فهرستگان نسخه های خطی ایران فنخا جلد 6 حرف بش

مشخصات کتاب

فهرست نویسی پیش از انتشار کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

سرشناسه:درایتی، مصطفی، ۱۳۳۴ - ، گردآورنده

عنوان و نام پدیدآور: فهرستگان نسخه های خطی ایران (فخنا) / به کوشش مصطفی درایتی.

مشخصات نشر : تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۱ -

مشخصات ظاهری:ج.

فروست:نسخه شناسی؛ ۱

شابک: دوره: ۹-۲۷۱-۴۶۶-۹۶۴-۹۷۸ ؛ ج.۶: ۱-۲۷۷-۴۴۶-۹۶۴-۹۷۸

وضعیت فهرست نویسی: فیپا

مندرجات:ج.۶. البشائر - تخبيس.

موضوع: نسخه های خطی - ایران -- فهرستگان ها

شناسه افزوده: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

رده بندی کنگره:۱۳۹۱ ۳۶د ۹ الف/Z۶۶۲۰

رده بندی دیویی:۱۱/۳۱0

شماره کتابشناسی ملی: ۲۵۹۶۷۰۸

ویراستار دیجیتالی: علیرضا حقانی فر

اشاره

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

سازمان اسناد و کتابخانه ملی

جمهوری اسلامی سران

فهرستگان

نسخه های خطی ایران (فنخا)

جلدششم

البشائر – تخبيس

به کوشش:

مصطفی درایتی

نسخه شناسی/1

سازمان اسناد و کتابخانه ملی

جمهوری اسلامی ایران

فهرستگان نسخه های خطی ایران (فنخا)

مولف: مصطفی درایتی | Derayatimostafa@yahoo.com

ویراستار: دکتر مجتبی درایتی

چاپ اول: ۱۳۹۱

ناشر: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

شمارگان: ۱۰۰۰ نسخه

مدیریت هماهنگی: عباسعلی علیزاده یزدی

مدیریت فنی و کامپیوتر :مهندس امین رشیدی، مهندس محبوبه درایتی

آماده سازی اطلاعات: علی علیزاده یزدی، حسین متدین طوسی

تقی چیت ساز یزدی، ابراهیم ملکی، عباسعلی علیزاده یزدی

تایپ و تصحیح:طاهره موسوی فر، سمیرا عابد پور، ملیحه فولادی، ملیحه اسلامی

طرح روی جلد: برگرفته از جلد نسخه خطی کلیات سعدی دوره صفوی

با شماره ثبت ۱۹۱۶۵ کتابخانه ملی

خوشنویسی روی جلد:مهدی فلاح

صفحه آرایی: مهندس محبوبه درایتی

ناظر چاپ: نصرت ا... امیر آبادی

چاپ و صحافی: قلم قم

نشانی: تهران بزرگراه شهید حقانی (غرب به شرق)،

بعد از ایستگاه مترو، بلوار کتابخانه ملی

تلفن فروشگاه: ۸۱۶۲۳۳۱۸- ۸۱۶۲۳۳۱۵-۸۸۹۴۱۹۴۶ دورنگار: ۸۸۹۴۷۴۹۶

وب گاه : www.nlai.ir | پست الکترونیک انتشارات:

Publication@nlai.ir

مرکزالوثائق والمكتبة الوطنية في

الجمهورية الاسلامية الايرانية

الفهرس الموحد

للمخطوطات الايرانية

المجلد السادس

البشائر - تخبيس

اعداد:

مصطفی الدرایتی

رموز واختصارات

آتشی: مجموعه آقای سید علی آتشی در یزد

آثار ملی: کتابخانه آثار ملی کاشان

آغاز: برابر: آغاز برابر نمونه کتاب

آغاز و انجام بر ابر: آغاز و انجام برابر نمونه کتاب

احتمالا غير همانند: در مورد نسخه های فاقد مؤلف به کار رفته است که نام مشترک دارند و ما به احتمال آنها را متفاوت می دانیم .

احتمالا همانند: در مورد نسخه های فاقد مؤلف به کار رفته که نام مشترک دارند ولی ما احتمال می دهیم برخی از آنها یک اثر است ولی مطمئن نیستیم.

احتمالا بعضا همانند: در مورد نسخه هایی به کار رفته که نام مؤلف آنها معلوم نیست ولی نام مشترک دارند و تعدادی نسخه به این نام معرفی شده است و برخی از آنها احتمال می رود یک کتاب باشند ولی مطمئن نیستیم .

ادبیات: با نام شهر تهران: کتابخانه دانشکده ادبیات دانشگاه تهران؛ با نام شهر مشهد: کتابخانه دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد؛ با نام شهر اصفهان: دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان.

اصغرزاده: مجموعه اصغر زاده

الفبائی: فهرست الفبائی نسخه های خطی کتابخانه آستان قدس رضوی .

الهيات: با نام شهر تهران: کتابخانه دانشکده الهیات دانشگاه تهران ؛با نام شهر مشهد: دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد.

امام جمعه: کتابخانه امام جمعه زنجان

امام صادق: مدرسه امام صادق چالوس و مدرسه امام صادق قزوین و کتابخانه مؤسسه امام صادق قم و کتابخانه حوزه علمیه امام صادق اردکان یزد. که هر کدام با قرینه نام شهر قبل از آن قابل تشخیص است.

امام عصر: کتابخانه مدرسه امام عصر شیراز

امام هادی: کتابخانه عمومی امام هادی در مشهد

امیر کبیر: کتابخانه امیر کبیر در باغشاه فین

امیر المؤمنین: کتابخانه امیر المؤمنین بشرویه

انجام برابر: انجام برابر نمونه کتاب.

اندازه: اندازه صفحه.

اوراق عتیق: مجموعه ای به همین نام که به کوشش محمد حسین حکیم از طریق کتابخانه مجلس شورای اسلامی منتشر شده است.

اهدائی ف: فهرست نسخه های خطی اهدائی رهبری به آستان قدس رضوی، تالیف رضا استادی

اهدائی رهبر: مجموعه فهارس نسخه های خطی اهدائی رهبری به آستان قدس رضوی که چندین جلد آن منتشر شده است.

بی تا: بدون تاریخ کتابت

بی کا: بدون کاتب.

پ: پشت

تا: تاریخ کتابت.

جا: محل کتابت

چهل ستون: مدرسه چهل ستون تهران

حجتیه:کتابخانه مدرسه حجتیه

حججی: کتابخانه آیه الله حججی نجف آباد

حقوق: دانشکده حقوق دانشگاه تهران

حوزه علمیه: حوزه علميه آشتيان

خاتم الانبیاء: کتابخانه مدرسه خاتم الانبیاء (صدر) بابل

دائرة المعارف: کتابخانه مرکز دائره المعارف بزرگ سلامی

دار الحدیث: کتابخانه مرکز دار الحدیث در قم

دانشگاه: کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

د.ث: به معنای دفتر ثبت کتابخانه مجلس شورای اسلامی است.

دهگان: مجموعه ابراهیم دهگان اراک.

دیانی: کتابخانه شيخ محمد علی دیانی بیرجند

ذكاء، یحیی: مجموعه ذکاء يحيى

ر:رو

رایانه: رایانه کتابخانه ملی ایران و کتابخانه آستان قدس رضوی و در مواردی کتابخانه مسجد گوهرشاد. لازم به ذکر است که شماره بعد از آن در مورد کتابخانه ملی غیر قابل پیگیری است و منظور شماره صفحاتی است که متن پیاده شده فایل آن می باشد که در اختیار ماست و برای کنترل کار خود ما می باشد.

رضوی:کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی

روضاتی: مجموعه شخصی سید احمد روضاتی

سپهسالار: کتابخانه مدرسه عالی شهید مطهری (سپهسالار)

سریزدی: کتابخانه مسجد حظیره (سریزدی)

سعید نفیسی: نسخه های خطی مرحوم سعید نفیسی

سم: سانتیمتر

سناف: فهرست نسخه های خطی کتابخانه مجلس سنا(که مجموعه آن به کتابخانه مجلس شورای اسلامی منتقل شده است.

سلطنتی: کتابخانه کاخ گلستان (سلطنتی)

شاهچراغ: کتابخانه آستانه حضرت شاهچراغ شیراز

شیخ علی حیدر: مکتبه شیخ علی حیدر (مؤید)، این مجموعه شخصی که ظاهرا هنگام جنگ کویت توسط صاحب آن از کویت به ایران منتقل شده بود ابتدا در قم نگهداری می شد و بعد دچار مشکلاتی شد و معلوم نبود در چه محلی نگهداری می شود. آخرین اطلاع این است که این مجموعه به شهر مشهد و به آستان قدس رضوی انتقال یافته است و ضمن مجموعه اهدائی رهبری نگهداری می شود.

ص: صفحه

صادقیه: کتابخانه مدرسه فتحعلی بیگی (صادقیه) دامغان

طبسی: کتابخانه طبسی حائری در قم

عبدالعظیم: آستان مقدس حضرت عبدالعظیم در شهر ری

عکسی: این تعبیر دردو جا به کار رفته است: یکی در کنار شماره برخی از نسخه ها که به معنای آن است که نسخه ،عکسی است و باید برای یافتن نسخه در کتابخانه معرفی شده، به عکسی بودن توجه شود؛ و دوم در معرفی مأخذ است که منظور فهرست عکسی آن کتابخانه می باشد.

علامه طباطبائی: کتابخانه علامه طباطبائی شیراز که نام شیراز در قبل از آن آمده است.

علامه طباطبائی: مکتبه علامه طباطبائی قم که نام شهر قم در قبل از آن آمده است.

علوم پزشکی: کتابخانه دانشگاه علوم پزشکی تهران

عمومی ساری: کتابخانه عمومی ساری

عمومی: با کلمه قبل سمنان: کتابخانه عمومی سمنان

عمومی: با کلمه قبل مراغه: کتابخانه عمومی مراغه

غير همانند: در مورد نسخه هایی که نام آنها یکی است ولی نسخه ها متفاوت است و به دلیل صرفه جویی و جلوگیری از تکرار، نام مکرر آنها حذف شده است.

ف: این رمز در مورد مأخذ به کار رفته است و هنگامی که برای یک کتابخانه فهرستی به نام همان کتابخانه به صورت مستقل منتشر شده باشد، نام مأخذ آن با رمز« ف» به معنای فهرست، به کار رفته است و اگر نام مأخذ با نام کتابخانه متفاوت باشد، نام مأخذ ذکر شده است.

فاضل: کتابخانه آیه الله فاضل خوانساری

فاضل قائینی: کتابخانه فاضل قائینی قم

فرهاد معتمد: مجموعه فرهاد معتمد

فرهنگ و هنر: کتابخانه فرهنگ و هنر مشهد

فرهنگ و ارشاد: کتابخانه فرهنگ و ارشاد اسلامی کاشان

فیاض: مجموعه دکتر علی اکبر فیاض

فیضیه: کتابخانه مدرسه فیضیه قم

فیلمها: فهرست فیلم های کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

قاضی طباطبائی: مجموعه محمد علی قاضی طباطبائی تبریز

قمربنی هاشم: کتابخانه قمر بنی هاشم دامغان

كا: كاتب

كاتب - مؤلف: نسخه به خط مؤلف است.

کاظمینی: کتابخانه میرزا محمد کاظمینی

گ: برگ.

گلپایگانی: کتابخانه عمومی حضرت آیة الله العظمی گلپایگانی .

گوهرشاد: کتابخانه مسجد جامع گوهرشاد.

مجلس: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی

محدث ارموی مخ: فهرست مجموعه نسخه های خطی محدث ارموی، مخطوط

محمد هلال: کتابخانه امامزاده محمد هلال آران کاشان، مخطوط.

مختصر ف: فهرست مختصر نسخه های خطی مجلس شورای اسلامی که در سال ۱۳۸۷ منتشر شده است.

مخ: به معنای مخطوط بودن فهرست می باشد.

مدارک فرهنگی: سازمان مدارک فرهنگی انقلاب

مدرسه غرب: کتابخانه مدرسه غرب همدان

مدرسی: کتابخانه سید محمد مدرسی در یزد

مرعشی: کتابخانه عمومی آیة الله العظمی مرعشی نجفی

مرکز احیاء: مرکز احیاء میراث اسلامی، قم.

مرکز مطالعات: کتابخانه پژوهشگاه علوم و تحقیقات اسلامی قم.

مروی: کتابخانه مدرسه مروی تهران

مسجد اعظم: کتابخانه مسجد اعظم قم

مطالعات فرهنگی: کتابخانه (پژوهشگاه) مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی

معصومیه: آستان مقدسه حضرت معصومه علیها سلام

مفتاح: مجموعه محمد حسین مفتاح

ملک: کتابخانه ملک

ملی: با نام قبلی تهران: کتابخانه ملی ایران؛ با نام قبلی شیراز: کتابخانه ملی شیراز؛ با نام قبلی تبریز: کتابخانه ملی تبریز.

مهدوی: مجموعه دکتر اصغر مهدوی

موزه ملی: کتابخانه موزه ملی ایران ( موزه ایران باستان)

مؤسسه آیه الله بروجردی: مؤسسه حضرت آیه الله العظمی بروجردی.

مولوی :عبد المجید مولوی (قسمتی از این مجموعه به کتابخانه دانشکده الهیات دانشگاه فردسی مشهد منتقل شده است.)

مینوی: مجتبی مینوی

نجومی: مجموعه سید مرتضی نجومی

نسخه پژوهی: مجموعه ای با همین عنوان که چند شماره از آن از طرف کتابخانه مجلس شورای اسلامی و به کوشش ابوالفضل حافظیان منتشر شده است.

نشریه: نشریه کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

نک: این علامت به معنای «نگاه کنید» می باشد و در موارد ارجاع به کار رفته است . ارجاع دو گونه است: گاهی عنوان ارجاع داده شده کلا در جای دیگری که راهنمائی شده، ثبت شده است و گاهی قسمتی از عنوان ارجاعی در محل دیگری ثبت شده است که در واقع به معنای «نیز نگاه کنید» می باشد.

نواب: کتابخانه مدرسه نواب مشهد

نمازی: کتابخانه مدرسه نمازی خوی

نوربخش: کتابخانه نوربخش (خانقاه نعمت اللهی تهران)

وابسته به :این اصطلاح در جایی به کار رفته که کتاب معرفی شده به اثری دیگر وابسته است و بیشتر در مورد شرحها، حاشیه ها، تعلیقه ها، منتخبها، مختصرها، گزیده ها، و ترجمه ها به کار رفته است و نام کامل اثر اصلی، همراه با نام مؤلف آن معرفی شده است و در صورت نیاز می توانید به اثر اصلی مراجعه کنید.

وزیری: کتابخانه وزیری یزد

همانند: این کلمه در جایی به کار رفته، که اثر معرفی شده فاقد نام مؤلف است و چند نسخه از آن در کشور وجود دارد و به معنای آن است که نسخه ها یک اثر است.

آوانگاری و اختصارات

عکس

در آوانگاری عناوین کتاب ها چند نکته هست که باید یادآوری شود:

1- در آوانگاری فقط حروفی که تلفظ می شوند، ضبط می گردند. مثال: آداب الشریعه = adab-oS sara

۲- عنوان کتاب های فارسی با تلفظ فارسی و عنوان کتاب های عربی با تلفظ عربی آوانگاری شده اند.

مثال: آداب صوفیه adab-e sufiye

آداب الصوفيه = adab-us sufiya

٣- کلمات و ترکیباتی که از زبانهای دیگر (از جمله عربی )به فارسی وارد گردیده، با تلفظ متداول در فارسی ضبط شده است.

مثال: اسطرلاب =ostorlab

ابواب الجنان = abvab-ol jenan

4- چون در آوانگاری مقصود فقط نشان دادن تلفظ کلمات است، حروف اول عناوین مانند دیگر حروف کوچک نوشته شده است.

۵- برای آوانگاری کلماتی که بارها تکرار شده اند، از اختصار استفاده شده است.

الف - آوانگاری کلمات و ترکیبات فارسی:

١. مصوت ها:

۲. صامت ها:

عکس

ب - آوانگاری کلمات و ترکیبات عربی:

١. مصوت ها:

۲. صامت ها:

بش

اشارة

بشائر

• البشائر الالهية / کلام و اعتقادات / عربی

al-basa'ir-ul ilahiya

بخشی از کتابی است که شیخ صالح بن حسن المصری در احتجاج بر رد نصاری تصنیف کرده است در سال ۶۱۸ق و مؤلف این مجموعه، آن را همراه با «فرق نصاری» آورده است.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۱۴۶/۴

آغاز: قال المصنف المسألة العاشرة في البشائر الالهية بالتسمية المحمدية نذكر بعون الله تعالى في هذه المسألة ما نصت عليه الانبیاء؛ انجام: يسجد له و بمجده مع لات و لابن وموس تكسبه و اخذه جامعة رسولية مقدسه و تعرف بعمودية واحدة لمغفرة الخطايا و يرتجي قيامه لاموات و الحياة الدائمة.

خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۵گی، ۲۵ سطر، اندازه: ۲۸×۲۰سم [ف مخ: ۱-۲۷۴]

• بشارات / کلام و اعتقادات / فارسی

bešārāt

بهاری همدانی، محمد باقر بن محمد جعفر، ۱۲۷۷- ۱۳۳۳ قمری

bahārī hamadānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad ja'far (1861-1915)

تاريخ تأليف: ذیقعده ۱۳۱۱ق

کتابی مفصل شامل ۱ «مقدمه» و ۸۵ «بشارت»: مقدمه در مطلبی است کلی که اختصاص به دین معینی ندارد و در جميع ادیان آسمانی ساری و جاری است؛ بشارت ۲. در فصل هیجدهم سفر مثنی از تورات در آیه پانزدهم به بعد می گوید: خداوند خدایت از میان شما از برادرانت پیغمبریرا مثل من مبعوث می گرداند؛ ۲. در فصل سی و سیم سفر مثنی می گوید: ای خدائیکه تجلی کردی از طور سینا؛ ۳. در فصل هفدهم از سفر تکوین می گوید: که بعد از آنکه خداوند عالم جل شأنه بشارت داد به ابراهیم به تولد اسحاق ... ؛ ۸۵۔ مرحوم مجلسی رحمة الله در کتاب عین الحيوة می فرماید که محمد بن یعقوب کلینی به اسناد معتبر از حضرت امام جعفر صادق (علیه السلام) روایت می کند که آن حضرت به شخصی از اصحاب خود می فرمود: می خواهی تو را خبر دهم که چگونه بود مسلمان شدن سلمان؛ خاتمه به اتفاق اهل عقل و نقل ادیان آسمانی حجت الهی باید کامل و ظاهر باشد. (وفادار مرادی)

آغاز: بسلمه. تبارک الذي نزل الفرقان على عبده ليكون للعالمين نذیرة .. أما بعد پس چون در این اوان بهجت اقتران ..

انجام: اذ هديتنا و هب لنا من لدنک رحمة انک انت الوهاب.

چاپ: اصفهان، ۱۳۳۰ق، سنگی، ۶۶۳ص

[فهرستواره منزوی ۱۵۲/۹ ]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا، کاغذ: نخودی کاهی، جلد: تیماج زرشکی، ۲۸۸گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۱×۱۷/۵ سم [ف: ۴۳]

۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۶۱۰۳

آغاز: برابر؛ انجام: بخش الحاقی: در صورتهای ایشان ورنک ایشان دگرگون شد، و قد وقع الفراغ من تأليف الملحقات ...

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ تاریخ تولدی در دوشنبه ۲۲ شعبان ۱۳۴۰؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، ۲۸۸گی، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۰/۵ ×۱۷/۵ سم [ف: ۱۶-۱۰۸]

• بشارات / اخلاق / فارسی

bešārāt

هفت مجلس است مشتمل بر بشاراتی اعتقادی و اخلاقی استفاده شده از آیات و روایات اهل بیت ((عليه السلام))، هر مجلس دارای خطبهای جداگانه و به آیه ای آغاز شده و دنباله تفسير و شرح آن مطالب مناسب را می آورد، عناوين «مجالس» چنین است: ۱. محاسبات

نفس؛ ۲. محبت و عشق؛ ۳. خلقت بدن انسان؛ ۴. خوف و خشیت؛ ۵. صفات اوليا؛ ۶. معراج رسول خدا؛ ۷. وظیفه علما و سلاطین و اغنيا و فقرا.

آغاز: الحمد لله المطلع من اختار من عباده الابرار على خفايا الاسرار ... بتوفیقات ربانی جل جلاله چند مجلس در این مجموعه جمع نمودم.

[فهرستواره منزوی ۳۴۵/۶ ]

مشهد؛ امام هادی؛ شماره نسخه: ۹۰

آغاز: برابر؛ انجام: از اصحاب پسندیده برگزیده که صبح می نمودند ژولیده مو و غبار آلود و بتحقیق بیتوته ...

هفت مجلس است؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۷۰گ، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۲/۵×۱۹/۵ سم [ف: ۶۸]

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۹۱۸

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: ۳-۱۲۲]

• بشارات الاشارات = شرح الاشارات / فلسفه / عربی

bišārāt-ul išārāt = š-ul išārāt

؟سمرقندی، محمد بن اشرف، قرن ۷ قمری

samarqandī, mohammad ebn-e ašraf

وابسته به: الاشارات و التنبيهات؛ ابن سینا، حسین بن عبدالله (۴۲۸-۳۷۰)

اهداء به: شرف الدين عبد الرحمن

تاریخ تأليف: اواخر ربيع الأول ۶۸۰ق افندی در ریاض العلماء (ص ۳۲۵ ش ۹۹۲ دانشگاه) در سرگذشت انوری می نویسد که البشارات في شرح الاشارات او را در تبریز دیده ام (نيز الذریعه ۱۱۱/۳ ). در فهرست مجلس (۵۴/۲ ) آمده که ترجمه اشارات (منسوب به ابن سهلان ساوی) را گمان برده اند از انوری است. شرحی که اکنون می شناسیم چون در پایان ربيع الأول ۶۸۰ ساخته شده است پیداست که از انوری ابیوردی شاعر نخواهد بود. در سده هفتم به جز طوسی چندین دانشمند شرح بر اشارات نوشته اند: ۱. نجم الدين محمد بن عبدان ابن اللبودی حکیم دمشقی (- ۶۲۱)؛ ۲. سيف الدين ابوالحسن على آمدی(- ۶۳۱)؛ که شرحی دارد به نام«کشف التمويهات في شرح التنبيهات»؛ ۳. قاضي القضاة دمشق ابو حامد رفیع الدین عبد العزيز بن عبدالواحد بن عبدالهادی فلیمانی گیلی فقیه اصولی فیلسوف پزشک که در دمشق می زیسته و به دستور وزیر امین الدوله در ذیحجه ۶۴۱ کشته شده است. او شرح اشارات خود را به نام ملک مظفر تقي الدين عمر بن ملک امجد بهرام شاه بن فرخشاه بن شهنشاه بن ایوب ساخته است (ابن ابی اصيبعه ۱۷۱/۲ و ۲۳۵؛ معجم المؤلفين ۱۶۹/۴ )، نام او در دیباچه تحفه سعدیه هم آمده است؛ ۴. نجم الدین احمد بن ابی بکر بن محمد نخجوانی مؤلف حل شکو ک القانون در ۶۵۱ و لباب المنطق که این کمونه در ۶۷۹ از آن تلخيص کرده است و زبدة النقض و لباب الكشف در رد بر اشارات ابن سینا که این کمونه در رد آن در ۶۷۹ التقاط الاعتراضات ساخته است؛ ۵. كمال الدين على بن سليمان بحرانی که برای شاگرد خود کمال الدین ابن میثم بحرانی (- ۶۷۹) شرح اشارات ساخته است؛ ۶. سراج الدين ابي الثناء محمود بن ابی بکر بن احمد ارموی (۵۹۴-۶۸۲)؛ ۷. این کمونه عزالدوله ابوالرضا سعد بن نجم الدولة منصور بن سعد بن الحسن بن هبة الله بن کمونه اسرائیلی بغدادی حکیم ادیب (- ۶۸۳) شرح بر اشارات دارد به نام «شرح الأصول و الجمل من مهمات العلم و العمل» که برای پسر شمس الدين محمد صاحب دیوان نوشته است؛ ۸. علامه حلی که سه شرح بر اشارات دارد؛ ۹. بدر الدين محمد بن اسعد بن سليمان يمانی شوشتری (- ۷۲۳) که حاشیه ای بر شرح اشارات طوسی دارد؛ ۱۰. برهان الدين ابو الفضائل محمد بن محمد بن محمد نسفی محدث متکلم اصولی جدلی حنفی (۶۰۰-۶۸۷) که مؤلف« المقدمة البرهانية و الترجيحات» است. نسخه ما با نسخه شرح حكمة الاشراق قطب شیرازی به یک خط است و هر دو در یک مجلد بوده و اکنون جدا کرده اند و قطب هم شرح خود را در رجب ۶۹۴ ساخته است پس مؤلف البشارات که این دو نسخه ما به خط او است نمی تواند برهان الدین نسفی باشد؛ ۱۱. شمس الدين محمد بن اشرف (عبدالرحمن بن محمد بن محمود حسینی سمرقندی سنجاری (قرن ۷ ق). این شمس الدين محمد بن اشرف حسینی سمرقندی «آداب البحث» خود را برای شرف الدين يا نجم الدين عبدالرحمن سمرقندی ساخته است پس شاید شارح (مؤلف بشارات الاشارات) او باشد چه این شرح هم به نام عبدالرحمن ساخته شده است. او در عمل تقویم کواکب ثابته جدول سال ۶۴۵ یزدگردی (۶۷۵ق) را می آورد، پس او پیش از این تاریخ باید متولد شده باشد و در این سال کمینه بایستی نزدیک به ۲۵ یا ۳۰ سال داشته باشد.

شارح در دیباچه می گوید که شروح دیگر اشارات یا دشوار است و یا گزیده و کوتاه و شرح من هم زوائد ندارد و هم فوائدی در آن هست و من در آن مواضعی را که خلاف شرع است نشان داده ام. او این شرح را چنانکه گفتیم به دستور عبدالرحمن یکی از فرمانروایان دانش پرور زمان خود ساخته است و عنوان در آن «قال اقول» است و پس از هر بندی شرح آن می آید و همه اشارات از منطق و طبیعی و الهی در آن هست و در آن از شارح دیگری بنام یاد نکرده مگر در مسأله چهارم از نمط چهارم در شرح «اشارة لو التام ذات واجب الوجود» عبارتی با عنوان «قال بعض الشارحین» و «قال بعضهم» آورده که نخستین آن از طوسی و دومی آن از امام است و در شرح اشارات طوسی( سه صفحه مانده از نمط چهارم در چاپ سنگی) دیده می شود. در برگ ۵پ نمط ۵ هم در شرح عبارت شیخ «اشارة كل حادث

فقد كان قبل وجوده» عبارتی از «بعض الشارحین» آورده که در شرح طوسی (برگ 6پ همين نمط) دیده می شود. او در این دو جا بر طوسی و امام رد می کند. در داستان سلامان و آبسال همان داستان دوم طوسی با عنوان «و ذكر الشيخ» آمده است. در فهرست اسعد طلس ص ۲۰۴ ش ۲۸۱۵ بشارات الاشارات از محمد شفیع بن عبدالرشید حسنی که در ۱۰۷۷ شرح خود را نوشته است دانسته شده است. این نسخه به گواهی آغاز آن همین

کتاب ما است و محمد شفیع گویا نویسنده نسخه است.

نسخه ای از آن در سپهسالار (ش ۱۱۸۲) نسخ سده دهم در ۱۶۲ برگ هست و از طبیعی است تا آخر درست مانند نسخه ما در آغاز و انجام مگر این که عبارت «و نشكر الله ... و آخرا» را ندارد و نسخه در آن سهل المؤونة خوانده شده و از عبدالرفيع جیلانی ولی پیدا است که از رفیع الدین گیلکی نخواهد بود. شماره ۲۱ مورخ ۹۸۹ (۶/۱) آستان قدس هم بشارات الاشارات است و تاریخ تأليف ندارد و فهرست نگار آن را نشناخته و از امام رازی پنداشته است. نسخه شماره ۷۷۱ (۱۶۹/۴ ) این کتابخانه این شرح نیست و از امام رازی است و افتادگی و آشفتگی دارد و در آن رساله ای است منطقی که دانسته نشد از کیست. نگارنده هر دو نسخه را دیده ام. (محمد باقر حجتی)

آغاز: بسمله. رب انعمت فزد. الحمدلله الذي زين السنتنا بشكره و شرف قلوبنا بذكره و كمل عقولنا بفكره ... و بعد فان اربح ما يكتسب في الدنيا و انجح ما يدخر للاخرى هو الكمالات العلمية و الفضائل العلمية و انجحها العلمية لانها ايضا عملية بعمل القلب الذي هو اشرف الاشياء لا سيما البرهانية التي ينفتح بها باب الحق و التحقيق و ينفسح مجتهد الصدق و التصديق اذا العبرة في العلوم و المعارف باليقين و التسديد لا بالظن و التقلید و کتاب الاشارات الذي صنفه الرئيس ابو علی بن سینا رحمه الله من جملة الكتب المتداولة بين العلماء المتناولة عند العقلاء اجمع فيه خلاصة افکار القدماء و غاية آراء الحكماء بعبارات مرموزة و الفاظ مغموزه قد اعتني بشرحه جمع من اعيان الافاضل و بذلوا و سعهم في تحقيقه و تنقيحه لكن كان بعض الشروح مشتملا على ضرب من التطويل و بعضها قاصرا عن حمد التكميل فسنح لي ان اكتب له شرحا حاويا للفوايد خاويا عن الزوايد مشير الى مواضع خلله و مواقع زلله لا سيما التي خالف الشرع المستقيم و الدين القویم فصرفت فيه برهة من الزمان و مدة من الأوان إلى أن وافق و وافی تشریف الاشارة ممن شرفه الله تعالى بالدولة و الاقبال و اعزه بالفضل و الافضال ... و هو الصاحب المعظم مفخر اکابر الأمم ... عمدة الدولة القاهرة عمدة الملة الزاهرة بقية الملك شرف الدنيا و الدین علاء الاسلام و المسلمین عبدالرحمن لا زالت ایام دولته مقرونة بالسعادات و اعوام قدمه مشحونة بالكرامات فكمل الكتاب و سمی ببشارات الاشارات و بالله التوفيق. صدر الكتاب قال احمد الله على حسن توفيقه ... و آله اقول هذه الخطبة مرتبة

على احوال النفس في طلب كمالاتها بحسب قوتي العلمية و العملية.

انجام: و يقال أذاع الخبر اذا افشاه. و هذا آخر ما اردنا من شرح هذا الكتاب و نشكر الله تعالی بما هدانا الى ما كنا آملين اليه و الحمدلله رب العالمين وقع الفراغ من تأليفه اواخر ربیع الاول سنة ثمانين وستمائة [نشریه ۰۹ ۱۲۸]

۱. تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۴۷

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: آغاز رجب ۶۸۸ق؛ تملک: رفيع الدين الحسینی با مهر ش؛ کاغذ: سمرقندی کلفت، جلد: تیماج سرخ ضربی زرکوب، ۱۰۶گ، ۲۹ سطر (۱۹×۱۳)، قطع: وزیری، اندازه: ۳۴×۱۶/۵ سم [ف: ۴۷۲]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۷۹۲-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: ۱-۲۹۰]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۳۸

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: ۱-۵۱]

۲. تهران؛ ملک، شماره نسخه: ۴۶۷۵/۱۲

آغاز: برابر؛ انجام: و الحمد لله رب العالمين ... تم الكتاب بعون الله و حسن توفيقه

خط: نستعلیق بد، كا: محمود بن محمد على نقاش طوسی، تا: ۱۱۱۱ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن قرمز، ۱۲۴گ (۱۸۰پ۔ ۳۰۴ر)، اندازه: ۱۴/۲ × ۲۶/۵سم [ف: ۸-۱۶]

• بشارات الأصول / اصول فقه / عربی

bišārāt-ul usūl

قطعه ای از کتاب می باشد مشتمل بر: مباحثی درباره الفاظ شبیه به مباحث نحوی و صرفی، تقلید، اشتراک، صحیح و اعم توسعه و تضییق.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۵۳۰

آغاز: بشارة سيأتي بيانا في محله أن بناءنا على بيان جملة من مهمات المقدمات

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۱۴۴گ، مختلف السطر، اندازه: ۱۷/۵ × ۲۶/۵ سم [ف: ۱۴-۲۹۷]

• بشارات الأمة في مواليد الأئمة / كلام و اعتقادات / فارسی

besarat-ol omma fi mavalid-el a'emme

کجوری، محمد بن اسماعیل،- ۱۳۵۳ قمری

kajūrī, mohammad ebn-e esmāʻīl (-1934)

در یک «مقدمه» در ده «بشارت» و چند «باب» هر یک ده بشارت و خاتمه در بشارت تولد مظفر الدین شاه، در کلام شیعی است.

[الذريعه ۱۱۲/۳ ؛ فهرستواره منزوی ۱۵۲/۹ ]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:۳۴۳۴/۳

این نسخه بشارت چهارم است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۴؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی ضربی مقوایی، ۱۵۵گ (۵۳ر - ۲۰۷پ)، ۱۲ سطر (۱۰×۵)، اندازه: ۲۱×۱۴سم [ف: ۱۱-۲۴۴۷]

• بشارات الشيعة / کلام و اعتقادات / عربی

bišārāt-uš šī‘a

خواجوئی، محمد اسماعيل بن حسین، -۱۱۷۳ قمری

xājā'ī, mohammad esmāʻīl ebn-e hoseyn (- 1760)

تاریخ تأليف: از غره رمضان تا شوال 1155ق

مطالبی که متعلق است به شیعه و بشارات و اشارات و نودهایی

که اختصاص بدانها دارد، در هشت فصل»: ۱. معنى الشيعة؛ ۲. اختلاف مراتب الشيعة؛ ۳. فضل الشيعة؛ ۴. في أن الشیعی شهید و إن مات على فراشه؛ ۵. قبول عبادة الشيعة؛ ۶. فوائد حب آل محمد و ثمراته؛ ۷. في أن الشهادة بالتوحيد لاتقبل الا من الشيعة؛ 8 في أن الولاية أفضل اركان الاسلام.

آغاز: بعد حمد من صيرنا من امة نبيه و شيعه عليه و أحبة ذرية وليه الذين جعل مودتهم اجر الرسالة

انجام: واجعلني ممن ينتظم في سلك احبتهم بحقك عليهم و بحقهم عليک و من هنا انقطع الكلام.

چاپ: در مجموعه اولی از رسائل اعتقادیه مؤلف چاپ شده است.

[الذریعه ۱۱۲/۳ و ۱۱۳]

شرح و حواشی:

١- بشارات الشيعه (ترجمه)

۲- بشارة الشيعة؛ شریف، علی بن فتح الله (-11)

٣- بشارات الشيعه (ترجمه)؛ نجم آبادی، محمد ابراهيم بن محمد باقر (۱۳-)

۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۱۲۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: ۱۱۵۵ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قرمز بدون مقوا، ۹۷گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۵×۸/۵

سم [ف: ۳-۲۹۲]

۲. قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۳۶۷۶

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ مصحح؛ حواشی متفرقه ای به فارسی از عباس واعظ مازندرانی به سال ۱۳۰۷ آمده؛ جلد: تیماج قهوه ای روشن، ۹۳گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۲۱×۱۵/۵ سم[ محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۲]

٣. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۲۹۷۷

آغاز: برابر

کامل؛ خط: نسخ، كا: حاج میرزا محمد، تا: ۱۲۹۳ق؛ اهدایی: محمد جواد میرزائی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ رنگین عطف تیماج زرد، ۱۹۰گ، ۱۳ سطر (۱۶×۸)، اندازه: ۲۲×۱۳سم [ف: ۴-۱۴۹۲]

۴. اصفهان، مكتبة الزهراء؛ شماره نسخه: ۲۳۱

خط نسخ، بی کا، بی تا؛ ۴۸ گ، ۲۵ سطر، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۱۴۱]

• بشارات الشيعه (ترجمه) / كلام و اعتقادات / فارسی

bišārāt-uš šīʻa (t.)

نجم آبادی، محمد ابراهيم بن محمد باقر، ق۱۳ قمری

najm-ābādī, mohammad ebrāhīm ebn-e mohammad baqer (- 19c)

وابسته به: بشارات الشيعة؛ خواجوئی، محمد اسماعيل بن حسين (۱۱۷۳-)

اهدا به: ناصرالدین شاه قاجار

ترجمه «بشارات الشيعة» ملا اسماعیل خواجویی است. کتاب حاضر در مدح مذهب شیعه و برتری آن است که در هشت « فصل» تنظیم و تهیه شده است.

آغاز: بسمله. لك الحمد يا من رفع درجات العلماء و فضل مدادهم على دماء الشهداء و بشر اتباع نبيه و شيعة وليه بجزيل العطاء في يوم الجزاء ورفض مخالفيهما

[الذريعة ۱۱۲/۳ ؛ نسخه های منزوی ۹۱۵/۲ ؛ فهرستواره منزوی ۲۰۱/۹ ]

۱. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۹۳- ۱/۹۳

آغاز: برابر؛ انجام: نزاع نمی کنند در حق ایشان بلکه ایشان را دوست دارد. مؤلف گوید: اللهم ثبتني على ولايتهم و ... الى يوم النشور بمحمد و آل محمد (صلی الله علیه وآله وسلم) تم

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: شب ۲۰ ربیع الثانی ۱۲۴۳ق؛ در برگ آخر طریقه ختم دعای «یا من تحل به عقد المكاره» به نقل از شیخ حسین بن عبدالصمد برادرزاده شیخ بهایی؛ جلد: تیماج، قهوه ای، ۱۶۴، ۱۷ سطر، اندازه: ۲۱×۱۳سم [ف: ۲-۸۶۲]

۲. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: ۸۲۱

آغاز: بسمله. الحمدلله الذي لبشر اولیائه بجنانه و ثوابه و انذر اعدائه بحجيمه و عقابه؛ انجام: حسب الامر اعليحضرت اقدس همیون شهریاری ...... تحریر شد في شهر رمضان المبارک کتبه غلامزاده حقیقی علینقی ابن محمد تقی نوری سنه ۱۲۸۰

خط: نستعلیق خفي، كا: علینقی بن محمد تقی نوری، تا: ۱۲۸۰ق؛ مجدول، کمند کشی زرین و رنگین، دو صفحه مذهب مرصع، یک سرلوح مذهب مرصع ممتاز؛ کاغذ: فرنگی آبی رنگ، جلد: مقوای روکش تیماج لاکی ساده مجدول کمند کشی زرین، ۲۵۴ص، ۱۲ سطر، قطع: وزیری، اندازه: ۲۲×۱۴سم [ف: ۱-۸۳]

٣. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳۱۸۸

آغاز: بسمله. لک الحمديا من رفع درجات العلماء ... اما بعد این کتابی است موسوم به بشارة الشيعة از ... محمد اسمعيل مازندرانی مشتمل بر هشت فصل؛ انجام: و هر گاه سهو و نسیانی چشم پوشیده عفو فرمایند (تمام در یوم یکشنبه بیست و یکم شعبان ... سنه ۱۲۷۲)

محتملا از نجم آبادی است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۲۱ شعبان ۱۲۷۲ق؛ مهر: «یا ابا عبدالله ۱۲۷۲»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی ضربی ترنجی مقوایی، ۱۳۴ گی، ۲۱ سطر ( ۱۴/۵×۸ )، اندازه: ۱۴/۵ ×۲۱/۵سم [ف: ۱۱-۲۱۴۶] ۴. مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه: ۲۸

آغاز: برابر، انجام و شیعیان وی. پس من در جواب گفتم خدا با تو دشمنی کند

محتملا از همان نجم آبادی باشد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ سه تملک در طهران به تاریخ ۱۳۰۶ با مهر «علی ... محسن ۱۲۸۸» (بیضوی)؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۱۳۲گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۱۴/۵ × ۲۱/۵

سم (مؤید: ۳-۵۶۹]

• البشارات الفقهية و دلائل الأحكام الفرعية / فقه، شعر / عربی

al-bišārāt-ul fiqhīya wa dalā'il-ul ahkām-il farʻīya

شور کی میبدی، حسین بن محمد، ق۱۴ قمری

šūrakī meybodī, hoseyn ebn-e mohammad (- 20c)

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۲۴۸

آغاز: (کتاب الاجارة) بسمله، و الأصل في شرعية الاجارة ×× بعد الكتاب السنة الكبيرة / أما الكتاب قوله ارضعن *** لكم فأتوهن اجرهن؛ انجام: (کتاب الديات و المعظم قد اطلق الظمآنا *** و اعتبر التفريط حيث كانا / استضعف الرواية المزبورة *** جمع من الاجلة الموقوة / و لنختم الكلام في المنظومة *** في هذه البشارة الموسومة / و الحمدلله على الهداية *** لدينه في البدء و النهاية

از کتاب اجاره تا دیات ؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: ۲۳ شعبان ۱۳۳۶ق؛ کسب اجازات اجتهادی مؤلف از فقهای عصر بدین ترتیب: ۱. اجازة آقا میرزا هاشم خوانساری چهار سوقی مورخ سوم رجب ۱۳۱۲، ۲. اجازه آقا محمد تقی نجفی اصفهانی، ۳. اجازه آقا محمد علی بن محمد باقر مورخ شوال ۱۳۱۴، ۴. اجازه آقا محمد باقر فشار کی

مورخ جمعه پانزدهم شعبان ۱۳۱۳؛ اهدائی: محمود مجد اردکانی؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: مقوایی با تیماج تریاکی، ۳۴۸گ، مختلف السطر، اندازه: ۳۴×۲۱سم [ف: ۱-۲۴۴]

• البشارات في شرح الاشارات / اصول فقه / عربی

al-bišārāt fī š.-il išārāt

کلباسی، ابوالمعالی بن محمد ابراهیم، ۱۲۴۷-۱۳۱۵ قمری

kalbāsī, ab-ol-ma‘ālī ebn-e mohammad ebrāhīm (1832 1898)

وابسته به: اشارات الاصول؛ کرباسی، محمد ابراهيم بن محمد حسن (۱۱۸۰-۱۲۶۲)

کتاب شرحی است مزجی و تحقیقی با اضافات بسیار در سه جلد، بر «اشارات الاصول» والدش. سید مصطفی صفائی خوانساری در معرفی کتاب نگاشته است: «هذا الكتاب شرح على اشارات الأصول لوالده المعظم له ولكن لا بنحو الشروح المتعارفه بل في الحقيقة كتاب مستقل مشتمل على خلاصة ما في الاشارات مع اضافات تحقيقات له و تمامه في ثلاث مجلدات كبار». در بسیاری از مباحث اصل عبارات را نیاورده و خلاصه به آن پرداخته است. تألیف

کتاب پس از ۱۲۸۰ پایان یافته است.

چاپ: طبع الجزء الأول منه.

[الذريعة ۱۱۰/۳ ]

۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۹۳۱

جلد سوم کتاب در ادله عقلیه؛ خط: نسخ، كان محمد باقر بن محمد حسن، تا: شنبه ۴ ربیع الاول ۱۲۸۸ق؛ در چند جا حواشی از فرزند مؤلف جمال الدين؛ ۳۰۳، ۳۰ سطر، اندازه: ۳۰×۲۰سم [ف: ۲۰-۲۵۵]

۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۷۷۴۰

آغاز: الكلام في الأدلة العقلية مقدمة المراد بالدليل العقلي هنا هو ما يكشف عن امر شرعي فرعي فهو حكم عقلی يمكن التوصل به الى امر شرعی فرعی و ربما يقال ان اخذ الحكم؛ انجام: و حجبت عن الأحزان و الاتراب و تقطعت ایدی الخلان و الاحباب و لم اتمكن من التوبة و الانابة الى رب الارباب و ابتليت بما اثقل ظهری بالكسب و الاكتساب.

جلد سوم؛ خط: نسخ، كان محمد باقر بن محمد حسن بروجنی، تا: ۱۲۹۲ق؛ محشی به امضاء «منه عفی»؛ جلد: تیماج، زیتونی، سوخت، ترنج با سر با نقش گل و بوته، مجدول، ۲۸۶گ، ۳۰ سطر، اندازه: ۲۱×۳۳/۵سم [ف: ۲۶-۲۳۰]

٣. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۱۰۶۷

آغاز: بسمله، الكلام في الأدلة الشرعية و فيه مقاصد المقصد الأول في الكتاب مقدمة الكتاب مع اداة التعريف عرف النحاة بل غيرهم في كتاب سيبويه و بدونها؛ انجام: و للتقرير فيه وجه فكان على المستدل الشهيد الاستدلال به و الله العالم

جلد دوم و شامل مباحث ادله شرعيه؛ خط: نستعلیق تحریری، کا: سید احمد صفایی خوانساری، بی تا، جان اصفهان؛ اهدایی: رهبری، خرداد ۱۳۷۳؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره نخودی، جلد: مقوا، عطف و گوشه ها تیماج

خرمایی، ۴۳۸گ، 19 سطر، اندازه: ۲۱/۵×۱۷ سم [ف: ۱۶-۵۱] و [اهدائی ف: ۶۵]

۴. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۹۲۱/۱ -۶/۱۱

آغاز: بسمله. الكلام في الادلة العقلية مقدمة المراد بالدليل العقلی هنا هو ما يكشف عن امر شرعي فرعي فهو حكم عقلی؛ انجام: وفي بعض النسخ بالرسالة الذهبية في العلوم الطبية والظاهرات مضامین الرسالة تشهد بعد ودها عن المعصوم. والله العالم.

جلد سوم از ادله عقلیه تا آخر کتاب؛ خط: نسخ، كا: استكتاب از نورالدین طباطبایی، بی تا؛ مصحح، با حواشی «منه عفى عنه» به خط عباس بن محمد جعفر در شوال ۱۳۰۸، ۴۹۲گ، ۲۶-۲۷ سطر، اندازه: ۳۲×۲۲سم [ف: ۲-۶۲۱]

آغاز: الكلام في الأدلة الشرعية، و فيه مقاصد المقصد الأول في الكتاب مقدمة الكتاب مع أداة التعريف مصطلح في عرف النحاة؛ انجام: و حكم في التذكرة بأن من رأى الهلال في شهر رمضان وجب عليه الصوم سواء كان عدلا.

نام مؤلف به استناد نسخه ۲۱۰۶۷ آستان قدس که جلد دوم کتاب است ذکر شد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی از مؤلف؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، ۲۴۰گ،۲۰ سطر، اندازه: ۱۷/۵ ×۲۱/۵ سم [ف: ۱۶-۱۸۲]

جلد دوم کتاب، و از بحث کتاب تا تقریر معصوم را دارد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی از مؤلف؛ تملک: مصطفی حسینی صفائی خونساری به تاریخ ذیقعده ۱۳۷۵ با مهر «مصطفی الحسینی» (بیضوی)؛ جلد: تیماج قرمز، ۲۵۳گ، ۳۰ سطر، اندازه: ۳۰×۲۰سم [ف: ۲۰-۲۵۴]

• بشارات کتب سابقه بر پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم)/ كلام و اعتقادات / فارسی

bešārāt-e kotob-e sābeqe bar payāmbar-e eslām

ابوالحسن بن مهدی، ق ۱۴ قمری

ab-ol-hasan ebn-e mahdī (- 20c)

تاریخ تأليف: ۱۳۰۱.

یازده آیه از کتب عهد عتیق بر بعثت پیامبر اکرم. از ابوالحسن بن مهدی که کتابی دیگر به نام «مشكاة الهداية» داشته است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۰۷۹۲

آغاز: بسم الله و به ثقتی سبحان الذي اسرى بعبده ليلا، انجام: شب سه شنبه از شهر رجب عام ۱۳۰۱

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: رجب ۱۳۰۱ق؛ اهدایی: رهبری، خرداد ۱۳۷۳؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، ۹گ، ۱۳ سطر، قطع: رقعی، اندازه: ۲۱×۱۴ [اهدائی ف: ۱۲۹]

• بشارت / بهائیت / فارسی

bešārat

کتابی است که درباره رسالت دینی خود نوشته و با عنوان بشارت شروع شده و شامل دو «بشارت» است و مشتمل بر تقسیماتی نظیر آیات کتب مقدسه می باشد و در خاتمه نیز دعایی به عربی نوشته شده است. در این رساله نشانه هایی از بهائیت دیده می شود.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۵۹۳۱

آغاز: بسمه الا منع الا بدع الا على. يا اهل الولي انا نرینکم و السلام الى اهل الله؛ انجام: قدوس قدوس قدوس یا رب الارواح و النفوس و السلام الى اهل الله

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا انتقالی از سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی. در برگ ۱۸ نامه ای با عنوان «نخستین نامه دبستان امریکائیان» در مورد رد دین مسیحیت نوشته شده، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج عنابی یک لا مجدول، ۲۴گ، ۱۶-۱۸ سطر ( ۱۴/۵×۹/۵ )، اندازه: ۱۰/۷ × ۱۷/۵ سم [رایانه]

• بشارة الباکین و انیس الذاکرین / تاریخ معصومین/ عربی

bišārat-ul bākīn wa anīs-ud dākirīn

تبریزی، حسین بن عبدالرزاق، ق ۱۴ قمری

tabrīzī, hoseyn ebn-e ‘abd-or-razzāq (- 20c)

اهدا به: ناصرالدین شاه قاجار

تاریخ تأليف: ۱۵ جمادی الثانی ۱۲۸۰ق

مجالسي است در مصائب اهل بیت رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) خصوصا حضرت سید الشهدا(عليه السلام) و اصحابش و در واقع خلاصه ای از کتاب دیگر مؤلف به نام «وسيلة الفردوس» می باشد، دارای یک مقدمه» در وصایای نافعه برای رثاء و بعضی از مواعظ و پنجاه «مجلس» و یک «خاتمه» در وصایایی از مؤلف.

آغاز: الحمدلله الذي غوصني في بحور المصائب و الاحزان الزرء سید اولاد الانس و الجان فاخرجت لآلی کلمات وصل بها إلى ...

انجام: و ادخلنا به في جنات النعيم و احشرنا في زمرة محمد و آله الطيبين الطاهرين برحمتك يا أرحم الراحمين. [الذريعة ۱۰۱/۲۶ ؛ الكرام البررة ۳۹۷/۱ ؛ میراث شهاب سهش ۳و ۱۵۱/۴ ]

١. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: ۳۶۷

آغاز: برابر؛ انجام: و كان قطعات كبدها قد أضخت في وجنتيها کالدراری و دماء قلبها قد غدت حالات ...

تا اواخر مجلس پانزدهم؛ خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، ۷۹ص، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۸×۱۴ سم [ف: ۲-۶۰]

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۵۲۴

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: ۲-۱۱۵]

۲. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: ۱۱۶۶۳

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: ملا زین العابدین بن مصطفی، تا: ۱۲۸۰ق؛ مصحح، مجدول، دارای کمند کشی؛ کاغذ: فرنگی به رنگ آبی، جلد: تیماج قهوه ای روشن مجدول ضربی، ۱۸۴گ، ۱۹ سطر (۱۹×۱۰)، اندازه: ۱۷/۵ ×۲۷سم [ف: ۳۴-۳۵]

٣. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، تا: ۱۲۸۱ ق [میراث شهاب: س ۵ش ۳و ۴-۱۵۱]

۴. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۵۴۸

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: زین العابدين بن مشهدی آقا ایروانی، تا: ۱۴ رجب ۱۲۸۹ق؛ مصحح، محشی؛ در سه برگ آخر اشعاری از «حاجی چناران خویی»؛ جلد: تیماج مشکی ضربی، ۱۶۷، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۴/۵×۱۸ سم (محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۲]

• بشارة الشيعة / كلام و اعتقادات / عربی

bišārat-uš šī a

فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، ۱۰۰۶-۱۰۹۱ قمری

feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598 1680)

تاریخ تأليف: ۱۰۸۱ق

مطالب تحت عنوان «بشارت» ذکر شده و در ضمن چهل بشارت ثابت کرده که فرقه ناجیه از فرق اسلامیه که به موجب اخبار دینیه با مژده بهشتی مستبشر هستند همانا منحصر به شیعه می باشد. تاریخ فراغت از تألیف ۱۰۸۱ق موافق جمله «بشارات من الله » می باشد.

آغاز: الحمدلله على ما هدانا لمعرفة احسن القول و اتقنه ... اما بعد، فيقول ... هذا كتاب بشارة الشيعة اخرجه الله على لسانی

انجام: و عدد هذا الكلام تاريخ التصنيف و هو تاريخ لطيف و الحمدلله رب العالمين و الصلاة و السلام على محمد و آله اجمعین

چاپ: تهران، سنگی، ۱۳۱۱ق، وزیری، ۴۰ص (صص ۱۱۶-۱۵۵)[ الذريعة ۱۱۶/۳ و ۱۱۵/۳ ؛ ریحانة الادب ۳۶۹/۴

؛ فهرست های خودنوشت فیض ۱۴۷؛ مشار عربی، ص ۱۲۷]

۱. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: ۱۱۰/۲

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۱ [ف: ۳-۲۸]

۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۸۱۹/۲

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: عبد الغني بن معزالدین حسینی، تا حدود قرن ۱۱؛ مصحح، محشی با نشان «منه سلمه الله و منه دام فيضه»؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قهوه ای، ۶۹گ (۴۷پ -۱۱۵ر)، ۱۳ سطر، اندازه: ۱۹×۱۲سم [ف: ۱۵-۲۰۶]

٣. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۲۰۰/۱۱

بشارات کتب - بشارة الشيعة

آغاز: بسملة مما .... افاده الفاضل الكاشاني في الرسالة المسماة بالبشارة حيث ذكر قوله سبحانه و الذين اجتنبوا الطاغوت آن؛ انجام: قال النبي(صلی الله علیه وآله وسلم)، في الحديث المتفق عليه بين العامة و الخاصة من مات ولم يعرف اما زمانه مات ميتة جاهلية و اضل ممن اتبع هواه بغير هدى من الله ان الله لا يهدي القوم الظالمين. بخشی از آن است؛ خط: نسخ، كا: علم الهدی، تا: رجب ۱۰۶۷ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج یک لا عنابی روشن، ۱۱گ ( ۲۰۰-۱۹۰ پ حاشیه)، اندازه: ۱۸×۱۱/۵ سم [ف: ۱۱-۵۱۰]

۴. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۶۸۳۱/۱

خط: نستعلیق، کا: محمد نبی، تا: اوایل جمادی الثانی ۱۰۸۲ق؛ از روی نسخه اصل، مصحح، محشی از مؤلف؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا با جدول کشی ضربی، ۶۶گ (۱پ -۶۶)، اندازه: ۱۵×۱۰/۵

سم [ف: ۲۰-۲۹۲] ۵. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: ۷۳۰

آغاز: برابر

خط: نسخ، كا: محمد على الهدی، تا: ۱۰۸۳ق، جان کاشان؛ کاتب پسر مؤلف، از روی نسخه اصل خط والدش، با دستخط علم الهدی در آخرش که در محرم ۱۰۸۳ در کاشان تحریر کرده؛ تملک: حسن بن آقا اسماعيل و جانی بکم با مهر «جانی بكم» بیضوی)؛ مهر: «عبده حسن » ( بیضوی)، «محمد علم الهدی ...»( بیضوی)، «جمال الدين» (بیضوی)، «المؤمن حي في الدارين» (مربع)؛ واقف: حسن صدرزاده خویی، ۱۳۴۷ش؛ جلد: تیماج سرخ لولا دار، ۷۰گی، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۰×۱۷ سم [ف: ۳۹۳]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۵۸۷

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: ۲-۱۷۸]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۲۱۷عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: ۱-۱۹۸)

۶. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۹۴۱۶

آغاز: برابر؛ انجام: هی بشارات من الله و عدد هذا الكلام ... و آله احمعين سنه ۱۰۹۰

خط: نسخ خفی، بی کا، تا: ۱۰۹۰ق؛ ضميمه نسخه ش ۱۹۴۱۵؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج ضربی، ۱۳ سطر (۱۵۸۱۰)، قطع: رقعی، اندازه: ۱۹×۱۳ سم (رایانه)

۷. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۴۲۵/۲

آغاز: برابر؛ انجام: و ليس من ولايتنا على شئ أن الله تبارک و تعالی ذات دین علامة ...

فقط ۳ برگ آغازین؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ کاغذ: شرقی، ۳گ (۷۹-۸۱)، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۳۶۵ سم [ف: ۳۴-۶۱]

۸. مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۴۰

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۱۲۵گ، ۲۲- ۲۷ سطر، اندازه: ۱۵×۲۱/۵سم [ف: ۱-۲۲] و [نشریه: ۵-۱۳]

۰۹ گلپایگان؛ امام جمعه، محمد حسن، شماره نسخه: ۵۹

انجام: الاقتحام في الهلكات و مثل قول امير المؤمنين قليل يكفي خير من كثير يطفی

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ واقف: حاجی عبد الكريم واعظ، ۱۱۳۳؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، ۵۶گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۲/۵ × ۱۸/۵ سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: ۱۶۸]

۱۰. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه:۵۶۵۷/7

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ مصحح، محشی، مقابله شده با نشان «مقابله شده» و «بلغ»، دارای سرلوح نفيس مرصع و رنگارنگ، مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، ۲۸گ (۱۲۶پ -۱۵۳پ)، ۲۴ سطر، اندازه: ۲۲×۱۴سم [ف: ۱۵-۵۵]

۱۱. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: ۷۱۵۴/۱

خط: نسخ، بی کا، تا: ۵ صفر ۱۱۱۱ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی لایی، ابعاد متن: ۱۳/۵×۷/۵ ، قطع: بغلی، اندازه: ۱۸×۱۲سم [ف: ۱۶-۴۶۷]

۱۲. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: ۱۰۲۵/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: ابو تراب بن عبدالله زشکی، تا: ۲۴ رمضان تا ۲۲ رجب ۱۱۲۰ق؛ دارای بلاغ؛ مهر: «عبده الراجي رجبعلی» (بیضی) ، حاج سید سعید کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی لایه ای، ۶۱گی (۱-۶۱)، ۱۶ سطر (۷/۵×۱۳/۵)، اندازه: ۱۸×۱۲/۵ سم آف: [۱۴۰۰-۳]

۱۳. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۴۴۲/۲

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۱۲۲ق؛ به دستور نصیر الدین سلیمان بن محمد علم الهدی إبن فیض کاشانی از روی نسخه ای که به خط علم الهدی کتابت شده بوده، استنساخ گردیده، مصحح، محشی؛ مهر: «یا محسن اغفر بمحمد علم الهدی، نصیر الدین سلیمان»( بیضی)؛ کاغذ: شرقی، ۶۷گ (۳۹-۱۰۵)، ۱۷سطر، اندازه: ۱۳×۶ سم [ف: ۳۴-۱۱۴]

۱۴. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۴۲۵/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كان محمد جان، تا: ۱۱۳۶ق؛ مصحح، کاغذ: شرقی، ۷۸گ (۱-۷۸)، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۳۷۶ سم [ف: ۳۴-۶۰]

۱۵. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۸۸۷/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: ملا فرج الله بن ابراهیم تبریزی، تا: ۱۳ شعبان ۱۲۷۱ق؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، ۵۶گ (آپ -۵۶ر)، ۱۵ سطر، اندازه: ۲۲×۱۶/۵ سم [ف: ۲۲-۳۱۰]

۱۶. تهران؛ ملکی؛ شماره نسخه: ۷۵۷

خط: نسخ، كان عبدالقدیر بن علی اصغر، تا: ۱۲۸۶ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: رویه پارچه، ۷۶گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۲×۱۹/۵سم [ف: ۱-۷۲]

۱۷. تهران: فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: ۳۷/۱

خط: نسخ، كا: خليفه محمد جواد، تا: ذیحجه ۱۲۸۶ق، جان کاشان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، ابعاد متن:

۱۷/۵×۸، اندازه: ۲۴×۱۵/۵ سم [نشریه: ۳-۲۲۲]

۱۸. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۳۳۳۶

آغاز: برابر؛ انجام: قد تمت البشارات ... بمنه وجوده

خط: نستعليق تحریری، بی کا، تا: قرن ۱۴؛ کاغذ: نباتی، جلد: تیماج، ۲۱ سطر(۱۰×۱۷)، اندازه: ۲۱×۱۷سم [رایانه ]

۱۹. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۳۳۹۳

آغاز: برابر؛ انجام: بدل الله بالاهتداد بها ... في شهر ربيع الاول ۱۳۴۲.

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۳۴۲ق؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج، ۲۱ سطر (۱۶۸۹)، اندازه: ۲۰×۱۶سم (رایانه)

۲۰. مشهد، اصغر زاده؛ شماره نسخه: ۳

بی کا، بی تا [نشریه: ۷-۷۶۹]

۲۱. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: ۳۱۵

آغاز: برابر؛ انجام: بشارة؛ وكذلك من استمع الى قول يقولون أن من لم يكن على طريقة اهل البيت المطهرين من الرجس المعصومین

خط: نسخ، بی کا، تا: عصر مؤلف؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۹۰ گی، ۱۲ سطر [ف: ۱-۴۵]

۲۲. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۱۹۳۱/۲

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: محمد سعید خروتی، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، ۷۵گ (۴۸-۱۲۲ر)، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۵×۱۰ سم [ف: ۵-۳۶۳]

۲۳. مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۵۷۱/۱

خط: نسخ، كا: بهلول بن شیخ نصیر دستجردی، بی تا، کاغذ فرنگی؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۷ و ۱۴ سطر (۷/۳× ۱۳/۵ )، اندازه: ۱۹×۱۴ سم [ف: ۱-۲۸۲]

• بشارة الشيعة / كلام و اعتقادات / فارسی

bišārat-uš šī a

شریف، علی بن فتح الله، ق ۱۱ قمری

šarīf, “alī ebn-e fath-ol-lāh (- 17c)

وابسته به: بشارات الشيعة؛ خواجوئی، محمد اسماعيل بن حسين (۱۱۷۳-)

رساله ای است در هشت فصل» در بیان معنی شیعه و مراتب آن و فضل شیعه و ... به احتمال قریب به یقین ترجمه «بشارات الشيعة» مولی اسماعیل خاجویی است. پیش از این نیز ترجمه ای

از کتاب مذکور از نجم آبادی گذشت. در اول نسخه حاضر محمد حسین شریف غروی نوشته است که این کتاب را جدش به دستور فتحعلی شاه نگاشته و در الذريعة از «بشارات الشيعة» مولا علی بن فتح الله شریف نام برده شده است.

آغاز: بسمله فصل اول در معنی لفظ شیعه است بدانکه شیعه به حسب لغة بمعنی اتباع و اعوان و انصار است مأخوذ است از اشیاع

انجام: پس من در جواب گفتم چرا تو دشمنی کنی. بدرستیکه تو احمقی زیرا که مخاصمه در حق علی و شیعیان وی باشی می شود از جهل و غفلت والا ... بلکه ایشان را دوست دارد.

مؤلف گوید اللهم ثبتني ولايتهم و مؤلهم

[فهرستواره منزوی ۱۵۳/۹ ]

۱. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: ۶۴۶ ط

خط: نسخ، كا: محمد فاضل بن ابی القاسم نطنزی، تا: ۱۰۵۸ق مختصر ف: ۱۰۹]

۲. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۱۷۸۷- ۱۰/۹۷

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، بی کا، بی تا، مصحح؛ یادداشتی از محمد حسین شریف غروی در ۱۲۹۵ که گوید: این کتاب بشارة الشيعة است که به دستور فتح علی شاه جد علامه ام آن را نوشته است؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، ۷۴گ، ۱۶-۱۸ سطر، اندازه: ۱۷/۵ ×۲۱/۵سم [ف: ۲-۶۲۱]

• بشارة الشيعة / تاریخ / فارسی

bišārat-uš šī‘a

تاریخ تأليف: سه شنبه ۱۰ ربیع الثانی ۱۲۰۱ق

در حالات و فضائل و مناقب ائمه معصومین(عليه السلام) و اثبات امامت آنان، مشتمل بر چهارده «باب» که دوازده باب اول در حالات دوازده امام و باب سیزدهم در مطاعن مخالفان آن حضرات و باب چهاردهم در احتجاجات مذهبی. این کتاب درده جزء تأليف شده در چهار جلد.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۴۴۱۳

آغاز: جزء هفتم از اجزاء عشره ... مطلب اول در بیان فضائل و مناقب زبده اصفیا و نور اتقيا

جلد چهارم و از جزء هفتم تا دهم می باشد مشتمل بر حالات حضرت امام رضا(عليه السلام) تا آخر کتاب؛ خط: نستعلیق، كان محمد اسماعيل بن میرزا على خراسانی، تا: پنج شنبه ۷ شعبان ۱۲۲۳ق؛ جلد: مقوایی عطف

تیماج قرمز، ۶۰۵گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۰×۱۵سم [ف: ۱۲-۱۳]

• بشارة الشيعة و زجر النصاب / كلام و اعتقادات / عربی

bišārat-uš šīʻa wa zajr-un naşşāb

خراسانی بیرجندی، علی اصغر بن حسن، ق۱۳ قمری

xorāsānī bīrjandī’ salī asqar ebn-e hasan (- 19c)

در اثبات امامت ائمه (عليهم السلام)و مثالب دشمنانشان، مشتمل بر یک مقدمه» و چندین «فصل».

بیرجند؛ دیانی؛ شماره نسخه: ۱۴۷

آغاز: الحمدلله الذي ابدع العقول و جعلها رسلا على كافة النفوس بالحق و الصدق و الصواب

خط: نسخ، كا: علی بن حسین، تا: پنج شنبه ۴ رجب ۱۲۸۴ق؛ در هفت برگ آخر داستان طرماح بن عدی آمده؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، ۱۱۸گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۸×۱۱ سم [ف: ۱۱۳ ]

• بشارت ظهور / کلام و اعتقادات / فارسی

bešārat-e zohūr

گلپایگانی، ابوالفضل بن محمد، ۱۲۶۰-۱۳۳۷ قمری

golpāygānī, ab-ol-fazl ebn-e mohammad (1844-1919)

تاریخ تأليف: ۱۳۰۵ق

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۶۱۳۹

آغاز: بسمله بعد حمدالله على نعمه و آلائه؛ انجام: أنه هو العلى العزيز الغالب الجليل

خط: نسخ، كا: محمد مهدی گلپایگانی، تا: ۱۳۱۰ق، کاغذ: فستقی، جلد: میشن، ۱۸ سطر (۱۴×۷)، اندازه:۱۹×۱۲سم [رایانه]

• البشارة لطلاب الاستخارة / استخاره / عربی

al-bišāra li-țullāb-il istixāra

بحرانی، احمد بن صالح، ۱۰۷۵-۱۱۲۴ قمری

bahrānī, ahmad ebn-e sāleh (1665-1712)

تاریخ تأليف: چهارشنبه ۱۷ جمادی الثانی ۱۱۰۰ق

رساله ای است در بیان فوائد استخاره و انواع آن و مواضع آن و اموری که باید رعایت نمود، مشتمل بر ۱۲ «اشاره» و شش «باب» و «خاتمه»؛ الذريعة گوید: که او ساکن جهرم بوده و صاحب زهد و ورع و تقوی و آمر به معروف و ناهی از منکر و امامت جمعه و جماعت می کرده است. عناوین کتاب پس از اشارهها چنین است: باب ۱. کیفیت استخاره ذات الرقاع؛ باب ۲. استخاره با رقعه هایی که در گل پیچیده شده؛ 3. استخاره به دعاها بعد از نماز؛ ۴. استخاره با تسبیح و سنگ ریزه؛ ۵. استخاره به قرآن مجید؛ ۶. استخاره بدعاها؛ خاتمه: در استحباب مشورت کردن است.

آغاز: الحمدلله الذي ما حار من استخاره ولاندم من استشاره ... اعلموا يا اخوان الحقيقة وخلان الطريقه ان الاستخاره امر مندوب اليه

[الذريعة ۱۹/۲ رقم ۵۴ و ۱۱۳/۳ رقم ۳۸۲]

شرح و حواشی: - البشارة لطلاب الاستخارة (ترجمه)

۱. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۸۷۳

آغاز: برابر؛ انجام: و الحديث طويل أخذنا منه موضع الحاجة فمن أراده فليطلبه من مناقبین شهر آشوب.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ مصحح، محشی از محمد هاشم؛ تملک: «محمد هاشم موسوی چهارسوقی» به سال ۱۲۷۵ با مهر محمد هاشم بن زین العابدین الموسوی» (بیضوی)؛ مهر: «عبده زین العابدین الحسینی» (بیضوی)؛ جلد: تیماج قهوه ای روشن بدون مقوا، ۳۶گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۱/۵ ×۱۷ سم[ محدث ارموی

مخ: ۱-۲۵۳]

۲. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه:۱۴۱۸/۳

آغاز: برابر؛ انجام: قال مشاورة ذوي الراي و اتباعهم عنه عن عدة من أصحابنا عن على بن اسباط عن عبدالملک بن سلحة عن السري بن خالد

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، ۳۲گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۱×۱۷ سم [ف مخ: ۱-۲۷۴]

• البشارة لطلاب الاستخارة (ترجمه) / استخاره / فارسی

al-bišāra li-țullāb-il istixāra (t.)

وابسته به: البشارة لطلاب الاستخارة؛ بحرانی، احمد بن صالح (۱۱۲۴-۱۰۷۵)

ترجمه تحت اللفظی نیکویی است از کتاب «البشارة لطلاب الاستخارة»، مشتمل بر دوازده «اشاره کوتاه مقدمه مانند و شش «باب» و یک «خاتمه»، مشتمل بر آداب استخاره و انواع آن و بعضی از دعاها و گفته های علما راجع به استخاره. تاريخ تأليف کتاب البشاره در این ترجمه «چاشت چهارشنبه ۲۹ ماه رجب ۱۰۹۰» است، اما تاریخ آن را الذریعه (۱۱۳/۳ ) «چهارشنبه هفدهم جمادی الثانی ۱۱۰۰» آورده و شاید تاریخ تحریری دیگر یا تاریخ کتابت نسخه ای باشد که مرحوم طهرانی دیده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۱۲۲

آغاز: ستایش خدای را است که حیران نماند آنکه با او استخاره کرد و پشیمان نشد هر که با او مشاورت نمود؛ انجام: اینست که دعا کنند مؤلف را به آمرزش و رضوان خدا

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: شب پنج شنبه ۲۰ رجب ۱۲۹۷ق؛ جلد: مقوایی عطف پارچه، ۸۲گ، ۱۱ سطر، اندازه: ۱۰×۱۶/۵ سم [ف: ۲۶-۸۸]

• بشارة المذنبین / كلام و اعتقادات / فارسی

bešārat-ol moznebīn

قزوینی، عبدالوهاب بن محمد علی، ق۱۳ قمری

qazvīnī, 'abd-ol-vahhāb ebn-e mohammad ‘alī (- 19c)

اهدا به: فتح علی شاه

در شرح و ترجمه یک صد فقره از آیات و احادیث شیعی اثنا عشری درباره رحمت الهی و آمرزش گناهان، در یک «مقدمه) و پنج «مقصد» و یک «خاتمه».

آغاز: الحمد الله الذي برحمانیته اعطى كل شيء حقه

انجام: و مشهور است در حدیث که نیست شفیعی نافع تر از توبه. تمام گردید رساله موسومه ببشارة المذنبين و الحمد الله و المنة له.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۹۳۲/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، كا: علی مردان بن ملا محمد علی بیابانکی قزوینی، تا: قرن ۱۳؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی ضربی مقوایی، ۲۱گ (۱پ -۲۱پ)، ۱۸ سطر (۲۰×۱۰)، قطع: رحلی، اندازه: ۳۰×۲۰سم [ف: ۱۶-۱۵۹]

• بشارة المذنبین / كلام و اعتقادات / فارسی

bešārat-ol moznebīn

تویسرکانی، عبدالغفار بن محمد حسن، -۱۳۱۹ شمسی

toyserkānī, “abd-ol-qaffār ebn-e mohammad hasan ( 1940)

نویسنده در مناظره ای که با یکی از فضلا داشته بر این سخن که امیر المؤمنين(عليه السلام)هر شب هفتاد مرتبه از خوف الهی بیهوش می شد، نقد و ردی ایراد نموده و تفصيل مطلب را که خداوند به دلیل رحمانیت و بخشندگی خاص خود بر مؤمنین و پارسایان عذابی و قهری نازل نخواهد کرد، در این کتاب بیان نموده و در لابه لا از مناظرات و مباحثات خود با برخی علما شیخیه نیز یادی به میان آورده است.

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... و بعد بدان واضع دین خدا حامل دین رسول اکرم(صلی الله علیه وآله وسلم)حافظ دین امیر المؤمنین و اولاد طاهرین آن بزرگواران ...

انجام: لاقت برسم بمداد النور *** في صفحات من خدود الحور [فهرستواره منزوی ۱۵۳/۹ ]

۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۳۳۵

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: رمضان ۱۳۱۱ق؛ مجدول، دارای دو سرلوح عادی؛ جلد: تیماج مشکی، ۱۱۶گی، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۳×۲۱/۵سم [ف: ۱۹-۱۲۶]

۲. تهران: ملک؛ شماره نسخه: ۸۷۵

آغاز: برابر؛ انجام: معانی بسیار می نماید.

خط: نستعلیق، کا: محمد تقی تویسرکانی، تا: ۱۳۱۱ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: کاغذ فرنگی، جلد: مخمل لاجوردی، ۱۰۵گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۳/۵×۲۲/۱سم [ف: ۲-۵۷]

٣. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۰۵۷۰

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد تقی تویسرکانی، تا: ۱۳۱۲ق؛ دارای دو سرلوح بسیار نفیس و هنری، مجدول؛ جلد: تیماج قهوه ای ساده، ۱۰۸گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۴×۲۰سم [ف: ۳۳/۱ -۱۰۸]

• بشارة المصطفى في اثبات المهدی المرتجی / کلام و اعتقادات / عربی

bisarat-ul mustafa fi itbat-il mahdi-yil murtaja

اشراقی، ولی الله بن هاشم، ق۱۵ قمری

ešrāqī, valī-ol-lāh ebn-e hāšem (- 21c)

تاریخ تألیف: شب دهم شوال ۱۳۹۲ق

تاریخ امام منتظر مهدی موعود(عليه السلام)و احادیث پیامبر اکرم(صلى الله عليه و آله وسلم)درباره آن حضرت را از کتاب های اهل سنت گرد آورده و اعتراضات و شبهات را که پیرامون پاسخ می گوید.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۳۱۸/۲

آغاز: الحمدلله الذي ارسل رسوله بالهدی ... و بعد فقد قال رسول الله (صلى الله عليه و آله وسلم)لعلی بن ابی طالب عليه السلام: یا علی اتق الضغائن

نسخه اصل: کتابخانه مؤلف، سراب؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ ۱۳۱ص (۱-۱۳۱) [عکسی ف: ۱-۳۷۶]

• بشارة المصطفى لشيعة المرتضی / حديث / عربی

bisarat-ul mustafa li-ST'at-il murtada

آملی، محمد بن أبي القاسم علی، ق۶ قمری

āmolī, mohammad ebn-e abe-l-qāsem ‘alī (- 12c)

کتاب، مشتمل بر اخبار وارده در مقامات و منازل و فضایل شیعیان و مرتب بر هفده جزء است. ولی اکنون همه آن در دست نیست. آنچه از آن معرفی شده در چهار جزو و دارای ۳۴۹ حدیث است و بخشی از آن با حذف اسانید. محدث نوری در مستدرک (۳: ۴۷۶) از طبری یاد نموده و گفته که از نسخه های «بشارة المصطفى» چهار جزء بیش ندیده ام با این که برخی از آن نسخهها که من دیده ام کهنه بود و گویا مجلسی هم چهار جزء بیشتر نداشت چه او خبری از آن نیاورد که در نسخه های ما نباشد نوری آن گاه استادان روایت طبری که به چهارده متن می رسد برمی شمرد که ۱۱ تن آنها در این کتاب یاد شده و سه تا که در آن نیامده است عبارت اند از: ابي اليقظان عمار بن یاسر و پسرش ابی القاسم سعد و شريف ابی عبدالله محمد بن علی بن عبدالرحمن علوی نگارنده التعازي. مؤلف درباره انگیزه تألیف چنین می نویسد: «... فان الذي حملنی على عمل هذا الكتاب اني رأيت الخلق الكثير والجم الغفير يتسمون بالتشيع و لا يعرفونه و مرتبته و لا يؤدون حقوقه و حرمته ... تعمدت الى جمع مؤلف يشتمل على منزلة التشيع و الدرجات الشيعة و كرامة اولياء الائمه البررة على الله و مالهم عنده من المثوی و جزيل الجزاء في الجنان ... ولا اذكر فيه الا المسند من الاخبار عن المشايخ الكبار و الثقات الاخیار ...»

آغاز: الحمد لله الواحد القهار الازلى الجبار العزيز الغفار الكريم الستار لا تدركه الأبصار ولا تحيط به الافكار ... اما بعد فان الذي حملني على عمل هذا الكتاب اني لما رأيت الخلق الكثير ... اما بعد فان الذي حملني على عمل هذا الكتاب اني لما رأيت الخلق الكثير و الجم الغفير يتسمون بالتشيع و لا يعرفونه و مرتبته ... تعمدت الى جمع مؤلف يشتمل على منزلة التشيع و درجات الشيعة و کرامات اولیاء الائمة البررة على الله ... رسمته (و سميته) بكتاب بشارة المصطفى لشيعة المرتضی

چاپ: محمد حسن جواهری یازده جزء بشارة المصطفی را در چاپخانه حیدری نجف بسال ۹-۱۳۶۸ از روی نسخه محمره و نسخه چهار جزئی با دیباچه ای در سرگذشت طبری به چاپ رساند.

[ الذريعه ۱۱۷/۳ ؛ ذخائر التراث العربی ۶۵۸/۲ ؛ کشف الحجب ۸۶؛ هدية العارفین ۸۶/۲]

شرح و حواشی:

١- بشارة المصطفى الشيعة المرتضى (منتخب)

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه امیر المومنین علیه السلام -نجف اشرف؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۶، در عصر مؤلف؛ مصحح، چند یادداشت نظر کردن در کتاب به سال ۸۶۴، ۸۹۴ و ۶۱۶، یادداشت مطالعه محمد بن علی حدید حسینی؛ تملک: آقا میرزا، ۴۲۰ص [عکسی ف: ۶-۲۱۷]

۲. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: ۹۳۸۴/۶

منتخب؛ خط: نسخ، كا: على بن مجدالدین بن حسن بن جلال حسینی، تا: قرن ۱۱، جلد: تیماج فرنگی قهوه ای، ۱۳گ (۱۱۴ ر ۱۲۶پ)، ۱۸ سطر، اندازه: ۲۰×۱۴سم [ف: ۳۰-۱۰۳]

٣. تهران: ملک؛ شماره نسخه: ۱۰۴۹/۱

در چهار جزو دارای ۳۴۹ حدیث؛ خط: نسخ، كا: محمد بن حسن حرعاملی، تا: شوال ۱۰۶۳ق؛ از روی نسخه محمد بن شیخ على حر عم او؛ کاغذ: پسته ای، جلد: میشن قهوه ای، ۱۶ سطر [ف: ۵-۲۲۷]

۴. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۳۱۷۶/۱

آغاز: برابر؛ انجام: و ليسوا منها اولئک مصابيح الدجى اولئک مصابيح الدجی تم الجزء الرابع

خط: نسخ، كا: على بن محمد مزرعی، تا: ربيع الاول ۱۰۸۸ق؛ تملك: يوسف بن محمد صالح با مهر بیضوی؛ ۱۱۵گی، اندازه: ۲۰×۱۵سم [محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۳]

خط: نسخ زیبا، كا: عبد علي بن رضی الدین علی بن ابی جامع عاملی حارثی، تا: ۲۴ صفر ۱۰۹۰ق، جا: اصفهان؛ از روی نسخهای که به خط شیخ علی بن محمد بن حسن بن شیخ زین الدین شهید ثانی نگاشته شده، مجدول؛ تملك: میرزای قمی و یادداشت او مبنی بر این که این نسخه از کتب منهوبه والد مرحوم است که وی آن را در دست آخوند ملا محمد حسین بن حاجی ملا تقی کزازی دیده و شرح حال نموده و آخوند آن را به وی مفوض داشته است؛ جلد: تیماج مشکی ضربی، ۱۵۹گ، ۱۷ سطر [جنگ: ۵۰۲-۱ ]

۶. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض۱۵۳۱۸

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۰۹۶ق [الفبائی: ۶۲۴]

آغاز: برابر

جزء اول تا پایان جزء چهارم؛ كا: حاجی لند وادی ابن فرامان دشتستانی، تا: قرن ۱۳ کاغذ: ترمه و سمرقندی، جلد: مقوایی با تیماج زرد، ۹۳ ص (۱۹۹-۲۹۱)، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۳-۱۱۰۶]

۸. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۱۵

آغاز: برابر؛ انجام: و ليست الدنيا منهم و ليسوا منها اولئک مصابيح الدجی. تم الجزء الجزء الرابع من كتاب بشارة المصطفى لشيعة المرتضی تأليف الشيخ الفقيه الجليل عماد الدين ابی جعفر محمد بن ابي القسم علی بن محمد بن على الطنبری. و هذه الأربعة اجزاء من سبعة عشر جزا من الكتاب. و كتب هذه النسخة بيده لنفسه محمد تقی جاجرمی عفی عنه بتاريخ اول شهر رجب. و الحمدلله وحده و صلى الله على محمد و آله و سلم

۴ جزء است؛ خط: نسخ، كا: محمد تقی جاجرمی، بی تا، محمد تقی جاجرمی در یکم رجب آن را برای خودنوشت و می خواست الزام النواصب هم با آن باشد، در پشت نسخه ما نوشته است که این جزء یکم بشارة المصطفى طبری است و پس از آن در همین نسخه جزوهای دوم تا چهارم می آید و خود کتاب ۱۷ جزو است چنانکه در پایان چهارمی هم خواهد آمد و با این رساله الزام نواصب بامامة على بن ابی طالب هم خواهد بود. همه اینها را محمد تقی جاجرمی نویسنده نسخه به خط خود به عربی نوشته است. ولی در نسخه ما آن رساله نیست و پیداست که او به جزوهای دیگر کتاب دسترسی نداشت؛ تملک: محمد باقر حسینی در ربيع الثانی ۱۲۰۳ (با مهر او)، درویش محمد نجفی (با مهر)، جمال الدین محمد خوانساری کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی، ۱۱۴، ۲۲ سطر (۱۴×۸)، اندازه: ۱۸×۱۲سم [ف: ۵-۱۱۷۹]

آغاز: برابر؛ انجام: اولئک مصابيح الدجى اولئک مصابيح الدجی. جلد ۱-۴؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد سعید بن عبدالعلی، تا: شوال ۱۲۱۰ق؛ به خط سه کاتب به نام های: محمد سعید بن عبدالعلی، تاریخ کتابت: شوال ۱۲۱۰، و احمد بن محمد طاهر، و محمد ابراهيم بن محمد باقر بن محمد حسین حسینی؛ واقف: محمد صالح علامه حائری، مرداد ۱۳۵۱، کاغذ: آبی و بعضا نخودی، جلد: تیماج آلبالویی، ۱۶۳گی، ۱۵ سطر، اندازه:

20/5×13/3سم [ف: ۱۴-۱۲۰]

۱۰. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۹۴۵/۴

خط: نسخ، بی کا، تا: سه شنبه ۶ جمادی الاول ۱۲۵۷ق؛ کاغذ: پسته ای، جلد: میشن سیاه، ۱۰گی (۱۱۶ر-۱۲۵)، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۵-۲۱۹]

آغاز: برابر ؛ انجام: اولئک مصابيح اولئک مصابيح الدجی.

جلد ۱-۴؛ خط: نسخ، کا: محمد حسین بن زین العابدین ارموی، تا: ۱۹ صفر ۱۳۵۲ق؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، ۱۳۱ گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۱×۱۹/۴ سم [ف: ۱۴-۱۱۹]

۱۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۰۴۳

خط: نسخ خوش، كا: عالم معاصر، سید مهدی رکن الدینی حسینی عزآبادی یزدی، تا: ۲۱ صفر ۱۳۹۷ق؛ قطع: رقعي بزرگ [میراث شهاب: س ۸ش ۲-۱۶]

۱۳. مشهد، شیخ علی حیدر، شماره نسخه: ۳۲۱

آغاز: برابر؛ انجام: حدثنا ابراهيم بن محمد الثقفي عن ابراهیم بن موسی ابن اخت الواقدي قال حدثنا أبو قتادة ... شامل اجزاء ۱ و ۲ و ۳؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ جلد: چرم قرمز، ۱۵۲گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۲× ۲۳/۵ سم [مؤید: ۱-۲۷۸]

۱۴. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: ۱۷۳۶۲

بی کا، بیتا [د.ث. مجلس]

۱۵. شیراز؛ امام عصر؛ شماره نسخه: ۲۶۲/۱

منتخب بشارة المصطفی و بدون سند می باشد؛ خط: نسخ، كا: محمد حسین بن محمد باقر، بی تا، ۶گ (۱-۶)، ۲۲سطر (۱۷×۹)، اندازه: ۲۰۱۴سم [ف: ۱-۱۱۱]

۱۶. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۱۶۲۳-عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: و ليسوا منها اولئک مصابيح الدجى اولئک مصابيح الدجی (چنین). تم الجزء الرابع من كتاب بشارة المصطفى و الحمدلله و حده و صلواته على سيدنا محمد و آله الطاهرين. تم الجزء الأول من كتاب البشارة و هو يشتمل على اربعة اجزاء ... و السلام.

جزء ۴ مجلد یکم به پایان رسیده است: «تم الجزء الأول من كتاب بشارة المصطفى و هو يشتمل على اربعة اجزاء من جملة سبعة عشر جزء من اصل الكتابة»؛ خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا؛ مقابله شده؛ ۲۶۹ص، ۱۶سطر (۲۱×۱۲/۵ )، اندازه: ۲۱×۳۰سم [عکسی : ۱-۵۲]

۱۷. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۹۳۲

آغاز: مشرک و المحب له مؤمن و المبغض له منافق و المقتضی الاثره لاحق؛ انجام: و بغيضك يغيضي و بعئض بفیض الله فطونی (كذا) لمن احبک

حاوی چهار جزء اول؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: فهرستی، در تیر ۱۳۱۰؛ کاغذ: آهاری نباتی فرنگی، جلد: تیماج خرمایی ضربی، ۱۲۴ گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۲۰×۱۴سم [ف: ۵- ۶۰]

۱۸. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۵۴۲/۱

آغاز: برابر؛ انجام: و عنه عن أبيه عن جده قال حدثنا ابو الحسن الفارسي قال حدثنا عبد الله. سه جزء اول کتاب؛ بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی یک لا ضربی، ۷۳گ (۲پ -۷۴)، ابعاد متن:

۱۵×۸، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۱۲-۴۳۷]

۱۹. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۳۲۶۳

آغاز: برابر

چهار جزء؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ تملك: محمد باقر بن محمد تقی، محمد باقر بن محمد تقی موسوی، محمد حسین بن محمد صالح حسینی؛ جلد: دو رو تیماج رو مشکی پشت قرمز، ۱۳۹، ۱۷ سطر، اندازه: ۲۲۶۱۵سم [ف: ۹-۵۲]

۲۰. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۶۰۷۵/۱۸

بخشی از آن با حذف اسانید؛ بی کا، بی تا، کاغذ: رنگارنگ سپاهانی، جلد: میشن لایی قهوه ای، ۲گ (۵۵پ -۵۶ر)، اندازه: ۲۲/۶×۱۲/۸ سم [ف: ۹-۱۳۵]

۲۱. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: ۱۰۲۴/۴ -طباطبائی

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين ...... اما بعد فهذا كتاب منتخب من بشارة المصطفی ... بحذف الاسناد قال دخل رسول الله ... و قال مارايتک اقبلت على؛ انجام: قال عليه السلام الامراء بالجور و العرب بالعصبية والد هاقين بالكبر و التجار بالخيانه و اهل الرساتیق بالجهاله و العلماء بالحسد تمت الرساله الشريفه بحول الله و قوته منتخب؛ بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز یک لا، ۲۸ص (۷۸-۱۰۵)، قطع: رقعی، اندازه: ۱۵×۱۰/۵ سم [ف: ۲۳-۳۱۱]

bisarat-ul mustafa li-ST'at-il murtada (mn.)

• بشارة المصطفى لشيعة المرتضى (منتخب) / حديث / عربی

وابسته به: بشارة المصطفى لشيعة المرتضی؛ آملی، محمد بن ابی القاسم علی (6-)

تاریخ تأليف: پنج شنبه ذیقعده ۹۸۳ق؛ محل تأليف: کربلا

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۳۳۷۷

آغاز: الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام على اشرف المرسلین محمد و عترته الأمناء الطيبين الطاهرين و بعد فهذا كتاب منقول ... قال دخل رسول الله صلى الله عليه و آله مسرورة على على انجام: آنج بکارش نیاید نگوید و آنج سنت است پسنده بودش و پای از سنت بیرون ننهد و به بدعت مشغول نشود و این آخر خطبه است و صلى الله ... عليهم اجمعین.

در این منتخب سند احادیث حذف شده و در پایان نسخه نیز بخشی از احادیث آخر کتاب در سه برگ به فارسی ترجمه شده است؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: پنج شنبه ذیقعده ۹۸۳ق، جان کربلا؛ جلد: پارچه ای، عطف و حاشیه تیماج، ۶۷گ، ۱۳ سطر، اندازه: ۱۴×۲۰سم [ف: ۳۶-۳۲۰]

• بشارة المصطفى لشيعة المرتضى (منتخب) / حديث / عربی

bisarat-ul mustafa li-ST'at-il murtada (mn.)

وابسته به: بشارة المصطفى الشيعة المرتضی؛ آملی، محمد بن ابی القاسم علی (۶-)

دامغان؛ صادقیه؛ شماره نسخه: ۱۹۹/۵

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد فهذا كتاب منقول من بشارة المصطفى الشيعة المرتضی؛ انجام: کصاحب النيران لم يجد يحرقك من شرار فاده علقک من دخانه.

متفرقاتی است منتخب از کتاب بشارة المصطفی عماد الدين محمد طبری با حذف اسانید؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، ۲۵گ، اندازه: ۱۰×۱۶/۵ سم [ف مخ: ۲۲۸]

• بشارة المصطفى الشيعة المرتضى (منتخب) / حديث / عربی

bišārat-ul mustafā li-šī‘at-il murtadā (mn.)

یزد؛ سریزدی؛ شماره نسخه: ۲۴/۱

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... و بعد فهذا كتاب منقول من بشارة المصطفى الشيعة المرتضی صلوات الله عليهما بحذف الاسناد؛ انجام: و انفق الفضل من ماله و امسک الفضل من قوله وسعة السنة ولم يعدها إلى بدعة.

احادیث متفرقه ای از این کتاب به انتخاب کاتب آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، عطف و گوشه ها تیماج قرمز، ۲۱۸گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۱۵/۵ × ۲۱/۵سم (ف: ۱-۲۶]

• بشارة المصطفى لشيعة المرتضى (منتخب) / حديث / عربی

bišārat-ul mustafā li-šī‘at-il murtadā (mn.)

اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: ۶۳۷/۳

آغاز: من كتاب بشارة المصطفی ... بحذف الاسناد قال دخل رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم)على على(عليه السلام)مسرورا؛ انجام: فاذا كان كيف يكون حال الشاة بين اسد و ذئب و تغلب و كلب يخاف على نفسه. خط: نسخ، كا: زین العابدین، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، ۱۶گی (۱۶۷-۱۸۲)، اندازه: ۱۲/۵ × ۱۸/۵ سم [ف:۲-۴۶۷]

• بشارة المؤمنين / عرفان و تصوف / فارسی

bešārat-ol mo’menīn

سلطانعلیشاه، سلطان محمد بن حیدر، ۱۲۵۱-۱۳۲۷ قمری

soltān-alī-šāh, soltān-mohammad ebn-e heydar (1836 1909)

تاریخ تأليف: ۲۵ ربیع الاول ۱۳۲۵ق

در اوصاف مؤمن و شیعه و فرق بین این دو و آیات و روایاتی که متضمن فضایل شیعه حضرت امیر المؤمنين (ع) می باشد با مطالبی راجع به ذکر و بعضی از آداب تصوف، مشتمل بر یک مقدمه» و دوازده «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه: در بیان معنی شیعه؛ باب ۱. مناقب مؤمن و شیعه ؛ باب ۲. بشارات به مؤمن؛ ۳. اقسام مؤمن و شیعه؛ ۴. اوصاف شیعه که مأخوذ از شعاع است؛ ۵. ابتلاء مؤمن بأنواع بلیتها؛ ۶. ولايات و مراتب آن و حقیقت آن؛ ۷. حقیقت انبیا و اوصاف آن بزرگوار؛ ۸ فضیلت ذکر که بتلقين صاحب اجازه باشد؛ ۹. ذکر خفی و فضیلت آن؛ ۱۰. بیان ذکر مصطلح صوفيه؛ ۱۱. اوصافی که باید مؤمن بدان موصوف باشد؛ ۱۲. بيان شریعت و طریقت و حقیقت؛ خاتمه: در احوال بعضی از بزرگان و اقوال مفیده.

آغاز: سپاس بیقیاس خداوندی را سزاست که نور بخش دلهای اولیاست و بشارت ده پیروان آنهاست

انجام: و دیگران را بفتنه و ضلالت انداخته و باعث بدنامی نکوکاران گردیده اند، هذا آخر ما اردت جمعه و تأليفه ...

چاپ: طهران، سنگی، ۱۳۲۸، رقعی، ۳۵۳ ص

[فهرستواره منزوی ۱۵۳/۷ ]

۱. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: ۶۹۸۵

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: محمد بن محمد صالح بن ملا علی بیدختی، تا: دوشنبه ۲۳ رجب ۱۳۲۵ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۱۲۳ گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۷×۲۱/۵سم [ف: ۱۸-۱۵۸]

۲. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۱۲۳۶

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوب، كا: ابو تراب بن فضل الله بن محمد باقر کاشانی، تا: جمعه ۱۷ ربیع الاول ۱۳۳۲ق؛ مصحح؛ جلد: مقوایی عطف پارچه، ۱۴۶گ، ۱۴ سطر، اندازه: ۲۲۶۱۷/۵ سم [ف: ۴-۴۶]

• بشارة المهتدين في تفسير الحمد لله رب العالمين / تفسير / فارسی

bešārat-ol mohtadīn fī tafsīr-e al-hamd-o le-1-lāh-e rabb-el ‘ālamīn

علی نقی بن محمد تقی، ق۱۳ قمری

‘alī naqī ebn-e mohammad taqi (- 19c)

تفسیر آیه ، «الحمدلله رب العالمين» را بنا به درخواست یکی از برادران ایمانی با استفاده از احادیث شریفه و بعضی از قواعد ریاضی مانند زبر و بینات، در یک «مقدمه» و دو «مقصد» نگاشته و هر مقصدی دارای یک «مطلب» و پنج «فصل» است. مقدمه: در بیان کتاب تکوین و تشریع؛ مقصد اول: در تفسير ظاهری آیه؛ مقصد دوم: در تفسیر باطنی آیه.

آغاز: الحمدلله الاول و الاخر و الصلاة على محمد و آله في الباطن و الظاهر اما بعد چنین گوید بنده خاطی علی نقی ابن محمد تقی که این چند کلمه ای است در جواب یکی از برادران ایمانی

انجام: بجهت عدم علم و اطلاع بر تفاسیر علماء ابرار اخیار بر همین کلمات اکتفا نمودیم . فاعتبروا یا اولی الابصار

۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۳۴۹۷/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، كا: اسماعيل بن علی اکبر خوئی، تا: ۱۲۹۳ق، جان کربلا، خانه مرحوم سید (ظاهرة مراد سید کاظم رشتی باشد)؛ جلد: تیماج سبز بدون مقوا، ۴۷گ (۱پ -۴۷ر)، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۲×۱۷/۵ سم [ف: ۱۱-۳۹۶]

۲. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه:۳۵۸۷/۳ - ۱۸/۱۰۷

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: محمدعلی بن حاج محمد شریف، تا: دوشنبه ۱۲۹۴ق، جا: کربلا، جلد: پارچه، قرمز گل و بوته دار، ۳۵، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۴/۵ ×۲۰سم [ف: ۲-۶۲۲]

• بشارت نامه / فارسی

bešārat-nāme

فضل الله حروفی، ۷۴۰-۷۹۶؟ قمری

fazl-ol-lah-e horufi (1340-1394)

از فضل الله استر آبادی. گویا از رفیعی است.

[نسخه های منزوی ۱۰۶۴؛ فهرستواره منزوی ۳۰۰/۱۰ ]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۴۵۹۸/۱

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن لایی سیاه، ۲۵ سطر، اندازه: ۱۹/۲×۱۲/۵ سم [ف: ۷-۴۳۸]

•بشارت نامه / عرفان و تصوف / فارسی

bešārat-nāme

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۰۰۴/۵ -ف

نسخه اصل: بادلان .۲۲۴Land Or؛ خط: نسخ، كا: درویش حسن، تا: جمعه پایان ربيع الثانی ۸۸۶ق؛ ۱۵ سطر[فيلمها ف:۱-۵۵۲]

• البشارة و النذارة في تعبير الرؤيا و المراقبة / خوابگزاری-عربی

al-bišāra wa-n nidāra fī ta'bīr-ir ru'yā wa-l murāqiba

واعظ خرگوشی، عبدالملک بن محمد، ۴۰۷ قمری

vā‘ez-e xargūšī, “abd-ol-malek ebn-e mohammad ( 1017)

مختصری است از کتاب «تعبير القادری» ابوسعد نصر بن يعقوب دینوری. دینوری کتابش را در سی «فصل» و هر فصلی در چند «باب» تنظیم نموده و خرگوشی در کتاب حاضر مطالب آن را در پنجاه و نه «باب» تلخیص و تنظیم نموده و در هر باب ابتدا روایاتی را که خود از اساتیدش درباره آن موضوع شنیده، ذکر نموده و پس از آن گفته های دینوری را با عنوان «قال الأستاذ ابوسعد» نقل می کند. مؤلف ابتدا خطبه ای برای کتاب خود انشاء نموده و بعد از آن فهرست مطالب کتاب را آورده. او در این کتاب از این اساتید روایت نقل کرده است: ابوبکر احمد بن حسین بن مهران مقرى؛ أخبرنا أبو القاسم جعفر بن محمد بمصر؛ سمعت ابا الفضل احمد بن عمران هروی بمكة؛ أخبرنا ابوسعید عبدالله بن محمد بن عبدالوهاب رازی قال محمد بن ایوب رازی قال أخبرنا مسلم بن ابراهيم قال حدثنا هشام عن قتادة عن الحسن؛ اخبرنا أبو بكر محمد بن عبدالله بن قريش قال أخبرنا حسن بن سفيان قال حدثنا اسحاق بن ابراهيم بن مخلد الحنظلي قال حدثنا وهب بن جرير قال حدثنا أبي قال محمد بن اسحق قال حدثنی محمد بن ابراهيم بن الحرث التميمي عن محمد بن عبدالله بن زيد الأنصاري عنه قال أتيت ... ؛ أخبرنا عبد الله بن حامد الفقيه قال اخبرنا ابراهيم بن محمد هروی؛ اخبرنا ابو الحسن احمد بن محمد بن جميع الغسانی بالشام قال أخبرنا أبو محمد بن جعفر بن على همدانی؛ اخبرنا ابوعلی حامد بن محمد بن عبدالله الرفا قال أخبرنا محمد بن المغيرة؛ حدثنا محمد بن شاذان قال حدثني محمد بن سليمان عن حسن بن علا عن جشام بن محمد عن محمد بن مطيع المقدسي عن سعید بن منصور عن ابن جريج عن عطاء قال رایت النبي(صلی الله علیه وآله وسلم)في منام ...؟ اخبرنا ولید بن احمد زوزنی؛ اخبرنا ابوسهل بشر بن احمد بن بشر الفقيه.

فهرست ابواب کتاب چنین است: ۱. تأويل رؤية العبد نفسه بين يدي ربه عز وجل في منامه؛ ۲. رؤية الانبياء و المرسلين؛ ۳. رؤيا الملائكة (علیه السلام)؛ ۴. رؤية الصحابة و التابعين و الصالحين؛ ۵. تأويل سور القرآن؛ ۶ تأويل رؤية الاسلام؛ ۷. تأويل السلام و المصافحة؛ ۸ رؤية الطهارة؛ ۹. رؤية الطهارة؛ ۱۰. تأويل رؤية الصلوة و اركانها؛ ۱۱. تأويل رؤية المسجد و المحراب و المنارة و مجالس الذكر؛ ۱۲. تأويل رؤيا الزكاة و الصدقة و الاطعام و زكاة الفطر؛ ۱۳. تأويل الصوم و الفطر؛ ۱۴. الحج و العمرة و الكعبة و الحجر الأسود و المقام و زمزم و سائر ما يتعلق بالحج؛ ۱۵. تأويل رؤية الجهاد؛ ۱۶. رؤية الموت و الأموات و المقابر و الأكفان و ما يتصل به من البكاء و النوح و غيرهما؛ ۱۷. رؤية القيامة و الحساب و الميزان و الصحائف و الصراط وما يتصل بذلک؛ ۱۸. تأويل رؤيا جهنم؛ 19. الجنة و خزنتها و حورها و قصورها و انهارها و ثمارها؛ ۲۰. تأويل رؤية الجن و الشياطين؛ ۲۱. رؤية الناس الشيخ منهم و الشاب و الفتاة و العجوز و الاطفال و المعروف و المجهول؛ ۲۲. تأویل اختلاف الانسان و اعضائه واحدة واحدة على الترتيب؛ ۲۳. الاشياء الخارجة من الانسان و سایر الحيوان و الاصوات و الصفات؛ ۲۴. اصوات الحيوان و كلامها؛ ۲۵. الامراض و الأوجاع و العاهات التي تبلوا على اعضاء الانسان؛ ۲۶. المعالجات و الأدوية و الأشربة و الحجامة و الفصد؛ ۲۷. الأطعمة و الحلو و اللحمان و ما يتصل بها من السفرة و غيرها؛ ۲۸. مجالس الخمر وما فيها و العطر و الضيافات و الدعوات؛ ۲۹. الكسوات و اختلاف الوانها و اجناسها؛ ۳۰. السلاطين و الملوک و حشمهم و اعوانهم و من يصحبهم؛ ۳۱. الحرب و حالاتها و الأسلحة و آلاتها و القتل و الصلب و الحبس و اشباهه؛ ۳۲. الصناع و اصحاب الحرف و العملة و الفعلة؛ ۳۳. الخيل و الدواب و سایر البهائم و الانعام؛ ۳۴. الوحش و السباع؛ ۳۵. الطيور الوحشية و الاهلية و المائية و صيد البحر و دوابه؛ ۳۶. ادوات الصيد الشباك و الفخاخ و الشصوص و المصاید و قوس النبدق؛ ۳۷. الهوام و الحشرات و دواب الأرض؛ ۳۸. تأويل السماء وما فيها و حوادثها؛ ۳۹. الارض و جبالها و ترابها و بلادها و كل ما يتعلق بها؛ ۴۰. الذهب و الفضة و الوان الحلى و الجواهر و ما يستخرج من المعادن؛ ۴۱. البحر و احواله و السفينة و الغرق و الأنهار و الآبار و المياه و ظروفها؛ ۴۲. رؤيا النار و ادواتها و ما اتصل بذلك؛ ۴۳. الأشجار الغير المثمرة و ثمارها و البستان و الكرم و الربيع؛ ۴۴. الحبوب و الزرع و الرياحين و البقول و الروضة و البطيخ و اشباههم؛ ۴۵. القلم و النقش و الدواة و المداد و الورق و الكتابة و الشعر وما أشبهه؛ ۴۶. الصنم و اهل الملک الزايغة و الردة و ما أشبه ذلك؛ ۴۷. السبط و الفرش و الستور و الأسرة و الشراع و ما أشبه ذلك؛ ۴۸. ادوات الركبان و الفرسان؛ ۴۹. اثاث البيت و الصناع و الغزل و الجبال و قللها و شبهه؛ ۵۰. النوم و الاستلقاء على القفا و الانتباه و العجوز و المرأة و الجارية؛ ۵۱. العطش و الشرب و الري و الجوع و الاكل و المضغ و الطبخ ۵۲. تأویل انواع من البلايا مثل البأس؛ ۵۳. رؤيا بعض الاضداد کالهبوط؛ ۵۴. رؤيا النکاح؛ ۵۵. رؤيا الحركات من السفر و الوثوب و المشي و غيرها؛ ۵۶. انواع من المعاملات الجارية بين الناس؛ ۵۷. رؤيا المخاصمات و المنازعات و ما يتصل بها من البغي و البغض و غيرها؛ ۵۸. رؤيا انواع شتى لا يشاكل بعضها

بعضا و مما فات ذكره في الابواب المتقدمة؛ ۵۹. ذکر حکایات بعض الاصالحین.

آغاز: الحمدلله الذي جعل الليل لباس و النوم سباتا و جعل النهار نشورة و الحمدالله البدي السابق القوى الخالق الملى الرازق الوفي ... صلوات الله عليه وعلى آله الطيبين الطاهرين قال الأستاذ ابوسعد الواعظ ... اما بعد فانه لما كانت الرؤيا الصحيحة في الأصل مبنية على حقایق الاعمال ... قال الأستاذ ابوسعد رحمه الله فلما رأيت العلوم تتنوع انواع منها ما يقع في الدنيا و الدين ... و كان علم الرؤيا من العلوم النافعة دين و دنيا استخرت الله تعالى في جمع صدر منه سالكا نهج الاختصار مستعينا بالله ... قال الأستاد رحمة الله عليه يحتاج الانسان الى اقامة آداب ليكون رؤياه اقرب الى الصحة فمنها أن يتعود الصدق في اقواله لما روي عن النبي ... وفي هذا القدر الذي صدرنا به کتابنا هذا غنية لمن تأملها و تدبر معانيها اذ لو بسطناه لادى ذلك الى الابرام و الملال.

[کشف الظنون ۲۴۶/۱ ؛ سزگین ۶۷۰/۱ ؛ قاهره ۱۷۴/۶ ]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۲۵۲۶

آغاز: برابر؛ انجام: الحكيم و رای کسری زوال ملکه فصدقت رؤياه ... هذا المجرى في التأويل و اعتمد عليه ترشد ان شاء الله. خطبه مؤلف و قسمت های اول فهرست از نسخه ما افتاده و فهرست باب ۵۲ تا ۵۹ در آغاز نسخه حاضر موجود است. پس از آن مقدمه ای در اصول علم تعبیر بیان نموده با این سرآغاز: الحمدلله رب العالمین و صلواته على سيد المرسلين و على آله الطيبين و علی اصحابه الكرام المنتجبين اعلم وفقك الله انما يحتاج اليه المبتدی ان تعلم أن جميع ما يرى في المنام على قسمين فقسم من الله تعالی و قسم من الشيطان»، این مقدمه در نسخه حاضر تا برگ ۲۰پ ادامه یافته و پس از آن مؤلف شروع به مطالب کتاب نموده؛ بی کا، تا: قرن ۹۸ در نسخه حاضر کتاب از[ برگ ۲0] شروع و تا باب ۵۸ ادامه می یابد و باب ۵۹ در اول نسخه صحافی شده است؛ مقابله شده؛ تملک محمد حسن بن عبدالرحيم علوی رضوی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قهوه ای لولادار، ۳۴۶گ، 19 سطر، اندازه: ۱۷×۲۴/۵سم [ف: ۳۶-۴۹]

• بشارتيه / گوناگون / فارسی

bešāratīye

قاینی خراسانی، احمد بن محمد، ق۱۳ قمری

qāyenī norāsānī, ahmad ebn-e mohammad (- 19c)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۹۳۵۱

آغاز: بسمله. منجی و موید عقول دراک و مسائل سائلان ... هوش و ادراک حمد و سپاس بیقياس و؛ انجام: و رفع شده فشار قبر و سهولت آن و انیس و مونس در حین اموال و وحشتهای.

خط: نستعلیق جلی ممتاز، كا: حسین بن علی گلپایگانی، تا: ۱۲۲۸ق؛ ضميمه نسخه ش ۱۵×۱۳؛ تملك: محمد اسماعیل؛ کاغذ: نباتی، جلد: تیماج، ۱۶ سطر (۶/۲× ۱۰/۵ )، قطع: جانمازی، اندازه: ۱۳×۱۰ سم[رایانه]

← بشاقش ماهی ← چار نام

←بشر کامل ← کوکب دری حجاز

• بشر و بشاشت / قیافه شناسی - فارسی

bešr va bešāšat

همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: ۷۸۳/۲

آغاز و ترش روئی از جمله افراد آذی است که در این دو آیت وافی هدایت نهی از آن واقع شده هر چند مناسب چنان بود که فقرات اعجاز آیات این کتاب مستطاب؛ انجام: ترش روئی ای خواجه گر کار تست *** گره بر جبین نیست بر کار تست. يستدل علی کرم الرجل بحسن بشره و بذل بره. استدلال کرده می شود بر کریم بودن اصل مرد بخوبی گشاده روئی او و بخشش احسان او تم الباب الحادي عشر و يتلوه الثاني عشر انشاء الله تعالى في سنة

۱۱۱۷

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ۱۱۱۷ق؛ ۱۴ص(۲۷-۴۰)، قطع: ربعی[ رشت و همدان: ف: ۱۴۴۵]

• بشرویه / جغرافیا، تاریخ ایران / فارسی

bošrūye

تهران؛ ملک، شماره نسخه: ۴۳۳۰/۲۰

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۳ [ف: ۷-۳۵۶]

د بشري الكئيب بلقاء الحبيب / حديث / عربی

bušra-1 ka’īb bi-liqā'-il habīb

سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، ۸۴۹-۹۱۱ قمری

soyūtī, 'abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446-1506)

وابسته به: شرح الصدور في شرح حال الموتی و القبور؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (۸۴۹-۹۱۱)

احادیثی است درباره احوال مرگ و آنچه مؤمن در این حال و در قبر می بیند، با نام منابع در آغاز هر حديث و حذف اسناد آنها، مختصر از کتاب مفصلی است که مؤلف در احوال برزخ تألیف کرده بود.

آغاز: الحمدلله و کفی ... هذا جزء سميته بشرى الكئيب بلقاء الحبيب لخفته من كتابي الكبير الذي ألفته في أحوال البرزخ

انجام: اولاد المؤمنين في جبل في الجنة يكفلهم ابراهیم و سارة حتى يردهم الى آبائهم يوم القيامة

چاپ: قاهره، مطبعة دار احیاء الكتب العربية، ۱۲۷۶ و ۱۳۲۹ق، ۱۳۹ص، على هامش کتاب شرح الصدور بشرح حال الموتی والقبور.

[ کشف الظنون ۲۴۶/۱ ؛ معجم المطبوعات ۱۰۷۶/۱ و ۱۰۸۱؛ ذخائر التراث العربي الاسلامی ۵۹۱/۱ ؛ بروکلمان ۲: ۱۴۶، ذیل ۲: ۳۰-۱۳۲؛ معجم المؤلفين ۱۲۸/۵ ]

۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۲۷۵/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳، نوشته ۱۱۲۳؛ کاغذ: سفید، جلد: مقوایی، عطف و دور تیماج قهوه ای با لولا، ۴۷ص (۱-۴۷)، ۱۷ سطر [سنا: ف: ۲-۲۰۵]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ جلد: تیماج مشکی، ۱۹گ (۵۲پ - ۷۰پ)، اندازه: ۱۳/۵×5/ ۲۰سم [ف: ۲۶-۱۲۸]

٣. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۱۷۴۳/۱

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه ای در نجف اشرف؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول ساده؛ ۲۳ ص (۱-۲۳) [عکسی ف: ۵-۱۹۸]

• بشری اللبیب بذکر الحبیب / فضایل و مناقب / عربی

bušra-1 labīb bi-dikr-il ḥabīb

ابن سيد الناس، محمد بن محمد، ۶۷۱-۷۳۴ قمری

ebn-e sayyed-on-nās, mohammad ebn-e mohammad (1273-1334)

بیست و نه چکامه است به شماره حرف های الفباء عرب و قافيه هر چکامه یکی از آن حرف هاست و آنها را به همان ترتیب رده کرده است، چنانکه نخستین چکامه به قافیه همزه و آخرین آنها به قافیه یاء است. همه آنها در ستایش پیغمبر اسلام می باشد. در پایان برخی از آنها واژه های دشوار آن را گزارش نموده است. چاپ: قسمتی از آن در ستر السند، ۱۴۴ ص، ۱۸۱۵م چاپ شده.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۶۰

آغاز: یا خليلي ليلة الجوزاء *** ما احتبالي في المقلة الحوراء؛ انجام: و ما اشرق البدر المنير كحسنه *** و انی له ذاك الجمال محاكيا. آخر قصايد الكتاب المسمی بشرى اللبيب بذكرى الحبيب خط: نسخ، بی کا، بی تا، نسخه بسیار گرانبها و سلطنتی، مصحح، مجدول، مذهب؛ نسخه برای کتابخانه عاليه مولویه امیریه کبیریه مخدومیه ناصریه بن فضل الله، اجازه به خط سراینده ابن سید الناس برای دارنده نسخه که یکی از امراء به نام محمد بن ابی محمد فضل الله(صاحب خزانه)و سه نفر دیگر به نام عبدالله بن ابراهیم و محمد بن محمد و محمد بن عبدالرحمان، و در آن مجلس خود امیر «بشرى اللبيب» را بلند خوانده و باقی شنیده اند. صورت اجازه این است: «سمع على هذه القصايد من نظمی؛ قصايد الكتاب المسمى بشرى اللبيب بذكرى الحبيب صلى الله عليه و على آله و صحيه و سلم، بقرائة مالكها الجناب العالي المولوی الاميري العالمى السيدي الناصری؛ محمد بن الجناب العالي الاميري الصلاحي ابن المعز الشريف. العالمي المولوى الامامی العلامی ... يمين الملوك و السلاطين ابی محمد عبدالوهاب بن فضل الله العدوى العمري ضاعف الله شرفه و رحم سلفه؛ الجماعة السادة السيد الشيخ الامام تقی الدین ابو محمد عبدالله بن ابراهیم بن افتخار الحلبي، و الشيخ شمس الدين محمد بن محمد بن عبدالله المعروف بالواعظ و الشيخ الإمام العلامة شمس الدين محمد بن عبدالرحمان بن على بن الصائغ. و صح و ثبت في مجلس واحد يوم الأربعاء الثالث خلون من جمادى الآخرة سنة احدى و ثلاثين و سبع مائة. و اجزت لهم ما ارویه و مالی من نظم و نثر. و كتب محمد بن محمد بن محمد بن احمد بن سید الناس ابوالفتح اليعمري الربعي سامحه الله تعالی. الحمدلله و صلى الله على سید المرسلین محمد و على آل محمد و صحبه و سلم تسليما»؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قهوه تریاکی رنگ کهنه ضربی یک لا، ۶۶گ، ۱۳ سطر ( ۱۸/۵×۸ )، اندازه: ۱۸×۱۳سم [ف: ۲-۶]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۰۱۳ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: ۳-۱۲۲]

• بشرى الوصول الى اسرار علم الأصول / اصول فقه / عربی

bušra-l wuşūl ilā asrār-i ‘ilm-il usūl

مامقانی، محمد حسن بن عبدالله، ۱۲۳۷-۱۳۲۳ قمری

māmaqānī, mohammad hasan ebn-e ‘abd-ol-lāh (1822 1905)

تاریخ تأليف: یکشنبه ۲۲ شوال ۱۲۸۲ق؛ محل تأليف: نجف این کتاب، تقریرات درس استادش شیخ انصاری و سید حسین تبریزی کوه کمری می باشد که آن را با نثری روان و شیرین و منسجم در هشت مجلد تأليف نموده است: ۱. مباحث تعارض تا اوایل نواهی؛ ۲. از آغاز بحث نهی از ضد تا آخر اجتماع امر و نهی؛ ۳. از نهى در عبادات تا بناء عام که در سال ۱۲۷۶ ق از تألیف این بخش فارغ گردیده است؛ ۴. از بناء العام على الخاص و اجماع تا آخر شهرت که این قسمت را در روز یک شنبه ۱۲ ربيع الثانی ۱۲۷۷ ق در نجف اشرف ساخته است؛ ۵. مبحث قطع و ظن که در ۱۲۷۸ق آن را ساخته؛ ۶. بحث اصالت البرائة که در ۱۲۸۰ق آن را تأليف نموده؛ 7. استصحاب تأليف ۱۴ رجب ۱۲۸۱ق؛ ۸ اجتهاد و تقلید و تعادل و ترجیح که تاریخ فراغت از تأليف آن ۱۲۸۲ق است. صاحب الذريعة می گوید: «مؤلف در این کتاب تصریح کرده که مراد او از استاد، سید حسین

کوهکمری متوفی سال ۱۲۹۹ ق می باشد و از برخی ثقات شنیده ام که این کتاب مرجع استادش در تدریس اواخر عمر او بود و بر این کتاب اعتماد داشته است زیرا این کتاب تقریر دروس سابق خود او بوده است».

آغاز: بسمله، وبه نستعين، الحمدلله الذي اسس اساس الدين و هدانا سبيل المهتدين والصلوة ... و بعد فيقول العبد الجاني القانی اسير الامال و الأماني محمد حسن بن عبدالله المامقانی

[الذريعة ۳/ ۱۲۰؛ ریحانة الأدب ۱۵۹/۵ ؛ معجم مؤلفي الشيعة ۳۸۲، شرح حال رجال ایران ۲۲۸/۵ ]

۱. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۰۴

آغاز: بسمله و به نستعين. الحمدلله و سلام على عباده ... فيقول ... محمد حسن بن عبدالله المامقانی آن هذا هو الجزء الثالث من کتاب بشرى الوصول الى اسرار علم الاصول؛ انجام: هذا تمام الكلام في المسئلة و يتلوه الكلام في بناء العام على الخاص انشاء الله تعالی ... و قد اتفق الفراغ من تحريره ... محمد حسن بن عبدالله المامقانی جامع هذا الكتاب في النجف الأشرف على مشرفها الصلوة و السلام سنة ۱۲۷۶.

جزء سوم و از نهی در عبادات تا تخصيص عام به نیت؛ کاتب = مؤلف، تا: ۱۲۷۶ق، جا: نجف؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، ۲۱۴گ، ۲۱ سطر ( ۱۵/۵×۹/۵ )، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۵-۱۶۶۲]

۲. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۰۵

آغاز: بسمله. و به نستعين. الحمدلله و سلام على عباده ... فيقول ... محمد حسن بن عبدالله المامقانی ان هذا هو الجزء الرابع من كتاب بشرى الوصول الى اسرار علم الاصول؛ انجام: فلابد من ملاحظة الادلة و التتبع و التأمل. و هذا مشى الكلام في هذا المقام و الحمدلله رب العالمين و يتلوه الكلام في حجيته القطع و الظن انشاء الله تعالی.

جزء چهارم است و از بناء عام بر خاص تا اجماع منقول؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: یک شنبه ۱۲ ربیع الثانی ۱۲۷۷ق، جان نجف؛ در ۲ الف حاشیه «منه وفقه الله» دارد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، ۲۴۲گ، ۲۰ سطر (۱۵×۹/۵ )، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۵-۱۶۶۳]

٣. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۰۷

آغاز: بسمله. و به نستعین. الحمدلله و سلام على عباده ... فيقول ... محمد حسن بن عبدالله المامقانی ان هذا هو الجزء السابع من كتاب بشرى الوصول الى اسرار علم الاصول؛ انجام: و هذا منتهى الكلام في باب الاستصحاب و قد ساعدنا التوفيق على اتمامه ... بارض الغري ... في اليوم الرابع عشر من رجب المرجب من شهور سنة ۱۲۸۱ في النجف الاشرف و هذا هو الجزء السابع من تحرير ... محمد حسن بن عبدالله المامقانی و يتلوه الجزء الثامن في باب الاجتهاد و التقليد انشاء الله تعالى و الحمدلله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا.

جزء ۷ و در استصحاب است؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: ۱۴ رجب ۱۲۸۱ق، جا: نجف؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، ۲۸۳گ، ۲۰ سطر (۱۵×۹/۵ )، اندازه: ۱۵×۲۱/۵سم [ف: ۵-۱۶۶۳]

۴. قم؛ حجت کوهکمری؛ شماره نسخه: ۳/۳

بحث استصحاب؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: ۱۴ رجب ۱۲۸۱ق، جا: نجف؛ مؤلف در آخر آن چنین آورده است: «و قد من الله عز شانه بالبحث و مراجعة الكتاب و تهذيبه و تصحيحه، و قد انتهى الى هذا المقام في شهر ثالث عن شهر ذي الحجة ۱۳۰۳»؛ محشی. [ف: ۱۸]

۵. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۰۸

آغاز: بسمله. و به نستعين. الحمدلله و سلام على عباده ... فيقول ... محمد حسن بن عبدالله المامقانی آن هذا هو الجزء الثامن كتاب بشرى الوصول الى اسرار علم الاصول؛ انجام: و لهذا يقدمه الفقهاء على الأصل. وليكن هذا آخر الكلام في هذا الكتاب المسمى ببشرى الوصول الى اسرار علم الأصول. بشرى فقدا نجز الاقبال ما وعدا. و الحمدلله رب العالمين ... و قد وقع الفراغ منه المؤلفه ... محمد حسن بن عبدالله المامقاني في النجف الاشرف يوم الاحد ثانی و عشرين من شهر شوال المکرم من شهور سنة ۱۲۸۲ .

جزء ۸ و در اجتهاد و تقلید و تعادل و تراجیح است؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: یک شنبه ۲۲ شوال ۱۲۸۲ق، جا: نجف؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، ۲۱۴گ، ۲۰ سطر (۱۵×۹/۵ )، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۵-۱۶۶۴]

۶. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: ۷۶۱

آغاز: جلد پنجم: الحمد لله و سلام على عباده الذين اصطفی جلد پنجم؛ کاتب = مؤلف، بی تا، ۲۹۰گی، ۱۹سطر، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۱-۳۳]

۷. مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۲۱۷۱۷

آغاز: بسمله الحمدلله و سلام على عباده الذين اصطفی و بعد فيقول العبد الجانی

بخش ۷ آن، در استصحاب؛ خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، مهر: «ماشاء الله لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظیم»؛ جلد: روغنی گل و بوته اندازی شده زرین، ۲۲ سطر (۱۸×۸/۵ )، اندازه: ۱۵/۵ ×۲۶سم [ف: ۲-۵۸۸]

۸. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۲۹۷

آغاز: بسمله و به نستعین. الحمد الله و سلام على عباده الذي اصطفی و بعد فيقول ...... محمد حسن بن عبدالله المامقانی انا لما فرغنا من الكلام على مباحث الألفاظ و حررنا البحث عن الفعل و التقرير و الاجماع راينا البحث عن حال القطع و الظن و افردناه على حياله و ان كان على خلاف طريقة الاقدمين ... و جعلته الجزئ الخامس من كتاب بشرى الوصول الى اسرار علم الأصول

... اصل في القطع و الظن.؛ انجام: لكنا نقتفي في وضعه اثر القوم فناتی به في باب الاجتهاد و التقليد انشاء الله راجين ... أن يوفقنا لذلك ... ليكن هذا آخذ الكلام في المسئلة. قد اتفق الفراغ منها الجامع الكتاب محمد حسن بن عبدالله المامقاني في يوم الأحد السبعة و عشرين يوما خلون من شهر شوال المکرم من شهور سنة ۱۲۷۸ بالنجف

الاشرف زادها الله شرفا وعز او الحمد لله اولا و آخرا.

خط: نسخ، كا: = مؤلف، تا: ۱۲۷۸ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، ۱۶۷گ، ۲۳ سطر (۲۲×۱۵/۵

)، اندازه: ۱۸×۱۱سم [ف: ۷-۲۶۲۲]

آغاز: برابر؛ انجام: و لابد في اثبات ما زاد عن ذلك من الرجوع الى الادلة كما في الأمر عقيب الحظر فافهم.

جزء یکم و از تعارض عرف و لغت تا امر عقيب حظر؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، ۱۴۹، ۲۱سطر (۱۶×۹/۵ )، اندازه:۲۱×۱۵سم [ف: ۵-۱۶۶۱]

۱۰. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۰۳

آغاز: بسمله. و به نستمد و نستعين. الحمدلله و سلام على عباده ... فيقول ... محمد حسن بن عبدالمامقانی آن هذا هو الجزء الثاني من کتاب بشرى الوصول الى اسرار علم الاصول؛ انجام: اذ ليس هناک عنوانان جمعهما المكلف بسوء اختياره في فرد.

جزء دوم و از مقدمه واجب تا اجتماع امر و نهی است؛ خط: نسخ، كاتب مؤلف، بی تا، کاغذ:فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، ۲۳۸ گ، ۲۱ سطر (۱۶×۹/۵ )، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۵-۱۶۶۲]

۱۱. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۴۴۵

آغاز: الحمدلله ... و بعد فيقول ... باب الاجتهاد و التقليد فينبغی قبل الاخذ في تحقيق المقام تقديم ما يفيد بصيرة في المطلوب؛ انجام: الا أن الظاهر المعتبر عند العقلاء هو الدخول و لهذا يقدمه الفقهاء على الاصل ولیکن هذا آخر الكلام

اجتهاد و تقلید؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ مصحح، محشی و بعضا با عنوان «لمحرره حسن بن احمد حسینی کاشانی»؛ جلد: تیماج قرمز ضربی، ۱۷۶گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۵/۵ × ۲۱/۵سم [محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۴]

۱۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۱۱۶/۲ -طباطبائی

آغاز: بسمله ... الحمد لله رب العالمين ... و بعد فيقول العبد محمد حسن ابن عبد الله المامقانی ... لما فرغنا ... لما فرغنا عن الكلام على مباحث الالفاط ... و التقرير و الاجماع راينا التحث عن حال القطع و الظن و افردناه على حاله و ان كان على خلاف طريقه الاقدمين ... و جعلته الجزء الخامس من كتاب تشري الوصول؛ انجام: الثالث مادل على أن القرآن نزل على سبعة أحرف كلها كاف شاف بل قد ادعي بعض العامه تواتر هذا الحديث

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قرمز روشن، ۹۶گ (۱۴۱-۲۳۶) [ف: ۲۳-۵۶۴]

۱۳. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۴۹۵۸

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳ [مختصر ف: ۱۰۹]

۱۴. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۲۶۹۹

جلد سیزدهم؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن سرخ ضربی، ۲۳۹ گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۵/۶×۲۱/۱سم [ف:]

۱۵. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۱۵۹۸

در نهى در عبادات است؛ خط: نسخ، كا: سید محمد کاشی، تا: ۱۲۷۶ق؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن سرخ نو، ۲۰۰گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۱۵/۷ × ۲۱/۲ سم [ف: ۱-۷۲]

۱۶. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۱۴۳۸

آغاز: باب المنطوق و المفهوم و هما وصفان للمدلول بحكم التبادر المويد بملاحظة نظائر هما من المعنى؛ انجام: و ربما يوید هذا ما ذكره جماعة من أن ما نقل آحاد ليس بقرآن فلابد من ملاحظة الأدلة و التتبع و التأمل

این جزء، بحث مفاهیم تا پایان بحث اجماع را دارا می باشد؛ خط: نسخ، كا: عبدالحکیم فرزند عبدالرحیم، بیدگلی کاشانی، تا: ۳ محرم ۱۲۷۷ق، مصحح، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای روشن عطف تیماج قهوه ای تیره، ۱۹۳گ، ۲۹ سطر (۱۱×۲۲)، اندازه: ۳۰×۲۱سم [ف: ۲۹-۶۲]

۱۷. قم؛ حجت کوهکمری؛ شماره نسخه: ۳/۱

بحث قطع و ظن؛ خط: نسخ، كا: محمدجواد بن شیخ حسین عصامی، تا: ۱۲۷۸ق؛ با علامت بلاغ دارد، در صفحه اول محمد موسوی نوشته که کتاب امانت آقای حجت (رحمه الله علیه) است. [ف: ۱۸]

۱۸. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۰۶

آغاز: بسمله. و به نستعین. رب يسر ولا تعسر على. الحمدلله و سلام على عباده ... فيقول ... محمد حسن بن عبدالله المامقانی آن هذا هو الجزء السادس من كتاب بشرى الوصول الى اسرار علم الاصول؛ انجام: و هو الاقتصار في الاجتناب على ما علم بالتفصيل بقوله لاحتمال كون المعلوم بالاجمال (یک صفحه سفید گذارده شده).

جزء ششم و از اصل برائت تا اشتراط عمل به اصول به فحص در ادله است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۲۸۰ق، کاغذ: فرنگی، جلد: برنگ زرد، ۲۳۷گ (گ آب -۲۳۷ب)، ۲۱ سطر ( ۱۵/۵×۹)، اندازه: ۱۵/۵× ۲۱/۵سم [ف: ۵-۱۶۶۳]

۱۹. تهران: ملک؛ شماره نسخه: ۲۷۲۷

جزو ششم؛ خط: نسخ، كان محمد موجی شوشتری، تا: ۱۲۸۰ق؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن سرخ ضربی، ۲۳۰ گ، ۱۸ سطر، اندازه: ۱۵/۵×۲۱/۷سم [ف: ۱-۷۲]

۲۰. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: ۳۴۰

جلد ششم، تا اول بحث استصحاب؛ خط: نسخ، كا: على بن حسن یاسین نجفی، تا: ۱۲۸۸ق؛ مصحح، مقابله شده؛ جلد: تیماج مشکی سوخت با ترنج با سر، ۲۰ سطر، اندازه: ۲۲×۱۵سم [ف: ۱۶۷]

۲۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۹۲۸

بی کا، تا: جمعه ۱۸ ربیع الاول ۱۲۹۰ق؛ ۲۹۹، ۲۵ سطر، اندازه: ۳۱×۲۱سم [ف: ۲۰-۲۵۳]

۲۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۷۳۱۸

آغاز: پس از سه سطر دیباچه (اصل النهى في العبادات او المعاملات هل يقتضي ما تعلق به اختلفوا فيه على اقوال و قبل الخوض في تحقيق الحق)؛ انجام: و بعد ذلك كله لايخفى انه الايترتب على هذا البحث ثمر.

جلد۳. شامل نهى در عبادات و معاملات، مفهوم و منطوق، عام و خاص تا مبحث (جواز تخصیص عام به نیت)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۲۹۱ق، تاریخ واقف: شهریور ۱۳۲۹؛ کاغذ: نباتی، جلد: تیماج ضربی، ۲۲۹، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۱۸۱۵سم [ف: ۶-۹]

۲۳. مشهد؛ مدرسه آية الله خوئی؛ شماره نسخه: ۴۱۴

جزء سوم تا ششم؛ بی کا، تا: ۱۲۹۱ ق [اوراق عتیق: ۱-۲۴۲]

۲۴. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: ۳۴۱

آغاز: الحمدلله ... أما بعد فيقول العبد ... أصل من جملة الأصول أو الأدلة الشرعية أو العقلية أو الشرعية و العقلية الاستصحاب

جلد هفتم، شامل مبحث استصحاب و جلد هشتم از مبحث التقليد و الاجتهاد شروع می شود؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۹ جمادی الثانی ۱۲۹۲ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی ضربی با ترنج باسر، لچکی مجدول با نقش گل و بوته، ۲۳ سطر، اندازه: ۲۶×۱۵سم [ف: ۱۶۸]

قم مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۷۸۸ نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: ۲-۴۷۳]

۲۵. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۱۶- ۱/۱۶

آغاز: برابر؛ انجام: اذ ليس هناك عنوانان جمعهما المكلف بسوء اختياره في فرد هذا آخر الجزء الثاني من كتاب بشرى الوصول إلى أسرار علم الأصول ..

از اول کتاب تا آخر جزء ثانی شامل بحث تعارض العرف و اللغة تا اوایل نواهی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۹ ربیع الثانی ۱۲۹۲ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای سیر، ۱۸۱ گ، ۲۷ سطر، اندازه: ۳۱×۲۱سم [ف: ۲-۶۲۳]

۲۶. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: ۱۴۰۲

آغاز: بسمله الحمدلله و سلام على عباده الذين اصطفی و بعد فيقول العبد الجانی ... اصل الأمر بالشي هل يقتضي وجوب؛ انجام: اذ ليس هناك عنوانان جمعهما المكلف بسوء اختياره في فرد.

جلد ۲، مشتمل بر مباحث اوامر و نواهی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: چهارشنبه ۱۹ محرم ۱۲۹۵ق؛ محشی با امضای «منه سلمه الله تعالی»؛ کاغذ: آهار مهره، جلد: تیماج مشکی عطف میشن سرخ، ۲۳ سطر (۱۰×۱۶/۵)، اندازه: ۲۲×۱۵/۵ سم [ف: ۴-۱۹۸۵]

۲۷. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۵۷۱۵

جزو چهارم ؛ خط: نسخ، بی کا، تا: چهارشنبه ۱۲ محرم ۱۲۹۷ق، جا: نجف؛ کاغذ: فرنگی، جلد: میشن سرخ ضربی، ۲۲۶گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۲۲×۱۵/۸ سم [ف: ۱-۷۳]

۲۸. تهران، ملک، شماره نسخه: ۱۰۷۴

جزو هشتم، در باب اجتهاد و تقلید؛ خط: نسخ، كا: میرزا حسین کازرونی، تا: ربيع الأول ۱۲۹۸ ق، در پشت ورق آخر آمده: اجرت این کتاب که بخط حقیر است هر جزوی تخمین چهارصد بیست است که تمام عبارت از سیزده هزار و دویست بیت تمام سی و سه جزوه از قرار هزاری هفده قمری مجموع آن بیست و دو شنلگی و یک قمری وصول شد»؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن سرخ ضربی نو، ۱۶۱گ، ۱۸ سطر، اندازه: ۱۵/۴ × ۲۱/۶سم [ف: ۱-۷۲]

۲۹. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۴۶۶- ۳/۸۶

آغاز: بسمله حمدله و صلاة. و بعد فيقول العبد الجاني الفانی اسیر الإمال و الأمالی محمد حسن بن عبدالله المامقاني في النجف الاشرف ای هذا هو الجزء الثاني من كتاب بشرى الوصول؛ انجام: الا ان الظاهر المعتبر عند العقلاء هو الدخول و لهذا يقدمه الفقهاء على الأصل. وليكن هذا آخر الكلام ... محمد و آله اجمعين الغر الميامين.

جزء ثانی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۲۹۸ق؛ جلد: مقوایی نازک با روکش کاغذی روغنی قهوه ای، ۱۴۴گ، ۲۳ سطر، اندازه:20/5×16سم [ف: ۲-۶۲۳]

۳۰. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۱۹۴۹

آغاز: برابر؛ انجام: أو أن المراد بالقبول فيها هو القبول على وجه أتم و أكمل من قبول أعمال غير هم من المؤمنين لاختصاصهم بما الاحظ لغيرهم فيه من الرتبة و الفضيلة، هذا تمام الكلام في المسئلة.

جلد اول و دوم تا پایان بحث اجزاء؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن ۱۴؛ مصحح، خطبه کتاب توسط «محمد بن جعفر تبریزی» به سال ۱۳۱۶ ق در حاشیه برگ آغاز بعدا اضافه شده است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرشکی ضربی مجدول، ۲۱۶گ، ۲۹ سطر (۲۱×۱۱)، اندازه: ۳۰×۲۰سم [ف: ۳۰-۲۴۴]

۳۱. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۹۷۱

آغاز: الحمدلله الذي اسس اساس الدين و هدانا سبيل المهتدين والصلاة و السلام على رسوله نبي الرحمة

جلد ششم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۴، از عصر مؤلف؛ در حاشیه تصحیح شده و کار مقابله آن را با نسخه مؤلف حسین بن احمد انبوهی کیانی غروی در روز یک شنبه پنجم رمضان ۱۳۱۷ به پایان برده، دارای چند حاشیه کوتاه است از شیخ عبدالله مامقانی (فرزند مؤلف) و به خط وی؛ جلد: تیماج قرمز، ۱۷۸گ، ۲۸ سطر، اندازه: ۳۱×۲۱سم [ف: ۳-۱۸۹]

۳۲. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۸۱- ۱/۸۱

آغاز: بسمله. باب المطلق و المقيد و فيه مقدمة و مقامات أما المقدمة ففي تعريف المطلق و قد عرفوه بتعريفات. الأول ما يستفاد من كلام الشهيد الثانی؛ انجام: لزم کون اعتبارها قبالا للاستصحاب الغوا و ينبغي التنبيه على أمور الأول أن الخروج عن الشيء و كما تضمنه

بحث مطلق و مقید و استحصاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۴؛ با علامت بلاغ، مصحح، محشی به امضاء «منه وفقه الله» و «كذا افاد الاستاذ سلمه الله تعالی» و «اشار الى هذا المعنى سيدنا الاستاد دام مجده»؛ جلد: گالینگور، قهوه ای، ۲۵۹گ، ۱۸ سطر، اندازه: ۲۲×۱۵سم [ف: ۲-۶۲۴]

۳۳. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۵۵۳۶

آغاز: بسمله. الحمدلله و سلام على عباده الذين اصطفی، و بعد فيقول ...... محمد حسن بن عبدالله المامقاني لما فرغنا من الكلام على مباحث الالفاظ؛ انجام: على من يشاء من عباده و ليكن هذا آخر الكلام في المسئلة و قد اتفق الفراغ منها جامع الكتاب محمد حسن ... يوم الأحد سبعة و عشرين يوما خلون من شهر شوال المكرم ۱۲۷۸ في النجف الاشرف

جلد پنجم (قطع ظن)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۴؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، ۲۴۴گ، ۲۲ سطر (۲۵×۹)، اندازه: ۲۵×۲۲سم [ف: ۱۶-۴۲۴]

۳۴. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: ۱۰۴-ج

جزء پنجم است و برابر است با نسخه شماره ۱۲۹۷ دانشگاه؛ خط: نسخ، كا: مهدی قمی، تا: قرن ۱۴؛ حاج محمد حسین نسخه را از سید حسن استر آبادی به بهای ۱۴ قران در ۲۴ شعبان ۱۳۰۶ خریده؛ کاغذ: فرنگی، جلد: قهوه ای ضربی مقوایی، ۲۲۱گ، ۲۵ سطر ( ۱۵/۵×۸)، اندازه: ۲۲×۱۵/۵ سم [ف: ۲۵۹]

۳۵. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۹۴۳۴

آغاز: پس از خطبه مختصر و نام مؤلف و کتاب: اصل في الاستصحاب و هو لغة اخذ الشي مصاحبا و منه قول الفقهاء لا يجوز استصحاب اجزاء ما لا يوكل لحمد في الصلوة؛ انجام: دون الاول و ما ذكرناه أولا هو المعول و هو منتهى الكلام في باب استصحاب و قد ساعدنا التوفيق على اتمامه من برکات سیدنا المستجن بارض الغري صلوات الله و سلامه عليه في سلخ رجب المرجب من شهور سنه ۱۳۰۱.

جلد هفتم، مبحث استصحاب؛ خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، بی کا، تا: قرن ۱۴؛ در ظهر برگ اول و درون جلد دو یادداشت درباره اوضاع اجتماعی و سیاسی در سال ۱۳۶۲ق؛ واقف: خان بابا مشار، خرداد ۱۳۵۴، کاغذ: فرنگی حنایی، جلد: تیماج عنابی ضربی، ۳۰۵، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۷×۲۲ سم [ف: ۱۶-۵۲]

۳۶. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۹۴۳۴/۳

آغاز: اختلفوا في جواز اجتماع الأمر والنهي في شي الواحد و هذه من غوامض المسائل و الاکثر ذکروا هذه المسئله في مباحث الأمر و النهي و ليس على ما ينبغی انجام: أن النسبة بين المعنيين المذكورين بحسب المفهوم هو التباين في نفسه.

مباحث اجتماع امر و نهی و احتمالا مجلد دوم و به ضبط حواشی کتاب با سه مقدمه شروع می شود: «الأولى في تحرير محل النزاع؛ الثاني في آن متعلق الأحكام هل هي الطبایع او الأفراد؛ الثالث في تأسيس الأصل في المقام»؛ خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، بی کا، تا: قرن ۱۴؛ کاغذ: فرنگی حنایی، جلد: تیماج عنابی ضربی، ۹۱گ، ۱۶ سطر، اندازه: ۲۲×۱۷سم [ف: ۱۶-۵۳]

۳۷. قم، مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۴۹۰

جلد ۷، خط: نسخ، كا: حسین بن محمد علی نیکچه ای، تا: ۱۳۰۰ق، جا: دهخوارقان تبریز؛ در همان سال در مشهد مقدس مقابله و تصحیح شده؛ قطع: وزیری [ میراث شهاب: س ش ۴-۱۰۴۹۰]

۳۸. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۰۴۷

از نیمه نخستین است؛ خط: نسخ، كا: مهدی بن علی نجفی، تا: ۱۳۰۲، برای آقا سید احمد بن قوام الدین سید محسن سلطان آبادی؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن سرخ ضربی، ۱۹۷گ، ۲۷ سطر، اندازه: ۲۰/۷ ×۵/ ۳۰سم [ف: ۱-۷۲]

۳۹. قم؛ حجت کوهکمری؛ شماره نسخه: ۳/۲

جلد دوم کتاب و شامل بحث مقدمه واجب، امر به شیء، امر به امر، اجتماع امر و نهی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۳۰۳ق؛ با علامت بلاغ، مصحح [ف: ۱۸]

۴۰. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۸۲۴۰

آغاز: الدليل و المدلول و دخول اغلب الفتاوى في السنه؛ انجام: معرفه المنعم و صفاته تلك المعرفة و هي الخضوع خط: شکسته نستعلیق، كا: عبدالکریم بن حاجی مهدی جزی، تا: ۲ شوال ۱۳۰۵ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: آية الله دادمهر، تیر ۱۳۷۱؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوا با روکش گالینگور عطف و گوشه ها تیماج خرمایی، ۱۹۲ گ، مختلف السطر، اندازه: ۲۲×۱۷/۵ سم [ف: ۱۶-۵۴]

۴۱. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۷۳۲۰

آغاز: اصل في القطع و الظن و قبل الأخذ في تحقيق المقام ينبغی التنبيه على شيئي يفيد بصيرة في الشروع.؛ انجام: و قدبقى المقام التعرض للظن في أصول الدين لكنا نقتفي في وضعه اثر القوم فناتی به في باب الاجتهاد و التقليد.

جلد ۵، شامل مباحث قطع و ظن؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۷ ربيع الاول ۱۳۰۶ق؛ ۲۱۲ گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۰×۱۵سم [ف: ۶-۹

۴۲. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: ۱۳۸۸

آغاز: بسمله الحمدلله و سلام على عباده الذين اصطفی و بعد فيقول العبد الجاني الفانی ... اصل في القطع و الظن و قبل الاخذ و تحقيق المقام ينبغي التنبيه؛ انجام: و قد بقي في المقام التعرض للظن في اصول الدين لكنا نقتضى في وضعه ... فانه المتفضل على من يشاء و ليكن هذا آخر الكلام في المسئله.

جلد پنجم مشتمل بر مباحث قطع و ظن؛ خط: نسخ، كا: محمد حسین اصفهانی، تا: رجب ۱۳۰۶ق؛ استكتاب نصیر الدین؛ کاغذ: کاهی، جلد: تیماج سرخ، ۱۸ سطر (۱۶×۱۰)، اندازه: ۲۲/۵×۱۵سم [ف: ۴-۱۹۷۴]

۴۳. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۱۶۸۶

آغاز: الحمدلله و سلام على عباده الذين اصطفی و بعد فيقول العبد الجاني الفاني أسير الآمال و الأمانی؛ انجام: إلا أن الظاهر المعتبر

عند العقلاء هو الدخول و لهذا يقدمه الفقهاء على الأصل وليكن هذا آخر الكلام في هذا الكتاب.

خط: نسخ خوش، کا: محمد علی فرزند میرزا خلیل، خوانساری، تا: ۱ محرم ۱۳۰۷ق، جا: نجف اشرف؛ مصحح؛ مهر: «الواثق بالله الغني محمد بن الحسن الحسینی» (مربع)؛ کاغذ: فرنگی، آهار مهره، جلد: تیماج زرشکی، ضربی، مجدول؛ ۲۵۸گ، ۲۵ سطر ( ۱۸/۵×۸/۵ )، اندازه: ۱۵×۲۶/۵ سم [ف: ۲۹-۴۶۹]

۴۴. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۱۲۱۶

آغاز: برابر؛ انجام: و لابد في اثبات مازاد عن ذلك من الرجوع الى الادلة كما في الأمر عقيب الحظر فافهم

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: ۱۳۰۸ق؛ مصحح، مقابله شده با عبارت قوبلت مع نسخه الاصل»، محشی؛ کاغذ: سمرقندی، آهار مهره، جلد: تیماج قرمز ضربی مجدول، ۹۸گ، ۲۷ سطر (۲۳۷۱۳)، اندازه: ۲۱×۵/ ۳۰سم [ف: ۲۸-۳۱۲]

۴۵. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: ۱۴۱۵

آغاز: بسمله الحمدلله و سلام على عباده الذين اصطفی و بعد فيقول العبد الجانی ... اصل من جملة الأدلة العقلية اصل البرائه و قبل الاخذ؛ انجام: بضمان صاحب المجرة للدنيا هذا منتهى المقال في هذا المقام و يتلوه الكلام في الاستصحاب ...

جلد ۶ شامل مبحث اصالة البرائه؛ خط: نسخ، كا: محمد هاشم بن محمد بشیر، تا: شب ۲۳ ربیع الاول ۱۳۰۹ق؛ کاغذ: زرد و سفید، جلد: تیماج ضربی قهوه ای، ۲۰ سطر (۱۰/۵ ×۱۵)، اندازه: ۱۶/۵× ۲۱/۵سم [ف: ۴-۱۹۹۶]

۴۶. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۸۸۰۷

خط: متن دعا نسخ معرب، كا: عبدالله بن محمد موسوی جزائری، تا: دوشنبه ۶ جمادی الثانی ۱۳۱۰ق، جا: نجف اشرف؛ جلد: تیماج قرمز، ۲۷۷گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۶× ۲۱/۵ سم [ف: ۲۳-۷]

۴۷. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۴۸۵

جلد ۴؛ خط: نسخ، کا: محمود بروجردی، تا: ۱۳۱۶ق؛ مصحح، مقابله شده با نسخه اصل توسط شیخ حسین بن احمد انبوهی کیانی

غروی به سال ۱۳۱۷ق؛ قطع: رحلی [میراث شهاب: س ش ۴-۷۱]

۴۸. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۴۸۶

جلد ۵ خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۳۱۶ق؛ قطع: رحلی [میراث شهاب: س ۸ش ۴-۷۱]

۴۹. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۴۴۷۷

آغاز: اصل لا خلاف في انه يجوز امر الامر مع جهله بانتفاء الشرط و انه يكون الأمر حينئذ مشروطا كما من النهاية الاجماع على ما ذکر؛ انجام: و قد عرفت ضعفه كما عرفت ضعف سائرا دلتهم فراجع و تدبر و الحمدلله اولا وآخرا و ظاهرا وباطنا

جزء اول و دوم و دارای مباحث: مفهوم شرط، اجتماع الامر و النهي في شيء واحد، الأمر بالشيء هل يقتضي وجوب ما لايتم الابه، مبحث الضد؛ خط: نسخ، كا: محمد حسین بن محمد حسن رشتی گیلانی، تا: ۵ محرم ۱۳۲۱ق (پایان جزء اول) شعبان ۱۳۲۰ (پایان کتاب)؛ مصحح؛ جلد: مقوایی ابر و باد عطف و گوشه ها تیماج مشکی، ۱۸۱گ، ۲۴ سطر، اندازه: ۱۹/۵ × ۲۷/۵سم [محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۴]

۵۰. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۸۸۰۹

جلد هشتم کتاب در مباحث استصحاب و از پایان افتاده دارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۳۲۳ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قرمز، ۳۰۱گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۶×۲۱/۵سم [ف: ۲۳-۸ ]

۵۱. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۳۷۵۳/۳ -۱۹/۸۳

آغاز: بسمله الحمدلله و سلام على عباده الذين اصطفى وبعد فيقول العبد الجانی ... محمد حسن بن عبدالله المامقانی آن هذا هو الجزء الثالث من كتاب بشرى الوصول؛ انجام: بقى هاهنا أمر ينبغی التعرض اله و هو ان الفاضل القمي يرى أن الأصل في الأمر الظاهري الشرعي هو الأجزاء ... اذا كان قد اتی به على وجه لايوجد فيه خلل متیقن او متحمل.

جلد سوم؛ خط: نسخ، كا: میرزا محمد قمی، تا: چهارشنبه ۴ جمادی الثانی ۱۳۳۰ق؛ افتادگی: انجام؛ محشی با امضای «منه ره» ؛ جلد: مقوایی، عطف تیماج قهوه ای، ۴۰گ، ۱۶ سطر، اندازه: ۲۱×۱۷سم [ف: ۲-۶۲۳]

۵۲. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: ۶۲۶

آغاز: الحمد لله و سلام على عباده الذين اصطفی

جلد پنجم شامل مباحث قطع و ظن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: ۱۳۷۰ق، ۲۰۶گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۲۴×۱۸سم [ف: ۱-۳۳]

۵۳. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۸۸۰۶

جلد پنجم، دارای مباحث قطع و ظن؛ خط: نسخ، بی کا، تا: در عصر مؤلف؛ مهر: کتابخانه شيخ محمد امین نجفی خوئی؛ جلد: تیماج قرمز، ۲۷۵ گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۶×۲۱/۵سم [ف: ۲۳-۶]

۵۴. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۸۸۰۸

جلد هفتم، در استصحاب؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قرمز، ۳۶۱، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۶×۲۱/۵سم [ف: ۲۳-۷]

۵۵. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: ۹۲۵۱/۱

آغاز: اصل في التعارض و التعادل و الترجيح و قبل الأخذ في تحقيق المقام ينبغي تقديم امر؛ انجام: و لهذا يقدمه على الاصل و ليكن هذا آخر الكلام في هذا الكتاب المسمی ببشرى الوصول الى اسرار علم الاصول

نسخه حاضر «اصل في التعارض و التعادل و التراجيح»؛ بی کا، بیتا؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج زرین، ۸۹گ (۵پ - ۹۳ر)، اندازه: ۱۶×۲۲/۵سم [ف: ۳۰-۳۵]

۵۶. تبریز؛ قاضی طباطبائی؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: برابر

بی کا، بی تا [نشریه: ۷-۵۱۳]

۵۷. قم؛ مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

الجزء الرابع؛ بی کا، بی تا [ تراثنا، س ۱۸ ش ۱و ۲-۲۰۶]

۵۸. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۷۵۴۷

جلد اول؛ بی کا، بی تا؛ برخی مجلدات به خط و تصحیح فرزند مؤلف شیخ عبد الله مامقانی است [د.ث. مجلس ]

۵۹. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۷۵۴۸

جلد دوم؛ بی کا، بی تا؛ برخی مجلدات به خط و تصحیح فرزند مؤلف شیخ عبدالله مامقانی است [د.ث. مجلس]

۶۰. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۷۵۴۹

جلد سوم؛ بی کا، بی تا؛ برخی مجلدات به خط و تصحیح فرزند مؤلف شیخ عبدالله مامقانی است [د.ث. مجلس]

۶۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۷۵۵۰

جلد چهارم؛ بی کا، بی تا؛ برخی مجلدات به خط و تصحیح فرزند مؤلف شیخ عبدالله مامقانی است [د.ث. مجلس]

۶۲. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۷۰۷۸- ۳۶/۷۸

آغاز: بسمله الحمدلله وسلام على عباده الذين اصطفى وبعد فيقول العبد الجاني الفاني اسير الامال ... اصل من جملة الأصول او الادلة الشرعيه او العقليه؛ انجام: دون الأول وما ذكرناه او هو المعلول وهذا منتهى الكلام في باب الاستصحاب ... هذا هو الجزء السابع ... ويتلوه الجزء الثامن في باب الاجتهاد اولا وآخرا و ظاهرا وباطنا

جزء سابع (بحث استصحاب)؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی با نشان «منه وفقه الله تعالی»، مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول گرهی، ۲۲۱، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۵×۲۲سم [ف: ۲-۶۲۴]

۶۳. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۷۳۱۹

آغاز: اصل في بناء العالم على الخاص لا يخفى أن العام و الخاص اما ان يكونا متوافقين في الحكم؛ انجام: فلا بد من ملاحظة الأدلة والتتبع و التامل.

جلد ۴. بقیه مبحث عام و خاص (از مسئله حمل عام بر خاص تا آخر) مطلق و مقید، مجمل و مبین، اجماع و شهرت را دارد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ ۲۴۵گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۶-۹]

۶۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۷۳۲۱

آغاز: اصل من جملة الأصول او الادلة الشرعية او العقلية او الشرعية و العقلية الاستصحاب؛ انجام: و ما ذكرناه أولا هو المعول. جلد ۷، در استصحاب؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، ۲۲۷گ، ۲۴ سطر، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۶-۹]

۶۵. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: ۳۳۶

جلد اول و از اول تا ابتدای مبحث مقدمه واجب را شامل است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی ساده، ۲۱ سطر، اندازه: ۲۱×۱۶سم [ف: ۱۶۷]

۶۶. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: ۳۳۷

جلد دوم شامل بحث «وجوب مقدمه ضد» و «جواز الامر مع العلم بانتفاء الشرط»، اجتماع امر و نهی می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج سرخ ضربی با ترنج با سر، ۲۱ سطر، اندازه: ۲۲×۱۵سم [ف: ۱۶۷]

۶۷. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: ۳۳۸

جلد سوم شامل بحث اقتضاء النهى للفساد و الاجزاء؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: مقوایی با روکش پارچه ای، ۲۱ سطر، اندازه: ۱۶×۲۲ سم [ف: ۱۶۷]

۶۸. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: ۳۳۹

جلد پنجم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج سرخ ضربی با ترنج باسر جدول دار، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۵×۲۲سم [ف: ۱۶۷]

۶۹. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۹۲۶

آغاز: برابر خط: نسخ، كان محمد آل بحر العلوم طباطبائی، بی تا؛ مصحح، با نشانی بلاغ؛ تملک: کاتب به تاریخ غره رمضان ۱۳۸۹ با مهر محمد بن محمد تقي الطباطبائی» (بیضوی)؛ جلد: تیماج قرمز ضربی، ۲۷۴گ، ۲۵ سطر، اندازه: ۳۱×۲۱سم [ف: ۲۰-۲۵۲]

۷۰. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۹۲۷

مباحث نواهی تا اجماع؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مانند جلد سابق؛ گ۲۹۹، ۲۵ سطر، اندازه: ۳۱۸۲۱سم [ف: ۲۰-۲۵۳]

۷۱. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۹۷۲

جلد هشتم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، مقابله حسین بن ابراهیم انبوهی کیانی غروی؛ تملك: محمد علی بن عبد الكريم تبریزی؛ جلد: تیماج قرمز، ۱۷۳گ، ۲۸ سطر، اندازه: ۳۱×۲۱سم [ف: ۳-۱۹۰]

۷۲. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۱۱۵۱- ۷/۵1

آغاز: برابر، انجام: فالمتبادر من النهى عرفا بقرينة وقوعه عقيب الامر انما مجرد نفى الرجحان لاغير ولابد في اثبات مازاد عن ذلك من الرجوع الى الادلة كما في الأمر عقيب الحظر فافهم.

جزء اول از کتاب شامل مباحث الفاظ تا آخر اوامر؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج قرمز مجدول با ترنج وسر ترنج، ۱۸۱گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۸×۲۴/۵سم [ف: ۲-۶۲۳]

۷۳. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۲۳۷/۶ -۲/۵۷

آغاز: بسمله و به نستعين الحمدلله و سلام على عباده الذين اصطفی و بعد فيقول العبد الجاني الفاني اسير الآمال و الأمالی محمد حسین بن عبدالله المامقانی؛ انجام: على وجه الكشف عن حكم الشارع و الا من جانب العقل بأن ينشأ وجوب اتباعه

جزء پنجم کتاب (بحث از حال قطع وظن)؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ ۵۵گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۴×۱۸سم [ف: ۲-۶۲۳]

۷۴. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۹۲۹

جلد هفتم، از مباحث قطع و ظن تا پایان استصحاب؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ ۳۵۴، ۲۵ سطر، اندازه: ۳۱×۲۱سم [ف: ۲۰-۲۵۴]

۷۵. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: ۲۰

آغاز: حمدله ... انه لما من الله عز شأنه على بتقبيل عتبة ابي الائمة و سراج الامة ... وكان اعظمها قدرا واجلها خطرا علم الأصول الذي لا يتيسر الوصول الى حقيقته؛ انجام: فالمتبادر من النهى عرفا بقرنية وقوعه عقيب الامر انما هو مجرد نفى الرجحان لاغير ولابد في اثبات مازاد عن ذلك من الرجوع الى الادلة كما في الأمر عقيب الحظر فافهم.

جلد اول؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج سرخ ترنج و سر مجدول گرهی عطف تیماج زرشکی مجدول، ۱۱۱گ، ۲۶ سطر، اندازه: ۳۰×۲۱سم [ف مخ: ۱-۲۷۴]

۷۶. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: ۲۱

آغاز: حمدله ... اصل النهى في العبادات او المعاملات هل يقتضی فساد ما يتعلق به اختلفوا فيه على اقوال و قبل الخوض في تحقيق الحق لابد من تمهید مقدمات انجام: من القول باشتراک الفاظ العموم بين العموم و الخصوص و ارادا بالمخالفين القائلين بانحصار وضعها في العموم فتدبر و بعد ذلك كله لا يخفى أنه لا يترتب على هذا البحث ثمر.

جلد سوم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج سرخ ترنج و سر سبز با گل و بوته عطف تیماج زرشکی مذهب مجدول گرهی، ۱۶۷گ، ۲۶ سطر، اندازه: ۳۱×۲۱سم [ف مخ: ۱-۲۷۵]

۷۷. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۲۲۲

جلد دوم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: در عصر مؤلف؛ مصحح؛ مهر: کتابخانه میرزا ابوالفضل طهرانی؛ جلد: تیماج قرمز، ۲۴۲گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۲۲×۱۵سم [ف: ۲۶-۱۹۲]

۷۸. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۲۲۳

جلد سوم ؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: در عصر مؤلف؛ مصحح؛ مهر: کتابخانه میرزا ابوالفضل طهرانی؛ جلد: تیماج قرمز، ۱۹۱گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۲۲×۱۵سم [ف: ۲۶-۱۹۲]

۷۹. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۲۲۴

جلد چهارم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: در عصر مؤلف؛ مصحح؛ مهر: کتابخانه میرزا ابوالفضل طهرانی؛ جلد: تیماج قرمز، ۲۸۰گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۲۲×۱۵سم [ف: ۲۶-۱۹۳]

۸۰. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۲۲۵

جلد هشتم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: در عصر مؤلف؛ مصحح؛ مهر کتابخانه میرزا ابوالفضل طهرانی؛ جلد: تیماج قرمز، ۲۹۶گی، ۲۱ سطر، اندازه: ۲۲×۱۵سم [ف: ۲۶-۱۹۳]

۸۱. قم؛ زنجانی ( آية الله)؛ شماره نسخه: ۱۴/۲

جلد۶ (برائت)؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ انجام در میانه اخباریان بر وجوب احتیاط افتاده؛ قطع: خشتی [چند نسخه -ف: ۱۹۵]

۸۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۳۱۷۳

آغاز: اصل لا خلاف في انه يجوز امر الآمر مع جهله بانتفاء الشرط و انه يكون الأمر حينئذ مشروطا كما عن النهاية الاجماع على ما ذکر؛ انجام: ينفي احتمال العلم فيه بالاصل بخلافه هنا وجود اطلاق السؤال المقتضي لمراعاة المطابقة هناك بخلاف هذا و الصلوة و السلام على محمد و آله الطاهرین.

از مسئله «امر الآمر مع جهله بانتفاء الشروط» تا آخر مباحث عام و خاص؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج قرمز، ضربی، ترنج با سر با نقش گل و بوته، مجدول، ۱۹۴ گ، ۲۰-۲۲ سطر، اندازه: ۱۶×۲۱/۵سم [ف: ۳۶-۲۶۴]

• البشري في انشاء الصلوات الباهرة / دعا / عربی

al-busra fi insa-is salawat-il bahira

امام الحرمین همدانی، محمد بن عبد الوهاب، -۱۳۰۳ ؟ قمری

emām-ol-harameyn-e hamedānī, mohammad ebn-e abd-ol-vahhab (- 1886)

تاريخ تأليف: 5 ربيع الثانی 1290ق

در فضیلت صلوات فرستادن بر پیامبر و اهل بیت (علیهم السلام) و اثرات دعا و کیفیت فرستادن صلوات بر آنان به روش صلوات خواجه. [الذریعه ۱۱۹/۲ شماره ۴۰۴]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۵۲۰

آغاز: الحمدلله الذي قرن بالصلوات نجح دعوات البشر و الصلاة و السلام على شمس الهداية و بر وجه الاثني عشر نسخه اصل: کتابخانه ای در نجف اشرف؛ خط: نستعلیق زیبا، کا: محمد سمیع بن حاج محمد ارومی، تا: قرن ۱۳؛ ۵۰ص [عکسی ف: ۷-۱۱۳]

• بشیر و نذیر / دعا / عربی

bašīr wa nadīr

این دفتر جلد دوم و در دوازده «باب» است و دعاهای گوناگون به روش شیعیان در آن آمده است.

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۱۸۳

آغاز: بسمله. الحمدلله الذي جعل لاختلاف الليل و النهار و حركات الانجم و الكواكب و الظلم و الانوار عللا و فوائد و غايات لاتحصى ... فهذا مجلد الثاني من كتابنا المسمى بالبشیر و النذير؛ انجام: اضعف الله اجره و ينعم به المیت و في رواية و ينعم بذلک.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ مقوایی، ۳۳۰ گ، ۲۵ سطر (۱۷×۱۲)، اندازه: ۲۶×۱۸سم [ف: ۶-۲۱۴۷]

• بصائر الأمور / فلسفه / فارسی

basā'er-ol omūr

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۲۸۲۹

آغاز: بانبياء عليهم السلام و بعضی مسمی ساخته اند؛ انجام: على مضايق ابواب الأرض ... و اذا دعيت ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: نخودی، جلد: تیماج، ۲۰ سطر (۱۵×۶)، اندازه: ۲۲×۱۲سم [رایانه]

• بصائر الأوهام في سراير الارحام / طب / فارسی

basā'er-ol owhām fī sarāyer-el arhām

صدر یزدی، علی، ق ۱۴ شمسی

sadr-e yazdī, ‘alī (- 20c)

اهداء به: ناصر الدین شاه قاجار

رساله کوتاهی است در تشریح رحم و امراض آن و درمان های بیماری های مربوط به آن.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۴۴۶۹/۱ - ۲۲/۱۸۹

آغاز: زبان تمجید و تحسین به ثنای جهان آفرین گشایم که از سلاطین قرین عنایت آیین تبارک الله احسن الخالقين خلقت جنین را در ارحام امهات بالمکین فرمود؛ انجام: بصيرة بسا باشد که احتياج افتد به اسقاط ... دیگر آنکه بگیرند ابهل زراوند مد حرج ترمس صرف از هر یک مساوی دیگری.

خط: تحریری، کاتب = مؤلف، تا: قرن ۱۳؛ جلد: تیماج سبز مغز پسته ای، ۲۰، ۱۱ و ۱۲ سطر، اندازه: ۱۴×۱۱سم [ف: ۲-۶۲۴]

• بصائر الايمان في تفسير القرآن = درة الصفا في تفسیر ائمة الهدي / تفسير/ عربی

başā'ir-ul īmān fī tafsīr-il qur'ān = durrat-uş Şafā fī tafsīr-i a'immat-il hudā

؟ دارابی، صبغة الله بن جعفر، ق۱۳ قمری

dārābī, sebqat-ol-lāh ebn-e ja'far (- 19c)

تفسیر مزجی روایی است شبیه به تفسیر صافی ظاهرا در سه مجلد. نسخه حاضر که مجلد اول آن می باشد تا سوره کهف را دارا بوده و یازدهم جمادى الأول ۱۲۶۰ در مشهد مقدس پایان یافته است. مجلد دوم کتاب تا سوره یس می باشد و از جلد سوم اطلاعی در دست نیست.

[الذريعه ۱۲۳/۳ ]

خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: ۱۱۹

آغاز نسخه تذكرة لنفسی و ذخرا ليوم ولات حین مناص فقرى و فاقتی مستمسكا بحبل الله المتين العروة الوثقی؛ انجام: قال من كل شیء قال عليه السلام جل ربه فقال كيف قال عليه السلام الله اكبر من أن يوصف قد فرغت من

جلد اول، تا پایان سوره کهف را دارا می باشد؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ یادداشتی در اشاره به اینکه نسخه به خط مؤلف است دیده می شود؛ جلد: مقوایی، عطف تیماج قهوه ای، ۲۸۷گ، ۱۶ سطر، اندازه: ۲۲×۱۵سم [ف: ۱-۸۶]

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۳۳۸

نسخه اصلی: همان نسخه بالا [عکسی ف: ۱-۳۹۷)

• بصائر الدرجات / حديث / عربی

başā’ir-ud darajāt

صفار، محمد بن حسن، - ۲۹۰ قمری

saffàr, mohammad ebn-e hasan (- 904)

نگارنده از یاران امام عسکری و از محدثان بزرگ شیعی بوده است؛ این کتاب در ۴ جزء (کنتوری ص ۸۷-ذریعه ۳: ۱۲۴) یا ده جزء (چاپ سنگی ۱۲۸۵ با نفس الرحمن نوری) می باشد. حر عاملی در فائده ۴ پایان وسایل می نویسد که بصائر را دو نسخه کوچک (نسخه ما) و بزرگ (چاپی) است. مجلسی در بحار (1: ۱۱) آن را از اصل های با ارزش برشمرد و گفت که کلینی و دیگران از آن آوردند. نسخه بزرگ با نفس الرحمن به چاپ رسیده است. در الذریعه از نسخه کوچکی یاد شده که در عنوان بابها با بزرگ یکی بوده ولی از چاپی نزدیک به صد و هفتاد حدیث کم داشت. در روضات (در سر گذشت قطب راوندی ص ۳۰۱) درباره خرائج و جرائح دارد: «و هي تتضمن كثيرا من احادیث الارتفاع نظیر کتاب البصائر للشيخ محد بن الحسن الصفار» و درست هم هست چه بسیاری از خبرهای آن با مشرب قمیان نمی سازد و مانا به روش باطنيان و غالیان روایت شده و شاید بتوان گفت که در نسخه های آن دستی برده اند و بدین گونه به ما رسیده است. باز خوانساری (در سرگذشت برسی ص ۲۸۵) می گوید: «روش غلو و ارتفاع آنگاه آغاز گردید که آن دو راوی، تفسیر امام عسکری را ساختند یا تفسیر فرات بن ابراهيم دست به دست گشت با تفصيل فارس بن حاتم بن ماهویه قزوینی صوفی به دست مردم رسید بلکه از هنگامیکه خبرهای مفضل بن عمر جعفی و جابر بن یزید جعفی در میان شیعیان آشکار شده و پاره ای از آنها در بصائر صفار و مجالس شیخ و کشف الغمه و خرائج راوندی و فضائل شاذان و پسرش و دیگر کتاب های مناقب پارسی و تازی و تفسیرهای ارتفاعیان و اخباریان درج گردید. این دانشمندان و مانند آنها چون ابن بطریق در عمده و رضی در خصائص و ابن طاوس رضی الدین و گروهی از دانایان بحرین و قم هم بدین گونه سخنان پرداختند تا این که به رجب برسی رسید که کتاب ها در این باره نوشت و پیروانش خود را کشفیان می نامند. تا رسید به شیخیان و پشت سریان پیرو شیخ احمد احسائی در برابر فقیهان و بالاسریان کربلا که گفتار احسائی را نمی پذیرفتند و این سخنان بود که مایه یاوه سرائیهای آورنده «بیان» و پیروان او شده است».

شیخ طوسی در فهرست (ص ۴۴) می گوید که صفار را کتاب ها است و پرسش هایی نوشته و برای امام عسکری فرستاده بود و ابن الوليد همه کتاب های او را روایت می کرده بجز این بصائر و روایت او از ابن ابی جید و دیگران بما رسید ولی حسین بن عبید الله از احمد بن محمد بن يحيى از پدر خود از صفار بصائر را برای ما روایت نمود. نجاشی (ص ۲۵۱) از او بسیار ستوده و بسیار درستکارش دانست و از کتاب هایش «الرد على الغلاة» نام برد. او می گوید که ابو الحسين على اشعری قمی از ابن الوليد همه کتاب هایش را بجز «بصائر» برای ما روایت کرده است و ابن شاذان از احمد بن محمد بن يحيی از پدرش همه آنها را با

بصائر روایت نموده است. از اینها بر می آید که ابن الوليد ابو جعفر محمد بن احمد بن حسن قمی (- ۳۴۳) دانشمند ارجمند شیعی و عالم رجال از «بصائر» پرهیز می کرده است. (فهرست طوسی ص ۱۵۶- رجال نجاشی ص ۲۷۱) و گویا برای این بود که او خبرهایی نزدیک به غلو روایت نموده است. ابن داود و حلى او را در قسم دوم کتاب خود یاد کردند ولی از «جامع الروات» بر می آید که کلینی و علی بن حسین بن بابویه و سعد بن عبدالله و دیگران از او روایت کرده اند (رجال مامقانی ۳: ۱۰۳) در النقض (ص ۶۵۱ و ۶۵۳) هم گفتگویی بر سر درستکاری صفار شده است. (دانش پژوه)

اجزاء دهگانه و کلا شامل ۱۸۸ «باب» عبارت است: از باب ۱ تا آخر باب ۲۴ جزء اول؛ جزء دوم اول باب ۲۵ في الائمه انهم معدن العلم ... تا آخر باب ۴۴، جزء سوم اول باب في الائمة انهم ورثوا علم آدم ... تا آخر باب ۵۷؛ جزء چهارم اول باب ۵۸ تا آخر باب ۶۶؛ جزء پنجم از اول باب ۶۷ تا آخر باب ۸۷؛ جزء ششم از اول باب ۸۸ تا آخر ۱۰۵؛ جزء هفتم از اول باب ۱۰۶ تا آخر باب ۱۲۵؛ جزء هشتم از اول باب ۱۲۶ تا آخر باب ۱۴۳؛

جزء نهم از اول باب ۱۴۴ تا آخر باب ۱۶۶؛ جزء دهم از اول باب ۱۶۷ تا آخر باب ۱۸۸.

آغاز: بسمله باب في العلم ان طلبه فريضة على الناس محمدبن الحسن الصفار المعروف بمهزله عن ابراهيم بن هاشم ... قال رسول الله صلى الله عليه و آله طلب العلم فريضة

انجام: والله اني لاعرض اعمالهم على الله في كل يوم تم الجزء الرابع و به تمام الكتاب والحمدلله

چاپ: کتابخانه مرعشی ۱۴۰۴ق؛ تهران، سنگی، ۱۲۸۵ق، رحلی

[الذريعة ۱۲۴/۳ -۱۲۵؛ معجم المطبوعات العربية في ایران, رفاعی ۲۸۴؛ مشار عربی، ص ۱۲۷]

شرح و حواشی:

١- بصائر الدرجات (مختصر) = منتخب بصائر الدرجات؛ حلی، حسن بن سلیمان (۸-)

۲- بصائر الدرجات (منتخب)

۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۵۷۴

نسخه بسیار نفیس است؛ خط: نسخ معرب، كا: ابی نصر علی بن محمد بن الحسن بن ابی سعد الطبيب، تا: غره صفر ۵۹۱ق؛ مصحح، بعضی عبارت ها را به فارسی برگردانده اند، روی برگ اول یادداشتی است در علم درایه که حسین بن مصطفی بن حسین از روی خط جدش کمال الدین حسین نوشته؛ تملك: عز الدين ابو نصر بن محمود بن ابی نصر به تاریخ صفر ۷۳۰، محمد علم الهدی (فرزند فیض کاشانی) به تاریخ ۱۰۸۵ و مهر «بمحمد علم الهدى علم الهدی علم الهدی» (بیضوی)، محمد بن جمال الدین محمد مشهور به بهاء الدين واعظ کاشانی و مهر دائري ناخوان وی، سید محمد رضوی به تاریخ ذیحجه ۱۱۷۰ و مهر «سید محمد الرضوی» (بیضوی) و اینکه شخصی کتاب را به فرزندش محمد قاسم به تاریخ شعبان ۱۱۷۱ بخشیده؛ مهر: «... الى الله ... عبدالكریم» (مربع)، «عبده الراجی یعقوب» (بیضوی)، مهر «اللهم صل على محمد و آل محمد» (بیضوی)؛ جلد: تیماج قرمز،

۲۰۳گی، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۵×۱۷سم [ف: ۴-۳۸۲]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۴۱۴

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: ۷-۱۷]

۲. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: ۶۵۵- طباطبائی

آغاز: برابر؛ انجام: سألونى ان تدعوا الله لهم فقال و الله اني لا عرض اعمالكم (زیر وصالی رفته ) في كل يوم

خط: نسخ، كا: عباس بن علی بن احمدب احمد عمیدی حسینی، تا: ۹۲۷ق؛ تملك: عبدالباقی رضوی مورخ ۱۱۷۳ و مهرش؛ مهر: محمد علم الهدی»، «یا محسن اغفر نصیر الدین محمد بن سليمان عل الهدی»، «عبده مرتضی الحسین»، «الراجی محمد حسن الرضوی»، «الراجی محمد حسن الرضوی»، «عبده الراجی محمد بن محمد»؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قرمز، ۵۴۸گی، ۱۷سطر، اندازه: ۱۸×۱۳سم [ف: ۲۴-۴۰۵]

٣. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۸۸۴

انجام: لم يحلل لله حلالا و لم يحرم له حراما و انه من صلى و زکی و حج واعتمر فعل ذلك كله بغير معرفة خط: نستعلیق، كا: تقي الدين محمد بن شرف الدین حسینی، تا: ۲۶ محرم ۹۷۵ق؛ افتادگی: انجام؛ تملك: بن لطفعلی تبریزی؛ جلد: تیماج مشکی، ۱۲۳، ۲۵ سطر، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۲۰-۲۱۹ ]

۴. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۳۶۷۷

انجام: قلت لأبي عبدالله قول الله اعملوا فسيرى الله عملكم و رسوله و المؤمنون ما المؤمنون

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی ضربی، رو مقوایی، ۱۵۱گ، ۱۶ سطر، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۶]

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ مصحح، به تاریخ محرم ۱۱۱۷ از اول تا آخر مطالعه شده، مقابله شده؛ تملک: نجفقلی و مهر «لا و لا يحزنون نجف قلی» (مربع)، محمد رضی بن محمد شفیع و مهر رضی» (مربع)؛ جلد: دو رو تیماج سبز، ۱۵۱گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۲۲×۱۳/۵سم [ف: ۳-۲۰۱۳]

6 . قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۴۱۶۲

آغاز: برابر؛ انجام: قوما من مواليک سألوني أن تدعوا الله لهم فقال والله اني لاعرض اعمالهم على الله في كل يوم. خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ مصحح؛ تملك: «محمد ابراهيم بن زین العابدین بن نصیر الدین طوسی»، «ملاعلی اکبر تعزیه خوان» با مهر «عبده الراجي على اكبر» (بیضوی)، «محمد رضا بن محمد صفی حسینی کاشانی» با مهر «المتوكل على الله الغنی محمدرضا الحسینی» (مربع)؛ جلد: تیماج دو رو لبه دار، رو سبز، پشت قرمز،

۱۷۷گ، ۲۳ سطر، اندازه: ۱۵/۵ ×۲۷سم [محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۶]

۷. تهران، دانشگاه، شماره نسخه: ۱۸۵۳/۱۴

خط: نسخ، كا: محمد بن احمد بن حسین بن ابراهیم حامدی، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج سرخ ضربی زرکوب مقوایی، ۲۵ سطر (۲۴۸۱۶)، اندازه: ۱۸×۲۷سم [ف: ۸-۴۴۸]

۸. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: ۳۴/۱

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ۱۰۴۳ق، جا: حیدر آباد؛ جلد: دو رو تیماج رو قهوه ای پشت مشکی، ۱۱۵گ(۶پ-۱۲۰پ)، ۱۹سطر، اندازه: ۲۲/۵×۱۳سم [ف: ۳۴]

تا انتهای جزء رابع؛ خط: نسخ، كا: طهماسب قلی، تا: ۱۰۵۰ق؛ مجدول، در برگ دوم جمله «عارية لدى الاقل اسدالله» و سه یادداشت از «حسين النوری» و نام کتاب و عبارتی در اهمیت کتاب و مؤلف آن، دارای سرلوح زرین، مصحح، با علامت بلاغ «حسین بن محمد تقی المازندرانی» به این عبارت «بلغ مقابلة بعد المقابلة الأولى في عصر العاشر من التاسع المبارك في سنة ۱۲۷۸ و بين المقابلتين قريب من ماتين فسبحان من بيده ملكوت كل شيء و اليه ترجعون و انا الجانی حسین بن محمد تقی المازندرانی کتبه في مشهد الحسين عليه السلام» که این علامت بلاغ در انتهای جزء ثانی و رابع نیز آمده، دارای حواشی از «حسین بن محسن تقی النوری»، در پایان جزء رابع امضای مقابله «نصير الدين محمد بن محمد تقي اللاهیجی» با یادداشتی به عنوان «شیخ محمد»؛ تملك:

حسین بن محمد تقی المازندرانی» صاحب مستدرک الوسائل در سنه ۱۲۷۵ که نام وی پاک شده است، نصیر الدین محمد بن محمد تقي اللاهیجی» در ۱۰۸۵، «عباس بن حسن بن عباس البلاغی»، «حسین بن شیخ عباس»،

«محمد علی بن سید صالح الحكيم العاملی» در ۱۲۲۳، «حسین بن محمد تقی النوری الطبرسی» در نجف اشرف سال ۱۲۷۵ با مهر «قال محمد صلى الله علیه و آله حسین منی و انا من حسین» (مربع)، «على بن صالح» در ۱۲۲۱؛ مهر: «المتوكل على الله عبده محمد علی» (مستطیل)، «جزو کتابخانه ضياء الدين النوری» (بیضوی بزرگ)؛ جلد: تیماج جگری ساده، بدون مقوا، ۱۳۷، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۹×۱۳ سم [ف: ۱-۳۲)

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۵۲۲

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: ۲-۱۱۴]

۱۰. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۵۳۲۶

نسخه از نیمه باب دوم برابر با سطر ۱۶ صفحه نخستين چاپی آغاز شده و تا باب ۱۸۹ را دارد. (عنوان باب سوم: العالم الذي من عرفه عرفه الله)؛ خط: نسخ، کا: محمد شريف بن شیخ عبدالعلی، تا: ۱۰۵۴ق، کاغذ: سپاهانی نخودی، جلد: تیماج زرد ضربی یک لای ۳۰گ، ۲۸ سطر، اندازه: ۲۰×۲۵سم [ف: ۳-۲۵۶]

آغاز و انجام: برابر چهار جزئی؛ خط: نسخ، كا: نجم الدين بن يعقوب صیمری، تا: ۱۰۵۷ق، جان حیدر آباد پاکستان؛ کاغذ: فرنگی الوان کرم و آبی، جلد: تیماج عنابی مقوایی عطف تیماج تریاکی روشن، ۸۰ص ( ۲۵۴-۱۷۵ )، ۲۱سطر (۱۹×۹/۵ )، اندازه: ۱۷/۵ × ۲۸/۵سم [ف: ۱۴-۲۵۸]

۱۲. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: ۷۵۱

خط: نسخ، كا: خير الله بن علي بن عبدالله جزایری کربلایی، تا: ۱۲ رجب ۱۰۶۳ق؛ کاغذ: سپاهانی (نشریه: ۲-۱۳۹]

۱۳. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۰۶۱/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: محمد بن حسن حرعاملی، تا: اواخر ربيع الأول ۱۰۶۴ق؛ از روی نسخه شیخ زین الدین شیخ محمد مورخ ۱۰۳۳ در پایان ربيع الاول سال ۱۰۶۴ برای خود نوشته، و در گ ارو ۱۰۳ر می نویسد: «الله ثقة عبده. کاتبه لنفسه: محمد بن الحسن الحر، نفعه الله به» با دو گونه مهر او؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج گلی ساده مقوایی، ۱۰۸گ(۱ب -۱۰۲ب )، ۱۷ سطر (۷×۱۱/۵)، اندازه: ۱۱/۵ × ۱۶/۵ سم [ف: ۱۱۸۵۵]

۱۴. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۸۵۲

این نسخه در ۹ جزو است و بجز نوادر ۱۸۷ باب دارد ولی در خود نسخه ۱۸۸ باب است؛ خط: نسخ، كان محمد طالب جلیلی سپاهانی، تا: ۱۰۶۵ق؛ مصحح، با علامت بلاغ، محشی، در یکجا به خط «باقر موسوی» (باب ۱۰۱)؛ مهر: «ابن حاجی حیدر ۱۰۶۳»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج حنایی مقوایی، ۱۱۸، ۲۵ سطر (۱۲/۵ ×۲۲)، اندازه: ۳۱×۲۲سم [ف: ۸-۴۴۷]

۱۵. قم؛ موقوفه میرزا ابوطالب قمی؛ شماره نسخه: ۲۰/۲

خط: نسخ، كا: نوروز بن اسماعيل معلم اصفهانی، تا: چهارشنبه غره رجب ۱۰۶۶ق؛ جلد: تیماج قرمز ضربی، ۸۱گی (۱۴۳پ ۲۲۳پ)، ۲۲ سطر [جنگ: ۱-۴۹۷]

۱۶. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۲۴۹

آغاز: برابر؛ انجام: عن ابی عبدالله عليه السلام قال لا تكذبوا بحديث أتاكم أحد فانكم لاتدرون لعله شيء من الحق فتكذبوا الله فوق عرشه. خط: نسخ، كا: محمد امین نجفی استر آبادی، تا: ۱۴ صفر ۱۰۶۷ق؛ مصحح؛ وقفنامه کتاب به تاریخ محرم ۱۲۵۲؛ جلد: دو رو تیماج قهوه ای، ۲۲۴گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۵×۱۷سم [ف: ۱-۲۷۶]

۱۷. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۱۳۴

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: محمد بن الحسن نوری، تا: ۱۱ شعبان ۱۰۶۸ق؛ مصحح، با حواشی «بهاء الحسینی عفی عنه»، از روی نسخه ای به تاریخ ۲۴ ذیقعده ۷۲۵ نگاشته که آن نسخه از روی نسخه ای به تاریخ ۲۷۵ نقل کرده که بر روی آن خط جماعتی از علمای ری بوده؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۲۶۶ گی، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۸×۱۱سم محدث [رموی مخ: ۱-۲۵۵]

۱۸. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۵۴۹

خط: نستعلیق، کا: میرزا خان بن محمد باقر، تا: جمادی الثانی

۱۰۷۱ق؛ مصحح، یادداشتی در باره عقد نکاح؛ مهر: «شعاع» (بیضوی)، «الله اکبر» (مربع)؛ جلد: تیماج قرمز، ۱۱۸گ، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۲/۵ × ۱۸/۵ سم [محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۶]

۱۹. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: ۴۸۲

آغاز: برابر؛ انجام: ليس على مثل أبي يحي و قد كان لا يوسف من خدمته.

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: پنج شنبه ۲ ذیقعده ۱۰۷۱ق؛ افتادگی: انجام؛ واقف: احمد طاهری، ۱۳۵۱/۵/۱۳ ؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول، ۱۱۲گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۲۰×۱۴سم [ف: ۱-۷۵]

۲۰. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۳۷۹۶

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۰۷۲-۱۰۷۳ق؛ مصحح، محشى؛ مهر: «الملك لله دلخل کتابخانه خصوصی داعی شد» (بیضوی)، «لااله الا الله الملك الحق المبين محمد حسین» (مربع)؛ جلد: تیماج قهوه ای لبه دار، ۲۳۶گ، ۱۲ سطر، اندازه: ۲۰×۱۲/۵ سم [محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۵]

۲۱. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۲۰۵۲/۱

جزو یکم؛ خط: نسخ، كا: ملک حسین بن عناية الله بن على، تا: ۷ محرم ۱۰۷۳ق؛ با بلاغ قرائت؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای، ۱۴سطر، اندازه: ۱۶×۹سم [ف: ۵-۴۱۶]

۲۲. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۱۹۵۷/۲

خط: نسخ، کا: محمد تقی ساروی، تا: دهه سوم ماه پنجم ۱۰۷۸ق؛

کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای لبه دار، ۲۲ سطر [ف: ۵-۴۰۰]

۲۳. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۳۶۲۲/۱

آغاز: باب في الائمة انهم المتوسمون في الأرض و هم الذين ذكرهم الله في كتابه يعرفون الناس بسيماهم جزء چهارم؛ خط: نسخ، كا: عبدالمطلب بن غیاث الدین محمد علائی، تا: دوشنبه ۶ جمادی الاول ۱۰۷۸ق؛ محشی، یادداشتی در باره علماء شیعه؛ مهر: «محمد بن علی» (بیضوی)؛ ۳۲گ (۲پ - ۳۳پ)، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۰/۵ ×۱۷ سم [محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۶]

۲۴. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: ۱۰۲۰

خط: نسخ، كان عبد الصمد بن ابراهیم کوه زری، تا: ۱۰۷۸ق؛ جلد: تیماج زرد، ۲ سطر، قطع: ربعی [چهار کتابخانه مشهدف: ۲۲۹]

۲۵. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: ۲۰۲۰

آغاز: جل و عز فمن اتبع هداي فلا يضل ولا يشقى قال من قال بالائمة و اتبع امرهم و لم يجز طاعتهم؛ انجام: و الله اني لا عرض اعمالهم على الله في كل يوم.

از اوایل جزء یکم تا پایان جزء چهارم؛ خط: نسخ، كا: عبدالصمد بن ابراهیم کوه زری، تا: ۷ ذیحجه ۱۰۷۸ق؛ افتادگی: آغاز؛ محشی به حواشی با رمز «علم» و «اهم دام ظله»؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای، ۱۹۹، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۴/۵ × ۱۹/۵ سم [ف: ۵-۴۰۲]

۲۶. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۷۴۹

خط: نسخ، كا: امیره بن ضياء الدين، تا: یکشنبه ۲۲ محرم ۱۰۸۰ق؛ مصحح، مقابله شده در سلخ ربيع الثانی ۱۰۸۰؛ وقفنامه کتاب به تاریخ شعبان ۱۲۴۷؛ جلد: تیماج قرمز، ۱۱۳، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۷/۵ × ۲۸/۵ سم [ف: ۱۵-۱۴۰]

۲۷. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۴۱۵

خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل رجب ۱۰۸۳ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج زرشکی سوخته ضربی، ۴۳۹گ، ۱۵ سطر، اندازه:

۱۸/۵×۱۳ سم [محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۵]

۲۸. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: ۱۶۲۹

آغاز: برابر؛ انجام: فتكذبوه الله فوق عرشه قد كمل ... تم بالخير خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۰۸۵ق، کاغذ: نخودی، جلد: میشن، ۲۲ سطر (۱۶×۹)، اندازه: ۲۴×۱۶سم [الفبائی: ۸۹]

۲۹. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۲۱۹۹-عکسی

آغاز: برابر، انجام: لعله شیئی من الحق فتكذبو الله فوق عرشه. انجامه نویسنده: قد كمل کتاب بصائر الدرجات بعون الله الملک المبين على يد العبد المسكين محمد المدعو بنظام الدين.

نخستین باب در نسخه در دست «باب العالم و المتعلم» و واپسین آنها «باب عرض الأعمال» است؛ خط: نسخ خوش، کا: محمد مدعو به نظام الدین، تا: پنج شنبه ۱۱ شعبان ۱۰۸۶ق؛ افتادگی: انجام؛ مقابله شده، محشی با نشانه «ق»؛ وقفنامه بر گروه شیخیان کرمان با امضای محمد بن کریم (قاجار) در کرمان با نشان مهر گرد ایشان؛ ۳۲۴، ۲۲ سطر (۱۰/۵ × ۱۸/۵)، اندازه: ۲۱×۳۰سم عکسی ف: ۱-۵۲]

۳۰. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: ۶۷۲/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: عبد المطلب بن غیاث الدین علائی، تا: جمادی الثاني و رجب ۱۰۸۶ق؛ دارای علامات بلاغ، مصحح؛ تملک: محمد تقی شیرازی، حاج میرزا محب على؛ جلد: تیماج مشکی ضربی مجدول گرهی، ترنج باسر، ۱۲۵گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۲×۱۹ سم [ف مخ: ۱-۷۴]

۳۱. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۵۷۳- ۴/۴۳

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، كا: محمد، تا: ۷ جمادی الثانی ۱۰۸۸ق؛ با سرلوح مزدوج مرصع، مجدول مذهب، مصحح، بلاغ از حکیم میر ضیاء الدین محمد ۱۱۸۲؛ جلد: تیماج مشکی دو رو ضربی ترنج با سر، عطف تیماج قهوه ای، ۱۴۷ گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۲۵×۱۷سم [ف: ۶۲۵-۲ ]

۳۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۶۳۰

خط: نسخ، كا: محمد مسیح تونی، تا: ۱۰۹۲ ق [الفبائی: ۸۹]

۳۳. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۹۳۳

آغاز: برابر؛ انجام: فتكذبوالله فوق عرشه

خط: نسخ، كا: قاسم بن شاه محمود، تا: سه شنبه ۱۷ ربیع الثانی ۱۰۹۲ق؛ واقف: نائینی، مرداد ۱۳۱۱؛ کاغذ: آهار مهره نخودی، جلد: مقوا با روکش پارچه، ۲۳۶ گ، ۲۱ سطر، اندازه:

۱۶/۵ × ۲۴/۵ سم [ف: ۵- ۶۰]

۳۴. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۱۲۵۵

آغاز: برابر

جزء اول تا چهارم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ وقفنامه کتاب با مهر؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، ۵۴گ، ۲۷ سطر، اندازه: ۲۵×۱۵/۵ سم [ف: ۴-۶۵]

۳۵. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۳۸۶۴

انجام: يعقوب بن يزيد عن موسى بن سلام عن محمد بن مغرق عن ابی الحسن الرضا عليه السلام أنه قال لنا عين ... خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، ۱۰۴گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۲۴×۱۳سم محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۶]

۳۶. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۷۴۷۰

آغاز: برابر؛ انجام: لا تدرون لعله من الحق فتكذبوا الله فوق عرشه. جزء ۱ تا ۱۰؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ برخی از اوراق و اجزاء نسخه ساقط و مابقی عبارتند از: ج ۱ تا پایان ج۴ و بخشی از اول ج ۵ و مقداری از آخر ج۹ و تمام جزء ۱۰؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، ۱۲۹گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۰/۳×۱۵ سم [ف: ۱۴-۱۲۰]

۳۷. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۴۵۷

آغاز: برابر؛ انجام: تمت الأحاديث المرفقه الاقتناء الناشئه قلوبهم العميه عيون صدورهم الصماء اذن قولهم المتعلقه و الحمد لله رب العالمين وصلى الله على خير خلقه محمد و آله اجمعین. خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ کاغذ: ترمه، جلد: ابره کاغذی، عطف تیماج سرخ مقوایی لولادار، ۱۹۶گ، ۲۳ سطر (۲۰×۱۵)، اندازه: ۲۵×۱۹/۵ سم [ف: ۷-۳۸۴]

۳۸. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۵۳۹۰

آغاز: برابر؛ انجام: فقال أبو جعفر عليه السلام اتدرى ما يقول، قلت لا، قال يقول لتكفن عن ذكر عثمان اولا سبن عليا (عليه السلام)(قد تم الجزء الثالث من كتاب بصائر الدرجات، بعون الله ...)

تنها سه جلد آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۱-۱۲؛ مقابله شده؛ کاغذ: سپاهانی، ۱۵ سطر (۱۴۶۸)، اندازه: ۲۰×۱۳سم [ف:۱۶-۲۹۵]

۳۹. یزد؛ محمود آبادی، میرزا حسن؛ شماره نسخه: ۴

خط: نسخ، كا: سید محمد بن صفي الدين محمد، تا: پنج شنبه ۲۱ ربيع الثانی ۱۱۰۳ق؛ قطع: ربعی آنشریه: ۴-۴۵۱]

۴۰. يزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۲۰۰۵

آغاز: برابر؛ انجام: فانكم لا تدرون لعله شیئ من الحق فتكذبوا لله فوق عرشه. خط: نسخ، كا: سید مجد بن صفی الدین محمد، تا: ۲۰ ربیع الثانی ۱۱۰۳قبا کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی عطف و گوشه ها تیماج تریاکی، ۲۲۱، ۱۹سطر (۱۳×۷/۵ )، اندازه: ۱۹×۱۲سم [ف: ۴-۱۱۲۵]

۴۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۱۱۷۴/۹

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد کریم بن محمد باقر، حسینی[طيب تنکابنی]، تا: چهارشنبه ۱۴ شعبان ۱۱۱۴ق، جا: ييلاق؛ مجدول، مصحح، محشی و بیشتر از اصول کافی کلینی، صحاح و ...، این نسخه حدود ۲۰ سال قبل با تعدادی از نسخه های خطی نفیس دیگر از شهرستان بابل جهت این کتابخانه ابتیاع شده؛ کاغذ: سمرقندی، ۹۵گ (۹۰ -۱۸۴)، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۰×۱۸/۵ سم [ف: ۲۸-۲۵۱]

۴۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۰۶

باب العلم تا باب في الائمة؛ خط: نسخ، كان محمد جعفر بن ملاحاجی محمد کاتب، تا: جمادی الثانی ۱۱۲۵ق؛ تملک: محمد رسول بن عبدالعزيز روز سه شنبه ۲۵ ربیع الثانی ۱۲۳۶؛ مهر: کتابخانه مجدالدین؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج زرد مقوایی، ۲۲۸گ، ۱۹ سطر (۱۵×۸)، اندازه: ۱۴×۲۲ سم [سنا: ف: ۱-۲۴۵]

۴۳. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۵۳۵

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ۱ رمضان ۱۲۵۶ق؛ مصحح؛ فاقد جلد، ۱۴۰گ، ۱۲ سطر، اندازه: ۲۰×۱۳سم [محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۶]

۴۴. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۲۵۳

خط: نسخ، كا: ابوالقاسم شریف حسینی بارفروشی مازندرانی، تا: شنبه ۲۲ ذیحجه ۱۲۵۹ق؛ مصحح؛ مهر: محمد مهدی بن محمد باقر الموسوی (بیضی)، «عبدالوهاب بن محمد مهدی» (بیضوی)؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۲۲۳ گی، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۵×۲۱/۵سم [ف: ۵۵-۴ ]

۴۵. تهران: ملک؛ شماره نسخه: ۶۰۹۱

دارای هر چهار جزو؛ خط: نسخ، كا: محمد صادق بن محمد على اصفهانی، تا: سه شنبه ۴ رجب ۱۲۷۵ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: میشن عنابی لایی، ۸۸گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۳۱×۱۵/۲ سم [ف: ۱-۷۳)

۴۶. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: ۷۸۰

آغاز: برابر خط: نسخ خوش، بی کا، تا: ۱۲۸۴ق؛ مصحح، با توضیحاتی منقول از بحار الانوار و کافی، صحاح و مجمع و وافی؛ تملك: محمد حسین بن کاظم علوی فاطمی حسینی طباطبائی ملقب به سلطان القراء رئيس الحافظ و صدر الخطباء آستان قدس رضوی مورخ ذیحجه ۱۳۲۲ق با مهر «محمد حسین حسینی سلطان القراء» (چهار گوش)؛ مهر: حاج سید سعید کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای، ۲۵۲گ، ۱۷سطر (۱۵×۷)، اندازه:۱۴×۱۹/۵ سم [ف: ۲-۸۸۹]

۴۷. بابل؛ خاتم الانبیاء؛ شماره نسخه: ۲۲۲

آغاز: برابر، انجام: عن ابی عبدالله(عليه السلام) قال لا تكذبوا بحديث اتاكم أحد فانكم لا تدرون ... جزء دوم و سوم و چهارم؛ خط: نسخ جلی، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ مصحح، جلد: تیماج قهوه ای، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۳/۵ × ۱۹/۵ سم [ف: ۱۵۳]

۴۸. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: ۱۸۹

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ قطع: ربعی [رشت و همدان: في: ۱۲۸۹]

۴۹. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: ۲۸۳

آغاز: على من سواهم و اما ما ذكرت من اصحاب الميمنة فهم المومنون حقا؛ انجام: باب الأرض لا يخلو من الحجة و هم الأئمة، حدثنا أحمد بن محمد بن على بن حكم عن ربيع بن محمد المسلمی بخش کوتاهی از این کتاب؛ خط: نسخ زیبا، بی کا، بی تاب نوشته ای به تاریخ ۱۸ ربیع الثانی ۱۲۸۷؛ فاقد جلد، ۲۳گ، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۹×۱۲ سم [ف: ۱-۲۵۳]

۵۰. شیراز؛ موزه پارس؛ شماره نسخه: بدون شماره

خط: نسخ، كا: عوده بن احمد مکی شافعی مربی کودکان در مسجد الحرام، بی تا، افتادگی: آغاز؛ مصحح، مقابله شده؛ ۴۸گ ( ۱۳۱-۸۴ )، اندازه: ۲۳×۱۶/۵ سم [نسخه پژوهی: ۱-۵۹]

۵۱. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۸۷۳۸

آغاز: في خلق الابران الائمه عليهم و قلوبهم و ابدان الشيعه و قلوبهم احمد بن محمد عن الحسن؛ انجام: و لااصغر من ذلك و لا اكبر الافی کتاب مبین ثم يقول و لا ينظر اليهم ليوم القيامة ... خط: نستعلیق جلی، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ وقف حضرت على بن موسی الرضا(عليه السلام)؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا با عطف پارچه، مختلف السطر (۱۴۶۸)، قطع: رقعی، اندازه: ۱۱×۱۸/۵ سم [رایانه ]

۵۲. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۱۶۵۲-عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، كا: محمد الحسینی، بی تا؛ با وقفنامه مورخع ۱۲۸۹/۱ ، وقف بر گروه شیخیان به تولیت محمد خان؛ ۲۶۲ ص، ۱۷ سطر (۲۱×۱۱/۵ )، اندازه: ۳۱×۲۱سم [عکسی : ۱-۵۲]

۵۳. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۶۱۶۵

بی کا، بی تا، مجموعه آقا رفيع قزوینی استاد اخلاق و فلسفه امام خمینی؛ خریداری از منصوره تألهی معین الدین [رایانه]

• بصائر الدرجات (مختصر) = منتخب بصائر الدرجات / حديث / عربی

başā'ir-ud darajāt (muxtaşar) = mn. başā'ir-ud darajāt

حلی، حسن بن سليمان، ق۸ قمری

hellī, hasan ebn-e soleymān (- 14c)

مشتمل است بر فضایل ائمه اطهار و فرمایشات آن بزرگواران درباره تسلیم و معنی آن، قضا و قدر، رجعت و عالم ذر و غيرها. وی بیشتر احادیث آن را از کتاب «مختصر بصائر الدرجات) تأليف سعد بن عبدالله بن ابی خلف اشعری قمی انتخاب نموده و اگر بعضا از منابع دیگر از جمله «القرائة» تألیف سیاری و همچنین از «ما نزل من القرآن في اهل البيت» نوشته محمد بن عباس، معاصر کلینی و دیگران نقل نموده اسناد آنها را نیز ذکر کرده تا خواننده با اخبار «مختصر البصائر» اشتباه ننماید. برخی چنین پنداشته اند که مختصر مزبور نیز از تألیفات همین مؤلف یعنی شیخ عزالدين حلی است حال آنکه این تصور توهمی بیش نیست چه او خود در صفحه ۲۷ همین نسخه (ش ۸۰۰۹ آستان قدس) می نویسد: «يقول العبد ... حسن بن سليمان أني قد رویت في معنى الرجعة احاديث من غير طريق سعد بن عبدالله مثبتها في هذه الأوراق ثم ارجع مارواه سعد بن عبدالله في كتاب مختصر البصائر.» (براتعلی غلامی مقدم)

گرچه نگارنده ریاض پنداشته که مختصر البصائر از قمی است و گزیده از بصائر الدرجات صفار ولی این سخن بر خلاف گفته طوسی و نجاشی و ابن شهر آشوب می باشد که همه آن را بصائر الدرجات» نامیده اند نه مختصر آن. آغاز: بسمله. نقلت من كتاب مختصر البصائر تأليف سعدبن عبدالله ابي خلف القمي رحمه الله عن محمد بن خالد البرقي عن محمد سنان أو غيره عن بشير الدهان عن حمران بن اعين

انجام: ما لم ينزل به سلطانا و أن تقولوا على الله ما لا تعلمون فهذه الأمور هي من الفواحش داخلة في جملتها و لكنها اعظم الفواحش لانه ذکرها باسمانها و الله اعلم

چاپ: نجف، ۱۳۷۰ق، ۲۲۸ ص.

[الذريعة ۱۸۲/۲۰ و ۱۲۴/۳ ]

۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۴۷۵۷/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: ابدال بن درویش، تا: حدود قرن ۱۱؛ مصحح، از سوی ابدال بن درویش مقیم نجف اشرف، مقابله و تصحیح و در حواشی، عبارت «بلغ مقابلة» تکرار شده، ترقيمه: «و بلغ الاعتبار و التصحيح على قدر الجهد و الطاقة من نسخة المنتسخ منها و الله اعلم انها غير اعتبارية بقلم افقر العباد و احوجهم الى رحمة ربه الغني ابدال بن درويش الخادم بالغري، عفى عنهما و لجميع المومنین بجاه النبي و اله الطاهرین و ذلك في يوم الجمعة لخمس خلون من شوال سنة ۱۰۷۴»، از جمله نسخه های کتابخانه سید ابوطالب موسوی میرزائی زنجانی است که بیشتر کتاب های کتابخانه شخصی ایشان در این کتابخانه نگهداری می شود؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مشکی ضربی با ترنج گل و بوته، ۱۴۶ گ، ۱۹ سطر ( ۱۶/۵×۹)، اندازه: ۲۶/۵×۱۵/۵ سم [ف: ۳۷-۳۵۰]

۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:

۸۹۶۲/۱ آغاز: برابر؛ انجام: و بعد على الحسن و بعد الحسن الحجة اصطفانا الله و طهرنا و اويتنا ما لم يؤت احدا من العالمين و من کتاب محمد بن الحسن الصفار الموسوم ببصائر الدرجات باب في ائمة آل محمد صلوات الله عليهم فان حديثهم صعب مستصعب. رویت باسنادی عن محمد بن الحسن الصفار الخ. تمت و الحمد. انجامه: «و هذا المجلد اكثر من النصف تقريبا تتميمه بقلم العبد المسكين محمد بن زین العابدین الموسوي عفى عنهما»3 از ابتدا تا آغاز باب في ائمة آل محمد(عليهم السلام). این نسخه حدود نیمی از کتاب را دارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: انجام؛

خریداری کتابخانه پیش از سال ۱۳۲۰ش؛ کاغذ: بخش قدیمی تر نخودی آهار مهره، و بخش جدید فرنگی، جلد: میشن زیتونی مجدول، ۱۱۷گ(۱پ -۱۱۷پ)، ۱۳ و ۲۳سطر (۱۸×۹)، اندازه: ۱۳/۱×۲۵/۱ سم [ف: ۲۹/۱ -۴۸۳]

٣. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۴۹۶۷

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: منصور بن ولی، تا: ۱۰۷۴ق؛ مصحح، کاغذ: فرنگی، ۲۳۶ ، ۱۴ سطر (۱۵×۷/۵ )، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۳۷-۶۲۵]

۴. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: ۹۲۳

خط: نسخ، بی کا، تا: ۵ شنبه ۱۷ ذیحجه ۱۰۷۵ق؛ قطع: وزیری رشت و همدان: ف: ۱۳۵۵]

۵. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۸۳۲

خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه ۱۲ محرم ۱۰۷۷ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز مقوایی تازه، ۱۴۳گ، ۱۲ سطر (۱۳×۹)، اندازه: ۱۴×۱۷ سم [ف: ۱۴-۳۸۵۴]

۶. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۸۵۰

آغاز: برابر؛ انجام: و الحمدلله رب العالمين تمت ... ۱۰۷۹ خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۰۷۹ق [الفبائی: ۵۰۳]

۷. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: ۶۵۷/۱

آغاز و انجام: برابر خط: نسخ روشن، بی کا، بی تا؛ مصحح، و تاریخ ۱۰۷۹ می باشد؛ مهر: «محمد باقر بن زین العابدین الموسوی» نگارنده روضات، «یا خير النسا»؛ تملک: حسن بن محمد باقر تمامی جزائری و مهر او؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی زرکوب مقوایی، ۱۵۷گ، ۲۱سطر (۱۸×۷)، اندازه: ۲۲×۱۲سم [ف: ۵-۱۵۷۳]

۸. قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۳۵۴۱/۲

آغاز: برابر؛ انجام: و استغفرك على كل ذنب و اسألك من كل خیر و استعيذ بک من كل بلاء و لاحول ولاقوة الا بالله العلى العظيم خط: نسخ، بی کا، تا: ربیع الاول ۱۰۸۶ق؛ مصحح، محشی؛ ۲۰۴گ (۶۵-۲۶۸ر)، ۱۸ سطر، اندازه: ۲۵×۱۵سم [محدث ارموی مخ: ۳-۱۴۰۶]

کا: غیاث الدین محمد بن محمد مهدی رضوی، تا: ۲۹ ربيع الثانی ۱۰۸۷ق؛ مصحح، محشی [ف: ۲۹]

۱۰. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۱۴۲/۲ - ۱/۱۴۲

آغاز: برابر؛ انجام: فسودته ایدی الكفار و من كان من شعائرهم يلثمه من أهل الشرك شعائرهم قال فقال عمر لا عيش في أمة ليست فيها أبا الحسن(عليه السلام)خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ ۶۸گ، ۱۵-۱۹ سطر، اندازه: ۱۲/۵ × ۱۹/۵ سم [ف: ۷-۴۲۱۹]

۱۱. قم؛ مؤسسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: ۴۵۶/۲

انجام: عن ابی عبدالله عليه السلام قال: لا يمين لولد مع والده ولا للمراة مع زوجها و لا للمملوک ...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ افتادگی: انجام؛ دارای سرلوح معمولی؛ جلد: مقوایی عطف پارچه مشکی، ۱۰گی (۱۵۲پ۔ ۱۶۱پ)، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۰/۵ ×۱۷ سم [ف: ۲-۲۸۸]

۱۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۹۸۶/۱

آغاز: آدم عليه السلام الا و فيها امام يهتدى به الى الله و هو حجة الله على عباده فلا تقی الارض بغیر امام حجة الله و هو حجة لل على عباده ... باب الكرات و حالاتها و ما جاء فيها حدثنا محمد بن الحسين بن ابی الخطاب عن محمد بن سنان؛ انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، با بلاغ مقابله؛ خریداری از ارگانی؛ کاغذ: جنایی آهار مهره، جلد: مقوا رویه کاغد ابر و باد عطف و گوشه ها چرم قهوه ای، ۱۲۶گ (۱ر ۱۲۶ر)، ۱۶سطر (۱۴×۷/۵ )، اندازه: ۱۲/۴ × ۱۹/۷ سم [ف: ۲۹/۱ -۵۶۴]

۱۳. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۳۷۴۱

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲ و ۱۳؛ مصحح، محشی با عنوان« محمد تقی» که از شاگردان شیخ احسائی بوده؛ جلد: تیماج مشکی، ۱۰۷گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۵/۵ × ۲۱/۵سم [محدث ارموی مخ: ۳-۱۴۰۷]

۱۴. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۱۹۰۷/۱ -عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: ۲۶ شوال ۱۲۶۳ق؛ ۳۳۲ص (۲-۳۳۳) عکسی ف: ۱- ۳۴۹]

۱۵. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۳۴۹۱۵

آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، كا: میرزا علی، تا: ۲۲ جمادی الثانی ۱۳۰۷ق؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت ۱۳۸۶؛ کاغذ: شکری آهار مهره فرنگی، جلد: میشن عنابی ضربی، ۱۰۴گ، مختلف السطر، اندازه: ۲۱×۱۵سم اهدائی رهبر: ۲ اخبار ۲-۶۵۴]

۱۶. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: ۹۸۹۴

آغاز و انجام: برابر خط: نسخ خوش، كا: محمد جواد بن عبدالكریم تبریزی، تا: سه شنبه ۱۵ رجب ۱۳۱۱ق، جا: کربلا؛ ذیل صفحه پایانی خط محمدعلی غروی اردبادی درباره نام و ارزش کتاب، و نیز پشت ورق اول نوشته عباسقلی واعظ چرندابی در همین زمینه؛ واقف: عباسعلی واعظ چرندابی، اسفند ۱۳۴۶؛ کاغذ: شکری آهارمهره، جلد: تیماج زرشکی، ۱۲۸ گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۲۱×۱۵/۲ سم [ف: ۵۴۲-۱۴ ]

۱۷. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۴۶۸

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، كا: حسین بن آقا موسوی، تا: ۲۷ جمادی الثانی ۱۳۱۹ق؛ تملک: ريحان الله بن جعفر موسوی به تاریخ ربيع الثانی ۱۳۲۶ و مهر «العبد ریحان الله الموسوی» (بیضوی)؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، ۱۶۰گی، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۲/۵ ×۲۰سم [ف:

۷۴-۲ ]

۱۸. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۸۰۰۹

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، كا: محمد حسین بن زین العابدین ارموی، تا: سه شنبه ۵ ذیحجه ۱۳۴۸ق؛ با یک واسطه از نسخه محمد قاسم بن شجاع الدین نجفی مکتوب در ۱۰۷۹ استنساخ شده؛ کاغذ: نخودی، جلد: میشن عنابی، ۱۱۱گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۲۱/۴×۱۶سم [ف: ۱۴-۵۴۱]

۱۹. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۷۱۳۲/۳

آغاز: برابر؛ انجام: قال يكون بعد القايم اثنی عشر مهدية من ولد الحسین و الله اعلم بحقيقة المقال و الحمدلله رب العالمين. تمت. بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای سوخت ترنج با سر با نقش گل و بوته، لولا دار، ۵۲ص (۳۲۵-۳۷۶)، ۳۰ سطر، اندازه: ۳۰×۱۸سم [ف: ۲۵-۱۴۳]

• بصائر الدرجات (منتخب) / حديث / عربی

basa'ir-ud darajat (mn.)

وابسته به: بصائر الدرجات صفار، محمد بن حسن (۲۹۰-)

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۳۱۹/۲

آغاز: الحمد لله الأول بلا اول كان قبله و الاخر بلا اخر يكون بعده؛ انجام: و كان رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم)من المتوسلين و انا بعده و الأئمة من ذریتی.

خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی و فرنگی و نخودی، جلد: الت رویی تیماج حنایی روشن، سجاف لبه ها و عطف تیماج تریاکی روشن مقوایی، ۴۸گ (۱۶۴-۲۱۱پ)، اندازه: ۱۲/۵×۱۹/۵ سم [ف: ۱۲-۳۳]

• بصائر الدين في ترجمة شرح منازل السائرین / عرفان و تصوف / فارسی

basā'er-od dīn fī tarjomat-e š.-e manāzel-es sā’erīn

حالی اردبیلی، محسن بن حسن علی، ۲۱۲۵۰-۱۳۳۳ ؟ شمسی

hālī ardabīlī, mohsen ebn-e hasan ‘alī (1871-1954)

به دستور: میرزا احمد موید الفقراء تبریزی

تأليف حاج میرزا محسن عماد الفقراء خوشنویس ملا محسن علی اردبیلی [فهرستواره منزوی ۱۵۳/۷ با نام بصائر الدرجات]

شیراز؛ خانقاه احمدیه؛ شماره نسخه: ۲۰

کاتب = مؤلف، تا: ۱۰ شعبان ۱۳۵۶ق، جان اردبیل [نشریه: ۵-۲۱۰]

• بصائر ذوی التميز في الطائف القرآن العزيز / گوناگون / عربی

başā’ir-u dawi-t tamīz fī lațā’if-il qur'ān-il ‘azīz

فیروزآبادی، محمد بن یعقوب، ۷۲۹-۸۱۷ قمری

fīrūzābādī, mohammad ebn-e ya qūb (1329-1415)

از مقدمه این کتاب این طور استفاده می شود که مؤلف قصد داشته به امر ابو العباس اسمعيل بن عباس بن على بن داود بن یوسف موضوعات مختلف علوم را در شصت مقصد در این کتاب جمع کند و می گوید: او را مرتب بر یک «مقدمه» و شصت «مقصد» نمودم. سپس فهرست پنجاه و پنج مقصد را ذکر کرده و جای دیگر مقاصد خالی مانده و نیز مقصد اول را که در لطائف کتاب عزیز است مبتنی بر مقدماتی چند و ۲۹ باب نموده بدین طریق که پس از ذکر معانی مختلف هر لغت آیاتی را از قرآن که متضمن آن لغت است به عنوان استشهاد نقل می کند و

گاهی هم از روایات استفاده شده، و یک باب هم که باب سی ام باشد در ذكر اسماء اولیاء و انبیاء و دشمنان ایشان که نامشان در قرآن مذکور است به مقصد اول اضافه شده است.

چنین است فهرست آن: المقدمة في تشويق العالم الى استزادة العلم؛ مقصد .. لطائف تفسير القرآن العظيم؛ ۲. علم الحديث النبوی و توابعه؛ ۳. علوم المعارف و الحقائق؛ ۴. علم الفقه؛ ۵. علم اصول الفقه؛ ۶. علم الرجال ... ۵۵. علم قوانين الكتابة. چهار مقصد دیگر در این نسخه ذکر نشده و مقداری از صفحه خالی مانده و پس از شش صفحه در ذکر مقدمه وارد مقصد اول شده و این مقصد را نیز مبتنی بر مقدماتی چند و بیست و نه باب به تعداد و ترتیب حروف تهجی مبوب می کند و پس از ذکر معنی و یا معانی مختلف هر لغت آیاتی را از قرآن که متضمن آن لغت است به استشهاد آورده و گاهی هم از روایات استفاده می نماید و گوید یک باب هم که باب سی ام باشد در ذكر اسماء انبیاء و اولیاء و دشمنان ایشان که نامشان در قرآن مذکور است به این مقصد اضافه می نمایم. در کتاب کشف الظنون (چاپ جدید صفحه ۲۴۶) می نویسد این کتاب دو جلد است ولی با توجه به مقدمه کتاب که مؤلف قصد داشته در شصت موضوع مختلف وارد شده و تحقیق نماید احتمال داده می شود که این کتاب بیشتر از دو جلد میشده، و اگر مؤلف موفق به انجام آنچه را که وعده داده شده باشد می توان این کتاب را دایرة المعارفی دانست. چاپ: قاهرة، الأمجلس الاعلى للشؤون الإسلامية، تحقیق محمد على النجار، الطبعة الأولى، الجزء الاول، ۱۹۶۴م، ۵۷۸ص

همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: ۱۱۹۲

آغاز: الحمد لله الذي وقف دون ادراک کنه عظمته العلماء الراسخون؛ انجام: الباب الرابع و العشرون في الكلم المفتتحة بحرف اللام ... و لام الاستغاثة يا للمسلمين ... و لام التميز لانتم.

این نسخه شامل مقدمه کتاب و مقدمه مقصد اول و ۲۴ باب از

مقصد اول می باشد و از پایان افتاده است؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، ۳۸۹گ، ۲۷ سطر (۸×۲۰)، اندازه: ۱۷×۲۷سم [رشت و همدان: ف: ۱۲۹۰]

• البصائر في اختصار تنقيح المناظر / فیزیک / عربی

al-basa'ir fi ixtiyar-i tangih-il manazir

فارسی، حسن بن على، ۶۶۸-۷۱۸؟ قمری

fārsī, hasan ebn-e ‘alī (1270-1319)

وابسته به: تنقيح المناظر الاولى( لذوی) الابصار و البصائر؛ فارسی، حسن بن على (۶۶۸-۷۱۸)

«المناظر» اقلیدس به عربی ترجمه شد و خواجه نصیر طوسی آن را از نو تحریر نمود و ابن هیثم ( -حدود ۴۳۰) نیز آن را به نام المناظر و المرايا» در هفت مقالت مرتب کرد و کمال الدین ابوالخير حسن بن على بن الحسن فارسی شاگرد قطب الدین شیرازی (- ۷۱۰ق) به دستور استاد آن را شرح کرد و «تنقیح المناظر» نامید و خاتمه و ذیل و لواحقی بر آن افزود. سپس خود مؤلف (ابو الخیر فارسی این شرح را کوتاه کرده «البصائر» نامیده است. وی در دیباچه البصائر گوید: چون «تنقيح المناظر لذوى الابصار و البصائر» را نگاشتم و به دست جمال الدین صاعد بن محمد بن مصدق سغدی ترکستانی رسید و پسندید از من خواست که آن را از مآخذ تجرید و کوتاه سازم و من این مختصر را فراهم کرده «البصائر في اختصار تنقيح المناظر» نامیدم و آن در دو قسمت است: ۱. مبادی؛ ۲. مطالب. (علینقی منزوی) آغاز: بسمله. الحمدلله الذي ابدع الخلايق بقدرته و اظهر الحقایق بحكمته ... و بعد فلما ساعد القدر انجام: و انما ذلك بتوفيق ولی الهداية و عصمته من الغواية في الدراية و الحمد لله اولا و آخرا و صلواته على نبيه محمد و آله و صحبه اجمعين.

[الذريعة ۴۶۷/۴ ]

۱. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۵۵۴

آغاز و انجام: برابر؛ كتب المصنف رحمه الله في آخر النسخة التي كانت بخطه: فرغ من تسویده العبد الضعيف، الحسن بن على بن الحسن الفارسي رزقه الله تعالی علما نافعا و عملا مقبولا، في شهور سنة ثمان وسبعمائة.

خط: نسخ، كا: حسین بن حسن شهنشاه سمنانی، تا: یک شنبه ۲۷ ذیقعده ۷۳۱ق؛ از روی نسخه دیگر این نویسنده که آن را از روی خط مؤلف نوشته و بر وی تا مباحث انعکاس قرائت کرده بود رونویس کرده است. و نیز این نویسنده می نویسد، مرگ مصنف دريط = ۱۹ ذیقعده ۷۱۸ق در پنجاه سالگی بود و بنابراین زایجه وی در ۶۶۸ق بوده است، در پشت گ ۱ در یک دائره زرین با خطی زرین نوشته: «به رسم خزانة الوزير بن الوزير غیاث الدین»؛ کاغذ: کلفت سمرقندی، جلد: تیماج زرد مقوایی ضربی، ۷۹گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۲۱×۱۶سم [ف: ۳-۲۵۴]

۲. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: ۳۰۶/۱۴

بی کا، تا: قرن ۱۱؛ دو صفحه پایان کتاب و از روی خط مؤلف با

دو واسطه نشریه: ۲-۱۱۰] ٣. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۵۴۳۴

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۱ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: پارچه ای، ۳۷گ، مختلف السطر، اندازه: ۲۴/۶×۱۸ سم [ف: ۸-۴۷]

۴. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۶۸۱۹

بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

← البصائر في الوجوه و النظایر ← بصائر یمینی

• البصائر في الوجوه و النظایر / تفسير / فارسی

al-basā'er fe-l vojūh va-n nazāyer

معینی، محمد بن حسین، ۵۸۴ قمری

moʻīnī, mohammad ebn-e hoseyn (-1189)

یکی از آثار قدیمی و مهم فارسی است که در قرن ششم هجری به زبان فارسی پاک خراسان نوشته شده است. مؤلف در این کتاب مطالب را تحت عنوان «بصيرة» يل «بصيرة» آورده است و کتاب را بر حسب موضوع به فصولی تقسیم کرده است. رسم مؤلف این است که ابتدا کلمه را معنی کند و درباره اشتقاق و تصريف و معانی و وجوه مختلف آن بحثی عالمانه داشته باشد و اقوال علمای بزرگ سلف را بیاورد و اگر لازم است به اشعار و اقوال مشهور استناد کند و نشان دهد که این کلمه چند بار در قرآن آمده و در هر جا چه معنی داشته است. در آغاز هر باب آن فهرست کلمات آمده، درست مانند «الوجوه و النظائر في القرآن» یا «الزوائد و النظائر و فوائد البصائر في القرآن» از ابوعبدالله حسين بن محمد بن ابراهیم دامغانی، فقیه حنفی در گذشته ۴۷۸ق که به عربی است.

معینی کتابش را در مقدمه (بر اساس نسخه بایزید) «بصاير النظایر» خوانده است. نسخه بایزید در قیاس با نسخه آستانه در برخی از موارد مختصر است و ظاهرا كاتب از کتابت پاره ای از تفصیلات مکرر احتراز کرده و یا اینکه کتاب مزبور دو تحریر داشته و نسخه بایزید از روی تحریری مختصر تر کتابت شده است. برخی با اتکا به قول حاج خلیفه آن را از شیخ ظهيرالدین ابي جعفر محمد بن محمود النيشابوری دانسته اند که از رجال دوره بهرامشاه بوده و در سال ۵۷۷ تأليف آن را به پایان رسانده است و به نام یمین الدوله بهرامشاه آن را «بصائر یمینی» خوانده است و در این مورد نیز شک و تردید دارند که چگونه پس از پایان زندگی بهرامشاه کتابی را به نام او کرده اند. اما بنا بر شواهد این کتاب غیر از کتاب نیشابوری است که به «بصائر یمینی) معروف است می باشد.

[رک: نامه آستان قدس شماره ۲ و ۳ دوره هفتم (۲۶ و ۲۷ مسلسل) ص ۳۲ تا ۳۳، مقاله آقای تقی بینش؛ آینده سال ۸، ش ۱۲، ص ۹۱۹ تا ۹۲۵؛ نامه آستان قدس. ش ۲، دوره هفت ص ۳۳]

آغاز: بصيرة في القراءة و قرآن. بدانك قراءة و قرآن دو فصل است؛ انجام: بصيرة في اعلى. و اعلی در قرآن بر پنج وجه آید ... ای مؤمنان در غزو کاهلی مکنید و اندوه مدارید که قدر شما عالی تر و انتم الاعلون. از آنک.

این نسخه در دو مجلد و در دو شماره تجلید شده است ولی در واقع نسخهای واحد است که روی هم نصف اول کتاب بصائر را دربر می گیرد. نیمه اول؛ خط: نسخ، كا: محمد بن عین الدوله بن عبدالله الرومی رازی، تا: محرم ۶۱۰ق؛ گویا برخی اوراق جا به جا شده است؛ واقف: ابن خاتون، ۱۰۶۷؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: پارچه ای زرد اخری، ۵۶گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۰×۲۶سم [ف: ۱-۴۱۲]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۲۶-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: ۱-۲۲]

۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۲۱۵

آغاز: شما اعتقاد دارید که صفات حق از صفات خلق برتر و له المثل الأعلى. تسبیح کنید خداوندی را که او بقدر و قدرت از افهام و اوهام برتر؛ انجام: تم باب الشين به شرح الشفاعة و الصلوة على نبينا ... بالاستطاعه و وفقنا للمطاعة. تم نصف الأول من كتاب البصائر في الوجوه و النظایر ...

نیمه دوم، بقیه شماره ۱۲۱۴ که جداگانه تجلید شده؛ خط: نسخ، کا: محمد بن عین الدولة بن عبدالله الرومی رازی، تا: ۵ محرم ۶۱۰ق، جان ساوه، در خانقاه ظهیر الدین معین الاسلام در محله علوانیه؛ کاتب نام خود و علت تأليف را چنین نگاشته است: «تم النصف الأول من كتاب البصائر في وجوه و النظائر على يد العبد الضعيف الراجي رحمة ربه و غفرانه محمد بن عین الدوله بن عبدالله الرومي ثم الرازی متع الله به صاحبه الصدر الامام الاجل الكبير العالم العابد المتقي ركن الدين شهاب الاسلام تاج الائمه فخر العلماء شرف المناظرین محمد بن عثمان بن محمد بن سعيد الساوى يرحمهم الله تعالى بفضله و کرمه انه مجيب الدعوات»؛ نسخه از آن غیاثا الدين محمد بن روح الله منشی بوده است؛ واقف: ابن خاتون، ۱۰۶۷؛ کاغذ:نخودی آهار مهره، جلد: تیماج سبز با عطف خرمائی، ۵۶گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۰×۲۶سم [ف: ۱-۴۱۶]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۰۷۲-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلمها ف: ۱-۲۲]

←بصائر القدماء و بشائر الحكماء ← البصائر و الذخائر

←بصائر المستبصرين ← ابصار المستبصرين

• بصائر الموحدین / تاریخ معصومین / عربی

basa'ir-ul muwahhidin

حسینی زیدی، حسین بن محمد، ق۹ قمری

hoseynī zeydī, hoseyn ebn-e mohammad (- 15c)

اهدا به: میرزا محب الله فرزند خليل الله

آن را به درخواست یاران در سرگذشت پیامبر و پیشوایان ساخته است. مقدمه آن در چهار فصل» و در سرگذشت پیامبر می باشد سپس دوازده «باب» است به نام دوازده پیشوای شیعی و سرگذشت فاطمه(عليها السلام)را در باب سوم گذارده است.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۸۶

آغاز: بسمله. و به نستعین. الحمدلله الذي لايضل من هذاه و الايشقی من تولاه و لايسعد من اشقاه و لا يعز من عاداه ... فيقول ...

حسین بن محمد الزيدي الحسینی؛ انجام: و انا اسال الله لي ولكم أن تجعلنا من اتباعهم و لنختم بالصلوة على محمد و آل محمد و سلم تسليما كثيرا كثيرا (وقع الفراغ من تحريره و ترقيمه في ظهر يوم الخميس منتصف شهر محرم الحرام سنة أربع و تسعين و بعد الف ۱۰۹۴ من الهجرة النبوي على يد ... على قلی بن عزیزالله

اردکانی حامدا مصلیا مسلما مستغفرا).

خط: نستعلیق، كا: علیقلی بن عزیزالله اردکانی، تا: پنج شنبه نیمه محرم ۱۰۹۴ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوای ته میشن، ۴۶ گ، ۱۵ سطر (۱۴×۷)، اندازه: ۱۱/۵ × ۱۸/۵ سم [ف: ۵-۱۱۸۹]

• البصائر النصيرية / منطق / عربی

al-bașā’ir-un nașīrīya

ابن سهلان ساوی، عمر بن سهلان، - ۴۵۰ قمری

ebn-e sahlān-e sāvī, 'omar ebn-e sahlān (- 1059)

اهدا به: نصير الدين محمود بن مظفر بن ابی توبه وزیر سنجر (از محتشمان آن روز خراسان)

ظاهرا مؤلف موفق به اتمام این کتاب نشده است. موجودی بخش مقدمه (در تعریف و موضوع وفاید منطق در ۲ فصل) و دو مقاله (مفردات. قول شارح ضمن فصول) است. این کتاب به حسن تبویب و روانی عبارت از کتب ممتاز این رشته است و به این جهت مورد توجه شیخ محمد عبده (مفتی معروف مصر) واقع شده است و بر آن تعالیقی نگاشته و به دستور وی چاپ و در برنامه درسی جامع الأزهر قرار داده شد. (مهدی ولائی)

آغاز: بسمله، رب انعمت فزد اما بعد حمد الله المنعم بهدايته و الصلوه على محمد خير خلقه ...

چاپ: بیروت، دار الفكر اللبناني: ۱۹۹۳م، با تعليق محمد عبده؛ در ۱۸۹۱ م در لبنان، و در ۱۳۱۶ هـ در بولاق، با تعلیقات شیخ محمد عبده، چاپ شده است.

شرح و حواشی:

١- الالهامات الحيدرية في شرح البصائر النصيرية؛ موسوی اصفهانی، محمد حسن (۱۴-)

۱. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۶۵

آغاز: برابر، انجام: افرایتم الماء الذي تشربون افرائیم النار الذي توقدون الآيات.

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن ۱۹ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج زرد، ترنج ضربی مقوایی، ۱۱۴ ، ۲۳ سطر (۱۶×۸)، اندازه: ۱۵/۵ × ۲۱/۵سم [ف: ۷-۲۳۹]

۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۰۸ عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: و هذا القدر كاف في بيان المغالطات القياسيه و اذ وعدنا بما وعدنا فلنختم كتابنا حامدين لله تعالی، مصلين على نبيه محمد خير خلقه و على آله و أصحابه.

نسخه اصل: سلطان احمد ثالث، استانبول، ش ۳۴۳۸ A (فهرست خطی عربی طوپ قاپی ۳/ ۶۵۰)

کا: دیوانی، تا: اواخر محرم ۸۸۶ق؛ ۲۴۴گ، ۱۵ سطر [عکسی ف: ۲-۱۹۲]

خط: نسخ، كا: محمد رحیم برای رستم خان، تا: جمادی الثانی ۱۱۱۰ق؛ تملک: آقا سید میرزا ابوالقاسم پدر آقا سید علی در ۸ محرم ۱۲۹۱؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، ۱۳۸گ، ۱۵ سطر ( ۲۹/۵×۱۵)، اندازه: ۳۸×۲۳سم [ف: ۱۰-۱۶۱۸]

۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۶۵۰۱

آغاز: برابر، انجام: فلا نقيضه ولكنه فيه بالقوه. خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۴؛ پنداشته می شود که این نسخه رونویس شده از نسخه چاپی است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا با روکش پارچه، ۸۷گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۲۰×۱۶سم [ف: ۱۱-۴۳۷)

• البصائر و الذخائر = بصائر القدماء و سرائر الحكماء = بصائر القدماء و بشائر الحكماء / ادبیات عربی

al-basa'ir wa-d daxa'ir = basa'ir-ul_qudama' wa sara'ir-ul hukama' = basa'ir-ul qudama' wa basa'ir-ul hukama'

ابوحیان توحیدی، علی بن محمد، ۳۱۰؟ -۴۱۴؟ قمری

abū-hayyān-e towhīdī, ‘alī ebn-e mohammad (923 1024)

قال ياقوت (معجم الأدباء» ۳۸۲/۵ ): «کتاب البصائر و هو عشر مجلدات، كل مجلد له فاتحة و خاتمة.»

چاپ: اعاد نشره: عبدالرزاق محيي الدين، بغداد، مطبعة النجاح، ۱۹۵۴م، ۲۴۴ ص؛ دمشق، مكتبة اطلس و مطبعة الانشاء، تحقیق ابراهيم الكيلاني، اربع اجزاء، ۱۳۸۳- ۱۳۸۸ق

دیباچه چاپ ۱۳۷۳ قاهره - المخطوطات المصورة ص ۴۳۱؛ مجمع العلمي العراقی ۲/ ۱۸۰-۱۸۹]

نسخه اصل: فاتح ش ۳۶۹۵. جلد 1؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۴ جمادی الثانی ۶۲۸ق [فیلمها ف: ۱-۲۹۱]

۲. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۵۵-ف نسخه اصل: فاتح ش ۳۶۹۶. جلد ۲؛ خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه ۲۶ جمادی الثانی ۶۲۸ق فیلمها ف: ۱-۲۹۱]

٣. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۵۶-ف نسخه اصل: فاتح ش ۳۶۹۷. جلد ۳؛ خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه ۱۰ جمادی الثانی ۶۲۸ق [فیلمها ف: ۱-۲۹۱]

۴. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۵۷-ف

نسخه اصل: فاتح ش ۳۶۹۸. جلد ۴، خط: نسخ، بی کا، تا: ۲ ذیحجه ۶۲۸ق؛ ۹۱گ، ۳۳ سطر [فیلمها ف: ۱-۲۹۱]

۵. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۵۸-ف

نسخه اصل: فاتح ش ۳۶۹۹. جلد ۵؛ خط: نستعلیق، كا: اشرف بن قاضی فاضل، تا: جمعه صفر ۶۲۹ق [فیلمها ف: ۱-۲۹۱]

• بصائر یمینی = البصائر في الوجوه و النظایر / تفسير / فارسی

basā’er-e yamīnī = al-basā’er fe-l vojūh va-n nazāyer

نیشابوری، محمد بن محمود، قرن ۶ قمری

neyšābūrī, mohammad ebn-e mahmūd (120)

مؤلف آن را پس از چهل سالگی گویا از روی تفسیر بزرگ چهل مجلدی خواجه امام محمود نیشابوری ساخته است، با سؤال و جواب و غیر از «البصائر في الوجوه و النظائر » ابو الفضائل محمد بن حسین معینی است.

چاپ: جلد ۱، این تفسیر به وسیله آقای دکتر علی رواقی در سال ۱۳۵۹ از سوی انتشارات بنیاد فرهنگ ایران به چاپ رسیده است.

۱. تهران، دانشگاه، شماره نسخه: ۸۱۰-ف و ۸۳۰-ف

نسخه اصل: انجمن آسیایی بنگال کالج فورت و لیم ش ۷Aa. از سوره ۱۸ آیه ۸ تا پایان سوره ۳۴ با افتادگی ها؛ خط: نسخ، كا: سيد الخطاط على بن محمد بن احمد ادیب نیشابوری بخاری، تا: ۶۸۵ق؛ ۳۰۳، ۱۹ سطر فيلمها ف: ۱-۲۱]

۲. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳۲۷۹-ف و ۴۱۸۴-ف

نسخه اصل: فاتح ۳۰۱. از آیت «واتقوا الله أن الله سمیع علیهم» تا عنوان سورة الطلاق، مانند بخش دوم ش ۳۰۲ فاتح مورخ ۵۰۶ ادبیات ۵۲/۱۷۲ و ۱۹۲)؛ خط: نسخ، كان محمد بن محمد بن محمد العميد الدين الخطيب، تا: ۶۳۰ق [فیلمها ف: ۲-۱۱۳]

آغاز: و اندکی بخورد و باقی بدو داد تا او بخورد و تخته نبشته و شمشیر برهنه بدو داد ... و انا اخترتک فاستمع لما يوحی کرامت آن بود کی گفت؛ انجام: خواجه امام اجل مفسر مصنف این کتاب معین الدین ظهير القضاة ناصر الحق ناصح الخلق ابو العلا

محمد بن الشيخ الأجل المفسر بيان الحق محمود بن ابی الحسن النيسابوري اكرمهه الله بجواره گوید کی چون ماه رمضان سنه خمس و اربعین بپایان رسید سخن ما در تفسیر بآخر انجامید و آنج غرض ما بود بزود تر زمان تقریر پذیرفت جنانک وسع بشری بدان وفا کند هرج در صدر این کتاب وعده کرده بودیم بونا پیوست آنرا آخر این مجموعه کردیم و خداوند خود را بر خو منتهاء بی منتهی می بینیم کی ما را توفيق ارزانی داشت و اسباب تیسیر این سعادت مهيا و میسر گردانید، و هو خير معين و نعم الوكيل و الحمدلله رب العالمين على اتمام كتابته يوم الخميس الرابع من جمادی الاولى سنة ثمان وستماء على يد الغريب الكئيب ابی الخير محمد بن ابی بکر الخراساني التفتازانی غفر الله له و لوالديه و للمؤمنين و المؤمنات و صلی الله على خير البرية محمد و آله الطاهرين

از آیه ۱۲ سوره طه (وانا اخترتک فاسمع لما يوحی) تا خاتمه قرآن کریم؛ خط: نسخ، كا: محمد بن ابی بکر خراسانی تفتازانی، تا: ۶۸۰ق؛ جلد: چرمی تریاکی، ۲۵۹ گ، ۲۵ سطر، اندازه: ۳۶×۲۶سم [ف: ۱-۱۳۱ و ۲۸۶]

تهران؛ مطالعات فرهنگی؛ شماره نسخه: ف۱۴

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فهرستواره مینوی: ۱۶۲]

۴. شیراز؛ ثامنی، محمد رضا، شماره نسخه: ۱۳

نیمه دوم قرآن؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۷؛ جلد: تیماج قرمز ضربی، اندازه: ۲۴×۱۶سم [اوراق عتيق: ۱-۲۶۸]

۵. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۲۲۵۱

آغاز: سپاس و ستایش مر خدای را عز و جل که از جمله آفریدگان آدمیان را برگزید و بمزيد عنایت خود مخصوص گردانید و ظاهر او را بحالت هر چه زیباتر بیاراست و باطن او را صحیفه اسرار خود؛ انجام: که به تعریض و کنایت او را ماه شب چهارده خواند ... در حساب جمل طه چهارده باشد ای ما قرآن را بر تو نفرستادیم تا تو رنج.

نسخه حاضر از سوره حمد تا اول سوره طه را شامل است؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن ۱۸ جلد: تیماج، خرمایی، ترنج، مجدول، لچکی، الولادار، ۲۶۶ گ، ۲۵ سطر، اندازه: ۲۵×۳۵/۵ سم [ف: ۳۵-۲۴۶]

نسخه اصل: موزه بریتانیا 11189 .Or.ج 3؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۲ جمادی الثانی ۷۷۹ق؛ ۲۰۶گ [فیلمها ف: ۱-۲۱]

۷. تهران؛ مطالعات فرهنگی؛ شماره نسخه: ف۵۵

نسخه اصل: خاورشناسی لنینگراد C1409 (نشریه ۳۳/۸)؛ بی کا، بی تا [فهرستواره مینوی:-۱۶۲]

۸. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۱۲-ف و ۸۱۳-ف

نسخه اصل: ليدن آکادمی لوگدونوباتاویا 280 .Cod Or؛ خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ ۲۴۷گ [فيلمها ف: ۱-۲۲]

نسخه اصل: پاریس 57 . S. P . از آیه «انفروا خفافا و ثقالا» در سوره توبه تا الاسرار

خط: نسخ، بی کا، بی تا، ۳۴۳گ، ۱۳ سطر [فیلمها ف: ۱-۲۲]

۱۰. تهران: مطالعات فرهنگی؛ شماره نسخه: ف ۵۶

نسخه اصل: نسخه ۱ بنیاد فرهنگی از سوره فاتحه است؛ خط: نسخ ریز و درشت خوش، بی کا، بی تا [فهرستواره مینوی:-۱۶۲]

۱۱. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: ۳۹ بخش ۳ و ۴۰ بخش ۳

نسخه اصل: قونیه، موزه مولانا ۶۴؛ بی کا، بی تا؛ ۱۹۹گ (۱-۱۹۹) و ۱۹۲گ (۲۰۰-۳۹۱) [ف: ۹۵]

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳۶۰۸ف و ۳۶۰۹-ف

نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [فیلمها ف: ۲-۱۹۶] ۱۲

. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: عکس ۳۹۵۶ و ۳۹۵۷ و ۳۹۵۸ و ۳۹۵۹

نسخه اصل: موزه مولانا در قونیه ۱۷. جلد ۱؛ بی کا، بی تا؛ ۳۸۷گ [فیلمها ف: ۳-۲۲۹]

• بصابص اليدين في شرح خصائص الحسين عليه السلام / تاریخ معصومین / فارسی

basābes-ol yadayn fī š-e xasā'es-el hosayn ‘alay-hes salām

یزدی، احمد بن حسن، - ۱۳۱۰ ؟ قمری

yazdī, ahmad ebn-e hasan (- 1893)

وابسته به: الخصائص الحسينية = خصائص الحسين عليه السلام و مزايا المظلوم؛ شوشتری، جعفر بن حسين (۱۲۳۰-۱۳۰۲۳)

شرحی است از احمد بن حسن یزدی واعظ زنده به سال ۱۲۸۸ق در سن ۶۰ سالگی ساکن مشهد مقدس رضوی بر کتاب خصائص الحسين (علیه السلام)» تألیف شیخ جعفر شوشتری (۱۳۰۳ق).

مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: ۶۴۰

آغاز: بسمله نسالك اللهم بحق الحسین و اخيه و جده و ابیه ... اما بعد چنین گوید؛ انجام: پس اذیت آنجناب اعظم است از اذیت جميع انبیاء زیرا که همه از شعاع و قطره از بحار نور او هستند.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۴؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: صیقلی، جلد: تیماج قهوه ای، ۲۲۰گ، ۲۸ سطر (۱۲/۵ × ۲۵/۵)، اندازه: ۳۴×۲۱سم [ف: ۵۱۳]

• البصروية / صرف عربی

al-başrawīyya

مشتمل بر مباحث علم صرف مانند مجرد و مزید، اعلال و ابدال، جامد و مشتق و ابواب افعال الخ.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۳۴۰۵/۱

آغاز: بسمله، اعلم ان كلمات العرب لا تخلو عن ثلاثة أقسام؛ انجام: اقشعرر لا تقشعرر مقشعرر و مقشعرر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی با امضای «۱۲»؛ کاغذ: فرنگی شکری، جلد: تیماج زرشکی تیره مقوایی ضربی جداول و منگنه، عطف تیماج قهوه ای، ۱۷۷گ، ۷ سطر (۱۱×۷)، اندازه: ۲۰/۵×۱۵ سم [ف: ۱۵-۲۱۱]

• بصريه / صرف و نحو/ عربی

başrīyya

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۳۶۴۷

آغاز: هذا كتاب البريته في علم البصريته بسم الله الرحمن الرحیم؛ انجام: خط حقیر فقیر سر تا پا گناه حسين على شفيع على بيک خط: نسخ، كا: حسین بن على شفيع بیک، تا: ۱۲۵۶ق؛ کاغذ: نخودی، ۱۴ سطر (۱۲×۶) [رایانه ]

•بصیرت نامه = عبرت نامه = نصرت نامه / سفرنامه/ فارسی

basīrat-nāme = ‘ebrat-nāme = nosrat-nāme

مفتون دنبلی، عبدالرزاق بن نجفقلی، ۱۱۷۶-۱۲۴۳ قمری

maftūn-e donbalī, ‘abd-or-razzāq ebn-e najaf-qolī (1763-1828)

اهدا به: عباس میرزای نایب السلطنه.

ترجمه ای است از کار کشیش و جهانگرد لهستانی به نام کروسینسکی که ۲۶ سال در اصفهان زیسته و گزارش

چیرگی افغانان و انجام کار سلطان حسین (۱۱۳۵ ق) را به زبان لاتین نوشته است. سپس ابراهیم نامی از درباریان عثمانی آن را به ترکی در آورده که به نام تاریخ سیاح، در بیان ظهور افغانیان و سبب انهدام صفویان، چاپ شده است. مترجم فارسی در دیباچه می افزاید: نسخه ای از تحریر ترکی آن از نظر ولیعهد ایران گذشته و به دستور او به فارسی در آمده است. نخست تاریخ کوتاهی از صفویان است، آن گاه شرح طوایف افغان، چیرگی افغانان، فرمانروایی اشرف، فرستادن محمد خان بلوچ به ایلچی گری به روم (به نوشته مؤلف، وی نیز همراه او روانه اسلامبول شده است). (احمد منزوی)

آغاز: 1: حمد و سپاس بیرون از ادراک و قیاس سزای ذات مقدس

۲: در زمان سلطان حسین صفوی شخص سیاحی از ملت مسيحيه در عالم سیاحت به اصفهان آمده است

انجام: سیاح گوید که چون من از سیاحت بسیار و تحمل غربت بی شمار دلگیر شده بودم وقتیکه اشرف محمود خان بلوج را به ایلچی گری بروم فرستاد بموافقت او روانه اسلامبول شدم

چاپ: با مقدمه محمد اسماعیل رضوانی، بررسیهای تاریخی، ۸ (۱۳۵۲) ش ۴: ۲۴۷-۳۱۸ و ش ۵: ۷۱-۱۲۷؛ این کتاب نخستین بار در منتظم ناصری (ج ۲ ص ۲۴۰-۲۷۹) به طبع رسیده و بار دوم نسخه مرحوم بیات با نسخه دیگری که در کتابخانه ملی ملک موجود است و نسخه های محمد علی نجاتی بوسیله گلچین معانی مقابله و تصحیح شده و به تدریج در مجله سپاهان چاپ شده است.

[ الذریعه ۱۰۸۳/۹ و ۲۱۳/۱۵ ؛ فهرست مشترک پاکستان، اسلام آباد ۱۲۱۲/۱۱ ؛ نسخه های منزوی ۴۰۴۴/۶ ؛ مشار فارسی ۳۴۹/۳ ]

۱. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۳۶۲/۲

آغاز: در زمان دولت شاه سلطان حسین صفوی موسوی سیاحی از ارامنه در اوقات سیاحت و صرف همت انجام: و تفنگچیان توپخانه را با توپخانه صاعقه بار محیط آن دریای خونخوار ساخت حکم محکم نافذ شد که از حملات کوه شکوه افغان بستوه نیایند و از جای حرکت نکنند

این رساله قسمتی از ترجمه عبرت نامه است. آنچه در اینجاست قلم اول ترجمه است زیرا در مقایسه آن با عبرت نامه موجود اختلاف فراوان در عبارات دیده می شود؛ خط: شکسته نستعلیق، كا: محتملا عبدالرزاق دنبلی، تا: قرن ۱۳، جا: شاید تبریز؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی یک لا، ۳۹ص (۱۸۵-۲۲۳)، ۲۹ سطر کامل (۱۸×۱۰)، اندازه: ۱۵/۵ × ۲۱/۵سم [ف: ۱- ۳۵۱)

۲. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۷۱۶

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ کاغذ: فرنگی، جلد: میشن سیاه لایی، ۷۹گ، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۹/۸×۱۳/۹

سم [ف: ۳-۵۵۵]

٣. تهران؛ سپهسالار، شماره نسخه: ۱۵۱۶

آغاز: برابر ۲؛ انجام: برابر خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ تملك: اعتضاد السلطنه ۱۲۸۳ ق واقف: سپهسالار، ۱۲۹۷ ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: تیماج سبز تیره ضربی یک لا، ۴۵گ، ۱۸ سطر، اندازه: ۲۲×۱۵سم [ف: ۳-۴۱۹]

۴. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۳۵۵

آغاز: برابر ۲؛ انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن ۱۳، جا: تهران؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز مقوایی، ۲۸گی، ۱۸ سطر کامل ( ۱۴/۵×۸)، اندازه: ۱۶×۲۱/۵سم [ف: ۱-۳۴۵]

۵. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۴۶۰

آغاز: برابر ۲؛ انجام: برابر خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: دوشنبه ۲ شوال ۱۲۷۷ق؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج زیتونی یک لا مجدول کناره ضربی، ۵۲گ، ۱۴ سطر ( ۱۴/۵×۷)، اندازه: ۲۱×۱۳سم [ف: ۱-۳۵]

آغاز: برابر؛ انجام: برابر

خط: تحریری زیبا، بی کا، تا: پنج شنبه ۱۵ جمادی الاول ۱۲۷۷ق؛ مجدول، مذهب؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره دار شکری، جلد: میشن زرد ضربی بی مقوا، ۱۳۷ص، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۰/۵ × ۱۸/۵ سم [ف: ۲۶۵-۶ ]

۷. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: ۳۰۵

خط: نستعلیق تحریری، كا: محمد حسن قاجار، تا: دوشنبه ۲۰ ذیحجه ۱۲۷۹ق؛ یادداشت محمد حسين القمی در معرفی کتاب و نشان مهر «کتابخانه علميه الاسلامیه میرزا محمد حسین قم صحن» (بیضی)؛ از کتاب های مرحوم ابراهیم دهگان؛ کاغذ: خط دار، جلد: چرم قهوه ای روشن، ۶۴ گ، ۱۳ سطر، قطع: خشتی اندازه: ۲۱×۱۷سم [ف: ۲-۴۰۰]

۸. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۸۰۷

آغاز: برابر ۲؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، كا: عادل شاه میرزا بن جهانشاه قاجار، تا: ۲۶ جمادی الثانی ۱۲۷۹ق، برای محمد حسین میرزا پسر حاجی همایون میرزا؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره آبی، جلد: میشن تریاکی لایی، ۱۳۰ گ، اندازه: ۲۲/۴×۱۴/۴ سم [ف: ۲-۵۷]

آغاز: برابر ۲: انجام: برابر خط: نستعلیق، بی کا، تا: ۱۲۸۱ق، کاغذ: شکری فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، ۶۰، ۱۴ سطر، اندازه: ۲۰/۲×۱۲/۴ سم (نشریه: ۶-۸۹)

۱۰. تهران: ملک؛ شماره نسخه: ۳۷۴۹

خط: شکسته نستعلیق، کا: زین العابدین شیرازی، تا: ۱۴ شعبان ۱۲۸۱ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن سیاه لایی، ۱۱۴ گ، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۷/۶×۱۱/۳ سم [ف: ۳-۵۵۵]

۱۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۸۰۳۰

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: محرم ۱۲۸۱ق؛ یادداشتی از عبدالحسین بیات آمده؛ در حاشیه سودمند از جلال الدين همائی؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۱۴،۶۳ سطر، اندازه: ۱۲×۲۰سم [ف: ۲۱-۴۰]

۱۲. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۷۳۱

آغاز: برابر ۲؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: سیامک میرزا ابن مرحوم حاجی همایون میرزا قاجار، تا: ۲۰ رجب ۱۲۸۹ق؛ با سرلوحه مذهب، مجدول مذهب؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی مقوایی، ۱۵۲گ، ۹ کامل سطر (۱۲×۶)، اندازه: ۱۱/۵ ×۱۹ سم [ف: ۲-۲۵۴]

۱۳. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۴۸

آغاز: برابر ۲؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: غلامحسین، تا: ۲۳ شعبان ۱۲۹۴ق؛ بعضی مجدول، جای چند مینیاتور خالی دارد که یکی از آنها نقش شده؛ مهر: کاتب «عبده غلامحسین» (بیضوی)؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۹۵گ، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۸×۱۰/۵ سم [ف: ۱-۵۹]

۱۴. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۴۳۸۶

خط: نستعلیق، کا: شیخ مهدی، تا: ۱۲۹۶ق؛ تملك: محمد قمی (فیض) به تاریخ ۱۳۱۳؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، ۱۲۶گ، ۹ سطر، اندازه: ۱۱×۱۷/۵ سم [ف: ۱۱-۳۸۸]

۱۵. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۳۷۸۴۸

آغاز: برابر ۱؛ انجام: آثار باقیه آنها. عمارت اشرف باره اشرف گویند این باره را شش ماه به اتمام رسانیده است.

خط: نسخ خوب، بی کا، تا: قرن ۱۴؛ یادداشت امانت کتاب از سید ریحان الله در ۶ ربيع الاول ۱۳۲۱ق توسط ابوالحسن، در پایان متن کتاب تاریخ ۱۱۳۴ق به خطی مغایر آمده که صحیح نیست؛ تملک: ریحان الله بن جعفر موسوی در ۱۳۲۳ق با مهر: «العبد ریحان الله الموسوی» (بیضوی)؛ مهر: سید محمد باقر بروجردی؛ اهدایی:رهبری، مهر ۱۳۸۶؛ کاغذ: صنعتی نخودی آهار مهره، جلد: میشن عنابی مجدول، ۱۰۹گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۶/۵ × ۲۵/۵ سم [اهدائی رهبر: ۸-۴۳۸]

۱۶. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۷۵۱ و ۴۷۹۲-ف

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۴؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی، ۵۴گ، ۱۶ سطر (۲۱×۱۲)، اندازه: ۳۰×۱۹سم [ف: ۱۰- ۱۶۱۶] و [فیلمها ف: ۳-۱۰۷]

۱۷. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۷۵۵/۱

خط: نستعلیق، كان على بن محمد حسین، تا: ۲۶ ربيع الأول ۱۳۰۳ق؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن زرد سیر، ۱۶ سطر، اندازه: ۲۲/۱×۱۵/۵ سم [ف: ۷-۳۵]

۱۸. تهران، ادبیات، شماره نسخه: ۱۰۷ - ج

آغاز: برابر ۱؛ انجام: علی عادل شاه گذاشته بر تخت سلطنت جلوس نموده هر کس بقیه تاریخ را خواهد رجوع بتواريخ كبير نماید خط: نستعلیق، کا: تقی بن حسین حسینی تفرشی نعمة اللهی ملقب بمحبعلی شاه، تا: شب پنج شنبه ۵ محرم ۱۳۲۰ق؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، ۱۰۲گ، ۱۳سطر (۱۰×۱۵/۵)، اندازه: ۱۷/۵ × ۲۲/۵سم [ف: ۱-۱۲۵]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۷۸۵-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: ۳-۱۰۶]

۱۹. تهران، ملک، شماره نسخه: ۱۴۸۲/۹

بی کا، بی تاب کاغذ: فرنگی، جلد: میشن یشمی، ۱۵ سطر [ف: ۲۷۵-۵]

۲۰. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۱۴۷۱

آغاز: برابر ۱؛ انجام: برابر خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ مصحح، یادداشتی مربوط به دنبلی به تاریخ ۱۲۹۶؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، ۹۳گ، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۷×۱۱ سم (ف: ۴-۳۰۷]

۲۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۳۷۳۲

آغاز: برابر ۲؛ انجام: چون سیاح مسیحی تألیفات تاریخ را به اتمام نرسانده کتاب ناقص و به اتمام نرفت حقیر فقیر خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا قهوه ای عطف تیماج، ۵۹گ، مختلف السطر، اندازه: ۲۱×۱۳سم [ف: ۳۷-۲۶۰]

• بصیرت نامه (ترجمه) / تاریخ / فارسی

basīrat-nāme (t.)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۸۹۸۴

آغاز: بسمله بصیرت نامه در گذارش استیلای افغان بر اصفهان؛ انجام: غریق رحمت نماید ... و عمر طولانی عنایت نماید از صمیم قلب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ۱۲۹۷ق؛ کاغذ: شکری، جلد: تیماج، ۱۱ سطر (۱۴×۹)، اندازه: ۱۷×۱۱سم [رایانه]

صيرة الوقوف مشايخ الصدوق، نواظر الوقوف في مشايخ الصدوق

• بصیری = النحو / نحو /عربی

başīrī = an-naħw

قواعد علم نحو را در فصل هایی کوتاه با مثال هایی از آیات قرآن گزارش داده و در پایان نام «بصیری» بدان داده شده است.

آغاز: بسمله الحمدلله العلى العظيم الذي هدانا إلى الصراط المستقيم ... فصل فاعلم ايها المبتدء ارشد ک الله تعالى مع السعادة في الدارين آن كلام العرب ينقسم على ثلاثة أقسام

انجام: و تكون هذه النون مفتوحه ابدا كما تقدم في اول الكتاب.

همانند:

١. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: ۱۲۹۵۱/۳

آغاز و انجام: برابر

مشتمل بر ۶۱ فصل؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۱۱۱ق؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج مشکی یک لا، ۲۸گ (۴۸-۷۵)، اندازه: ۱۸مشايخ الصدوق۱۱سم [ف: ۱۲-۳۸۷]

۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۴۹۵۹/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، ۲۲گ (۱پ -۲۲ر) [ف: ۱۳-۱۵۶]

• بضاعة الايمان = بضاعة السلطان / كلام و اعتقادات / فارسی

bezā‘at-ol īmān= bezā‘at-os soltān

اثری مفصل و مبسوط در بیان مسائل تاریخی و اعتقادی مورد اختلاف میان شیعه و اهل سنت که در یک «مقدمه» و چهار «فصل» و یک «خاتمه» و یک «تذنيب» تنظیم شده است: مقدمه: ...؛ فصل ۱. بیان اختلاف مذاهب (در سه باب)؛ ۲. تعيين امامت (در چهار مطلب)؛ ۳. مطاعن و انساب خلفای ثلاث و تابعین (در سه اشاره)؛ ۴. احوال برخی صحابه که تغییر و تبدیل در احکام شرع کرده اند (در سه اعتبار)؛ خاتمه: در بیان برخی فروعات ائمه اهل سنت که با کتاب و سنت مخالف است.

همانند:

۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۱۵۶۳

آغاز: فصل اول: در بیان اختلاف مذاهب و در آن سه باب است، باب اول در بیان اختلاف در امامت، بدانکه بعد از رسول(صلی الله علیه وآله وسلم) اول اختلاف و افتراقی که افتاد؛ انجام: کفایت میکند آدمی ذیشعور را در تحصیل مرام و هدایت می کند طالب بی تعسف و ضاد را در طریق ایمان و اسلام.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول ۱۰۶۸ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور قهوه ای، ۳۰۷، ۱۷ سطر، اندازه: ۲۴×۱۵سم [ف: ۱۸۰-۳۳/۲]

۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۰۷۴۴

آغاز: بسمله و به نستعين نحمد اللهم على هدايتنا إلى صراطك؛ انجام: دارد طريق السلام و الله الموفق للصواب و اليه المرجع و الماب خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: ۱۰۷۷ق؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج، ۱۶ سطر (۱۷۶۹)، اندازه: ۲۳×۱۴سم [رایانه]

٣. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۰۴۰

آغاز: نحمد اللهم على هدايتنا الى صراطك دارای مقدمه و چهار فصل و خاتمه و تذنيب. مؤلف شناخته نشد. احتمال دارد این کتاب، همان بضاعة الايمان باشد که در الذریعه (۱۲۶/۳ ) یاد شده است؛ بی کا، تا: ۱۲۲۶ق، به نظر می رسد نسخه قدیم تر باشد؛ مجدول زرین؛ ۲۷۸گ، قطع: وزيري [اهدائی ف: ۶۶]

• بضاعة التاجرین /فقه / فارسی

bezāʻat-ot tājerīn

خوئی، مصطفی بن محمد، ق۱۳ قمری

xū’ī, mostafā ben mohammad (- 19c)

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۱۰۷۸

آغاز: مشبوهه و متاجر منهية و محرمة احتراز و اجتناب فرمود الخ.، انجام: و متخلق باخلاق حمیده و سیر پسندیده باشد

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۲۳۵ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: شیخ محمد جواد علمیه؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی تیماج ماشی، ۱۵۲گ، ۲۰ سطر (۱۷×۱۰)، اندازه: ۱۴×۲۰سم [ف: ۳-۸۴۶]

← بضاعة التجار ← آداب التجارة

• بضاعة الرابحة / كلام و اعتقادات / فارسی

bezā‘at-or rābiha

قشلاقی، علی بن محمد صادق، ق۱۳ قمری

qešlāqī, ‘alī ebn-e mohammad sādeq (- 19c)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۴۹۹۹

آغاز: بسمله. الحمدلله الذي هدانا الى الصراط المستقیم؛ انجام: جيد التاريخ و الحمدلله هو اهله و مستحقه ... سنه ۱۲۶۲

خط: نستعليق خفی، کا: رجبعلی قارپور آبادی، تا: ۱۲۶۲ق؛ کاغذ: شکری فرنگی، جلد: اسقاطی، ۲۰ سطر(۱۲×۲۲)، قطع: وزیری بزرگ، اندازه: ۳۲×۲۱سم [رایانه]

← بضاعة السلطان ← بضاعة الايمان

• بضاعة القاضي لاحتياجه اليه في المستقبل الماضي / متفرقه / عربی

bidāʻat-ul qādī li-ihtīyāj-i-hi ilayh fi-l mustaqbal wa-l mādī

بروسوی، پیر محمد بن موسی، -۹۸۲ قمری

borūsavī, pīr mohammad ebn-e mūsā (- 1575)

اثری در چگونگی سند (صک ) نویسی شرعی که در محاکم دولت عثمانی آن عصر معمول بود، برای آسانی کار آنان که این فن را نمی دانند و در مقام قضاوت هستند. دارای نه «باب»: ۱. بیان عنوان الصكوك؛ ۲. فيما يكتب في النكاح و الطلاق و نصب الوصی؛ ۳. فيما يكتب في العتاق و التدبير و المكاتب؛ ۴. فيما يكتب في الاقرار و الابراء و الايجار؛ ۵. فيما يكتب في شهادة الشهود؛ ۶. أنواع نقل الشهادة؛ ۷. فيما يكتب في الوقف و استبداله؛ ۸ فيما يكتب في الحكم بالدية و القصاص؛ 9. صور شتی .

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۵۰۸

خط: نسخ، كان ابراهيم بن احمد عجلونی زاویانی شافعی، تا: دوشنبه سلخ ذیقعده ۱۱۵۲ق؛ تملك: سعيد بن محمد يس، کریم بن ابوالقاسم لاهیجی با مهر «یا کریم» (بیضی)؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، ۵۲گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۶×۱۱سم [ف: ۳۰۸-۱۹ ]

• بضاعة المبتدی = قرابادین رومی / طب / فارسی

bezā‘at-ol mobtadī= qarābādīn-e rūmī

گزینه ای است از کتابی به نام «بضاعة المبتدی».

[فهرستواره منزوی ۳۳۱۶/۵ ]

مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: ۱۱۸۲/۱

آغاز: بسمله از قرابادین رومی مسمی ببضاعة المبتدی که در روم بسیار معتبر است نقل می شود. ایدر و مالی یعنی ماء العسل بجهة تسکین عطش و علل بارده خصوصا دماغيه و عصبانیه و مفاصليه؛ انجام: دهن حب البان بجهه صمم و دوی و وجع الاذن ... و بجهة تليين كبد و طحال و تقنيح سدد آنها.

در نسخه موجود هشت برگی از آن بیش بجای نمانده است؛ خط:

نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: انجام؛ راسته و چلیپا؛ مهر: کتابخانه مجدالدین؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی لایه ای، ۱۴ سطر (۷×۱۱/۵)، اندازه: ۱۶×۱۱سم [ف: ۳-۱۶۳۸]

• البضاعة المزجاة / حديث / عربی

al-bidaat-ul muzjat

محمد حسین بن قاریاغدی، ق ۱۱ قمری

mohammad hoseyn ebn-e qārīyāqadī (- 17c)

شرح مفصلی است گویا در دو جلد بر روضه کافی با فهرستی درسی «باب» در آغاز کتاب که روایات روضه را به حسب موضوع آنها تنظیم کرده است. احادیث را با عناوین «متن» می آورد و با عناوین «شرح» از جهت سند و متن توضیح می دهد و جلد اول چهاردهم محرم ۱۰۹۸ به پایان رسیده است.

آغاز: الحمدلله الناشر في الخلق فضله و الباسط فيهم بالجود يده نحمده على ما كان و نستعينه من امرنا على ما يكون

١. تبریز؛ قاضی طباطبائی؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: برابر

كا: محمد طاهر بن علی اکبر زنگنه تبریزی، تا: ۱۱۰۰ق [نشریه: ۵۱۳-۷ ]

۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۶۹۲

آغاز: برابر

جلد اول، خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی؛ مهر: «محمد بن زین العابدین الموسوی» (بیضوی)؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۲۵۵ گ، ۲۵ سطر، اندازه: ۱۹/۵ × ۲۹/۵سم [ف: ۲۰-۷۵)

• بضاعت المزجاة / فقه / فارسی

bezāʻat-ol mozjāt

تنکابنی، محمد بن سليمان، ۱۲۳۴-۱۳۰۲ قمری

tonekābonī, mohammad ebn-e soleymān (1819-1885)

رساله کوتاهی است در احکام میراث مشتمل بر سه «باب»: ۱. اسباب ارث؛ ۲. موانع ارث و حجب؛ ۳. لواحق ارث. آغاز: پس از ستودن ذات حضرت کردگار و درود نامعدود بر روان حضرت احمد مختار و آل اطهار ... که چون مسائل فرائض و مواریث در غایت اغلاق و اشکال بود

انجام: و بعضی مسائل ارث اگر چه صریحا ذکر نشده است لیکن حکم آنها از احکامی که ذکر نمودیم استفاده می شود لهذا باختصار کوشیدیم.

۱. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۵۸۲۲/۷ - ۲۹/۱۶۲

آغاز: برابر، انجام: فصل دوم در میراث مجوس است و ایشان که مرافعه بکنند به سوی ما ... امید که عمل کنندگان را حضرت کردگار در روز شمار مستغرق رحمت و کرم خویش گرداند

بمحمد و آله صلى الله على محمد و آله

خط: تحریری، کاتب = مؤلف، تا: پنج شنبه ربيع الثانی ۱۲۸۷ق؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی مجدول گرهی، ۱۳گ، ۲۳ سطر، اندازه: ۱۱×۱۷ سم [ف: ۲-۶۲۵]

٢. چالوس؛ امام صادق شماره نسخه: ۳۳۱/۳

آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، كا: ابراهيم بن علی کلارستاقی، تا: ۱۲۶۹ق، جان مدرسه جناب مجتهد الزمانی آقا میرزا محمد؛ جلد: تیماج سیاه، ۱۰گ، اندازه: ۱۶×۱۰سم [ف: ۲۱۴]

٣. چالوس؛ امام صادق شماره نسخه: ۳۲۵/۱

آغاز: برابر؛ انجام: ملا محمد هادي بن ملا محمد صالح مازندرانی صاحب ترجمه قرآن البته مؤمنين طلب مغفرت در اسحار برای این بزرگواران کرده ... و مایه افاضه فيوضات شود.

خط: نسخ نازیبا، بی کا، تا: ۱۲۸۸ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۱۵گ، اندازه: ۱۸×۱۱سم [ف: ۲۰۹]

۴. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: ۵۵۰/۱

بی کا، تا: ۱۲۹۲ق؛ جلد: تیماج، اندازه: ۱۸×۱۱سم [ف: ۲۸۷]

۵. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: ۵۴۰/۱

خط: نستعلیق، كا: مقصود علی بن حسین قلی کلاردشتی، تا: ۱۲۹۶ق؛ جلد: تیماج سیاه، اندازه: ۱۸×۱۲سم [ف: ۲۷۸]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، كا: قاسم بن علیا گل سناری، تا: ۱۲۹۶ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، ۵۳ص (۴۰-۹۲)، اندازه: ۱۸×۱۲سم [ف: ۲-۲۰۱]

۷. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: ۵۲/۲

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: ۱۰ ربیع الاول ۱۲۹۸ق، جا؛ تهران، مدرسه مهد عليا؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۱۰گ، اندازه: ۲۳×۱۸سم [ف: ۱۷۰]

٨. چالوس؛ امام صادق شماره نسخه: ۶۶۲/۲

کا: قنبر، تا: ۱۳۰۰ق؛ جلد: تیماج سیاه، ۲۵گ، اندازه: ۱۹۶۱۱سم [ف: ۳۲۱]

9 . قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۸۸۸۳/۹

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، كا: موسی پزشک تنکابنی، تا: ۱۳۴۰ق، جا: پیلاق ليمراء جلد: جلد مقوایی پارچه، ۸گ (۷۴ر -۸۱ر)، اندازه: ۲۲×۱۶/۵ سم [ف: ۲۳-۷۱]

۱۰. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: ۵۶۴/۱

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج سیاه، اندازه: ۱۸×۱۱ سم [ف: ۳۰۴]

۱۱. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: ۶۰۴/۲

بی کا، بی تا، جلد: تیماج سیاه، اندازه: ۱۷×۱۱سم [ف: ۳۰۵]

۱۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۷۶۵۷ ض

بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

• بضاعت مزجاة / تاریخ ایران / فارسی

bezā‘at-e mozjāt

جزایری شوشتری، عبدالحسين بن عزیز الله، ق۱۳ قمری

jazāyerī šoštarī, ‘abd-ol-hoseyn ebn-e ‘azīz-ol-lāh ( 19c)

اهدا به: محمد حسین میرزای حشمة الدوله حاكم دزفول تاریخ تأليف: ۱۲۴۶ق؛ محل تألیف: کرمان

در تاریخ خوزستان، در یک «مقدمه» (ذکر خوزستان و بلاد آن) و سه «فصل» (بقاع شوشتر، دزفول، احوال بند خاقانی).

آغاز: بسمله، الحمدلله الذي جعل الأرض مسجدا لأوليائه

انجام: و آله اهل الفضائل و الافضال.

[ فهرستواره منزوی ۸۳۱/۲ ]

۱. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: ۷۰ سرود

خط: نسخ ریز، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای یک لا، قطع: خشتی (نشریه: ۱۳-۴۲۶]

۲. تهران: ملک؛ شماره نسخه: ۳۷۵۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: موسوی، عبدالحسين بن عبدالله، تا: قرن ۱۳؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: میشن قرمز، ۱۳۱، ۱۴ سطر، اندازه: ۲۰/۹×۱۵/۲ سم [ف: ۲-۵۸]

• بضاعة المزجاة / عربی

bidā‘at-ul muzjāt

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۷۹۷۶

بی کا، بی تاب انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ ۲۴۶گ، اندازه: ۲۶/۴×۱۵/۴

سم [رایانه]

• بضاعة المزجاة في تأويل الآيات / تفسير / فارسی

bida'at-ul muzjat fi ta'wll-il ayat

شیرازی، محمد رضا بن ضياء الدين، ق۱۳ قمری

šīrāzī, mohammad rezā ben zīyā’-od-dīn (- 19c)

تاريخ تأليف: ۱۲۵۰ق (شروع تألیف)

بنا به درخواست بعضی دوستان اشکالاتی که بر بعضی از آیات قرآن کریم شده را به ترتيب سور قرآنی پاسخ گفته و آن را در یک «مقدمه» و دو «فصل» و «خاتمه» تنظیم نموده است و تأليف آن را به یکی از سلاطين قاجار (که نامش خالی مانده) تقدیم کرده است.

آغاز: گوهر گران بهای حمد ولؤلؤ كثير الصفای ثنا خاصه ذات پاک یگانه ای است که از نتیجه کلک قدرت واثر خامه [نسخه های منزوی ۸/۱]

۱. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۴۳۸

آغاز: برابر، انجام: که معتبر است وجود امکانی واین مرتبه ظل مرتبه اولی که مرتبه واجبی است می باشد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ مهر: کتابخانه فضل الله نوری (مربع)؛ جلد: پارچه ای، عطف تیماج قرمز، ۸۷گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۵/۵ × ۲۱/۵ سم [محدث ارموی مخ: ۲۵۷-۱ ]

۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۵۴۳

آغاز: برابر؛ انجام: تمام شد سوره ابراهيم و لله الحمد.

خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه ۱ شعبان ۱۳۲۴ق؛ با یادداشت روز پنج شنبه یکم شعبان ۱۳۲۴؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج سرخ مقوایی، ۲۳۷، ۲۵ سطر (۲۱×۱۱)، اندازه: ۳۱×۲۰سم [سنا: ف: ۳۴۶-۱ ]

• البضاعة المزجية في اثبات وجود الكلي الطبيعي / منطق / عربی

al-bidaat-ul muzjat fi itbat-i wujud-il kulli-yit tabi21

تنکابنی، ابوالحسن بن محمد هادی، -۱۲۸۶ قمری

tonekābonī, abo-ol-hasan ebn-e mohammad hādī ( 1870)

تاریخ تأليف: شب ۱۵ ربیع الثانی ۱۲۵۵ق

افلاطون فیلسوف یونانی فلسفه خویش را بر پایه کلی طبیعی موجود که آن را مثال نامیده است نهاده و شاگرد وی ارسطاطالیس وجود کلی را انکار نموده افراد جزئی را موجود دانست و مسئله وجود کلی و مثال افلاطونی میان پیروان این دو فرزانه هماره مورد بحث و گفتگو بوده است. یکی از دانشمندان باختری به نام فرفوریوس (۲۳۲ یا ۲۳۳-۳۰۴ق) در دیباچه ای که برای منطق ارسطو به نام ایساغوجي (ایساگو گه) یا مدخل نگاشته است در آغاز آن چنین گفت: «درباره اینکه جنس و نوع موجود واقعی مادی محسوس یا مجرد هستند یا جز مفهومی ذهنی بیش نیستند گفتگو نخواهیم کرد زیرا این مسئله ای است بسیار ژرف که بررسی دیگر و کاوش دامنه داری می خواهد». همین گفته فرفوریوس مایه این شد که از روزگار بوئسيوس فیلسوف و سیاسی روم و شارح کتاب های منطقی ارسطو (۴۸۰-۵۲۴) تا زمان تجدد (رنسانس) مسئله وجود کلی مورد اختلاف گردد و دانشمندان باختری به سه دسته بخش شوند: 1. واقعیان پیرو افلاطون، ۲. اسمیها پیرو آنتیستنس، ۳. نصوری های پیرو ارسطو. این عبارت فرفوریوس به دانشمندان خاوری نیز رسیده و آنها نیز به چنین بحثی پرداختند چنانکه ابوعلی بن زرعه نصرانی

( ۳۹۸-۳۳۱ ) در کتاب «اغراض ارسطو طاليس المنطقيه» در آغاز معانی ایساغوجی» می گوید: «و المطالب الصنعية في هذه الخمسة بان ينظر فيها هل هي موجودة ام ليست موجودة فان قوما قالو لا وجود في الأمور الكلية. فان كانت موجودة فاما ان يون اجسامة او غير اجسام، و ان كانت غير اجسام فهل هي مفارقة اصلا للمادة في الوجود و الوهم کالباری تبارک و تعالی، اولها تعلق بالمادة ضربا من التعلق و فرفوریوس يتجنب هذه باسرها، و يتسلم تسليما أن الصور في النفس موجودة ... و ذلك أنه ليس الصانع من الصناع أن يتكلم في موضوع صناعته. يتسلمها تسليما من غير أن يبحث عنه». پیداست که ابوعلی در اینجا به گفتار فرفوریوس می نگرد و از اختلافی که در این مسئله میان دانشمندان هست بیگانه نیست. ابوعلی سینا در فصل ۱۲ مقاله 1 فن 1 منطق شفا و دیگر نگارش های خویش از این مطلب سخن راند و در کتب حکما و متکلمان نیز در باره وجود کلی بحث شده و اشراقیان و صوفیان هم در برابر مشائیان به اعیان ثابت و ارباب انواع و مثل معلق قائل شدند. صدرالدین محمد شیرازی فیلسوف بزرگ در کتاب های خود به ویژه در اسفار (جلد ۱ آغاز مرحله ۴) از وجود کلی و مثل گفتگو نمود. چنانکه امام رازی در مباحث مشرقی در فصل ۲ باب سوم کتاب در این باره سخن راند. درست می توان گفت بهترین کتابی که در این زمینه نوشته شده همین «البضاعة المزجية» است که دانشمند ابوالحسن بن محمد هادی حسینی تنکابنی آن را پرداخته است. این کتاب دارای یک «مقدمه» در ۵ «کلمه» و دو «باب» است: ۱. ابطال سخن مانعان در ۲۰ «دلیل» و در دلیل یکم گوید که «کلی موجود، فرد خارجی نیست، تا ناگزیر شود که در چند جا باشد و صفهای گوناگون و ناسازگار پذیرد و در واحد نوعی هم چنین چیزی محال نیست» و در این جا به اعتراضی می نگرد که شیخ در فصل ۱ مقاله ۵ الهی شفا (ص ۴۸۶-۴۸۷ چاپی) و در رساله ای که درباره گفتار دانشمند همدانی نوشته است آورده و آن را رد می کند؛ باب ۲. اثبات وجود کلی طبیعی در ۴۰ «قاعده» که در این چهل قاعده بسیاری از مطالب مهم منطق و فلسفه را می آورد و آنها را دلیل وجود کلی می گیرد مانند: بداهت، ایجاب و سلب، تضایف، سبر برو تقسیم، وجود، معرفت صدق، انتاج، تكرر اوسط، ترکیب ماهیت، غیر معلل بودن ذاتی و جز اینها و در پایان این باب بدلایلی که دانشمندان آورده اند اشاره می کند.

بی هیچ گفتگو این نگارش را می توان از شاهکارهای دانشمندان ایران به شمار آورد. از گفته تنکابنی پیداست که وی این کتاب را در نزدیک به بیست روز پاکنویس نموده و بیشتر آن اندیشه خود او است.

تهران، دانشگاه شماره نسخه: ۸۹۲/۱

آغاز: بسمله لك الحمد ياذا المن و الجود و العلا ... فيقول ... ابن محمد هادی الحسینی ابوالحسن التنكابنی انه لما اشتهر في الألسن ان الحق عند المحققين هو وجود الكلى الطبیعی؛ انجام: فتدبر حتى تعلم ان ذات الجزء قد يتقدم. هذا آخر ما اردنا ایراده مع قلة البضاعة. و كان اكثره مما تفردت و علیک النظر بعين الانصاف

لابعين الاعتساف و قد وقع الفراغ من التأليف في ليلة الخميس و الخامس عشر من شهر ربيع الثاني في سنة خمس وخمسين بعد المأتين و الألف في العتبات العاليات. و وقع الفراغ من الاستنساخ في يوم الأربعا في خامسة شهر جمادى الأولى بيد مؤلفه ابی الحسن بن هادي الحسینی فی ۱۲۵۵. خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: ۵ جمادی الاول ۱۲۵۵ق؛ دارای خط خوردگی؛ جلد: مقوای پارچه ای و گوشه ها و ته آن تیماج، ۷۰گ، ۲۲سطر( ۱۵/۵×۹/۵ )، اندازه: ۲۱×۱۴سم [ف: ۳-۱۸]

• بطلان اختلاف النظرية و الضرورية باختلاف الأذهان العقلاء / فلسفه / عربی

buțlān-u ixtilāf-in nazarīyya wa-d darūrīyya bi-ixtilāf il adhān-il ‘uqalā

વાd

شیروانی، محمد بن حسن، ۱۰۳۳-۱۰۹۸ قمری

šīrvānī, mohammad ebn-e hasan (1624-1687)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:

۷۰۰۸/۲۶ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج آلبالویی ترنجی مقوایی، ۹گ (۱۸۴پ -۱۹۲پ)، ۱۵ سطر (۱۴×۸)، قطع: ربعی، اندازه: ۲۹×۱۲سم [ف: ۱۶-۴۲۷]

• بطلان تناهي الابعاد / فلسفه، عرفان و تصوف / عربی

buțlān-u tanāhi-1 abʻād

میرزا بابا شیرازی، ابوالقاسم بن عبد النبي، ۱۲۱۲؟ - ۱۲۸۶ قمری

mīrzā bābā šīrāzī, ab-ol-qāsem ebn-e ‘abd-on-nabī (1798-1870)

رساله در ابطال تناهی ابعاد به مسلک عرفا است که در پرسش فرزندش مجد الأشرف تأليف نموده و مذيل است به تعليقات و اضافات و تتمیماتی از فرزند مؤلف.

چاپ: ایران، سنگی، ۱۳۱۶، جیبی، ۷۹ص (صص۱-۷۹)

شروح و حواشی

۱- تعليقات بر رساله بطلان تناهی ابعاد؛ مجدالاشراف، محمد بن ابوالقاسم (۱۲۴۶-۱۳۳۱)

۲- بطلان تناهي الابعاد (ترجمه)؛ خوشنویس، احمد

١. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۶۶۶

آغاز: یا من هو سیدی و مولائی و سندی و مقتدائی؛ انجام: و من جهله فقد جهل الله إلى آخرها

خط: نسخ، كا: عشقی ذهبی، تا: ۱۳۱۰ق؛ واقف: نائینی؛ ۶۰گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۲۲۸۱۶سم [ف: ۴-۱۱۳]

۲. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: ۱۲۷/۵

آغاز: بسمله و به نستعين، الحمدلله رب العالمين و العاقبة لأوليائه المتقين و العذاب لاعدائه العاصين ... اما بعد فيا قرة عينی؛ انجام: عن حمد و ثنائه و شكره و الصلوة و السلام عليهم و علينا و على عبادالله الصالحين الحكماء العرفاء المحققين و الاولياء الربانيين و رحمة الله

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: ۱۳۴۰ق؛ کاغذ: کرم، جلد: کرم، ۱۱گ (۱۸۷-۹۷پ)، قطع: وزیری کوچک، اندازه: ۲۱×۱۳سم [ف: ۱-۱۴۰]

• بطلان تناهي الابعاد (ترجمه) / عرفان و تصوف / فارسی

buțlān-u tanāhi-l ab‘ād (t.)

خوشنویس، احمد

xošnevīs, ahmad

وابسته به: بطلان تناهي الابعاد؛ میرزا بابا شیرازی، ابوالقاسم بن عبد النبي (۱۲۱۲-۱۲۸۶)

شیراز، خانقاه احمدیه؛ شماره نسخه: ۶۲

بی کا، بی تا؛ نوشته با ماشین [نشریه: ۵-۲۱۰]

• بطلان الخط / فلسفه / عربی

buțlān-ul xala'

گیلانی، علی بن فضل الله، ق ۱۱ قمری

gīlānī, ‘alī ebn-e fazl-ol-lāh (- 17c)

وابسته به: شرح تجرید الاعتقاد = شرح تجرید العقاید؛ قوشچی، علی بن محمد (-۸۷۹ق)

تاریخ تأليف: «الغني» = ۱۰۹۱ق

حاشیه و ردی است بر شرح تجرید قوشچی و ناظر به حاشیه های دوانی و باغنوی بر آن.

آغاز: بسمله. الحمدلله الذي املاء الارض و السماء و ما ينهما ... و بعد فيقول ... على بن فضل الله الجيلاني الفومنی الزاهدي، لما كانت مسئلة الخلا، نفيا و اثباتا

انجام: في كل الليل و النهار الی یوم التميز بين الأخبار و الأشرار. تمت الرسالة

۱. تهران: ادبیات؛ شماره نسخه: ۱۸۹/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۱]ف: ۳-۳۲]

۲. تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۲۹۳/۱

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز مقوایی، ۳گ (۸ر۱۰پ)، ۲۴ سطر (۱۲/۵ × ۱۸/۵ )، اندازه: ۲۴×۱۸/۵ سم [ف: ۱۹۸]

٣. تهران، ملک، شماره نسخه: ۴۶۵۵/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا کرمعلی خراسانی، تا: قرن ۱۳؛ کاغذ: فستقی آبی،

۱۲گ (۱پ -۱۲ر)، ۲۲ سطر، اندازه: ۱۴/۶ × ۱۸/۵ سم [ف: ۷-۴۵۴]

• بطلان طعن الأرمن على المجمع الخلکدونی المقدس و على تعليم القديس لاوس / کلام و اعتقادات، ادیان و مذاهب / عربی

buțlān-u ta‘n-il arman ‘ala-l majma'-il xalkidūnī-yil muqaddas wa ‘alā taʻlīm-il qiddīs lāws

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۷۵۷۰/۲

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی لایی، ۵۴گ (۴۵-۹۸)، ۱۳ سطر ( ۱۰/۵۶۶ )، قطع: ربعی، اندازه: ۱۴/۵×۹/۵ سم [ف: ۱۶-۶۳۲]

• بطلان القول بتأثير الكواكب / هیئت / عربی

buțlān-ul qawl bi-ta’tīr-il kawākib

قزوینی، حسین بن محمد ابراهیم، ۱۱۲۶؟ -۱۲۰۸ قمری

qazvīnī, hoseyn ebn-e mohammad ebrāhīm (1714 1794)

تاریخ تألیف: شب یکشنبه 22 ربيع الأول 134اق در این رساله استدلال می شود بر اینکه کواکب هیچگونه تأثیری در زندگی بشر ندارند و آنچه را که منجمین می گویند درست نیست.

آغاز: الحمد لله الذي هو كل يوم في شأن ولا يشغله شأن عن شأن و صلی الله على حبيبه وخيرته من خلقه شمس فلک المجد ... و بعد فيقول الفقير إلى الله الكريم حسين بن محمد ابراهيم

انجام: ثم قلت فانی افتتحت خروجی بصدقة فهذا خير لك من علم النجوم هذا آخر ما اردنا وقد فرغت من جمعها ليلة الأحد الثاني ... و صلى الله على محمد المصطفی و آله الطاهرين

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۳۶۳۰/۹ - ۱۸/۱۵۰

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کاتب =مؤلف، تا: ۲۲ ربیع الاول ۱۱۳۴ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۱۶گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۸×۱۲سم [ف: ۲-۶۲۶]

• بطلان کون المفهوم للواجب / فلسفه

butlan-u kawn-il mafhum li-l-wajib

احسائی، احمد بن زین الدین، ۱۱۶۶-۱۲۴۱؟ قمری

ahsāʻī, ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753-1826)

رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ، شماره نسخه: ۱۷۵/۳م

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۲۴۲ق؛ اندازه: ۲۰/۵×۱۵سم [رشت و همدان: ف: ۱۲۰۷]

• بطلان مذهب صوفیه / كلام و اعتقادات / فارسی

botlān-e mazhab-e sūfīye

حسینی جنابذی، محمد بن اسماعیل، ق ۱۲ قمری

hoseynī jonābazī, mohammad ebn-e esmāʻīl (- 180)

رساله ای مختصر در ابطال و رد صوفیه است که در نهایت ایجاز نگارش یافته است.

آغاز: الحمدلله الذي هدانا و ارتقانا بالتوفيق و الالهام في مراتب المعارف الحقايق الى أعالي الدرجات.

[فهرستواره منزوی ۱۵۴/۷ ]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۲۱۶۵/۵

آغاز: برابر؛ انجام: و ذم و ملامة و عقاب بر معاصی و غفلت و ضلالات لازم می آید و در افعال عباد قضاء حتمی و قدر لازمی مفهوم می گردد.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: یک شنبه ۲۹ رمضان ۱۱۵۱ق؛ در انجام رساله ۴ برگی افزودگی هایی از مؤلف در شب ۱۸ رمضان سال ۱۹۵۱ در علم کلام همراه مطالبی از شرح تجرید العقائد آمده، این رساله در هامش کتاب گوهر مراد نگاشته شده؛ کاغذ: فرنگی، ۳گ (۱۸۰-۱۸۲)، ۳۰ سطر، اندازه: ۳۱×۶سم [ف: ۳۰-۶۶۲]

•بطلان نكاح المتعة / فقه / عربی

buțlān-u nikāḥ-il mut'a

بخاری، عبدالکریم بن محمد حلیم، ق۱۳ قمری

boxārī, ‘abd-ol-karīm ebn-e mohammad halīm (- 19c)

پاسخ به سؤالی است درباره متعه نکاح و متعه حج و این که آیا این دو حکم نسخ شده یا حکم آنها باقی است. مؤلف در این رساله سعی می کند تا با استفاده از آیات و احادیث و اقوال صحابه و دانشمندان این حکم را منسوخ جلوه دهد و نکاح متعه را حرام بداند.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۶۰/۳

آغاز: الحمدلله الذي أنزل على عبده الكتاب ... و الصلاة و السلام الاتمان الأكملان على سيدنا محمد؛ انجام: و نستغفر مما بسطت به لسانك في حق أعدل أصحاب الرسول عليه و على آله و أصحابه أفضل الصلاة و أكملها خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، ۱۰گ ( ۹۲-۸۳ پ)، ۱۷ سطر، اندازه: ۲۳×۱۵سم [ف: ۳-۲۴۷]

• بطون شانزده گانه / جفر / فارسی

botūn-e šānzdah-gāne

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۱۸۴/۲۵

بی کا، تا: قرن ۱۳ و ۱۴؛ اگ (۱۳۱ر-۱۳۱پ) [ف: ۶-۲۶۹]

• البطيخ / طب / عربی

al-batix

اعمش، ابی علی

a‘maš, abī-'alī

در خواص پزشکی خربزه.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۶۱۸۸/۸

آغاز: مسئلة لابي على الأعمش، سئل عن البطيخ فقال البطيخ بارد رطب، فتعجب السائل من قوله، و ذلك أنه كان حار المزاج؛ انجام: في معرفة طبخ البطيخ و حل الشك فيه، و في كيفية مضرته في الأبدان و البلدان والأسنان. و الحمدلله وحده

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن عنابی لایی، ۱۷ سطر [ف: ۹-۲۲۴]

• البطيخية (ارجوزة) / شعر / عربی

al-batixiya (urjuza)

حسینی میبدی، علی بن محمد علی، ۱۳۱۳ قمری

hoseynī meybodī, ‘alī ebn-e mohammad ‘alī (- 1896)

تاریخ تأليف: 28 صفر 1289ق؛ محل تأليف: کرمانشاه

ارجوزه ای است در هفتاد و نه بیت در منافع و خواص خربزه (بطيخ).

آغاز: اتحف شیء اصطفاه الفاكهي *** و اختار من باكورة الفواكه / حمد تلالا في رياض الألسنة *** لحضرة الله دوام الأزمنة

انجام: فالشكر لله على الختام *** ثم على عظائم الأنعام / فانه الحامي حمى من شكره ×× و ينصر العبد اذا ما نصره

شرح و حواشی:

1- شرح الأرجوزة البطيخية = شرح المنظومة البطيخية = الدرة البهية؛ حسینی میبدی، علی بن محمد على (۱۳۱۳)

۱. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۴۰۶۹/۱۷

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا:قرن ۱۳؛ جلد: مقوایی عطف پارچه ای، ۲گ(۱۹۷ر -۱۹۸ر)، اندازه: ۱۱×۱۵/۵ سم[محدث ارموی مخ: ۱-۱۰۵]

٢. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: ۸/۳

مشهد خط: نسخ خوش، كا: جواد بن علی حسینی میبدی (فرزند ناظم)، تا: ۱۳۰۳ق، جان کرمانشاه؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۱۰ص (۲۶۵- ۲۷۴)، ۱۰ سطر، اندازه: ۲۲×۱۷سم [ف: ۱۴۱]

مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: ۸/۳

همان نسخه بالا [ف: ۱- ۳۱] قم مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۱۴۰/۳ نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: ۶-۱۸۵]

٣. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: ۱۴/۹ مشهد

آغاز: برابر

بی کا، بی تا، جلد: تیماج سبز، ۱۲ص (۶۳۰-۶۴۱)، اندازه: ۲۱×۳۵/۵سم [ف: ۱۵۴]

مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: ۱۴/۹

همان نسخه بالا [ف: ۱-۴۳]

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۱۳۵/۹

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: ۶-۱۷۳]

• بطيخيه = شرح الدنيا مزرعة الآخرة / عرفان و تصوف / فارسی

batīxīye = š.-e ad-donyā mazra-t-ol āxara

خواجگی کاسانی، احمد بن جلال الدین، -۹۴۹ قمری

xājegī kāsānī, ahmad ebn-e jalāl-od-dīn (- 1543)

رساله ای است کوتاه در عرفان به نثر و نظم. با شرح حديث« الدنيا مزرعة الآخرة» آغاز می شود و خواننده را به یافتن مربی تشویق می کند. سپس زمین و تخم افشانی و شرایطی که زمین بهره بدهد را به تمثیل می آورد آنگاه به خربزه و خواصش می پردازد: «ای طالب صادق، مقصود از این همه که گفته شد حصول قوت است بر عبادت». سپس به عبادت ظاهری و باطنی و دیگر مسائل و اصطلاحات صوفیان می پردازد؛ با عناوین «ای طالب صادق».

آغاز: الحمدلله الذي أنزل على عبده الكتاب و لم يجعل له عوجا ... أما بعد قال النبي عليه الصلاة و السلام الدنيا مزرعة الآخرة بدان ای طالب صادق

انجام: به نور دیده محمود می توان دیدن به اشعه لمعات جمال حسن ایاز.

[دانشنامه ادب فارسی آسیای مرکزی ۵۵/۱ ؛ فهرست مشترک پاکستان ۱۳۲۱/۳ , فهرستواره منزوی

۱۵۴/۷ ؛ ازبکستان، تاشکند ۵۲۸/۲ ؛ تاجیکستان، دوشنبه ۳۰۷/۳ (۲نسخه)]

۱. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: ۱۰۵۶۰/۱۲

آغاز: برابر؛ انجام: ترا بخشم تو بینم از آنکه دیده خواجو ×× سزای دیدن روی طرب فزای تو نبود

خط: نستعلیق هندی، كا: بابا گلکار، تا: قرن ۱۰؛ مجدول؛ جلد: تیماج سرخ، ۱۰گ (۱۰۲-۱۱۱ر)، ۱۵ سطر، اندازه: ۲۲×۱۶سم

[ف: ۳۳/۱ -۹۹]

۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۲۵۳۷/۷

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ مصحح، کاغذ: شرقی، ۱۰گ ( ۵۵-۴۶ )، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۸/۵×۹ سم [ف: ۳۱-۵۹۲]

٣. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۲۷۶/۱۹ -عکسی

آغاز و انجام: برابر

اصل نسخه: گنج بخش ش ۱۴۰۱ (گنج ۶۶۹/۲ ، ۵۷۲)؛ خط:

نستعلیق تحریری، كا: محمد امین، تا: ۱۲۸۰ق؛ ۱۰ص (۱۹۵-۲۰۴) [عکسی ف: ۲-۴۱]

به بظاهر انوری به شرح مشکلات اشعار فرخی

• بعث / كلام و اعتقادات، امامت / عربی

ba't

رساله مختصر و موجزی است در کیفیت بعث و نشر انسان از قبر.

کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: ۴۷/۴

آغاز: بسمله، من كلام شيخ الشيوخ قطب العالم سر الله في الأرض سعد الملة و الدين سلام الله عليه اعلم ان نعش الإنسان في بنی آدم خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: شکری فرنگی، جلد: تیماج عنابی ضربی، ۲۷ سطر، اندازه: ۲۱×۱۵/۵ سم [ف: ۷۹]

• بعث و حشر حضرت فاطمه (علیها السلام) در قیامت / کلام و اعتقادات / فارسی

ba's va hašr-e hazrat-e fāteme dar qīyāmat

؟ بلگرامی، قطب الدین بن ابراهیم، ق ۱۱ قمری

belegrāmī, qotb-od-dīn ebn-e ebrāhīm (- 17c)

رساله مختصری در احوال قیامت، بعث و حشر حضرت فاطمه (سلام الله علیها) است که عنوان دقیق و مؤلف آن و حتی نسخه مشابه آن به دست نیامد.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۳۵۷۴۰

آغاز: بسمله. در خبر است که فردا قيامت آمنا و صدقنا بی بی فاطمه (سلام الله علیها) از گور بیرون نه آید؛ انجام: و یکی غلام آزاد کرده باشد بی ... و بی خبر در بهشت در آید بحرمت النبي و آله الأمجاد و الله اعلم بالصواب

خط: نستعلیق تحریری، كا: قطب الدین بن ابراهيم بن مبارک بلگرامی، تا: ۱۰۹۲ق، جا: رجبوره پر کنه شاه آباد؛ اهدایی: رهبری، بهمن ۱۳۸۴؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج فرنگی اخرا، ۵گ، ۱۵سطر، اندازه: ۱۹×۱۲سم [اهدائی رهبر: ۲ اخبار ۱-۱۷۴]

• بعد آفتاب (جدول) / هیئت / فارسی

boʻd-e āftāb (jadval)

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: ۵۵۲/۱۰

این نسخه اکنون با همین شماره در دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد است اما در فهرست این دانشکده این رساله در این مجموعه معرفی نشده است؛ بی کا، تا: قرن ۱۳ [نشریه: ۵-۸۵]

← بعد حمد ← اصول و فروع دین (منظوم)

• البعد في الاجسام (رسالة) / فلسفه / عربی

al-bu'd fi-1 ajsām (r.)

محقق جوربذی، شرف الدين

mohaqqeq-e jūrbazī, šaraf-od-dīn

آغاز: و اذ قد ثبت في العلوم الحكميه أن الجسم ليس مركبا من جواهر فردة كما هو مذهب المتكلمين فالبعد الذي يحده في الجسم اما ان يكون هو عين ماهية الجسم و حقیقته او داخلا فيها انجام: کذلک المقدار و الحجم و الاتصال لا ينعدم بالكلية بل يتكثر فهذا ايضا ملحق.

همدان؛ مدرسه غرب: شماره نسخه: ۱۱۸۷/۸۲

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۰ یا ۱۱؛ با سرلوحهای زرین؛ کاغذ: اصفهانی نازک، ۵گ (۳۸۵ پ -۳۸۹ پ)، ۲۴ سطر (۲۰×۱۰)، اندازه: ۱۷×۲۷سم [رشت و همدان: ف: ۱۴۸۳]

• بعض آیات قرآن کریم (ترجمه) / کتاب آسمانی/ فارسی

baz-e ayat-e qor'an-e karim (t.)

نديم السلطان شیرازی، محمد خليل بن محمد هاشم، ق۱۴ قمری

nadīm-os-soltān-e šīrāzī, mohammad xalīlebn-e mohammad hāšem (- 20c)

به آمر: ظل السلطان

مترجم بعضی از آیات قرآن را که مبتنی بر مصالح عموم و احکام و تهدید و وعید است بر سبیل اختصار ترجمه نموده است. از آیه «قل اللهم مالک الملک» از سوره آل عمران و شروع شده است.

اصفهان؛ صارم الدوله (كتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: ۱۰۱۰

آغاز: چون نیت حضرت مستطاب اشرف؛ انجام: کسانی که کافر شدند و تجاوز کردند از طریق حق فاسد گردیده عمل ایشان و کسانی که ایمان آورده و عمل نیکو کرده اند

خط: نستعلیق شکسته، كاتب = مؤلف، تا: ۷ رجب ۱۲۹۹ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی ریسه دار ضربی، ۳۴ص، ۹ سطر (۱۸×۹)، اندازه: ۲۲×۱۴سم [ف: ۱۲۲]

•بعض الحكماء اليونانين و المليين (مختصر) / تراجم / عربی

ba‘d-ul hukamā’-il yūnānīyān wa-l millīyīn (muxtaşar)

از قطب الدین مصری تا طوسی

چاپ: دانش پژوه در فرهنگ ایران جلد ۱۷

۱. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۱۸۷-ف

نسخه اصل: اسكوريال مجموعه ش ۶۵۳؛ خط: نسخ، كا: حسین بن حسن موقانی، تا: ۸۴۹ق [فیلمها ف: ۱-۳۷۹]

۲. تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۳۱۲/۲

بندی از «مختصر في ذكر بعض الحكماء و اليونانين و المليين»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۳۲۰ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، ۲گی (۲۴۳ر -۲۴۴ر)، ۱۴ سطر (۱۵×۸)، اندازه: ۲۲×۱۴سم [ف: ۲۱۴]

٣. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۵۰۶/۲ -ف

نسخه اصل: فرهنگ اصفهان، ش ۲۷۸۶. بندی از «مختصر في ذکر بعض الحكماء اليونانين و المليين»؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: ۱-۷۰۶]

• بعض الخطب الجليلة للايام الشريفة / گوناگون / عربی

ba‘-ul xutab-il jalīla li-l-ayyām-iš šarīfa

این کتاب مشتمل بر مطالب و فوائد متفرقه ای است از قبیل: دعایی در طلب حاجات؛ مطالبی به نقل از حياة الحيوان و مطالبی در ضبط البروج با جداول؛ معانی بعضی از لغات؛ چند روایت به خط احمد بن اسمعیل جزائري تذكرة برای شیخ محمد باقر؛ چند روایت و فائده؛ مطالبی به نقل از حلية المتقين؛ ادعیه و مطالبی فلسفی؛ اشعار عمر بن عاص در مدح على (علیه السلام)؛ شعری از متنی در مدح شجاع بن محمد طائی؛ شعری از ابوالحسن على بن عبدالغنی فهری فروزانی؛ مطالب و احادیثی به نقل از عروة الوثقی، مشارق الانوار، امالی شیخ به خط حسن بن حسيدر بن ابي الحسن حسین عالمی در سال ۱۰۸۹ تذكرة برای شیخ محمد باقر؛ یادداشتی در خواندن دعاء في الليل؛ احادیث و مطالب متفرقه ای از کتب متفرقه و کتاب الامان ابن طاووس؛ اشعاری از میر نجات؛ مطالبی در تعارض ادله در باب نکاح و تحديد بعض ما تعم به البلوى؛ مطالبی متفرقه تأليف محمد علی بن محمد باقر اصفهانی حائری بهبهانی در عصر روز چهارشنبه الخمس الثانی من السدس الثالث من الربع الرابع من الثلث الثاني من النصف الأول من الخمس الثالث من العشر التاسع من العشر الثاني من الألف الثانی؛ مطالبی به نقل از شیخ طوسی، کلینی، ابن فهد، تفتازانی؛ روایاتی از ابن عباس و غیره، ابن جوزی، فقیه، وصیت لقمان به فرزندش، کتاب تاریخ ابن فارسی، علل الشرایع، کنوز المخفية و الاسرار، کتاب الاقبال، رساله ای از مجلسی در شناخت مقدار کر، درهم و ... رساله ای در فوائد خواندن اسماء اعظم، اشعار و روایت و فوائد متفرقه.

خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: ۲۵۹/۱۰

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، اندازه: ۱۴× ۲۰/۵ سم [ف: ۱-۲۳۵]

• بعض خواص آیات / علوم غریبه / فارسی

baʻz-e xavāss-e āyāt

دهدار عیانی، محمود بن محمد، ق۱۰ قمری

dehdār-e ‘ayānī, mahmūd ebn-e mohammad (- 16c)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۹۸۸۳

آغاز: بسمله، سپاس و ستایش خدایرا که بیافرید هر دو جهانرا و بیاراست بخورشید و ماه و ستاره آسمانرا؛ انجام: در کاغذ و ببوی خوش بیالاید البته مطلوب حاصل گردد. تم خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۱ [رایانه]

• بعض خواص القران / علوم قرآن / فارسی

ba'z-o xavass-el qorān -0XaVas

خواص یک یک سور قرانی از سوره فاتحه تا انتهای سوره ناس ذکر می شود و می گوید هر سوره چه خاصیتی دارد و ذکر هر سوره در مقام خود چه مشکلی را مرتفع می سازد.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۷۰۶/۲۲

آغاز: فسند کرها من كتاب الخواص الفاتحه هي شفاء من كل داء؛ انجام پایان: و من علقها على طفل امن من الحن و الهوام بی کا، تا:قرن ۱۳؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی یک رو، ۴ص ( ۹۸-۹۵)، ۲۷ سطر (۱۷×۷/۵

)، اندازه: ۱۰×۲۱/۵سم [ف: ۶-۳۰۳]

• بعض الفوائد البهية المتعلقة بالبيوع الخيارية / فقه / عربی

ba‘d-ul fawā'id-il bahīyyat-il mutiʻalliqa bi-l-buyūʻ-il xīyārya

وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل، ۱۱۱۸ -۱۲۰۵ قمری

ebn-e vahīd-e behbahānī, mohammad bāqer mohammad akmal (1707-1791)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:۱۱۶۰۰/۴

آغاز: احمده على نواله مصليا عل احمده و آله و صحبه التابعين الفعلخ و قاله فيقول ... فائدة: يدل على جواز بيع المشترى للمشتري بيع الشرط بالمعنى المتعارف؛ انجام: ثم طلقها وتزوج بها اخ لام كان للمراة و ولدت منه ثلثة بين فصحت المسالة.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ محشی، برخی فواد ادبی و عرفانی از شعرا و عرفاء پیشین؛ جلد: گالینگور با ترنج، ۶گ (۱۵۲ر -۱۵۷ر)، اندازه: ۲۲×۱۶سم [ف: ۳۳/۲ -۱۹۲]

• بعض کلمات قرآن بترتيب سور (ترجمه) / تفسير / فارسی

ba'z-e kalamāt-e qor'ān be-tartīb-e sovar (t.)

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۲۳۳۱/۴

آغاز: بستای تو مرد، لا تحمد: مستای تو مرد؛

خط: نسخ، كا: محمد سعيد بفرویی، بی تا، کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی با کاغذ رنگین عطف و گوشه ها تیماج قرمز، ۵۷گ (۳۷ -۹۳)، ۱۶ سطر (۱۴×۸/۵ )، اندازه: ۱۲/۵ × ۱۸/۵ سم [ف: ۴-۱۲۵۳]

• بعد کواکب موافق زیج فرنگی (جدول) / هیئت / فارسی

boʻd-e kavākeb movāfeq-e zīj-e farangī (jadval)

مشهد، الهیات، شماره نسخه: ۵۵۵/۶

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ جان هندوستان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج لایه ای عنابی، ۴ص، اندازه: ۵×۲۰/۵ سم [ف: ۱-۵۱۴]

• بعض ما خلق الله في الانسان (منظومة في) طب وشعر / عربی

bad-u ma xalaqa-1 lah fi-1 insan (manzumat-un f)

راشد بن عميره بن ثانی

rāšed ebn-e ‘omayre bn-e sānī

ابن عمیره می گوید بر فکرم گذشت تا منظومه ای بسازم در بعض مخلوقات خدایی در انسان از اعضاء رئیسه ای که ذکر آنها واجب است و به خصوص شناخت آنها موجب شناخت امری می شود که فضل آدمی بر سایر موجودات است. این منظومه با بیت زیر آغاز می گردد: نظمت مقالا يبهج العين منظرة *** بما قد حوی درا و لفظ مسطرا.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۸۵۱/۴

آغاز: بسمله، قال العبد الفقير الى الله تعالی راشد بن عميره؛ انجام: نسخه: و بادر كل قرين بن قرينه

خط: نسخ، بی کا، تا: محتملا قرن ۹، افتادگی: انجام کاغذ: کشمیری، جلد: تیماج ماشی، ترنج و نیم ترنج کوبیده، ۱۱ص ( ۲۰۲-۱۹۲ )، ۲۰ سطر (۱۰×۱۶/۵)، اندازه: ۱۴×۲۰سم [ف: ۸-۳۵۵]

←بعض مثالب النواصب ← نقض فضائح الروافض

• بعض المسائل الأصولية المهمة / اصول فقه / عربی

ba'd-ul masā'il-il uşūlīyat-il muhimma

همدانی، محمد حسین بن محمد حسن، ق۱۴ قمری

(hamadānī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad hasan (- 20c)

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۹۷۴/۳

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ قطع: جيبي [میراث شهاب: س وش ۲-۳۶)

• بعض المسائل الطبية / طب / فارسی

ba'z-ol masā’el-el tebbīya

رساله ای است کوتاه دارای پنج فصل»: مارگزیده، شناخت مجس، نشان صفرا، نشان سودا، نشان رطوبت، شناختن آب (=ادرار) مردم.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۴۵۹۰/۱۴۷

بی کا، تا: دوشنبه ۲۴ ذیحجه ۷۲۲ق؛ جلد: تیماج کرم قهوه ای، کص (۶۳۳-۶۳۴)، ۴۱ سطر، اندازه: ۳۲×۱۹سم [ف: ۴۱-۱۰۰)

• بعض المسائل العرفانية / عرفان و تصوف / عربی

ba'd-ul masā'il-il 'irfānīya

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۹۷۴/۵

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، قطع: جيبي [میراث شهاب: س وش ۲-۳۶)

« بعض مفاتيح النجاة عباسی به مفاتيح النجاة عباسی (منتخب)

• بعضی از حالات نحوست آیات منافقین اهل

baʻzī az hālāt-e nohūsat-e āyāt-e monāfeqīn-e ahl-e cu

bey

در چهارده «شعبه» و یک «خاتمه».

اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۳۳/۳

در چهارده شعبه و یک خاتمه؛ بی کا، تا: ۱۷ رجب ۱۲۴۰ق؛ کاغذ: فرنگی [نشریه: ۱۱-۹۳۲]

•بعضی از عبارات طب / طب / فارسی

ba‘zī az ‘ebārāt-e teb

یوسفی هروی، يوسف بن محمد، -۹۶۶ قمری

yūsofī heravī, yūsof ebn-e mohammad (- 1559)

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: ۵۷۴/۱۶

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: ۱۲۶۰ق، کاغذ: ترمه، جلد: تیماج عنابی، قطع: وزيري نشریه: ۵-۹۴]

• بغرانامه = ماجرای برنج و بغرا / ادبیات /فارسی

boqrā-nāme = mājarā-ye berenj va boqrā

بسحاق اطعمه، احمد بن حلاج، - ۸۳۰؟ قمری

boshāq-e at‘ame, ahmad ebn-e hallāj (- 1427)

به نثر و نظم. در بر گیرنده تفاخر میان خوراکی هاست. چاپ: در دیوان اطعمه، قسطنطيه، ۱۳۰۳ق، ص ۱۲۱-۱۵۰ [الذریعه ۱۳۵/۹ «دیوان بسحاق اطعمه» ]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۴۹۲۵/۸

آغاز: مزعفر خوران مطبخ فصاحت و کیپاداران سفره بلاغت ... اشارت چنین کرده اند ... بغرا چو این حدیث پریشان از او شنید *** دیوانه شد به خویش و گریبان همی درید؛ انجام: بدان که مراد از بغرا خمير وجود آدمیست ... و اگر صد باب حکمت پیش نادان *** بخوانی آیدش بازیچه در گوش و الحمد لله رب العالمين. خط: نستعلیق، كا: احمد ابراهيم حسن خواجه شیرازی، تا: ربيع الاول ۸۴۲ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای روشن، ۲۶گ (99ر -۱۲۵ر)، ۱۱ سطر، اندازه: ۱۴/۸ × ۲۲/۷ سم [ف: ۸-۱۲۳]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۴۳۰/۵ -عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: ۲-۴۲]

• بغية الأبرار / فقه / فارسی

bugyat-ul abrār

حسینی، حسین بن محمد ابراهیم، ق۱۳ قمری

hoseynī, hoseyne-bn-e mohammad ebrāhīm (- 19c)

رساله ای فتوایی در آداب تجارت و احکام شرعی آن، شامل یک «مقدمه» و چهارده «باب» و «خاتمه». شاید مؤلف همان «حسينا القزوینی» باشد.

قم؛ مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: بعد الحمد و الصلاة على النبي و آله ... این چند کلمه ایست که بر سبیل ایجاز و غایت استعجال بالتماس بعض از اخوان دین كا: علی بن حسن، تا: ۳ صفر ۱۲۴۴ ق [ تراثنا: س ۱۸ ش ۱ و ۲-۲۰۶]

• بغية الاریب فی اختصار التهذيب / رجال / عربی

bugyat-ul arīb fī ixtişār-it tahdīb

بعلبکی، اسماعیل بن محمد، ۷۲۰-۷۸۶ قمری

baʻlabakī, esmāʻīl ebn-e mohammad (1321-1385)

وابسته به: تهذيب الكمال في اسماء الرجال؛ حافظ مزی، یوسف بن عبدالرحمن (۶۵۴-۷۴۲)

مؤلف، کتاب «تهذيب الكمال» حافظ مزی را اختصار نموده است، لكن چیزی از رجال آن حذف نکرده است، آنچه حذف نموده عبارت است: از انساب مشهورترین و بعضی از نسب صاحب ترجمه، و جرح و تعدیل ها را نیز بطور مختصر ذکر می کند. آغاز: قال الفقير الى الله تعالى الضعيف اسماعيل بن محمد بن بردس البعلي عفا الله عنه ...... الحمدلله الذي جعل العلماء في الأمة. انجام: ام سلمة زوج النبي(صلی الله علیه وآله وسلم) ... نجز الكتاب ولله الحمد و المنة، و صلی الله على سيدنا محمد و اله

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۶۲عکسی

آغاز و انجام: برابر

نسخه اصل: طوپ قاپی - استانبول، ش .۴۶۱M؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: ۷۷۹ق؛ مصحح، محشی؛ ۵۷۴گ، ۳۳ سطر (عکسی ف: ۲-۵۵]

• بغية الاريب في وصال الحبيب / ادبیات/ عربی

bugyat-ul arab fi wisal-il habib

کوازی، محمود بن ابراهیم

kovāzī, mahmūd-e-bn-e ebrāhīm

مقامه ای است ادبی در بیان عشق که مؤلف آن را جهت خلاصی از پریشانی افکار خود نگاشته تا در سفر و حضر همراه وی باشد.

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۴۵۸

آغاز: الحمدلله الذي رفع مقامات العشاق و عرف علو هممهم فاثبت أجر الشهادة لمن قتل منهم ما بين معترك المهج و الاحداق نسخه اصل: کتابخانه ای در نجف اشرف؛ خط: نسخ معرب، كان عبدالله بن عیسی بن اسماعیل، تا: شب ۷ ربيع الأول ۱۲۳۹ق؛ ۵۴ص [عکسی ف: ۷-۷۱]

• بغية الالباء من معجم الأدباء / تراجم / عربی

bugyat-ul alibba' min mu'jam-il udaba'

وابسته به: معجم الأدباء = معجم اهل الادب = ارشاد الاريب في معرفة الأديب؛ یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله (۵۷۴-۶۲۶) | به ترتیب حروف تهجی سرگذشت دانشمندان در آن آمده است.

تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: ۱۲۷-ج

آغاز: بسمله الحمدلله مبدىء الخلق و معیده و معطى الرشد و مفيده ... و بعد فانی تاملت کتاب معجم الأدبا الذي ألفه ابو عبدالله یاقوت بن عبدالله الرومي نسبة الحموي مولدة البغدادی منشاء الحلى وفاة ... فآثرت أن اختار مما يشتمل عليه ... و قصدت أن يكون مدخلا الى الكتاب المذكور ... و قد اختصرت هذا الكتاب ... و جعلته كالتذكرة لي اراجعه ... و سميته بغية الالباء من معجم الأدباء، انجام: و اشكو هموما منك كنت لقيتها. هذا آخر الجزء الأول من كتاب بغية الالباء المختصر من معجم الأدباء و يتلوه الثانی احمد بن يحيى بن علي في شهر ربيع الآخر سنة ۱۲۸۵ خط: نسخ، كا: مسیح کمره ای، تا: در ربيع الثانی ۱۲۸۵ق؛ تملک: اعتضاد السلطنه در ۱۲۸۵؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد ضربی مقوایی، ۶۸، ۱۸ سطر ( ۱۴/۵×۷/۵ )، اندازه: ۲۲×۱۴/۵ سم (ف: ۲۵۹]

• بغية الباحث عن جمل الموارث / فقه , شعر / عربی

bugyat-ul bāḥit ‘an jumal-il mawārit

ابن متفننه، محمد بن على، ۴۹۷-۵۷۷ قمری

ebn-e motefannena, mohammad ebn-e 'alī (1104-1182)

آغاز: بسمله. أول ما نستفتح المقالا×× بذكر حمد ربنا تعالی چاپ: لندن، ۱۸۸۲م؛ الجزائر، ۱۸۹۶م؛ مشار عربی، ص ۱۲۹، مصر، سنگی، ۱۲۸۱ق، رقعی، ۹ص (صص ۷۳-۸۱)

۱. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۰۴۵/۲ -ف

نسخه اصل: بادلیان، شماره 33 Pococ کا: فخر سابقاتی، تا: جمعه ۴ شوال ۷۱۲ق [فیلمها ف: ۳-۱۲۶]

۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۵۹/۱۲ عکسی

آغاز: برابر نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، ش ۳۸۵۴؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ ۷ص (۱۱۸-۱۲۴)، ۲۲ سطر [عکسی ف: ۴-۱۲۳]

٣. اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۸۶/۶

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قرمز ضربی، لاگ (۶۳-۶۹ر)، اندازه: ۱۸×۱۱/۵ سم (ف: ۱-۱۳۶]

• بغية الخاص و العام / فقه / عربی

bugyat-ul xās wa-l ‘ām

کاظمی نجفی، محمد حسین بن هاشم، ۱۲۲۴-۱۳۰۸ قمری

kāzemī najafi, mohammad hoseyn ebn-e hāšem (1809 1891)

کتاب، متن فقهی است بی استدلال که استخراج از کتاب دیگرش موسوم به «هداية الأنام» نموده که به ترتیب «شرائع الاسلام» مرتب شده است. قسم اول در عبادات است که مهمترین بخش آن صلاة است. عبادات آن دارای: ۱. کتاب الظهار، ۲. كتاب الكفارات، ۳. کتاب الاملاء، ۴. کتاب اللعان، ۵. کتاب العتق، ۶. کتاب التدبير، ۷. کتاب المكاتبة، ۸ کتاب الاقرار، ۹. كتاب الجعالة، ۱۰. کتاب الایمان، 11. كتاب النذر، ۱۲. کتاب الصيد و الذباحة، ۱۳. کتاب الاطعمة و الأشربة، ۱۴. کتاب الغصب، ۱۵. کتاب الشفعة، ۱۶. کتاب احياء الموات، ۱۷. کتاب اللقطة. آغاز: الحمد الله رب العالمين ... قد التمس مني بعض الاخوان الكرام تحرير رسالة في مسائل الحلال و الحرام. چاپ: بخش عبادات این کتاب در بمبئی ۱۲۹۷ چاپ شده [الذریعه ۱۳۱/۳ ]

شرح و حواشی:

١- بغية الخاص و العام (ترجمه)

۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۳۰۴

آغاز: برابر؛ انجام: و لا يبعد فساده ايضأ بالبيع و نحوه من المحرمات فيه وان كان اتمامه ثم قضائه احوط. و الله اعلم و الحمدلله

جلد یکم: ۱. کتاب الطهارة، ۲. کتاب الصلاة، 3. کتاب الزکواة، ۴. کتاب الصوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ مهر: مؤلف «رق الحسینی محمد حسین» و خط او، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای یک لا، ۷۸گ، ۱۹ سطر

( ۱۵/۵×۹/۵ )، اندازه: ۱۴/۵ × ۱۹/۵ سم [ف: ۱۱-۳۱۹]

۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۳۰۵

آغاز: كتاب البيع. بعد الحمد كتاب البيع و فيه فصول الاول فيما يكتسب به و هو اقسام؛ انجام: ايضا و أن يصلي ركعتي و يدعو بعد هما بان يقول: اللهم اني اريدان اتزوج فقدرلی من النساء اعفهن فرجا و احفظن لي في نفسها و مالی و او سعهن رزقة خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ خط و مهر نگارنده در برگ یکم حاکی از مقابله نسخه

(الحسين بن محمد حسینی) مورخ ۱۲۷۹ هست؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای ۵/۲۱×۱۵، ۱۲۹گ، ۱۵ سطر (۱۵×۹)، اندازه: ۱۵×۲۱/۵سم [ف: ۱۱-۳۲۰ ]

٣. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۶۰۲/۶

آغاز: برابر؛ انجام: و لايبعد فساده ايضا بالبيع و نحوه من المحرمات فيه و ان كان اتمامه ثم قضاؤه احوط و الله اعلم، و الحمدلله رب العالمين ... قسم اول؛ خط: نسخ، كا: احمد بن صالح بن قاسم فحام اعرجی نجفی، تا: ۸ شعبان ۱۲۷۳ق؛ با نسخه مصنف مقابله شده؛ مهر: «یا امام محمد باقر» (بیضوی)؛ جلد: تیماج قرمز، ۱۱۸گ (۱۷۲پ۔ ۲۸۹پ)، اندازه: ۱۴×۱۰ سم [ف: ۲-۱۹۷]

۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۹۳۹۳

آغاز: برابر؛ انجام: بالبيع و نحوه من المحرمات فيه و ان كان اتمامه ثم قضائه احوط والله اعلم و الحمدلله رب العالمين.

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۲۸۱ق؛ مصحح؛ واقف: مرحوم شیخ قوام الاری، مهر ۱۳۴۴؛ کاغذ: نخودی آهارمهره، جلد: تیماج قهوه ای، ۱۰۲گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۶×۱۲سم [ف: ۲۰-۶۴]

۵. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۷۴۷۱

آغاز: برابر؛ انجام: بالبيع و نحوه من المحرمات فيه وان كان اتمامه ثم قضائه احوط والله اعلم و الحمدلله رب العالمين. خط: نسخ، كا: حسین، تا: ۱۲۹۴ق؛ مقابله شده؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوا عطف و گوشه تیماج، ۷۹گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۲۰×۱۵سم [ف: ۲۰-۶۳]

آغاز: برابر؛ انجام: من المحرمات و إن كان إتمامه ثم قضائه أحوط و الله أعلم و الحمدلله رب العالمين خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۴؛ با نسخه اصل مقابله شده، خط و مهر تأیید مؤلف، و نص خط: «نعم قد قوبلت فلا بأستت بالعمل بها إن شاء الله تعالی»؛ مهر: «حسبی محمد و حسین» (مدور)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: چرم ضربی مجدول با ترنج و سرترنج لاکی، ۷۹گ، ۱۷ سطر (۹×۱۴/۵)، اندازه: ۲۲×۱۶سم [ف: ۳۶-۴۳۶]

۷. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: ۴۳۰۵

آغاز: کتاب الظهار لم اخالعک آنابل خالع زيد و العوض عليه؛ انجام: و عليه نفقته مع مراجعة الحاكم فيها ايضا و الاحوط تعريفه کاشاة المزبورة. والله اعلم بحقائق الأمور.

خط: نسخ، كا: محمد علی بن میرزا خلیل خوانساری، تا: شنبه ۲۲ ذیقعده ۱۳۰۴ق؛ از برگ ۶۴ تا برگ ۶۹ كتاب الفرائض و المواريث دیده می شود، در پایان کتاب چنین آمده «بلغ مقابلته على نسخة الاصل انشاء الله تعالی»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ لایی، ۷۱گ، ۱۸ سطر (۱۰×۱۵)، اندازه: ۲۱×۱۶/۵ سم [ف: ۱-۱۲ ]

۸. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۳۰۶

آغاز: بعد البسمله. كتاب النكاح الذي هو العقد المخصوص و فيه فصول الأول في حكمه و آدابه؛ انجام: و ليس للزوج ان ياخذ منها اكثر مما اعطاها و الاحوط أن لا ياخذمنها المساوی له و أن لم يبعد جوازه على كراهيته. دارای: ۱. کتاب نکاح، ۲. کتاب طلاق، 3. کتاب خلع و مبارات؛ خط: نسخ، كا: میرزا خلیل محمد على خوانساری، تا: ۱۳ ربیع الاول ۱۳۰۵ق؛ خط و مهر مؤلف «رق الحسين محمد حسین»؛ مصحح، با نسخه اصل مقابله شده؛ جلد: تیماج سرخ یک لایی، ۵۷گ، مختلف السطر، اندازه: ۱۶×۲۱/۵سم [ف: ۱۲-۲]

آغاز: برابر

بی کا، بی تا؛ مصحح با نسخه مؤلف، در تجليد قسم معاملات قبل قسم عبادات آمده؛ یادداشت مؤلف در برگ اول در شهادت به صحت عمل کتاب؛ مهر: مؤلف «رق الحسين محمد حسین» (بیضوی) [دليل المخطوطات: ۱-۹۶]

۱۰. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۷۰۲

آغاز: برابر؛ انجام: و ان كان اتمامه ثم قضائه احوط ابواب طهارت و صلوة و زکوة و خمس و صوم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با نسخه اصل مقابله شده؛ واقف: حاج سید محمد شوشتری، سال ۱۳۰۹، کاغذ: فرنگی شکری، جلد: مقوا با روکش پارچه، ۶۴گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۲۲×۱۵سم [ف: ۵-۴۰۴]

• بغية الخاص و العام (ترجمه) / فقه / فارسی

bugyat-ul xās wa-l ‘ām (t.)

وابسته به: بغية الخاص و العام؛ کاظمی نجفی، محمد حسین بن هاشم (۱۲۲۴-۱۳۰۸) ترجمه ای است از کتاب «بغية الخاص و العام». اصل کتاب در دو قسم می باشد: عبادات، معاملات.

خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: ۱۳۲

آغاز: الحمدلله رب العامين وصلى الله على محمد و اهل بیته الطاهرين أما بعد فيقول الراجي عفو ربه الغفور، انجام: اعتکاف به بيع و غبر آن از آنچه حرام است در اعتکاف اگر چه اتمام و قضای آن احوط است و الله اعلم ترجمه قسم اول کتاب از مترجمی ناشناس می باشد و از کتاب طهارت تا آخراعتکاف است؛ خط: نسخ جلی، کا: محمد رضا بن على ويشلقی، تا: ۸ رجب ۱۳۱۱ق، واقف ساجدی، فاقد جلد، ۱۸ سطر، اندازه: ۲۳/۵×۱۶سم [ف: ۷۵]

• بغية الخبير في قانون طلب الاکسیر / کیمیا / عربی

bugyat-ul xabīr fī qānūn-i talab-il iksīr

جلد کی، علی بن ایدمر، -۷۶۲ قمری

jeldakī, ‘alī ebn-e aydamor (- 1361)

تاريخ تأليف: ۹ صفر ۷۴۰ق؛ محل تأليف: دمشق

مؤلف آن را برای دانشجویان و طلاب نوشته، در چگونگی طلب اکسیر و راه های دسترسی به این ماده است. مؤلف در آغاز کتاب از مدعیان دروغین این فن شکوه می نماید و آنها را جاهلانی می نامد که هیچ گاه به آن ماده رؤیایی دست نخواهند یافت. این کتاب در یک «مقدمه» و ده «فصل» و یک «خاتمه» تنظیم شده است: المقدمة: جدير عن رام أشرف مطلب أن يكون سعيه أفضل من الأشياء من غير وجه؛ فصل 1. يجب على من رام أن يحاول معرفة حجر المکرم و خروج مافيه من القوة؛ ۲. إذا ثبت عندك إمكان الصناعة و أنها حق؛ ۳. الإكسير عند الفلاسفة هو جوهر .... ۴. النار العنصرية مفسدة لما کونته الطبيعة ...؛ ۵. قد سبقنا من مادة الإكسير و صورته و غایته و خواصه و عوارضه ما فيه كفاية و مقنع .... ۶. أن الذين دعا القوم إلى كتمان هذه الموهمية هو أنهم لو وضعوه كما وضعوا سائر علومهم من الطب .... ۷. من عدل كتب القوم في طلب الإكسير فقد أضماع عمره في الباطل؛ ۸ أن رموز الحكماء في غاية الإغماض .... ۹. يجب على من حاول فك رموز القوم أن يكون عالما بالطبائع .... ۱۰. فإذا فعلت ذلك رجوت ذلك الإصابة و قلة الخطأ و أدعوا الله يفتح أبوابه عليك .... الخاتمه ... اعلم أنه كما فرض علينا في عقولنا إظهار هذا السر و بذله لمستحقه كذلك حرم علينا إفشائه للعامة. (سید محمود مرعشی)

آغاز: بسمله، قال العبد الفقير إلى الله تعالی ایدمر على بن ایدمر الجلد کی ... باسمك اللهم ظهرت انواع المبدعات ... اما بعد فانی وضعت هذا الكتاب بمدينة دمشق عام اربعین و سبع مائة.

انجام: فلم تنله من كتبهم الا يشق الا نفس فالله بینی و بینک و كفى بالله وكيلا و لكن هذا آخر ما قصدنا ایراده من كتاب [أعيان الشيعة، ج ۳، ص ۵۱۷-۵۱۸ و ص ۱۲۷؛ اکتفاع القنوع مما هو مطبوع، ص ۲۲۶؛ کشف الظنون: ج ۱، ص ۲۳۹؛ معجم المؤلفين ۲۸/۳]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: ۹۸۱ق؛ واقف: ایرانی مجرد، محمد؛ کاغذ: نخودی سرخی، جلد: تیماج ضربی، ۲۱ سطر (۲۰×۱۳/۵ )، قطع:

وزیری بزرگ، اندازه: ۲۰×۲۷سم [الفبائی: ۸۹]

۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۱۷۴۸/۴

آغاز و انجام: برابر

خط شکسته نستعلیق و نسخ، كا: محمد حسین، متطبب، تا: ۶ ذیقعده ۱۲۶۹ق، جان کرمانشاهان؛ مصحح، محشی، کاتب در پایان گوید این نسخه را همراه رساله قبلی که در دست مسافری از اهل حكمت در کرمانشاه بوده به طریق استعجال استنساخ نمودم؛ مهر: «محمد خاتم النبيين صلى الله عليه و آله و سلم ۱۲۸۶)

بیضی)؛ کاغذ: فرنگی، آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای تیره ۲۲گ (۱۱۳-۱۳۴)، ۱۸ سطر (۱۲×۵/۵ )، اندازه: ۱۵×۱۰/۵ سم [ف: ۵۳۱-۲۹ ]

٣. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۸۲۴۴

آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق خفي، كا: علی اصغر تهرانی، تا: ۱۲۷۷ق؛ کاغذ: نخودی سرخی، جلد: تیماج، ۱۶ سطر (۱۴×۹)، قطع: بياضی، اندازه: ۱۱×۱۷ سم [رایانه]

۴. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۶۲۳۱/۴

آغاز و انجام: برابر خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد تقی طبیب نوری مازندرانی ابن محمدنبی، تا: ۱۳ ربیع الثانی ۱۲۹۳ق، جان کرمانشاهان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: میشن قهوه ای، ۱۱گ (۳۹پ -۴۹پ)، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۸/۱×۱۱

سم [ف: ۹-۲۸۲] .. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: ۶۵۴/۲

آغاز: برابر؛ انجام: و الحمد لله وحده ... و اتفق الفراغ من تصنيفه في تاسع صفر سنة اربعین و سبعمائه و الحمدلله خط: نستعلیق، بی کا، تا: ۲۲ صفر ۱۳۰۶ق؛ جلد: تیماج، سرخ، ضربی، ۸گ (۱۵ر-۲۲ر)، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۴×۲۲ سم (ف: ۱- ۵۵۹]

۶. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۷۱۷

آغاز: برابر خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ ۱۰گ، ۲۱ سطر، قطع: خشتی، اندازه: ۲۲×۱۷/۵ سم [ف: ۲-۴۵۶]

۷. مشهد، الهیات؛ شماره نسخه:۲۰۳۷۰/۳

آغاز: فرجل يدعى الشعر و يقول أن الأوائل ذكروه و اثنوا عليه ... فوضعت هذا الكتاب قانونا للمسترشدین و علما منيرا للسالكين ... اما المقدمة فنقول جدير بمن رام اشرف مطالب ان يكون سعيه افضل سعی بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا عطف و لبه میشن قهوه ای، اندازه: ۱۶/۵×۱۲ سم [ف: ۲-۴۳۷]

۸. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض۱۰۷۷۹

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [الفبائی: ۸۹]

۹. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: ۹۳۲/۸

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای فاقد طبله اول،

۲۵گ (۷۰-۹۵)، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۷×۱۱ سم [ف: ۲-۱۹۸]

• بغية الرائد فيما تضمنه حديث أم زرع من الفوائد / شرح حديث / عربی

bugyat-ur rā’id fi-mā tadammana-hu hadīt-u umm-i zar min-al fawa'id

قاضی عیاض، عیاض بن موسی، ۴۷۶؟ -۵۴۴ قمری

qāzī eyāz, ‘eyāz ebn-e mūsā (1084-1150)

در تفسير و شرح حديث أم زرع، داستان از این قرار است که یازده نفر از زنان در دوره جاهلیت با یکدیگر پیمان بسته بودند که تمام خصوصیات شوهرانشان را برای یکدیگر بدون کتمان هیچ مطلبی بیان کنند یکی از زنان «ام زرع» نام داشته و این حدیث به نام او مشهور است. این حدیث منقول در صحیح بخاری از نبی مکرم اسلام(صلی الله علیه وآله وسلم) است که خطاب به عایشه فرمود: «یا عایشه فانی کنت لک کابي زرع لأم زرع .... عناوین آن «فائدة، فائدة» ترتیب شده است: «الحدیث و سياقة متنه مع اختلاف نقلته و زيادة بعضهم على بعض في سرده، علة اسناده و شرح غريبه و عويص اعرابه و معانی فصوله و ما يتعلق به من فقه و تنقدح منه من فائدة».

آغاز: قال الفقيه الاجل القاضي الحافظ ابو الفضل عياض بن موسی بن عیاض

انجام: وعلى الله جل اسمه الاعتماد ... و صلواته على مصطفاه من خلقه محمد نبیه وعلى اله وسلامه كثيرا ...

چاپ: قاهره، محقق: صلاح الدين بن احمد الادلبي و محمد الحسن اجانف ومحمد عبد السلام الشرقاوي، مكتبة ابن تيمية، چاپ ۲۲۳۹ ص، ۱۹۸۲م.

[وفيات الأعيان ۴۸۳/۳ ، کشف الظنون ۲۴۸/۱ ؛ هدية العارفین ۸۰۵/۱ بروکلمان 1/ (۳۷۰) ۴۵۶]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۲۳۲عکسی

آغاز و انجام: برابر نسخه اصل: ظاهریه دمشق ش ۸۶۴۷ (الالبانی، فهرس الحديث /۳۷۵)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالا قرن ۸؛ مصحح، با نشان بلاغ؛ مهر اهدائی ورثه امیر طاهر حسني جزائری به دارالکتب الظاهريه؛

۸۷گ، ۱۷ سطر [عکسی ف: ۱-۲۱۳]

قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: ۱۰۴۱-عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [ف: ۲-۲۹۳]

• بغية الراغب في شرح مرشدة الطالب / حساب /عربی

buyyat-ur ragib fi S.-i mursidat-it talib

شنشوری، عبدالله بن محمد، ۹۳۵-۹۹۹ قمری

šanšūrī, 'abd-ol-lāh ebn-e mohammad (1529-1591)

برای شاگردان خود (دیباچه). متن از ابن الهائم است.

مخطوطات مصوره ۲۵؛ بروکلمان ۱۲۵/۲ ]

هران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۴۳۷/۳

آغاز: الحمدلله حق حمده ... و بعد فيقول ... عبدالله بن الشيخ العلامة بهاء الدين محمد الشنتوری؛ انجام: او قسمة صحي و کسرا على صحیح و کسر ...

خط: نسخ و نستعلیق، کا: بدر الدين محمد بن محمد مناشیری شافعی، بی تا؛ افتادگی: انجام کاغذ: پسته ای، جلد: رویه میشن سبز، ۹۰گ (۵پ -۹۴پ)، ۱۸ و ۲۳ سطر، اندازه: ۱۸×۱۴ سم [ف: ۴۱۵-۶ ]

• بغية الراغبين = احكام كثير الشك / فقه / عربی

buġyat-ur rāġibīn = ahkām-u katīr-iš šakk

ابن فهد حلی، احمد بن محمد، ۷۵۷؟ -۸۴۱ قمری

ebn-e fahad-e hellī, ahmad ebn-e mohammad (1357 1438)

تاریخ تأليف: ۱۵ ذیحجه ۸۱۸ق رساله ای مختصر که در آن احکام شخص کثیر الشک در نماز به همراه مختصر ادله و استدلالی بیان شده است. شامل یک «مقدمه» و «قاعده» شامل شش «باب» و «تکمیل»..

آغاز: الحمدلله المتعالی بوجوب وجوده عن الأضداد والانداد والمقدس لكماله الدال على الصاحبته والوالد والاولاد الذي لایدر که ... اما بعد فلما كان من اهم المهمات واولاها واجل المطالب واعلاها

انجام: اذا لم يكن من أولي الألباب المجتهدين فليس المعصوم الا من عصمه الله عزوجل من عباده المؤمنین و مقربی حضرته المكرمين، تمت

۱. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۳۰۵۱/۶

آغاز: برابر؛ انجام: و ثانيهما أن الظن ترجح احد الطرفين اعني الطرف الوجود وطرف العدم في الدهر ترجيحا غير مانع من التبعیض و بالاخير لخرج اعتقاد الجازم ...

نام مؤلف به استناد فهرست مدرسه نواب ص ۱۶۸ ذکر شد؛ خط: نستعلیق، كا: لطف الله بن أنوشروان، تا: قرن ۱۰؛ مصحح، در لابه لای نسخه فواید فقهی در سؤال و جواب و احادیث و در ادامه نیز فوایدی از همان کاتب آمده؛ ۲گ، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۵×۱۰ سم آف مخ: ۱-۶۸]

۲. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۲۷۰۶/۴

آغاز و انجام: برابر

نام مؤلف به استناد فهرست مدرسه نواب ص ۱۶۸ ذکر شد؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن ۱۲؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن آلبالویی لایی، ۳۵گ (۴۹پ -۸۳ر)، ۱۴ و ۱۸ سطر، اندازه: ۱۸/۶×۱۳ سم [ف: ۶-۹۶]

٣. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: ۱۸۸/۵

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بی تا، به شیوه هندی، در پشت صفحه اول این رساله آمده: «قد نظر فيه احقر الطلبه الى ربه المجيد محمد مکی بن محمد بن شمس الدين الحسن زين الدين من ذرية الشريف السعيد الشريف شمس الدين محمد بن مکی المطلبی العاملی قدس سره، سنه ۱۱۷۲ق»؛ جلد: عنابی ضربی، ۱۶ص (۴۱ ۵۶)، ۳۲ سطر [ف: ۱۶۸]

• بغية الطالب / رجال / عربی

bugyat-ut talib

اهدل، طاهر بن حسین، ۹۱۴-۹۹۸ قمری

ahdal, tāher ebn-e hoseyn (1509-1590)

کتاب مختصری است درباره انساب و اولاد امیر مؤمنان حضرت علی که از کتاب ابو زکریا یحیی بن ابوبکر عامری ضمن دو فصل» و یک «خاتمه» انتخاب و نگاشته شده است. در ایضاح المكنون (ج ۱ص ۱۸۸) از محمد بن طاهر ابن بحر حسني يمنی (۱۰۸۳ق) دانسته است ولی در نسخه عکسی مرعشی به نام اهدل تصریح شده است.

آغاز: الحمدلله حمدا يوافي نعمه و يكافی مزيده و الصلوة و السلام على سيدنا محمد و آله و صحبه الكرام؛ انجام: و انما اشتبهت عليه النزول هذه الشبهة و الله الموفق للصواب واليه الرغبة في العفو و المآب ... و قد نسختها من نسخت نسخت من نسخة نسخت من نسخة نسخت تاریخها سنه ستة و اربعین و تسعمائة منقوله من خط السيد الفخار بن محمد بن فخار

خط: نسخ عربی، بی کا، تا: نیمه رجب ۱۰۹۲ق؛ تملك: على بن شیخ صالح بن زین الدین احسایی؛ کاغذ: نخودی فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، ۳۵ گ، ۲۲ سطر، اندازه: ۲۱×۱۴سم [ف: ۴۴]

۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۵۱۵/۲

عکسی آغاز: بسمله. و به نستعن الحمد لله رب العالمين يقول العبد الفقير الى كرم الله عزوجل الطاهرين حسين بن عبدالرحمن الأهدل أصلح الله سريرته و نور بصيرته امین الحمد لله الذي رفع أهل بيت محمد صلى الله عليه و آله و سلم اعلا المراتب خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ رکابه دار، مصحح؛ ۲۰ص (۷-۲۶)، ۲۹-۲۵ سطر [عکسی ف: ۴-۴۲۶]

• بغية الطالب في ایمان ابی طالب / كلام و اعتقادات / عربی

buyyat-ut talib fi Iman-i abi-talib

برزنجی، محمد بن عبدالرسول، ۱۰۴۰-۱۱۰۳ قمری

barzanjī, mohammad ebn-e ‘abd-or-rasūl (1631-1692)

در اثبات ایمان حضرت ابوطالب والد ماجد حضرت امیر

المؤمنین علی (عليه السلام).

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۵۵۰۹

آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم ملهم الصواب لذوي الألباب، الحمد الله رب العالمين ... اما بعد فانا لما اثبتنا نجاة الوالدين الشريفين بالادلة الثابتة ورودنا شبهات المعارضين ... في رسالة سميناها سداد الدين و سداد الدين احببنا أن تؤلف أخرى في أثبات نجاة عمه ابی طالب تتميما للفائدة؛ انجام: ختم الله لنا بالخير و الحسنی و فتح بنور منا العين الوسنا، امین.

خط: نسخ، كان محمد سعید بن حسين قرشی کوکنی مدنی نقشبندی، تا: ۲۸ جمادی الثانی ۱۱۰۱ق، جا: دمشق شام؛ صورت اجازه مؤلف به شیخ عبدالرحمن خطيب نقل شده و سپس برای تأكيد اجازه، نسخه را مؤلف به خطيب هبه کرده است، بنابراین از صحه نظر مصنف گذشته است، خطیب مزبور نیز پس از استفادده آن را به نقیب سادات بعلبک اجازه روایت داده و نسخه را به جهت تحقق یافتن اجازه به او بخشیده است. این اجازه به خط خطیب در اواسط شعبان سال ۱۱۰۱ ثبت شده، اشعاری به فارسی به نظم کاتب آن و مالک نسخه لطفعلی بن محمد کاظم صدرالافاضل در اثبات ایمان ابوطالب(عليه السلام) و فهرستی مختصر از کتاب هایی که در ایمان حضرت ابوطالب تالیف شده و او در کتابخانه دارد؛ تملک: صدر الافاضل در رجب ۱۳۲۳؛ جلد: چرم قهوه ای، ۱۸ گ، ۲۵ سطر، اندازه: ۱۴/۹ × ۲۰/۵ سم [ف: ۴۳-۱۳۲]

• بغية الطالب في شرح المكاسب / فقه / عربی

bugyat-ut talib fi S.-il makasib

اشکوری، ابوالقاسم بن معصوم، ۱۳۲۵ قمری

eškavarī, ab-ol-qāsem ebn-e ma‘sūm (-1907)

وابسته به: المكاسب = المتاجر؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (۱۲۸۱-۱۲۱۴)

کتاب بغية الطالب في شرح المكاسب یا بغية المكاسب شرحی است بر کتاب مکاسب شیخ مرتضی بن محمد امین انصاری (قرن ۱۳) نسخه حاضر مشتمل بر شرح کتاب بیع می باشد که پس از «جواهر العقول في شرح فرائد الاصول» خود ساخته است.

آغاز: بسمله و حمدله ... و بعد فيقول العبد ... ابوالقاسم الاشکوری ... بعد ما فرغت من تأليف جواهر العقول ... خطر ببالی ان اشرح کتاب المكاسب

چاپ: طهران، سنگی، ۱۳۲۲ق، رحلی، ۳۸۱ص

[ريحانة الادب ۱۳۴/۱ ؛ نشریه ۱۰۷/۷ ؛ الذریعه ۱۳۳/۳ و ۲۷۲/۵ و ۲۱۷/۶ ؛ اعلام الشيعه ۷۶/۱ ؛ مشار عربی، ص

۱۲۹]

۱. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: ۵۳۰/۲

بخش بیع؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: حاج شیخ علی اکبر نهاوندی، تا: ۱۳۱۰ و ۱۳۱۲ق [ف: ۱۱۲]

۲. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۳۲۳۰

آغاز: برابر؛ انجام: و ان كان الثمن كذا زائد على المعتاد .... فاحسن الأقوال قول الشهيد حشره الله مع الشهداء هذا آخر الجزء الثاني من بغية المكاسب خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۳۱۳ق؛ کاغذ: فرنگی شکری و نخودی،

جلد: تیماج اناری ضربی مجدول مقوایی، ۳۷۷گ، ۲۰ سطر ( ۱۴/۷×۹/۵ )، اندازه: ۲۱/۲×۱۵سم [ف: ۱۵-۳۵]

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: ۲۶۱ همان نسخه بالا [نشریه: ۷-۱۰۷]

• بغية الطالب في معرفة الضمير المطلوب / هیئت / عربی

bugyat-ut talib fi marifat-id damir-il matlab

ابو معشر فلکی، جعفر بن محمد، ۱۷۲-۲۷۲ قمری

abū-ma“šar-e falakī, ja'far ebn-e mohammad (789-886)

در صفحه عنوان نسخه ما از ابا معشر فلکی دانسته شده و در پیشگویی ستاره شماران است از روی دوازده برج. آغاز: بسمله. الحمدلله الذي خلق الانسان من سلالة من طين ... احسن الخالقين. القول على البرج الاول و هو برج الحمل و المريخ ناري وله من اشكال الرمل الجودلة قال الحكيم ابشری ایها السائلة بشكل سعید و رزق جديد و عمر مزید مدید.

چاپ: مصر، چاپ سنگی، ۱۲۸۰ق؛ مصر، ۱۳۲۸ و ۱۳۳۲ق.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۲۲۲

آغاز: برابر انجام: مع الزوح فيروح دم النجاسة و يأتي دم النفاس ولا يأتي الاخير . خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ در ۲ر قرعه رمل جعفر صادق ع است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ مقوایی، ۷۹گ ( ۲۰پ - ۷۹ر)، ۱۵ سطر (۱۷×۱۰/۵ )، اندازه: ۱۵/۵ ×۲۰سم [ف: ۶-۲۴۴۱ ]

• بغية الطالب في معرفة المفروض و الواجب / فقه / عربی

bugyat-uț țālib fī ma'rifat-il mafrūd wa-l wājib

کاشف الغطاء، جعفر بن خضر، ۱۱۵۴-۱۲۲۸ قمری

kasef-ol-qeta', ja'far ebn-e xezr (1742-1813)

رساله مختصر فتوایی است در دو مطلب»: ۱. اصول ایمان، ۲. فروع دین، فقط احکام طهارت و صلاة. فرزند مؤلف شیخ حسن کاشف الغطاء تكمله ای بر این رساله افزوده در احکام صوم و اعتکاف با عنوان «تكملة البغية» که در بیشتر نسخه ها نیامده است. شیخ اسدالله دزفولی (-۱۲۳۷ق) آن را به فارسی ترجمه کرده و تحفة الراغب» نامیده و فرزند مؤلف شیخ موسی بن جعفر کاشف الغطاء آن را با عنوان «منية الراغب» شرح کرده است.

آغاز: بسمله الحمدلله الذي اسس قواعد الاحكام و رفع عالم الاسلام ... و بعد فقد سألني جمع من الأتقياء ... ان اكتب لهم رسالة محتوية على اصول الواجبات انجام: و يستحب الجبر عقيب كل مقصورة على استحبابه بعد كل فريضة يقول سبحان الله و الحمد لله ولا اله الا الله و الله اكبر مرة قبل التسبيح او بعده و الله ولي التوفيق و الحمدلله رب العالمین

[الذريعة ۱۳۳/۳ و ۱۳۴ رقم ۴۵۱؛ مكتبة امير المومنین ۱۸۸/۱ ]

شرح و حواشی:

1- تعليقة على بغية الطالب؛ کاظمی، اسدالله بن اسماعیل (۱۱۸۶ ۱۲۳۷)؛

۲- تحفة الراغب = ترجمه بغية الطالب في معرفة المفروض و الواجب؛ کاظمی، اسدالله بن اسماعیل (۱۱۸۶-۱۲۳۷) ۳- منية الراغب في شرح بغية الطالب، کاشف الغطاء، موسی بن جعفر (۱۲۴۳-)

٤- تكملة بغية الطالب؛ آل کاشف الغطاء، حسن بن جعفر (۱۳۰۱ -۱۲۶۲ )

5- بغية الطالب في معرفة المفروض و الواجب (ترجمه)؛ بهبهانی، محمود بن محمد علی (۱۲۰۰-۱۲۷۱)

6- حاشية بغية الطالب في معرفة المفروض و الواجب؛ آل کاشف الغطاء، محمد رضا بن موسی (-۱۲۸۱)

۷- بغية الطالب في معرفة المفروض و الواجب (ترجمه)

۸- بهجة الراغب الى شرح بغية الطالب؛ ربیعی نجفی، محمد بن يونس

۹- بغية الطالب في معرفة المفروض و الواجب (ترجمه)؛ خزائیلی، جعفر

۱. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ندارد

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن سیاه لایی، ۱۶۶گ، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۵/۸×۱۱/۲ سم [ف: ]

۲. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۱۴۵۲/۴

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد رشید پسر محمد حکیم حسنی، تا: پنج شنبه ۲۶ ذیحجه ۱۱۰۲ق، جان مکه؛ کاغذ: اصفهانی، ۵گ (۱۲۰ -۱۲۴)، ۱۴ سطر (۱۱×۹/۵ )، اندازه: ۱۴/۵×۱۰ سم [ف: ۳-۹۶۳]

۳. بیرجند؛ دیانی؛ شماره نسخه: ۱۶۳

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، ۸۶گ، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۵×۱۰سم [ف: ۱۲۴]

۴. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۲۳-طباطبائی

آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، ۹۴گی، ۱۳ سطر، اندازه: ۱۵×۱۰سم [ف: ۲۴-۲۸۰]

۵. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: ۶۱/۱

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ محشی، با نسخه شیخ اسدالله مقابله شده؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، ۱۲۵گ، ۱۷ سطر (۷×۱۳/۵)، اندازه: ۱۶×۱۱سم [ف: ۲۶۰]

۶. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۹۵۶۶

آغاز و انجام: برابر مشتمل بر سه مطلب به شرح ذيل: الف: في أصول الإيمان، ب: في احكام التقليد، ج: في فروع الدين؛ خط: نسخ، بی کا، تا: نیمه دوم قرن ۱۳؛ مصحح؛ اهدایی: رهبری، خرداد ۱۳۷۳، کاغذ: حنایی، جلد: تیماج یک لا، ۱۲۰گ، ۱۰ سطر، اندازه: ۱۵×۱۰/۵ سم [اهدائی رهبر: ۳-۱۱۱]

۷. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۲۳ ط

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳ [مختصر ف: ۱۱۰]

۸. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۵۶۰۱

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ در صفحه اول این بیت کتابت شده: اشتراکج گردنا دانم چه خواهی کردنا *** در میان پنبه زار و پنبه خواهی خوردنا»؛ مهر: «عبده محمد باقر» (مربع)؛ جلد: چرم قهوه ای، ۱۰۲گ، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۶/۴×۱۱/۲ سم [ف: ۴۳-۱۸۲]

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳ [مختصر ف: ۱۱۰]

۱۰. مشهد؛ میبدی، شماره نسخه: ۳۵۳

تكمله بغيه از شیخ حسن فرزند مؤلف با این نسخه ضمیمه شده و ناتمام است؛ خط: نسخ، كا: على مختار بن میرزا حسین نجفی، تا: قرن ۱۳؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، ۱۱۳گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۲-۶۱]

آغاز: فالأقرب عدم اجراء الحكم عليها قبل تداولها و تعارفها ما لو تداولت عند بعض کفی ذلک في جرى الحكم عند الباقين؛ انجام: و ان لم يسمعها الأجانب كما أفتى به الأصحاب و نقل عليه الاجماع و دلت عليه رواية قرب الاسناد خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج قرمز ضربی، ۱۵۸گ (۶۸ر -۲۲۵پ)، اندازه: ۱۵/۵×۲۱سم [ف: ۱-۱۳۷]

۱۲. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: ۱۶۸۷/۲

آغاز: بسمله، المطلب الثاني في فروع الدين؛ انجام: برابر

فاقد مقدمه است و موجودی از مطلب دوم تا پایان صلات مسافر می باشد؛ خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: آغاز، کاغذ: شکری آهار مهره، ۳۸، ۱۸-۲۰ سطر، اندازه: ۱۵×۱۰ سم [ف: ۵-۱۰۴]

۱۳. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۸۵۴/۱

آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳، ترقيمه: «تمت الصلوتية للشيخ على زید ... في غرة شعبان المعظم»، محشی با نشان «محمد حسن سلمه الله»، مصحح؛ کاغذ: فرنگی، ۹۸گ (آپ -۹۸پ)، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۱×۶ سم [ف: ۳۵-۲۰۰)

۱۴. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۵۱۴۳/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: سید جعفر بن محمد جعفر حسینی، تا: قرن ۱۳؛ مصحح، محشی، مقابله شده با نشان «بلغ»؛ مهر: «عبده حسين بن محمد» (بیضی)؛ کاغذ: فرنگی، ۷۸گ (۱-۷۸)، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۴×۱۰سم [ف: ۳۸-۴۳۵]

۱۵. مشهد: رضوی، شماره نسخه: ۳۸۰۶۰

آغاز: بسمله. المطلب الثاني في فروع الدين و اصولها خمسة الصلوة و الصوم و الزکوة؛ انجام: برابر خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ اهدائی: رهبری، مهر ۱۳۸۶؛ کاغذ: نخودی آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج مشکی، ۶۲گ، ۱۴سطر، اندازه: ۱۴/۸×۹/۵ سم اهدائی رهبر: ۳-۱۱۲]

۱۶. اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: ۳۰۸۴

از اول طهارة تا آخر صلوة؛ خط: نسخ، كا: محمد شريف بن حجی [حاجی علی محمد خراسانی الاصل، تا: قرن ۱۳؛ به انضمام دو حدیث در اخبار ملاحم؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد، ۱۲۳ص، ۱۱ سطر (۱۱×۷)، اندازه: ۱۵×۱۰ سم [ف: ۱-۱۹۲]

۱۷. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۵۶۸

آغاز: برابر؛ انجام: ففي وجوب خروجها الى المنزل للاعتداد أو وجوب اعتدادها في المسجد مدة الاعتكاف قولان. خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ مصحح توسط فرزند مؤلف «على بن جعفر» و مهر نام وی «على بن جعفر» (مربع)؛ جلد: تیماج مشکی ضربی بدون مقوا، ۱۶۹گ، ۱۳ سطر، اندازه: ۱۰/۵ × ۱۵/۵ سم [محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۷]

۱۸. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۶۷۵/۲

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ مهر: «عبده الراجی محمد علی بن محمد حسين الواعظ» (بیضی)؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، ۵۱گ (۳۲پ -۸۲پ)، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۴/۵ × ۱۹/۵ سم [محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۸]

۱۹. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۵۳۱۷/۱ - ۲۶/۱۹۷

آغاز: الازمان و الأيام أن يشركوني في صالح الدعاء و يسئل الله ان يجزيني على تأليفها خير الجزاء و سميتها بغية الطالب في معرفة الفرض والواجب؛ انجام: ثانيها أن لا يكون من ... و يستثنى منه ما كان من الانسان او من حيوان صغير لالحم فيه كالبق و الذباب.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، ضربی مجدول، ۱۷، ۱۸ سطر، اندازه: ۱۵×۱۱ سم [ف: ۲-۶۲۷]

۲۰. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۵۸۸

آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، كا: عبد الله بن سید محمد رضا شبر، تا: چهارشنبه ۱۹ ربیع الاول ۱۲۱۱ق؛ مهر: نصرالله تقوی، عبدالله بن سید محمد رضا شبر (كاتب)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج یک لا قرمز، ۶۲ ، ۱۷ سطر (۵/۵×۱۱)، اندازه: ۱۴/۵×۹ سم [ف: ۱۲-۲۸۶]

۲۱. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۴۲۱۳/۱

آغاز: برابر؛ انجام: ففي وجوب خروجها الى المنزل للاعتداد أو وجوب اعتدادها في المسجد مدة الاعتكاف قولان. خط: نستعلیق، كا: فضلعلی بن درویش محمد تقی نوری نائینی، تا: ذیقعده ۱۲۱۱ق، جان اصفهان؛ مصحح، محشی با عناوین «میرزا ابوالقاسم قمی دام ظله»؛ وقفنامه کتاب از فضلعلی بن درویش محمد تقی نوری به سال ۱۲۲۶ با مهر «عبده الراجی فضلعلی» (بیضوی)؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، ۴۳گ (۱پ -۴۳ر)، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۱/۵ × ۱۷/۵ سم (محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۸]

۲۲. قم؛ مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، تا: ۱۲۱۲ ق [ تراثنا: س ۱۸ش ۱ و ۲-۲۰۶]

۲۳. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۶۰۲/۱

آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، كا: محمد علی بن محمد بن تقی بن محمد مهدی هرندی اصفهانی، تا: ۲۰ جمادی الثانی ۱۲۱۴ق؛ مصحح، کتاب را ناسخ به اتفاق محمد علی ابن محمد محسن بن محمد باقر بن محمد مهدی هرندی اصفهانی در نجف اشرف به تاریخ دوشنبه ۱۸ ربیع الاول ۱۲۲۸ مقابله نموده اند؛ مهر: «المتوكل على الله عبدالرحیم ابن محمد رضا الشريف» (بیضی)؛ جلد: تیماج قرمز، ۴۷گ (۳-۱۴۹)، اندازه: ۱۴×۱۰سم [ف: ۱۹۵۲]

۲۴. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۳۵۱

خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه از جمادی الاول ۱۲۱۷ق؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، ۶۵گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۱/۵ × ۱۵/۵سم [ف: ۲۶-۲۹۲]

۲۵. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۵۳۹

خط: نسخ، كا: عبد الله بن أحمد خرداوي اجد حفصى بحرانی، تا: ۲۰ ذیقعده ۱۲۱۷ق؛ ناسخ در پایان نسخه نام «النفحة القدسية في احكام الصلاة اليومية» به این کتاب داده، مجدول؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، ۵۹، ۱۵ سطر، اندازه:۲۱×۱۶سم [ف: ۴-۳۳۹]

۲۶. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۷۵۴۴

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خفی، بی کا، تا: ۱۲۱۹ق؛ کاغذ: شکری سرخی، جلد: تیماج، ۱۷ سطر ( ۱۱/۴×۶/۸ )، قطع: رقعی، اندازه: ۱۴/۷×۹/۶ سم [رایانه]

۲۷. کرمانشاه؛ فيض مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره /۵

کا: محمد علی بن محراب دستجردو کی، تا: جمعه شوال ۱۲۱۹ق [تراثنا: س ۲ ۴-۴۸]

۲۸. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۴۲۶/۲

خط: نسخ، كا: احمد بن على بن احمد بن على بحرانی، تا: ۱۲۱۹ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج قرمز بدون مقوا، ۶۲گ (۶۱پ۔ ۱۲۲ر)، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۶×۲۱/۵ سم [ف: ۱۴-۲۱۱]

۲۹. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: ۱۷۴/۱

آغاز: برابر؛ انجام: و هكذا الحال بالنسبة الى جميع ما فيه قيل وقال و قد مرت الاشاره بالتفصيل و هو حسبی و نعم الوكيل.

خط: نسخ، كا: نور الدين بن ملا حسن، تا: سه شنبه ۱۱ ربیع الاول ۱۲۲۱ق؛ جلد: مقوا، ۷۵گ، ۲۴ سطر [ف: ۱-۳۳۴]

۳۰. يزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۲۴۸۴/۲

کا: حسین بن عبد الباقی، تا: ۱۲۲۲ق؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی یک لایی، ۵۶گ (۶۸-۱۲۳) اندازه: ۱۴×۹/۵ سم [ف: ۴-۱۳۱۲]

۳۱. قم؛ فاضل قائینی؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: برابر

کا: احمد بن محمد نبی بجستانی، تا: ۱۲۲۴قل تراثناس ۱۳ ش ۱-۱۳۸]

۳۲. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۶۸۱۴/۱ - ۳۴/۱۸۴

آغاز و انجام: برابر خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: غره شعبان ۱۲۲۴ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۱۰۳گ، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۵×۶ سم [ف: ۲-۶۲۷]

۳۳. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: ۴۹۰

آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، کا: محمد رحيم بن محمد سلیم لنكر کنانی، تا: ۱۶ شوال ۱۲۲۶ق؛ مصحح؛ جلد: مقوای آبی عطف پارچه، ۸۰گ، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۶×۱۰/۵ سم [ف مخ: ۱-۷۴]

۳۴. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۳۱۴۵/۱ - ۱۶/۱۵۵

آغاز و انجام: برابر خط: تحریری، کا: ملا محمد صومعه سرایی از محال فومن گیلان، تا: ۱۲۲۶ق؛ مقوا مشکی عطف تیماج سرخ؛ ۳۸، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۶×۱۱سم [ف: ۲-۶۲۷]

۳۵. قم؛ روحانی، مهدی؛ شماره نسخه: ۱۳/۱

خط: نسخ، كا: احمد بن سید حیدر ... نورالدین الموسوی، تا: ۱۲۲۶ق؛ افتادگی: آغاز (برگ اول) [چند نسخه -ف: ۴۴۷]

۳۶. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: ۱۴۴۲

آغاز: برابر

خط: نسخ، كا: هاشم بن ملاحیدر، تا: ۱۲۲۶ق؛ ۴۳گ، ۱۴سطر، اندازه: ۲۰۶۱۵سم [ف: ۱-۳۳]

۳۷. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۵۳۷۴/۲

خط: نسخ، كا: على، تا: ۱۲۲۷ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی یک لا، ۶۳گ (۲۳پ -۸۵ر)، ۱۷سطر [ف: ۱۶-۲۸۲]

۳۸. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۵۹۰۷

آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بی کا، تا: رجب ۱۲۳۲ق؛ کاغذ: فرنگی کبود، جلد: تیماج مشکی یک لا، ۶۰گ، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۶×۱۰/۵ سم [ف: ۲۵۶-۳ ]

۳۹. مشهد؛ الهيات، شماره نسخه: ۳۹

آغاز: برابر؛ انجام: وقد مرت ان الاشارة اليه بالتفصيل وهو حسبی ونعم الوكيل تم هذا الكتاب

خط: نستعلیق، كا: ابوالحسن بن ملاگلطر قرجه داغی، تا: ۸ ربیع الثانی ۱۲۳۵ق؛ مهر: کاتب «الواثق بالله الغني عبده ابوالحسن قرجه داغی»؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی، ۱۲۴ گ، ۱۵ سطر ( ۱۰/۵×۴/۵ )، قطع: ربعی، اندازه:

۱۵/۵×۹/۵ سم [ف: ۱-۲۲]

۴۰. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: ۲۴۰/۱ -ج

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: حسین بن احمد بن سليمان حسینی حلبی، تا: پنج شنبه جمادى الأول ۱۲۳۵ق؛ شیخ موسی پسر مؤلف به این نسخه نگریسته و در هر کجا در فتوای در مخالفت مخالفت داشت نشان داد و در پایان به خط خود این نکته را نوشت؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، ۶۴گ (۱پ-۶۴ر)، ۱۴ سطر (۱۴×۹)، اندازه:۲۱×۱۵سم [ف: ۲۶۰]

۴۱. مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: ۳۹

خط: نستعلیق، کا: ابوالحسن بن ملاگلطر قرچه داغی، تا: ربيع الثانی ۱۲۳۵ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۱۵ سطر، قطع: ربعی [نشریه: ۵-۱۳]

۴۲. اصفهان، مكتبة الزهراء؛ شماره نسخه: ۲۹

آغاز: في صالح الدعاء و يسئلوا الله أن يجزيتي على تأليفها خير الجزآء

خط: نسخ، كا: محمد هاشم بن محمد حسین اصفهانی، تا: ۱۲۳۹ق؛ افتادگی: آغاز؛ ۹۵ گ، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۵×۱۰ سم [ف: ۳۲]

۴۳. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۲۵۲۴- ۱۳/۲۰۴

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: رجبعلی بن محمد اصفهانی کربلائی، تا: ۲۲ جمادی الثانی ۱۲۳۹ق، جان اصفهان؛ جلد: گالینگور آبی، ۹۸ گ، ۱۲-۹ سطر، اندازه: ۱۶×۱۱سم [ف: ۲-۶۲۷]

۴۴. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۴۳۴۶

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۲۴۰ق؛ مصحح، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوایی با روکش کاغذی شطرنجی آبی و سفید عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای روشن، ۵۸گ، ۱۷سطر (۱۳×۷)، اندازه: ۱۶×۱۱سم [ف: ۱۸-۳۱۵]

۴۵. تبریز؛ تربیت؛ شماره نسخه: ۲۵۲

از ابتداء طهارت تا آخر صلوة می باشد و پسر بزرگش شیخ حسن تكمله ای در احکام صوم و اعتکاف نوشته و بدان ملحق کرده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۲۴۲ق، مصحح. [ف: ۲۸]

۴۶. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۷۴۴۸

کامل و پس از آن تکلمه آن نوشته شده؛ خط: نسخ، كا: سید عبدالوهاب بن ابوالقاسم حسینی، تا: چهارشنبه ۱ ربیع الاول ۱۲۴۲ق؛ متن در ۲پ -۷۱ر و تكمله در ۷۲-۱۲۳؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی مقوا، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۵×۱۰/۵ سم [ف: ۳-۲۵۷]

۴۷. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: ۶۳۶/۱

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: غره شعبان ۱۲۴۳ق، مصحح، مقابله شده؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۱۶۹ص، اندازه: ۱۱×۱۵ سم [ف: ۳۴۴]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۸۷۵/۱

نسخه اصلی: همان نسخه بالا [عکسی ف: ۳-۶۶]

۴۸. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۲۰۰۹/۱

خط: نسخ، كا: جعفر قلی بن عبدالعلی، تا: سه شنبه ۱۴ صفر ۱۲۴۳ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، ۶۷گ (۱پ-۶۷ر)، ۲۰ سطر، اندازه: ۲۲×۱۷سم [ف: ۶-۱۲]

۴۹. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۴۶۳

نسخه اصل: کتابخانه در نجف اشرف. مشتمل بر تكمله ای است که فرزند مؤلف در صوم و اعتکاف بر کتاب نگاشته؛ خط: نسخ، کا: محمد بن على حویزی، تا: جمعه آخر جمادی الثانی ۱۲۴۳ق؛ مجدول، دارای تعلیقاتی با رمز «م»؛ تملك: محمد حسن بن محمد صالح كبه به سال ۱۳۰۱؛ ۲۹۶ص [عکسی ف: ۷-۷۵]

۵۰. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۰۴۳/۱

خط: نسخ، كا: على اشرف مراغی، تا: ۱۲۴۳ق، نوشته از روی اصل مؤلف؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای با جدول، ۴۳گ (1ر -۴۳پ)، ۱۸ سطر (۶/۵× ۱۲/۵)، قطع: جیبی، اندازه: ۱۶×۱۱ سم [ف: ۱۵-۴۰۹۵]

۵۱. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۶۹۲۷

آغاز: برابر؛ انجام: ففي وجوب خروجها الى المنزل للاعتداد او وجوب اعتدادها في المسجد مده الاعتكاف قولان

دارای تكمله فرزند مؤلف؛ خط: نسخ متوسط، كا: میرزا محمد بن على اكبر، تا: سه شنبه ۷ جمادی الاول ۱۲۴۶ق؛ مصحح؛ مهر: «الموكل على الله عبده هدایت» (مربع)؛ خریداری شده از محمودی؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، یک لا، ۱۱۳گ، ۱۵ سطر (۱۱۷۷)، اندازه: ۱۵×۱۰/۵ سم [رایانه]

۵۲. تبریز؛ تربیت؛ شماره نسخه: ۳۷

بی کا، بی تا؛ در پشت ورق آخر کتاب تاریخ تولد نوزادی به سال ۱۲۴۶ نوشته شده [ف: ۲۸]

۵۳. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض۱۳۵۱۴

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: على بن رحیم نیری، تا: ربيع الثانی ۱۲۵۰ق؛ افتادگی: انجام؛ در همان سال در نجف اشرف تصحیح و مقابله شده؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج مشکی یک لا، ۴۸گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۲۰-۶۴]

۵۴. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۴۷۲۴/۱

آغاز: برابر خط: نسخ مایل به نستعلیق، كا: حسین سبزواری، تا: یک شنبه ۱۲۵۱ق، جا: نجف اشرف؛ در آغاز نسخه مطلبی درباره قاعده عسر و حرج به نقل از بعضی تلامذه شیخ علی کاشف الغطاء (نجفی) ذکر شده، محشی به امضای «عبدالله»، امضای مقابله و تصریح به دقت در انجام مقابله شده، پایان «بلغ المقابلة الى هنا مع غاية الاحتياط»؛ یادداشتی فقهی به سال ۱۲۵۱، یادداشت انتقال کتاب به عبدالعزيز بن محمد شریف، مطلبی از محمود حنفی در« وقعة كربلاء»؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا ضربی گرهی، ۱۶۰گ (۴پ -۱۶۳ر)، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۰/۵ × ۱۵/۶سم [ف: ۴۱-۱۸۰]

۵۵. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۱۶۴۶- ۹/۱۹۶

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: محمد هادي بن عبد الکریم کو کدی گلپایگانی، تا: یک شنبه ۹ صفر ۱۲۵۱ق؛ تملک: اسد الله بن سید احمد گلپایگانی با مهر وی؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۹۱گ، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۵×۱۰/۵ سم [ف: ۲-۶۲۶]

۵۶. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۷۶۲/۱

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: ۱۲۵۳ق؛ قطع: وزيري [میراث شهاب: س وش ۲-۳۴]

۵۷. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۸۲۰۱

بی کا، تا: ۱۲۶۴ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: ۲۰/۴×۱۴/۵ سم [رایانه]

۵۸. چالوس؛ امام صادق شماره نسخه: ۳۲۹

آغاز: برابر؛ انجام: هكذا الحال بالنسبة إلى جميع ما فيه قیل و قال و قد مرت اشارة بالتفصيل و هو حسبی و نعم الوكيل خط: نسخ، كان على بن مختار، تا: ۱۲۶۵ق؛ جلد: تیماج سیاه، ۴۱گ، ۱۳ سطر (۱۶×۱۱) [ف: ۴۲]

۵۹. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۲۴۹۷

آغاز: برابر

کامل؛ خط: نسخ، كا: محمد بن محمد باقر، تا: شوال ۱۲۷۲ق؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی نرم، ۵۹گ، ۱۶ سطر (۱۱۶۵)، اندازه: ۱۵/۵×۱۰ سم [ف: ۴-۱۳۱۸]

۶۰. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۷۷۷

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۳۱۹ق، مصحح: قطع: وزیری کوچک [میراث شهاب: س وش ۲-۵]

۶۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۳۱۸۱

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول، ۴۶گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۴/۵ × ۲۰/۵سم [ف: ۳۶-۲۷۰]

۶۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۶۹۴

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با حواشی شیخ مرتضی انصاری به نشانی «م»؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، ۹۴گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۵×۱۰ سم [ف: ۵-۸۹]

۶۳. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: ۵۹۹

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ بخش اول این رساله را که در اصول عقائد است ندارد [ف: ۳۹]

۶۴. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۴۴۱/۱

کان ابوالحسن بن سید محمد نبی، تا: عصر مؤلف؛ مصحح، مقابله شده؛ قطع: جيبي [میراث شهاب: س ۸ش ۴-۶۹]

۶۵. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۸۵۴۸/۳ - ۵۷/۲۱۸

آغاز : كل ذلك مع الاعادة ولو بني على سبق سابق فقدمه ثم ظهر لاحقا او بالعكس صح على الاصح؛ انجام: برابر

خط: نسخ، كا: مرتضی بن محمد زکی موسوی، در ایام طفولیت قبل از تکلیف نوشته، بی تا؛ افتادگی: آغاز، ۶۴ص (۸۵-۱۴۸)، ۱۳ سطر، اندازه: ۱۶×۱۰ سم [ف: ۲-۶۲۷]

۶۶. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۵۴۶

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: گالینگور سبز، عطف تیماج زرشکی، ۷۱گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۲۰×۱۲سم [ف مخ: ۱-۲۷۶)

۶۷. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: ۵۱۶/۱

آغاز و انجام: برابر

کامل؛ بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور سرخ [ف: ۱-۴۰۳]

۶۸. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۶۸۵۶/۲

انجام: و من دخل عليه الوقت خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، ۴۴گ (۱۱۱-۱۵۴پ)، ۱۸ سطر، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۳-۲۵۷]

۶۹. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۹۶۸۴

از طهارت تا اعتکاف؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ تملك: ریحان الله موسوی بتاريخ رجب ۱۳۱۹ با مهر

«العبد ریحان الله الموسوی» (بیضوی)؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، ۱۴۵گ، ۱۳ سطر، اندازه: ۱۰/۵ × ۱۵/۵ سم [ف: ۲۵-۵۳]

۷۰. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: ۲۹۷۱/۱ - ۱۵/۲۲۱

آغاز: برابر؛ انجام: ما يبطل الصلوة عمدا و سهوا و منه الحدث و استدبار القبله ... و مع السهو و الغلط تصح الصلوة و يلزم في السهو بعدها سجود السهو و الاحوط

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی ضربی مجدول گرهی، ۴۸گی، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۷×۱۱سم (ف: ۲-۶۲۷]

• بغية الطالب في معرفة المفروض و الواجب (ترجمه) / فقه / فارسی

bugyat-ut talib fi marifat-il mafrud wa-i wajib (t.)

بهبهانی، محمود بن محمد علی، ۱۲۰۰-۱۲۷۱ قمری

behbahānī, mahmūd ebn-e mohammad ‘alī (1786 1855)

وابسته به: بغية الطالب في معرفة المفروض و الواجب؛ کاشف الغطاء، جعفر بن خضر (۱۱۵۴-۱۲۲۸)

به دستور: محمد علی میرزا قاجار

ترجمه تحت اللفظی نیکویی است از رساله «بغية الطالب في معرفة المفروض و الواجب» شیخ جعفر کاشف الغطاء نجفی.

مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: ۱۵۹

آغاز: الحمدلله الذي فضل مداد العلماء على دماء الشهداء ... اما بعد از حمد و ثناء واجب الوجود و فیاض الجود مبدع اشیاء و خالق ارض و سماء؛ انجام: تا اوان ظهور صاحب العصر و الزمان عليه صلوات الرحمن محمد و آله سادات الانس و الجان.

خط: نسخ، بی کا، تا: شوال ۱۲۲۵ق؛ جلد: تیماج مشکی ضربی، ۱۰۹گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۲۲×۱۴سم [ف: ۱-۱۳۰]

• بغية الطالب في معرفة المفروض و الواجب (ترجمه) / فقه / فارسی

bugyat-uț țālib fī ma'rifat-il mafrūd wa-l wājib (t.)

شیخ علی، ق۱۳ قمری

sayx ali (- 19c)

گروهی از مسلمانان از آقا شیخ علی درباره مفروض و واجب سؤالی می کنند و او در پاسخ آنان این کتاب را در سه مطلب که شامل «ایمان؛ آداب؛ دینداری» و «تعیین فرائض اسلامی است» تأليف می نماید.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۶۴۰

آغاز: بسمله، الحمدلله الذي اسس قواعد الاحکام و رفع دعائم الاسلام و مميز لعباده الحلال من الحرام؛ انجام: و اما بعد از ایام مذکوره پس مرخص است در سفر کردن و کراهتی در آن نیست. تمت كتاب خط: نسخ، كاتب = مؤلف (ظاهر)، تا: قرن ۱۳، جان محتملا آذربایجان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای یک لا، ۱۳۶گ، ۲۲ سطر (۱۵۹)، اندازه: ۲۱×۱۵سم [ف: ۲-۱۴۷]

• بغية الطالب في معرفة المفروض و الواجب (ترجمه) / فقه / فارسی

bugyat-uț țālib fi ma'rifat-il mafrūd wa-l wājib (t.)

خزائیلی، جعفر

xazā’īlī, ja far

وابسته به: بغية الطالب في معرفة المفروض و الواجب کاشف الغطاء، جعفر بن خضر (۱۱۵۴-۱۲۲۸)

ترجمه ای است از کتاب «بغية الطالب في معرفة المفروض و الواجب» شیخ جعفر کاشف الغطاء. گرچه این ترجمه در فهرست به جعفر خزائیلی نسبت داده شده است، ولی آغاز و انجام آن بر آغاز و انجام ترجمه اسدالله بن اسماعیل کاظمی با عنوان «تحفة الراغب» منطبق است و احتمالا همان است.

آغاز: الحمدلله الذي اسس قواعد الاحکام ... اما بعد سوال کردند جمعی از پرهیزکاران ... و مسمی گرانیدم آن را به بغية الطالب در شناختن مفروض و واجب

انجام: و جایز است که آن را قبل از تسبيح فاطمه زهرا (سلام الله علیها) بگوید یا بعد از آن تمت الكتاب

[الذريعة ۸۴/۴]

خوی؛ ملا على خوئی (شریف)؛ شماره نسخه: ۲۶

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۲۳۰ق؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی با ترنج مجدول، ۹۰گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۲۱×۱۶سم

[اوراق عتیق: ۱-۱۳۰]

•بغية الطالب في معرفة المفروض و الواجب (ترجمه) / فقه / فارسی

buzyat-ut talib fi marifat-il mafraid wa-i wajib (t.)

وابسته به: بغية الطالب في معرفة المفروض و الواجب؛ کاشف الغطاء، جعفر بن خضر (۱۱۵۴-۱۲۲۸)

از چند ترجمه «بغية الطالب» سراغ داریم که عبارت است از: تحفة الراغب از کاظمی، اسدالله بن اسماعیل (۱۱۸۶-۱۲۳۷) که مشهورترین آن است؛ ترجمه بهبهانی، محمود بن محمد على (۱۲۰۰- ۱۲۷۱)؛ و ترجمه ای از خزائیلی، جعفر. نسخه های زیر در فهارس بدون نام مترجم و بدون ذکر آغاز و انجام معرفی شده اند و لذا تشخیص اینکه کدام ترجمه اند ممکن نشد.

۱. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۹۱۹

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ۱ رجب ۱۲۲۴ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی ضربی کرد سیاه، ۱۱۸گ، ۱۳ سطر (۱۰×۶)، قطع: بغلی، اندازه: ۱۰×۸سم [ف: ۱۷-۲۵۰]

۲. تبریز؛ قاضی طباطبائی، شماره نسخه: بدون شماره/1

بی کا، تا: ۱۲۴۲ق (نشریه: ۷-۵۱۹]

٣. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۵۷۲۹

آغاز: چنانکه دیگران گمراه شدند و بلغزد پای او از طریق حق چنانکه دیگران؛ انجام: ما بین دو بعض از دو سوره و نه اکتفا کردن به بعض سوره و در خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخودی، ۶۳، ۱۵ سطر ( ۱۰/۷×۶ )، اندازه: ۱۵×۱۰سم [رایانه ]

• بغية الطالب فيمن رآی الامام الغائب = تذكرة الطالب فيمن رای الامام الغائب / تاریخ / فارسی

bugyat-ut talib fi-man ra'a imam-al ga'ib = tadkirat-ut talib fi-man ra'a imam-al ga'ib

بیرجندی، محمد باقر بن محمد حسن، ۱۲۷۶- ۱۳۵۲ قمری

bīrjandī, mohammad bāger ebn-e mohammad hasan (1860-1934)

چند« فصل» است در گزارش از آنان که از ولادت حضرت حجت (عجل الله تعالی فرجه) اطلاع داده یا آن حضرت را دیده اند، با مختصری از احوال آن جناب و احادیث و روایات مربوط به وی که به درخواست بعضی از برادران دینی تألیف شده است.

آغاز: الحمدلله الذي نور قلوبنا بمعرفة الامام الهمام القائم و الصمصام البتار المنتقم المحجوب عن ابصار الاغیار

چاپ: مشهد، ۱۳۴۲ق

آغاز: برابر؛ انجام: بسیار ز آنچه گفته شده از علائمش *** بنموده روی در سر باقی شتاب کن

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ با افزودگی هایی در حاشیه؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، ۸۰گ، مختلف السطر، اندازه: ۱۶/۵×۱۱ سم [ف: ۹-۱۹۶]

۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۳۴۱۷/۲

خط: نسخ، كا: محمد حسین چهکندو کی، بی تا؛ بخط مؤلف تصحیح و اضافه شده؛ جلد: تیماج قرمز بدون مقوا، ۶۳گ (۴۲پ -۱۰۴ر)، اندازه: ۲۱×۱۶/۵ سم [ف: ۹-۲۰۲]

• بغية الطالبين في تعليق القوانين / اصول فقه / عربی

bugyat-ut talibin fi ta'liq-il qawanin

یزدی اردکانی، محمد رضا بن عبد الله، ق۱۴ قمری

yazdī ārdakānī, mohammad rezā ebn-e ‘abd-ol-lāh ( 20c)

وابسته به: القوانين المحكمة في الأصول = قوانين الاصول؛ میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن (۱۱۵۱-۱۲۳۱)

شرحی است با عناوین «قوله قوله» بر کتاب «القوانين المحكمة» میرزای قمی.

اردکان یزد؛ امام صادق شماره نسخه: ۳۰۴

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... قوله الباب الاول لما رتب القوانين على مقدمة و ابواب و خاتمة و شرع في ذكر الاول شرع في البواقي

نسخه حاضر جزء دوم و به روز دوشنبه از جمادی الاول ۱۲۸۲ تأليف آن پایان یافته است؛ خط: نسخ زیبا، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، ۲۷۳ گ، مختلف السطر، اندازه: ۱۸×۱۱/۵ سم [ف: ۲-۴۸]

• بغية الطالبين في مناقب الخلفاء الراشدين (منتخب) / فضایل و مناقب /عربی

bugyat-uț țālibīn fī manāqib-il xulafā’-ir rāšidīn (mn.)

کنجی، محمد بن يوسف،-۶۵۸ قمری

kanjī, mohammad ebn-e yūsof (- 1261)

شامل بخش های مربوط به فضائل امير المؤمنین

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۹۳۲/۹

آغاز: من الجزء الثاني من كتاب بغية الطالبين في مناقب الخلفاء الراشدين للشيخ محمد بن يوسف بن محمد الشافعي عن الزبير عن سعید القرشي قال كنا جلوسا عند سعید بن المسيب؛ انجام:

اختلفوا فصار حزب ابلیس. اخرجه في المستدرک ایضا و قال هذا حديث صحيح الإسناد ولم يخرجاه.

خط: نسخ تحریری، كا: محمد بن علی بن حسن جباعی، تا: شنبه ۱۸ شوال ۸۵۲ق؛ در صفحه ۳۹ جباعی نوشته: «حاشية بخط ولد المصنف» که نشان می دهد نسخه مورد استفاده او یادداشت های پسر مؤلف را داشته است؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن بنفش، ۱۱ص (۳۸-۴۸)، اندازه: ۲۸×۱۸/۲ سم [ف: ۲۹/۱ -۳۸۲]

• بغية الطالبين لبيان المشايخ المحققين = الوريقات / تراجم / عربی

bugyat-uț țālibīn li-bayān-il mašāyix-il muhaqqiqīn = al-warīqāt

تخلی، احمد بن محمد، ۱۰۴۴؟ - ۱۱۳۰ قمری

naxlī, ahmad ebn-e mohammad (1635-1718)

این رساله تذکره مشایخ صوفیه است و مؤلف آن بنا به تصریح خود، صاحب طریقه نقشبندیه است.

آغاز: الحمدلله الذي عز جلاله فلا تدرکه الأفهام و سما کماله فلا تحيط به الأوهام ...

چاپ: حیدر آباد، مطبعة دائرة المعارف النظامية، ۸۴ص، ۱۳۲۸ق.[ ایضاح المكنون ۱۸۸/1 ]

۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۲۵۵ ط

آغاز: شرايع الملل السالفة بعد ما ابرق صيب الجهل و بعد فيقول العبد (مؤلف) قد سنح للخاطر العاطل ... أن أكر المشهورين المحققين من مشایخی؛ انجام: صلى الله عليه جل جلاله *** ما طاف بالبيت العتيق مكبر ... و كان تمام هذه الوريقات ... لا ارضی بواحدة حتى اضيف اليها الف آمينا.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرشکی دو لایه با ترنج و نیم ترنج و لچک ضربی و حاشیه منگنه با نقش گل و بوته، ۶۴ گی، ۱۵سطر، قطع: نیم خشتی، اندازه: ۱۲/۵ ×۲۷سم [ف: ۲۴/۲ -۱۸۸]

۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۱۳۱۴/۲۵

آغاز: و بعد قال أحمد بن محمد الشهير بالنخلي المكي قد سنح للخاطر العاطل و الفكر الذي هو عن الصواب حائل؛ انجام: من طريق الباطن لا من طريق الظاهر لان وفاة الشيخ با یزید قبل وفاة الشيخ

خط: نستعلیق شکسته تحریری، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی نخودی، اگ (۲۷۰)، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۵×۱۰/۵ سم [ف: ۲۸-۴۹۳]

• بغية الطالبين لصحة طريقة المجتهدين / اصول فقه / عربی

bu8yat-ut talibin li-sihhat-i tariqat-il mujtahidin

شبر، عبدالله بن محمد رضا، ۱۱۸۸؟ - ۱۲۴۲ قمری

šobbar, “abd-ol-lāh ebn-e mohammad rezā (1774-1827)

این کتاب درباره مسائل مورد اختلاف بين علماء اخباری و اصولی و اثبات صحت طریقت علماء اصول است، دارای پنج «مبحث» و هر مبحث دارای چند «فصل» و «اصل» است: مبحث ١. الكتاب (حجیت ظواهر کتاب)؛ ۲. السنه؛ ۳. الاجماع؛ ۴. الأدلة العقليه؛ ۵. الاجتهاد و التقليد دارای ۴ «فصل» و یک «اصل». در آن از کتاب منية المحصلین خویش یاد می کند.

آغاز: بسمله و به نستعين، الحمد لله الذي نزه قلوب المجتهدين في معرفة احكامه من ظلمات الجهل و الشبهات ... اما بعد فيقول قليل البضاعة هذه تحقیقات صافية و ترقیات شافية[ الذريعه ۱۳۵: ۲ کشف الحجب: ۸۷]

۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۳۹۷۲

آغاز: برابر؛ انجام: و اما الاخبار الاخيرة التي ظاهرها الاطلاق الدالة على أن من لم يعرف شيئا ... لاشي عليه و أن ما لا يعلمون لايؤاخذون عليه فيمكن حملها على الغافل او على من لم تبلغه الدعوة حتى لا ينافي الأخبار السابقة خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ مصحح؛ مهر: «الواثق بالله الغني عبدالله الحسینی» (بیضوی و بزرگ)؛ کاغذ رنگی سفید، جلد: تیماج قرمز، ۲۲۶ص، ۱۷ سطر، قطع: رقعی، اندازه: ۱۱/۵ × ۱۶/۵ سم [ف: ۱۰-۲۱۱۱]

۲. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۵۹۸/۴

آغاز: برابر؛ انجام: فيمكن حملها على الغافل او على من لم تبلغه الدعوة حتى لا تنا في الاخبار السابقة. | خط: نسخ، كا: محمد جعفر خورانی، تا: ۱۲۷۱ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، تیماج تریاکی با ترنج و نیم ترنج لچکی ضربی کوبیده حاشیه منگنه، ۱۷۵ص (۲۶۹- ۴۴۳)، ۱۹ سطر (۱۵×۱۰)، اندازه: ۲۲×۱۵/۵ سم [ف: ۱۰-۱۳۰]

• بغية الطالبين و حجة المطببین / طب /عربی

bugyat-uț țālibīn wa hujjat-ul muțabbibīn

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۶۱۳۱

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۷؛ سطر، قطع: وزیری [د.ث. مجلس ]

• بغية الطلاب في معرفة الأنساب / انساب / عربی

bugyat-uț țullāb fi ma'rifat-il ansāb

کتابی است در انساب سادات يمن که در صفحه عنوان، به نام فوق ثبت گردیده است. مؤلف در آغاز مطالبی در تاریخ انبیا از حضرت نوح (علیه السلام) تا پیامبر خاتم (صلی الله علیه وآله وسلم)آورده و پس از آن با خطبه ای جدید، به ذكر نسب خاندان های سادات در یمن پرداخته است. آغاز بخش مذکور: «بسمله. الحمدلله الذي فرق

بین الاضداد و دل على الخير و الرشاد و زجر عن الغي و الفساد و أكمل حجته على العباد». احتمالا این کتاب شرح بر مشجری در انساب باشد، چنانکه در انجامه آمده: «تم المشجر المبارک صبيح يوم الجمعة لعله ۵ ربيع الآخر سنة ۱۱۸۵ من الهجرة النبوية على شارعها أفضل الصلوة و التسليم ..».

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۲۳۹/۳

آغاز: بسمله. و به العون و الثقة، الحمدلله رب العالمین و صلی الله على سيدنا محمد و آله الطيبين الطاهرین و صحبه الراشدين المنتجبین و بعد فهذه نبذة منتقاة من التواريخ السالفة في معرفة الآبا و الأجداد ... فأول ما نذكر نوح (علیه السلام)؛ انجام: عمرو بن معوية المعروف سبأ، و الله سبحانه و تعالى أعلم و أحكم. تم المشجر المبارک ... و الحمدلله أولا و آخرا و ظاهر و باطنا.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ ۷۳ص (۹۷-۱۶۹)، ۲۹ سطر [عکسی ف: ۵۳۸-۳ ]

• بغية الطلب في تاريخ حلب = زبدة الحلب من تاريخ حلب / تاریخ / عربی

bugyat-ut talab fi tarix-i halab = Zubdat-ul halab min tarix-i halab

ابن عدیم، عمر بن احمد، ۵۸۸- ۶۶۰ قمری

ebn-e ‘adīm, ‘omar ebn-e ahmad (1193-1262)

کتاب مفصلی است در تاریخ حلب، به ترتیب حروف معجم. حاجی خلیفه و بروکلمان، این کتاب را در ده مجلد، نوشته اند. سنگین در مقدمه ای که بر مجلد اول چاپ عکسی کتاب نوشته، احتمال می دهد که این تاریخ در سی یا چهل مجلد تأليف شده باشد و آنچه تا کنون از آن به دست آمده حدود ده مجلد است که شاید یک سوم کتاب باشد.

چاپ: دمشق، المعهد الفرنسي، الجزء الثالث، تحقیق سامی الدهان، الطبعة الأولى، ۱۹۶۸م، ۳۰۶ص؛ مجلد اول این کتاب، به طور فاکسی میل از روی نسخه ایاصوفيا، به شماره ۳۰۳۶ توسط «معهد تاريخ العلوم العربية و الاسلامية» در ۱۴۰۶ هـ در فرانکفورت چاپ شده است.

[ الاعلام زرکلی ۴۰/۵ ؛ معجم المؤلفين ۲۷۵/۷ و ۲۷۶؛ کشف الظنون ۲۴۹/۱ ؛ ذخائر التراث العربی ۱۷۹/۱ ؛ بروکلمان، ذیل ۵۶۸/۱ ؛ فهرست المخطوطات المصورة تاريخ ۴۷/۱ و ۲۰/۲ و ۳۶/۳]

شرح و حواشی: 1- بغية الطلب في تاريخ حلب (مختصر)

۱. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۱۳۰۸

آغاز: الحسين بن عبدالله الخادم مولى الحسن بن عرفة بن يزيد العبدی رابط بعين زربدة مدة مديدة

نسخه اصل: کتابخانه احمد ثالث ترکیه ۲۹۲۵. جلد پنجم؛ خط: نسخ، كا: احمد بن علم اقسماوی، تا: دوشنبه ۲۶ ربیع الثانی ۷۱۸ق؛ مصحح، محشی؛ تملک: محمد بن محمد بن سابق حنفی به تاریخ چهارشنبه ۱۹ ربیع الثانی ۸۵۶؛ مهر وقف و امضای سلطان محمود خان خادم حرمین شریفین؛ وقف نسخه بر خانقاه ناصریه؛ ۶۵۲ص [عکسی ف: ۴-۱۳۱]

۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۱۳ عکسی

آغاز: خالد بن الحرث بن ابی خالد قيس بن خلدة بن مخلد؛ انجام: التي دخلت قلبک برویتک ایانا في مسجد الجامع او كما قال.

نسخه اصل: سلطان احمد سوم-استانبول، بشماره ۲۹۲۵/۵ A (فهرست خطی عربی طوپ قاپی ۵۲۴/۳ ). این نسخه از خالد بن الحرس شروع و به ترجمه دعلج بن احمد بن دعلج ختم می شود؛ خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالا در نیمه اول قرن ۱۹؛ مصحح، محشی؛ تملک: محمد بن محمد بن سابق حنفی به تاریخ ۸۵۶ق؛ ۳۴۴گ، ۱۷سطر

[عکسی ف: ۲-۱۳]

٣. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۸۹عکسی

آغاز: احمد بن محمد بن متوية ابو جعفر المرور وذي المعروف بکا کو.؛ انجام: مسلم بن الحجاج يقول: ابو يعقوب اسحق بن منصور ... سمع يحيى بن سعيد وابن عیینه و ابن ابی فدیک و ابن نمیر

نسخه اصل: از نسخه سلطان احمد ثالث استانبول، ش ۲۹۲۵/۲ .A فهرست عربی طوپ قاپی ۵۲۳/۳ ). این نسخه، ظاهرة جلد دوم، از ترجمه «احمد بن محمد متوية» شروع و تقریبا به آخر ترجمه «اسحق بن منصور المروزی» ختم می شود؛ خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالا قرن ۹؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ ۳۰۰گ، ۱۷سطر

[عکسی ف: ۲-۷۸]

۴. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۴۷-ف

نسخه اصل: فيض الله افندی ش ۱۴۰۴. از سرگذشت حجاج بن هشام و حجاج بن یوسف تا پایان جزو ۱؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ [فیلمها ف: ۱-۲۹۱]

تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: ۲۶۳ بخش ۳ و ۲۶۴ بخش۳ همان نسخه بالا [ف: ۱۳۲]

• بغية الطلب في تاريخ حلب (مختصر) / تاریخ عربی

bugyat-ut talab fi tarix-i halab (muxtasar)

وابسته به: بغية الطلب في تاريخ حلب = زبدة الحلب من تاريخ حلب؛ ابن عدیم، عمر بن احمد (۵۸۸- ۶۶۰)

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۶۳۰/۴

خط: نسخ، كا: قاسم عبدالله، بی تا [ف: ۷-۷]

• بغية العلماء و الرواة = ذیل رفع الإصر عن قضاة

•مصر / تراجم / عربی

bugyat-ul ‘ulamā’ wa-r ruwāt = dayl-u raf*-il işr 'an quďāt-i mișr

سخاوی، محمد بن عبدالرحمن، ۸۳۱-۹۰۲ قمری

saxāvī, mohammad ebn-e ‘abd-or-rahmān (1428-1497)

ذیل و تكمله ای است بر کتاب استادش احمد بن علی کنانی مشهور به «ابن حجر عسقلانی» (۸۵۲ق) موسوم به «رفع الاصر عن قضاة مصر» که در آن شرح حال متولیان امر قضاوت در مصر از زمان فتح مصر به دست مسلمانان تا عصر ابن حجر به ترتیب طبقات سال ها و در هر طبقه، به ترتیب الفبا درج شده است. قابل ذکر است که ابن حجر، خود ۲۲ سال صاحب منصب قضاوت بوده است. سخاوی در این ذیل، شرح حال ۴۹ تن از کسانی را که پس از ابن حجر می زیستند یا معاصر با او بودند ولی نامشان در «رفع الاصر» نیامده یا این که اسمی از آنها به میان آمده ولی شرح حال تفصیلی شان بیان نشده آورده است و همان گونه که در پایان نسخه حاضر کاتب به نقل از خط وی آورده، این ذیل را «بغية العلماء و الرواة في الذيل على كتاب شيخي في القضاة» نامیده است. وی در ضمن شرح حال افراد، ترجمه فرزندان و بعضا پدران و اجدادشان را نیز بیان نموده و در مناسبت های گوناگون، مباحث نحوی، فقهی و مانند آنها را مطرح کرده و به بررسی اقوال علما پرداخته است. اسامی قضات مترجم در «ذیل رفع الاصر» عبارتند از: 1. برهان الدين ابراهيم ابن الديری، ۲. احمد ابراهیم کنانی عسقلانی، ۳. احمد بن احمد انصاری خزوجی، ۴. احمد بن احمد اسيوطی، ۵. احمد بن عبدالله کنانی عسقلانی (ابن حجر)، ۶. احمد بن محمد اذرعی، ۹. احمد بن ناصر باعونی دمشقی، ۱۰. احمد بن نصرالله کرمانی، ۱۱. حسن بن على حصنی حموی، ۱۲. سعد بن محمد بن الديري نابلسی، ۱۳. زکریا بن محمد انصاری، ۱۴. سليمان بن ابی العزا ذرعی، ۱۵. صالح بن عمر کنانی عسقلانی، ۱۶. عبدالله بن شریک، ۱۷. عبد القادر دمیری، ۱۸. على بن محمد آدمی، ۱۹. علی بن محمود سلمى حموی، ۲۰. علی بن محمد سخاوی، ۲۱. على بن يوسف مصری، ۲۲. عمر بن ابی بکر محمد، ۲۳. عمر بن عبدالوهاب، ۲۴. عمر بن محمد رازی، ۲۵. محمد بن احمد كحکاوی، ۲۶. محمد بن احمد بساطی، ۲۷. محمد بن احمد اسدی، ۲۸. محمد بن احمد تنسی، ۲۹. محمد بن احمد شافعی، ۳۰. محمد بن اسحاق سلمي مناوی، ۳۱. محمد بن ابی بکر مالکی، ۳۲. محمد بن عبیدالله کریزی، ۳۳. محمد بن عثمان کرادی، ۳۴. محمد بن على قایانی، ۳۵. محمد بن عمار مصری، ۳۶. محمد بن عمرو حلبی، ۳۷. محمد بن عمر قاهری، ۳۸. محمد بن ابی بکر سدرش، ۳۹. محمد بن محمد مصری، ۴۰. محمد بن محمد کنانی، ۴۱. محمد بن محمد بن صافی، ۴۲. محمد بن محمد شافعی، ۴۳. محمد بن محمد بغدادی، ۴۴. محمد بن محمد شافعی، ۴۵. محمد بن محمد بن شهاب غازی، ۴۶. محمد بن محمد حنفی، ۴۷. محمود بن احمد عنتابی، ۴۸. يحيى بن محمد عناوی، ۴۹. محمد بن احمد احمد بن مزهد.

چاپ: قاهره، الدار المصرية للتأليف و الترجمة، محقق جودة هلال و محمد محمود صبيح، چاپ اول، ۱۳۸۵ق، ۴۸۸۰۴۰ص. کشف الظنون، ج ۱، ص ۹۰۹]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۰۳ عکسی

آغاز: بسمله قال سيدنا الحافظ العمدة خادم السنة النبوية شمس الدين ابو الخیر محمد بن الشيخ العلامة عبد الرحمن بن ابی بکر المقرى السخاوي المصري القاهري رحمه الله تعالى الحمدلله الحكيم العدل الشامل كلا من خلقه بالجود و الفضل ... و بعد فهذا جزء افردت فيه بالذكر من تأخر عن شيخنا من كبار القضاة بالقاهرة و مصر كذا من كان بزمنه ممن لم يره بأصله مسطورة أو اثبته و لكن طوى أكثر خبره لكونه لم يكن عنده مشهورة .. و رتبته

كأصله الترتيب المألوف على الحروف؛ انجام: ثم دفن بتربته و لم يلبث أن استقر ولده البدری محمد في وظيفته و صلى الله على سیدنا محمد و آله و صحبه و سلم 3خط: نسخ، كان احمد بن ابی بکر نسفی مالکی، تا: سه شنبه ۱۴ شوال ۹۷۳ق؛ بلاغ مطالعه و قرائت به تاریخ ۱۰۳۸ ق در آخر نسخه؛ عبارت «وقف کتابخانه مدرسه محمودیه» و مهر «وقف کتابخانه مدرسه محمودیه في المدينة المنورة» (بیضوی)؛ ۱۷۰ص، ۲۷ سطر [عکسی ف: ۳-۱۸]

• بغية الفحول في شرح زبدة الاصول / اصول فقه / عربی

bugyat-ul fuhul fī š.-i zubdat-il usūl

برغانی قزوینی، عبدالوهاب بن محمد صالح - ۱۲۵۰ قمری

baraqānī qazvīnī, “abd-ol-vahhāb ebn-e mohammad saleh (- 1835)

وابسته به: زبدة الاصول؛ شیخ بهائی، محمد بن حسين (۹۵۳ -1030)

اهداء به: برای برادرش شیخ موسی

تاريخ تأليف: آغاز ۱۲۵۸ و پایان ۵ شعبان ۱۲۵۸؛ محل تأليف: کربلا

شرحی است مزجی بر زبدة الاصول شیخ بهائی.

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۶۲۱۵

آغاز: بسمله ... الحمدلله الذي وفقنا لعرف ريعان الشباب في الوصول الى الأصول ... اما بعد؛ فيقول عبد الوهاب رضوان الدين بن محمد صالح القزوینی ... اني لما رأيت اقبال الناس بكتاب «زبدة الاصول» و لاسيما اخی ...... الشيخ موسى فاحببت ان اشرحها ... و سميته ببغية الفحول في شرح زبدة الاصول؛ انجام: بل طریق النجاة في الاخرى و الأولى ... في مشهد الحسين ... كما هو

مستحقه ۱۲۵۸. اللهم صل ... دائمة باقية.

خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: ۱۲۵۸، جان کربلا؛ به گواهی تصحیح و خط زدگی و تغییرهای بسیار نسخه اصل است؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی ضربی، ۲۰۲گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۲۲×۱۶/۵ سم [ف: ۳-۲۵۷]

• بغية الفلاحين و الاشجار المثمرة و الرياحين / کشاورزی -عربی

bugyat-ul fallāhīn wa-l ašjār-ul mutmara wa-r rayāḥīn

غسانی، عباس بن علی،-۷۷۸ قمری

qassānī, “abbās ebn-e ‘alī (-1377)

کتابی در باب زراعت و غرس گیاهان و فوائد و منافع و طبایع و مضار انواع میوه ها و طرق دفع آفات از آنها بر اساس مؤلفاتی از قبيل «الاشارة في العمارة» از تصانیف پدرش الملک المجاهد سيف الدين على (- ۷۶۴) و «ملح الملاحة في معرفة الفلاحة» از تصانيف جدش الملك الاشرف [كذا في النسخة صريحا واضحا یعنی با اضافه

«جدی» به الملك الأشرف، ولی از مراجعه به کتب تواریخ معلوم می شود که این شخص في الواقع برادر جد مؤلف یعنی برادر الملك المؤید یعنی عموی پدر مؤلف است، و او را نیز مانند عموم افراد و ملوک فاضل سلسله غسانی تألیفات متعددی است در موضوعات مختلف علوم از طب و نجوم و اسطرلاب و بیطاری و انساب و رجال و فنون ادب و غیره از جمله کتاب «المعتمد في الأدوية المفردة» ] و «الفلاحة الرومية» و الفلاحة النبطية» و غیره، و چنان که در ترجمه احوالش مسطور است او را به جز این کتاب تألیفات دیگری نیز بوده که طابع کتاب «العسجد المسبوک و الجوهر المحكوك في طبقات الخلفاء و الملوک» در مقدمه خود بدون این که ذکر این کتاب را به میان بیاورد آنها را تعداد نموده است. کتاب مشتمل است بر«مقدمه» و شانزده «باب» و «خاتمه»: مقدمه: در بیان مطالب متنوع و کلی در باب نباتات و بیان اقوال افلاطون و ارسطو و دیگران از اصحاب فلاحت؛ باب ۱. الارضین و صفاتها و ما يستدل به على جيدها و ردیها؛ ۲. فيما يستمد به الارضون؛ ۳. ذكر المياه و ما يستدل به عليها و علامات المواضع التي يكون فيها؛ ۴. اختیار الارض و اصلاحها؛ ۵. اوقات الفلاحة و ما يحتاج اليه من امورها؛ ۶. الزروع؛ 7. القطائی؛ ۸ البقول و الخضروات؛ ۹. البزور المتخذة لاصلاح الاطعمة؛ ۱۰. الرياحين و ما شاكلها؛ ۱۱. الأشجار المثمرة؛ ۱۲. تثمير الأشجار و اصلاحها بعد هدمها؛ ۱۳. ترکیب الاشجار بعضها في بعض و ما يتركب منها و الاخبار عن معرفة الاقاليم السبعة و اهويتها و طبايعها؛ ۱۴. الخواص؛ ۱۵. دفع الآفات عن الزروع؛ ۱۶. تحتوي على خاتمة تشتمل على فوائد شتى على سبيل الاختصار.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۲۵۸۴

آغاز: بسمله الحمدلله حامی حوزة بلاده بملوک اجتباهم لحراسة عباده (بعد از هشت سطر) اما بعد فان قلم القدر اذا جرى بتأييد الله تعالى للعبد و اسعاده و خصه بتوفيقه و ارشاده الهمه اکتساب الامور و السجايا الحميدة و الزمه بالمزايا الشريفة المجيدة و انه لما تولانی الله تعالی بعین عنايته في اصداره و ایراده و حبانی من خفى الطافه باسداء طارق احسانه و تلاده و اتانی زمام ذلك كله فاذعن الى الاقبال باصحابه و انقياده و المطلب المطلوب من شکر سبيل احسانه السابغ تأليف كتاب يكون جواهر معرفته ازین لعارفيه من جلاء العقود، انجام: و كل اقلیم منسوب إلى کو کب من الكواكب السبعة بحيثما او جبته التجربة على الأمر الأكثر الاقليم الأول لزحل.

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۱۹۵ق؛ مجدول؛ واقف: حاج سید عبدالباقی آیت اللهی شیرازی، اسفند ۱۳۷۴؛ کاغذ: نخودی ضخیم، جلد: مقوا عطف و سجاف چرم و لبه دار، ۳۵-۲۷ سطر، اندازه: ۳۲×۲۱سم [ف: ۱۹-۶۳۳]

• بغية القاری المجيد من طلاب القرآن المجيد / علوم قرآن-عربی

bugyat-ul qārī-yil majīd min țullāb-il qur'ān-il majīd

زبیدی، عبدالباقی بن عبدالله، ق ۱۱ قمری

zobaydī, ‘abd-ol-bāqī ebn-e 'abd-ol-lāh (- 17c)

تاریخ تأليف: دوشنبه 7 ذیقعده 1005ق عدد آیه های قرآن و اختلافات ائمه حجاز و عراق و شام در آن، مکی و مدنی بودن سوره ها، فواصل سور، عدد ركوعات و انواع وقف های قرآنی و دیگر مطالب را در این کتاب جمع آوری کرده است. مؤلف كتاب «الجامع المفيد لطالب القران» امام مقری ابو محمد عبدالله بن عمر بن ورد هلالی مذحجی شافعی مقدسی را نیز در ضمن کتابش گزیده کرده است.

[ فهرست نسخه های عربی لینچی ص ۸۷-۸۸]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۴۴۹

آغاز: الحمد لله رب العالمين ... و بعد فهذه نبذة في عدد آی القرآن و کلمه و حروفه و معرفة و قوفه و خموسه و عشوره نسخه اصل: كتابخانه آکادمی لینچی رم ۴۷؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۲۵ ذیقعده ۱۱۸۵ق؛ مصحح، محشی؛ در برگی آخر اسامی قراء سبعه مذکور در شاطبيه آمده؛ ۲۴۵ص [عکسی ف: ۲-۴۴]

• بغية القاصد في مشكلات القواعد / حساب /عربی

bugyat-ul qasid fi muskilat-il qawaid

سربهاری، قاسم بن عبدالحق، ق۱۰ قمری

sarbahārī, qāsem ebn-e ‘abd-ol-haqq (- 16c)

وابسته به: قواعد الأحكام في معرفة (مسائل الحلال و الحرام؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (۶۴۸-۷۲۶)

تاریخ تأليف: یک شنبه ۱۰ شوال ۹۶۶ق؛ محل تألیف: اردبیل شرح و بسط مسائل حسابی مشکل کتاب «قواعد الأحكام» علامه حلی، تنظیم شده برای آنان که به قواعد مراجعه می کنند تا نیاز به مراجعه منابع مختلف نداشته باشند. بیشتر مسائل این کتاب مربوط به تقسیم ارث و حقوق وارثان می باشد و در پایان مسئله ای افزوده شده است در تکمیل

«مناسخات» خواجه نصیر الدين طوسی. در آغاز این کتاب سیزده «مقدمه» است دارای قواعد و فوائد در کلیات مسائل علم حساب که شناخت آنها در حل مشکلات ریاضی لازم می باشد.

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۱۹۵۷

آغاز: الحمدلله الذي شرف نوع الانسان و خصه بفضيلتي العقل و النطق من بين الحيوان و جعلها ذريعة يتوصل بها إلى مآربه؛ انجام: هذا ما قاله السيد العلامة ... في كتابه الموسوم بالأنوار المضية في الحكمة الشرعية.

خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا، تملك: على بن نور الدين محمد غفاری کاشانی؛ مهر: «الراضى بقضاء الغني محمد جعفر الحسینی الرضوی» (بیضوی)، «العبد محمد جعفر الحسینی الرضوی» (مربع)؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، ۱۷۲ گی، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۱×۱۵/۵ سم [ف: ۵-۳۸۷]

• بغية المرتاح الى طلب الارباح / مواعظ / عربی

bugyat-ul murtāḥ ilā talab-il arbāḥ

زرندی، محمد بن يوسف، ۶۹۳-۷۵۰ ؟ قمری

zarandī, mohammad ebn-e yūsof (1294-1350)

کتابی است مشتمل بر شرح چهل حدیث در مواعظ که مؤلف، اول تأليف آن را جهت نصیحت بعضی از سلاطین شروع نموده، لیکن برای اینکه فایده آن عام باشد آن را در نصیحت جميع حکام و ولات مسلمین قرار داده است. مؤلف، احادیث را غالب از «صحیح بخاری» و «مسلم» و «جامع ترمذی» آورده و اسناد خود را تا مؤلف هر کدام از این سه کتاب ذکر می کند. [کشف الظنون ۲۵۰/۱ ؛ معجم المؤلفين ۱۲۴/۱۲ ]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۹۳۰ عکسی

آغاز: الحمدلله المؤمن السلام ... و بعد يقول ...... ابو عبدالله محمد بن یوسف بن الحسن بن محمود الزرندی ... سميتها: بغية المرتاح الى طلب الارباح في نصح السلاطين و ولاة المسلمين و الحكام الراغبين في الفلاح؛ انجام: فهذا آخر الأربعين و ما وشحتها به من طرف الآثار و الاشعار وحليتها به من الحكايات و الآداب و المواعظ و الاذكار .. و الحمدلله رب العالمین و صلوته على سيدنا محمد خاتم النبيين و على آله

نسخه اصل: چستربیتی، ش ۳۸۲۳ (اربری، فهرست خطی عربی ۲۲/۴)؛ خط: نسخ، كا: شیخ محمد شماعی، تا: جمعه ۲۲ ربیع الاول ۸۴۲ق؛ مصحح، محشی؛ ۱۲۶ گی، ۲۳ سطر [عکسی ف: ۲-۴۱۰]

• بغية المريد في الكشف عن أحوال الشيخ الشهيد / تراجم / عربی

bugyat-ul murīd fi-1 kašf'an ahwāl-iš šayx-iš šahīd

عودی جزینی، محمد بن علی، ق ۱۰ قمری

‘ūdī jozaynī, mohammad ebn-e ‘alī (- 16c)

زندگی نامه شهید ثانی از هنگام ولادت تا زمان شهادت است. مؤلف از شاگردان نزدیک شهید ثانی و پیوسته ملازم وي بوده است، متأسفانه بیشتر فصل های این کتاب از میان رفته، فقط بخشی اندکی از آن را نوه شهید ثانی، علی بن محمد بن حسن عاملی به دست آورده و در کتاب الدر المنصور، درج نموده و ترجمه جد خود حسن بن زين الدين و عده ای از علما را از خاندان شهید ثانی ضمیمه آن نموده است. دارای یک «مقدمه» و ۱۰ «فصل» و «خاتمه» است: المقدمة: في وصفه بالكمال على الاطلاق و اشتمل عليه من مكارم الأخلاق؛ فصل 1. مولده و ما اعقبه من ختم كتاب الله و ترتیب شروعه في تحصيل العلوم؛ ۲. ظهور اجتهاده و تعداد مصنفاته؛ ۳. تعداد أصحابه و فضلاء تلامذته؛ ۴. ذكر أمره في الكتابة و ما له فيها من الآيات و محاسن الكرامات؛ ۵. تعداد زوجاته و عدد اولاده؛ ۶. محاسن الرسائل البليغة و الانشاآت الفصيحة؛ 7. ذكر القصائد التي مدح بها في الزمان و من مدحه من أهل هذا الشأن؛ ۸ ذكر ما عرض له من الاخاویف؛ 9. مقتله و خاتمظ أجله، ۱۰. اضطراب الاخبار في تحقيق الاحوال بعد أخذه من الحجاز الى الروم؛ الخاتمة: في المراثی و الندب و ما وقع بعد فقده من الكرب و بیان من رثاه. آغاز: الحمد لله رافع درجات العلماء ... و بعد فان احق ما اودع في الطروس و توجهت اليه النفوس من فن التواريخ المحفوظه والسير الملحوظة.

[ الذريعة ۱۳۶/۳ و ۱۳۷]

۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۱۶۸/۴

آغاز: برابر؛ انجام: هذا و حزني عليهم لا انقضاء له *** حتى اراهم عيانا حينما نزلوا. و هذا آخر ما وجد من هذا التاريخ و الحمد لله اولا و آخرا.

خط: نسخ، كا: مولی عبدالله افندی، تا: قرن ۱۲؛ مصحح؛ تملک: « نصر الله بن حسین حسینی»؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، ۲۹گ (۱۵۳پ-۱۸۱پ)، ۱۸ سطر، اندازه: ۱۵عن أحوال الشيخ الشهيد / ۸/۵ سم [ف: ۳۳-۳۲۸]

۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۹۶۵/۲

آغاز: برابر؛ انجام: الفصل الثالث في ذكر اصحابه و فضلاء تلامذته الذي قراء وا عليه ... حسين بن الصايغ العاملي ادام الله توفيقه قراء عليه و سمع جملة نافعة من العلوم في المعقول و المنقول و الأدب و غير ذلك

خط: نسخ، كا: محمد بن على بن ثابت حسینی، تا: ۱۶ ذیقعده

۱۱۱۰ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، ۳۷گی (۸۰ پ- ۱۱۶پ)، ۱۵ سطر (۱۲۶۶)، اندازه: ۱۸/۲×۱۱/۵ سم [ف: ۲۹/۱ -۴۸۸]

٣. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۸۳۶

آغاز: برابر؛ انجام: وكم رفعت مضافا للهوان كما *** خفضت كل لبيب مفرد علم خط: نستعلیق، کا: محمد مؤمن بن حاج محمد قاسمی جزائری، تا: ۱۱۱۱ق؛ مصحح، محشی، در چند برگ اول شرح حال بیضاوی با ایراداتی بر تفسیر وی و شرح حال مرحوم شیخ مفید و نقل بعضی مناظرات وی آمده و ظاهرا این کتاب بخشی از کتاب «ربيع الابرار» کاتب باشد که در بیان احوال علماء و شعراء نگاشته است؛ وقفنامه ای با مهر «رب محمد نجني بحق علی» (بیضوی) و «محمد على» (بیضوی)؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، ۹۰گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۰×۱۲سم [محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۸]

۴. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۶۴۳/۲

آغاز: برابر؛ انجام: و الصبر على هذا المصاب و الاجر عليها. خط: نسخ و نستعلیق، کا: عبدالله بن عنایت الله، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: پارچه سرخ گوشه ها و عطف تیماج مشکی، ۴۲ص ( ۵۶-۱۵ )، چلیپا (۱۵×۸)، اندازه: ۱۰×۱۹ سم [ف: ۱۴-۳۵۷۸]

• بغية المريد و أنيس الفرید / انساب / عربی

bugyat-ul murīd wa ’anīs-ul farīd

حسنی یمانی، عامر بن محمد، ۱۱۳۵ قمری

hasanī yamānī, tāmer ebn-e mohammad (- 1723)

تاريخ تأليف: ۱۱۲۶ق کتابی است درباره انساب ذریه سید علی بن محمد املحي بن على رشید (-۹۷۷ق) نگاشته و حوادث تا سال ۱۱۳۰ق را در آن آورده است و به خصوص تراجم آل امام منصور قاسم بن محمد (- ۱۰۲۹ق) را مدنظر داشته است. در مصادر التراث اليمني في المتحف البريطاني (ص ۱۰۴-۱۰۵) درباره موضوع و محتوای این اثر چنین آمده است: «کتاب كما أثبت في عنوانه في ذرية و أنساب السيد علي بن محمد بن على الرشيد الأملحي الحسني و من نشأ معهم و عاصرهم من السادة و العلماء و الفضلاء و السيد على بن محمد بن على بن الرشيد الأمحلی (من شام صعدة ) المتوفى سنة ۹۷۷ه هوجد فرع من فروع الأئمة الذين كان أولهم حفيد السيد علي بن محمد، الامام المنصور بالله القاسم بن محمد الذي حكم سنة (۱۰۰۶-۱۰۲۹هـ) و كان من نسله أئمة حكموا رغم الصراع مع الاتراك حتى زمن المؤلف و کتابته هذا التاريخ سنة ۱۱۲۶هـ كانت غاية المؤلف من وضع هذا الكتاب أن يذكر أنساب الفرع الهاشمي الذي ينتمي اليه لكنه في حقيقة الأمر يحوي مادة كثيرة و هامة في تاريخ اليمن في هذه الحقبة المضطربة و غير المعروفة تماما. و بالرغم من أن المؤلف ذكر أنه صنف الكتاب سنة ۱۱۲۶ هـ فانه قد ساق من الأخبار و الحوادث ما يعود إلى ما بعد هذا التاريخ كحصار «المهدی صاحب المواهب» ووفاته التي حددها في الخامس من رمضان سنة ۱۱۳۰هـ و حوادث أخرى لعل آخرها في ۲۴ شعبان من نفس العام. و تناول في المقدمة أهمية السلالة العلوية مشيرا الى اعتماده على مصادر أربعة أساسية هي (نورالانوار و منهج الأبرار للسيد أحمد بن محمد بم على الرضی) و (کتاب فخر الدين عبد الله بن على المؤيدي المعروف بأبي علامة) و (عمدة الطالب في أنساب أبي طالب للشريف ابن عنبه) و كذلك (ما كتبه الشريف المسهودی).

و أخذ في استعراض نسب سادة اليمن و بشكل خاص اولاد الامام القاسم بن ابراهيم الرسي (ت ۲۴۶هـ). و هكذا تشكل الأنساب و سيرة من ذكرهم من الأئمة المعاصرين أمثال الامام يحيى شرف الدين (ت ۹۶۵هـ) و بنه المطهر (ت ۹۸۰هـ) و من تلاهم في القرن العاشر أو ما تلاه حتى ۱۱۲۶ هـ جوهر الكتاب و معظم مادته. و قد أضاف معلومات و أخبارا مفيدة عن سيرة المنصور بالله القاسم بن محمد و عرض أحداث عصره».

نسخه های خطی از این کتاب در کتابخانه های یمن فراوان است و استاد محمد بن محمد شعیی آنرا تحقیق کرده و استاد احمد بن محمد شامی تعلیقاتی بر آن نگاشته و قرار است در جده به چاپ برسد. «حافظیان»

آغاز: الحمدلله الذي هو على تغاير الأزمنه اله محمود، ... و بعد فانه لما طرق سمعی من بعض ابناء السادة الاعلام اهل الوقت يسأل عن نسب بعض اهله ...

انجام: فهم مشايخ العلوم و مرجع الحلوم و اليهم يرجع ... المهمات و يستنزل الخيرات و البركات ...

[ملحق البدر الطالع /۱۱۰؛ فهرس مخطوطات بعض المكتبات الخاصة في اليمن ۱۲۷ و ۲۲۲؛ فهرس المخطوطات اليمنية لدار المخطوطات و المكتبة الغربية بالجامع الكبير ۱۴۳۳/۲ -۱۴۳۴؛ مؤلفات الزيدية ۲۱۱/۱ ؛ مصادر التراث

في المكتبات الخاصة في اليمن۵۱۷/۱ و ۲۳۲ و ۱۶۶ و ۵۷۱/۲ و ۶۳۳؛ مصادر التراث اليمني في المتحف البريطاني: ۱۰۴-۱۰۵؛ مصادر الفكر الاسلامي في اليمن ۵۲۳-۵۲۴]

۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۶۴۴عکسی

آغاز و انجام: برابر

نسخه اصل: موزه بریتانیا، ش .۳۷۱۹Or (ریو، فهرست عربی همانجا/ ۳۳۸)؛ خط: نسخ، كا: احمد بن محمد بن اسماعیل بن محمد بن أحمد طشی، تا: پنج شنبه ۵ صفر ۱۲۹۰ق؛ از روی نسخه مصنف، مصحح؛ ۱۸۶ گ، ۲۳سطر [عکسی ف: ۲-۱۲۴]

۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۸۶۴

آغاز و انجام: برابر؛ و الى هنا انتهت النسخة المباركة المسما ببغية المريد و انس الفريد.

نسخه اصل: در یکی از کتابخانه های یمن؛ خط: نسخ، كا: محمد بن على بن علی بن عبدالعزيز ذماری زیدی، تا: جمعه ۲ ذیقعده

۱۳۴۴ق؛ مجدول، بخشی از انجامه کاتب: «... نقلت هذه النسخة عن نسخة منقولة من الامام المزبورة بخط المصنف رحمه الله و ایای و آبایی ... بخط أفقر عباد الله تعالي اليه المعول في جميع مهاته عليه محمد بن على بن على بن عبدالعزيز الذماري بلدا و وطنا و العدلی اعتقادا و الزیدی مذهبا ...»، در آخر نسخه فایده ای درباره کرامات امام مهدی احمد بن يحيی و چند بیت به عربی؛ این تصویر را عبدالله على مطهر دیلمی به تاریخ ۲ رمضان ۱۴۱۸ در ذمار يمن به کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی ره اهداء کرده؛ ۵۳۲ص، ۲۲ سطر [عکسی ف: ۵-۲۸۴]

٣. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۷۰عکسی

خط: نسخ، كا: محمد بن عبدالله بن على ملقب به حجازی زیدی، تا: جمعه ۱۶ ربیع الاول ۱۳۹۵ق؛ مصحح، و با نسخه ام توسط کاتب وصفی الاسلام احمد بن يحيى بن احمد مقابله شده؛ ۳۲۴گ، مختلف السطر [عکسی ف: ۲-۲۴۹]

• بغية المستعجل / شعر، تاریخ / عربی

bugyat-ul mustaʻjal

علی بن عبدالملک بن بصلا

‘alī ebn-e 'abd-ol-malek ebn-e baslā

ارجوزه ای است در هفتاد و نه بیت در تاریخ خلفای راشدین و بنی امیه و بني العباس تا روز گار مستعصم عباسی و در آغاز آن اشاره ای است به نسب و تاریخ حضرت پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله وسلم). آغاز: الحمدلله و صلی الله *** على التهامي الذي اصطفاه / محمد و آله الأطهار *** و صحبه الأماجد الأخيار

خط: نسخ، كا: شمس الدين محمد بن علی بن حسن جباعی، تا: قرن ۹، ۳ص (۳۸۱-۳۸۳) [ف: ۵-۱۱۲]

۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه:۱۲۶۷۷/۲۲

آغاز: برابر؛ انجام: ثم أتي من بعد المعتصم *** ادام امام بره منسجم. مبلغا في الا...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ مصحح، رکابه دار؛ کاغذ: شرقی، کگ (۱۴۴-۱۴۵)، ۲۱ سطر، اندازه: ۱۸×۷سم [ف: ۳۲-۲۱۱]

٣. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۹۸۸۵/۱

آغاز: برابر؛ انجام: مبلغا في الامر اذ برتبته *** ما يشتهي مهنئا بدولته خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: ترمه عطف گالینگور نیلی، ۳گ (۱۲ر-۱۴پ)، اندازه: ۱۷×۸/۵ سم [ف: ۲۵-۱۸۳]

• بغية المستفيد في أخبار مدينة زبيد / تاریخ / عربی

bugyat-ul mustafīd fi’axbār-i madīnat-i zubayd

ابن دیبع، عبدالرحمن بن على، ۸۶۶-۹۴۴ قمری

ebn-e dayba', 'abd-or-rahmān ebn-e 'alī (1462-1538)

تاریخ شهر زبید از بلاد یمن است از ابتدای تأسیس آن تا اواخر قرن نهم هجری. در یک «مقدمه» و ده «باب»: المقدمة: في ذكر اليمن و فضله و اسلام اهله؛ باب ۱. ذكر مدينة زبيد و فضلها؛ ۲. ذكر تملک بنی زیاد؛ 3. ذکر ملوک الحبشه باليمن من آل نجاح؛ ۴. ذكر وزراء آل نجاح؛ ۵. ذكر قيام السيد علي بن مهدی ... و زوال ملك الحبشة و انقضاء دولتهم؛ ۶. ذكر دولة بنی ابوب و اول دخولهم اليمن؛ 7. ذكر دولة الملوک بنی رسول الغسانيين باليمن؛ ۸ ذكر الدولة الغراء الطاهرية؛ ۹. ذكر الدولة السعيدة المباركة الحميدة المنصورية؛ ۱۰. ذكر دولة مولانا ... عامر ابن عبد الوهاب بن داود بن طاهر ..

آغاز: الحمدلله رب العالمين، الذي علمنا ما لم نكن به عالمين، و فهمنا علوم الأولين و الآخرين.

چاپ: در بون، ۳۰۰ص، ۱۸۲۸م؛ صنعاء، محقق: عبدالله الحبشی، مركز الدراسات و البحوث اليمنی، ۱۹۷۹م،بیروت، دار العودة، ۲۳۳ص، ۱۹۷۹م.

[ بروکلمان ۲/(۴۰۱) ۵۲۷]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۹۶عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: و يجعل كلمة الملك باقية فيه، و في عقبه الى يوم الدين آمین آمین.

آمین آمین لا ارضی بواحدة -حتى اضيف اليها الف امین .

نسخه اصل: چستربیتی، ش ۳۷۴۹ (اربری، فهرست خطی عربی ۱۰۵/۳ )؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۱، در پایان تاریخ روز یکشنبه بیستم صفر ۹۰۳ هـ ثبت شده که شاید تاریخ فراغت مؤلف، از تأليف باشد؛ ۹۲گ، ۲۳ سطر[عکسی ف: ۲-۲۷۲]

• بغية المطالب على حاشية المكاسب / فقه / عربی

buġyat-ul mațālib ‘alā hāšīyat-il makāsib

موسوی قزوینی، محمد باقر بن محمد علی، ق۱۴ قمری

mūsavī qazvīnī, mohammad bāqer ebn-e mohammad al (- 20c

وابسته به: حاشية المكاسب؛ رشتی، حبیب الله بن محمد على (۱۳۱۲-۱۲۳۴)

تاریخ تأليف: ۱۳۰۶ (جزء اول) و ۱۳۰۹ ق (جزء دوم)؛ محل تأليف: نجف اشرف

تقریرات درس استادش میرزا حبیب الله رشتی بر مکاسب شیخ انصاری را در کتاب حاضر در سه جزء گرد آورده است. مؤلف در دو جا به نام کتاب اشاره نموده است.

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۱۷۵۲

آغاز: قوله مبادلة مال بمال، ما ذكره اللغويون کاکثر تعاریف الفقهاء مثل تملیک عین بعوض و نقل الملك إلى غيره و انتقال عین مملوكة من شخص إلى غيره

نسخه اصل: کتابخانه خاندان مؤلف - قزوین؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: ۱۳۰۶ق، (پایان جزء اول)، ۷ رمضان ۱۳۰۹ (پایان جزء دوم)؛ یادداشتی از مؤلف درباره کتاب حاضر با مهر «محمد باقر الموسوی» (بیضوی)؛ ۷۷۹ص [عکسی ف: ۵-۲۰۷]

• بغية الواعظ في الحكايات و المواعظ / آداب و سنن / عربی

bugyat-ul wā‘iz fi-l șikāyāt wa-l mawāʻiz

ملاحنفی، ابوبکر بن محمد، ق۱۳ قمری

mollā hanafī, ābū-bakr ebn-e mohammad (- 19c)

کتابی است مفصل در مواعظ و حکایات و احادیث اهل سنت، که مؤلف، کتاب «مورد العذب» تأليف ابن الجوزی (-۵۹۷) را با افزودگیهایی گرد آورده است. و مشتمل بر ۲۲ «فصل» می باشد، مؤلف صاحب کتاب «مختصر التبصرة ابن جوزی» و «حادي الأنام إلى دار السلام» نیز می باشد و در احساء در گذشته است.

[ معجم المؤلفين ۷۵/۳ ]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۲۵۳۴

آغاز: الحمدلله الذي أيقظ قلوب العالمین بطاعته من سنة الغفلة و وفقهم للاستعداد ليوم المعاد، انجام: يا ريح الشمال قتلني قلب المشوق و لاشواقه تفجعی یا من أعماه الهوى فاستوى عنده

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج يشمی مجدول، ۱۰۰گ، ۱۵-۱۶ سطر (۱۲×۱۹)، اندازه: ۲۶×۱۷سم [ف: ۳۱-۵۸۶]

• بغية الوعاة في طبقات اللغويين و النحاة / رجال، تراجم / عربی

bu8yat-ul wu'at fi tabaqat-il lugawiyyin wa-n nuhat

سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، ۸۴۹-۹۱۱ قمری

soyūtī, 'abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446-1506)

تاریخ تأليف: ۸۶۸ق

کتاب جامعی در شرح حال طبقات نحويان است، زیرا با مطالعه کتاب های تألیف شده مهمی چون «طبقات النحاه البصريين» نوشته ابوسعید سیرافی، «مراتب النحويين» از ابوطیب حلبی لغوی، «طبقات النحاة» تأليف ابوبکر محمد بن حسن زبیدی، «البلغة في طبقات ائمه اللغة» اثر قاضی مجدالدین فیروزآبادی او را اقناع نساخت، لذا پس از مطالعه حدود سیصد جلد کتاب از تألیفات بزرگان بر این امر مبادرت کرد و این کتاب گرانسنگ را در شرح حال و بیوگرافی آنان نگاشت. نویسنده ابتدا به عنوان تیمن اسامی نحویان موسوم به محمد و احمد را آورده و سپس به ترتیب حروف هجا به ترجمه سایر طبقات پرداخت که از زمان تأليف تا کنون مورد استفاده همگان است.

آغاز: الحمدلله خالق الوجود و معدمه و مانح الفضل و ملهمه ... اما بعد فاني منذ نشأت و انا نشوق إلى كتاب بجمع اخبار النحويين لمزيد اختصاصی بهذا الفن اذ هو اول فنونی.

چاپ: القاهرة، مطبعة دار التأليف، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، ۱۹۶۵-۶۴ م، در دو جزء، ۶۰۳۰۶۰۷ص

خط: نسخ، كا: یحیی بن ابی النصر بن حامد، تا: پنج شنبه ۱۹ ربیع الثانی ۱۰۲۵ق؛ تملک: شیخ خضر، محمد بن عيسى بن ابراهیم کورانی حسینی، حسن اصفهانی، تاریخ های تملک ۱۶ صفر ۱۲۶۲ و ۱۲۵۵ و ۱۱۷۰ و ۱۰۳۷ دارد؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی ضربی زرکوب مقوایی، ۱۹۷گی، ۳۱ سطر (۱۲/۵ ×۲۰)، اندازه: ۲۹×۱۹سم [ف: ۱۰-۱۹۳۲]

۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۵۸۳

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ مجدول؛ تملکی به سال ۱۳۴۰ق با مهر «ابو عبدالله» (مربع) و مهر «من کتب ... عبدالله الزنجانی» (بیضوی بزرگ)؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی با ترنج و سرترنج و لچکی دار، ۲۱۲ گی، ۲۷ سطر، اندازه: ۱۹×۲۹/۵سم [ف: ۲۸-۱۳۶]

خط: نسخ، كا: حسين بن محسن سپاهانی، تا: سه شنبه ۱۴ ربیع الأول ۱۲۴۸ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: تیماج تریاکی مقوایی ضربی، ۲۷۸ گ، ۲۴ سطر، اندازه: ۱۸×۲۷سم [ف: ۲۵۸-۳ ]

۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۰۸۶۶

آغاز: برابر؛ انجام: و معجم الأدبا لياقوت الحموي و النضار لابی حيان الى غير ذلك من المعاجم و التعاليق التي لاتحصى و الله اسئل التوفيق لما يرضيه و الهداية ... سنة احدي و سبعین و ثمانماية خط: نسخ، بی کا، تا: دوشنبه ۱۰ شوال ۱۲۷۴ق؛ واقف: محمد ایرانی مجرد، بهمن ۱۳۵۰؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج ماشی ضربی با ترنج و سر ترنج و لچکی، ۲۱۷گ، ۲۷ سطر، اندازه: ۲۸×۱۹سم [ف: ۲۷-۸۹]

← بقاء الآثار في تكملة ليالي الاخبار ← فهرست لآلى الاخبار

• بقاء اجساد ائمه (علیهم السلام) در قبور (رساله) / متفرقه / عربی

baqā'-e ajsād-e a’emme dar qobūr (r.)

حسینی اصفهانی، محمد مهدي بن هدایت الله، ۱۱۵۲ ۱۲۱۸ قمری

hoseynī esfahānī, mohammad mahdī ebn-e hedāyat-ol lah (1740-1804)

تاریخ تأليف: 1217ق این رساله در «مطلع الشمس»، «نجوم السماء» و «اعیان الشیعه» که ترجمه مصنف را دارند یاد نشده.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۸۰۴/۷

آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم وبه نستعين، مسئله المشهور بین المتاخرین آن اجساد المعصومين عليهم الصلوات من رب العالمین في قبور هم الشريفه و نقل عن المفيد و الشيخ الكراجکی ان اجسادهم؛ انجام: و باقي الائمه علیهم صلوات من ربهم و رحمته حرره بن هدایت الله محمد مهدی الحسینی الموسوی عفی عنهما في شهر شعبان، سنه ۱۲۱۲

بی کا، بی تا؛ ۴ص (۲۰۸-۲۱۱)، قطع: خشتی، اندازه: ۲۲×۱۶سم [ف: ۹-۳۲۲]

• بقاء جثة الأنبياء و الأئمة( عليهم السلام )في قبورهم / کلام و اعتقادات / عربی

baqā'-ul juttat-il anbīyā’ wa-l a'imma ‘alay-him-us salam fi qubur-i-him

احسائی، احمد بن زین الدین، ۱۱۶۶-۱۲۴۱ ؟ قمری

ahsāʻī, ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753-1826)

جواب سؤالاتی درباره «بقای اجساد امامان» در خاکجایشان و نیز اینکه آیا ایشان زائران را می بینند یا نه. آغاز: في اختلاف الروايات في بقاء اجسادهم (علیهم السلام) في القبر منها ما يدل على أن اجسادهم في حفرهم و منها ما يدل على انهم الايبقون في قبورهم الأساعة او ثلاثة ايام. قال الشيخ (قدس سره) في الجواب و الذي اعرف و اعتقدان مدلول النوعين من الأخبار صحيحة انجام: اجسادهم في السماء و في قبورهم و حفرهم المعلومة التي تأتي اليها زوار شيعتهم المؤمنين. و صلى الله على محمد و آله الطاهرین.

[الذریعه ۶۴/۱ ]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: عبدالله خراسانی، تا: قرن ۱۳؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، ۲۱ سطر (۱۸×۱۲)، اندازه: ۲۱×۱۴سم [رایانه]

۲. تهران؛ دائرة المعارف، شماره نسخه: ۱۶۷۰/۷ -عکسی

آغاز و انجام: برابر قد وقع الفراغ في يوم الثالث صفر المظفر ۱۲۶۱ .

خط: نسخ خوش، کا: محمد رسول بن محمد حسن، تا: ۳ صفر ۱۲۶۱ق؛ ۳ص (۲۷-۲۹) [عکسی ف: ۱-۵۳]

٣. مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه: ۵۵۷/۶

آغاز: الحمدلله ... انه قد بعث إلى الشيخ الأجل .. بمسائل پرید جوابها على حال؛ انجام: یعنی توجهها اليه و هذا انشاء الله تعالی مما لااشكال فيه و الحمدلله رب العالمين

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ ۵گ (۱۸۸-۱۹۲پ)، ۲۰ سطر، اندازه: ۲۰×۱۵ سم [مؤید: ۲-۶۳]

• بقاء الصور النوعية و فنائها (مقالة في) / فلسفه / فارسی

baqā'-u Şuwar-in naw‘īya wa fanā?-u-hā (mq.-un fi)

تهرانی رازی، قوام الدین محمد، ۱۰۹۳ ؟ قمری

tehrānī rāzī, qavām-od-dīn mohammad (- 1682)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳۹۰۱/۱۱

آغاز: بدانکه این مسئله یعنی بقای صور نوعيه عناصر و عدم بقای آن مطمح انظار و مطرح افکار است؛ انجام: لهذا ناتمام و بی صورت است و الله اعلم میر قوام الدین محمد رحمه الله تعالی. خط: نستعلیق، کا: محمد مؤمن جديد الاسلام کشمیری، تا: قرن ۱۱؛ پس ازین (ص ۶0) سه بند فلسفی است به عربی درباره معنی طبیعی و اثبات زمان و چهار گونه حرکت جز قسري آن دو تای نخستین از سماع طبیعی است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی ضربی، ۳ص (۵۷-۵۹)، سطور چلیپا (۱۷×۹)، اندازه: ۲۲×۱۴سم [ف: ۱۲-۲۸۹۰]

←البقاء على تقليد المجتهد بعد موته ← البقاء على تقليد الميت

• البقاء على تقليد الميت / اصول فقه / عربی

al-baqā’ ‘alā taqlīd-il mayyit

یزدی، محمد تقی بن ابیطالب، -۱۲۶۷ قمری

yazdī, mohammad taqī ebn-e abītāleb (- 1851)

رساله وجوب بقاء بر تقلید مجتهد پیشین در حکم های خلافی و جمع میان فتواهای دو مجتهد.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳/ ۹۰۰

آغاز: بسمله الحمد لوليه و الصلوة على نبيه و وصيه و بعد يقول ... محمد تقی بن ابی طالب اليزدي الاردکانی: الحق وجوب البقاء على تقليد من قلده من المجتهدين في الأحكام.؛ انجام: بل ربما يكون الظن مع من قلده فيما قلده فيه في بعض الاحيان او بعض الموارد خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، ۴گ (۱۲۰ الف -۱۲۳ب)؛ ۲۵سطر (۱۸×۱۴)، اندازه: ۱۷/۵ ×۲۲ سم [ف: ۱۶۹۶۵]

• البقاء على تقليد الميت / فقه / عربی

al-baqā' 'alā taqlīd-il mayyit

عبد الغني بن محمد رضا، ق۱۳ قمری

‘abd-ol-qanī ebn-e mohammad rezā (- 19c)

تاریخ تأليف: ۱۹ ذیقعده ۱۲۸۳ق

رساله استدلالی است در این که اگر کسی از مجتهدی تقلید کند و پس از مرگش به دیگری رجوع کرده که بقاء بر تقلید را جایز می داند، در حال بقاء آیا می تواند در مسائلی که بدانها عمل

نکرده از مجتهد مرده تقلید کند؟

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۱۷۶/۴

آغاز: السؤال اذا أخذ العامى عن مجتهد حال حياته جملة من المسائل ولم يتفق أن يعمل بمقتضى ما أخذه منه؛ انجام: عليه و آله من الصلوات و التحيات ما يزيد على عدد القطر و الشجر و الاتحويه الفكر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج سبز بدون مقوا، ۶گ (۶۲ر -۶۷پ)، ۱۷ سطر، اندازه: ۲۲×۱۷سم [ف: ۳۸۱-۱۳ ]

• البقاء على تقليد الميت / فقه / عربی

al-baqā’ ‘alā taqlīd-il mayyit

قزوینی، عبدالوهاب بن محمد علی، ق۱۳ قمری

qazvīnī, 'abd-ol-vahhāb ebn-e mohammad ‘alī (- 19c)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:

۵۹۳۲/۸ البقاء على تقليد المجتهد بعد موته جایز ام لا، کاتب = مؤلف، تا:

جمادی الاول ۱۲۴۲ق؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی ضربی مقوایی، ۱۲گی (۱۹۸پ-۲۰۹پ)، ۱۸ سطر (۲۰×۱۰)، قطع: رحلی، اندازه: ۳۰×۲۰سم [ف: ۱۶-۱۶۰]

•البقاء على تقليد الميت / فقه / عربی

al-baqā’ ‘alā taqlīd-il mayyit

قمی، سید اسماعیل، ق۱۳ قمری

qomi, seyyed esma'il (- 19c)

در این رساله مختصر استدلال می شود بر اینکه می توان از مجتهدی که عامی از وی تقلید می کرده پس از مرگش نیز بر تقلید خود باقی بماند. این رساله در اثر پرسشی که پس از درگذشت میرزای قمی از مؤلف شده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۶۰۵۲/۴

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد فنقول لما أبتلينا لقصورنا في عصرنا هذا بالحرمان عن فيض ظهور الحجة الأصلية القائمة؛ انجام: بل كانت متحدثة في عصر العلامة كما يظهر من تدوينها هو في كتبه لا غير، و الحمدلله أولا و آخرا و ظاهرا و باطنا .

خط: نسخ، كا: سید حسن بن میر زین العابدین ساکن قم، تا: ۱۴ ربيع الثانی ۱۲۴۲ق؛ جلد: گالینگور مشکی، ۱۲گ (۶۳پ۔ ۷۴پ)، اندازه: ۱۰/۵ × ۱۴/۵ سم [ف: ۱۶-۵۴]

• البقاء على تقليد الميت / فقه / عربی

al-baqā’ ‘alā taqlīd-il mayyit

موسوی، محمد حسین بن محمد، ق ۱۳ قمری

mūsavī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad (- 19c)

رساله استدلالی در باره مسأله تقلید میت است، مؤلف مسأله را به سه صورت طرح نموده که هر کدام از آنها مبتنی بر آراء گروهی از فقها است و سپس ادله هر گروه را بررسی و نقد کرده است؛ آن سه صورت عبارت است از: ۱. حرمت بقاء بر تقلید میت؛ ۲. وجوب بقاء بر تقلید میت؛ 3. تخيير.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۱۳۲۷/۱

آغاز: اعلم أن من المسائل المشهورة و الفروع المتكررة الحاجة و الذكر في مسالة البقاء على تقليد المجتهد الحي؛ انجام: ما يدل على جواز العدول في مسئلتمنا مطلقا و حيث من الله على عبده الفقير المقر بالذنوب خط: نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف، تا: قرن ۱۳؛ محشی؛ کاغذ: فرنگی، لاگ (۱- ۷)، ۲۴ سطر، اندازه: ۱۷×۱۱/۵ سم [ف: ۵۱۹-۲۸ ]

• البقاء على تقليد الميت / فقه / عربی

al-baqā' 'alā taqlīd-il mayyit

فائدة مكملة و شجرة مثمرة في هذه المسئلة ايضا.

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه:

۵۹۳۲/۱۰ کا: بیابانکی قزوینی، تا: ۷ محرم ۱۲۴۳ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی ضربی مقوایی، ۸گ (۲۱۴ -۲۲۱پ)، ۱۸ سطر (۱۰×۲۰)، قطع: رحلی، اندازه: ۳۰×۲۰سم [ف: ۱۶-۱۶۱]

• بقاء المواليد / هیئت / فارسی

baqā'-ol mavālīd

رمال شیرازی، ناصر بن حیدر، ق۷ قمری

rammāl šīrāzī, nāser ebn-e heydar (- 13c)

تاریخ تأليف: ۶۸۰ق

در سه «فصل»

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۵۶۳۲/۷

آغاز: بسمله، الرسالة في بقا المواليد وفيه ثلاثة فصول، الفصل الاول في الهيلاج و معرفة القمر، قال ملك الحکما بطلیموس صاحب المجسطی؛ انجام: جدول تعدیل ایام است و بعبارت: «تم و کمل» پایان می پذیرد.

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: ۶۸۰ق ؛ کاغذ:حنایی، جلد:چرمی عنابی ضربی، ۱۱ص (۹۰-۱۰۰)، اندازه: ۲۱/۸×۱۵/۵ سم [ف: ۸-۴۳۹]

← بقاء النبي و الوصى بعد الموت في الأرض أو رفعهما إلى السماء (رسالة في)← اثبات وجود الانبياء و الأوصياء في قبورهم ← بقاء النفس← الرد على من قال «إن الانسان يفني بعد الموت»

← بقاء النفس← بقاء النفس

← ازلية النفس و بقائها ← النفس

• بقاء النفس / فلسفه / عربی

baqā'-un nafs

بابا افضل کاشانی، محمد بن حسین، -۶۶۷ ؟ قمری

bābā afzal-e kāšānī, mohammad ebn-e hoseyn (- 1269)

در پایندگی روان

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۳۱/۱۱

آغاز: النفس الدراكة تمنع أن تفسد بفساد البدن و تموت بموته.؛ انجام: و ليس بعد هذه الرتبة رتبة اخرى.

بی کا، بی تا؛ اص (۱۵۲) [ف: ۳-۳۳۳]

• بقاء نفس / فلسفه / فارسی

baqā'-on nafs

امام جمعه خوئی، محمد امین بن یحیی،-۱۳۶۷ ؟ قمری

emam jome xuil, mohammad amin ebn-e yahya - 1948)

رساله ای است در بقاء نفس بعد از متلاشی شدن جسم که به درخواست عده ای از جوانان معاصر مؤلف تألیف شده است آغاز: و بعد در این اوان بعضی از جوانهای عصری که بفضل و ادب معهود و مشهود و آثار خیر و صلاح از پیشانی ایشان هویدا بود از اینجانب خواستند

[ طبقات اعلام الشيعة (نقباء البشر) ۱۸۲]

۱. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۲۲۲۸/۱۰

آغاز: برابر؛ انجام: لكن در طرف فساد نمی توان این تصویر کرد زیرا که با فساد نفس بدنی باقی نیست بالاتفاق پس نمی توان این دو مرحله را قیاس بهمدیگر کرد پس نقص مزبور وارد نیست خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن ۱۴؛ بعد از این رساله، افزودگی هایی در موضوعات متنوع از جمله خطبه، نامه، عقدنامه، اشعار و مطالب متفرقه دیگر از برگ ۶۴ تا ۸۸ آمده است؛ کاغذ: فرنگی، ۹گ (۵۵-۶۳)، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۰×۷سم اف: ۳۱-۴۸)

۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۲۲۲۸/۱۲

آغاز: برابر؛ انجام: پس فرد مزبور خیری است مجرد از وضع و خیر و قبول می کند صور عقلیه را

خط شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن ۱۴؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، نسخه مسوده رساله ارجاعی است؛ کاغذ: دفتری خط دار، جلد: تیماج سورمه ای ضربی با ترنج گل و بوته، ۱۱گ ( ۱۰۷-۹۷ )، ۲۰ سطر (۱۸×۱۰)، اندازه: ۲۲/۵×۱۵ سم [ف: ۳۱-۵۰]

• بقاء نفس انسانی / فلسفه / فارسی

baqā'-e nafs-e ensānī

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۱۴۰۵/۴

آغاز: بسمله ... در دلایل بر بقای آنچه از انجیل بر می آید

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج آلبالویی، ۱۶گ (۱۶۴-۱۷۹)، ۱۵ سطر ( ۱۳/۵×۶/۵ )، اندازه: ۱۰/۵ ×۱۷ سم (ف: ۳-۹۵۱]

» بقاء النفس الإنسانية» بقاء النفس بعد خراب البدن

» بقاء النفس بعد بوار البدن» بقاء النفس بعد خراب البدن

• بقاء النفس بعد خراب البدن = بقاء النفس الإنسانية = بقاء النفس بعد فناء الجسد = بقاء النفس بعد بوار البدن / فلسفه / عربی

baqa'-un nafs ba'd-a xarab-il badan = baqa'-un nafs-il insānīyya

نصیر الدین طوسی، محمد بن محمد، ۵۹۷-۶۷۲ قمری

nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201-1274)

به درخواست: موید الدین عرضی

این رساله به نام های «رساله در بقاء نفس انسانی» و «بقاء النفس بعد فناء الجسد» و «بقاء النفس بعد خراب البدن» و «بقاء النفس بعد بوار البدن» آمده است. خواجه رساله را به در خواست مؤيد الدين عرضی که از همکاران وی در بستن رصد مراغه بوده، تألیف کرده است. نام این رساله را ابن شاکر در کتاب فوات الوفيات در فهرست مؤلفات خواجه یاد کرده است. مدرس رضوی از رساله ای با عنوان «رساله بقاء النفس» یاد می کند که با توجه به آغازی که نقل کرده، همین رساله است و چرا جدا دیده معلوم نیست.

آغاز: قال علامة العالم نصير الملة و الدين رسم المولى العالم الفاضل (نسخه آستانه: رسم المولى الصدر الكبير) مؤيد الدولة و الدين نتيجة الحكماء الاكابر، قدوة المهندسين المدققين، ادام الله رفعته و حرس بهجته _ ان اكتب شيئا مما افاد الحكماء المحققون في بقاء النفس الإنسانية بعد بوار البدن فما وجدت بدا من امتثال مرسومه وان كنت قليل البضاعة في هذه الصناعة ... فاقول: ان الموجودات تنقسم الى ما له وضع و الى ما لا وضع له البتة و نعنی بالوضع الكون في جهة من الجهات او حيز من الاحياز بحيث يمكن أن يشار الى الموصوف به اشارة حسية ...

انجام: فان قيل: لو كانت النفس مركبة من حال و محل کالجسم الجار عليها العدم قلنا: لا يجوز العدم ... الذي هو المحل و نحن نعني بالنفس ذلك الجزء دون ما يحل فيه فان النفس كما تقرر شيئ و يرتسم فيها كثير من الصور بحیث محدث فيها و يزول

عنها و هي لا ينعدم بانعدامها و اذا ثبت أن النفس ليست بصورة البدن و لا يعرض حال فيه ولا بمركبه من حال و محل، ثبت آن الفناء لا يجوز عليها فهذا ما حضرني في الوقت مع اشتغال القلب مما استفدته من كلام العلماء في هذا الباب و الله اعلم بحقيقة الحال.

چاپ: به کوشش مرحوم حاج میرزا ابو عبدالله زنجانی (متوفی ۱۳۶۰ق)، با شرحی به نام رساله نفس ارسطو، ۱۳۴۲ق، ۴۹ص؛ در نهایت تلخيص المحصل همراه با چند رساله دیگر خواجه نیز چاپ شده است؛ آقای زین العابدین کیا نژاد متن رساله و شرح آن را به فارسی نقل کرده و ابتدا در مجله جلوه و سپس مستق؟ به نام «بقاء روح پس از مرگ» در طهران طبع شده است.

[ذخائر التراث العربي الاسلامی ۶۶۶/۲ ؛ احوال و آثار خواجه مدرس رضوی ۴۶۰؛ کشف الحجب ۴۲۷]

١. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۶۸۶۶/۲

این رساله را آقای مدرس رضوی در احوال و آثار خواجه معرفی کرده اند و در فهرست نامی از آن برده نشده و به دلیل اهمیت آن اضافه گردید؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ۷۵۴ق [ف: ]

۲. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۹۵/۱۵۵ -ف

نسخه اصل: حمديه ش ۱۴۴۷؛ بی کا، تا: با تاریخ ۷۵۵ق؛ در هامش است [فیلمها ف: ۱-۴۳۲]

٣. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۶۸۷۹/۲۰ - ۳۵/۵۹

آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۰؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۳گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۲۳×۱۳سم [ف: ۲-۶۲۸]

۴. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۴۵۷۶/۱۸

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۰؛ مصحح، کاغذ: شرقی، ۴گ (۱۸۸پ-۱۹۱ر)، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۵×۷/۵

سم [ف: ۳۶-۶۲۵]

آغاز: برابر؛ انجام: فإن رآه خالية عن السهو و الخطا، فذلك من یمین همته العالية و إلا فالعذر واصح مما مر ذكره و أختم الكلامم هنا و لله الحمد ملهم العقل و مفيد الخير خط: نستعلیق، کا: جلال بن محمود متطبب، تا: ۹۱۳ق؛ کاغذ: شرقی، ۳گ (1-3)، ۲۱ سطر، اندازه: ۱۵/۵×۱۰سم [ف: ۳۶-۲۳۳]

آغاز: برابر؛ انجام: و هو اعلم و احكم و العلم عنده و لا يعلم الغيب الاهو ... تم بالخير خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ مصحح؛ مجدول زرین و مرصع ؛ جلد: تیماج قهوه ای، مجدول، عطف و حاشیه تیماج قرمز، ۴ص (۳۲۹-۳۳۲)، اندازه: ۲۳×۱۱/۵ سم [ف: ۳۲-۷۱]

۷. تهران؛ بیانی، مهدی (دکتر)؛ شماره نسخه: ۲۳۷/۲۸

بی کا، تا: قرن ۱۱؛ قطع: ربعی [نشریه: ۶-۶۹۴]

۸. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳۴۴۳/۵

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۱، کاغذ: سپاهانی و فرنگی، جلد: تیماج زرد ضربی مقوایی، ۸گ (۱۳۳ - ۱۴۰)، ۱۳ سطر (۱۱×۶)، اندازه: ۱۶×۱۰سم [ف: ۱۱-۲۴۵۳]

خط: نستعلیق، کا: محمد مؤمن جديد الاسلام کشمیری، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی ضربی، ۲ ص (۱-۲)، چلیپا (۱۷×۹)، اندازه: ۲۲×۱۴سم [ف: ۱۲-۲۸۸۸]

۱۰. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۵۲۸۳/۴۰

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ ۳ص (۹۹ر -۹۹پ و ۱۰۰ر) [ف:۱۹۱-۱۶]

۱۱. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: ۱۱۸۷/۴۶

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۰ و ۱۱؛ با سر لوحهای زرین؛ کاغذ: اصفهانی نازک، ۳گی ۲۲۰-۲۲۲پ)، ۴۲ سطر (۲۰×۱۰)، اندازه: ۱۷×۲۷سم [رشت و همدان: ف: ۱۴۷۴]

۱۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۲۹۳۸/۲۰

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مهر قرمز، ۵ص (۱۴۰-۱۴۴)، ۲۰ سطر، قطع: رقعی، اندازه: ۱۹×۱۲سم [ف: ۱۰-۳۵۸]

۱۳. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۷۶/۱۰

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: شب دوشنبه ربيع الاول ۱۰۳۶ق؛ گ (۷۶ب تا ۸۱ الف)[ف: ۳-۱۶۲]

۱۴. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۲۱۹/۱۳

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ ریز، بی کا، تا: ۱۰۴۶ق، کاغذ: فرنگی نازک و کهنه، جلد: تیماج مشکی، ۴ص (۱۶۹-۱۷۲)، ۲۳ سطر، قطع: وزیری اندازه: ۱۲/۵ ×۲۵ سم [ف: ۴-۱۴۶]

۱۵. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۱۰۱/۷

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن محمد تقی (علامه مجلسی)، تا: ۱۰۵۷ق، جان اصفهان؛ کاغذ: شرقی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، ۴گ (۶۱پ -۶۴پ)، اندازه: ۱۰×۱۷ سم [ف: ۱۳-۳۰۵]

۱۶. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۶۶۱۶/۳۲

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ۱۰۷۱ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی ضربی مقوایی، ۲گ (۱۲۲پ -۱۲۳پ)، ۲۷ سطر (۲۱×۱۰)، قطع: رحلی، اندازه: ۳۱×۱۸سم [ف: ۱۶-۳۱۱]

۱۷. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۵۵۳۶/۱۵

آغاز: برابر خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن حمید، تا با تاریخ ۱۰۸۹ق؛ جلد: تیماج كرم، عطف و لبه ها تیماج قهوه ای درون روکش کاغذی آبی، ۵ ص (۱۵۱–۱۵۵)، ۱۴-۱۹ سطر، اندازه:

۲۰/۸×۱۵/۸ سم [ف: ۴۳-۱۴۹]

۱۸. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض ۱۲۰۲۴

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ۱۰۹۲ق [الفبائی: 90]

۱۹. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۲۰۸۴/۲

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: ۱۰۹۲ق، دارای پیشانی؛ کاغذ: آهار مهره حنایی و شکری، جلد: تیماج خرمایی، ۱۱ سطر، اندازه: ۱۶×۱۰سم [ف: ۱۱-۳۱۹]

۲۰. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۴۰۵۰/۲۱

آغاز: برابر؛ انجام: و اذا ثبت أن النفس ليست تصورة للبدن و الاعرض حال فيه و لابحركته من حال و محل ثبت أن الفناء لايجوز عليها البتة.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ فاقد جلد، ۲گ (۸۳پ -۸۴پ)، اندازه: ۱۲/۵ ×۱۹ سم [محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۹]

۲۱. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۱۲۶۴

آغاز: رساله في بقاء النفس لنصير الملل و الدين محمد بن الطوسی؛ انجام: محل واحد في زمان واحد من جهته واحده المضافان خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: ۱۱۰۲ق؛ اهدایی: رهبری، ۱۳۷۳؛ کاغذ: شکری، جلد: تیماج، ۲۱سطر (۱۵×۸) [رایانه]

۲۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۲۰۷

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: ذیحجه ۱۲۳۳ق؛ ۳ص (۸۴-۸۶) [ف: ۴-۲۰۶]

۲۳. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۰۴۸/۱

خط: نستعلیق، كا: فرج الله بن هاشم حسینی علوی فاطمی، تا: ذیحجه ۱۲۹۳ق؛ قطع: جانمازی آمیراث شهاب: س ش ۲-۱۷]

۲۴. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۱۷۸۰/۹

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه مدرسه بروجردی - کرمانشاه ۱۱۹؛ خط: نسخ، کا: محمد باقر بن محمد حسن بروجنی، تا: با تاریخ ۱۲۹۵ق؛ ۴ص (۲۳۴-۲۳۷) [عکسی ف: ۵-۲۴۱]

۲۵. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: ۳۱۴/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: محمد سعید حسینی حائری، تا: اواخر ربيع الثانی ۱۳۳۶ق، جلد: تیماج قهوه ای، مجدول گرهی با ترنج و سرترنج، ۵گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۲۱×۱۴سم [ف مخ: ۱-۷۵)

۲۶. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۰۰۰۵/۶

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، بی کا، تا: ۱۳۳۶ق؛ جلد: تیماج مشکی، ۳ص (۵۷ ۵۹)، ۲۰-۱۹ سطر، اندازه: ۱۱×۱۷/۵ سم [ف: ۳۲-۱۷]

۲۷. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳/۱۵ ۱۵1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: سید اسدالله صفوی ماسالی مصطفوی، تا: ۱۳۶۳ق؛ کاغذ: فرنگی، ۲گی (۵۱-۵۲)، ۲۳ سطر، اندازه: ۱۴۶۸سم [ف: ۳۰۲-۳۸ ]

۲۸. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۹۲۴/۶

آغاز و انجام: برابر؛ فلنعم المجلس الحالي المؤيدى ادام الله ايامه فيه، فان رآه خیاليا عن السو و الخطا فذلك من يمن همته العالية و الا فلنعذر ... مما ذكره ... الكلام عنها و لله الحمد ملهم العقل و مفيض الخير و الصلوة و السلام على سيدنا محمد و آله اجمعين الطيبين الطاهرین (در روز جمعه که يوم بیماری بود تحریر افتاد، ربیع الاول ۱۳۱۰) خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: ۱۳۱۰ق؛ کاغذ: فرنگی آبی، ۸ص ( ۷۹-۷۲ )، ۱۴ سطر، قطع: نیم خشتی، اندازه: ۱۳/۵ × ۲۰/۵سم [ف: ۶۲۳-۹ ]

۲۹. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۷۱/۲۲

خط: تعليق، كا: محمد علی، تا: ۱۲۹۹ - ۱۳۰۱ ق ؛ ۴گ (۱۶۱ الف تا ۱۶۴ب) [ف: ۳-۱۶۲]

۳۰. کرمانشاه؛ مدرسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: ۱۱۹/۶ خط: نسخ خوب، کا: محمد باقر بن محمد حسن بروجنی، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، ۳گ (۱۳۰ - ۱۳۲پ)، ۲۳ سطر، اندازه: ۱۳/۵ ×۲۱/۵سم [ف: ۹۴]

۳۱. تهران، دانشگاه، شماره نسخه: ۶۴۳/۲۶

-ف نسخه اصل: بغداد لي وهبی ش ۲۰۲۳؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ گ (۱۴۷پ -۱۴۹پ) [فیلمها ف: ۱-۵۱۸]

۳۲. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳۱۵۲/۶

کا: مرتضی موسوی خوانساری، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، ۶گ (۱۰۵-۱۱۰)، ۱۹ سطر (۶×۱۱/۵)، اندازه: ۱۱×۱۸/۵ سم [ف: ۱۱-۲۱۰۸]

۳۳. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: ۲۲۸/۷

فرخ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سوخته عطف و لبه تیماج قهوه ای، ۴ ص (۱۲-۱۵)، قطع: رقعی، اندازه: ۱۱/۵ × ۱۹/۵ سم [ف: ۲۰۸]

۳۴. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۸۶۳/۲

خط: شکسته تعليق، بی کا، بی تا؛ وگ ( وب تا برگ 17 الف). [ف: ۳-۱۶۱] ۳۵. شیراز؛ محلاتی، صدرالدین؛ شماره نسخه: ۱۷/۲۳ بی کا، بی تا [نشریه: ۵-۲۷۳]

۳۶. اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۶۸۰/۹

بی کا، بی تا؛ ۲گ (۲عر -۶۳پ)، اندازه: ۱۴/۵ × ۲۶/۵سم [ف: ۲-۵۲۶]

← بقاء النفس بعد فناء الجسد ← بقاء النفس بعد خراب البدن

←بقاء النفس الناطقة ← الجمل من الأدلة المحققة لبقاء النفس الناطقة

← بقاء النفس الناطقة (ترجمه) ← الجمل من الأدلة المحققة لبقاء النفس الناطقة (ترجمه)

•الناطقة من الانسان / فلسفه / عربی

baqā'-un nafs-in nāțiqa min-al insān

ابن خمار، حسن بن سوار، ۳۸۱-۴۸۹ قمری

ebn-e xammār, hasan ebn-e savār (992-1097)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۹۰۶/۲

آغاز: قال ان ارسطوطاليس لما قال في كتاب النفس في المقالة الأولى منه فاما العقل فيشبه أن يكون جوهر اما يكون في الشيء و الايفسد فانه لو كان يفسد لكان حريا بذلك خاصة عن الكلال الذي يكون في الشيخوخة؛ انجام: و بما قلناه من صحة نظمها نتيجته وهي أن النفس الناطقة من الانسان غير فاسدة و ابدية و هو الذي اردنا بیانه.

كا: عبدالباقی تبریزی مولوی، بی تاب؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای، عطف و دور ترمیمی، ۸گ (۱۲ر-۱۹ر)، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۰×۱۷ سم [ف: ۲۰-۳۳۷]

←بقايا الأطياب في تتمة الكنى و الالقاب ← حدائق الشريعة في تراجم علماء الشيعة

•بقای نفس عاقله = جدائی جان و تن = بقای نفس ناطقه / فلسفه / فارسی

baqā-ye nafs-e ‘āqele = jodā’1-ye jān va tan = baqā-ye nafs-e nāteqe

بابا افضل کاشانی، محمد بن حسین، -۶۶۷؟ قمری

bābā afzal-e kāšānī, mohammad ebn-e hoseyn (- 1269)

گفتاری کوتاه است درباره نحوه جدایی انواع نفوس (نباتی، حیوانی و انسانی) از جسم، و اینکه چون نفس عاقله فاقد آلت است، با از بین رفتن آلت جسمانی نه خود نفس عاقله و نه فعلش باطل نمی گردد.

آغاز: بدان که جمله نفوس اعني نفوس نباتی و نفوس حیوانی و نفوس مردم همه جدایند از اجسام، جدایی عقلي، لكن هریکی را جدایی بگونه ای بود: اما نفس نباتی از جسم نبات جداست

انجام: چون آلت جسمانی باطل گردد و تباه، تفس عاقله نه خود باطل گردد و نه فعلش، و نه تباه شود. و لله الحمد حمد الشاکرین، الصلاة على محمد و آله الطاهرين اجمعين و سلم تسليما كثيرا.

چاپ: مصنفات افضل الدين محمد مرقی کاشانی، به تصحیح مجتبی مینوی و یحیی مهدوی (تهران، خوارزمی: ۱۳۶۶ (چاپ دوم)) (ص ۶۲۲-۶۲۳)

[فهرستواره منزوی ۱۲۷/۶ ]

۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۰۱۳/۱۳

آغاز و انجام: برابر

در فهرست به نام دو فایده از بابا افضل کاشی آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۷ كاغذ: سمرقندی، ۳گ (۸۴پ -۸۶ ر)، اندازه: ۱۶/۵۶۸ سم [ف: ۱۱-۱۸]

۲. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: ۱۴۵/۱۶

حکمت شماره ۶ چاپ شده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۹ و ۱۰؛ جلد: تیماج مشکی یک لا، قطع : وزیری (ف: ۲-۴۳]

٣. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۴۰۱/۱۶/۱

آغاز: نفوس نباتی و حیوانی؛

خط: نستعلیق، کا: رضا بن موسی کشمیری، تا قرن ۱۱، جان طوس؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج عنابی ضربی زرکوب مقوایی، ۲۸ سطر (۱۳/۵ × ۱۹/۵)، اندازه: ۱۸×۲۴/۵سم [ف: ۹-۱۰۱۴]

۴. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۴۱۹۱/۲۳

آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۱، کاغذ: ترمه، ۲گ (۱۸۵پ ۱۸۶ر)، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۰/۶

× ۱۸/۸ سم [ف: ۷-۲۴۸]

۵. تهران: ملک؛ شماره نسخه: ۴۱۹۱/۲

آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: ترمه، ۲گی (۳۰-۳۱ر)، ۱۱ سطر، اندازه: ۱۰/۶ × ۱۸/۸

سم [ف: ۷-۲۴۳]

در فهرست با عنوان «پایندگی نفس» آمده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: اصفهان شکری آهار مهره دار، جلد: تیماج قرمز، ۴ص (۳۳۳-۳۳۶)، ۱۶ سطر، قطع: رقعی، اندازه: ۱۹×۱۰سم [ف: ۲۱۴۹-۱۰ ]

۷. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۴۰۱/۱۹/۱

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: رضا بن موسی کشمیری، تا: قرن ۱۱، جا: طوس؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج عنابی، ۲۸ سطر

(۱۳/۵× ۱۹/۵)، اندازه: ۱۸×۲۴/۵سم [ف: ۹-۱۰۱۵]

۸. تهران، ملک؛ شماره نسخه: ۴۵۸۵/۷

آغاز: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد حسین بن سعدی لاهیجانی، تا: ۱۰۵۷ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن تابه تا قهوه ای و آلبالویی، ۱۷۷ سطر، اندازه: ۲۰/۱×۱۳ سم [ف: ۷-۴۳۵]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ۱۰۶۹ق؛ ۲گ (۲۷۴-۲۷۵) [ف: ۱۵- ۳۳۰]

۱۰. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۰۱۲۴/۱۱

آغاز: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ ۱۲۲۱ق؛ ۲ص (۷۵-۷۶ متن و حاشیه)، قطع: بیاضی، اندازه: ۲۳×۱۱/۵ سم [ف: ۳۲-۱۵۵]

۱۱. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۴۵۴/۶/۱

آغاز: برابر

خط: شکسته نستعلیق، كان محمد خان، تا: ۱۳۳۳ق، جا: طهران؛ کاغذ: فرنگی، خط دار (پستی)، جلد: مقوایی، رویه کاغذی عطف، و گوشه تیماج مشکی، از صفحه ۲۳۵، ۱۶ سطر ( ۱۴/۵×۸)، اندازه: ۱۸×۱۱سم [ف: ۵-۵۹۶]

۱۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۵۰۳۱/۱

آغاز و انجام: برابر خ

ط: نسخ خوب، كا: محمد على متخلص بعبرت نائینی، تا: دوشنبه ۱۳ ذیقعده ۱۳۴۷ق، به دستور حاج سید نصرالله تقوی؛ مصحح، مقابله شده؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی ضربی، ۲ص (۲-۳)، ۱۸ سطر (۱۶×۸)، اندازه: ۲۴×۱۴سم [ف: ۱۴-۳۳۶]

۱۳. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۵۰۳۱/۱۳

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوب، کا: محمد على متخلص به عبرت نائینی، تا: دوشنبه ۱۳ ذیقعده ۱۳۴۷ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی ضربی، ۲ص (۴۲-۴۳)، ۱۸ سطر (۱۶×۸)، اندازه: ۱۴×۲۲سم [ف: ۳۴۱-۱۴ ]

۱۴. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۸۰۵/۱۲

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قرمز، ۴۹گ، اندازه: ۲۹×۱۶سم [ف: ۱۳-۲۰۸]

۱۵. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۸۲۴/۵

آغاز: برابر؛ انجام: و واجب شده باشد یکی از روی عمل که مجاهدت عبادت از آن است و دیگر از روی علم که تجرید عبارت از آن است و الله الموفق و المعين خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: آهار مهره شکری رنگ، جلد: تیماج قهوه ای، ۲۲ص (۲۰۶-۲۲۷)، ۱۵ سطر، قطع: رقعی، اندازه: ۱۱×۱۷/۵ سم [ف: ۹-۴۴۴]

۱۶. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۲۳/۴

بی کا، بی تا؛ ۱۲سطر، قطع: وزیری، اندازه: ۱۴/۵ × ۲۲ سم [ف: ۲-۳۸۳]

۱۷. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۲۸/۱

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ ۲گ ( آپ -۲ر) [ف: ۳-۳۳۰]

۱۸. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۲۴/۲

آغاز: برابر؛ انجام: وانکه به خود داناست انتهای همه اوست در انتهای موجودات. آن کیست که آگاه زمن وخود است *** بیزار زکفر ودین واز نیک وبد است / کارش نه چو عقل ونفس داد و ستد است *** آگاه بدو عقل و خود آگه به خود است خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای روشن مجدول عطف تیماج زرشکی مذهب، ۳گ، ۲۷ سطر، اندازه: ۲۸×۱۸سم [ف مخ: ۱۴۳۰ -۴ ]

۱۹. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۲۹۱۲/۴۶

بی کا، بی تا، اگ (۱۴۴ ر) [ف: ۵-۴۶۱]

۲۰. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۵۹۷۴/۹

انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، در فهرست با شماره ۵۹۷۵ و در ضمن عنوان «جواب مراسله شمس الدين و مسائل» آمده؛ واقف: نائینی؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا با عطف و گوشه پارچه، اگ، اندازه: ۴۳×۲۶سم [ف: ۶-۴۰۴]

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی گرد، اندازه: ۱۸/۵ × ۲۸/۵سم [ف: ۹-۹۱۸]

۲۲. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۲۶۷/۶/۱۴

شماره ۶ چاپی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، در هامش جایی بین ۱۱پ -۱۴ر؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی

گرد، اندازه: ۱۸/۵ × ۲۸/۵ سم [ف: ۹-۹۱۸]

۲۳. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۲۴۹۷

آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [رایانه ]

← بقای نفس ناطقه ←بقای نفس عاقله

• بقية الأنساب من ذكر الأصحاب / تراجم / فارسی

baqiyyat-ul ansab min dikr-il ashab

شیرازی، ابراهیم بن زین العابدین

šīrāzī, ebrāhīm ebn-e zayn-ol-‘ābedīn

تکلمه ای است بر کتاب «مرآة الأحوال» آقا احمد بن محمد على بهبهانی کرمانشاهی، در احوال و تواریخ آل آقا (فرزندان وحید بهبهانی) که ذکرشان در مرآة به اختصار رفته بود، مشتمل بر هشت «فصل» و یک «خاتمه» می باشد ولی در نسخه حاضر فقط این فصل ها آمده است: ۱. ذكر احوال اولاد و احفاد آقا؛ ۲. احوال مولانا آقا احمد؛ ۳. احوال آقا محمد اسماعيل؛ ۴. احوال آقا محمود بهبهانی؛ ۵. احوال همشیره آقائی.

مشهد؛ میبدی: شماره نسخه: ۱۸۹/۱

آغاز: دل خسته اجل گشته سوخته گداخته دست شکسته پا از محافل دوستان کشیده بر خاک مذلت نشسته خط: نسخ، بی کا، بی تا، در حواشی صفحه ها استاد هادی ارفع کرمانشاهی یادداشت های تاریخی سودمندی نوشته؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، ۲۵گ (۱پ -۲۵ر)، اندازه: ۱۵/۵ × ۲۱/۵سم [ف: ۱-۱۴۹]

• بقية ديوان / شعر / عربی

baqīyyat-u d.

محار، عمر بن مسعود،-۷۱۱ قمری

mahhār, 'omar ebn-e mas‘ūd (- 1312)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۶۱۲/۱۰۵ و ۱۶۱۲/۱۰۸ -ف

نسخه اصل: نسخه ش ۲۱۶ کتابخانه تقوی که اکنون در با شماره ۴۵۵۹ در کتابخانه مجلس شورا است بیشتر رساله های این مجموعه در فهرست مجلس معرفی نشده است و با عنوان جنگ یا دیوان آمده است ؛ كا: عبدالحی، تا: ۸۲۲ق، جان ماردین در شمال عراق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی [فیلمها ف: 1 -۶۲۳ ]

• بقية الله خير بعد الفناء في السير / عرفان و تصوف / عربی

baqīyyat-ul lāh xayr-un ba'd-al fanā' fi-s sayr

نابلسي، عبد الغني بن اسماعیل، ۱۰۵۰-۱۱۴۳ قمری

nābolosī, 'abd-ol-qanī ebn-e esmāʻīl (1641-1731)

تاریخ تأليف: ۶ جمادی الاول ۱۱۲۴ق رساله ای است کوتاه در شرح ابیات پنج گانه مؤلف: «حروف المباني و المعاني تنزهت *** مقاصدها التي لم تكن تقرى / فان رمت یا اولی سواک محققا ×× علیک بک افهم منصفا انک الاخرى / و فوق مقام القصد للكل مقصد ***اليك اتی باعة اذا جئته شبرا / تحقق باثار الاواني مجانبا *** بروق المعانی فالعظيم بنا احرى / علیک سلام الله يا طالب الهدی *** مدالدهر ما مالت غصون الحماسکرا. این رساله به درخواست برخی از دوستان سراینده نگاشته است.

آغاز: الحمدلله و سلام على عباده الذين اصطفى من اهل الصدق و الوفا ... اما بعد، فقد طلب مني بعض الاحبة الأعزة حفظه الله تعالی رب العزة أن شرح هذه الأبيات الخمسة

[ایضاح المكنون ۱۹۱/۱ ؛ هدية العارفین ۵۹۰/۱ ؛ معجم المؤلفين ۲۷۱/۵ ]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۷۰۴/۹

آغاز: الحمدلله و سلام على عباده الذين اصطفى من اهل الصدق و الوفا ... اما بعد، فقد طلب مني بعض الاحبة الأعزة حفظه الله تعالی رب العزة أن شرح هذه الأبيات الخمسة؛ انجام: و الحمدلله على كل حال و صلی الله على سيدنا محمد و جميع الآل

خط: نسخ، کا: محيي الدين بن قاسم نبکی، تا: ۱۱۹۶ق؛ کاغذ:فرنگی، گ (۱۱۰-۱۱۵)، ۲۵ سطر، اندازه: ۱۵×۸سم [ف: ۳۴- ۶۳۰]

• بقية النقية / تراجم / فارسی

baqīyyat-on naqīyya

شیخ زاده فایض نیمردانی، ق ۱۰ قمری

šeyx-zāde fāyez-e nīmardānī (- 160)

وابسته به: مجالس النفائس؛ امیر علیشیر نوائی، علیشیر بن کی چکنه (۸۴۴-۹۰۶)

تاریخ تأليف: ۹۶۱ق

«تذکره مجالس النفایس» که به زبان ترکی جغتایی به قلم امیر علی شیر نوایی وزیر با تدبیر سلطان حسین میرزا بایقرا نوشته شده است تا کنون دو ترجمه فارسی از آن در دست بود که هر دو را آقای علی اصغر حکمت به چاپ رسانده است، ولی نسخه ما غیر از این دو است و دارای فزونی هایی است که در آن دو ترجمه نیست و مترجم نسخه ما شخصی به نام «شیخ زاده فایض نیمردانی» که کتابت نسخه هم به وسیله او انجام پذیرفته آن را به سال ۹۶۱ هجری ترجمه و به نام «بقية النقية» معنون گردانیده است.

ساری؛ طاهری شهاب؛ شماره نسخه: ۲۲۴/۱

آغاز: اگر چه این طرز سخن که مشتمل بر تذکره اکابر شعرای سابقه و محتوی بر ایرادا ماجد فضلای سالفه تواند بود مخصوص است به غفران نصاب مرحمت انتساب امير دولتشاه بن قاضی بختی شاه اسفراینی ...... اما این امیر کبیر را طبع شریف بذكر اکابر این عصر و افاضل این دهر مبادرت نموده و چون لغت ترکی جبلی ذات آن حضرت بوده ... و اکثر اعزه اصحاب و بیشتر اجله احباب ازین فواید بعلت امر مذکور مایوس و مرحوم می نموده اند، سیما متر جم این مقاله و مسود این رساله اقل عبادالله جرما و اقويهم جرما الراجی بتوفيق السبحانی معروبه شیخ زاده فایض نیمردانی در حل معنی این لغات کوشیده و مبانی معانی آن را بعنوان فارسی با بعضی تصرفات بایراد رسانیده ... و تسمیه آن به (بقية النقية) مناسب نمود؛ انجام: الحمد الله على الطاف نعمه و اصناف کرمه که خامه عنبر شمامه چنانچه در بدایت این رقم توفیق یافت همچنان بنهایت این کتابت تایید پذیرفت. قد تم کتابتی بعون الوهاب. ترجمه این کلام در تاریخ سنه ۹۶۱ باختتام انجامید و هو الهادي إلى سبيل الرشاد.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن ۱۰؛ کاغذ: سمرقندی، ۳۶ص، ۲۸ سطر (۲۴×۱۵) [نشریه: ۶-۶۳۱]

• البقيع / تاریخ عربی

al-baqī“

عبد الله

abd-ol-lah

اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه:

۲۵۹/۲ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: ۱۱-۹۳۴]

•بقیه نقيه / شعر / فارسی

baqiyye-ye naqiyye

امیر خسرو، خسرو بن محمود، ۶۵۱-۷۲۵ قمری

amir xosrow, xosrow ebn-e mahmud (1254-1326)

آغاز: از ورق منیر ماه و زورق مستنير خورشید بدان نمونه تنویر فرمود که ارواح و اختران را آنجا رقم ادراک میان گسسته ... بقیه ایست نقيه ز فیض طبع من این ×× که چون طبایع افلاک محکم است و متین

۱. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: ۸۸۳/۱

آغاز: برابر؛ انجام آن یار کر وصل از او کم امید بود*** آمد ز سفر که خانه جاوید بود / از گرمی خور پوست روشن شده بود*** سک نیست که سلخ مه ز خورشید بود؟

با مقدمه مفصل منثور که در متن نگاشته شده است؛ خط: نستعلیق متوسط، كا: عبدالله كاتب اصفهانی، تا: ۸۶۲ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوای ابره میشن تیماج مشکی متن و یک حاشیه کتیبه ای ضربی طلاپوش گل برجسته، قطع: نیم ورقی، اندازه: ۳۱×۲۱سم [ف: ۴-۱۰۲۵]

۲. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: ۳۹۲/۳

خط: نستعلیق، کا: قطب شیرازی، تا: ۸۹۴ق؛ مجدول، دارای ۶ سر لوح و ۹ سرفصل مذهب مرصع ممتاز؛ مهر: مشیرالسلطنه، حسین بن هدایت الله محمد رضا الحسینی، ناصرالدین شاه قاجار ۱۲۷۴؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوای روکش میشن پشمی وسط ترنج و چهار سر ترنج و نیم ترنج و چهار لچکی و حاشیه منگنهای کار محمد باقر ۱۲۴۰، ۱۹ سطر در متن ۴۰ نیم سطر در حاشیه، قطع : وزیری، اندازه: ۲۴×۱۶سم [ف: ۳-۴۱]

٣. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۴۹۱۰/۴

آغاز: برابر؛ انجام: بر گیر و اندر آب روان کن سفینه ها *** در پیش این سفینه که بر آب دیگرست / این بنده پروری که از باران رحمتت *** در قعر بحر کرده شده در و گوهرست نسخه ما دیباچه منثور ندارد؛ خط: نستعلیق بسیار مغلوط هند، بی کا، تا: قرن ۱۰؛ واقف: نابینی؛ کاغذ: نخودی، ۴۳ سطر (۱۰/۸ ×۲۲) [ف: ۷-۶۷۵]

۴. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: ۱۶۲۲۱

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۱ [مختصر ف: ۱۱۰]

۵. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: ۴۰۱/۶

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، دارای یادداشت هایی بدین شرح: «کلیات امیر خسرو دهلوی قطع بزرگ با سایر صفاین نسخ ۱۰۶۴ داخل عرض خزانه عامره شد»، «بتاریخ شهر شعبان ۱۰۹۷ داخل عرض خزانه شد»، «بتاریخ شهر ربيع الأول ۱۱۰۷ داخل عرض خزانه عامره شد»، سنوات فوق الذکر مربوط به دوران پادشاهان صفوی است و جمع دار کتابخانه آقا مشفق نامی بوده است، یادداشت به این شرح «مطابق ثبت کتابچه کتابخانه مبارکه است با نشان امهار. حسین بن هدایت الله -محمد رضا الحسینی -مشیر السلطنه ۱۳۲۲»، مجدول، کمند کشی، یک سرلوح مذهب مرصع بسیار خوب، شامل ۲۱ سرفصل مذهب مرصع به طرح های مختلف؛ مهر: عبده احمد، علی بن ابیطالب، محمود، ناصر الدین شاه؛ کاغذ: اصفهانی شکری رنگ، جلد: مقوای روکش چرم ساغری مشکی مجدول زرین، ۲۵ سطر، قطع: نیم ورقی حجیم، اندازه: ×۱۸ ۳۰سم [ف: ۳-۵۲]

۶. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۳۶۸۰/۷

نسبت خط و کتابت از بقیه و نقيه؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: میرزا

حسن کرمانی، تا: قرن ۱۲ [ف: ۷-۱۹]

• بكاء العالمين على مصاب الحسين عليه السلام / تاریخ / عربی

bukā”-ul ‘ālamin ‘alā masāb-il husayn ‘alay-hi-s-salām

کزازی، محمد رفیع بن عبدالمحمد، ق ۱۴ قمری

kazzāzī, mohammad rafi“ ebn-e 'abd-ol-mohammad ( 20c)

تاریخ تألیف: شب عید غدیر ذیحجه ۱۲۹۵ق

در تاریخ تولد تا شهادت امام حسين عليه السلام و مصائب ایشان مشتمل بر «مقدمه» و سه «باب» و «خاتمه». آغاز: الحمدلله الذي جعلنا من أمة خاتم الانبياء والمرسلين ففضلنا على سائر الأمم ومن علينا بأن جعلنا من شيعة على بن ابیطالب».

[ الذريعة ۱۳۹/۳ ]

۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۶۳۷۲ ض

بی کا، تا: قرن ۱۳ [د.ث. مجلس]

۲. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۷۷۶

آغاز: برابر؛ انجام: وطول الخلود فيها وصيرنا الى من يقبل المتقین آمین

خط: نسخ، بی کا، تا: در عصر مؤلف قرن ۱۳؛ مصحح، محشی، در برگ آخر خوابی به نقل از مؤلف بسال ۱۲۹۵ و مصادر مؤلف آمده؛ تملك: «عباس مشهور به واعظ مازندرانی» در رمضان ۱۲۹۸ با مهر بیضوی نام وی؛ جلد: تیاج قرمز ضربی، ۲۹۳، ۲۲ سطر، اندازه: ۲۱×۱۴/۵ سم (محدث ارموی مخ: ۱-۲۵۹)

• بكاء العين / تاریخ معصومین / فارسی

bokā’-ol ‘ayn

موسوی، علی بن محمد رحیم، ق ۱۴ قمری

mūsavī, ‘alī ebn-e mohammad rahīm (- 20c)

تاریخ تأليف: چهارشنبه دهه اول شوال ۱۳۰۳ق؛ محل تأليف: مشهد مقدس

در اسرار شهادت امام حسین(عليه السلام)و پاره ای از فضائل و مناقب آن حضرت به نظم و نثر و به روش عرفانی با شواهدی از احادیث و روایات. گویا این جزء قطعه ای از کتاب باشد و درباره امام حسن(عليه السلام)نیز جزئی دیگر بوده، و نامی که ذکر شد روی برگ اول به خطی نو نوشته شده است و باید تحقیق شود.

[فهرستواره منزوی ۱۵۶۲/۳ ]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۶۵۸۲

آغاز: اللهم صل على الحسين بن على المظلوم ... حدیث از امام دوم شد تمام بیا بشنو اکنون نسیم امام؛ انجام: لا جرم از این جهت رفع صوت ببكاء و نحيب و جهر قول در مرثیه و شهيق نزد

ذکر مصیبت و بلیت آنجناب واجب گردید

خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، دارای اشعاری گویا از مؤلف و به خط وی؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، ۱۳۰ گ، ۹ سطر، اندازه: ۱۱×۱۷ سم [ف: ۱۷-۱۵۸]

• البكاء على الحسين (عليه السلام)/ مراثی / عربی

al-bukā’ ‘ala-1 husayn

امیر حسن بن عبد النبي، ق ۱۲ قمری

amīr hasan-e-bn-e 'abd-on-nabī (- 18c)

کتابی در بیان ثواب گریه و حزن بر مصایب امام حسین(عليه السلام) با استناد به روایات ائمه اطهار(عليه السلام) است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۳۶۷۰۹

آغاز: بسمله. في تفسير القمي عن السجاد عليه السلام قال ایما مؤمن دمعت عيناه لقتل الحسين؛ انجام: فخرت السفينة اذا جرت تشق الماء مع صوت هذه الأحاديث

خط: نسخ، كا: محمد بن الهدی، تا: ربيع الأول ۱۱۳۳ق؛ ضمیمه: مذیل است به نه برگ در اخبار در مورد عاشورا؛ اهدایی: رهبری، مهر ۱۳۸۶؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی ضربی با ترنج و دو سر ترنج و حواشی زنجیره ای ضربی، ۷۸گ، ۱۶سطر، اندازه: ۱۴/۵ × ۲۰سم[ اهدائی رهبر: ۲ اخبار ۱-۱۷۴]

← بکاییه ←بابا آدم

← بکتاش نامه← گلستان ارم

← بکر و تغلب← حرب البسوس بین بكر و تغلب

• البلاء / شعر / فارسی

al-balā'

انجدانی، علی بن يعقوب، ق۱۴ قمری

anjodānī, ‘ali ebn-e ya qūb (- 20c)

تاریخ تأليف: ۱۳۱۱ - ۱۳۱۳

دیوانی است آمیخته با مثنوی مولوی در مناقب حسین(عليه السلام) با پند و اندرز از حسن علی بن يعقوب انجدانی سلطان آبادی در صد «مجلس» با دیباچه های منثور و در پایان قصیده ای است درباره تیر خوردن ناصرالدین شاه و ستایش میرزا علی اصغر خان اتابک.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۸۸۳

آغاز: نیست ممکن را چو جز فقر و فنا *** خوش بود گفتن که لا احصی ثنا / در پس هر حمد حمدى مختفی است *** داند این راهر که راجانی صفی است؛ انجام: صدر را باشد صدرات مستدام *** لطف عامش شامل هر خاص و عام

خط: نستعلیق، كا: شفیع بن حاجی میرزا حسین قلی فراهانی، تا: ۱۳۱۳ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز مقوایی، ۲۳۸ گ، ۱۴ سطر ( ۱۴/۵×۸)، اندازه: ۲۳×۱۶/۵ سم [ف: ۱۰-۱۷۲۸]

• بلاء و ابتلا / تاریخ معصومین / فارسی

balā' va ebtelā

زنوزی، علی بن محمد حسن، ق۱۳ قمری

zonāzī, ‘alī ebn-e mohammad hasan (- 19c)

درباره واقعه کربلا و حکمت آن.

[فهرستواره منزوی ۱۵۶۲/۳ ]

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۹۸۲/۸

آغاز: بسمله. الحمدلله و سلام على عباده ... چنین گوید علی ... الخوئی مختصری است در معرفت بلاد [و] فواید بلاد و بیان محل بلاد و شرح احوال زمین کربلا و اهل بلاد و ذکر درجات ایشان.؛ انجام: و الله يهدي إلى الصراط المستقیم.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی، ۲۳۹گ (۱- ۲۳۹ هامش)، ۲۰ سطر ( ۱۷/۵×۹/۵ )، اندازه: ۲۱/۵ ×۳۵سم [ف: ۱۰-۱۸۹۶]

• بلابل القلاقل / تفسير / فارسی

balābel-ol qalāqel

واعظ حسنی، محمود بن محمد، ق۷ قمری

vā“ez-e hasanī, mahmūd ebn-e mohammad (- 13c)

ترجمه و تفسیر مختصری است به ترتیب سوره های قرآن کریم، برای آیه هایی که با لفظ «قل» شروع شده یا در آن این لفظ آمده است. در پاره ای از آیات درباره مطالبی اعتقادی به روش شیعی نیز گفتگو شده و مشتمل بر رد و ایرادهایی می باشد.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۴۴۰

آغاز: شکر و سپاس خدای را که ما را بواسطه قرآن مجید و کلام

حمید راه نمود و بمصقل أوامر و نواهی این آینه دل ما را بزدود؛ انجام: و از ناس بنجم مراد مقران اند و عطفه على المعوذ منهم يدل عليه، و الله اعلم و احكم ...

خط: نسخ، كا: ابوالمفاخر على بن ابى المكارم محمود بن محمد ابي المكارم الحسني الواعظ (فرزند مؤلف)، تا: سه شنبه 9 شوال ۷۲۰ ق، جا: فاروق از کوره اصطخر؛ تملک: محمد بن حیدر، محمد بن محمد بن محمد حسنی معروف به جلال علائی ابن الطويل به تاریخ جمادی الاول ۷۲۴، و فرزندش مرتضی بن محمد بن محمد طویل

حسنی به تاریخ محرم ۷۵۹، نصر الله حسنی حسینی، ابوالخیر محمد بن محمد بن محمد بن محمد حائری قاری به تاریخ ذیحجه ۹۳۱؛ مهر: «لك البهاء كله» (بیضوی)؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، ۱۸۷ ، ۲۵ سطر، اندازه: ۲۳×۱۵/۵ سم [ف: ۱۴-۲۲۱]

← بلاغات النساء ← المنثور و المنظوم

• البلاعة / كيميا / عربی

al-ballāʻa

جابر بن حیان، ۱۲۰-۱۹۸ ؟ قمری

jāber ebn-e hayyān (739-814)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۹۰۱۱/۱۳

آغاز: الحمدلله شكرا كما هو اهله نحمده حمدا ابدا و نحن نسئله المزيد من فضله انه ولي ذلك و القادر عليه. و بعد فقد سبق لنا قبل کتابنا هذا اثنا عشر كتابة في الحيوان و في كتابنا هذا ايضا شیء من تدبير الحيوان علی ایتلاف النسق في التدبير في ذلك و قد سمیت کتابی هذا كتاب البلاغة و معناه بلاغة هذا التدبير الذي في هذا الكتاب و انا اشرح فيه طريق من ذكر الشعر و دبره و عما بها انجام: و استوفى في كل واحد من هذه فهذا آخر ما يتكلم به في هذا المعنى في هذه الكتب ان شاء الله عزوجل

خط: نسخ، بی کا، تا: صفر ۱۲۸۸ق؛ کاغذ: فرنگی شکری آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای ضربی با ترنج و سرترنج عطف و سجاف تیماج مشکی، ۲گ (۴۶ر -۴۷پ)، ۱۹ سطر ( ۱۴/۵×۸/۵ )، اندازه: ۱۳/۷×۲۲/۳سم

[ف: ۲۹/۲-۶۱۳]

• بلاغت / بلاغت / فارسی

asās-ul fadi

قندزی، محمود بن محمد، ق۹ قمری

qondozī, mahmūd ebn-e mohammad (- 15c)

کتاب مفصلی درباره فنون ثلاثه بلاغت و معایب کلام از قرن وق، تنظیم شده در دو «بحر»: ۱. المحاسن؛ ۲. بيان المعایب. کتاب تأثیر زیادی از «تلخیص المفتاح محمد بن عبدالرحمن بن عمر خطيب دمشق (-۷۳۹ق) پذیرفته و در موارد متعددی هم از آن یاد کرده است. علاوه بر او این کسان هم یاد شده است: سکاکی، زمخشری، حریری، کافی، الشارع العلامة و العالم المحقق سعد الدين تفتازانی، بساطی، مولينا الامام معين الدين المعمرانی، رشیدی ، شمس، الانصاری، شیخ عبدالله، ابوالفرج ساوی، فردوسی، عنصری، انوری، معزی، نظامس، خاقانی ثنائی، سعدی، سلمان، فرخی، خجندی، ملک الشرق شهید، و طواط، ظخير فاریابی، بساطی، رودکی و جز آنها. از آن جا که چند برگ آغازین نسخه افتاده، نام و نشان کتاب و مؤلف در ابتدای نسخه نیست. اما نویسنده در برگ ۱۶۵ر وپ در توضیح صنعت «اطراد» نام خودش را آورده است: «اطراد و آن آوردن اسماء ممدوح یا غیر ممدوحست و آباء او بر ترتیب ولادت چنانچ با سخولت و روانی همچو آب جاری باشد ... مثال دیگر: امیر محمد شاه قندزی برای من از قندز در سال احدى عشرین و ثمانمای (در دهلی) قصیده ای ارسال فرموده اولش این است.

شعر: آن كو به جاه چون پدر و پدر جد آمدست *** محمود بن محمد بن احمد آمدست. و من نیز برای او قصیده ای فرستادم مطلعش این است: شعر: دهان جود و سخاوت سپهر عز و علا *** محمد بن حميد بن احمد بن علا». نویسنده خود اشعاری هم در معما دارد و بدانها اشاره کرده و گفته: «و نیز معماهایی دارم که از آن دو گان نام و بیشتر از آن می خیزد و ابیات مهمل و مبهم نگشته و در گمان من این است که شاید کسی دیگر برین نوع نگفته باشد لعدم اسماع» (۲۴۷ر -۲۴۷پ). از نام کتاب و مؤلف در منابع دیگر اطلاعی به دست نیامد و به نظر می رسد نسخه منحصر باشد. با شواهد فارسی و عربی فراوان. در نسخه این عناوین و مطالب دیده می شود: البحر الأول: في المحاسن، فصاحت، بلاغت، سلاست، جزالت، تشبيه، الحقيقة و المجاز، استعارات، تمثیل، الكناية، تعریض، تلویح، اطباق، القول في علم البديع، وجوه معنوی، مطابقه (تضاد و طباق و تطبیق)، تذبیح، تناسب، لزوم ما يلزم، تشابه الأطراف، ایهام تناسب، مشاكله، ارصاد، عکس و تبدیل، رجوع، توریه، استخدام، لف و نشر، جمع و تفریق و تقسيم، مبالغه، مذهب کلامی، حسن تعلیل، تأكيد المدح بما يشبه الذم، تأكيد الذم بما يشبه المدح، استتباع، ادماج، محتمل الضدين، تجاهل العارف، تعجب، اطراد، قول به موجب، توفير الدواعی، التفات، سؤال، ترجمة اللفظ، تفسیر، تحميل واقعه، ذوالمعنيين، ذو الوجهين، محسنات لفظية، تجنيس، رد العجز على الصدر، سجع، قافیه، موشح، اعنات، ردیف، براعت استهلال، اعتراض الكلام من قبل التمام، تنسبق الصفات، سياقة الاعداد، ایراد المعطوفات، ارسال الامثال، امتناع، سهل ممتنع، مستزاد، مسمط، مصغر، ترجيع، لغز، معما، ملمع، متلون، مثلث، بساط، مربع، مدور، مسلسل، النظم و النثر معا، مشجر، شعر اندر شعر، مجزو، متفرع، استدراک، مسطح، مجسم، مصرع، مصور، طرح، مقطع، موصل، متحلی، عاطل، خيفا، رقطا، حسن المطلع، حسن المختم، حسن تخلص، حسن طلب، حامل موقوف، مفتح، مفلق، مخلی؛ البحر الثاني: في بيان المعایب، تنافر، غرابت، مخالفت قیاس، کراهت در سمع، ضعف تأليف، تعقید، کثرت تکرار، تتابع اضافات، فک اضافه، حشو و تطویل، افراط. انقطاع، اخلال، اسقاط، تشبیه، اقوا، اظهار، ایطا، تحریک ساکن، تسکین متحرک، تشدید مخفف، تخفیف مشدد، توصیف، اکفاء، شایگان، سرقت و اخذ.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۸۲۰

آغاز: بالشنجرف ليكون فهرست الكتاب عند المطالعة: شعر: منگر کی تمام او دو بهرست ×× بنگر که دو بهر او دو بحرست. و انا اسال الله النفع لجاهدیه والنفع لجاحديه و بعون الله استعين و هو نعم المولى و المعين. [البح]ر الاول في المحاسن. بدانک قائل اشعار و راوی اوصاف را می باید تا در صنعت لفظ وجودت معنی بشتابد و از فصاحت و بلاغت و سلاست و جزالت دریابد و همة

به ارتفاع سخن مقصور دارد و از معایب آن کی موجب انحطاطست امتناع آورد؛ انجام: هیهات لا ياتي الزمان بمثله *** آن الزمان بمثله لبخيل. و قال أبو الطيب. شعر: اعدى الزمان سخاؤه فسخا به.

خط: نسخ تعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن ۹، افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی به عربی و فارسی با خطی کهن نزدیک به زمان کتابت نسخه، بنا بر برگ شماری کهن نسخه ۱۲ برگ از آغاز کتاب افتاده، این یادداشت ها آمده است: گفته ای از شیخ الاسلام انصاری، کیفیت احتضار از قول محقق، روایتی از پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم)کراهت بول در آب، معمای کلمه اجنه، معنای آیه أن الله لايحب المسرفين، دو حدیث پزشکی در درمان تب اور امام صادق(عليه السلام) و امام رضا(عليه السلام) چند دعا و حرز برای حاجات مختلف، روایتی از پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) فایدهای منطقی، معنای کلمه قرآن و عمر؛ خریداری از باقر ترقی؛ کاغذ: حنایی آهار مهره نازک، جلد: تیماج مشکی مجدول یک لا، ۳۲۸گ، ۱۱ سطر (۱۳×۵/۵ )، اندازه: ۲۱/۴×۱۱/۵ سم [ف: ۲۹/۱-۴۳]

• بلاغت / ادبیات فارسی

balāqat

عصام الدين اسفراینی، ابراهیم بن محمد، ۸۷۳-۹۵۱ ؟ قمری

‘esām-od-dīn-e esfarāyenī, ebrāhīm ebn-e mohammad (1469-1545)

در «مقدمه» و چند ساقه».

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۹۹۸/۶ -ف

نسخه اصل: از اسکوپیه ۶۴M.S.P. II چند نسخه از کتابخانه های یوگسلاوی؛ بی کا، تا: اواخر ربيع الثانی ۱۰۶۱ق؛ ۲۱گ [فيلمها ف: ۱-۶۳۴]

• بلاغت / بلاغت / فارسی

balāqat

شربتدار اصفهانی، ابراهیم بن محمد، ق ۱۲ قمری

šarbatdār-e esfahānī, ebrāhīm ebn-e mohammad (- 180)

تاريخ تألیف: ۱۴ جمادی الاول ۱۱۳۳ق

در سه مطلب»: معانی در پنج «فصل»؛ بیان در سه «باب»؛ بدیع در دو «فصل».

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳۹۸۶/۷

آغاز: حمدی که سزاوار درگاه خداوند جهان ... تواند بود ارفع از آن و عالی از تقریر بیان است؛ انجام: فتم مقاصدی بعون الملک المنان.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج

تریاکی مقوایی، ۲۴ص (۲۲۲-۲۴۵)، ۲۴ سطر (۱۵×۱۰)، اندازه: ۲۰×۱۵سم [ف: ۱۲-۲۹۸۱]

• بلاغت / معانی بیان / فارسی

balāqat

موسوی شیرازی، محمد رضا، ق۱۳ قمری

mūsavī šīrāzī, mohammad rezā (- 19c)

در معانی و بیان و بدیع و آن را پس از «زبدة العلوم» نگاشته است. فارسی و عربی در هم می باشد و انشاء آن سخت بد است. نام نگارنده در دیباچه هست.

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۷۳۷۸/۳

آغاز: الحمدلله رب ما تري و مالا ترى من تحت الثرى الى فوق الثريا؛ انجام: و معدوم النفع بعدم وجود آن شیئی و صلى الله على ... الطاهرين ...

بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی مقوایی، ۹۷گ (۷۸پ -۱۷۴پ)، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۲×۱۷/۵ سم [ف: ۳-۲۵۹]

• بلاغت / بلاغت / فارسی

balāqat

فروغی، ابوالحسن، ۱۲۶۳-۱۳۳۸ شمسی

foruqi, ab-ol-hasan (1884-1959)

مباحثی است درباره معانی برگرفته از کتابی مفصل تر از همو.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۰۸۶۸/۴

آغاز: خواهی در صورتی که خود یقین داری که راست می گوید، انجام و در این این آیه مبارکه و لو كان بهم خصاصة تتمیمی است که افاده مبالغه در احسان می نماید

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن ۱۴؛ افتادگی: آغاز؛ بنا بر برگ شماری نسخه، این رساله ۵۳ صفحه از آغاز ندارد؛ جلد: مقوا، ۲۲گ (۴۳ر -۶۴پ)، اندازه: ۱۴×۲۱/۵سم [ف: ۲۰-۴۴۵]

• بلاغت / بلاغت / فارسی

balāqat

تهرانی، محمد حسن بن عباسقلی، ق۱۴ قمری

tehrānī, mohammad hasan ebn-e 'abbās-qolī (- 20c)

رساله مختصری است درباره علم معانی و بیان و بدیع با قلمی روان و سلیس که مثال هایی از اشعار عربی و فارسی آورده است.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۱۲۶۰/۱

آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمين ..... و بعد پوشیده نیست که از آنگاه که تاج و تخت خسروی ... احمد شاه قاجار خلد الله ملکه و

دولته مباهی و مزین گردیده ... ادبیات هر لغت عبارت است از بعضی امور وجودی؛ انجام: مثال بحر جدید و قریب و مشاكل را از کتب مبسوطه باید جست.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: ۸ ربیع الثانی ۱۳۲۸ق؛ جلد: مقوا، ۳۶گ، اندازه: ۲۱×۱۴سم [ف مخ: ۳-۱۳۹۱]

• البلاغة / بلاغت / عربی

al-balāja

غیر همانند:

۱. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۱۶۶۶/۹

بخشی از کتابی و از تشبیهات آغاز می شود و می رسد به سرقت؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ ۴گ (۴۴ر -۴۷پ) [ف: ۵-۳۲۴]

۲. مشهد، شیخ علی حیدر، شماره نسخه: ۱۸۴/۱

آغاز: بعد الحمد و الثناء فهذه مختصر في علم البلاغة ألفتها من قوادح الأفكار؛ انجام: ان الشجاعة و المروة و الندى *** في قبة ضربت علی ابن الحشرج

الفها على ترتيب مختصر المعاني للتفتازانی؛ کاتب = مؤلف، تا: جمعه ۲۶ ربیع الثانی ۱۳۳۹ق؛ جلد: چرم زرد، ۲۵گ (۱پ۔ ۲۵پ)، اندازه: ۲۱×۱۳/۵ سم [مؤيد: ۱-۱۷۹]

٣. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۹۹

آغاز: بسمله هذه رسالة تخبر عن شأن البلاغة و أقسامها و تنطق برسوم شرایط الفصاحة و أحكامها يشتمل ألفاظها في المقالات على الست ...... الفصل الأول من المقالة الأولى في ذكر الصوت و التأليف تبارك من خلق هذا العالم كما وافق علمه؛ انجام: فأما اذا اتصلت بأوائلها و أوساطها فانها يكون على هذا الرسم دائرة مقادیر الحروف بأوائل الكلمات و أوساطها ... و حسن توفيقه برحمتک یا أرحم الراحمين.

نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، ایرلند جنوبی، ش ۳۷۸۵. رساله مختصری است در علم بلاغت، شامل شش مقاله و هر مقاله در چهار فصل. مؤلف با استفاده از جدول ها و دوایر به بیان اقسام بلاغت و شرایط فصاحت و احکام آن پرداخته است. عناوین مقالات و فصول: مقاله ۱. فصل ۱) ذكر الصوت و التأليف، ۲) ترکیب اللفظ، 3) الفرق بين الكلام و اللفظ، ۴) الآلات و الأدوات، مقاله ۲. فصل ۱) ذكر العلامات و تسوية الأدوات على حجة الميزان، ۲) الأمثلة الدالة، 3) الأسماء و الأفعال، ۴) موضوعات الكلام، مقاله ۳. فصل ۱) ذكر أصناف الكلام، ۲) وصف البلاغة، 3) بلاغة اللسان، ۴) أقسام العبارات، مقاله ۴. فصل 1) ذکر حلاوة اللفظ، ۲) استقامة المعنی، ۳) وجوه الألفاظ و العبارات و المعانی، ۴) أساس الكلام و قواعده و محيطه، مقاله ۵. فصل ۱) ذکر شرایط البلاغة، ۲) أصناف البلاغة، 3) ألقاب البلاغة، ۴) نظم السجع، مقاله ۶. فصل ۱) ذكر محاسن الكلام، ۲) أنواع الألفاظ، 3) أنواع التشبيهات، ۴) صور الحروف. نام رساله در صفحه عنوان نسخه «رسالة البلاغة المشجرة» درج شده و این رساله همراه با رساله «غرة الالفاظ و نزهة الإلحافظ» از محمد بن محمد کاتب سمرقندی در یک مجموعه قرار دارند. مؤلف رساله شناخته نشد. آربری مدعی شده که این نسخه در قرن ششم کتابت شده و منحصر به فرد است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: گویا از قرن ۶ و یا قرن ۷؛ همراه با جداول و دوایر و اشکال هندسی؛ ۶۲ص، ۱۵سطر [عکسی ف: ۳-۱۹۹]

۴. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳۸۶۸/۲

آغاز: الله اعناق الآمال من كل بلد سحيق يعفر في فنائه جباه الصيد.. و امتثالا له حين امر بتلخيص مستودعاته و تجريدها ... و هو مرتب على مقدمة و فصلين؛ انجام: كانه عنى المصنف له لازالت امور العالمين منتظمة برايه و اقطار المشارق و المغارب منورة بروائه و الحمد حق حمده و الصلوة على نبيه محمد و آله الطيبين الطاهرين اجمعين فرغ من تحريره لنفسه و تحقيقه ... محمد بن حسن بن محمد الحسيني المشتهر بالموصلی ... في ربيع الاخر لسنة ست و سبعین و سبعمائة الهجرية.

در دو «فصل» است: علم معانی، با عنوانها «قانون» و چهار «فن» و « نوع»، علم بیان در چهار «اصل»: تشبيه، مجاز، استعاره، کنایه، سپس علم بدیع است در دو قسم: معنوی و لفظی، رساله کوتاه و گزیده بسیار شیوایی است؛ خط: نسخ، كا: محمد بن حسن بن محمد حسینی موصلی، تان ربيع الثانی ۷۷۶ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی، ۴۵گ (ور -۵۳پ)، ۹ سطر (۹×۷)، اندازه: ۱۷×۱۳سم [ف: ۱۲-۲۸۴۷]

آغاز: و لايرد العامل و المقتضی فان قلت قد فسر كلمة بالحرف او حركة فلم يجعلها موصولة بل موصوفة؛ انجام: الا أن يقال المرادنا يكون العمدة فيما وضع له تقرير الفاعل على صفة فقط فيتجدان العبارة لاتساعد

حاشیه ای است بر متنی در معانی و بیان شامل مباحث متعدد، مباحث موجود: بحث الجمع، بحث مفعول مالم يسم فاعله، بحث المصدار، بحث تعدد الخبر، بحث معنى الشرط، اسم الإشارة، بحث الأصوات، بحث المركبات، بحث الكنايات، المعرفة والنكرة، مبحث اسماء العدد، بحث المجموع، بحث جمع التكسير و العلة، بحث المصدر، بحث اسم الفاعل، بحث اسم المعفول و بحث افعال الناقصة؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: مقوا با عطف گالینگور قهوه ای، ۲۴گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۲۳×۱۴سم [ف: ۴-۲۰۲۶]

فقط دیباجه کتاب است؛ خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ اگی (۹۳ - ۹۳ر) [مختصر ف: ۶۵۸]

۷. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: ۱۲۳۵/۲

عنوانها «فصل»ها و «قواعد»: الفصل الثاني في الاشتقاق، الفصل الثالث في رد العجز الفصل الرابع في القلب باز الفصل الثاني في

تضمین المزدوج، الفصل الثالث في الترصيع، الركن الثالث ما يتعلق بالدلالة اللفظية، القاعدة الأولى في احكام الخبر وفيه ستة عشر فصلا، الفصل التاسع في ان حكم المبتدأ و الخبر، القاعدة الثانية في الحقيقه و المجاز (۱۴ فصل)، القاعده الثالثه في التشبيه و فيه اربعه ابواب، القاعدة الرابعة في الاستعارة ، القاعدة الخامسة (۳ فصل)، الجملة الثانية في النظم (باب)، در پایان الباب الثالث في الفصل و الوصل است (۵ فصل). از دو سطر پیش از الفصل الثانی في الاشتقاق تا شش سطر پیش از الفصل الثاني في امثلة ما يترک العاطف لشدة اتصال احدى الجملتين موكدة للتي قبلها اوصفه لها؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: سفید، جلد: تیماج سبز و مقوایی نو، ۱۷۲ ص (۱۷-۱۸۸) [سنا: ف: ۲-۱۷۷]

• البلاغة / بلاغت / فارسی

al-balāga

غیر همانند:

۱. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۶۰۵۶/۲

آغاز: روضه سیم در صنایعی که مرجع اليه آن الفاظ و معانی است؛ انجام: العام عبارت از آن است که متکلم تمام معانی کلام دیگری اخذ نماید به الفاظ آنکس ... و این عبارت از آنست. خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا عطف تیماج حنایی، ۳۹گ (۲۳-۶۱پ)، ۲۰ سطر (۱۸×۹)، قطع: ربعی، اندازه: ۲۳×۱۵سم [ف: ۱۶-۱۸۸]

۲. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۵۶۹۱

آغاز باشد مثال از قول فرزدق؛ بیت: و ما مثله في الناس ... معنی بیت آنست که نیست مثل ممدوح؛ انجام: و آن کلامی منظوم را گویند که هریک بیت آن منقسم شود

به شکل تقریرات است در علوم ادبی (بلاغت و بديع) و شعرهای فارسی و عربی در آن آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: کاغذ فرنگی آهار مهره، ۷۳گ، ۱۳ سطر، اندازه: ۱۷/۱×۱۰/۸ سم [ف: ۲-۵۹]

آغاز: ملک الشعرا استاد قوامی گنجه فرماید ترجمه اسامی الصناعات في طريق السحر و دقايق الشعر. حسن المطلع و الترصيع؛ انجام: نوع السادس نارد از خدمت تو بیرون سر×× ور چه بشکافیش ز نیزه چو مار. قسم الثانی دشمنان را بهداوری و خلاف ×× با تقاضای گنبد دوار. دو برگی از کتابی در بلاغت که در انتهای نسخه صحافی شده است؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: ۱۳۰۲ق؛ افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: فرنگی حنایی آهار مهره، جلد: تیماج زیتونی مجدول، ۲گ (۹۰ر-۹۱ر)، ۱۵ سطر (۱۳×۷)، اندازه: ۲۲×۱۴سم [ف: ۲۹/۱ -۱۵۹]

• بلاغت (مختصر) / بلاغت

balāqat (mx.)

قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: ۹۳۷/۵

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ۱۹ جمادی الاول ۱۳۰۷ق؛ جلد: مقوا عطف و گوشه تیماج قهوهای، ۴ گی، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۷×۱۰سم [ف: ۲-۲۰۷]

• البلاغة (منظومه) / شعر، بلاغت / عربی

balaga (mnz.)

؟ حسینی قزوینی، محمد تقی

hoseynī qazvīnī, mohammad taqī

احتمالا از میر محمد تقی حسینی قزوینی باشد. آغاز: الحمدلله الذي أفصح عن ×× سر البيان من بدائع المنن / أبهى أطائب التحيات على ×× شمس الشموس في المعالی و العلی

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۸۲۷۷/۵

آغاز: برابر؛ انجام: أو لتوقع انتقا الشرط بما ×× يقلعه من أصله اذ علما خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، ۱۲گ (۴۲پ -۵۳پ)، اندازه: ۲۰×۱۵سم [ف: ۲۱-۲۳۸]

• البلاغة و المنطق / چند دانشی / عربی

al-balāga wa-l mantiq

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۴۹۷۱/۴

چند فائده بلاغی و منطقی از میر سید شریف، میرزا جان شیرازی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۹۱۱گ (۱۱۹ر - ۱۱۹پ) (مختصر ف: ۲۶۰]

•البلاغ المبین (ترجمه) / كلام و اعتقادات / فارسی

balag-ul mubin (t.)

رساله مختصر روانی است به طور گفتگوی «عبدالله بارمزی» در اثبات صانع. اصل عربی از علامه شیخ محمد جواد بلاغی، مترجم شناخته نشد.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۹۴۱۲

آغاز: (پس از خطبه:) لسان حال و تمثیل مقال است عبدالله مرحله این نشأت ما را جمع نموده بمسافری.؛ انجام: که ستمکش چه شبی داشت. بی کا، بی تا؛ واقف: حسین قوام لاری، مهر ۱۳۴۴، کاغذ: مشقی، ۲۲گ، اندازه: ۲۰×۱۳سم [ف: ۱۱-۶۳]

← البلاغ المبين في اصول الدين ←البرهان المبين في اصول الدین

• البلاغ و النهاية في التوحید / کلام و اعتقادات / عربی

al-balāj wa-n nihāya fi-t tawḥīd

هادي المستجيبين، حمزة بن على،-۴۳۳ قمری

hādī-yol-mostajībīn, hamzat-ebn-e ‘alī (- 1042)

تاریخ تأليف: محرم ۴۰۹ق

ابلاغ نامه ای است دینی که در آن مطالب توحیدی از قبیل دوری از کذب و تشویق به صدق، مطابق مذهب در روز همراه با دیگر اصول اعتقادی بیان شده و نیز بشارت هایی به موحدین دارد. این رساله را هادی المستجيبين در ماه محرم سال دوم از سالهای قائم الزمان (۱۴۰۹ق) از روی نسخه قائم الزمان بدون هرگونه تحریف و تبدیلی کتابت نموده است.

آغاز: رسالة البلاغ و النهاية في التوحيد الى كافة الموحدين المتبربين من التلحيد. تأليف عبد مولانا جل ذكره هلدی المستجيبين المنتقم من المشركين بسيف مولانا جل ذكره رفع نسختها الى الحضرة اللاهوتية بيده في شهر المحرم الثاني من سنينة المباركة نسخت عن قايم الزمان بغير تحيرف و لا تبديل.. قد سمعتم معاشر الموحدين لمولانا سبحانه العابدین له وحده دون غيره الطالبين؛ انجام: و تجازي كل نفس بما كسبت و هم لا يظلمون. والحمد امولانا وحده لا شريك له و حسبنا للمولی و نعم النصير المعين و كتب نسختها في شهر المحرم الثاني من سنين عبد مولانا جل ذكره حمزة ابن علی ابن احمد هادي المستجيبين المنتقم من المشركين بسيف مولانا جل ذكره و شدة سلطانه وحده. تمت رسالة البلاغ و النهاية بمحمد مولانا و منه.

خط: نسخ کهن معرب، بی کا، تا: قرن ۷ كاغذ: نخودی آهار مهره ضخیم، جلد: تیماج ضربی با ترنج و جدول های گرهدار، ۹گ (۴۰ر -۴۸پ)، ۱۳ سطر (۱۵×۱۰)، اندازه: ۱۸/۸×۱۲/۷ سم [ف: ۷۲۸-۲۹/۲ ]

۲. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۷۷۲/۹

آغاز: توكلت على مولانا عال كل العلل و مبدع القديم و الأزل و ناسخ الشرايع و الملل سبحانه و تعالی عن مقالات السفل نسخه اصل: کتابخانه واتیکان -رم ۹۰۹؛ خط: نسخ معرب درشت، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ ۲۲گ (۹۱-۱۱۲)

[عکسی ف: ۲-۴۵۰]

• بلبلستان / ادبیات / فارسی

bolbolestān

فوزی مستاری، - ۱۱۶۰ قمری

fawzī mostārī (- 1747)

مانند گلستان و بوستان سعدی و بهارستان جامی و نگارستان کمال پاشا و سنبلستان شیخ شجاع است در شش جلد هر یک هشت «آیینه».

[ الذريعة ۸۵۱/۹ ]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۳۷۷ -ف

نسخه اصل: آکادمی علوم و هنرهای شهر زغرب (زاگرب) یوگسلاوی ش ۱۸۳۱C/DP ؛ خط: نسخ، كا: مصطفى بن صالح نعیمی مستاری، تا: ۱۱۶۳ق؛ تملك: کاتب، تملکی دیگر در ۱۲۳۱؛ ۵۰ گ [فیلمها ف: ۱-۲۲]

• بلبل الغرام الكاشف عن لسان الانسجام / شعر / عربی

bulbul-ul garām-il kāšif ‘an lisān-il insijām

فارسی دمشقی، عمر بن محمد

fārsī damešqī, “omar ebn-e mohammad

وابسته به: دیوان حاجری = دیوان حسام اربلی؛ حسام اربلی، عیسی بن سنجر (۵۸۲-۶۳۲ق)

گزیده دیوان امیر حسام الدین عیسی بن سنجر بن بهرام اربلی معروف به حاجری، گرد آوری عمر بن محمد بن عمر بن خواجه على فارسی دمشقی. وی اشعار حاجری را به این هفت «بخش» (فصل) مرتب کرده: ۱. مدح و غزل، ۲. قصایدی که شاعر در زندان سروده، ۳. مخمسات، ۴. مفردات، ۵. هجويات، ۶. رباعیات، ۷. مواليا. دیوان حاجری در ۱۲۸۰ در مصر چاپ شده. معجم المطبوعات ۷۳۲؛ فهرست دارالکتب ظاهریه (شعر) ۱۳۰؛ قاهره، (ذیل ٣ ج ۲ چاپ ۱۹۳۴) ۱۰۱ و ۱۳۷ و ۲۵/۳ ]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۵۷۸۰/۲

آغاز: الحمدلله المقدس في ذاته ... و بعد فهذا، مما قاله الأمير الأجل ... عیسی بن سنجر ... المعروف بالحاجرى فقال حرف الباء: في امان حللت و رجب*** ایها الراحل المقيم بقلبي؛ انجام: (رباعی) روح المحب الذي يهواك قد شابت ***رفقا بها مثل ذوب الشمع قد ذابت / و ذا المعنا ظنونه فيك قد خابت *** باغ الكسا و على الشمس اتكل غابت. تم المنتخب من ديوان الحاجرى من الغزل

نسخه حاضر گزیده ای از بخش غزليات و قصائد زندان (حبسیات) و مخمسات و رباعیات او است (هر چند نویسنده نسخه نوشته که تنها منتخب غزلیات است)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره دار، جلد: تیماج عنابی یک لا، ۱۷ سطر، قطع: رحلی، اندازه: ۳۰×۱۷سم [ف: ۱۷-۲۱۴]

• بلبل نامه / شعر / فارسی

bolbol-name

عطار، محمد بن ابراهیم، ۵۳۷؟ -۶۲۷؟ قمری

‘attār, mohammad ebn-e ebrāhīm (1143-1230)

مثنویی است عرفانی در حدود ۶۰۰ بیت، در آن رفتن مرغان نزد سلیمان و محاکمه و پیروزی بلبل در دادگاه و نصیحت او به مرغان آمده است. آغاز آن در نسخه ها گوناگون است

آغاز: قلم بردار راز دل بیان کن *** سر آغازش به نام غیب دان کن / خداوندی که جز وی کسی نباید *** که تا بر بندگان روزی فزاید

[الذريعة ۱۲۷/۱۹ ؛ نسخه های منزوی ۲۶۶۱/۴ و ۲۶۶۰/۴ ؛ فهرستواره منزوی ۳۰۵-۳۰۲/۱۰ ]

۱. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۰۴/۳ -ف

نسخه اصل: عاطف افندی ش ۲۲۴۱؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه ۴ ذیقعده ۸۲۸ق؛ ۱۶گ (۴۴۶-۴۶۱)، ۲۳ سطر [فيلمها ف: ۱-۴۰۸]

۲. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۵۰۶۲/۱۴

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ۹۴۶ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ساغری سیاه، ۵۵گ (۶۶۶-۷۲۰ر)، اندازه: ۲۹/۲×۱۹/۵ سم [ف: ۴-۶۶۳]

٣. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۹۶۱۵/۲

آغاز: برابر؛ انجام: چو بگشایم بیک نکته زبان را ×× به بندم نطق مرغ بوستان را

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۴۶ق؛ جلد: تیماج مشکی، ۱۰گ (۵۵ر - ۶۴ر)، ۲۴ سطر، اندازه: ۱۶×۲۱/۵سم [ف: ۲۵-۱۲]

۴. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۴۱۳۳/۲

آغاز: برابر؛ انجام: اگر با من به گرد من کنی کار *** به ما ماند تا قیامت کار من زار / تو آن کن کز خداوندیت آید *** که از ما جز خطا وسهو ناید خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه ۱۴ رمضان ۹۷۸ق؛ مجدول؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، ۶۰گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۵×۱۱ سم [ف مخ: ۱-۲۷۶]

۵. تهران: نوربخش، شماره نسخه: ۷۱۴/۱

آغاز: برابر؛ انجام: زبند دست عقلش پای بگشای *** بفرق سر پی سر راه پیمای خط: نستعلیق، كا: عبدالقادر کرکوکی، تا: ۱۲۷۹ق، جان قسطنطنیه؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، ۴۰ص (۲-۴۱)، ۲۳ سطر، قطع: رقعی، اندازه: ۱۸×۱۱ سم (نشریه: ۱۳-۸۶]

. قم، مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۳۷۷۷/۱

آغاز: برابر؛ انجام: مرا با تو سخن اول زذا تست*** به آخر ماجرا اندر صفات است / زهی عطار خوش گفتاری باشی *** زعمر خویش برخورداری باشی خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مجدول؛ جلد: پارچه، ۱۳ گ، ۱۳ سطر، اندازه: ۱۹×۱۳ سم [ف مخ: ۱-۲۷۶]

۷. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۴۳/۴

آغاز: قلم بردار راز عیان کن *** سر آغازش بنام غیب دان کن

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ ۵۰ سطر، قطع: رحلی، اندازه: ۳۴×۲۱سم [ف: ۲-۲۶۰]

۸. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: ۶۱۸/۳

بی کا، بی تا؛ قطع: خشتی (رشت و همدان: ف: ۱۴۱۸]

09 تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۱۶۷/۱

آغاز: نکردم پند استادان فراموش *** مرا آن پند شد چون حلقه در گوشژ / ببر از من امید رستگاری *** بجز مردن دگر کاری نداری؛ انجام: چباک آخر بلندی را ز پستی *** همی گویند بیهوده خرافات ... این چهار برگ ناقص پس از بررسی بسیار، شناسایی شد. از منظومه مزبور که از آن عطار نیشابوری نیست و از عطار دیگری نسخه های فراوانی باقی است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوایی با روکش پارچه گل دوزی شده ماشینی دارای عطف و لبه های تیماج سبز سیر با جدول گرهی ضربی، ۴گ (ار-پ)، اندازه: ۲۱/۳×۱۴سم [ف: ۲۷/۱ -۲۹۸ ]

۱۰. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۱۴۸/۳

آغاز: ۱- زبلبل نامه بیتی چند گویم جواب معرفت آمد بجویم ۲ قلم بردار راز عیان کن سر آغازش بنام غیب دان کن ۳-بنام خداوند بی چون و چند منزه دانش از تقطیع و پیوند بی کا، بی تا؛ ۳۴ص (۷۹۹-۸۳۲) [ف: ۳-۴۰۴]

• بلبل نامه / شعر / فارسی

bolbol-nāme

گیلانی پومنی، علی، ق ۱۰ قمری

gīlānī pūmanī, ‘alī (- 16c)

در حلب در ۱۹۰۱ بیت به سال ۹۵۷ ساخته است. دو قصیده و یک رباعی و چند بیت هم در نسخه هست.

آغاز: الحمد لرب الأرض و الافلاک *** خلاق وجود آدم از خاک (فهرستواره)

[فهرستواره ۳۰۵/۱۰ )

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۶۸۷-ف

نسخه اصل: دار الكتب المصريه ۶ ادب فارسی م (۶۵/ف ۹۲۴۹)؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ با سرلوح زرین و جدول و طلاکاری؛ با تملک ۱۱۵۱، در مهر گردی چنین آمده است: «مجلد دهم از کتب اشعار دیوان علی گیلانی پومنی در شهر حلب گفته شد در سال نهصد و پنجاه و هفت»؛ ۳۸ گ، ۱۵ سطر (۲۰۱۲) [فيلمها ف: ۱-۲۲]

• بلبل و پروانه / شعر / فارسی

bolbol va parvāne

تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۷۲۴/۳

آغاز: شبی بلبل ز گلشن کرد پرواز *** بمحفل گشت با پروانه دمساز انجام: فنا شد از در دام هوس چند *** بشهد آلوده خود را چون مگس قند / براه عشق گامی چند بر گیر ×× بجان از آتش پروانه در گیر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ۱۲۵۱ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: شميز قهوهای عطف پارچه سبز، ۳ص (۱۲-۱۴)، ۱۵ سطر (۱۵×۹)، اندازه: ۲۲×۱۵سم [ف: ۱۴-۳۶۶۹]

• بلبلیه (رساله) / ادبیات / ترکی

bolbolīye (r.)

فوادی، ق ۱۱ قمری

fo'adi (- 17c)

تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۹۲۲

آغاز: جان گلستاننه گلد کده نظام *** بلبلیه دله اولدی الهام؛ انجام: جمالگ اوله نور گله اگه سین *** بو سريله انگ قيل آخرین خیر

خط: نستعلیق، كا: ظ: خود شاعر ، تا: ۱۰۳۳ق؛ با جواب شیخ سنان در رد شیخ برمق و مثنوی «داعی» در یک مجلد؛ جلد: چرمی پوسیده، ۳۵گ، ۱۷-۱۹ سطر، اندازه: ۱۲×۱۹/۵ سم [ف: ۲-۷۱۸]

• بلخیه (رساله) / تراجم / فارسی

balxīye (r.)

اورسنجی، محمد صالح بن عبدالرحمن

orsanjī, mohammad sāleh ebn-e 'abd-or-rahmān

به دستور: عبدالمومن خان ابن عبدالله خان بهادر بن اسکندر خان سلطان مؤلف آن را در احوال اکابران بلخ ساخته است و همان هفتاد مشایخ بلخ است از محمد بن عبدالله علوی تا شیخ الاسلام یونس بن طاهر.

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۶۵۵۷

آغاز: بسمله، حمد له ... اما بعد می گوید بنده گنه کار محمد صالح بن امیر عبدالرحمن بن شیخ خلیل الله اورسنجی البدخشی؛ انجام: و اگر بد باشم بدیشان بخشای و صلى الله على خير خلقه ... آمین.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن ۱۴، نستعليق تاجیکی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، عطف تیماج زرد، ۶۸گ، ۱۳ سطر (۱۶×۱۰)، قطع: خشتی، اندازه: ۲۲×۱۷سم [ف: ۱۶-۲۹۷]

• البلد الامین فی اصول الدین اکلام و اعتقادات، شعر عربی

al-balad-ul amin fi usul-id din

کشفی، جعفر بن ابی اسحاق، ۱۱۸۹-۱۲۶۷ قمری

kašfī, ja'far ebn-e abī-eshāq (1775-1851)

وابسته به: اجابة المضطرين في بيان الأصول و فروع الدين؛ کشفی، جعفر بن ابی اسحاق (۱۱۸۹-۱۲۶۷) تاریخ تأليف: ۱۲۱۰ق؛ محل تألیف: نجف اشرف ارجوزه ای است کلامی که مؤلف كتاب خود «اجابة المضطرين» را به نظم در آورده و در یک «مقدمه» در بداهة الوجود و پنج «فصل»: التوحيد، الصفات الثبوتية، النبوة، الائمة الاثني عشر، المعاد البرزخ با عنوان های «زبدة». در ۴۹۶ بیت ساخته است.

آغاز: بسم القديم الملك العلام *** انا فتحناه عقدة الكلام ... بعد فهذا نخبة العقول ×× و زبدة الكلام في الأصول / حررته في النجف الغرى *** مشرفا بالمرتضی علی / سميته بالبلد الامين *** في البحث عن علم اصول الدين ... انجام: و الحمدلله على الاتمام ×× حمدا يكون لازم الدوام / والختم في غبرى الغرى الغرا *** مرقد سرالله آی الكبرى

[الذريعة ۱۴۴/۳ رقم ۴۹۴؛ ریحانة الادب ۶۰/۵ ؛ اعيان الشيعة ۸۵/۴]

شرح و حواشی:

1- الحصن الحصين في شرح البلد الامین؛ اصطهباناتی، ابوالحسن بن اسماعیل (۱۲۵۰-۱۳۳۸)

١. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۱۴۵۳/۲

آغاز: برابر خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۲؛ کاغذ: فرنگی، جلد: چرمی یک لایی نارنجی، مگ (۶۰-۶۴)، ۱۳ سطر (۷×۱۱/۵ )، اندازه: ۱۶۶۱۰سم [ف: ۳-۹۶۳]

۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۰۲۱/۵ -طباطبائی

آغاز: برابر؛ انجام: و بعدها یا ثابت الايمان*** لاتصغ للاوهام و الهذيان

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی، ۵۰ص (۵۹-۱۰۸)، ۱۹سطر، قطع: رقعی، اندازه: ۹×۱۵سم [ف: ۲۳-۳۰۹]

٣. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۱۰۷/۴

آغاز: برابر؛ انجام: ليأخذ المظلوم من حقوقه *** من ظالميه و ذوي عقوقه / و من بظلم قتل الرجعة له *** لاذمة حتى يتم أجله خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ مصحح، محشی با نشان «منه»، افزودگی هایی در شرح «الحمد لله رب العالمين، فضیلت دعا و احادیث متفرقه» بعد از انجام کاغذ: فرنگی، ۱۲گ (۲۰۵پ۔ ۲۱۶ر)، ۱۸ سطر، اندازه: ۱۲×۶سم [ف: ۳۳-۲۱۶]

۴. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: ۶۸۹/۴

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۲۲گی/ (۷۷پ۔ ۹۸ر)، ابعاد متن: ۱۱×۹، اندازه: ۱۵×۱۰سم [ف: ۲-۳۳۰]

۵. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۴۲۲۰/۶

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۳؛ تمامی اشعار بازیرنویس فارسی به خط نستعلیق، در چند برگ پایانی کتاب خطبه بدون الف امیر المؤمنین(عليه السلام)و چندین خطبه متفرقه و دوازده امامی آمده که تمامی با زیرنویس فارسی ترجمه شده؛ جلد: تیماج مشکی، ۲۹گ ( ۲۴۵-۲۱۷ ر)، ۸ سطر، اندازه: ۱۹×۱۱/۵ سم[محدث ارموی

مخ: ۲۶۰-۱ ]

۶. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۶۰۲۴/۲

خط: نسخ، كا: ابو القاسم بن محمد باقر اصفهانی، تا: ۱۲۲۲ق، جان نجف اشرف؛ محشى؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۲۹گ (۲۳پ۔ ۵۱پ)، اندازه: ۱۱×۸سم [ف: ۱۶-۲۲]

۷. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: ۱۷۲۳/۴

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۲۲۷ق، ۲۵گ (۶۹-۹۳)، اندازه: ۱۵×۱۰سم نسخه پژوهی: ۳-۱۷۳]

۸. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۷۵۶۶

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۲۳۱ق [رایانه ]

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۲۳۶ق؛ ۱۱گ (۶۲پ -۷۲)، اندازه: ۱۵×۱۰سم [ف: ۳-۱۲۴]

۱۰. یزد؛ مدرسی؛ شماره نسخه: بدون شماره/۲

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: ۱۲۴۱ق؛ جلد: تیماج مشکی، ۳۷گ ( ۶۵-۲۹ )، ۱۲سطر (۱۰×۶)، اندازه: ۱۵×۱۰ سم [میراث اسلامی: ۸-۴۶۱]

۱۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۶۶۸۶/۱

خط: نسخ، كا: محمد بن علی اصغر مشهدی، تا: ۱۲۴۳ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، ۱۴گ (۱پ -۱۴پ)، اندازه: ۲۱×۱۴/۵ سم [ف: ۲۴۵-۱۷]

۱۲. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۱۳۵/۵

آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، كان على نقی کاتب کازرونی، تا: محرم و صفر ۱۲۴۵ق؛ اهدایی: سید عباس نبویان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی تیماج تریاکی، ۵، ۲۷ سطر (۱۲×۲۰/۵)، اندازه: ۲۹×۱۲سم [ف: ۱-۱۷۵]

۱۳. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۶۰۴/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن على، تا: ۲۴ صفر ۱۲۴۷ق؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، ۱۷گ (۱پ -۱۷پ)، اندازه: ۱۵×۸/۵ سم [ف: ۲-۱۹۹]

۱۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۷۲۸۷

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: ابو الحسن، تا: ۱۲۵۱ق؛ وگی، ۱۸ سطر، اندازه: ۲۰×۱۲سم [ف: ۱۱-۴۹]

۱۵. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: ۷۲۰۶/۲

خط: نسخ و نستعلیق، كان محمد تقی یزدی، تا: ۲۶ ربیع الثانی ۱۲۵۱ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی مقوایی، ۱۹گ (۱۶پ -۳۴ر)، قطع: ربعی، اندازه: ۱۶×۱۱سم [ف: ۱۶-۴۸۷]

۱۶. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: ۶۲۳/۲

آغاز و انجام: برابر

بیش از ۳۰۰ بیت نیست؛ خط: نسخ، بی کا، تا: رمضان ۱۲۵۴ق؛ جلد: چرم زرد، ۲۹گ (۶۸پ -۹۶پ)، اندازه: ۲۱×۱۱/۵ سم [مؤید: ۱۳۳-۲ ]

۱۷. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: ۸/۱

خط: نسخ، كا: هادي بن مهدی، تا: ۲۰ ذیحجه ۱۲۵۵ق؛ جلد: تیماج مشکی، ۱۶گ (۲پ -۱۷ر)، ۱۷سطر، اندازه: ۱۳×۱۹/۵ سم [ف: ۱۵]

۱۸. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۶۶۳۷/۳

خط: نسخ، كا: مهدی بن اسماعيل حسینی، تا: ۱۲۵۹ق؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، ۲۰گ (۷۱ر-۹۰پ)، اندازه: ۱۱×۱۷/۵سم [ف: ۱۷-۲۰۶]

۱۹. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۲۰۰/۱

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۲۶۱ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، ۲۶گ (۱پ -۲۶ر)، ابعاد متن: ۱۲×۶/۵ ، قطع: ربعی، اندازه: ۱۱×۱۷/۵ سم [ف: ۱۵-۴۱۴۸]

۲۰. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۲۳۴۵/۲

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه ۹ جمادی الاول ۱۲۶۱ق؛ مصحح، وبيت شعر از خوانساری نامی که در پاسخ رباعی ابن حجر که در رد امام زمان سروده است در آغاز وجود دارد؛ ۲۰گ (۴۸-۶۷)، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۲×۶ سم [ف: ۳۱-۲۳۴]

۲۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۰۹/۶

خط: نسخ، بی کا، تا: ۱۲۷۸ق؛ ۳۰ سطر، قطع: وزیری، اندازه: ۲۸×۱۶سم [ف: ۲-۳۶۳]

۲۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۱۴۸۸/۲

آغاز و انجام: برابر خط: نسخ خوش، كا: محمد تقی فرزند عبدالغفور، تا: ۲۵ صفر ۱۲۷۹ق؛ مصحح، در پایان رساله چند بیت در مدح حضرت ولی عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) از مؤلف آمده است؛ کاغذ: فرنگی نیلی، جلد: تیماج زرد، یک لا، ۲۳گ (۱۷- ۳۹)، ۱۲ سطر (۱۱×۶)، اندازه: ۱۰×۱۷ سم [ف: ۲۹-۱۱۶]

۲۳. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۲۷۵۴/۱۰

خط: نستعلیق، کا: محمد بن زین العابدین الموسوی، تا: ۱۸ صفر ۱۲۸۳ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، ۱۶گی (۱۳۲پ ۱۴۷ر)، اندازه: ۱۱×۱۵/۵ سم [ف: ۷-۳۱۲]

۲۴. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۲۶۲/۱۴

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: احمد وقار شیرازی، تا: ۱۲۹۷ق؛ جلد: تیماج قرمز، مجدول گرهی زرین، ۵گ (۱۲۷ ر-۱۳۱پ)، ۲۶ سطر، اندازه: ۲۱×۳۵سم [ف: ۲۷/۲ -۳۹]

۲۵. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۴۰۷۰/۵

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، كا: احمد بن حسن موسوی، تا: ۲۳ صفر ۱۳۰۶ق؛ محشي با نشان «۱۲)، در انجام عبارت «فرغ من تصحيفه كاتبه و مالكه احمد بن حسن الموسوي في لار اواخر شعبان المعظم سنة ۱۳۰۶» آمده؛ کاغذ: فرنگی، ۴۲گ (۱۳۰-۱۷۱پ)، ۱۱ سطر، اندازه: ۱۲/۵×۶سم [ف: ۳۵-۵۶۶]

۲۶. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۲۶۲۰/۱ -۱۴/۷۰

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: محمد حسن نیستانی، تا: 3 جمادی الثانی ۱۳۲۰ق؛ جلد: مقوای سبز عطف پارچه، ۱۳ گی، ۲۰-۲۱ سطر، اندازه: ۲۲×۱۸سم [ف: ۲-۶۲۹]

۲۷. اصفهان؛ سید کشفی؛ شماره نسخه: ۲ مجموعه بدون شماره۸

كا: سید روح الله کشفی، تا: ۲۴ جمادی الثانی ۱۳۶۶ق [دليل المخطوطات: ۱-۴۹]

۲۸. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۳۶۵۸/۱ - ۱۸/۱۷۸

آغاز: برابر، انجام: كمثل تشويق أو التخويف *** فواجب هذا على اللطيف

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی مجدول گرهی، ۷گ، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۱×۱۷ سم [ف: ۲-۶۲۹]

۲۹. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: ۱۲۷/۶

خط: نسخ، بی کا، بی تا، در چند برگ آخر رساله منطق «سید جعفر کشفی» دوباره تکرار شده و همراه با مسوده یک قباله، در بین رسالات و کتب مطالب متفرقه ای آمده بدین شرح: قاعده شیخ نجم الدین در طريق سلوك إلى الله، اشعار، خصال كلب و تطبیق آن با مراتب عرفان، روایتی از پیغمبر اکرم(صلی الله علیه وآله وسلم)در سفارش به حضرت علی(عليه السلام)و یادداشتی در مخاطبه نفس، دعای مظلوم بر ظالم، تعویذات، مسوده قباله نکاح و ... مهر: «عبده الراجی نعمت الله بن محمد ...» (مربع)؛ جلد: تیماج سبز، بدون مقوا، اندازه: ۱۰×۱۴/۵ سم [ف: ۱-۹۲]

۳۰. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۴۶۰۴/۲

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج مشکی مقوایی ضربی مجدول میان جداول بوته های ریسه ای، ۱۱گ ( ۳۵-۲۵ )، ۱۴ سطر ( ۱۴/۵×۸)، اندازه:۱۵×۲۱/۵سم [ف: ۱۹-۲۴۶]

۳۱. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۲۴۴۰/۲

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ اهدایی: حاج غلامحسين صالح زاده؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، ۲۳گ (۱۸-۴۰)، ۱۲ سطر (۱۲×۶)، اندازه: ۱۰×۱۷ سم [ف: ۴-۱۲۹۴]

۳۲. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: ۱۲۴۶/۴

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ اندازه: ۲۱×۱۴سم اف: ۳-۷۴]

۳۳. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۳۱۷۱/۲

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی، ۲۱گ (۶۳پ -۸۳ر)، ۱۳ سطر [ف: ۳۶-۲۶۳]

۳۴. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۶۲۸۹/۳

انجام: الاتحاد هو بالضروره *** ممتنع أعنی به صیروره خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، ۲گ (۳۰-۳۱پ)، اندازه: ۱۰×۱۵/۵ سم [ف: ۱۶-۲۶۱]

۳۵. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۳۴۴/۳

خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، ۲۵گ (۸۹ر-۱۱۳پ)، اندازه: ۲۱×۱۷سم [ف: ۱۹-۱۴۴]

۳۶. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۴۳۶۱/۴

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قرمز بدون مقوا، ۲۳گ (۷۹پ-۱۰۱ر)، اندازه: ۱۵×۱۰/۵ سم [ف: ۱۱-۳۵۹]

• البلد الامین و الدرع الحصين / دعا / عربی

al-balad-ul amīn wa-d dar“-ul ḥaşīn

کفعمی، ابراهیم بن على، ۸۴۰-۹۰۵ قمری

kaf* amī, ebrāhīm ebn-e ‘alī (1437-1500)

تاریخ تأليف: ۲۰ شوال ۸۶۸ق

از منابع شیعی شامل ادعیه و اعمال و اوراد و اذکار و حرزها و تعويذها و استخاره ها و استغاثه ها و زیارت ها و دعاهای سال و ماه و هفته و ساعات روز است. او چند تأليف در این موضوع دارد و این کتاب را پیش از کتاب معروف خود به نام «الجنة الواقية» معروف به مصباح نگاشته و از آن نیز بزرگ تر و مبسوط تر است چون همه آنچه در مصباح آمده را شامل می شود با زیاداتی از جمله دعاهای صحیفه سجادیه و شرحی که بر آن نوشته و شرح اسماء الحسنی و محاسبة النفس و غیر اینها از دعاهای مبسوط. مؤلف در تألیف این کتاب از ۲۵۸ کتاب استفاده و نقل مطلب نموده اسامی آنها را پس از صحیفه سجادیه» ذکر نموده است.

آغاز: بسمله، اللهم وفق لاكماله بمحمد و کرام آله من استعان بغير الله ذل الحمدلله الذي جعل الدعاء سلما نرتقي به اعلى المراتب و وسيلة إلى اقتناء غرر المحامد .. و بعد فهذا كتاب محتو على عوذ و دعوات و تسابيح و زیارات انجام: من واظب على قرائته بنية عقد اللسان انعقدت عنه جميع الألسن فلايتكلم في حقة الا بخير و الحمدلله رب العالمين.

چاپ: تهران، ۱۳۸۳ق، سنگی؛ البلد الأمين، چاپ تهران، نشر مکتبة الصدوق

[الذريعة ۱۴۳/۳ ؛ ریحانة الادب: ۶۹/۵ ؛ مشار ۱۳۱]

شرح و حواشی:

١- البلد الامین (ترجمه)؛ کربلائی، داود بن محمد (-۱۲)

۲- بلد الامین (ترجمه)

۱. تهران: مفتاح؛ شماره نسخه: ۱۳۴۳

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۰؛ مجدول، با سرلوح و حاشیه سازی و طلا کاری و سه پیشانی؛ فرهاد میرزا آن را در ۱۲۹۳ به فرزندش عبدالعلی میرزا داده؛ مهر: «بنده شاه ولایت عباس»؛ جلد: قلمدانی العابی زمینه مشکی با گل و بوته زرین درون سرخ زرکوب، قطع: اربعی [نشریه: ۷-۱۰۸]

۲. تهران: مفتاح، شماره نسخه: ۱۳۴۲

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۰ و ۱۱؛ مجدول زر و لاجورد، با سرلوح و طلاکاری، دو پیشانی و یک سرلوح دیگر در آغاز محاسبة النفس؛ جلد: سوخته زرکوب رحلی کوچک [ نشریه: ۷-۱۰۸]

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ با سرلوح و حاشیه سازی، محشی با نشان «منه ره»؛ جلد: تیماج ضربی زرکوب ترنجی، قطع: وزیری [نشریه: ۷-۱۰۸]

۴. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: ۱۳۵۶

آغاز: برابر، انجام: قوله ان رحمت الله قريب من المحسنين و صلی الله على سيدنا محمد و آله و صحبه و سلم.

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: قرن ۱۱؛ دارای یک سرلوح، مجدول کمند صفحات زرین و مشکی، معلق به حواشی

«ابن باقر رحمه الله -جوهری، مهج و ...» به کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مشکی، ۲۱ سطر ( ۱۵/۵۶۸ )، اندازه: ۲۴×۱۵/۵ سم [ف: ۴-۱۹۴۹]

۵. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۴۴۷۸/۱

آغاز: برابر؛ انجام: و قل: الحمد لله الذي لم يتخذ و لدا و لم يكن له شريک في الملك و لم يكن له ولی من الذل و يكبره تكبيرا. ثم التهليل و الحمد لله. خط: نسخ، كا: بهاء الدين محمد، تا: قرن ۱۱؛ دارای یک سرلوح، مجدول، محشی به علامت «منه»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج ضربی تریاکی با ترنج و اطراف

گل و بوته بزر، ۳۷۷گ (1 -۱۳۷۷)، ۱۹ سطر (۱۹۷۸)، اندازه: ۱۶/۵ × ۲۸/۵ سم [ف: ۱۲-۱۵۶]

خط: نسخ جلی، بی کا، تا: قرن ۱۱، کاغذ: دولت آبادی شکری، جلد: تیماج مشکی مقوایی سوخت مذهب ترنج و نیم ترنج و لچک گل و بوته دار با زمینه طلایی مجدول به زر، ۴۱۸گی (۵پ - ۴۲۲)، ۲۰ سطر ( ۱۸/۵×۹/۵ )، اندازه: ۲۹×۱۷سم [ف: ۱۴-۱۴۰]

۷. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۲۳۶۳

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ معرب، كا: محمد اسماعیل شیرازی بن تاج الدين حسن، تا: ذیقعده ۱۰۱۰ق؛ مجدول مرصع مذهب محرر، با سرلوح مزدوج مرصع با نقش گل و بوته مرصع مذهب؛ تملك: میرزا ابراهیم خان سهام الملک به تاریخ ۱۲۸۶؛ جلد: تیماج، مشکی، مجدول، با نقوش مذهب، ۵۱۹گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۴×۱۴/۵ سم [ف: ۳۵-۳۲۴]

۸. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۰۶۷

آغاز: برابر؛ انجام: و لا تأمني و لا يأمن مكر الله الا القوم الخاسرون، و الحمد لله رب العالمين.

خط: نسخ زیبا، كا: سرور بن عبدالله، تا: ربيع الاول ۱۰۳۸ق؛ از روی نسخه اصل به خط مؤلف بدون واسطه کتابت شده، دارای سر لوح مرصع، مجدول، با کمند طلایی و قرمز، مصحح، محشی، دارای شمسه های نقره ای؛ مهر: «لا اله الا الله الملک الحق المبين عبده یحیی بن محمد» (مربع)، «محمد و العترة الطاهرة شفيع يحيی في الآخرة» (بیضی)، «ابن محمد شفیع يحیی» (بیضی)، «شريف محمد، شفيع محمد شفيع» (بیضی)؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی عطف مشکی، ۵۰۱گ، ابعاد متن: ۱۸/۵×۹/۵ ، اندازه: ۲۷/۵×۱۶ سم [ف: ۳۳-۱۲۶]