمد بن محمد مهدی حسینی؛ تا: 21 جمادی الاول 1257ق؛ تملک: محمود حسینی؛ جلد: تیماج قهوه ای با روکش پارچه ای، 272 گ، 26 سطر، اندازه: 21×30/5 سم [اوراق عتیق: 1-149]
كتاب البيع تا كتاب القسمة؛ خط: نسخ، کا: باقر موسوی، تا 5 ربيع الثاني 1257ق؛ تملک: محمد باقر زبانی به تاریخ 17 شعبان 1358؛ جلد: تیماج قهوه ای، 413 گ، 30 سطر، اندازه: 21/5×31 سم [ف: 1-88]
آغاز: برابر
از احکام بیع تا پایان جزء یازدهم؛ خط: نسخ، کا: محمد تقی، تا: پنج شنبه ذیقعده 1257ق؛ تملک: شیخ جعفر (طهرانی) به تاریخ ذیحجه 1265؛ وقف نامه کتاب بتاريخ شعبان 1271؛ جلد: مقوایی عطف تيماج قهوه ای، 281گ، 32 سطر، اندازه: 21×30/5 سم [ف: 2-267] و [عکسی ف: 7-223]
آغاز: برابر؛ انجام: بل يقصد الدفاع عن نفسه و عن الاسلام و متى تقتل المرابط كان شهيداً.
از آغاز تا پایان کتاب الجهاد و جزء ششم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 14 ذیحجه 1257 (پایان جزء اول)، 22 محرم 1258 (پایان جزء دوم)، صفر 1258 (پایان جزء سوم)، 19 جمادی الاول 1258 (پایان جزء پنجم)، جمادی الثانی 1258 ق (پایان کتاب)؛ مصحح، محشی، با یادداشت بلاغ با نسخه مورد اعتماد که در 9 رمضان 1258 شروع در مقابله و در 9 شوال همان سال از مقابله فارغ شده؛ مهر: «يا رفيع الدرجات» (مربع)؛ جلد: تیماج زرشکی، 577گ، 27 سطر، اندازه: 21×31 سم [ف مخ: 1-329]
از کتاب الزکاه تا پایان جزء هفتم؛ خط: نستعليق، كا: محمد بن محمد مهدی حسینی، تا: صفر 1258ق؛ مصحح؛ جلد: تيماج مشکی، 301 گ، اندازه: 21×30 سم [اوراق عتیق: 1- 148]
زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه: بدون شماره
همان نسخه بالا [دليل المخطوطات: 1-97]
از اواخر جزء چهارم تا اوایل جزء پنجم؛ کا: محمد صادق بن م، تا: 1258ق؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ مهر دایری وقف کتاب بر خزانه مجتهديه؛ جلد: تیماج مشکی، 159گ، مختلف السطر، اندازه: 20/5×29 سم [اوراق عتیق: 1-148]
وصایا تا اول مقصد دوم از باب نکاح؛ خط: نسخ، کا: عباسقلی بن یعقوب (از مردم قریه خرم آباد ترشیز)، تا: 20 جمادی الاول 1260ق، جا: نجف اشرف؛ جلد: تیماج سرخ، 22 سطر
(8/5×14/5) سطر، اندازه: 16×22/5 سم [ف: 2-244]
آغاز: بسمله و به تستعين المقصد الثاني في الرهن و فيه مقدمة و فصول اما المقدمه فقيها. بحنان الأول في ماهية الرهن الرهن عقد شرع للاستيثاق على الدين؛ انجام: مسئلة لو ورد عليك كسر بعد ضرب المسئلة في مخرج الكسور ... فان فيه غناء و بلاغا لمن تدبره و تامله و به الكفاية في حصول الرياضه و تعلم كيفية الوضع في المسائل، تم
جزء دهم تا چهاردهم، از مبحث رهن تا پایان وصایا؛ خط: نسخ، کا: مهدی بن محمد حسین بن ابو طالب آرانی (آخر نسخه)، ابو القاسم بن عبدالرحیم آرانی کاشانی، تا: 10 صفر 1260 ق (آخر نسخه)، ربیع الثانی 1261ق (اوایل نسخه)؛ مصحح؛ مهر: «الراجي فخرالدين بن محمد» (بیضی)؛ جلد: مقوا، با روکش کاغذی قرمز عطف تیماج، 402 گ، 31 سطر، اندازه: 21/5×31 سم [ف:]
آغاز: برابر؛ انجام: تقييده في الاحاديث المطلقة حملا للمطلق على المقيد تم الجزء الخامس من كتاب تذكرة الفقهاء
از طهارت تا افعال حج؛ خط: نسخ، کا: ابوالفتح شیرازی، تا: 16 ذیحجه 1261ق؛ کاغذ: شکری آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج خرمایی، 278 گ، 35 سطر، اندازه: 21/5×31/5سم [ف: 52]
آغاز: الزكوة و فيه ابواب الباب الأول في الزكوة المال و فيه مقاصد المقصد الأول في الشرايط، مقدمة: الزكوة لغة النماء و الطهارة؛ انجام: و نایيه بل يقصدوا الدفاع عن نفسه و عن الاسلام و متى قتل المرابط ...
از اول کتاب زکات تا آخر کتاب جهاد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 28 رجب 1263ق؛ مهر: «از موقوفه مداخل دكاكين مرحوم حاج لطفعلی خان» (مربع)؛ واقف: حاج لطفعلی نوری، 1267؛ جلد: تیماج قهوه ای، 253 گ، 30 سطر (21×14)، اندازه: 31×21/5 سم [ف: 2-63]
از احکام رهن تا نکاح؛ خط: نسخ، کا: محمد علی، تا: دهه آخر شعبان 1264 ق؛ مهر:«عبده محمد حسین بن احم» (بیضی)، «الراجي محمد بن ابی تراب» (بیضوی)، «افوض أمري إلى الله الغني محمد تقی» (بیضی)، «محمد بن ابی تراب» (بیضی)؛ وقف نامه کتاب به تاریخ رمضان 1322؛ جلد: تیماج سبز، 398 گ، 33 سطر، اندازه: 24×35/5 سم [ف: 2-452] و [عکسی ف: 7-242]
کتاب ضمان تا آخر مقصد اول از کتاب نکاح است (جزء دهم تا 15)؛ خط: نسخ خوب، کا: علی بن محمد کاظم، تا: 1265ق؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، 396 ص، 35 سطر، اندازه: 21×31/5 سم [ف: 1-375]
جزء دوازدهم تا پانزدهم؛ خط: نسخ، کا: جعفر بن محمد حسین کاشانی، تا: 1266 ق؛ 278 گ، 32 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 1-42]
آغاز: برابر
از آغاز تا امر به معروف و نهی از منکر از کتاب جهاد؛ خط: نسخ، کا: محمد باقر بن ملا محمد على كرونی از توابع اصفهان، تا: 1267ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج زرد، 322 گ، 32 سطر (5/12×22)، اندازه: 20/5×30/5 سم [ف: 51-1]
از قاعده دوم در عقود تا پایان جزء دهم؛ خط: نسخ، كا: حسین بن عبدالقادر نجف آبادی اصفهانی، تا: 11 شوال 1268ق (پایان جزء هفتم)، چهارشنبه 16 شعبان 1267 (پایان جز هشتم)، 16 ذیقعده همان سال (پایان جزء نهم)؛ واقف: عبدالباقي بن عبدالغفور از طرف جدش مرحوم مجلسی، به سال 1275؛ جلد: تیماج قهوه ای، 275 ص، 33 سطر، اندازه: 21×31 سم [ف: 26]
آغاز: بسمله، كتاب الوصايا و فيه مقدمة و مقاصد؛ انجام: و عمار فتحى لا يعول على ما ينفرد به و ان كان ثقة ... هذا آخر ما رقمته و الحمدلله على التمام.
ج 14-15، از کتاب الوصايا تا اواخر نکاح؛ خط: نسخ، کا: حسین بن علی ریزی لنجانی، تا: شنبه ذیقعده 1272ق؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج، 27 سطر، اندازه: 17/7×29/5 سم [ف: 21/1-257]
انجام: لها كتب مفردة نقلها علماؤنا رضي الله عنهم أجمعين فلتطلب من هناك
از طهارت تا آخر افعال حج؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1276ق؛ مصحح؛ تملک: گودرز لاتوندی در 1350/2/29؛ مهر: «عبده الراجي اسد الله بن محمد باقر الموسوى» (بیضی)؛ اهدایی: رهبر، مهر 1386؛ کاغذ: نباتی آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج زرشکی با ترنج و سرترنج، 388 برگ، 27 سطر، اندازه: 21/5×32 سم [اهدائی رهبر: 137-3]
مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 241
همان نسخه بالا [مزید: 221-1]
جزء اول تا ششم و از کتاب طهارت تا پایان امر به معروف و نهی از منکر؛ خط: نسخ، کا: عبدالحسین بن محمد امین شراره عاملی فنونی نجفی، تا: جمعه 26 ذیحجه 1279ق (پایان جزء دوم) و پیر محمد بن محمد امین عارفی سروی در جمعه 5 رجب 1269 (پایان جزء ششم)؛ جلد: تیماج قرمز، 370 گ، 31 سطر، اندازه: 21×31 سم [ف: 166-3]
آغاز: بسمله، في الضمان و فصوله ثلاثة الأول في ضمان المال و فيه مباحث الأول في مهية الضمان و مشروعيته و اركانه الضمان عند؛ انجام: و اذا اغفل ذلك الترتيب في واحد بعد واحد بعد واحد لم يقرع بل يناط ذلك باختيار الزعيم ان كان هو المخرج و قول اصحابه ان كانوا هم مخرجين للمال فان اتفقوا حملوا عليه لا أقرع بينهم، تم.
از ابتدای کتاب الضمان تا انتهای کتاب السبق و الرمايه؛ خط: نسخ، کا: اسماعیل بن جعفر، بی تا؛ وقف با تولیت حاج عبدالوهاب قزوینی در شعبان 1237ق؛ جلد: تیماج سپاه با ترنج با سر، 225 گ، 32 سطر [ف: 1-56]
آغاز: بسمله، کتاب الزكوة و فيه ابواب، الباب الأول في الزكوة المال و فيه مقاصد المقصد الأول في الشرائط، مقدمة: الزكوة لغة النمو و الطهارة و شرعا الحق الواجب في المال الذي؛ انجام: فقاع يدع العمرة فاذا اتم حجه صنع كما صنعت عايشة و الأهدى عليه و التقييد الخوف القوات هنا يقتضى تقييده في الأحاديث المطلقة حملا للمطلق على المفيد تم.
از ابتدای کتاب الزكوة تا ابتدای فصل الحج؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ واقف: حاج ملا عبدالوهاب بن محمد علی قزوینی از سهم وقفی سرای حاج رضای بزرگ، ربیع الاول 1245ق؛ جلد: تیماج سرخ با ترنج با سر، 275 گ، 21 سطر [ف: 1-56]
قطعه ای از کتاب طهارت؛ خط: نسخ، بی کاه، بی تا؛ جلد: مقوایی عطف تيماج قهوه ای، 112 گ (51پ-167پ)، اندازه: 20×30سم [ف: 27]
آغاز: بسمله، کتاب الزكوة و فيه ابواب، الباب الأول في الزكوة المال و فيه مقاصد المقصد الأول في الشرائط، مقدمة: الزكوة لغة النمو والطهارة وشرعا الحق الواجب في المال الذي؛ انجام: فقاع يدع العمرة فاذا اتم حجه صنع كما صنعت عايشة و لا هدى عليه و التقييد الخوف القوات هنا يقتضى تقييده في الاحاديث المطلقة حملا للمطلق على المفيد تم.
بی کا، بی تا، فقط چند برگ از تذکره علامه است [ف: 41]
جزء نهم تا یازدهم؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 171 گ، 32 سطر، اندازه: 21×30 سم [ف: 1-43]
آغاز: برابر
از اول کتاب تا ضمان؛ خط: نسخ جلی، بی کا، بی تا؛ امانت آقاتقی ترک سلمه الله و نام آقا فتح علی سال 1247؛ واقف: ساجدی؛ 19 سطر، اندازه: 17×25 سم [ف: 69]
از تجارت تا اول اجاره؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ تملک: «عبده الراجي سید محمد رضوی»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 31 سطر (10/5×20)، اندازه: 27/5×18 سم [ف: 2-224]
آغاز: بسم الله خير الاسماء ما يجب له الوضوء و يستحب يجب الوضوء للصلاة الواجبة و يشترط فيها و في كل صلاة و لو كانت مندوبة و لا يجب لصلاة الجنازة؛ انجام: و احكامها صرح جماعة من الأصحاب بانه يحرم على المستحاضة التي يثقب دمها الكرسف و لم تات بما يجب عليها من الاغسال.
كتاب الصلوة؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام، جلد: تیماج مشکی، 21 گ، 19 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 2-828]
کا: ولی بن شرف، بی تا [میراث اسلامی: 5-619]
بی کا، بی تا؛ محشی [میراث اسلامی: 5-619]
taḏkirat-ul fuqahā’ (m×.)
ابن متوج، احمد بن عبدالله، -820 قمری
(1418-)ebn-o motavvaj, ahmad ebn-e ‘abd-ol-lāh
وابسته به: تذكرة الفقهاء في تلخيص فتاوى العلماء = تذکره علامه؛ علامه حلی، حسن بن يوسف (648-726)
به درخواست برادران ديني «تذكرة الفقهاء»، علامه حلی را تلخیص نموده تا دست یابی به مسائل آستان تر گردد. مؤلف این مختصر، از علامه با عنوان «شیخنا» یاد می کند. علامه تهرانی در الذريعة از «مختصر التذكرة» شيخ جمال الدین احمد بن عبدالله ... بن متوج بحرانی که از شاگردان فخر المحققین بوده نام می برد.
[الذريعة 187/20]
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 63-1/63
آغاز: بسمله رب تمم أحمدك اللهم على عظيم آلانك الباهرة و أشكرك على جسيم نعماتك ... و بعد فهذه خلاصة مسائل محققه و خاصة يكتب معصبه مستخرجه لاعلى سبيل الولى من الكتاب الموسوم بتذكرة الفقهاء؛ انجام: ارض آخر فيشترط ثلث البذر و ثلثا البعر فقال لا ينبغي أن يسعى نذراً و لاسفراً ولكن يقول لصحاب الأرض ازرع ... و لك منها كذا
از كتاب الطهارة تا مسائل مزارعه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ تملک: محمد الحسيني الحسني العاملی، تملکی در رمضان 1274 با مهر «محمود الطباطبائي» (بیضی)، تملک فرزند وی در 1300 به مهر «ابوالمجد الطباطبائي» (بیضی)؛ جلد: تیماج، مشکی با ترنج با سر، 114 گ، 22 سطر، اندازه: 18×24 سم [ف: 7-4220]
at-taḏkira fī usūl-il fiqh
استر آبادي، عزيزالله بن امام وردي، ق 14 قمري
estarābādī, ‘azīz-o-llāh ebn-e emām verdī(-20c)
تاريخ تأليف: دوشنبه (روز مباهله) 24 ذيحجه 1328 ق
کتابي استدلالي در قواعد اصول فقه در يک «مقدمه» و چند «مقصد» و يک «خاتمه»، تدوين شده است. شايد نام آن «عزيز المرام» باشد.
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... أما بعد فهذا مختصر و تذكرة النفسي في علم الاصول فقد رتبته على مقدمة و مقاصد و خاتمه
انجام: هذا آخر تذكرتي في علم اصول الفقه، الحمدلله العالمين و الصلاة و السلام على محمد و آله الطاهرين
[دنا 1090/2 (2 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي کا، بي تا؛ 114 گ، (33پ-146ر)، اندازه: 13×21/5 سم [ف: 20-294]
خط: نسخ، بي کا، بي نا؛ 205گ، مختلف السطر، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 20-295]
at-taḏkira fī usūl-il ×amsa
صاحب بن عباد، اسماعيل بن عباد، 326-385 قمري
(939-996)sāheb ebn-e ‘abbād, esmā‘īl ebn-e ‘abbād
رساله کلامي کوتاهي است در اصول پنج گانه (توحيد، عدل، صدق در وعده و وعيد، منزلة بين منزلتين و امر به معروف و نهي از منکر) به روش معتزله، به نظر مي رسد. اين رساله را بعد از رساله الأمانة تأليف نموده، گرچه در اسلوب بحث، هر دو رساله از يک سبک برخوردارند، ليكن الأبائه را با اعتقاد اماميه نگاشته است.
آغاز: بسمله، الحمدالله الواحد العدل و صلواته على النبي و خيرة الأهل، الاصول الخمسة التوحيد و العدل و الصدق و الوعد و الوعيد، المنزلة بين المتزلتين و الأمر بالمعروف و النهي عن المنکر
چاپ: تحقيق محمد حسن آل ياسين، بغداد، 1373 ق.
[دنا 1089/2 (4 نسخه)؛ الذريعه 21/4؛ مجلة الموارد 1339 ه ج 2، ع 236/2]
خط: نسخ، کا: سيد محماء مقيم موسوي، تا: شنبه 16 ربيع الاول 1063 ق، جا: نجف اشرف؛ جلد: تيماج یشمي، 10 ص (178-187)، 19 سطر، اندازه: 10×18/8 سم [ف: 43-46]
آغاز: برابر؛ انجام: و قال انما يخشى الله من عباده العلماء و قال: قل لا اسئلکم عليه اجرا الا المودة في القربي.
خط: نسخ، کا: عبدالله بن محمد سعيد خوانساري، تا: جمادي الثاني 1233 ق؛ مجدول، مذهب، بخش پاياني کتاب نهج السبيل مؤلف را، کاتب نسخه بعد از انجام آورده؛ کاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: تيماج دارچيني ضربي با ترنج، 3 گ (186پ-188پ)، 23 سطر (8/5×14/5)، اندازه: 16×21/5 سم [ف: 37-159]
خط: نسخ، كا: احمد بن محمد علي کروني، تا: چهارشنبه 15 ذيقعده 1238 ق؛ 4 گ (75پ-78ر)، اندازه: 17×27 سم [ف: 3-683]
آغاز: برابر؛ انجام: و مضى بسبيله شهيدا جعلنا الله ... انتهى كلام الصاحب رضي الله
خط: نسخ، بي کا، بي تا؛ مجدول؛ جلد: مقوايي آبي، 7 ص (25-31)، 15-16 سطر، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 32-19]
نسخه اصل: کتابخانه آقاي شيخ آقا بزرگ تهراني؛ خط: نسخ، بي کا، بي تا؛ 20 سطر [فيلمها ف: 1-574]
at-taḏkira fi-l uṣūlayn
متني داراي سه قسم: 1. فوائد در اصول علم کلام؛ 2. فوائد از اصول فقه؛ 3. مسائل فقهي. در قسم اول بحثي کلامي دارد با عنوان «تنبيه» درباره افعال باري که سخن اشعري و معتزلي را نقل و رد مي کند و سپس مي گويد «و قال المحققون لا جبر و لا تفويض بل منزلة بين المتزلتين...» و درباره امام مي گويد: «و يجب نصب الامام سمعاً لقوله من مات ولم يعرف...»
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14590/8
آغاز: الحمد لله رب العالمين .. أما بعد فهذا مختصر رتبته على ثلاثة أقسام قسم في فوايد من أصول الكلام؛ انجام: و عليه مهرها و التعزير لا قيمة الولد و يكون سببا حرة و الله أعلم بالصواب
خط: نسخ، بي کا، تا: يک شنبه 17 ذيقعده 722 ق؛ افتادگي: انجام؛ اوراق نسخه در صحافي جابجا شده؛ جلد: تيماج کرم قهوه اي، 11 ص (60-70)، 41 سطر، اندازه: 19×32 سم [ف:41-70]
at-taḏkira fi-l ḥisāb fī t.-it tabṣira
در سه «قسم»: 1. صحاح، در نه باب؛ 2. كسور، در نه باب؛ 3. خاتمه در چند باب: التحويلات، الربح و الخسران (مانند سود: ده یازده، ده سيزده)، اخراج الزكوة، النوادر.
[دنا 1090/2]
نسخه اصل: موزه بریتانیا 11313 .Or؛ خط: نسخ، کا: ابو المظفر حاجی محمد بن شاه تفرشی برای خودش، تا: ذیقعده 747 ق؛ 21 گ (1پ- 21ر)، 21 سطر [فیلمها ف: 1-530]
at-taḏkira fi-ṣ ṣan‘a
همدانی، عبدالجبار بن احمد، 359-415 قمری
(971-1025)hamadānī, ‘abd-ol-jabbār ebn-e ahmad
با عنوان های «باب، باب».
[دنا 1090/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4345/12
آغاز: نورا و ضیاء و كبيرة ومحكمة يساوى مثقاله سنة عشرة قیراطا؛ انجام: و لا يحتاج الى مزاج ذهب ولا غيره فاعرف ذلك و هذا باب حسن مرتفع مضاعف خير الأبواب الصغار من التذكرة. تمت ابواب الصغار من التذكرة كلها و بالله المستعان و الله احكم.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 29 گ (135-163)، 19 سطر (7×13/5)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 12-60]
at-taḏkira fi-ṭ ṭibb
مؤلف کتاب حاضر را جهت مراجعه خود نگاشته و آن چه را از اساتیدش فرا گرفته با خود تجربه کرده در هفت «فصل» و بیست و دو «باب» گرد آورده است، با این عناوين: فصل 1. في ذكر ما يحتاج اليه من اراد ان يركب الدواء و تقدمة المعرفة ببسيطها قبل تركيبها؛ 2. اذكر فيه الأشياء التي من أجلها احتاجت الحكماء إلى تركيب الأدوية و لم يستعملوها على حالها مفردة؛ 3. اذكر فيه السبب الذي به احتياج البدن الى الدواء؛ 4. الفرق بين الدواء الوارد على البدن و بين الغذاء؛ 5. الاعراض العامية التي يقصد اليها بالقاء الأدوية المفردة؛ 6. الدواء المركب في القوانين التي يكون عليها مبنى الأمراض مقادير ما يلقى في المركب من المفردة؛ 7. التوصل إلى معرفة امزجة الأدوية بالتجربة و القياس؛ باب 1. العقاقير التي نقلت اسماؤها إلى اللغة العربية؛ 2. استعمال الأدوية المفردة قبل القائها في المركب؛ 3. السبب الذي يقصد بتركيب الأدوية و لم تستعمل مفرده؛ 4. تركيب الأدوية و الاوزان و المكاييل المصطلح عليها؛ 5. عمل الترابيق؛ 6. عمل المعاجين؛ 7. الجوارشنات؛ 8. الأشربة و اللعوقات؛ 9. المطبوخات؛ 10. الأدوية المقوية و المقيیة؛ 11. الاقراص و الحبوب؛ 12. السقوف و القمايح؛ 13.
ادوية الحلق و الغراغر؛ 14. برودات الفم و السنونات؛ 15. الاكحال و الدرورات؛ 16. عمل الاشيافات؛ 17. عشرك في المزيبات؛ 18. الاطلية؛ 19. الضمادات؛ 20. المراهم الاكسيرات؛ 21. الحقن و البرازج؛ 22. نكت من غرائب التركيبات؛ 23. ابدال ما تعذر من العقار. مؤلف از اشخاصی هم چون ضیاء الدین اوبهی و صفی الدین مروزی و امين الدوله ابن التلميذ متطيب و ابن سینا و رازی و ابوالفرج رجاء الاصفهاني و فضل بن جریر تکریتی و دیگران نام برده است و در بحث تریاق از آمدن ضیاء الدین به بغداد در سال 666 ذکری آورده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6662
آغاز: الحمدلله الذي خصنا بفضيلة النطق و البيان و شرفنا بمزية العقل و النبيان ... و بعد فقد كان النبي صلى الله عليه و آله محمد بن عبد الله ينبوع الحكمة قسم العلم إلى علمين و هما علم الابدان و علم الأديان؛ انجام: و أول الثالثة و وسطها و آخرها و ذلك في البارد ليكون من آخر الرابعة من الحار و آخر الرابعة من البارد اربعة و عشرين مرتبة أو درجة كما ذكر.
خط: نسخ، کا: حاج محمد بن قوام الدين بن محمود بن قوام الدین لیثی، تا: شنبه 13 جمادی الاول 975 ق؛ مصحح، یادداشتی از شهوان بن خواجه حسن بن شکور حلاوی به سال 975 در بغداد آمده که نوشته این کتاب را از کلیات حاجی شكور بن شمس الدین حلاوی نقل نموده؛ جلد: تیماج قرمز ترنج و سرترنج عطف تیماج مشکی، 258 گ، 17 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 20-188]
التذكرة في الفوائد النادرة - الكشكول
at-taḏkira fi-l qirā’āt
ابن غلبون طاهر بن عبد المنعم، -399 قمری
(1009-)ebn-e qalabūn, tāher ebn-e ‘abd-ol-mona‘em
قزوینی در آغاز نسخه موجود نوشته است گویا از این غلبون ابي الحسن طاهر بن عبد المنعم بن عبيد الله بن غلبون بن مبارک حلبی مصری در گذشته 399 ق است که کتابی بدین نام دارد (حلبی شماره 2784 چاپ فلوگل).
فهرست مطالب آن: باب ذكر الاسانيد التي نقلت الینا (از این جا بر می آید که پدر مؤلف شاگرد ابوالحسن محمد بن المستفاض است و خود او شاگرد ابوالحسن معدل است)؛ باب الاستعاذه؛ باب البسملة؛ ذكر اختلافهم في فاتحة الكتاب - سورة البقره - ... باب اختلافهم في فرش الحروف...
[دنا 1090/2]
تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 144-5
آغاز: الاصول و تهذيب الفروغ و ذكر المختلف فيه و الامساك
عن المتفق عليه؛ انجام: و اعلم ان القاري اذا اراد التكبير فانه يكبر مع فراغه من آخر السورة ... فاما ما يفتح فثلاث سور فقط (باب ذكر التكبير للبزى من و الضحى)
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ تملک: قزوینی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 144 گ، 11 سطر (7×10)، اندازه: 10×15سم [ف: 98-1]
at-taḏkira fi-n naḥw
فارسی، حسن بن احمد، 288-377 قمری
(902-988)fārsī, hasan ebn-e ahmad
کتاب بزرگی در صرف و نحو عربی است شامل چندین جلد.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9580
آغاز: بسمله. و الحمدلله رب العالمين و الصلوة على رسوله محمد و اله الطاهرين هذا باب من اعتلال الغاء قال سيبويه عن الخليل في تولج هو فوعل من ولج فحمله على هذا؛ انجام: مسألة هذا خالد و نحوه الزايدة منهما هي الأولى الساكنة ... هي اولى بها لوجب تصحيحها.
بخشی از کتاب است؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 7؛ افتادگی: انجام؛ تملک: شیخ محمد علی، حسن ولدی شیخ هادی بن غلام علی کاظمی، فضل الله در 1331؛ جلد: تیماج قهوه ای ترنج دار، 206 گ، 15 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 30-234]
at-taḏkira fi-n naḥw
کرمانی محمد کریم بن ابراهیم، 1225-1288 قمری
(1810-1871)kermānī, mohammad karīm ebn-e ebrāhīm
اهداء به: محمد (فرزندش)
تاریخ تألیف: 3 ذیحجه 1276ق
کتاب نسبتاً مبسوطی است در قواعد نحو در یک «مقدمه» و سه «مقاله» و یک «خاتمه»: 1. افعال؛ 2. اسماء و متعلقات آن مشتمل بر مقدمه و چهار مقصد؛ 3. حروف؛ خاتمه في احكام الكلام و الجمله و محلها في الكلام در سه «مطلب» هر مقصد و مطلب منقسم به مواقع و فصول و مسائل و ابواب.
آغاز: بسمله، الحمدلله الذي خلق الانسان و علمه النطق و اللسان و انزل القرآن و تكفل البيان.
انجام: ابت الحرورة أن تفارق اهلها و ابي كريم ان يعيش رقيقا و هذا آخر ما انتهى اليه كلامي في هذا العلم و اخذني الملال من طوله فقطعت الكلام و الحمدلله...
[فهرست کتب مشایخ 242/2؛ دنا 1090/2 (12 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- شواهد التذكرة في إيضاح المسائل النحوية؛ همدانی شیخی، محمد باقر بن محمد جعفر (1239-1319)
آغاز: برابر؛ انجام: و قال الآخر كنية جابر اذ قال - لیتی اصادقه و فقد جل مالي لعل عکس لبت يعنى الحذف فيهما أكثر.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی سفید و آبی نازک و ضخیم، جلد: تیماج حنایی، 232 ص، 15 سطر، اندازه: 14×21/5 سم [ف: 17-296]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 98 گ (98-1)، اندازه: 12×17/5 سم [نسخه پژوهی: 116-3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: احمد بن عبد الکریم کوهبنانی، تا: 1277ق، جلد: مقوا، 241 گ، 16 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 2-832]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: شرف الدین خراسانی، تا: پنج شنبه 14 جمادی الاول 1282 ق، جا: همدان؛ مصحح، یادداشتی در استکتاب کتاب از «محمد باقر» با مهر «عبده محمد باقر» (بیضی) به سال 1282؛ تملك: على بن ابوالقاسم در سال 1289؛ جلد: تیماج قهوه ای، 172 گ، 21 سطر، اندازه: 16×22/5 سم [ف: مخ: 1-330]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد بن حسن، تا: 19 جمادی الاول 1285ق؛ واقف: ورثه محمد خان عسکری (اهدایی)؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج ماشی، 296 گ، 18 سطر (7/5×12) [ف: 835-3]
خط: نسخ، كا: عبدالرحيم بن احمد ماهانی، تا: 1287ق؛ کاغذ: کاغذ فرنگی آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای سیر، 238 گ، 17 سطر، اندازه: 16/7×21/9 سم [ف: 97-1]
آغاز: برابر؛ انجام: و قيل علة البناء تركيبه مع الحرف و الأصل فيه السماع و قبل أن المضاف إلى ياء المتكلم مبنى على الكسر في كل حال و ليس بشيء فان كسره المجانسة الياء و ليس من جهة البناء و كذلك كلمة مض بكر الميم و شد الضاد و تثليثها مبنيه و هي بمعنى لاء النفي.
خط: نسخ، کا: میر محمد رضا ابن حاجی سید ابراهیم کاشانی، تا: صفر 1287ق، جا: کربلا؛ جلد: تیماج سبز، 219 گ، 10 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 380-1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: على بن حسين بحرانی، تا: سه شنبه دوم شعبان 1293ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، با ترنج با سر، 146 گ (5پ- 150ر)، 21 سطر 10/5×15، اندازه: 18/5×23 سم [ف: 2-34]
خط: نسخ، کا: یوسف بن حاج علی شیرازی، تا: صفر 1311ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی روکش کاغذ رنگین عطف تیماج قرمز، 382 گ، 14 سطر (9×16)، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 1833-5]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مقابله شده توسط مرتضی قلی طباطبایی 22 شعبان 1350؛ محشی به امضاء «منه اعلى الله مقامه»؛ جلد: تیماج، قرمز، 379 ص (1-379)، 25 سطر، اندازه: 21×33 سم [ف: 26-214]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: میرزا کوچک شریف متخلص به محوی، تا: حدود زمان تأليف كتاب؛ واقف: میرزا رضا نائینی، مرداد 1311؛ کاغذ شکری آهاری، جلد: تیماج، 320 گ، 16 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 12-40]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسین بن امیناء، تا: 18 ذیحجه؛ جلد: چرم زرد مایل به سیاه و دارای نقش، 125 گ (3پ-127پ)، 25 سطر، اندازه: 21×34 سم [موید: 1-116]
at-taḏkira fī š.-i dībāčat-it tabṣira
بهبهانی، محمد جعفر بن محمد علی، 1178-1259 قمری
(1765-1843)behbahānī, mohammad ja‘far ebn-e mohammad ‘alī
وابسته به: تبصرة المتعلمين في احكام الدين؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
شرحی نسبتاً مفصلی است در مباحث کلامی و تاریخی و دنباله آن «التکمله» نامیده می شود.
[دنا 1090/2 الذريعة 25/4]
آغاز: بسمله. الحمدالله القدير الذي هو لكل شبي فعال و الجواد الذي لا يخيب لديه الامال؛ انجام: و النقص في نادية المرام انما نشاء من اختلاف الزمان فاحمد الله على جريل انعمامه
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: دهه نخستین ربیع الاول 1332ق؛
کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 15 سطر 7/5×12/5[ف: 754]
بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام [دليل المخطوطات: 1-221]
at-taḏkira fī ‘ilm-il bazdara
شوشتری، محمد بن علی، ق 12 قمری
šūštarī, mohammad ebn-e ‘alī(-18c)
ترجمه کتاب عربی در تربیت باز از فردی به نام کندی و به نام شاهی است در یک «مقدمه» و چهار «مقاله»: مقدمه در سخن کلی در تربیت باز؛ مقاله 1. در سخن حکمای روم در تربیت باز؛ 2. در سخن حکمای ترک در تربیت باز؛ 3. در سخن حکمای هند در تربیت باز؛ 4. در سخن حکمای فرس در تربیت باز.
آغاز: بسمله شکر و سپاس بیغایت و ثنا و ستایش بی نهایت خدای را ... (پس از چهار برگ) ... کتاب کندی را در علم سیاست باز لغت عربی یا زبان فارسی نقل کرده شود.
انجام: و در جایگاهی دارند که هوای آن گرم و خشک باشد.
[دنا 1090/2؛ فهرستواره منزوی 3805/5]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: یک شنبه 14 ربیع الثانی 1214ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 64 گ (1ر-64پ)، 12 سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف: 20-250]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 23 رجب 1268 ق؛ کاغذ: آهار مهره فرنگی، جلد: میش قهوه ی، 92 ص (95-4)، 17 سطر، اندازه: 10/9×18/1سم [ف: 65-5]
at-taḏkira fī ‘ulūm-il ḥadīṯ
ابن ملقن عمر بن علی، 723-804 قمری
(1324-1402)ebn-e molaqqan, ‘omar ebn-e ‘alī
رساله مختصری و بدون بخش بندی در علم درایه و معرفت انواع احادیث و راویان است که از از کتاب دیگر مؤلف المقنع گزیده شده است.
آغاز: بسمله، و صلى الله على سيدنا محمد و آله اجمعين قال سیدنا و شیخ شيخونا خاتم المحدثين؛ احاديث سيد المرسلين ... محمد بن عبدالرحمن السخاوى الشافعي القاهري ... و بعد فهذه تذكرة في علوم الحديث يتنبه بها المبتدى و يتبصر بها المنتهى اقتضتها اختصارا من المقنع تأليفي و الى الله ارغب في النفع بها انه بیده و القادر عليه. أقسامه ثلثة صحيح و حسن و ضعیف. فالصحيح ما سلم من الطعن في استاده و متنه
انجام و هذا آخر التذكرة المتكلم عليها و هي عجالة للمبتدى فيه و مدخل للمقتع السالف المشار اليه جامع لفوائد هذا العلم و شوارده و مهادله و الحمدلله على تيسيره و امتثاله. و فرغت من تحرير هذه التذكرة ... و سبعمائة أحسن الله تقيضها و الله أعلم.
چاپ: تصحيح على حسن على عبدالحمید، اردن (عمان)، دار عمار، 1408ق.، 29 ص.
[دنا 1090/2؛ كشف الظنون 1809/2، 392؛ دار صدام من 86]
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، ش 3382؛ خط: نسخ، کا: شمس الدين ابوعبدالله محمد بن سليمان بن عواد بکری شافعی، تا: 2 جمادی الثانی 765 ق؛ 3 ص (154-156)، 25 سطر [عکسی ف: 272-3]
آغاز و انجام: برابر
در این نسخه، کتاب به محمد بن عبدالرحمان سخاوی (831-902ق) منسوب شده، اما به چند دلیل این نسبت صحیح نیست: 1. در فهرست آثار سخاوی نه کتابی به نام المقنع در موضوع درایه و علم الحديث ثبت شده و نه تذكرة في علوم الحدیث که گزیده آن باشد. به عکس در فهرست تألیفات این ملقن نام هر دوی این کتاب ها آمده است. رك: هدية العارفين، ج 1، ص 792 و الاعلام، ج 5، ص 57، 2. در نسخه ما پایان تألیف کتاب صبح روز جمعه 7 جمادی الاول 763 ق آمده (و فرغت من تحرير هذه التذكرة في ساعتين من صبيحة يوم الجمعة السابع من جمادى الأولى سنة ثلث و ستين و سبعمائة احسن الله تقيضها و الله اعلم) که با تاریخ حیات سخاوی هم خوانی ندارد، 3. سخاوی این کتاب را دیده و در زندگانی این ملقن در الضوء اللامع، ج 6، ص 100 از آن یاد کرده است: «و له فيه (علوم الحديث) ايضاً التذكرة في كراسة رأيتها.» علاوه بر این خود سخاوی شرحی بر آن با نام التوضيح الابهر لتذكرة ابن الملقن في علم الاثر نوشته است. به احتمال فراوان وجود همین شرح باعث اشتباه کاتب در انتساب کتاب به سخاوی شده است. نکته دیگری که می توان افزود کوتاه بودن کتاب است. بیشتر آثار این ملقن جزوه های کم برگی (کراسه) است که
برای یادگیری و حفظ کردن تلخیص شده اند و کتاب حاضر نیز همین خصوصیت را دارد. بنابراین به یقین می توان گفت این کتاب از این ملقن است و انتساب آن به سخاوی خطا؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ اهدایی: رهبر، اسفند 1376؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوا با روکش کاغذ ابر و باد عطف میشن قهوه ای، 4گ (68پ-71 پ)، 17 سطر، اندازه: 14×22/5 سم [اهدائی رهبر: 8-16] و [فک 27-287]
tazkerat-ol qārī
در قواعد تجوید و قرائت قرآن کریم به روشی ساده، مشتمل بر یک «مقدمه» و دوازده «درج» و یک «خاتمه» و از احادیث و روایات اهل بیت (علیهم السلام) استفاده کرده و بعضی قواعد را در بیتی آورده است.
[دنا 1091/2]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6889
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... و بعد چون که أشرف و أفضل جميع اعمال بعد معرفة الله و الرسول و الائمه عليهم السلام نماز است؛ انجام: و انبیائك المرسلين المصطفين و السلام عليه و آله الطيبين الطاهرين و رحمة الله و بركاته
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای، 51 گ، 18 سطر، اندازه: 10/5×16سم [ف: 18-81]
tazkere-ye qāsemīye
بفرویی یزدی، محمد باقر بن محمد حسین، ق 13 قمری
bafrūyī yazdī, mohammad bāqer ebn-e mohammad hoseyn(-19c)
مؤلف هدف خلقت انسان را اطاعت خدا و رسیدن به کمال از طريق تحصیل علم و عمل نمودن به آن و پند گرفتن از مواعظ ائمه، عليهم السلام می داند. بنابراین آگاهی و تذکر به مردم بعضی آیات و اخبار مربوط به برخی فروع دین و اخلاق را در این کتاب گردآوری کرده است و با نثری ساده در یک «مقدمه» و دوازده «باب» و یک «خاتمه» مرتب کرده است: مقدمه در لزوم شرط ثبت در تمامی عبادت ها و توسل به معصومین و ذکر مقام أهل بيت عليه السلام؛ باب 1. ضرورت موعظه و فضیلت طلب علم و عمل به آن؛ 2. بیان بعضی مواعظ و پندهای لقمان؛ 3. بیان محاسبه و جهاد با نفس؛ 4. بر والدین؛ 5. صله رحم؛ 6. بیان ثواب زیارت اخوان و برادران مومن؛ 7. بیان ادخال سرور بر مومن و قضای حاجت او؛ 8. بیان شمسه ای از قواعد و منافی که اعضای سبعه بر آن مخلوقند و مفاسد مترقب بر آن ها؛ .9 بیان جزو دویم دین فعل طاعت و اتیان به عبادات؛ 10. مجملی از احكام زكوة و خمس؛ 11. فضيلت صوم؛ 12. بیان حدیث حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) به ابوذر غفاری؛ خاتمه در وجوب استغفار و تائب شدن از معاصی و خطیئات و شرایط آن.
مؤلف معاصر شیخ احمد احسایی بوده و از او با عنوان «شیخ المشايخ» و «قطب العارفين» و خطاب «سلمه الله تعالی» یاد می کند و به قصیده وی در مرتبه امام حسین (علیه السلام) اشاره می کند. در جای جای کتاب از خود با عنوان «مؤلف این اخبار و جامع این آثار، راقم این حروف، جامع این کلمات» یاد می کند و اشعاری را نیز ضمن بیان مطالب مثال می آورد و گاهی متن حدیث را تنها به فارسی ذکر می کند و گاه معنای آن را به همراه
متن عربی حدیث می آورد توضیح مختصری با استفاده به کتب مختلف بیان می کند. از کتاب هایی چون «حیات القلوب، مصباح القلوب، ارشاد القلوب، مصباح الأذريعه، دور و غرر، جواهر السنيه، تفسیر برهان، ابواب الجنان» و جز آن یاد کرده است.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6288
آغاز: حمد و ثنای که حاملان عرش اعلا و قدسیان عالم بالا از ادای وصف آن عاجز و قاصراند مختص ذات ذو الجلالی است؛ انجام: و تو را در عقبی عتاب و عقاب نفرماید انه غفور ... و خاتمه امورنا حسنا و الحمد لله و الا و اخرا و ظاهرا و باطنا. انجامه: [مؤلف و کاتب]: به این جا ختم شد این عجاله ... و رفع درجات محروم نگرداند و كان الفراغ من تسويده على يد مؤلفه و كاتب بتاریخ بیستم شهر شوال المکرم و كتبه حاجی بابا ترک و هر گاه سهو و عصیان ... سنه 1245
خط: نسخ، کا: حاجی بابا ترک، بی تا؛ ظاهرا از روی نسخه خط مؤلف کتابت شده؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی دارای ترنج و سرترنج، 413 گ، 14 سطر (9×15/3)، اندازه: 15/4×21/4 سم [رایانه]
tazkere-ye qāzī ‘abd-ol-jabbār
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27780
آغاز: بسمله، حمد و سپاس ... صانعي على الاطلاق کو زیبا ... که صفحات كاينات کو قلم صنع؛ انجام: چنان چه راقم نسخه هذا في ... مقام پر سوبه جنگی و یکبا
خط: نستعلیق، تحریری، بی کا، تا: قرن 14 [رایانه]
taḏkirat-ul qāḍī-il fāḍil ilā baġdād
[دنا 1091/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1612/36- ف
نسخه اصل: نسخه ش 216 کتابخانه تقوی که اکنون در کتابخانه مجلس شورای ملی است به شماره: 4559 [در فهرست مجلس این رساله ذکر نشده]؛ کا: عبدالحی، تا: 822 ق، جا: ماردین در شمال عراق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی، مختلف السطر [فيلمها ف: 619-1]
tazkerat-ol qobūr = rejāl-e esfahān
گزی برخواری، عبدالکریم بن مهدی، 1260-1339 قمری
(1844-1921)gazī bor×ārī, ‘abd-ol-karīm ebn-e mahdī
زندگی نامه علمای معروف اصفهان است که در مقبره تخت فولاد و غیر آن دفن شده اند دارای «مقدمه» و هشت «باب» و یک «خاتمه» است.
آغاز: بسمله حمد له بعد چنین گوید بنده محتاج بعفو رب ... که چون از جمله مستحبات مؤکده شریعت بلکه از ختومات مجربه اهل طریقت زیارت اهل قبور سیما علما و صالحین است.
انجام: و متفرقات نافعه و رساله ها در فقه واصول قبر او نزدیک فاضلان جنب راه رحمة الله عليه و بركاته
چاپ: با تعلیقات آیه الله مرعشی در اصفهان چاپ و در قم تجدید چاپ گردید؛ ایران، سنگی، 1324، جیبی، 115 ص (صص 1-115)
[الذريعة 44/4؛ دنا 1091/2؛ فهرستواره منزوی 2074/3]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسن داوری دولت آبادی فرزند غلامحسین، تا: چهارشنبه 7 رجب 1366؛ جلد: مقوا، 50 گ، اندازه: 12×15سم [ف: 2-829]
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ حواشی نستعلیق به خط معلم حبيب آبادی؛ تاریخ خرید کتاب سلخ شوال 1336 و اهداء آن به میرزا عبدالرزاق خان سرتیپ مهندس بغایری به تاریخ 21 شوال 1352 با مهر بیضوی؛ جلد: مقوایی عطف پارچه قرمز [ف: 19-309]
تذکره قدسی - تذکره صدر اعظمی
’tazkerat-ol qorrā
قاری، محمد صادق بن محمد قاسم، ق 12 قمری
qārī, mohammad sādeq ebn-e mohammad qāsem(-18c)
اهداء به: شاه سلیمان و استاد خود حسن خطیب قاری
به نام شاه سلیمان و استاد خود حسن خطیب قاری شاگرد حاجی محمد رضای قاری سبزواری راوی از پدرش حاج محب علی و از محمد امین استرآبادی از سید حسین استر آبادی مغربی از شیخ محمد جزری ساخته است، در یک «مقدمه» و دوازده «باب».
[دنا 1091/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 556
آغاز: بسمله و به ثقتي. الحمدلله الكريم الرحمان الرحيم المنان ... اما بعد می گوید محمد صادق القاري؛ انجام: الهجرة النبوية المصطفوية.
خط: نستعليق، کاتب = مؤلف، تا: 1 ذيحجه 1088ق؛ کاغذ: سفید، جلد: تيماج قهوه اي، 122 گ، 17-20 سطر (7×14)، اندازه: 15×21 سم [سنا: ف: 1-351]
’tazkerat-ol qorrā
سبزواري، زين العابدين بن محمد علي، ق 13 قمري
sabzevārī, zayn-ol-‘ābedīn ebn-e mohammad ‘alī(-19c)
تاريخ تأليف: 22 ربيع الاول 1267؛ محل تاليف: اصفهان
پس از اين که مؤلف، قواعد تجويد را در اصفهان نزد آقا سيد اسماعيل طباطبائي زواره اي، فرا گرفت اين کتاب را در يک «مقدمه» و چهارده «باب» و يک «خاتمه» نگاشت: مقدمه: در تعريف و موضوع و فائده تجويد؛ باب 1. مخارج حروف و لوازم آن؛ 2. صفات حروف؛ 3. حروف رقيقه و مفخمة؛ 4. تنوين و نون ساکنه؛ 5. ادغام؛ 6. احکام هاء كتابه؛ 7. حروف مد؛ 8. همزه و اقسام و احکام آن؛ 9. اماله؛ 10. وقف و اقسام و احکام آن؛ 11. اختلاف قراء و معني لحن؛ 12. استعاذه؛ 13. بسمله؛ 14. تاريخ قراء سبعه؛ خاتمه: تکبير سوره و الضحي و ادعيه ختم قرآن.
آغاز: تقدس من تمجد بالعظمة و الجلال و تنزه من تفرد بالقدرة و الكمال ... أما بعد چنين گويد ذره بيمقدار تراب اقدام شيعيان ائمه اطهار
انجام: بحق تپيک و وليک و پنت نبيک و اپني وليک الحسن و الحسين و تسعة من ذرية الحسين عليه السلام آمين يا رب العالمين.
[دنا 1091/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: دوشنبه 15 شعبان 1267 ق، جلد: تيماج مشکي، 56 گ، (1پ-56ر)، اندازه: 21×15 سم [ف: 4-340]
خط: نسخ، بي کا، تا: 1233 ق، جلد: تيماج قهوه اي، 37 گ، 15 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 15-173]
tazkerat-ol qolūb
حسيني دريابادي، مؤمن
hoseynī daryābādī, mo’men
در مواعظ و مسائل اخلاقي است در چند «باب» به اختصار برگزار شده است. در الذريعة و نسخه هاي خطي منزوي اين کتاب معرفي نشده است.
آغاز: حمد و سپاس حقيقي وقف و لازم حرم کبرياي احديت رباني و ناظم ... ابداع و نكوئيت که به مقتضاي مصلحت و اراده كامله بالغه خود انشاء و ايجاد عالم ملکوتي و سفلي نموده
انجام: مي پوشانند بر آن براق زين مرصع از ياقوت سرخ و ملجم مي سازند به لجامي از زبرجد سبز و آن دو حله را بر آن مرکب قدسي مي اندازند يکي سبز رنگ و ديگري زرد در غايت صفا پس از جانب خداوند عالميان خطاب مي رسد که اي ملائکه من برويد به سوي قبر محمد صلي الله عليه و آله سلم
[دنا 1091/2؛ فهرستواره متروي 376/6]
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3856
آغاز و انجام: برابر
هيجده باب را دارد؛ خط: نستعليق، بي کا، بي تا؛ افتادگي: انجام؛ خطوط سياه؛ جلد: مقوا، 42 گ، 18 سطر، اندازه: 18×21 سم [ف: 1-389]
tazkere-ye qavā‘ed-e fārsīye
صمدي، احمد حمدالله بن اسماعيل، ق 13 قمري
samadī, ahmad hamd-ol-lāh ebn-e esmā‘īl(-19c)
تاريخ تأليف: 6 جمادي الثاني 1254 ق
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6418-عکس
نسخه اصل: سلمانيه حاجي محمود افتاي 6128. که دهمين نسخه است؛ خط: نستعليق، بي کا، تا: 27 ربيع الثاني 1258 ق؛ 16گ، 23 سطر (8×16)، 16×23 سطر [فيلمها ف: 3-252]
tazkerat-ol kātebīn
تهران؛ مرکز فرهنگي خراسان؛ شماره نسخه: 82 عکسی
تذکره اي به نثر و نظم از خوش نويسان به سال 1239؛ بي کا، بي تا؛ 89 گ [جنگ: 1-454]
tazkerat-ol kātebīn (mosavvade)
از آغاز تا 1239 پس از شرح اجمالي که ابوالفضل تاکوري در دفتر سوم منشات خود آورده است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4831- ف
نسخه اصل: کتب خانه رياست رامپور مورخ 12 دسمبر 1927 شماره 58 (5947)؛ بي کا، بي تا؛ همراه دو رساله در رمل به نظم فارسي [ف: 3-111]
tazkere-ye kāzem
کاظم ميرزا، ق 13 قمري
kāzem mīrzā(-19c)
تذکره اي از شعراي متأخر و متقدم ايران است و گذشته از انتخابي از اشعار آن ها مختصري از حالات و ممدوحين و مقام شاعر پيش از اشعار او نگارش يافته، از مندرجات ص 197-199 آن معلوم مي شود که مؤلف معاصر رضا قليخان هدايت بوده و از او نام برده و مي گويد ديوان منوچهري دامغاني را او در شيراز پيدا کرده و به سال 1260 منتشر نمود. در ص 119 نويسنده نسخه خود را کاظم و تاريخ نگارش را ربيع الثاني سال 1286 معين نموده و در حاشيه ص 119 و 260 تاريخ نگارش را در زنجان در ماه جمادي الثاني (كذا) بسال 1287 تعيين و در حاشيه ص 552 تاريخ نگارش جمادي الاول (كذا) سال 1287 ثبت گرديده و تمام نسخه به خط کاظم مي باشد.
در مآخذ در دست، کاظم نامي که شاعر با مؤلف تذکرهاي باشد يافت نشد، جز در مقدمه بيان محمود که مي گويد: «کاظم اصلش از قصبه توسرکان است و مقبول سخنوران». بنابراين و تأييد تاريخ هاي مختلف نسخه و نزديک بودن زمان نويسنده با اين کاظم احتمال قوي مي دهم که هر دو يکي باشند.
تمام نسخه در حدود 10000 بيت نظم و نثر در شرح حال و منتخب اشعار اين شاعران است: انوري، خاقاني، ازرقي (در ص 185 و 186 به شرح حال ازرقي پرداخته ولي جاي انتخاب اشعار او را سفيد گذارده و جز دو بيت او که در ضمن شرح حال آورده شده در اين تذکره اثري از او نيست)، عنصري (در صحافي اشعار عنصري در بخش گرديده ص 189-196 و 325-348)، منوچهري، رودکي، مسعود سعد سلمان، غضائري، ابوالفرج روني، سوزني، فرخي، قطران، معزي، ابوحنيفه اسکافي، ظهير فاريابي، عمعق بخارائي، عسجدي، رشيد و طواط، عبدالواسع جبلي، کمال الدين اسماعيل، لامعي جرجاني، اديب صابر، دقيقي، سلمان ساوجي، عايشه سمرقندي، عصمت دختر قاضي سمرقند، عفتي اسفرايني لاله خاتون حاکم کرمان، مطربه، مهري، مهستي، نور جهان بيگم و زينبي هاتف و صباحي و در آخر حکيم سنائي و صفحه را تمام نکرده است.
احمد منزوي معتقد است که نگارنده مي تواند سيد محمد کاظم فرزند محمد هاشم آرتيماني (1200-1277ق) از نوادگان مير رضي آرتيماني باشد.
[دنا 1091/2؛ فهرستواره منزوي 1886/3]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 901
كاتب = مؤلف، تا: 1286 و 1287 ق؛ محشي، مقابله شده؛ کاغذ: فرنگي، جلد: تيماج، 307 گ، 17 سطر، اندازه: 14/5×22 سم [ف: 3-148]
tazkerat-ol kottab
آذر بيگدلي، لطفعلي بن آقا خان، 1134-1195 قمري
(1722-1781)āzar-e bīgdelī, lotf-‘alī ebn-e āqā-×ān
مشهد؛ مرتضوي؛ شماره نسخه: بدون شماره
کا: محسن بن عبدالمطلب، تا: 11 جمادي الثاني 1214 ق، جا: يزد؛ [ف: مخ: -9]
تذكرة الكحالين > کشف الاسرار
taḏkirat-ul kaḥḥālīn
كحال، علي بن عيسي،- 430 ؟ قمري
(1039-)kahhāl, ‘alī ebn-e ‘īsā
کتاب معروفي است در خصوص تشريح چشم و ذکر امراض آن و طرق علاج و تدبير آن ها که مؤلف آن علي بن عيسي از مشاهير كحالان قرن چهارم و پنجم هجري بالغ بر 130 نوع بيماري مربوط به چشم و مشخصات 143 فقره داروي مختلف را در آن توصيف و معرفي نموده [مقدمه بر تاريخ علم (836:1)] و آن را چنان که خود در مقدمه کتاب اظهار داشته با استناد به آرا و اقوال جالينوس و حنين بن اسحق تأليف کرده است. در سه «مقاله» و هر مقاله در چند «باب»: مقاله 1. حل العين و تشريحها و عدد طبقات ها و رطوبات ها و اعصاب ها و عضلات ها و من اين نبات كل طبقة منها و من اين ابتداؤها و الي اين منتهاؤها و اين مواضعها في العين وما منفعتها و من أتي يأتي غذاؤها و لماذا أعدت، در بيست و يک «باب»: في حدالعين، في منفعة العين، في طبع العين و مزاجها، اذكر فيه من کم سبب تكون العين كحلا، اذكر فيه من کم سبب تكون العين رزقا، أذكر فيه كم هي طبقات العين، اذکر فيه كم هي رطوبات العين و اعصابها و عضلاتها، اذكر فيه امر الرطوبة الجليدية و ما فعلها وما منفعتها، اذكر فيه أمر الرطوبة الزجاجية، اذكر فيه امر الطبقة الشبكية، اذكر فيه أمر الطبقة المشيمية، اذكر فيه امر الطبقة الصلبية، اذكر فيه
امر الطبقة العنكبوتية، اذكر فيه أمر الرطوبة البيضية، اذكر فيه امر الطبقة العنبية، اذكر فيه امر الطبقة القرنية، اذكر فيه امر الطبقة الملتحمة، اذكر فيه عدد عضل العين و رباطاته و اين موضعه، اذكر فيه إمر العصب الثورى و كيف يكون منشاه و امر العصب المحرک و کيف يکون، اذكر فيه من اين ابتدا الروح النفساني و کيف يکون تولده وكيف يكون به البصر، اذكر فيه أمر الأجفان و الاشفار و ما منفعتها؛ مقاله 2. عدد امراض العين الظاهرة للحس و اسبابها و علاجاتها و علاماتها، در هفتاد و سه «باب: اذ كر فيه اصول و دستورات يعمل عليها في علاج امراض العين، في القوانين التي تجب على الطبيب استعمالها عند كل استفراغ، في عدد امراض
الجفن و هي تسعة وعشرون مرضا، في اصناف الجرب و علاجه و هي أربعة أنواع، في البرد و علاجه، في التحجر و علاجه، في الالتصاق (ثلاثة أنواع)، في انواع الشترة و علاجها، في الشعيرة و علاجها، في الشعر الزايد و علاجه، في انقلاب الشعر و علاجه، في انتشار الهذب و علاجه، في بياض الاشفار و انتشار الحواجب، في القمل والقمقام و القردان و علاجه، في انواع الوردينج و علاجه، في السلاق و علاجه، في الحكة العارضة للجفن، في الجسا العارض للجفن، في غلظ الاجفان، في الدمل العارض للجفن، في الشرناق و علاجه، في التوتة العارضة للجفن، في المكنة العارضة للجفن، في الشرى العارضة للجفن، في النملة العارضة للجفن، في السعفة العارضة للجفن، في التاليل العارضة للجفن، في الانتفاح العارضة للجفن، في التاكل و الفروح العارضة للجفن، في السلع العارضة للجفن، في استرخا الجفن، في موت الدم والخضرة في الجفن، في امراض الماق وهي ثلثة: العزب و الغده و السيلان، في العزب و علاجه، في الغدة و علاجها، في السيلان و علاجه، في عدد امراض الملتحم و هو ثلثة عشر مرضا، في انواع الرمد و علاجه، في الطرفة و علاجها، في علاج كلما وقع في العين، في الظفرة و علاجها، في الانتفاح العارض
للملتحم، في الجا العارضة للملتحم، في الحكة العارضة للملتحم، في السبل و علاجه، في الودقة و علاجها، في الدمعة و علاجها، في الذبيلة العارضة للملتحم، في التوتة العارضة للملتحم، في علاج اللحم الزايد، في تفرق الاتصال العارض للملتحم، في عدد امراض الطبقة القرنية عددها ثلثة عشر، في انواع القروح و علاجها (القروح التي تعرض في القرنية سبعة انواع)، في البثر الحادث للقرنية، في الاثر و البياض و علاجه، في صبغ الآثار و زرقة العين، في السلح العارض للقرنية، في الدبيلة العارضة للقرنية، في السرطان الحادث للقرنية، في الحفر العارض للقرنية، في تغيير لون القرنية و علاجه، في رطوبات الحجاب القرني، في يبس الحجاب القرني، في كمنة المدة خلف القرنية و علاجها، في الفرق بين نتو القرنية و بين البثر الحادث فيها، في انحلال الفرد العارض للقرنية و هو انحرافها، في عدد امراض العنبية و هي أربعة، في الاتساع العارض للحدقة، في ضيق الحدقة و العلاج، في نتو العنبية وهو الزوال و انحلال الفرد العارض للعنبية، في انحراق الحدقة و هو انحلال الفرد العارض للعنبية، في الفرق بين نتو العنبية و بين البشر الحادث في القرنية، في الما و علاجه و قدحه؛ مقاله 3. الامراض
العارضة الخفية عن الحس و اسبابها و علاماتها و علاجاتها، در بیست و هفت «باب»: في الفرق بين الخيالات التي تكون (كذا بدون ذكر علت آن) و التي تكون عن الم المعدة و بين الخيالات التي تكون من الدماغ، في امراض الرطوبة البيضية، عددها سبعة، في امراض الرطوبة الجليدية و العنكبوتية، ستة عشر مرضا، في امراض الروح الباصر، في علاج من يرى من بعيد و لا يرى من قریب (= در علاج دوربيني)، في علاج من برى من قريب و لا يرى من بعيد (= در علاج نزدیک بینی)، في العشاء في الجهر، في عدد امراض الرطوبة الزجاجية و هي احدى عشر، في امراض الطبقة الشبكية، في أمراض العصب المجوف النوري، في الانتشار و علاجه، في السدة و الضغط و الوزير الذي يحدث في العصب النوري، في تفرق الاتصال في العصبة، في علل العضلات الثلث التي على فم العصبة النورية، في علاج نتو حمله العين، في هزال العين و علاجه، في امراض الطبقة المشيمية، في امراض اطبقة الصلبية، في امراض العضل المحرك للعين، في علاج الحول، في ضعف البصر و علاجه، في حفظ صحة العين، في الصداع و الشقيقة التابعة لوجع العين، فی سل شریانی الصرغين و كيهما، في علاج عام للمواد المتحدرة إلى العين، في قوى الأدوية. (غلام علی
عرفانیان)
آغاز: بسمله حمد له هذا رسالة على بن عيسى الكحال جوابا عما سأله بعض اصحابه في معرفة امراض العين و علاجاتها و ادويتها و مداواتها وصل كتابك ايها الاخ الفاضل تسأل عن جوامع كتب جالينوس في امراض العين و علاج كل مرض منها لان الاسكندرانيين ذكروا عدد الامراض و لم يذكروا عللها و لا علاجاتها
انجام: و هذه جملة الأدوية التي تستعمل في علاج علل العين و قد بلغت ما سالت مع بذل المجهود ... فان مرت بذلك باحد بعدان ينعم النظر فيه و الله الموفق للصواب و المهدى إلى الرشاد بمنه و رأفته و الحمدلله وحده في نسخة: قد بلغت لك ما سألت بذل المجهود و اليه يطيل لقاك و انا اسألك اعزك الله ان تتامله جيدا فانني استعجلت في تأليفه و جمعه لاسرع قضاء حاجتك. فان كان فيه ... اصلحته بعدان تنعم النظر فيه و ان تجعل مكافاتي على قضاء حاجتك كثرة الدعاء.
چاپ: هند، حیدر آباد، السلسلة الجديدة من مطبوعات دائرة المعارف العثمانية (126)، مطبعة مجلس دائرة المارف العثمانية، چاپ 1، 1383ق؛ فرانکفورت، معهد تاريخ العلوم العربية و الإسلامية، سلسلة الطب الاسلامی، مجلد 82، 1417ق.
[دنا 1091/2 (13 نسخه)؛ مجلة معهد المخطوطات 2/5 ص 325؛ نسخه های منزوی 494/1؛ الأوقاف العامة الموصلي 182/3؛ مشف الفنون /390؛ زركلي 318/4؛ سرکیس، معجم 1356/2(1چ) 1845م]
شرح و حواشی:
1- كشف الاسرار = ترجمه تذكرة الكحالين = تذكرة الكحالين؛ طبيب، شمس الدين بن نورالدين (-11)
2- تذكرة الكحالین (ترجمه)؛ کحال، شاه علی سلیمان (-12)
3- تذكرة الكحالين (ترجمه) = چشم پزشکی
4- تذكرة الكحالين
5- تذكرة الكحالين (ترجمه)
6- تذكرة الكحالين (ترجمه) = چشم پزشکی
7- تذكرة الكحالين (مختصر)
آغاز: برابر؛ انجام: يوخذ ورد و جلنار و عدس
خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 6؛ در ورق دوم نسخه به خطی کهن مسطور است: «اقبل ارضا سار فيها جمالها ** فكيف بدار دار فيها جمالها / و قد كنت لا ارضى بوصل مقطع ** و ها انا راض لو اثاني خيالها / نسيم الصبا بلغ سلامي اليهم ** بلطفك و ارفق بالهبوب عليهم / و قل لهم انى و ان كنت غائبا ** فقلبتی و روحی حاضران لديهم / سلام الله كل صباح يوم ** على تلك الشمائل و المحيا / سلام عليكم ما امر فراقكم ** فياليتنا من قبل فرقتكم ميتا / قدارهم ما دمت في دارهم ** و ارضهم ما كنت في ارضهم» [اين بیت عیناً در اوائل کتاب اخلاق ناصری نیز بدون ذکر اسم قائل مثبت است و مرحوم مینوی در تعلیقات کتاب مذکور نوشته است (ص 402) که قائل آن را نتوانسته است معلوم نماید. راقم سطور گوید که قائل آن بنا به قول صفدی در الوافي بالوفيات (125:1) و سيوطي در بغية الوعاة (ص 93) محمد بن محمد بن أحمد بن هیماه ابو نصر رامشی نیشابوری است متولد در 404 و متوفی در سنه 490 به قول ایشان یا 489 به قول یاقوت در معجم الادبا (100:7) و عبد الغافر در منتخب سیاق (ص 71) و مدفون به قول این اخیر در مقبره باب معمر در نیشابور، و این که این تغری بردی در النجوم الزاهرة (124:5) قابل آن را ابوالحسن علي بن فضال قیروانی متوفی سنه 479 نوشته سهو قطعی و مسلم است، قبله: ان تلقك الغربة في معشر ** قد اجمعوا فيك على بغضهم / فدارهم ما دمت البيت]؛ مزين به خط محمود بن محمد کحال به تاریخ دهم رمضان خسم و ثمانين و ستمانه (685)، از سنه 1154 داخل عرض شده؛ واقف: نادرشاه، 1145؛ کاغذ: حنایی سمرقندی، جلد: تیماج قهوه ای، 143گ، 15 سطر، اندازه: 9×15 سم [ف: 19-86]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8، کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن قهوه ای، 96 گ، 19 سطر، اندازه: 13/5×19/2 سم [ف: 1-99]
آغاز: برابر؛ انجام: در نسخه ما پاره شده و رویش کاغذ چسبانده اند و برخی جاها هم پاک شده در «صفه کحل الجواهر» و «صفة شیاف اسود» و «صفه اشیاف» در باب السین از باب 10
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7 و 8؛ افتادگی: آغاز؛ نسخه آشفته و پس و پیش شده؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی، 125 گ، 21 سطر (10/5×19)، اندازه: 15×24 سم [ف: 11-2073]
انجام: و اما عن كيموس غليظ يمددها فيفرق اتصالها، العلاج يجب أن يبادر في الابتداء...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی عطف تیماج قهوه ای، 83 گ، 15 سطر، اندازه: 12×17/5سم [ف: 156]
خط: نسخ، کا: عبدالله بن محمد، تا: سه شنبه 19 صفر 851 ق؛ افتادگی: انجام؛ مهر: علم الهدی محمد کاشانی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تازه، 97 گ، 16 سطر (9×11)، اندازه: 13×15/5سم [ف: 17-389]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد باقر بن ایوب، تا: قرن 10؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: چرمی تریاکی، 74گ، 21 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 16-366]
آغاز و انجام: برابر
خط: تعلیق، كا: شمس الدين محمد بن نعمت الله جیلانی (شمسای گیلانی)، تا: ربیع الثانی 982ق، كاتب برای خود نوشته؛ جلد: تیماج زرد، 195 گ، 21 سطر (8×14)، اندازه: 18/5×22 سم [ف: 4-732]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الثانی 996 ق، جا: مدرسه جدید عبدالله بهادرخان؛ واقف: خواجه شیر احمد بن عمیدالملک تونی (تعداد کتبی که این شخص وقف بر روضه منوره نموده دویست و سی و دو دو نسخه است)؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 104 گ، 17 سطر (2/7×3/11)، اندازه: 12×18/5سم [ف: 19-93]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 136 گ، 13 سطر، اندازه: 12×17 سم [ف: 2-316]
آغاز و انجام: برابر؛ تمت المقالة الثانية من تذكرة الكحالين ... في يوم الخميس اثنين شهر ربيع الثاني بتوفيق الله الرباني انا اقل العباد ابن الحيدر على محمد تقى الزنجاني اللهم اغفرلي و لوالدي و جمع المؤمنين والمؤمنات سنه 162 م م م
خط: نستعلیق، کا: محمد نقى بن حيدر على زنجانی، تا 1062ق (ظاهراً)؛ مجدول، مذهب، دارای سرلوح مذهب زیبا، با کتاب طبی دیگر در یک مجلد؛ جلد: چرمی نرم تریاکی، 87 گ، 19 سطر، اندازه: 12/5×22 [ف: 1-232]
انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: طبیب حموی، تا: 1 ج 11009 ق، جا: کاشان؛ کاغذ: سفید [سنا: ف: 1-188]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عبدالحسين بن حاج ملا مهدی طز حورانی تفرشی، تا: جمعه 2 رمضان 1297 ق، جا: تهران؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: کاهی، جلد: تیماج قهوه ای، 172 ص (173-2)، 15 سطر، اندازه:
17×21/5 سم [ف: 45-236]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبدالحسين بن ملا مهدی طرخورانی تفریشی، تا: دهه اول شوال 1302ق، جا: تهران؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 103 گ، 15 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: 6-105]
آغاز: برابر؛ انجام: (باب 27 قوى الادوية المفردة) ... زنجار حار محلل ينقص اللحم الزايد و ينفع من الجرب و يقلع البياض.
اصل نسخه: گنج بخش، 610 (تسبیحی، گنج 78/3). با فهرست 3 مقاله و باب ها در پایان؛ خط: نستعلیق پخته، بی کا، بی تا [عکسی ف: 2-64]
انجام: برابر
خط: نسخ ریز، کا: يوسف بن محمد بن مشهور به وکیل علوی، بی تا؛ خطبه کتاب از نسخه سقط شده؛ مهر: «اسدالله»؛ کاغذ: کاهی و ضخیم، جلد: مقوا، 143 ص، 29 سطر، اندازه: 8×12 سم [ف: 4-274]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 213 ص، 17 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [نشریه: 3-307]
tazkerat-ol kahhālīn
وابسته به: تذكرة الكحالين؛ كحال، علی بن عیسی (-430)
چند ترجمه و گزیده فارسی از تذکره الکحالین است که مترجمان آن معلوم نیست.
غیر همانند:
آغاز: کنم و هر کرا این کتاب باشد مستغنی باشد. از دیگر کتاب های بزرگ که پیش از این کردند؛ انجام: مویی از سر نباید تراشیدن و حجامت از ... کردن و از هر دو سوی پیشانی رگ بباید زدن پس اگر
در چشم پزشکی و مشتمل بر سه گفتار هر یک در چندین باب بدین عناوین: گفتار نخستین: حد چشم و شرح آن در 21 باب، گفتار دوم: در بیماری چشم آن چه پیداست و سبب آن و علاج آن، در 71 باب، گفتار سوم: در بیماری چشم آن چه ناپیدا است، در 27 باب، این کتاب ظاهراً ترجمه «تذكرة الكحالين» على بن عيسى کحال ترسا (متوفی 430 یا 435) می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 7؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 84 گ ( 30ر-113پ)، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 2-441]
آغاز: کامکار کشور گیر ... آفتاب عالمتاب ... و تدبیر دبیر فلک شمه از رشحات خاطر خطير ... نام شاه ابوالمظفر شاه عباس صفوی در دیباچه ذکر شده است؛ انجام: بخلق جهان آفرین کار کن.
برای شاه عباس صفوی اول نگاشته شده. نام او در دیباچه هست. دو مقاله دارد 1. داروهای چشم است در پنج فصل. سومین آن ادویه مفرده به ترتیب حروف هجاء و چهارم شیاف ها است، 2. مرهم ها است در پنج فصل؛ خط: نستعلیق، کا: ملک محمد بن نصرالله طبیب شیرازی، تا: دوشنبه 3 ربیع الثانی 1124ق، جا: باغ شاه شیراز؛ افتادگی: آغاز؛ از روی نسخه منقول از خط مؤلف نوشته و با آن مقابله شده؛ 98 گ (2ر-99ر) [ف: 3-393]
آغاز: هذا كتاب تذكرة الكحالين. بسمله و به نستعین. از اطبای متقدمين بجهت امراض چشم، اما بعد حمدله ... اما بعد بدان كه این کتاب خاتمه نام نهاده است و این نوزده پایست اندر حد و منفعت چشم و اندر شناختن مزاج های چشم و اندر شرح طبقات چشم و عددهای آن؛ انجام: در پشت چشم گذارند ... مجربست. گزیده ای است از این کتاب در چهار «مقاله»: نخستین در 19 باب، دومی در دو جزو، سومی در سه باب، چهارمی در 13 باب، جز ترجمه ای است که در فهرست ره آورد (ص 135) یاد شده است؛ بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 28 گ (25-53)، 14 سطر (8×12)، اندازه: 10×15/5 سم [ف: 11-2117]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سفید و زرد و سبز، جلد: روغنی عطف تیماج مشکی، 354 ص (1-354)، 14 سطر [سنا: ف: 167-2]
آغاز: رحمن الرحيم و به نستعين حمد و ثنای غایت سپاس و ستایش بلانهایت حکیمی را سزاوارست که به حکمت شامله راح روح باصره را از صراحی مشیمیه میای زجاجیه گذرانیده؛ انجام: قليميا ... و چون در داروی چشم بکار برند اولی آن است که بسوزانند و مغسول
گویا از روی تذکره الکحالین ساخته شده و ترجمه مانندی است از آن و مقاله دوم آن مانند تذکره 73 باب است. دارای چهار مقاله است که از مقاله اول پنج باب افتاده است بین صفحات 1 و 2، مقاله دوم در بیان امراض چشم که ظاهر است و مشتمل است بر 73 باب، مقاله سوم در بیان امراض چشم که مخفی است از حس ظاهر و مشتمل است بر 26 باب، مقاله چهارم در بیان ادویه مرکبه که در علاج امراض چشم بکار خواهد آمد و مشتمل بر 10 باب است از باب دهم که در بیان قوی و افعال ادویه مرکبه به ترتیب الفبا است از الف تا حرف ق را دارد و بقیه را فاقد است. صفحه اول و بعضی از صفحات وسط وصالی شده است و دو
کلمه اول زیر وصالی رفته است. بین صفحات اول و دوم مطلب افتاده است. مقداری از مقدمه تا باب ششم. چون نام کتاب روشن نگردید موضوع کتاب عنوان قرار داده شد. و ظاهرا باید همان «تذكرة الكحالين» مترجم باشد؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ 371 ص (1-371)، 15 سطر، اندازه: 16/5×24/5 سم [نشریه: 3-335]
آغاز: بدید کردن کاسه چشم گوئیم که اندر جفن پائین سه عضله است؛ انجام: تا آن بود هر کسی که طلب این کند و الله الشافی و الجميع الأمور الكافي.
مشتمل بر 73 باب؛ خط: نستعلیق خوش، كا: عبدالجبار خوش نویس، تا: رجب 1035ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: سید احمد معتمد ریاضی (اهدایی)؛ کاغذ: بغدادی پشمی آهار مهره زر افشان، جلد: مقوایی روکش کاغذ ابری عطف پارچه مشکی، 70 گ، 14 سطر (9×19)، اندازه: 13×23 سم [ف: 3-1073] و [نشریه: 4-377]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2407-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلمها ف: 1-72]
خط: نستعلیق، کا: محمد ادیب کاشانی، تا: 14 ذیحجه 1065ق؛ اندازه: 19×24 سم [نسخه پژوهی: 3-99]
خط: نستعلیق، کا: اسمعیل شیرازی، تا: ربيع الأول 1071ق؛ كاغذ: سپاهانی [نشریه: 11-935]
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد این کتابی است که علی بن عيسى الكحال تأليف کرده است و این را تذکرة الكحالين خوانند خط: نستعلیق، کا: اسماعیل شیرازی، تا: ربیع الاول 1071ق؛ جلد: تیماج مشکی، 55 گ (99ر-153ر)، 18 سطر، اندازه: 20×26 سم [ف: 1-47]
آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم و به نستعين اما بعد این کتابی است که علی بن عیسی الکحال تالیف کرده؛ انجام: قرنفل کردم و خنک است خلط غلیظ را تحلیل کند و چشم را قوی کند و بینائی را تیز
در سه گفتار، فهرست مطالب همانند متن؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ افتادگی: انجام؛ 165 ص (13-14)، سطر (7×7/5)، اندازه: 11×18سم [نشریه: 3-307]
آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم و به تستعين هذا رسالة على بن عيسى جوابا عما ساله بعض اخوانه في امراض العين و علاجاتها و الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلم على خير حلقه محمد و آله الطاهرين الطيبين اجمعین. هزاران درود و هزاران سلام ** ز ما بر محمد و آلش تمام
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ 109 ص (482-590)، 22 سطر، اندازه: 18×30/5 سم [نشریه: 3-334]
آغاز: باب اندر شناخت مزاج چشم و بیماری ها؛ انجام: خردل سفید مقل ازرق از هر یک جزوی گوفته بیخته با قطران بسرشند فرنجه سازند.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، 63 گ، 32 سطر، اندازه: 12×22 سم [اوراق عتیق: 1-86]
آغاز: هذا كتاب بسم الله الرحمن الرحيم و به تستعين تذكرة الكحالين؛ انجام: در خصوص جرب و بیاض چشم .... هر قدر که خواهند در میان دستمالی.
در هفت مقاله: نخستین در 19 باب، دومی در جزو نخستین شش باب و دومی در سی باب، سومی در سه باب، چهارمی و پنجمی هر دو سیزده باب، ششمی در 5 باب، هفتمی در سیزده باب، سپس یک خاتمه است؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ افتادگی: انجام؛ شش صفحه در آغاز و شش صفحه در آخر کتاب مطالب مختلف طبی است ما بین صفحات (230-231) افتادگی دارد. فصول این کتاب با شماره های 69-70 فرق دارد و مقالات و ابواب دو شماره فوق عينا ترجمه متن عربی است و کاملاً تطبیق می کند و این شماره (71) بر هفت مقاله و نوزده باب قسمت شده؛ کاغذ: آبی، 230 ص، 15 سطر (9/5×10)، اندازه: 15×21 سم [نشریه: 3-307]
آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم الحمدلله رب العالمين وصل الله على محمد و آله الطاهرين اما بعد بدان که این مختصری است در بیان امراض ابصار و معالجات آن من تصانيف على بن عيسى الكحال؛ انجام: و این شافه به چشم کردن اشق حاوشیر؟ به آب صاف شیاف ساخته بکار برد.
در سه گفتار است؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ 83 ص (439-522)، 15-17 سطر، اندازه: 17×22 سم [نشریه: 3-342]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 82 گ، 15 سطر، اندازه: 14/5×21/5 سم [دانشگاه بوعلی: ف: -73]
آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين حمد و سپاس و ستایش مرخدای را که آفریننده و روزی دهنده و بخشنده و بخشاینده است؛ انجام: و بیمار را هیچ دوا بهتر از پرهیز نیست
خط: نسخ، بی کا، تا: محرم 1219ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 46، (226-180)، 14 سطر (9×15)، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 5-1701]
گرکانی؛ شماره نسخه: 90/6
خط: نستعلیق، کا: محمد جواد برای میرزا محمد حسن بن میرزا محمد رضای طبیب قمی، تا: پنج شنبه پایان رجب 1236ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 5-640]
آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم. الحمدلله رب العالمين و الصلوة على خير خلقه محمد و آله اجمعین این کتابی است که علی بن عیسی کحال تصنیف کرده است و این را تذكرة الكحالين خوانند و همه بیماری های چشم و علاج آن و داروهای گوناگون درین کتاب یاد کردیم؛ انجام: و الله اعلم بالصواب. بخط خام حقير فقير سید حسین هندی بموجب فرموده عالیجاه ... مير عبدالوهاب حکیم تحریر یافت در روز عید غدیر روز ماه ذیحجه سنه 1239 هجری
در سه گفتار؛ خط: تحریری، کا: سید حسین هندی، تا: 18 ذیحجه 1239ق، به فرموده مير عبدالوهاب حكيم؛ مهر: کتابخانه استاد نفیسی؛ کاغذ: آبی، 128 ص، 19-20 سطر (8/5×9)، اندازه: 14/5×21/5 سم [نشریه: 3-307]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 12 رمضان 1257ق؛ جلد: تیماج نیلی، 59 گ، (1پ-60ر)، 19 سطر، اندازه: 21×15 سم [دانشگاه بوعلي: ف: -178]
آغاز: حمد و ثنا خدای را حل جلاله که آفریننده و روزی دهنده و بخشاینده است؛ انجام: در وصف شیاف قیصر نافع است ... بکوبند و بسایند و بیزند...
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: میشن آلبالویی، 12 سطر، اندازه: 9/8×17 سم [ف: 7-380]
tazkerat-ol kerām
قادری، محمد
mohammad, qāderī
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27800
آغاز: بسمله، حمد و سپاس مر خالقی را که از دایره کائنات حضرت انسان را بر همه گزیده و مرکز نظر رحمت؛ انجام: تا کجا احصاء عنایت کرد اید بسم الله الرحمن الرحيم الحمد الله رب العالمين و الصلوة و السلام على سيدنا محمد و اله محمد و آله و صحبه اجمعين
خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد مشرف علی، تا: 1280 ق [رایانه]
تذكرة الكلام - خلاصة الكلام
tazkere-ye ganj-e šāyegān
دیباچه نگار اصفهانی، طاهر بن زین العابدین، 1224-1270 قمری
(1809-1854)dībāčh-e negār-e esfahānī, tāher ebn-e zayn-ol ‘ābedīn
به امر: میرزا آقا خان صدر اعظم
تاریخ تأليف: 1272ق
تذکره شعرا، که به امر میرزا آقا خان صدر اعظم و تصویب شاهزاده علیقلی میرزا اعتضاد السلطنه تأليف شده «از حال ادبای ماهرو و بلغای دانا که بجمع قصائد قادر و بشمل فراید توانا باشند استكشاف کرده و استشارت فرمود که کدام یک سزاوار این کارند و شایسته این عمل که باو رجوع و محول شود شاهزاده اعظم از روی کرامت خلق ... و حسن ظنی که در حق این بنده جانی طاهر منشی سپاهانی داشت»؛ شامل دو «درج» و یک «سلک»: درج 1. ذکر آثار و شرح احوال شاهزادگان؛ درج 2. شرح حال شعرایی که در مجلس آقا خان نوری مدح وی را نموده اند؛ سلک: در حالات مؤلف.
آغاز: رخشنده گوهری که از گنج شایگان هر خاطر شایسته عنوان دو اوین و زیور دیباجه دفاتر آید
چاپ: اصفهان، 1272 ق، چاپ سنگی شده است؛ مشار فارسی، ج 4، ص 4320ق، طهران، سنگی، رحلی، 582 ص
[دنا 1093/2؛ مكتبة امير المؤمنين 579/2؛ فهرستواره منزوی 1937/3]
آغاز: ... و آل اطهار و اصحاب اطیاب او که افلاک عصمت و طهارت را دراری تا بناک اند و مقصود کلی از اختلاط آتش و یاد و ارتباط آب و خاک؛ انجام: چند تن از خدم و خواص خویش را بتوجیه انواع اسباب و تحصیل هر گونه کتاب برگماشت و در احسان نظم این کار دقیقه ای مهمل نگذاشت...
از اول کتاب تا قسمت هایی از درج اول تا شرح حال محمد علی میرزا (دولت)؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج سرخ، 8 گ (9ر-16پ)، 22 سطر (9×17)، اندازه: 21×13 سم [ف: 2-177]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق خوب، کا: محمد حسین بحرانی، بی تا، دارای سر لوح ممتاز، دو صفحه اول حاشیه مذهب برگ بیدی؛ 355 گ، 15 سطر، اندازه: 21×32/5×21 [ف: 2-248]
at-taḏkira li-t-tabṣira
رساله کلامی و فلسفی کوتاهی است در رد صوفیه، با عناوین
«تذكرة - التبصرة» که مطالب صوفیان و خصوصاً یکی از بزرگان آنان را مورد نقد قرار می دهد.
قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 263/3
آغاز: الشارقة من مشارق الفرقان و الاذعان بضروريات دين هو خير الأديان لكنت سالما ناشيا فان له شانا و أي شأن و انه على ما اشير له اولا رجع اجزا الى مدارك الصوفية؛ انجام: و الاذعان بمعارفهم كلها ما صرح به في مواضع شتى لا ينفعهم انكار عالم المثال و الصورها سيما اذا استدل في السند
خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 10 رمضان 1065ق؛ مصحح؛ جلد: کاغذی، 4 گ، 17 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف مخ: 1-110]
تذکره مآثر خاقان - تكمله زينة المدايح
تذکره مآثر خاقان - زينة المدايح
tazkerat-ol mote’addebīn = a×lāq va hekmat-e ‘amalī
مشتمل بر مکارم اخلاق و محاسن آداب و گزیده مانندی از اخلاق ناصری در یک مقدمه در تعریف حکمت و اقسام آن و سه مقاله: در کسب و حفظ اخلاق، در تدبیر منزل، در تدبیر مدینه، و خاتمه در وظایف معاشرت و آداب مخالفت با اصناف خلق.
[دنا 1093/2؛ دیباچه چاپ دوم اخلاق محتشمی، دانش پژوه، ص 16]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1442/3- ف
آغاز: حمد بی حد و احصاء و ثناء بی عدد و انتهاء پادشاهی را که به حکمت کامله و قدرت شامله خلقت انسان را
نسخه اصل: بادلیان 14 Walker؛ بی کا، تا: 921 ق [فیلمهای دانشگاه تهران - ف: 1-601]
تذكرة المتبحرين في (ترجمه) العلماء المتأخرين - امل الأمل في (تراجم) علماء جبل عامل
taḏkirat-ul muti‘allimīn
حسینی میبدی، علی بن محمد علی، -1313 قمری
(1896-)hoseynī meybodī, ‘alī ebn-e mohammad ‘alī
تاریخ تألیف: 14 صفر 1300 ق
در اقسام و انواع علوم و این که کدام یک برای فراگیرنده دارای منفعت یا ضرر می باشد و این که کدام علم را باید آموخت یا نیاموخت، با شواهدی از احادیث اهل بیت (علیهم السلام) و داستان های تاریخی مناسب موضوع.
[دنا 1093/2]
مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 15/6
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... هذه تذكرة للمتعلمين و ترجمة العلوم المتقدمين و المتأخرين و شرح لما عسى أن يشتبه على اهل التحقيق؛ انجام: و هو على عكس مقصوده أدل و منشأ الكل حب الدنيا و هو رأس كل خطيئة
خط: نسخ، كا: عبدالكريم بن محمد اسماعیل بروجردی کرمانشاهی، تا: پنج شنبه 5 محرم 1301ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 22 ص، (200-222)، 21 سطر، اندازه: 21×35/5 سم [شخصی ف: 1-45]
کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 15/5 مشهد
همان نسخه بالا [خاندان میبدی -ف: -156]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2139/6
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی مرکز احیاء: ف: 6-182]
taḏkirat-ul muti‘allimīn
میرزا بابا طبیب، علی بن محمد على
(-)mīrzā bābā tabīb, ‘alī ebn-e mohammad ‘alī
مؤلف به کتاب جالینوس در پزشکی با ترجمه حنين بن اسحاق دست یافته و از آن گزیده ای جهت مراجعه دانش آموزان در چهار «مبحث» ترتیب داده است: مبحث 1. العناصر و المزاج، در یک مبدأ و سه مقاله؛ 2. القوی، در سه مقاله؛ 3. العلامات، در سه مقاله؛ 4. المقادير و طرق المداواة، در دو مقاله.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6925
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... أما بعد فيقول .... اني قد رأيت جملا من صناعة الطب في جوامع الاسكندرايين لكتاب جالينوس من ترجمة حنين بن اسحاق؛ انجام: و الدواء المعض يجمعها نوع واحد الا ان المحرق أقوى و اغلظ و المعفن اقل قوة و الطف
خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه دهه آخر ربیع الثانی 1239ق؛ مصحح، محشى؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 177 گ، 18 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 20-348]
تذكرة المجتهدين - معرفة مشايخ الشيعة
taḏkirat-ul muḥtāj ilā ’aḥādīṯ-il minhāj
ابن ملقن، عمر بن علی، 723-804 قمری
(1324-1402)ebn-e molaqqan, ‘omar ebn-e ‘alī
ملاحظاتی است بر 87 حدیث از کتاب «منهاج الوصول إلى علم الأصول»، قاضی بیضاوی.
[دنا 1093/2]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1132/3
آغاز: بسمله. الحمدلله حمد الشاكرين و صلواته على سيدنا محمد و آله ... و بعد فهذا تعليق نافع ان شاء الله تعالى على الأحاديث الواقعة في منهاج الأصول للقاضي
نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، ش 3382؛ خط: نسخ، کا: شمس الدين ابوعبدالله محمد بن سليمان بن عواد بکری شافعی، تا: پنج شنبه 26 شوال 755ق؛ 12 ص (142-153)، 25 سطر [عکسی ف: 3-272]
تذکره محفل فردوس > محفل فردوس
tazkere-ye mohammad šāhī
بهمن میرزا قاجار، 1225-1301 قمری
(1810-1884)bahman mīrzā qājār
اهدا به: فتح علی شاه و عباس میرزا
تاریخ تألیف: 1247ق
بهمن میرزا در دیباچه آمیخته به نثری که برای این کتاب نوشته سبب تألیف آن را به تفصیل بیان داشته و خلاصه اش این است: به هنگامی که در اردبیل به سر می برده و ولایت و حکومت (یا امارت نظام) آن شهر و مضافات آن را بر عهده داشته شبی برادر کوچکترش محمد شاه او را احضار کرده مورد التفات فراوان قرار می دهد و می گوید کتب تذکره شعرا مانند تذکره آذر و دولتشاه هیچ کدام حاصلی ندارند، چه باشد کسی تذکره ای نویسد و گزیده اشعار شاعران را در آن تذکره بگنجاند. بهمن میرزا این خدمت قبول کرده و بدون دستیار به فراهم آوردن آن مشغول شده و «تذکره محمد شاهی» داده نام. که به تذکره دیده ام زین و آن ** ز آن ز دولت شه نکته دان / نه از آن ها کسی را بود حاصلی ** نه از آن ها شور شاد خرم الی / چه باشد کسی کو بوجه حسن ** کند منتخب نظم اهل سخن / چو گفت این حکایت، شه دادگر ** من از بهر این کار بستم کمر / فراغت چو می یافتم من ز کار ** بشب ساعتی چند بی دستیار / بسی شعر کردم بوجه صواب ** ز دیوان هر شاعری انتخاب ... درین تذکره کس نشد یار من ** بجز خامه كان شد مددکار من ... بگفتا بود گوهر آبدار ** باسم محمد شه نامدار. در برخی از ابیاتی که در دیباچه آورده
محمد شاه را ستوده و او را برادر و پدر و مادری و مهتر خود خوانده است.
مشتمل بر شرح حال سه طبقه (رشته) از شاعران است، اسامی شعراء به ترتیب حروف تهجی است مگر در شاهزادگان که تقدم سن در آن ها منظور گردیده: طبقه 1. ذکر متقدمین؛ طبقه 2. افکار خاقان و احوال بعضی شاهزادگان؛ طبقه 3. احوال معاصرین؛ شاعران مندرج در این خلاصه بدین قرارند: طبقه 1. اسدی، انوری، ابوالعلاء گنجه، ابوالفرج، اوحدی مراغه، ابواسمعیل، اهلی شیرازی، انیس، ابن یمین، آهی، امیر محمد صالح، امیر همایون اسفراینی، آذری، اصفی، اشرف، آقا حسین خوانساری، امیدی طهرانی، امیر صیدی، امام فخر رازی، آفتائی، ادهم کاشانی، ابوالعباس، امیر خسرو علوی، آذر، اسپری، انور، بهائی بابا افضل کاشی، بدیع الزمان میرزا، بهرام میرزا، میرزا باقر اصفهانی، جامی، جمال الدين عبدالرزاق، خواجه حافظ، حالتی، حسابی، حسنخان تبریزی، حیدری تبریزی، حیرتی قزوینی، حضوری، حیاتی کاشی، حاجت، خطائی، خواجوی کرمانی، خیام نیشابوری، خواجه هندی، دامی یزدی، داوری کاشی، داعی، درویش، رزقی اصفهانی، رحیمی، راغب اردبیلی، راهب، رفیق، زینت، سعدی، سلمان، سلطان اتسز خوارزمشاهی، سلیمی طبسی، سبحانی استرآبادی، سراج، سلمان ساوجی، سبحانی خراسانی، سعید یزدی، شمس الدین طبسی، شفانی اصفهانی،
صبوری تبریزی، صباحی، صهبا دماوندی، صافی، ضیائی، (شاه) طهماسب اول، طالب آملی، طوفان، شیخ عطار، عصار تبریزی، میر عبدالحق استر آبادی، علاء الدوله سمنانی، عشقی کاشانی، عرفان، عاشق اصفهانی، فردوسی، فصیحی تبریزی، فنانی طوسی، فروغی قزوینی، قراری، قیدی، کمالات هندی، لوائی، مولوی، مقیمی، معروف، معلوم تبریزی، میرزا محمد سادات، مختاری غزنوی، شیخ محمود شبستری، میر مومن استرآبادی، معزی سمرقندی، مصلح اصفهانی محتشم، میرزا محمد صادق تفرشی، مهدی بیک شقاقی، مهریز، مهستی، نظامی، ناصر خسرو، ناصری نیشابوری، نظیری نیشابوری، نظام نوری، شیخ نجم الدین، ندیم خراسانی، نیازی، نور علی شاه، نصیر طبيب، هلالی، هاشمی کرمانی، هلاکی، هاتف، یمینی سمنانی، یحیی فاضلی، یعقوب ساوه ای، یتیمی کاشانی؛ طبقه 2. خاقان فتحعلی شاه قاجار، دولت، خسروی، شوکت، ظل السلطان متخلص بعادل، والا، شاه پور، دارا، امام ویردی میرزا، محمود میرزا، ملک قاسم میرزا، طغرل ظهير الدوله، صاحب امیر معظم؛ طبقه 3. قائمقام، اشرف، اسدالله خان، افندی، آزاد، اکبر، اختر، اسیر، بينوا، بنده، بیدل، باقی، میرزا نقی، میرزا حسین آشتیانی، میرزا حسین کوزه کنانی، حسرت، حریف، ملا حسین علی، ملا
حسين نهاوندی، خاوری، میرزا رحیم ذره، راوی، میرزا رضا، سرشار، سحاب، ساغر، شقایق، شحنه، صبا، صافی، صبور، طوطی، طایر، طبيب، عندلیب، عالی، عاجز، فکرت، فردی، قابل، کوثر، كوكب، مائل، مفتون، محمد، مذنب، منصور، نشاط، میرزا نصرالله، میرزا نظر علی، نوا، نصيب، هما، واله، وامق، ملاصدرا، شيخ بهانی، میر داماد، میر عماد.
آغاز: بسمله ... زینت هر کتاب ثنای حضرت رب الاربابی است. که ذکر محامد ذاتش در تذکره و بیان نگنجد
انجام: خاتمه کتاب و کار ما بر وجه صواب دعای دولت دوران
عدت شهنشاه جهان و قبله عالم و عالمیان و ولی عهد خسرو گیتی شاه است که خاتمه امورشان بخیر باد بحق محمد و آله الامجاد
[الذريعة 47/4؛ استوری 893/1؛ ریو، ضمیمه 124؛ تذکره نویسی فارسی، ص 725؛ دنا 1093/2 (13 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 1886/3]
شروح و حواشی:
1- تذکره محمد شاهی (خلاصه)
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: ملا احمد مشکینی، تا: 1249ق، جا: اردبیل؛ (34009)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 22ر گ، 21 سطر (14×25)، اندازه: 31×35 سم [ف: 1-99]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2195- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلمها ف: 1-47]
خط: نستعلیق، کا: محمد حسن تبریزی، تا: 1249 ق (2 سال پس از تأليف)، جا: اردبیل؛ دارای یک سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: فرنگی آهاردار، جلد: تیماج، 242 ص، 21 سطر، اندازه: 21×33 سم [ف: 10-236]
آغاز: برابر؛ انجام: آب من خشک در دهانستی ... بیچاره را گه این کشد و گاه آن کشد ... و نوازشات بی پایان گردید.
جلد 1؛ خط: نستعلیق، کا: رضا قلی سرایی، تا: 1250ق [القبائی ف: -122]
خط: نستعلیق، کا: رضا قلی سرایی، تا: صفر 1250 ق؛ مجدول؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن سیاه، 288 گ، 19 سطر، اندازه: 11/5×19/7 سم [ف: 2-123]
خط: نستعليق خوب، بی کا، تا: 1251ق؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی عطف تیماج، 234 گ، اندازه: 12×19سم [ف: 3-149]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حسین کاتب، تا: 1253ق؛ با سرلوح، دارای بیست مجلس از نقاشی های دوره قاجار، مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی رویه شورو (چرمی) قهوه ای عطف تیماج قهوه ای، 246 گ، 21 سطر (17×28)، اندازه: 23×36 سم [ف: 6-878]
جلد پنجم، مشتمل بر ترجیع بند شیخ سعدی، اشعار معاصرین، منتخب شهنشاه نامه فتحعلي خان ملک الشعرا صبا، منتخب سبعه جامی، که جمعاً بالغ بر 8000 بیت منتخب و نوشته شده؛ خط: نستعلیق خوش، کا: احمد بن حاج ملا محمد خوانساری، تا: 1258ق؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با روکش میشن سبز دارای ترنج و سرترنج، 580 ص، 13 سطر، اندازه: 20×31/5 سم [ف: 133]
کا: سلیمان تفرشی، تا: 1259ق، جا: اردبیل؛ افتادگی: آغاز؛ بر ورقی که پس از آخرین صفحه نسخه است یادداشت شده که مؤلف تذکره آن را پسال 1251 به عباس نامی که خود را بنده درگاه و نویسنده معرفی نموده بخشیده اند، یادداشتی از آقا سید عبدالرحیم خلخالی راجع به زمان حیات خواجو و اشتباه شاهزاده چون دیگران در سال مرگ او؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، 216 ص، 21 سطر، اندازه: 20/5×32/5 سم [ف: 3-149]
آغاز: بسمله، خلاصه تذکره محمد شاهی تصنیف نواب بهمن میرزا؛ انجام: از ملاصدرا و لفظ تنها از میرداماد، لفظ با معنی از شیخ بهایی، انتهى.
خط: شکسته نستعليق، كا: اسدالله بن نظر علی خان تنکابنی، تا: 1293 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، عطف تیماج قرمز، 99 ص، 12 سطر (7×14/5)، اندازه: 13×21سم [ف: 5-297]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: کاغذ آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج میشن سیاه، 223 گ، 21 سطر، اندازه: 21/1×33/8 سم [ف: 2-124]
آغاز: برابر؛ انجام: عشق گر کفر است و گر دیوانگی است ** خواجه را با عقل هم بیگانگی است.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، 228 گ، 19 سطر، اندازه: 20/5×29/5 سم [ف: 15-131]
ج 4؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالکریم، تا: دوشنبه غره جمادی الاول 1237 یا 1247، جا: همدان (بلده)؛ در هامش جمله ای از صفحات تصحیحات و توضیحات آمده که گویا به خط نویسنده کتاب (مؤلف) باشد؛ کاغذ فرنگی؛ جلد: تیماج قهوه ای عطف میشن عنابی، 215 گ، 14 سطر (10/5×19)، اندازه: 18×27 سم [ف: 25]
tazkere-ye mohammad šāhī (×olāse)
وابسته به: تذکره محمد شاهی؛ بهمن میرزا قاجار (1225-1301)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16011/5
آغاز: بسمله. خلاصه تذکره محمد شاهی تصنیف نواب بهمن میرزا در ذکر شعرا مشتمل بر سه رشته رشته اول در ذکر متقدمین؛ انجام: شخصی از میر عماد پرسید که من می خواهم درس بخوانم
از که بخوانم گفت اگر معنای تنها می خواهی از ملاصدرا و لفظ تنها از میرداماد و لفظ و با معنی از شیخ.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1302ق؛ رکابه دار؛ جلد: تیماج قهوه ای، 36 گ (140ر-175پ)، 12 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 44-196]
tazkere-ye mahmūd
گزارشی نداده است.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه:17010
بی کا، بی تا، خریداری از بیژن پاینده آزاد؛ اندازه: 13×18/7سم [رایانه]
tazkere-ye madāyeh-e mo‘tamedīye = šīrāzīye
؟نیریزی، میرزا اسحق
neyrīzī, mīrzā eshāq
گویا گردآوری شمس المعالی اسحق بن احمد نیریزی که آن چه خود او و دیگران در ستایش شاهزاده مؤيد الدوله ابوالمظفر تهماسب میرزا فرمانفرمای شیراز سروده اند در آن آورده و سرگذشت و روش او را آشکار بداشت (ص 1-38) بخشی از این شیرازیه نام دارد (ص 39-189) و پس از آن باز شعرهایی است در ستایش از مؤید (193-227) در خود جنگ نامی بدان داده نشده بلکه در نسخه چنین نامیده شده است.
فهرست عبارات منثور این جنگ: 1. عريضة إلى الملك الهمام به نثر عربی؛ 2. از محمد بن آدم به شاهزاده به نثر عربی؛ 3. از ميرزا اسحق شمس المعالی به شاهزاده به نثر عربی؛ 4. دفتر یکم شیرازیه به نثر فارسی؛ 5. رساله دوم در ستایش او به کنایه به نظم فارسی؛ 6. دفتر سوم به نظم و نثر فارسی و اشاره به حسام السلطنة.
فهرست شاعرانی که ستایش کرده اند: 1. میرزا اسحاق شمس المعالی نیریزی به شعر عربی؛ 2. ابوالقاسم مدرس سپاهانی به شعر عربی؛ 3. مولوی شیرازی به شعر عربی؛ 4. میرزا جعفر نجفی موسوی به شعر عربی؛ 5. وقار شیرازی به شعر فارسی؛ 6. میرزا فرج الله طرفه منشی ضیاء الملک؛ 7. صابر مهدی شیرازی؛ 8. آقا سید نصرالله کاشانی؛ 9. آقا میرزا علی؛ 10. پسر موید الدوله؛ 11. ذوقی؛ 12. صنعت؛ 13. میرزا محمد علی شهره؛ 14. اقبال یا مسکین؛ 15. منعم؛ 16. الفت؛ 17. نصرالله خان مرودشتی اصطخر؛ 18. تراب؛ 19. مینایی خراسانی؛ 20. طرب؛ 21. سحاب؛ 22. ملول؛ 23. وحید ابهجت شیرازی؛ 24. آصف؛ 25. رخشا؛ 26. داوری؛ 27. حیران؛ 28. عرفان به نظم عربی؛ 29. میرزا محمود کاشی صدرالشعرا؛ 30. میرزا ابراهیم ادب؛ 31. سروش شمس الشعرا؛ 32. ميرزا حسن قادر بروجردی.
[دنا 1094/2؛ فهرستواره منزوی 1950/3]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2637
خط: نسخ و نستعلیق شکسته، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 113 گ، 14 سطر (6/5×14/5)، اندازه: 11/5×19سم [ف: 10-1513]
tazkerat-ol modabberīn
جديد الاسلام، حسینقلی، - 1333 قمری
(1915-)jadīd-ol-eslām, hoseyn-qolī
در 51 «تذکیر» و 12 «مطلب» که به صورت متفرقه در پایان افزوده است. پس از اتمام کتاب جریان کتابت نسخه در سفر خراسان تا طهران را نقل کرده و این که نسخه ای برای امین الملک فرستاده و از او درخواست مطالعه کرده و صله اش را رد و سپس قبول نموده و نسخه ای نیز وکیل ظل السلطان در طهران نوشته است. (صادق اشکوری)
[دنا 1094/2]
خط: شکسته نستعلیق و نسخ، بی کا، تا: 1208ق؛ مطالبی متفرقه از جمله سعد و نحس و اختیارات ایام و اشعار و مطالب حکمت آمیز در حاشیه صفحات مکتوب است، لقب کاتب در پایان کتاب جدید الاسلام بوده که تراشیده شده و تبدیل به جدید الایمان شده، مصحح؛ جلد: تیماج زرشکی با ترنج و سرترنج، 50 گ، 15 سطر، اندازه: 17/2×22/2 سم [ف: 41-30]
آغاز: بسمله، الحمد لله المتفرد في احديثه؛ انجام: دعاگوی پادشاه ناصر دین حسینعلی جدید الاسلام
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [الفبائی ف: 122]
taḏkirat-ul maḏāhib
به درخواست: خضر بن محمود
از: این سراج، رساله کوتاهی است در ذکر اسامی ملل و نحل مسلمانان. او کتابش را در هفت «باب» قرار داده و در باب اول مختصری از اعتقادات اهل سنت را بیان کرده و در باب های بعدی اسامی فرقه های مختلف مسلمانان را با توضیح بسیار کوتاه در برخی موارد ذکر کرده است. عنوان باب های موجود آن چنین است: 2. فی اسامى الروافض؛ 3. في اسامي الخارجيه؛ 4. في اسامي الجبرئيه؛ 5. في اسامي القدرية؛ 6. في اسامي الجهمية؛ 7. في اسامي المرجئة.
آغاز: بسمله. الحمد لله الهادي للمتقين الحافظ عن طرق الضالين ... اما بعد فان الله تعالى قد فرض علينا طلب طريق الحق الذي عليه السنة و الجماعة
انجام: بکشف اسرار الحقايق على ما هي عليه بالطافك الشاملة ثم اللهم أرنا الحق حقا و الباطل كما هي.
بی کا، تا: 1134 ق [د.ث. مجلس]
آغاز: برابر
خط: نستعليق، كا: جمال الدين بن غلام حسن، تا: قرن 13؛ 4 گ (23-26)، 14 سطر، اندازه: 14×22 سم [ف: 2-829]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کاه، بی تا؛ مجدول، رکابه دار؛ جلد: تیماج قهوه ای، 13 ص (268-280)، 15 سطر، اندازه: 10×18/5سم [ف: 44-194]
tazkerat-ol moznebīn
همدانی، حسینقلی بن رمضان، 1239-1311 قمری
(1824-1894) hamadānī, hoseyn-qolī ebn-e ramazān
[دنا 1094/2]
یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1066/1
آغاز: بسمله، و به نستعين حمد بی قیاس آفریدگاری را سزاست که؛ انجام: بعد از آن امر کرده می شود او را با آتش...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با تیماج تریاکی عطف قرمز، 105 ص، 15 سطر (9×15)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 3-842]
تذکره مرشدی - تذكرة المرشدي
tazkerat-ol moršedī
کشمیری، میرم، قرن 10 قمری
kešmīrī, mayram (16c-)
تاریخ تأليف: 997ق
[دنا 1094/2]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:8790
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1078ق [القبائي ف: -122]
taḏkirat-ul murīd li-ṭālib-il mazīd
بسطامی، محمد بن احمد، -807 قمری
(-1405)bastāmī, mohammad ebn-e ahmad
تاريخ تأليف: جمعه 25 ربیع الاول 798 ق؛ محل تالیف: حلب، زاویه بسطاميه
کتابی است در آداب تصوف و مرید و مراد، مشتمل بر «مقدمه» و یازده «باب» و «خاتمه»: المقدمة: في احتياج المريد الى الشيخ؛ باب 1. فضائل الذكر و الذاکرین و فوائده؛ 2. شرایط الذكر و آدابه؛ 3. معرفة الخواطر و تمييزها؛ 4. اقسام الذكر و مراتبه؛ 5. ذكر طرف من واقعات القوم؛ 6. ذكر لمعة من مشاهدات الانوار التي تريها السالك الذاكر؛ 7. ماهية النفس و تزكيتها؛ 8. معرفة القلب و تصفيته؛ 9. معرفة الروح و أحواله؛ 10. الاشارة الى المقامات و تداخلها في اربع؛ 11. ذكر وصايا مفيدة من كلام الشيوخ؛ الخاتمة: في بيان بعض آدابهم.
[دنا 1094/2 كشف الظنون 391/1؛ الاعلام زرکلی 330/5؛ معجم المؤلفين 4/9]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1672/2
آغاز: و التوفيق و رتبتها على مقدمة و خاتمة واحد عشر باباً، أما المقدمة ففى احتياج المزيد إلى الشيخ
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان - رم 1256؛ کا: یونس بن اسماعیل بسطامی، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ 169 ص (31-200) [عکسی ف: 5-120]
تذكره مزارات هرات - وسيلة الشفاعات
tazkerat-ol mosāferīn
سبزواری، محمد ابراهيم بن عبدالوهاب، ق 14 قمری
sabzevārī, mohammad ebrāhīm ebn-e ‘abd-ol-vahhāb(-20c)
سفرنامه حج است و در آن منازل و مراحل و فاصله بین آن ها گزارش شده است. شهرها را با عنوان «بستان» و ده ها را با عنوان «مرحله» شناسانده و دارای معلومات جغرافیایی نسبتاً خوبی است. ضمناً نگارنده، اعمال حج و زیارات مشاهد مدینه منوره را نیز آورده و در آغاز آن آداب سفر را ذکر می کند. این سفر روز چهارشنبه هشتم ماه رجب 1324 از سبزوار آغاز شده، از راه کرمانشاه به زیارت عتبات مقدسه در عراق رفته پس از آن راهی مکه مکرمه می شوند. نگارش آن خالی ازعبارت ها و اشعار عرفانی نیست.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1458
آغاز: الحمدلله الذي وضع بيناً للناس للذي بكة مباركا و هدى للعالمين فيه آيات بينات مقام ابراهیم و من دخله كان آمنا؛ انجام: ناتمام: و حجر را می بوسد و دست می مالد و اگر نتواند اشاره می کند و گویا اللهم امانتی ادینها و میثاقی تعاهدته
این نسخه گویا نیمی از سفر نامه می باشد که تا اعمال طواف را دارد و ناتمام مانده؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 203 گ، مختلف السطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 4-286]
tazkere-ye mas‘ūdī
تاریخ تأليف: قرن 11
مؤلف از قرن یازدهم است و بدون دیباچه. سرگذشت و نمونه اشعار این سرایندگان: مجیرالدین، عمادی شهریاری، خاقانی شیروانی، سنائی غزنوی، عطار، اثیر الدین اخسیکثی، شرف الدین شفروه، رضی الدین محمد نیشابوری، سید معین الدین اشرف سمرقندی، سیف الدین اسفرنگی، ضیاء الدین خجندی، جوهری زرگر بخارایی، نظامی، ابوالمفاخر رازی، رفیع الدین لنبانی، مجدالدین همگر، رودکی، غضایری رازی، ابوالمفاخر بندار رازی، عنصری، میر حسینی نگارنده نزهة الارواح، مولوى بلخی، ناصر خسرو، ادیب صابر، رشید و طواط، عمعق بخاراتی، خواجه ناصر بخارایی، حمید بن عمعق، مظفر هروی، سعید هروی، انوری، ظهیر فاریابی، جمال الدين عبد الرزاق سپاهانی، کمال الدین سپاهانی، حسین ثانی، ظهوری، عرفی شیرازی، امیر خسرو دهلوی، خواجه حسن دهلوی، فیضی دکنی؛ (انتخاب اشعار شعرای شیراز): سعدی، اهلی شیرازی، بابافغانی شیرازی، غیرتی شیرازی، لسانی شیرازی، عرفی شیرازی، میرزا نظام الملک دست غیب شیرازی، غیاثای شیرازی، میرزا صادق دست غیب؛ (انتخاب اشعار شعرای اصفهان): شیخ علی نقی کمره ای، قاضی نور اصفهانی، ضمیری اصفهانی، میرصبری روزبهان اصفهانی، حکیم شفایی اصفهانی، حزنی اصفهانی، حکیم رکنا، محمد قلی
سلیم، ابو طالب كليم سلمه الله، وحشی کرمانی، میرزا جعفر آصف خان، میرزا قاسم گنابادی، میر سنجر کاشانی، نوعی خبوشانی، شاپور تهرانی.
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3844/19
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ راسته و چلیپا؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن قهوه ای، اندازه: 13/3×23/5 سم [ف: 7-87]
تذکره مشاهیر جونپور - تجلی نور
tazkerat-ol mašāye×
در ذکر اسامی و خرقه و صحبت مشایخ.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 859/10
نسخه اصل: پاریس 1356 .P.S؛ خط: نسخ، كا: درویش علی بن ابی سعید کچی حامدی، تا: 877 ق؛ 1 گ (231پ)، 17 سطر [فیلمها ف: 1-543]
تذکره مصوران و مذهبان - گلستان هنر
tazkere-ye motī‘īn va tabsere-ye zāllīn
مشهدی، محمد باقر بن محمد حسین، ق 13 قمری
mašhadī, mohammad bāqer ebn-e mohammad hoseyn (-19c)
درباره گناه و تقسیم آن بر چند قسم و چگونگی توبه و بعضی از امور اخلاقی دیگر مانند صبر و زهد و توکل و رضا و آداب معاشرت و جز این ها، دارای فصل های کوتاه.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3343/2
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد بر ارباب بینش مخفی نماناد که مقصود از تنزل موجودات بعالم ماديات عرفان خالق كاينات است؛ انجام: بقدر وسع سیر و سلوک معروضی شد و الله العالم بحقائق الأمور
خط: نسخ، کا: غلام حسین ابوالحسن قنادی، تا: 1277×1282ق؛ جلد: مقوایی عطف پارچه قرمز، 26 گ (15پ- 40پ)، اندازه: 11×18 سم [ف: 9-119]
tazkerat-ol ma‘ād
فراهی، محمد جعفر بن سلیمان، ق 12 قمری
farāhī, mohammad ja‘far ebn-e soleymān(-18c)
رساله کلامی در معاد و دارای چند «فصل» شامل موارد کلی از هدف حيات، وضعیت وفات، اوصاف جهنم و بهشت و روش عزاداری تنظیم شده است. برخی نکات منتخب آن عبارت است از: «... ای فرزند آدم هیچ عقلی هم چون تدبیر نیست و هیچ پرهیزکاری هم چون بازداشتن بدی خود از مردم نیست و هیچ کمالی بهتر از ادب نیست و هیچ شفیعی شما را بهتر از توب نیست و هیچ عبادت بهتر از عبادت با علم نیست و هیچ چیز بهتر از آن نیست که با خوف الهی باشی ... و هیچ رفیقی بهتر از عقل نیست و هیچ همراهی بدتر از جهل نیست ... حضرت امام محمد باقر (علیه السلام) فرمودند که بوستان های بهشت که خدای تعالی در قرآن مجید یاد نموده يكى جنة العدنست و یكی جنت الفردوس و يكي جنت النعيم و يكى جنت الماوی ... (در باب نحوه
عزاداری مصیبت عزیزان) و سنتاست تعزیه و ماتم نگاهداشتن تا سه روز نه زیاده از آن از برای میت ... اما این روشی که در این زمان به هم رسیده است که در ماتم داری شخصی رخت های سیاه می پوشند و بعضی دیگر سیاه بر سر خود می کنند و مدتی برای او قرار می دهند این ها که سنت است بلکه از نادانی و غفلت است ... و سنت است طعام یا هر چه ممکن باشد برای اهل مصیبت تا سه روز فرستادن خصوصاً همسایگان اگر ممکن باشد و مکروهست در پیش ایشان چیز خوردن که از جاهلیت است و سنت است کسی را که مالی داشته باشد وصیت کند که فلان قدر از مال خودش یعنی سه یک مال را خرج تعزیه من کنید و به مستحقان بخورانید و آن چه در این زمانه متعارف شده طعام میت را روز سیم بخورد مردم می دهند آن را آب آش نام کرده اند. مکروهست خوردن آن بلکه اگر اراده آن داشته باشد باید که بعد از سه روز یعنی روز چهارم و پنجم و هفتم یا نهم و سایر روزها که خواهد بمردم بخوراند...». در پایان رساله دعای عدیله نقل شده است.
تهران؛ وزارت امور خارجه؛ شماره نسخه: 2-31
آغاز: حق تعالی می فرماید که ای بندگان درم و دینار، شما بنده نیستید؛ انجام: بر نفس خود ستم مکن بر من در غضب نمی شوی مگر بر خود ستم می کنی ای فرزند آدم
کا: ملا عظیم نقاش، تا: 1281 ق؛ به سال 1280 هجری قمری تألیف شده و توسط «ملا عبد القادر صحاف»، صحافی گردیده است؛ جلد: تیماج قهوه ای مذهب، 160 برگ، اندازه: 15×26 سم [امور خارجه: 61]
tazkerat-ol ma‘ād
هزار جریبی، محمد کاظم بن محمد شفیع، -1234؟ قمری
(- 1819)‘hezār-jarībī, mohammad kāzem ebn-e mohammad šafī
کتاب شامل ابوایی است در طاعون، دوست داشتن ملاقات حق تعالى، ملك الموت و احوال او، در بیان مرگ و شداید آن، آن چه مؤمن دم مرگ معاینه می کند، معاد و آن چه متعلق به آن است، علامات قیامت، نفخ صور، اثبات حشر و کیفیت آن، صفت محشر، مواقف قیامت، احوال متقیان و مجرمان، ... باب آن هایی که همیشه در آتش می مانند. (فاضل)
[دنا 1094/2]
آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين و صلى الله على محمد و آله الطاهرين اما بعد چنین می گوید بنده خاطی محمد کاظم بن محمد شفیع هزار جريبي على الله عن جرائمهما که مخفی نیست بر مؤمنان که یکی از اصول دین پنجگانه که اقرار به آن واجبست معاد است و آن؛ انجام: که برایشان سایه بیفکند آیا نشنیده که حق تعالی فرموده است روزی که بدل شود زمین ...
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 18 سطر (9×14/5)، اندازه: 15×21 سم [ف: 4-2058]
آغاز: از گناهان دوری می کند لهذا حقیر اخباری که در این ابواب وارد شده است و در کتب معتبره علمای ما ذکر شده است. خط: نسخ، كا: علی اکبر بن ابوالهادی یزدی، تا: 1241ق، جا: کربلا؛ افتادگی: آغاز (برگ اول)؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج قهوه ای، 233 گ، 19 سطر (9×15)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 2-721]
tazkerat-ol ma‘ād
ترجمه الاحاديث القدسية.
کاشان؛ عاطفی، افشین؛ شماره نسخه: 7/1
آغاز: الحمدلله رب العالمين .... اما بعد بدان که این رساله ای است. از کلام امیر المؤمنين و امام المتقين على بن ابی طالب علیه السلام از تورات و انجیل
خط: نسخ نازیبا، بی کا، تا: 1243 ق، جلد: تیماج مشکی، 14گ (10ر-23پ)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 12]
tazkerat-ol mo‘āserīn
حزين، محمد علی بن ابی طالب، 1103-1180 قمری
(1692-1767)hazīn, mohammad ‘alī ebn-e abī-tāleb
تاریخ تألیف: 1165 ق
ترجمه و شرح حال تعداد صد نفر از دانشمندان و شعرا و ادبا و خطاطان و دیگر افراد مشهور زمان مؤلف است، از 1103 ق (سال تولد او) تا روزگار نگارش کتاب (1165ق) و تألیفات و آثار آن ها را نیز با یک مقدمه مفصل آورده که نخستین آن سید علیخان بن احمد حسینی و آخرین فرد میرزا محمود سبزواری می باشد. در یک «مقدمه» و دو «فرقه»: مقدمه در سبب تالیف و چگونگی آن؛ فرقه 1. دانشمندان همروزگار که زبان به سرودن نیز گشوده اند، 20 تن؛ 2. سرایندگان همروزگار، 81 تن و خود گوید همگی شیعه هستند. این جز «سفينه على حزين» و جز «تذكرة الاحوال = سوانح عمری» اوست.
آغاز: بسمله، تعالی الله حمد بیچونی که اوراق پریشان مجموعه کون و مکان را برشته ایجاد شیرازه بسته.
انجام: آن چه خاطر آشفته مسامحت نمود بزبان قلم داد الهی
عاقبت محمود گردان ... که بنظر شفقت و اسعاف نگریسته بدعای مغفرت یاد نمایند.
چاپ: با تصحیح معصومه سالک، تهران، سال 1375ش، نشر ميراث مكتوب
[تاریخ تذکره های فارسی 349؛ فهرستواره منزوی 1887/3؛ دنا 1095/2 (1 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: اواخر قرن 12؛ در متن و هامش صفحات؛ اهدایی: رهبری، دی 1380؛ کاغذ: کشمیری نخودی، جلد: تیماج سرخ، 19 گ (33پ-51پ)، 17 سطر، اندازه: 14×21/5 سم [اهدایی رهبر: 8-183] و [ف: 27-155]
نسخه اصل: نسخه آقای سید علی رضای ریحان یزدی؛ بی کا، بی تا؛ قطع: ربعي [فيلمها ف: 2-235]
بی کا، بی تا، ناقص؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج تریاکی، 2 گ، (25ر-27پ در متن و هامش)، 14 سطر (9×17)، اندازه: 17×26 سم [ف: 16-704]
تذکره معتمد خان بدخشی - تراجم الحفاظ
tazkere-ye ma‘dan-ol javāher
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17720
بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 370 گ، اندازه: 20×29/7 سم [رایانه]
at-taḏkirat-ul mufīda (m×.) = tal×īṣ-ut taḏkira
ابرقوهی، محمد بن اسحاق، ق 8 قمری
abarqūhī, mohammad ebn-e eshāq(-14c)
وابسته به: التذكرة المفيدة والذخيرة الحميدة = التذكرة الهادية و الذخيرة الكافيه = تذکره سویدی؛ سویدی، ابراهیم بن محمد (600-690)
اهداء به: شاه شجاع بهادر
تاریخ تألیف: 776ق؛ محل تالیف: مکه
اصل کتاب از ابراهیم بن محمد معروف به این طرحان است که آن را درسه جلد نگاشته است و آن کتابی است که محتوی فوائد محدثین و قدم است که هیچ طالب علمی از آن مستغنی نیست. مؤلف ادویه مفرده را بنا بر ترتیب اعضا و امراض و علل آورده و فوائدی از تجربیات خود و غیر را آورده و این کتاب مختصری از اوست.
[كشف الفنون 386/1؛ دنا 1095/2]
آغاز: الحمد لله الذي جعل بنية الانسان بنية الاعاجيب
قسمتی از آن است؛ بی کا، تا: قرن 8 و 9؛ قطع: وزیری [مروی: ف: -91]
خط: نستعلیق ریز، کا: محمد قاسم طبيب بن رضی الدین مالک نسخه، تا: سه شنبه 1 شعبان 1144ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی، 19 سطر (9×17)، اندازه: 17×27 سم [ف: 16-252]
آغاز: بسمله ... بعد فهذا كتاب اختصرت فيه كتاب التذكرة المشهورة بمفردات الامام السويدي رئيس الحكماء مما نقله عن نحو اربعمأة حكيم من اهل الملة الاسلامية و من اليونان؛ انجام: و في هذا القول كفاية إلى استعمال ما فيه من الأدوية قال المؤلف الامام السويدي رحمه الله قد فرغت في سلخ شهر صفر سنة ثمانية و ثمانین و ستمأة و قد اختصرت و كان الفراغ من اختصاري.
خط: نسخ، کا: لطف على بن لطف على تبریزی، تا: 1304ق؛ محرر در پایان نسخه گفته: چون نسخه پیش روی او بسیار مغلوط بوده است لذا آن را تصحیح کرده و در متن نیز بدان اشاره کرده ام؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سر مذهب، 95 گ، 18 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 5-1953]
at-taḏkirat-ul mufīda wa-ḏ ḏa×īrat-il ḥamīda = at- taḏkirat-ul hādīya wa-ḏ ḏa×īrat-il kāfīya = tazkere-yesowaydī
سویدی، ابراهيم بن محمد، 600-690 قمری
(1204-1292)sovaydī, ebrāhīm ebn-e mohammad
این کتاب که به تذکره سویدی یا قرابادین سویدی معروف است، در آن داورها را بر حسب اعضاء بدن و بیماری ها ذکر کرده و تجربیات خود و دیگران را جمع نموده است و هم چنین در موارد مختلف به آراء مختلف دانشمندان طب اشاره می کند، شامل 412 «باب». مؤلف در آغاز کتاب می گوید: «در این تذکره آن چه از تجربيات حكماء و معالجات علمای طب نیکو پنداشته ام و سودمند دانسته ام و بارها آن را تجربه نموده ام و نفع و تأثیر آن را دریافته ام در این کتاب گردآوری کرده و برای اطمینان خاطر اسماء صاحبان اقوال: اهم ذکر کرده ام و نیز موارد اتفاق عده ای از اطباء و حکماء را متذکر شده ام و این کتاب را
بر ترتیب امراض اعضاء مرتب گردانیده ام. در پایان کتاب مؤلف می گوید: «من در این تذکره فصل هایی بر تذکرة المعيدة و الذخيرة الحميدة افزوده ام» و چنین معلوم می شود که مؤلف اول تذكرة المعيد را نوشته بعد فصل هایی بر آن اضافه کرده است و جدول اسماء علماء و دانشمندانی که در تذکرة المعید از آن ها نقل کرده بر این کتاب اضافه نموده است. حاج خلیفه این کتاب را در کشف الظنون تحت عنوان «تذكرة السويدي» و «تذكرة ابن طرخان» آورده است و در آن جا نوشته که مصنف آن را سه جلد نموده و اسم آن را «تذکرة الهادیه» گذاشته است. کتاب موجود همان تذکرة الهاديه است ولی هیچ آثاری و علائم دال بر این که کتاب مذکور سه جلد باشد در آن پیدا نیست.
آغاز: بسمله استفتح بحمد الله و شكر نعمته و استنجح بالصلوة على سيدنا محمد محمد و عترته حمداً يستنفدا مد المدد و صلوة تستغرق جمل العدد و بعد فقد جمعت في هذه التذكرة ما استحسنته من مجربات الحكماء و ما اخترته من معالجات العلماء بصناعه الطب و ما جربته مراراً نفعه و حسن اثره و نسبت كل معالجه الى قايلها و ذكرت اسمه حتى انه تتفق على الصفه الواحدة جماعة من الحكماء و العلماء بصناعة الطب فاذكر اسمائهم و الفرض في ذلك ان تركن النفس إلى تلك الصفه و ثبوتها و رتبتها عى امراض الاعضاء مستمداً من الله المنفعه و عليه التكلان انه جواد كريم. الصداع الحار ورد الطرى اذا ضمد به الرأس اوسم سكن الصداع الحار حنين و ابن ماسویه و ابن واقد و المالقي و يطفى حرارة الدماغ جالينوس
انجام: فصل يوجد قشر الكعرى الاخطر الطرى و هو قشر الطلع و يخلط به شيئاً من الكافور وهو الورد اذ سعط به صاحب ... قطعه ابن الحرار. فصل - هذه الفصول انتزعتها من كتب الفضلاء و جمعتها و اضفتها إلى كتاب التذكرة المعيدة و الذخيرة الحميدة و يتلوه جدول اسماء العلماء الذين نقلت عنهم في كتاب تذكرة المعیدة
چاپ: قاهره، مطبعة الكبرى العامرة، 434 ص، 1294ق، علی هامش كتاب الكامل في الصناعة الطبيعية للمجوسي.
[خرزجی 177:2 و 266 - کشف الظنون 72:2 و 273 که می گوید در سه جلد است؛ بروکلمان 493:1 ذیل 900:1؛ مؤلفات رازی 162 و 191؛ معجم المطبوعات ص 1064؛ دنا 1095/2 (10 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- التذكرة المفيدة (مختصر) = تلخيص التذكرة ابرقوهي، محمد بن اسحاق (-8)
2- التذكرة المفيدة (مختصر) = مختصر تذكرة السويدي شعراني، عبدالوهاب بن احمد (898-973)
3- نکت و فوائد جمعها ابن السويدي في آخر التذكرة
4- التذكرة المفيدة (مختصر) = مختصر تذكرة السويدي
انجام: حنظل قشرة تنفع من وجع المعدة صادا ابن سيا و المالقي.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ جلد: تيماج قهوه ای [ف: 20-151]
خط: نسخ، بی کا، تا 15 ربیع الاول 812 ق؛ محشی؛ تملک: محمود بن محمد شفایی متطبب، سید محمد حسین موسوی؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن تریاکی، 268 گ، 28 سطر، اندازه: 13/5×22/4 سم [ف: 1-99]
آغاز و انجام: برابر؛ تم الكتاب و الحمد لله رب العالمين بيد مؤلفها الشيخ الامام العالم الفاضل الكامل فيلسوف الوقت ابراهيم ابن محمد بن طرخان السويدي الطبيب و الله اعلم.
خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ تملک: محمد باقر بن محمد رضى الطبيب، پس از او به دست پسر عم او عبدالله بن محمد نصیر افتاده؛ کاغذ: فرنگی شکری، جلد: ضربی سوخته، 668 ص، 33 سطر، اندازه: 17×35 سم [ف: 10-118]
آغاز: اللعوقات الباب التاسع في العربيات و الانجبات و الحلاوي؛ انجام: و قال الخجندي أوقيتان و سيفويه مثقالان و نصف سمنان خمسة و عشرون استاراً تمت ثلثه ارباع الأوقيه، تمت الكتاب.
خط: نسخ، کا: حسن بن فرخ حسین برشاهی حسینی قادریه جوینی، تا: 968ق؛ افتادگی: آغاز؛ تملکی با سجع «العبد الاقل محمد جعفر جراح» و مهری با سجع «ادرکنی ...»؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: تیماج تریاکی با ترنج و نیم ترنج، 221 گ، 17 سطر (8×10/4)، ابعاد: (13/5×21/7) [ف: 14-24]
آغاز: (پس از فهرست ابواب کتاب) بسمله ذكر العلماء الذين نقلت كتاب التذكرة المفيده ابقراط. ابن ماسويه .... الباب الأول في علاج الشقيقه: يبيض النمل يدق؛ انجام: الباب الثاني عشر و الاربعماية في عفن الرياحين. الفواكه كالورد و غيره .... الآثار المجهوله لعل بحر حمام منفوع في ماء. تم الكتاب.
خط: نستعليق، كا: كمال بن شمس الدين على بن محمد علاء الدین، تا: 22 رمضان 985ق؛ افتادگی: آغاز؛ فهرست کتاب از باب 17 شروع می شود؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: شکری رنگ، جلد: مقوا با روکش کاغذ لاجوردی عطف پارچه، 330 گ، 25 سطر (9×15/5)، اندازه: 17/5×24/5سم [ف: 1-266]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ قطع: رحلی [نشریه: 118-7]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگی: آغاز؛ با مهر حسن بن اسكندر طبیب؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی، 351 گ، 27 سطر (10×19)، اندازه: 19×30 سم [سنا: ف: 2-155]
8 تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 161
آغاز و انجام: برابر؛ مؤلفها ... ابراهيم بن محمد بن طرخان السويدي الطبيب وقع من تحريره الفراغ من العبد ... في ... سنة 82 قويل الاجزاء بالاصل المنتسخ منه (پس ازین جدول نام ها دانشمندانی است که از کتب آن ها در این کتاب بهره برده شده)
خط: نسخ، بی کا، تا: 1082 ق؛ جلد: مقوا عطف تيماج، قطع: رحلی کوچک [نشریه: 3-51]
خط: نسخ، کا: محمد فقیرالله، تا: 15 شعبان 1147ق، سال 17 جلوس ابو المظفر محمد شاه پادشاه غازی، برای کتب خانه شهزاده بلند اختر پسر جهان شاه به حکم بهادرشاه؛ مجدول؛ کاغذ: هندی، جلد: پارچه زرین، 637 گ، 20 سطر (10/5×19)، اندازه: 17/5×29/5 سم [ف: 17-11]
آغاز: برابر؛ انجام: و عجر بصفرة البيض و ضمد به النواصير شفاها اریباسیس و حنین
خط: نسخ نازیبا، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 162 گ، 29 سطر، اندازه: 15×23 سم [ف: 2-714] و [نشریه: 4-401]
tazkere-ye moqīm-×ānī = moqīm-nāme = tārī×-e moqīm-×ānī
منشی، محمد يوسف بن خواجه بقا، ق 12 قمری
monšī, mohammad yūsof ebn-e ×āje baqā(-18c)
اهدا به: ابوالمظفر محمد مقیم بهادرخان فرمانروای بلخ (1114-1116ق)
در تاریخ فرارود در یک «مقدمه» و سه «مقاله»: مقدمه در تیار نگارنده؛ مقاله 1. خروج محمد شیبانی (906-916ق) که در جنگ با شاه اسماعیل (907-930ق) کشته شد و چیرگی بر فرارود، تا روزگار عبدالمؤمن خان (1006-1007ق)، که تنها شش ماه فرمانروایی کرد؛ 2. تاجگذاری جان محمد استرخانی بر تخت بخارا و فرزندان و خاندانش تا سبحانقلی خان محمد فرزند نادر (1091-1114ق)؛ 3. رویدادهای روزگار محمد مقیم بهادرخان. (احمد منزوی)
آغاز: افتتاح بعون حضرت واجب ذو الجلال قادر متعال تعالى شانه عما يقال که در مبداء فطرت و منشاء خلقت
انجام: حضرت قادر ذو الجلال خورشید سعادت و اقبال و کوکب ابهت و اجلال این پادشاه معدلت خصال را از و سمت هبوط و وبال مصون و مامون دارد بحق محمد و آله الامجاد
[استوری 380/1 و 1301 و 1031؛ برگل 1146؛ دنا 1095/2؛ فهرستواره منزوی 925/2]
خط: نسخ، بی کا، تا: 1237ق؛ واقف: شیخ محمد خور کامی رشتی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تازه، 110 گ، 17 سطر، قطع: وزیری [ف: 88]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا؛ تا: 1237 ق؛ دارای ضمایم در شش صفحه اول کتاب از محتویات نو روزنامه خواجه محمد علی ابوالحكيم و مناظره حضرت عیسی و یحیی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با روکش کاغذ الوان عطف میشن عنابی، 275 ص، 15 سطر (8×18)، اندازه: 15×25 سم [ف: 63]
خط: نستعلیق، کا: محمد رحیم بن ملا گل محمد دیوان بیگی قاشقرغانی، تا: سه شنبه 17 جمادی الاول 1259ق؛ تملک: مکرمین خليل البستاني؛ كاغذ: سفید، جلد: تيماج قهوه ای و سبز با ترنج، 164 گ، 15 سطر (7×16)، اندازه: 14×25 سم [سنا: ف: 2-305]
خط: نستعلیق، کا: میرزا ابوالحسن قورتی، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 15 سطر (7×13/5)، اندازه: 11/5×20 سم [ف: 16-734]
tazkerat-ol makkī
رساله ای است در تشریح چشم از تجربه عمل استاد هند در دو «مقاله» و ششصد و دو «باب»: باب اول در بیان طبقات و رطوبات چشم شانزده باب است، اول در عضلات چشم، مژه چشم، طبقات چشم ... فایده در تسخیر ارواح، استخاره به مصحف، جهت وسعت رزق، استاد دعاى ليلة الجمعه، دعای صد سبحان، دعای راحمین، دعاء اعظم، حرز احتجاب از امام حسن عسکری، دعای منقول از کتاب مهج الدعوات، شرح دعای امام جعفر صادق (علیه السلام) نماز طلب اولاد، دعای اعتصام، دعای سمات، حرز رقعة الحبيب امام رضا (علیه السلام) ادعیه چند در حفظ از بلایا و هفت قسم، نوحه پروین.
[دنا 1096/2؛ فهرستواره منزوی 3359/5]
مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 19258/1
آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين حمد و سپاس بی قیاس مرخدایر است آفریننده و روزی بخشاینده و او است معبودی که جمله عالم
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مهر: «عبده الراجي محمد تقى» (بیضی)؛ جلد: تیماج قهوه ای، اندازه: 11/5×22 سم [ف: 2-317]
tazkere-ye malek-šāh
اهداء به: خواجه ناصرالدین عبیداله
تاريخ تأليف: قرن 10
شامل شرح حال ادباء دوران مغول و تیموری است و در آن نیز مباحثی از گفتار صوفیان آمده است. ظاهراً بین مطالب این کتاب و خلاصة الاخبار خواند میر (-943ق) در پاره ای از مطالب آن مشابهت دیده می شود. مؤلف در این کتاب از آشنایی خود با خواند میر سخن گفته است. نام این کتاب در کشف الظنون دیده نشد.
[دانش پژوه، مجله ادبیات تهران (95: 13-19)]
آغاز: در تریخ قدماء مسطورست (چن کلمه ندارد) کاینات و سید موجودات عليه افضل الصلوة؛ انجام: مولانا ... بغایت استاد بوده است تحریر او از تذهیب او بهتر است.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج سیاه، 325 گ، 21 سطر (8/5×16/5)، اندازه: 14×23 سم [ف: 3-198]
از تذکره گمنام نسخه کتابخانه ملی ش 1170 ص 642 تا 649 (198:3)؛ خط: نستعلیق، کا: عباس اقبال، بی تا؛ افتادگی: وسط (از ص 6 تا 16 و 5 ص افتاده)؛ کاغذ: فرنگی، قطع: بیاضی ربعی [ف: 17-189]
tazkerat-ol molūk = tazkere-ye ašraf-šāhī
؟میرزا سمیعا، ق 11 قمری
mīrzā samī‘ā(-17c)
از میرزا سمیعا دانسته شده و در بیشتر فهارس ناشناس آمده و فقط در دیباچه منقول در نسخه ملک است که اشاره به نام میرزا سميعا نموده و این دیباچه از او نیست. رساله ای است در خصوص دستور العمل خدمات مختلف دیوانی و مناصب دربار سلاطین صفویه با ذکر مقام و مرتبت و شرایط خدمات و ذکر مبلغ و مقدار وجوه و وظیفه و مواجب ارباب مناصب؛ در پنج «باب» و هر باب چند بخش و یک «خاتمه». باب 1. بیان شغل ملاباشی گری و اهالی شرع در دارالسلطنه اصفهان در پنج فصل؛ 2. بیان منصب هر یک از امراء عظام که لفظ عالیجاه مختص بایشان است در یک مقدمه و چهارده فصل؛ 3. منصب هر یک از مقربان که لفظ مقرب الخاقان و مقرب الحضرة خاص ايشان است، دو مقاله؛ 4. در دو مقصد: 1) تفصيل شغل بيوتات و مستوفی تحاویل، 2) تفصیل شغل وزرا و مستوفیان جمع و خرج داروغه و عذب باشی؛ 5. شغل مختص هر یک از عمال دارالسلطنه، در چهارده فصل؛ خاتمه در مبلغ و مقدار مواجب و رسوم مناصب، در سه مقاله.
آغاز: بسمله، الحمدلله الذي دلنا على قواعد الرشاد و هدانا الى ضوابط السداد ... و بعد این خلاصه ايست مسمى بتذكرة الملوک مشتمل است بر دستور العمل خدمت هر یک از ارباب مناصب درگاه معلی موافق از منه سلاطین صفویه
انجام: عرض وجوه عشور بنادر رسد فرنگان و انگلیس و پرتگال، تمت الكتاب.
چاپ: به کوشش مینورسکی روس، لندن، به صورت عکسی با ترجمه انگلیسی، 1943م؛ به کوشش محمد دبیر سیاقی، تهران، 1333 ش
[استوری 493/1؛ الذريعه 100/12؛ فهرستواره منزوی 927/2؛ نسخه های منزوی 1567/2؛ مشار فارسی 1255/1؛ دنا 1096/2(4 نسخه)]
مؤلف در فهرست ناشناخته مانده که به قرینه کتاب شناسی تعیین شد؛ خط: نستعلیق، خوش، بی کا، تا: 1135-1142 ق؛ این نسخه اگر نسخه اصلی نباشد با توجه به خط بسیار خوش (نستعلیق) و صحت و دقت مطالب، باید یکی از اولین و مهمترین نسخ نادر این کتاب باشد، لذا تاریخ کتابت آن نمی باید از 1135ق (سال فتح اصفهان توسط افاغنه) جلوتر و از 1142 ق (سال شکست اشرف افغان از نادر) عقب تر باشد؛ مجدول؛ جلد: چرمی قهوه ای، 73 گ، اندازه: 15×21 سم [امور خارجه: -92]
خط: نستعليق، كا: على محمد حکیم محرم بن محمد، تا: جمادی الاول 1245ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 55 گ، 14 سطر (9/5×15)، اندازه: 14/5×23 سم [ف: 1-105]
آغاز: (دیباچه): بسمله تعالی، بر ارباب دانش و بینش پوشیده مباد که این «تذكرة الملوک صفويه» اسكنهم الله تعالى في الجنة را مرحمت و غفران پناه میرزا سمیعا برادر جد ابي ... رستم الحكماء شمس الوزراء .... صمصام الدوله ... (متن): برابر؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ با دیباچه ای مورخ 1257، دیباچه به خط دیگر و نستعلیق است؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: رویه میشن قهوه ای، 114 گ، 12 سطر، اندازه: 10/8×15/5سم [ف: 2-124]
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تيماج عنایی، 11 سطر، اندازه: 15×21 سم [نشریه: 1-2]
آغاز: برابر؛ انجام: حاكم بحرین بجهت خرید مروارید یک هزار تومان
بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 54 گ (43پ-97پ) [ف: 37-358]
تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 795
آغاز: محمد و آله و اصحابه الذين بموالاتهم تقبل الصلواة و ببركاتهم تستجاب الدعوات و بعد. این خلاصه ایست مسما بتذكرة الملوك که مشتمل است بر دستور العمل خدمت هر یک از ارباب مناصب درگاه معلی موافق از منه سلاطین صفویه که در این وقت حسب الأمر الأعلى بطريق اجمال و استعجال بموقف عرض می رسد؛ انجام: برابر
این کتاب را برای اشرف شاه افغان نوشته اند من دیدم و مطالعه کردم.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: ناصر الدین شاه قاجار؛ مجدول، کمند کشی, کاغذ: اصفهانی الوان، جلد: مقوای روغنی یوم مرغش منقش به گل و مرغ و پروانه، 263 ص؛ 11 سطر، اندازه: 15×22 [ف: 5-580]
خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ تملک: ابراهیم دهگان؛ کاغذ: خط دار، جلد: مقوا با رویه کاغذ زرد، 63 گ، مختلف السطر، اندازه: 17×27/5 سم [ف: 2-409]
tazkerat-ol molūk
عبدالرضا بن محمد تقی خان، ق 13 قمری
(19c-)abd-or-rezā ben mohammad taqī ×ān‘
اهدا به: فتحعلی شاه (1211-1250ق)
رساله ای در کلام شیعی در یک «مقدمه» و سه «مقالت». نام کتاب در دیباچه هست.
[دنا 1096/2؛ فهرستواره منزوی 195/9]
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2945
آغاز: بسمله. حمدله ... و بعد بر وفق مقتضای حکم اذكروا نعمتی التي انعمت؛ انجام: از میل کردن بباطل نگاه دارد، بحق محمد و آله الامجاد
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، تملک: اعتضاد السلطنه در 1285ق؛ واقف: سپهسالار، 1397ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی، 162 گ، 16 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 3-394]
tazkere-ye momayyez
مؤلف این تذکره از خود نامی نبرده، ولی از مندرجات ص 209 که می گوید: «قریه ای در جوار زاده بود او را تعدیل می کردم» و نیز در همین صفحه می گوید: «سالی که بنده مأمور به تعدیل نهاوند بودم» معلوم می شود که مقام تعدیل مالیات یا ممیزی داشته و چنان که از مطالب مندرجه در ص 184 معلوم می شود در سال 1250 در تبریز بوده و از ص 114 به دست می آید که در سال 1262 در تهران توقف داشته و در ص 117 تذکر داده که به سال 1299 موسی خان متخلص به سرهنگ را دیدار کرده و از او اشعاری نقل نموده است. این تذکره شامل اسامی و شرح حال مختصری از شعرای معاصر مؤلف است پس از نام اخگر پسر آذر و چند بیت از او مطالبی متفرقه از قبیل ترجمه رسالة الطير شيخ ابو على سينا و انشایی بی نقطه و مراسلاتی نگاشته شده و پس از آن باز نام چند نفر و آثاری از آن ها را ذکر و در آخر زیر عنوان «مؤلف این اوراق» آثار نظمی و نثری از خود آورده و غرائبی که در مسافرت های خود دیده نقل نموده است. این تذکره در حدود 2500 بیت است. فهرست اسامی کسانی که اثری از آنان در تذکره ممیز آمده یاد می گردد: خاقان فتحعلی شاه قاجار، دولت - محمد علی میرزا، خسروی محمد علی میرزا شوکت - محمد تقی میرزا، عادل - ظل السلطان، ساغر - علی نقی میرزا، شاپور - شیخ علی میرزا، دارا - عبدالله میرزا، امام وردی میرزا، محمود، همایون همایون میرزا (مدتی تخلص حشمت داشت)، خاور - حیدر قلی میرزا، بيضا الله وردی میرزا، جهان، احمد، حشمت - محمد حسین میرزا، سرور - طهماسب میرزا، امام قلی میرزا، ضيا - نظر على ميرزاد، طغرل - ابراهیم خان، عزت - سلیمان خان قاجار، مریخ، حاجب الله یارخان، صبا، ابراهیم مستوفی تبریزی (بی تخلص) اشرف (آقا علی اشرف از طروج آذربایجان)، اشراق - محمد بروجردی امید ابوالحسن خان نهاوندی کتابدار محمود میرزا، بینوا میرزا دواد مشهدی، باقی سید عبد الباقی اصفهانی، بنده محمد رضی تبریزی، بیدل - محمد رحيم طبيب، بسمل، چاکر، حسین قلی خان از خمسه - همایی فتح علی بیک، حسرت - محمد تقی از مراغه، ملا حسن معلم از نهاوند، میرزا حسین پسر میرزا کاظم مستوفی، ملا حسین از ساری، میرزا حسین از کوزه کنان، خاور - محمود خان دنبلی خاوری میرزا فضل الله، راوی گروسی، سرشار، نجف قلی خان پسر محمد حسین صدر اصفهانی، شحنه محمد مهدی خان، شفا، ملا رضا تبریزی، صاحب علی آبادی، صبور، میرزا احمد، صفائی ملا احمد نراقی، صدرا، پسر شفا، طوطی، ابوالفتح خان، طاير- محمد حسن شیرازی، طرب، میرزا یوسف، عشرت فراهانی (سید مهدی ملک الکتاب)، میرزا عیسی قائم مقام، عزیز - یوسف بیک لاهیجانی، فرخ - محمد حسن خان پسر علی مراد زند، فکرت سید نعمة الله معلم ظل السلطان، قابل حسین علی ایروانی، کوثر همدانی، کو کب میرزا عبدالعلی، مایل محمد علی شیرازی آشتیانی الاصل، مجمر از زواره، منصور محمد رضا طبیب از اصفهان، محروم - حسين على افشار، مونس - میرزا محمد رضا از بارفروش، نشاط، فرخ، مازندرانی معلم الله وردی میرزا، عشاق - میرزا سید محمد بروجردی لنگ، ملا آذر کامی یهودی بروجردی، میرزا احمد مجتهد تبریزی پسر میرزا لطف على، مستوفی، خاور - محمد تقی میرزا از اولاد شاهرخ افشار، اشعر میرزا عبدالوهاب از اصفهان، نسیم - ملا حسن ملا
باشی میرزا محمد منشی خلخالی، عندلیب میرزا محمد حسین پسر سید علی شیرازی آقا سید علی طهرانی شب آهنگ، مدهوش - حاج محمد صادق گلپایگانی شیخ علی نقی کمره ای، ادیب محمد جعفر از فارس، حاجب - محمد جواد شیرازی بزرگ شده در هند پسر حاج عبدالرزاق، سرهنگ، موسی خان، قدسی شاگرد مدهوش، حیران، میرزا ابوالقاسم خمینی شاگرد مدهوش، عباس قلی آقا (مؤلف می گوید به زبان روسی آشنایی داشته و بعضی از تألیفاتش به آن زبان است و از جمله تالیفات اوست: تاریخ گلستان ارم می گوید در 1345 در گرجستان قرآنی به دست آورد که 29 جزء آن به خط امير المؤمنى على (علیه السلام) و یک جزء به خط حضرت رضا است)، مریض - میرزا محرم قره باغی، نظام یزدی، نوای، ملا علی لایق، ملا حسین شوشتری و اخگر - پسر آذر بیگدلی.
فهرست مختصر بقیه مندرجات مجموعه مميز:
1- ترجمه رساله طير ابن سینا (ص 128-137 دفتر).
آغاز: «بسمله شیخ ابو على ... می فرماید یار از برای آن باید که بار از دل یار خود بر دارد و دوست از بهر آن باشد تاریخ از دوست خود بر گیرد اما در این روزگار چنان دوست و یار کجا بدست آید که باری ها بازی شده است و دوستی ها جمله مجازی گشته.»
2- انشاء بی نقطه از شیخ محمد ساوه ای (ص 137-138)
4- متفرقات به نظم و نثر (138-164) زیر عنوان «مراسله جات و اشعار متفرقه»: - سواد مراسله میرزا رضای منشی؛ اشعار در مرثیه کربلا به مناسبت ایام عاشورا (اشعار سینه زنی)؛ نامه که به حاجی محمد کاظم تاجر اصفهانی نوشته شده؛ مکتوب جواب سلطان حسین میرزای شیرازی است که خواهش کرده بود حاجی مراسله ای به ملا باشی کرمانشاه بنویسد. آغاز نامه (بدون مقدمه): نور چشما نوشته ای از شما و مراسله ای از جناب محذوف الألف و مقطوع الباء که در جوف بود زیارت شد. این نامه با اشعاری به پایان می رسد؛ نامه کرمانشاهان (قسمت بیشتر این نامه قصیده ای است 23 بینی با این مطلع: اجل چو در رسد از امر داور سبحان ** صلای مرگ دهد از پی کهان و مهان؛ مراسله به یکی از بزرگ زادگان عراق (مشتمل بر قصیده ای ده بینی در همان وزن و قافیه قصيده بالا)؛ مراسله به ملا ممحمد على واعظ اصفهانی. در این نیز اشعار بسیار است در چند وزن و با مضامین شکایت آمیز و نقد آلود. در جایی از نامه آمده: هرگاه از حالات جویا باشید. منت خدای را که صحیح است حالا ** آسوده است گوشم از این قیل و قالها / پرسش اگر از حال کلم خوارگان کنی ** زردک کنند روز و شب اندر جوالها / هر چند قرعه می کشم از
بهر سیم و زر ** جز قرض حرف نقد نیاید به قال ها / سگ ها گرسنه از اموال خواجگان ** سیراب از آثار فقیران شغال ها / یک پول کس به سید و ملا نمی دهد ** صرف می و لواطه بود این ریال ها؛ قصیده ای از ریاض (در نسخه: ریاضی): دارای 53 بیت. آغاز قصیده: دلا تا کی به چاه ظلمت تن مانده زندانی ** عزیز مصر جانان شو برا زین چاه ظلمانی / ندریده است تا گرگ اجل پیراهن جانت ** چو یوسف ابن یامینی بجوز اخوان کنعانی / زلیخای هوس بگرفته دامان حواست را ** تو از هر در گریزی چاک دامن پاک دامانی. و بیت تخلص (شعر پنجم از آخر): خداوندا ریاض از نور عرفان تو می خواهد ** صفائی در ثنا گویی صفائی در سخن رانی. پایان: میرس احوال دل ها را از این آشفته گیسوها ** که هر جمعیتی را عاقبت آید پریشانی؛ قصیده ای است ناتمام در مدح ناصر الدین شاه با این مطلع: برگرد روی یار من خطی است از مشک ختن ** گویا ز مصحف آیتی دارد برای خون من؛ قصیده ای دیگر از ریاض (خ - ریاضی) در همان مضامین و دارای 56 بیت (تخلص شاعر در بیت 49 آمده)، آغاز: جهان وادی محنت خیز و تن زندان محنت را ** دلا بگذر از این منزل مکن مسکن در این ماوا / به زانوی تجرد نه از خود کامی سرحیرت ** مجرد شو
به کام خویشتن تنها شو از تنها؛ در ص 165 تا آخر شرح حال و آثار این عده یاد شده: نامی - قمی، مظهر - عباسقلی خان از تبریز، محمود میرزا، محمد طاهر میرزا پسر حشمت الدوله میرزا - موسى پسر محمد باقر خان بیگلریکی تهران (بی تخلص)، شهره - علی رضا میرزا صفا - میرزا علی محمد خان پسر امین الدوله، محمد کاظم میرزا نواده فرمان فرما، اکتای قا آن پسر شجاع السلطنه بی تخلص، شکسته - شجاع السلطنه، خاور محمد تقی میرزا، شیخ يوسف واعظ، والى - نجف قلی میرزا مؤلف كتاب رموز السياحه (مؤلف، اشعار او را از شیخ صفی الدین میرزا روایت می کند)، قدسی میرزا اسدالله گلپایگانی، فانی - آقا جواد پسر ملا نجف علی از باد کوبه، میرزا رضا قلی از اهل نوروز دوه و اشعار آثار مؤلف. (این یوسف شیرازی)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 904
آغاز: خاقان مغفور مبرور فتح علی شاه قاجار قصيده: جان بكف بهر نثار کوی جانان می روم
از فتحعلی شاه تا پسر بیگدلی؛ خط: نستعلیق، كاتب = مؤلف، تا: 1306ق؛ هشت برگ کاغذ ننوشته در ابتداء گذارده شده که دیباچه و معرفی از پادشاه وقت بر آن ها نگاشته شود ولی توفیق نیافته، پس از اتمام بخشی از آثار خود (ظاهراً) اسامی پادشاهان عثمانی (از عثمان بیگ غازی تا سلطان مجيد بن سلطان محمود) با تاریخ تولد و جلوس و سلطنت و عمر هر یک یادداشت شده و پس از آن محمد على كبير خدیو مصر را نام برده و کلیه کارکنان لشکری و کشوری او را با حقوق ماهیانه آن ها تعیین و پس از آن قصیده ای از سر خوش نگارش یافته؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، 114 گ، 12 سطر، اندازه: 22×15 سم [ف: 3-150]
tazkerat-ol manāsek
ابوالحسن محمد بن ابی جعفر، قمری
ab-ol-hasan mohammad ebn-e abī ja‘far
رساله مفصلی است در آداب و احکام حج که مؤلف برای استفاده مقلدان خود نگاشته است. مشتمل بر دو «مقدمه» و پنج «تذكرة» و یک «خاتمه».
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8524-57/194
آغاز: بی بضاعت خاطی و بنده آبق و شرمنده راجی محمد ابن ابی جعفر مدعو به ابوالحسن .... که چون بعضی از احیاء کرام و اعاظم ذوى الاحترام
خط: نسخ، کا: اسماعیل، تا: جمعه 8 صفر 1241ق؛ افتادگی: آغاز (یک برگ از اول مقدمه)؛ 140 گ، 11 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 2-829]
tazkere-ye manzūm = nowrūz v-a jamšīd
رشحه اصفهانی، محمد باقر بن علی اصغر، 1203-1266 قمری
(1789-1850)rašhe-ye esfahānī, mohammad bāqer ebn-e ‘alī asqar
تاریخ تألیف: 1250ق
مثنوی عاشقانه ای است بر وزن لیلی و مجنون نظامی در سرگذشت ساختگی نوروز دختر بختیاری و جمشید پسر وزیرخان ختا که میرزا محمد باقر رشحه اصفهانی در سال 1250 هجری قمری سروده و مختوم است به ذکر میرزا حسین خان علوی وزیر نایین و دعای دوام و بقای دولت فتحعلیشاه قاجار. رشحه در اواسط داستان دنباله مطلب را رها کرده و به موضوعات دیگری از قبیل آثار ملوک عجم و نصایح ایشان پرداخته است، به همین جهت هم فصلی «در ناتمام ماندن داستان و سفاهت ناتمامان» ساخته و چند حکایت بی موجب و بی مورد بر سبیل تمثیل به نظم آورده و دوباره دنباله داستان نوروز و جمشید را پیش کشیده، نخست از مکاتبه دو دلداده سخن گفته، و بلافاصله از رفتن نوروز در رکاب جمشید به جانب صحرا و شکار و افسانه گفتنش در وقت خواب برای جمشید حرف زده، و در بازگشت به خانه جمشید از نوروز خواسته است تا تراجم شعرای عصر را به نظم ادا کند مشروط بر این که ذکر هر شاعری در سه بیت نظم آید و از اشعار هر یک دو بیت بیشتر نیاورد، در نتيجه تذكرة الشعرای منظوم و مفیدی از کار در آمده است، مشتمل بر ذکر یکصد و سی و هفت شاعر معاصر، با این امتیاز که بعضی از شعرای مذکور در آن را در تذکره های دیگر دوره
قاجار نمی توان یافت، تراجم به ترتیب الفباست، از سید احمد یزدی تا میرزا حسین یاری اصفهانی. (گلچین معانی)
[فهرستواره منزوی 1889/3]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4656
آغاز: ای وصف تو هم کرده ز آغاز ** این در زکرم تو کرده بی باز؛ انجام: در نیستی از حساب آگاه ** یک الف و دویست بود و پنجاه
خط: نستعلیق، تحریری، کاتب = مؤلف، بی تا؛ نسخه ما دستنویس مصنف و منحصر به فردست، و اگرچه رقم شاعر را ندارد، ولی چون تذکره آتشکده شماره 6988 این کتابخانه نیز به خط اوست، و تاریخ و رقم صریح رشحه را دارد و خط هر دو نسخه یکسان است، جای هیچ گونه تردیدی نیست که مثنوی نوروز و جمشید به خط ناظم آن است؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: سفید فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 109 گ، 15 سطر (5/5×10)، اندازه: 11×17 سم [ف: 7-886]
tazkerat-ol mowt
عبد الباقی، ق 13 قمری
abd-ol-bāqī(-19c)‘
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16165/61
آغاز: بسمله، حمدله، أما بعد بدان که اسعدك الله ... که این مقدمه ایست؛ انجام: یک قدم در صراط نهادم و دیگر در بهشت.
خط: نستعلیق هندی، بی کا، بی تا؛ جلد: چرم قهوه ای، 8 ص، (ص 955-962)، 15 سطر، اندازه: 15/5×20 سم [ف: 45-50]
taḏkirat-ul mawḍū‘āt
فتنی، محمد طاهر بن علی، 910-986 قمری
(1505-1579)fottanī, mohammad tāher ebn-e ‘alī
آغاز: بسمله. الحمدلله الذي ميز الخبيث من الطيب؛ انجام: فنزل جبرئيل بهل الى على الانسان
خط: نسخ، بی کا، تا: 958 ق؛ مجدول؛ اهدایی: رهبره، اسفند 1376؛ کاغذ: متن و حاشیه جنایی فرنگی، جلد: گالینگور با عطف تیماج، 179 گ، 17 سطر، اندازه: 17×21/4 سم [اهدایی رهبر: 2 اخبار 1-191]
آغاز: باب التفسير في المقاصد قال احمد بن حنبل ثلث كتب ليس لها اصول المغازي و الملاحم و التفسير؛ انجام: في المختصر ان البقع التي تجمع فيها الناس أما أن يلعنهم اذ اتفقوا أو يستغفر لهم لم يوجد
موجودی سیزده باب (از باب التفسير في المقاصد تا باب خیر البقاع شرها) است؛ خط: نستعلیق، کا: حامد بن محمد، تا: 1268ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: رهبر، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودی آهار مهره فرنگی، جلد: مقوا با عطف پارچه، 32 گ، 17 سطر، اندازه: 16/5×26 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 1-192]
taḏkirat-ul mawḍū‘āt
محمدی بنارسی، عبدالحق بن فضل الله، 1206-1286
(1206-1286)mohammadī banārasī, ‘abd-ol-haqq ebn-e fazl-ol-lāh
وابسته به: الاسرار المرفوعة في الاخبار الموضوعة = الموضوعات الكبرى = الاحاديث الموضوعة قارى هروی، علی بن سلطان محمد (-1014 ق)
این رساله خلاصه «الأسرار المرفوعة و الاخبار الموضوعة» ملا علی قاری حنفی (1014 ق) است که مؤلف با حذف اسانید در ابواب مختلف به ارائه مطلب پرداخته است.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24448
آغاز: بسمله. الحمدلله وحده و صلى الله على من لا نبي بعده؛ انجام: قال العلماء لا شك في انه كذب مفترى على النبي صلى الله عليه و سلم و ان الواضع هو عمار بن اسحق و الله اعلم
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبر، اسفند 1376؛ کاغذ: نخودی آهار مهره فرنگی، جلد: مقوا، 10 گ، 15 سطر، اندازه: 19/3×29/7 سم [اهدایی رهبر: 2 اخبار 1-192]
tazkerat-ol mo’menīn va rawzat-ol mostame‘īn
حسینی، امین بن عبدالعظیم، ق 12 قمری
hoseynī, amīn ebn-e ‘abd-ol-‘azīm(-18c)
در وعظ و اندرز و روضه خوانی. در یک «مقدمه» و دو «باب» و «خاتمه».
[دنا 1096/2؛ فهرستواره منزوی 378/6]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3756
آغاز: بسمله. و به نستعین حمدله ... چنین گوید ... ابن عبدالعظیم الحسيني اليزدي امين الابرقوهی؛ انجام: در خاتمه در خطبه بیستم: بسيوف الاشقياء فصلوات الله.
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف (گویا)، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی؛ 261 گ، 22 سطر (11×20)، اندازه: 17×26 سم [ف: 12-2749]
tazkerat-ol mīsāq le-ahl-el vedād va-l vefāq
مؤلف آیات و احادیث مربوط را آورده و از کتاب «ریاض المعصومين» تأليف خودش نقلی دارد، در سه «مقاله» و «خاتمه»: مقاله 1. بیان فطرت انسانی؛ مقاله 2. میثاق؛ مقاله 3. روح و قضا و قدر. از «ریاض المعصومين في مدح النبي و ائمة الدين» محمد امین بن محمد شریعتمدار یاد شده و محتمل است مؤلف همو باشد.
[دنا 1096/2؛ فهرستواره منزوی 99/6]
تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: 307/1
آغاز: بسمله. حمد و ثنای خدا برا سبحانه رو است که فطرت نوع انسانی باستعداد قبول ایمان و اسلام ربط داده و عهد اعتراف بربوبیت را از ذرات بنی آدم در اصلاب آباء ... و بعد چون یکی از احباب بمناظره معنی حدیث «كل مولود يولد على الفطرة» با اصحاب سخنی بمیان آورند و مذاکره آن در انجمنی؛ انجام: اهل زمانرا بایمان کامل و اسلام حقیقی مشرف داده و بحسن خاتمه و نجات آخرتی با همگی معامله فرماید آمین یا رب العالمین.
در شرح حدیث «کل مولود يولد على الفطرة»؛ خط: نستعليق، كا: عبدالكيم بن شیخ عبدالله مردوخی، تا: جمادی الثانی 1329ق؛ محشی با نشان «منه ره، روح البيان، الصائب، مجمع البحرين، فصوص، تاج العروس»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی عطف میشن، 24 گ (2پ-25پ)، 19 سطر 7/5، اندازه: 17×22سم [ف: 207]
تذكره میخانه - میخانه
تذکره میر محمد تقى كاشي - خلاصة الأشعار و زبدة الافكار
taḏkirat-ul mīzān
مؤلف که از علمای امامیه می باشد مطالب این رساله را از کتب معروف و مشهور منطقی هم چون محقق طوسی و ابن سینا، به نحو خلاصه و موجز انتخاب و در یک «مقدمه» و سه «طرف» و یک «خاتمه» تنظیم کرده است: مقدمه: در تعریف علم؛ طرف 1. التصورات در سه فصل؛ طرف 2. تصدیقات در چهار فصل؛ طرف 3. الحجه در چهار فصل؛ خاتمه: در مبادی و مسائل علوم.
[دنا 1096/2]
خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 538
آغاز: الحمدلله الذي اقدرنا على العلم بتوحيده و الهمنا التصديق بتمجيده و الصلوة و السلام على من ارسله لتعريف طريقه؛ انجام: و قد يكون المقدمة الواحدة اصلاً موضوعاً عند شخص و مصادرة عند آخر و المسائل فهي التي يشتمل العلم عليها و يبتين فيه و هي
مطالبه.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ تملک: جانی یکم خانم با مهر «جانی بكم» (بیضی)؛ واقف: حسن صدرزاده خوبی، 1347ش؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج با سر، 37 گ، 15 سطر، اندازه: 12×22 سم [ف: 276]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 813
نسخه اصل: همان نسخه بالا [ف: 3-15]
tazkerat-on nāsehīn
رساله ای عرفانی در حقیقت عشق و حالات عاشقان و فرق بین عشق شهوتی و عشق عرفانی و این که عشق عارفان به امرد از قبیل عشق شهوتی نیست بلکه نوعی از تجرد عرفانی است. این رساله در اثر نکوهش بعضی مخالفان تصوف و پاسخ به خورده گیری های آنان نگاشته شده است.
[دنا 1097/2]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1952
آغاز: حمداً لا كرامه و شكراً لا نعامه الذي منه المحبة و المودة ... و بعد چنین گوید احوج محتاجين الى الله؛ انجام: همین قدر در وصفش پس که خداوند در موارد چند در کتاب خود محبت را نسبت بخود می دهد.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: غره جمادى الأول 1389ق، جلد: تيماج سبز 39 گ، 14 سطر، اندازه: 11×16/5سم [ف: 5-382]
tazkere-ye nāzem = tazkere-ye šā‘erān
ناظم تبریزی، محمد صادق، -1083 قمری
(1673-)nāzem-e tabrīzī, mohammad sādeq
اهدا به: شاه عباس صفوی
تاریخ تألیف: 1036ق؛ محل تأليف: مکه
تذکره ای عمومی است، در دو «باب» و هر باب در دو «فصل»: باب 1. فصل 1) گزیده غزل ها و زندگی نامه غزل سرایان قدما و متوسطين، 2) غزل و زندگی نامه متأخران؛ باب 2. فصل 1) رباعیات و زندگی نامه رباعی سرایان قدما و متوسطين، 2) رباعیات و زندگی نامه متاخران. ناظم تبریزی در دیباجه می گوید: «طبع همایون شاه دین پناه را میلی به استماع اشعار به هم رسید. صاحب فطر نانی که در سریر اعلی حاضر بودند مأمور به انتخاب اشعار گرانمایه استادان بلند پایه نمودند از آن جمله این قليل البضاعه ... محمد صادق الشهير يناظم التبريزي ... همت برین گماشت که دواوین متقدمین و متاخرین را ورق به ورق و بیت به بیت گردید و منتخبی از آن جمله که لایق ... بود فراهم آورد ... چون بعد از مدت بسیار و مشقت بی شمار شاهد مقصود به کنار درآمد در عتبه خیر البلاد مکه معظمه ... برین نهج اقدام نمود که مجموع آن را به دو باب و هر بابی را به دو فصل مبوب و مفصل گردانید و اسامی شعرا را نیز به ترتیب حروف تهجی مرتب داشت ...»
آغاز: سرتاسر کاینات حمد است و ثنا-الله الله چشم بیننده کجاست
[دنا 1097/2؛ فهرستواره منزوی 1890/3]
بی کا، تا: حدود قرن 11؛ ترتیب که مؤلف از آن یاد کرده در نسخه حاضر به چشم نمی خورد و به کلی مشوش و نامنظم است و ظاهراً در صحافی اوراق جابه جا و نادرست قرار داده شده است. در این نسخه پس از دیباچه (که خود پیرو پیش است) بلافاصله شرح حال قطران تبریزی و منتخب غزلیات او و آخرین صفحه شرح حال و غزلیات برگزیده سید معین اشرف سمرقندی است، مجدول؛ كاغذ: متن سمرقندی شکری و حاشیه فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 102 ص (3-104)، سطور چلیپا، اندازه: 19×29/5سم [ف: 3-563]
آغاز: باب اول در ترقیم غزلیات، و این باب مشتمل است بر دو فصل
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1070 ق؛ مجدول، در چهار ستون، کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن قرمز، 134 گ (2پ-136ر)، اندازه: 14×25 سم [ف: 9-400]
تذکره نایین - تاریخ نائین
تذکره نثاری - مذكر الاحباب
تذكرة النسا - تذكره نسوان
tazkere-ye nesvān = tazkerat-on nesā
صدیق، محمد، 1286 ق 14 قمری
seddīq, mohammad(1870-20c)
تاریخ تأليف: 1327ق
شرح حال 140 زن شاعره عربی و فارسی است از قدیم به جدید به ترتیب الفبائی.
[دنا 1097/2؛ تاریخ تذکره های فارسی 394؛ فهرستواره منزوی 1890/3]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3039
آغاز: بسمله، آمنه بنت وهب والده ماجده حضرت سرور کائنات و خلاصه موجودات (برگ 8)؛ انجام: حاضر است در ستایش و مداحی شان می سروده
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی
مخمل آبی 177 گ، 18 سطر، اندازه: 17×20 [ف: 6-848]
tazkerat-on nasā’eh
هشترودی، اختیار بن محمد باقر
haštrūdī, e×tīyār ebn-e mohammad bāqer
کتابی است در مواعظ و اخلاقیات مشتمل بر چهارده «باب» که هر کدام درباره یکی از اخلاقیات است.
[دنا 1097/2]
مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1149
آغاز: ابتداء سخن که ثنای حمد است زیاده از احصا و عدده؛ انجام: نبی را پلی گفتم علی را ولی - ندارم پاک از کس بگویم جلی
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: 1282ق؛ ناسخ یک بار از اول کتاب نوشته و پس از 17 برگ دوباره از اول نوشته؛ مهر: «بنده کمترین محب خاندان اسد الله خان بابا» (مربع)؛ جلد: تيماج قهوه ای 124گ، 18 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [مزید: 3-130]
tazkere-ye nasrābādī = tazkere-ye šo‘arā
نصر آبادی، محمد طاهر، 1027-1083 قمری
(1618-1673)nasr-ābādī, mohammad tāher
اهداء به: شاه سلیمان صفوی (1077-1105ق)
در 1083-1090 ق بدان می پرداخته و تا 1115ق که به هشتاد سالگی رسیده بود، در آن دست می برد. زندگی نامه سرایندگان روزگار صفوی (نزدیک به هزار شاعر فارسی زبان)، در یک «مقدمه» و پنج «صف» و یک «خاتمه»: مقدمه زندگی نامه شاهان و شاهزادگان؛ صف 1. امیران و خانان و دیگر همراهان پادشاهان، در سه «فرقه»: 1) مقربان و امیران ایران، 2) امیران و خانان هند، 3) وزیران و مستوفیان و کتاب دفترخانه همایون؛ صف 2. سادات و نجبا و دیگر اعزه؛ صف 3. علما و فضلا، در سه «فرقه»: 1) علما و فاضلان، 2) خوشنویسان، 3) فقرا و درویشان؛ صف 4. سرایندگان در سه «فرقه»: 1) سرایندگان عراق و خراسان، 2) سرایندگان فرارود، 3) سرایندگان هندوستان؛ صف 5. «اقوام کمینه و این فقیر بی وجود»؛ خاتمه: در تواریخ و لغز و معما و لغزها. (احمد منزوی)
آغاز: سر سبزی نهال خامه از طراوت بحر از خار تذكار حمد صانعت که خمسة حواس ...
انجام: هرگاه کمند وحدتش جا باشد ** دیویست که افتاده بخط مندل
چاپ: تصحیح محسن ناجی نصر آبادی، تهران، 1378 ش 2 جلد، انتشارات اساطير
[مشار فارسی 1256/1؛ دنا 1097/2 (9 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 1891/3]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی و فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 24 سطر (9/5×19/5) اندازه: 17×25 سم [ف: 11-2330]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه 1086 ق؛ با خط خود او در پایان محرم 1089؛ مجدول؛ قطع: ربعي [نشريه: 660-5]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: سبز علی بابا احمدی، تا: غره ذیحجه 1086ق؛ این نسخه را مؤلف محمد طاهر نصر آبادی دیده و پس از رقم کاتب به خط خود این یادداشت را نوشته: «بعد از آن که داعی گوشه نامرادی محمد طاهر نصر آبادی بتألیف این نسخه پرداخت و آن را وسیله یادآوری عزیزان ساخت شمع بزم قدردانی طراوت بخش گلشن مهربانی دوست مهربان و همدم قدردان مرشد خان بنابر شوقی که بسخن و سخن سنج دارد بر همه کس سبقت گرفته از باطن اهل سخن همت طلبید و نسخه مذکور را نویسانید و متنا و حاشیه بمقابله نظری کمینه رسید امیدوار است که بمطالعه هر یک از عزیزان که می رسد مشار اليه و مؤلف را بیاد آوری ممنون سازند شهر محرم الحرام سنه 1098»؛ با یادداشت هایی از ملک الشعراء بهار؛ با یک سرلوح منقش، مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج یشمی، 734 ص، 19 سطر، اندازه: 12/5×23 سم [ف: 10-463]
آغاز: غواص در این بحر بقطره جونی گرانید
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1091 ق؛ افتادگی: آغاز؛ تملک: «محمد حسین»؛ مجدول، خط گلچین معانی در این که خط و امضاء مؤلف در پایان آمده؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: مقوایی با تیماج قرمز، 421 گ، مختلف السطر، اندازه: 16×25/5سم [ف: 4-1360]
آغاز: آفتاب از سر کلاه افکند و در تاریخ گفت آصف دوران شد از بزم سلیمان زمان. در پاکی ذات و حسن صفات و نظم و نسق سرآمد ابنای دهر بود؛ انجام: ملا افلاکی تبریزی خوش طبع و شوخ دیده بود. این قطعه را پسری عباس نام
از سرگذشت میرزا مهدی ولد میر سید حسین تا ملا افلاکی تبریزی (برابر ج 1، ص 25-447 چاپی)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ اهدایی: رهبر، دی 1380؛ کاغذ: کشمیری نخودی آهار مهره، جلد: گالینگور مشکی، 165 گ، 17 سطر، اندازه: 10×19/5سم [اهدایی رهبر: 8-182]
آغاز: مرحوم میرزا محتشم. کابرزاده قانین: خلوت ناز تو بر خیل
ملک در بسته است ** گردش چشم تو راه دور ساغر بسته است؛ انجام: ملا فرج الله شوشتری ... مرو که بهر نگاهی هنوز جان دادم ** به قدر ناله گرمی در نفس کمان دارم
بعضی از شرح حال ها در این نسخه گزیده و به اشعار اکتفا شده است. در نسخه با نام «انتخاب تاریخ شعرای ایران دیار» آمده است. موجودی نسخه برابر با صفحات 274 تا 475 جلد اول چاپ نصر آبادی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: رهبر، خرداد 1373؛ کاغذ: کشمیری فستقی و گل بهی و حنایی، جلد: مقوا رویه کاغذی، عطف میشن سرخ، 95 گ (92ر-186پ)، 15 سطر، اندازه: 12×20 سم [اهدایی رهبر: 8-183]
تا قسمتی از شرح حال بدیع الزمان پسر مؤلف از صنف پنجم کتاب را دارد و بقیه افتاده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، فهرستی از اضافات مؤلف به خط خود در حواشی و بر یک برگ الحاقی اول نسخه؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 400 ص، 19 سطر، اندازه: 15×24/5 سم [ف: 3-541]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: وسط (نسخه در رباعی تاریخ ورود شاهزاده اکبر به اصفهان افتاده است)؛ خریداری از کتابخانه مخبر السلطنه؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن قرمز، 172 گ، 30 سطر، اندازه: 12/6×21/1 سم [ف: 2-124]
آغاز: میرزا فصیحی هراتی: به داغی بستم این طراوت لاله زاری را ** به یک ساغر به سر بردم چو گل وصل بهاری را؛ انجام: انجام نسخه: مخفی رشتی از مقربان امام قلی خان حاکم فارس بود که پایه طلایی ... در میان مجلس می گذاشتند.
بخشی از این تذکره است و در این بخش اضافاتی است که در نسخه چاپی وجود ندارد؛ کا: محمد کاظم، تا: 20 ربیع الثانی 1114ق؛ خط چلیپایی، مجدول؛ جلد: گالینگور مشکی، 65 ص (104-168)، [ف: 37-316]
بی کا، تا: 1150 ق (معرفی شده در جلد 8 فهرست) [میراث اسلامی: 5-627]
آغاز: برابر؛ انجام: و طرفینش به اعتبار این که نود شصت است نود است و ثلث بود خود ظاهر است.
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد طالب این حاجی محمد حسن، اکبر آباد، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ با سرلوح مذهب؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سبز، 439 گ، 17 سطر (6×15)، اندازه: 11×21/5 سم [ف: 3-363]
تذکره نصيريه - التذكرة النصيرية
at-taḏkirat-un naṣīrīya = tazkere-ye nasīrīye
نصیر الدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمری
(1201-1274)nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
به درخواست: عزالدین عبدالوهاب زنجانی
تاریخ تأليف: اوایل ذیقعده 659ق؛ محل تألیف: مراغه
این کتاب از کتب مهمه این فن و مرجع برای مطالعه عقاید خواجه در باره علم هیئت است. سارتن در تاریخ علوم راجع به تذکره می گوید: قسمتی از این کتاب توسط کارادو و کس ترجمه شده است. در این بخش که ترجمه شده از مجسطی انتقادات جالبی دیده می شود، به خصوص درباره اختلافات حرکت ماه و حرکت سایر سیارات (به ویژه زهره و عطارد)، و پیشنهاد دستگاه جدیدی به جای دستگاه بطلمیوس مرکب از دوایر مماس و غیره می باشد. در انتقاد بر مجسطی خواجه طوسی ابتکار قابل ملاحظه ای نشان داده است ولی دستگاه او مانند دستگاه بطلمیوس مشکل است و از آن بهتر نیست. قسمت مثبت تذکره به زودی فراموش شد، ولی قسمت منفی آن با انتقادات تازه و با قدرت او از هیئت بطلمیوس قدم جدیدی بود به طرف اصلاحی که به دست کوپر نیک صورت گرفت» (مدرس رضوی). دارای چهار «باب» مختصر، و هر باب دارای چند «فصل»: باب 1. فيما يجب تقديمه، دارای دو فصل؛ 2. هیئت الاجرام العلويه، دارای چهارده فصل؛ 3. هیئت الارض، دارای دوازده فصل؛ 4. معرفة مقادير الابعاد و الاجرام، دارای هفت فصل. آن را پس از تحریر مجسطی تألیف کرده و برخی آن را شرح مجسطی می دانند.
آغاز: الحمدلله مفيض الخير وملهم الصواب و صلواته على محمد المبعوث بفصل الخطاب وعلى آله خير آل و أصحابه خير أصحاب، نريد أن نورد جملا من علم الهيئة تذكرة لبعض الأحباب و نسئل الله ان يوفق لا تمامه انه الموفق و اليه العآب فانورد ما قصدناه
انجام: و بعد الثوابت عن مركز الأرض وكان خمسة و عشرين ألف و أربعمائة واثنى عشر ألف وثمان مائة و تسعة و تسعون فرسخا و لتختم الكتاب هاهنا حامدين الله تعالى و مصلين على نبيه المصطفى و الحمدلله
چاپ: تاکنون چند بار در ایران، کویت و مصر به چاپ رسیده است. از جمله چاپ تحقیقی دکتر عباس سلیمان که در سال 1993م، دار سعاد الصباح در مصر و کویت آن را منتشر کرده است.
[الذريعة 50/4؛ تاريخ علم الفلك في العراق ص 47 و 197؛ فهرست اسعد طلس ص 212 و 213؛ كشف الظنون 391/1؛ التذكرة في علم الهيئة، النصيرالدين طوسی، دراسة و تحقيق دكتر عباس سليمان، مقدمه تحقيق؛ التراث العربي، 15/2؛ معجم المؤلفين 207/11؛ كشف الحجب 108؛ دنا 1097/2 (13
نسخه)]
شرح و حواشی:
1- تبيان مقاصد التذكرة؛ منجم حمادي، محمد بن علی (-7)
2- شرح التذكرة النصيرية؛ خبوشاني، شمس الدین محمد (-8)
3- توضيح التذكرة = شرح التذكرة؛ نظام الأعرج، حسن بن محمد (-728)
4- شرح التذكرة النصيرية؛ شایرانی، مولی فتح الله (-9)
5- شرح التذكرة النصيرية؛ جرجاني، على بن محمد (740-816)
6- شرح التذكرة النصيرية؛ بيرجندي، عبدالعلی بن محمد (-934)
7- شرح التذكرة النصيرية؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدر الدین محمد (-948)
8- التكملة في شرح التذكرة = شرح التذكرة النصيرية؛ خفرى، محمد بن احمد (-957)
9- حاشية شرح التذكرة؛ تنكابني، محمد كاظم بن عبد العلی (-11)
10- حاشية التكملة في شرح التذكرة النصيرية؛ شيخ بهائي، محمد بن حسین (953-1030)
11- شرح التذكرة النصيرية
12- بيان التذكرة وتبيان التبصرة = شرح التذكرة النصيرية
کا: احمد بن محمود بن ابوبکر بناکنی، تا: 670 ق، جا: تبریز [میراث شهاب: س 5 ش 1-203]
خط: نسخ، بی کا، تا: 10 ربیع الثانی 671 ق؛ از روی نسخه پر غلطی نوشته شده، با نسخه ای که بر خواجه طوسی خوانده شده بود مقابله گردیده و اعراب گذاری شده و حاشیه هایی که به خط خواجه بوده و عباراتی که خود او افزوده به این نسخه منتقل شده؛ تملك: جمال الدین بن عبدالله حسینی گرگانی؛ 19 گ (195پ-213پ)، [ف: 3-384]
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان، رم، ایتالیا، نسخه شماره «319» رساله اول مجموعه؛ خط: نسخ، کا: محمود بن محمد بن قاضی تقى الدين، تا: جمعه 5 محرم 683 ق، جا: بغداد، مدرسه نظام الملک؛ مصحح، با اشکال هندسی؛ 127 ص، 17 سطر [عکسی ف: 3-642 و 4-312]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 780/1
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-461]
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6360-32/60
عکسی، نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [ف: 2-814]
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن قهوه ای، 69 گ، 17 سطر، اندازه: 16×22/9 سم [ف: 1-92]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 7؛ اشکال نجومی ترسیم نشده، مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، 66 گ (65-130)، 24 سطر، اندازه: 6×13/5سم [ف: 31-375]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن عمر بن محمد فضلی، تا 700 ق؛ صحافی پریشان، صفحات جابه جا، حاوی اشکال مفصل هندسی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی، تیماج زرد، 49 گ، 21 سطر 9×11، اندازه: 12/5×16/5سم [ف: 10-585]
آغاز: و تسع فراسخ و اما من سطح الأرض إلى ما؛ انجام: برابر تمام برگ های این نسخه ساقط شده فقط انجامه آن باقی مانده است؛ خط: تعلیق، کا: حسن بن علی طبری، تا: یک شنبه 4 رمضان 724 ق، جا: سلطانیه، مدرسه غیاثیه؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: شرقی (سمرقندی) نخودی آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای، 1گ (1ر)، 10 سطر، اندازه: 13×16 سم [ف: ]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد ابراهيم بن محمد، تا: 20 رمضان 836؛ تملك: على اكبر بن محمد حسنی حسینی با مهر «هو العلى الاکبر» (بیضی)؛ با دو بیت شعر از خواجه به تاریخ ذیحجه 1149؛ تملك: ابراهيم بن عبد الوهاب بن عبد الله حسنی حسینی؛ کاغذ: شرقی نخودی، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 78 گ، 15 سطر، اندازه: 15×25 سم [ف: 26-53]
خط: نسخ، بی کا، تا: نیمه های شوال 887 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا عطف تیماج تریاکی، 57 (12پ-68پ)، 17 سطر، اندازه: 9×13 سم [ف: 17-168]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: قطب الدین احمد خلخالی، تا: 927 ق، جا: کاشان؛ از سوی کاتب بر حکیم، شمس الدین محمد بن احمد خفری (در گذشته 957 یا 935) قرائت شده، دست خط حفری در برگ 4 بدین صورت آمده است: «الحمدلله على افضاله و الصلوة على محمد و آله و بعد فقد قرأ على هذا الكتاب الفاضل العالم الكامل، هو السرى ابن السرى، جامع الفضائل و الكمالات، منبع الماثر و السعادات، الطبع السليم و الذهن السقيم، الشيخ قطب الملة و الدنيا و الدین زاده الله رفعة و كمالاً تراب اقدام الفقراء محمد الخفری»، این قطب الدین که در یادداشت خفری آمده است طبق یادداشت کاتب (این یادداشت را چند سال پس از کتابت نسخه و پس از درگذشت خفری نوشته است و خط آن نیز با خط نسخه
تفاوت دارد)، همان احمد خلخالی است، با این عبارات: «کتبت هذا الكتاب و وشحت حاشيته بالحواشي التي رقمتها على حاشيته و قرأت من أوله إلى آخره على الحضرة الاقدسية الشمسية الخفرية كما كتب روح الله روحه الأصفى في أول هذا الكتاب المستطاب و انا الفقير إلى وبه المتعالي احمد الخلخالی رقاه الله تعالى الى اعلى المعالى و وفاه عن العزائم القاطعة عن الغوالي، اعنى الوصول إلى الله و قطع التعلق عن ماسواه انه على ذلك قدير و باجابة دعاء الراخين (الراجين) العاصين خبير»، محشی با نشان «12»، مصحح؛ تملک: محمد جعفر بن محمد ابراهیم کاشانی مشهور به علامه فیضی از نوادگان فیض کاشانی، عبدالله بن ابراهیم نجفی همراه مهر «عبدالله بن ابراهیم 1112» (6 گوش)؛ کاغذ: شرقی، 46 گ (4-49)، 16-20 سطر، اندازه: 14×8 سم [ف: 34-281]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 20 جمادی الاول 970 ق؛ مصحح؛ تملک: محمد صادق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 88 گ، 12 سطر، اندازه: 13×18سم [ف: 7-341]
بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح و آثار تصحیح به خط مرحوم حر عاملی صاحب «وسائل» دیده می شود؛ تملک: حر عاملی با مهر بیضوی؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 66 گ (1پ-66پ)، اندازه: 11/5×19 سم [ف: 20-125]
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، مقابله شده، با شکل ها و دوائر؛ تملک: فاضل تونی؛ مهر: محمد صادق حرقوسی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سرخ، 46 گ، 21 سطر (7×17)، اندازه: 13×24/5 سم [ف: 486]
خط: نسخ، کا: اسحاق شولستانی، تا: 25 جمادی الاول 1098ق؛ جلد: تيماج مشکی، 20 گ (55پ-74ر)، 15 سطر، اندازه: 11×18/5سم [ف: 2-131]
آغاز: برابر؛ انجام: و يختفي اذا حترقت في السنبلة مستقيمة مدة
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ سفید آهار مهره، جلد: پارچه ای، 55 گ، 11 سطر (9×13/5)، اندازه: 15/3×21/1سم [ف: 8-79]
بی کا، بی تا، نسخه در اواخر ذیحجه 793؛ تملك: احمد بن عبدالله مواقیتی [ف: 1-739]
انجام: بماس مقعر الفلك الثامن ومقعره المحدب ممثل الشمس و محدبه ممثل الزهرة المقعر ممثل الشمس و مقعره محدب
خط: نسخ، کا: محمد بن علی بن هارون بن محيا (كيا) الصائم مازندرانی جزائری، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ با اشکال هندسی؛ جلد: تیماج قرمز، 26 گ (1پ-26ر)، اندازه: 13×18/5 سم [ف: 1-72]
آغاز: مکوکب و سموه فلک الافلاک؛ انجام: برابر
در فهرست ناشناس؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغد: فرنگی، جلد: مقوایی روکش تیماج زرد، 15ص (110-124)، 41 سطر (10×18)، اندازه: 14×21/5سم [ف: 5-1783]
آغاز: بسمله، ربنا لا تزغ قلوبنا بعد إذ هديتنا؛ انجام: و ایانا بفضله و كرمه و الحمد الله أولى التوفيق
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [رایانه]
tazkere-ye nezām-šāhīye
حسن بن عبد الرحمن، ق 10 قمری
hasan ebn-e ‘abd-or-rahmān(-16c)
اهدا به: ابوالفتح نظام شاه
تاریخ تألیف: 953ق
ترجمه تذکره ای است در طب از زبان عربی که «در حسن ترتیب و جمع ادویه و ترکیب عدیل ندارد و مشتمل است بر مجربات حکما و مختارات مصنف و معالجات علما». حسن بن عبد الرحمن می گوید در «بلدی از هندوستان» روزی با دوستی صحبت از طب و کتب آن در میان بود و از من خواسته شد که این کتاب عربی را ترجمه کنم و تاکید کرده شد که رای نظام شاه نیز بر ترجمه آن است. من هم به ترجمه آن دست زدم و این کتاب را که مبتنی بر یک مقدمه و چهارده رکن و یک خاتمه است با مضافاتی فراهم آوردم در آن از شرح مولانا نفیس الدین در طب هم استفاده شده است. (انوار)
آغاز: محامد حمد و سپاس مبدعی را سزد جلت قدرته [دنا 1098/2؛ فهرستواره منزوی 3359/5]
آغاز: برابر؛ انجام: دیستور بدوس این را در مقاله ثالثه بد وانی.
در فهرست بدون نام مؤلف؛ خط: نسخ تعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سمرقندی شکری آهار مهره، جلد: کاغذ سیاه، 233 ص، 23 سطر، اندازه: 15/5×24/5 سم [ف: 6-132]
آغاز: از بشارت وجود کثیر الهدایتش که غلغله لولاک لما خلقت الافلاک در گنبد گردون افکند طاق کسری که مقر سلطنت اکاسره زمان بود شکست؛ انجام: بالتفصیل شیخ الرئیس گفته اگر سبب این صداع رنجی غلیظ باشد که در سر محتقن شده باشد از خارج
خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی؛
کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مشکی با ترنج و نیم ترنج، 154 گ، 29 سطر (10/5×19/5)، اندازه: 17/5×28/5 سم [ف: 1-11]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1790- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا. در فهرست با عنوان «ترجمه تذکره اولو الألباب والجامع للعجب العجاب» معرفی شده است، اما این کتاب از انطاکی، داود بن عمر (950-1006ق) می باشد که تاریخ حيات او با تاریخ ترجمه تطبیق نمی کند [فیلمها ف: 1-49]
tazkerat-on nafs (m×.)
شمیرانی، هاشم ق 13 قمری
šemīrānī, hāšem (- 19c)
نویسنده می گوید درین از منه اوقات باعتبار اشتغال مردمان در امور معاش و تحصیل امور دنیایی و اختلاف در اصول عقاید بر آن شدم که مختصری در اصول دینی بر وجه اختصار ایراد کنم تا اکثر عوام از آن استفادت برند و به راه حق شوند. مطالب رساله در توحید عدل نبوت، امامت، معاد می باشد.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2550/3
آغاز: رب وفقی، بسمله و به نستعين و الحمد لله رب العالمين و الصلوة و السلام على محمد و آله اجمعين: اما بعد چنین گوید بنده جانی؛ انجام: اعمال می سنجند خداوند عالم خاتمه امور را بخیر بگرداند. انشاءالله.
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد صادق بن ملا عبدالمحمد، تا: 1248ق، جا: فریدن اصفهان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ماشی، 3 ص (25-27)، 17 سطر (10×17/5)، اندازه: 20/5×34 سم [ف: 6-57]
tazkere-ye nafīsī = tārī×-e šo‘arā-ye fārsī
نفیسی، سعید، 1274-1345 شمسی
(1895-1966)nafīsī, sa‘īd
[دنا 1098/2]
جلد 6 تا قرن 13؛ کاتب = مؤلف، تا: ایت ئیل 1301؛ 137 گ، قطع: رحلی [ف: 17-268]
خط: نستعليق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ نستعلیق اصل؛ کاغذ: فرنگی، 300 گ، 31 سطر (17×25)، اندازه:20×35 سم [ف: 17-207]
جلد 5 تا قرن 7؛ کاتب = مؤلف، بی تا؛ 450 گ، قطع: رحلی [ف: 17-268]
تذکره نوا - جنگ
tazkere-ye navā’ī
[دنا 1098/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5188/2-ف
چاپ سنگی تاشکند؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالمنان حاجی بن عبد الوهاب، تا: 1326 ق [فيلمها ف: 3-141]
tazkerat-on navāder
طغرای مشهدی، -1100 قمری
(1689-)toqrā-ye mašhadī
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3679/1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: ترمه نازک، جلد: میشن سیاه، 15 سطر [ف: 4-661]
taḏkirat-ul wāṣilīn fī š.-i nahj-il mustaršidīn
اعرجی، نظام الدین محمد، ق 8 قمری
a‘rajī, nezām-od-dīn mohammad(14c)
وابسته به: نهج المسترشدين في أصول الدين؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
اهداء به: ابو علي بن فخر الدين عبد الله ابو طالب جزائري
تاریخ تأليف: جمادی الثانی 703 ق
کتاب شرحی استدلالی مختصری است با عنوان «قال - اقول» بر «نهج المسترشدين» علامه حلى. تفصیل مطالب را به مؤلفه دیگرش به نام «ایضاح اللبس» احاله نموده است. آن را در بیست سالگی نگاشته و مؤلف در آغاز نسخه ای که به خط خود نگاشته، می نویسد که کتاب را برای نصير الملة و الحق و الدنيا و الدين ابو علی بن فخر الدين عبدالله ابو طالب جزائری نوشته است.
آغاز: احمدك اللهم يا من أبهرت صنایع مخلوقاته عقول أولى الالباب و أعجزت بدايع مصنوعاته أرباب النهي و الصواب
انجام: فهو كثير العلم من كان من أهل العلم فهو بمنقول منى اليه و من كان أهل الجهل فهو حرام عليه.
[الذريعة 51/4 و 52؛ دنا 1098/2؛ معجم التراث الكلامي 219/2-220]
آغاز: برابر؛ انجام: و المنزلة هنا للعموم و الا لما صح الاستثناء منها
و من جملة ...
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ تملکی تملکی به تاریخ ربیع الاول 1321؛ قبل از کتاب در برگی معرفی شارح شده که هر دو به خط ثقة الاسلام تبریزی است؛ جلد: تیماج مشکی، 177 گ، 15 سطر، اندازه: 8/5×15/5سم [ف: 14-318]
آغاز و انجام: برابر؛ فرغت من تسویده و قد بلغت تسعة عشر من السنن ودخلت في سنة العشرين و هو شهر جمادى الآخر سنة ثلث و سبعمايه فرغ من تعليقه الفقير إلى رحمة الله تعالى عبد الحميد بن محمد بن الأعرج الحسيني مصنف الكتاب.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه ربیع الاول 850 ق؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوا رویه کاغذ ابر و باد، 64 گ (25پ-18پ)، 24 سطر (5×13/5)، اندازه: 9×17/8 سم [ف: 29/2-634]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مصحح؛ 85 گ (143پ- 227ر)، 17 سطر، اندازه: 13×19/5سم [ف مخ: 1-329]
آغاز: برابر؛ انجام: و لا هم يحزنون بمحمد و آله اجمعين الطيبين الطاهرين.
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن ابراهیم شیخ کشتایی، تا: ذیحجه 909 ق، برای مولانا محمد بن فضل الله آملی؛ کاغذ: آهاری شکری، جلد: تیماج مشکی، اندازه: 11×17 سم [ف: 11-302]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق شکسته، کا: شرف الدین علی بن احمد بهبهانی، تا: جمادی الاول 1058 ق، جان دار السلطنه اصفهان؛ محشی از شرح تجريد، وجه توصیف سید مرتضی به ثمانين با مهر «الملك الله» (بيضي)؛ مهر: «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده حسين» (مربع)؛ جلد: تیماج با ترنج و سرترنج، 76 گ، 20 سطر، اندازه: 15/5×20/5سم [ف: 1-19]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 107
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1-128]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حسین بن علی حسین خراسانی قاینی، تا: جمادی الاول 1299ق، جا: نجف اشرف؛ جلد: تیماج زرشکی، 103 گ، (1پ-103پ)، 20 سطر، اندازه: 12×22 سم [ف: 33/1-105]
تذكرة الواعظين - مباحثة النفس
tazkerat-ol vā‘ezīn
دیزجی زنجانی، اسمعیل بن ابراهیم، 1309-1378 قمری
(1892-1959)dīzajī zanjānī, esmā‘īl ebn-e ebrāhīm
تاریخ تأليف: ربيع الاول 1358 ق
حدود 60 «مجلس» است درباره مواعظ و تاریخ و غیر آن ها. 10 مجلس از 60 مجلس فوق را مؤلف پس از پایان به آن اضافه نموده است. ظاهراً جلد دوم آن است.
[اختران فروزان ری و طهران 340]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11355
آغاز: مجلس اول ... الحمد لله رب العالمين ... في بيوت اذن الله ان ترفع و يذكر فيها اسمه ... مطابق اخبار و تفاسیر؛ انجام: للفراش حتى اخرج على جنازتها الا لعنة الله على القوم الظالمين بحمد الله موفق شدم و ده مجلس بر پنجاه مجلس افزوده ...
خط: نستعلیق، شکسته تحریری، کاتب = مؤلف، تا 2 ربیع الاول 1358ق، جا گروس؛ مصحح، محشی از مؤلف؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تيماج قهوه ای، 208 گ، 24 سطر (13×20)، اندازه: 17/5×23 سم [ف: 28-594]
tazkerat-ol vā‘ezīn
دیزجی زنجانی، اسمعیل بن ابراهیم، 1309-1378 قمری
(1892-1959)dīzajī zanjānī, esmā‘īl ebn-e ebrāhīm
تاریخ تألیف: 1341 ق
مجالس مرتبی است در وعظ و ارشاد که به آیه ای از قرآن کریم شروع شده و به مصیبت امام حسین (علیه السلام) ختم می گردد با تفسیر آیات و اشاره به داستان های تاریخی آموزنده. این کتاب در دو جلد تالیف شده برای محرم و صفر و هر کدام دارای پانزده مجلس روزانه و سی مجلس شبانه که مجموعاً نود مجلس می شود و همگی صورت منبرهایی است که مؤلف در ماه محرم و صفر سال 1341 رفته و روز بیست و پنجم ربیع الاول همان سال به تالیف کتاب شروع نموده است.
[اختران فروزان ری و طهران 340]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10753
آغاز: الحمد لله الذي دل على وجوب وجوده افتقار الممكنات ... اما بعد این حقیر بندگان .... در ایام منبر رفتن خود
جلد اول کتاب می باشد و پانزده مجلس روزانه محرم در آن آمده؛ كاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: مقوایی عطف گالینگور، 77 گ، مختلف السطر، اندازه: 20×28 سم [ف: 27-183]
tazkerat-ol vā‘ezīn
درودی، محمد بن محمد علی، ق 14 قمری
dorūdī, mohammad ebn-e mohammad ‘alī (- 20c)
شصت و دو مجلس با پنج مجلس الحاقی و مقدمه ای است در مواعظ و آداب اسلامی و شناخت اصول اعتقادی، تنظیم شده برای واعظان و اهل منبر و هر مجلس دارای خطبه ای جداگانه می باشد و در پایان آن ها اشاره به مصائب حضرت سید الشهداء (علیه السلام) شده است.
آغاز: الحمد لله رب العالمين و العاقبة للمتقين ... و بعد چنين گوید بنده خاطی و مستمد فیوض ازلی
[فهرستواره منزوی 378/6]
مشهد؛ امام هادی؛ شماره نسخه: 48
آغاز: برابر
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: اوایل قرن 14؛ چند یادداشت به تاریخ های 1313-1338 دیده می شود؛ جلد: تیماج قهوه ای، 411 گ، مختلف السطر، اندازه: 21×32 سم [ف: 40]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2409
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 7-12]
tazkerat-ol vā‘ezīn
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23579
غاز: بسمله و به نستعين، الحمد لله رب العالمين ... و بعد بدان كه؛ انجام: انجل الناس من بخل بالسلام.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [رایانه]
tazkerat-ol vāqe‘āt
جوهر آفتابه چی، ق 10 قمری
jowhar-e āftābe-čī(-16c)
تاريخ تأليف: 995ق
تحریری از «تاریخ همایون شاهی» است که خاطرات همایون پادشاه (937-963 ق) از رویدادهای روزگارش است که پس از مرگش فراهم ساخته شد. جوهر به فرمان همایون تألیف این اثر را آغاز کرد، اما در 995 ق پس از مرگ همایون آن را به پایان برد. کتاب در 33 فصل با عبارت هایی ساده نوشته شده و دارای اطلاعاتی ارزشمند از تاریخ آن دوره شبه قاره است. این کتاب را میجر چارلز به انگلیسی برگردانید و سید معین الحق نیز آن را به اردو در آورد و به همت انجمن تاریخ پاکستان چاپ شده است. احمد الدین احمد نیز این کتاب را به اردو ترجمه کرده و در سال 1370 در کراچی به چاپ رسیده است. (ابوالفضل حافظیان)
چاپ: متن فارسی این اثر در لاهور پاکستان چاپ شده است.
[ترجمه های متون فارسی به زبان های پاکستانی 177؛ دانشنامه ادب فارسی 901/4، فهرستواره منزوی 1215/2 و 1229؛ مشترک پاکستان 396/10-397]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1886
آغاز: بسمله. حمدله. و الصلوة و السلام على نبيه محمد و آله و أصحابه اجمعين. بيت: بعد حمد خدا و نعت رسول ** بشنو این قصه را بسمع قبول. عنوان نامه نامی و صحیفه گرامی بنام شاهنشاه عالم پناه ... اما بعد چنین گوید بنده ضعیف درگاه خلایق پناه جوهر که چون سعادت ازلی و عنایت حضرت لم يزلی شامل حال بنده بود؛ انجام: از بنده خاکسار جوهر و از ملک و ملایک امین باد. معروض ضمایر منیر آینه مثال ارباب فضل و کمال آن که بر سهو قلم رانده و جریمه اش را عفو فرمایند چنان چه سبب افتخار خواهد بود...
کتابخانه موزه بریتانیا در لندن، شماره 16711 .Add؛ خط: نستعلیق، کا: نظر بن طالب حسینی، تا: 26 جمادی الثانی 1019ق؛ مجدول، با سرلوح؛ 291 ص، 15 سطر [عکسی ف: 5-316]
تذكره واله داغستاني - رياض الشعراء
at-taḏkira wa-t tabṣira fi-l ḥadīṯ = al-alfīya fī usūl-il ḥadīṯ
عراقی، عبدالرحیم بن حسین، 725-806 قمری
(1326-1404)erāqī, ‘abd-or-rahīm ebn-e hoseyn‘
تاريخ تأليف: شنبه 3 جمادی الثانی 768 ق؛ محل تالیف: مدینه منوره
خلاصه و گزیده کتاب «علوم الحديث» عثمان بن عبد الرحمان معروف به ابن الصلاح (-643 ق) است. عراقی آن را در جمادی الثانی 768 در مدینه منوره در حدود 1000 بیت به نظم در آورده سپس تلخیص را در 25 رمضان 771 به نام «فتح المغيث» شرح نموده است. نویسنده در مقدمه می گوید اگر فعل و ضمیر مانند «قال» متعلق به یک شخص و با لفظ شیخ به طور مطلق به کار رفته باشد، منظور این صلاح و اگر مثنی باشد مسلم و بخاری مورد نظر می باشد. در این کتاب به اقسام حدیث و توضیح آن پرداخته شده و هر یک شامل چندین مبحث است.
آغاز: يقول راجي ربه المقتدر ** عبد الرحيم بن الحسين الاثرى / من بعد حمد الله في الآلاء ** على امتنان جل عن احصاء / فهذه المقاصد المهمة ** توضيح من علم الحديث رسمه / نظمتها تبصرة للمبتدى ** تذكرة للمنتهى و المسند
انجام: قربنا المحمود و المشكور ** اليه منا ترجع الأمور / افضل الصلاة و السلام ** على النبي سيد الانام
چاپ: بارها به صورت مستقل و در ضمن شروح به چاپ رسيده است از جمله در دمشق، محقق: أحمد بن يوسف القادري، دار سعد الدين، 121 ص، 1420 ق، با الفيه شيوطي چاپ شده
[الأوقاف العامة بغداد 130/3؛ بروکلمان 66:2؛ دليل مؤلفات الحديث الشريف المطبوعة 38/1؛ فهرستگان نسخه هاي خطي حديث و علوم حديث شيعه 110/1؛ نشريه 84/10؛ دنا 1090/2]
شرح و حواشي:
1- فتح المغبت بشرح ألفية الحديث؛ سخاوي، محمد بن عبد الرحمن (831-902)
2- فتح الباقي بشرح الفية العراقي = شرح التبصرة و النذكرة؛ انصاري، زکريا بن محمد (826-926)
آغاز: برابر؛ انجام: معرفة الصحابة. رأى النبي مسلماً ذو صحبة ** و قيل ان طالت ولم يثبت / فيل ابوبکر و قيل بل على ** و مدعي اجماعه لم يقبل
خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 10؛ افنادگي: انجام؛ کاغذ: سفيد، جلد: مقوايي، 30 گ،(1پ-30پ)، 15 سطر (9×13)، اندازه: 13/5×17 سم [سنا: ف: 1-356]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عطاء الله بن احمد بن خليل بن احمد بن خليل، تا: پنج شنبه 7 ربيع الاول 994 ق؛ کاتب که خود شخصي فاضل بوده نسخه را نزد يکي از علماي وقت، موسوم به عفيف الدين بن علاء الدين حسيني به سال 980 و اندي در مکه مکرمه قرائت و تصحيح نموده و به دريافت اجازه نائل گرديده، محشي، داراي يادداشتو قوائد و مطالب متفرقه مفيد و خواندني از جمله خطبه اي قبل از خواندن علم الحديث، دعا هنگام شروع به احاديث، ضبط اسماء مکرر و مختلف در صحيحين و اسامي برخي از راويان ديگر، فرق بين كلام قدسي و قرآن کريم، حديث شريف نبوي صلى الله عليه و آله: «قلب المؤمن حرم الله و حرام على حرم الله ان یبیح غيرالله» و روايات ديگر؛ واقف: نادر شاه افشار، 1145 ق؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: ميشن عنابي با ترنج، 126 گ، 8 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 27-284]
آغاز: بيانه في الحكم والعقايد ** عن ابن مهدي وغير واحد. معرفة من تقبل روايته ومن ترد: اجمع جمهور ائمة الائر ** و الفقه في قبول ناقل الخبر / بان يكون ضابطا معدلاً ** اي یقظا ولم يکن مغفلاً؛ انجام: وان يقل اجزته ما صح له ** او يسصح فصحيح عمله / الدار قطني و سواه او حذف ** يصح جاز الكل حين ماعرف
در فهرست ناشناس و با عنوان «منظومة في دراية الحديث» آمده؛ خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 11؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ مصحح؛ جلد: مقوا عطف گالينگور قهوه اي، 8 گ، 15 سطر، اندازه: 18×12 سم [ف: 8-4641]
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: کتابخانه اسکوریال، اسپانيا، ش 1615 (فهرست اسكوريال 164/3؛ المخطوطات العربية في مكتبة الإسكوريال، ترجمه سياه کنفاني، 221)؛ خط: مغربي، بي کا، بي تا؛ 39 ص (46-84)، 16 سطر [عکسي ف: 3-315]
taḏkirat-ul widād
خواجوئي، محمد اسماعيل بن حسين، -1173 قمري
×ājū’ī, mohammad esmā‘īl ebn-e hoseyn (- 1760)
رساله استدلالي است بر استحباب بلند کردن کف دست به طرف آسمان در حالت قنوت و اين که اين ترتيب قنوت از بدعت هاي شيعه نيست بلکه بر آن دليل از روايت هاي منقول از ائمه طاهرين (علیهم السلام) داريم.
آغاز: الحمدلله الذى قنتت له القانتات و خضعت له القانتون و ذلت له السماوات و دانت له الأرضون.
انجام: و الله و رسوله و الأئمة من بعده أعلم بحقيقة الحال و صلي الله على خير خلقه و مظهر لطفه سيدنا محمد و آله خير آل.
چاپ: در مجموعه اولي از رسائل فقهيه مؤلف چاپ شده است.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 6053/2
آغاز: الحمد لله الذي فتت له القائنا وخضعت له القانون و ذلت له السماوات و دانت له الأرضون؛ انجام: و الله و رسوله و الأئمة من بعده أعلم بحقيقة الحال و صلي الله على خير خلقه و مظهر لطفه سيدنا محمد و آله خير آل.
خط: نسخ زيبا، كا: محمد حسين بن محمد باقر اصفهاني، تا: اواسط ذيقعده 1247 ق؛ جلد: تيماج قرمز، 14 گ (53پ-66پ)، 12 سطر، اندازه: 10×15/5 سم [ف: 16-56]
tazkere va fehrest-e k.-hā-ye kīmīyāyī
غريب کرماني، حسن بن زاهد، ق 8 قمري
qarīb-e kermānī, hasan ebn-e zāhed (- 14c)
[دنا 1098/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 152/3
خط: نستعليق، بي کا، تا: قرن 12؛ کاغد: سفيد، جلد: مقوايي عطف تيماج ترياکي، ص 117، 19 سطر (8×16)، اندازه: 13×21 سم [سنا: ف: 1-76]
tazkerat-ol valī fī ma‘refat-e sonnat-en nabī
يزدي، محمد باقر بن اسدالله
yazdī, mohammad bāqer ebn-e asad-ol-lāh
اهداء به: محمد ولي ميرزا
رساله اي در خصوص جماعت و فضيلت آن با استفاده از کتب روايات فقهي در يک «مقدمه» و دو «مقصد» و يک «خاتمه»: مقدمه: در بيان فضيلت جماعت بر سبيل اجمال؛ مقصد 1. آن چه در فضيلت مطلق نماز جماعت و عقوبت تارکش وارد شده، در هشت تذکره؛ مقصد 2. اخباري که در خصوص فضيلت هر يک از نمازهاي پنج گانه وارد شده، در سه تذکره؛ خاتمه: در ذکر پاره اي از عبارات فقها در فضيلت جماعت.
آغاز: الحمدلله الذي ندينا الى الجمعة و الجماعات و أوجب لنا الطاعات و العبادات و حرم علينا المعاصي و السيئات و شرح لنا الأحكام و العادات
انجام: و اما در قيامت شديد است حساب او و غضبناک است پروردگار او و عاقبت او در آتش است.
[فهرستواره منزوي 196/9]
آغاز: برابر
خط: نستعليق تحريري، کا: زين العابدين حسيني، تا: 1272 ق؛ کاغذ: فرنگي آهار مهره، جلد: مقوايي با تيماج ترياکي، 19 ص (57-75)، 17 سطر (9×12)، اندازه: 15×23 سم [ف: 3-1093]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي کا، بي تا؛ جلد: تيماج مشکي، 16 گ (55پ-70ر)، 19 سطر، اندازه 15×21 سم [ف: 1-183]
tazkere va majmū‘e-ye fā’ezā-ye heravī
تذکره و مجموعه فائضاي هروي (سراسر دفتر)، در اين جنگ گذشته از ديوان ها و گزيده ديوان هايي که ياد مي گردد شعرهاي پراکنده اي است از شاعراني هم چون:
الف- شاعراني که به خط خود شعري نوشته اند: فائضاي هروي، محمد صلاح زره اي که ديباچه اي مورخ 8 ذي قعده 1007 نوشته؛ عبد الصمد بن حاج ابوطالب مورخ 1109 و 1119؛ محمد باقر هاشمي؛
ب- شعرايي که شعر آن ها در اين جنگ آمده است: حرف الف: ابدال، ابو تراب مشهدي رضي الدين، ابوتراب بيک، ابوسليک گرگاني، ابوسعيد ابوالخير، ابن محمد ملتاني، ابوالعلاي گنجه اي، مير ابوالحسن، ابوالحسن خرقاني، ابن يمين فريومدي، ابراهيم ميرزا صفوي، ابراهيم خان لاري، ابوطالب گيلاني، ابو الفتح لاهيجي، ابوالفرج، ابن حسام، ميرزا ابوالقاسم جامي، شيخ ابوالقاسم کازروني، اجري يزدي، احسني سمناني، احمد، احمد غزالي، سيد احمد خان، اختري گنابادي، ادهم همداني، ادهم بيک ترکمان، آذري، ارفع (صفي قلي بيک)، ارفع، اسير، اسپري مختار نيک، اشرف نواده مير داماد، آشوب (محمد حسين)، آصفي، افضل الدين کرماني، افضل کاشي، افصح هروي، افلاکي، اقدس، الف ابدال، الفت ملا داود، الغ بيک ميرزا جغتائي، مير الهي همداني، امامقلي بيک چگني، امامقليخان، امان الله خانزمان، اميدي طهراني، امير معزي، انوري انور لاهوري، انور مشهدي، انيسي، اوجي وليقلي بيگ، اوجي شيرازي، اوجي نطنزي، اوحدي کرماني، ايزدي، ايمني تربتی؛ حرف با: باقرخان، باقر کاشي (محمد باقر)، باقراي حسيني، ميرزا باقر، باقي نهاوندي، با يزيد، بايقرا ميرزا، با يندرخان صفوي، برجعلي بيگ، بزمي اردبيلي، بزمي همداني (مير عقيل)، بساطي سمرقندي، بسمل سيستاني، بقائي هروي، بوعلي، ميرزا بهاء، بهاء الدين بغدادي، بهشتي هروي، بياني، بيدلي، بيهوشي همداني؛ حرف پ: پر تو، پورياي ولي؛ حرف تا: تائب مير برهان، تجلي کاشي، تجلي شيرازي، تسليم شاملو، مير تشبيهي، تصرف هروي، تنها ميرزا سعيد، تقياي مثال؛ حرف: ث ثابت، ثاقب طهراني ثنائي (خواجه حسين)؛ حرف جيم: مير جابري، جامع کرماني، جامع محمد شريف، جامي، ميرزا جان بيگ، ميرزاجان، جرمي ساوجي، جعفري، جلال الدين يزدي، جلال عضد، جلال اصفهاني، جمال الدين حسين نجفي، جناب ميرزا فتح الله کلانتر اصفهاني، جوهري؛ حرف حا: حاتم کاشي، حاجب، حاجت، حکيم حاذق، حالي، حالتي قاسم بيگ، حافظ محمد حسين، حزني، حزني اصفهاني، حريمي، ميرزا حسابي نطنزي، حسرت، حسنخان هرات، حسنشاه هراتي، ميرزا حسن، نواب حسنخان شاملو، حشمت عليرضا، مير حضوري قمي، حيرتي، حيدر کرهرودي؛ حرف خا: خاتون پادشاه، خادم مير ابوتراب، خازن محمد امين، خاقان قمي، خاقاني شيرواني، خالص، خالصا، خواجه کلان، خواجه يزدي، خواجه کرماني، خراز شيخ ابوسعيد، امير خسرو، سها خصالي، خصالي حيدر محمد، خصمي، خضري قزويني، خضري اصفهاني، خضري لاري، خفائي، خلدي ميرزا فخرا، خليلا کاشي، خليل ميرزا ابراهيم خيام؛ حرف دال: دائم هروي، داعي همداني، ملا داعي، یرزا داود متولي، دانش همداني محمد علي، دانش مير رضي، دردي، در کي قمي، دست افشان، دستور همداني صدرا، دليلي قزويني، دوري رضا طهراني؛ حرف ذال: ذبيح ملا محمد اسمعيل، ذبيحي، ذوقي (محمد امين)؛ حرف را: راغب طبيب حسين راغب محمد زمان، راقم، رجا، رحمت خان، رستمي لاهيجي مير فغفور، رستم ميرزا، رشکي همداني، رشيداي زرگر، رضاي کاشي محمد رضا، رضاي شهري، رضاي قلي بيک شاملو، رضي آرتيماني، رفيع حسن بيک، رفيع الدين لنباني، رکنا قمي، رکن کاشي، روزبه، روزبهان، رونقي، رهي سلطان علي بيک؛ حرف
زا: زایرا، زکی همدانی، زلالی خوانساری، زمانی یزدی، زمانای زرکش، زمان (آقا)، زمانای نقاش، زمانای خازن، زینتی نطنزی (میر)، زین الدین نسایی (خواجه)؛ حرف سین: ساکن، سالک، سامی، سحابی، سراجای نقاش، سرحدی، سرمد، سروری (تضمین شهادت)، سعدی، سعید هروی، سعید خلخالی (ملا ملک)، سقا، سگ لوند، سلجوقی، سلطان قلی بیک، سلطان فیروز شاه، سلمان ساوجی، سلیمان (میرزا)، سلیم، سلیم شیروانی، سنجر، سنایی (حکیم)، سوزنی، سعدی ساوی، سهراب بیک، سیرتی، سیری جربادقانی، سیف اسفرنك، سيف الدين محمد (میر)؛ حرف شین: شاپور طهرانی، شاهزاده کشمیر، شاه شجاع، شاهنظر بیک، شاه مراد، شانی تکلو، شیرازی همدانی، شرمی، ملا شرف، میرزا شرف، شریف (بخط خود)، میر شریف تفرشی، شریفا گاوسوار، شریفا، محمد شیر (بخط خود)، شریفی میر مرتضی، شریفی میر رضی، ملا شعیب، شفیع سمنانی، حکیم شفایی، شفایی اصفهانی، شفیعی رشتی، شفیعی همدانی، شفیعی، شکیبی، شوکت، شمسابنداری، شوکتی محمد ابراهیم، میر شوقی، شهرت، شهید محمد صالح بیک لو، شهیدی طباطباشهدی، شیدا؛ حرف صاد: صابر صابر روشنگر، صادقی بیک، صادق دست عیب، صافی، صالی تبریزی، صالح بیک، صالح قلندر، صامت، صانع تبریزی، صبری، صبوری
تبریزی، صحبتی، ملا قاسم صدقی، صدر الاسلام، صیرفی ساوجی، موضعی گیلانی، صفیعلی بیک چلبی کش، صبوری بسطامی، صوفی محمد علی بیک، میر صیدی تفرشی، صیدی تهرانی، صیرفی ملا قاسم؛ حرف ضاد: ضابط، ضمیری، ضیاء سمنانی؛ حرف طا: طالب آملی، طالع - ایمانی بیک، طاهر بسطامی، طبسی قزوینی، طبعی سیستانی، طبعی ارمنی، سلطان طغرل، طوطی، طوفی تبریزی، شاه طهماسب، ملک طیفور؛ حرف ظا: ظریفی ساوجی، ظفرخان، ظهوری، ظهیرای هروی، ظهیر فاریابی؛ حرف عین: عابد جریادقانی، عارف ایجی، عالی ملا باقی، عالی، عاملا، شاه عباس، عبداللطيف ميرزا، عبدالواسع، عبدالباقي نهاوندی، عبدالبقاء نجفی، شیخ عبد السلام، عبدالله شاملو هروی، عبدالله خان نوایی، حکیم علینقی سمرقندی، عجزی، میرزا عرب، عرقی، عزتی عبدالنبي تفرشی، عزالدین شیروانی، عشرت، عصمت بخاری، سید جلال عضد، میر عطای حکیم، میرزا علی اکبر، على اصغر بن حاج كاظم، علی کاشی (آقا)، شاه میرزا علی، علینقی بیک، علامه چلبی بیک، عماد فقیه، شیخ عماد الدین، عنایت بیک، عنصری، عهدی ساوجي، عين القضاة، میر عیسی یزدی؛ حرف غین: غازی، غافلا، غافل بهبهانی حمزه، میر غروری، غیاثا حلوائی شیرازی؛ حرف فا: فايض، فارغ، فانی، فتاحی
نیشابوری، فتحی اردستانی، فدائی کرمانی، فردوسی، فرصت محمد بیک توپچی باشی، فروغی لاری، فریب محمد علی بیک، میر فروغ سبزواری، فروغ خلف بیک، فسونی ایمان قلی بیک، فصیحی انصاری، میرزا فصیحی، فضلی چهارباغی، فغانی، فغفور فیروز آبادی، فغفور گیلانی، فگاری قاسم بیک، فکری اصفهانی، فغانی، فلکی شیروانی، فهمی کاشی، فیاض لاهيجي؛ حرف قاف: قاسم انوار، قاسم (میرزا)، قاسم علی بیک، قانع کوسویی، قانع یزدی، نقی قانع، قدری کرمانی، قدس محمد خان شهری، قدس ساوجی، قراری گیلانی، قبلان بیک، قطب حسن مازندی، ملا محمد قمری، قنبری شیرازی، قیصر بیک ترکمان؛ حرف کاف: کاتبی، کاشف مروی، کاشف، کاشفی بدخشانی (ملا)، کاشی حسن، کاظم کاشی، کامی سبزواری، کاهی کاشی، کامل (ملا)، کبری نجم الدین، گرامی شاملو، کرم فندرسکی، کریمی سری، کفری میرزا، کلبی افشار، کلامی صفهانی، کلان خواجه، گلرخی میرزا مهدی، کلیم ابراهیم، کلیم همدانی، گنجی صفاهانی، کمال اسمعیل، کمال؛ حرف لام: لسانی، لطفانیشابوری، لعلی شاه بدخشان؛ حرف میم: تقيا مثال، شیخ مجدالدین بغدادی، مجدا منصف، میر مجتبی، ركن الدين محتاج، مسعود محبی، محتشم کاشی، محسنا شیرازی، محشری نیشابوری، محمد باقر بن محمد معصوم
(بخط خود)، محمد باقر ولد قدسی، ملا محمد حسین برغانی، میرزا محمد حسین، میرزا محمد حسین آملی، محمد خان شیبانی اوزبک، میرزا محمد بیک کلانتر کرمان، محمد رضا مسگر، محمد رضی ایواغلی، میرزا محمد شفیع حسینی، محمد شریف، محمد صلاح باخرزی (بخط خود)، محمد طاهر همکار، محمد علی (بخط خود)، محمد قاسم نقاش، سید محمد نجفی، محمد مقيم ولد جسمی، محمد مقیم قصه خوان، میر محمد منصور حسنی، محمد منعم ولد غروری، محمد مؤمن بیک ترکمان، میر معیت محوی، خواجه محمد میرک، محمود بن علی، محمود لنگرودی محمود تخلص، مختاری، مخلصا کاشی، مدهوش ابوالقاسم، سلطان مراد شاه، میرزا مراد، مرتضی قلیخان شاملو، مرتضی قلیخان، مرشد بروجردی، مسلمی، حکیم ركنا مسيح کاشی، میرزا ملک شرقی، مشرب، مشربی قمی، مصاحب بیابانکی، مصطفی، مصلح تبریزی، نورالدین مظهری، سید مظهر، مظفر حسین کاشی، میرزا معصوم معمائی کاشی، مغربی، میر مفتون قمی، مفیدا، مفید شهری، سعد الدین مفتون، مقصود خورده، مقيما منصور، مقيم لاهیجی، هلالی، ملهمي تبریزی، ملک قمی، ملک اوجی، ملک فخرالدین تورانشاه ممتاز شولستانی، منوچهر خان، میرزا منصور، عبدالمولى مولی تخلص، موسی رضا همدانی، مولوی، مونسی، مدنی حسین
یزدی، مهجور میرزا صالح، مهری، مهر خراسانی، میرزا قلی میلی، میر نهاوندی، میر هندی؛ حرف نون: نادم لاهیجی، نادری مروی، ناصح، ناصر خسرو، ناظما، ملا ناظم، ناصر علی هندی، میر نجات، نجیب جربادقانی، نزاری مازندری، نزاری قهپایی، نزهت، نسیبی، نصرا همدانی، کاظم نصیری، بابا نفیسی گیلانی، خواجه نصیر، نظام دست غیب، نظام تفرشی، نظیر مشهدی، نظیری نیشابوری، نظامی گنجوی، سید نعمة الله، نعمة الله ولي،
سراجا نقاش تخلص، نقی شیخ علینقی، محمد قاسم نقاش، نوراء، نور قاضی نور، ملا نوعی، نوعی خبوشانی، نوری لاریجانی، نوری شولستانی، نور ابن عبدالله خان، نویدی شیرازی، نیکی اصفهانی؛ حرف واو: ملا وارسته، وارسته امامقلی، واصب قندهاری، واصلي، واصل لاهیجی محمد زمان، واعظ قزوینی، والهی قمی، واهب، وجهی کرد، وحشی، وحید، ملا وفاي هروی، وقوعی تبریزی، ولی ساوجی، ولی دشت بیاضی، ولی بیک، و همی طها سبقلی بیک؛ حرف ها: درویش هادی، هجری، هلاکی همدانی، همام تبریزی، همایون پادشاه؛ حرف یا: میر یحیی، کاشی، یحیی خان گیلانی، یوسف بیک شاملو، یوسفی ترکش دوز. (دانش پژوه)
[دنا 1099/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2466/1
خط: نستعليق، بي کا، بي تا؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج قهوه اي، ابعاد متن: 14×24، انداره: 19×32 سم [ف: 9-1218]
التذكرة الهادية و الذخيرة الكافية » التذكرة المفيدة و الذخيرة الحميدة
taḏkirat-ul huda fī tārī×-il a’immat-il hādīn ‘alay-himus-salām
نائيني، محمد بن ابي طالب،-1300 شمسي
(1921-)nā’īnī, mohammad ebn-e abī-tāleb
محل تأليف: مشهد رضوي
منظومه ای در قالب مثنوی و در وزن «مستفعلن مستفعلن مفعولن» سروده شده و شامل سرگذشت ائمه معصومین است. سراینده در آغاز این منظومه بلند، خود و اثر را چنین معرفی کرده است: «و بعد فالراجي لنيل المقصد ** سمى خير الأنبيا محمد / ابن سمى والد الكرار ** اب الهداة السادة الاحرار / الملتجي بالسادة الهادينا ** اقل من قد سكن النائينا .... منظومتي بضاعة مضجاة ** لكنها ترجى بها النجاة / في ذكر سيد الورى و الآل ** مفيدة في جملة الاحوال ... سميتها تذكرة الهداة ** ارجو بها شفاعة الولاة». سپس در ادامه اشاره به این دارد که منظومه اش را در مشهد رضوی به خواهش شخصی سروده که وصفش چنین است: «نظمتها إجالة لمن وجب ** على حقه و نظمها طلب / في زمن قد كنت في الجوار ** من ثامن الائمة الاطهار / و هو نزيل الطوس خادم الحرم ** بالعروة الوثقى هنا لك اعتصم / مقامه عال بما قد الفه ** فكم له من كتب مؤلفه / ذو تحفتين للحسين و الرضا ** سفينة النجاة منه يرتضى / و هو من البسطام خير فاضل ** مستند الفحول و الافاضل». گویا در وصف همین شخص است که در بخشي که به «بيان المروجين في المآت العشرة و ذكر اساميهم الشريفة» اختصاص داده، ابياتي چنين سروده است: «و في الزمان من به تمحي الفتن ** سيدنا سمي مولانا الحسن / الحسن الخلق حسيني النسب ** مستند الكل رضي منتخب / مشيد الفروع و الاصول ** مرضي رب العرش و الرسول / بدر العلي و واحد الأيام ** شمس الهدي و حجة الاسلام / في بلدة القائم خير واطن ** ملاذ كل غابر و قاطن ...». در اين منظومه پس از بيان احوالات معصومين (علیهم السلام)، به عناوين ديگر نيز پرداخته شده است از جمله: في بيان العلماء المروجين في المآت العشرة و ذكر اساميهم الشريفة؛ في بيان الشهور العربية و غيرها مما يناسب في المقام ذكره؛ في ذكر الشجرة الخبيثة و عدد الخلفاء من بني امية و بني العباس لعنهم الله؛ خاتمة الكتاب في الالهيات الكلام في وجوب معرفة الله تعالی [که عنوان های فرعی دیگری هم دارد]؛ في بيان نبذ من مطاعن الثلثة و رد الاجماع على خلافتهم.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8117/5
آغاز: بسمله، الحمد الله الكريم الواهب ** مكون الأكوان ذي المواهب / معلم البيان للانسان ** مفضل الانسان بالبيان / الأزلى المبده المعيد ** الأبدى الدائم المجيد؛ انجام: و حيث غاب صاحب الزمان ** ترجو دوام دولة السلطان / لا زال منظورا من الامام ** في نصرة المذهب و الاسلام / لا زال ملكه له موبدا ** ایده الله القوى ابدا / اوتى فتحا ظفرا و نصرا ** و كثرة لا تحصرن حصرا / حتى يبيد الكفر و الضلالة ** و يملأ الأرض من العدالة
خط: نسخ خوب و مشکول، بی کا، بی تا؛ رکابه دار؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج حنایی، 68گ، (86ر-153ر)، 9 سطر، اندازه: 10/7×17/5سم [ف: 27/1-215]
tazkere-ye hedāyat
[دنا 1099/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2937/2-ف
نسخه اصل: بادليان 2495، 122 ind inst Pers؛ بي کا، بي تا [فيلمها ف: 1-743]
’tazkere-ye hezār mazār = moltames-ol ahebbā’ ×ālesan men-ar rīyā
جنيد شيرازي، عيسي بن جنيد، ق 9 قمري
joneyd-e šīrāzī, ‘īsā ebn-e joneyd(- 15c)
وابسته به: شد الازار في حط الاوزار عن زوار المزار = المزارات؛
جنيد شيرازي، جنيد بن محمود (قرن 8)
معين الدين ابوالقاسم جثيد شيرازي کتابي به نام «شد الازار في حط الاوزار عن زوار المزار» به حدود سال 791 ق پرداخته است که در آن احوال و تعيين محل قبر جمع کثيري از زهاد و علماء و امراء و سلاطين مدفون در شيراز است و بر آن بوده که اين کتاب، براي زوار مزارات شير از حکم راهنمايي باشد و به عدد ايام هفته به هفت قسمت با هفت نوبت که هر قسمت شامل ذکر مدفونين يکي از قبرستان هاي معروف شيراز باشد تقسيم نمايد و اين هفت «نوبت» عبارت است از: 1. ذكر مدفونين قبرستان شيخ كبير؛ 2. ذكر مدفونين قبرستان باهلية؛ 3. ذكر مدفونين قبرستان دار سلم؛ 4. ذكر مدفونين قبرستان ام كلثوم و شيرويه؛ 5. ذکر مدفونين قبرستان باغ نو؛ 6. ذکر مدفونين قبرستان جامع عتيق؛ 7. ذکر مدفونين قبرستان مصلي؛ در اين هفت نوبت مجموعاً 315 نفر را نام برده است که آخرين آن ها شيخ سعدي است. بعدها اين کتاب از طريق فرزند او عيسي ترجمه اي ناقص و غلط آن هم بر اثر خواهش يکي از دوستان پدر به عمل آمده که آن ترجمه، اين کتاب يعني هزار مزار مي باشد که نام ديگر آن «هزار و يک مزار» است. (عبد الله انوار)
آغاز: شکر و سپاس خدائي را که آسمان و زمين را جاي پيغمبران گردانيد
انجام: از معرفت فرو بسته اند و سر سر در جيب عبوديت فرو برده اند، قد وفق تم الكتاب بعون الملک الوهاب
چاپ: متن در تهران به سال 1328 خ به چاپ رسيده و اين ترجمه در شيراز به سال 1320 چاپ شده است
[مشار 386؛ استواري 1123؛ الذريعه 196/22 و 218/25؛ دنا 1099/2(6 نسخه)]
آغاز: و فاصل تر پيروان و پيشوايان که نامش محمد است ... اما بعد بدان که بعضي از برادران ديني من مرا آگاه گردانيديد (س 16 ص 2 چاپی)؛ انجام: و سر در جيب عبوديت فرو برده اند (خاتمه - ص 158 چاپی س 2 از پايين يک سطر کم دارد).
خط: نستعليق، بي کا، تا: قرن 11، افتادگي: آغاز؛ کاغذ: سپاهاني نخودي، جلد: تيماج نيلي، 127 گ، 17 سطر (9×17)، اندازه: 16×25 سم [ف: 5-649]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، کا: آقا محمد رضا، تا: 1241 ق؛ کاغذ: فرنگي، جلد: تيماج ماشي، 147 گ، 15 سطر (7/5×14)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 5-578]
خط: نستعليق شکسته، کا: ابراهيم بن مرحوم حاج محمد رضا خان جهرمي، تا: سه شنبه 15 جمادي الثاني 1297 ق، براي حاج شيخ يحيي امام جمعه شيراز؛ 115 گ، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 3-90]
در آغاز فهرست دارد؛ خط: نستعليق، کا: محمد حسين شعاع الملک، تا: 1347 ق؛ کاغذ: فرنگي، جلد: تيماج عنابي، 116 گ، 20 سطر (9/5×17)، اندازه: 16×25 سم [ف: 1-441]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، کا: شكرالله، رياض کازروني، تا: پنج شنبه 26 ربيع الأول 1360 ق، جا: تهران، مدرسه سپهسالار، به دستور آيت الله اين بوسف شيرازي؛ کاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مکشي؛ عطف: قهوه اي، 340 گ، 10 سطر، اندازه: 13×15 سم [ف: 28-69]
نسخه اصل: موزه بريتانيا 3323 .0r؛ خط: نسخ روشن، بي کا، بي تا [فيلمها ف: 3-47]
تذکره هفت اقليم » هفت اقليم
tazkere-ye hamīše bahār
ابوالقاسم بن حيدر، ق 11 قمری
(c17-)ab-ol-qāsem ebn-e heydar
آن را در اواسط عصر صفوي نوشته است و نخستين شاعري که در آن ياد شده شاه تهماسب صفوي است و آخرين آن ها شاني تكلو است با شعرهاي شاهزادگان ديگر، در ديباچه درباره نام کتاب چنين آمده: روا نيست که آتش طبعان پروانه وار بطوف آن سر گشته و بي پروا نيابد و از ميوه هاي پيوندي ناز و نياز و حسن و عشق اين روضه هميشه بهار لذت نيابند.
فهرست اسامي شعراء: ابابکر ميرزا صفوي، ميرزا ابوالبقا تفرشي، ميرزا ابوطالب شهرستاني، ميرزا ابوطالب قمي وزير ديوان، ميرزا ابوسعيد رازي، حکيم ابوالفتح تهراني، مير ابوالمفاخر رازي، ابراهيم بن نوح ساماني، ميرزا ابراهيم حکيم قمي، ميرزا ابراهيم نواده ادهم همداني، خان احمد گيلاني، ميرزا سيد احمد صفوي، بابا احمد قمي، احمد کاشي، ميرزا احمد قزويني، ادائي قمي بابا سلطان، ادائي اصفهاني، ادهم ميرزا ابراهيم همداني، شاه اسمعيل ثاني صفوي، استاد اسمعيل بناي اصفهاني، ميرزا اسمعيل ولدشاه ابراهيم وزير اصفهاني، آقا اسمعيل کاشي تراش اصفهاني، مير اسيري رازي، ميرزا جلال اسير تخلص اصفهاني، اشراق مير محمد باقر داماد، ميراشکي قمي، مير آشوب همداني،
اصفي کاشي، مير اصفي ساوجي، مير اصلي قمي، اعرج بخيه دوز اصفهاني، اعظم عليقليخان ولد حسنخان، اغورلو خان زباد اقلوحاکم قراباغ، افسرو لد سنجر کاشي، خواجد افضل اصفهاني، افضل دو تاري، اکبر ميرزا محمد اکبر دولت آبادي، ميرز اکبر برادرضابطه نويس، الهام مير شريق خويش مير صبري،
میر الهی اسد آبادی، الهی کاشی مسيح الزمان حكيم صدر الدین، سلطان الغ بیگ میرزا، الفت طالقاني ملاداود، القاص میرزا، اما قلیخان اوزبک، امامی همدانی میر معصوم، امامی همدانی میر مغز الدین محمد، امیدی رازی، امیر خواجه جلال الدین عراقی، امیر قزوینی، میرزا امین نصر آبادی، حاج امین شیشه گر ولد حاجی مز اصفهانی، میرزا امین برادر میرزا طاهر واقعه نویس، خواجه امین الدین کاشانی، انصاری قمی، انور همدانی، سلطان شیخ اویس، اوکتای بن چنگیز، آهی قمی، ایاغی ارانی، ایپک میرزا باقر اصفهانی، آیتی اصفهانی؛ حرف ب: بارقی اصفهانی، باعث همدانی، باقرای خورده کاشی، میرزا باقر وزیر قورچی، باقرای خملیل کاشی، میرزا باقر ولد مولانا هدایت حسین نائینی، آقا باقی نهاوندی، باقیای کاشی، باقیای نائینی، میرزا بایسنغر، سلطانحسین میرزا بایقرا، بایقرا میرزا، بایندر خان شیخ آوند، بدری صفاهانی، بدر جاجرمي، بديع الزمان میرزا، میرزا بدیع نصر آبادی، بدیهی همدانی، بزمی همدانی مير عقيل، بسمل قمی میرزا محمد برادر میرزا عبد مناف، بسمل قزوینی، بهاری قمی، بهرام میرزا صفوی، بیرام خان حاکم نیشابور، پرتوی تو سرکانی؛ حرف ت: فخرای تائب تخلص تفریشی، میر تائب همدانی،
تابعا محمد باقر محتسب قم، تجريد اصفهانی، تجلی کاشی، تجلی اصفهانی، میر تشبیهی کاشی، میرزا تقی دولت آبادی، میرزا شاه تقی شیخ الاسلام، بقی کاشی تنهایی میرزا جان اصفهانی، تنهایی همدانی، تنها میرزا محمد سعید حکیم قمی - گاهی سعید هم تخلص می کند؛ حرف ج: جان میرزا بن سلطان محمود میرزا، میرزا جانی نواده میر سراج قمی، جاهی ابراهیم میرزا صفوی، جدائی ساوجی، جسمی همدانی، جعفری قزوینی، میر جلال کاشی، خواجه جلال الدین سلجوقي، جلال الدین حسین اصفهاین، حلال الدين طبيب اصفهانی، جلالای نائینی، جلالای زرکش کاشی، جمال کرباس فروش، جمالا کاشی، جمال الدین بروجردی، جمشید خان والی گیلان، جنونی همدانی؛ حرف ح: مولانا حاتم کاشی، حاتم قمی ولد ملادر کی، حاجی بیگ قروینی، میرزا حبيب ولد میرزا شفیع مستوفی اوقاف، حبی اصفهانی، خواجه حبیب الله قزوینی، حریفی نهاوندی، حریفی ساوجی، حزنی اصفهانی، سلطان حسین ولی، سلطان حسن میراز برادر شاه عباس ماضی، بیا حسین قزوینی، حسینخان زرگر اصفهانی، شاه حسین میرزا ولدشاهی بیکخان، حسینی صراف اصفهانی، حسینی صراف ساوجی، حسرتی کاشی، حشمتی کاشی، میر حضوری قمی، حقیقی جهانشاه میرزا، حکمت قمی، ملک حمزه خان سیستانی،
حمدای همدانی، ملاحیاتی کاشی، میرزا حیدر کرهرودی، ملاحیران اصفهانی، حیرانی همدانی، حیرتی کاشی، حیرتی قمی، حیرتی قزوینی؛ حرف خ: خاطری کاشی، خاقان قمی، سلطان محمد خدابنده، محمد خوارزمشاه، میر خصالی کاشی، میرزا خصمی اصفهانی، خصری قروینی، خطائی شاه اسمعیل صفوی، خلق خان قرويني، خلقي طهراني مير يوسف، مير خلوتي کاشي، خوبي ساوجي، خيال قمي؛ حرف دال: داعي ولد ضميري اصفهاني، داعي انجداني، دانش قمي، ميرزا داود ولد ميرزا علي مستو في موقوفات، درکي قمي، ميرزا حسن دستور تخلص، دليلي قزويني، دوري آقا رضا تهراني، شيخ دهاني قزويني، درويش دهکي، ملاديري قمي؛ حرف ذال: ملاذاتي قمي، ملاذوقي کاشي، حيدر ذهني؛ حرف راء: رابط ملک محمد اصفهاني، رازي محمد قاسم نقاش اصفهاني، راضي محمد رضا زرگر اصفهاني، راغب کلب حسن اصفهاني، ام رافعي قزويني، ربطي بيدگلي، مرجايي سيف الدين اصفهاني، ميرزا رحيم ولد خواجه شعيب کاشي، ميررسمي کاشي، حکيم رشدي قمي، رشيداي زرگر اصفهاني، رشيداي نورس دماوندي، رشيداي کاشي، رشکي همداني، رضايي کاشي، آقاي رضى ولد آقا مؤمن اصفهاني، ميررضي از تيماني، مير رضي الدني محمد تهراني، آقا رضي اصفهاني، رفعتي قمي، رفيع لبناني، ميررفيع
مسگر اصفهاني، رفيعي رفيع الدين حيدر معمايي اصفهاني 14، حکيم رکتاي قمي، قاضي رکن الدين قمي، رمزي کاشي، رمزي همداني، ميرزا روح الله اصفهاني، روحي همداني، روحي ساوجي، روشني همداني، رونقي همداني؛ حرف زاء: زائر طهراني، زائر همداني، زکي همداني، زماناي زرکش، زماناي قصه خوان قزويني، زينعلي طهراني، زين العابدين ولد ميرزا رفيع صدر اصفهاني؛ حرف سين: سائل همداني، سائل عراقي، سيد حسيني سادات، ساکناي کاشي، سالماي زرگر اصفهاني، سالماي تهراني، سالم کاشي عبدالغفار، سالم کاشي، سالکاي قزويني، سام ميرزاصفوي، سامعاي همداني، سالک کاشي ملا محمد علي، سنبري جرپادقاني بابا کمال، سپاهي نواب حسن پادشاه، سپهر نظامشاه دکني، صالحاي ستار تخلص، سحري همداني، ملا سحري طهراني، سحري طرشتي، سخايي قمي ساکن ساوه، سخي ميرزا محمد رضا طهراني، حكيم سديد قمي، سراجاي نقاش زرنشان، سراجاي نقاش اصفهاني، سراجي جاجرمي، سروري کاشي محمد قاسم، سعيداي تويسرکاني، ميرزا سعيد نواده خواجه شهاباي وزير موقوفات، قاضي سلام الله کاشي، سلامي اصفهاني، شاه سليم، محمد قلي سليم تخلص طهراني، سليم قزويني، سلطان سليمان خوند گارروم، سليمانشاه سلجوقي، خواجه سلطان محمد قمي، سلطان
قلي بيک شاملو، سلطان سنجر، سنجر کاشي محمد هاشم، سنغر شاه، سوزي ساوجي، سوزي رازي، سياهک صندوقچه فروش اصفهاني، مير سيد کاشي، مير سيري کاشي؛ حرف شين: شادمان قمي، شامي مير محمد الحسيني، شاهوير بدي بيگ ولد، سلطان قلي بيگ شاملو، شاهويرديخان چمدان اغلى، شاهمير مير تقي الدين محمد همداني، شاه شجاع، ملک شجاع عم ملک حمزه سيستاني، شجاع کاشي، شرر ميرزا جاني قزويني (حاشيه)، شراري همداني، ميرزا شرفجهان قزويني، شرف شفروه، ملا
محمد حسین شرعی تخلص قمی محرر، شرمی قزوینی، شریفای قنادی اصفهانی، قاضی محمد شریف ورتونی، شریف کاشی، خواجه شعیب کاشی، شعیب قمی، مولانا شعوری کاشی، حکیم شفائی، میرزا شفیع نویسنده خزانه عمره، شکوهی همدانی، شگونی همدانی، شگونی جر پادقانی، شکیبی، شکیبی قمی، مسیب خان شکیبی تخلص، شمخال بیگ برادرزاده عباس قلی خان هراتی، میرز شمس الدين محمد صدر شهرستانی، شمس ساوجی، شمسای اشتیمونی قمی، میرشوقی کاشی، شوکتی مولانا ابراهیم اصفهانی، شهاب الدین قزوینی، شیخ شهاب رازی، شاهزاده شهریار، شهیدی قمی، شهیدی قمی؛ حرف صاد: صابر آینه گر اصفهانی، صابر رازی، صادقای نقاش اصفهانی، میرزا صادق تفرشی، ملا محمد صادق همدانی، صاعدی میرزا تاج الدین، نصیرای صافی تخلص خویش میررضی، میرز صالح وزیر بروجردی، نیرزا صالح دولت آبادی، میر محمد صالح ساوجی، صامت اصفهانی، صبحی ساوجی، صبوحی قمی، میر صبری اصفهانی، صحرایی طهرانی، میر صدر الدين ولد ميرزا، میر صدرالدین قمی خویش، صرفی اصفهانی، صرفی ساوجی، صوفی همدانی، صفیای رمال اصفهانی، آقا شمسی صغیر تخلص، قمی، میر صید طهرانی، صیقلی بروجردی؛ حرف ضاد: ضروری کاشی، ضمیری قمی، تقی حلوانی ضمیر تخلص، ضمیری اصفهانی،
ضیاء ضابطه دفتر، ضیاء الدین محمد کاشی، ضیاء طهرانی؛ حرف طلاء: نورای طاقت تخلص، بابا اطالب اصفهانی، میرزا طاهر نصر آبادی، شاه طاهر وزیر اصفهانی، آقا ظاهر تهرانی، بابا طاهر عریان، طالب اصفهانی، ملاطاهری نائینی، مولانا طبخی قزوینی، طبیعی قزوینی، میر طبیعی طهرانی، طرزی طرشتی، طغانشاه، شاه طهماسب صفوی، ملا حيدر طهماسب کاشی، طغرل بن ارسلان، ملک طیفور انجدانی؛ حرف ظاء: ظریفی ساوجی، کافی ظفر همدانی، ظهیرا ولد ملامراد تفرشی، ظهير ارقم نویس همدانی؛ حرف عین: عاجزی اعمی قمی، شاه عادل لاری، میرزا بایسنغر ثاني عادل تخلص، ملا عارض قمی، عارف کاشی میر عبدالحسین، عاقلای طالقانی، ملا عامی همدانی، شاه عباس ثانی، عباسقلی خان ولد حسنخان شاملو، ملا حبیب عبدل، آقا حسین عبدل کاشی، عبدالحسین رازی، میر عبد الحق محتسب قم، مير عبدالرحمن خادم خاكفرج قم، عبد اللطيف ميرزا، عبد الغنى تفريشي، عبدالعزيز خان، ملاعبد القادر نایینی، میرزا عبد مناف قمی، عبدالمؤمن خان اوزبک، میرزا عبدالله ولد میرزا شفیع وزی، ملا عبدالله اردلانی، میرز عبدالله برادر مخمور، عبدی اصفهانی، عبید زاکانی، عبید خان، عراقی شیخ فخر الدین، غزت اصفهانی، میر عرفان کتابفروش
اصفهانی، عریان میرزا اسد بیگ قزوینی، فخرای عروج تخلص کاشی، عزمی خیاط، میر عزمی کاشی، عزیزی قزوینی، عسکری میرزا، میر عسكر، عشرتی اصفهانی، ملا على شيخ عشرتي اصفهانی، عشقی کاشی، عصری اصفهانی، عصری اصفهانی، میر عطای اصفهانی، عطای کاشی، قاضی عطای طهرانی، قاضی علاء کرهرودی، علامی کرهرودی، میرزا علیخان شیخ الاسلام جرپادقان، علخانسرداربیگلر بیگی آذربایجان، علیشاه بن تکش، علیقلیخان آجرتراش، علی منجمله میرزا جلال، آقا علی کاشی، ملا علی قمی، مولانا علمی باقر قمی، حکیم عماد الدین محمود قمی، عماد شهریار، عهدی قزوینی، عهدی ساوجی، قاضی عیسی ساوجی، عینی طهرانی؛ حرف غین: غازی قلندر، غازی عوض حاکم اور گنج، غازیگر ایخان تاتار، شاه غریب میرزا، میر غروری کاشی، قاضی محمد غفاری، میرزا محمد حسین غفاری قزوینی، دروس غیاث قمی، ملا غیرت همدانی؛ حرف فاء: فائز نهاوندی، فارغ اصفهانی میرزا ابراهیم، ملا فارغ کاشی، میر فارغی قزوینی، فاضلا کاشی، فانی عبد الحسین نواده میررضی، فتحای اصفهانی، فتح الله قزوینی، فتحی قزوینی، رستم میرزا فدائی تخلص، فدائی اصفهانی، تصیرای تائینی فردی تخلص، فرصت مظفر حسین کاشی، فرقتی ابوتراب بیگ کاشی، فروغی قزوینی،
فروغی همدانی، فریدون حسین میرزا، آقا شاپور فریبی تخلص طهرانی، میرزا فصیح مستوفی موقوفات، ملک فطرت کاشی، میرزا محمد رضا فطری قمی، فصلی جرپادقانی، فهمی طرشتی، فهمی کاشی، میرزا محمد رضا فکری، فنانی اصفهانی، فیض کاشی، معزالدین فیضی؛ حرف قاف: میرزا قاسم قمی، قاسمی کاشی، قاسمخان ولد ندرخان، مسیب قانع تخلص کاشی، میر قانعی کاشی، ملا قدرت اصفهانی، میر قدسی تفرشی، محمد مهدی قدس همدانی، قدیرای کیفدوز، سید قریش کاشی، قسمت علینقی بنای قمی، قضائی همدانی، ابراهیم قطب شاه حیدر آبادی، ملاقلی کاشانی، میرزا قوام نقیب اصفهانی، قوامی رازی؛ حرف کاف: كاتب ملا محمد علی قمی، کاظمای منصف، کاظمای زرکش کاشی، میرزا کاظم کاشی، کاظمای منصف قمی، کاظمای قزوینی، کاظمای کاشی، میرزا کافی رب العزة، کاکای قزوینی، کاملای کاشی، شاه کبود جامه، کبیری کاشی، مولانی کرمی کاشی، کریمای کاشی، حکیم کسایی قزوینی، کلامی اصفهانی، گلخنی قمی، گلشنی کاشی، حاج کلیعلی پیراهن فروش، کمال ساوجی، کمال اسمعیل اصفهانی، کمال الدین قصه خوان، ابوطالب کلمی، کیچیک میرزا نورای لامع تخلص همدانی؛ حرف لام: لامعی گرگانی، لامعی قمی، لطفای اصفهانی؛ حرف میم: حسن متکلم قزوینی، مجدای
منصف طهرانی، مجدای خفاف اصفهانی، مجنون بروجردی، محسنای کاشی ساکن شیراز، آقا محسن اصفهانی، محضری همدانی، میرزا محمد منجمله نواب خلیفه سلطان، میرزا محمد منجمله نواب میرزا مهدی، محمد ابراهیم خان اوزبک، شیخ محمد امین قزوینی، محمد امین کوسج، محمد امین سلطان ترکستان، محمد امین جرپادقانی، محمد باقر ولد حاجي كبير مروارید فروش، محمد بیگ اعتماد الدوله، محمد تقى منجمله میرزا زاده، محمد تقی اصفهانی، محمد جعفر طالقانی، محمد
حسین میرزا صفوی، میر صدر الدین صفوی میرزا محمد حين نواده میر صدر الدین شمس، میر محمد حسین تفرشی مشهور بنجفی، محمد حسین اصفهانی، میرزا محمد حکیم قمی، میرزا سید محمد همدانی، محمد خان سیستانی، محمد داود تویسرکانی، میرزا محمد رضا وزير قم، مولانا محمد شريف طالقانی، میرزا محمد شفیع مستوفى وقف، محمد صادق قمی، آقا محمد صالح کاشی، محمد طاهر قزوینی، حاج محمد علی اصفهانی، حاج محمد علی اصفهانی، میرزا محمد علی ولد آقا اصغر قمی، محمد قاسم کاشی، محمد قاسم منصف قمی، محمد کاظم ساوجی، میرزا محمد معصوم کاشی، میرزا محمد مقیم قزوینی ساکن مشهد، محمد مقیم طهرانی، محمد مؤمن بیگ داروغه فراشخانه، محمد مؤمن میرزا محمد هادی، محمد یحیی والی شیروان، محمد یوسف جرپادقانی، سلطان محمود ولد سلطان ابوسعید، میر شجاع الدین محمود اصفهانی، محمود ای کاشی، مدهوش سید مبارکخان، مذاقی بزاز اصفهانی، مذنب قمی، مرادی سلطان محمد میرزا، مرادخان، میرزا مراد ولد رستم میرزا، سید مرتضی در امامی خویش مستوفی موقوفات، مرتضی قلی سلطان، مرتضی قلیخان قهوهچی باشی، مردمی صحاف، ملا مرشد بروجردی، مرشد قلی بیگ ولد عباس قلی خان شاملو، مسیحای کاشی، حکیم رکنای مسیح کاشی،
خواجه مسعود قمی، میر مسعود کاشی، میر مشرب کاشی، میر مشرب قمی، مشربی قمی، مشفقی قمی، مشفقی مکاشی، سلطان مصطفی میرزا، سید مظفر کاشی، مظفر علامه تند اصفهانی، مظفر فرصت قمی، مظفر حسین میرزا ولد سنجر ميرو حسینی، ملا مطيعا همدانی، معزای اجیه، معنوی جدیدی قزوینی، معز الدنی جوشقانی، مغری در امامی اصفهانی، مفردای قمی، مفرد همدانی، مقامی طهرانی میرابوالبقا، میر مقبولی قمی، مقصد قمی آقانور، مقصد ساوجی، مقصود کاشانی، مقیمای زرگر اصفانی، مقیمای حلمی کاشی، مقیم عطار قمی، میرزا مقیم کتابدار، سلطان ملکشاه سلجوقی، ملک ابوالفتح خان سیستانی، حاجی شیف منشود تخلص، منعم سنگتراش اصفانی، منوجهر خان لر، مؤمن کلو، میرزا مؤمن حکیم قمی، موالی محلاتی، موسی رضا همدانی، نواب میرزا مهدوی، میرزا مهدی ولد حیدرخان قمی، مینا میرزا نصیر دولت آبادی، میرزا میرک خویش ملا محمد باقر، میرز کی ساوجی، میرزایی ساوجی، میر میران قزوینی، میرک دیلمی؛ حرف نون: نادر کلیعلی زرگر، نادی دلیجانی، زمانای ناطق تخلص اصفهانی، نافعای قمی، نامی ابهری، نامی رازی، نجات میر عبدالعال، نجات کاشی، نجفقلی خان زنگنه حاکم قندهار، نجم ثانی میرزا جعفر، نجیب قزوینی حاجی اسمعیل،
نرگسی کاشی ملا حیدر، نرگسی عراقی، نزهتی قمی، نسیمی قزوینی، نشاط دماوندی، نصرت قزوینی، طاب نصیب تخلص، میرزا نصير ولد میرزا نظام، نیر نصير ولد هاشم بیگ مستوفی خالصه، نصیرای همدانی، نظام قزوینی، نظمی گنجوی، میر نظام الدین تویسرکانی، میر نظام الدین تفریشی، نعمتی کاشی، نعمیای خياط قزوینی، نعیما ولد بهشتی، نفیسی کاشی، سراجا نقاش تخلص، محمد طاهر نقاش تخلص کاشی، نقدی اصفهانی، نقیاش همدانی، نگاهی ارائی، نوذرای قمی، قاضی نور اصفهانی، نوالله قزوینی، سید نوربخش کاشی، نوعی اتوکش، ملانویدی نواده مقصود عصار، نوید طهرانی، نویدی رازی ملا حیدر، بیبی اصفهانی، نیکی اصفهانی؛ حرف واو: واسع جرپادقانی، محمد صالح و اصل تخلص، زمانای واضح یا واضع، جمالای واله تخلص قزوینی، میروالهی قمی، میرزا حسن واهب، ميرزا واهب خویش ملک ابوالفتح سیستانی، وحشتی جوشقانی، میرزا طاهر وحید قزوینی، میر و جدی همدانی، ملا وکیل قمی، ملاولی بیگ بروجردی؛ حرف هاء: هاتف دلیجانی، هاتف قزوینی، میرزا هادی برادر مخمور، سعیدای هادی تخلص برادر تابعا، میرزا هادی برادر ضابطه نویس، میرزا هدایت الله ولد شيخ الاسلام، هجری قمی، هجری رازی، هجری قزوینی، همایون پادشاه هند،
همایون محمد ولد شکوهی همدانی، هلوخان اردلان، همتی قمی، همدمی کاشی؛ حرف یاء: میرزا یحیی خویش میرزا طاهر واقعه نویس، میر یحیی کاشی، میر یحیی قمی، مولانا یحیی طالقانی، جلالای یقین تخلص، يعقوب سلطان، سيد يعقوب کاشی، میرزا یوسف قزوینی وزیر توپخانه، میر یونس ابهری.
آغاز: سوای حرف تو در لوح سینه ما نیست ** باین نمک غزلی در سفینه ما نیست. شکر و سپاس صانعی از سراست که بیاض چهره خوبان را به سوار خط مشکین و نقطه ریزی خال عنبرین آراسته است .... و بعد چنین عرضه خط می دارد سگ آستان شاه صفدر ابو القاسم بن حیدر که چون طبیعت که نقشبند شعر باف خانه شعر است قماش کارتازه ای در نظر دارد و از مخمل دو خوابه فکر و خیال هردم صورتی به دیده تأمل در می آرد می خواهد که زمین بیاض سفینه را از مشجر سخنان شاخ بر شاخ بلیلان گلستان بیان نقش ارژنگ سازد
[دنا 11099/2؛ فهرستواره منزوی 1969/3]
تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 98- ب
آغاز: برابر؛ انجام: کلیم از مطلب نایاب بگذشت بدست آورده را هم پشت پا زد (ناتمام مانده)
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ چلیپا در سه ستون، مجدول، یادداشت 1305 دارد، در 1315 به 5 تومان خریده شده و در 1326 از آن دبیر حضرت گروسی بوده است؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی عطف سرخ، 155 برگ، سطور چلیپا در سه ستون (10×19)، اندازه: 17×28 سم [ف: 1-100]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2196- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلمها في: 1-47]
tazkerat-ol hend = yādegār-e rezāīī
حسینی، رضا علیخان بن محمود علیخان،
(-)hoseynī, rezā ‘alī-×ān ebn-e mahmūd ‘alī-×ān
اهدا به: میر اکبر علی خان بهادر سکندر جاه (1217-1224 ق) تاريخ تألیف: 1235- یا 1237ق؛ محل تأليف: حیدر آباد در سه «تذکره» و یک «خاتمه» از روی یادداشت های پدرش که پراکنده و به عربی بوده، ساخته: تذکره 1. اوزان و اصول مدون و غیره بر طریق هندیه؛ 2. اوزان و مصالح و مضار ادویه و اغذیه و بعضی مقولات هندیه؛ 3. فواید و ماهیات و امرجه و افعال و اصلاح ضرر و خواص ادویه و اغذیه هندیه، خاتمه: اسماس چند که مستعمل در ماهیات و امزجه است.
آغاز: 1: سبحان الذي علم الانسان علاج الابدان الشفاء الاسقام 2. هر گیاهی که از زمین روید × وحده لا شريك له گوید ... اما بعد می گوید احوج الناس اضعف الاناس ابن محمود اکنی (دکنی ؟) تغمده.
چاپ: در هند 3 بار چاپ سنگی شده
[فهرستواره منزوی 3359/5؛ مشترک پاکستان 529/1؛ نسخه های منزوی 611/1 (2 نسخه)]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7788
خط: نستعليق هندی بی کا، تا: 1267ق؛ با سرلوح؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 240 گ، 25 سطر، (15×25)، اندازه: 19×30 سم [16-699]
taḏkirat-u yawm-id dīn
در این رساله چهل حدیث بیان گردیده است.
اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 215/16
آغاز: بسمله، الحمدلله و الصلوة على محمد و آله الحديث الأول روى الشيخ الصدوق فقيه الاميه
خط: نسخ و نستعلیق، کا: حسین بن محمد نقی موسوی خوانساری، تا: 1281ق؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج قهوه ای، 37 گ (239ر-275ر)، اندازه: 10×15سم [ف: 2-289]
tazakkor-e marg
همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 1772/6
آغاز: قال الله تعالى كل نفس ذائقة الموت یعنی حق جل و علا می فرماید هر که از کنم عدم به صحرای وجود قدم نهاد به حقیقت هر آینه شربت فنا باید نوشید و لباس مصیبت و عزا بباید پوشید قال النبي صلى الله عليه و آله البهائم من الموت ما تعلمون ما تأكل منها سمینا ابدا یعنی حضرت محمد (صلی الله علیه و آله) فرمود که اگر چهار پایان از مرگ چنان که شما خبر دارید، داشتندی شما هرگز گوشت فربه نخوردندی یعنی به ترس مرگ چهار پایان فربه نشدندی؛ انجام: سیم متابعت شهوات کفر و عصیان به میراث می دهد قوله تعالى: و اتبعوا الشهوات يلقون غيا و الرابع متابعت الحق اورثت الفرق، چهارم متابعت حق است میراث می دهد. مفارقت از خلق را تمت الرساله بعون الله و حسن توفيقه.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: -1495]
taḏkiyat-ul ḥaywānāt
عبدالغني بن محمد رضا، ق 13 قمری
abd-ol-qanī-ye-bn-e mohammad rezā(-19c)‘
تاریخ تألیف: پنج شنبه 20 محرم 1282ق
در ضمن پنج «مسئله» به چگونگی تذکیه و ذبح شرعی حیوانات پرداخته است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5176/6
آغاز: السؤال شخصی شتر را اول ذبح نمايد بعد نحر يا بالعكس آیا حلال می شود یا نه ... لابد قبل الدخول في تحرير المسائل؛ انجام: و قد حصل الفراغ عن تحرير هذه المسائل للمؤلف الفقير الى لطف الله الجلي و الخفى ...
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح، محشى؛ جلد: تيماج سبز، 15 گ (72پ-86پ)، 17 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 13-382]
tazkīyat-os savām
عبدالله بن محمد مؤمن
abd-ol-lāh ebn-e mohammad mo’men‘
رساله مختصری است در آداب ذبح و کشتار و صید و شکار در یک «مقدمه» و یک «فصل» و یک «ختام»: مقدمه: در آیات قرآنی و روایات داله بر طلب روزی حلال و سوق المسلمين؛ فصل: در احکام ذبح، در 4 «مقاله»؛ ختام: در مکروهات ذبح.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6887/6
آغاز: الحمد لله الذي من علينا بدين الاسلام و اغنانا بالحلال الطيب عن الحرام ... و بعد چنین گوید راجی رحمت باری ... این گوهری است. آبدار و جوهری عالی تیار مستخرج از خزاین؛ انجام: بر او جراحتی کرده باشد و نگاهداشته که مرده باشد و الله عليم خبير ثم بعض ما أوردناه و ختم جمل ما وعدناه
خط: نستعلیق، کا: رحمت الله بن میرزا محمد سرکانی، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، 8 گ (206ر-213پ)، اندازه: 11×20/5 سم [ف: 20-322]
تذكير الاحباب - تذكرة الاحباب
taḏkīr-ul maḏāhib
رساله مختصري است در بيان عقايد برخي از فرقه هاي مذهبي مشتمل بر هفت «باب».
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10036/3
آغاز: بسمله الحمدالله العادل المنفين الحافظ طرق الضالين ... اما بعد فان اللع تعالى قد فرض علينا طب طريق الحق؛ انجام: و قد تسمي باسم آخر فهو من تبک الاسامي ... و ايد على الشد والهدایه کاتبه و قارئه.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج، 8 ص (301-308)، 21 سطر، اندازه: 16/5×24 سم [ف: 32-51]
at-taḏkīr bi-mā ilay-hi-l maṣīr
حبیشی، محمد بن عبد الرحمن، 712-768 قمری
(1313-1367)hobayšī, mohammad ebn-e ‘abd-or-rahmān
در پند و اندرزهای اخلاقی در چند «فصل»؛ خطبه گونه، با قصیده ای لامیه و در پایان مناجات با قصیده ای دالیه.
قم؛ مؤسسه حضرت آیة الله العظمی بروجردی؛ شماره نسخه: 399/11
آغاز: الحمد الله رب العالمين ... أيها الناس اسمعوا و هوا و اتعظوا تنتفعوا؛ انجام: اللهم اجعلنا في جنتك كلنا و لا تفرق يا كريم شملنا برحمتک یا ارحم الراحمين.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قرمز، 5 گ (117پ-121ر)، اندازه: 15/5×20 سم [ف: 1-249]
at-taḏkīr wa-t ta’nīt
رساله کوتاهی است در توضیح اسم هایی که مذکر یا مؤنث بودن آن ها مشخص نیست، یا به هر دو صورت در عربی به کار می رود، پس از یک مقدمه در تعریف آغاز، و تأنیت و بیان علائم مونث، به صورت الفبایی آمده و از باب همزه و کلمه «اضحی» آغاز، در تا، یاء و کلمه «یمین» به پایان رسیده است.
آغاز: اعلم ان التذكير و التأنيث معنيان يوصف بها الاسماء دون الافعال و الحروف نحو رجل و امراة مؤنثة
انجام: فان كان الاسم المجاورة و لليلة ها في التكبير تثبت في التصغير تقول في سفرجل سفيرجة و في سلسلة سليسلة، تمت هذه الرسالة.
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ جلد: بدون جلد، 5 گ (1پ-5پ)، 19 سطر، اندازه: 16/5×25 سم [ف: 68]
آغاز: برابر؛ رساله ثاني: بسمله فصل في بيان عن الألف ان الالفات في الكلام احد عشروجها؛ انجام: برابر
خط: نسخ ممتاز، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول، مذهب، اندازه: جدول 18×35/5؛ واقف: میرزا رضا نائینی، مرداد 1311؛ کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: مقوا عطف و گوشه پارچه، [ف: 12-103]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1297ق؛ کاغذ: فرنگی سفید و کرمی رنگ، جلد: تیماج نارنجی، 6 ص (347-352)، اندازه: 17/5×32 سم [ف: 1092-10]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: ابو القاسم حسینی فرزند میرزا عزیز، تا: قرن 113؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، 2 گ (108ب-109ب)، 33 سطره، اندازه: 15×27 سم [ف: 33-176]
آغاز: برابر؛ انجام: فان قيل فقد قالوا ما أملح زيدا فصغر و الفعل و قد زعمت أن الفعل لا يصغر فانما هذا لأنهم
بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج، 2 گ (107پ-108پ)، 15 سطر (6×13)، اندازه: 12/5×18/7 سم [ف: 18-332]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 2 گ (328ر-329پ)، اندازه: 18/5×308 سم [ف: 18-207]
taḏnīb
نظام الأعرج، حسن بن محمد، -728؟ قمری
(1328-)nezām-ol-a‘raj, hasan ebn-e mohammad
وابسته به: الشمسية في أصول الحسابية = شمسية الحساب؛ نظام الأعرج، حسن بن محمد (-728؟ ق)
ذیلی است بر شمسية الحساب.
قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1986/2
آغاز: انه كان من حسن الاتفاق؛ انجام: من واهب الوجود و مفيض الخير و الجود.
خط: نستعليق، کا: علی بن احمد، تا: 1275ق؛ 3 گ، 18 سطر،
اندازه: 11×17 سم [ف: 3-159]
taḏhīb-ul usūl fī š.-i tahḏīb-il wuṣūl
کرباسی، عبد الجواد بن محمد مهدی، - 1314 قمری
(1897-)karbāsī, ‘abd-ol-javād ebn-e mohammad mahdī
وابسته به: تهذيب الوصول الى علم الأصول = تهذيب طريق الوصول = تهذيب الأصول؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
تاریخ تألیف: 1278 ق
شرحی است بر تهذیب الوصول علامه حلى.
[دنا 1100/2؛ فوائد الرضويه 10- ذریعه 53/4]
قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 709
آغاز: الحمد لله الذي خلق الانسان و علمه البيان انجام و ينفعني به و جميع المؤمنين فانه هو الهادي و الموفق و المعين.
بی کا، بی تا؛ از خط خوردگی های نسخه و اصلاحاتی که در آن انجام شده بر می آید که نسخه اصل باشد و یا پس از استنساخ، مؤلف در آن تجدید نظر کرده باشد، محشی از مؤلف که برخی از آن ها مورخ 35 محرم 1281 است؛ 240 گ، 21 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 1-43]
at-taḏhīb fī š.-it tahḏīb = š.-u tahḏīb-il manṭiq
خبیصی، عبید الله بن فضل الله، ق 11 قمری
(×abīsī, ‘obeyd-ol-lāh ebn-e fazl-ol-lāh(-17c
وابسته به: تهذيب المنطق؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792) اهدا به: سلطان غیاث الدين عبد اللطيف
شرحی است مرجی و کوتاه که پس از مطالعه رساله شمسیه در منطق نگاشته است. در کشف الظنون و برخی از فهارس با عنوان «التهذيب» آمده، لیکن در هدية العارفین و برخی از دیگر فهارس و نسخه چاپی با عنوان «التذهیب» ثبت شده است که درست تر به نظر می رسد.
آغاز: بعد بسمله لما رايت المختصر المسمى بالتهذيب المنسوب الى افضل المحققين ... التفتازاني ... كتاباً مشتملا على أكثر مسائل الرسالة الشمسية في تمهيد القواعد المنطقية و كان المحصلون عن فهم المسائل الصعبة في الاضطراب و الاضطرار لغاية ايجاز الفاضله و نهاية الاختصار شرحته شرحاً يبين معضلاته چاپ: مصر، 1355ق، با چند حاشیه دیگر
[هدية العارفين: 650/1؛ کشف الظنون: 516/1؛ دنا 1100/2]
آغاز: برابر؛ انجام: فاستخرجت منه المسائل على حسب ذهنی و اذهانی و استعدت منه الفوائد على قدر فهمي و ذكاني فكتبتها في هذا تبصرة لمن و قد تذكرة لمن اراد ان يذكر و الله المستعان و صلى الله على خير خلقه محمد و آله اجمعين.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ محشی با نشان «12» و «5»، مصحح؛ تملک: محمد بن عبد الكريم موسوی در بغداد؛ مهر: «... العبد محمد باقر بن على الحسيني» (دايره)؛ عبارت «امانت سید محمد شوشتری نزد سید نعمت الله»؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمعی مشکی عطف تیماج سورمه ای، 27 گ (124-150)، 21 سطر (8×14)، اندازه: 12×18سم [ف: 32-365]
آغاز: برابر؛ انجام: فان معناه ان يلزمها العكس لزوماً كليا و ذالك الايتيين بمجرد صدق العكس مع القضية في مادة واحدة بل يحتاج الى برهان منطبق على جميع المراد فاقهم.
تا عکس قضیه جزئیه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سفید و سرخ فام، جلد: مقوایی، عطف تیماج مشکی، 86 ص (53-138) [سنا: ف: 2-184]
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
آغاز: پس نسبت میانه حمد معنوی و شکر لغوی؛ انجام: و این ظاهر شد از بیان مذکور و الله اعلم.
این رساله فارسی است و رساله منسوب به خبیصی عربی است و معلوم نیست از او باشد و یا همین رساله؛ بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ نام مؤلف و کتاب از بین رفته ولی در پایان نسخه کاتب رقم کرده است: «تمت الرسالة في تهذيب المنطق»؛ کاغذ: امیری شکری آهار مهره، جلد: میشن سبز روشن، 252 ص، 15 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 6-87]
at-taḏhīb fī š.-it tahḏīb
شاهرودی، محمد بن شرف
šāhrūdī, mohammad ebn-e šaraf
اهداء به: غیاث الدین امیر سلطان حسین
وابسته به: تهذيب المنطق تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792) شرحی است با عناوین «قال - اقول» بر «تهذيب المنطق» تفتازاني، تالیف شده در زمانی که شارح از فتنه های بلاد خراسان پناه به قم برده است.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2273
آغاز: احمدک یا من انطق منطق عبده بآيات جلاله و اشکرک یا من افاض عليه المعارف بحسن لطفه و افضاله؛ انجام: او بعكس
الترتيب اى يجعل الصغرى كبرى و الكبرى صغرى ليرجع هذا الشكل
نسخه اصل: کتابخانه كاشف العطاء - نجف اشرف؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ تملک: هادي آل كاشف الغطاء؛ مهر: کتابخانه شیخ علی بن محمد رضا كاشف الغطاء؛ 78 ص [عکسی ف: 6-316]
at-taḏhīb fī š.-it tahḏīb
وابسته به: تهذیب المنطق و الكلام تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792)
شرحی بر تهذیب المنطق تفتازانی است.
قم؛ مدرسه حجتیه؛ شماره نسخه: 608/4
از روی نسخه ای مورخ 959؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13[ف: 116]
taḏyīl-u sulāfat-il ‘aṣr
مدنی، علی خان بن احمد، 1052-1118؟ قمری
(1643-1707)madanī, ‘alī ×ān ebn-e ahmad
وابسته به: سلافة العصر في محاسن الشعراء بكل مصر = سلافة العصر في محاسن أعيان العصر؛ مدنى، علی خان بن احمد (1052-1118ق)
شرح حال شش تن از علما و شعر است که از مؤلف فوت شده و بعداً به کتابش اضافه نموده است. اسامی اشخاص اضافه شده عبارتند از: 1. شیخ جمال الدين محمد بن عبد النجفي المالكي من أولاد مالك الأشتر؛ 2. بدرالدين محمد بن سليمان ابوفاضل الرهبي اليمني؛ 3. الأديب صارم الدين ابراهيم بن صالح المهتدى الهندي اليمني؛ 4. السيد محمد بن وفا بن زين العابدين الحسيني المصرى؛ 5. شيخ داود الانطاكي المصرى الحاكم المشهور بالبصيرة؛ 6. السيد شهاب بن سعيدي الموسوى الحويزي.
[دنا 1100/2؛ الذریعه 55/4]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7037/2
آغاز: بسمله الشيخ جمال الدين محمد بن عبد النجفي المالكي بن اولاد مالک اشتر ذو النسب الاشترى و الأدب البحتري سماء فضل مشرقة البروج؛ انجام: فكن باسمى و لا تصريح و قل اصاب الردى فلانا
خط: نسخ، کا: عیسی بن علی، تا 1275ق؛ مجدول محرر؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج، 25 سطر، اندازه: 17×27 سم [ف: 25-44]
taḏyīl-u sulāfat-il ‘aṣr
جزایری، عبدالله بن نورالدین، 1112-1173 قمری
(1701-1760)jazāyerī, ‘abd-ol-lāh ebn-e nūr-od-dīn
وابسته به: سلافة العصر في محاسن الشعراء بكل مصر = سلافة العصر في محاسن أعيان العصر؛ مدنی، علی خان بن احمد (1052-1118)
شرح حال شش تن از علمای شیعه است که در کتاب «سلاقه العصر» نیامده به صورت متفرقه اضافه نموده: 1. سید اسماعیل بن سید سعد موسوی جزایری؛ 2. سید شهاب الدين بن احمد موسوی جزایری؛ 3. سید معتوق بن شهاب الدین موسوی جزایری؛ 4. شیخ فتح الله بن علوان كعبی دورقی؛ 5. سید قوام الدین حسینی سیفی قزوینی؛ 6. سید نورالدين بن نعمت الله جزایری.
آغاز: السيد اسماعيل بن السيد سعد الموسوى الحويزي، نسب يضاهي البدر و حسب ينشر به الصدر
انجام: فقطع دابر القوم الذين ظلموا و الحمد لله رب العالمين.
[دنا 1100/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: نعمت الله بن محمد هادي بن عبد الله بن نورالدين بن نعمت الله موسوی جزائری شوشتری، تا: سه شنبه محرم 1213ق، جا: مدرسه هدایه شرشتر، برای ملا آقا بابا شیرازی، مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مشکی پشت قهوه ای، 7 گ (132ر-138ر)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 19-129]
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه سید هادی بالیل - قم، خط: نسخ، كا: هادی بالیل موسوی، تا 17 رمضان 1418ق، جا: قم؛ کاتب مقدمه ای در شرح حال مؤلف به خط خود افزوده و شرح حال ها را از سه نسخه جمع آوری نموده است؛ 25 ص [عکسی ف: 4-111]
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه شخصی آیت الله سید محمد علی روضاتی در اصفهان؛ خط: نستعلیق زیبا، کا: سید محمد علی بن سید محمد هاشم روضاتی، بی تا؛ از روی دست خط بهاء الدين محمد بن عبد الله بن نور الدين بن نعمت الله موسوی جزایری تستری مورخ ذیحجه 1200؛ 45 ص (1-45)، 14 سطر [عکسی ف: 3-26]
at-taḏyīl wa-t taḏnīb ‘alā nihāyat-il ġarīb
سیوطی، عبد الرحمن بن ابی بکر، 849-911 قمری
(1446-1506)soyūtī, ‘abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr
وابسته به: النهاية في غريب الحديث و الاثر؛ ابن اثیر، مبارك بن
محمد (544-606)
کتابی است مختصر در ذیل و تکمیل كتاب «النهاية في غريب الحديث» تأليف ابن اثیر. پاره ای از لغاتی را که اهمیت داشته و در النهایه نیامده، در این کتاب به ترتیب الفبا گرد آورده شده است.
چاپ: ریاض عربستان، 1403ق
[دنا 1100/2؛ ريحانة الادب 148/3؛ کشف الظنون 1989/2؛ الأوقاف العامة بغداد 198/1]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12385/2
آغاز: الحمدلله الذي ليس المعلوماته نهاية ... أما بعد فإن النهاية في غريب الحديث للإمام ابن الأثير أجل كتاب ألف في الغريب و أجمعه للبعيد و القريب؛ انجام: قلت الأظهر خلاف ذلك ففى القاموس المواربة المواهاة و المخاتلة فالظاهر أن المراد أنه كان منهم يخادعه باظهار الإسلام و باطنهم بخلافه و الله تعالى أعلم
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج زرشکی عطف تیماج قهوه ای، 16 گ (292-277)، 22 سطر (9×18)، اندازه: 14/5×23 سم [ف: 31-519]
at-taḏyīl wa-t takmīl
ابوحیان، محمد بن يوسف، 654-745 قمری
(1257-1345)abūhayyān, mohammad ebn-e yūsof
وابسته به: تسهيل الفوائد و تكميل المقاصد؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672ق)
از جمله تألیفات عمده و مبسوط امام النحاة علامة جمال الدين ابو عبد الله محمد بن عبد الله بن عبد الله بن مالک طالی جیانی شافعی، کتابی است موسوم به فوائد که به واسطه جامعیت و کثرت فواید و اهمیت به خصوصی که داشته شروح چندی به دست مشاهیر فضلا بر آن نوشته شده که از آن جمله است شرح خود مصنف که اقدم شروح و به قولی فقط تا باب مصادر فعل است و شرح بقیه یعنی در واقع تکمله آن از فرزندش بدرالدین محمد و شرح صلاح الدین خلیل بن ایک صفدی که ایضاً به منزله تكمله شرح مصنف است. این کتاب یعنی فوائد را بعدها خود مؤلف تحت عنوان تسهيل الفوائد و تكميل المقاصد [بعضی گفته اند (نفح الطيب 423:2) که «تسهيل الفوائد» تسهيل کتاب مقاصد یکی دیگر از تألیفات این مالک است، و این کتاب را البته نباید با کتاب تسهیل الفوائد، از تألیفات ابو عبد الله محمد بن عبد الله بن مالک نحوی شریشی اشتباه نمود] ملخص نمود که بر این تلخیص نیز شروح عمده ای نوشته شد و مشهورترین آن ها عبارت است از شرح جمال الدين عبد الله بن هشام موسوم به «التحصيل و التفصيل» و شرح بدرالدین محمد دمامینی و شرح بدر الدین ابو علی حسن بن قاسم مرادی و شرح ابن عقیل مسمی به المساعده و شرح شمس
الدين محمد بن احمد بن قدامة المقدسي و شرح محمد بن علی اربلی و شرح موسوم به «تقييد الجلیل» از شریف ابو عبد الله محمد بن احمد حسنی و شرح محمد بن حسن مالقی و شرح مسمی به «مسائل التسهيل» از عبد القادر انصاری و همین شرح التذييل ما نحن فيه که حقاً از مشاهیر شروح کتاب مذکور و از اهم تصانیف مفید و ممتع است.
در این شرح علامه نهایت غور و دقت و استقصا و تتبع را در بسط و توضیح مطالب و دقایق اصل کتاب به عمل آورده و ضمن این که در مواضیع مختلف اعتراضاتی بر مصنف نموده در جمع و تألیف و نقد اقوال مشاهير متقدمین و متأخرین علمای نحو به خصوص سیبویه و خلیل بن احمد و ابو محمد قیروانی و ابو جعفر احمد بن سعد بن بشير و ابو الحسن على بن جابر الديباج و ابو محمد عبد الحق بن على الوادي آشی و ابوالحسن بن ضایع و نظایر آنان نیز به اقصى الغايه کوشیده است. (غلامعلی عرفانیان)
چاپ: قاهره، مطبعة السعادة، 1328ق.
[دنا 1100/2]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3926
آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم رب يسر بخير یا کریم، و قوله اومیم مصد (بقدر دو کلمه حروف سائیده شده) في الاسم اولا نحو منسج و ثانية نحو دملص و ثالثة نحو دملص و رابعة نحو زرقم و خامسة نحو ضبارم و في الفعل أولا نحوه؛ انجام: على حسب مناسبة حركتها اضيفت نحو من خطيه و مليه ام لم تضف نحو من الكلاو من المقرئ و قد تقدم لنا الكلام على ذلك، و قد انتهى ما كتبناه من هذا الشرح و الله تعالى يجعل ذلك خالصا لوجهه و ينتفع به و الحمد لله رب العالمين و صلى الله على سيدنا محمد و على آله و صحبه و سلم كمل الجزء العاشر من كتاب التذيل و التكميل في شرح التسهيل تصنيف الشيخ الجليل الأوحد الاستاذ العلامة اثیرالدین ابی حیان محمد بن يوسف بن حيان الاندلسي منع الله ببقائه المسلمین و به تمام الکتاب و ذلك بتاريخ خامس عشرين صفر سنة ثلاث و اربعین و سيعميه...
این نسخه جزء عاشر و در حقیقت جزء آخر کتاب است و مشتمل است بر تنمه و لواحق ابنیه افعال و تمامی باب مخارج حروف و فصل ادغام و باب مربوط به اماله و دو باب وقف و هجاء فقط؛ خط: نسخ جلی و مشکول، کا: محمد بن عمر بن محمد شهیر به این البزاز، تا 15 صفر 743 ق (یعنی دو سال و سیزده روز مانده به وقات شارح)؛ منقول به یک واسطه از روی خط مصنف؛ واقف: حاج عماد، تیرماه 1310، نسخه ابتدا در ملکیت مرتضی قلی خان طباطبایی متولی باشی آستان قدس رضوی بوده و بعد که به رسم یادگار در تصرف حاج عماد قرار گرفته حاج عماد آن را به کتابخانه آستان قدس تقدیم نموده است؛ کاغذ: نخودی پنبه ای،
جلد: پارچه عطف چرم، 254 گ، 25 سطر (14/3×20)، اندازه: 19×27 سم [ف: 12-40]
تراب الألباب - حقيقة العرفان
tarājem
قهفرجی، میرزا علی
qahferojī, mīrzā ‘alī
اسامی یک سلسله تصوف که در 87 بیت به نظم در آمده است. [دنا 1101/2]
شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 301
آغاز: بدان که سعادتمند به کرم فضائل و کمالات ... منت ایزد را که جان بخشید و دل جان و دل بخشید اندر آب و گل
کتابی با این آغاز در فهرست مرعشی شماره 6416/3 با عنوان کرسی نامه و به مظفر علیشاه نسبت داده شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 4 گ، اندازه: 11×16/5سم [ف: 3-18]
tarājem
امام جمعه خوئی، محمد امین بن یحیی، -1367؟ قمری
(1948-)emām jom‘e ×ū’ī, mohammad amīn ebn-e yahyā
شرح حال برخی از علمای قرن 14 هجری است که به تفصیل با تألیفات و تاریخ وفات آن ها گردآوری شده است.
[دنا 1101/2]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12231/4
آغاز: الشيخ عباس بن محمدرضا القمي لازم شيخنا النوري قريب من خمس سنين و له صحائف النور في وظائف الايام؛ انجام: يحفظ قسطاً و افراً من القرآن و فيهم مأة يحفظونه كله بتمام الضبط و الاتقان عن ظهر القلب
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ بر بالای برگ اول عبارت «از مسودات آقای شیخ آقا بزرگ طهرانی یادداشت می شود» از مؤلف رساله آمده است، مطالب با شتاب کتابت شده و قلم خوردگی دارد؛ کاغذ: دفتری خط دار، 5 گ (62-96)، 19 سطر، اندازه: 15×19 سم [ف: 31-56]
تراجم آل المجلسي - تذكرة الانساب
tarājim-u arbāb-il badī‘īyāt
[دنا 1101/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8633/6
بی کا، تا: 1293ق؛ کاغذ: آبی، جلد: تیماج سبز، 9 گ (65پ-73پ)، 15 سطر 7/5×14 [ف: 17-183]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2887/6- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلمها ف: 1-739]
tarājim-ul a‘ājim = tarjimān-ul qur‘ān
بقالی، محمد بن ابو القاسم، 490-562 قمری
(1098-1167)baqqālī, mohammad ebn-e ab-ol-qāsem
فرهنگی است عربی - فارسی که مؤلف آن مفردات قرآن را بر خلاف ترتیب سوره ها (از انجام قرآن تا آغاز آن) ترجمه نموده است. همان که برخی از غزنوی، احمد بن محمد (-593) دانسته اند.
آغاز: الحمد لله ماتح الاعلاق و فاتح الاغلاق ... و بعد فهذا مختصر في التفسير الناجم سمى تراجم الأعاجم و الشرط فيه ان كل كلمة فسرناها مرة لا تعود اليها.
انجام: الادارة: كردانيدن الرهن كرو، الرهان جمع، الرهن، جمع الجمع، الايتمان: ایمین داشتن، و الله اعلم و احكم.
[دنا 1101/2]
نسخه اصل: ایا صوفیا ش 4665؛ خط نسخ، بی کا، تا: 1 جمادی الثانی 713 ق؛ در دیباچه آمده «مختصر فی التفسير الناجم سمى تراجم الاعاجم» و گفته نشده که به نام کسی تألیف شده باشد و از مؤلف هم در آن یاد نشده است. در ص ع مؤلف مولانا خیر الدین دانسته شده است گویا همان کسی را که در 963 مصادر روزی نسخه دهخدا را نوشته است (فرهنگنامه ص 15) خواسته اند؛ 67 گ، 13 سطر [فيلمها ف: 1-47]
آغاز: الاسم نام الاسماء ج، الله و آله خدای سزای پرستش؛ انجام: الابلاء سوگند خوردن، القرء پاكي زن، الحول سال.
خط: نسخ مشکول بی کا، تا: حدود اوایل قرن 9؛ افتادگی: انجام (خطبه و دیباچه را که شامل نام کتابست ندارد)؛ واقف: حكيم الملک امیر جبرئیل حسینی دکنی، 1037ق، کاغذ: حنایی سمرقندی، جلد: تیماج جگری، 61 گ ، 15 سطر (8×11)، اندازه: 12×16/6سم [ف: 13-21]
3.قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13232
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ درشت، بی کا، تا: 822؛ مصحح، محشی؛ کاغذ:
شرقی، جلد: مقوایی نخودی، عطف: تیماج مشکی، 94 گ، 11 سطر (10×16)، اندازه: 14×20 سم [ف: 33-438]
آغاز و انجام: برابر؛ قال مصنف الكتاب فرغت من جمع هذا المختصر بحمدالله و جميل صنعه و المنصف اذا تأمله وجده صغير الحجم كبير الغنم جمع الايجاز و الاعجاز و انت اذ نظرت فيه حققت الحديث المروى عنه صلى الله عليه و سلم زويت لي الأرض فاريت مشارقها و مغاربها و مبلغ ملک امنی مازوی لی منها فانه زوى فيه مشارق اسور و مغاربها و سيبلغ نسخته مشارق البلاد و مغاربها و اما الذي ذكرت فيه من ميز اللغات للقابل فعن حورج (كذا) و ما عداها من العبرانية و السريانية فعن كعب الاحبار رحمهم الله و ايانا انه سيدنا و مولانا و حسبنا و كفانا.
خط: نسخ تحریری، کا: شکر الله شریف بهابادی، تا: شعبان 964ق؛ پشت نسخه نوشته اند: «کتاب ترجمان القرآن تأليف مولانا حافظ الدین و سماه تراجم الاعاجم في تفسير لغات القرآن»؛ واقف: حکیم الملک امیر جبرئیل حسینی، 1037ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: پارچه ای، 56 گ، مختلف السطر، اندازه: 10/8×18/3 سم [ف: 13-20]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2034- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1-47]
من سورة الناس إلى أوائل آل عمران بعكس السور؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: دولت آبادی، 16 و 21 سطر، قطع: جیبی [تراثنا: سن 6 ش 3-111]
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز (یک برگ) و انجام (یک برگ)؛ جلد: تیماج مشکی، 62گ، 14 سطر (10×16/5)، اندازه: 14×19 سم [ف: 2-149]
tarājim-ul a‘ājim = tarjimān-ul qur‘ān
غزنوی، احمد بن محمد، -593 قمری
(1198-)qaznavī, ahmad ebn-e mohammad
همان رساله قبل
[دنا 1101/2؛ منزوی 1971/3؛ کشف الفنون 394/1]
آغاز: برابر؛ انجام انه سيدنا ومولينا وهو حسبنا و كفينا
كان قاسم بن احمد بن قاسم بن احمد بن محمد الالهی، تا 10 رمضان 668 کاغذ دولت آبادی جلد میشن کبود، 15 سطر [ف: 5-87]
تهران مجلس: شماره نسخه: 12159
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: احمد بن ابراهیم بی تا؛ مهر: «معين الرعايا» (مربع) همراه با تصویر شیر و خورشید؛ جلد: تیماج، قهوه ای، سوخت، ترنج با سر نقش گل و بوته، 42 گ، 16 سطر، اندازه: 13/5×18 سم [ف: 35-162]
آغاز: بسمله این نسخه ایست ترجمه العجايم نام یعنی لغه؛ انجام: الحفره خندق الحفر چاه کندن
خط: نسخ، بی کا، بی تا [رایانه]
tarājim-ul alfāẓ wa-l luġāt-il qurānīya
اهدا به: کمال الدین محمود
فرهنگ عربی به فارسی به ترتیب تهجی هر حرفی در یک باب و هر بابی در چند «فضل»: ثلاثی و رباعی و خماسی و سداسی و سباعی هر کلمه ای به استقلال نه با بردن آن به اصل اشتقاقی آن و تنها با اعتبار حرف نخستین هر کلمه.
[دنا 1101/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3915/2
آغاز: بسمله. الحمدلله فاتح الابواب و رافع الحجاب عن بصائر اولى الألباب ... اما بعد فان هذا الكتاب وان كان كتابا صغير الجنة و الحجم لكنه دلیل بهندی به کالنجم مشتمل على تراجم الالفاظ و اللغات القرآنية مجتمع فيه تفاسير الكلمات الفرقانية مذكور فيه لكل لفظ من الفاظ كلام الله جميع معانيه المشتركة التي ورد بها في الكتاب الكريم مشرط فيه ان لا يكرر تفسير لفظ من تلك الالفاظ ... مرتب على عدد حروف التهجي ثمانية و عشرين بابا مرتب على سمت ترتيبها مستطابا مفصل كل باب منها باعتبار قلة حروف الكلمات و كثرتها فصولا مقدم منها تفسير ما هو اقل حروفا و اسهل فصولا بحيث تقدمت الثلاثيات على الرباعيات و الرباعيات على الخماسيات و هكذا أجرى امره الى الساعيات .... و انما جمعته ... ليصير ذريعة لانسلاكي باتحافه في سلك خدام حضرة ... كمال الدين .... محمودا ... باب الألف وفيه فصول الأول في الثلاثيات الاسم نام ... الاكل خوردن ... الام مادر؛ انجام: الينبوع چشمه، اليقطين درخت کدو، ياجوج و ماجوج دو گروهند که ذوالقرنین برایشان شد ساخته اند، اليقظان بیدار. و الله اعلم بالصواب.
خط: نستعلیق، کا: ابراهیم و محمد مهدی طباطبایی، تا: 1064ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 89 ص (16-104)، 15 سطر (7×14)، اندازه: 13×21 سم [ف: 12-2903]
at-tarājim-ul jalīlat-ul jalīyya wa-l ašyā×-ul ‘ālīyat-ul‘illīya
حسامي، احمد بن ايبک، 700-749 قمري
(1301-1349)hesāmī, ahmad ebn-e ībak
تاريخ تألیف: 19 شوال 739 ق
مؤلف، مشایخ روایی استادش، تقی الدین ابو الحسن علی بن زين الدين عبدالكافي بن علی سبکی شافعی را در 20 جزء به ترتیب حروف گرد آورده است.
[دنا 1101/2؛ الاعلام زرکلی 102/1؛ معجم المؤلفين 171/1]
قم؛ مرکز احیاء: شماره نسخه: 1622/1
آغاز: الحمدلله الذي جعل الاشتغال بالسنة من الاعمال المبرورة الكاملة و افاض على اهلها ملابس التفصيل
خط: نسخ، کا: ابو الوفاء محمد بن خليل بن ابراهيم صالحی حنفی، تا محرم 879 (پایان جزء اول از کتاب اول)، 22 شعبان 879 (پایان جزء بیستم از کتاب اول)؛ در ابتدای هر جزء نام کتاب و مؤلف و استاد وی آمده، در پایان اکثر اجزاء بلاغات و سماعاتی که در نسخه اصل بوده نقل شده؛ تملک: «اسماعیل بن عبد الغني بن اسماعیل عباسی حنفی» به سال 1038، «سید محمود آمدی شافعی» به سال 1165؛ 350 ص، [ف: 5-50]
tarājim-ul ḥuffāẓ
بدخشی، محمد بن رستم، ق 12 قمری
badaךī, mohammad ebn-e rostam (-18c)
وابسته به: الانساب؛ سمعانی، عبد الكريم بن محمد (506-562 ق) تاریخ تألیف: پنج شنبه 9 ربیع الاول 1146ق؛ محل تألیف: شهر دیلی (دهلی) معروف به شاه جهان آباد
انساب سمعانی را در موارد مبسوط اختصار کرده و خود مطالبی بدان افزوده است. کتاب چندان ارزش علمی ندارد، چون کار سمعانی را که قسمت حفاظ بوده از تراجم جدا نموده و به صورت کتابی در آورده که دیگران امثال ابن اثیر جزری و قطب الدین محمد خيضری به صورت علمی تر انجام داده اند و افزوده بدخشانی برگرفته از آن هاست. نویسنده در پایان، کنی و انساب و القاب را گرد آورده تا دستیابی دانشجویان به آن ها آسان تر باشد. این کتاب نیز به مانند اصل به ترتیب حروف تهجی تنظیم گردیده است. مرتب شده در چهار «باب»: باب الاسماء: مرتبة على حروف التهجي و كذا رعيت الترتيب في الآباء و الاجداد؛ باب الكنى: على الترتيب الماضي في الاسماء و الاعتبار بما بعد اداة الكنية؛ باب الانساب: الى القبائل و البلاد و الصنائع و غير ذلك على الترتيب؛ باب الالقاب: على ترتيب الماضي في الاسماء و الكنى و الانساب.
آغاز: بسمله، الحمد لله على افضاله و الصلاة و السلام على حبيبه محمد و صحبه و آله و بعد فهذه تراجم حفاظ الحديث و نقاد الأثر استخرجتها من كتاب الانساب ... باب الاسماء مرتبة على حروف التهجي و كذا راعيت الترتيب في الآباء و الاجداد، حرف الألف. احمد بن آدم الخلنجي الجرجاني. ذكره في نسبة الخليجي و قال يفتح الخاء المعجمة و اللام و سكون والنون و في آخرها الجيم. هذه النسبة الى خلنج و هو نوع من الخشب
انجام: ياقوتة العلماء المعافى بن عمر آن و هذا آخر ما اردت و ترتیبه و ترصیفه و تهذيبه في هذا الكتاب من الاسماء و الكلى و الالقاب و قد وقع الفراغ منه تاسع شهر ربيع الأول يوم الخمسين سنة ست و اربعين ومائة بعد الألف ... و التوفيق من الله الكريم الوهاب.
[نزهة الخواطر 259/6؛ دنا 1101/2]
آغاز: برابر؛ انجام: قلت قال الذهبي في الكاشف كان ذاصلاة و صيام و علم كثير فيه ضعف يسير من سوء حفظه.
از ابتدای کتاب تا حرم اللام باب الاسماء؛ خط: نسخ درشت، کا: میر غلام عباس کاتب لکھنوی، تا 1293 و 1294ق؛ افتادگی: انجام؛ در آغاز نوشته شده است: «تراجم الحافظ مرازا محمد بدخشانی از اول تا حرم اللام، منقول از نسخه مفتی سعد الله که از رام پور طلب شده بود به خط میرزا غلام عباس کاتب لکنهوی در سنه 1293 هجری و سنه 94 نقل شده»، در همان برگ یادداشت سه وفات در سال های 1132 و 1135 و 1161 تی نوشته شده است؛ واقف: علامه صاحب حسین صاحب ره، دی 1380؛ کاغذ: هندی نخودی، جلد: میشن زرشکی، 250 گ، 15 سطر، اندازه: 20×31 سم [اهدایی رهبر: 8-184] و [ف: 27-98]
آغاز: بسمله، حرف الميم محمد بن ابان البلخي ابوبكر بن ابی ابراهيم المستملى احد الأئمة ذكره في المستملى و قد من تحقيقها في ترجمة ابراهيم بن احمد بن ابراهیم؛ انجام: برابر
این نسخه از «حرف المیم» تا پایان «باب الألقاب» است. ادامه نسخه 28010 است؛ خط: نسخ درشت، کا: میر عباس کاتب لکهنوی، تا: 1293 و 1394 ق؛ افتادگی: آغاز؛ در برگ ابتدای نسخه یادداشتی شبیه به نسخه پیشین دیده می شود که نام کاتب و تاریخ کتابت را در آن نوشته اند؛ اهدایی: رهبر، تیر 1381؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: میشن زرشکی، 216 گ، 15 سطر، اندازه: 19/5×30/5 سم [ف: 27-99]
آغاز و انجام: برابر
این نسخه نسبت به دو نسخه 28410 و 28010 خلاصه تر است؛ خط: نسخ درشت، بی کا، تا: قرن 13؛ در برگ آغازین نسخه آن را این گونه معرفی کرده اند: «منتخب تراجم الحفاظ، ميرزا محمد به خط عباس کاتب که از نسخه مفتی سعد الله منتخب نموده»؛
اهدایی: رهبر، فروردین 1372؛ کاغذ: هندی نخودی، 225 گ، 15سطر، اندازه: 20/5×30/5 سم [اهدائی رهبر: 8-186]
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: از نسخه های کتابخانه ناصريه لكنهو؛ خط: نسخ خوب، کا: میرزا محمد بن رستم المخاطب به «معتمد خان بن قباده» ملقب به «دیانت خان» (احتمالاً مؤلف)، بی تا؛ توسط آقای حاج محمد کلاهی به کتابخانه اهدا شده؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 508 گ (154+128+226)، 15 سطر، اندازه: 20×28 سم [ف: 2-330]
آغاز: برابر؛ انجام: محمد بن حبان البستي ابو حاتم احد الائمة ذكره في نسبة البستي ... و ابو عبدالله الغنجاري التجاري و جماعة سواهم و توفي في شوال سنة أربع وخمسين و للثمائة ببست انتهى. خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ در صفحه اول نسخه به خط قدیم نام کتاب، «تذکره معتمد خان بدخشی» و نام مؤلف، میرزا محمد بن معتمد خان بدخشی نوشته شده، محشی به خطی غیر خط متن از عالمی شیعی که مواردی از کتاب را که مؤلف در شرح حال شخصیت های شیعی کوتاهی نموده نقد کرده، مصحح؛ جلد: مقوا قهوه ای عطف تیماج قهوه ای، 179 گ، 25 سطر، اندازه: 22×32 سم [ف: 38-41]
تراجم الرجال - الرجال
at-tarājim-us sanīyya fī tarājim-il ḥanafīyya
تمیمی، تقى الدين بن عبد القادر، 950-1010 قمری
(1544-1602)amīmī, taqī-od-dīn ebn-e ‘abd-ol-qāder
اهدا به: سلطان مراد بن سلطان سلیم عثمانی
در شرح احوال اکابر از علماء و مصنفین و بزرگان حنفیه، به ترتیب حروف معجم، مؤلف در این کتاب، تفصیلاً درباره اخبار و فضایل و مناقب و مؤلفات و مصنفات و محاسن اشعار و آن ها بحث می کند. او در تألیف این کتاب، از کتب تواریخ و تراجم و طبقات مانند: تاريخ بغداد و وفیات الاعیان و تاریخ ابن کثیر و الدرر الكامنة و طبقات المفسرين سيوطى، و طبقات الحنفية شيخ عبد القادر قرشي و يتيمة الدهر ثعالبي و وافي بالوفيات و اعیان العصر صفدی و مراة الزمان سبط ابن جوزی و غیر آن، استفاده نموده است. در آغاز دارای مقدمه ای است مشتمل بر چند «باب»، در فضیلت سلطان مراد و فوائد مهمه ای مربوط بفن تاریخ و غیر آن. حاجی خلیفه کتاب را «التراجم السنيه في طبقات الحنفية» و كحاله و بغدادی آن را «الطبقات السنية في تراجم السادة الحنفية» ناميده اند.
چاپ: القاهرة المجلس الأعلى بيشون الإسلامية، تحقيق عبدالفتاح محمد الحلو، الطبعة الأولى، 1389ق، الجزء الأول، 502 ص
[كشف الظنون /3941؛ معجم المؤلفين 91/3؛ دنا 1102/2]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 202 عکسی
آغاز: الحمدلله الذي ارسل رسوله بالهدى و دين الحق ... و بعد فان النجاة في المدارين والسعادة في الحالين، و الاتباع بالاحسان و الاحسان باتباع الاعيان، فعليه بطريقة من سلف من الأئمة المهتدين؛ انجام: تمت تأليف هذا الكتاب و جمع ما فيه من تراجم الأصحاب ... يعون الملك الوهاب على يد جامعه الواثق ... تقى الدين بن عبد القادر الداري القاضي يومئذ بمدينه ... من شهور سنة 989
نسخه اصل: سلطان احمد سوم - استانبول ش 2834 A؛ خط نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح، محشی؛ تملك: ابو الفضل شهيد بقره چلبی زاده؛ 561 گ 35 سطر [عکسی ف: 1-185]
tarājim-uš šāmīyīn
گزیده ای است از «خلاصة الأثر في اعيان القرن الحادي عشر» محمد امین بن فضل الله محبی دمشقی (1061-1111) و «تراجم الاعيان من ابناء الزمان» شیخ بدرالدين ابو الضياء حسن بن محمد بورینی دمشقی (963-1024). در صفحه عنوان آمده: «تاریخ اللبارع المرحوم السيد محمد امین چلبی المحبى رحمه الله - هذا الكتاب بخط العم محمد امین افندی بن ابجد ابراهيم افندی المترجم بتاريخ المرادي - سيدى الجد القاضي جمال الدين يوسف الأيوبي الانصاری توفی 1067 عن نحو تسعين سنة (من تاريخ المحبی)» (این دو بند بیک خط است). تاریخ مرادی همان «سلك الدرر في اعيان القرن الثاني عشر»، شيخ الاسلام ابو الفضل محمد خلیل مرادی بخاری دمشقی (1206) است.
[دنا 1102/2]
تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 206 - ج
آغاز: آغاز 1- بسمله حمداله. هذه نبذة في تراجم الشاميين نقلتها من زبدة الأثر في اعيان القرن الحادي عشر المحمد امين المحبي
آغاز: 2- بسمله الحمد الله الباقي بلازوال ... و بعد فهذا ما اخترته من تاريخ ... الشيخ حسن بن محمد بن محمد البوريني الشافعي المسمى بتراجم الاعيان و ثلاثين و الف؛ انجام: انجام 1- ست و ثلاثين و الف
انجام 2- فالفتن مشترك و الله تعالى يتولى السرائر و يعلم خائنة الاعين و ما تخفي الصدور وان راسلتك بمازاد و نقص فهو مثل و بسببک و صلى الله على من لا نبي بعده و على آله الطيبين (تمت الرسالة)
فهرست رجال در آغاز است، نسخه ما دو بخش است و هر دو مرتب به حروف تهجی؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13؛ یادداشت
1255 و 1256 و 1274 و 1292 و 1301 دارد، در ترکیه بوده؛ تملک: احمد بن محمد عطاءالله بن ايوب انصاری در 1301، محمد علی بن محمد عطاء الله بن محمد سعید ایوبی در 1274، عمر بن ابراهیم در 1259، محمد سعید بن محمد عطاء الله؛ كاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 221 گ، 15 سطر 10×17، اندازه: 15×20 سم [ف: 1-122]
tarājem-e ‘olamā’-e damešq
تاریخ تأليف: قرن 11
نویسنده اهل دمشق بوده و شرح حال علما و بزرگانی که آن ها را دیده و یا از معاصرینش بوده اند را در این کتاب جمع کرده است. مؤلف دو بار در سال های 1007 و 1014 ق به حج رفته بود، و درباره محل سکونتش می گوید: «و كان ساكنا عند الشيخ يوسف العلموي في بيت لطيف جوار المدرسة الرحاوية في جوارنا» (47پ) و چند جا هم از شاگردانش مثلاً در شرح حال قاسم بن محمد دمشقی می نویسد: «اقراء على شيخ الاسلام والدی». آخرین تاریخی که در کتاب آمده 1033 ق است.
[مجلس شورا 29/359/1]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8929/2
آغاز نسخه: قدمشق الشام تنديه ** فقده في القلب قد نزعا ... حسن بن محمد الوزير ابن الوزير تولى نيابة حلب و دخلها و لم تكمل لحيته ثم ولى نيابة الشام في سنه خمس و ثمانين و تسعماية ثم وليها ثانيا في حدود سنه سبع و تسعين و تسعماية و وقع في زمنه ثلوج عظيمة بدمشق دامت نحو أربعين يوماء انجام يوسف بن مكتموم الحلبي الشافعي نزيل دمشق ... و كان ساكنا عند الشيخ يوسف العلموي في بيت لطيف جوار المدرسة الرحاوية في جوارنا ثم لما مات العلموی ساعدناه عند يحيى افندي في طلب الرحاوية فاعطيها و سكن.
خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ قرن 11 و 12؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، ضخیم، جلد: گالینگور سرخ، عطف میشن زیتونی، 24 گ (24ر- 47پ)، 21 سطر (8/5×16/5)، اندازه: 15/5×22/3 سم [ف: 29/1-359]
تراجم علما و عرفا / تراجم / فارسی
در آن شرح حال: ابو القاسم راغب اصفهانی، بهاء الدین ابو محمد حرفی، محمد حارثی سرخسی، عبدالرحمن خازن، ابوالبركات بغدادی، محمد بن احمد بیهقی، ابو محمد بخاری، ابوریحان بیرونی، ابو علی عیسی بن درعه، شیخ ابو علی بخاری، ابوالفتح بستی، ابوالحسن عامری ... امام فخررازی، شهاب الدین سهروردی و دیگران آمده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16217/3
آغاز: ابو القاسم حسن بن فضل راغب اصفهانیست و از حکمای اسلامیت؛ انجام: بهتر از صبر و مرتبه ای بلندتر از رضا نیست حق تعالی همگان را از این دو صفت بهره مندی دهاد بمحمد و آله الامجاد.
خط: نسخ ممتاز، کا: عظیم بن عبدالله نیشابوری، تا عرفه 1105ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: آبی یا نخودی؛ جلد: تیماج زرشکی، 8 ص (95-102)، 34 سطر، اندازه: 30×17 سم [ف: 45-89]
تراجم مشايخ الشيعة - معرفة مشايخ الشيعة
tarājem-ol vozzā‘īn
کنتوری، حامد حسین بن محمد قلی، 1246-1306 قمری
(1831- 1889)kantūrī, hāmed hoseyn ebn-e mohammad qolī
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19129
آغاز: بسمله، اما بعد الى صراط مستقيم چون بعضی مخالفین؛ انجام و قال ابوحاتم و امت وصفه في ... يكرمه المران .... و قال الناس ليس. (كذا)
خط: نسخ، بی کا؛ تا: قرن 11 [رایانه]
at-tarāduf wa-t tawāfuq
حسینی تنکابنی، محمد هاشم بن محمد حسین، ق13 قمری
hoseynī tonekābonī, mohammad hāšem ebn-e mohammad hoseyn (- 19c)
الفاظ مترادف که به ظاهر دارای یک معنی و مفهوم هستند را به ترتیب حروف هجاء گرد آورده و فرق آن ها را بیان نموده مانند الابتداء و الاختراع، الاختصار و الاقتصار، الاب و الوالد و الابن و الولد، البيان و البرهان، البدن و الجسد ...
مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1943/3
آغاز: بسمله حمدله، أما بعد فقد اتفق لي في بعض الاسفار الوقوف في بعض الديار؛ انجام: فليت علق عليه النفس الشيطانية فيغلب عليه المكر و ...
موجودی تا حرف (ع) است؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: ذیقعده 1249ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای با ترنج و سرترنج، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 5-327]
tarāzū-ye hekmat
درباره ترازوی آبی ارشمیدس، و دارای دو شکل می باشد.
آغاز: صفت ترازوی حکمت. بگیریم عمودی راست، اولش مساوى الاجزاء
انجام: و آن این است که نمودار می شود، نیکو فهم کن.
[دنا 1102/2؛ فهرستواره منزوی 2624/4]
آغاز و انجام: برابر
دارای دو شکل می باشد؛ بی کا، تا قرن 11؛ 2 گ (20ر-21پ)، [ف: 3-394]
خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1094ق، [ف: 6-477]
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: رنگی آهار مهره، جلد: تيماج قرمز عطف تیماج سبز، 6 ص (177-182)، 16 سطر، اندازه: 14/5×21/5سم [ف: 10-2059]
آغاز: برابر
بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 102 ص (232-333)، 12 سطر، اندازه: 11/5×21 سم [ف: 19-460]
tarāš-nāme
مولوی، جلال الدین محمد بن محمد، 604-672 ق
(1208-1274)mowlavī, jalāl-od-dīn mohammad ebn-e mohammad
در عنوان نسخه چنین است و در زیر عنوان ابیاتی است از مثنوی مولوی با اضافاتی.
تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 714/3
آغاز: مان و مان این طالب فقر و ادب ** گر طلب کاری بیا از خود طلب؛ انجام: وصله ای کاندر بدن پوشیده ای ** در ره فقر و فتا پوشیده ای / گفته موزون مولانا جلال ** از برای این بود اهل حال. تمام شد تراش نامه مولوی
خط: نستعلیق، کا: عبدالقادر کرکوکی، تا: 1279ق، جا: قسطنطنیه؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 5 ص (48-52)، 23 سطر، اندازه: 11×18 اسم [نشریه: 13-86]
tarāš-nāme
حضرت خنکار
hazrat ×onkār
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 441/43-ف
نسخه اصل: با یزید ولی الدین ش 1819؛ بی کا، تا: قرن 19؛ 3 گ (295-297) [فیلمها ف: 1-476]
tarāš-nāme
به نظم.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7507/29
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی سفید و کبود، جلد: مقوا عطف تریاکی، 6 گ (269-274)، 18 سطر (10×25)، اندازه: 15×22 سم [ف: 16-600]
at-tarākīb-ul a‘ẓam fi-ṣ ṣan‘a
جابر بن حیان، 120-198؟ قمری
(739-814)jāber ebn-e hayyān
[دنا 1102/2]
تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 315/7
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 [نشریه: 2-110]
tarākīb-e davāzdah-gāne
لاهیجی، محمد باقر بن محمد تقی، - 1110 قمری
(-1699)lāhījī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī
دوازده ترکیب بند است هر یک در هفت بند که جهت مصایب سيد الشهداء (علیه السلام) سروده است. شاعر که در اشعارش باقر تخلص می کند در دیباچه کوتاه دیوانش می گوید که این تراکیب دوازده گانه که هر ترکیب آن حاوی هفت بند است به جهت تعزیه داری امام حسین سروده است. شاعر بعد از اتمام ترکیب بندها اشعار دیگری نیز در مراثی آورده است. گویا شاعر همان ملا محمد باقر بن محمد تقی لاهیجی است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8722/3
آغاز: چهره پر خراش از ناخن هجر که شد ** چشم مهر آتش فشان از حسرت رخسار کیست؛ انجام: بار خدایا به حشر در صف اهل یقین ** خاتمه کار ما ساز به عفوی قرین
خط: نستعلیق، کا: رضا بن اسدالله، تا: حدود 1244ق؛ مجدول، با کمندی به مشکی؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج، 37 گ
(71ر-107ر)، 15 سطر، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 28-225]
tarākīb-un muškila
مراغی، محمد تقی بن محمد علی، ق 13 قمری
marāqī, mohammad taqī-ye-bn-e mohammad ‘alī (-19c)
در توضیح اعراب کلمات مشکله در آیات و روایات و اشعار است. در چهار «باب».
کرمانشاه؛ فیض مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره /2
آغاز: الحمدلله الذي جعل قوانين العربية معيار تمييز الردى من الجيد من المباني
كا: محمد بن حسين الخراسانی، تا: جمعه از جمادی الاول 1203 ق [تراثنا: س 2 ش 4-46]
تراكيب العبارات المتداولة - حل تراكيب المشكلة
tarākīb-e manqūl
وابسته به: خلاصة التجارب؛ نوربخش، حسن بن قاسم (-926ق) بابی است در بیان بعضی تراکیب منقول از «خلاصة التجارب» بهاء الدین ترشتی رازی.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9457/7
خط: نستعلیق، بی کا تا: دوشنبه شوال 1204ق؛ کاغذ سپاهانی، جلد: تيماج تریاکی، 9 گ (80پ-88پ)، 17 سطر (9×16)، و اندازه: 17×24سم [ف: 17-373]
tarākīb-e nāder-ot tartīb
وابسته به: خمسه نظامی گنجوی = پنج گنج؛ نظامی، الیاس بن یوسف (530-614)
ترکیب های نادری که در «خمسه نظامی» آمده، جمع آوری و در مورادی که نیاز به معنی و تفسیر بوده، معنی کرده است و در آخر چند بیت بلاغی را از آن کتاب انتخاب کرده است.
[دنا 1102/2]
خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 581/1
آغاز: خمسه نظامی قدس سره السامی ده واقع تراکیب نادر الترتیب در، دهدله باز، و ثیف نامه، خنده دندان نما، سنگ دیوانه زبان کش، کافرستیز، خنجر زبان
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ تملک: احمد اسماعیل آغازاده سال 1169 با مهر «احمد» (کروی)، عنایت الله بن اسماعیل آغازاده با مهر «عنایت الله» (مکعبی)؛ جلد: تيماج مشکی، 5 ص، اندازه: 13×22 سم [ف: 306]
tarākīb va ma‘ājīn va teryāqāt
عناوین در نسخه بیشتر سفید مانده و دارد: مفرح روحانی معجونی، فصل در بیان ساختن تریاق فاروق، صفت اقراص.
[دنا 1102/2؛ فهرستواره متروی 3368/5]
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 492/4
آغاز: حمدله ... اما بعد این رساله ایست در ذکر تراکیب و معاجین که حکماء تجربه نموده و خواصی بسیار بر آن مترقب است؛ انجام: و روغن گل طلا کند. نافع باشد.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن ضربی قرمز، 29 ص (154-183)، 18 سطر، اندازه: 12/2×20/7 سم [ف: 5-40]
tarāne-ye zarrīn
از گروه فوثاغورسی پندها و اندرزهایی درباره زندگی اجتماعی و سیاسی در 71 بیت به زبان یونانی به یادگار مانده که برنامه کار برای پیروان این گروه بوده است. گویا ریشه آن ها چکامه هایی بود که شاعران الهی دسته ارفنوسی در قرن 5 سروده و هم در سبک و هم در معنی بلند و جدی و تند و مانا سراینده نیکوکار و پاکیزه سرشت و شوریده ای آن ها را ساخته است الاروس قرن 19و20). گویند این پندها که ترانه زرین (خروسا اپی) می خوانده اند از لوسیس (Lysis) دانشمند قرن چهارم پیش از مسیح که در روزگار ارخوتاس فوتاغورسی می زیسته است. می باشد و از سخنان امید کلس و سوگند فوتاغورس و گفته های هسپودوس و خیرمون و کریسفوس و اندر کیدس و فيلولانوس گرفته شده است. اثيناوس مصری به سال 200 مسیحی آن ها را می شناخت (دیباچه جاویدان خرد بدوی ص 44-48). دانشمندان خاوری نیز از این ترانه ها آگاه بوده و آن ها را وصایاء ذهبیه (دو نسخه ما) با رسائل ذهبیه (ابن ندیم) يا رساله و وصية ذهبية (اخوان صفا) می نامیدند. حنین اسحق در نوادر الفلاسفه از سفارش و پندی که جالینوس آن را زرين «الوصية الذهبية» می خوانده است یاد نمود. اخوان صفا که از جهان شناسی ریاضی فوتاغورسیان آگاه بوده و در روش کار انجمن نهانی خویش درست از آن ها پیروی می کرده اند در دفتر 1 و 2 بخش 3 رسائل سخنان آن ها را آورده در دفتر 3 بخش 1 و دفتر 3 بخش 4 (ج 1 ص 92 و ج 4 ص 100) عبارتی از همین ترانه یاد کردند و از سخن آن ها چنین بر می آید که این ترانه بندی است از فوتاغورس
به دیوجانس. صدرای شیرازی در مبده و معاد ص 233 و مظاهر 287 همان عبارت را آورد که در ترجمه پارسی ما دیده نمی شود. باز اخوان صفا در الرسالة الجامعة (ج 1 ص 30 و 173 و 722 و ج 2 ص 3 و 23) از این که ساختمان جهان به گفته فوثاغورسیان بر روی شمار گذارده شده یاد نمودند. (دانش پژوه). نسخه ها همانند نیست.
[دنا 1103/2؛ فهرستواره منزوی 378/6]
این نسخه اندکی با نسخه 340/5 جدایی دارند؛ خط شکسته تعليق، كا: ناصرالدين حسين بن نور الدین محمد کرمانی، تا: 1097ق، جا: کرمان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 1 ص (160)، اندازه: 15/5×25 سم [ف: 3-422]
خط: تعلیق ریز، بی کا، تا: نزدیک1260ق؛ 2 گ (56پ-57پ)، [ف: 3-420]
tarāne-ye molūk
اهدا به: ناصرالدین شاه
درباره عشق عرفانی در 110 «فصل».
[دنا 1103/2]
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 743/1
آغاز: پاک یزدانی را ستایش سزاست که زبان جهانیان در ثنایش لال است؛ انجام: فصل هفتاد و یکم در بیان آواز خوش ... آواز خوش دلیران بشنود و از هوش نرود یا خود را فراموش نکند
خط: نسخ، كا: على محمد بن محمد رضای شاه رودی، تا قرن 13 و 14؛ کاغذ: آهار مهره فرنگی، جلد: عطف میشن رویه ساغری پارچه دار، 21 گ (2پ-22ر) اندازه: 16/8×21/9 سم [ف: 5-165]
ترانه های اخگر - دیوان اخگر
tarāne-hā-ye mahallī-ye ardestān
شفیعی اردستانی، مرتضی بن احمد، ق 14 شمسی
šafī‘ī ardestānī, morteza ebn-e ahmad (- 20c)
تاریخ تأليف: پنج شنبه 17 آذر 1373ش
در آغاز آن گفتاری است کوتاه درباره «ترانه» پس از آن ترانه های محلی و تک بیتی ها آمده با توضیحاتی لازم در پانوشت صفحه ها.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10556
خط: نستعليق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: گالینگور سبز، 21 گ، مختلف السطر، اندازه: 17/5×22 سم [ف: 27-40]
tarāne-hā-ye mowlavī
با نشان دادن آهنگ آن ها.
[دنا 1103/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4598/6- ف
نسخه اصل: آلمان 3511 Or oct؛ خط: نسخ ترکی، بی کا، بی تا [فيلمها ف: 3-77]
turbat-ul ḥusayn
رساله کوتاهی است که در آن احادیثی درباره چگونگی استشفاء و تناول تربت امام حسین (علیه السلام) نقل شده است. این بخش از کتابی نقل شده و بخشهای نقل شده باب 90 تا 92 آن کتاب است.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4892/1-24/192
آغاز: بسمله حمدله و بعد سئل أبو عبد الله (4) عن كيفية تناوله قال (4) اذا تناول التربة احدكم فليأخذ بأطراف اصابعه؛ انجام: تلا ابو عبدالله عليه السلام و الذين آمنوا و اتبعتهم ذريتهم بإيمان الحقنا بهم ذريتهم الآية.
خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج قهوه ای، 11 گ، 20 سطر، اندازه:11×15سم [ف: 2-834]
التربية - التربية
at-tarbīya
جابر بن حیان، 120-198؟ قمری
(739-814)jāber ebn-e hayyān
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9011/47
آغاز: یمیل وزنها و هذه الأرض في ارضه ارض الدهن هم فيركب هذه النار في هذه الآلة وتوقد عليها و قوداً، انجام: فاستعمل ما قد قدمنا الذكر فيه لتدرك ما تطلبه منه ان شاء الله و كذلك اسئلك لكل باب ما قد ذكر له ان شاءالله عزوجل. تمت المقالة الثامنة و الأربعون.
خط: نسخ، بی کا، تا: صفر 1288ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی شکری آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج، 2 گ
(119ر-120ر)، 19 سطر (8/5×14/5)، اندازه: 13/7×22/3 سم [ف: 29/2-618]
tarbīyat-e atfāl
مترجم السلطان، رضا، ق 14 قمری
motarjem-os-soltān, rezā (- 20c)
در دیباچه نام کتاب و نگارنده آمده است و می نویسد چون تاکنون راه تربیت اطفال مربیان نامعلوم بود لهذا مطالبی چند از کتاب های اخلاقی فیلسوفان فرانسه و انگلیس به زبان فارسی بسیار ساده ترجمه نمودم و آن ها را ضمن چند «گفتار» آوردم. در گفتار دوازدهم سرگذشت خود را آورده است.
[دنا 1103/2؛ فهرستواره منزوی 378/6]
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6243
آغاز: بسمله بنام قادر سبحان و بخشاینده مهربان چگونه توان ملک منان را که از جهت معرفت بدات ... و بعد بر هوشمندان و خرد پروران پوشیده و پنهان
خط: شکسته، نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: اوایل قرن 14؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: محمل سورمه ای؛ 59 گ، 12 سطر، اندازه: 13/6×21 سم [ف: 2-125]
tarbīyat-e anūšīravān
زمانی که مامون به دیدن دخمه ای که انوشیروان در آن دفن بوده می رود، بر دور دیوار کلماتی به زبان پهلوی می بیند که پس از ترجمه آن ها معلوم می شود که پندهایی است اخلاقی که جهت بازدید کنندگان قبرش نگاشته است.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2343/9
آغاز: در اخبار خلفا آمده است که مامون خلیفه به دیدن تربت انوشیروان عادل رفت و چون در دخمه او شد اعضایی دید بر تختی
نسخه اصل: کتابخانه ملی بریتانیا-لندن 5321. بی کا، تا: با تاریخ 801 ق؛ مجدول، مصحح؛ 10 ص (256-265) [عکسی ف: 6-444]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 710/27- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 527-1]
tarbīyat-ul awlād (r.-un fī ṭarīqat-i ... )
دوانی، محمد بن اسعد، 830-908؟ قمری
(1427-1503)davvānī, mohammad ebn-e as‘ad
به دستور: سید غیاث الدین ملقب به میر میران
تاریخ تألیف: 21 محرم 904 ق
رساله ای کوتاه در آداب و روش تربیت فرزند است و نشان داده که فرزند را چگونه باید پرورد و چه کتابی باید بخوانند و کدام دانش را فراگیرند. در پایان آن به شاگردانش از جمله سید جمال الدین ابی علی حسین و سید جلال الدین ابو عبدالله محمد و سید ابو المعالی عطاء الله اجازه روایت داده است. در آغاز این رساله از «لوامع الاشراق» خود یاد می کند. او در کتاب دیگرش لوامع الاشراق هم از پرورش کودکان گفتگو کرده است.
آغاز: الحمد لولى الحمد والصلاة والسلام على من له السبق في مضمار الكمال من قبل و من بعدى و على آله التاركين الزخارف الدنيا بالعريمة والعمد و بعد فقد اشار الى حضرة السلطان ... غيات الملة و السيادة ... في هذه الوريقات طريقا تربية الأولاد
انجام: و قد و هن العظم منى و اشتعل الرأس شيبا مع ما تراكم على من الأمراض الجسمانية و تراخم لدى من الاعراض النفسانية و الله المستعان و عليه التكلان انه خير من اعان و هو المنعم الحنان المنان.
چاپ: به کوشش اسماعیل واعظ جوادی، تحقیق، ج 1 ش 1: 24-32.
[دنا 1103/2(7 نسخه)
آغاز: برابر؛ انجام: محمد بن اسعد الصديق الدواني مكه الله تعالى نواحي الأماني
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 904 ق؛ اهدایی: رهبر، 1373؛ کاغذ: آبی، جلد: تيماج، 4گ، 13 سطر [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: قال ذلك و كتبه ... ابو عبدالله محمد بن اسعد بن محمد الدواني في الحادي و العشرين من الشهر الأول من السنة الرابعة من المائة العاشرة من ماني سنى الهجرية النبوية ... و آخر دعوانا ان الحمدلله رب العالمين.
خط: تعلیق، بی کا، تا با تاریخ 913ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 3 گ (54ر-56ر)، اندازه: 12×17/5سم [ف: 3-667]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: عبدالله بن شهاب الدین بهابادی یزدی، تا: جمادی الاول 957ق؛ 3 گ، 18سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 1-391]
خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 972ق؛ کاغذ: ترمه [ف: 5-220]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: زين العابدين بن شاه محمد استرآبادی، تا: 1006ق؛ جلد: تیماج مشکی؛ 2 گ (42پ-43ر)، اندازه: 11×19سم [ف: 27-303]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، تحریری، بی کا، تا: 1122ق؛ 3 ص (7-9)، 19 سطره، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 32-79]
خط: نسخ، کا: عبدالله، بی تا؛ 3 ص (141-143)، [ف: 5-305]
tarbīyat-e badanī
رساله ای است در تربیت بدنی، شامل روش استفاده از شمشیر، خنجر، باتوم، عصا و آموزش شکار که در سال 1889م به فرانسوی نوشته شده و به یکی از پادشاهان ایران تقدیم شده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7166
ﺁغاز: Se low oiret lov lamie monreiture؛ انجام: Ol ery yipele que low appalle Coup de doleil
كاتب = مؤلف، تا: 1306ق؛ کاغذ: گالینگور سرخ، جلد: گالینگور سرخ، 95 گ، 24 سطر، اندازه: 14×20/5سم [ف: 25-173]
tarbīyat-us sālikīn = ar-r.-un naqšbandiya = aṭ-ṭarīqat-un naqšbandiya = šarā’iṭ-un naqšbandiya
خادمی، محمد بن مصطفی، -1176 قمری
(- 1763)×ādemī, mohammad ebn-e mostafā
رساله ای کوتاه در بیان آداب طریقت نقشبندیه که در آن تفسیر برخی آیات و شرح برخی روایات نبوی (صلی الله علیه و آله)، بر مذاق صوفیه تأویل گردیده است. در این اثر، دو طریق از طرق صوفیه مورد تأکید قرار گرفته است: «الأول و هو الأقرب و الأسهل في حصول المقصود بأن يلتصق اللسان بسقف الحلق و الأسنان على الأسنان و الشفة على الشفة و يطلق النفس على حاله و يتخيل في القلب، أي تحت ثدى اليسار لفظة الجلالة بمعناها أي الذات مسمى ذلك الاسم الشريف على نهج ما آمن به بلاكيف ... و الثاني فطريق الذكر بانفى و الاثبات و من يستعد لتقدم الجذب يعنى من طلب الأخذ من الشيخ المحيته من عند الله تعالى لهذا الطريق ...». از این رساله در کتابخانه های ترکیه و قبرس نسخه هایی در برخی مصادر کتاب شناسی گزارش شده است. نا گفته نماند که درویش احمد طرابزونی نقشبندی مشهور به «کوسج» (-1195ه-) به ترجمه و شرح این رساله به زبان ترکی عثمانی، همت گمارده است و نسخه ای از آن در کتابخانه عثمان ارکین (ضمن کتابخانه ی بلدیه) در استانبول نگهداری می گردد.
(متقی، حسین)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 510/15 کر
آغاز: بسملة، الحمدلله وحده و الصلوة على من لا نبي بعده مع من تبعه جمعه و فرده و بعد فشرائط النقشبندية الاعتقاد الصحيح أولاً و التوبة الصادقة و الانحلال مع أرباب الحقوق و رد المظالم و استرضاء الخصوم و التقيد بأعلى الالتزام بالسنة و الدقة على العمل بأصح الشرعية و الاهتمام على المجانبة من كل المنكرات و المبتدعات و العزيمة على التباعد من كل الهوى و المذمومات؛ انجام: فهذا هو المقصد الأقصى و المسند الأعلى و المقام الأسنى و الحالة الحسنى الموجبة للزيادة في الدنيا ... اللهم اجعلنا من الذين افتوا وجودهم في استغراق أنوار الجمال و الجلال دون المحبوسين في ضيق البال و حضيض القال بحرمة جاء حبيبك صلى الله عليه و اله و سلم و على جميع أصحابه أجمعين إلى يوم الدين و سلام جميع الأنبياء المرسلين و الحمدلله رب العالمين تمت الرسالة الخادمية بعون من له اللطف و العناية في البداية و النهاية
خط: نسخ تحریری نزدیک به نستعلیق، بی کا، تا: اواخر قرن 12 یا اوایل قرن 13؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی نخودی، 2 گ (46ر-47پ)، 27 سطر، اندازه: 9/5×16/5 سم [ف: 40/2-346]
tarbīyat-ul mu’minīn ‘alā bi-t-tawfīq ‘alā ḥudūd-ibāṭin-i ‘ilm-id dīn fī ta’wīl-i da‘ā’im-il islām
قیروانی، قاضی ابو حنیفه نعمان
qayravānī, qāzī abū-hanīfe no‘mān
گزارشی داده نشده
[دنا 1103/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3127- ف
نسخه اصل: کتابخانه انجمن اسماعیلی بمبئی؛ خط: نسخ، کا: اکبر بن ملاالله بخش، تا: 13صفر 1245 ق [فیلمها ف: 2-82]
tarbīyat-ol ma‘mūr
معمور خان جم
ma‘mūr-×ān-e jam
از معمور خان متخلص به جم.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14209/53
خط: نستعلیق، کا: محمد حکیم هندی؛ تا: قرن 11؛ 231 ص [ف: 38-293]
تربیت مرغان شکاری - شکارنامه
tarbīyat-nāme
رساله ای اخلاقی مشتمل بر مطالبی در آداب تربیت، آداب حرف زدن، آداب خواب و بیداری و غیره که مؤلف به صورت نثر و نظم آورده است و در ضمن گفته ها، به التزام احکام اسلام، توصیه شده است.
[دنا 1104/2؛ فهرستواره منروی 379/6]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11800/1
آغاز: بهترین .... و بالاترین .... انسان این است که مطابق حکم خدا و پیغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) رفتار نموده؛ انجام: نماند نیک و بد بر کس مه و سال ** بیک لحظه دگرگون گردد احوال
خط: شکسته نستعلیق و نسخ، كا: على فرزند خير الحاج ... محمد تقی گرگانی، تا: شنبه رمضان 1312ق؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی فلفل نمکی، 20 گ (1-20)، 12 سطر، اندازه: 7/5×15سم [ف: 29-617]
tarbī‘-ud dā’ira
ابن هیثم، حسن بن حسن، 354-340 قمری
(966-1039)ebn-e heysam, hasan ebn-e hasan
از این هیثم درباره دائره و این که آن را می توان به شکل مربع در آورد و مخالفت گروهی از فلاسفه با آن. ابن هیثم می گوید گرچه گروهی پنداشتند که دائره را نتوان به ساخت مربعی در آورد مگر این که من چون دیدم شکل هلالی برابر با مثلث می گردد پس آن هم با مربع برابر خواهد بود. آن گاه برهان می آورد.
آغاز: بسمله، رسالة لابن الهيثم في تربيع الدائرة، قد يعتقد كثير من المتفلسفين أن سطح الدائرة لا يمكن ان يكون مساوياً لسطح مربع مستقيم الخطوط
انجام: و فيما ذكرناه من تحقق هذا المعنى كفاية و هو الذي قصدنا له بالقول، تمت المقاله، اقول على هذه المقاله لو كفى في اثبات هذا المطلوب اثبات امكانه ... و ليس هذا مما يوجب كل هذا التحيرللمتقدمين و المتأخرين فيه، و الحمدلله وحده.
[دنا 1104/2 (11 نسخه)]
نسخه اصل: ايا صوفيا ش 4832؛ خط نسخ، بی کا، تا: قرن 7؛ با افتادگی پیش از این؛ 2 گ (190-191)، [فیلم ها ف: 1-471]
خط: نسخ، بی کا، تا: 1 شوال 700 ق، جا: تبریز؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی، 23 سطر (8×15)، اندازه: 14/5×23 سم [نشریه: 3-229]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ ضمیمه نسخه ش 16022 [رایانه]
آغاز: برابر؛ انجام: و في ما ذكرناه من تحقق هذا المعنى كفاية و هو الذي قصدنا له بالقول تمت المقالة.
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 10؛ پس از این گفتاری است در 6 سطر با یک شکل هندسی درباره مقاله ابن هیثم؛ کاغذ: آهاری حنایی، 18 و 19 سطر، اندازه: 17/4×24/2 سم [ف: 18-154]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، كا: على بن نصرالله الدهلي، تا: 986 ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابری، 4 گ (107ر-110ر)، 25 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 6-262]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست با عنوان «سطح الدائرة] و ناشناس؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: صفى الدين محمد بن نصرالله بن محمد طباطبائی حسنی حسینی، تا: 1014ق؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: ساغری زرد، 5 گ (156پ-160ر)، 19 سطر، اندازه: 10/4×19 سم [ف: 291-6]
آغاز: برابر؛ انجام: و هو الذي قصدنا له بالقول، تمت المقالة پس از آن ایرادی بر مؤلف است که بچند سطر و معلوم نیست که از کیست.
خط: نستعلیق، كا: محمد جعفر بن عبد الحسین یزدی، تا 29 محرم 1058ق؛ کاغذ: زرد، جلد: پارچه ای، 4 ص (1-4)، 25 سطر (5×15/3) اندازه: 11/2×22/3 سم [ف: 8-413]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، شکسته بی کا، تا: 1088 ق؛ 16 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 2-114]
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ ضمیمه: 6 سطر از آغاز «تحرير كتاب مأخوذات ارشمیدس» ترجمه ثابت بن قره و تفسیر استاد مختص ابوالحسن علی بن احمد نسوی؛ کاغذ شکری فرنگی، 13 سطر، اندازه: 10/7×17/8 سم [ف: 18-158]
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج سرخ، 2 گ (74ر-75ر)، 51 سطر، اندازه: 21×32 سم [ف: 3-395]
بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی زرد، جلد: تیماج مشکی، 4 گ (64پ-67پ)، 17 سطر، اندازه: 14×23 سم [ف: 3-395]
بی کا، بی تا، در آغاز نیم صفحه از «مفروضات» ثابت بن قره هست و پیش از آن 6 برگ از کتاب ریاضی دیگر؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تيماج قهوه ای، 4گ (7ر-10پ)، 17 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 3-395]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ با اشکال هندسی؛ 3گ (7ر-9پ)، [ف: 4-853]
آغاز: برابر؛ انجام: مي سایر مصنقاته و قال كما يتنافى الاشكال القائمة الزوايا كما يتنافى تفسير ما في حماة القول في المثلثات
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ ضمیمه نسخه ش 16150؛ کاغذ: نباتی، جلد: گالینگور [رایانه]
tarbī‘-e ×at
[دنا 1104/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3927/3
قال بعضهم اذا اردت تربیع خط و ليس معك الام سطرة فانظر قبة من الأرض؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11؛ کاغذ: نخودی و زرد رنگ، جلد: تیماج مشکی، 16 ص، 18 سطر، اندازه: 14/5×25 سم [ف: 10- 2005]
ترتيب - المسعدة
الترتيب - وجوب الترتيب في الغسل بين الاعضاء
at-tartīb = tartīb-ul awzān
جابر بن حیان، 120-198؟ قمری
(739-814)jāber ebn-e hayyān
رساله ای است کوتاه در علم کیمیا و کیفیت ترکیب نمودن خاک با آتش و آتش با هوا و آب. در کتاب تاریخ التراث العربی چنین آورده است: «این کتاب رساله دهم از مجموعه 112 کتاب جابر است» (سید محمود مرعشی)
آغاز: الحمد لله الذي اخرجنا من الظلمات إلى النور ... اما بعد فقد سألتني ان اصنع لك كتاباً و اذكر لك كيف تخلط الأرض بالنار و النار، الهواء و الماء
انجام: فهو غير محتاج الى تلك الانواع كلها الا ما لابد من تقطير او تشوية أو دفن و السلام، تمت هذا الکتاب.
[دنا 1104/2 (4 نسخه)؛ ريحانة الادب: 108/5؛ فهرست اين نديم: 421؛ تاريخ التراث العربي: 312/4؛ الذريعة: 64/4]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ ریز، کا: بهائی بن احمد العاملی، تا: اواخر قرن 12 یا اوایل قرن 13؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی، 1 گ (60)، 39 سطر، اندازه: 8×12 سم [ف: 32-82]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، 2گ (56ر-57پ)، 13 سطر، اندازه: 8/5×14 سم [ف: 33-44]
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: مقوا رویه تیماج حنایی، 41 گ (137پ-177ر)، 11 سطر (6×12)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 11-744]
آغاز: برابر؛ انجام: فلا يصدق بغيرها فاني كنت اعتمدها عليها و فيها جميع المطالب مجملا و تفصيلا
خط: نسخ، بی کا، تا: 1265ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 2 گ (131پ-132پ)، 24 سطر، اندازه: 16×27 سم [ف: 9-423]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: کرمانشاهی، علی اکبر بن محمد قرن 13ق، تا: 1267 ق [رایانه]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كا: على اكبر بن محمد كرمانشاهی، بی تا، ضمیمه نسخه ش 28769 است؛ واقف: محمد ایرانی، 1350 [رایانه]
tartīb-ul āṯār ‘ala-ẓ ẓann-i ġayr-il mu‘tabar
موسوي خوانساري، محمد حسين بن محمد، -1328 قمري
(1910-)mūsavī ×ānsārī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad
وابسته به: فرائد الاصول = الرسائل = رسائل شيخ انصاري؛ انصاري، مرتضي بن محمد امين (1214-1281 ق)
حاشيه بر بحثي از «رسائل» شيخ مرتضي انصاري، در اين که آثار شرعيه بر ظنون غير معتبره بار نمي شود.
[دنا 1104/2]
قم؛ مرعشی شماره نسخه: 3041/3
آغاز: اللهم اهدنا لما اختلف فيه من الحق ... قوله قدس سره في الأمر السادس اذا بنينا على عدم حجية الظن؛ انجام: و الا فالمتقين هو الرجوع اليهما بناءاً على حجية الأخبار من باب الطريقة السببية و الا فالمتقين هو الرجوع إلى التخيير
خط: نستعليق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 23 گ (30ر-52ر)، 23 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 8-242]
tartīb-ul abwāb = mu×taṣar-un fi-ṭ ṭibb
بقراط، 460؟-377؟ قبل میلاد
(460--377-)boqrāt
رساله مختصری در امراض و علاج آن ها در 68 «باب».
آغاز: هذا كتاب ترتيب الابواب مختصر بقراط حكيم بسمله. حمدله، فهذا كتاب مختصر في الطب قد جمع الحكيم الفاضل بقراط جميع العلل و علاجها من الراس إلى القدم ... الباب الأول في معرفة بخش (؟) بني آدم من الطبايع الاربع بانواعها اذا رايت العرق يتحرك و هو غلیظ او قوی
انجام: الباب السابع و الستون في معجونات الأدوية و يصلح ان توكل في جميع الأوقات ... و لا صداع فيه و لا شقيقة، تم كتاب مختصر يقراط الحكيم و لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم. [دنا 1104/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ 92 ص (92-1)، 18 سطر (9/5×10)، اندازه: 15×20 سم [نشریه: 349-3]
خط: نستعلیق، کا: عبدالصمد بن حسين بن محمد شوشتری، بی تا، جا: سپاهان، مدرسه جده؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 2 ص (10-11)، [ف: 10-1667]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا [رایانه]
ترتیبات تاسیس دولت مقننه بلژیک - قانون دولت بلژیک
ترتیبات جديده - تقسیم و ترکیب ادارات و تکالیف وزارت امور خارجه
tartībāt-e ‘adlīye
انصاری، سعید بن سلیمان، - 1301 قمری
(-1884)ansārī, sa‘īd ebn-e soleymān
قوانین و مقررات مخصوص عدلیه (دادگستری) را طی یازده «باب» و چهار صد و سی و سه «ماده» تنظیم نموده است: باب 1. اصول قواعد عدلیه؛ 2. محاکم عدلیه و امور مرجوعه به آن ها؛ 3. بعضی ترتیبات راجعه به قضات و محاکم عدلیه؛ 4. ترتیبات ترافعی؛ 4. [در نسخه چنین است] بعضی اقدامات برای تکمیل تحقیقات به عمل مسائل؛ 5. معاذیر دعوا؛ 6. مستدعیات عارضی؛ 7. نقل دعوا و جرح قاضی؛ 8. استیفات؛ 9. اعتراض شخص ثالث؛ 10. ترتیبات به بودن تمیز؛ 11. طرف شدن با قضات و محاكم عدليه.
[دنا 1104/2؛ فهرستواره متروی 379/6]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6498
آغاز: باب اول در اصول قاعد عدليه، ماده اول براي تسويه و قطع دعاوي محاکمه بدو درجه خواهد بود؛ انجام: ماده چهار صد و سي و سوم در صورت ثبوت تقصير علاوه بر تاديه وجه خسارت محکمه با قاضي مورد سياست مقتضيه خواهد بود
خط: نستعليق، کاتب = مؤلف، بي تا، جلد: مقوايي، 41 گ، مختلف السطر، اندازه: 25×29/5 سم [ف: 17-87]
ترتيب اختيار الرجال - ترتيب رجال الكشي
tartīb-u asānīd-i amāli-ṣ ṣadūq
طباطبائي بروجردي، محمد حسين، 1253-1340 شمسي
(1874-1961)tabātabā’ī borūjerdī, mohammad hoseyn
وابسته به: الأمالي = المجالس - امالى صدوق = عرض المجالس؛ شيخ صدوق، محمد بن علي (311-381)
قم؛ مؤسسه حضرت آية الله العظمي بروجردي؛ شماره نسخه: 257
خط: نستعليق، كا: حسن بن ابراهيم نوري همداني، تا: ربيع الثاني 1375 ق، جا: قم؛ جلد: تيماج قهوه اي، 79 گ، مختلف السطر، اندازه: 18×21 سم [ف: 1-151]
tartīb-u asānīd-i tahḏīb-il aḥkām
طباطبائي بروجردي، محمد حسين، 1253-1340 شمسي
(1874-1961)tabātabā’ī borūjerdī, mohammad hoseyn
وابسته به: تهذيب الاحکام في معرفة الحلال و الحرام؛ شيخ طوسي، محمد بن حسن (385-460)
در سه «قسم»: مکثرين، متوسطين، مقلين، و هر يک داراي چند «باب».
260
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بی تا؛ پیش نویس کتاب می باشد؛ جلد: تيماج قهوه ای روشن، 450 گ، مختلف السطر، اندازه: 13/5×21سم [ف: 152-1]
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، بی تا؛ به خط آیة الله بروجردی یا دیگران؛ جلد: تیماج مشکی؛ 673 گ؛ مختلف السطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 1-152]
tartīb-u asānīd-i ṯawāb-il a‘māl wa ‘iqāb-il a‘māl
طباطبائی بروجردی، محمد حسین، 1253-1340 شمسی
(1874-1961)tabātabā’ī borūjerdī, mohammad hoseyn
وابسته به: ثواب الاعمال و عقاب الاعمال؛ شیخ صدوق، محمد بن علی (311-381)
[موسسه آية الله بروجردی 149/1]
قم؛ مؤسسه حضرت آیه الله العظمی بروجردی: شماره نسخه: 251
خط: نستعلیق، کا: حسن بن ابراهیم نوری همدانی، تا: شوال 1375ق، جا: قم؛ جلد: تیماج قهوه ای سیر، 80 گ، مختلف السطر، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 1- 149]
tartīb-u asānīd-il ×iṣāl
طباطبائی بروجردی، محمد حسین، 1253-1340 شمسی
(1874-1961)tabātabā’ī borūjerdī, mohammad hoseyn
وابسته به: الخصال المحمودة و المذمومة؛ شيخ صدوق، محمد بن علي (311-381)
[دنا 1105/2]
قم؛ مؤسسه حضرت آية الله العظمي بروجردي؛ شماره نسخه: 252
خط: نستعليق، كا: حسن بن ابراهيم نوري همداني، تا: شوال 1375ق، جا: قم؛ جلد: تيماج قهوه اي سير، 92 گ، مختلف السطر، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 1-150]
tartīb-u asānīd-i rijāl-il kaššī
طباطبائي بروجردي، محمد حسين، 1253-1340 شمسي
(1874-1961)tabātabā’ī borūjerdī, mohammad hoseyn
وابسته به: اختيار معرفة الرجال = رجال کشي = اختيار الرجال؛ شيخ طوسي، محمد بن حسن (385-460)
قم؛ مؤسسه حضرت آية الله العظمي بروجردي؛ شماره نسخه: 248
خط: نسخ و نستعليق، کا: حسن نوري همداني، تا 1373ق؛ محشي؛ دو حاشيه به خط آية الله بروجردي؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 84 گ، مختلف السطر، اندازه: 18×23 سم [ف: 1-148]
tartīb-u asānīd-i rijāl-in najāšī
طباطبائي بروجردي، محمد حسين، 1253-1340 شمسي
(1874-1961)tabātabā’ī borūjerdī, mohammad hoseyn
وابسته به: رجال نجاشي = الرجال = فهرست نجاشي؛ نجاشي، احمد بن علي (372-450)
قم؛ مؤسسه حضرت آية الله العظمي بروجردي؛ شماره نسخه: 258/2
خط: نسخ، بي کا، بي تا؛ جلد: تيماج مشکي، 138 گ (24پ-161ر)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 1-151]
tartīb-u asānīd-i ‘iddat-i kutub
طباطبائي بروجردي، محمد حسين، 1253-1340 شمسي
(1874-1961)tabātabā’ī borūjerdī, mohammad hoseyn
مشتمل بر: ترتيب اسانيد رجال کشي، طرق فهرست طوسي غير مرتب، طرق فهرست طوسي مرتب، طرق صدوق در من لايحضره الفقيه، برگ هايي داراي تواريخ وفيات گروهي از بزرگان.
قم؛ مؤسسه حضرت آية الله العظمي بروجردي؛ شماره نسخه: 262
خط: نستعليق، کاتب = مؤلف، بي تا؛ بعضي برگ ها بحط ديگران؛ جلد: تيماج مشکي، 212 گ، مختلف السطر، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: 1-153]
‘tartīb-u asānīd-i ‘ilal-iš šarāyi
طباطبائي بروجردي، محمد حسين، 1253-1340 شمسي
(1874-1961)tabātabā’ī borūjerdī, mohammad hoseyn
وابسته به: علل الشرايع و الأحكام و الأسباب شيخ صدوق، محمد بن علي (311-381)
قم؛ مؤسسه حضرت آیة الله العظمی بروجردی؛ شماره نسخه: 265
خط: نستعلیق، کا: حسن بن ابراهیم نوری همدانی، تا: جمعه شعبان 1375ق، جا: قم؛ جلد: تیماج قهوه ای؛ 96 گ، مختلف السطر، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 1-154]
tartīb-u asānīd-il faqīh
محمد بديع بن جلال بن علی،-1090
(- 1090)mohammad badī‘ ebn-e jalāl ebn-e ‘alī
وابسته به: کتاب من لا يحضره الفقيه = من لا يحضره الفقيه؛ شيخ صدوق، محمد بن علی (311-381)
تاريخ تأليف: دوشنبه 21 صفر 1090 ق
سند روایات كتاب من لا يحضره الفقیه را مرتب نموده است.
[دنا 1105/2]
قم؛ زنجانی (آیه الله)؛ شماره نسخه: 72/2
خط: نسخ، بی کا، تا: جمادی الثانی 1270ق؛ قطع: وزیری [چند نسخه-ف: -216]
tartīb-u asānīd-il faqīh
نهاوندی، محمد بن محمد حسین، -1270 قمری
(- 1854)nahāvandī, mohammad ebn-e mohammad hoseyn
وابسته به: کتاب من لا يحضره الفقيه = من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق، محمد بن علی (311-381)
تاریخ تألیف: 1270ق
مؤلف در هنگام تدريس كتاب من لا يحضره الفقيه، فهرست اسانید آن را غیر مرتب دیده، لذا در جمادی الثانی1270 آن را تنظیم نموده است.
قم؛ زنجاني (آية الله)؛ شماره نسخه: 72/4
آغاز: بسمله. حمدله. اما بعد - فيقول العبد محمد بن محمد حسين النهاوندی عفي عنهما اني لما حصلت فسحة مغلوطة من كتاب من لايحضره الفقيه للشيخ الصدوق و قابلتها حين فرائها على بعض المحصلين و نحوهم مشيرا إلى اختلاف النسخ الى آخرها وجدت فهرستها مضطرية غير مرتب الأسانيد بحيث لا يكاد ينتفع بها الأبعسر شديد خلج في صدري آن ارتبه ترتيبا يسهل على الناظرين سبيل استخراجها، ثم وجدت فسحة من بعض الأقدمين شكرالله مساعيهم قال سيفني الى ذلك الا انها غير تامة ... و نسخة اخرى مفصلة الأسانيد على الترتيب من بعض الأفاضل المعاصرين رضوان الله عليه الا انها ايضا لاتخلو من اضطراب كلفة على المستخرين و كانت مع ذلك غير موثوق بصحتها و تماميتها، فاردت ان ارتبها ترتيبا وافيا يطمئن بها نفسي
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: جمادي الثاني 1270 ق؛ قطع: وزيري [چند نسخه - ف: -215]
tartīb-u asānīd-il faqīh
طباطبائي بروجردي، محمد حسين، 1253-1340 شمسي
(1874-1961)tabātabā’ī borūjerdī, mohammad hoseyn
وابسته به: کتاب من لا يحضره الفقيه = من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق، محمد بن علي (311-381)
[دنا 1105/2]
خط: نسخ و نستعليق، کا: حسن بن ابراهيم نروى همداني، تا: ربيع الأول 1375ق، جا: قم؛ جلد: تيماج قهوه اي، 170گ، مختلف السطر، اندازه: 18×21 سم [ف: 1-151]
خط: نسخ و نستعليق، بي کا، بي تا؛ مصحح؛ جلد: تيماج قهوه اي، 159 گ، مختلف السطر، اندازه: 18×21 سم [ف: 1-150]
tartīb-u asānīd-il kāfī
طباطبائي بروجردي، محمد حسين، 1253-1340 شمسي
(1874-1961)tabātabā’ī borūjerdī, mohammad hoseyn
وابسته به: الكافي؛ کليني، محمد بن يعقوب (-329)
خط: نستعليق، کاتب = مؤلف، بي تا؛ محشي؛ جلد: تيماج قهوه اي، 329 گ، مختلف السطر، اندازه: 18×23 سم [ف: 1-145]
خط: نستعليق، کاتب = مؤلف، بي تا؛ مصحح با خط خوردگي و اضافات در حاشيه، در برخي صفحه ها قوائد متفرقه اي به خط مؤلف آماده؛ جلد: تيماج مشکي، 550 گ، مختلف السطر، اندازه: 18×22/5 سم [ف: 1-144]
خط: نستعليق خوب، کا: حسن نوري همداني، تا: جمعه ربيع الثاني 1373ق، جلد: تيماج قهوه اي، 385 گ، 33 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-143]
خط: نستعليق، كا: حسن بن ابراهيم نوري همداني، تا: ذيحجه 1374 ق، جا: قم؛ داراي حواشي مؤلف و گاهي به خط وي؛ جلد:
تیماج قهوه ای، 236گ، مختلف السطر، اندازه: 18×23 سم [ف: 1-146]
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ محشی، مصحح، دارای خط خوردگی؛ جلد: تیماج مشکی، 382گ، مختلف السطر، اندازه: 19×23 سم [ف: 1-145]
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی، دارای خط خوردگی؛ جلد: تیماج مشکی، 358گ، مختلف السطر، اندازه: 19×23 سم [ف: 1-145]
tartīb-u asānīd-i ma‘āni-l a×bār
طباطبائی بروجردی، محمد حسین، 1253-1340 شمسی
(1874-1961)tabātabā’ī borūjerdī, mohammad hoseyn
وابسته به: معانی الاخبار؛ شیخ صدوق، محمد بن علی (311-381)
قم؛ مؤسسه حضرت آیة الله العظمی بروجردی؛ شماره نسخه: 246
خط: نستعلیق، کا: حسن بن ابراهیم نوری همدانی، تا: رمضان 1375ق، جا: قم؛ محشی از مؤلف و گاهی به خط وی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 56 گ، مختلف السطر، اندازه: 18×23 سم [ف: 1-146]
tartīb-e este×āre be āyāt-e qor’ān (r. dar)
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 24090
آغاز: البقره، و آيته الملك و الحكمه و من قبيل؛ انجام: روز پنج شنبه لا اله الا الله خالق كل شيء.
خط: نستعليق، بي کا، تا: قرن 13 [رایانه]
ترتيب اسماء انساب السمعاني - تراجم الحفاظ
tartīb-u asmā’-i mawjūdāt min-al usūl wa-l mu×tari‘āt
مشتمل است بر بيست «فصل» و هر فصلي به ترتيب حروف و به سه حركات. خاتمة الكتاب در ترتيب معاني حروف من الادوات و الظروف والاعداد و الوقوف.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/2173/3-ف
نسخه اصل: آغاز و انجام پاره اي از نسخه هاي يوگسلاوي که یان بگدانويج فيلم آن ها را آورده است؛ بي کا، بي تا [فيلمها ف: 1-648]
tartīb-e aškāl-e mānālāws (matālebī dar)
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3179/14
خط: شکسته نستعليق، کا: على بن نصرالله الدهلي، تا: 986 ق؛ با اشکال هندسي؛ کاغذ: ترمه، جلد: رويه ابري، 2 گ (177پ-178ر)، 25 سطر، اندازه: 11×29 سم [ف: 6-262]
’tartīb-ul asmā fi-l asmā
اين کتاب به ترتيب «مهذب الاسماء» است، ولي مصدرها و فعل ها را نيز در بر دارد. هر يک از بيست و هشت بخش بزرگ اين کتاب به سه بخش کوچک (مفتوح زبردار و مضموم پيش دار و مکسور زیردار) و هر يک از اين سه بخش به 28 بخش کوچک تر به ترتيب حرف دوم واژه بخش شده است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 196 و 5272- ف
آغاز: آل بسين: خاندان رسول (علیه السلام) آمر: فرماينده. آمين: هم چنين باد. آنفاً: اکنون؛ انجام: الهاء المكسورة، هبة: آن چه ببخشند. هبات جمعش. هبر: بر نجن سيمين. هبر که: زل باريک اندام نرم
خط: نسخ، بي کا، بي تا؛ افتادگي: آغاز و انجام؛ نام نويسنده و تاريخ با پايان نسحه افتاده است. ولي پيداست که در حدود پايان قرن دهم نوشته شده؛ کاغذ: اصفهاني نخدی، جلد: تيماج قهوه اي، 109 گ، 21 سطر (7×1)، اندازه: 12×22 سم [ف: 2-441] و [فيلم ها ف: 3-145]
tartīb-e alefbāyī mašī×ah sadūq
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9027/2
آغاز: هذا فهرست رجال سند کتاب من لايحضره الفقيه راعيت فيه الرجل و الأب مرتبا على حروف التهجي و وضعت ارقاماً على كل اسم في الأصل بعدده بالترتيب الذي ذكره المصنف ثم وضعت على كل رقم على اسمه في الصل على ذلك الاسم في هذا الفهرست يستخرج الاسما و الاطلاع واشرت الى اسماء الذين ذكرهم مكرراً بعين الطريق الأول او بغيره. باب الالف ابان بن تغلب (49)، ابان بن عثمن (216)، ابن ابي نجران (31و 243)، ابن فضال (257)؛ انجام: يوسف بن يعقوب (234)، يوسف بن عمار (189)، يوسف بن يعقوب (106).
خط: نسخ، بي کا، تا پنج شنبه 2 شعبان 1085ق، جا: اصفهان؛ کاغد: نخودي آهار مهره، جلد: تيماج قهوه اي عطف گالينگور،
4 گ (296پ-299ر) 21 سطر (9×16)، اندازه: 9×17/8 سم [ف: 29/2-641]
ترتيب القاب - القاب
tartīb-u amṯila min-al mu×talifa wa-l muṭrada va taqyīrāt va ebdālāt-e ānhā
مشتمل است بر سه قسم و پنجاه و دو نوع.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/2173/2- ف
نسخه اصل: آغاز و انجام پاره ای از نسخه های یوگسلاوی که یان بگدانویج فیلم آن ها را آورده است؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 647-1]
ترتيب الأوزان - الترتيب
tartīb-e ayyām va layālī dar sāl-e 1269q dar do beyt
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9043/5
خط: نستعلیق شکسته تحریری؛ کا: جامع، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی شکری آهار مهره، جلد: تیماج عنابی با ترنج و سرترنج، 1 ص (20ر)، اندازه: 10/6×15/9سم [ف: 29/2-659]
tartīb-u īḍāḥ-il ištibāh fī asmā’-ir ruwāt
کربلائی، محمد علی، ق 12 قمری
karbalā’ī, mohammad ‘alī (- 18c)
وابسته به: ایضاح الاشتباه في اسماء الرواة = ايضاح الاشتباه في ضبط تراجم الرجال؛ علامه حلی، حسن بن يوسف (648-726) اسامي رجال «ايضاح الاشتباه» مرحوم علامه حلی را به ترتیب حروف اول و دوم و سوم از «باب الألف» تا «باب الیاء» تنظيم کرده است. به گفته او «اقول و كان هذا الكتاب غير مرتب ترتيباً واضحا فرتبه الفقير ... على قاعدة غير خفي و هي ان تنظر الحرف الأول من الاسم المطلوب ان كان الفاً و ثانيه ايضا الفا فهو مذكورا اولاً و ان كان ثانيه باء فهو مذكر ثانياً و ان كان تاء فثالثا و هكذا الى الياء و ان كان حرف الأول منه باء و ثانيه الفا فهو مذکور اولا و ان كان ثانيه باء فنانياً و ان كان ناء فثالثا و هكذا الى الياء وعلى هذا القياس تنظر جميع الحروف».
[دنا 1106/2]
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 3592
آغاز: بسمله، حماله يقول العبد الفقير إلى الله حسن بن يوسف ... اقول و كان هذا الكتاب؛ انجام: ابو يوسف الوحاظي بالحاء المهملة بعد الواو و الظاء المعجمة فهذا آخر ما أوردنا به في هذا الكتاب ... فرغ المصنف رحمه الله من تصنيفه آخر نهار الثلثا تاسع عشرين ذي القعدة من سنة تسع و سبعمائة.
خط: نسخ، بي کا، تا: نيمه اول قرن 11؛ واقف: ابن خاتون عاملي، سال 1067ق، کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: ميشن با ترنج و سرترنج، 54گ، 17 سطر، اندازه: 14×23 سم [ف: 27-100]
tartīb-ul bāri‘ fī aḥkām-in nujūm
وابسته به: البارع في أحكام النجوم؛ شيباني، علي بن ابي الرجال (-407)
رساله اي است در يک «مقدمه» و يک «مقاله» و «خاتمه»: مقدمه مشتمل بر ده «فصل» و مقاله مشتمل بر دوازده «باب» و هر باب مشتمل بر چند «مقصد» است. اين کتاب رساله نجوم علي بن ابي الرجال را با ترتيبي بهتر تنقيح نموده و توضيح داده و بعضي از قسمت ها مانند مواليد و اختيارات را حذف کرده است.
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 6275/31-30/155
آغاز: بسمله حماله صلاة أما بعد فان علم النجوم سر من الأسرار الالهية مكتوم لايطلع عليه الا القليل من الناس؛ انجام: الباب السابع هذا البيت بدل على النساء و الأزواج ... المقصد الأول في النظر في النرويج ... فان كان مع المصلين من ذلك قبول
از اول کتاب باب سابع (باب ثالث تا سادس تحرير نشده) و از انجام ناتمام است؛ خط: نستعليق، کا: محمد تفي گلپايگاني نجفي (جامع جنگ)، تا: قرن 13؛ افتادگي: انجام؛ جلد: تيماج سرخ، 14گ، 25 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 2-835]
ترتيب ترجمان القرآن > ترجمان القرآن
tartīb-o ta‘allom-el ‘olūm
موسوي اصفهاني، جعفر بن حسين، 1090-1158 قمري
(1679-1745)mūsavī esfahānī, ja‘far ebn-e hoseyn
اهداء به: زين الدين على
رساله بسيار مختصري است که مؤلف جهت زين الدين على نگاشته که براي تحصيل علم از گلپايگان به سوي اصفهان روانه شده و نصايحي را براي وي متذکر شده است و آن را بر دو نوع تنظيم نموده است.
آغاز: هو الله تعالي شانه رسالة في ترتيب تعلم العلوم من .. مير ابوالقاسم الخوانساري قدس سره ... بسمله. حمدله ... اما بعد اين
نصيحتي چند است و وصيتي دلپسند که در حين مهاجرت ... مولانا زين العابدين المسمى بعلي ... از گلپايگان بصوب اصفهان بغرض تحصيل علم ... اسير بلاد ... ابو القاسم ابن حسين الحسيني الموسوي ... عرض نمود
انجام: و هذا ايضا دليل عدم تماميته و الحمد الله اولا و آخرا.
[دنا 1106/2]
آغاز: برابر؛ انجام: و الحجج على برينه محمد الأمين المصطفي و الطيبين الطاهرين من عترته و ذريته و سلم تسليماً كثيراً كثيراً
فقط نوع اول آن آمده است. در فهرست با عنوان «آداب المتعلمين» آمده؛ خط: نستعليق، کا: سيد حسن بن محمد صادق موسوي، تا: قرن 13؛ از روي نسخه اي که از نسخه مؤلف منقول بوده؛ جلد: تيماج مشکي، 3 گ (220پ-222پ)، اندازه: 15×22 سم [کتابخانه هاي گلپايگان: ق: 132]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، کا: محمود بن جمال الدين بن علي بن ابي القاسم بن حسن بن حسين بن أبي القاسم خوانساري، تا 28 ربيع الاول 1303 ق؛ کاغذ: فرنگي، جلد: نيماج سبز، 8 گ (534-541)، 17 سطر (7×13)، اندازه: 11×18 سم [ف: 13-3246]
tartīb-ut tahḏīb = jāmi‘-ul aḥkām-il jisām fī aḥkām-il ḥalāl wa-l ḥarām
بحراني، هاشم بن سليمان، -1107؛ قمري
(- 1696)bahrānī, hāšem ebn-e soleymān
وابسته به: تهذيب الأحكام في معرفة الحلال و الحرام؛ شيخ طوسي، محمد بن حسن (375-460)
تاريخ تأليف: 9 ذيقعده 1074ه. ق 1079ق
ترتيب و تنظيمي است از «تهذيب الاحکام» شيخ طوسي در بيان احکام حلال و حرام مشتمل بر چهار «قاعده» و هر قاعده شامل چند «کتاب» و هر کتاب شامل چندين «باب» است: قاعده 1. عبادات؛ قاعده 2. عقود؛ قاعده 3. ايقاعات؛ قاعده 4. احکام.
آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين الذي بحديثه يهتدي المتقون ... اما بعد فيقول اضعف العباد ... هاشم بن سليمان ... (در صفحه 3) وسميت هذا الكتاب بجامع الأخبار الأجسام في احکام الحلال و الحرام و رتبته على اربع قواعد ... آغاز کتاب الصلوة: بسمله حمدله، کتاب الصلوة الفريضة
چاپ: تهران، چاپ سنگي، 1392ق، انتشارات فراهاني. افست کتابخانه مرعشي قم؛ (ج 1): 1392ق. (چاپ تصويري از روي نسخه خطي متعلق به مرحوم حاج سيد مصطفي حسيني خوانساري صفائي، به خط علي بن عبدالله بن راشد بن علي کنکاني بحراني در سال 1011)، رحلي، 2+764+1 صص؛ (ج 2-3):10+390 صص
[دنا 1106/2]
آغاز: برابر؛ انجام: انجام کتاب طهارت: کتب الله ماه الف حسنة و محي عنه ماة الف سيئة و قصي له ماة الف حاجة و رفع له بها مات الف درجة و بهذا الحديث المبارک نختم الجزء الأول و هو کتاب الطهارة من كتاب ... موجود: قال لا ياكلها قلت يكون في وقت فريضة لا يمكنه.
خط: نسخ و نستعليق، کاتب = مؤلف، تا: 9 ذيقعده 1074 ق؛ افتادگي: انجام؛ يادداشت وقف مقرب الحافان آقا عبد الله اين کتاب و دويست جلد کتاب ديگر که توليت آن با مدرس مدرسه صالحيه باشد در محرم 1162ق؛ واقف: مفرب الخاقان آقا عبدالله، 1162ق؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: تيماج عنابي، 256 گ، 24 سطر (10×16)، اندازه: 15×20/5سم [ف:111]
آغاز: برابر؛ انجام: کتاب الديات الفصل الثالث في ذكر طريقنا ... و اياه نسال القبول و فرجو عفوه و نواله ... برحمتك يا ارحم الراحمين ولا حول ولاقوة الا بالله العلى العظيم آمين
خط: نسخ، كا: على بن عبد الله بن راشد بن علي مقابي بحراني و احمد بن محمد بن مبارك بن حسين ساري بحراني، تا: شوال 1101 ق؛ اهدايي: رهبر، خرداد 1373؛ کاغذ: نباتي آهار مهره، 570 گ، 35سطر، اندازه: 21/5×31 سم [اهدائي رهبر: 2 اخبار 1-193]
tartīb-u ṯiqāt-il ‘ijlī
هيثمي، علي بن ابي بکر، 735-807 قمري
(1335-1405)heysamī, ‘alī bn abī-bakr
ترتيبي است از کتاب «الثقات» در اسماء رجال تقات ابو الحسن احمد بن عبدالله بن صالح عجلي (181-261ق).
[دنا 1106/2؛ سزگين 178/1ش 77 ذيل 2]
قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 1040- عکسي
آغاز: قال الشيخ الامام الحافظ نور الدين ... رحمه الله: الحمدالله رب العالمين و اشهد ان لا اله الا الله رب السموات و الأرضين؛ انجام: و عنه ايضا انه قال بقول يا من کف ... السباع عن عبده دانيال الصالح کف ... على ...
خط: نسخ کهن، کا: ابن محمد خليل سکاکي، تا: جمادي الثاني 809ق؛ واقف: حاج محمد کلاهي (اهدايي)، 1351؛ جلد: گالينگور مشکي، 68گ، 22 سطر، اندازه: 18×23 سم [ف: 2-293]
tartīb-un jamīl fī š.-it tarkīb-il jalīl
تاريخ تأليف: ذيقعده 1095 ق
شرحي است با عناوين «م-ش، متن -شرح» بر «التركيب الجليل» سعدالدين تفتازاني که در يک صفحه با رمز و اشارة تمام قواعد نحو را بيان کرده است. اين شرح در ماه ذيقعده 1095 موافق نامش «ترتيب جميل» بپايان رسيده است.
[دنا 1106/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 8496/2
آغاز: الحمد لمن هو المحمود بكلمات ألسنة كل مسيح و شاکر و حامد يل يرجع الى نحو جناب کبريائه جميع المحاما فاليه الكلم الطيب يصعد؛ انجام: بحمدالله و الصلاة على النبي كان اسمه ارخه ترتيب جميل
خط: نستعليق، بي کا، تا: قرن 14؛ محشي از مؤلف؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قرمز، 47گ (41پ-87پ)، 17 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 22-85]
tartīb-ul ḥurūf
[دنا 1106/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 607/2
خط: نستعليق، بي کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: سفيد سمرقندی، جلد: تيماج آلبالويي با ترنج، 7 ص (5-11)، ابعاد متن: 10×14، اندازه: 14×20 سم [سنا ف: 1-393]
at-tartīb-ul ḥukmī fi-l ġusl-il irtimāsī
حسيني استر آبادي، محمد تقي بن حسن، ق 11 قمري
hoseynī estarābādī, mohammad taqī ebn-e hasan (- 17c)
رساله مختصري است در پاسخ به سؤال يکي از دوستان مؤلف که درباره ترتيب حکمي در غسل ارتماسي پرسيده بود. مؤلف از شاگردان ميرداماد بوده، و از «عيون المسائل» وي نقل مي کند.
قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه: 6578/5-33/128
آغاز: بسمله الحمدلله الذي خلق الانام و عمهم بالاكرام و الصلوة على من بين الحلال من الحرام؛ انجام: زيادة على ما اذا كان معروفاً و الله مطلع يحقايق الامور انتهى كلام الشيخ سلمه الله
خط: نستعليق، بي کا، بي تا؛ حواشي «منه» دارد؛ جلد: تيماج قهوه اي، 3گ، 14 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 2-835]
ترتيب خلاصة الأقوال » الرواة
tartīb-u ×ulāṣat-il aqwāl
وابسته به: خلاصة الأقوال في معرفة احوال الرجال، علامه حلي، حسن بن يوسف (648-726)
تاريخ تأليف: دوشنبه نوزدهم 1312ق (هشتاد سالگي مؤلف)؛ محل تاليف: اصفهان
«خلاصة الأقوال» علامه حلي را به ترتيب آغاز نام ها با رعايت حرف دوم و نام پدران آن ها تنظيم کرده و هر دو قسم را در يک قسم ترتيب داده تا کار آسان شود. در اين ترتيب هيچ گونه تصرف با اضافه اي از ترتيب دهنده نشده و عين گفته هاي علامه آمده است.
[دنا 1107/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 9702
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... و بعد فاني وجدت الخلاصة في الرجال من تأليفات شيخنا و مولانا العلامة غير مرتب حتى الترتيب؛ انجام: قلت و قد وقع الفراغ من ترتيب الخلاصة و تسويدها
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بي تا؛ نسخه پيش نويس مؤلف مي باشد؛ جلد: گالينگور قهوه اي، 115گ، مختلف السطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 25-65]
tartīb-ud da‘awāt fī ta×ṣīṣ-il awqāt ‘alā i×tilāf-il irādāt
بوني، احمد بن علي،-622 قمري
(- 1226)būnī, ahmad ebn-e ‘alī
در آغاز آن از سهل بن عبد الله شوشتري و حلاج ياد شده است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7477/1
خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج مشکي، 137گ (1-137)، 14 سطر (6/5×12)، اندازه: 12/5×19 سم [ف: 16-585]
tartīb-e dīvan-e amīr-al-mo’menīn ‘alay-he-s-salām
ديوان معروف امير المؤمنين (علیه السلام) را به ترتيب موضوعات و حروف آخر قوافي گرد آورده و براي هر بخشي عناويني به فارسي انتخاب و در ذيل آن اشعار مناسب را آورده است. شايد کتاب حاضر همان ديوان معروف باشد که عناوين آن به فارسي ترجمه شده است.
قم؛ مرکز احياء؛ شماره نسخه: 4375/1
آغاز: در نفي نسب ظني و مدح علم ديني: الناس من جهة التمثال اكفاء ** أبوهم آدم و الأم حواء؛ انجام: اذا ضاقت بك الأحوال يوما ** فثق بالواحد الغرو العلى
خط: نستعليق، کا: سيد حسين حسيني، تا: شوال 1088 ق، جا: مدرسه خيرات خان؛ مصحح، محشي؛ جلد: تيماج قهوه اي، 46گ (9پ -54پ)، 17 سطر، اندازه: 12/5×19 سم [ف مخ: 1-332]
tartīb-u rijāl-i ṭuruq-in najāšī
طباطبائي بروجردي، محمد حسين، 1253-1340 شمسي
(1874-1961)tabātabā’ī borūjerdī, mohammad hoseyn
وابسته به: رجال نجاشي = الرجال = فهرست نجاشي نجاشي، احمد بن علي (372-450)
قم؛ مؤسسه حضرت آية الله العظمي بروجردي؛ شماره نسخه: 253
خط: نستعليق، کا: حسن بن ابراهيم نوري همداني، تا: جمادي الأول 1374 ق، جا: قم؛ جلد: تيماج قهو اي، 170گ، مختلف السطر، اندازه: 18×22 سم [ف: 1-150]
tartīb-u rijāl-iṭ ṭūsī
طباطبائي بروجردي، محمد حسين، 1253-1340 شمسي
(1874-1961) tabātabā’ī borūjerdī, mohammad hoseyn
وابسته به: الرجال = كتاب الأبواب = رجال شيخ طوسي شيخ طوسي، محمد بن حسن (385-460)
قم؛ مؤسسه حضرت آية الله العظمي بروجردي؛ شماره نسخه: 245
خط: نستعليق، کا: حسن بن ابراهيم نوري همداني، تا: رمضان 1374ق، جا: قم؛ داراي حواشي مؤلف و گاهي به خط وي؛ جلد: تيماج قهوه اي، 87گ، مختلف السطر، اندازه: 18×23 سم [ف: 1-146]
tartīb-u rijāl-il fihristayn
طباطبائي بروجردي، محمد حسين، 1253-1340 شمسي
(1874-1961)tabātabā’ī borūjerdī, mohammad hoseyn
ترتيب الفبايي فهرست نجاشي و طوسي است به ترتيب آغاز نام ها، اگر شرح حال در يک کتاب باشد عين عبارت ذکر مي شود و اگر در دو كتاب باشد اول عبارت هاي طوسي با رمز «سط» پس از آن عبارت هاي نجاشي با رمز «سج» جنب نام ها مي آيد، با آوردن نسخه بدل ها در حواشي.
قم؛ مؤسسه حضرت آية الله العظمي بروجردي؛ شماره نسخه: 249-250
آغاز: الحمد الله رب العالمين ... اما بعد فان الكتب المصنفة في فهارس اسماء المصنفين و مصنفاتهم و ان كانت مشتركة في هذا الاسم
جلد اول تا حرف ظاء و جلد دوم از حرف عين تا پايان کتاب مي باشد؛ خط: نسخ، بي کا، تا: 7 محرم 1377ق؛ جدول صفحه ها مشکي، در آغاز هر دو جزء فهرست نام ها در جداولي نوشته شده است؛ جلد: تيماج قهوه اي، 472گ، مختلف السطر، اندازه: 18×22 سم [ف: 1-149]
tartīb-e rejāl-e kaššī = tartīb-ul kaššī
عاملي، يوسف بن محمد حسين، -982؟ قمري
(- 1575)‘āmelī, yūsof ebn-e mohammad hoseyn
تاريخ تأليف: 10 ذيحجه 981 ق
ترتيب طبقات اصحاب حضرات معصومين از پيامبر تا امام حسن عسکري صلوات الله عليهم اجمعين است و اصحاب هر يک از آن بزرگواران نيز طبق حروف هجا تنظيم گرديده است
[دنا 1107/2]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13062
آغاز: بسمله، الحمدلله حتى حماده و صلواته على محمد رسوله و عبده و آله و حزبه و جنده اما بعد فاني لما رأيت كتاب الشيخ الامام ... في علم الرجال مشتملاً على ما ورد في نقله احاديث المعصومين صلوات الله عليهم اجمعين؛ انجام: الفهري و قد تقدم ذكره مع الحسن بن بابا الفمي و انه لعنه علي بن محمد العسكري (عليهما السلام) و الصلاة من الملك العلى انتهى كلام الشيخ الامام ابي عمرو محمد بن عمر بن عبد العزيز الكشي مؤلف الكتاب رضي الله تعالي عنه بمنه و کرمه و فرغ من تبويبه و ترتيبه فقير عفو ريه و رحمته و شفاعة نبيه و ائمنه يوسف بن محمد ... ايمانا و تسليما.
خط: نسخ، کا: محمد بن اسماعيل حسيني، تا: پنج شنبه نيمه ربيع الثاني 1057ق؛ اهدايي: کاظم مدیر شانه چي، آبان 1362؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: تيماج عنايي با ترنج و سرترنج، 126گ، 23 سطر، اندازه: 18×30/5 سم [ف: 27-122]
tartīb-u rijāl-il kaššī = tartīb-u i×tīyār-ir rijāl
قهپائي، عناية الله بن علي، ق 11 قمري
qohpā’ī, ‘enāyat-ol-lāh ebn-e ‘alī (- 17c)
وابسته به: اختيار معرفة الرجال = رجال کشي = اختيار الرجال شيخ طوسي، محمد بن حسن (385-460)
تاريخ تأليف: 17 محرم 1011 ق
ترتيبي است از کتاب «اختيار معرفة الرجال» شيخ طوسي که اسامي روات به ترتيب حروف تهجي تنظيم شده است. قهپائي در ابتداء اصول خمسة رجاليه را مستقلاً مرتب نمود سپس عين عبارات آن ها را در کتابش «مجمع الرجال» جمع کرد در کتاب حاضر، کتاب اختيار الرجال شيخ طوسي مشهور به رجال کشي به ترتيب حروف مرتب گرديده با حفظ اصل عبارات و روايات، به اضافه عناوين جداگانه براي آنان که در اصل ضمن تراجم ديگر ذکر شده اند.
آغاز: بسمله الحمد ... و بعد؛ لما كان كتاب «اختيار الرجال» المتجزي على سبعة أجزاء للشيخ الأجل ... محمد بن الحسن الطوسي ... الموضوع لذكر رجال الخاصة (ظاهراً) و بيان حالهم بالروايات الواردة فيهم و أقوال المعتمدين في هذا الفن المنتخب من كتاب الشيخ المتقدم أبي عمرو ... الكشي ... في معرفة الرجال من العامة و الخاصة ... المشهور بكتاب الكشي لانتخابه منه؛ غير مرتب، و كان يترتب عليه الأمور العظام من الاشتباه في الرجال و عدم سهولة تحصيل المطلب و تمام معرفة حاله حيث كانت متفرقه فيه و غيرها، تشرفت بترتيبه على ترتيب حروف الهجا بعين عبارته بغير تغيير فيها إلا ما يلزمه من ذكر كل رجل متصل بآخر في عنوان بما يخص به التزام ذكر كل ما يظهر من ذكره فايدة من مدح أوذم في المحل المناسب له إيفاء لحقه، و كذلك المذكور بالذم ... و أوردت المصدر بالکني و الألقاب فيه مقدماً مرتباً لتناسبه للمصدر بالألف ... و أنا العبد عنايت الله بن شرف الدين القهبائي الزکي النجفي حامداً مصلیاً. حمدويه بن نصير الكشي ...
انجام: تم ترتيب هذه النسخة الشريفة على حروف الهجاء المسمية باختيار الرجال للشيخ الأجل الفاضل الطوسي
[الذريعه 66/4 و 67 رقم 280؛ دنا 1107/2]
آغاز: الحمدلله رب العالمين و سلامه على عباده الذين اصطفي و بعد فهذا كتاب الرجال الشيخ أبي جعفر محمد بن الحسن الطوسي قدس سره مرتب على العمانية في كل باب على حروف الهجاء؛ انجام: تقدم في عبد العزيز بن ابي ذئب من اصحاب الصادق (عليه السلام) و الحمدلله على تمام منعم احسانه إن شاء الله تعالي ...
خط: نستعليق، کاتب = مؤلف، تا: فرن 11؛ تملک: سيد محمد بن محمد صالح حسيني در مشهد، رضوي به سال 1119 با مهر «عبده سيال محمد الحسيني» (بيضي)، ملا محمد قاسم؛ مهر: «عبد محمد صادق بن زين العابدين الموسوي» (بیضي)، «محمد نبي الله على ولي الله» (بيضي)؛ جلد: تيماج قهوه اي، 124گ، (89پ -213ر)، 18 سطر، اندازه: 14/2×20/2 سم [ف: 43-244]
آغاز: برابر؛ انجام: الادمي تقدم في ابي الخير صالح بن ابي حماد الرازي
خط: نستعليق، بي کا، تا: قرن 11؛ افتادگي: انجام؛ 41گ (86پ-126پ)، 15 سطر (5/5×11) [ف: 1-123]
آغاز: برابر؛ انجام: و خرجتم من المسجد و تقدم في الواقفة و في عيسي بن عبدالله الفمي ثلاث مرات وفي الحارث بن المغيرة تم ترتيب هذه...
خط: نسخ، كا: محمد زمان حسيني، تا قرن 11؛ مصحح، محشي بعضاً با عنوان «عب سلمه الله»؛ مهر: «المؤمن حي في الدارين» (مربع)؛ جلد: تيماج مشکي عطف تيماج قهوه اي، 368گ، 17 سطر، اندازه: 14×25/5 سم [ف مخ: 1-332]
آغاز: برابر؛ انجام: فلما رأى ذلك ابو جعفر (عليهما السلام) قال الجارية له يقال لها سرحة...
خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 12؛ افتادگي: انجام؛ مصحح، محشي، با نشان بلاغ؛ مهر: «محمد باقر بن محمد تقي الموسوي»، (بيضي)، «عبده محمد هادي الحسيني» (بيضي)، «عبدالوهاب بن محمد مهدي الموسوي»؛ جلد: جرم مشکي ترنج دار، 56گ (41پ-96ر)، 21 سطر، اندازه: 13/3×19/7 سم [ف: 43-71]
آغاز و انجام: برابر؛ وفقني الله على الرجوع إليه ... في صحوة يوم الاثنين سابع عشر شهر محرم الحرام سنة حادي عشر و الف ... بيلاة اصفهان ..... و الحمدلله.
خط: نسخ و نستعليق شکسته، بي کا، بي تا؛ گمان مي رود برخي از أوراق به خط مؤلف باشد، و يادداشت هايي که در کنار پاره اي از صفحات مؤيد اين گمان است؛ مهر: محمد کاظم بن مرحمت و مغفرت پناه حاجي ميرزا محمد صادق گلسنانه الحسنى الحسيني به تاريخ غره صفر 1236 که در آن نوشته: «عاليجناب، فصايل مآب، قدوة المحققين، سبا الفضلائي؛ مقتدى الأنامي؛ مجتهاء العصر و الزماني حاجي سيلي محمد باقر زيد فضله؛ حسب الوصية مرحوم مغفور حاجي ميرزا محمد صادق گلستانه وقف نمود اين کتاب را با ساير کتب ديگر بنهجي که در ظهر کتب ديگر مرقوم شد است ...» مهر: «عبده محمد کاظم بن محمد صادق گلستانه»؛ تملک أبو طالب حسيني: «قد شر فني الله تعالى بتملكه ... في سوق بلدي اصفهان ... و أنا ابن حبيب الله ابو طالب الحسيني ... ذي الحجة سنة 1175» مهر: «ابو طالب بن حبيب الله الحسيني»؛ مهر: «الموفق عبده للسداد محمد علي بن عبد الجواده»؛ کاغذ: اصفهاني، جلد: ميشن قهوه ي، 162 گ، 21 سطر، اندازه 13×19 سم [فهرست روضاتي: -57]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، کا: محمود بن يعقوب موسوي، تا چهارشنبه 24 شوال 1276ق، مصحح؛ جلد: نيماج مشکي، 142 گ (1پ-142پ)، 17 سطر، اندازه: 17×20/5 سم [ف: 5-183]
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: احمد بن شيخ حسن قفطان، تا: چهارشنبه 26 شوال 1287ق؛ رساله اي است ناقص در بطلان تصوف با آغاز: «بسمله الحمد لوليه و الصلوة على رسوله ... و بعد فهذه مختصر في تحقيق بطلان التصوف على وجه الإيجاز و الاختصار و يشتمل على مقدمة و ينابيع»؛ جلد: تيماج عنايي، 433ص، 21 سطر، اندازه: 25×14 سم [ف: 24/3-106]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، کا: محمد صادق بن محمد کاظم اصفهاني، تا: يک شنبه 1311ق؛ محشي با نشان «ع»، و يک مورد با نشان «حسن»، مصحح؛ کاغذ: فرنگي، جلد: تيماج زرشکي يا ترنج و سرترنج عطف: تيماج قرمز، 196، 22 سطر (10×16)، اندازه: 16×22 سم [ف: 35-759]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي کا، بي تا؛ محشي از مؤلف با علامت «ع»، خطبه مؤلف آورده نشده و از خطبه کشي بعينه شروع شده با اين عبارت: «الحمد لله رب العالمين ... فاني وفقت على ما ذكره السيد الشريف...»؛ جلد: تيماج فهوه اي، 18 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 141]
tartīb-u rijāl-in najāšī
خادم انصاري، محمد تقي بن ابوالمعالي، ق 11 قمري
×ādem-e ansārī, mohammad taqī ebn-e ab-ol-ma‘ālī (- 17c)
وابسته به: رجال نجاشي = الرجال = فهرست نجاشي؛ نجاشي، احمد بن علي (372-450)
تاريخ تأليف: اواسط شعبان 1004 ق
در آن ترتيب نام ها و نام پدران صاحب شرح حال ها به دقت ملاحظه شده و خطبه كتاب نجاشي و طبقه اول آن عيناً در آغاز اين کتاب آمده و در پايان کنيه ها نيز نقل شده است.
آغاز: بسمله، الحمدلله على ما وهب و الصلاة على الرسول المنتجب و آله و أصحابه الحجب لما كان كتاب الفهرست للشيخ المحقق و العالم المدقق ... النجاشي خالياً عن سمط الترتيب
انجام: ابو يحيى المكفوف اخبرنا الحسين بن عبيد الله عن الحسين بن علي بن سفين قال حدثنا حميد بن زياد قال سمعت من عمر بن طرخان كتاب ابي يحيى المكفوف قد تم كتابة ترتيب کتاب النجاشي.
[الذريعه 70/4. دنا 1107/2 (8 نسخه)]
آغاز: برابر؛ انجام: ابو ايوب المدني قال اين نوح حدثنا محمد بن على بن هشام قال حدثنا علي بن محمد ماجيلويه
ج 2-1؛ خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 11؛ افتادگي: انجام؛ محشي؛ کاغذ: نخودي آهار مهره، جلد: ترمه سجافدار، 208 گ، 17 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 27-101]
خط: نسخ، كا: محمد باقر بن علي اکبر حسيني، تا چهارشنبه 1 ذيحجه 1008 ق؛ ابوالمعاني آن را با نسخه اصل خود انصاري و نسخه اصل خود نجاشي که خواندنش دشوار بوده مقابله نموده است؛ جلد: مقوا عطف ميشن، قطع: ربعي [ف: 2-75]
آغاز: برابر
خط: نسخ نازيبا، كا: محمد سليمان الشريف صقوي اردبيلي، تا 26 ربيع الثاني 1024 ق؛ مصحح، محشي با عبارات «ايضاح»، «ح»، «ب»، «من دراية شيخ بهاء الدين محمد سلمه الله» «منه سلمه الله في رجاله»، «بخط م د سلمه الله» و ...؛ مهر: «يأتي من بعدي اسمه احمد»، (مربع)؛ تملک: «معصوم بن حاج محمد حسن قزويني» با مهر «عبده معصوم بن محمد حسن»، (بيضي)؛ کاغذ ضخيم زرد، جلد: تيماج شتري، 194گ، 17 سطر، اندازه: 20/5×15 سم [ف: 1-68]
قم؛ مرکز احياء؛ شعاره نسخه: 32
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسي ف: 1-46]
خط: نسخ، كا: عبدالرشيد شوشتري حسيني، تا: 12 جمادي الاول 1052 ق؛ مصحح؛ تملك: صالح بن عبد الكريم بحراني در صفر 1065؛ اندازه: 19/5×13 سم [نسخه پژوهي: 2-126]
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نسخ، کا: محمد تقي گيلخواراني، تا: پنج شنبه شعبان 1072ق؛ واقف: نادرشاه افشار، 1145 ق؛ کاغذ: سمرقندي نخودي آهار مهره، جلد: ميشن قهوه اي با ترنج و سرترنج، 216گ، 15 سطر، اندازه: 11×19 سم [ف: 27-102]
خط: نسخ، بي کا، بي تا [الفبائي ف -122]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، کا: شيخ حسن قزویني، بي تا؛ از روي نسخه محمود اين حسام الدين جزائري مشرفي که در اواسط ذيقعده 1020 در اصفهان مدرسه عبيدیه نزديک مسجد جامع قديم نوشته بود؛ مصحح؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 169گ، 15 سطر، اندازه: 18×22 سم [ف: 20-186]
عربي
tartib-u rijal-il najāšī tartib-un najāšī
قهيائي، عناية الله بن علی، ق 11 قمری
(qohpa'i, enayat-ol-läh ebn-e 'ali (-17c
وابسته به: رجال نجاشی = الرجال = فهرست نجاشی؛ نجاشی، احمد بن علی (372-450)
تاريخ تألیف: 13 شعبان 1012ق؛ محل تأليف: اصفهان
ترتیب الفیايي رجال كتاب الرجال نجاشی است وی رجال و فهرست شیخ طوسی و رجال کشی را نیز مرتب کرده و صاحب الذريعة گوید: تمامی این ها را در مقدمه كتاب مجمع الرجالش آورده است.
آغاز: الحمد لله رب العالمين و سلام على عباده الذين اصطفی، فهذا كتاب النجاشي مرتباً ابوابه و اساميه على حروف الهجاء
انجام: ابو يحيى الواسطى، تقدم في محمد بن احمد بن يحيى و الحمدلله وحده
[دنا 1108/2 الذريعة 70/4؛ ريحانة الادب 497/4]
آغاز: برابر؛ انجام: تم ترتيب هذا الكتاب الشريف على يد مرتبه اقل عباد الله تعالى عنايت الهل بن شرف الدين على القهيابي الزكي النجفي ...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 11 محرم 1018ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای ترنج دار، 162 برگ؛ 18 سطر، اندازه: 13/5×19سم [ف: 31-60]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 13؛ محشي، مصحح؛ يادداشت حضرت آية الله مرعشي نجفي (رحمة الله علیه) در آغاز نسحه چنين است: «کتاب ترتيب رجال النجاشي للعلامة البحائة النقاد المولى عناية الله بن شرف على القهبائي الزکي الاصفهاني المتوفي سنة و هذا غير داخل في كتابه، مجمع الرجال الكتاب النفيس الشهيره»؛ کاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشکي با ترنج و سرترنج، 142گ، 23 سطر (9×15)، اندازه: 16×22 سم [ف: 34-737]
خط: نسخ، كا: محمد حسن بن محمد رضا قمي مشهور به فاصل، تا: 1309 ق، جا: قم، مدرسه جاني خان؛ جلد: مقوايي عطف تيماج مشکي، 182 گ، 18 سطر، اندازه: 18×24 سم [ف: 1-231]
tartīb-u zīyārat-i ‘āšūrā
فائده مختصري است در ترتيب زيارت عاشوراء و در آن از محقق قمي صاحب قوانين یاد شده است.
[دنا 1108/2]
تهران مجلس شماره نسخه: 2904/4
آغاز: فائدة مهمة ينبغى اثباتها و هي ان الزيارة الواردة في يوم عاشورا اعنى الزيارة المعروفة المعمولة المتضمنة لمايه لعن و مايه سلام؛ انجام: او يمكن يقال في المقام على وجه التفصيل و الاستدلال و الله الهادی کاتبه. افزوده کتبه ابن یحیی امین الخوبی ... في سنه اربع وثلاثين و ثلاثمايه بعد الف
خط: نستعلیق، کا: محمد امین پسر یحیی خوبی (امام جمعه)، تا: 1334ق، جا: کوفه؛ کاغذ: سفید فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 58 ص، 18 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 10-296]
tartīb-e zībā
افندی، حافظ محمود، ق 11 قمری
afandī, hāfez mahmūd (- 17c)
تاریخ تألیف: 1054 ق
ساخته شده با دیباچه ای به ترکی که در آن از سیوای افندی یاد شده است. اسماعیل بن عبدالغنی نابلسی (در گذشته 1062) آن را به عربی برگردانده است گویا به نام «ترتیب آیات القرآن».
[فهرست قرطاي ش 3-1692- فهرست ظاهر به علوم القرآن ص 345؛ دنا 1108/2؛ الأوقاف العامة بغداد 36/1]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1345
خط: نسخ معرب، کا: يوسف بن درويش محمد، تا: 29 ذيقعده 1089 ق؛ کاغذ: سفيد، جلد: مقوايي، 178گ، 19 سطر (8×17)، اندازه: 14×25 سم [سنا: ف: 2-229]
تهران؛ مفتاح، محمد حسين؛ شماره نسخه: 872
همان نسخه بالا [نشریه: 7-118]
ترتيب السعادات و منازل العلوم و المسعدة
tartīb-us sulūk ilā malik-il mulūk
بحرق، محمد بن عمر، 869-930 قمري
(1465-1524)bahraq, mohammad ebn-e ‘omar
رساله اي عرفاني در يک «مقدمه» و سه «فصل» و «خاتمه»: المقدمة: في آداب الخلوة.؛ فصل 1. سير المريد من ظاهره الى نفسه؛ فصل 2. سير المريد من نفسه الى قلبه؛ فصل 3. سير المريد من قلبه الى ربه؛ الخاتمة: دخول الخلوة من دون شيخ.
[دنا 1108/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 2779/5
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... و بعد فهذه نبذة في ترتيب السلوك
الى ملك الملوك جل و علا؛ انجام: و قال فيه فوجدا عبداً من عندنا و علمناه من لدنا علماً بفصله و منه و کرمه و جوده.
خط: نسخ، کا: عمر بن علي بن عمر الهند وان، بي تا؛ مصحح، محشي؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قهوه اي، 6 گ (89پ-94پ)، 17 سطر، اندازه: 13×17 سم [ف: 7-337]
tartīb-us sulūk fī ṭarīq-il lāh
قشيري، عبد الكريم بن هوازن، 386-465 قمری
(997-1073)qošayrī, ‘abd-ol-karīm ebn-e havāzan
چاپ: پاکستان، محقق: فير محمد حسن، المعهد المرکزي للابحاث الإسلامية، نشرت ضمن: الرسائل القشرية.
[دنا 1108/2]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1321/1 عکسي
آغاز: بسمله ... قال الأستاذ رضي الله عنه يجب أن يكون العبد مجرداً عن الدنيا لا يملك شيئاً
نسخه أصل: کتابخانه اياصوفيه در استانبول، ش 2910؛ خط: نسخ، بي کا، تا: پنج شنبه 9 ذيقعده 706ق؛ 15 ص (1-15)، 15 سطر [عکسي ف: 4-36]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1422/3- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلمها ف: 1-600]
tartīb-us suwar wa tarkīb-uṣ ṣuwar
بکري صديقي، محمد بن محمد، 898؟ -952 قمري
(bakrī seddīqī, mohammad ebn-e mohammad (1493-1546
[دنا 1108/2]
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4205/20
آغاز: بسمله. سبحان من خلق سبع سماوات طباقا ... اما بعد فان تركيب الصور و ترتيب السور شأن تعز لدونه؛ انجام: مشام المعارف في منازل المحبة. و الله ولي التفهيم لمن أتاه بقلب سليم. تمت الرسالة
خط: نسخ، كا: محمد بن ابي المکارم سيوطي شافعي، تا: با تاريخ 1058ق؛ کاغذ: فسنقي، جلد: رويه ميشن قرمز، 4گ (80پ-83پ)، اندازه: 15/2×21 سم [ف: 7-268]
tartīb-u ‘ajā’ib-il muhimmāt
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17911
بي کا، بي تا [د.ث. مجلس]
ترتيب فتاوى النووي » عيون المسائل
tartīb-u fatāwi-n nawawī
اين کتاب به ترتيب کتب فقهي معمول است و عناوين آن «مسئلة» و «الجواب» است و در پايان آن بابي است در تفسير قرآن.
تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 177/1
آغاز: بسمله. اللهم و سلم على سيدنا محمد. الحمد لله رب العالمين خالق السموات و الارضين و مدير هم اجمعين احمده على جميع نعمه و اساله المزيد من فضله و کرمه و اشهد؛ انجام: الجواب یرضي الله عنه هذا مشهور في كتب الرقاين و الله اعلم. تمت. والحمد لله وحده و حسبنا الله و نعم الوكيل
خط: نسخ، كا: محمد بن قاسم بن عبدالله کعکي، بي تا؛ کاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشکي، 25گ (2پ-26پ)، [ف: 721]
tartīb-ul fihrist li-ṭ-ṭūsī
قهپائي، عناية الله بن علي، ق 11 قمري
qohpā’ī, ‘enāyat-ol-lāh ebn-e ‘alī (- 17c)
وابسته به: الفهرست = فهرست شيخ طوسي = فهرس شيخ الطائفه = الفهرست من اسماء مصنفی اهل البيت = فهرست کتب الشيعة و أصولهم؛ شيخ طوسي، محمد بن حسن (385-460) تاريخ تأليف: 1016ق
كتاب «الفهرست» شيخ طوسي را که غير مرتب بوده و مراجعه بدان مشکل بوده به صورت الفبايي مرتب کرده است. همين رساله است که قهپايي آن را در سال 1016 در مجمع الرجال خود گذارده است.
آغاز: بسمله، حمدله لما كان فهرست رجال الشيعة الاصيل في هذا الفن غير مرتب اساميه اشتماله على احوال رجال مذکورين فيه تبعا للرجال المذكورين فيه اصالة مدحا او ذما او را با او مریا عنه او غرضاً آخر ... قال الشيخ قدس سره بسمله، الحمد لولي الحمد و الصلاة على خبرته من خلقه محمد.
انجام: ابو يعقوب الجعفي له کتاب رويناه عن جماعة عن ابي المفضل عن حميد عن أحمد بن ميثم عنه و الحمدلله على توفيقه العميم لاتمام ترتيب الكتاب الشريف.
[الذريعه 66/4؛ دنا 1108/2]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: ميشن سرخ، 85 گ، 18 سطر، اندازه: 13/2×19/5 سم [ف: 1-99]
قم؛ مرکز احياء؛ شماره نسخه: 353
نسخه اصلي: همان نسخه بالا [عکسي ف 1-411]
مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 13094 عکسی
همان نسخه بالا [ف: 3-1291]
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 1334/1 عکسی
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي ف: 4-56]
آغاز و انجام: برابر
آغاز اين ترتيب با آن چه در شماره 15401/1 مجالس آمده فرق دارد و شايد تحرير ديگري باشد؛ خط: نستعليق، کاتب = مؤلف، تا قرن 11؛ جلد: تيماج قهوه اي، 89 گ (1 پ- 89 ر)، 18 سطر، اندازه: 13/3×19/7 سم [ف: 43-71]
آغاز: برابر؛ انجام: في أبي جعفر الاحول، محمد بن على بن النعمن مؤمن الطاق مول بجيلة و لقبه الناس ...
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: قرن 11؛ افتادگي: انجام؛ جلد: چرم مشکي ترنج دار، 40گ (1پ -40پ)، 21 سطر، اندازه: 13/3×19/7 سم [ف: 43-71]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 11؛ واقف: منظور محسن رضوي، آذر 1368؛ کاغذ: حنايي، جلد: اسقاطي، 106 گ، 15 سطر، اندازه: 13×18/3 سم [ف: 27-103]
tartīb-e fehrest-e montajab-od-dīn
طباطبائي بروجردي، محمد حسين، 1253-1340 شمسي
(1874-1961)tabātabā’ī borūjerdī, mohammad hoseyn
وابسته به: الفهرست = فهرست اسماء علماء الشيعة و مصنفيهم = فهرست منتجب الدين؛ منتجب الدين رازي، علي بن عبيد الله (504-600ق)
در «فهرست منتجب الدين» حروف دوم و سوم نام باد شدگان و نام پدران و اجداد آن ها مرتب نبود و يافتن نام وقت زياد مي طلبيد، در اين کتاب نام ها مرتب شده و کساني که ضمني یاد شده اند عنوان خاصي براي آن ها گذاشته شده و بعضي کاستي هاي شرح حال ها افزوده شده و در پايان فوائدي بنا بود اضافه شود که فقط دو فايده در اين نسخه آمده است. استدراك هاي آية الله بروجردي و توضيحاتشان در پانوشت صفحه ها ثبت شده است. (سيد احمد اشکوري)
آغاز: الحمدالله الذي تفرد بالازلية و البقاء و توحد بالعظمة و الكبرياء ... اما بعد فاني لما ظفرت على فهرست الشيخ الجليل منتجب الدين
[دنا 1109/2]
آغاز: برابر
خط: نسخ، بي کا، تا قرن 14، از عصر مؤلف؛ جلد: مقوايي عطف تيماج قرمز، 87گي، 15 سطر، اندازه: 18/5×22 سم [ف: 1-26]
آغاز: برابر؛ انجام: الفائدة الثانية، روى هذا الكتاب و غيره من مؤلفات الشيخ منتجب الدين و راته الشيخ الفقيه برهان الدين
خط: نسخ، كا: محمد جعفر بن محمد حسين غفراني قمي، تا: 18 محرم 1378 ق، جلد: تيماج قهوه اي سير، 35 گ (1پ-36پ)، اندازه: 18×22 سم [ف: 1-147]
at-tartīb fi-l ġusl
از: سيد حسين (؟). رساله اي در اثبات اين که در نسل رعايت ترتيب بين شستن اعضا لازم است، با شرح و توضيح گفته هاي استادش در کتاب «عيون» به عناوين «قال الاستاد - ثم قال الأستاد» و اضافه مسائل چندي که اضافه آن ها لازم مي نمود.
قم؛ مؤسسه حضرت آية الله العظمي بروجردي؛ شماره نسخه: 431/1
آغاز: قلب المحققين قدوة المدققين ... فها أنا آت بما موله على طبان مسوله مضيفا إلى المسول بعض المسائل الضرورية؛ انجام: صارفة عنان النفس بحكم المناسبة الى الانجذاب الى الأمور.
از: سيد حسين؛ خط: نستعليق، بي کا، تا قرن 11؛ جلد: تيماج قرمز، 4 گ (1پ -4پ)، 15 سطر، اندازه: 10×19 سم [ف: 2-273]
tartīb-e qošūn
به خط سياق. و چند مورد ديگر نمونه اي عناوين مخصوص خط سياق و فردنويسي.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8968/30
خط: نستعليق و شکسته، بي کا، تا: اوايل قرن 14؛ کاغذ: فرنگي نخودي و فسفي، جلد: جرم قهوه اي با ترنج، 13 ص (226-238)، اندازه: 12/6×21/8 سم [ف: 29/1-495]
tartīb-u qaḍā’-iṣ ṣalāt-il fā’ita (r.-un fī)
محقق کرکي، علي بن حسين، 890-940 قمري
(1486-1534)mohaqqeq-e karakī, ‘alī ebn-e hoseyn
شامل: كيفية ترتيب قضاء الصلاة الفائتة في حالة النسيان؛ الطرق
التي تحصل بها البراءة؛ اذا فاته ظهر و عصره اذا فاته ظهر و عصر و مغرب.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ص 7829
آغاز: لو نسي الترتيب ففى وجوب الغايت (كذا) على وجه يتحقق معه حصول الترتيب قولان؛ انجام: و امتحانه بتطبيق كل واحد من الاحتمالات عليه إلى آخرها والحمد لله وحده ... و آله الطاهرين.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج، 3 ص، 16 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 21-264]
’tartīb-u kubbār-il anbīyā
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: ض 4484
خط: نسخ، بي کا، بي تا [الفبائي ف: 123]
tartīb-u k.-i ×ulāṣat-il aqwāl fī ma‘rifat-ir rijāl
طريحي، فخرالدين بن محمد، 979-1087؟ قمري
(1572-1677)torayhī, fa×r-od-dīn ebn-e mohammad
وابسته به: خلاصة الأقوال في معرفة احوال الرجال؛ علامه حلي، حسن بن يوسف (648-726)
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12682/1
آغاز: اما بعد حمدالله و الصلاة على محمد و آله الطاهرين ... اني قد استخرت الله تعالى ... خلاصة الأقوال في معرفة الرجال للشيخ الجليل النبيل العالم؛ انجام: و الى غير هم مذكور في كتابنا الكبير من اراده وقف عليه هناك و الحمد لله اولاً وآخراً ... الذين اذهب الله عنهم الرجس و طهرهم تطهيراً و الحمد لله.
خط: نسخ، بی کا، تا: 23 محرم 1074ق؛ محشی، مصحح، مقابله شده با نشان «بلغ مقابلة» و «بلغ تصحيحاً بحسب الجهد و الطاقة الا ما زاغ عنه البصر والحمد لله رب العالمين»؛ تملك: مرحوم ثقة الاسلام تبریزی به سال 1323؛ کاغذ: فرنگی، 178 گ (1-178)، 15 سطر، اندازه: 9×15سم [ف: 32-248]
ترتيب الكشى - ترتیب رجال کشی
tartīb-ul mujtanā min-ad du‘ā’-il mujtabā
وابسته به: المجتني من الدعاء المجتبي؛ ابن طاوس، علی بن موسي (589-664)
از سید محمد (؟). تبویب و ترتیب و تهذیب كتاب «المجتني من الدعاء المجتبی» است در ده «باب»: 1. المناجات و الضراعات؛ 2. الأدعية الكافلة الكفاية الأمور العارضة للانسان في الدهورة؛ 3. ادعية قضاء الدين و الخروج من الحقوق؛ 4. الأدعية للغنى و السعة في الرزق و النعماء؛ 5. دفع الامراض و الاوجاع؛ 6. دفع مضار السباع؛ 7. الخلاص من المحابس و المضائق؛ 8. الدعاء على الأعداء؛ 9. ذكر بعض ما يوجب مرية المثوبات و مزيد القربات؛ 10. ذكر بعض اسباب اجابة الدعاء و علة عدمها. [دنا 1109/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15319
آغاز: الحمدلله الذي رتب على شجر الدعوات ثمر الاجابات و على احب الداعين اليه صلات الصلوات و التسليمات؛ انجام: يقول کيف ارحمه من شئ به ارحمه.
خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 11؛ جلد: چرم قهوه اي، 18گ، 18 سطر، انداره: 11/5×16/5 سم [ف: 43-17]
‘tartīb-ul majmū‘ = al-majmū‘ fī ‘ilm-il farā’iḍ = kfāyat-ul qanū‘ fī i×tiṣār-il majmū
سبط مارديني، محمد بن محمد، 826-907 قمري
(1423-1502) -sebt-e mārdīnī, mohammad ebn-e mohammad
گزيده از «المجموع في الفرائض» العلامه ابوعبدالله شمس الدين محمد الكلاثي الفرض الشافعي (- 777) است، در چند «باب» و «فصل». [دنا 1109/2]
خط: نسخ، کا: محمد بن علي ابن عمر بسيوني، تا: 19 جمادي الثاني 883ق، براي خودش از روي نسخه اي که چند بار بر مؤلف آن خوانده شده و او به وي بي آن که درخواست کند اجازه اقراء داده به وي و کسان ديگر در 19 جمادي الثاني 883، با فهرست دست نويس در ص 1 (در ارث است)؛ کاغذ: سفيد کهنه، جلد: مقوا و پارچه اي، عطف تيماج قهوه اي، 88گ، 11 سطر (8×12)، اندازه: 13×17 سم [سنا: ف: 2-238]
ارث؛ خط: نسخ، كا: اين الحطيب زين الدين عبد الرحمن شافعي، تا: شب تاسوعا محرم 883 ق؛ از روي خط شارح، با اجازه قرائت کاتب بر خود شارح در 11 محرم 883 و مقابله شده با تقي الدين محمد شهاب مصري در 29 رجب 909، کاغذ: سفيد، جلد: مقوايي، عطف نيماج قهوه اي، 45گ، 21 سطر (7×11)، اندازه:
14×18 سم [سنا: ف: 2-127]
tartīb-e morabba‘āt
تهران؛ مجلس؛ شما ره نسخه: 16904/2
عن اميرالمؤمنين؛ خط: نستعليق، بي کا، تا: قرن 13؛ 4 گ (35ر - 38پ)، 13 سطر، اندازه: 8×13 سم [ف: 47/1-13]
tartīb-u masā’il-i ‘alī ibn-i ja‘far
جارودي، ناصر بن محمد، ق 12 قمري
jārūdī, nāser ebn-e mohammad (- 18c)
اين کتاب که معروف به «الجعفريات و الكاظميات» است با حذف اساتيد مشتمل است بر 45 باب حاوي يک دوره مسائل فقهي از طهارت، تا ديات که مردم از امام صادق و فرزند گرامش موسي کاظم (علیه السلام) سؤال نموده و ايشان پاسخ فرموده اند و پس از ابواب مذکور با عنوان «باب جامع» که کتاب با آن ختم مي گردد درباره موضوعات مختلف از جمله دعاي مفصل امام هفتم در سپاس از پروردگار درباره مصون داشتن آن بزرگوار از مکر دشمنان جورگستر و نيز تسليت ايشان به خيزران مادر هارون درباره مرگ فرزندش موسي بن مهدي، برخي از ابواب آن عبارتند از: 1. في نزح ماء البئر؛ 2. في حكم الماء القيل و الكثير؛ 10، في الوقت؛ 20. فيما يقطع الصلوة و مالا يقطعها؛ 31- في الحج من الجعفريات؛ 40. في النكاح؛ 43. في المطاعم و المشارب؛ 44. في الصيد؛ 45. في الحدود.
مشهد؛ رضوي؛ شماره نسخه: 8158
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين ... و بعد فهاءه نبذة تتضمن ترتيب المسائل الجعفريات؛ انجام: فقد فسرت لك جملا مجملا و صلى الله على محمد و اله الأخیار.
خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: شکري آهاري، جلد: مقوا، 74 گ، 17 سطر، اندازه: 14/3×19/8 سم [ف: 14-129]
tartīb-u mašī×a-til faqīh
در اين رساله مشايخ صدوق که در پايان کتاب من لا يحضره الفقيه آمده به ترتيب حروف الفبا تنظيم و يک باب نيز در الكتي بدان افزوده گرديده است.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 14019/2
آغاز: يقول محمد بن على بن الحسين بن موسي بن بابويه القمي مصنف هذا الكتاب (رحمة الله علیه) ما كان فيه عن ابان بن تغلب فقد رويته عن ابي رضي الله عنه؛ انجام: ما كان فيه من وصية اميرالمومنين (علیه السلام) لابنه محمد حنيفه فقد روينه عن ابي ... و ابراهيم بن هاشم لم يلق حماد بن عثمن و انما اني حماد بن عيسي و روى عنه.
خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 11؛ محشي با نشان «م د رحمه الله»، مصحح؛ کاغذ: شرقي، 21 گ (2پ-21ر)، 22 سطر، اندازه: 11×21 سم [ف: 35-486]
tartīb-u mašī×at-i k.-i man lā-yaḥḍar-u-hu-l faqīh
تفرشي، مراد بن علي، 965-1051 قمري
(1558-1642)tafrešī, morād ebn-e ‘alī
وابسته به: مشيخة من لا يحضره الفقيه = مشيخة الفقيه؛ شيخ صدوق، محمد بن علي (311-381)
ترتيب و فهرست رجال و مشيخه کتاب من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق است که اصل مشيخه از شيخ صدوق مي باشد و چون مرتب و سهل و آسان نبوده از سوي اين مؤلف فهرستي بر آن ساخته شده است. نخست اسامي، سپس کنيه ها، پس از آن عناوين روايات را به ترتيب حروف الفبا آورده و براي هر يک شماره اي قرار داده است. نامي از اين ترتيب در الذريعة نيامده است. (سيد محمود مرعشي)
آغاز: لما كان وجدان طريق من مشيخة كتاب من لا يحضره الفقيه على ما بين المؤلف رضي الله تعالي عنه مشتملا على نوع مشقة عند الحاجة إلى الاستعلام حيث لم ترتب ترتيباً يعلم منه تقديم طريق طريق و تأخيره
انجام: ما فيه من وصية أمير المؤمنين (عليه السلام) لابنه محمد بن الحنفية عليه السلام و الحمدلله رب العالمين
[دنا 1109/2 (3 نسخه)]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: ظهير الدين علي بن ملا مراد تفرشي «تفرشي»، تا: اواخر قرن 11؛ محشي با نشان «منه»، مصحح، کاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشکي، 5 گ (126-130)، 14 سطر (8×14)، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 34-818]
خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگي نخودي، جلد: تيماج مشکي، 3 گ (130پ-132پ)، 25 سطر (7/5×13)، اندازه: 14×20 سم [ف: 1-171]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد هادي حسيني، تا: 1096ق؛ مصحح؛ کاغذ: شرقي، جلد: تيماج قهوه اي با ترنج، 5 گ (194-198)، 18 سطر (7/5×15)، انداره: 14×21/5 سم [ف: 34-823]
tartīb-u mašī×at-i k.-i man lā-yaḥḍar-u-hu-l faqīh
طريحي، فخر الدين بن محمد، 979-1087؟ قمري
(1572-1677)torayhī, fa×r-od-dīn ebn-e mohammad
وابسته به: مشيخة من لا يحضره الفقيه = مشيخة الفقيه؛ شيخ صدوقي، محمد بن علي (311-381)
مؤلف، مشيخه و رجال كتاب من لا يحضره الفقيه را که مؤلف در پايان کتاب، به صورت پراکنده آورده است. به ترتيب حروف گرد آوري نموده است. (سيد محمود مرعشي)
آغاز: أما بعد حمدالله و الصلوة على محمد و آله ... فهذا إلحاق نذكر فيه جميع طريق الصدوق التي في الفقيه مفصلة مرتبة
انجام: إما للاستغناء عنها بذكر الأسماء أو لجهالة المسلمين بها و ضعفهم و الله أعلم
[دنا 1109/2؛ الذریعة: 69/4؛ ريحانة الادب: 53/4؛ مكتبة اميرالمومنين 220/1]
آغاز: برابر؛ انجام: ابن اخي علي بن عاصم المحادث اسمه احمد بن...
خط: نسخ، بي کا، تا: اواخر قرن 11؛ افتادگي: انجام؛ مصحح، محشي، مقابله شده با نشان «بلغ مقابلة ايده الله تعالي»؛ کاغذ: فرنگي، جلد: تيماج مشکي، 75گ (178-252)، 15 سطر (9×15)، اندازه: 15×20 سم [ف: 32-250]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسين بن علي اکبر خوانساري، تا: 1289ق؛ کاغذ: فرنگي، 46 گ (128-173)، 17 سطر، اندازه: 9/5×14/5 سم [ف: 36-453]
ترتيب مشيخة من لا يحضره الفقيه > المشيخة المرتبة
tartīb-u mašī×at-i man lā-yaḥḍar-u-hu-l faqīh
عاملي، حسن بن زين الدين، 959-1011 قمري
(1552-1603)‘āmelī, hasan ebn-e zayn-od-dīn
وابسته به: مشيخة من لا يحضره الفقيه = مشيخة الفقيد شيخ صدوقي، محمد بن علي (311-381)
تاريخ تأليف: رمضان 982 ق
اسانيد من لا يحضره الفقيه را طبق حروف الفبا از الف تا ياء مرتب نموده و پس از آن باب الكني را آورده و روي اسامي رموزي درباره وضعيت هر راهي درج شده مانند: «ص صه - حج، فطحي ٹقة، ثقة، ن و...».
آغاز: بسمله. باب الألف وما كان فيه عن ابان بن تغلب فقد رويته عن ابي رضي الله عنه عن سعد بن عبد الله عن يعقوب بن يزيد عن صفوان بن يحيى عن ابي ايوب عن ابي على صاحب الكلل
انجام: فيجعلون مكان حماد بن عيسى حماد بن عثمان و ابراهيم بن هاشم لم يلق حماد بن عثمان و انما لقى حماد بن عيسى و روي عنه. تمت بعون الله و حسن توفيقه و الصلوة و السلام على نبيه محمد و آله اجمعین.
[الذريعة 68/4-69؛ ريحانة الادب 2: 443- دنا 1109/2؛ مكتبة اميرالمومنين 222/1]
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 11؛ محشي از «م د»؛ 15 گ، 23 سطر، اندازه: 18/5×24/5 سم [ف: 2-836]
آغاز: بسمله قال الشيخ حسن ولد الشهيد الثاني قدس روحهما و نور ضريحهما بمحمد و آله. الحمدلله رب العالمين والصلوة على خيرته من خلقه محمد و آله اجمعين و بعد فلما كانت معرفة الطرق من كتاب من لا يحضره الفقيه ... الألف: ابراهيم بن ابی محمد. ابراهیم بن مهزیار؛ انجام: قضايا امير المؤمنين (عليه السلام) المتفرقة ... و الحمدلله رب العالمين و صلى الله على محمد و آله اجمعين کتب ذلک بیده العبد ... حسن بن زين الدين تجاوز الله عن سيئاتهما في شهر ... رمضان عام 982
خط: نسخ، بي کا، تا: قرن 11؛ مصحح، از روي خط مؤلف نقل شده؛ جلد: تيماج مشکي، 3گ، 19 سطر، اندازه 20×29 سم [ف: 2-836]
خط: نسخ جلی، کا: احمد بن علی بكيسینی عاملی، تا 1097ق؛ مصحح، مقابله شده؛ مهر: كاتب «يثق بالله العلي احمد بن على» (مربع)؛ تملک: میرزا احمد، عبارت «هذه الكتب الموروث من اب المرحوم على» و «من الكتب المشتركه بینی و بین اخی» با مهر شلجمی «عبدالله»؛ جلد: تیماج قهوه ای، 21 سطر، اندازه: 18×24/5 سم [ف: 71]
ترتيب مشيخة من لا يحضره الفقيه = مشيخة الفقيه / رجال / عربی
(- 1619)estarābādī, mohammad ebn-e ‘alī
مشيخة من لا يحضره الفقيه = مشيخة الفقيه؛ شيخ صدوق، محمد بن علي (311-381)
رتبها حسب المعجم ثم الكنى ثم باب طرف اخبار بعنوانها مثل كلما كان فيه جاء نفر من اليهود ... فقد رويته ... و ما كان فيه متفرقان قضايا امير المومنين عليه السلام فقد رويته ... و هكذا و عين في حرف الألف فحسب حال ذلک السند من صحة و
ضعف و وثوق و حسن. (عبدالعزیز طباطبائی)
[دنا 11110/2؛ مكتبة اميرالمومنین 221/1؛ میراث اسلامی 1/423]
آغاز: بسمله و ما كان فيه عن ابان بن تغلب فقد رويته عن ابي رضي الله عنه عن سعد بن عبد الله عن يعقوب بن يزيد عن صفوان بن يحيى عن أبي ايوب
كا: محمد باقر بن محمد بن خواجه على، تا: 2 صفر 1038ق؛ مصحح، مقابله شده، محشی؛ جلد تیماج قهوه ای، 31 گ، اندازه: 13×20 سم [ف: 259]
در فهرست از میرزا محمد اسد آبادی دانسته؛ خط شکسته نستعليق، كا: عبدالخالق ابن عبدالرحيم؛ تا: شعبان 1243ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: پسته ای، جلد: میشن سیاه، 19گ (35 پ- 51و 52ر - 53پ) 15 سطر [ف: 5-181]
ضمن من لا یحضره الفقیه آمده؛ بی کا، بی تا، 22گ (836-857)، [ف: 1-316]
tartīb-u mašī×at-i man lā-yaḥḍar-u-hu-l faqīh
موسوي، محمد مؤمن بن عبدالرضا، ق 11 قمري
mūsavī, mohammad mo’men ebn-e ‘abd-or-rezā (-17c)
مشيخة من لا يحضره الفقيه = مشيخة الفقيه؛ شيخ صدوق، محمد بن علي (311-381)
مشيخه صدوق را به ترتيب الفبائي مرتب کرده است. [دنا 1110/2]
قم؛ فاضل قائيني؛ شماره نسخه: بدون شماره
کاتب = مؤلف، تا: 1060 ق [تراثنا: س 13 ش 4-123]
tartīb-u mašī×at-i man lā-yaḥḍar-u-hu-l faqīh
حر عاملي، محمد بن حسن، 1033-1104 قمري
(1624-1693)horr-e ‘āmelī, mohammad ebn-e hasan
وابسته به: مشيخة من لا يحضره الفقيه = مشيخة الفقيد شيخ صدوق، محمد بن علي (311-381)
چون رجال اسانيد و مشيخه کتاب «من لا يحضره الفقيه» که در آخر آن آمده داراي ترتيب خاصي نبوده مؤلف جهت تسهيل مراجعه کنندگان با استفاده از ارقام هندي و عربي فهرست اسماء را بطور الفبايي مرتب کرده و آدرس صفحات نسخه اي را که خود داشته نيز داده است.
آغاز: بسمله. الحمدلله على افضاله و الصلاة و السلام على محمد و آله، فيقول ... محمد بن الحسن بن على الحر العاملي ... لما كان تحصيل السند المطلوب من اسانيد كتاب من لا يحضره الفقيه لا يخلو من عسور
انجام: هو داود بن علی، و بهذا ختمنا الرسالة، و الحمد لله وحده و الصلاة على خاتم الرسالة
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: محمد کاظم بن حاجی محمد معلم شهمیرزادی، تا: اواسط رمضان 1107ق؛ واقف: حاج باقر ولد حاج احمد استر آبادی با تولیت ملا محمد شریف بنداد، 1174؛ جلد: تیماج مشکی، 5 ص (722-726)، 21 سطر، اندازه: 22×32 سم [ف: 50]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1233/2
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 4-57]
آغاز و انجام: برابر
در فهرست اجازه خر به میرزا محمد صالح رضوی ذکر شده که خطاست؛ خط: نسخ، کا: محمد تاج الدین جزایری، تا: 12 شعبان 1119ق؛ کاغذ: پسته ای و ترمه، جلد: رویه میشن قهوه ای، 28 گ (1ر 28 پ)، اندازه: 14/7×19/9 سم [ف: 6-491]
tartīb-u mašī×at-i man lā-yaḥḍar-u-hu-l faqīh
بحراني، هاشم بن سليمان، - 1107؟ قمري
(- 1696)bahrānī, hāšem ebn-e soleymān
وابسته به: مشيخة من لا يحضره الفقيه = مشيخة الفقيه؛ شيخ صدوق، محمد بن علي (311-381)
مشيخه «من لا يحضره الفقيه» که مشتمل بر رجال سند من لا يحضر مي باشد و مرحوم صدوقي براي اختصار آن را در پايان همان کتاب يک جا آورده در اين کتاب به ترتيب حروف تنظيم شده با حذف مجاهيل و در پايان چند فصل کوتاه آورده در فوائد رجالي و بعضي از مطالب مربوط به درايه.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 5040
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... أما بعد فهذه الأوراق مشتملة على الجم من رجال الشيخ الاقدم و الامام المعظم؛ انجام: و هذا يكون مقطوع الأول و الواسط و الاخير
خط: نسخ، كا: سليمان بن محمود بحراني، تا: سه شنبه 8 شوال 1076 ق، به جهت شيخ علي بن مسلم؛ تملك: محمد مغيث بن شمس الدين محمد حسيني طهراني به تاريخ رجب 1083 در برهانپور، محمد نعيم شريف طالقاني؛ جلد: گالينگور قهوه اي، 8 گ، مختلف السطر، اندازه: 21×29/5 سم [ف: 13-236]
tartīb-u mašī×at-i man lā-yaḥḍar-u-hu-l faqīh
محمد بن حسن بحراني، 1127 قمری
(- 1715)mohammad ebn-e hasan-e bahrānī
وابسته به: مشيخة من لا يحضره الفقيه = مشيخة الفقيه؛ شيخ صدوق، محمد بن علي (311-381)
تاريخ تأليف: 1116ق؛ محل تأليف: بهبهان
محمد بن حسن بن هلال بن محمد بن علي بحراني کاتب نسخه پس از مهاجرت به بهبهان، اساتيد روايات من لا يحضره الفقيه را به ترتيب حروف الفباء مرتب ساخته است.
[دنا 1110/2]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5947/2
آغاز: بحمدک يا من لا يحيط بجميع نعمه ... أما بعد فيقول افقر العباد ... محمد بن حسن بن هلال البحراني لما ساقني القضاء و القدر إلى بلدة الغربه ... وصلت الى بهبهان ... فذكرت فيما أملته قديما ان اترجم اساتيد كتاب من لا يحضره الفقيه ... فنظرت في فهرست رجاله فوجدته خرج الماخذ على كثير ... فاردت ان أسهل مآخذه على ترتيب الحروف
خط: نسخ تحریری، کا: محمد بن حسن بحرانی، تا: 1116ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 60 ص (571-630)، 32 سطر، اندازه: 21×30 سم [ف: 17-333]
tartīb-u mašī×at-i man lā-yaḥḍar-u-hu-l faqīh
وابسته به: مشيخة من لا يحضره الفقيه = مشيخة الفقيه؛ با شيخ صدوق، محمد بن علي (311-381)
غير همانند:
آغاز: باب الالف و ما كان فيه عن ابان بن تغلب فقد رويته عن ابي رضي الله عن سعد بن عباد الله؛ انجام: فيجعلون مكان حماد بن عيسي، حماد بن عثمان و ابراهيم بن هاشم لم يلق حماد بن عثمان و انما لقي حماد بن عيسي وروي عنه.
در فهرست با عنوان «مشيخة من ...» آمده که به استناد فهرست مرعشي 38/709 تغيير يافت؛ خط: نسخ، کا: مير سيد علي بن محمد مهادي موسوي اصفهاني درب امامي، تا: سه شنبه ذيحجه 1264 ق؛ جلد: تيماج مشکي، 18 گ (97پ-114پ)، 18 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 9-11]
داراي حواشي «م د دام ظله»؛ خط: نستعليق، بي کا، بي تا؛ اندازه: 19×28 سم [نسخه پژوهي: 3-112]
آغاز: باب الألف، ابان بن تغلب ثقة جليل، في الطريق ضعف الجهالة صاحب الكلل و اشتراک ابي ايوب؛ انجام: يونس بن يعقوب ثقة جليل و المصنف قال إنه و اخوه فطحي و الحي الاعتماد عليه و الطريق اليه حسن بابن مسکين.
مشيخه «من لا يحضره الفقيه» که در آخر آن آمده، در اين کتاب به ترتيب حروف تنظيم گرديده و توضیحات رجالي بطور حاشيه و با اختصار نگاشته شده است؛ خط: نستعليق، بي کا، بي تا؛ احتمالاً به خط مؤلف باشد؛ جلد: تيماج قهوه اي، 22گ، مختلف السطر، اندازه: 12/5×19/5 سم [ف: 15-235]
آغاز: باب الألف، اسماعيل بن جابر تقه طريقه صحيح على تقدير صحة محماد ابن عيسي
گويا از آقا صفي سپهري (يادداشت آغاز رساله)؛ خط: نسخ، کا: حسين قلي (حسين علي)، بي تا؛ 4 گ، 21 سطر، اندازه: 17×18 سم [ف: 3-10]
خط: نسخ، بي کا، تا: جمادي الثاني 1270 ق؛ قطع وزيري [چند نسخه - ف: -215]
tartīb-e masāder va owzān va hālāt-e ānhā
مشتمل بر پيست «فصل» هر فصلي بر سه «حالات».
[دنا 1110/2]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:1/ 2173 /2- ف
نسخه اصل: آغاز و انجام پاره اي از نسخه هاي يوگسلاوي که یان بگدانويج فيلم آن ها را آورده است؛ بي کا، بي تا [فيلمها ف: 1-647]
tartīb-e mowjūdāt = marāteb va manāzel
کاتب، ابراهيم بن عبدالجبار
kāteb, ebrāhīm ebn-e ‘abd-ol-jabbār
اهدا به: خواجه عميد ابو سعيد مسعود بن محمد
مؤلف روش باطنيان و فيلسوفان اسماعيلي دارد. در اين رساله نوزده مرتبه موجودات باد شده و سپس چند فصل است در مطالب فلسفي آن گاه نوزده «باب» است در مراتب موجودات. درباره کار خود مي گويد «مر اين سر عظيم را و حكمت لطيف را که پيش از ما هيچ کس اين معاني کشف نکرده است و بر خاطر هيچ خردمند ظاهر نشده است و در هيچ کتاب مسطور نيست»
آغاز: بسمله. حمدله ... اما بعد چنين گويد خواجه امام اجل ملک الافاضل و الحكماء ابراهيم بن عبد الجبار الكاتب که چون ايادي و احسان مجلس شريف مولانا خواجه عميد ابوسعيد
مسعود بن محمد ... پرين خادم بي اندازه بود خواستم که يک نعمت از انعام او را شکر گذارم و تحفه اي سازم ... پس اين رساله را از براي مراتب و منازل جسماني و از براي آثار روحاني تأليف کرديم
انجام: و اوست کننده بر هستي هاست از عقل لطيف تا جسم کثيف هر چه نام هستي بروي افتد.
[دنا 1110/2؛ فهرستواره منزري 99/6]
بي کا، تا: 1020ق [د.ث. مجلس]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، بي کا، تا: 20 جمادي الثاني 1070ق؛ کاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج قهوه اي، 35 ص (1-35)، 23 سطر (22×11/5)، اندازه: 28×17 سم [ف: 9-1482]
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، کا: کمال الدين حسين بن محمد زمان اصفهاني، تا: 4 صفر 1071 ق، جلد: مقوايي عطف تيماج مشکي، 32گ (70ر-101ر)، اندازه: 25×13 سم [ف: 19-295]
خط: نستعليق، کا: لطف الله، بي تا؛ مجدول، داراي شکل گياهان و حيوانات و حبوبات؛ جلد: نيماج قهوه اي با ترنج و سر ترنج، 7 گ (296پ-302ر)، 27 سطر، اندازه: 35/5×25/5 سم [ف: 20-49]
ترتيب النجاشي به ترتيب رجال النجاشي
tartīb-e vozarā-ye ‘osmānī
عارف منشي، محمد، ق 14 قمري
‘āref-e monšī, mohammad (- 20c)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9452/15
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ 3 ص (1537 - 1539)، [مختصر ف:-155]
tartīl (manzūm)
قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 492/3
خط: نسخ، كا: موسى على خوري، تا: 1 محرم 1241ق، جلد: تيماج قهوه اي با ترنج با سر، 2 گ (84پ-85پ)، اندازه: 21×18 سم [ف: 1-426]
tartīl-ul āyāt
رساله در احکام وقف و وصل آيات قرآن کريم با علائمي بيان شده و در اندک مواردي نام قائل به وقف يا وصل ذکر گرديده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12032
آغاز: العالمين الرحيم الدين (لب لك) نستعين (لا) المسنقيم (لا) انعمت عليهم، و لا الضالين، سورة البقرة مدنية وهي مأتان و سمت و ثمانون آية؛ انجام: الغلق، ما خلق، وقب، في العقد، حسد، سورة الناس مكية و يقال مدينة وهي ست آيات.
خط: نسخ، بي کا، بي تا، تملك: يوسف به تاريخ 1275؛ جلد: تيماج زرد، 102 گ، 12 سطر، اندازه: 20×13 سم [ف: 35-50]
tartīl-ot tanzīl
بيدگلي، مهدي بن محمد تقي، ق 13 قمري
bīdgolī, mahdī-ye-bn-e mohammad taqī (- 19c)
تاريخ تأليف: آخر رمضان 1266 ق
قواعد و دستور تجويد و ترتيل قرآن را در يک «فاتحه» و «سوره» و «خاتمه» تنظيم و بيشتر اين قواعد را منظوم نيز مي آورد.
قم؛ مرعشي؛ شماره نسخه: 6930/2
آغاز: فاتحة الكتاب تحميد صحيفه تفليس مقرون باختصاص سورة الاخلاص تو حيا حضرت مجيديست؛ انجام: و تلاوت قرآن على الشيوع از رکوع تا بر رکوع ختم شده، و الحمد لله آولا و آخراً
خط: نسخ، كا: عبد الباقي بن محمد تقي طباطبائي بيد کلي، تا: 1268 ق؛ مصحح؛ جلد: تيماج قهوه اي، 27 گ (123پ-149پ)، اندازه: 21×15 سم [ف: 18-118]
tartīl va tajvīd-e qor’ān
تهران؛ ملي؛ شماره نسخه: 19863
بي کا، بي تا؛ خريداري از مصطفي حسيني [رایانه]