فهرست کتابخانه خطی مدرسه عالی سپهسالار جلد 3

مشخصات کتاب

سرشناسه : مدرسه عالی سپهسالار. کتابخانه

عنوان و نام پديدآور : فهرست کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار/ تالیف ض. حدائق‌ابن‌یوسف شیرازی.

مشخصات نشر : تهران: مجلس(چاپخانه)،1313 -

مشخصات ظاهری : ج.

يادداشت : ج.2(چاپ اول : 1318).

مندرجات : ج.1.کتب خطی فارسی و عربی.- ج. 2. کتب خطی فارسی و عربی و ترکی.

موضوع : مدرسه عالی سپهسالار. کتابخانه-- فهرست‌ها

موضوع : نسخه‌های خطی -- ایران -- تهران-- فهرست‌ها

نسخه‌های خطی فارسی -- ایران -- تهران -- فهرست‌ها

نسخه‌های خطی ترکی -- ایران -- تهران -- فهرست‌ها

نسخه‌های خطی عربی -- ایران -- تهران -- فهرست‌ها

شناسه افزوده : حدایق شیرازی، ضیاءالدین، 1283 - 1366.

رده بندی کنگره : Z6621 /س2ف9‌1313

رده بندی دیویی : 011/3

شماره کتابشناسی ملی : 51502

خیراندیش دیجیتالی: کانون فرهنگی اندیشه اصفهان

ویراستار کتاب: مریم محققیان

اشاره

بسم اللّه الرحمن الرحيم

[1] آبستنى وباه پزشكى/ فارسى

رساله بيست در يك مقدمه و سه مقالت، كه مظفر حسين شجرى شفائى بنام اعتماد الدوله قاضى جهان تاليف كرده است. وى همان مير مظفر شفائى ابن حسين اصفهانى پزشك و صاحب قرابادين بيست باب طب ميباشد. و اوغير از حسين شفائى شاعر و پزشك اصفهانى است (ذريعه 9: 530).

آغاز: حمد بى حد خالقى را كه خلقت انسان كامل را بحكمت بالغه از توده خاك آفريد...

انجام: نعوظ آورد نعوظ تمام.

12931: ش 49 دفتر. در 20 برگ متن. جنگ شماره 2931 در همين فهرست ديده شود.

[2] آب نيسان و قمر در عقرب ستاره‌شناسى/ فارسى

نگارش محمد باقر بن اسماعيل حسينى خاتون آبادى اصفهانى كه بدستور شاه سلطان حسين صفوى از روى اخبار شيعى از آب باران كه در ماه نيسان رومى ببارد و خواص آن، و نيز از آثار بودن قمر در عقرب بحث كرده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله و السلام على عباده الذين اصطفى. و بعد چون امر اشرف اعلى، و فرمان عالم مطيع جهان پيما صادر شد، كه داعى دوام دولت قاهره، محمد باقر بن اسماعيل الحسينى الخاتون آبادى در باب آب نيسان و سبب شرافت نيسان ماه رومى... بر سبيل اختصار بعرض رسانم...

انجام: و شش كوكب مزبور در آخر برج عقربند. والله تعالى يعلم حقائق الاحكام و حججه الكرام، عليهم الصلاه و السلام.

نسخه ديگرى ازين كتابچه بشماره 3- 1266 در دانشگاه هست.

21844: ش 2 دفتر. 9 پ- 13 ر، (نوروز نامه ديده شود).

[3] آتشك پزشكى/ فارسى

در اين كتاب از مير بهاء الدوله نور بخش، و از پزشكان يونان، و مجربان هندو معالجه ها نقل شده. و از ملاشرف الدين حسين پزشك شيرازى نام برده شده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله المحمود فى كل فعاله... اما بعد چون مرضى كه معروف به آتشك است درزمان سابق نبوده، وازاطباى گرامى كسى مشاهده آن ننمود...

انجام: نگاه دارنده. اينست تمامى كلام سيد الدوله.

3824: ش 2 دفتر. 29 پ- 52 ر 0 نستعليق درشت سده دهم. نشانها شنگرف. (جامع الفوائد ديده شود).

[4] آتشكده تاريخ شعرا/ فارسى

تذكره حال شاعران فارسى زبان است بترتيب بخشهاى جغرافيائى، در دو مجمر، از حاج لطفعلى بيگدلى شاملو متخلص به «آذر» (1195- 1134 ق) (سپه 2: 452 و فهرست دانشگاه 2: 465).

4 2674: شكسته نستعليق على اصغر در 127 و گويا در 1207 ق. نوشته شده، عنوانها گاهى‌زر و گاهى شنگرف. يك سر لوح زيبا دارد. دو صفحه اول مذهب و نقاشى شده، ميان سطرها زر اندود. صفحه‌ها در جدول زر. جلد روغنى دورو يكطرف تصوير مريم و تصوير زكريا و عيسى هنگام ولادت و پس از آن بابعضى از ياران، و تصوير كليسا. و درون جلد تصوير مريم وعيسى در وسط و اطراف آن نقاشيها ميباشد. كاغذ سمر قندى. 386 گ 29 × 19 و 21 س. (سپه 2: 454).

5 2676: شكسته نستعليق محمد رضا كاتب در نيمه اول سده سيزدهم مالك اعتضاد السلطنه 1279 ق. وى نوشته است كه داراى هشت صفحه صورت است ولى اكنون هفت صفحه بيشتر ندارد. در حاشيه برگ 69 نيز اعتضاد السلطنه بنقل از هفت اقليم نوشته: و مردم خواجو را نخل بند شعرا لقب داده بودند. نام شاعران در حاشيه در برگهاى زرين با شنگرف نوشته شده است. يك سر لوح دارد. دو صفحه اول مذهب و نقاشى شده. صفحه ها در جدول زر است. جلد روغنى دو رو. يكطرف گل و بوته و بلبل. در اطراف روى دو جلد غزلى از حافظ به نستعليق نوشته شده. درون يكطرف جلد تصويرى است كه شايد يوسف و زليخا باشد و دو زن بالا و پائين اين تصوير هست. درون جلد ديگر در وسط تصوير ليلى و مجنون و دو زن در بالا و پائين آنها است. 363 گ 5/29 × 20 و 21 س (سپه 2: 454)

6 2682: شكسته نستعليق 1229 ق نام نويسنده ندارد. و پس از نام ابو القاسم هجرى و شرح حال مختصر و آثار منتخبه از وى كه آخرين كس از معاصرين مولف ميباشد، نويسنده نسخه بشرح حال محمد صادق متخلص به «زرى» و اخيرا به «زبور» كه در هنگام نگارش نسخه 18 سال داشته با نقل قصائد و

مقطعات و غزليات و رباعياتى از او در ص 586 تا 611 نسخه پرداخته. و بنا بر آنچه گذشت تولد اين محمد صادق 16 سال پس از فوت آذر مولف آتشكده بوده و كاتب الحاق نموده است. در حاشيه ص 166 مقابل نام خواجو: اعتضاد السلطنه همان يادداشت را كه در شماره 2676 ياد كرديم نوشته است يك سرلوح و چهارده مجلس نقاش دارد. دو صفحه او مذهب و نقاشى شده و ميان سطرهاى آن طلا اندازى شده. صفحه ها در جدول زر. عنوانها شنگرف. وقف سپهسالار. كاغذ فرنگى. جلد روغنى دورو. برون يكطرف فتحعليشاه قاجار در شكار و برون ديگر در راه شكار نشان داده شده است، درون يكى شيرين و فرهاد و درون ديگرى شيرين در حال شستشو. 340 گ 30 × 5/20 و 15 س (سپه 2: 456)

7 2726: شكسته نستعليق ميرزا كوچك اصفهانى (بگواهى اعتضاد السلطنه پشت صفحه نخستين نسخه) نويسنده شاگرد درويش عبد المجيد م 1190 ق. بوده. سرلوح زيبا دارد. صفحه اول و دوم مذهب و نقاشى است. صفحه ها دراى جدول زر. عنوانها شنگرف. وقف سپهسالار. كاغذ خانبالغ. جلد ساغرى ضربى. 239 گ، 28 × 5/18 و 17 س (سپه 2: 454)

8 7074: نستعليق محمد نبى ابن محمد محسن در 15 ذيقعده 1227 ق. صفحه ها چهار ستونى، هر يك در دو جدول، بزرگ شنگرف، كوچك زر ولاژورد. عنوانها، نشانها شنگرف. سر لوح زر و شنگرف و نيل، متوسط. دو صفحه آغاز حاشيه سازى گل و بوته سبز. كاغذفرنگى سفيد،جلد تيماج قهوه اى مقوايى 284 گ 30 × 20 و 21 س 22 × 14.

9 7075: نستعليق 21 شعبان 1245 ق. عنوان شنگرف. صفحه ها چهار ستونى بى جدول يك برگ از آغاز افتاده. در پايان مرثيه صباحى كاشانى براى آذر دارد. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج قهوه يى يك لا. 299 گ 20 × 29 و 21 س 15 × 23.

10 7190: ش 2 دفتر 42 ر- 76 پ. ناقص ميباشد، و تنها سر گذشت آذر و معاصر ان وى تا پايان كتاب را دارد. و سپس چند برگ از آغاز كتاب ميايد. نستعليق ريز سده سيزدهم، وپس از آن بخشى از خطبه هاى نهج البلاغه است. (سفينه النجاه ديده شود). نسخ درشت. عنوانها در حاشيه بشنگرف. سپس در دو برگ فهرست عنوانهاى مثنوى، بنستعليق شكسته در 1245 ق. نوشته شده است. 26 س 13 × 23.

[5] آتشكده آذر گزيده از...تاريخ شعرا/ فارسى

گلچينى است از آتشكده لطفعلى بيگدلى آذر.

آغاز: در ذكر احوال و نقل اشعار شاهان و شاهزادگان هر ديار، و امراى عالى مقدار... بترتيب حروف تهجى نوشته

ميشود: ابن محمود غزنوى سبكتكين ثانى. محمد خلف محمود...

انجام: غم گرفته است فرا مجلس ميخواران را مگر امروز درين ميكده هشيارى هست و در خاتمه سر گذشت مولف و سپس اشعارى از مير محمد تقى سپهر كاشانى است و پس از آن اشعارى از ابو القاسم قائم مقام و شعرى در مذمت حيدر على خان شيرازى است، و سپس شعرى از «ذره» و شعر ديگر خطاب به سالار در زمان معزولى دارد.

11 2718: نستعليق سده سيزدهم. عنوانها و نشانها شنگرف. و پشت كتاب تاريخ 1263 ديده ميشود. كاغذ فرنگى سفيد آهار مهره. جلد تيماج قهوه يى ضربى، ترنج و لچك ها زركوب. 202 گ 14 × 5/23 و 11 س 9 × 5/15.

[6] الآثار الباقيه تاريخ و ستاره‌شناسى/ عربى

از ابو ريحان بيرونى كه زاخائو در لايبزيك 1923 م. آنرا چاپ كرده است، و قسمتى از آن پس ازين پيدا شده و كارل گاربرس Karl Garbersو يوهان فوك Johan Fuch در Documenta Islamica Inedita چاپ برلين 1952 ص 98- 45 بچاپ رسانده اند. و على اكبر دانا سرشت آنرا

بفارسى گردانيده و در 1321 خ. چاپ كرده است

12 1517: ش 1 دفتر. 6 پ- 187 ر. نسخ محمد مومن گلپايگانى در آدينه 20 ذيقعده 1075. عنوانها، جدولها، شكلها، نشانها شنگرف. صفحه ها در جدول زر و لاژورد. صفحه شمار بحروف ابجد است. صحنه هاى رنگين بشنگرف و گلى و زرد و لاژورد و سبز و نارنجى و جز آنها در صفحه هاى 6 ر، 9 ر، 14 ر، 42 ر، 49 ر، 92 ر، 95 ر،99ر، 99 پ، 100 ر 100ر، 101 پ 108 ر، 108 پ، 109 پ، 110 پ، 111 ر، 112 ر، 136 ر،139ر، 140 ر، 146 ر، 167ر، 166 ر، 169 پ 170 پ. آغاز: مطابق چاپ اروپا. انجام: و ماوجدته بالحمره فهو من الشهر المكتوب بالحمره. در پايان جدول اعياد اهل ذمه ديده ميشود. مالك: محمد امين بن محمد رضا منجم در 1131 ق. و محمد كريم در 1009 ق. مهر: محمد قاسم بن عبد القادر نوائى بتاريخ 1064 دارد. در پنج برگ آغاز نسخه جدولهاى نجومى و زايجه ها است. اعتضاد السلطنه در 1292 ق. نوشته: 26 تصوير در اين نسخه هست. 192 برگ شمار بحروف ابجد دارد. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج سبز مقوايى. 184 گ، 16 × 25 و 18 س 17 × 10.

[7] آثار البلاد جغرافيا/ عربى

از از زكرياى قزوينى (682- 600 ق) ابو عبد الله زكريا بن محمود كمونى قزوينى. كه در

672 ق. نگاشته است. و و ستنفلد آنرا در گوتا در 1848- 1850 م. با پيشگفتار آلمانى چاپ كرده است. (معجم المطبوعات).

13 1495: مطابق چاپ اروپا. نسخ حسين بن عثمان بن حسين حافظ معلم، در سه شنبه 5 رمضان 803 ق. عنوانها شنگرف. حاشيه ها نستعليق. تصحيح شده. 366 صفحه شمار دارد، و پيش از آن 28 صفحه فهرست بترتيب حروف، بخط مورخ 14- ع2- 1295 هست. تاريخ تاليف 672در صفحه عنوان نوشته شده است. نسخه در مدرسه شاهرخ هرات در 4 رمضان 1055 به پنجاه تومان خريده شده است كاغذ سمر قندى نخودى. جلد تيماج سبز مقوايى. 202 گ 22 × 27. و 23 س 5/13 × 5/18.

[8] آثار علوى طبيعى/ فارسى

نگارش محمد باق اسماعيل حسينى خاتون آبادى‌كه براى شاه سلطان حسين درپنج فصل نوشته. آغاز و انجام مطابق نسخه دانشگاه. ش 1266 (فهرست 3: 2718).

14 1844: ش 3 دفتر 14 پ- 35 ر. نوشته نوروز 1130 ق. خط محمد على طباخى (نوروز نامه ديده ميشود).

[9] آثار علوى طبيعى/ فارسى

از اسفزارى ابو حاتم مظفر (ق 5). مدرس رضوى آنرا در 1320 خ. چاپ كرده است

15 2911: ش 17 دفتر. ص 73- 70. در متن و هامش. و در شهر اجمير هند در 1092. نوشته شده است. (قنيه الفتيان ديده شود). آغاز: حكيمان چنين گفته اند كه موجودات عالم... از دو گونه است... انجام: از آن سبب باتش نسوزد و بر طوبت زنگار شود.

[10] آثار علوى طبيعى/ فارسى

آغاز: باب اندر بيان كردن آبها و درياها و رود خانه ها و چشمه ها. اما آب هم از عناصر زمين...

انجام: چون شكل چنين باشد على التحقيق آفتاب سياه شود.

164506: ش 9 دفتر 185 پ- 189 ر، (ذهبيه ديده شود).

[11] آثار علوى طبيعى/ عربى و فارسى

داراى يكى تمهيد و دو مقدمه و چهار اصل ويك خاتمه است. شعر فارسى نيز در ضمن متن عربى گنجانده است. مقدمه اول در جسم، دوم انقلاب عناصر، اصل يكم بخار، دوم دخان (دود)، سوم ريح، چهارم قوس و قزح و هاله، تذنيب در اسباب زلزله، تتمه در ضرر زلزله.

آغاز: بسمله.الحمدلوليه...امابعدفقده رساله مرتبه على تمهيدواصول اربعهوخاتمه، مشتمل على مقد متين...

انجام: انه على كل شى‌ء قدير،ومنه المبدءواليه المصير

17 7426: ش 2 دفتر، بهمان خط شماره يكم. 71ر- 74 پ. 21 س 10 × 5/15، (شرح رساله هيئت ديده شود).

[12] آثار الملوك و الانيباءتاريخ/ فارسى

تاريخ و جغرافياى زمان صفويه را در بر دارد و بخشى است از «حبيب السير». نام شاه اسماعيل در ديباچه بتضمين ياد شده است (استورى 155- مجلس. ش 6/619 فهرست 2: 373- فهرست دانشگاه 2: 636) تاريخش «آثار الملوك و الانبياء» = 931 ميباشد.

آغاز: اى يافته از منزل مه تاماهى ذرات جهان از كرمت آگاهى افتتاح اخبار آثار پادشاهى بحمد و ثناى قدسى الهى انسب است... على هذا اين ذره احقر... (بى نام)... از كتاب... حبيب السير از ذكر غرايب فتوحات شاه دين پناه زيب و زينت بخشد...

انجام: كه پيوسته اين آصف سر فراز باقبال بادا رعيت نواز سرش باد از تاج عزت بلند زنور شرف خاطرش بهره‌مند

18 1665: ش 2 دفتر 15ر- 127 پ. نستعليق همان نويسنده شماره پيشين دفتر، در دوشنبه 1086 ق. (روضه الصفا ديده شود). 22س 20×12

[13] آداب البحث منطق/ عربى

از قاضى عضد ايجى. م 756 ق آغاز و انجام مطابق نسخه دانشگاه. فهرست ج 3: ص 3.

19 3262: ش 2 دفتر 46 ر. بخط محمد بن ابراهيم. (الكافيه ديده شود).

20 7453: ش 7 دفتر 38 ر- 39 ر. (التشخص ديده شود).

[14] آداب بحث منطق/ فارسى

شايد از ابن كمال پاشا باشد، در فهرست دانشگاه 3: 4. ش 3/339. و فهرست مشهد ج 1: ص 7 شناخته شده، در سالنامه پارس سال 1323 خ. چاپ شده است

21 1098: ش 2 دفتر. 56 پ- 58 ر (شرح عقايد نسفى ديده شود).

22 1216: ش 4 دفتر. ص 10- 8. (النفس كندى ديده شود).

[15] آداب البحث منطق/ عربى

نگارش شمس الدين محمد سمر قندى است و براى نجم الدين عبد الرحمان سمر قندى نگاشته است.

آغاز: هذه رساله فى آداب البحث، يحتاج اليها كل متعلم... وهى و انكانت متداوله بين المحققين لكنها ما كانت منظومه فى سلك و مجموعه فى عقد. اردت نظم منثورها، بحث الاخ العزيز ملك الصدور و الاعيان شرف الاماثل والاقران نجم الدين عبد الرحمان ادام الله ايامه فالتمست... وهى مرتبه على ثلاثه فصول، الاول فى التعريفات. الثانى فى ترتيب البحث. الثالث فى المسائل التى اقترعناها...

انجام: وان لم يكن يلزم العليه، و بها يحصل المقصود كما مر.

آغاز اين رساله در نسخه ش 429 دانشگاه كه شرحى است از ميبدى بر آداب البحث سمر قندى، چنين است: المنه لواهب العقل، و الصلاه على واضع النقل.هذه رساله فى آداب البحث، يحتاج اليها كل متعلم لتكون حافظه له فى البحث عن الضلاله... (فهرست دانشگاه 3: 58).

23 968: ش 8 دفتر. ص 158- 153 (تهذيب الوصول ديده شود).

24 1308: ش 4 دفتر. 25 ر- 29 پ. (شرح آداب البحث ديده شود). آغاز: بسمله. حمد له... و بعد فقد قال... مولانا شمس المله و الدين محمد السمر قندى... المنه لواهب العقل. هذه رساله فى آداب البحث... انجام: لايضر نا لانه لو كان (ذلك) التقدير (ثابتا... ذكرنا) و ان لم يكن يلزم ثبوت العليه (و بها يحصل المقصود كما مر. والله اعلم). (فهرست برلن 5272. مشهد 9 منطق خطى ج 1 دانشگاه 3: 58). ديباچه اين نسخه (1308- 4) باديباچه (1308- 2) شباهت دارد، اما آن پنج فصل و اين سه فصل دارد. و اين از سمر قندى است ونامش در ديباچه ياد شده، و شايد 1308- 2 نيز از سمر قندى باشد.

[16] آداب البحث منطق/ عربى

در پنج فصل شايد از سمرقندى، و شايد از كتاب وى گرفته شده باشد.

آغاز: بسمله. حمد له. العاقه للمتقين... اما بعد فهذه رساله فى آداب البحث... تحفه للاخ العزيز ملك الصدور و الاعيان... وهى مرتبه على خمسه فصول، الاول فى التعريفات، والثانى البحث، و الثالث فى التلازم، والرابع فى التنافى، و الخامس فى‌الدوران....

انجام: وان لايلزم ان يكون مدرارا. و التقدير بخلافه

25 1308: ش 2 دفتر. 15 پ 19 ر (شرح آداب البحث ديده شود)

[17] آداب البحث منطق/ عربى

يا «مختصر فى علم المناظره» عنوانها: المعلل. المعارضه. النقص ميباشد

آغاز: الحمد لمن ماشاء فعل، و لا يسئل عما يفعل. لامانع لامره و لا تخلف فى حكمه... و بعد فهذا مختصر فى علم المناظره، و يسمى علم الخلاف و علم الجدل...

انجام: ينفعك فى مظان اللبس على خصمك. هذا آخر ما قصد نا ايراده فى هذه الرساله

26 1308: ش 3 دفتر. 19 پ- 24 پ. (شرح آداب البحث ديده شود).

[18] آداب البحث منطق/ عربى

آغاز: بسمله. حمد له و بعد فهذه رساله فى علم الاداب. اعلم ان المناظره هى النظر بالبصيره...

انجام: و ينبغى ان لايحسب المناظر خصمه حقيرا. هذا غايه ما يراد فى الباب

27 7453: ش 6 دفتر. گ 38. (التشخص ديده شود).

[19] آداب البحث منطق/ عربى

از ساچقلى زاده. در سه باب است

آغاز: بسمله. و بحمد... يقول.... محمد المدعو ساچقلى زاده... هذه رساله فى فن المناظره ملتها لك ياولد...

281308: ش 12 دفتر، 225 ر- 125 پ نسخه ناقص است، و تنها يك باب تعريفات را دارد خط سده سيزدهم است، و در دفترى كه بخط سده 11 ميباشد جاى داده شده است. (شرح آداب البحث ديده شود).

[20] آداب بحث منطق/ فارسى

بنظم از غياث الدين. فقط هفده بيت است.

آغاز: چنين گفتند ارباب معانى چو بگشادند ابواب معانى

انجام: بيان آنچه ميبايد درين باب خطا باشد جزين در بحث آداب لمولانا غياث الدين رحمه الله عليه

29 1308: ش 8 دفتر. گ 62 در پايان دارد: نمقه نورى نستعليق جز شماره هاى ديگر. (شرح آداب البحث ديده شود).

[21] آداب حج فقه/ فارسى

از مجلسى دوم محمد باقر (م 1111 ق).

آغاز: بسمله. حمدله. والعاقبه للمتقين و بعد چنين گويد... محمد باقر بن محمد تقى...

انجام: كه تا ممكن باشد آنرا نيز بخواند

درين رساله ميگردد: من و پدرم درباره حج رساله ها نوشته ئيم، و اكنون ميخواهم در باره ادعيه و آداب حج بنويسم و احكام آنرا بر ساله هاى ديگر و اميگذارم.

30 1719: ش 1 دفتر3 پ. 22 پ. نسخ بخط شماره 2 اين دفتر، در 1230 ق. (الكافى كلينى ديده شود).

[22] الاداب الدينيه حديث/ عربى

از امين الاسلام طبرسى. آغاز و انجام مطابق نسخه مشهد 5: 1.

31 6174: ش 2 دفتر است. 127 ر- 171 پ. (الفوائد المكيه ديده شود). نسخ قوام الدين بن حبيب الله كازرونى كه در پنجشنبه 13 ع1 1065 ق. آنرا نوشته و در سلخ ج1- 1066 ق. با جمال ابن شاه محمد فسوى مقابلت كرده است.

[23] آداب السلوك عرفان/ عربى

در عرفان است. و يك مقدمه دارد

آغاز: الحمد لله المنعم على الصفوه من عباده بمزيه الاجتباء... اما بعد فهذه عجاله يتضمن التعريف بكيفيه التوجه الاتم الاولى نحو الحق...

انجام: فكيف تعينها وبيانها فافهم... وهو يهدى السبيل.

32 6521: ش 5 دفتر. بهمان خط شماره پيش. مورخ 1306 ق. 178 پ- 191 ر. (فكوك ديده شود).

[24] آداب الصلاه و الوضوء فقه/ عربى

بروش حنيفيان است.

آغاز: بسمله. رساله در آداب وضو نماز بطريق مذهب امام اعظم ابو حنيفه نعمان بن ثابت. اعلم وفقك الله... ان اول آداب الصلاه الوضوء...

انجام: عبد الرحمان عوف... و على اصحاب رسول الله اجمعين. والحمد لله رب العالمين

33 5973: ش 2 دفتر. نستعليق سده 11 هم، 114 پ- 115 ر. 16 س 8 × 16. (عمده الاسلام ديده شود).

[25] آداب عباسى دعا/ فارسى

ترجمه مفتاح الفلاح شيخ بهائى است. شش باب و يك خاتمه دارد مترجم صدر الدين محمد تبريزى، شاگرد بهائى ميباشد

34 2176: شرح بنستعليق و ادعيه به نسخ محمد رفيع بن عبد الرحمان در 1078 ق نوشته شده است كاغذ دولت آبادى، مجدول بطلا و زرنگار، جلد ضربى منقش، وقف سپهسالار، 179 گ 5/16 × 10 و 11 س. (سپه 1: 13)

35 5747: نسخ ابو طالب بن محمد شريف خافى در سه شنبه 25 شعبان 1333. اين نسخه خاتمه را ندارد. عبارتهاى مقدمه اين نسخه با نسخه پيش يك سان نيست، در آن نسخه ترجمه را باشعر به شيخ اهداء كرده، و درين نسخه با نثر است. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى‌سفيد. جلد تيماج قهوه يى ضربى يك لا. 96 گ 21 × 5/13 و 15 س 14 × 8.

[26] آداب المتعلمين منطق/ عربى

از شيخ برهان الدين زرنوجى حنفى. م 591 ق. رساله يى بنام «تعليم المتعلم» در سيزده فصل هست كه گويا در آن دست برده و دوازده فصل كرده و نشانه هاى سنى گرى را از ميان آن برداشته و بخواجه طوسى نسبت داده اند. شرح آن در اين كتابخانه هست (ش 1- 7441).

در ذريعه (1: 26) و فهرست مدرسه فيضيه قم (چ 1337- ج 1 ص 260) آمده كه اين كتاب از خواجه طوسى است، زيرا كه در فصل ششم گويد: «ولهذا كان محمد بن الحسن الطوسى اذا اسهر الليالى وحل له مشكلات يقول: اين ابناء الملوك من هذه اللذه». و در فصل هفتم آمده: «و كان محمد بن الحسن لاينام الليل و كان يضع عنده دفاتر اذا مل من نوع، ينظر الى نوع آخر وكان يضع عنده الماء و كان يقول: النوم من الحراره...» ولى بايد گفت كه از ين نامه، محمد بن الحسن شيبانى شاگرد ابو حنيفه خواسته شده است، چنانكه در «تعليم المتعلم» زرنوجى (ص 23) عبارت سوم عينا ديده مى شود. (تذكره السامع و المتكلم فى ادب السامع و المتعلم. چ 1353 ق. دكن. ص 78) و پيداست كه نسبت دهند گان اين رساله بخواجه طوسى لقب طوسى را در نسخه ها افزوده‌اند در نسخه ش 3 ر 2625 دانشگاه كلمه طوسى در اين دو فصل ديده نميشود. (نيز چليى 1: 296- معجم المطبوعات ص 11 و 969- التعليم على راى القابسى. ص 218- فهرست دانشگاه 3: 2114 ديده شود) و دانشمندانى مانند عاملى و مجلسى و نورى و تهرانى در ذريعه و ديگران اين رساله را از خواجه طوسى دانسته اند. و در ذريعه (1: 28) از «آداب المتعلمين» ديگرى در دوازه فصل ياد شده كه تا اندازه يى از اين رساله جدايى داشته است.

36 2932: ش 1 دفتر 1 پ- 5 پ. نستعليق سده سيزدهم. پايان افتاده كاغذ فرنگى. جلد مقوا. 109 گ. 20 × 15 و 14 س 9 × 15.

37 6354: ش 1 دفتر 16- 2 ر. نسخ مورخ شنبه 1 شعبان 12 (شايد: 1200 ق) كاغذ فرنگى مفيد. جلد تيماج مشكى يك لاضربى. 95 گ 5/10 × 5/16، 14 س 6 × 11.

38 7437: ش 1 دفتر، 1 پ- 13 پ. نستعليق 1189 ق. عنوانها، نشانها شنگرف. و سپس تا برگ 15 فوائدى در منازل قمر است بفارسى. 13 س 5 × 5/10. كاغذ سپاهانى و فرنگى. جلد تيماج قهوه يى يك لا. 78 گ 5/10 × 5/15.

[27] آداب مرض و مرگ اخلاق/ فارسى

سه مقدمه و پنج باب دارد. عنوان مطالب: تحفه آخرى تحفه آخرى مي باشد.

39 2163: ش 2 دفتر 50 ر- 82 ر. آغاز: افتاده و چنين است: تا عمل بنده مومن صالح را ثبت نمايند... مقدمه دوم در اشعار مريض مردم را بمرض خود... انجام:

بدنيا و عقبى وروز جزا *** نگردانى اين روسيه را جدا

سپس سه صفحه فضايل ابو حنيفه است بفارسى بروايت فضايل بن حسن. اعمال سه ماهه ديده شود.

[28] آداب مشق دستور خط/ فارسى

از مير عماد. 1024 در شش فصل است و او درديباچه از استاد خويش سلطان على مشهدى ياد ميكند (مشار. سپه: 2: 3).

40 428: نستعليق، عنوانها شنگرف، در سپه 3: 2 شماره بغلط 648 نهاده است، وقف سپهسالار. مالك: اعتضاد السلطنه در 1296 ق. و پشت صفحه اول «قواعد خط» امير عماد شناخته شده. كاغذ دولت آبادى، جلد تيماج مشكى كناره سرخ درون زرد. 26 گ 5/6 × 5/11، 9 س 3 × 6.

412767: نستعليق 1261 ق (سپه 2: 3) عنوانها سفيد مانده است. كاغذ فرنگى. جلد تيماج. 11 گ 14 × 21 و 12 س 8 × 14.

[29] آداب المطالعه منطق/ عربى

يك مقدمه و يك مقصد و يك و صيت دارد. مقدمه در تصور و تصديق است

آغاز: بسمله. اما بعد حمد من استغرقت فى مطالعه جماله انظاره الناظرين... فيقول... حاصد بن برهان بن ابى ذر الغفارى: هذه رساله فى آداب المطالعه، مشتمله على مقدمه و مقصد و وصيه...

انجام: على من تبعهم فى زمره احبائه (قد استراح... بنقل هذا الشرح من السواد الى البياض العبد الفقير عبد الرحمان الجامى... ضحوه السبت الحاد يعشر من رمضان... فى مسلك سبع و تسعين و سبعمائه).

42 7518: ش 10 دفتر 75 ر- 76 پ. نسخ محمد على كرمانشاهى از روى خط جامى «كنز الساكنين» ديده شود.

[30] آداب نماز فقه/ فارسى

در افعال و اذ كار آن از خاتون آبادى براى شاه سلطان حسين صفوى

آغاز: بسمله. حمد له... وبعد چون امر اشرف اعلى... صدور يافت كه داعى... محمد باقر بن محمد اسماعيل حسينى، افعال و اذ كاريرا كه در نماز...

انجام: كه مطابق فرمان همايون اشرف اعلى سمت تحرير يافت. والحمد لله والصلاه... حجج الله

43 5720: ش 1 دفتر 2 پ- 33 ر. نسخ سده 12هم. ترجمه فارسى دعا نستعليق شنگرف زير سطر ها، صفحه ها در جدول زر و شنگرف و لاژورد. حاشيه منه دام ظله دارد. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى. 77 گ 10 × 18 و 17 س 6 × 18

[31] آداب نماز شب فقه/ فارسى

از محمد باقر مجلسى م 1111 ق (ذريعه 1: 22).

آغاز: الحمد لله مكرم العابدين، و الصلاه على سيد المتهجدين.... و بعد اين رساله ايست در بيان آداب نماز شب...

انجام: و تفصيل احكام نماز شب و دعا هاى آن در رساله كبيره و الدمر حرم... مذكور است. بهمن اكتفا نمود. مستدعى آنكه هر كه باين رساله عمل كند، اين مجرم را از دعا فراموش نكند. و الحمد لله او لا و آخرا و صلى الله محمد و آله

44 2918: ش 4 دفتر. ص 100 در يك صفحه است. نستعليق رضى الدين محمد صادق بن محمد خوانسارى. پس از آن تفسير آيه والسابقون الاولون است كه در 15 ع2- 1229 ق. بهمان خط نوشته شده است، و سپس مطالب پراكنده نوشته شده است. «مثنوى» ديده شود

[32] آغاز و انجام عرفان/ فارسى

از خواجه طوسى محمد بن حسن. م 672 ق. چاپهاى آن در فهرست مشار ديده شود. (فهرست دانشگاه 3: 2115- ذريعه 1: 36).

45 2911: ش 54 دفتر. ص 143- 138. قنيه الفتيان ديده شود

46 5838: ش 4 دفتر 30 پ- 43 ر. بهمان خط شماره 3 دفتر و پس از آن يك صفحه مطالب پراكند هست. جنگ ش 5837 ديده شود

476332: ش 1 دفتر 2 پ- 37 ر. نسخ محمد على كرمانشاهى در مدرسه سپهسالار محمد خان قاجار در 1302 ق نوشته شده است. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سرخ مقوايى ضربى. 291 گ 11 × 5/17، 12 س 5/6 × 5/11.

[33] آغاز و انجام عرفان/ فارسى

درسه قسم و يك خاتمه است. 1- معرفت توحيد در ده فصل. 2- مبدء در سيزده فصل.

3- معاد در چهار فصل.

آغاز: جوامع حمد وثنا و احد يرا كه قطرات كثرات اشياء در بحر و احديت او ناچيز است...

انجام: اين عنايت پيروزى‌و نهايت بهروزى... على نبيه محمد و آله اجمعين

نسخه ديگر در دانشكده حقوق ش 4ر57 هست.

48 6556: ش 5 دفتر 107 ر- 172 پ «قضا وقدر ديده شود»

[34] آفرينش عرفان/ فارسى

عرفانى در باره صانع و صنع، با عنوانهاى «فصل، فصل» ميباشد.

آغاز: بدان ارشدك الله للصداق و الصواب كه بعضى از طالبان راه يقين در باب معرفت صانع كلمه يى چند گفته اند. محصول آن درين فصل...

انجام: و اشارت ايشان بتوحيد از آنجا ناشى گردد. والله الموفق للصواب و اليه المرجع والماب

49 1215: ش 9 دفتر ص 199- 117 دنبال آن آداب دعاى حزب البحر است. عرض نامه ديده شود

[35] الآلات العجيبه الرصديه رياضى/ عربى

رساله فى.... از شيخ امام اجل ابو منصور ابو الفتح عبد الرحمان خازنى زاهد (صفحه عنوان ش 682): (بيهقى 161) سيد جلال تهرانى در گاهنامه سال 1311 خ. ص 384 در باره اين كتاب (نسخه زير) اشتباه كرده و آن را زيج سنجرى پنداشته است. خازنى درين رساله از آلات رصد ياد نموده (برو كلمن پيوست 1: 902).

آغاز: بسمله. و به التوفيق. الحمد الله الذى انار قلوبنا بنور الاسلام و هدانا اليه بخاتم النبيين محمد المصطفى عليه السلام. اما بعد فان الله تعالى لما ابدع الاشياء و عمم بعضى احوالها... فاعطى الانسان...- مالم يوته غيره... و من جمله ذلك اتخاذ الالات النفيسه التى يستخرج به المسافات على الاستقامه و الارتفاع و الانحطاط... و نجعلها سبع مقالات. المقاله الاولى فى آله ذات الشعبتين 2- فى آله ذات الثقبتين 3- آله ذات الثلث 4- الاله المعروفه بالربع 5- آلات الانعكاس 6- الاسطر لاب 7 فى استخراجها بغير آلهاعنى آلات سهلهالوجود.وجعلنا كل مقالهمنهاثلاثهاقسام اصفه الاله 2 فائده الاله 3 البراهين الهندسيه... فالمقالهالاولى منها فى الاله المعروفه بذات الشعبتين... و هذه المقاله يشتمل على ثلاثه اقسام⁽¹⁾

فالقسم الاول منها فى صفه الاآله...

انجام: فصل فى معرفه عدد فرسان العدو... و على‌هذايقار. و ذلك ما اردنا ان نذكر و اذ قد بلغنا هذا الموضع فقد آن لنا ان نختم الكتاب حامدين لله تعالى ومصلين على نبيه محمد و آله الطاهرين (فرغت من كتابتها بالموصل المحروسه فى ذى الحجه من شهور سنه 638 من تعليق علقتها بدمشق فى شعبان سنه 621).

50 681: ش 1 دفتر (ص 32- 1) نسخ ذيحجه 638 ق در موصل، عنوانها شنگرف، برگ نخستين اين نسخه هنگام صحافى به نسخه شماره 682 اين كتابخانه برده شده و در آنجا است. و پس از آن رساله الاعتبار است. كاغذ سمر قندى نخدى. جلد تيماج مشكى مقوايى. 40 گ، 17 × 25 و 31 س 16 كلمه يى 12 × 19

[36] آلبوم تصوير

عكسهائى ايست از: 1- جعفر قلى خان رئيس دار الفنون و آقا رضا آجودان مخصوص. 2- اعتضاد السلطنه. 3- عز الدوله. 4- معين الدوله. 5- امين الملك وزير رسائل. 6- علينقى حكيم الممالك. 7- محمد حسين خان نائب شرابخانه همايونى. 8- مخبر الدوله وزير تلگراف. 9- انو شيروان ميرزا. 10- عبد الحسين خان. 11- دائى آقا شيخ حسن معلم، عبد الحسين خان، محمد حسن ميرزا و ميرزا عباس خان. 12- امين الوزراء تبريز. 13-

محمد حسين خان ناظم دار الفنون. 14- عطا الله سر تيپ. 15- ميزا عباس خان. 16- ميرزا نصر الله آتش. 17- عبد الحسين ميرزا اقاشيخى پسر مير آخور. 18- ميرزا هدايت الله بن عبد الوهاب مستوفى گيلان. 19- ميرزا ابراهيم صبوحى. 20- مير على مستوفى. 21- محمد ابراهيم خان تحويل دار. 22- مير عبد الكريم منشى. 23- تا 34- اشخاص بى نام. 35- و 36 و 37- دور نما. 38 تا 40 سه قطعه عكس انسان عجيب الخلقه. 41 و 42 عكس كسانى بى نام.

51 2125: عكسها روى برگهاى مقوايى چسبيده است. جدول بنفش روى مقوا. 42 گ 15 × 23

[37] آلبومتصوير

بيست وچهار قطعه عكس ناشناس با چهار قطعه دور نما

52 2126: جلد مخمل سرخ روى مقوا 5/15 × 24

[38] آمار جغرافيا/ فارسى

اطلاعات تاريخى و اجتماعى لشكرى و كشورى در باره فرمانروايان بومى هند. ترجمه از ميرزا محمود كازرانى مترجم خاصه همايونى است كه در جمادى دوم 1302 ق. از روزنامه لندن تايمز) طيمز (در دو بخش ترجمه كرده است: 1- فرمانروايان بومى. 2- فرمانروايان مسلمان.

آغاز: اطلاعات علمى و تاريخى لشكرى و كشورى حكام بومى و سر حدى ممالك هندوستان همواره رابطه زيادى باحكام داخله هندوستان و خارجه انجا كه در حدود طبيعى خود از ممالك بير ماتا بلوچستانه است دارد...

انجام: كه خيلى هم مملكت كوچكى است است ندارند.

53 7723: نستعليق سده چهاردهم، دو سر لوح دارد، جدولها شنگرف و لاژورد، 87 صفحه شما را دارد. كاغذ فرنگى سفيد جلدى. جلد تيماج حنائى ضربى مقوا. 48 برگ 13 × 21 و 11 س 5/14 × 9.

[39] آمار تهرانجغرافيا/ فارسى

از عبد الغفار اصفهانى منجم باشى معلم دار الفنون كه بدستور اعتضاد السلطنه آنرا نگاشته و ميگويد ما در اين شهر در دوماه خانه بخانه آمار گيرى كرده، شماره جمعيت آن صدو چهل و هفت هزار و دويست پنجاه شش تن پود بجز سپاهيان و نه هزار و پانصد و هشتاد خانه بودو در هر خانه نزديك شانزده تن ميز يستند. هشت تن از شا گردان دار الفنون بكار اين آمار گيرى در چهار كوى تهران: عود لاجان، چاله ميدان، سنگلج، بازار با ارگ گمارده شده بودند. و اين كار بدستور ناصر الدين شاه انجام شد. او در متن رساله سخن مالتوس اقتصاد دان انگليس را رد كرده است. رساله اى در باره تهران و راهنماى اين شهر از اخضر على شاه كه در زمان ميرزا على اصغر خان بدستور مختار السلطنه بسال 1320 ق- نوشته است، در كتابخانه دانشكده ادبيات (ش 20 ب) هست.

آغاز: بسمله. حمد له... و بعد چون برحسب امر قضا جريان داراى جهان...

انجام: كه درين مختصر رساله نگنجد. ما بدانچه ذكر شد اكتفا نمائيم

54 2763: نستعليق سده سيزدهم. عنوانها شنگرف. 46 برگ نوشته دارد و باقى سفيد است. كاغذ فرنگى كبود. جلد مقوا رويه تافته. 50 گ 5/15 × 21 و 12 س 5/7 × 14

[40] آيات الاحكام فقه/ عربى

از ميرزا محمد استر آبادى. م 1028 ق. (سپه 1: 85)

55 2053: نسخ و جلد دوم است. از كتاب مكاسب تا آخر قضاء و شهادت را دربردارد تاريخ ندارد، ولى از قرينه اينكه پايان حاشيه هاى كه در اطراف صفحات كتاب بخط همين كاتب نوشته شده بجمله: «منه دام ظله و بخط الشريف ادام الله ايام افاداته» ختم گرديده، معلوم ميشود كه در زمان مولف نوشته شده و از قرينه اينكه حواشى ديگرى با نشانه «منه» دارد، تصور ميرود كه خط مولف باشد، بنابر اين نسخه قبل از 1028 نوشته شده است. بر صفحه اول اين نسخه اعتضاد السلطنه نوشته است كه «در 1287 داخل كتابخانه شده، ومولف آن چنين مينمايد كه شيعه نباشد و شايد يكى از زيديان بوده است.» گويا اعتضاد السلطنه آنرا مطالعه نكرده و اين شرح را نوشته است و گرنه اين قسم نمى نوشت چه از عبارات كتاب پيداست كه مولف شيعه است كاغذ دولت آيادى. جلد چرمى كهنه. واقف سپهسالار. 186 گ 19 × 29و25 س (سپه 1: 86)

[41] الابانه عن و حدانيه الله فلسفه/ عربى

رساله ايست از يعقوب كندى (فهرست دانشگاه 3: 70) و در 1950 م. بچاپ رسيده است

56 2912: ش 8 دفتر (37 ر- 39 ر) «شرح رساله زينون» ديده شود

[42] ابطال الزمان المرهوم فلسفه/ عربى

از ميرزا محمد اسماعيل سپاهانى‌خواجوئى (فهرست دانشگاه 3: 73) وى سخنان آقا جمال خوانسارى را رد نموده و از گفتار مير داماد طرفدارى كرده است نسخه ديگر آن بشماره 38/2 د، در دانشكده ادبيات هست

57 1381: ش 5 دفتر. ص 222- 165. بهمان خط نصر الله در پنجشنبه 1228 ق. حاشيه شرح تجريد ديده شود

[43] ابطال الكيميا كيميا/ عربى

از ميرزا ولى حكيم باشى نظام، كه بنام ناصر الدين شاه و اعتظاد السلطنه نگاشته است، و از راه شيمى جديد و فلسفه قديم كيميا را رد كرده است

آغاز: يكى از دانشمندان كه با منش سابقه معرفتى در ميان بود...

انجام: از بار گاه عزت خواهان است

58 2867: نستعليق خوش سده سيزدهم، عنوانها شنگرف، صفحه ها در جدول شنگرف و زر. و لاژورد. سر لوح زر و شنگرف و لاژورد دارد. كاغذ كبود فرنگى. جلد ندارد. 31 گ 12 × 20 و 12 س 7 × 5/13

[44] ابطال و حدت وجودفلسفه/ عربى

از ملا محمد سعيد گيلانى است (فهرست دانشگاه 3: 405)

59 6559: ش 1 دفتر 1 پ- 24 پ. نستعليق سده سيزدهم، 14 س 8 × 5/13. كاغذ اصفهانى نخدى. جلد تيماج قهوه يى يك لا. 105 گ 5/12 × 21

[45] الابواب رجال/ عربى

رجال شيخ طوسى است كه بترتيب طبقات اصحاب پيامبر و امامان دوازده گانه نگاشته شده (فهرست دانشگاه 2: 579- مصفى المقال. ص 402 ذريعه 1: 73 و 10: 170)

60 8006: نسخ على بن محمد نورى در 1333 ق. كه شايد خود واقف باشد. عنوانها شنگرف 230 صفحه شمار دارد. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سرخ مقوائى. 169 گ 11 × 5/17 و 18 س 5/6 × 12

[46] ابواب الجنان اخلاق/ فارسى

در اخلاق مذهبى. از رفيع الدين محمد بن فتح الله واعظ قزوينى. م 1089 ق. دو جلد آنرا خود او و سومين را پسرش شفيع نگاشته است (فهرست دانشگاه 3: 643).

61 1241: جلد نخستين است. نستعلق سده يازدهم، محمد ابراهيم، عنوانها،نشانها شنگرف، صفحه ها در جدول زر و لاژورد شنگرف است، كاغذ متن و حاشيه شده، سر لوح و حاشيه سازى گل بوته در آغاز، 605 صقحه شمار دارد. كاغذ سپاهانى- جلد تيماج قهوه يى‌سوخت زر كوب. 304 گ 15 × 24 و 19 س 5/8 × 18.

62 1242: جلد نخستين. نستعليق درشت كريم بن ميرزا ابو الحسن سنقرى براى سيد محمد مهدى اصفهانى. در آدينه 4- ع1- 1229 ق. پايان يافته است. عنوانها شنگرف. عربيها زير خط شنگرف، صفحه شماره دارد. كاغذ فرنگى زرد. جلد تيماج مشكى ضربى مقوايى. 291 گ 21 × 5/30 و 21 س 13 × 20.

63 1826: جلد نخستين، نستعليق سده يازدهم، عنوانها و نشانها شنگرف، صفحه ها در جدول زر و لا ژورد، سر لوح در زمينه زر باگل و بوته شنگرف و لا ژورد در آغاز است. كسى‌در صفحه عنوان در 1240 ق. نوشته است: خط شفيعا است و بگفته كار شناسان صد تومان آنرا خريده است. اعتماد الدوله در ج1- 1273 ق. آنرا به پسرش ميرزا داود و زير كشور بخشيده است مالك: اعتضاد السلطنه در 1296 ق، وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ سپاهانى نخدى متن و حاشيه جلد روغنى مشكى مقوايى ترنج نارنجى. 300 گ 5/15 × 25 و 21 س 5/8 × 16.

64 1827: جلد نخستين. نستعليق محمد بن محمد حسين آشتيانى 6 رجب 1232ق. نشانها شنگرف كاغذ فرنگى سفيد آهار مهره.جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى. 196 گ 5/20 × 33 و 24 س 20 × 29

65 5252: جلد نخستين. نستعليق سده دوازدهم ابو الحسن بن عنايت الله موسوى ابر قوهى. عربيها نسخ، نشانها شنگرف، صفحه ها در جدول زر و لاژورد و شنگرف يادداشت 1332 ق. در آن ديده ميشود. كاغذ سپاهانى. جلد روغنى مشكى مقوائى عطف تيماج مشكى. 325 گ 5/16 × 25 و 18 س 9 × 18.

66 5764: جلد دوم. نستعليق محمد نصير بن محمد مومن منشى قزوينى در 12 ع1- 1090، عربيها نسخ، صفحه ها در جدول زر و لاژورد و شنگرف، انجام نسخه افتاده: كه در سوره شريفه ذاريات كه مذكور شد. (در فصل پنجم نماز شب). كاغذ اصفهانى نخدى. جلد تيماج مشكى يك طرف. 286 گ 16 × 30 و 18 س 5/10 × 22.

67 5765: جلد دوم. نستعليق سده سيزدهم عربيها نسخ. انجام افتاده: براى آن موسوم باين اسم (وجه تسميه كعبه). كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج قهوه يى. 272 گ 31 × 21 و 23 س 11 × 21.

68 8141: جلد نخستين شكستته نستلعيق سده دوازدهم، عربيها زير خط شنگرف، عنوانها، نشانها شنگرف، يك سر لوح زر و شنگرف درجه 3 دارد. كاغذ فرنگى. جلد تيماج حنايى‌ضربى مقوايى. 302 گ 10 × 30 و 17 س 12 × 21.

[47] ابواب الجنان فقه/ عربى

از فيض كاشانى. م 1091 ق. كه وجوب نماز آدينه را در آن ثابت كرده است. از «شهاب ثاقب» عربى خويش كه در باره همين نماز است ياد ميكند

آغاز: سپاس و ستايش مر خدا را كه صوامع آسمانرا بصنوف طاعات ملائكه پير است...

انجام: با كى نيست كه نماز جمعه را واگذارند در باران (اينست آنچه اراده داشتيم كه ذكر كنيم تمت الرساله)

(مشهد 212 خطى فقه- سپه 1: 351).

69 2013: ش 4 دفتر. بخط نسخ نوشته شده، كاتب از خود و سال كتابت نام نبرده و از قرائن بدست مى آيد كه بنظر مولف رسيده و تصحيح گرديده است. كاغذ اصفهانى زرد رنگ. واقف سپهسالار. 22 گ 5/19 × 12 و 16 س (سپه 1: 351)

70 6398: ش 3 دفتر (56 پ- 67 پ (انجام افتاده: يعنى از گناهان پاك ميشود و در. «ترجمه العقايد» فيض ديده شود.

[48] ابواب العلوم لغت/ عربى بفارسى

از درويش جامى متاخر از عبد الرحمان جامى. م 898 ق. (فرهنگنامه‌هاى تازى بپارسى. ص 229).

آغاز: على الله التوكل فى البدايه عليه الاعتماد فى النهايه

انجام: نام بت من ز غات لطف آبى است ميان گل چكيده

71 7040: ش 2 دفتر 42 ر- 55 پ. نسخ دو شنبه 11 شعبان 1244 ق. نصاب فراهى ديده شود.

[49] الابيات الحسان المجرده من وفيات الاعيان ادب/ عربى

گزيده ايست از شعرهائيكه در «وفيات الاعيان» ابن خلكان آمده است. (سپه 2: 456). 723314: نسخ 1252 ق. بعضى از واژه ها كه بايستى با سرخى نوشته شود سفيد مانده. كاغذ فرنگى. جلد تيماج. واقف سپهسالار. 200 گ 30 × 5 و 18 و 19 س. (سپه 2: 457).

[50] اتابكيه پزشكى/ فارسى

در سه گفتار: 1- تشريح چشم در 4 باب 2- بيماريهاى چشم در 5 باب. 3- داروهاى چشم در 3 باب (فهرست ره آورده. ص 6).

آغاز: بسمله. اين رساله ئيست موسوم برساله اتابكيه و اين بر سه گفتار نهاده آمده است...

انجام: قدرى در آب كاسه حل كنند، و بدان غرغره كنند و الله اعلم.

73 831: ش 2 دفتر 100 پ 131 ر. نستعليق نويسنده شماره پيش دفتر در سده دوازدهم. تذكره الكحالين ديده شود.

[51] اتحاد العاقل و المعقول فلسفه/ عربى

دو مقاله از آن باقى مانده است. 1- اتحاد عاقل و معقول. 2- العقل البسيط كل الاشياء شايد از ملا هادى سبزوارى باشد، چون در مجموعه آثار وى ميباشد.

آغاز: المقاله الاولى فى اتحاد العاقل و المعقول و فيها فصول (الفصل الاول ؟) فى درجات العقل النظرى موافقا لما ذكره الاسكندر الافروديسى...

74 2992: ش 2 دفتر. 27 پ- 44 ر. انجام افتاده: انجام: و كذالك حال الوحده العقليه فانها لا بالغ عن اجتماع (افتاده). «پاسخ سبزوارى به عارف» ديده مى شود.

[52] اتحاد العاقل و المعقول فلسفه/ عربى

در يگانگى عاقل و معقول، عالم و معلوم است.

آغاز: بسمله. على اتحاد العاقل و الحساس و المحسوسات من افادات العقل حصل جميع الكمالات علينا بوجوه... و هو انه قد صلح عند الحكماء ان الصوره المجرده بالكليه صوره معقوله بالفعل...

انجام: يترجح على كثير من البراهين از رساله صدر الافاضل (شايد: ملا صدرا) نقل ميكند.

75 5417: ش 3 دفتر 250 پ- 257 ر. نسخ نويسنده شماره پيشين اين دفتر. «شرح حديث غمامه» ديده شود.

[53] الاتحاد الكونى فى حضره الاشهاد العينى عرفان/ عربى

خطبه‌هائى از محيى‌الدين اعرابى ميباشد كه بنام برخى از جانوران مانند انسان، مطوقه و رقاء، عقاب، عنقاء، غراب ساخته است.

آغاز: بسمله. قال شيخنا... محيى الدين... الطائى... هذا. كتاب كريم و خطاب جسيم.

انجام: وكانوا حيث ما كنا.

76 6588: ش 2 دفار 68 پ- 75 ر. «مواقع النجوم» ديده مى شود.

[54] اتصالات سيارات نجوم/ فارسى

در احكام نجوم.

آغاز: در باب بيان اتصالات كواكب سبعه سياره با يكديگر و ساير حالات بسمله. اول اتصالات زحل با كواكب

سبعه سياره از تثليث و تسديس و تربيع و مقابلت و من الله التوفيق. تسديس مشترى با زحل...

انجام: و آنرا صاحب قران گويند. و الله اعلم.

77 7421: ش 3 دفتر 22 ر- 35 ر. نستعليق پنجشنبه 26 ج 1231- 1 ق. در يك هفته با و فور هموم و بدون داشتن سى فصل قلمى شد. و گويا نسخه بخط مولف است. «سى فصل» ديده شود.

[55] اثبات المفارقات فلسفه/ عربى

از فارابى ابو نصر. م. 339 ق. كه در دكن بسال 1345 ق. در 8 ص. چاپ شده است (فهرست دانشگاه 3: 81- 111).

78 1216: ش 48 دفتر. ص 316- 314 «النفس» ديده شود.

79 2912: ش 75 دفتر 234 ر 234 پ. انجام افتاده: و ليس للا و ساط فى البواقى من القصد و الحس. «شرح رساله زينون» ديده شود.

80 8371: ش 13 دفتر 144 ر- 146 ر خط عبد القادر اردوبادى. «پاسخ طوسى به بحرينى» ديده شود.

[56] اثبات النبوه و تاويل مراميزهم كلام/ عربى

از ابن سينا است. (فهرست دانشگاه 3: 112 و مهدوى: 3).

81 1216: ش 16 دفتر. ص 91- 87. «النفس» ديده شود.

82 2799: ش 19 دفتر. ص 149- 146. حديث قدسى ديده شود.

83 2912: ش 87 دفتر 267 ر- 268 ر. «شرح رساله زيتون» ديده شود.

84 8371: ش 7 دفتر 119 ر- 123 ر. «پاسخ طوسى به بحرينى» ديده شود.

[57] اثبات الواجب كلام/ عربى

از محمد معصوم حسينى است، در سه فصل.

آغاز: بسمله. الحمد لله الذى دل بذاته على جميع صفاته. و بعد فهذا وجيزه اشتملت على المطالب العقليه الاصوليه.... فاولها اثبات آن بعض الوجود واجب الوجود. و ثانيها، آن الموجب الواجب بالذات واحد بالذات. و ثالثها، ان صفاته الذاتيه عين ذاته...

انجام: منقولا من الاول الى الثانى مشتقا. انتهى. و لو لا مخافه التكثير... انه على ما يشاء قدير تمت.

85 1381: ش 2 دفتر. ص 143- 135. دردنبال نام مولف واژه (ره) دارد. «حاشيه شرح تجريد» ديده شود.

[58] اثبات الواجب كلام/ عربى

از ملا شمسارى گيلانى، م 1098 ق است. و تاريخ تاليف 1060 ميباشد (ذريعه 1: 105).

آغاز: اعلم ان الموجود الخارجى ينقسم الى قسمين لان وجوده الخارجى اما ان يكون وجودا معلولا للغير و مستفادا منه اولا يكون...

انجام: فبان بهذا البرهان وجود الواجب بالذات فى الخارج. و كتب مسئولا مولف هذه الرساله بيده... محمد المدعو بشمسا الجيلانى... فى تاريخ ستين بعد الالف.

86 2929: ش 12 دفتر. ص 267- 266. «نزهه الكتاب» ديده شود.

[59] اثبات واجب يا اصول دين كلام/ فارسى

از ملا احمد مقدس اردبيلى در چهار باب است: 1- اثبات واجب 2- نبوت 3- امامت 4- معاد. (ذريعه 2: 183 و فهرست دانشگاه 3: 1885).

87 2911: ش 62 دفتر. ص 186- 169 در متن. و در دنبال آن مطلبهاى پراكنده در علوم طبيعى و سمت قبله، از محمد باقر يزدى، و چند فائده تاريخى و نجومى از همو است. «قنية الفتيان» ديده شود.

[60] اثبات واجب كلام/ فارسى

در بيست فصل. شايد مقاله يى از كتابى باشد.

آغاز: در معرفت بارى تعالى و دروى بيست فصل است. فصل اول، در شناختن واجب و ممتنع و ممكن...

انجام: اختلاف عرض سوم بوهم.

88 2799: ش 32 دفتر 296- 280. «حديث قدسى» ديده شود.

[61] اثبات الواجب كلام/ عربى

از ابو الحسن بن احمد قائنى در سه باب است: 1- چهار لائحه 2- دوازده برهان براى

اثبات واجب، ساخته خودش 3- يازده برهان از ديگران. خاتمه، در دفع سه شبهه (ذريعه 1: 102) و نيز او راست شرح جواهر الفرائض طوسى (فهرست دانشگاه 3: 1936).

آغاز: بسمله. اثبات الواجب من الكلام و مفتتح الرساله لدى‌الاعلام فاتحه فائحه رايحه، هى حمد آلاء الاله... و بعد فلما امرنا بارينا بشكر آلائه... فيحدث.. ابو الحسن بن احمد... بانه و فقنى الله للتامل فى مساله وجود الواجب... وحدانى ذلك على تاليف رساله... يشتمل على ثلاثه ابواب...

انجام: ما كان للشمس طلوع و افول. فرغ من تسويد ها مولفها... ابو احسن بن احمد... ليله اسبت 5 ع 963- 1 فى بلده سبزوار... ما تعاقب الليل و النهار.

89 6430: ش 3 دفتر 36 پ 73 پ. نستعليق محمد باقر مير خرد. «اثبات واجب قديم» ديده شود.

[62] اثبات الواجب و جوهريه النفس كلام/ عربى

آغاز: اما اثبات عزوجل، فنقول: ان مخطور البال على حكمه العقل مقيسا و جوده فى الاعيان...

انجام: متعلقه بالجلاء العقليه، و الحمد لواهب العقل.

90 8371: ش 11 دفتر 138 ر- 139 ر پ «پاسخ طوسى به بحرينى» ديده شود.

[63] اثبات الواجب كلام/ عربى

از صدر الدين محمد دشتكى. م 903 ق. دوازده فصل و يك خاتمه دارد (ذريعه 1: 108 و فهرست دانشگاه 3: 2118).

91 228 صدر: نسخ محمد حسين. در ذيحجه 957 ق. حاشيه ها از مولانا حسن دارد. عنوانها، نشانها شنگرف. پيش از آن يك صفحه از آخر كتابى از دوانى است بخط همو. در 1- ذيقعده 957 ق. كاغذ سپاهانى‌نخدى. جلد ندارد. 73 گ 5/9 × 17 و 17 س 4 × 11.

[64] اثبات واجب كلام/ فارسى

برهانى است از فريد الدين داماد به نقل از خط قطب شيرازى، شايد ترجمه آن باشد.

92 2799: ش 18 دفتر، ص 144. در دنبال آن پاره ئيست بعربى‌از فصوص و جز آن. «حديث قدسى» ديده شود.

[65] اثبات واجب كلام/ فارسى

از شمس الدين محمد خفرى. در يك مقدمه و سه مقصد (فهرست دانشگاه 3: 126 و ذريعه 1: 106).

93 1093: ش 1 دفتر 1 پ- 43 ر. نستعليق سده دوازدهم فضل اللّه بن محمود. كاغذ سمر قندى. جلد تيماج زرد ساده يك لا. 79 گ 5/13 × 20 و 14 س 7 × 14.

94 2912: ش 53 دفتر 167 پ- 179 ر. «شرح رساله زيتون» ديده شود.

[66] اثبات واجب كلام/ فارسى

از محمد مسيح بن اسماعيل فد شكوئى فسائى شيرازى، شيخ الاسلام شيراز (م 1127 يا 1130 ق) در يك فاتحه و دو مقصد. آغاز و انجام مانند نسخه دانشگاه (فهرست 3: 133 و

ذريعه 1: 109).

95 6296: ش 1 دفتر. 1 پ- 47 پ. پايان چنين است: راجع به جانب معدوم مذكور مى‌گردد تمت. نستعليق سده سيزدهم. كاغذ فرنگى آهار مهره. جل مقوا. 50 برگ 10 × 20 و 18 س 8 × 5/15.

96 6829: ش 6 دفتر 13 ر- 149 ر. با همان خط و اندازه شماره پيشين دفتر و پس از آن برهانى بر امتناع درك كنه واجب نوشته شده است. «شرح قصيده اشكنوانيه» ديده شود.

[67] اثبات الواجب الجديدكلام/ عربى

از جلال الدين محمد دوانى. در چهارده فصل و يك خاتمه (فهرست دانشگاه 3: 123 و 2119 شماره 2- 1132 و 8- 1257 و ذريعه 1: 107).

انجام: الشكور و الصلاه و السلام على نبيه محمد شفيع يوم النشور و صحبه معادن الخيور، و الله اعلم بالصواب

و اليه المرجع و الماب.

97 1295: ش 1 دفتر. 1 پ- 21 ر. به نستعليق. كاغذ سپاهانى حنائى. جلد تيماج سرخ يك لا. 150 گ 14 × 22 و 19 س 5/7 × 13.

98 6430: ش 2 دفتر 13 پ- 35 ر. حاشيه ها با نشان «شرح اثبات الواجب» و «12» دارد. نستعليق محمد باقر مير خرد- 12 ع 963- 2 ق- «اثبات الواجب قديم» ديده شود.

[68] اثبات الواجب القديم كلام/ عربى

از جلال الدين محمد دوانى. در دو مقصد. (فهرست دانشگاه 3: 212 و ذريعه 1: 106).

99 1093: ش 2 دفتر. 43 پ- 79 ر. بهمان خط نستعليق سده دوازدهم فضل الله. «اثبات الواجب» در صفحه پيش ديده شود.

100 1364: ش 1 دفتر. ص 65- 1. نستعليق محمد الجديد بن مصطفى بن فرخ روز در خدمت مولانا ولى افندى در مدرسه احمديه ارض روم در 1068 ق. عنوانها شنگرف است حاشيه با نشان «م» و «محيى الدين» دارد. كاغذ اصفهانى سفيد آهار مهره. جلد تيماج سرخ ضربى‌مقوائى. 137 گ 14 × 20 و 15 س 5/6 × 12.

101 6295: نسخ محمد بن محمود بن محمد كرمانى. در 914 ق. عنوانها شنگرف كاغذ سپاهانى. جلد تيماج حنائى ضربى. 22 گ 5/13 × 18 و 15 س 8 × 12.

102 6430: ش 1 دفتر 1ر- 12ر نيمى از مقصد يكم افتاده است. حاشيه منه ره. دارد. نستعليق محمد باقر مير خرد... در 7 رجب 963 ق. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج سبز مقوايى. 155 گ 5/10 × 5/19 و 21 س 5 × 5/10.

103 6559: ش 3 دفتر. 8 پ- 104 پ. نستعليق سده دوازدهم. حاشيه دارد، 14 س 5/7 × 5/13 «ابطال وحدت وجود» در ص 28 اين فهرست ديده شود.

104 7453: ش 4 دفتر، 17 ر- 37 پ. نستعليق ملا عبد الوهاب محلاتى، در نجف شنبه 8- ع 2 ميباشد. ش 1 «التشخص» ديده شود.

[69] اثبات الوصيه حديث/ عربى

از مسعودى، ابو الحسن على بن حسين م 346 ق. از فرزندان ابن مسعود صحابى است كه بكوشش محمد رضا مستوفى اول ديوان اعلى، و مباشرت علينقى جيلانى در تهران 1320- 1318 ق. بچاپ سنگى در 210 ص. پخش شده است.

105 6297: نستعليق محمد حسين عراقى تهرانى. عنوانها شنگرف. بدستور دبير الملك در شب چهار شنبه ذيقعده 1296 ق. آنرا بپايان رسانيده است. در صفحه عنوان و نيز در انجام نسخه، تحقيقى در صحت اسناد كتاب ديده ميشود. كاغذ فرنگى. جلد تيماج سبز مقوائى. 100 گ 5/14 × 5/21 و 19 س 9 × 5/14.

[70] الاثنا عشريه فى المواعظ العدديه حديث/ عربى

از محمد بن قاسم عيناثى‌جزينثى عاملى از نوادهاى شهيد دوم. در مقدمه و دوازده باب. نگارش 9 رجب 1068 (ذريعه 1: 119) در 1322 ق. چاپ شده است.

106 5256: نسخ سده سيزدهم. كاغذ فرنگى. جلد تيماج قهوه يى مقوايى. 109 گ 5/18 × 5/22 و 24 س 9 × 18.

[71] الاثنا عشريه فقه/ عربى

در فقه و اخلاق است.

107 5869: نسخ سده دوازدهم. عنوانها سفيد مانده. آغاز: افتاده: و از نيمه بحث هفتم در جهاد پيش از «باب فى الاحكام» شروع شده است. عنوانهاى «الكتاب الثانى عشر الامر بالمعروف و النهى عن المنكر و فيه اثنى عشر فصلا» و «القسم الثانى فى العقود و فيه اثنا عشر كتابا» در آن ديده ميشود. انجام: افتاده، و تا مبحث «حد الاحتكار» دارد. كاغذ سپاهانى. جلد مقوا. 100 برگ 5/12 × 18 و 14 س 7 × 13.

[72] الاثنا عشريه فقه/ عربى

از جمال الدين ابو منصور حسن بن زين الدين عاملى صاحب معالم. (959- 1011 ق). در احكام نماز است. (فهرست دانشگاه 3: 1761 و ذريعه 1: 116).

108 6062: ش 1 دفتر 2 پ- 12 ر. نسخ پنجشنبه 28 رجب 1095 ق. از روى‌نسخه پر غلط نوشته شده از روى نسخه على بن محمد بن ابو منصور عاملى (نواده منصف) عنوانها فشانها شنگرف. در برگ 2 پراكنده‌هائى است: بيان آفات، مناظره و علم «از احياء العلوم» غزالى و جز آن بنستعليق رير. كاغذ فرفگى. جلد تيماج سرخ مقوايى يك طرف. 205 گ 14 × 20 و 20 س 8 × 15.

[73] الاثنا عشريه فقه/ عربى

شيخ بهائى چند رساله بدين نام در بابهاى فقه ساخته است. (فهرست دانشگاه 3: 1758 و سپه 1: 304 و ذريعه 1: 113- 119): 1- طهارت- بترتيب پرسشهاى منطقى است. نسخه آن در طوس مشهد هست (فهرست خطى فقه. ش 1). 2- صلاة تاليف 17 ع1- 1012 چاپ 1307 و 1309 (ذريعه 1: 117 و فهرست مشهد 2 خطى فقه و 470 تا 487). 3- زكاة و خمس (ذريعه 1: 116). 4- صوم. تاليف شعبان 1019 (ذريعه 1: 117) و درج 1- 1020 پاكنويس

شده 5- حج. (ذريعه 1: 115). نسخه مجموعه در مشهد و فاضليه هست (ذريعه 1: 113).

109 2670: ش 1 دفتر. در طهارت 2 پ- 21 ر. نستعليق نوشته شده، بقرينه اينكه رساله و جيزه (در علم درايه) را همين كاتب در 1046 ق. نوشته و متصل به اثنا عشريه صلاه است كه ضميمه اين نسخه ميباشد سال تحرير اين نسخه نيز بايستى همان باشد، در حاشيه صفحات تعليقاتى از خود مولف هست، اثنا عشريه صلاه، صوم، زكاه و خمس، رساله درتعيين جهت قبله و ساله و جيزه در علم درايه ضميمه اين نسخه است. كاغذ سپاهانى. جلدمقوايى. وقف سپهسالار. 89 گ 20 × 13 و 20 س.

110 7539: ش 2 دفتر. طهارت 43 ب- 63 پ بنسخ آدينه 5 ج 1- 1031 ق ميباشد. ش 1 «حاشيه اثنا عشريه» ديده شود.

111 2670: ش 2 دفتر. صلاه 23 پ- 50 ر نسخ در زمان زندگانى مولف نوشته شده و حواشى زياد از مولف و عبارت: (بلغ سماعا ايده الله) در كنار غالب از صفحات رقم گرديده و شبيه خط شيخ بهائى است و در ذيل حواشى در همه جا [منه دام ظله] نوشته شده است، چهار برگ آخر نو نويس است، و رساله وجيزه در علم درايه كه تاليف شيخ بهائى ميباشد در هفت صفحه پس از آخرين صفحه رساله نوشته شده و قابل تجزيه نيست، و سال كتابت در پايان وجيزه 1046 ق. تعيين گرديده است و رساله وجيزه بخط نستعليق نوشته شده است. 31 گ20 × 13 و 13 و 17 س (سپه 1: 354).

112 2659: ش 1 دفتر. صلاه 64 ر- 89 ر. نسخ 1077 ق. در حاشيه بيشتر از صفحه ها تعليقاتى از مصنف هست. در دفتر كتابخانه و بر خود نسخه بنام «رساله در واجبات صلاه» ثبت و وقف گرديده است. كاغذ سمر قندى مهر زده. جلد تيماجى. وقف سپهسالار. 54 گ 19 × 11 و 11 س.

113 2670: ش 5 دفتر. زكاه و خمس حاشيه منه دارد، 77 پ- 85 ر. نستعليق است، و از قراتنى معلوم ميشود كه در سال 1046 ق. نوشته است بر كنار پاره يى از صفحات حاشيه‌هائى بى امضاء دارد. و در پايان آخرين صفحه نوشته شده: تاريخ وفات المصنف (افسر فضل او فتاد بيسر و پاگشت شرع) و اين رساله ضميمه رساله‌هاى ديگرى است. ص 43 همين فهرست ديده شود. كاغذ اصفهانى. جلد مقوائى. وقف سپهسالار. 89 گ 20 × 13 و 17 س (سپه 1: 354).

114 7539: ش 6 دفتر. 122 پ- 132 پ زكاه است. حاشيه منه دارد. «حاشيه اثنا عشريه» ديده شود.

115 2670: ش 4 دفتر. صوم 54 پ 75 ر. بنسخ محمد قطب الدين الغفارى كه از معاصران مولف بوده است، نوشته شده. نسخه نيز در زمان مولف است، حاشيه هائى از او بر مطالب كتاب كه در ذيل آنها «منه دام ظله» تحرير گرديده دارد. كاغذ اصفهانى خصوصيات در ص 43 همين فهرست ديده شود. 22 ص 13 س.

116 7539: ش 4 دفتر صوم است. 90 پ- 106 پ. «حاشيه اثنا عشريه» ديده شود.

117 7539: ش 5 دفتر. حج است. 107 پ- 121 پ. «حاشيه اثنا عشريه» ديده شود.

[74] اثو لوجيا فلسفه/ عربى

گزيده‌يى از تاسوعات افلوطين ميباشد كه بارسطو منسوب شده است. (فهرست دانشگاه 3: 216).

118 1296: ش 1 دفتر. ص 119- 1 از پايان ميمردهم اندكى افتاده است. بخط شماره 2 دفتر. كه «فوز اصغر» ميباشد نوشته شده است. صفحه شمار دارد. كاغذ سپاهانى حنايى. جلد تيماج سبز تيره مقوايى. 101 گ 12 × 23 و 23 س 6 × 13.

119 1297: نسخ سده يازدهم عنوانها نشانها شنگرف. كاغذ سپاهانى آهار مهره. جلد تيماج يك لا خاكسترى، گرد آن تيماج زرد. 158 گ 10 × 17 و 11 س 5 × 10.

120 8274: نسخ سده يازدهم. يادداشت ابو الحسن بن محمد رضوى و تاريخ 1070 ق. و (1299 ملاحظه شد) در آن هست. مهر وقف مدرسه فاضلخان و عرض نسخه در آن مدرسه در شوال 1273 ق. در پايان نسخه در دو جاهست. كاغذ سپاهانى. 75 گ 5/13 × 26 و 19 س 5/7 × 16.

121 8371: ش 5 دفتر. 43 پ- 110 پ. در پايان دارد: قوبل مع اصله الشريف. بخط شماره 4 دفتر. «پاطوسى ببحرينى» ديده شود.

[75] اجازات رجال/ عربى

چهار اجازت است:-I مجيز: زين الدين شهيد دوم پسر على بن احمد بن جمال الدين بن تقى الدين صالح بن مشرف عاملى. مجاز: حسين بن عبد الصمد، پدر بهائى. نسخه زير نقل از خط صاحب معالم حسن بن زين الدين پسر شهيد است كه او در دو شنبه 19 ذيقعده 983 ق. در نجف از خط شهيد نقل كرده است. و سپس حسن پسر زين الدين با اين مجاز ملاقات كرده و از وى اجازه خواسته و او اجازه يى را كه از پدرگرفته، در نجف روز جمعه 18 شوال 983 باين پسر اجاز داده است. و سپس حسن بن زين الدين اين اجازه را به دو پسر خود محمد و على بتاريخ 909 ق. اجازه داده است. كاتب نسخه ميگويد: تمام اين مطالب از خط صاحب معالم نقل شد. و سپس محمد بن حسن بن محمد بن حسن ابن زين الدين تمام

اجازات بالا را بملا صدر الدين محمد بتاريخ 1017 ق. در مكه اجازت داده است. كاتب (غياث الدين محمد بن شاه قاضى محمد) ميگويد: اين مطالب از خط محمد بن حسن نقل شده است. و سپس صدر الدين محمد بن عبد الرشيد، مطالب بالا را بنا بخواهش شاه قاضى محمد به فرزندان وى (غياث الدين محمد كاتب نسخه، و نور الدين على، و شرف الدين حسن) اجازه داده است و اين كار در حيدر آباد در 18 ع 1032- 2 ق. رخ داده است.-II مجيز: شمس الدين محمد بن على بن خاتون عاملى مجاز: سيد محمد بن شرف الدين على جزائرى است، و پس از خواندن «استبصار» نزد مجيز در تاريخ. ج 1058- 2 ق. نگاشته شده است. مورد اجازه «استبصار» و كتب ديگرى كه بهائى به ابن خاتون اجازه داده بوده است ميباشد. III- مجيز: بهائى. م 1031 ق مجاز: ابن خاتون ياد شده در بالا- IV مجيز: بهائى ياد شده. مجاز: همان ابن خاتون است و جز شماره پيشين ميباشد.

122 7436: ش 1 گ 49- 80 دفتر. اجازه چهارم بخط محمد بن شرف الدين على حسينى جزائرى در 10- ج 2- 1048 ق. و اجازه دوم در 1058 ق. و اجازه نخست بخط غياث الدين محمد در حيدر آباد 1032 ق. ميباشد حاشيه (منه. س. ن) دارد. و پيش از آنها از 1 پ تا 46 پ. زيارتنامه هايى‌صحافى شده است. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج مشكى يك لا. 93 گ 12 × 17 و 13 س 6 × 5/12.

[76] اجازه رجال/ عربى

مجيز: ميرزا محمد بن عبد النبى بن عبد الصانع نيشابورى اخبارى است. مجاز: ميرزا محمد حسن. در آدينه 18 رجب 1218 ق. در كاظمين نگاشته شده است. او درين اجازت خود را شاگرد ميرزا محمد مهدى شهرستانى و موسى بن على بحرينى ميداند.

123 8402: ش 1 دفتر 2 پ- 3 پ. نسخ خود مجيز با مهر «آمنوا بما انز على‌محمد 1175» كاغذ سپاهانى. جلد تيماج مشكى زر كوب مقوايى. 220 گ 5/16 × 27 و 27 س 10 × 5/21.

[77] اجازه رجال/ عربى

مجيز: محمد باقر مجلسى. مجاز: محمد بن محمد قاسم حسينى كاتب نسخه كافى شماره 2 اين دفتر. و تاريخ اجازه 17 ج 1087- 1 ق. است وجز آنست كه در ذريعه 1: 155 ياد شده است.

124 8401: ش 2 دفتر 379 پ- 376 ر. خط نستعليق شكسته خود مجلسى است. ش 1 «الكافى» ديده شود.

[78] اجازه رجال/ عربى

مجيز: حسن عاملى. مجاز: سيد نجم بن محمد حسينى. اين اجازه در مجلد اجازات بحار 25: 97- 116 بچاپ رسيده است.

125 6062: ش 2 دفتر 12 پ- 45 ر. حاشيه منه دارد. ش 1 دفتر در ص 43 اين فهرست ياد شد.

[79] اجازه رجال/ عربى

مجيز: محمد تقى مجلسى. مجاز: ملا صالح مازندرانى است كه بتاريخ رجب 1062 ق. شرح اصول كافى مجلسى را نزد نگارنده اش ديدووى باو دستور داد كه آنرا بپايان رساند، و سپس باو اجازه روايت داده است.

126 8404: ش 1 دفتر 1 پ- 2 ر. نستعليق مجلسى در يكم رجب 1062 ق. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج مشكى مقوايى. 271 گ 11 × 5/24.

[80] الاجتهاد و التقليد اصول فقه/ عربى

از حسين بن على خسرو شاهى تبريزى. در 1244 ق.

آغاز: بسمله. حمد له... و بعد فيقول... حسين بن على التبريزى الخسرو- شاهى انه قد امرنى... سبدنا... ان اكتب بعض المسائل من اصول الفقه...

انجام: و انه على مانقول و كيل. انه خيرها دو دليل. و كتب العبد... حسين بن على التبريزى الخسرو شاهى فى 2 رمضان 1244 ق.

127 6210: نسخ عبد الغفار بن محمد مهدى تبريزى. ر 20- ج 1246- 2 ق. كاغذ فرنگى سفيد. جلد مقوا. 31 گ 21 × 14 و 19 س 5/6 × 5/13.

[81] الاجتهاد و التقليد اصول فقه/ عربى

از عبد العزيز اردبيلى شاگرد ميرزا ابو القاسم قمى م 1231 ق. است.

آغاز: بسمله... يقول... عبد العزيز الاردبيلى: قال مولانا... ابو القاسم الفمى... ان الاجتهاد لغه تحمل المشقه...

انجام: و النجم غيرمتصاعد و نعم ما قيل.

128 6193: ش 1 دفتر 2 پ- 60 ر. نسخ سده سيزدهم. عنوانها شنگرف است و پس ازآن در 8 تا 18 پ. پراكنده ها است. حواشى (منه ره) دارد. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مشكى يك لا. 71 گ 21 × 15 و 11 س 5/8 × 5/15.

[82] الاجرام السماويه فلسفه/ عربى

از ابن سينا است. (فهرست مهدوى: 53) و در ذريعه 1: 273 گويد: الاجرام العلويه ابن سينا در الجوائب 1298 ق. چاپ شده است.

129 1216: ش 43 دفتر. ص 239- 232. ش 1 «النفس» ديده شود.

[83] اجناس التجنيس يا «المتشابه» ادب/ عربى

از ابو منصور ثعالبى عبد الملك بن محمد نيشابورى (350- 429 ق). وى آنرا براى صاحب الجيش نصر بن ناصر الدين ابو منصور در سه بخش نگاشته است. (برو كلمان ذيل 1: 500 و دار الكتب 2: 175).

آغاز: بسمله. و صلى الله على سيدنا محمد... اخبرنا الشيخ... ابو الطاهر احمد بن محمد بن ابراهيم السلفى الاصفهانى... بثغر الاسكندريه... سنه 547 قال: اخبرنا... ابو عبد اللّه محمد بن بركات... قال: اخبرنا ابو منصور عبد الملك بن محمد بن اسماعيل الثعالبى بنيشابور. قال: اخبرنا ابو نصر محمد بن الفضل بن مهدى السرخسى الاديب. قال ابو منصور عبد الملك... الثعالبى: كتبت الى الامير صاحب الجيش نصر بن ناصر الدين... و قد سنح للمملوك كتاب... فى‌المتشابه الذى هو من اسرار البلاغه... ثم ان هذا الكتاب مبنى على ثلاثه اقسام. فالقسم الاول، فى المتشابه الذى يشبه النصحيف. و القسم الثانى، فى المتشابه من التجنيس الصحيح. و القسم الثالث، فى المتشابه به لفظا و خطا...

130 5879: ش 2 دفتر. 93 پ- 107 پ. نسخ سده هفتم. تا نيمه «باب فى الشعر» از قسم سوم را در بر دارد.

انجام: نسخه افتاده و چنين است: فو الله لا ارى لمن ملك الدينا اذا لم يجد عذرا.

ش 1 دفتر «ارشاد الاذهان» است پ. كاغذ سمر قندى. 19 س 11 × 16.

[84] اجوبه المسائل العشرهفلسفه/ عربى

از ابن سينا است. (ذريعه 5: 228. فهرست دانشگاه 3: 169. مهدوى: 6.

131 1095: ش 6: دفتر 43 پ- 47 پ. ش 1 «شرح رساله نفس الامر» ديده شود.

[85] الاحاديث النبويهحديث/ عربى

مجموعه ايست كه حديثهايى از پيامبر اسلام در آن گرد آمده است (سپه 1: 300)

132 1114: نسخ است، و در پايان دارد: «كتبه ياقوت». صفحه زرنگار و در جدول زر. كاغذ متن و حاشيه كهن. جلد تيماج. 4 گ 5/20 × 14 و 7 س: (سپه 1: 301).

[86] الاحتجاج على اهل اللجاجحديث/ عربى

از ابو منصور احمد بن على بن ابى‌طالب طبرسى استاد ابن شهر آشوب م 588 ق. است كه احتجاجات پيغمبر و امامان دوازدهگانه را درين كتاب گرد آورده است. (ذريعه 1: 281،

فهرست دانشگاه 3: 1058).

133 54 مشير: نسخ سده يازدهم عنوانهاى شنگرف از آغاز تا بند «الرساله الباهره فى العتره الطاهره» را دارد. و باقى افتاده است. وقفنامه ندارد. كاغذ سپاهانى سفيد. جلد تيماج حنايى زركوب، با ترنج كوچك زرين. مقوايى. 354 گ 25 × 16 و 18 س 9 × 17.

134 1804: بنسخ نوشته شده، كاتب اسم خود را ننوشته است. آغاز آن افتاده است. كاغذ سمر قندى. جلد چرمى. وقف سپهسالار. 315 گ 25 × 18 و 19 س (سپه 1: 196).

135 1805: نسخ چند ين برگ از پايان افتاده، و آخرين صفحه موجودر در احتجاجات على بن موسى الرضا ميباشد، و انجام موجود نسخه اينست: قال الرضا (عليه السلام) فان اليسع قد صنع مثل ما صنع عيسى عليه السلام مشى على الماء و احيا الموتى و ابرء. كلمات افتاده متن در حاشيه نوشته شده،در يك صفحه در آخر نسخه اخبار راجع بموالى و بردگان و آزاد كردن ايشان نوشته شده است. كاغذ فرنگى مهره زده. جلد تيماج. وقف سپهسالار. (سپه 1: 196). 184 گ 27 × 5/18 و 20 س.

136 5258: نسخ غلامرضا بن ملا على بن حاجى محمد، در 10 شوال 1295 ق. عنوانها و نشانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سبز ضربى مقوايى. 109 گ 5/15 × 27 و 20 س 7 × 16.

137 6299: نسخ 24- ج 1116- 1 ق. كاغذ فرنگى. جلد تيماج سرخ مقوايى. گ 5/15 × 22 و 19 س

10 5/15.

138 6300: نسخ 15- ع 1226- 1 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مشكى‌ضربى مقوايى. 332 گ 14 × 20 و 19 س 8 × 14.

[87] احسن الدرركلام/ فارسى

نظم از ابراهيم. در اثبات خلافت على و رد سنيان است. و در آن شاهزاده‌گان فتح عليشاه راستايش نموده و نام زن و مرد ايشان را در آغاز و انجام آورده است.

آغاز: افتاده و چنين است:

هم ز دل بگشاديش ره در دماغ *** هم فكندش آتش دل در چراغ

انجام:

چرخ تا ديد اين بنا بر بانى تعمير او *** همچو ابراهيم ميگويد هزاران آفرين

139 7213: نستعليق. عنوانها شنگرف. گويا بخط ناظم است. هر صفحه در چهار ستون با جدولهاى شنگرف و لاژورد. كاغذ فرنگى. جلد تيماج سرخ يك لا. 46 گ 21 × 30 و 33 س 14 × 25.

[88] احسن القصص تاريخ/ فارسى

از احمد بن ابو الفتح شريف حائرى اصفهانى‌است كه جلد سوم «تحفه الابرار» آقا على بن محمد جعفر بن محمد على بهبهانى را در آن گزين كرده است. و در باره پيغمبر و پارسايان و دانشمندان و وزيران و تاريخ فرنگستان و هندوستان سخن گفته است. نام كتاب در ديباچه هست.

آغاز:

بسمله بيا و بنگر اگر چشم خرده بين دارى *** كه سنگ ريزه بطحا عقيق و مرجان است

العبد الراجى احمد بن ابو الفتح الشريف الحائرى الاصفهانى معروض ميدارد كه... طالب كتابى شدم كه منتخب و مجموعه كليات امور... باشد... تا اينكه... بزيارت كتاب مستطاب «تحفه الابرار»... مشرف شدم سيما جلد سيم آن كتاب... مسمى بجلد عامه و خاصه...

انجام: ان تنزهوا عن معاصى اللّه يحببكم اللّه.

140 1523: نستعليق سده سيزدهم. عنوانها شنگرف. و پايان افتاده، در ذكر وقايع افغانها در اصفهان

پايان يافته و چنين است: و خود بجنگ لشكر رومى رفته، بعد از تلاقى فريقين لشكر روميه فرار... كاغذ فرنگى. جلد تيماج سبز تيره. زر كوب مقوايى. 349 گ 17 × 28 و 19 س 12 × 21.

141 7219: نسخ آقا بابا پسر محمد مهدى شهمير زادى، در 4 شنبه 28 رجب 1260 ق. نويسنده در پايان، گفتارى در باره «تاريخ الفى» دارد. كاغذ فرنگى سفيد. جلد روغنى با ترنج. درون روغنى با گل نرگس، فرسوده. 271 گ 20 × 30 و 25 س 5/12 × 22.

[89] احسن ما سمعت يا «سحر البيان» يا «اللالى و الدرر»ادب/ عربى

چنانكه در كشف الظنون آمده است. از ثعالبى است. كه در ص 51 ياد شد. و آن در ده باب است: 1- از قرآن. 2- از حديث. 3- از سخنان خلفا و تابعان (تا سلطان محمود و خوارزمشاه). 4- پادشاهان جاهليت. 5- فرمانروايان اسلام. 6- و زيران. 7- نويسندگان و بلغا. 8- فيلسوفان و پارسايان. 9- ظريفان. 10- شاعران. فهرست اين نسخه مطابق فهرست برلن 8341 و نيز 8473 همانجا است كه در نسخه دوم «سحر البيان» ناميده شده است. و گويا اين نام را از عبارت ديباچه ساخته‌اند. اين كتاب در 1324 ق. چاپ شده است. (معجم المطبوعات. ص 657).

142 7209: نسخ تركى سده يازدهم. عنوانها شنگرف.

آغاز: افتاده: على سحر البيان و النظم المحاكى قطع الجمان و آخرجته فى عشره ابواب... الباب الاول فى بعض ما نطق به القرآن...

انجام: ابو نصر الابيوردى. قوله:

لما رايت الزمان نكسا *** و كل رفع به اتضاع

لزمت بيتى و صنت نفسا *** لها عن الذله امتناع

كاغذ فرنگى سفيد آهار مهره. جلد تيماج سرخ يك لا. 88 گ 20 × 5/14 و 17 س 8 × 14.

[90] احقاق الحق كلام/ عربى

از قاضى نور اللّه شوشترى. م 1019 ق. است، و ردّ «ابطال نهج الباطل» خنجى است كه آن در ردّ «نهج الحق» علامه حلى. م 726 ق. نوشته شده بود (فهرست دانشگاه 3: 541- ذريعه 1: 290).

143 1258: نسخ سده يازدهم. عنوانها، نشانها شنگرف، جدولها زر و لاژورد و شنگرف خط و مهر فرهاد ميرزا بسال 1256 ق. در آنست. مالك: اعتضاد السلطنه 1296 ق. سپسهالار 1297 ق. صفحه اول زر افشان. يك سر لوح زر و لاژورد دارد. كاغذ سپاهانى زرد. جلد ساغرى مشكى سوخت زر كوب مقوايى. 442 گ 35 × 18 و 33 س 11 × 5/22.

144 1259: نسخ على بن احمد منصورى، در آدينه 18 صفر 1085 ق. پايان باندازه سيصد و بيست بيت افتادگى دارد. مقابلت شده و بلاغ دارد عنوانهاى نشانها شنگرف. يك سر لوح دارد. صفحه‌ها در جدول زر و مشكى. در صفحه آغاز دو ترنج زرين با گل و بوته، ميان آنها با شنگرف نوشته دارد. مالك: محمد على بن حاج ميرزا رشتى 122 (شايد 1202 ق). كاغذ سپاهانى زرد جلد تيماج سرخ زر كوب. 474 گ 16 × 5/26 و 32 س 5/9 × 20.

145 1260: جلد اول تنها. نستعليق عزيز الله بن ميرزا اسماعيل رودگى خرقانى افشار. كه در 1 شبعان 1263 ق. براى خودش نوشته. بهاى نسخه 20 قران = 2 تومان است. نسخه ناقص و تا استدلال بر وقوع كباير از انبياء يافته است. و امامت) جلد دوم (را ندارد. كاغذ فرنگى. جلد تيماج زرد حنايى ضربى مقوايى. 172 گ 5/15 × 5/21 و 21 س 14 × 10.

146 1261: جلد دوم تنها است. از اصول فقه تا پايان كتاب است. نستعليق همان افشار خرقانى‌است كه در پنجشنبه 17 ذيحجه 1263 ق. نوشته است. عنوانها و نشانها شنگرف. كاغذ فرنگى. جلد تيماج حنايى ضربى مقوايى. 205 گ 16 × 22 و 24 س 10 × 15.

147 6303: جلد دوم (امامت تا پايان كتاب) است. نستعليق همان خرقانى افشار در شوال 1263 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ آهار مهره. جلد تيماج حنايى ضربى مقوايى. 269 گ 15 × 5/21 و 23 س 5/9 × 14.

148 1257: نسخ سيد محمد صالح بن حسين قمى رضوى موسوى در دو شنبه 15- ج 1078- 1 ق عنوانها، نشانها شنگرف، 11 برگ آغاز نسخه شماره ندارد و باقى برگ شماره دارد. صفحه ها در دو جدول ميباشد، بزرگ بلاژورد، و كوچك شنگرف و زر و مشكى است. فهرست كتاب در آغاز هست. تصحيح

شده و بلاغ دارد. كاغذ اصفهانى. جلد مقوايى رويه ابرى. 419 گ 5/17 × 5/31 و 33 س 11 × 23.

149 6301: از آغاز تا فصل 6 معاد را دارد. پايان افتاده است. نسخ سده يازدهم. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج مشكى مقوايى ساده. 380 گ 17 × 24 و 25 س 10 × 17.

[91] احكام الاخره بيان...

از سيد مرتضى علم الهدى موسوى بغدادى است. (فهرست مشهد 2: 66 ش 216- ادب المرتضى 143- ذريعه 1: 295) اين رساله در «كلمات المحققين- ص 198- 202» و در كنار رسائل آخوند خراسانى «درر الفرائد- ص 355- 363» بچاپ سيده است.

150 2533: ش 4 دفتر 164- 161 پ. از روى نسخه كهن كتابخانه غروى مورخ 574 ق. نوشته شده است. نسخ مانند شماره پيش دفتر. ش 1 «مسائل فقهى» سيد مرتضى ديده شود.

[92] احكام الاعوام نجوم/ فارسى

از عليشاه بن قاسم در غانى خوارزمى معروف به علاء منجم. صاحب «احكام نجوم» كه در ص 66 خواهد آمد. (فهرست دانشگاه 3: 818 و 831). نسخه عكسى اين كتاب در فيلمهاى دانشگاه. ش 254 هست.

151 645: نستعليق درشت. عنوانها شنگرف. بدستور محمد رضا ميرزا در 16 شعبان 1268 ق. نوشته شده است. مالك: اعتضاد السلطنه 1196 ق. سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى. جلد تيماج حنايى ضربى مقوايى. 165 گ 5/22 × 5/15 و 14 س 9 × 16.

[93] احكام تحاويل سنى المواليد نجوم/ عربى

از ابو سعيد بن منصور بن على بن بندار دامغانى است، در هفت مقالت، كه آنرا در 507 ق. براى خويش گرد آورده است.

آغاز: بسمله. الحمد للّه رب العالمين حمد الشاكرين... مجموع اقاويل المنجمين القدماء منهم و المحدثين فى احكام تحاويل سنى المواليد، و هم بعلامات اساميهم هرمس = ه. و اليس الاسكندرانى = ليس. ذروثيوس المصرى = ث. بطليموس القلوذى = طم. زاذان فرخ الاندررغر = ند. ابو الفضل بن الخصيب = صب. الحسن بن سهل بن نوبخت = خت. يعقوب بن اسحاق الكندرى = كندى. ما شاء اللّه بن ابرى = شا. سهل بن بشر اليهودى = سه. ابومعشر البلخى = مع. كوشيار بن لبان الجيلى = كو. ابو سعيد احمد بن عبد الجليل السجزى = جز. المجهول مصنفه = ج. جمعه لنفسه ابو سعيد بن منصور بن على بندار الدا مغانى فى شهور سنه سبع و خمسمائه....

انجام: و انتهى الشهر الى بيت السعود تدل على الخير.

چنانكه ديده ميشود براى هر يك از منجان نشانه يى بكار برده است.

152 654: نسخ وجيه الدين بن اسماعيل بن عباس در 22 رجب 1019 ق. عنوانها، نشانها و جدولها

شنگرف و گاهى لاژورد. در هفت برگ آغاز نسخه تاريخ تولد و تملك ديده ميشود. و در ده برگ پايان نسخه زايجه هاى نجومى. كتاب در 231 برگ است. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج قهوه يى مقوايى. 243 گ 5/12 × 25 و 21 س 5/7 × 16.

153 8238: نسخ سده يازدهم. عنوانها، جدولها، نشانها و رقمها شنگرف. پس از پايان كتاب جدولها و زايجه‌هاست كاغذ سپاهانى سفيد. جلد تيماج سرخ مقوايى. با بر گردان. 174 گ 5/15 × 25 و 18 س 9 × 5/15.

154 8250: ش 1 دفتر 49- 2 پ. نسخ سده دوازدهم. عنوانها، نشانها و جدولها شنگرف. كاغذ فرنگى. 200 گ 15 × 5/21 و 20 س 5/9 × 5/14.

[94] احكام دوازده سال تركى نجوم/ فارسى

دو رساله در شناسائى احكام سال تركان در اين كتابخانه هست.

آغاز: اين رساله بيست در (شناختن) احكام سال تركان. چگونه نگاه (دارند) در حدود ختن و ختا ميراث دارند. از گاه بزرگان خويش، و اعتماد كنند بروى...

انجام: دلير و مبارز بود، و مردانه و وفا دار و تند خو بود.

در اين كتابچه ازخواجه نصير طوسى و سلطان سعيدمحمود ياد شده است. آغاز و انجام آن شبيه به نسخه دانشگاه است (فهرست 3: 820).

155 8242: ش 2 دفتر. 85 پ- 87 پ. عنوانها و نشانها شنگرف و پس از آن يادشتهاى تاريخى هست. ش 1 دفتر «حل و عقد» ميباشد.

156 8246: ش 4 دفتر 110 پ- 113 ر. ش 1 «صور الكواكب الثمانيه» ديده شود.

[95] احكام المحبين من بيان حقايق احوال سيد المرسلين عرفان/ فارسى

از مولانا احمد (محمد) الملقب بجمالى است، كه همان پير جمال اردستانى م 879 ق. ميباشد (ذريعه 9: 161) اين نام دو بخش اول و دوم كتاب است، و بخش سوم آنرا مولف «نهايه الحكمه» ناميده است كه در (ن) ياد خواهد شد.

آغاز: بسمله: قال الله تبارك و تعالى لوانزلنا هذا القرآن على [جبل] لرايته خاشعا... ابتداى مصباح الارواح آيت الله نور السماوات... بود

انجام:

من نيارم بيش از اين اندر كلام *** كه كلام آخر بود، اول سلام

تم القسم الثانى المسمى باحكام المحبين... و يتلوه القسم الثالث المسمى بنهايه الحكمه.

157 229: ش 4 دفتر 178 ر- 238 ر. نسخ همان امين عطار رشتى، نويسنده شماره هاى پيش دفتر ميباشد ش 1. «منشات جامى» ديده شود. در 14- ع 1 در رشت نوشته شده است.

[96] احكام مواليد نجوم/ فارسى

ترجمه بيست بفارسى از «احكام المواليد» منسوب به ابو معشر بلخى. در جدولهاى نجومى آن، تاريخ تولد سلطان ابو سعيد در 20 ذيقعده 704 ق. و همچنين و قايع سال 800 ق. ياد شده است، كه نميشود از كتاب ابو معشر باشد، و شايد اين تاريخها افزوده مترجم است.

آغاز: حمد له. اما بعد، اين مختصر يست مفيد در احكام مواليد از قول ابو معشر مشتمل بر دو باب... 1- هيلاجات وكد خدا و عطيه عمر و قواطع. 2- احكام انتهاء ات و سال خداه و فردارات و تسيرات.

158 684: ش 2 دفتر. 150 پ- 225 ر. نستعليق سده هم. دو سر لوح در آغاز دارد. ش 1 ر «زيج ايلخانى» ديده شود.

[97] احكام نجوم نجوم/ فارسى

در سال شمارى و احكام و سعد و نحس نجوم.

آغاز: بسمله. بدانكه اين مختصرى است در احكام تاريخ سال عالم و فصول و احوال نيكى و بدى و عوارضات...

انجام: و اين طريق كه ياد كرده شد اختيار كوشيار است. و از كتاب او نقل كرده شده

159 599: ش 3 دفتر 98 ر- 105 پ و در دنبال آن در 106 و 107 فصل يازدهم كتابى است در رويت هلال. ش 1 «هيئت» قوشچى ديده شود.

[98] احكام نجوم نجوم/ فارسى

اين رساله سراسر جدولهاى احكام نجومى است و در هامش نخستين صفحه نسخه زير، ديباچه‌يى هست.

آغاز: حمد و ثناى بى ريب و ريا صانعى را سزا است كه طاق سماوات را بقلم صنعت... جدول معرفه الاختيارات

على كون القمر فى البروج...

160 643: بخط نسخ سده سيزدهم. جدولها و رقمها شنگرف است. كاغذ فرنگى زرد. جلد تيماج سرخ يك لا. 37 گ 13 × 22 و 17 س 9 × 16.

[99] احكام نجوم نجوم/ فارسى

از محمد بن محمد ملقب باختيار است، و شايد همو باشد كه در فهرست دانشگاه 2: 245، 689 و ذريعه 2: 5 و معجم المطبوعات بعنوان «ابن غياث» آمده است.

آغاز: بسمله. اين مختصريست در معرفت احكام اتصالات كواكب با يكديگر و تحولات ايشان ببروج و شرف وهبوط... كه ازكتب مجمل و اربع كوشيا، و «تفهيم» ابو ريحان و «روضه المنجمين» و «كفايه التعليم» و «اشجار و اثمار»... العبد المذنب محمد بن محمد المقلب باختيار انتخاب كرد...

در خود كتاب بدان نامى نداده، و تنها در پشت نسخه زير، چنين نامى نوشته شده است. بيشتر كتابرا جدولها تشكيل ميدهد.

161 646: نستعليق سده يازدهم. پايان افتاده و چنين است: خزان: دليل كند كه خزان قرانى شده... در جانب مشرق ظفر نمايد. مالك: اعتضاد 1261 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ سمر قندى زرد. 131 گ 16 × 21 و 12 س 10 × 15.

[100] احكام نجومنجوم/ فارسى

شايد ترجمه‌يى از سخنان ابو معشر بلخى باشد، جز آنچه در ص 63 گذشت.

آغاز: بسمله. حمد له... اما بعد چنين گويد ابو معشر بلخى: كه تاثير ستارگان از قران عالم علوى بر عالم سفلى بيشتر پديد آيد...

162 647: نستعليق 1236 ق. عنوانها و رقمها شنگرف. دنبال آن اختيارات خواجه طوسى بنظم و فصلهايى در نجوم و بخشى بنام «جواهر نامه» در نجوم و فصلى در «غالب و مغلوب» و «احكام سالهاى تركى» و «احكام زلزله» و «بانگ كلاغ» و سپس هشت صفحه سفيد و سپس دو نقشه جغرافى و چند جدول نجومى ديده ميشود. كاغذ فرنگى. جلد تيماج حنايى يك لاى ضربى شاده. 72 گ 15 × 20 و 19 س 8 × 15.

[101] احكام نجوم نجوم/ فارسى

از علاء منجم صاحب «احكام الاعوام» كه در ص 60 ياد شد و «اشجار و اثمار». در فصل دوم (برگ 8) دارد: در كتاب «اثمار اشجار» طلب دارند از شجره آخر كه نيك بشرح ياد كرده ئيم...

163 8250: ش 4 دفتر 116 ر- 200 ر. نستعليق سده دوازدهم. آغاز: افتاده: موقوف باشد، پس معلوم شد، كه درين وقت دشوار تر بود... بنا بر اين مقدمات جمع كرديم اين رساله را در احكام فروعات... (در ديباچه). انجام: در فصل دهم افتاده: و حرفت ناستوده كند از بزرگى دهد و مكروه رسد جلد تيماج سرخ مقوايى. 18 س 7 × 14. ش 1 «احكام تحاويل» در ص 62 ديده شود.

[102] احكام نجومنجوم/ فارسى

در نسخه زير اين رساله مغشوش و نا شناس است، و سه فصل بترتيب زير در آن ديده ميشود: 1- در آنكه افلاك و كواكب در مركبات و ارضيات اثر مينهند. 2- در آنكه علم نجوم و احكام چه باشد. 3- در شبهاتى كه بر اين علم ايراد كرده‌اند.

164 1100: ش 2 دفتر 61 ر- 69 ر. آغاز و انجام افتاده، و چنين پايان يابد: هر خلل و زلل كه يابند اصلاح دريغ ندارند، و اللّه اعلم بالصواب. نستعليق نزديك بنسخ سده دهم. و در 49 پ بندى نجومى بعربى هست. كاغذ سفيد سمر قندى 21 س 5/8 × 12. «الحدود و الفروق» ديده شود.

[103] احكام نجوم نجوم/ عربى

عنوانهاى: فصل... و مفاتيح ابواب الاحكام... و مفاتيح الابواب السبعه، المفتاح الاول... دارد.

آغاز: افتاده است.

انجام: و المشترى فى درجه بلوغ تسيير هيلاجك، فكان كما قلت.

165 8250: ش 2 دفتر 50 ر- 93 ر. 21 س 9 × 5/14. «احكام تحاويل» در ص 62 ديده شود.

[104] احياء العلوم اخلاق/ عربى

از امام محمد غزالى. م 505 ق. است كه گويا پس از مهاجرت از بغداد ميان سالهاى 488- 498 ق. در بيت المقدس در چهار جلد تاليف كرده است. و يافعى گفته است كه در مدت دو

سال اقامت در شام آنرا تاليف كرد. (غزالينامه. ص 146).

166 1243: ربع سوم و چهارم است. از عجايب القلب اغاز شده است. نسخ سده يازدهم. عنوانها، نشانها شنگرف، صفحات در جدول زر و لاژورد است. در آغاز سر لوحى بزر و لاژورد دارد 1069 صفحه شمار دارد. كاغذ سپاهانى زرد. جلد تيماج قهوه يى ضربى مقوايى‌با بر گردان. 537 گ 17 × 5/28 و 27 س 10 × 19.

167 5770: ربع مهلكات ميباشد و از مبحث قلب آغاز شده است. نستعليق محمد شريف بن ملا عباس مهربانى نور عينى ابن شيخ بايزيد بن اسماعيل برزنجى در 1098 ق. خط فرهاد ميرزا بتاريخ 1278 ق. دارد. كاغذ فرنگى سفيد. جلدد تيماج مشكى مقوايى ضربى. 195 گ 28 × 20 و 25 س 22 × 13.

168 5772: ربع عادات (جلد سوم) نسخ فخر الدين بن احمد رود بارى ارمائى است كه براى‌امان الله در سده دوازدهم نوشته است. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج حنايى ضربى‌مقوايى. 202 گ 19 × 27 و 20 س 12 × 18.

[105] الاخبارخبر/ عربى

در اين كتاب مطالب پراكنده زير عنوان «باب» آمده. و در آن اخبار پيغمبر و سپس امامان هر يك جدا گانه ياد شده، و از كتب اخبار استفاده شده، و گاه نيز در باره مطلب توضيح داده شده است، و گاه پيش از آوردن خبر، آيات قرآن راجع به آن مطلب را آورده است.

آغاز: ابواب انواع الدنيا و الممدوح منها و معانيها، ابواب انواع الدنيا: اخبار الائمه، الكافى: فى خبر محمد بن مسلم عن على بن الحسين عليه السلام المتقدم ذكره فى باب ان حب الدنيا راس كل خطيئه...

انجام: و منه محمد بن يحيى عن عبد الله بن محمد... و يكنس ابنيه حتى ان السوانح قبل مغيب الشمس ينفى الفقر و يزيد فى الرزق. تمت الرساله الشريفه.

169 7560: ش 1 دفتر 2 پ- 125 پ. نستعليق محسن بن احمد در 1237 ق. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج حنايى ضربى مقوايى. 307 گ 5/20 × 30 و 27 س 5/10 × 21.

[106] الاخبار الطوالتاريخ/ عربى

از ابو حنيفه دينورى است كه. بارها چاپ شده است (معجم المطبوعات).

170 1556: نستعليق سده سيزدهم. عنوانها سفيد مانده است. پايان نسخه برابر سطر 14 صفحه 379

چاپ 1330 ق. مصر: و قد كان المامون وجه اليه حين اتصل به خبره، عبد الله بن الحسين. آغاز نسخه نيز مطابق اين چاپ است. مالك: اعتضاد السلطنه در 1293 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى نخدى آهار مهره. جلد تيماج سرخ مقوايى. 277 گ 14 × 20 و 15 س 5/8 × 5/14.

[107] الاختصاص خبر/ عربى

از شيخ مفيد محمد بن نعمان بغدادى. م 413 ق. است. و آنرا از اختصاص شيخ صدوق ابن بابويه. م 381 ق. گرفته است (ذريعه 1: 358- 359 و فهرست دانشگاه 3: 1060 و سپه 1: 199).

171 1872: ش 1 دفتر 2 ر- 86 ر. نسخ احمد بن عبد الله بن احمد بحرينى بتاريخ 17 ع 1119- 1 ق. است. و پس از آن «فصول منخبه» است. مالك: محمد بن احمد بن زين الدين كه در دو جا نامش ياد شده است. كاغذ فرنگى. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى. 86 گ 5/28 × 18 و 24 س 11 × 5/19 (سپه 199: 1).

[108] اختلاجات اعضاء طبيعى/ فارسى

در اثرات اختلاجهاى اندام انسان، بنا بر عقايد خرافى كهن.

آغاز: بسمله الحمد لله حق حمده... اما بعد چنين آورده اند كه...

172 5791: ش 8 دفتر 61- 58 ر. انجام افتاده است. ش 1 «جعفر جامع» ديده شود.

[109] اختلاف خطوط الاشك الرياضى/ عربى

درباره اختلاف اوضاع فلك عطارد ميباشد.

آغاز: بسمله. رب انعمت فزد، نريدان نثبت اختلافات وقوع الخطوط فى الاشكال التى تعرف منها اوضاع مراكز افلاك عطارد فى مسيراتها...

173 593: ش 2 دفتر 122 ر- 123 پ. دنبال آن دو فائده است: 1- تشكيل زهره از فصل دوم مقاله دهم مجسطى. 2- تحصيل زمان دورى قمر، از روى گفته بطليموس در آغاز مقاله چهارم مجسطى از محمود بن مسعود شيرازى با همان خط و تاريخ شماره پيشين. («تحرير مجسطى» ديده شود) و اين دو فائده از روى نسخه يى نوشته شده كه نويسنده آن شاگرد همين شيرازى بوده و آنرا براى پسر خواجه طوسى، در زمان خود او نوشته بوده است.

[110] اختيار الرجال رجال/ عربى

گزيده ئيست از «معرفه الناقلين» كشى، در هفت جزء از شيخ طوسى. م 460 ق. و در آن از فهرست خودش ياد كند. و در 1317 ق. در بمبئى چاپ شده است. (ذريعه 1: 365، مصفى المقال: ص 375 و فهرست دانشگاه 2: 482) و اكنون نيز در تهران با تصحيح و فهرستهاى آقاى حسن مصطفوى زير چاپ است.

174 2710: نسخ سده سيزدهم. عنوانها شنگرف انجام در باره ابو الصلت عبد السلام: و كان دينه و مذهبه. ثم يتلوه فى الجزء السابع ماروى فى حريز القمى. مطابق سطر 11 صفحه 378 چاپى بمبئى، يعنى شش سطر از چاپى كم دارد. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج حنايى مقوايى. 162 گ 5/14 × 21 و 20 س 5/8 × 15.

[111] اختيارات نجوم/ فارسى

در شناسائى نيك و بد روزها.

آغاز: بسمله. حمد له... اما بعد اين رساله ييست شريفه در بيان اختيارات هر روز از سى روز هر ماه، از سعد ونحس... از روايت امام بحق ناطق...

انجام: روز بعد و مباركست، نيكو است جهت هر كار كه خواهى. و السلام على من اتبع الهدى.

175 5656: ش 2 دفتر 99 پ- 107 ر. نستعليق سده يازدهم.و پس از آن پراكنده هايى نوشته شده است. ش 1 «زبده الدعوات» ديده شود.

[112] اختيارات نجوم/ فارسى

مجلسى دوم محمد باقر. م 1111 ق. را دو رساله در اختيارات هست. نخست بزرگ، در چند فصل كه چند بار بچاپ رسيده است: 1- چاپ محمود بن غلامرضا قمى. در تهران 1262 ق. همراه خوابنامه مجلسى. 2- چاپ سيد على‌خوانسارى در 1286 ق. در نسخه زير ش 1- 631 اين كتاب 42 فصل دارد، و ليكن نسخه چاپى 40 فصل بيشتر ندارد، و عبارتهاى

نسخه زير با نسخه چاپى فرقهايى دارد. دوم: كوچك، در پانصد بيت است. كه در ذريعه

367: 1 ش 1917 از فيض قدسى نقل كرده است. و گويا همين باشد كه در مطارح الانظار. ص

26- 33 بچاپ رسيده است.

آغاز: اختيارات كوچك چ «مطارح الانظار». بسمله. حمد له... اما بعد چنين گويد... كه اين رساله ئيست در بيان آنچه از احاديث معتبره... معلوم ميشود از سعادت و نحوست ايام ماه و هفته...

انجام: وزراعت و عمارت كردن (فصل) در اختيارات سعد و نحس ايام هفته و بعض احكام ممنوعه و مستحبه. اما بعد، بهترين روزهاى ايام هفته روز جمعه است... (و پس از دو صفحه)... زيرا كه احاديث اينها معتبر است. و اللّه اعلم. بدانكه توكل و تفويض بر جناب مقدس... خواهى بود انشا اللّه تعالى.

در چاپ «مطارح الانظار» سعد و نحس سى روز ماه، و سپس هفت روز هفته، ياد شده است. و عنوان فصل ندارد. و گويا نسخه 3- 2134 زير، كه داراى دو فصل و يك خاتمه است

برابر همين چاپ باشد.

176 631: ش 1 دفتر 1 پ- 79 پ. اختيارات بزرگ است. نستعليق مسيح نورى در 1256 ق. 42 فصل دارد. آغاز آن مانند چاپى 1286 و 1262 ق. است اما عبارتها با هم فرق دارد. انجام افتاده و چنين است: فصل اسامى ماههاى دوازده گانه بلغات متفرقه... بزغاله، دلو، ماهى. و پس از آن در 80 ر- 95 ر. پراكند هاى نجومى است. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سرخ مقوايى درون مشكى 130 گ 17 × 22 و 20 س 12 × 15.

177 2134: ش 3 دفتر 140 پ- 155 پ. اختيارات كوچك است. بهمان خط شماره هاى پيش دفتر. دو فصل و يك خاتمه دارد. ش 1 «منتخب امان الاخطار» ديده شود. آغاز: مانند چاپ در «مطارح الانظار» است. انجام: و مرد فاجر و فاسقى دعوى پادشاهى كند.

178 5261: نسخ سده سيزدهم عنوانها شنگرف. كاغذ آبى. جلدتيماج مشكى يك لا. 87 گ 5/10 و 11 س 5/6 × 12.

179 7385: ش 2 دفتر. 18 پ- 25 پ. پايان افتاده. با همان خط شماره پيشين دفتر است. ش 1 «ترجمه زيارت جامعه» ديده شود.

[113] اختيارت بديعى پزشكى/ فارسى

از حاج زين عطار، على بن حسين انصارى، كه آنرا در 770 ق. براى شاهزاده خانم بديع الجمال در دو بخش پرداخته است (فهرست دانشگاه 3: 715 و ذريعه 1: 368 و فهرست مشهد و فرهنگنامه‌هاى عربى بفارسى. ص 168).

180 777: بخش نخست. نسخ سده يازدهم. عنوانها شنگرف. كاغذ سپاهانى. جلد تيماح سرخ ضربى مقوايى درون قهوه يى. 293 گ 21 × 16 و 23 س 12 × 18.

181 778: هر دو بخش را دارد. نستعليق سده يازدهم، صفحه ها در جدول شنگرف و لاژورد. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج زرد مقوايى ضربى. 339 گ 14 × 22 و 21 س 10 × 15.

182 779: از آغاز تا باب شانزدهم بخش دوم را دارد. و پس از آن شش صفحه بعنوان «باب در داروهاى چشم كه بكار آيد» ديده ميشود. نستعليق ميرزا محمد يعقوب قراچه داغى در 25 رجب 983 ق. كاغذ سمرقندى. جلد تيماج مشكى ضربى مقوايى. 324 گ 5/16 × 23 و 15 س 10 × 16.

183 780: بخش نخستين است. نستعليق سده دهم دو برگ پايان نو نويس و تاريخ آدينه 848- 24 ق. دارد. و گويا تاريخ ساختگى باشد. ميان نسخه نيز برگهايى نو نويس است. عنوانها شنگرف. كاغذ سپاهانى و فرنگى. جلد تيماج مشكى مقوايى. 259 گ 25 × 18 س 11 × 16.

184 781: هر دو بخش است. نستعليق 25 ج 1237- 1 ق. مالك: اعتضاد السطنه در 1261 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى. جلد ساغرى آبى زر كوب مقوايى. 205 گ 16 × 25 و 23 س 10 × 20.

185 782: بخش نخست است و تنها و دو برگ از بخش دوم را دارد. نستعليق شنبه 21 ذيقعده 1067 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج سرخ مقوايى كهن. 182 گ 19 × 29 و 25 س 11 × 17.

[114] الاختيارات العلائيه فى الاختبارات السماويه نجوم/ فارسى

از فخر الدين رازى . م 606 ق. در دو مقالت است و براى ارسلان اتسز يا علاء الدين محمد خوارزمشاه ساخته است. (پيش گفتار دانش پژوه بر آثارعلوى. ص 18).

آغاز: ثناى بى انتها بر حضرت كبرياى خدايى را، كه ذات او از مناسبت زمان و مكان مبرا است...

چلبى نام اين كتابرا «الاحكام العلائيه فى الاعلام السماويه» دانسته، گويد: كسى آنرا بعربى گرانيده و آغاز ترجمه عربى چنين است: الحمدالله على سوابغ آلائه...

186 8246: ش 5 دفتر. 113 پ- 140 پ. نسخ سده يازدهم. عنوانها شنگرف. نسخه ديگر ازاين كتاب در مجلس هست. انجام افتاده و چنين است: عز: مهمانى كردن در اين باب دو چيز اعتبار بايد كرد... و آنچه از وى احتراز بايد كردن. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج قهوه يى فرسوده يك لا. 17 س 5/10 × 5/15. ش 1 «صور الكواكب السماويه» ديده شود.

[115] اختيارات نجوم يا «لوايح القمر»نجوم/ فارسى

از واعظ كاشفى حسين بن على‌بيهقى سبزوارى. م 910 ق. دريك مقدمه و دو مقاله و خاتمه و در 878 ق. پايان يافته است و يكى از «سبعه كاشفى» بشمار ميرود. (فهرست دانشگاه 3: 823 و ذريعه 1: 369).

187 7425: نستعليق على اصغر فرزند غلامعلى مازندرانى، در 26- ج 2- 1222 ق. عنوانها و نشانها شنگرف. كاغذ فرنگى كبود. جلد تيماج مشكى يك لا. 138 گ 15 × 21 و 14 س 16 × 5/9.

[116] اختيارات مسير قمر يا «اختيارات المهمات»نجوم/ فارسى

منظومه‌ييست منسوب به خواجه طوسى و در 36 بيت است، براى هر برج سه بيت.

آغاز: الحمل،

هر گهى كايد بتأييد خداى لم يزل *** جرم مه در خانه مريخ يعنى در حمل

انجام:

هم قبا و هم كلاه و هم كمر هم پيرهن *** و آنچه در تن باشدت آن جمله بخشيدن بمن

(ذريعه 1: 368 و پيشگفتار دو رساله درباره آثار علوى. ص 17 و گفتار نفيسى در ياد بود طوسى. ص 36 و مدرس رضوى. ص 306). اين كتاب در ضمن «اصول الملحقه» در 1306 ق. چاپ شده است (ذريعه 1: 369). يك «مدخل منظوم» نيز در علم نجوم بخواجه منسوب شده است (ذريعه 9: 306) كه ياد خواهد شد.

188 8360: ش 2 دفتر 8 ر و پ. بهمان خط شماره 1 كه «مدخل منظوم» است.

[117] اخلاق اخلاق/ عربى

از ابن سينا است كه در «تسع رسائل» چاپ شده است. (فهرست دانشگاه 3: 647 و مهدوى. ش 13).

189 1095: ش 5 دفتر. 34 پ- 43 پ. عنوان فصل فى فائده العباده و الدعاء و «الفصل الثالث» در آن ديده ميشود. «شرح رساله نفس الامر» ديده شود.

[118] اخلاق اخلاق/ عربى

گويا از آقا حسين خوانسارى است چنانكه در رويه نسخه زير ديده مى شود. در پايان كتاب عنوان «الباب العاشر، فى ذكر مناجات العارفين» هست، و در آن از فيض كاشانى نقل شده است.

190 5810: نسخ محمد على كرمانشاهى در مدرسه سپهسالار محمد خان قاجار، در رجب 1300 ق. عنوانها سياه درشت. آغاز افتاده و چنين است: و انها لم جعلت مبانى الاسلام... انجام: و جميل عفوك ثم الى مسلم. كاغذ فرنگى. جلد تيماج سرخ مقوايى. 130 گ 5/11 × 18 و 11 س 6 × 13.

[119] اخلاق اخلاق/ فارسى

مذهبى، شيعى، داراى دوازده عين. عباراتش شبيه عبارتهاى مجلسى است. از مرگ و قيامت و محشر گفتگو دارد.

191 5391: نسخ محمد تقى بن غلامعلى ساكن قريه و ندارت النجان، در دو شنبه 12 محرم- 1246 ق. عنوانها شنگرف. حاشيه منه دارد. آغاز تا ميانه عين يكم افتاده و چنين است: مذكور است در تورات مسطور است كه تا چند تاخير ميكنيد نوبهو تدارك خود را... انجام: زينهار تقصير نكنيد. مرا حلال كنيد از آنچه تقصير كردم كاغذ فرنگى آهار مهره سفيد. جلد تيماج قهوه يى ضربى مقوايى. 228 گ 16 × 22 و 18 س 9 × 16.

[120] اخلاق اخلاق/ فارسى

در دوازده باب بترتيب است زير. 1- خوى پيغمبر. 5 فصل دارد. 2- آداب پاكى. 3 فصل دارد. 3- آداب حمام. 6 فصل دارد. 4- ناخن چيدن. 4 فصل دارد. 5- موى رنگ كردن. 6 فصل دارد. 6- لباس پوشيدن. 10 فصل دارد. 7- خوردن و آشاميدن. 13 فصل دارد. 8- كد

خدايى. 10 فصل دارد 9- آداب سفر. 8 فصل دارد 10- دعا خواندن. 5 فصل دارد 11- بيمارى. 5 فصل دارد 12- نكته ها. 7 فصل دارد

192 5799: نستعليق سده دوازدهم. عنوانها شنگرف. برگ اول وآخر اضافى و ساختگى است. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج قهوه يى يك لا. 153 گ 9 × 5/12 و 20 س 18 × 5/8.

193 5801: اين نسخه كاملتر از نسخه پيش است، ليكن آغاز و انجام آن افتاده است. نستعليق سده يازدهم. عنوانها شنگرف. در برگ 152 تاريخ 098 ق. ديده ميشود. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج سرخ

مقوايى ضربى. 177 گ 13 × 24 و 21 س 5/16 × 5/15.

[121] اخلاق اخلاق/ فارسى

در عبادات و اخلاق مذهى در هيجده باب. در آغاز هر باب ستايش و درون دارد. عنوانهاى نكته و معجزه در آن ديده ميشود. باب نخستين از نسخه زير افتاده است و گويا در اصول بوده است.و فهرست ديگر بابها چنين است: باب 2- نماز. 6 فصل دارد باب 3- نماز يوميه. 3 فصل دارد باب 4- روزه. تا سه فصل دارد باب 5- ندارد (افتاده). باب 6- حج. 1 فصل دارد. باب 7- فضائل. 12 فصل دارد. باب 8- قصص انبياء. 12 فصل دارد باب 9- قصص انبياى ديگر. 8 فصل دارد باب 10- شعار و دثار مومنان. 11 فصل دارد باب 11- آنچه اجتنابش لازمست 11 فصل دارد باب 12- اجتناب از جهالت 10 فصل دارد. باب 13- علم و علما و متعلمين 5 باب دارد باب 14- آسمان و زمين 8 باب دارد باب 15- احاديث و حكايات 14 باب دارد. باب 16- شاهانو اخلاق ايشان 10 باب دارد باب 17- حكايات ملوك 4 باب دارد باب 18- حكايات متفرق.

194 5807: آغاز و انجام نسخه ناقص بوده و پايان نسخه را كسى با چند سطر تكميل كرده و در حاشيه ها نيز مطالبى افزوده است نسخ سده سيزدهم. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلد مقوايى. 160 گ 20 × 29 و 30 س 14 × 22.

[122] اخلاق اخلاق/ فارسى

در اين رساله عنوانهاى اصل، وصل، نكته ديده ميشود. و فهرست آن چنين است: وصل 2 روزه. وصل 3 زكاه. وصل 4 حج. وصل 5 جهاد. اصل سوم در فضايل قرآن. اصل چهارم مكارم اخلاق و محاسن. پنج وصل دارد. اصل پنجم اوصاف رديه. پنج وصل است، و در وصل سوم از كتاب «ميامن الاكتساب فى شرايط الاحتساب» ياد ميكند. اصل ششم. پنج وصل دارد. آداب اميران و پيشه و ران و علما و ثروتمندان. اصل هفتم از منه، امكنه اطعمه، اشربه. اصل هشم احاديث متفرقه. پنج وصل دارد.

195 5811: نستعليق سده يازدهم. عنوانها شنگرف. آغاز و انجام افتاده. بخشاى كتاب جابجا و نادرست صحافى شده است. آغاز: بشكست همه تيرش سر روزه.اى عزيز در روزه جوع، ودر جوع رجوع...

انجام: لئيم زاده پس... كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج مشكى مقوايى‌فرسوده. 130 گ 12 × 20 و 15 س7 × 13.

[123] اخلاق الاشرف اخلاق انتقادى/ فارسى

از عبيد زاكانى كه آنرا در 751 ق. نگاشته است. در بمبئى و در تهران ضمن كليات او بكوشش اقبال آشتيانى در 1332 چاپ شده است.

آغاز: مانند ذريعه 1: 372.

انجام: هر چه تمامتر در دنيا و آخرت بيابد.

196 2913: ش 19 دفتر. ص 366- 378 در متن و هامش نوشته شده است. ش 1 جنگ ش 2913 ديده شود.

197 2916: ش 18 دفتر 376 ر- 389 ر. ش 1 جنگ ش 2916 ديده شود.

[124] اخلاق سلطانى اخلاق/ فارسى

شرح و ترجمه طهاره الباطن از نخبه فيض است مترجم سيد نور الدين بن نعمه اللّه جزائرى. م 1158 ق. است كه آنرا بنام شاه سلطان حسين ترجمه كرده است (ذريعه 1: 374)

نام شاه و نگارنده و كتاب در ديباچه هست. يك مقدمه و شانزده باب و يك خاتمه دارد.

آغاز: بسمله. تهذيب عنوان ديباچه مكارم اخلاق انسانى بحمد سرائى ذات يگانه خلاقى است...

انجام: و از ذمايم صفات و قبايح مهلكات محافظت و حمايت نمايد. انه على ذلك قدير و بالاجابه جدير.

198 1283: نسخ 8 ذيحجه 1124 ق. عنوانها شنگرف. عربيها زير خط سرخ. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج سرخ مقوايى ضربى با بر گردان. 140 گ 5/16 × 27 و 22 س 5/9 × 20.

[125] اخلاق شاه محمدى «نصيحت نامه»اخلاق/ فارسى

از شاه محمد است و داراى دوازده باب ميباشد. وى در ديباچه از خود نام برده گويد: اين كتاب را براى پسرم نگاشتم.

آغاز: بسمله الحمد لله الذى جعل الهدايه هديه للانبياء و الوصايه و صيه للاوصياء.. اما بعد... اى فرزند دلبند واى خلف ارجمند...

انجام: مدح و دمت كجا بود منظور.

فهرست بابهاى دوازدهگانه چنين است: باب 1- وصايا. باب 2- شرافت علم. باب 3- حسن خلق. باب 4- توحيد. باب 5- خيرات. باب 6- مجالست با بزرگان. باب 7- طلب رزق. باب 8- اصلاح مال حلال. باب 9- نكوهش ومذمت دنيا. باب 10- كذب و دروغ. باب

11- تكبر. باب 12- در خاتمه سخنان افلاطون و ارسطو.

199 5819: نستعليق محرم 1099 ق. عنوانها شنگرف. صفحه آغاز نو نويس است. در حواشى اشعارى بخط تازه تر هست. 1 پ- 49 ر و پس از آن مناجات هاى پراكنده بخط تازه تر هست. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج سرخ يك لا. 79 گ 12 × 22 و 20 س 5/6 × 5/17.

[126] اخلاق شمسى اخلاق/ فارسى

از ملا حسن بن روز بهان شيرازى. برادر فصل بن روز بهان، كه از روى اخلاق محسنى تاليف كاشفى. م 910 ق. اين كتاب را در چهارده باب بشمار چهارده معصوم مرتب كرده است (ذريعه 1: 375).

آغاز: نحمدك ياذ الجود و الفضل و الاحسان...

200 5775: ش 1 دفتر 1 ر- 123 پ. نستعليق. حسن رضا بن محمد زمان كجوئى، در سه شنبه 9 رمضان 1065 ق. برگ اول افتاده است. عنوانها شنگرف. نسخه يى از اين كتاب بشماره 1738 در كتابخانه دانشگاه هست كاغذ سپاهانى. جلد تيماج قهوه يى يك لا فرسوده. 170 گ 5/14 × 20 و 15 س 8 × 15.

[127] اخلاق ظهيرى «تحفه الائمه العليه فى الحكمه العمليه» اخلاق/ فارسى

از فتح اللّه بن احمد بن محمود شهرستانى سبزوارى است. وى اين كتابرا از روى «اقسام العلوم» ابن سينا و كتاب خواجه طوسى و اخلاق سلطانى- كه بنام سلطان محمد جوته در هند نوشته بود- در يك مقدمه و سه مقاله و يك خاتمه، براى ابراهيم شاه تاليف كرده است، و مطالب را جدولبندى نموده است.

آغاز: سپاس و ستايش خدايرا كه بقدرت كامله خويش اجناس موجودات ممكنه را...

انجام: حق پدر و مادر بزرگ داريد. آن جهان را باين جهان مفروشيد.

201 2869: ش 3 دفتر 94 پ- 126 پ. مشجر و مجدول است ش 1 «جواهر نامه» مبارك قزوينى ديده

شود.

[128] اخلاق عضدى اخلاق/ عربى

از قاضى عضد الدين ايجى است، كه بنام شاه ابو اسحاق در چهار مقالت نگاشته است: 1- نظريات، 2- حفظ و اكتساب. 3- سياست منزل. 4- سياست مدن. گويا نسخه 5/1035 دانشگاه (ف: 3: 647) نيز همين كتاب است كه ديباچه را نداشته و مولف در آنجا شناخته نشده است.

آغاز: رب انعمت فزد. الحمد لله على جسيم نعمائه... و بعد فان الملوك فى الاعصر الماضيه كانوا راغبين فى العلم...

انجام: برابر نسخه دانشگاه. ف 3: 648.

202 2844: ش 16 دفتر 543 پ- 538 پ. ش 1 لمعات عراقى ديده شود.

[129] اخلاق علائى اخلاق/ تركى

از ابن الحنانى ملا على بن امر اللّه. م درادرنه 970 ق. است، وى آنرا در شام براى فرمانرواى آنجا كه پاشا نام داشت و بنام او نگاشته، و ميان اخلاق جلالى و فاخرى و محسنى، با افزايشهائى جمع كرده است. و در تاريخ پايان آن گويد:

لا جرم ختمنه تاريخ انك *** اولدى اخلاق علائى احسن

(كشف الظنون 1: 67) و در ذريعه 1: 376 نسخه يى از آن در كتابخانه لعله لى نشان داده است.

203 8120: ش 2 دفتر. 172 پ- 185 پ. ناقص است و تنها مبحث قواى نفس را در بر دارد. آغاز: بحث اول حكمت عمليه نك مطلقا و علم اخلاق و علم تدبيرالمنزل... انجام: سبب او لب دفع وقوعه چيقه. تم (ماخوذ من عين اخلاق علائى) ش 1: «شرح هدايه» است.

[130] اخلاق محسنى اخلاق/ فارسى

از ملا حسين كاشفى بيهقى. م 910 ق. كه براى‌سلطان حسين بايقرا و بنام پسر او محسن ميرزا است نگاشته است. تاريخ تاليف: 907 ق. = اخلاق محسنى است. (ذريعه 1: 378 دانشگاه. ف: 3: 658). در 1282 ق. و 1298 ق. مكرر چاپ شده است (فهرست مشار).

204 1089: نستعليق طيفور بن حيدر على اسفر جانى، كه آنرا در رمضان بى تاريخ نوشته است. عنوانها و نشانها شنگرف. كاغذ سمر قندى زرد. جلدتيماج مشكى مقوايى. 301 گ 11 × 18 و 12 ش 6 × 11.

205 5782: از نيمه باب چهارم تا نيمه باب چهلم را در بر دارد. نستعليق سده يازدهم است. كاغذ سپاهانى سفيد. جلد تيماج قهوه يى مقوا. 74 گ 15 × 10 و 11 س 12 × 6.

206 1286: ش 1 دفتر. 2 ر- 70 ر از نيمه دوم باب بيستم تا پايان نسخه را دارد. نستعليق امير محمد سليم بن امير حيدر در 6- ع 1067- 2 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ سمر قندى. جلد تيماج مشكى مقوايى. 203 گ 19 × 24 و 19 س 16 × 12.

[131] اخلاق ناصرى اخلاق/ فارسى

از خواجه طوسى. م 672 ق. كه آنرا براى ناصر الدين ابو الفتح عبد الرحيم بن ابن منصور در قاين قهستان در 633 ق. در سه مقالت و سى فصل نگاشته است. (ذريعه 1: 381- دانشگاه 3: 649 مدرس رضوى. ص 256) و چندين بار چاپ شده است. (مشار).

207 1087: نستعليق بى نشان سده دهم. عنوانها سفيد مانده. آغاز و انجام افتاده است. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج سبز زر كوب. 246 گ 15 × 10 و 11 س 9 × 16.

208 1284: نستعليق زيباى محمد حكيم ابن كمال الدين حسين در 16 ذيحجه 1033 ق. عنوانها لاژورد. صفحه ها در جدول زر و لاژورد شنگرف. صفحه اول نو نويس. ميان سطرهاى صفحه 2 زر فشان شده است. كاغذ سپاهانى رنگارنگ. جلد تيماج سرخ ضربى‌مقوايى. 258 گ 14 × 27 و 14 س 5/7 × 18.

209 5776: شكسته نستعليق محمد هادى بن محمد صالح در دژ ايروان 4 شنبه 5 صفر 1086 ق. عنوانها شنگرف. صفحه نخست نو نويس. كاغذ سپاهانى نخدى. جلدتيماج قهوه يى. 124 گ 15 × 23 و 15 س 8 × 15.

210 5777: نستعليق محمد صابر بن حافظ برهان در سده دوازدهم حواشى لغوى دارد. دو برگ ازآغاز افتاده است. كاغذ سپاهانى نخدى جلدتيماج سبز ضربى يك لا. 66 گ 15 × 21 و 20 س 9 × 17.

211 5778: نسخ سده هشتم. عنوانها شنگرف. سه برگ اول نسخه نو نويس. آغاز و انجام كتاب را ندارد. دالها را بصورت ذ، و كه را بصورت ك و چه را ج نوشته است. كاغذ سمر قندى نخدى. جلد تيماج مشكى يك لا. 123 گ 16 × 23 و 19 س 11 × 18.

212 5780: نستعليق محمد رضا در ع 1- 1055 ق. عنوانها شنگرف. حواشى لغوى با نشان «ا. ب» دارد.

كاغذ سپاهانى. جلد تيماج مشكى مقوايى. 156 گ 13 × 22 و 17 س 5/7 × 15.

213 5781: نسخ سده دوازدهم. عنوانها شنگرف. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج حنايى يك لا 160 گ 14 × 24 و 21 س 5/8 × 5/16.

[132] اخلاق و سياست اخلاق/ فارسى

مشتمل بر فصلهايى بترتيب زير است: فصل 2- امام هدايت و امام ضلالت. فصل 3- فرقى معنى اهل سنت و رافضه. فصل 4- امام جمعه و جماعت. فصل 5- افتاده فصل 6- چهار قسم امام. ونيز فصل اول- امام عدلى. فصل دوم- ثواب نماز. فصل چهارم- امام جور. و سپس فصل نهم- علما و فقها. فصل يازدهم- ناگزيرى حاكم. فصل دوازدهم- عدالت. فصل 13- امر بمعروف و نهى از منكر. فصل 14- كسانى كه ميتوانند امر و نهى كنند

214 5837: نسخ سده دوازدهم. آغاز و انجام افتاده است. عنوانها شنگرف وقف حاج آقا احمد كرمانشاهى. كاغذ: سپاهانى. جلدتيماج مشكى مقوايى ضربى. 224 گ 10 × 5/18 و 17 س 7 × 14.

[133] ادب الكاتب ادب/ عربى

از ابن قتيبه دينورى (213- 271 ق) فقيه لغوى. (فهرست ابن النديم و ابن خلكان و كشف الظنون و سپه 2: 4 و دانشگاه 2: 1).

215 2792: نسخ. نصف اول كتاب را تاآخر باب «ما جاء محر كاو العامه تسكنه» در بر دارد. صفحه ها در جدول زر و شنگرف. مالك: اعتضاد و السلطنه 1287 ق- بنام «ادب الكاتبين». وقف سپهسالار كاغذ فرنگى آبى با مهر بر جسته شيرو خورشيد. جلد تيماج. 180 گ 15 × 5/22 و 11 س.

216 2793: نسخه كامل. نسخ 1282 ق- عنوانها شنگرف، وقف سپهسالار. كاغذ فرنگى. جلد ميشن ضربى. 171 گ 15 × 5/22 و 17 س.

[134] الادعياء و النسب الباطله نسب/ عربى

در اين كتاب از كسانى كه بدروغ خود را از خاندان هاشمى پنداشته اند ياد شده است. از كتاب عمرى موسوم به مجدى و كتاب «آل الرسول» ابو الغنايم عبد الله بن حسين دمشقى و

«غايه الانساب و نهايه الاعقاب» محمد بن محمد النسابه و «نسب الطالبيين» شريف على عمرى نسابه و «مشجر» سيد ابن عدنان، و نيز از شريف الدين محمد بن عبد الحميد النسابه ياد ميكند.

آغاز: الحسين ابن موسى لا نصير له. عبد الصمد بن ناصر بن عبد الرحيم بن على... قال بعدم القول ببطلان نسب من انتسب الى‌الحسين بن موسى الكاظم من قوله شيخ الشرف فى تهذيب الانساب...

انجام: قال الشيخ الشرف فى «تهذيب الاعقاب»: العقب من الحسين ابن على بن ابى طالب من رجل. (ناقص)

217 2700: ش 1 دفتر. ص 2 تا 13. نسخ بى نشان. همه دفتر با يك خط، از ابو القاسم شريف در 1285 ق. است. مالك: اعتضاد السلطنه در 1285 ق. وقف سپهسالار 1207 ق. كاغذ فرنگى‌نخدى. جلد تيماج مشكى مقوايى. 110 گ 16 × 5/25 و 21 س 9 × 17.

[135] ادعيه السر دعا/ عربى

دعائيست كه زنجيره سند روايت آنرا بفضل اللّه راوندى رسانيده‌اند (فهرست دانشگاه 1: 130 و 3: 2587).

218 5715: نسخ پايان صفر 1073 ق. عنوانها شنگرف. تصحيح شده است. برگهاى (1 پ-41 ر) و پس از آن تا 59 ر. چند دعاى‌ديگر نوشته شده است. كاغذ سپاهانى. جلدتيماج مشكى ضربى. 59 گ 5/11 × 19 و 9 س 5/5 × 5/10.

[136] الادوية القلبية فلسفه/ عربى

از ابن سينا. در مان بيماريهاى روانى را در آن آورده است (ذريعه 1: 403 و فهرست دانشگاه 3: 716 و مهدوى. ش 14).

219 798: ش 3 دفتر 382 ر- 288 ر. ش 1 «شافى الاوجاع» است.

220 4506: ش 5 دفتر. 106 پ- 129 پ. ش 1 «ذهبية» است.

[137] اذكارعرفان/ فارسى

رساله يى عرفانى است و در نسخه زير بجامى نسبت داده شده است.

آغاز:

خوش آنكه دلت زذكر پر نور شود *** در پرتو آن نفس تو مقهور شود

... بدانكه سر ذكر و ترقى در مراتب آن آنست كه حقيقت مناسبت...

انجام: در پى بشكستن از دل آهنگ آيد، و يترقى عن هذه المرتبه.

221 5838: ش 6 دفتر 46 پ- 48 ر. ش 1 «جنگ» است.

[138] اذكار ايام هفته دعا/ فارسى

وردها وذكرهاى روزهاى هفته در آن گرد آمده است.

آغاز: بسمله روايت است از يونس بن طاهر... كه گفت در اصفهان مردى بود، نام او محمد اسامه، مرد نيكويى بود، و دشمنان او را بمذهب قرامطه نسبت دادند...

انجام: برحمتك يا ارحم الراحمين.

222 5720: ش 2 دفتر، 34 پ- 77 ر. نسخ زين العابدين طالقانى، در ذيقعده 1131 ق. ش 1 «آداب نماز» است كه در ص 19 گذشت.

[139] الاراده رساله فى...فلسفه/ عربى

در اين رساله در باره اراده از نظر روانشاسى‌قديم و بروش فلسفه و كلام شيعى بحث شده، و اخبارى كه درين مورد بوده جمع و شرح شده است.

آغاز: بسمله. قال الشيخ رحمه الله: باب الاراده انها من صفات الفعل. لعل المراد من الاحاديث المورده فى هذا الباب ان الافعال الصادره من الله... بالاراده و الاختيار ليس مثل الافعال الصادره من العباد...

انجام: فيكون اولى بالعقاب من المذنب.

223 1298: ش 2 دفتر 54 پ- 69 ر. نسخ مانند شماره پيش دفتر. ش 1 «الرد على وحدت الوجود» است.

[140] اربعين رياضى/ فارسى

در اين رساله پاسخ دادن بچهل پرسش رياضى را بى‌آنكه بقواعد جبر و مقابله و اربعه متناسبه و خطاين و تحليل رجوع شود، تعليم داده است. كتاب بطريق سئوال و جواب است و ليكن همه سئوالها را جدا گانه قبلا آورده است.

آغاز: بسمله. اين رساله مشتمل است بر چهل سئوال، چون از هر كسى هر كدام را بپرسند در جواب مبادرت نمايد، بى آنكه رجوع به جبر و مقابله و اربعه متناسبه و خطاين و تحليل نمايد و اين مسما است به اربعين...

انجام: اين بود مقصد از چهل سوال

224 631: ش 3 دفتر. 104 پ- 110 پ. نوشته 20- ع 1254- 2 ش 1 «اختيارات» است كه در ص 74 ياد شد.

[141] اربعين حديثا حديث/ عربى

از شهيد يكم محمد ابن مكى م 776 ق. است، كه چهل حديث را جمع و سند روايت خود را نيز در آن ياد كرده است. اين كتاب همراه «الغيبه» از نعمانى، بسال 1318 ق در تهران بچاپ سنگى در ص 183- 213 مجموعه پخش گرديده است (ذريعه 1: 428- 429).

225 7526: 1 ش 2 دفتر. 75 پ- 111 ر. نسخ محمد على كرمانشاهى در 1303 ق. در مدرسه سپهسالار. ش 1 «التنبيه بالمعلوم» است.

[142] اربعين حديث حديث/ فارسى

از قاضى احسن بن محمد مكى، كه آنرا بدستور قطب شاه بن قطب شاه، در حيدر آباد دكن نگاشته است. او مردى شيعى است و در شرح نخستين حديث، از شيخ بهايى بطور در گذشته ياد مى كند، وزنجيره سند همه حديثهاى او به نصير الدين ابن ابراهيم شيرازى منصورى دشتكى، و ميرزا محمد استر آبادى و محمد بن حسن بن زين الدين شهيد ثانى، از پدر محمد ميرسد. وى اين احاديث را در مكه از ايشان روايت كرده است. و در حديثهاى سنيان زنجيره سند او از عبد القادر طبرى مفتى شافعى از شيخ رملى ميگذرد. وى ديرى درمكه زيسته و سپس نزد قطب شاه رسيد و چهل حديث را تخريج كرد و بفارسى ترجمه و شرح نمود.

آغاز: بسمله. الحمد لله حذاء نعمائه و كفاء آلائه. بهترين حديث حمد بى حد و نهايت... خالقى را در خور و مبدعى را سزاوار... اما بعد چنين گويد... احسن بن محمد الشهير بقاضى احسن مكى...

انجام: خبر ميدهند از آن، از اسرار عالم قدسى و ملكوتى. والله و كيل على ما نقول، عالم بحقايق الامور من المنقول و المعقول.

226 5268: نسخ سده يازدهم. عبارتهاى عربى درشت و شنگرفى است. در آغاز يك سر لوح زر و لاژورد چسبانيده شده است. صفحه ها در جدول زر و لاژورد و شنگرف است. در پايان نسخه شش صفحه و نيم گفتار در اثبات امامت هست، كه گويا از كتابهاى علامه حلى است. بنستعليق چليپا. كاغذ هندى كبود. جلدتيماج حنايى ضربى مقوايى. 86 گ 15 × 23 و 17 س 7 × 15.

[143] اربعين حديثاحديث/ عربى

از شيخ بهايى است كه در سپاهان، در دو شنبه 23 صفر 995 ق آنرا بپايان رسانيده است. (ذريعه 1: 425 و سپه 1: 200 و دانشگاه 3: 1066).

227 24 صدر: نسخ عبد الرزاق بن عبد زبد در ج 1- 1066 ق. در دولت سيد على بن خلف موسوى (مشعشعى). عنوانها شنگرف. كاغذ سپاهانى سفيد.جلد تيماج سبز تيره يك لا. 117 گ 21 × 16 و 21 س 5/7 × 12.

228 1799: نسخ اسماعيل بن امير صالح حسين طباطبايى خاتون آبادى درب 1088 ق. در حاشيه بيشتر صفحه ها حواشى مصنف هست، پس از ختم كتاب در سه صفحه شرح حال بابا رتن هندى كه در ذيل

حديث (21) شيخ ازاو نام برده و وى پس از سال ششصد هجرى در هند ظهور كرده و ادعا نمود كه من از صحابه پيغمبر ميباشم و جمعى بوى گرويدند. كاغذ سمر قندى. جلد چرمى كهنه ضربى. وقف سپهسالار. 150 گ 19 × 5/12 و 18 سطر.

229 1800: نسخ هادى، تاريخ كتابت را از آخر كتاب پاك كرده اند، شايد بنام خط مولف شناخته شود، ولى پيدا است كه پس از وفات شيخ آنرا نوشته‌اند. كاغذ نباتى رنگ. جلد چرمى. وقف سپهسالار. 139 گ 25 × 13 و 22 س.

230 1802: نستعليق بد، صحفه اول و چندين برگ از آخر كتاب افتاده است آغاز موجود اينست: و بعد فان الفقير الى الله الغنى بهاء الدين محمد العاملى... و آخرين سطر موجود از شرح حديث سى و هفتم اينست: اومسا و يا العلم الخالص الذى لا تريدان يمدحك عليه احد الا الله. كاغذ حنايى رنك. جلدتيماج. وقف سپهسالار. 166 گ 20 × 5/12 و 15 س.

231 1803: نسخ است، و نويسنده باخرين عبارت اصل كتاب قناعت نموده، و تاريخ تاليف و فراغت را كه از مولف ميباشد نقل نكرده است. كاغذ نباتى رنگ. جلد تيماج. وقف سپهسالار. 101 گ 22 × 5/17 و 17 س.

232 5272: نسخ سده سيزدهم عنوانها، نشانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلدتيماج سرخ. كناره زرد. مقوايى. 214 گ 14 × 20 و 15 س 8 × 15.

233 5274: نسخ ج 2- 1076 ق. عنوانها و نشانها شنگرف. حاشيه دارد. مقابله و تصحيح شده است. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج مشكى روغنى سائيده شده. 181 گ 19 × 12 و 14 س 7 × 13.

234 5280: نسخ 3 صفر 1028 ق در لاهور. عنوانها شنگرف. كاغذ هندى نخدى. جلدتيماج قهوه يى مقوايى كناره سرخ. 186 گ 12 × 20 و 15 س 6 × 12.

235 8142: نسخ سده دوازدهم. عنوانها شنگرف. حواشى نستعليق با نشان «منه ره» و «سلطان العلماء» و جز آنها دارد. از اول تا حديث 22 را در بر دارد. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج قهويى مقوايى. 174 گ 12 × 20 و 15 س 5/6 × 13.

236 8143: نسخ سده دوازدهم. حاشيه هاى لغوى منه دارد. ديباچه افتاده. در دو صفحه آخر سر گذشت شيخ بهائى بعربى بخط نستعليق هست. مالك: ابو الفتح بن هادى. كاغذ سپاهانى. بى جلد. 197 گ 12 × 19 و 14 س 5/6 × 12.

[144] الاربعين فى اصول الدين كلام/ عربى

چهل مسئله در كلام و فلسفه از فخر رازى است، و چنانكه در ديباچه گويد براى بزرگترين فرزندش محمد در باره مسائل الهى‌نگاشته بنام بالا ناميده است. اين كتاب در حيدر آباد دكن بچاپ رسيده است.

آغاز: بسمله. قال مولانا افضل العالم... ابو عبد الله محمد بن عمر بن الحسين الرازى اطال الله بقاه... سبحان المتفرد فى قيوميته بوجوب الازليه و البقاء، المتوحد فى ديموميه الوهيته بامتناع التغير و الفناء... اما بعد فان الله لما وفقنى حتى صنفت...

انجام: و هذا آخر الكلام فى هذا الكتاب. و لنختم هذا الكتاب بالدعاء الماثور عن اكابر اهل البيت: يا من اظهر الجميل.... و لا تفعل بى ما انا اهله.

237 1330: نسخ عبد السلام ابن ابى الكرم بن اميد در 1 محرم 602 ق. انجام: (ثم الكتاب على يدى صاحبه الراجى عفو رب الكرم عبد السلام ابن ابى الكرم ابن اميد فى‌مفتتح شهر محرم سنه اثنين و ستمايه. عنوانها شنگرف. تصحيح شده است. مالك: على قلى ميرزا در 1270 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ سمر قندى زرد كلفت- جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى با بر گردان. 326 گ 10 × 18 و 21 س 11 كله يى 7 ×13.

[145] ارتفاع رساله در...رياضى/ فارسى

در نسخه زير اين رساله «مرآتيه» خوانده شده است، و از بدر طبرى ميباشد. و در دو فصل است. (فهرست دانشگاه 3: 2604).

آغاز: بسمله. اما بعد چنين گويد... بدر طبرى... كه بعضى از احبا از اين كمينه سئوال كردند كه ارتفاع اشياء مرتفع از زمين را بمرآت معلوم توان كرد ؟...

انجام: مساوى ج. ط. مطلوب تمام شود. و الله اعلم.

238 2911: ش 18 دفتر. ص 75- 73 بخط نستعليق در متن و هامش. نوشته اجمير در 1092 ق. و «بلغ مقابله» دارد. ش 1: «قنية الفتيان» است.

[146] ارثفقه/ فارسى و عربى

از حاج ميرزا ابو القاسم بن محمد على كلانترى‌مدرس تهرانى (1292- 1236 ق) در رد برسيد اسماعيل بهبهانى پدر سيد عبد الله رهبر مشروطه خواه است، اين كتابچه درباره وارث بودن مردى رجب نام، كه طرح مسئله مخصوص او است ميباشد. (سپه 1: 419- 418.

239 2426: نسخ 1287 ق. گويا خط مولف است. وقف سپهسالار كاغذ فرنگى. جلد تيماج. 28 گ 11 × 5/17 و 12 س. (سپه 1: 419).

[147] ارجوزه تاريخ/ عربى

در تاريخ معصومان چهارده گانه. از محمد بن حسن حر عاملى م 1104 ق.

آغاز:

الحمد للّه على الهدايه *** الى سبيل الحق و الولايه

انجام:

و الحمد لله على الاتمام *** و هو ختام اشرف الختام

اين كتاب را ملا محمد اسماعيل در دوره فتح على شاه شرح كرده است (ذريعه 1: 466-

465).

240 2918: ش 6 دفتر پ. 106 ر- 112 ر. بهمان خط شماره پيش از آن. مورخ جمعه 1230 ق. ش 1: «مثنوى مولوى» است.

[148] ارشاد الاذهان الى احكام الايمان فقه/ عربى

از علامه حلى كه بخواهش پسر خود فخر المحققين آنرا در دو بخش نگاشته و پانزده هزار مسئله در آن گنجانيده، و در شوال 696 ق بانجام رسانيده است⁽¹⁾(ذريعه 1: 510 و سپه 1: 355 و فهرست دانشگاه 3: 1771).

241 2440: نسخ محمد باقر بن مولانا خواجه غفارى مازندرانى در 1040 ق. ميباشد، و مشتمل بر تمام كتاب است. سه برگ از كتاب نو نويس ميباشد، در حاشيه صفحه ها تعليقات زيادى از مصنف و كتب فقهى، و شيخ على و بى نشان نوشته شده است. پس از ختم كتاب دعائى از رساله خواجه محمد بازيار براى دفع و باوطاعون نوشته شده، پشت نخستين برگ و برگ پيش از آن مطالب فقهى و خبرى نگاشته اند. اين نسخه در دفتر كتابخانه و پشت خود آن بنام تهذيب الاحكام ثبت و وقف شده است. كاغذ اصفهانى. جلد تيماج وقف سپهسالار. 173 گ 5/25 × 19 و 17 س.

242 2469: نسخ على بن احمد بن محمد فرارى در 935 ق. است، در حاشيه تمام صفحه ها حاشيه هاى زيادى از تحرير و مختلف و تنقيح و قواعد و شرح ارشاد و شيخعلى و كنز العرفان و خود مصنف و ديگران كه تقريبا سه برابر اصل كتاب است، نوشته شده. و در حاشيه صفحه پايان اجازتى از شيخ بهائى بخط خود او بنام ملا يحيى لاهيجى شامل اجازه روايت اين كتاب و ديگر مولفات علامه حلى هست. پس از ختم كتاب حاشيه هايى از كتب فقه و جز آن در 12 برگ نوشته شده، صورت اجازه زين الدين الشهير بابن الماجه براى روايت ارشاد الاذهان براى سيد بدر الدين موسوى كه در آخر نسخه ارشاد بوده بر دو صفحه آخر اين نسخه نقل شده و تاريخ آن يكشنبه 3 ج 950- 1 ق. ميباشد. دو برگ آغاز كتاب افتاده، پاره اى‌از اوراق وصالى شده. آغاز موجود اين است: و الندب لماعداه و قد يجب الثلاثه بالنذر كاغذ كهن. جلد تيماج. واقف سپهسالار. 326 گ 30 × 20 و 11 س.

243 2470: نسخ محمد شريف بن عبد الجبار در 1066 ق. نوشته شده و در حاشيه بعضى از صفحات حاشيه هاى مختصرى تحرير گرديده است. كاغذ سمر قندى. جلد تيماج. وقف سپهسالار. 329 گ 28 × 13 و 14 س.

244 2471: نسخ نوشته شده، در حواشى صفحات حاشيه هائى بخط نستعليق هست. عنوان فصلها و مطالب و مقاصد با شنگرف. چند برگ از اول آن صحافى گرديده، فهرست مباحث كتاب در برگ اول نوشته شده، و پشت صفحه اول كتاب ياد داشت هايى در باره اذان و اقامه و چگونگى نماز مرده و حد نصاب غلات چهار گانه نگاشته شده است كاغذ اصفهانى. جلد تيماج. وقف سپهسالار. 218 گ 19 × 5/11 و 11 س.

245 2472: نستعليق قوام الدين بن طاهر الحسينى در 1059 ق. نوشته شده، در هامش تمام صفحه ها و دو صفحه يى كه قبل از كتاب است حاشيه هايى از علماى پيشين و كتب فقه ايشان نوشته شده است. در آخر كتاب در دو برگ نو نويس «حديث ولايه على بن ابى طالب حصنى» با زنجيره سند روايت آن و رموزيكه در ذيل حواشى و تعليقات بجاى اسم صريح محشيان گذارده ميشود، و اينكه هر يك از آنها اشاره بكدام يك از فقها ميباشد و اشعارى‌راجع بقواعد خط و در شناختن قلم و مركب نوشته شده است. كاغذ اصفهانى جلد چرمى فرسوده. وقف سپهسالار. 266 گ 5/11 × 13 و 16 س.

246 2473: نسخ محمد رضا ابو سعيد المنصورى، در 1056 ق. نوشته شده است. حاشيه هاى‌مختصرى در بعضى از صفحه هاى آن نوشته شده. عنوانها شنگرف. كاغذ اصفهانى. جلد چرمى فرسوده. وقف سپهسالار. 129 گ 25 × 18 و 21 س.

247 2474: نسخ است، چند برگ از آخر آن از كتاب ديات افتاده و بدينجهت سال تحرير و نام نويسنده معلوم نيست، در ابتداى كتاب فهرست مباحث را نوشته اند. در برگ اول نسخه شرحى كه سطور آن غير مرتب است در اقسام آب ها و موجبات غسل و اقسام آن و واجبات تيمم نگارش يافته، عنوان مطالب كتاب شنگرف. و در هامش حاشيه هاى مختصرى نگاشته شده است. انجام موجود نسخه اين است: من ماكول اللحم او غيره مما يقع عليه الزكوه ضمن الارش و ليس. كاغذ دولت آبادى. جلد چرمى. وقف سپهسالار. 280 گ 25 × 5/12 و 14 س.

248 2475: نسخ و در 1119 ق. نوشته شده، در حاشيه پاره يى از صفحات حاشيه هايى از خود مولف و شيخ على و از كتاب مهذب نوشته شده ات. كاغذ اصفهانى. جلد تيماج. وقف سپهسالار. 173 گ 25 × 17 و 18 س.

249 5873: نستعليق شيخ دين على جنفورى است. و محمد باقر ذاكر روى آنها خط كشيده و نام خود

را نوشته است در 6 ج 1283- 2 ق. عنوانها، نشانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سبز مقوايى. 183 گ 24 × 34 و 17 س 24 × 15.

250 5874: نسخ 4 شنبه شعبان 1096 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى نخودى، جلد تيماج قهويى يك لا فرسوده. 241 گ 15 × 24 و 15 س 7 × 15.

251 5875: نسخ سده دوازدهم. عنوانها شنگرف، حواشى نستعليق. كاغذ فرنگى نخودى، جلد تيماج حنايى ضربى مقوايى. 265 گ 5/15 × 24 و س 5/7 × 15.

252 5876: نسخ محمد صالح بن ملا قاسم حاجى شهمير زادى، در يكشنبه 20 محرم1045 ق. عنوانها و نشانها شنگرف. حواشى نستعليق با نشان «ع- ل» دارد. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج قهويى ضربى مقوايى با بر گردان. 211 گ 20 × 5/25 و 17 س 12 × 5/16.

253 5877: نسخ صوفى خداداد داعى، در 2 شنبه ج 1088- 2. عنوانها شنگرف. تاريخ تاليف 11 شوال 696 ق. دارد. حاشيه دارد. نسخه در 17 ع 1105- 2 ق. عرض شده است. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج قهويى ضربى مقوايى. 207 گ 5/18 × 25 و 18 س 10 × 5/18.

254 5878: نسخ سده دوازدهم. حواشى بخط نستعليق بنقل از تحرير دارد. كاغذ سپاهانى‌سفيد. جلد تيماج مقوايى. 180 گ 15 × 21 و 14 س 5/9 × 14.

255 5879: ش 1 دفتر 13 ر- 92 پ. نسخ سده دوازدهم. عنوانها شنگرف. حواشى دارد، 12 برگ آغاز نسخه سفيد است و از مطلب دوم در بيع حيوان دارد. و انجام نيز افتاده است. كاغذ فرنگى. 109 گ 13 × 20 و 14 س 6 × 12.

256 5976: ش 1 دفتر. 1 ر- 55 پ. نسخ سده يازدهم. عنوانها شنگرف. از تدليس در نكاح تا پايان وصايا را دارد. صفحه ها پيش و پس، و در هم آشفته است. كاغذ. نخدى سپاهانى. جلد تيماج مشكى ضربى يك لا. 188 گ 5/12 × 19 و 17 س 6 × 12.

257 8177: نسخ شنبه 21 ذيحجه 1094 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج قهوه يى مقوايى ضربى. 200 گ 12 × 5/24 و 18 س 7 × 17.

258 8178: نسخ 955 ق. عنوانها شنگرف. حاشيه ها بنستعليق با نشان «املاء فخر الدين ره» و «يع. ط» دارد. مالك: محمد على بن حسن در 1229 ق. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج مشكى‌مقوايى فرسوده. 247 گ 18 × 5/24 و 13 س 15 × 12.

259 8179: نسخ مظفر حسين مازندرانى. در شنبه 1 شعبان 1077 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ سپاهانى

آهار مهره. جلد تيماج سرخ مقوايى يك طرفه. 174 گ 19 × 25 و 16 س 10 × 5/16.

260 8400: ش 1 دفتر. 1 پ- 218 پ. نسخ. سيف الدين محمود بن حاجى ابراهيم در عصر پنجشنبه ذيحجه 1079 ق. عنوانها شنگرف. حاشيه با نشان «ع. ل» دارد. تاريخ تاليف در 11 شوال 696 ق. دارد. و پس از آن فوائد فقهى بخط محمد باقر داماد و پاسخ و پرسشهايى از شيخ احمد و شيخ زين الدين و على بن عبد العالى كركى هست. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج سرخ مقوايى ضربى. 224 گ 5/24 × 5/15 و 15 س 5/8 × 5/17.

[149] ارشاد الزراعه كشاورزى/ فارسى

رساله ييست در كشاورزى در هشت روضه. در 921 ق نگاشته شده است.

آغاز: بسمله. حمد له... بعد بحكم آنكه المامور معذور، اين بيچاره كلك نامرادى بر صحيفه اخلاص سود... و اين نسخه را «ارشاد الزراعه» نام نهاده، و ترتيب آن بهشت روضه اتفاق افتاد، و هر روضه آن چمنى است بهشت آيين مشتمل...

انجام: و دانستن پر شدن كدو آنست. (در روضه هفتم افتاده است).

261 2858: ش 5 دفتر. 91 ر- 142 پ. حواشى دارد. ش 1: «كشاورزى» است آخر نسخه افتاده است.

[150] ارشاد الطالبين الى نهج المسترشدين كلام/ عربى

از شيخ جمال الدين ابو عبد الله مقداد سيورى حلى. م 726 ق. است كه در آن «نهج المسترشدين» علامه حلى را شرح كرده است، و در 792 ق. آنرا بپايان رسانيد. (ذريعه 1: 515 فهرست دانشگاه 3: 524).

262 4513: نسخ محمد رضا ابن مير عبد الله دريا بارى، در 22 شوال 1115 ق. عنوانها شنگرف. حاشيه از شرح ملا خضر دارد. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج مشكى ضربى يك لا. 138 گ 18 × 24 و 20 س 5/11 × 5/17.

263 6305: نسخ محمد بن شمس الدين حسين شيرازى مكى در 15 ذيقعده 1264 ق. عنوانها شنگرف. متن زير خط شنگرف. حواشى از پسر علامه دارد. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج قهوه يى. 276 گ و 17 س.

264 6610: نسخ سده نهم. كاغذ سمر قندى نخدى. جلد تيماج سبز ضربى مقوايى. 161 گ 15 × 22 و

21 س 15 × 10.

[151] ارشاد القلوب حديث/ عربى

از ابو محمد حسن ديلمى زنده در سده هشتم. در دو جلدد است. نخستين، در اخلاق. دوم، فضائل على (ذريعه 1: 517).

265 5286: هر دو جزء است و از پايان نيم صفحه افتاده است. نستعليق سده يازدهم. در برگ 1 تا 155 دفتر ميباشد و پس از آن در 156ر- تا163 ر. فصل سوم در آداب سفر از كتابى نا شناس در سه مطلب كه سومين آنها در زيارت پيغمبر است، نوشته شده است. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى 163 گ 20 × 29 و 25 س 13 × 21.

[152] ارشاد العباد كلام/ فارسى

از ملا محمد جعفر نراقى است كه آنرا براى محمد شاه قاجار م 1211 ق. در سه مطلب هر يك در چند باب و فصل و خاتمه نگاشته است.

آغاز: بسمله. لئالى متلالى حمد و سپاس و در رغرر نيايش افزون از قياس، نثار بار گاه جلال كبرياى خداوندى است...

انجام: اكتساب معارف دين و اقتناء مراتب يقين، كرامت كناد، بمحمد و آله الطاهرين، صلوات الله عليهم. نام كتاب مولف و شاه در ديباچه آمده است.

266 1253: جلد يكم است. و در آغاز آن فهرست فصلها و ابواب آمده است. با اشاره به برگشمارها. نسخ محمد على بن محمد كاظم عرب.در دهه دوم ماه پنجم 1256 ق. صفحه ها در دو جدول 1 شنگرف 2 شنگرف و لاژورد و زر عبارات عربى شنگرف. عنوانها و نشانها شنگرف. دو برگ در آغاز و سه در پايان سفيد است. مالك اعتضاد 1296 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى سفيد. جلد روغنى گل بوته فرسوده، درون گل نرگس روغنى سرخ. 389 گ 20 × 31 و 21 س 12 × 21.

[153] الارشاد فى احوال الصاحب بى عبادتاريخ/ عربى

از سيد ابو القاسم احمد بن محمد حسنى حسينى كوهپايى سپاهانى كه آنرا در 1259 ق در 14 باب نگاشته است. اين كتاب را سيد جلال تهرانى بسال 1352 ق. همراه «محاسن

اصفهان» ما فروخى در تهران بچاپ رسانده است.

267 7223: نستعليق 1276 ق. براى يك شاهزاده نوشته شده است. صفحه ها در دو جدول: 1- سياهى و زر. 2- زر لاژورد و شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سبز ضربى يك لا. 42 گ 12 × 20 و 14 س 8 × 15.

[154] ارشاد المسترشدين فى معرفه الضرورى من احكام الدين فقه/ فارسى

از حاج محمد ابراهيم بن محمد حسن خراسانى كلباسى اصفهانى. م 1262 ق در يك مقدمه و چهار مقصد در دو جزء است. (ذريعه 1: 520).

آغاز: بسمله. حمد له.... اما بعد چنين گويد: خادم علوم دينيه ابن محمد حسن الخراسانى، محمد ابراهيم، كه اين رساله ييست.... مسمى‌بارشاد المسترشدين...

انجام: و واجب است بيرون رود از مسجد در (پايان اعتكاف افتاده است).

268 5880: دو جزء در يك جلد. نسخ سده سيزدهم. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد آهار مهره. جلد روغنى گل بوته. با ترنج. 207 گ 14 × 21 و 17 س 9 × 14.

[155] الارض المخروبه بعد العمران فقه/ عربى

از على بن عبد العالى كركى. م 940 ق.

آغاز: بسمله. الحمد لله كثيرا كما هوب اهله... هذا تحقيق مساله مهمه صورتها، انه اذا خريت الارض المملوكه العامره... بعد ان يكون...

انجام: و الدلايل المذكوره يقتضى الصرف الى ما ذكر ناه و لله اعلم...

269 3392: ش 2 دفتر. نستعليق. در برگ پايان دفتر بجليپا نوشته شده است. ش 1 «مفاتيح» از فيض است. 24 س 15 × 21.

[156] الارض المفتوحه عنوه فقه/ عربى

در حكم خريد و فروش زمينهائيكه عربان با جنگ از چنگ مردم بدر آورده بودند، در چهار مطلب: 1- علل تاريخى پيدايش اين گونه زمينها. 2- انواع آنها. 3- احكام آن اگر نوع آن شناخته شده باشد. 4- احكام آن اگر شناخته نباشد.

آغاز: الحمد لله ملهم الصواب فى كل باب...

انجام: لا دلاله له على الخاص او المقيد. و لعله لا يحتاج الى مزيد بيان، و هذا آخر ما استعجلناه فى... خالصه لوجهه. انه خير مسئول. و صلى الله...

270 319: مشير ش 2 دفتر 249 پ- 250 ر. نستعليق چليپا 1263 ق. ش 1: «حاشيه معالم» است.

[157] الاركان الاربعه فى الحجر المكرم كيميا/ عربى

از جابر حيان صوفى.

آغاز: بسمله. الحمد لله الفرد الصمد واحد الوجود... الركن الاول من هذا الكتاب نذكر فيه زيبق الشرق...

انجام: من الحجر المكرم فى الباب الاعظم...

271 2866: نستعليق غلامحسين ابن محمد تقى اصفهانى. در شوال 1279 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد، جلد مقوا. 17 گ 5/11 × 5/17 و 17 س 5/5 × 12.

[158] اركان ايمان كلام/ فارسى

از ابو الحسن شريف ابن احمد قاينى. كه بدستور شاه طهماسب صفوى در پنج اصل نگاشته و در 28 ع 964- 1 ق بپايان رسانيده است.

آغاز: شريفترين نكته ييكه از وراى سرادق خيال بر زبان ارباب حال جلوه گر شود... (ذريعه 525: 1).

انجام: اينجاست ختم كلام و حمد ملك علام، و صلوات برسيد انام، ما توالت الليالى و الايام.

272 6306: ش 2 دفتر، 102 پ- 159 ر. نستعليق محرم 986 ق. دو سال بعد از تاليف ش 1 «ترجمه عهد مالك» است.

[159] ازاحه العله عن شرف حقيقه العزله عرفان/ عربى

درباره عزلت است.

آغاز: بسمله احمد الله الذى يلهم اوليائه طريقه المعارف و الاعتبار... فبناء على ذلك وفق الله لعبده الفقير شمس الدين محمد الحسينى لاملاء هذه الرساله الموسومه بازاحه العله عن شرف حقيقه العزله...

انجام: و العذر عند ذوى الالباب مقبول. و فرغ من تسويدها مولفها شمس الدين ابن محمد الحسينى (ره) بمشهد مولاه على موسى الرضا فى 12 ع 1083- 1 حامدا... و آله...

273 8261: ش 2 دفتر. 41 ر- 72 ر. نسخ سده دوازدهم، ريزتر از شماره پيش از آن. 21 س 5/10 × 5/16. ش 1 «جواهر النظام» است.

[160] ازهاق الباطل كلام/ عربى

در رد على محمد باب در سه باب است: 1- اعجاز قرآن. 2- اثبات مخالفت باب با شرع. 3- علامت نقبا و نجبا. از حاج محمد كريمخان است و در آن از استادش سيد كاظم رشتى نقل دارد و در چهار شنبه 12 رجب 1261 ق. آنرا بپايان رسانيده است. (ذريعه 1: 536 و فهرست كتب احسائى. ص 176)

آغاز: الحمد لله الذى يذر حمد الحامدين و رائه...

انجام: فى الحياه الدنيا و الاخره. و قد وقع الفراغ من تاليفها و تسويدها فى يوم الاربعاء 12 رجب 1261 ق. حامدا مصليا.

274 2809: ش 1 دفتر. ص 77- 1. ش 3 «رسائل كرمانى» است كاغذ فرنگى. جلد تيماج سبز مقوايى ضربى. كناره سرخ. 232 گ 5/12 × 21 و 18 س 5/7 × 15.

275 6308: نسخ محمد جواد بن حسن حسينى خراسانى در يكشنبه 7 شوال 1265 ق. در تهران. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سبز يك لا ضربى. 128 گ 11 × 17 و 15 س 7 × 13.

[161] اساس الاقتباس منطق/ فارسى

از خواجه نصير الدين طوسى. م 672 ق (ذريعه 2: 6- 5) در يك مقدمه و نه مقاله است، و آقاى حمد تقى مدرس رضوى آنرا در سلسله انتشارات دانشگاه بسال 1326 ق. چاپ كرده است.

276 3000: نسخ پنجشنبه 26 رمضان 1079 ق. عنوانها جدولها شنگرف. نويسنده نوشته است كه اين كتاب با جدولها 1400 بيت نوشته دارد. مالك: شيخ رضا بن حسن لاهيجى در 10 رجب 1226 ق. و اعتضاد السلطنه در 1261 ق. وقف سپهسالار در 1297 ق. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى كناره مشكى. 296 گ 14 × 24 و 23 س 8 × 5/16.

[162] اساس البلاغه لغت/ عربى

از زمخشرى. م 538 ق در دو جزء است، و در مصر بسال 1299 و 1329 ق. چاپ شده است. (معجم المطبوعات). در اين كتاب معنى واژه‌هاى عربى را نه از نظر ريشه بلكه از نظر جمله بندى توضيح داده است. (فرهنگنامه‌هاى عربى بفارسى. ص 40).

277 3320: نسخ سده دوازدهم. عنوانها شنگرف. اعراب دارد. مالك: اعتضاد السلطنه در 1291 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سرخ مقوايى ضربى. 408 گ 22 × 32 و 23 س 5/12 × 23.

[163] اسامى الذين نزل فيهم القرآن تفسير/ عربى

در اين كتاب نام كسانى كه آيتى از قرآن در باره ايشان نازل شده ياد گرديده است.

آغاز: بسمله. فى كتاب طيفور بن منصور: هذا كتاب «اسامى الذين نزل فيهم القرآن الحكيم»، الحمد لله الواحد

القديم، السند الكريم... دعانى الى جمع هذا النوع من التنزيل و اختصرت على قول ابن عباس...الى انى جمعت فيه ترتيبا... فرتبت الكتاب على حروف المعجم... و سميته كتاب «اسامى الذين نزل فيهم القرآن» و هو التصنيف الخامس عشر مما جمعت... 1- فاولها- «عنوان التفسير». 2- «تذكره الواعظين» 3- «مغيث الواعظين» 4- «كتاب التنزيل» 5- «معانى اسماء الله» 6- «كتاب الوجوه» 7- «كتاب القرون فى شواذ الحروف» 8- «تواريخ المروخ» 9- «العريضه» 10- «علل عدد الايات» 11- «تفصيل مذاهب القراء فى عدد الاى» 12- «علل القراآت السبع» 13- «قرائه ابى‌عمرو» 14- «علل قرائه عاصم» 15- «هذا الكتاب... باب الالف...»

انجام: وعمرو بن عبد الله ابى عزه و هبيره ابن ابى.

278 7527: ش 2 دفتر. 97 ر- 107 ر. نسخ محمد على كرمانشاهى‌است كه آنرا از روى نسخه موريانه خورده و ناقص نوشته، و پس از آن پراكنده‌هايى نوشته است. ش 1 «حليه الابرار» است.

[164] اسئله و اجوبه ادب/ عربى

پرسشها و پاسخهايى است از سيوطى.

آغاز: بسمله. حمد له... و بعد فقد وقفت فى الثالث و العشرين من رجب 878 ق. على اجوبه للشيخ الحافظ عبد الرحمان ابى الفضل السيوطى عن اسئله...

279 7525: ش 6 دفتر. 46 پ 50 ر. و پس از آن پراكنده هايى نوشته شده است. ش 1 «مناقب الفضلاء» است.

[165] اسباب مهندسىرياضى/ فارسى

در چگونگى اسباب مهندسى است، و گويا از كتب كلاسيك دار الفنون در پايان سده سيزدهم بوده است.

آغاز: هو الله تعالى شانه. حسب الحكم... اعتضاد السلطنه. عاليجاها موسيو بهلو سر تيپ فرانسوى اين مختصر را در علم بكار بردن اسباب مهندسى تاليف نموده. بسمله. بجهت تعيين نمودن مقدار انحطاط زمين از زمين ديگر...

انجام: كه مطلوب حاصل خواهد شد.

280541: شكسته نستعليق سده سيزدهم، 2 پ- 10 پ. وديگر برگها سفيد است. كاغذ فرنگى. جلد تيماج سبز يك لا. 24 برگ 11 × 17 و 10 س 13 × 5/7.

[166] الاستبصار فيما اختلف من الاخبار فقه/ عربى

از شيخ طوسى محمد بن الحسن (460- 385 ق) يكى از چهار اصل فقه شيعه است. و پس از «تهذيب الاحكام» تاليف شده است. (فهرست سپهسالار 1: 204 ذريعه 2: 4- 16. دانشگاه 3: 1085).

281 1897: نسخ 1053 ق. مشتمل بر جزء اول و دوم كتاب است. كاغذ نباتى رنگ. جلد چرمى‌كهن. وقف سپهسالار. 265 گ 25 × 5/20 و 22 س.

282 1898: مشتمل بر جزو اول و دوم و قسمتى از جزو سوم كتاب است و بخط نسخ نوشته شده. آخر جزو سوم افتاده است، و آخرين سطر موجود اينست: ثم طلقها و تركها حتى‌حاضت ثلاث حيض ثم طلقها فتركها حتى حاضت. مقابله و تصحيح شده، كلمات افتاده از متن ونسخه بدلها را در حاشيه نوشته‌اند. در حاشيه بيشتر صفحه‌ها حاشيه‌هايى بامضاى: س د. و م ا. و م ج ق. و ع ل. و م ق. و غيره نوشته شده است. كاغذ نباتى رنگ. جلد تيماج. وقف سپهسالار. 231 گ 30 × 20 و 28 س.

283 1899: سه جزو كتاب است، و در 1063 ق. بنسخ نوشته شده. در حاشيه آخرين صفحه، سيد محمد شفيع طباطبائى نوشته است كه: از اول تاآخر اين كتاب را مقابله و تصحيح كرده است. كاغذ سپاهانى. جلد چرمى كهن. وقف سپهسالار. 377 گ 31 × 20 و 25 س.

284 1900: تمام كتاب است، و در 1039 ق. على بن محمد حلى بخط نسخ متوسطى آن را نوشته است. دو برگ اول كتاب نو نويس است، و حاشيه چند برگ آخر وصالى شده است. مقابله و تصحيح گرديده و

نسخه بدلها را در حاشيه نوشته اند. كاغذ حنائى. جلد تيماج. وقف سپهسالار. 332 گ 26 × 20 و 26 س.

285 1901: نسخ 1097 ق از ابو ثابت بن توفيق تنكاينى، تصحيح و مقابله شده، كلمات افتاده را در حاشيه نوشته اند، بعضى حواشى هم در كناره پاره يى از صفحه ها نوشته شده است. چندين سطر از پايان اسانيد نوشته نشده، و آخرين جمله سطر آخر اينست: عن ابيه على بن الحسين بن بابويه. كاغذ سپاهانى. جلد چرمى. وقف سپهسالار. 351 گ 5/24 × 19 و 23 س.

286 4516: جزو نخست تا صلاه جنازه. نسخ سده يازدهم حاشيه با نشان «س م د» و «حبل المتين» و «ب ه» و «مدارك» و «ذخيره» و «منتهى» و «ذكرى» و «م ق د» و «ع ا ه» دارد. صفحه آغاز نو نويس است. مالك: عبد الله بن محمد رضا در 1232 ق. و ابراهيم بلاغى. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج ضربى يك لا. 215 گ 17 × 5/24 و 19 س 5/8 × 17.

287 5288: جزء1 و 2 را دارد. نسخ سده دوازدهم. آغاز افتاده. عنوانها سفيد مانده است. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج حنايى مقوايى. 514 گ 19 × 25 و 21 س 16 × 18.

288 5289: نسخه كامل است و فقط از پايان مشيخه اندكى افتاده است. نسخ سلخ رمضان 1085 ق. از محمد باقى بن محمد تقى كه نامش در پايان جزو يكم هست. عنوانها شنگرف. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج قهوه يى. 258 گ 24 × 5/37 و 31 س 17 × 31.

289 7915: نسخه كامل. نسخ سده دوازدهم. افتادگى داشته و در سده چهاردهم تكميل شده است. عنوانها شنگرف. حاشيه ها با نشان «ق، رفيعا، ن، م، ن،ك، اج، ن ع، ن ق ق، م ق ر» دارد. وقف شيخ على نورى در 1337 ق. ميباشد و در 1322/2/3 ش. بكتابخانه سپهسالار آمده است. كاغذ فرنگى نخدى و سپاهانى سفيد. جلد تيماج حنايى مقوايى. 443 گ 18 × 5/23 و 19 س 12 × 17.

[167] الاستبصار فى النص على الائمه الاطهارحديث/ عربى

از ابو الفتح محمد بن على كراجكى 449 ق. چ. نجف 1336 ق. (ذريعه 2: 16).

آغاز: الحمد لله الذى اوضح سبيل الحق و ابانه و اقام عليه دليله و برهانه.

انجام: و ضمنته بما يقنع به الوالالباب، و الحمد لله الموفق للهدايه و الارشاد و صلى الله على خيرته... و الحمد لله كثيرا.

290 2533: ش 13 دفتر. 256 پ- 267 پ. ش 1 «مسائل فقهى» است.

[168] استجابت دعا دعا/ فارسى

از محمد باقر بن اسماعيل خاتون آبادى. اصفهانى‌است كه آنرا براى شاه سلطان حسين صفوى نگاشته است.

آغاز: طوطى فصيح مقال دعا را قفس افواه مومنان هنگامى پر و بال صدق نيت در آيد... و بعد چون امر اشرف مطالع... شاه سلطان حسين صفوى...

انجام: ليكن حقير در اين مختصر بذكر همين قدر... اكتفا نمود. و الحمد لله رب العالمين... و اهل بيته الطاهرين.

291 1844: ش 5 دفتر. 59 پ- 68 پ. ش 1 «نوروز نامه» است.

[169] استخراج حركات سيارات نجوم/ فارسى

از ميرزا عبد الوهاب منجم باشى‌است، كه در پاريس بسال 1289 ق. آنرا استخراج كرده است. كتاب داراى يك ديباچه سه صفحه ييست و باقى كتاب جدول هاى نجومى ميباشد.

آغاز: اگر چه در ايام قديم منجمين و حكماى يونان و ايران كمال دقت و مواظبت را در علم نجوم كرده اند...

292 619: نستعليق زمان مولف. جدولها شنگرف. مطالب با جوهر آبى. مالك: اعتضاد السلطنه در 1271 ق. وقف سپهسالار در 1298 ق. كاغذ فرنگى سفيد. جلد مقوا. 30 گ 22 × 14 و 34 س 5/9 × 18.

[170] استخراج خط نصف النهار و معرفت سمت قبله رساله در...رياضى/ فارسى

از ملا مظفر گنابادى ستاره شناس سده يازدهم كه آنرا براى خواجه ناصر الدين حاتم بيك در يك مقدمه و پنج باب نوشته است.

آغاز: افتتاح كلام در هر حال، حمد و ثناى قادرى را سزد... اما بعد اين رساله ييست در استخراج خط نصف النهار و معرفت سمت قبله، مشتمل بر مقدمه و پنج باب...

انجام: و فراسخ ارضيه در جدول ثبت كرديم، و رساله را بر آن ختم نموديم و الله الهادى... و هو بالهدايه و الايصال حقيق.

293 7428: ش 3 دفتر، 103 پ- 123 ر. ش 1 «شرح رساله هيئت» است.

294 8360: ش 8 دفتر. 30 ر- 44 پ. و پس از اين كتابچه دو جدول و طرح الواح، وشعرى‌فارسى در معادلات جبرى از ملا افضل هست. ش 1 «اختيارات مسير قمر» است كه در ص 87 گذشت. حاشيه بانشانه «منه» دارد.

[171] استخراج قطبى البيضه رساله فى...رياضى/ عربى

از محمد بن محمد بن مختار است، و قاعده بدست آوردن دو قطب تخم مرغ را نشان مى‌دهد.

آغاز: بسمله. قال العبد الفقير الى الله تعالى محمد بن محمد بن مختار: الحمد لله الذى تفرد فى وحدانيته فليس له مثال... اما بعد، فلما كانت انواع المطالب واقعه فى جهتى الظن و اليقين...

انجام: فهما القطيان و ذلك ما اردنا ابن نبين.

295 705: ش 2 دفتر. 95 ر- 98 ر. ش 1 «الاستيعاب فى الاسطر لاب» است.

296 706: ش 2 دفتر. 149 پ- 155 پ. نسخ يكشنبه 5 ج 1047- 2 ق. رقمها، شكلها شنگرف. ش 1 «الاستيعاب فى الاسطرلاب» است.

[172] استخراج طالع مولودنجوم/ فارسى

در اين رساله راه استخراج طالع نوزاد از روى فنجان بيان شده است.

آغاز: بسمله. سپاس و ستايش حضرت ذو الجلال را كه انوار دقايق حكمت او و از هر ذره از ذرات كانيات تا بانست...

انجام: و برج چهارم سرطان من الجوزا الخ. و الله اعلم بالصواب.

297 669: ش 1 دفتر، 2 پ- 39 ر. نستعليق اختيار بن مغز الملك باغ اسپانى جنابذى (گنابادى) خراسانى. در 12 ع 1092- 1 ق (برگ 111 پ دفتر) عنوانها شنگرف. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج سرخ ضربى ساده مقوايى. 130 گ 13 × 20 و 17 س 7 × 5/13.

[173] الاستعاره دستور ادب/ عربى

درباره استعاره از علم معانى، در سه عقد بحث شده است: 1- انواع مجاز در شش فريده. 2- استعاره كنايى در چهار فريده. 3- قرينه در پنج فريده.

آغاز: بسمله. الحمد لواهب العطيه و الصلاه على خير البريه... اما بعد فان معانى‌الاستعارات و ما يتعلق بها قد ذكرت فى الكتب مفصله... فاردت ذكرها مجمله... و قرانيها فى ثلاثه عقود.

انجام: فايهما اقوى اختصاصا و تعلقها به، فهو القرينه و ما سواه ترشيح. (تم فى شهور 1074 ق).

298 3034: ش 2 دفتر، 60 پ- 64 ر. حاشيه منه دارد. ش 1 «حاشيه بر حاشيه لوامع» است.

299 634: ش 7 دفتر. 152 ر- 155 شكسته نستعليق. ش 1 «سى فصل» است. كاغذ رنگارنك.

[174] الاستيعاب فى الاسطرلاب رياضى/ عربى

از ابو ريحان بيرونى است (ذريعه 1: 36).

آغاز: بسمله. الحمد لله حق حمده، و صلواته على محمد نبيه وآله و اصحابه... و بعد فهذا كتاب محمد بن احمد البيرونى فى استيعاب الوجوه الممكنه فى صنعه الاسطر لاب للانفس الصافيه ذات نزوع و اشتياق...

انجام: ان تعم العروض انشم. تعم. و بتمام هذه الاله تم انجاز الوعد بما و عدته والوفاء بما ضمنته بعون الله و توفيقه و هو المحمود على كل حال، و الصلاه على محمد متصلا بالعشى و الاصال، و على آله و عزته اكرم العشيره و اطهر آل.

300 705: ش 1 دفتر. 1 پ- 94 پ. نسخ سده دوازدهم، از روى نسخه احمد بن محمد بن عبد الرحيم الولى الشافعى النصيبى، كه در ساعت 1 آدينه 11 ذيقعده 721 ق. از روى نسخه مصنف نوشته شده بود. كاغذ فرنگى. جلد تيماج سبز مقوايى. 98 گ 17 × 26 و 15 س 5/8 × 16.

301 706: ش 1 دفتر. 1 پ- 143 پ دفتر. نسخ 1047 ق. عنوانها و شكلها شنگرف. و از 144 ر. تا 148 ر. دوائر و اشكال نجومى هست. و گ 149 و گ 156 سفيد است، و در برگ 157 صفحه پايان استيعاب مكررا نوشته شده است. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج سبز مقوا سوخت زر كوب. 163 گ 5/12 × 5/19 و 16 س 5 × 5/12.

[175] الاستيعاب فى معرفه الاصحاب رجال/ عربى

از ابن عبد البر اندلسى، ابو عمر و جمال الدين يوسف قرطبى اندلسى (463- 368 ق) (فهرست دانشگاه 2: 501).

302 2694: نسخ 4 شنبه ع 1274- 2 ق. عنوانها شنگرف. فهرست كتاب در آغاز هست. كاغذ فرنگى. جلد تيماج سرخ مقوا ضربى. 291 گ 23 × 36 و 28 س 5/14 × 28.

[176] اسرار الابتلاء للاولياء روضه خوانى/ فارسى

مولف كتاب را پس از «مجرى البكاء» و بنام محمد شاه قاجار تاليف كرده است و هر دو

كتب در سو گوارى شهيدان مذهبى است. و در آن چند مقدمه و چند روضه و چند بليه و يك خاتمه ديده ميشود. نام مولف و كتاب و شاه در ديباچه بوده است، و ليكن كسى نام مولف را پاك كرده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله الذى خلق بحسب معرفته قصبه الياقوت...

انجام: و صلى الله على محمد و آله الطاهرين المنتخبين.

303 5331: نستعليق. عربيها نسخ. گويا نسخه اصل است. كاغذ فرنگى‌سفيد. جلد تيماج زرد مقوايى. 143 گ 5/15 × 5/21 و 14 س 9 × 15.

[177] اسرار التنزيلفلسفه/ فارسى

از امام رازى. و بنام «ترجمه اسرار التنزيل» ملقب به «لطائف غياثى» در تهران بسال 1301 ق. چاپ شده است.

304 6310: نسخ كهن سده هفتم آغاز نسخه ما در برگ 2 ر. مطابق سطر 16 صفحه 5 چاپى است. و پايان آن نيز مطابق چاپى است، و دو برك پيش از آغاز كتاب مربوط به ميان نسخه است و ليكن با چاپى اندكى فرق دارد. در دنبال نسخه هشت صفحه از يك رساله در امامت شيعى است، كه شايد «نور العيون» منسوب بدوانى باشد، و بخط نستعليق سده سيزدهم است. برگها پاره ووصالى شده است. كاغذ سمر قندى. جلد تيماج مشكى فرسوده. 58 گ 15 × 22 و 22 س 12 × 5/16.

[178] اسرار الشهودعرفان/ فارسى

داستانهائى است اخلاقى بنظم بروش نور بخشيان. از اسيرى لاهجى كه در ضمن ديوان او هست. و نسخ مستقل آن در كتابخانه ملك و جز او هست (ذريعه 9: 76)

آغاز:

هست بسم اللّه الرحمان الرحيم *** مصحف آيات اسرار عظيم

نام حق سر دفتر هر دفتر است...

انجام:

چون ببزم وصل رو كردم مقام *** واگذارم گفتگو را و السلام

305 7076: ش 1 دفتر. 3 پ 124 پ. نستعليق حضرت على بن محمد عرب خراسانى‌در شنبه 10

شوال 1041 ق. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج مشكى مقوايى. 149 گ 12 × 5/19 سطرها گوناگون.

[179] اسرار الصلاه فلسفه/ عربى

از ابن سينا است. (مهدوى ش 85. ذريعه 2: 48. فهرست دانشگاه 3: 405).

306 1095: ش 13 دفتر. 120 ر. 125 ر. ش 1 «شرح رساله نفس» است.

[180] اسرار الغيوبرمل/ فارسى

از على مردان درانى كرمانى. در علم «ماسه بندى» است كه براى فتحعليشاه نگاشت (فهرست دانشگاه 3: 962).

307 2875: نستعليق سه شنبه 28 شوال 1267 ق عنوانها شنگرف، شكلها شماره دارد. كاغذ فرنگى. جلد تيماج مشكى يك لا. 80 برگ 5/10 × 15 و 13 س 7 × 12.

[181] اسرار قاسمى رمالى/ فارسى

از ملا حسين بيهقى سبزوارى كاشفى. م 910 ق. كه پسرش صفى الدين على واعظ آنرا بنام «كشف الاسرار» گزين نموده است، و اين گزيده در بمبئى در 1312 ق. و پس از آن مكرر

در برلن و ايران چاپ شده است (ذريعه 2: 54) و (مشار 91 و 1262).

308 2864: ش 1 دفتر 3 ر.-13 ر. نستعليق سده سيزدهم آغاز و انجام افتاده است. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى. جل تيماج زرد مقوايى. 200 برگ 15 × 21 و 22 و 13 س: 5/9 × 5/16 و 5/11 × 5/14.

309 2876: ش 1 دفتر (3 پ- 110 پ. نستعليق اللّه مراد در لنگرود، در (برگ 110 دفتر) 28 شعبان 1274 ق. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مشكى يك لا. 281 گ 11 × 18 و 13 س 5/5 × 11.

310 2897: نستعليق سده دوازدهم. عنوانها شنگرف. آغاز و انجام افتاده است. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج حنايى زر كوب مقوايى: 48 گ 14 × 20 ر 13 س 13 × 18.

[182] اسرار نامهعرفان/ فارسى

از عطار نيشابورى. فريد الدين. (ذريعه 2: 56 مشار 95).

آغاز:

رو تو با حق راست گوى و راست باش *** تا نيايد بر سرت هر دم بلاش

انجام:

من گنهكارم به پيشت اى حكيم *** رحمتى بر جان عطار اى رحيم

311 398: نستعليق زيباى سده يازدهم. سر لوحى در آغاز و حاشيه سازى گل و بوته زرين. عنوانها زرين. مالك: اعتضاد السلطنه 1279 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ كلفت رنگارنگ متن و حاشيه. جلد تيماج سوخت آبى زر كوب. 74 گ 29 × 12 و 12 س 29 × 16.

[183] اسرار النجوم نجوم/ عربى

در احكام نجوم كه بارسطو منسوب شده است (دانشگاه 3: 955 و 2160).

آغاز: مانند نسخه 347- 3 دانشگاه.

انجام: الفصل 100، ان المختارين المنحوسين لكنها تقاطعين فى فلكين... كالمنشاران لحربه و السكين التى يقطع بها.

312 1216: ش 42 دفتر. ص 231- 225. ش 1 «النفس» است.

[184] اسس الاصول اصول فقه/ عربى

از ميرزا محمد بن غلامرضا كرمانى ملقب به جمال الدين (1351- 1292 ق) در 1318 ق تاليف شده و در 1319 ق چاپ شده است. در اصول فقه است، و در آن حروف نقطه دار بكار

نبرده است. (ذريعه 2: 57).

313 908: بخط نسخ نوشته شده و در حاشيه تمام صفحه ها تعليقاتى كه خود مصنف بر اين كتاب نوشته، بخط نستعليق تحرير گرديده و نويسنده آن در ذيل آخرين حاشيه كه بر كنار آخرين صفحه نوشته شده اين عبارت را نوشته است: «الحمد لله الذى وقفنى لا تمام هذه الرساله الشريفه و كان تاريخ اتمامها فى المدرسه الناصريه فى خدمه مصنفها دام افاداته صبيحه يوم الاحد سادس شهر شوال من شهور سنه 1318 و الحمد لله و صلى الله على محمدوآله الاخيار و انا اقل عباد الله اللبد العاصى الجانى على بن حسين الطهرانى غفر ذنوبهما». ظاهرا اين نسخه را مخصوص اين كتابخانه نوشته و خود مولف تقديم كرده است. كاغذ ترمه مجدول. جلدروغنى گل و بوته مذهب ظريف. صفحه اول تذهيب گرديده 137 گ 5/20 × 14 و 9 س واقف گويا خود مولف است.

[185] اسطرلاب رياضى/ عربى

از عبد الرحمان صوفى در 386 باب ميباشد.

آغاز: بسمله. رساله عبد الرحمان بن عمر المعروف بابن الصوفى فى العمل با الاسطر لاب ادام الله لك الغر و السعاده و النبل و السياده... سئلتنى ايها النبل النجيب و الفاضل الحكيم، اظهار ما فى‌هذه الاله الشريفه المعروفه بذات الصفائح...

انجام: و يشرح من علمها مثل ما شرحت. يك اسطر لاب فارسى در 46 فصل نيز باين مرد منسوب است (فهرست دانشگاه 3: 829) او پدر ابو على حسن صاحب ارجوزه فلكيه است كه در ذريعه 11: 203 ياد شده است.

314 703: نسخ 1275 ق. عنوانها شنگرف و برخى جاها سفيد است. از ص 1 تا 388 دفتر را گرفته و سپس باب بيستم رساله «مطلع الانوار» نوشته شده است. كاغذ فرنگى. جلد تيماج سبز مقوايى. 195 گ 14 × 22 و 14 س 6 × 11.

315 704: نسخ سده سيزدهم. عنوانها، نشانها شنگرف. كاغذ فرنگى.جلدتيماج سرخ مقوايى‌ضربى. 210 گ 145 × 22 و 14 س 5/7 × 12.

[186] اسطرلاب رياضى/ فارسى

از قاسم على قاينى يك مقدمه و دوازده باب و يك خاتمه دارد و در آن شكل آلتهالى اسطر لاب را نيز كشيده است.

آغاز: بسمله. سپاس و ستايش مر صانع قديم و قادر حكيم را... اما بعد، الفقير الحقير الى الله الغنى قاسم على قاينى‌مدت مديد بود كه در طلب آموختن صنعت اسطر لاب سعى... و بقدر وسع خود از استاد... مولانا محمد حسين بن مولانا شمس المله و الدين محمد باقر يزدى نور الله قبره فرا گرفت...

انجام: همين قدر كافى است در امتحان اسطر لاب و الله اعلم بالصواب تاليف رساله شد در تاريخ 20 محرم 1070ق.

316 699: نستعليق سيف الدين محمود، در 28 ج 1083- 1 ق. عنوانها، شكلها شنگرف. در برگهاى 1 پ- 40 پ. و پس از آن بندى «در طريقت در كشيدن خطوط ساعات كه از ظل مقياس معلوم شود» نوشته شده است 41 پ- 43 پ. در پشت برگ نخست نوشته شده است: «عبد الائمه و عبد العلى كه اسطر لاب و حلقه اسكندرى و قطب نما ساخته اند و قاسم على هر سه نزد ملا محمد باقر يزدى يعنى پدر ملامحمد

حسين درس خوانده و از قاسم على، اسطر لاب و حلقه اسكندرى ديده نشده كه ساخته باشد. مالك: اعتضاد السلطنه در 1270 ق. وقف سپهسالار در 1297 ق. كاغذ فرنگى. جلد تيماج حنايى‌يك لا. 45 گ 13 × 19 ز 9 س 5/5 × 11.

[187] اسطر لابرياضى/ فارسى

از نظر على در يك مقدمه و چند باب است.

آغاز: بسمله... نين گويد... نظر على كه اين رساله ييست در صنعت اسطر لاب، مشتمل بر مقدمه و ابواب... جاى حمد له و ديباچه سفيد مانده است.

انجام: و در ربع مجيب آن بهمين قدر كافى‌است، و زياده بتطويل مى انجامد و صلى الله... و آله.

317 8360: ش 11 دفتر 84 ر- 101 پ. ش 2 «اختيارات مسير قمر» است كه در ص 78 گذشت.

[188] الاسعاف فى شرح ابيات القاضى و الكشاف اخلاق/ فارسى

از خضر بن عطاء الله موصلى. م 1007 ق. در شرح شواهد شعرى «كشاف» و «انوار التنزيل» است.

318 3318: نسخ محمد حسين نيريزى كه آنرا در 1277 ق.⁽¹⁾نوشته، و شامل تمام كتابست، اوراقى‌جدول كشيده پيش از كتاب گذارده اند كه نام شاعران مذكور در اين نسخه در آنها ثبت شود ولى هنوز بر اين كار انجام نگرديده، و بر يكى از برگهاى نا نوشته ايكه آخر كتاب بوده عبد الله منشى طبرى، نام جمعى از شعراييكه شرح حالشان در اين كتابست با قيد صفحه آنها در 1287 ق. ثبت كرده است كاغذ فرنگى. جلد تيماجى. وقف سپهسالار. 536 ك 35 × 5/21 و 25 س.

[189] اسقاط تكليف در زمان غيبت امام كلام/ عربى

حاشيه ييست بر رساله يى از ملا احمد اردبيلى مقدس ورد بر او در مسئله ياد شده، كه آيا در زمان غيبت امام زمان، مردم مكلف هستند يانه؟. محشى عبد الواحد شوشترى است.

آغاز: قوله: بان التكليف فى زمان الغيبه لا يسقط بالاجماع. الخ. فيه تامل لان المراد من قوله التكليف الخ. ان كان هو المعنى الظاهرى...

انجام: و الحق ان المذكورين فى المتن مما نقلناه من الدليل و الجواب. (من فوائد مولانا عبد الواحد الشوشترى على رساله مولانا احمد).

319 1446: ش 3 دفتر. ص 424- 418. ش 1 «حاشيه شرح تجريد» است.

[190] اسكندر نامهادب/ فارسى

پنجمين دفتر پنج گنج نظامى گنجوى (00- 607 ق) است (سپه 2: 524- 538 و ذريعه 2: 61 و 7: 264).

320 355: ش 5 دفتر است. ش 1 «مخزن الاسرار» ميباشد (سپه 2: 536).

321 356: ش 5 دفتر است. ش 1 «مخزن الاسرار» است. (سپه 2: 537).

322 357: ش 5 دفتر است. ش 1 «مخزن الاسرار» است (سپه 2: 535) و در اينجا شماره بغلط 375 چاپ شده است.

323 371: ش 5 دفتر است. ش 1 «مخزن الاسرار» است. (سپه 2: 536).

324 373: ش 4 دفتر است ش 1 «خسرو و شيرين» است. اين نسخه تنها «شرفنامه» را دارد، و «اقبالنامه» را ندارد. (سپه 2: 537).

325 400: ش 5 دفتر است. ش 1 «مخزن الاسرار» است (سپه 2: 534).

[191]اسکندریه فلسفه/فارسی

پاسخ پرسشهايى است كه اسكندر بن عمر شيخ پسر تيمور در سال 715 ق. از اصفهان بشيراز براى مير سيد شريف گرگانى فرستاده است (دانشگاه 3: 266). و در نسخه زير تاريخ تاليف: 815 ق. ديده ميشود اما در آغاز اين نسخه، حمد له نسخه دانشگاه نيست و انجام آنها برابر است.

326 2911: ش 26 دفتر. ص 98- 95 ر متن و حاشيه دنبال هم نوشته شده است. نستعليق در شهر اجمير هند 1092 ق نوشته شده است. ش 1 «قنيه الفتيان» است.

[192] اسلوب السلوك و مطلوب الملوك فقه/ فارسى

در آداب نماز شب در دو باب است، و هر باب مقدمه و چهار فصل و خاتمه دارد. در پايان نسخه آنرا بلقبهاى «شمع مجلس» و «وليله القدر» ملقب ساخته است. مولف فتح الله بن محمد رضا حسينى مرعشى است كه آنرا براى سيد محمد باقر و بنام شاه قاجار در 1241 ق. نگاشته است.

آغاز: ابو الفتح و الفتوح يعنى نماز شب با روح و روح را حمد سر مدى شمع و چراغ است و صلوات ناصيات احمدى...

انجام: و چون خاتمه بليله القدر اتفاق شد «ليله القدر» نيز نام اين كتاب نهاديم و آنرا «شمع مجلس» لقب داديم... و (ختم نافع = 1241) تاريخ سالش.

327 5626: نسخ محمد رضا بن عبد الرضا در 1 ع 1310- 1 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سبز تيره ضربى يك لا. 192 گ 13 × 5/21 و 14 س 5/7 × 13.

[193] اسماء الادويه پزشكى/ عربى

نام داروها در اين كتاب بترتيب «ابجد هوز» آمده و تفسير شده است.

آغاز: بسمله رب سهل و تمم. هذا شرح ما وقع من اسماء الادويه باليونانيه. باب الالف: «اا» و هو نمر السرح آبانس: هو الابنوس باليونانيه...

انجام: ظرام: هى عشبه و الله ولى ذلك، و هو الموفق و المعين. تم تفسير ما وقع فى هذه الابواب بحمد الله و حسن توفيقه، و الصلاه على رسوله محمد و آله اجمعين.

328 722: ش 2 دفتر 315 پ- 356 پ. نسخ محمد ابراهيم بن جعفر تكاور در چهار شنبه 4 ذى حجه 1086 ق. ش 1 «ما لا يسع الطبيب جهله» است.

[194] اسماء اللّه فارسى

رساله ييست در شرح نامهاى خدا. از محمد مومن بغدادى.

آغاز: الحمد لله الذى احاط بكل شيى‌ء علمه و نفذ فى كل شيى‌ء حكمه... اما بعد، چون اين حقير... محمد مومن بغدادى خادم فقراء... سه رساله در جمع اسماء الله... مسمابه «كشف الحقايق» و «كنز المسلمين» و «اسرار المومنين» قلمى نموده بودم و جويا نداشت. لله الحمد درين وقت كه اسلام قوى شده در دار السلطنه اصفهان...

329 5624: ش 5 دفتر نستعليق، بهمان خط بشماره پيشين دفتر كه در 1242 ق. نوشته شده است. از اين كتاب در اين دفتر تنها برگ نخستين بجاى مانده و باقى افتاده است ش 1 «معارف اليقين» است.

[195] اسماء اللّه حديث/ عربى

شرح و تفسير نامهاى خدا است.

آغاز: اسم الشيى‌ء ما يعرف به فاسماء الله تعالى هى الصور النوعيه...

انجام: اينما تولو افثم وجه الله. الذين احسنوا لحسنى.

330 6467: ش 3 دفتر 32 پ- 35 ر. با همان خط 1223 ق. ش 1 «مشكاه الانوار» است.

[196] اسماء اللّه الحسنى حديث/ عربى

آغاز:

يا طيب الاسماء يا من هو اللّه *** و من لا يسمى ذلك الاسم الا هو

انجام:

وجد بالحيا المحيى على كل بقعه *** و عم به اقصى البلاد و ادناه

331 5243: ش 4 دفتر 57 پ- 59 ر. نسخ بهمان خط شماره پيشين دفتر. بى تاريخ ش 1 «حرز الامانى و وجه التهانى» است.

[197] الاسماء التى لا تدخلها الالف و اللام لغت/ عربى

از اديب ذو البيانين نظنزى صاحب دستور اللغه.

آغاز: الحمد لله و الصلاه على محمد و آله. اما بعد، فيقول الامام العلامه ذو البيانين النطنزى ره...: العربيه المبنيه و المعربه و اسماء الاعلام التى لا تدخلها الالف و الام هذه على ترتيب حروف الهجاء: آدم. احمد. ابان. رجل. بحبل. اروند. جبل‌ء. اخاجيل. اعوج فرس. اسامه. اوس...

332 7552: ش 2 دفتر 49 پ- 50 پ. در متن نوشته شده است. عنوانها شنگرف. پايان افتاده: غرابه الاسم. رجل له شرف عسره: اسم امرائه ش 1 «ديوان ابى وردى» است

[198] الاشارات و التنبيهات فلسفه/ عربى

از ابن سينا است. (ذريعه 2: 96 و فهرست مهدوى و قنواتى). و اكنون بوسيله دانشگاه تهران بكوشش آقاى محمود شهابى زير چاپ است⁽¹⁾.

333 6334: نسخ مير على نقى بن حاجى مير هادى در رمضان 1151 ق. تنها بخش طبيعى را در بر دارد. حاشيه به نستعليق ازشرح طوسى دارد. 100 گ 16 × 21 و 17 س 5/7 × 13.

334 8359: ش 2 دفتر 16 پ- 31 پ. نستعليق 22 رجب 1059 ق. از همان كاتب شماره پيش دفتر. تنها طبيعى را در بر دارد. ش 1 «هدايه الحكمه» است.

[199] الاشاره الكامله فقه/ عربى

درباره وسواس در نيت نماز است. نام كتاب در ديباچه و خاتمه بطور براعت استهلال ياد شده است. و شايد از شيخ بهائى باشد. يك مقدمه و يك مقصد و يك خاتمه دارد.

آغاز: بسمله. سبحان من خص نوع الانسان بقوى الاذهان و جعلها قابله لعروض السهو و النسيان... امليت هذه الاشاره الكامله...

انجام: و سلامك على‌خاتم النبيين و على آله الطاهرين. تمت الاشاره و الحمد للّه

335 7539: ش 7 دفتر 133 ر.- 143 ر و پس از آن مطالب پراكنده ديده ميشود. ش 1 «حاشيه اثنا عشريه» است.

[200] اشتر نامه

يكى از خمسه حسينى قزوينى كربلايى شيرازى (1184- 1249 ق.) محمد حسين بن محمد حسن ميباشد، كه در شيراز 1328 ق. چاپ شده است. (سپه 2: 509- 512 و ذريعه 2: 100 و 7: 257 و 9: 254).

336 136: ش 2 دفتر، نستعليق 1232 ق. و ناقص است (سپه 2: 512- 511) ش 1 «وامق و عذرا» است.

337 385: ش 2 دفتر. نسخ سده سيزدهم و ناقص است (سپه 2: 511) ش 1 «وامق و عذرا» است.

[201] اشجار و اثمارنجوم/ فارسى

از عليشاه بن محمد خوارزمى بخارى در غانى معروف بعلاء منجم صاحب «احكام الاعوام» و «احكام نجوم» است كه در ص 60 و 66 ياد شد. (دانشگاه 3: 831). اين كتاب بسال 1320 ق. در لكهنو چاپ شده است.

338 655: نيمه نخست نسخ ريز سده يازدهم، و نيمه دوم نسخ درشت سده دوازدهم ميباشد. عنوانها شنگرف. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج مشكى ساده مقوايى. 140 گ 13 × 25 و 22 س 5/7 × 18.

339 656: نستعليق درشت سده يازدهم آغاز و انجام افتاده. عنوانها، نشانها، شنگرف. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج سبز مقوايى. 178 گ 5/12 × 22 و 17 س 7 × 16.

340 657: نستعليق سده سيزدهم. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى كبود خاكسترى رنگ. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى. 182 گ 17 × 23 و 14 س 10 × 14.

341 8246: 14 ش 2 دفتر 127 پ- 236 ر. طبق شماره نوين و 1 پ- 110 ر. طبق شماره گذارى كهن. نسخ مانند شماره پيشين دفتر. عنوانها شنگرف. ش 1 «صور الكواكب الثمانيه» است.

[202] اشراق هياكل النور لكشف ظلمات شواكل الغرور

گزارشى است بر «هياكل النور» شيخ اشراقى. از غياث الدين منصور دشتكى است و در آن «شواكل الحور فى شرح هياكل النور» تاليف جلال دوانى را رد كرده است. (ذريعه 2: 103 و دانشگاه 3: 144 و 290). چلبى در كشف الظنون در ذيل «هياكل» گويد: شرحيست مزجى و

تمام نشده است.و ليكن اين سخن چلبى نادرست است و كتاب درست ميباشد و پايان يافته است.

342 1295: ش 3 دفتر 24 پ- 150 ر. نستعليق 992 ق. متن زير خط شنگرف. ش 1 «اثبات الواجب» است كه در ص 40 ياد شد.

[203] اشرفيات نحو/ عربى

منظومه ييست در نحو و دستور زبان عرب در دو بخش، نخست الجمل، دوم احكام قبيح على المعرب جهلها، و هر بخش دويست بيت شعر دارد.

آغاز: بسمله.

الحمد للّه تعالى بعلا *** و رفعه عن خطرات العقلا

و بعد قد الفت فى الاعراب *** خلاصه رائقه الابواب

ترجمتها بالاشرفيات على *** قسمين و اللّه كفانى زللا

343 1379: ش 3 دفتر. ص 365- 341 نسخ سده يازدهم. عنوانها شنگرف. ش 1 «حاشيه شرح تجريد» است. هر صفحه 14 بيت. انجام افتاده و در باب الحذف بدين بيت پايان يافته است:

او بعض او اشاره ثم عدد *** كل كذا يرشد ناكل رشد

[204] اشعه اللمعات عرفان/ فارسى

گزارشى است بر «لمعات» فخر الدين عراقى شرح كننده عبد الرحمان جامى م. 798 ق. است و در 886 ق. تاليف و در 1302 ق در ضمن مجموعه يى چاپ شده است.

344 2844: ش 2 دفتر 54 پ- 151 ر. كه در 1 ج 1012- 2 ق. در شهر تته هند تصحيح شده است. صفحه شمار جدا گانه دارد ش 1 «لمعات» است.

345 2934: ش 1 دفتر 2 پ- 46 ر. نستعليق محمد جعفر بن زين العابدين انصارى، در يكشنبه سلخ ع 2- 1059 ق. پايان يافته است حاشيه منه دارد. در 46 پ. شعريست از عنصرى در مدح خواجه عبد اللّه انصارى، و رضا قلى هدايت منكر آن شده است، و همو در 1267 ق. نسخه را در شهر خيوه خريدارى نموده است. مالك اعتضاد السلطنه 1285 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مشكى مقوايى. 170 گ 5/15 × 25 و 17 س 8 × 5/16.

[205] اشكال التاسيس رياضى/ عربى

از شمس الدين محمد بن اشرف سمر قندى‌است، كه سى و پنج شكل از اصول اقليدس را توضيح داده است. قاضى زاده رومى اين كتاب را شرح كرده و خواهد آمد (دانشگاه 3: 202) يك مقدمه و 35 شكل دارد.

آغاز: بسمله. حمد له... و بعد فان جماعه من الفضلاء... التمسوا منى رساله يكون مقدمه داله فى اقتناء براهين العلوم الحسابيه كالا عمال الجبريه و المساحيه و ذلك موسس على اشكال التاسيس من كتاب اقليدس.

انجام: كل خط نصف و زيدعليه خط آخر على استقامته... الذى هو مربع ج. د. تمت الرساله، و لواهب العقل الحمد بلا نهايه و على نبيه الصلاه بغير غايه.

346 689: ش 7 دفتر 181 ر.- 187 پ. دفتر. ش 1 «تحرر اكرمانالاوس» است.

[206] اصحاب اخدود داستان...داستان/ فارسى

داستانى است كه در قرآن آيه 4 سوره «بروج 85» از داستانهاى عرب باستان ياد گرديده است. و صاحب الاخدود ذو نواس معاصر فيروز يزد گرد بوده است. (مجمل التواريخ ص 168).

آغاز: بدانكه اصحاب اخدود مردمانى بودند اندر حدنجران...

انجام: در كلام مجيد نازلست كه قتل اصحاب الاخدود، النار ذات الوقود. تمت بالخير

347 2551: ش 3 دفتر 116- 122. نسخ حسنعلى بن استاد على قلى شربت دار در سده دوازدهم. (سپه 1: 412) 11 س 5/8 × 14. ش 1 «جعفريه» است.

[207] اصحاح الادويه پزشكى/ فارسى

از حسين بن على بن حسين انصارى است پدرش حاج زين العابدين على عطار مولف «اختيارات بديعى» است كه در ص 75 ياد شد. حسين در آغاز اين كتاب گويد چون پدرم «اختيارات بديعى» را نگاشت و لغتهاى طبى آن بخوبى خوانده نميشد، من اين كتاب را براى تصحيح و ضبط نام داروهاى آن نگاشتم.

آغاز: (بنقل فهرست رضوى 3: 243): حمد و سپاس غفارى را جل جلاله و عم نواله...

انجام: ينمه. بفارسى نيل دارو گويند. يا مفتوح و بنون زده. ميم مفتوح و بهاء زده. (ذريعه 2: 120 و فرهنگنامه‌هاى عربى بفارسى. ص168).

348 719: ش 1 دفتر 2 ر.- 68 ر نسخ سده يازدهم. عنوان و نشان شنگرف. آغاز اندكى از ديباچه افتاده: و الامكان سعى نموده آنچه معلوم بود اعراب كرده شد. باب الالف، الاطر يلال: اسم يونانى بفارسى، تخم خلال خليل گويند... كاغذ سمر قندى- جلد ساغرى سرخ مقوايى. 173 گ 13 × 23 و 19 س 8 × 17.

[208] اصطلاحات حديث حديث/ فارسى

رساله ييست بفارسى، گرفته از شرح مجلسى يكم بر كتاب «من لا يحضره الفقيه» (136 پ- پ 140 ر). و پس از آن مشيخه همين مجلسى است و تنها همان بخش سند روايات را

دارد (141- 142) و پس ازآن يك فائده است در بيان معنى اجازه (تا 145 پ. نسخه زير).

349 321 صدر: ش 3 دفتر. 136 پ- 145 پ بخط نستعليق عماد حسينى كسكرى ش 1 «معالم الاصول» است.

[209] اصطلاحات الصوفيه عرفان/ عربى

از عبد الرزاق كاشانى م 736 ق است در دو بخش 1- بترتيب حروف ابجد در 28 باب. 2- در مقامات است بترتيب منازل السائرين بيشتر نسخه ها تنها بخش نخستين را دارد (ذريعه 2: 122 و فهرست دانشگاه 3: 407).

350 2799: ش 33 دفتر. ص 311- 297. فقط بخش نخستين را در بر دارد ش 1 «حديث قدسى» است.

351 8382: ش 2 دفتر 171 پ- 208 ر. نستعليق محمد ابراهيم قزوينى، نويسنده شماره پيشين دفتر در 19- ج 1- 1256 ق. عنوانها شنگرف. تنها بخش نخستين را در بر دارد و مقامات را ندارد. ش 1 «شرح منازل السائرين» است.

[210] اصطلاحات الصوفيه عرفان/ عربى

گويا از صائن الدين تركه خجندى است و بترتيب حروف ابجد است نه ابتث (ذريعه 9: 570 و سبك شناسى 3: 236).

آغاز: بسمله و به الاستعانه- باب الف. الالف: اعلم ان لكل مرتبه من مراتب الوجود ازلا و ابدا...

انجام: لا يكون متعددا و صلى الله على النبى... تسليما.

352 2930: ش 8 دفتر 124 پ-141 ر. ش 1 «البائيه» است.

[211] اصطلاحات صوفيانعرفان/ فارسى

از شهاب الدين سهر وردى است، ليكن نويسنده نسخه زير آنرا از شبسترى پنداشته است. آغاز: حمد و سپاس خدايرا كه در رمعانى‌را در تحت صور بيانى عيان ميكند...

انجام: تا كه اين جمله باشد كه ختامه مسك و فى‌ذلك فليتنا فى المتنافسون.

353 5535: ش 4 دفتر 117 پ- 183 ر. خط محمد على كرمانشاهى نويسنده شماره پيشين اين دفتر. ش 1 «جنگ» است.

[212] اصطلاحات صوفيان عرفان/ فارسى

آغاز: تصوف تصفيه قلب است از كدورت قالب...

انجام: مر او را بجوى و بس هان تا ز دوست بازنمانى بهيچ پى.

354 5535: ش 5 دفتر 183 پ- 186 پ خط همان كرمانشاهى نويسنده شماره هاى ديگر اين دفتر، در شنبه 16 رجب 1299 ق. و سپس مطالب پراكنده يى را نوشته است. ش 1 «جنگ» است.

[213] اصطلاحات صوفيان عرفان/ فارسى

آغاز: اذا جاء نصر الله اى المدد الملكوتى‌و...

انجام: ورند حقيقى اعراض كند از ما سوى الله. تمت رساله الاصطلاحات المتداوله للصوفيه.

355 6467: ش 4 دفتر 36- 35 پ. خط همان على اصغر نويسنده شماره پيشين اين دفتر، در 9 رجب 1233 ق. ش 1 «مشكاه الانوار» است.

[214] اصطلاحات صوفيان عرفان/ فارسى

آغاز: بدانكه ميخانه و بتكده و شرابخانه باطن عارف كامل را گويند...

انجام: ساقى و مطرب و ترهيب كننده و فيض رساننده اهل معنى را گويند و الله علم.

356 6553: ش 10 دفتر. نستعليق عينى. در شوال 1066 ق و پس از آن اشعار متفرقه از حسين ثنائى نوشته شده است. ش 1 «لوايح» است.

[215] اصطلاحات صوفيانعرفان/ فارسى

ترجمه ييست از اصطلاحات الصوفيه عبد الرزاق كاشى. كه در ص 141 ياد شد.

آغاز: بسمله. سبحانه لالى اعالى حمد و سپاس نثار منعمى سزد كه دلهاى عارفان را مخزن جواهر اسرار گردانيد...

انجام: در شرح فصوص الحكم با ماخذو مناسبات متعلقه بان گفته ام و من الله الهدايه و التوفيق.

357 7892: نستعليق شمس الدين حسينى، در رجب 1335 ق. بخواهش نصير دفتر، از روى خط ميرزا غلامرضا خوشنويس. وقف بانور قيه. كاغذ فرنگى كبود. جلد مقوا 32 گ 5/19 × 5/12 و 7 س 7 × 15.

[216] اصطلاحات المتكلمين كلام/ عربى

شايد از شيخ طوسى م 460 ق باشد، اين كتاب كه در ذريعه 2: 123 ياد شده است و شرح قاضى سعيد قمى بر آن در كتابخانه راجه فيض آباد هست.

آغاز: هذا شرح العبارات المصطلحه بين المتكلمين. بسمله: اصول الكلام هو العلم الذى ببحث فيه عن ذات الله تعالى...

انجام: و العقاب هو ما لا يلائم المطبع. و الله اعلم بالصواب و بيده الثواب و العقاب تم

358 3877: ش 11 دفتر 132 ر. و 132 پ. بهمان خط شماره پيشين ش 1 «صحيفه در اسطر لاب» است.

[217] اصطلاحات المناظره منطق/ عربى

مولف اصطلاحات علم مناظره را آورده. و در پايان آن ده مغالطه منطقى را حل كرده است.

آغاز: البحث فى الاصطلاح اثبات النسبه الايجابيه او السلبيه بالاستدلال، و هو جنس و ما تحته ثلاثه انواع، مناظره، و مجادله، و مشاغبه...

انجام: بين الصوره المنقوشه و الحيوان المخصوص...

359 3877: ش 10 دفتر 129 پ- 132 ر. ش 1 «صفيحه در اسطر لاب» است.

[218] الاصفى تفسير/ عربى

دومين تفسير از ملا محسن فيض كاشانى م 1091 ق. ميباشد كه از «صافى» خود گزين كرده است. اين كتاب در 1274 و 1310 ق. در حاشيه «صافى» چاپ شده است. و نيز جدا گانه

بسال 4- 1353 ق. بچاپ سنگ منتشر شده است تاليف «اصفى » در 1076 ق. دو سال پس از «صافى» بوده، و فيض آنرا نيز كوتاه كرده و «المصفى» ناميده است. (ذريعه 2: 124 و سپه 1: 80 و دانشگاه 1: 150).

360 2021: جلد اول است كه محمد امين انصارى در 1080 ق. براى ابراهيم نوه مولف نوشته كاغذ خان بالغ جلد چرمين. 191 گ 28 × 17 و 25 س (سپه 1: 80).

361 5106: نيمه دوم كتاب از «كهف» تا «ناس» را در بر دارد و در پايان گويد: تم كتاب الاصفى بسنتين بعد كتاب «الصافى». نسخ سده دوازدهم. عنوانها شنگرف. آيه‌هاى زير خط شنگرف. وقف حاج احمد آقا كرمانشاهى. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سرخ مقوايى ضربى. 217 گ 15 × 24 و 20 س 5/8 × 17.

[219] اصلاح اصول اقليدس رياضى/ عربى

در سيزده مقالت است، و منسوبست به اثير الدين ابهرى مفضل بن عمر نگارنده «ايساغوجى» و «الهدايه» و «غايه الادراك» در افلاك و «تنزيل الافكار» و «كشف الحكمه» و «المحصول» و «الزبده» و «الاشارات» و «البيان» و حاشيه ها بر «ملخص» از كاتبى وجز آن، كه مرگ او را 663 تا 700 ق. نوشته‌اند. و شاهد صادق 671 ق. ياد كرده است. وى شعر فارسى هم ميگفت و در بهشت هشتم از ترجمه مجالس النفائس مير على شير نوائى (ترجمه قزوينى ص 331 چ. تهران على اصغر حكمت) شعر او ديده ميشود. اصلاح اصول اقليدس را سيد جلال تهرانى بنقل از ميبدى⁽¹⁾در حاشيه هندسه اقليدس بوى نسبت داده است.

آغاز: بسمله و به ثقتى. و بعد، فان العلوم الرياضيه التى هى واسطه عقد الحكمه تنقسم الى اربعه...

انجام: فتصير المجسمات الممكنه الوقوع فى الكره سبعه. و اذ يسر الله اتمام ما قصدته من تحرير هذا الكتاب، و الحمد لله على‌التمام و على نبيه و صحبه افضل الصلاه و السلام.

362 540: نسخ 1101 ق. عنوانها، نشانها، شكلها شنگرف. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج مشكى مقوايى ضربى. 231 گ 14 × 20 و 23 س 10 × 15.

[220] اصلاح كلمات قرآنىتجويد/ فارسى

در آن كلماتى را كه در قرآن بدو يا سه گونه ميتوان خواند، گرد آورده و قرائت درست را نشان داده است.

آغاز: بسمله.الحمد لله على نواله... اما بعد، چنين گويد خادم شرع انور محمد جعفر كه اين رساله ييست در اصلاح

كلمات قرآنيه كه بعضى بر بعضى مشتبه ميشود، يا احتمال ميرود، بترتيب سور...

انجام: الثانيه من الجنه بكسر الجيم.

363 8138: ش 1 دفتر 2 پ- 19 ر. نستعليق 21 رجب 1292 ق. مهر «عبده الراجى عبد الحسين 1255 ق». در آن هست. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج حنايى‌مقوايى. 182 گ 5/11 × 17 و 15 س 5/6 × 12.

[221] اصل الاصولاصول فقه/ عربى

شرحى است بر «معالم الاصول» از رفيع گيلانى‌اصفهانى. ابن يوسف از گفته كاتب آرد كه بسال 1243 ق. آنرا نگاشته است. و ليكن در ذريعه نسخه 1233 ق. نيز معرفى شده است.

(ذريعه 2: 168 و سپه 1: 557).

364 857: جلد اول است، و ازآغاز تا پايان «نواهى» را دارد. نسخ قاسم بن حسين در 1243 ق. كه هفت ماه پس از تاليف آن است نوشته شده، و بقرينه آنكه بر روى بعضى از سطور آن خط كشيده شده و كلمه «زائد» بر آن نوشته اند و عبارتى در حاشيه برخى از صفحات بخط غير از كاتب متن نوشته شده، محتمل است كه نسخه را مولف خوانده باشد و نويسنده آن مطالب خود او باشد. كاغذ فرنگى مهرهزده. جلد تيماجى. وقف سپهسالار. 293 گ 21 × 14 و 20 س.

[222] اصولاصول فقه/ عربى

رساله يى در اصول فقه. گويا از سيد محمد مجاهد طباطبائى است. و شايد بخشى از «مفاتيح الاصول» وى باشد.

365 855: ش 3 دفتر (سپه 1: 602 و 575). ش 1 «حاشيه معالم» است. آغاز: البحث الثانى فى المشترك و هو ما وضع لمعنيين او اكثر... انجام: فانك اذا وجدت اهل العرف يمنعون (افتاده).

[223] اصول دينكلام/ فارسى

از ملا احمد مقدس اردبيلى. م 993 ق. در صفحه عنوان با خط متن: اصول و فروع مولانا احمد اردبيلى، و در «حديقه الشيعه» آنرا «اثبات الواجب» ناميده است.

آغاز: بسمله. بدان هداك الله كه چون آدمى قابل علم و تكليف است باصول و فروع آن بعقل و نقل... اين رساله مرتب است بر چهار باب...

انجام: مطابق نسخه مشهد و ذريعه 2: 183 و نسخه دانشگاه (فهرست- 3: 577 و 1885 و 1886).

366 6328: ش 1 دفتر. نستعليق شعبان 1012 ق. از حق وردى بن شاهقلى بيك. مالك: ابو الحسن بن ابو الفضل حسينى مشهدى (73 پ (و او در) گ 75 ر (. عنوان اين كتاب را «اصول و فروع مولانا احمد اردبيلى» نوشته است. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى 131 گ 10 × 19 و 15 س 5 × 5/15.

[224] اصول دين كلام/ فارسى

از احمد بن حسين قزينى در يك مقدمه و هفت مقاله است.

آغاز: بسمله.

عشق تو بد نشيمن بى سر و بن *** دركامم ريخت جامى از خم لدن

آورد مرا كه نو كنم عهد كهن *** سر خوش گشتم زبان گشودم بسخن

صدرنشين محافل الفاظ فيروزى‌نشان... ثناى خداوند دانايى است... اين مختصريست كه... احمد بن الحسين القزوينى در بيان اصول دين بسلك تقرير و سمط تحرير منتظم مى نمايد... مشتمل است بر يك مقدمه و هفت مقاله و يك خاتمه...

انجام: بعد زنده ميكند شما را. تم الكلام فى المقام بعون الملك العلام

367 6253: ش 1 دفتر 1 پ- 14 پ. نستعليق سده سيزدهم. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى. جلد تيماج مشكى. 77 گ 17 × 10 و 18 س 5/7 × 5/14.

[225] اصول الدين كلام/ عربى

شايد از شيخ طوسى محمد بن حسن. م 460 ق. باشد.

آغاز: اذا سئلك سائل و قال ما الايمان ؟ قل هو التصديق بالله... كل ذلك بالدليل لا بالتقليد...

انجام: فثبت اعاده الاجسام. و الحمد لله على ما هذانا من الايمان. و صلى الله على نبينا محمد...

368 1634: ش 5 دفتر 6215 ر. 21 پ. دفتر. ش 1 «حمايه الدين» است.

369 6652: ش 3 دفتر 16 پ- 165 پ. نسخ سده دوازدهم. 13 س 5/5 × 15. ش 1 «شرح تهذيب» است.

370 7556: ش 4 دفتر 96 پ- 89 پ. ش 1 «اعتقادات» است. انجام: كل حق الى مستحقه كما ثبت عدله

و حكمته...

[226] اصول دين كلام/ فارسى

نگارش يكى از شاگردان ملا ربجعلى تبريزى است (فصل دوم از مقصد اول ديده شود) و ازمير داماد نيز نقل دارد. يك مقدمه پنج فصلى دارد، و سپس مقصد نخست: در اثبات واجب در دو فايده وچند فصل است. مقصد دوم: در نبوت و امامت در يك مقدمه و دو مطلب و چند فصل است.

371 7557: ش 1 دفتر 131- 3 پ. نستعليق سده دوازدهم. حاشيه منه دام ظله دارد. آغاز و انجام افتاده است آغاز: نيست، پس ممكن نخواهد بود و هذا خلف... و پس از يك صفحه... فصل چهارم در ابطال تسلسل. بايد دانست كه تسلسل توقف امور غير متناهيه است بر يكديگر. بر سبيل عليت و معلوليت... انجام: موجود: على اولهم و او سطهم و آخرهم مهدى هذه الامه كاغذ سفيد و نخدى فرنگى. جلد تيماج مشكى يك لا. 189 گ 22 × 13 و 14 س 6 × 14.

[227] اصول الدين كلام/ عربى

در پنج باب است. باب 1- توحيد: 4 فصل دارد. باب 2- عدل: 6 فصل دارد. باب 3- نبوت: 4 فصل دارد. باب 4- امامت: 4 فصل دارد. باب 5- وعد و وعيد: 1 فصل دارد. باب 6- آلام: 1 فصل دارد. باب 7- آجال و ارزاق: 3 فصل دارد. باب 8- احوال بعد الموت: 4 فصل دارد.

آغاز: بسمله. حمد له. اعلم ان هذا الكتاب يشتمل على مسائل يتعلق بعلم الاصول من التوحيد و العدل و النبوه و الامامه و معرفه الثواب و العقاب و الالام و الاعواض...

انجام: ثوابا خالصا من المشقه و ذلك محال، فثبت انهم غير مكلفين بل منعمين مكرمين. اللهم اجعلنا منهم و احشرنا معهم...و صل على محمد و آله.

372 5116: ش 2 دفتر 122 پ- 133 ر. 15 س. ش «حاشيه انوار التنزيل» است.

[228] اصول دين كلام/ فارسى

در پنج باب و يك مقدمه است.

آغاز: بدانكه مراد از ايجاد عالم... شناختن ذات واجب الوجود... است... بشواهد يقينى...

373 5244: ش 1 دفتر 3 ر- 10 پ. نستعليق سده دوازدهم. انجام: (در باب چهارم امامت افتاده): وصيت پيغمبر ص. نوشته شود و صاحب (افتاده). كاغذ فرنگى. جلد مقوا. 30 گ 5/10 × 15 و 15 س 7 × 5/11.

[229] اصول دين و فروع آن كلام/ فارسى

از ميرزا محمد اخبارى نيشابورى كشته 1332 ق. كه در 1227 ق. تاليف شده است (ذريعه 3: 193).

آغاز: بسمله. حمد له. اما بعد چنين گويد بنده جانى ابو احمد محمد بن عبد النبى بن عبد الصانع النيشابورى

الخراسانى... كه پوشيده نماند...

انجام: پس قسم او همين قدر و الاالزام انسب. و الله اعلم.

374 1322: ش 1 دفتر 1 پ- 137 ر. نستعليق. عنوانها شنگرف. و پس از آن، يك صفحه شعر است. كاغذ فرنگى. جلد مقوا. 169 گ 21 × 15 و 21 س 8 × 15.

[230] اصول الفقه اصول فقه/ عربى

گويا از ملا عبد الوهاب بن احمد محلاتى نويسنده نسخه زير باشد. در دنبال مبحث حجيت علم از خبر واحد و بناى عام بر خاص و حجيت عام مخصص واصل برائت سخن گفته است. عنوانها «جامعه، جامعه» است.

آغاز: الكلام فى السنه تقع فى مباحث، الاول فى حجيه العلم... مولف اين كتابرا در 2 شنبه 24 صفر 1278 ق. در نجف آغاز كرده و در شعبان 1388 ق. بپايان رسانيده است. و گويا تقريرات درس شيخ مرتضى انصارى باشد.

3757453: ش 9 دفتر 43 پ تا پايان. نستعليق خود مولف (عبد الوهاب ابن احمد). ش 1 «تشخص» است.

[231] اصول الفقه اصول فقه/ عربى

از مبحث حقيقت و مجازتا استصحاب حال را دارد.

آغاز: بسمله. و به ثقتى. لما كان الكلام فى فروع الفقه مبنيا على اصول له، وجب الابتداء باصوله، ثم اتباعها

بالفروع...

انجام: و هى اعتقادان يقطع على كون غيره فيها.

376 6437: ش 2 دفتر 73 پ- 112 ر. نستعليق سده يازدهم. ش 1 «دانشنامه شاهى» است.

[232] اصول الفقه اصول فقه/ عربى

از ملا احمد اردبيلى. شامل سه بخش، 1- حاشيه بر مسئله اجماع از شرح عضد ايجى بر مختصر ابن حاجب در ص 375- 401. 2- امر بشى‌ء و نهى از ضد در ص 401- 417. 3- خلو زمان از مجتهدد در ص 411- 417.

377 1446: ش 2 دفتر. ص 418- 375. ش 1 «حاشيه شرح تجريد».

[233] اصول الفقه اصول فقه/ عربى

از سيد كاظم رشتى م، 1254 ق. كه بطريقه عرفانى خودش بحث كرده است.

آغاز: بسمله. حمد له. اما بعد فيقول العبد الجانى و الاسير الفانى كاظم ابن محمد قاسم الحسينى الرشتى... تنبى‌ء عن الحقائق الربانيه...

انجام: و ايدك و رقاك و سددك انه على كل شى‌ء قدير. و صلى الله على محمد و آله.

378 1214: ش 2 دفتر. 27 پ- 33 پ. ش 1 «رساله‌هاى رشتى» است.

[234] اصول الفقه اصول فقه/ عربى

گويا شرح سيد صدر اصفهانى. بروافيه تونى باشد.

آغاز: بسمله. حمد له. و الله المستعان و عليه التكلان. اللفظ ان استعمل فيما وضع له فحقيقه. الخ. جعل المصنف المقسم مطلق اللفظ المتناول للمفرد و المركب...

انجام: موجود فى دعوى الشجاعه كما فى قوله رايت اسدا و انما الفرق بينهما ان

379 968: ش 14 دفتر 217 پ. نسخه ناقص مانده است. و پس از آن يك صفحه از شرح رساله رضا بمامون نوشته شده است، كه تاليف محمد باقر بن محمد شفيع ميباشد. او گويد: اين كتاب بخط شريف امام هشتم در حاشيه «تحفه الرضا» ديده شده است. ش 1 «تهذيب الاصول» است.

[235] اصول الفقه اصول فقه/ عربى

مسايل اصولى و فقهى: وضع عام، اقل جمع، علم امام، خطابات شفاهى. و جز آنها. و گويا تقريرات يكى از استادان باشد.

3802542: ش 3 دفتر، 12 ر- 53 پ. شايد نسخه اصل باشد. ش 1 «صيغ عقد النكاح» استرآبادى است.

[236] اصول الفقه اصول فقه/ عربى

مولف در نسخه بزير (گ 6) خود را خواهر زاده مجلسى خوانده و نيز گويد، تعليقه بر رجال ميرزا نوشته است و بنا بر اين مولف آقا باقر بهبهانى در گذشته 1206 ق خواهد بود

نسخه زير قطعات و رساله هاى مختلف اصولى و ناقص و بى سر و ته با خطوط گوناگون است.

381 904: ش 1 دفتر. بخط نستليق. كاغذ فرنگى سفيد وآبى. جلد تيماج حنائى ضربى مقوايى. 188 گ 5/15 × 23 و 21 و 22 س 9 × 14.

[237] اصول المعارف فلسفه/ فارسى

در ده باب. از فيض كاشانى كه در 1089 ق. آنرا بپايان رسانيده است. (مجلس ش 648 ف 2: 413 و ذريعه 2: 211).

آغاز: بسمله. و به نستعين. نحمد الله على حسن توفيقه و نساله هدايه طريقه و الهام الحق بتحقيقه و قلبا موقنا بتصديقه...

انجام: و الاشارات الفرقانيه و التنبيهات النبويه، و العلم عند الله. (نقل من اصله بخطه ادام اللّه).

382 6327: نسخ محمد على كرمانشاهى در آغاز سده چهاردهم. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سرخ مقوايى. 286 گ 11 × 18 و 11 س 5/5 × 13.

[238] اصول منظوم اصول فقه/ عربى

سراينده ملا محسن كرمانشاهى. در 70 بيت شعر است.

383 855: ش 4: دفتر. در حاشيه بنستعليق نوشته شده (سپه: 619) ش 1 «حاشيه معالم» است.

[239] اصول مهمه نجوم/ فارسى

آغاز: بسمله. حمد له. اما بعد اين رساله ييست در احكام آثارى كه در عالم حادث ميشود، دلايل وى بر حسب ماههاى رومى... بفارسى بيان كرديم. و «اصول المهمه» نام نهاديم...

انجام: تندرستى و راحت در ميان مردم پديد آيد.

384 635: ش 2 دفتر، 115- 104 پ. ش 1 «تنبيهات المنجمين» است. شكسته نستعليق ريز. در ج 1- 1264 ق. نوشته شده. سه برگ پايان سفيد است.

[240] الاصخويه فلسفه/ عربى

از ابن سينا است، و در هفت فصل ميباشد. (ذريعه 2: 213- 214. دانشگاه: ف 3: 147- مهدوى. ش 30).

385 1095: ش 11 دفتر، 94 د- 114 پ. ش 1 «شرح رساله نفس الامر» است. از ابن سينا (دانشگاه. ف 3: 147، و مهدوى 30).

386 2912: ش 10 دفتر (44 ر- 49 پ). ش 1 «شرح رساله زيتون» است.

387 8371: ش 3 دفتر 15 ر- 32 پ. ش 1 «پاسخ طوسى ببحرينى» است. به نستعليق عبد القادر اردو بادى در 1026 ق. نوشته شده است.

[241] اطباق الذهبمتن/ عربى

از شرف الدين عبد المومن ابن هبه اللّه شفروه سپاهانى در سده هفتم. در صد و دو بند است (ذريعه 2: 216 و دانشگاه ف 2: 89 و سپه 1: 216) در ايران و بيروت 1309 ق. بچاپ رسيده است. اين كتاب شرحى بنام معيار الادب دارد.

388 3348: ش 2 دفتر، 74- 274 نسخ حسن ابن عبد المجيد و اعظ اصفهانى بسال 1276 ق. و در دو صفحه پس از ختم كتاب بخط شكسته نستعليق همين كاتب شرحى هست مبنى بر اينكه اين كتاب را بامر سيف الملك نوشته. پاره اى از لغات از كتب لغت در حاشيه صفحات نوشته شده صفحه ها جدولبندى بمزر ولا ژورد. شماره مقالات بالاژورد شنگرف نوشته دو صفحه پيش از آخر را آب ضايع كرده، و پشت آخرين صفحه شرحى مفامه مانند نوشته شده، و در حاشيه آن چند بيت عربى در مذمت معاويه از اينكه زياد را برادر

خود معرفى كرده است ميباشد. ش 1 «اطواق الذهب» ميباشد. وقف سپهسالار. كاغذ ترمه 101 گ 22 × 14 و 11 س. (سپه 2: 11).

389 3350: ش 2 دفتر. ص 122- 37 نستعليق است و بقرينه قطع و اينكه ضميمه مقامات بديع الزمان است كه در 1377 ق. نوشته شده و نسخه اطواق الذهبيكه ميايد ظاهرا از روى نسخه ييكه در 1276 ق. نوشته بود تحرير يافته، بنا بر اين، تاريخ اين نسخه سال 1277 ق بوده است وقف سپهسالار. اين نسخه داراى سر لوحى زيبا و صفحات آن در جدول زر و شماره مقالات آن بخط ثلث با لاژورد و بعضى با شنگرف است. ش 1 «اطواق الذهب» است. كاغذ سمر قندى. جلد ساغرى. سوخته زر كوب. 44 گ. و 9 س 19 × 12 (سپه 2: 11).

390 6700: ش 1 دفتر (2 پ- 365) نسخ 8 رجب 1115 ق. درويش على بن شمس الدين عنوانها شنگرف، و پس از آن خطبه شقشقيه و خطبه هاى ديگر تا ص 72 پ. نوشته شده است. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج قهوه يى مقوايى ضربى. 90 گ 15 × 10 و 13 س 5/11 × 5/6.

[242] اطراق الذهب متن/ عربى

از زمخشرى م 5372 ق. است در نودونه بند. و بالمانى و فرانسه و تركى ترجمه و چاپ شده است (معجم المطبوعات عربى: 973). در وين با ترجمه آلمانى در 1250 ق = 1834 م در 37 برگ عربى، و 54 آلمانى چاپ شده است.

391 3348: ش 1 دفتر. برابر چاپ وين با ترجمه آلمانى باندكى اختلاف در پس و پيش بندها. نسخ حسن ابن عبد المجيد حسينى واعظ اصفهانى در 1276 ق. پشت آخرين صفحه و مقابل آن گزارشى در باره اين كتاب و مولف آن و اينكه بدستور سيف المالك بكتابت آن پرداخته بنستعليق شكسته نوشته است. مقاله 43 و 47 را نويسنده دو قسمت نموده و دو مقاله معرفى‌كرده و چهار مقاله آنرا (از 91 تا 94) ننوشته و پس از اين كتاب نسخه اطباق الذهب ميباشد صفحات آن بطلا و لاژورد جدولنبدى شده است و برورقى كه پيش از ورق اول است اشعارى بخط شكسته نستعليق نوشته اند وقف سپهسالار. كاغذ ترمه. جلد تيماج. دفتر 139 گ. اين كتاب 38 گ 14 × 22 و 11 س. (سپه 2: 13- 14).

392 3350: ش 1 دفتر. ص 35- 1 نود وهشت بند كامل است. نستعليق مقاله 43 و 47 را نويسنده دو بخش نموده و دو مقاله معرفى كرده و چهار مقاله 91 تا 94 را همچون نسخه پيش ننوشته اند بقرائينى كه در ص 157 ذيل نسخه 3350 اطباق الذهب ديديم در سال 1277، ق نوشته شده يك سر لوح زيبا دارد. و ميان

سطور صفحه اول تذهيب برگ موئى دارد. همه اوراق جدول بندى بزر و لاژورد و شماره مقالات بخط ثلث و لاژورد نوشته شده و كتاب. اطباق الذهب و مقمات بديع الزمان همراه اين نسخه است. وقف سپهسالار. كاغذ سمر قندى. جلد ساغرى سوخت زر كوب. 182 گ 19 × 12 و 15 س. (سپه 2: 11).

[243] الاعتقادات كلام/ عربى

از ابن بابويه صدوق قمى رازى. م 381 ق. (ذريعه 2: 226. ف. دانشگاه 3: 529).

393 1096: نستعليق محمد صادق در سده يازدهم. عنوانها شنگرف. حاشيه شيخ بهائى و ديگران دارد. سر لوح زر و لاژورد و شنگرف در آ غاز دارد. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج سرخ يك لا. 62 گ 12 × 19 و 12 س 7 × 14.

394 1838: نسخ سده يازدهم. ترجمه فارسى زير سطرها و حاشيه «منه ره» بفارسى در كرانه ها هر دو بنستعليق. صفحه ها در دو جدول بزرگ شنگرف، كوچك زر و لاژورد. كاغذ سپاهانى سفيد نخدى. جلد تيماج سرخ يك لا. 63 گ 12 × 5/18 و 28 س 5/6 × 5/13.

395 1838 مكرر: نسخ محمد نصير بن حاجى بديع الزمان در سده يازدهم عنوانها شنگرف و برخى مشكى درشت 2 حاشيه عربى بنستعليق بانشان (م. د. ح. عفى عنه) دارد صفحه ها در جدول شنگرف. آغاز افتاده است. كاغذ سپاهانى نخدى.جلد تيماج قهوه يى ضربى يك لا. 68 ك 11 × 19 و 17 س 6 × 13.

396 2911: ش 60 دفتر در كرانه ص 174- 166 ميباشد و كاتب آنرا در اورنگ آباد هند هنگام مسافرت بايران در 29 رمضان 1093 ق. نوشته است. و دنبال آن پراكنده هائى نوشته شده است. ش 1 «قنيته الفتيان» است.

397 6331: نسخ محمد حسين بن نور الدين محمد چراتى در 10 ذيحجه 1069 ق از پايان يك برگ افتاده است. عنوانها شنگرف. مالك: محمد على بن حاجى محمد زمان چراتى. با نسخه بى ارزش مقابلت شده است. كاغذ فرنگى. جلد تيماج مشكى. 40 گ 5/9 × 23و 21 س 5 × 17.

398 6405: نسخ عبد الجبار بن عبد الرحيم در محرم 1272 ق. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد مقوايى. 33 گ 16 × 5/24 و 22 س 8 × 18.

399 8173: ش 2 دفتر. نسخ 1167 ق 24 پ- 45 ر-. ش 1 «منهاج النجاه» است 15 س 5/11 × 5/18.

400 8161: ش 1 دفتر، 2 پ- 67 پ. نسخ مير محمد همدانى 4 ع 1270- 2 ق. عنوانها شنگرف مالك:احتشام الدوله خانلر در ذيحجه 1270 ق كاغذ سپاهانى نخدى- جلد قهوه يى ضربى مقوايى با بر گردان.

285 گ 11 × 5/19 و 12 س 6 × 12.

[244] الاعتقادات يا «سير و سلوك»كلام/ عربى

از محمد باقر مجلسى تاليف محرم 1086 ق. در مشهد طوس اين كتاب بارها چاپ شده است (ذريعه 2: 224 و فهرست دانشگاه).

401 6503: ش 4 دفتر. در كرانه برگهاى 46 پ- 56. ش 1 «تفسير سوره مريم» است.

402 7545: ش 2 دفتر. 29 پ- 51 پ. نسخ درشت تر از شماره پيشين دفتر. در سده دوازدهم 17 س 5/10 × 5/16 ش 1 «شرح اعتقادات» است.

403 7556: ش 3 دفتر. 17 ر- 43 پ پ. پايان افتاده است و پس از آن پراكنده هايى بفارسى و عربى از بحار و تعزيه نامه ها نوشته شده است تا گ 86 پ. نسخ سده سيزدهم 14 س. ش 1 «اعتقادات» است كه در ص 162 آمده است.

404 5296: نسخ محمد بن قنبر على در پنجشنبه 3 ع 1243- 2 ق. عنوانها نشانها، شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلدتيماج يك لا قهوه يى فرسوده. 36 گ 15 × 5/11 و 14 س 7 × 5/10.

[245] الاعتقادات كلام/ عربى

در اصول دين از فخر المحققين ابو طالب محمد حلى‌پسر علامه حلى (771- 682 ق) (فهرست دانشگاه 3: 532). و شايد «تحصيل النجاه» باشد كه در ذريعه 3: 398 ياد شده است.

4054506: ش 10 دفتر 190 پ- 197 ر. نستعلق 7 شعبان 1072 ق. و در 201 پ. اثرى از محمد. و در 202 پ. از نصيراى همدانى براى مير معين و در 203 لغزى از پدر شيخ بهائى و حل آن از خود شيخ بهايى، و سپس مطالب پراكند فلسفى و طبى و مختصر حشمرج هندى است. ش «زهديه» است.

[246] الاعتقادات كلام/ عربى

رساله مختصر و استدلالى است و در ديباچه بشيخ طوسى نسبت داده شده است. و سى مسئله دارد.و غير از «الاقتصاد» است كه در ذريعه 2: 269 ياد شده است.

آغاز: بسمله. حمدله... فهده ثلاثون مسئله فى معرفه الله اثبتها الشيخ ابو جعفر الطوسى قدس الله سره. مسئله: معرفه الله تعالى واجبه على كل مكلف بدليل انه منعم فيجب شكره فيجب معرفته كى نشكره... و الله ان يبعث من فى

القبور. و الحمد لله رب العالمين. تمت هذه الرساله.

4067556: ش 1 افتر. 1 پ- 4 پ. نسخ محمد شفيع بن محمد حسن هزار جريبى در 1095 ق كاغذ فرنگى گوناگون. جلد تيماج حنايى خشكيده يك لا. 90 گ 15 × 21 و 14 س 5/7 × 13.

[247] الاعتقادات كلام/ عربى

از اعتقادات محمد بن حسن طوسى استخراج شده است.

آغاز: بسم الله تعالى. اما بعد الحمد و الصلاه على النبى وآله فهذه مختصر من الفوايد استخرجتها من رشحات امواج البحر الزخار القدوسى محمد بن الحسن الطوسى... و ذكرتها مشيرا فى خلالها الى المخالفين لها و هى من خصائص المعتقدات الاثنى عشريه...

انجام: و اعلم ايضا ان هذا القدر من الاعتقاد كاف عند الطب لاولى الرشد. و هو الله الكافى... و لم يكن له كفوا احد. (على يد الاقل ابن عبد الرزاق مهدى الكاشى).

407 2755: ش 4 دفتر. 48 ر- 55 ر. خط مهدى بن عبد الرزاق كاشى. ش 1 «تبصره العوام» است.

[248] الاعتقاداتكلام/ عربى

از سيد محمد نور بخش و بطريق عرفانى است.

آغاز: بسمله و به نستعين الحمد لله الذى كرم بنى آدم بالنفس الناطقه المدركه للكليات... اعلم ايها الولد الاعز من الروح...

انجام: و اكتفينا بهذا القدر لان الوقت لا يقتضى الاطناب.

408 1098: ش 3 دفتر. 59 پ-63 ر. ش 1 «شرح عقايد نسفى» است.

[249] الاعتقاداتكلام/ عربى

در اين رساله از ايمان بحث شده است.

آغاز: بسمله. باب معرفه الايمان و الاسلام و الاحسان. و الاصل فيه ماروى عن عمر بن الخطاب. رض. قال كنا جلوسا...

انجام: عليه و علينا و كل بحطى آمين يا معين.

409 6562: ش 4 دفتر. 79 پ- 81 پ. نستعليق مانند شماره پيش.از عبد النافع بن «ملا كار من آسان

شد» عبد اللطيف ابن عبد السلام آخوند المرحوم القرعالى الاجل مولا ناد املا دولتشاه بن ملا عدلشاه سنه1211 (چنين). ش 1 «مختصر الطريقه المحمديه» است.

[250] الاعتقادات كلام/ عربى

از نجار زاده در سه باب.

آغاز: (هذا كتاب نجار زاده. رب تمم بالخير): الحمد لله الذى جعل ترتيب العلوم و الاعمال فريضه على العباد فى جميع الاوقات و الاحوال... اما بعد، فهذه رساله يتعلق ببيان الاعتقادات و الاخلاق و الاعمال على‌الترتيب و الاجمال. و رتبتهاعلى ثلثه ابواب... الباب الاول، فى الاعتقادات. الباب الثانى، فى الاخلاق. الباب الثالث، فى الاعمال الظاهره

انجام: فى حال الاستنجاء والامخاط.

4106562: ش 3 دفتر. 71 پ-79 ر. نستعليق مانند شماره پيشين اين دفتر. حاشيه دارد. عنوانها در كرانه و متن بشنگرف است. ش 1 «رمختصر الطريقه المحمديه» است.

[251] الاعتقادات كلام/ عربى

رساله ييست در واجبات عقلى و اعتقادات شيعه از ضياء الدين على بن سديد الدين داود گرگانى كه بدر خواست طلاب دينى بروش پرسش و پاسخ نوشته است. دو نسخه از آن در دانشگاه (ف. 3: 536 ش 3) و طوس (ش 8940) هست.

آغاز: بسمله. حمد له. و الصلاه و السلام على محمد... اما بعد چنين گويد... ضياء الدين بن سديد الجرجانى... اين رساله ييست مختصر در بيان واجبات عقليه (درست مانند نسخه هاى ش 8/1015 و 1/3190 دانشگاه).

انجام: پس ما را يارى كنيد. و الله اعلم باصواب. (جز نسخه دانشگاه است).

411 1844: ش 4 دفتر، 36 پ- 58 ر. نسخ نويسنده ش 3 بتاريخ 1139 ق. ش 1 «نوروز نامه» است.

[252] الاعراب نحو/ عربى

رساله ييست در سه باب، عمل كننده، و معمول شونده، و عمل.

آغاز: بسمله. حمد له... و بعد فهذه رساله فيما يحتاج اليه كل معرب اشد الاحتياج، و هو ثلاثه اشياء، العامل، و المعمول، و العمل اى الاعراب، فيجيب ترتيبها على ثلاثه ابواب...

انجام: نحو لا رجل ظريف و ظريفا.

412 6950: ش 3 دفتر. 71 پ 103 ر. نسخ پنجشنبه شوال 1114 ق. حاشيه دارد. كاغذ فرنگى سفيد. جلد مقوا با بر گردان. ش 1 «كافيه» است. 104 گ 5/12 × 20 و 15 س 5 × 12.

[253] اعراب جمل نحو/ عربى

در اين رساله از اعراب محلى جمله ها د دستور زبان عربى بحث شده است.

آغاز: بسمله. حمد له... اعلم ان الجمله لا يخلو اما ان لا يحتمل الصدق و الكذب كالامر...

انجام: حكم الظرف حكم الجار مع المجرور من غير فرق.

413 3150: ش 2 دفتر. دو صفحه و نيم است در پايان دفتر. (سپه 2: 398) با خط تازه تر از شماره پيشين اين دفتر. ش 1 «مفصل» است.

[254] الاعزل نحو/ عربى

در باره اسمه اييست كه الف ولام نگيرد.

آغاز: بسمله. احمد الله على ما هدانا بحمده... وبعد فهذه اسماء لا تدخلها الالف و اللام... و سميته «الاعزل»...

انجام: سكاب: اسم فرس، و هو مبنى على الكسر

414 7552: ش 3 دفتر. در كرانه49 پ-50 پ. نوشته شده است. عنوانها شنگرف. ش 1 «ديوان ابيوردى» است.

[255] اعضاء الانسان پزشكى/ عربى

عنوان: «رساله للفارابى فى ما اشترك فيه جالينوس و ارسطو طاليس فى امور اعضاء الانسان» دارد.

آغاز: قال الفقيه الفاضل ابو نصر محمد بن محمد الفارابى: قصدنا ان نثبت فى هذا الكتاب ما اشترك فى الفحص عنه جالينوس و ارسطو طاليس من اعضاء الانسان مما قراته من كتب ارسطو طاليس الموجوده لدينا...

انجام: استعمالها فى بدن او عضو. هذا خاص بالطيب.

415 2912: ش 70 دفتر.221 پ- 222 پ- ش 1 «شرح رساله زيتون» است.

[256] اعضاء الانسان پزشكى/ عربى

در نسخه زير عنوان «مشتركات جالينوس» نيز دارد و گويا از فارابى باشد.

آغاز: قصدنا ان نثبت ما اخبر جالينوس انه شاهده من اعضاء الانسان، وماذكر ان شاهده فى عضو عضو منها بازاء ما اخبر ارسطا طاليس انه غايته من ذلك العضو بعينه...

انجام: كان سبيلها ان يشترط فيها و اغفلت فحينئذ يصير القياسان جميعا برهانين.

416 2912: ش 71 دفتر، 222ر- 226 پ. ش 1 «شرح رساله زيتون» است.

[257] الاعلام باعلام بيت الله الحرام تاريخ/ عربى

از قطب الدين محمد بن احمد مكى. م 988 ق. يك مقدمه و ده باب دارد. و هر يك چند فصل و يك خاتمه و آن را براى سلطان مراد در 979- 980 ق نگاشته است. (كشف الظنون). نام نگارنده و تاريخ نگارش و نام شاه و كتاب و فهرست ده باب در ديباچه هست. در باب هفتم داستان شاه اسماعيل قزلباش ياد شده است. اين كتاب در هامش «خلاصه الكلام فى بيان امراء البلد الحرام» تاليف احمد بن زين دحلان در مصر بسال 1305 ق. بچاپ رسيده است.

417 2798: نسخ سده يازدهم. عنوانها شنگرف. تاريخ 1141 ق در صفحه عنوان هست. آغاز افتاده: السلطان بن السلطان الملك المويد مراد خان بن سليم خان بن سليمان. مالك: اعتضاد السلطنه، در 1291 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ سمر قندى. جلد تيماج مشكى مقوايى ساده. 198 گ 21 × 15 و 28 س 5/9 × 5/14.

[258] اعلام الورى باعلام الورى حديث/ عربى

از ابو على امين الاسلام طبرسى (تفرشى) كه براى اسپهبد علاء الدوله شاه فرشو اذگر ابو الحسن على بن شهر يار بن قارن (511- 534 ق) نگاشته است. (فهرست دانشگاه 3: 1399 و 1667) «ربيع الشيعه» ابن طاوس از روى اين كتاب ساخته شده است (ذريعه 2: 240) اين كتاب بسال 1312 ق. چاپ شده است.

418 5297: نسخ سده دوازدهم. آغاز و انجام افتاده است. كاغذ سپاهانى حنايى. جلد تيماج زرد مقوايى. 211 گ 5/18 × 26 و 19 س 5/11 × 18.

[259] اعمال الاسبوع دعا/ عربى

از عبد الله ابن محمد رضا حسينى در سده سيزدهم كه پس از «روضه العابدين و نزهه الذاكرين فيما يتعلق بالشهور و السنين» در باره اعمال روز و شب هفته و برخى ذكرهاى ديگر، در يك مقدمه و بابهايى كه هر يك چند فصل دارد، نگاشته است.

آغاز: بسمله. الحمد لله مجيب الدعاء و سامع النداء، و الصلاه على محمد و آله الامناء

انجام: فى جنات النعيم بمنه وجوده.

419 5716: ش 1 دفتر، 2 پ-12. ر. نسخ محمد تقى‌بن كاظم همدانى. در 1240 ق. مقابلت و تصحيح با خط «مولانا و سيدنا مولفه دام ظله العالى» دارد عنوانهاو نشانها و جدول صفحه ها شنگرف. كاغذ فرنگى.جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى. 245 گ 13 × 20 و 20 س 5/7 × 5/14.

[260] اعمار الادواء پزشكى/ عربى

در اين رساله ازاينكه هر دارو تا چه هنگام وچه اندازه ميتواند خاصيت خود را نگاه دارد، گفتگو شده است. و در نسخه زير به ذهرى اندلسى‌نسبت داده شده است.

آغاز: قال مفرد الادويه ثلاثه اجناس.

انجام: و الجند بيد ستر يبقى عشر سنين.

420 2911: ش 71 دفتر. ص 249. و پس از آن پراكنده هايى پزشكى بتازى و پارسى از ابن كهيلاء و شرح ملا محمد آملى بر طب ايلاقى (ص 255) و جز آنها هست.

[261] اعمال الاوقات الربع المجيب رياضى/ عربى

در باره ربع مجيب است، در يازده باب.

آغاز: بسمله حمد له... و بعد فهذه الرساله على الربع المجيب الافاقاقى فى الاعمال الفلكيه المحتاج اليها سميتها «رساله اعمال بالاوقات فى استخراج السموت و الجهات» مشتمله على مقدمه واحد عشر بابا.

انجام: الذى على محيط الربع من القبله و الله اعلم بالصواب.

421 2925: ش 8 دفتر. ص 134- 129. نسخ سده يازدهم.

[262] اعمال سه ماهه دعا/ عربى

از دوست محمد حسينى كه براى شاه طهماسب بن اسماعيل صفوى نگاشته است يك مقدمه و سه باب براى دعاهاى سه ماه دارد. نام شاه در ديباچه ياد شده است.

آغاز: بسمله شكر بى حد و ثناى بى عدد مر آن معبودى را كه عبادتش موجب سر افرازى زاهدان و آموزش... اما بعد چنين گويد... دوست محمد الحسينى...

انجام: تتمه، چون نوروز در ايام ماه رمضان شود. زهر بر او كار نكند بقدره الله تعالى آيات اينست:سلام على نوح فى العالمين... سلام هى حتى مطلع الفجر.

4222163: ش 1 دفتر. 2 ر- 48 پ. نستعليق. عنوانها شنگرف. و پس ازآن نماز عيد غدير و دعاهاى ديگر نوشته شده است. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مشكى ضربى باترنج زر. مقوايى. 210 گ 19 × 26 و 20 س 12 × 20.

[263] اعمال الشهوردعا/ عربى

يك مقدمه و چهار ده باب و يك خاتمه دارد. شايد از مولف عبد الله بن محمد رضاى حسينى «اعمال الاسبوع» باشد.

آغاز: بسمله. الحمد لله الذى ندب عباده الى الدعاء، و ضمن لهم الاجابه و الجزاء

انجام: كل واحده منها سبعين مره.

423 5716: ش 2 دفتر.121 پ-244 پ. با همان خط شماره يكم دفتر كه

[264] اغانى ادب/ عربى

از ابو الفرج اصفهانى، على بن حسين بن محمد است (كشف الظنون، الذريعه 2: 249- 250).

424 3279: از آغاز تا اخبار صاحب ابن عباد. نسخ محمد رضا در سده سيزدهم. عنوانها، نشانها شنگرف. جدول صفحه ها زر و لاژورد و شنگرف. مالك: اعتضاد 1291 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى نخدى. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى. 285 گ 40 × 24 و 43 س 15 × 28.

425 3280: از پايان جزء پنجم تااخبار اشعب در جزء شانزدهم. نسخ محمد رضا در صفر 1282 ق. جدول و نشانها مانند شماره پيشين (3279). مالك: اعتضاد 1292 ق. سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى نخدى. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى. 207 ك40 × 24 و 43 س 15 × 28.

426 3281: جزو دوم از اخبار حنين حيرى تا اخبار حسان بن ثابت شاعر صحابى دارد نسخ سده يازدهم... كاغذ فرنگى. جلد تيماج مشكى كناره سرخ ضربى دو لا درون سرخ. 152 گ 5/19 × 29 و 26 س 12 × 5/20.

427 6703: جزو بيستم. از اخبار نمر بن طولب تا آخر جزو 20. نسخ ناصر الدين اشمونى از هرى. در صفر 978 ق. عنوانها، نشانها شنگرف. 367 صفحه شمار دارد. مالك: فرهاد ميرزا در 13 رمضان 1302 ق. كاغذ سمر قندى نخدى.جلد ندارد. 190 گ 25 × 17و 18 س 18 × 12.

428 8357: بخشى از اغانى است. آغاز و انجام افتاده است. آغاز: قال ابو عمر و اغار ابو برده بن الهلال بن عويمر اخو بنى مالك بن اقصى بن حارثه بن عمر و بن عامر بن... امرو القيس على‌هو ازن فى بلادها فلقى عمر بن عامر... و بنى نصر بن... فاقتتلوا قتالا شديدا... انجام: قال ابو الفرج ان جميلا جاء الى بثينمه... فكم مرتج امرا اتيح له الردى و من خائف لم نيقصه التخوف نستعليق سده چهاردهم. عنوانها سياده درشت. كاغذ فرنگى سفيد آهار مهره. جلد تيماج مشكى مقوايى 267 گ 22 × 17 و 12 س 15 × 10.

[265] اغراض طبى پزشكى/ فارسى

از سيد اسماعيل گرگانى مولف ذخير خوارزمشاهى است (الذريعه 2: 251)

آغاز: بسمله. بيايد دانست كه اين كتاب بر سه قسمت ترتيب كرده آمد و در هر قسمتى چند گفتار ياد كرده شد...- و پس پانزده صفحه فهرست كتاب-: بسمله. اما بعد حمد الله سبحانه و تعالى، و الصلاه... ببايد دانست كه هر كه بمجلس پادشاهى و سيلتى خواهد جست يا خدمتى و تحفه خواهد برد... خاصه كه پادشاه چون خداوند و خداوند زاده... آتسز بن خوارزمشاه حسام امير المومنين...

انجام نسخه 795: مقصود بر آيد. اين است آخر سخن از قسم دوم ازين كتاب و تمام شدن سخن گفتن در جزو علمى از طب و وقت آن آمد كه در جز و عملى سخن گوئيم.

انجام نسخه 792: باب چهارم (از گفتار 26 م از قسمت سوم كتاب) اندر داروها و طلى ها كه اندر مجبرى ورد ادى بكار آيد... و پس از يك صفحه-: خرما و دنبه و روغن شير ضمادى نرم كننده است بند گاصلب شده را نرم كند- و سپس يك فصل اضافى دارد كه بدين عبارت آغاز شده است: ابدال الادويه. الالف افسنطين بدل آن جعده است..- و پس از اتمام حروف ابجدى- حرف الغين: غار بدل آن رك غافت بدل آن مثل اسارون... مثل يريد است، و مثل آن صبر. و الله اعلم.

كتاب سه بخش است: نخست در پانزده گفتار: 1- حد طب 19باب 2- اندامهاى بسيط: 7 باب 3- اندامهاى مركب: 17 باب 4- قوتها: 5 باب 5- تندرستى و بيمارى: 5 باب 6- نبض:

20 باب 7- نفس: 1 باب 8- تفسره: 21 باب 9- تندرستى: 7 باب 10- عرق: 5 باب 11- نفث: 5 باب 12- اجناس سببها: 16 باب 13- زادن و مردن: 6 باب 14- تقدمه المرفه: 3 جزه 15- بحران: 8 باب بخش دوم سه گفتار دارد: 1- حفظ صحت: 16 باب 2- ادويه مفرده: 3 بخش

3- قرابادين: 19 باب بخش سوم بيست و شش گفتار دارد: 1- ببماريهاى سر شش جزء 2- چشم: 6 باب 3- گوش: 7 باب 4- بينى: 5 باب 5- دهان: 3 جزء 6- حنجره: 5 باب 7- آلت دم زدن: 7 باب 8- دل: 6 باب 9- مرى و معده: 22 باب 10- جگر: 8 باب 11- سپرز: 3 جزء 12- سپرز: 2 جزء 13- اسهال: 8 باب 14- مقعد: 5 باب 15- كرم روده: 2 باب 16- پيچ ناف و قولنج: 3 باب 17- گرده و مثانه: 16 باب 18- بيماريهاى مردان: 8 باب 19- بيماريهاى زنان: 6 باب 20- پشت 7 باب 21- تبها: 14 باب 22- آماسها: 12 باب 23- ريشهاو سوختگى: 6

باب 24- آراستگى و پاكيزگى: 3 باب 25- زهرها: 7 باب 26- مجبرى ردادى: 4 باب

429 792: نسخ محمد الحافظ النوقانى بى تاريخ، در سده نهم نوشته شده. نسخه ناقص از اواخر باب 3 جزو 4 گفتار 1 قسمت 3 كتاب آغاز شده و به پايان كتاب باب چهارم گفتار 26 قسمت سوم ختم شده است و يك فصل بعنوان: ابدال الادويه بترتيب حروف ابجد (نه ابتث) اضافه كرده است. 209 برگ 17 سطر درشت. كاغذ ترمه سفيد سمر قندى. جلد مقوايى ته تيماج. بنام ذخيره خوارزمشاهى وارد سپهسالار 1297 شده. و 195 × 28

430 793: نسخ سده هشتم. عنوانها شنگرف. فهرست كتاب در سه برگ آغاز نوشته شده است. برگ آغاز و يك برگ انجام نو نويس است كاغذ زرد و سمر قند گوناگون جلد تيماج قهوه يى‌ضربى. 260 گ 18 × 29 و 23 س 11 × 20

431 795: نسخ احمد بن محمد بن احمد الملقب برضى، در 11 محرم 651 ق. نوشته شده. دو بخش از سه بخش رادر بر دارد. و هر دو بنام ذخيره ثبت شده است. عنوانها شنگرف. مالك: اعتضاد السطنه در 1275 ق. وقف سپهسالار 1298 ق. كاغذ سمر قندى زرد كلفت. جلد تيماج مقوايى ساده. 187 گ 32 × 20 و 25 س 11 × 14.

[266] اغراض ما بعد الطبيعه يا «اغراض ارسطوطاليس»فلسفه/ عربى

از فارابى. كه در آن غرض ارسطو را در چهار ده بخش كتاب ما وراء الطبيعه او شرح داده است. (ذريعه 2: 251 و فهرست دانشگاه 3: 150).

432 1095: ش 3 دفتر، 27 ر- 28 پ. بتاريخ پايان شوال 1003 ق. ش 1

433 1216: ش 38 دفتر. ص 203- 202. عنوان كتاب دراين نسخه «رساله الحروف» ميباشد ش 1

[267] اغراض مقالات اصول اقليدس رياضى/ عربى

پنج غرض مقاله‌هاى اصول اقليدس در اين رساله بيان شده است.

آغاز: اغراض مقالات اقليدس خمسه اقسام. اما الاول ففى تبيين الزوايا البسيطه...

انجام: و اما المقاله الخامسه عشر ففى كيفيه عمل بعض هذه المجسمات فى بعض و على بعض و الله اعلم.

434690: ش 11 دفتر، 102 پ- 103 پ

[268] اغناء الاديب فى فهم مغنى الليب اصول فقه/ عربى

از محمد مهدى بن على‌اصغر قزوين (زنده 1122 ق) صاحب شرح دعاى ضمين (سپه 2: 373).

آغاز: الحمد لله الذى رفع لواء...

انجام: قوله شاد والخ. شاد الحائط طلاه بالشيد و هو ما طلى به حائط من جص و نحوه. ق. قد تم الكتاب بعون الملك.

435 3230: نسخ محمد بن عبد الرحيم در 1268 ق. وقف سپهسالار كاغذ فرنگى. جلد تيماج 231 گ 5/21 × 12 و 21 س.

436 3231: ش 1 دفتر (1 پ- 147 ر. شكسته نستعليق محمد نبى 1122 ق. وقف سپهسالار. كاغذ فرنگى. جلد ميشن 186 گ 29 × 5/20 و 30 س چليپا. سپه 2: 374.

[269] افسون و سحر و دعادعا/ فارسى

ياد داشتهائى است از يك روضه خوان كم سواد، در رمل و زيارتخوانى و دعا گوئى و روضه خوانى.

4378253: نستعليق سده چهاردهم. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج قهوه يى يك لا. 114 گ 5/11 × 5/17 سطر و اندازه گوناگون.

[270] افعال اختيارى كلام/ فارسى

از ملا مهدى كاشانى قمى در پاسخ نصر الله بن فضل الله كه نويسنده نسخه زير بوده است.

آغاز: در افعال اختيارى عباد سه مذهب است...

انجام:

النجم يستصغر الابصار رويته *** الذنب للعين لا للنجم فى الصغر

438 145: ش 4 دفتر، 127 ر- 136 پ. ش 1 «شرح ديوان ابو الفرج» است. نستعليق نصر الله بن فضل الله رى دشتى‌قهستانى ساوه يى قمى. 15 ذيحجه 1265 ق. براى ملا عباس.

[271] افعال العباد كلام/ عربى

از ملا جلال دوانى. م 908. ق. است (ذريعه 2: 260) و همراه «كلمات المحققين» در 1315 ق. چاپ شده است. (ف. دانشگاه 3: 259 و 2243).

439 1308: ش 7 دفتر، 56 ر- 59 ر خط احمد بن محمود يارا ديوان. و پس از آن تا 61 ر. حاشيه هاى فلسفى و كلامى بنشان قرينى هست كه گويا محشى شرح عقايد نسفى نيز باشد. در 61 پ عبارتى تركى بتاريخ پنجشنبه ذيقعده 1129 ق. و ج 1- 1091 ق. هست. ديباچه ندارد. ش 1 «شرح آداب البحث سمر قندى» است. آغاز نسخه: بسمله. قوله افعال العباد دائره بحسب احتمال العقل امور... انجام: يتجلى عليه انوار التحقيق. و الله ولى التوفيق.

[272] اقبال نامهتاريخ/ فارسى

در تاريخ هندوستان و بنام جهانگير پادشاه در سال دوم جلوس او در 11 ذيقعده 1014 ق تاليف شده است. نام كتابرا عليقلى ميرزا در پشت جلد نوشته است.

آغاز: افتاده: و خان اعظم ميرزا عزيز كوكلتاش را با نواع عواطف... جلوس سال دوم و قايع سال اول 11 ذيقعده 1014 ق نير اعظم به بيت الشرف حمل سعادت تحويل يافته...

انجام:

درين خانه رفتن ز تدبير نيست *** كه هر لحظه در قبضه ديگريست

و تلك الايام... و قد شرعت بتاليفه اثنى وخمسين صفر المظفر و كان ذلك در رمضان المبارك 1101 من الهجره مقام سلت

440 1508: نستعليق هندى در سده دوازدهم، در هند نوشته شده. عنوانها شنگرف. مالك: اعتضاد 1285 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. آغاز نسخه ناقص است. كاغذ نخدى‌هندى. جلد تيماج سرخ ضربى زر كوب مقوايى. 45 گ 5/28 × 5/16 و 21 س 95 × 23.

[273] اقبال نامه تاريخ/ فارسى

اين كتابچه بنام شاه تهماسب نگاشته شده و در باره جزيره خضراء و غايب شدن امام زمان است (فهرست دانشگاه 2: 557 و 3: 1098 و ذريعه 5: 106).

آغاز: حمد و سپاس و ستايش و ثناى بى قياس واجب الوجودى را...

انجام: و شيخ على بن فاضل گفت كه من بان جهت شريفه در رجب بود سنه 690.

441 7558: ش 2 دفتر، 35 پ- 76 پ. نسخ سده 11 هم. سپس بخشى است از كتاب الغيبه شيخ طوسى است (78 پ- 78 ر). مالك: محمد مومن بن شمس الدين محمد سپاهانى در سده يازدهم.ش 1 «رجعت» است.

[274] اقرب الطرق الى الله يا «الاصول العشره»عرفان/ عربى

از نجم الدين كبرى خيوگى و بفارسى نيز ترجمه شده است. (ف. دانشگاه 3: 411 و 2259).

442 2887: ش 4 دفتر- 93 ر- 93 پ. اين نسخه فقط تا طريق هفتم را در بر دارد. نيمى از برگها را موريانه خورده است. ش 1 «دره الغواص» است.

[275] اقسام ياء دستور/ تركى

عنوانهاى «قاعده» و «شعبه» دارد و بزبان تركى است.

آغاز: بوصحايف پر لطايفك تسويد نه داعى و باعث مضمون مكنو ننده مدمج...

انجام: آخرند... حرف آخير تمامى بيانى نيله. تمام اولدى سنه (800) احدى و سبعين و تسعمايه.

443 101: ش 2 دفتر خط نستعليق تركى. داراى سر لوح لاژورد زر و شنگرف. عنوانها شنگرف. ش 1 «دقايق الحقايق» است. 16 گ. 21 س. (سپه 2: 261).

[276] اقليم نامه فلسفه/ فارسى

جغرافياى هفت اقليم را با نقشه‌ها توضيح داده است.

آغاز: بسمله. حمد له... و بعد بدآنكه شكل زمين مانند كره ييست، و بيشتر را آب فرو گرفته است...

انجام: تا آنجا كه عرض پنجاه بود. و الله اعلم.

444 7437: ش 2 دفتر 16 پ- 21 ر. 12 س 4/5 × 11 ش 1 «آداب المتعلهين» است كه در ص 17 ياد شد.

[277] الاقناع پزشكى/ عربى

از شيخ اجل فيلسوف ابو الحسن سعيد بن هبه الله بن الحسن (حسين. ابن ابى اصعيبه) زاده در شنبه 23 ج2- 436 ق. و در گذشته يكشنبه 16 ع1- 495 ق صاحب كتاب «المغنى فى تدبير الامراض و معرفه العلل و الاعراض» در پزشكى است كه كوتاه‌تر از اين كتاب است. (ابن ابى اصعبيه 1: 254). و نيز او راست كتاب «خلق الانسان»⁽¹⁾و مقالات «الحدود» و «المجدول» فى الطب و تلخيص النظامى و «القرابادين» بروكلمان 1: 485 و سوپلمان 1: 888 آنرا ياد كرده و ليكن نسخه يى نشان نداده است. و چلبى فقط نامى از آن يادكرده است.

445 748: نسخ يكشنبه 28 ع2- 701 ق از عثمان بن محمود بن عثمان، و نسخه مولف در رجب 701 ق. مقايلت شده است. (پايان مجلد 3). آغاز: (در باب سوم مقالت چهارم كه داراى بيست و دو باب مجلد سوم است): و ينبغى ان تعلمانه ليس كما ظهرت علامات الامتلاء... انجام: (در باب سى‌ام مقالت پنجم): اذ اكثر الاختلاج فى البدن و دام فينبغى ان يتدارك بالاستفراغ. نام كتاب فقط در پشت نسخه نوشته شده است. كاغذ سمر قندى. جلد مقوا. 243 گ 18 × 26 و 21س 5/11 × 18.

[278] اكبر نامه تاريخ/ فارسى

از ابو الفضل بن مبارك ناگرى. م 1011 ق. متخلض فيضى. (ف. دانشگاه 2: 517).

446 8299: نستعليق 11 ذيقعده 1117 ق. پنجاه و يكمين سال اورنگ زيب. عنوانها شنگرف. هر

صفحه در دوجدول، بزرگ لاژورد، كوچك شنگرف و لاژورد. كاغذ هندى نخدى. جلد تيماج قهويى مقوايى. 487 گ 17 × 29 و 21 س 9 × 21.

[279] الاكر المحموديه فى علم المئلثات الكرويه رياضى/ فارسى

ميرزا محمود خان منجم قمى، پس از مدتها تحصيل در پاريس اين كتابرا در مثلثات براى اعتضاد السلطنه و زير علوم نگاشته و بتهران فرستاد. تاريخ تاليف و نوشتن نسخه، رمضان 1276 ق. در پاريس ميباشد، معلم اين مولف در 12 مه 1860 م تقريظى بفرانسه بخط خود در پايان نسخه نوشته است.

447538: نستعليق شكسته در پاريس در رمضان 1276 ق. در ده روز بخط محمود قمى كه شايد مولف كتاب باشد نوشته شده است.و تقريظ استاد مولف بزبان فرانسه درآخر نسخه بتاريخ 12 مه.186 م. هست. كاغذ فرنگى. جلد مقوايى ابرى. ته تيماج سرخ صحافى شده پاريس. 77 گ 14 × 21 و 12 س 7 × 13

[280] اكسير العارفين عرفان/ فارسى

از ملا صدرا در چهار باب هر يك چند فصل 1- مكتب علوم و اقسام آن 2- محل المعرفه 3- البدايات 4- الغايه الاصليه. وى آنرا در 1031 ق. نگاشته و در 1302 ق. چاپ شده (ذريعه 2: 279).

آغاز: سبحانك اللهم يا مبدع العقود و النفوس باضوائها...

انجام: و تحتيهم فيها سلام وآخر دعوائهم ان الحمد لله رب العالمين.

448 7524: ش 3 دفتر، 66 پ- 128 ر. ش 1 «تفسير آيه النور» است.

[281] الزام النواصب كلام/ عربى

در اثبات امامت شيعى در1303ق چاپ شده است (ذريعه 2: 289- 290 و فهرست دانشگاه 3: 528 و 2138).

449 8261: ش 4 دفتر، 90 پ- 126 ر. نسخ عبد بن حاجى عبد الله. 19 س 5/8 × 5/13. ش 1 «جواهر النظام» است.

[282] الف ليله و ليله داستان/ عربى

متن عربى هزار و يكشب است كه بچاپ رسيده است. وترجمه فارسى آن نيز چاپ شده است.

450 1626: نسخ سده سيزدهم. عنوانها، نشانها شنگرف. از اول تا داستان شب 387 را در بر دارد. و در نسخه، بغلط 377 نوشته شده است. پايان نسخه مطابق سطر 16 ص 569 جلد اول.چاپ قديم مصر (بى تاريخ) است مالك: اعتضاد 1292 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى. جلد تيماج سرخ مقوايى. 258 گ 21 × 34 و 33 س 5/12 × 24.

[283] الالفين الفارق بين الصدق و المين كلام/ عربى

از علامه حلى. م 726 ق كه بدر خواست پسرش فخر المحققين، در يك مقدمه و دو مقالت و خاتمه آنرا نگاشته و ميخواست امامت شيعى را با دو هزار دليل روشن سازد. و ليكن نسخه ها فقط يك هزار و چندى رادارد وآنرا فخر المحققين مرتب كرده است. (ذريعه: 2:

451 6342: نسخ محمد رفيع بن محمد تقى كندارى در شيراز، در نخستين روزذى حجه 1109 ق. عنوانها، رقمها شنگرف. پايان، تا) كب س (از الف اول را دارد. كاغذ فرنگى. جلد تيماج زرد ضربى مقوايى. 184 گ 15 × 5/25 و 25 س 5/8 × 5/17.

[284] الفين كلام/ عربى

منظومه در كلام شيعى و داراى چهل «هديه» است از محمد على فيلسوف جدلى كه بايد پس از صفويان در قزوين سروده باشد. خود او ميگويد: تاريخه جاء لدى التدوين بالفضل فى مدينه القزوين بان تكون التا بالخطاب لا يحسب هاء لدى الحساب

آغاز: الحمد لله الذى من اجتهد عرفه ما واجب ان يعتقد

انجام: على رسوله السلام دائما و آله كانوا لحق قائما

452 2528: نسخ احمد سپاهانى در پايان محرم 1233 ق. عنوانها شنگرف. حواشى دارد. مالك: محمد صادق بن حاجى محمد رضى مازندرانى در همان سال. كاغذ فرنگى سفيد آهار مهره. جلد تيماج مشكى ساده يك لا. 82 گ 14 × 21 و11س 11 بيت 9 × 5/14.

[285] الفيه فقه/ عربى

از شهيد اول محمد بن مكى. در يك مقدمه و سه فصل و يك خاتمه. در واجبات نماز است. (ذريعه 2: 296 و ف. دانشگاه 3: 1772).

453 669: ش 3 دفتر، 114 پ- 125 ر. نستعليق 1085 ق. عنوانها شنگرف 15 س. ش 1 «استخراج طالع مولود» است.

454 2525: نسخ نوشته شده. چهار. برگ از اول وپنج برگ از آخر آن نو نويس است، در حاشيه بعضى از صفحه حاشيه هايى بامضاى زين الدين و بى امضاء نوشته شده است. كاغذ سمر قندى. جلد تيماج. وقف سپهسالار. (سپه 1: 361) 46 گ 5/3 × 5/9 و 12 س.

455 5893: ش 1 دفتر، 2 پ- 34 ر. نستعليق سده دوازدهم. عنوانها، نشانها شنگرف. حاشيه ريز با نشان (ع. ل.) دارد. كاغذ سمر قندى. جلد تيماج زرد ضربى يك لا. 68 گ 12 × 5/17 و 9 س 6 × 5/10.

456 6713: ش 1 دفتر، 1 پ- 11 پ. نستعليق مصطفى قلى نورى در ع 2 سده دوازدهم. كاغذ فرنگى. جلد تيماج حنايى يك لا. 134 گ 21 × 15 و 14 س 10 × 15.

457 7541: ش 2 دفتر،70 پ- 88 ر. نسخ سده يازدهم. عنوانها شنگرف. حاشيه دارد. 10 س 8 × 13. ش 1 «تحبير التيسير» است.

458 7542: ش 9 دفتر، 150 پ- 180 پ. نسخ سده دوازدهم عنوانها شنگرف 9 س 5/7 × 13. ش 1 «منيه المريد» است.

459 8180: ش 2 دفتر، 10 پ-26 ر. نسخ 4- ج 1068- 1 ق. ش 1 «حبل المتين» است.

460 8190: ش 14 دفتر. 150 پ- 156 پ. ش 1 «شرح القصيده اللاميه» است.

461 8201: ش 2 دفتر، 25 پ. نسخ على بن عباس جيلانى بحرانى در رمضان 1032 ق. عنوانها شنگرف. هر صفحه 4 سطر درشت متن است و در ميان آنها حاشيه و شرح بنسخ ريز ميباشد.

[286] الفيه ادب/ عربى

در ده علم در هزار بيت از محب الدين محمد بن محمد بن محمود بن غازى ابن الشحنه (749- 815 ق) (سپه 2: 432) صاحب «شرح خطبه قاموس» و كتب ديگر (معجم المطبوعات عربى) و «فرهنگنامه هاى عربى بفارسى». و در مجموع المتون چاپ شده است

462 2975: ش 2 دفتر، 140 ر- 143 ر. اين نسخه فقط معانى و بيان بديع اين منظومه را دارد و صد بيت است (سپه 2: 432- 434 و 416) 14 س. ش 1 «مختصر تفتازانى» است.

[287] الفيه الشريف معما/ فارسى

از سيد شريف معمائى است كه در 908 ق آنرا نگاشته است. وى نخست يك بيت شعر سروده و سپس كتابى بدين نام در شرح آن نگاشته است.(ف. دانشگاه 2: 392 و ذريعه 9:523).

آغاز: آلاف حمد و سپاس و اصناف شكر بى‌قياس، احديرا كه هزار و يك نام با احترام... و بعد نموده ميشود كه قبل از اين بيان از قلم شكسته زبان اين نادان، يك بيت صورت ثبت يافته بود، و در او هزار نام تعميه... وآن بيت اينست:

از قد و ابرو بديد آن ماه چهر *** موجاب ديده‌ام بالاى مهر

تا آنجا كه در تاريخ آنكه 908 ق است گويد:

بيتى كه يك كتاب بود در بيان او... *** ... تاريخ او (طبيعت) نيز هست اى شريف

انجام: يونس. يحيى يتيتى. اللهم زديقينى ومن الخطاء تقينى. آمين.

463 8262: نستعليق سده دهم. اصلاح شده، و شايد بدست مولف اصلاح شده باشد، زيرا كه تغيير فراوان بدان داده شده است. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد و سمر قندى كبود و نخدى. جلد تياج قهوه يى‌مقوايى بر گردان دارد. 326 ك 27 × 18 و 16 س 10 × 18.

[288] القاب العروض عروض/ فارسى

از يوسف عروضى نيشابورى كه شانزده بحر را در پنج دائره نهاده است، و پيش از آن ديباچه اى در يك صفحه دارد. نسخه زير شامل چهل و پنج اصطلاح عروضى است (سپه 2: 446- 447)

464313 صدر: ش 9 دفتر. ص 130- 137. ش 1 «الكافيه فى العروص و القافيه» است.

[289] الالواح العماديه فلسفه/ عربى

از شيخ اشراق سهروردى است، كه براى عماد الدين ظهير الاسلام سيد بلاد ارمنستان و ديار بكر قرا ارسلان بن داود بن ارتق، ساخته است. يك مقدمه و چهار لوح دارد. مقدمه در

معنى عالم، لوح نخست: تناهى ابعاد 2: نفس 3: اثبات واجب 4: قضا و قدر. (چلبى و مجلس- 2: 398 ش 634- 21 و ديباچه كر بين بر مطارحات).

آغاز: الحمد لله و سلام على عباده الذين اصطفى. عونك يا لطيف تبارك اسمك اللهم و تعالى ذكرك... هذا مختصر الالواح اوردت فيه جملا من اللطايف و لمعا من الغرايب... ينحصر فى مقدمه و اريعه الواح...

انجام نسخه 2919: وارض بالجود الاعم على العالمين منان.

انجام نسخه 8359: و خشعت لعزتك نفوسنا. انك انت الوهاب و الجواد على العالمين و صلى الله... اجمعين.

465 2919: ش 16 دفتر، 126- 135 ر. و سپس تا 140 پ. پراكنده ها نوشته شده است ش 1 «نامه طوسى» است.

466 8359: ش 4 دفتر، 95 پ-114 پ. نستعليق مانند شماره پيشين همين دفتر. در آغاز ذيحجه 1063 ق. عنوانها شنگرف. درين نسخه نيامده كه كتاب بكسى اهداء شده باشد. ش 1 «هدايه الحكمه» است.

[290] الهى نامه عرفان/ فارسى

از خواجه عبد الله انصارى (394- 481 ق) به نظم و نثر است، و در تهران 1319 خ. بارساله هاى هشتگانه او بتصحيح سلطان حسين تا بنده گنابادى چاپ شده است.

آغاز:

اى ز دردت بيدلان را درد و درمان آمده *** ياد تو مر عاشقان را مونس جان آمده...

اى كريمى كه بخشنده عطايى، و اى حكيمى كه پوشنده خطايى...

انجام: آفتاب جمال الهى روى نمايد

467 7079: بخط شكسته نستعليق محمد جعفر ديلمانى، براى ابو القاسم بيك در لا هيجان بسال 1233 ق. صفحه ها در جدول زر و شنگرف. داراى سر لوح زر و شنگرف و نيلى. صفحه ها با گل و بوته زر و لاژورد و شنگرف آراسته و حاشيه سازى شده. كاغذ فرنگى سفيد- جلد تيماج قهوه يى يك لا. 13 گ 5/11 × 20 و 12 س 7 × 14.

[291] اماطه اللثام عن الايات الوارده فى الصيام فقه/ عربى

مولف، احكام روزه را از آيتهاى قرآن بيرون آورده و براى شاه صفى صفوى نگاشته است. (1038- 1052 ق). مولف ناشناس است، و ابن يوسف در فهرست پيشين و مولف

الذريعه هر يك احتمالها داده اند. (سپه 1: 361- 364 و ذريعه 2: 304- 305). اين كتابرا نگارنده اش بفارسى ترجمه كرده، و نسخه آن در مشهد هست (ذريعه 2: 305).

468 2539: پشت صفحه اول ياد داشت هاى زير نوشته شده هور ساله صوميه شيخ. قدوسط، كاغذ دولت آبادى، مجدول مذهب، جلد تيماج بر گدار طلا پوش، بتاريخ بيست و سوم شهر جمارى الاولى 1105 ق، داخل عرض شد. مهريكه به سجع ذيل است در ذيل اين عبارات زده شده: رسيد از سليمان بن عز و شرف حسين از غلامى شاه نجف و نيز نوشته شده: بتاريخ شانزدهم شهر صفر 1115 ق. داخل عرض شد. مهرچهار گوش كه خط آن خوانا نيست در زير اين زده شده. عبارت زير نيز پس از آن عبارت نوشته شده: «اين كتاب از كتابخانه آن پادشاه ثبت نموده و مهر خود را هم زده است اعتضاد السلطنه و زير علوم». و نيز نوشته شده «كتاب اسرار صوم از شيخ حسن عبد العال داخل كتابخانه مبارك نواب مستطاب اشرف و امجد و الا اعتضاد السلطنه و زير علوم و صنايع و معادن و تجار، عليقلى ميرزا دام اجلاله گرديد تحريرا فى شهر جمادى الثانيه سنه 1283 مهر اعتضاد السلطنه» و چون اسم شاه صفى صفوى را كه اين كتاب در زمان پادشاهى او تاليف شده با طلا نوشته اند. و در كتابخانه سلطنتى بوده ابن يوسف احتمال داده است كه اين كتاب نسخه اصل و براى كتابخانه آن پادشاه نوشته شده بوده است. و داراى يك سر لوح زيبا و كوچك است. كاغذ دولت آبادى. جلد تيماجى ضربى طلا پوش واقف سپهسالار. 68 گ 23 × 13 و 19 س (سپه 1: 364).

[292] امالى حديث/ عربى

از ابن بايويه قمى محمد بن على صدوق رازى. م 381 ق. كه بنام «مجالس» يا «عرض المجالس» نيز خوانده شده است. نود و هشت مجلس دارد. (ف. دانشگاه 3: 1105 و ذريعه2: 315).

469 5308: نسخ غره محرم 1106 ق. عنوانها، نشانها شنگرف. نسخه كامل است. كاغذ سپاهانى، جلد تيماج حنايى مقوايى. 289 گ 5/14 × 24 و 20 س 5/8 × 5/16.

470 5309: نسخ سلطان محمد حسين اردستانى. در 1094 ق با نسخه تصحيح شده محمد شهير بشاه قاضى، بدست محمد كاظم ابن حسين مازندرانى در شنبه 23 رجب 1104 ق. مقابلت و تصحيح شده است. اين نسخه تنها 95 مجلس دارد، و نسخه تمام شده است. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج قهوه يى مقوايى كتاب وصالى شده است. 247 گ 5/15 × 26 و 21 س 8 × 18.

[293] امالى فلسفه/ عربى

ياد داشتهاى فلسفى است وتاريخ روزانه دارد، و از پنجشنبه 25 شوال 1010 ق. در روستاهاى فساى شيراز آغاز ميشود. و تاريخهاى پيش و پس از آن نيز در آن نيز ديده ميشود

مانند 946 و 1004 و 1006 و 1009 و 1014 ق.

471 2919: ش 10 دفتر، 33 ر- 44 پ. ش 1 «نامه طوسى» است.

[294] الامامه كلام/ عربى

در صفحه عنوان نوشته شده از مولفات ابوجعفر محمد بن جرير بن رستم طبرى صاحب «المستر شد» و «الايضاح» و «دلائل الامامه» است. سيزده باب در ادله امامت دوازده امام دارد. در آغاز برخى بابها گويد: قال ابو جعفر محمد بن الجرير الطبرى و در برخى از ابو جعفر صدوق قمى روايت دارد.

آغاز: الحمد لله الذى نور قلوبنا بهدايه محمد و شرح صدورنا بولايه على... اما بعد فان الله سبحانه وتعالى لما ابدء العالم و ذر الناس و بسط لهم ارزاقهم...

انجام: دانت على يمين القايم تنهى و تامر.

472 8149: ش 2 دفتر، 206 پ-242 پ. نسخ سده يازدهم خط نويسنده شماره پيشين دفتر. عنوانها شنگرف. 23 س. ش 1 «خرايج وجرايح» است.

[295] امامتكلام/ عربى

از خواجه نصير الدين طوسى م 672 ق. (ذريعه 2: 336) اين كتاب در 1335 خ. در ياد بود هفتصدمين سال خواجه، بكوشش محمد تقى دانش پژوه چاپ شده است.

473 7437: ش 3 دفتر، 23 پ- 38 ر. ش 1 «آداب المتعلمين» است كه در ص 17 گذشت.

[296] الامامهكلام/ عربى

اين رساله در دوازده هدايه و سه دلالت و يك ختام است.

آغاز: الهدايه الاولى و الاثار المتواتره و الاخبار الدايره المتظاهره... بعد الرسول سيد الموالى‌و لينا ذو العز و

المعالى

انجام: فذا بعون الله اعلى و اتم حق حقايق الهدايات و تم

474 6494: ش 1 دفتر 1 ر- 4 ر. نسخ داود بن محمد باقر بن محمد على جدلى در پنجشنبه 11 شعبان 1309 ق. برابر 27 حوت. كاغذ فرنگى سفيد. جلد مقوا. 242 گ 17 × 22 و 15 س 5/11 × 16.

[297] الامامه كلام/ عربى

داستان سقيفه بنى ساعده در اين رساله ياد شده است.

475 5362: ش 1 دفتر، 3 ر-118 پ.نسخ على بن اسماعيل در سده يازدهم آغاز افتاده: الاوقد اديت الاوقد اسمعت... الاوقد اوضحت... انجام: و احد عشر شهرا و ثمانيه و عشرين يوما من مقتل عمر. فهذا آخرما جرى فى هذا الخبر. و الحمد حق حمده و صلواته على محمد وآله و سلم كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سبز يك لا. 232 گ 5/13 × 5/19 و 13 س 8 × 14.

[298] امامت كلام/ فارسى

در اثبات امامت شيعى است و از يوحنا نامى شناخته شده است.

آغاز: كتاب يوحنا.بسمله. حمد له. و الصلاه و السلام على محمد... حق تعالى ببرهان حجاب تقليد از خاطر همگنان مرفوع گرداناد...

انجام: كه من مذهب شيعه دارم و از هفتاد و سه فرقه اختيار كردم و بر آن بميرم وبر آن زنده شوم و بر آن زنده باشم انشاء الله وجده العزيزه.

476 2163: ش 3 دفتر. در 83 پ. ش 1 «اعمال سه ماهه» است كه در ص 169 گذشت.

[299] امامتكلام/ فارسى

در اثبات امامت شيعى و بخش غديرخم آن پنج باب و يك خاتمه دارد. در آن از قطب راوندى و شيخ طوسى و ابن بابويه سخنانى آورده است.

477 5389: آغاز (افتاده): خود برسانى و جوب حج را وروانه حج شوى... آغاز باب دوم: در بيان قليلى از عظمت و جلالت عيد غدير، و روزه داشتن آن، و بعضى از اعمال آنست. بدانكه عيد غدير روز هجدهم... باب سوم در ثواب روزه داشتن عيد غدير. باب چهارم در بيان غسل روز عيد غدير. باب پنجم

فضيلت زيارت حضرت امير در اين روز. انجام: جميع گناهان ايشانرا اللهم اغفر لناذنوبنا انك الغفور الرحيم. (تمت الرساله بتوفيق الله سبحانه فى 1126) نسخ 1126 ق. عنوانها شنگرف. حاشيه منه دارد. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج قهوه يى مقوايى. 115 گ 5/11 × 18 و 18 س 5/6 × 13.

[300] اماميه رمل/ فارسى

در فالگيرى و رمل، با دائره هاى آن نام كتاب در پايان آن ياد شده و در نسخه زير، از امام رضا دانسته شده است. فالها بنام: طاوس، كلك، عقعق، كركس، قبره، باز، طوطى، كبوتر، غراب، شاهين، غذاف، شبپره، و رستان، عصفور، كلنگ، هدهد، خروس، پاشه، چرغ،

عقاب، بط، تذرو، شتر مرغ.

انجام: بمراد دل برسى بحسب دلخواه، درين انبازى سعى كن كه فائده تمام دارد، تمت الرساله المسمى باماميه از تصنيف امام... الرضا ابو الحسن على بن موسى الرضا... فى يد... حاجى ملك محمد نصير در قريه كاشان بتاريخ شب 4 رمضان.

478 5791: ش 6 دفتر، 31 پ- 38 ر. در 4 رمضان 1049 ق. حاج ملك محمد نصير در كاشان ش 1 «جعفر جامع» است.

[301] الامان من اخطار الاسفار و الازمان دعا/ عربى

از رضى الدين على بن موسى بن طاوس م 6642 ق. دعا نويس معروف. آغاز و انجام برابر نسخه دانشگاه ف 1: 11- 13 و ذريعه 2: 343.

479 5627: ش 1 دفتر، 249- 63. نسخ محمد بن هبه الله در دو شنبه 26 شوال 1126 ق. عنوانها شنگرف و پس از آن نسخه چاپى كتاب محمود بن محمد تبريزى كه براى محمد شاه قاجار نگاشته و در 1264 ق. چاپ كرده است، صحافى شده كاغذ سپاهانى سفيد. جلد تيماج سرخ يك لا. 250 گ 5/10 × 5/17 و 17 س 5 × 5/12.

480 5976: ش 2 دفتر، 56 پ- 149 + 147 ر. + 159 پ ش 1 «ارشاد الاذهان» است كه ص 106 گذشت.

481 5035: نسخ لطف على اصفهانى. در 1094 ق. عنوانها، نشانها شنگرف. كاغذ سپاهانى‌نخدى. جلد تيماج سرخ مقوايى. 240 گ 10 × 17 و 11 س 5 × 10.

[302] امثله عرب ادب/ عربى

مانند مقامات است. و فهرست ابواب آن بقرار زير است. باب 2- و صاياى ملك عجم. راوى حسان. باب 3- حكم ملك الاتراك مع ختنه الزاهد. راوى ابو المحاسن حسان. باب 4- مباحث عالم الانسان مع العفاريت و جانى الجان. راوى‌ابو المحاسن حسان. باب 5- نوادر ملك سباع و نديميه امير الثعالب و كبير الضباع. باب 6- نوادر التيس المغربى و الكلب الدقو فى. باب 7- ذكر القتال بين ابى الاپطال الريبال و ابن دغفل سلطان الافيال. راوى ابو المحاسن. باب 8- حكم الاسد الزاهد و امثال الجمل الوارد. باب 9- ذكر ملك الطير، العقاب و الحجتين الناجتين. باب 10- معامله الاعداء و الاصحاب. در باب دهم راجع بمغولان و ياسايشان بحثها دارد و بانها بد گفته.

آغاز: (افتاده) درجه العمل فى انفسنا كمل...

انجام: و الطير و الوحش و الهوام (افتاده)

482 2824: نستعليق رجب 128، (شايد 1028 ق) در پايان دارد: از روى نسخه ناقص نوشته شده است. مالك: اعتضاد السلطنه 1292 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سرخ مقوايى. 282 گ 11 × 5/17 و 16 س 6 × 5/12.

[303] امل الامل فى تراجم علماء جبل عامل رجال/ عربى

از شيخ حر عاملى محمد بن حسن م 1104 ق. در دو بخش است، و بخش دوم را بنام «تذكره المتبحرين» خوانده است. (ف. دانشگاه 2: 505 و ذريعه 2: 350).

483 7339: ش 1 دفتر، 2 پ- 103 ر. نسخ جواد بن زين العابدين موسوى در عصر 2 شنبه 4 ج 1248 2 ق در دار السلطنه قزوين، از روى نسخه سيد ابراهيم قزوينى پدر سيد حسين كه بتاريخ 1115 ق. بوده، هر دو بخش كتاب را دارد. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج حنايى يك لا. 121 گ 5/14 × 5/20 و 23 س 9 × 14.

484 7340: هر دو بخش را دارد نسخ محمد على كرمانشاهى در مدرسه سپهسالار كهن در 1310 ق. كاغذ فرنگى. جلدتيماج سرخ ضربى مقوايى. 260 گ 5/11 × 18 و 14 س 5/7 × 14.

[304] امل المشتاقين اخلاق/ عربى

گزيده ييست از «منيه المحبين» و هر دو از صدر الدين پسر محمد باقر موسوى دزفولى كرمانشاهى است كه پس از باز گشت از خراسان بشير از، آنرا در سيزده ماه كه در آنجا مانده نگاشته است. دو باب كه هر يك چند فصل است دارد و در آن از كتاب بزرگ خود «منيه المحبين» نام برد.

آغاز: الحمد لله الذى جعل امل المشتاقين فى قربه...

انجام: الى يوم الدين. قد تمت الرساله... من الصلوات و التحيه.

در پايان گويد تاليف در عصر يكشنبه 12 صفر 1226 بپايان رسيد. و گويا وى همان مترجم نهج البلاغه باشد كه در «ذريعه 4: 145» آمده است.

485 1341: ش 1 دفتر. ص 1- 229، نستعليق رمضانعلى بن عبدالرحيم حكاك نمار ستاقى، در رجب 1247 ق. و پس از آن «مفتاح النجاه» است، با صفحه شماره گر. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سرخ مقوايى. 436 گ 5/28 × 17 و 19 س 17 × 5/11.

[305] امين الاخبارتاريخ/ فارسى

تاريخى است كه در زمان ناصر الدين شاه قاجار ساخته شده است.

486 7228: بخط شكسته نستعليق گويا از روى خط مولف و در شيراز در 1314 ق نوشته شده است. و مهر «شرف على رضوى 1291» دارد. آغاز جلد دوم امين الاخبار در بيان سلاطين و اكابر فارس، معه بعضى از ذكر خيرات و مبرات ايشان. بسمله. بدانكه فارس نام پسر پهلو بن سام بن نوح بوده... انجام: در طاق قلزم اغماض گذاشتم.

كس نيايد بزير سايه بوم *** ورهما از جهان شود معدوم

كاغذ فرنگى سفيد. جلد مقوا. 48 گ 15 × 21 و 12 س 9 × 14.

[306] الانتصاركلام/ عربى

از سيد مرتضى علم الهدى (355- 346ق) سپه 1: 364- 366 و ذريعه 2: 360.

487 2302: نسخ نوشته شده، كاتب نام خود و تاريخ و عنوان مطالب كتاب را ننوشته. مشتمل بر كتاب طهارت تا اخر وصيت است. كاغذ سمرقندى. جلد تيماج. وقف سپهسالار. 262 گ 21 × 11 و 15 س سپه 1: 366.

[307] انجمن خاقان تاريخ شعرا/ فارسى

تذكره شاعران فارسى زبان عصرقاجار. از محمد فاضل راوى گروسى بايندرى معروف به فاضلخان گروس (1198- 1253 ق) سپه 2: 459 و مجلس 3: 144 و ذريعه 2: 365).

488 295: نستعليق 1236 ق. دو صفحه نخستين تذهيب شده و نيز اغاز هر انجمن سر لوح زرين هست، وپيش از آن نام هاى آنانكه در آن انجمن نام برده ميشوند در جدولهايى با شنگرف نوشته شده. و در حاشيه صفحه ييكه شامل شرح حال و اثار سليمان بيد گلى كاشانى متخلص به «صباحى» ميباشد در 1283 ق. اعتضاد السلطنه بخط خود ياد داشتى نوشته، كه انچه صاحب اين تذكره و سحاب در تايخ خود در باره سال مرگ اين مرد نوشته‌اند (سال 1207 ق.) درست نيست زيرا كه وى در قصيده ييكه در خود اين كتاب هم ثبت شده، فتحعليشاه را با تصريح بشاهى مدح نموده، و جلوس اين شاه در 1212 ق. بوده، واينكه در زمان زندگى آقا محمد خان ويرا با خطاب شاهى مدح نموده دور مينمايد. كاغذ فرنگى. جلد تيماح. وقف سپهسالار. 264 گ 5/31 × 5/21 و 17 س.

[308] انجيل متون مذهبى/ فارسى

كتاب آسمانى مسيحيان. ترجمه بفارسى از ملا محمد باقر خاتون ابادى است. در ديباچه ميگويد كه بدستور شاه سلطان حسين از عربى‌ترجمه كرده، و چون متن عربى نادرست بود بكمك كسانى كه زبان اصلى را ميدانستند انرا اصلاح كرد.

آغاز: تعالى الله كلك تنك ظرف تنك حوصله و خامه سيه جامه... شاه سلطان حسين محمد بن اسماعيل حسينى خاتون ابادى... (و پس از چند صفحه) اين كتاب انجيل مقدس پرور گار ما يسوع مسيح است...

انجام: اين كار كارهاى بسيار ديگر را كه اگر انها يكان يكان نوشته ميشد گمان ميكنم كه اگر عالم همه صحيفه بود، گنجايش ان نداشت.

489 2191: نسخ 127 (شايد 1207 ق) از روى نسخه 1180 ق. نوشته شده است. عنوانها سفيد مانده است. كاغذ فرنگى نخدى. جلد تيماج سرخ ضربى زركوب. 173 گ 5/12 × 21 و 19 س 5/6 × 5/12.

[309] انجيل متون مذهبى/ عربى

ترجمه ييست بعربى از چهار انجيل.

490 2195: نستعليق سده يازدهم. شماره هاى اصحاح در كنار صفحه با مشكى نوشته شده است. نسخه بدلها از روى نسخه هاى فرنگى دارد. مالك: عليقلى (اعتضاد) 1285 ق. كاغذ فرنگى سفيد جلد تيماج مشكى يك لا. 73 گ 5/10 × 14 و 19 س 13 × 8.

491 2198: نستعليق سده دوازدهم. عنوانها نشانها شنگرف. از روى چاپى نوشته شده. كاغذ فرنگى. سفيد اهار مهره.جلد مقوا. 211 گ 15 × 5/23 و 19 س 10 × 17.

[310] انجيل متون مذهبى/ فارسى

ترجمه چهار انجيل (متى. مرقس، لوقا، يوحنا) بفارسى است.

492 2192: نستعليق 1233 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى. جلد تيماج سرخ ضربى درون گل بوته مقوايى. 5/14 × 21 و 14 س 9 × 14.

[311] انساب آل ابى طالب نسب/ فارسى

نسبى است فارسى از صاحب عمده الطالب نام مولف در صفحه 11 از اخر نسخه زير چنين امده است: «جامع اين مختصر احمد بن على‌بن الحسين بن على بن مهنا بن عنبه» و نيز مى‌گويد: «شيخ ما العالم النسابه الشاعر الاديب فخر الدين بن على بن محمد بن احمد بن على الاعرج...». و پيش از ان نيز گويد: «شيخ ما نقيب تاج الدين ابو عبدالله بن محمد» و در فصل «نسل محمد بن يحيى بن محمد بن الروميه» نيز از خود بنام «جامع اين مختصر» ياد كند و در سر گذشت جعفر بن حسن مثنى، از جلال الدين شاه شجاع بن محمد بن مظفر رحمه الله، و سلطان زين العابدين پسرش ياد كرده است.

آغاز: (افتاده): ابن امرو القيس، و بعضى گفتند بعد از امرو القيس... فصل بنو حدام بن عدى‌ابن الحارث بن مره...

انجام: فصل نسل المهنا بن الحسين بن المهنا الاعرج امير المدينه... (و پس از يك صفحه) ابن محمد بن جعفر مذكور نسل دارد، و ايشانرا بنو السيف ميخوانند. والله اعلم.

نسب عربان را در اول كتاب، و سپس نسب سادات را در عنوانهاى فصل،بى شماره ياد كرده است. صاحب ذريعه آنرا «تحفه جماليه» و نيز «تحفه الطالب» ناميده است. (ذريعه 2: 375 و 3: 424 و 448 و ف. دانشگاه 2: 631).

493 2701: 2 نسخ سده سيزدهم. عنوانها شنگرف. مالك: اعتضاد السلطنه 1296 ق. وقف سپهسالار

1297 ق. كاغذ فرنگى‌اهار مهره. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى. 131 گ 17 × 22 و 15 س 8 × 5/15.

[312] انشا دستور/ فارسى

يك مقدمه در چند فصل بترتيب زير دارد و سپس مقاله‌ها است. مقدمه در شرف كتابست در چند فصل:. فصل 1- آلت و زمان و مكان. فصل 2- علوم مفيد درين صنعت. فصل 3- شرايط سخن.

آغاز: حمد و ثناى بى انتها، و شكر و سپاس بى‌قياس، حضرت مبدعى را...

494 5535: ش 7 دفتر. 215 پ- 229 ر. پايان نسخه افتاده است. انجام (افتاده). دشمن را خذله الله صالح را ايده الله. (در ميان مقاله اول مكتوب اليه افتاده) و سپس پراكنده ها از فتوحات مكيه محيى الدين است تا گ 334 و سپس بخشهايى از لمحات در شرح لمعات جامى ميباشد. ش 1 جنگ است.

[313] الانصاف فى طريق العلم باسرار الدين عرفان/ عربى

از فيض كاشانى است و درآن مطالب عرفانى، و سر گذشت فرهنگى خود، و روشهاى فيلسوفانه و عارفانه كه داشته است آورد. (ف. دانشگاه 2: 2141 و ذريعه 2: 398).

495 6551: ش 2 دفتر نستعليق سده دوازدهم 57 پ- 63 ر. و پس زآن پراكنده ها است ش 1 لوامع است.

[314] انعكاس الشعاعات و انعطافها رياضى/ عربى

كتابچه يى از خواجه طوسى م 672 ق. در باره موضوع بالا است. (ف. دانشگاه 3: 835 و ذريعه 2: 299 و 11: 122 بعنوان انعكاسيه- مدرس رضوى 213).

آغاز: بسمله. قال المولى العلامه استاد البشر... نصير الحق و المله و الدين الطوسى، و قدسئل عن هذه المسئله، اقول: مباحث انعكاس الشعاعات و انعطافها مبنيه على مقدمه هى هذه...

انجام: على وضع خاص من ذى الشعاع. و ذلك ما اردناه.

496 690: ش 12 دفتر، 103 پ-105 ر. و دنبال آن تا 106 پ. فائده ييست از شرح ملخص نجم الدين دبيران در باره نقطه. ش 1 «تحرير مطالع» است.

497 2799: ش 23 دفتر ص 166- 165. ش 1 «حديث قدسى» است.

498 7391: ش 4 دفتر 130 ر- 131 ر. شكلها شنگرف. ش 1 «هيئت فارسى» است.

[315] انگشت شمارى رياضى/ فارسى

از مهدى بن ابى ذر نراقى.

آغاز: حمد بى‌حد و ثناى بى عد، سزاوار در گاه آفريد گاريست... اما بعد چنين گويد... مهدى بن ابى‌ذر: كه چون در بسيارى از احاديث و اخبار... اشاره بضبط بعضى اعداد بطريق عقود انگشتان شده...

انجام: در كلام احدى تعرض باونيست. و السلام على من اتبع الهدى. تم الكلام

499 6550: ش 3 دفتر، 113 پ- 120 پ. با خط شماره پيشين دفتر. ش 1 «اللمعه البهيه» است.

[316] الانموذج معانى بيان/ عربى

در علم بلاغت، معانى و بيان و بديع از سيد عبد الوهاب بن على استر آبادى است. مرتب بر مقدمه و چند فن و خاتمه ميباشد صاحب ذريعه نسخه اصل را بخط مولف ديده است. (سپه 2: 415 ذريعه 2: 402- 403).

آغاز: بسمله. الحمد لله الذى خلق الانسان علمه البيان... و بعد فهذا انموذج من علم البلاغه و توابعها، مشتمل على مقدمه و فنون و خاتمه...

انجام: و هذا دعاء للبريه شامل. و ليكن هذا آخرما اردنا ايراده فى هذه الرساله و قصدنا افراده فى هذه المقاله. و الحمد لله وحده و الصلاه على من لا نبى بعده محمد و آل اجمعين.

500 968: ش 12 دفتر، 214- 201. (سپه 2: 415- 416) ش 1 «تهذيب الوصول» است.

[317] انموذج العلوم فلسفه/ عربى

از جلال الدين محمد دوانى. م 908 ق. ده مسئله از ده علم است. (ف. دانشگاه 3: 158 و ذريعه 2: 406).

5014505: ش 11 دفتر، 28 پ- 43 پ. ش 1 «شرح زوراء» است.

[318] الانواء ستاره شناسى/ عربى

در تاثير ستارگان، از احمد بن فارس بدين عنوان: فيه مختصر من الانواء على مذهب

العرب و سجعهم، و ما لا غنى عن معرفته من ذكر الفلاحه و علم النجم و غيره.

آغاز: بسمله... قال احمد بن فارس: هذا كتاب جمعت فيه اسماء الايام و الساعات و الشهور، و مدخل بعضها على بعض...

انجام: و الخامس و التاسع و السادس.

502 2925: ش 13 دفتر. ص 290- 273 على بن حسن بن محمد در 26 ج 1082- 2 ق. ش 1 «مفردات طبى» است.

[319] انوار البصائراصول/ عربى

از حسن بن محمد، شاگرد آقا باقر بهبهانى، كه تا سال 1216 ق. در كربلا بوده و سپس بكر مانشاه آمده و بعد باصفهان شده است و در آنجا اين كتاب را در اصول دين و اصول فقه و

علوم ديگر دوازده جلد نگاشت جلد اول در حكمت الهى است كه در 1222 ق. نگاشته شده است (ذريعه 12: 27- 28) جلد يكم اين كتاب نزد شيخ على مدرس تهرانى بوده است. مولف «زبده الرجال» را بعنوان مقدمه براى «انوار البصائر» ساخته است (ذريعه 12: 27- 28).

503 1275: نستعليق و نسخ، گوياازخودمولف باشد كه در سده سيزدهم ميزيسته است. نسخه زير در دو بخش ميباشد، نخست علم كلام است. آغاز علم كلام: بسمله. و به نستعليق. الحمد لله... فهذا هو الجزء الرابع من مقدمه كتابنا الموسوم بانوار البصائر... فاقول و انا... حسن بن محمد... فى الامور العامه و فيه فصول... الفصل الاول فى الوجود و فيه اصول... انجام علم كلام: و ليكن هذاآخر ما اردنا ايراده فى هذا الكتاب، و من الله فصل الخطاب. و الحمد لله رب العالمين و صلى... بحق محمد و آله. و سپس علم اصول فقه و مباحث الفاظ ميباشد. آغاز: حمد له... فهذا هو الجزء الرابع من مقدمه كتابنا الموسوم بانوار البصائر فى بيان اصول الفقه... فاقول و انا... حسن بن محمد... لما رايت التشاجر بين اصحابنا فى شرعيه علم اصول الفقه... انجام علم اصول فقه: و لم يفد الاستثناء من المنفى اقرار و هو خلاف فهم العرف (از مبحث مخصص. بقيه افتاده ظاهرا). كاغذ فرنگى آبى. جلد تيماج سرخ يك لا ضربى. 183 گ 5/17 × 22 و 16 س 5/10 × 15.

504 1326: ش 1 دفتر، 1 پ- 36 پ. به نيمه اصل نخستين از فصل نخستين باب سوم پايان يافته است. نستعليق سده سيزدهم. ش 2 دفتر 40 پ- 47 ر ادله عقليه اصول فقه ميباشد. بنستعليق است، و ناقص مانده

است. آغاز: بسمله. حمد له. سيماعلى امير المومنين... و بعد فيقول تراب... حسن بن محمد ان هذه وجيزه... فى بيان حجيه ادله الفقه مشتمله على‌مقدمات و ابواب و خاتمه... حسن و قبح و حجبت اجماع را دارد. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج آبى ضربى يك لا. 75 گ 15 × 21 و 19 يا 20 س 15 × 5/8.

505 2548: ش 1 دفتر. 1 پ- 16 پ. نسخه اصل خط مولف. آغاز: بسمله. حمد له... فهذا هو الجزء... من مقدمه كتابنا الموسوم بانوار البصائر فى بيان اصول الفقه. فاقول و انا... حسن بن محمد... و رتبته على مقاصد مشتمله على ابواب محتويه على اصول فى فصول... فقط مباحث الفاظ را دارد. و پس از آن كتاب دعائى است تا گ 59 پ. و سپس تقريرات اصول است تا پايان گ 110. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى. جلدتيماج آبى يك لا ضربى. 110 گ 14 × 19 و 20 س 9 × 15.

506 2549: ش 1 دفتر 1 پ- 8 ر. نسخ گويا از خود مولف باشد. آغاز: الحمد لله الذى عرفنا نفسه بتنوير البصائر... اما بعد فهذه نبذه من الاحكام جمعتها فى هذه الدفاتر الموسومه بانوار البصائر... و پس از آن شرح ملخص چغمينى است. كاغذ فرنگى سفيد و آبى. جلد تيماج قهوه يى فرسوده. 27 گ 5/15 × 21 و 19 س 9 × 5/15.

507 6347: اين نسخه در چهار بخش است. و همه از حسن بن محمد نگارنده انوار بصائر است. 1- جزء چهارم از مقدمه انوار البصائر در علم كلام، 2 پ- 143 ر. 2- جزء چهارم از مقدمه انوار البصائر اصول فقه، 144 پ 178 ر. 3- و جيزه يى از همين مولف در حجيت ادله فقه 180 پ- 187 ر. 4- تعليقه از همو بر معالم 190 پ-210 ر. آغاز بخش يكم: بسمله الحمد لله رب العالمين... فهذا هو الجزء الرابع من مقدمه كتابنا الموسوم بانوار البصائر... ذكر فيه المسائل الكلاميه مشتملا على ابواب... انجام: و ليكن هذا آخر ما اردنا ايراده فى هذا الكتاب و من الله فصل الخطاب... بحق محمد و آله... آغاز بخش دوم:... البصائر فى بيان اصول الفقه. انجام: او الغلط الحكم بذمته (ناقص). 144 پ- 178 ر. آغاز بخش سوم: بسمله. الحمد لله رب العالمين... فيقول... حسن بن محمد... ان هذه وجيزه حررتها... فى‌بيان حجيه ادله العقه، مشتمله على مقدمات و ابواب و خاتمه... انجام: فى الشهره دون الاجماع (ناقص). 180 پ-187 ر. آغاز: بخش چهارم: بسمله. الحمد لله رب العالمين... فهذا تعليقه علقتها على معالم الاصول... انجام: و اطلاق الاستعمال اطلق. 190 پ- 210 ر. نسخ و نستعليق. نسخه اصل بخط مولف. حاشيه منه پس از آن برگهاى سفيد است. كاغذ فرنگى. جلد تيماج ضربى مشكى مقوايى. 234 گ 15 × 5/21 و 19 س 5/9 × 15.

[320] انوار التنزيل و اسرار التاويل تفسير/ عربى

از عبد الله ابن عمر بن على شيرازى‌بيضاوى شافعى. م 685 ق. است. اين كتاب در لايبزيك در 1844 م با فهرستها بكوشش فل المانى چاپ شده و سپس چندين بار از نو بچاپ رسيده است. در كشف الظنون سه تعليقه و در جلد ششم ذريعه 23 حاشيه از شيعيان بر اين

كتاب ياد شده است (ف دانشگاه 1: 15).

508 2087: نسخ سده دهم. تنها تفسير سوره بقره را دارد بيشتر صفحه ها حواشى با امضاى‌عصام الدين و فتح الله دارد. و نيز عباراتى از بعضى تفاسير نوشته شده. با نسخه ش 2994 يك دوره است وقف سپهسالار. كاغذ سمر قندى. جلدتيماج. 93 گ 25 × 19 و 20 س (سپه 1: 93).

509 2089: نسخ است و تنها جلد اول مشتمل بر آغاز تفسير تا سوره كهف است. در بعضى از صفحه ها حواشى از شيخ زاده، كشاف، صحاح و جز آنها نوشته شده. پيش از شروع بتفسير، در يك صفحه اوصاف و شمائل پيغمبر را نوشته اند وقف سپهسالار شماره اين نسخه در سپه 1: 94 بغلط 2095 چاپ شده است. كاغذ سمر قندى. جلد چرمى ضربى. 270 ك 25/5 × 18 و 27 س (سپه 1: 94).

510 2090: نسخ 899 ق صفحه آخر جلد دوم نو نويس است بر بسيارى از صفحه ها حواشى‌بامضاى سعد، شيخ بهائى، كشاف و تفسير، كبير و بى امضا نوشته شده است. ميان جلد اول و دوم يك صفحه نا نوشته مانده است. پيش از شروع تفسير، مطالب متفرقه راجع بتفسير نوشته اند. وقف سپهسالار. كاغذ دولت آبادى. جلد چرمى ضربى. 622 ك 26 × و 22 16 س. (سپه 1: 91).

511 2091: نستعليق بدست بير محمد در 1095 ق. نوشته شده صفحه اول تذهيب شده و داراى يك سر لوح است، و صفحه اول سوره مريم نيز زر نگار است. آيات بشنگرف نوشته شده. حواشى متعدد و بى امضا از كشاف، مختصر شهابى، مدارك، صحاح بر صفحه ها نوشته شده است. سطرها به زر و زنگار جدولبندى شده است وقف سپهسالار. كاغذ دولت آبادى. جلد چرمى. 680 ك 28 × 18 و 21 س (سپه 1: 92).

512 2092: نستعليق سده دهم حواشى بسيار از عصام الدين و شيخ زاده و بى امضا بر صفحه ها نوشته شده و پيش از شروع بتفسير نام سوره ها را در مربعهائى نوشته است. صفحه اول نسخه داراى يك سر لوح زيبا. و صفحه اول سوره مريم تذهيب شده است. صفحه ها بازر جدول بندى شده است وقف سپهسالار. كاغذ سمر قندى. جلد چرمى ضربى 538 گ 21 × 5/13 و 25 س (سپه 1: 93).

513 2093: از اول تا آخر سوره كهف، به نسخ يعقوب بن ابو بكر حداد است. و از سوره مريم تا آخر قرآن به نسخ محمد هاشم بن سيد جعفر سيرانى در 982 ق نوشته شده است. متن آيات با شنگرف نوشته

شده. صفحه ها جدول بندى بشنگرف و زنگار است. حواشى بى امضا و بامضاى حسين و امضا هاى رمزى بر صفحه هاى اين نسخه نوشته اند. بعضى از اوراق آب ديده و بعضى هم وصالى شده است داراى يك سر لوح قديمى است. وقف سپهسالار. كاغذ حنايى جلد چرمى ضربى. 503 گ 29 × 18 و 29 س (سپه 1: 92).

514 2094: نسخ 989 ق. مشتمل بر تفسير سوره آل عمران تا آخر قرآنست. بر بعضى از صفحه ها حاشيه هايى از طيبى و مجمع و حساسى و تبيان مطالبى نوشته شده. اين نسخه با نسخه شماره 2087 يك دوره كامل تفسير است. يك سر لوح دارد، صفحه ها جدول بندى‌بشنگرف و زنگار است. وقف سپهسالار. كاغذ كهن جلد چرمى. 448 گ 30 × 25 22 س (سپه 1: 92).

515 2095 مكرر: نستعليق، از آغاز كتاب تا آخر سوره بنى اسرائيل را دارد و دو برگ ازآخر افتاده است. در بيشتر صفحه ها حاشيه هايى از شيخ بهاء الدين و بامضاى حسين خلخالى و ديگران نوشته شده. وقف سپهسالار. كاغذ دولت آبادى. جلد چرمى كهن. 333 ك 28 × 5/19 و 21 س (سپه 1: 94).

516 5107: نسخه كامل. نستعليق زلفعلى بن محمد مومن در آدينه نيمه هاى صفر 1326 ق عنوانها شنگرف. آيه ها نسخ، زير خط شنگرف. كاغذ فرنگى كبود. جلد تيماج زرد مقوايى‌ضربى. 347 ك 32 × 20 و 24 ك 23 × 12.

517 5109: جلد نخست. تا آيت «ان الله قد بعث لكم طالوت ملكا» سده يازدهم. آيه ها نسخ زير خط شنگرف. عنوانها شنگرف. حاشيه بسيار با نشانهاى: م. ح. ق. م. و «كشاف» و «مجمع» و «منه» و «مفردات» و «ص» دارد. وقف حاج آقا احمد كرمانشاهى 1356 ق. كاغذ سپاهانى سفيد. جلد تيماج حنايى يك لا. 80 گ 9 × 24 و 21 س 12 × 19.

518 5112: از آغاز تا آيت «ليتنى مت قبل هذا اليوم و كنت...» دارد نسخ سده دهم. آيتها شنگرف و معرب. وقف حاج احمد كرمانشاهى 1356 ق. كاغذ سمر قندى سفيد. جلد تيماج زرد ضربى زر كوب. 431 گ.

519 5153: از سوره مريم تا پايان قرآن. نسخ او يس ابن عمر بن جمال الدين در روز آدينه 22 ج2- 892 ق. كاغذ سمر قندى نخودى كهن بتازگى مهره زده شده نو مى نمايد. جلد تيماج مشكى مقوايى فرسوده. 228 گ 17 × 5/24 و 23 س 5/10 × 17.

520 5240: از سوره مومنون تاسبا. نسخ.آيتها معرب و درشت تر و زير خط شنگرف. در سده دوازدهم. حاشيه دارد. كاغذ فرنگى. جلد تيماج زرد ضربى يك لا. 138 گ 14 × 21 و 16 س 9 × 150.

521 8123: نيمه نخست. نسخ سده يازدهم. آيتها زير خط شنگرف، عنوانها شنگرف. حاشيه هاى

لغوى دارد. كاغذ سپاهانى نخدى. 406 گ 5/18 × 25 و 21 س 5/17 × 11.

522 8124: نيمه دوم كتاب. نسخ هندى عنوانها درشت و شنگرف آيتها زير خط شنگرف حاشيه ها بنشان (خلخالى) و (كشاف) دارد. كاغذ هندى. جلد تيماج قهوه يى ضربى مقوايى. بر گردان دارد. 397 گ 20 × 32 و 20 س 13 × 22.

523 8405: از آغاز تا سوره اعراف نسخ سده يازدهم. آخر افتاده. عنوانها، نشانها شنگرف. آيتها زير خط شنگرف. كاغذ سپاهانى. جلدتيماج زرد ضربى مقوايى. 207 گ 5/17 × 25 و 19 س 11 × 5/17.

[321] الانوار الجلاليه فى شرح الفصول النصيريه كلام/ عربى

گزارشى است از شيخ مقداد سيورى حلى بر ترجمه ركن الدين محمد گرگانى استر آبادى از فصول فارسى خواجه طوسى (ف دانشگاه 3: 539 و 2143 و ذريعه 2: 423 و احوال خواجه طوسى از مدرس رضوى و ديباچه فصول خواجه چاپ دانشگاه در ياد بود هفتصد مين سال او).

524 1266: نسخ حسن حسينى در نجف در 1217 ق. 4 پ- 61 ر. و پيش از آن مطالب پراكنده است كاغذ فرنگى. جلد تيماج سبز مقوايى ضربى. 61 گ 14 × 21 و 20 س 14 + 8.

[322] انوار جليه در كشف حقايق اسرار علويه حديث/ فارسى

بنام فتحعليشاه بدستور نواب عليشاه در كشف غوامض احاديث شيعى نگاشته شده است در ديباچه نام شاه و كتاب هست.

آغاز: جل جلالك و تعالى شانك اللهم تفردت...

525 5628: نسخ سده سيزدهم پايان افتاده: اشاره مينمائيم و ميگوئيم كاغذ فرنگى سفيد. جلد مقوا. 48 گ 5/16 × 5/21 و 23 س 8 × 15.

[323] انوار الحكمه فلسفه/ عربى

از فيض كاشانى. م 1091 ق. كه آنرا از «علم اليقين» گزين نموده است.

آغاز: مانند نسخه دانشگاه. ف 3: 159 و ذريعه 2: 425.

انجام: فاذا كان يوم القيامه اكملها بهذه الرحمه مائه هذا آخر الكلام فى كتاب العلم باليوم الاخر من كتاب «انوار

الحكمه» و به تم الكلام بكتبه الاربعه و ختم و كمل. و الحمد لله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا.

526 6348: نسخ بى نقطه در پنجشنبه ج 1- 1131 ق عنوانها شنگرف. حاشيه (منه ره) و (مصلح) دارد. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج حنايى ضربى. 176 گ 15 × 20 و 14 س 9 × 5/13.

[324] انوار الحكمه عرفان/ عربى

بدون ترتيب در اخلاق و عرفان شيعى مانند كتب ملا رفيعا.

آغاز: بسمله. الحمد لله خلق الارواح الاحباب من نور تجليات لطفه و جماله... رباعى.

آنجا كه كمال كبرياى تو بود *** عالم نمى از عطا و جود تو بود

(كذا)... الهى بعزت آنها كه رخش همت در ساحت ميدان استراحت تاخته اند... سعدى فرمايد...

527 5311: نستعليق سده دوازدهم. عنوانها شنگرف. آيتها نسخ و كاهى معرب. پايان افتاده انجام: بى دغدغه از جمله رستگاران خواهد بود، كه قال النبى مثل اهل بيتى... و من تخلف عنها... (افتاده). كاغذ سپاهانى جلد تيماج مشكى ضربى مقوايى. 258 گ 23 × 19 و 14 س 16 × 17.

[325] انوار الربيع فى انواع البديع بديع/ فارسى

از سيد عليخان كبير. م 1121 ق. (ذريعه 2: 426 و سپه 2: 402).

5283248: نسخ عبد الله خونسارى كه بخواسته يكى از بزرگان، كه او را سمى امام كاظم معرفى نموده در 1244 ق. نوشته، در همين سال محمد كاظم بروجردى‌بر كنار برگ دوم تملك خود را ياد داشت كرده است. عناوين شنگرف نگاشته شده و برگ آخر وصالى گرديده است. كاغذ فرنگى. جلد ميشن ضربى مينا شده. وقف سپهسالار. 420 گ 30 × 19 و 25 س. سپه 2: 402.

[326] انوار الرشاد للامه و ازاله الكربه و الغمه كلام/ عربى

شرحى است بر منظومه يى‌بنام «مصباح الحكم» از محمد باقر بن قربان على مازندرانى در ديباچه از مهاجرت خويش از شهر خود ياد كرده است و از سالهاى 1237 ق. و 1245 ق. و 1246 ق. و طاعون 1247 ق ياد كند. او ميگويد عهد كردم تا كتابى در مناقب امامان نويسم، و چون پايان يافت بدين نامش خواندم. درحاشيه آن از چند و با ياد كرده است. و گويد: در سه ماه از سال 1247 ق. اين شرح را بر آن نوشته است.

آغاز متن:

من اتبغى تكميل ما قد حاوله *** حمد اله الخلق بعد البسمله

سميت هذا النظم مصباح الحكم *** لانه يزيل آثار الظلم

انجام متن:

سالت من توفيق رزاق الامم *** تاريخ اتمامى لمصباح الحكم...

حتى الهمت حين ختمه يا ذا الحكم *** قل رساده مفاتيح النعم...

و ما بدى الحمام فى الاغصان *** و طارت الاطيار فى البستان

و غرر الهزار فى الربيع *** و صاحب الديوك فى الصديع.

آغاز شرح: بسمله. و به ثقتى. نحمدك يا من افاض علينا سجال التوفيق و التحقيق و ارفدنا انوار الرشاد و مراشد العرفان و التوفيق...

انجام شرح: ما دام الابرار فى نعيم و الفجار فى جحيم. نقل من المسوده الى البياض محمد باقر بن قربانعلى المازندرانى فى ايام النيروز، اوائل شهر ذى القعده الحرام سنه 1248 مولف فى دار الخلافه طهران صانها الله عن بوائق الزمان.

529 1102: نسخ. عنوانها شنگرف. در متن و حاشيه. نشانها شنگرف حاشيه هاى (منه) نستعليق. متن شنگرف با نشان (ص) و شرح سياه با نشان (ش) شناخته شده است. در كتابخانه فتح عليشاه بوده و تاريخ 1261 ق. نيز دارد. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج سرخ ضربى‌مقوايى. 123 گ 10 × 16 و 8 س 6 × 12.

[327] انوار سليمانى كلام/ فارسى

از عباس مولوى كه بسال 1097 ق تا 1101 ق. بنام شاه سليمان در شصت و دو فصل نگاشته، و احتجاجات معصومان (پيامبر و امامان) را در آن آورده است (سپه 1: 207).

530 1818: در 1102 ق. نسخ خوب ابن مولانا يحيى حبيب الله همدانى نوشته شده. داراى يك سر لوح خوب، دو صفحه اول. تذهيب شده كتاب در آب افتاده ولى خطوط آن سالم مانده بعضى از اوراق را وصالى كرده اند، گويا اولين نسخه باشد كه پاكنويس شده، و شايد همان نسخه باشدكه براى كتابخانه شاه سليمان نوشته بوده اند، پست نخستين برگ نوشته شده «كتاب انوار سليمانى جزو كتب مرحمت پناه ميرزا نصير وزير طاب نژاه بكمترين محمد هاشم بن... انتقال يافت رجب 1247» و نيز پشت همان برك نوشته شده كه اين كتاب در 1295 ق. جزو كتابخانه اعتضاد السلطنه و زير علوم و معادن گرديد. مجدول بطلا و سرخى و

زرنگار. كاغذ سمر قندى جلد تيماج. وقف سپهسالار. 290 گ 32 × 19 و 23 س. (سپه 1: 207- 209).

[328] انوار سهيلى اخلاق/ فارسى

ترجمه ييست از كليله و دمنه عربى بفارسى، و تحريريست از كليله و دمنه بهر امشاهى، كه حسين بن على واعظ كاشفى بيهقى. م. 910 ق بنام امير احمد سهيلى نگاشته است (ذريعه2: 430) اين كتاب در لندن و تهران چاپ شده است.

531 1338: نستعليق آدينه 18 ج2- 1217 ق ص 1 و 2 بازر حاشيه سازى شده. سر لوح زرين دارد. صفحه هاى از آغاز نسخه پاره شده. دو جدول دارد 1- زر 2- زر و لاژورد. كاغذ سپاهانى سفيد. جلد تيماج مشكى سوخت مقوايى يك طرف سائيده شده است درون تيماج سرخ سوخت زر كوب. 295 گ 20 × 32 و 19 س 11 × 19.

532 6732: نستعليق 1227 ق. عنوانها، نشانها شنگرف. ناقص. كاغذ فرنگى سفيد. جلد مقوا. 306 گ 22 × 16 و 15 س 9 × 14.

533 6733: نستعليق آدينه 24- ذيحجه 1240 ق. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج قهوه يى‌ضربى مقوايى. 179 گ 19 × 26 و 20 س 11 × 20.

534 6734: نستعليق 1228 ق. عنوانها، نشانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مشكى‌ضربى مقوايى. 217 گ 20 × 29 و 17 س 12 × 20.

535 6735: نستعليق محمد باقر بن حاجى لطف عليخان تركمان ملايرى در زمان ايالت محمد حسين خان قاجار 1- محرم- 1205 ق. كاتب مينويسد: كه «اين والى در هر هفته يك صد تومان بعنوان بى حساب ميگرفت، و اين احقر در تهران براى يك دينار معطل بود». آغاز افتاده است. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مشكى مقوايى. 289 ك 18 × 30 و 18 س 11 × 23.

[329] الانوار لاعمال الابرار فقه/ عربى

از جمال الدين يوسف بن ابراهيم اردبيلى‌شافعى صاحب طبقات الشافعيه. م 776 يا 779 ق. در فقه شافعى. (ف دانشگاه: 3: 1825 و سپه 1: 366).

536 2380: از كتاب صلح تا آخر كتاب، 56 كتاب است نويسنده ابو الفضل بن عبد الله بن يحيى بن مويد ابى سعيدى خاورانى در 901 ق و عبارت آخر را طورى نوشته كه ميرساند كاتب مولف است ولى خلاف آن

واضح است. ياد داشتها و مهرهايى پشت صفحه اول و بر صفحه آخر هست و يكى از مهرها را محو كرده اند، در حاشيه صفحه اول اعتضاد السلطنه اين كتاب را بنام جلد دوم انوار شافعى معرفى، و سپهسالار نيز بهمين نام آنرا وقف كرده است، ولى كاتب پس از پايان كتاب نوشته: وقع الفراغ من تحرير كتاب الانوار الاعمال الابرار... كاغذ سمرقندى. جلد چرمى. واقف سپهسالار. 380 گ 25 × 5/17 و 20 س (سپه 1: 368).

[330] الانوار النعمانيه فى معرفه النشاه الانسانيه اخلاق/ عربى

از سيد نعمه الله جزائرى (1050- 1112 ق) است وآنرا در سه باب در 1089 ق پس از نگارش شرح استبصار و تهذيب تاليف كرده است. و در 1312 ق. چاپ شده است. شيخ محمد تقى اصفهانى آنرا بفارسى ترجمه كرده است. و آن نيز چاپ شده است. (ذريعه 2: 446).

537 43 صدر: جزء نخستين كتاب است. و برابر است با چ. سنگى 1319 ق. ص 1- 304. نسخ 1225 ق. عنوانها نشانها شنگرف. وقف محمد شفيع. كاغذ فرنگى سفيد آهار مهره. جلد تيماج سبز مقوايى. 312 گ 21 × 5/30 و 24 س 13 × 22.

[331] انيس الابرار اخلاق/ فارسى

از ملا عبد الحسين اضعف يزدى در سه مجلد.

آغاز: بسمله. حمد له... اما بعد چنين گويد... ابن على يزدى، عبد الحسين... كه اين رساله ييست در بيان مواعظ و حكايات...

538 2937: جلد دوم كتاب است. نسخ بخط مولف نسخه اصل مسوده است وآنرا در 1232 ق. نوشته است. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى كبود. جلد تيماج آبى مقوايى ضربى. 181 گ 22 × 17 و 16 س 13 × 5/9.

[332] انيس التجار فقه/ فارسى

در بازرگانى و احكام مذهبى آن. از ملا محمد مهدى‌ابن ابى ذر نراقى. م 1209 ق. در 7 باب است و در 1317 ق. با حاشيه سيد كاظم و در 1349 ق. با حاشيه شيخ عبد الكريم يزدى

چاپ شده است. (سپه 1: 368 و ذريعه 2: 453).

539 2546: نستعليق محمد اسماعيل بن محمد ابراهيم شيرازى براى حاج غلامحسين كازرونى‌در 1245 ق. و مشتمل بر تمام كتاب است. كاغذ فرنگى آهار مهره. جلد روغنى. وسط دو ترنج. وقف سپهسالار. 160 گ 21 × 15 و 15 س (سپه 1: 369).

[333] انيس الخوانين اخلاق/ فارسى

جنگى است در طلسم و دعا و سحر و نجوم و ادب نگارش آقا بابا همدانى محسن در پنج باب: 1- شرافت انسان 2- شرافت علم 3- احتياج بوجود سلاطين و خوانين 4- خواص اشياء 5- معانى اسماء حسنى. كتاب بنام و بدستور غلام محسين خان سپهدار نگاشته شده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله الذى خلق الانسان من الماء و الطين... اجناس جواهر كلمات طيبه حمد و سپاس...

انجام: سعادت شعار ايشان گردد.

540 2935: نستعليق سده دوازدهم. عنوانها، نشانها شنگرف. صفحه ها در دو جدول 1 زر و شنگرف 2 زر و لاژورد. يك سر لوح زر و لاژورد و شنگرف در آغاز. ميان سطرها دو صفحه اول زر افشان. كاغذ فرنگى. جلد روغنى گل و بوته، درون روغنى ساده سرخ. 181 گ 25 × 5/13 و 14 س 5/7 × 15.

[334] انيس الارواح موسيقى/ فارسى

در موسيقى بنام شاه عباس صفوى در يك مطلع و سه مقصد و يك خاتمه نگاشته شده است. در ديباچه براى براعت استهلال اصطلاحات موسيقى را بكار برده است. نسخه زير فقط ديباچه كتاب را در بر دارد كه بندهاى‌جدا جدا است و منشات ادبى و شعر منثور است و هيچ ربطى بموسيقى ندارد.

آغاز:

بلبل ز شاخ سر و بگل بانگ پهلوى *** ميگفت دوش درس مقامات معنوى

...آشفتگان قلندر نامه ابدال و شوريد گان صوفيانه حال كه مقام شناسان را است، بازار عرفان...

انجام:

و گر سد باب حكمت پيش نادان *** بخوانى آيدش بازيچه در گوش

541 7493: ش 1 دفتر. 1 پ- 36 پ. نستعليق سده يازدهم. كاغذ سپاهانى. جلد مقوا ش 2 «نور الهدايه» است. 45 گ 12 × 5/18 و 12 س 14 × 8.

[335] انيس الصالحين دعا/ فارسى

از معز الدين محمد بن ابو الحسن موسوى‌مشهدى، در چهار فصل 1- تعقيبات 2- اعمال هفته 3- اعمال ايام متبركه 4- حرزهاى امامان 4- در 1017 ق. نگاشته شده است: (ذريعه 2: 458).

542 5629: نسخ شيخ محمود بن على اكبر در صفر 1076 ق. عنوانها شنگرف. آغاز (يك صفحه افتاده): و دعا محض... كه تراب عتبه الرضامعز الدين محمد بن ابى الحسن الموسوى جمع نموده بر چهار فصل، و مسمى بانيس الصالحين گردانيد. فصل اول تعقيبات... و از پايان نيز چند برگ از فصل احراز افتاده است. كاغذ سپاهانى سفيد، آب ديده. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى‌فرسوده. 220 گ 13 × 21 و 14 س 8 × 15.

[336] انيس العابدين دعا/ فارسى

گويا از آقا محمد طبيب است يك مقدمه و ده باب دارد.

543 2165: نسخ احمد بن فتح الله تميمى در 983 ق بعضى از برگهاى اوائل و اواسط افتاده بوده نويسانده‌اند، برگ آخر و بعضى اوراق هم وصالى شده. و جز صفحه آخر، سطر هاى از ميان رفته را نوشته‌اند... مجدول بشنگرف و زنگار. جلد چرمى مشكى. كاغذ حنايى وقف سپهسالار. 296 گ 25 × 16 و 25 س (سپه 1: 41).

[337] انيس العشاق ادب/ فارسى

از شرف الدين حسن بن محمد رامى تبريزى. م 795 ق. در بيست باب در اوصاف اندام انسان است. (چلبى 1: 169 مشار. ص 176) در پاريس و هند همراه «عجايب المخلوقات» و

تهران 1325 چاپ شده است.

544 143: ش 4 دفتر 60- 58 در متن و حاشيه نوشته شده است ش 1 «جنگ» است.

545 381: ش 2 دفتر (سپه 2: 634). در 46 برگ ش 1 «ديوان ظهير فاريابى» است. 46 گ 13 × 22 و 9

س 7 × 13.

[338] انيس المجالس طبيعى/ فارسى

از عطاء الله بن محمد حسينى است. در يك مقدمه و سه باب است: مقدمه: تاريخ تنباكو و چاى و قهوه. باب 1: در تنباكو، در سه فصل. باب 2: در چاى، در سه فصل. باب 3: در قهوه، در دو فصل.

آغاز: سپاس خالقى را كه بقدرت كامله ابداع جواهر عقليه مجرد نموده...

انجام: در همه امور مذكور مناسب است.و الله اعلم (تمت 12 صفر 1142).

546 7538: ش 1 دفتر 1 ر- 35 ر. نسخ 12 صفر 1142 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى. جلد تيماج مشكى يك لا فرسوده. 103 گ 12 × 18 و 21 س 8 × 14.

[339] انيس المسافر جنگ/ عربى

كشكولى است از شيخ يوسف بن احمد بحرينى م 1181 ق. در 1291 ق در بمبئى چاپ شده است. تمام اجازه ابو غالب زرارى بفرزندانش، و اندكى از حرف الف «رياض العلما» نيز در آن چاپ شده است. (ذريعه 2: 465).

547 2915: نسخ ناقص. دوجزء را در يك مجلد نهاده. عنوانها شنگرف، كاغذ فرنگى جلد تيماج مقوايى كهن. 400 گ 19 × 5/30 و 25 س 12 × 23.

[340] انيس الموحدين كلام/ فارسى

در اصول دين از مهدى بن ابو ذر نراقى. م 1209 ق. در پنج باب در 1271 ق. جدا گانه و در 1325 ق. همراه «كنز الرموز» چاپ شده است و آنرا عبد الرسول جواهرى بعربى ترجمه كرده است. (ذريعه 2: 467) و (مشار).

548 1839: ش 2 دفتر، 67 پ- 180 ر. نستعليق محمد زمان بن مومن بيك شميرانى. براى‌سيد محسن در 18 رجب 1258 ق. در پايان نسخه «جدول چهارده معصوم» را دارد. ش 1 «ترجمه اعتقادات» است.

549 6349: نستعليق 27 رمضان 127. شايد 1207 ق كاغذ فرنگى. جلد مقوا. 32 گ 5/17 × 22 و 22 س 14 × 18.

550 6351: ش 1 دفتر، 1 پ- 124 ر. نسخ رشيد احمد بن زين العابدين در 1257 ق. عنوانها و نشانها شنگرف. كاغذ فرنگى. جلدتيماج زرد. 150 گ 5/10 × 5/15 و 14 س 5/5 × 5/10.

[341] انيس الواعظين اخلاق/ فارسى

در پنج فصل 1- احوال روز مرگ 2- نشانهاى‌خرابى دنيا 3- صفت قيامت. 4- (در نسخه زير نيست) 5- صفت بهشت. نام كتاب در ديباچه هست و گويد در ربيع يكم 1026 ق در كرمانشاه آنرا نوشته‌ام.

آغاز: بسمله. حمد له... و بعد... چنديست از كلام الهى و اخبار حضرت رسالت پناهى و قصص اكابردين...

انجام: سر مست ساز از كرم خيوش يا على

551 5786: ش 1 دفتر، 1 پ- 76 ر. نستعليق. گويا خط مولف باشد. سده دوازدهم يا يازدهم عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلد مقوا. 127 گ 10 × 15 و 9 س 5/7 × 11.

[342] انيس الوحده و جليس الخلوه ادب/ عربى

از محمود بن محمود بن على حسينى گلستانه كاشانى نياى علاء گلستانه شارح نهج البلاغه به روش «ربيع الابرار» زمخشرى در بيست باب نگاشته شده است. اشعارى از مولف

در كتاب هست (كشف الظنون و ذريعه 2: 469).

آغاز: الحمد لله على نعمائه و الصلاه على خير انبيائه... مولفه... محمود بن محمود بن على الحسنى المنسوب الى گلستانه يرجوا من...

انجام: و احشرنا فى زمره محمد... و ذويه يوم يفر المرومن اخيه و امه و ابيه.

552 2916: ش 10 دفتر، 248 پ- 376. ميالن 332 و 333 افتادگى دارد. ش 1 «جنگ» است.

[343] اوزان وزن شناسى/ فارسى

فصلى است در باره اوزان و مقادير

آغاز: فصل در اوزان و آن مشتمل است بر سه فصل... فصل اول در اوزان صغار... فصل 2- اوزان كبار... فصل 3- تحويل اوزان...

انجام: و آنچهار دانگ و نيم درهم است. قد تمت التشخيصات... فى بندر جده عليها السلام... (فى شهر ربيع الاول

1246).

553 2874: ش 3 دفتر، 103- 102 پ. نستعليق. ش 1 «مظهر الخفيات» است.

[344] اوزان وزن‌شناسى/ فارسى

رساله ييست در اوزان و مقادير شرعى.

آغاز: بسمله. حمد له. اما بعد، اين رساله ييست در بيان اوزان شرعيه بدانكه علما رحمه الله عليهم اوزان شرعيه، مثقال و درهم و غير آنرا...

انجام: و بحساب شيخ محمد شصت و سه تومان است. تمت الرساله فى الاوزان الشرعيه و الحمد لله... و آله.

554 6465: ش 2 دفتر 100- 99 پ نسخ سده سيزدهم مانند شماره پيشين همين دفتر ش 1 «سرمايه ايمان» است.

[345] الاوزان و المقاييس وزن‌شناسى/ عربى

از محمد باقر مجلسى و نخستين تاليف او است و در ع1- 1063 ق. آنرا بانجام رسانده است، او ميگويد اين مسائل را از «روضه المتقين» پدرم مياورم (فيض قدسى ص 9).

آغاز: الحمد لله الذى ارتفع عن مطارح الافهام فلا توزن صفات عظمته بميزان العقول فيقول... ابن محمد تقى محمد باقر...

انجام: معادن الحكمه و الشرف و النسب و النباله. (و قد تمت فى ربيع الاول من 1063 ق. من الهجره... و آله).

555 8190: ش 18 دفتر، 194 ر. 200 پ. با همان خط شماره پيشين دفتر 1099 ق. ش 1 «شرح القصيده اللاميه» است.

556 7525: ش 3 دفتر، 23 پ- 32 ر. نستعليق در 4 شنبه 8 شوال 10 خريف 1161 ق آغاز شده است اين نسخه تاريخ تاليف 1063 ق نيز دارد. ش 1 «مناقب الفضلاء» است.

557 6282: ش 2 دفتر، 42 پ- 49 پ. نسخ سده سيزدهم. انجام: كالقطره و الكر ثم انى (افتاده). ش 1 «مقدمه واجب» است.

[346] اوصاف الاشراف عرفان/ فارسى

از خواجه طوسى كه در شش باب است و بارها بچاپ رسيده است (ذريعه 2: 477) و

(مشار).

558 2799: ش 43 دفتر، 466- 451. نستعليق ج 1075- 1 ق. ش 1 «حديث قدسى» است.

559 2943: ش 1 دفتر، 2 پ-18 پ. از آغاز تا فصل 1 باب پنجم. انجام ناقص. نستعليق سده يازدهم كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج حنايى ضربى يك لا. 173 گ 18 × 10 و 19 س 6 × 5/12.

560 2944: ش 1 دفتر 2 ر- 23 ر. نستعليق. عربيها بنسخ در ربيع دوم 1087 ق. نام نويسنده پاك شده است. آغاز افتاده. كاغذ سپاهانى نخدى جلد مقوا. 107 گ 16 × 22 و 15 س 9 × 16.

561 5838: ش 3 دفتر (14 پ ر. 30 ر. بنسخ شماره پيشين اين دفتر. ش 1 «جنگ» است.

[347] اوصاف الاوباش هزل انتقادى/ فارسى

از رفيعاى نقاش سپاهانى، در آن بروش «اخلاق الاشراف» عبيد زاكانى ساخته شده است.

آغاز: روزى از روزها اوباش قلاش...

انجام: يك وقتى در محله ما آلو انجير آب ميكرد.

562 2913: ش 11 دفتر. ص 266- 265 ش 1 «دعا» است.

[348] اوضح المسالك الى الفيه ابن مالك نحو/ عربى

در شرح خلاصه الفيه ابن مالك. از ابن هشام نحوى انصارى عبد الله هشام (708- 716 ق) ميباشد. (سپه 2: 306- 308).

563 3102: نستعليق. پشت نخستين برگ يادداشتى بسال 1280 ق. نوشته شده و قسمتى از آن را محو كرده اند كاغذ فرنگى. جلد تيماج. وقف سپهسالار. 98 گ 5/20 × 15 و 18 س.

564 3189: ش 2 دفتر. در دنباله مقدمه جزريه نوشته شده است. خط 997 ق. (سپه 2: 308). ش 1 «مقدمه جزريه» است.

[349] الاهليلجه حديث/ عربى

رساله ئيست در اخبار و احاديث منسوب با مام صادق، كه گويند بمفضل بن عمر جعفى نگاشته است. (ذريعه 2: 484. ف. دانشگاه 3: 1128).

565 6062: ش 3 دفتر 45 پ- 56 پ. نسخ مانند شماره پيشين دفتر. ش 1 «اثناعشريه» است آغاز آن مانند شماره هاى 502 و 1131 دانشگاه و انجام آن مانند شماره 502 دانشگاه است (ف. دانشگاه 3: 1128) و سپس چند شعر از على و ديگران نوشته شده است.

[350] الايجاز رجال/ عربى

در رجال از محمد جعفر استر آبادى. م 1263 ق. كه در صفحه عنوان نسخه زير چنين ناميده شده است. كلياتى در باره «عده» و تفسير اين اصطلاح رجالى دارد و كوتاه شده «لب اللباب» است. و در ذريعه 2: 486 دو نسخه ازآن شناخته شده است.

آغاز: بسمله، الحمد لله على نواله... اما بعد فيقول... محمد جعفر الاستر ابادى ان هذه رساله على وجه الايجاز و الاجمال فى علم الرجال كتبها...

انجام: فى الكتابين صحيح بلاغبار. و الله العالم، و له الحمد الدائم، و الصلاه على رسوله وآله الى القائم.

566 2707: ش 2 دفتر (38 پ- 63) نسخ 1258 ق عنوانها شنگرف. ش 1 «لب اللباب» است.

[351] ايساغوجى منطق/ عربى

از اثير الدين ابهرى. مختصرى است در منطق بروش متاخران كه مكرر چاپ شده است.

آغاز: نحمد الله على توفيقه و نسئله هدايه طريقه الهام الحق اى حقيقه... اما بعد فهذه رساله فى المنطق اوردنا فيما ما يجب استحضاره لمن يبتدى‌شيئا من العلوم...

انجام: و المغالطه قياس مولف من مقدمه و هميه كاذبه و العمده هو البرهان لا غير و صلى الله...

567 968: ش 6 دفتر. ص 144- 141. ش 1 «تهذيب الوصول» است.

568 1278: ش 3 دفتر، 57 پ- 69 پ. با همان خط شماره هاى پيشين در ذيقعده 1266 ق. ش 1 «النافع يوم الحشر» است.

569 6630: ش 2 دفتر 9 پ- 15 پ. نسخ حسين بن لقمان. در آغاز رمضان 1013 ق. ش 1 «شرح نصاب» است.

[352] الايضاح حديث/ عربى

از فضل بن شاذان بن خليل نيشابورى. م 260 ق در رد بر فرق اسلام جز شيعه است.

(ذريعه 2: 490).

آغاز: الحمد لله الذى خلق السماوات و الارض و جعل الظلمات و النور، ثم الذين... اما بعد، فانظرنا...

انجام: و له المزيد بذلك. و الحمد لله كثيرا. و صلواته على... الطاهرين.

570 3881: ش 4 دفتر. 102 پ-185 ر. حاشيه‌هاى لغوى دارد در ميان افتادگى ها دارد و برگ سفيد بجاى آنها هست. نسخ احمد بن شرف الدين محمد على نامى او مينويسد كه من نسخه را از آغاز تا انجام مقابلت كردم و برگهائيكه سفيد گذارده شده است از اصل افتاده بود. در پنجشنبه 18 صفر 990 مقابله شده است. ش 1 «مفتاح الغرر» است.

[353] الايضاح متن ادبى/ عربى

شرحى است بر مقامات حريرى از مطرزى، كه در تهران بچاپ سنگى خشتى بى صفحه شمار منتشر شده است. مطرزى آنرا در 563 ق. پايان داده است. نسخه‌هاى زير از نسخه

چاپ تهران كاملتر است. (سپه 2: 39).

571 3253: نسخ احمد بن على ابن هاشم حسينى در صفر 1100 ق. حاشيه دو برگ از اواسط كتاب پاره شده يكى را وصالى كرده اند. كاغذ فرنگى. جلد تيماج حنايى ضربى مقوايى. وقف سپهسالار. 209 گ 20 × 15 و 18 س (سپه 2: 41).

572 3254: نسخ در حاشيه آخرين صفحه نوشته شده: [بلغت المقابله بخط المصنف] و از حرف آخر كلمه «مصنف» اندكى محو شده، ولى بدست ميايد كه در سده هفتم نوشته شده است. پشت صفحه آخر و بر برگهائييكه در آخر كتاب است ياد داشتها و مهرها كهن سده هفتم و اشعار عربى بخط نسخ و نستعليق تحرير يافته. يكى از ياد داشتها را محو كرده اند، و هيچيك جز ياد داشت اعتضاد السلطنه تاريخ ندارد. سجع مهر گردى كه بر دومين برگ كتاب زده شده اينست [حبيب الله محمود است از جان غلام * شيخ ابراهيم سلطان] پشت صفحه اول نويسنده نسخه چنين نوشته: [كتاب الايضاح فى شرح المقامات الحريريه تصنيف الشيخ الامام العالم الاجل برهان الدين أبي المظفر ناصر بن المطرزى رحمة اللّه تعالى عليه] و در

پايان كتاب در آنجا كه شارح ميخواهد كلام خود را پايان دهد ميگويد: قلت ؛ در اين نسخه نوشته: قال الامام الاجل برهان الدين ابو المظفر ناصر بن المطرزى رحمه الله قلت. و از اينجا معلوم ميشود كه يكى از پدران شارح به مطرزى ملقب بوده و در نسخه، مطرزى بضم اول و فتح ثانى و كسر ثالث و تشديد و زاى معجمه با ياى نسبت مشدد ز بروزير گزارى شده است و در نسخه ديگر پس از بسمله، اينست: [يقول عبد الله المفتقر

اليه ناصر بن ابى‌المكارم المطرزى تجاوز الله عنه: الحمد لله المحمود...] و نيز ياد داشتى است كه بخط شكسته نستعليق نوشته شده و امضاى آن غياث الدين بن محمد حسنى حسينى است، و سجع مهر آن «اغثنى يا غياث المستغيثين» است، و سال 1070 بر آن نقش شده، پسر غياث الدين منصور دشتگى شيرازى. م 948 نيست زيرا كه سجع مهر او «ناصر الشريعه منصور» بوده است. مالك: شبلى سرورى حافظ و حبيب الله ابن عذاقه نزيل غرى و محمود بن مسعود بن سليمان. كاغذ حنايى. جلد چرمى كهن. وقف سپهسالار. 169 گ 26 × 18 و 21 س 12 × 5/18 (سپه 2: 41).

[354] ايضاح براهين مستنبطه فى مسائل عويصه فلسفه/ عربى

در باره نفس است. از ابن سينا (مهدوى. ش 38).

573 1216: ش 19 دفتر. ص 102- 100. ش 1 «النفس» از كندى است.

[355] ايضاح الاشتباه رجال/ عربى

از علامه حلى. م 726 ق. كه در 19 ذيقعده 707 ق تاليف شده و بسال 1319 ق. در تهران باندازه جيبى چاپ سنگى شده است. (ذريعه 2: 493- ف. دانشگاه 2: 511).

574 2704: ش 2 دفتر. 110 پ- 171 ر. نسخ ملك محمد در سده يازدهم. عنوانها شنگرف. ش 1 «فهرست طوسى».

[356] ايضاح العروض عروض/ عربى

آغاز: اعلم در عروض حرف ملفوظ را اعتبار است نه مكتوب را...

انجام: انك لا تاتى نعتا نعتا. تمت كتاب ايضاح العروض يوم الجمعه 8- ع1- 937 على يد العبد المذنب، عبد الوهاب مراد شيخ جمال.

575 8245: ش 2 دفتر، 5 پ- 13 پ. ش 1 «عروض» است. و سپس فوائد عروضى نوشته شده است تا 23 پ. نستعليق 994 ق. انجام فوائد:

ختم گشته عريض جملگى بحر و اوزان *** سال بر هفتصد و هفتاد و شش بدوران

ياد گير اين عروضم بايد مدح ظفر خان

[357] ايضاح الفوائد فى شرح القواعد فقه/ عربى

اصل قواعد از علامه حلى م 726 ق. و شرح از پسر او فخر المحققين ميباشد (ذريعه 2: 1000- ف. دانشگاه 3: 1786).

576 8194: نسخ عسكرى ابن ملا محمد ايزنى سبزوارى براى حاج محمد بيگ در شنبه 27 ع2 1232 ق. عنوانها سفيد مانده. پايان تاديات كامل و مطابق نسخه دانشكده حقوق است وآن ابيات را هم دارد. (ف. دانشگاه 3: 1786) كاغذ فرنگى كبود.جلد تيماج مشكى مقوايى. 157 گ 21 × 34 و 28 س 13 × 22.

[358] الايقاظ من الهجعه فى البرهان على الرجع هحديث/ عربى

از شيخ محمد بن حسن حر عاملى. م 1104 ق تاليف آن در 1079 ق بوده است. (ف. دانشگاه 3: 1131- ذريعه 2: 506).

577 6352: نسخ محمد على كرمانشاهى در شوال 1303 ق از روى نسخه محمد جعفر بن شيخ جاجرمى از روى نسخه مولف نوشته چهار شنبه محرم 1084 ق كاغذ فرنگى جلد تيماج سرخ مقوايى. 242 گ 11 × 18 و 14 س 7 × 13.

[359] ايقاظ النائمين و ايعاظ الجاهلي نفقه/ عربى

از سيد محمد معروف بسيد ماجد بحرينى، در موضوع غنا (خوانندگى) و حكم آنست (ذريعه 2: 505) نام مولف و كتاب در ديباچه هست.

آغاز: بسمله. حمد له... اما بعد، فيقول... محمد المدعو بما جدا بن ابراهيم الحسينى: هذه رساله الفتها فى تحقيق حال الغنا... مرتبه على مقدمه و مقصدين و خاتمه و سميتها...

انجام: يغفر لكم ذنوبكم هذا آخر ما اردنا ايراده. و الحمد لله اولا و آخرا و ظاهر و باطنا.

578 8151: ش 3 دفتر، 96 پ-115 ر. بهمان نستعليق شماره پيشين از روى نسخه خوانده شده بر مولف، ادام الله مجده در كاشان، در سه شنبه 11 ع2- 1151 ق. نوشته شده است 20 سطر 7 × 16. ش 1 «سفينه النجاه» است.

[360] ايمنى از بطلان نفس در پناه خردفلسفه/ فارسى

از افضل الدين كاشانى است، و اين رساله در «جاودان خرد» بسال 1294 ق. در ص 422

414 بچاپ سنگى رسيده است. (ف. دانشگاه 3: 327 ش 1- ف. دانشكده ادبيات. رساله 12 مصنفات كاشانى در جلد دوم).

5791215: ش 7 دفتر. ص 88- 84 ش 1 «عرض نامه» است.

[361] البائيه (الرساله...) عرفان/ عربى

از صائن الدين تركه سپاهانى است. در يازده بند.

آغاز: بسمله. و به نستعين. بعد حمد الله رب البريه و بارى احضائهم للتدبر فى بينات آياته الجليه... يسئل عن وجه تصور الباء فى القرآن...

انجام: ابراز تلك الخفيات بحرمه من ختم باسمه الشريف خزائن الكمالات، محمد صلى الله...) تمت الكتاب فى رابع صفر سنه 845).

580 2930: ش 1 دفتر، 1 پ- 6 ر خط 4 صفر 845 ق. نسخ. عنوانها شنگرف. فهرست آن در صفحه عنوان هست. رضاى تبريزى نسخه را در احمد نگر خريده است. كاغذ سمر قندى‌نخدى. جلد تيماج سرخ مقوايى ضربى. درون تيماج سرخ. 501 گ 5/12 × 5/21 و 19 س 5/7 × 14.

[362] الباب الحادى عشركلام/ عربى

از علامه حلى. م 726 ق. است كه باب يازدهم و آخرين باب كتاب «منهاج الصلاح فى مختصر المصباح»، او ميباشد و آن مختصر يست از كتاب «مصباح المتهجد» شيخ طوسى. م 460 ق كه در ده باب بوده، و آنرا براى وزير محمد بن محمد قوه دهى نگاشته است و آنرا

شرحها است كه در جاى خود بيايد. نوشته شده است.

581 3120: ش 1 دفتر پ. 4 ر- 13 ر. آغاز افتاده. در مشهد در مدرسه يوسف خواجه در 1030 ق.

582 5986: ش 6 دفتر 144 پ- 146 پ. نسخ سده دوازدهم غير از خط شماره هاى پيشين دفتر است ش 1 «ميزان المقادير».

583 6595: نستعليق بى نام در 27 محرم 1107 عنوانها، نشانها و خط روى متن شنگرف. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج زرد يك لا. 31 گ 15 × 2025 س 5/8 × 17.

[363] البارع نجوم/ عربى

از ابو الحسن على بن الرجال شيبانى قيروانى مغربى در هشت جزء كه هر يك چند باب دارد. (كشف الظنون 1: 180) نگارنده در نيمه نخست سده پنجم ميزيسته است. (برو كلمان

پيوسته 1: 401).

آغاز: بسمله. و صلى الله على سيدنا محمد و آله و صحبه و سلم. الحمد لله الواحد القهار العزيز الجبار خالق الليل و النهار... هذا كتاب جمعت فيه من معانى علم النجوم و غرائب اسرارها. و اخترته من كثير من كتب علمائنا و اضفت اليه ما نتجته فكرى و اتت عليه تجربتى...

انجام: و ان انقضى فى الحوت فان الملك يعدل فى رعيته و يكون سلامه و كثره امطار. و الله اعلم بحقايق الامور.

584 662: هشت جزء است يك سوم آغاز نسخه نسخ درشت، و سپس نسخ ريز، و سپس نستعليق است. در تاريخ هاى مختلف نوشته شده است. عنوانها شنگرف و در ثلث اول كتاب سبز و لا ژورد نيز هست. كاغذ گوناگون. جلد تيماج زرد مقوايى. ضربى نيم سوخت. 232 گ 19 × 30 و 29 س 12 × 21.

585 663: نسخ 1265 (پايان جزء ششم و پايان نسخه) عنوانها شنگرف مالك، اعتضاد السلطنه. 1292 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. 222 گ 18 × 29 و 26 س 21 × 10.

[364] باز نامه طبيعى/ فارسى

گزيده ئيست از «بازنامه» از باب هفدهم تا باب چهل و سوم آنرا انتخاب نموده است.

آغاز: باب از رساله باز نامه كه منتخب شده در صفت علاج بازى كه پيدا شود او را خارش و سوزش...

انجام: چون بيند كه راست شد دست بر دارد.

5862931: ش 12 دفتر. در حاشيه نوشته شده است. عنوان جنگ در همين فهرست ديده شود.

[365] باه پزشكى/ فارسى

نه باب دارد بدين گونه: باب 1 منافع و مضار جماع. باب 2 اوقات جماع. باب 3 تدارك خطا. باب 4 علامات ضعف باه. باب 5 راه كم كردن باه. باب 6 اغذيه. باب 7 مسوحات. باب 8 بزرك كردن قضيب. باب 9 ادويه.

آغاز: باب اول منافع و مضار جماع... پس از فهرست نه باب... بايد دانست كه منفعت و مضرت جماع در تن مردم بحسب امزجه تفاوت طباع بگردد...

انجام: و چون از عهده آنچه بگفتيم بدر آمديم ختم سخن دانستيم، و الحمد لله اولا و آخرا.

587 4506: ش 11 دفتر. 240/230 پ. ش 1 «ذهبيه» است.

[366] الباه پزشكى/ عربى

از ابن سينا (مهدوى 52) كه گويا براى ابو سهل حمدوئى‌نوشته است.

آغاز: بسمله. الحمد لله حمدا كفا لنعمه الظاهره و الباطنه... مسئله طبيه سئل عنها الشيخ الرئيس... اتى بموجبها. مسئله عنها بعض الاكابر و ذلك انه قال ضعف الباه عند علو السن و بلوغه اثنين و ستين سنه...

انجام: زياد: فيما فلت سارعت الى الزياده اثر

588 170 صدر: ش 4 دفتر 60 پ 64 پ. ش 1 «تعليقات فصوص» است.

[367] بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهارحديث/ عربى

دائره المعارف علوم مذهبى شيعه در آغاز سده دوازدهم هجرى است. و آنرا ملا محمد باقر مجلسى بدستيارى چندين تن از شاگردان خود در دانشگاه اصفهان تاليف كرده است. (ذريعه 3: 17: 27. ف. دانشگاه 3: 1133).

589 1768: نسخ 1230 ق. از باب (اخصاء الدواب) سماء عالم تا پايان كتاب است. وقف سپهسالار كاغذ فرنگى. جلد چرمى ضربى. 151 ك 29 × 20 س 31 (سپه 1: 219).

590 1769: نسخ و نستعليق سده دوازدهم. بخشى از جلد سوم از آغاز كتاب تا اوائل باب پنجم از بابهاى معاد، كه در اثبات حشر و كيفتش و كفر منكر بن آنست ميباشد و انجام سطر نسخه اينست: ما كان حجتهم لا ان قالوا ئتو بابائنا ان كنتم صادقين قل الله... وقف سپهسالار. مالك: ملا اسماعيل در 1169 ق. كاغذ نباتى رنگ. جلد تيماج ضربى. 190 گ 25 × 19 س 21 (سپه 1: 220).

591 1770: سماء و العالم. جلد چهاردهم. بنسخ سده سيزدهم است. قسمتى از آخر آن نوشته نشده وآخرين سطر نسخه اينست: باب قوى النفس و مشاعرها من الحواس الظاهره و الباطنه سنذكر فى المجلد الاخر. وقف سپهسالار در 1297 ق. مالك: اعتضاد السلطنه در 1270 ق كاغذ فرنگى كهن. جلد تيماج ظريف. 407 ك 5/29 × 21 س 27 (سپه 1: 219).

592 1771: جلد نهم است. نسخ على ميرزا ابن على خان در 1227 ق. مشتمل بر 129 باب است فهرست آنها را پيش از كتاب نوشته‌اند. وقف سپهسالار. مالك، اعتضاد السلطنه 1291 ق. كاغذ فرنگى. جلد چرمى. 542 گ 30/5 × 20/5 س 29 (سپه 1: 219).

593 1772: از باب اول تا باب 21 جلد هشتم (فتن و محن) نسخ سده دوازدهم است و باقى آن ننوشته مانده. آخرين سطر اين است. فان عمر جعل امير المومنين عليه السلام احد السته و سهم الجد السدس و پس از اين فهرست ابواب اين نسخه را در يك صفحه نوشته اند. وقف سپه سالار. كاغذ خان بالغ. جلد چرمى كهن. 367 گ 31 × 23 س 19 (سپه 1: 219).

594 1773: جلد هشتم است. نسخ سيد عبد الرضا بن عليرضا حسينى در 1 ج1- 1225 ق و در 4- ع2- 1226 ق. تصحيح و مقابله شده. كلمات افتاده از متن را با نسخه بدلها در حاشيه صفحه ها نوشته است. مالك اعتضاد السلطنه 1291 ق. وقف سپهسالار 1297 ق كاغذ فرنگى. جلد ساغرى. 309 گ 31 × 20 س 29 (سپه 1: 218).

595 1774: كتاب طهارت يك بخش از جلد هيجدهم است نسخ 1243 ق. است. و محمد رضاى خونسارى بخش آخر آنرا نوشته است و از آغاز كتاب تا انجام مبحث حيض و نفاس بخط صادق ابن مسيح خونسارى در همان است. وقف سپسالار. كاغذ فرنگى. جلد ميشن ضربى. 231 گ 5/20 × 5/15 (سپه 1: 220).

596 1775: جلد هفتم است. نسخ رجبعلى در 1233 ق. وقف سپهسالار مالك: اعتضاد السلطنه در 1270 ق كاغذ اصفهانى. جلد ميشن ضربى. 257 گ 31 × 21 س 32 (سپه 1: 218).

597 1776: جلد هشتم است نسخ سده دوازدهم از باب «افعال عايشه بعد الجمل» تا آخر كتاب. وقف سپهسالار. مالك: عبد الله منشى طبرى در 1281 قمرى. و1282 ق. اعتضادالسلطنه 1291 ق. كاغذ خان بالغ. جلد چرمى. 677 گ 29 × 17 س 20 (سپه 1: 218).

598 1777: بشرح حال پيغمبر پيش از زادن (جلد ششم) تا آخر باب اعجاز قرآن (باب 19) ميباشد نسخ. صفحه ها جدول بندى به زر و شنگرف. وقف سپهسالار كاغذ سمر قندى. جلد چرمى كهن. 300 گ 29 × 5/20 س 21 (سپه 1: 218).

599 1778: جلد پنجم نسخ حسين بن محمد طاهر همدانى در 1231 ق. وقف سپهسالار كاغذ فرنگى. جلد چرمى. 406 گ 5/30 × 21 س 25 (سپه 1: 217).

600 1779: جلد پنجم نسخ در 1270 ق. داخل كتابخانه اعتضاد السلطنه شده. وقف سپهسالار كاغذ فرنگى. جلد تيماج نيم ضربى. 256 گ 5/30 × 21 س 3 (سپه 1: 217).

601 2918: ش 2 دفتر 42 پ 85 ر. باب القيامه از جلدسوم است، نسخ رضى الدين صادق بن محمد خوانسارى در 1229 ق. (گ 73 ر) و سپس پراكنده هاى اخلاقى فارسى و عربى از كتب مقدس توراه انجيل

و قران و جز آنها. تاك 90. ش 1 «مثنوى» است.

602 3452: جلد پنجم در نبوت. نسخ سده دوازدهم. عنوانها شنگرف مالك، اعتضاد 1270 ق. وقف سپهسالار 1297 ق كاغذ فرنگى سفيد. جلدتيماج مشكى مقوايى. 256 گ 20 × 30 و 30 س 5/20 × 13.

603 5313: جلدنخستين تاباب ثواب الهدايه نسخه سده دوازدهم عنوانهاشنگرف كاغذ سپاهانى. جلد تيماج حنايى يك لا. 145 گ 5/16 × 22 و 22 س 5/11 × 19.

604 5314: جلد نخست و دوم تاريخ تاليف ع2- 1077 ق. دارد. نسخ سده دوازدهم. عنوانها نشانها شنگرف. صفحه ها دو جدول دارد بزرگ لاژورد، كوچك لاژورد و شنگرف. دو سر لوح در آغاز دو جلد هست. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج مشكى مقوايى. ته سرخ فرسوده. 273 گ 17 × 5/30 و28 س 12 × 22.

605 5315: جلد سوم. نسخ پنجشنبه 3 شعبان 1229 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلد مقوايى. 264 گ 20 × 30 و 31 س 23 × 5/12.

606 5316: جلد پنجم در نبوت. تاريخ تاليف 1077 ق. دارد. نستعليق سده دوازدهم عنوانها شنگرف. صفحه ها در دو جدول، بزرك زر و لاژورد و كوچك زر و شنگرف و لاژورد. سرلوح زر و لاژورد در آغاز دارد. كاغذ سپاهانى آهار مهره. جلد تيماج مشكى مقوايى زر كوب. 361 گ 31 × 19 و 28 س 5/11 × 21.

607 5318: جلد هفتم پايان افتاده. تا باب نهم «شفعاء الخلق» دارد. نسخ سده دوازدهم عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى. جلد تيماج مشكى ضربى يك لا. 117 گ 15 × 22 و 23 س 5/10 × 17.

608 5319: جلد هشتم تا پايان جزء نخستين از فتن. نسخ محمد بن على بن ثابت حسينى در شنبه 5 ذيحجه- 1109 ق. عنوانها شنگرف تصحيح شده. كاغذ سپاهانى. جلدتيماج قهوه اى‌مقوايى 243 گ 18 × 25 و 21 س 11 × 17.

609 5320: جلد دهم. تاريخ تاليف 1079 دارد. نسخ سده دوازدهم صفحه ها در دو جدول، بزرك لاژورد و زر، كوچك لاژورد و زر و شنگرف. سر لوح شنگرف و زر و لاژورد دارد كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج سرخ مقوايى. 254 گ 5/21 × 35 و 31 س 12 × 5/24.

610 5321: جلد دوازدهم تاريخ تاليف آدينه 17 ذيحجه 1077 دارد. نسخ ابو القاسم بن محمد جواد موسوى در سه شنبه 3 ذيقعده 1296 ق. عنوانها، نشانها شنگرف. كاغذ فرنگى نخدى. جلد تيماج مشكى مقوايى. 161 گ 5/15 × 22 و 23 س 5/9 × 15.

611 5322: كتاب سوم جلد چهاردهم. سماء و عالم. ابواب الطب و معالجه الامراض و خواص الادويه

تاباب الثوم نسخ سده دوازدهم. عنوانها با نشانها شنگرف. مالك: محمد رضى بن محمد مسيح طبيب با مهر محمد هاشم طبيب ساليانى 1312 ق. و محمد واعظ سمنانى در نجف و پسر او حسن. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج مشكى زر كوب سوخت مقوايى. 2299 گ 17 × 25 و 21 س 5/10 × 17.

612 5732: جلد مزار نسخ سده سيزدهم كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سرخ مقوايى ضربى. 111 گ 5/10 × 16 و 17 س 7 × 11.

613 8145: جلد صلاه. تاريخ تاليف 21 شعبان 1097 ق. دارد. نسخ محمد ربيع ابن محمد مقيم تبريزى در آدينه 28- ع1- 1105 ق. عنوانها نشانها شنگرف. نيمه دوم صفحه ها دو جدول زرد لاژورد فهرست كتاب در آغاز هست. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مشكى‌مقوايى. 420 گ 20 × 31 و 23 س 11 × 5/20.

614 8406: صلاه. نسخ سده يازدهم عنوانها، نشانها شنگرف مالك: محمد هاشم بن زين العابدين چهار سوقى خوانسارى در 2 ج2- 1258 ق. در سپاهان و برادر او محمد صادق با مهر. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج قهوه يى مقوايى درون حنايى. 442 گ 18 × 24 و 21 س 5/10 × 17.

615 8407: از عدل تا پايان جلد سوم. نسخ محمد كاظم بن محمد نصير هزار جريبى در 28 ذيقعده 1223 ق. عنوانها، نشانها شنگرف. مالك: همان محمد صادق بن زين العابدين خوانسارى. در پايان بخشى از «رجعت» محمد باقر مجلسى بچليپا نوشته شده است. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مشكى مقوايى. 344 گ 5/21 × 16 و 24 س 5/9 × 5/16.

[368] بحار العلوم كيميا/ عربى

در سنك شناسى و كيميا و حروف و اكسير، مرتب بر شش محرز منسوب بامام جعفر صادق.

آغاز: بسمله. الحمد لله الذى انزل على عبده الكتاب.... و بعد فاقول فكرت: فى نفسى و نظرت الى بعد هجره جدى رسول الله... الى ما اختلف الناس فيه... و بين لى رسول الله ص من اول علوم الالهيات و آخرها و الكائنات و آخرها و انا الصادق جعفر بن محمد سمعتها عن ابى... عن ابيه على و احررها فى هذه الصحيفه...

ج: و السلام على عباده الذين اصطفى... و اهل بيته الطاهرين.

616 5312: نسخ سيد عيسى بن مير موسى‌خويى در 134 (شايد 134 ق) عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلد مقوا. 59 گ 5/18 × 5/23 و 18 س 12 × 18.

[369] بحر الفاط ادب/ فارسى

از محمد صادق ناطق شاعر روز گار قاجار كه در 1227 ساخته است در اين كتاب دستورهاى ماده تاريخ سرائى را گرد كرده و و اژه هائى را كه ميتواند ماده تاريخ قرار گيرد بترتيب حروف آورده است. نسخه ديگر اين كتاب بشماره 4/224 در كتابخانه دانشكده ادبيات هست.

آغاز: بسمله

اى نام تو در جمله الفاظ عيان *** در جمله الفاظ ز نام تو نشان

شريف ترين الفاظ و لغات و لطيف ترين كلمات و نكات...

انجام:

بهر تاريخ سال اتمامش *** من و دل داشتم گفت و شنود

عاقبت از براى تاريخش *** خردم نسخه العجائب گفت

1227

617 6395: ش 2 دفتر. 17س 11 × 21 ش 1 «تحفه الابرار» است.

[370] بحر الفوائد و عقد الفرائد پزشكى/ فارسى

از سيد محمد شفيع حسينى‌اصفهانى معاصر شاه عباس دوم (م 1078 ق) (الذريعه 3: 44) نام شاه و نگارنده و فهرست در ديباچه هست.

آغاز:

صد شكر كه بنمود رخ آن غيرت حور *** آفاق شد ار عكس جمالش پر نور

بگشود زبان بوصف او هر موجود *** وين راز نهفته در جهان شد مشهور

لله الحمد كه شاهد يكتاى وحدت سراى توحيد...

انجام: جلد اول: سقوط در بينى بيمار چكانند و قبول نمود و چنان كردند شفا يافت.

در هفت مجلد 1- سيرت پيغمبر 2- امامان 3- امام زاده ها 4- ملوك و سلاطين 5-

مناقب اجداد صفويه 6- سر گذشت شاه عباس 7- شهرهاى ايران.

618 1609: جلد نخستين، نسخ سده يازدهم. عنوانها شنگرف. صفحه ها دوجدول شنگرف تملك 1258 ق. دارد. نسخه ديگر ازين كتاب در كتابخانه خوانسارى در نجف و ديگرى در مشهد هست (ذريعه

3: 45). كاغذ ترمه سفيد سپاهانى. جلدتيماج حنايى ساده مقوايى. 714 گ 31 × 22 و 20 س 5/13 × 23.

[371] بحر اللطائف متن/ فارسى

نسخه زير ديباچه كتابى است بنام «بحر اللطائف».

آغاز: تا خامه نقش ايجاد نكات...

انجام: پيكار تو هست اگر چه در كار تو نيست.

619 2913: ش 9 دفتر. (ص 224- 250 در متن و حاشيه دفتر) 16 ص. نوشته و 10 ص پايان سفيد مانده است دو صفحه حاشيه سازى، زيبا و دو سر لوح در آغاز با زر و شنگرف و لا ژورد دارد كه در ميانش بسمله نوشته شده است. خط محمد تقى نجم ثانى است، وى هنگاميكه از شوشتر بيرون ميامد آنرا در شنبه 4 شعبان 1157 ق. نوشته است. و پس از آن ديباچه ديگرى است. ش 1 «دعا» است.

[372] بداء (رساله در...)كلام/ فارسى

از محمد باقر مجلسى است يك بار. در 1265 ق. بتنهائى و يك بار در مجموعه رسائل او چاپ شده است. (ذريعه 3: 54).

آغاز: الحمد لله و سلام على عباده... و بعد چون در مسئله بد انزاع عظيم... بهم رسيده....

انجام: و شرح صحيفه كامله فى الجمله بسطى داده شده و الله يهدى... المعصومين.

620 8173: ش 72 (5 ر- 74 ر) دفتر خط نسخ نويسنده شماره پيشين دفتر. 19 س 16 × 11 ش 1 «منهاج» است.

[373] بدايع الاسحار فى صنايع الاشعارشعر/ فارسى

از جمال الدين محمد بن ابى‌بكر قوامى مطرزى گنجى. قصيده رائيست بفارسى و محمود بن عمرنجاتى نيشابورى‌براى وزير غياث الدين شرحى بر آن نوشته است (سپه 2: 445 و 448- كشف الظنون 1: 188).

621 313 صدر: ش 10 دفتر. ص 116. تنها بحث از مكرر و حسن الطلب و حسن المقطع از اين كتاب در اين نسخه مانده و بخط عبد الله بن حسن بن عبد الجبار است، و تاريخ 10 ع 740/2 دارد. ش 1 «كافيه» در عروض است. (سپه 2: 448).

[374] بدايع الزهور فى وقايع الدهور تاريخ/ عربى

از شمس الدين ابو البركات محمد بن احمد بن اياس مصرى اديب (نزديك 930) نام مولف و كتاب فقط در صفحه عنوان با همان خط متن ديده ميشود. در اين كتاب از سلطنت ملك اشرف (857 ق) تا (906 ق) گزارش شده است (كشف الظنون 1: 188- زركلى 3: 857- معجم المطبوعات. ص 42).

آغاز نسخه: بسمله. صلى لله على سيدنا محمد و آله و سلم. اقول: انظر لما الفيت فيه فقل... ذكر سلطنه الملك الاشرف ابو النصر... الناصرى فرج الطاهرى بزقوف و هو السادس و الثلاثون من ملوك الترك و اولادهم بالديار المصريه...

انجام: و قلت ايضا:

و تاريخ يفرق كل هم *** و يبعث كل بشر بعد غم

اذا سرحت طرفى فيه يوما *** رمى شيطان احزانى بسهم

انتهى ذلك و الحمد لله... تسليما كثيرا (و كان الفراغ من هذا الجزء المبارك فى يوم الثلاثا المبارك خامس عشر شهر جمادى الاولى من شهور 1036 من الهجره... و السلام).

622 1610: نسخ سده يازدهم عنوانها، نشانها شنگرف. كاغذ كلفت سفيد. جلد تيماج سرخ مقوايى ضربى. در ميان آن يك ترنج سفيد كاغذى كوبيده شده است. 293 گ 18 × 29 و 31 س 11 × 23.

[375] بدايع اللغه فرهنگ تركى بفارسى

از ايمانى متخلص به «طالع» كه در زمان سلطان حسين بايقرا نوشته است. و فرهنگ جغتائى و مغولى است بفارسى.

623 14: نستعليق، پشت آخرين برگ صفحه يى مشتمل بر لغات تركى و ترجمه آن بفارسى است، از كلمه پائين صفحه اييكه براى ربط كلام بصفحه بعد نوشته شده بر ميايد كه رساله يى در اين قسمت ضميمه بوده و آنرا بر داشته اند. در 1273 ق داخل كتابخانه اعتضاد السلطنه شده و پشت صفحه اول ياد داشت گرديده است كاغذ فرنگى. جلد تيماجى وقف سپهسالار. 142 گ 21 × 15 و 12 س سپه 2: 161.

[376] البدايه فى علم الدرايه حديث/ عربى

در علم دراريه الحديث از شهيد دوم. م 966 ق (ف. دانشگاه 3: 1660 ذريعه 3: 58).

624 2712: نسخ ميرزا محمد حسين بحرينى منشى‌رئيس الكتاب و رئيس دار التصنيف همايونى در تهران براى كتابخانه على قلى ميرزا اعتضاد السطنه از روى نسخه محمد تقى بن محمد زمان سپاهانى كه از روى خط مولف در 22 ج1- 1091 ق. نوشته بود، نوشته شده است. در پايان عبارتى از روى خط شهيد از «الخلاصه فى علم الحديث» تاليف شرف الدين تيبى شارح كشاف، در باره حديث سازان نوشته شده است. و محمد جعفر بن محمد بن محمد جعفر قاضى ساوجى در 15 ذيحجه 1294 ق. مطالب بالا را گواهى داده است. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سرخ مقوايى. 142 گ 5/15 × 5/21 و 10 س 9 × 15.

[377] بديعيه شعر/ فارسى

آغاز: بسمله در صنايع بديع شرع. حسن مطلع مع ترصيع:

اى ملك را ثناى صدر تو شمار *** واى فلك را هواى قدر تو بار

انجام: حسن مقطع:

تا عيان است حسن حمد را تابش *** تا نهانست چرخ را پر گار

روز و شب جز سخا نبادت شغل *** سال و مه جز طرب مبادت كار

625 957: ش 3 دفتر. نسخ 1221 ق. (91/-94/). ش 1 «حاشيه زبده الاصول» است.

[378] البراهين القاطعه فى شرح تجريد العقايد الساطعه كلام/ عربى

از ملا محمد جعفر استر آبادى است. (ف. دانشگاه 3: 545).

آغاز: بسمله. الحمد لله الواجب الوجود بالذات الواحد من جميع الجهات...

انجام: و الجاهل لا تفى العباره. الحمد لله على التوفيق على الاتمام... فى يوم الجمعه 19 ج1 من الرابع من العشر السادس من الماء الثالثه من الالف الثانى... و السلام و التحيه.

در حاشيه: كان ذلك در سفر سوم مشهد پس از پنجاه و قبل از شصت سالگى مولف...

626 1352: نسخ محمد حسن هزار جريبى در صفر 1258 ق. عنوانها شنگرف. 545 صفحه شمار دارد. كاغذ فرنگى نخدى آهار مهره. جلد زرد روغنى گل و بوته دار. درون سرخ داراى يك گل. 285 گ 5/21 × 35 و 26 س 13 × 25.

[379] برء الساعه پزشكى/ عربى

از محمد زكرياى رازى كه براى وزير محمد بن ابو القاسم نگاشته و در 23 بابست و مير سيد احمد تنكابنى مترجم آن بفارسى هفت باب بر آن افزوده است. (ذريعه 3: 83 و ف. دانشگاه 3: 733).

627 2818: ش 5 دفتر. 144 پ- 147 پ. نستعليق سده دهم عنوانها شنگرف. ش 1.

628 2864: ش 3 دفتر. 28 پ-31 ر. و سپس تا 36 پ. پراكنده هاى پزشكى و كيميائى است. ش 1.

629 2864: ش 4 دفتر. 37 ر- 39 پ. با اختلاف بسيار با نسخه پيشين با همان خط شماره پيشين و شايد تكميل آن باشد. ش 1.

630 7384: ش 4 دفتر. 70 ر- 72 ر بخط شماره پيشين دفتر و پس از اين تا 81 ر با همين خط فوائديست از پيشينيان در پزشكى فارسى و عربى. ش 1 «محجه البيضاء» است.

[380] البرده قصيده...- يا «الكواكب الدريه فى مدح خيرالبريه» شعر/ عربى

از شرف الدين ابو عبد الله محمد بن سعيد دولاصى بوصيرى در گذشته 694 ق. است (كشف الظنون 2: 225).

631 7084: نستعليق درشت پايان افتاده است. كاغذ فرنگى. جلد مقوا. 11 گ 5/16 × 6- 22 س 9 × 14/5.

[381] بركات المشهد المقدس حديث/ فارسى

ترجمه ئيست از «عيون اخبار الرضا» از ملا محمد صالح بن محمد باقر قزوينى روغنى (ف دانشگاه 3: 1177 ذريعه 3: 88).

632 1923: نستعليق نصير درحاشيه صفحه هاحاشيه هايى از مترجم بامضاى (منه) نوشته شده. از فرينه خط و كاغذ و اينكه حاشيه ها را بدون كلمه مترجم ذكر نموده معلوم ميشود كه نسخه در زمان مترجم نوشته شده است. وقف سپهسالار. كاغذ خان بالغ. جلد تيماجى. 410 گ 22 × 11 س 17 (سپه 1: 226).

[382] بر الوالدين كلام/ عربى

از كراجكى است و آقاى جلال محدث آنرا چاپ كرده است.

633 3881: ش 6 دفتر. 204- 197 مورخ چهار شنبه 12 صفر 990 خط همان نويسنده شماره پيشين. ش 1 «مفتاح الغرر» است.

[383] البرهان فى تفسير القرآنتفسير/ عربى

از سيد هاشم بحرينى كتكانى توبلى م 1107 ق است. كه مكرر چاپ شده است (ذريعه

634 2057: نسخ سيد عبد الله 1268 ق. مجلد اول تنها است. صفحه اول آن و بعضى از كلمات صفحه دوم و سوم و صفحه هاى وسط نوشته شده. آغاز سطر اين است (ولم يجد جدى امير المومنين عليه السلام حمله لعلمه). وقف سپهسالار. كاغذ فرنگى جلد چرمى. 423 گ 31 × 5/21، و 27 س (سپه 1: 90).

[384] البرهان على الخطائين رياضى/ عربى

از سيد عبد الرزاق رضوى كاشانى است داراى سه مقدمه است و در آن از ابو القاسم على بن محمد كاشانى، روشى در استخراج خطائين ياد كرده است.

آغاز: بسمله. قال السيد الجليل... مولانا و مقتدانا السيد عبد الرزاق الكاشانى سلمه الله... لما كان البرهان على الخطائين محتاجا الى تقديم مقدمات فلنقدم المقدمات... اما المقدمه الاولى فهى ان كل مقدارين او عددين كان كل واحد منهما انقص او ازيد...

انجام: فى اى ماده بادنى تفاوت فى النسب المذكوره هنا كما هو ظاهر على المتدرب هذا ما يسنح لى من البرهان على هذه الموامرات التى اورد و ها فى كتب الحساب التى رايناها بلا برهان عليها مع لميه عدم جريانها كليا. تم الكلام بحمده سبحانه... (انتهاء كلام استادى و من عليه استنادى عبد الرزاق الرضوى دام ظله العالى الى يوم يوخذ بالنواصى. نمقه عبد الغنى‌الحسينى غفر الله ذنوبى يوم حسابى) (نسخه شماره 4- 697).

و انجام نسخه ش 7- 2013 چنين است:

انجام: و هذه الموامره مع الموامره السابعه لابى على القاسانى مذكوره فى رساله عيون الحساب من تاليفات

استادنا تغمده الله بغفرانه... مع لميته عدم جريانها كليا. تم الكلام بحمده.

635 697: ش 4 دفتر، 152 پ- 155 پ. ش 1 «تحرير اكر تا وذوسيوس» است.

636 2013: ش 7 دفتر- 239- 238 پ، نستعليق ريز جز شماره هاى پيشين دفتر. ش 1 «غرايب الوان» است.

[385] برهان قاطع فرهنگ/ فارسى

از محمد حسين بن خلف تبريزى. متخلص به «برهان» كه در سال 1062 ق. نگاشته است. (سپه 2: 161).

637 66: نستعليق در 1234 ق. نوشته شده، و لغات را با سرخى نوشته است. كاغذ فرنگى مهر زده. جلد مرغش. وقف سپهسالار. 517 گ 30 × 5/21 و 25 س (سپه 2: 164).

638 67: نستعليق محمد مهدى بن محمد على، در 1242 ق. نوشته شده. داراى يك سر لوح. صفحه ها جدول بندى بزر و لاژورد است. كاغذ فرنگى مهر زده. جلد تيماجى. وقف سپهسالار. 357 گ 30 × 20 و 26 ش (سپه 2: 164).

639 68: نستعليق عبد الحسين اصفهانى در 1227 ق نوشته شده: كلماتى را از ميان سطرهاى آخر محو كرده‌اند، و صفحه ها جدولبندى بسرخى و لاژورد و زردى ميباشد. كاغذ فرنگى مهر زده. جلد روغنى مستعمل وقف سپسهالار. 473 گ 30 × 5/20 و 25 س (سپه 2: 164).

640 69: نسخ مراد على قمشهى در خواست ميرزا على اكبر از روى نسخه چاپ كلكته 1818 م. كه جامعترين نسخ چاپى آنروز بوده و نسخه آن كمياب است، در 1284 ق. نوشته و آن نخستين چاپ اين كتاب است و در مقدمه آن خصوصيات سيزده نسخه ييكه از اين كتاب در موقع تصحيح در دست بوده و كتب ديگرى كه در تصحيح اين نسخه مورد نظر بوده و نام آنانكه متصدى تصحيح بوده اند، مولوى حيدر على، مولوى نظام الدين حيدر، بابوتار بيخزن متر، مولوى غلام قادر، مولوى كاظم على نصير آبادى. منشى امام على خير آبادى، و مولوى محمد اكبر عظيم آبادى، بخامه حسين الحسينى بلگرامى كه خود نيز از مصححين ميباشد نوشته شده، و پس از ختم كتاب لغاتيكه در فارسى استعمال ميشود و در برهان نبوده. از كتب لغت جمع و بنام «ملحقات برهان قاطع» چاپ شده. و اين قسمت مشتمل بر 3717 و اژه و كنايت مستعمل در زبان فارسى است و در مقدمه گويد: پاره يى از لغات كه در فرهنگها نبوده از زبان دانهاى معاصر كه عبارتند از. 1- سيد على شيرازى متخلص به «نياز» 2- فضل مولى خان متخلص به «فضل» 3- حاج ميرزا شفيع شيرازى، 4- نظام الدين حيدر متخلص به «او باش»، گرفته شده و بنام خود آنها ضبط گرديده است. (اين نسخه داراى يك سر لوح ميباشد، صفحه هاى آن جدولبندى بزر و لاژورد و شنگرف و واژه هاى آن نيز با شنگرف نوشته شده است. كاغذ فرنگى مهر زده. جلد ضربى. وقف سپهسالار. 377 گ 31/5 × 22 و 31 س (سپه 2: 165).

641 74: نستعليق ميرزا با با ابن ميرزا محمد در 1252 ق. كاغذ فرنگى. جلد تيماجى نيم ضربى وقف

سپهسالار. 372 گ 5/34 × 22 و 26 س (سپه 2: 165).

642 76: نسخ سيد محمود بن يوسف در 1205 ق. لغات با سرخى نوشته شده و داراى يك سر لوح. و صفحه هاى آن جدولبندى بزر ميباشد. كاغذ فرنگى. جلد تيماجى زرين. وقف سپهسالار. 326 گ 37 × 5/21 و 41 س (سپه 2: 164).

[386] برهان الكفايه ستاره‌شناسى/ فارسى

از شريف على بن محمد بن يحيى شريف بكرى موصلى (ف. دانشگاه 838 و ذريعه 3: 100 و گاهنامه).

643 648: نستعليق پنجشنبه شعبان 193 (شايد 1093 ق) عنوانها شنگرف. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج سرخ وصالى با مشكى. 201 گ 19 × 12 و 24 س 5/6 × 14.

[387] بزم خاقان يا تذكره السلاطين تاريخ/ فارسى

از سلطان محمد پسر فتح عليشاه قاجار ملقب بسيف الدوله متخلص به «سلطان» است كه در 1224 ق. متولد شده و در 45- 1250 ق. آنرا نگاشته است. (سپه 2: 477). و (فهرست مجلس 3: 148) از مقايسه نسخه زير با نسخه مجلس بنظر ميرسد كه سلطان اين كتاب را از روى تاليف ديگرى دزديده است.

644 2731: نستعليق 1222 ق. داراى سر لوح زيبا ميان خطهاى دو صفحه نخستين زر نگار شده و حواشى آنها نقاشى و زرنگار گرديده. عنوانها و ديباچه و آغاز باب اول با زر نگارش يافته. تمام صفحه‌هاى آن بخش نيز جدول بندى به زر ميباشد باب دوم نا تمام مانده، ولى نويسنده يى يك بيت بعنوان اينكه تتمه اشعار پيش است در آخر نوشته و پس از آن تمام شدن تذكره را در 1222 ق. ياد آورى كرده بنحويكه تصور شود خط نويسنده اصل نسخه است ولى مسلما اين خط از غير از نويسنده نسخه است، و تاريخ پايان تاليف كتاب چنانكه در ديباچه ادعا شده بسال 1250 ق يا 1245 ق. ميباشد، و تولد سلطان (مولف) در 1228 ق. بوده و بنا بر اين يك دزدير اثابت ميكند، وازاينكه ازاول باب دوم صفحه ها جدول كشى نشده و عنوان باب و اسم پادشاه و تخلص و يرا كه در اوائل كتاب بازر مى نوشت، ديگر ننوشته، معلوم ميشود كه در همان سال 1250 ق. كه فتحعليشاه زندگانى را بدرود گفته اين نسخه را مى نوشته اند و چون مولف در همان وقت بطهران آمده نسخه اين تذكره نا تمام را همراه آورده و ديگر موفق باتمام آن نگرديده. پشت نسخه بنام انيسال

عشاق و تذكره السلاطين از رشيد وطواط در 1285 ق. داخل كتابخانه اعتضاد السلطنه شده، و بهمين نام براى كتابخانه وقف گرديده است. وقف سپهسالار. كاغذ ترمه. جلد تيماج. 39 گ 5/25 × 17 س 15 (سپه 2: 479).

[388] بستان الادويه پزشكى/ فارسى

سه فصل دارد: 1- در ده باب 2- در هجده باب. 3- در بيست و سه باب.

آغاز: بسمله. حمد له. اما بعد، فهذه مختصره سميتها ببستان الادويه...

انجام: بارهنك اير ساسيا، صبر زرد. لحيه التيس.

645 820: ش 2 دفتر (46 ر- 97 ر. ش 1 «گلشن علاج» است.

[389] بستان السياحه سفر نامه/ فارسى

از زين العابدين شيروانى مستعلى شاه متخلص به «تمكين» شاه نعمه اللهى، جهانگرد نميه سده سيزدهم، صاحب «حديقه السياحه» و «رياض الساحه» در 1247 ق. آغاز كرده. و

در 1248 ق. تاليف آن پايان يافته است. و در تهران 1315 ق و اصفهان 1342 ق. در 674 ص بنستعليق چاپ شده است. ذريعه 3: 106 و (مشار).

646 1492: نستعليق سده سيزدهم. عنوانها شنگرف. صفحه ها داراى دو جدول 1- شنگرف. 2 شنگرف و لاژورد. دو صفحه نخستين زر اندود. يك سر لوح زرين گل و بوته دارد پايان افتاده. مالك: اعتضاد السلطنه 1262 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى‌سفيد. جلد تيماج سبز تيره مقوايى. 208 گ 22 × 35 و 25 س 14 × 27.

[390] بستان القلوب فلسفه/ عربى

شهر زورى در شماره كتابهاى سهر وردى كتابى بنام «بستان القلوب» ياد كرده است. و در نسخه ش 26/5426 كتابخانه فاتح استانبول همين كتاب از سهرودى دانسته شده است. در فهرست دانشگاه (3: 269 و 2116) و در نسخه ش 3/639 مجلس (فهرست 2: 404) همين كتاب بنام «روضه القلوب» و از خواجه طوسى پنداشته شده است. در نسخه زير اين كتاب بميرسيد شريف جرجانى نسبت شده است. چلبى در كشف الظنون كتاب بدين نام بدوانى و

كتابى بنام «روضه القلوب» به عبد الرحمان بن نصر الله شيرازى قاضى طبريه نسبت داده است. و چون نسخه فاتح پيش از مير سيد شريف نوشته شده است، پس اين كتاب از او نيست، و بگواهى شهر زورى از سهروردى است نه خواجه (ديباچه تبصره ساوى. ص 57).

647 2911: ش 27 دفتر، ص 104- 98 در اجمير 11 ع 1092 1 ق. نوشته شده. آغاز نسخه برابر نسخه (ف. دانشگاه 3: 269).

انجام: در قسم دوم فصل هشتم: پيش اصحاب دل شقاوتى (افتاده. نام بستان القلوب در ديباچه ديده ميشود. ش 1 «قنيه الفتيان» است.

[391] البصائر فى اختصار تنقيح المناظر رياضى/ عربى

«المناظر» اقليدس بعربى ترجمه شد، خواجه نصير طوسى آنرا از نو تحرير نمود⁽¹⁾و ابن هيثم (م. پيرامن 430) نيز آنرا بنام «المناظر و المرايا» در هفت مقالت مرتب كرد و كمال الدين ابو الخير حسن بن على بن الحسن فارسى (ز 668- م 19 ذى قعده 718 ق) شاگرد قطب الدين شيرازى (م 710 ق) بدستور استاد آنرا شرح كرد و «تنقيح المناظر» ناميد⁽²⁾و خاتمه و ذيل و لواحقى بر آن افزود. و سپس خود مولف (ابوالخير فارسى) اين شرح را كوتاه كرده «البصائر» ناميده است⁽³⁾. وى در ديباچه البصائر گويد: چون «تنقيح المناظر لذوى الابصار و البصائر» را نگاشتم و بدست جمال الدين صاعد بن محمد بن مصدق سغدى تركستانى رسيد و پسنديد از من خواست كه آنرا از ماخذ تجريد و كوتاه سازم، و من اين مختصر را فراهم كرده «البصائر فى اختصار تنقيح المناظر» ناميدم وآن در دو قسمت است 1- مبادى 2- مطالب . (گاهنامه1311 ش ص 142 و ذريعه 4: 467).

آغاز: بسمله. الحمد لله الذى ابدع الخلايق بقدرته و اظهر الحقايق بحكمته... و بعد فلما ساعد القدر...

انجام: و انما ذلك بتوفيق ولى‌الهدايه و عصمته من الغوايه فى الدرايه و الحمد لله اولا و آخرا و صلواته على نبيه محمد و آله و صحبه اجمعين. كتب المصنف رحمه الله فى آخر النسخه التى كانت بخطه: فرغ من تسويده العبد الضعيف،

الحسن بن على بن الحسن فارسى رزقه الله تعالى علما و نافعا و عملا مقبولا، فى شهور سنه ثمان و سبعما ئه.

648 554: نسخ حسين بن حسن شهنشاه سمنانى در يكشنبه 27 ذيقعده 731 ق. از روى نسخه ديگر اين نويسند كه آنرا از روى خط مولف نوشته و بروى تا مباحث انعكاس قرائت كرده بود رو نويس كرده است. و نيز اين نويسنده مى نويسد، مرگ مصنف دريط = 19 ذى قعده 718 ق. در پنجاه سالگى بود. و بنا بر اين زايجه وى در 668 ق. بوده است. در پشت گ 1 در يك دائره زرين با خطى زرين نوشته: برسم خزانه الوزير بن الوزير غياث الدين. كاغذ كلفت سمر قندى. جلد تيماج زرد مقوايى ضربى. 79گ 16 × 21- 17 س 11 × 17.

[392] بصائر الدرجات حديث/ عربى

در چهار جزء. منسوب به ابو جعفر اعرج محمد بن حسن بن فرخ صفار معموله قمى (م 290 ق). اين كتاب در چاپ سنگى همراه «نفس الرحمان» بجاى چهار جزء، ده جزء دارد، و

اين هر دو غير از بصائر الدرجات تاليف سعد قمى ميباشد. (ف دانشگاه 3: 1185- 1573 و ذريعه 3: 124- 125).

649 5326: نسخ. عنوانها شنگرف. در سه جزء. نخستين را محمد شريف بن شيخ عبد العلى در 5 شعبان 1054 ق نوشته. و بلاغ تصحيح دارد. و دومين را نيز همو در سيزده رمضان 1054 ق و سومين را هم در 5 شوال همان سال نوشته است و نسخه از نيمه باب دوم برابر با سطر 16 صفحه نخستين چاپى آغاز شده و تا باب 189 را دارد. (عنوان باب سوم: العالم الذى من عرفه عرفه الله). كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج زرد ضربى يك لا. 30 گ 20 × 25 و 28 س 19 × 5/12.

[393] بغيه الطالب فى معرفه المفروض و الواجب فقه/ عربى

در دو مطلب 2- اصول دين 2- فروع آن رساله عملى و فتوائى است از شيخ جعفر بن شيخ خضر جناجى. م 1227 ق. و سپس شيخ حسن بن كاشف الغطاء، صوم و اعتكاف را بدان ملحق ساخته است (ذريعه 3: 133).

آغاز: بسمله الحمد لله الذى اسس قواعد الاحكام و رفع عالم الاسلام... و بعد فقد سالنى جمع من الاتقياء... ان كتب لهم رساله محتويه على اصول الواجبات...

انجام: قبل التسبيح او بعده و اليه ولى التوفيق.

650 5907: نستعليق. رجب 1232 ق عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى كبود. جلد تيماج مشكى‌يك لا. 60 گ 5/10 × 16 و 16 س 6 × 5/10.

651 6856: ش 2 دفتر 111 ر- 154 پ. نسخ همان نويسنده شماره پيشين دفتر. انجام افتاده. و من دخل عليه الوقت. ش 1 «بهجهه المرضيه» است. كاغذ فرنگى جلد مقوا. 155 گ 21 × 15 و 18 س 16 × 9.

652 7448: نسخه كامل و پس از آن تكمله آن نوشته شده است متن در 2 پ- 71 ر. و تكمله در 123- 72 نسخ سيد عبد الوهاب بن ابو القاسم حسينى در 4 شنبه 1 ع 1242- 1 ق. و پس از آن چند زيارتنامه با خط نسخ ديگرى است. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مشكى مقوا. 209 گ 15 × 5/10 و 12 س 10 × 5/5.

[394] بغيه الفحول فى شرح زبده الاصول اصول فقه/ عربى

شرحى است مزجى‌برزبده الاصول شيخ بهايى. از عبد الوهاب رضوان الدين بن محمد صالح قزوينى شهير برضوان براى برادرش شيخ موسى نگاشته و در كربلا بسال 1258 ق. آغاز كرده و در 5 شعبان 1258 ق. بپايان رسانيده است.

آغاز: بسمله... الحمد لله الذى وفقنا لعرف ريعان الشباب فى الوصول الى الاصول... اما بعد، فيقول عبد الوهاب رضوان الدين بن محمد صالح القزوينى... انى لما رايت اقبال الناس بكتاب «زبده الاصول» و لا سيما اخى... الشيخ موسى فاحببت ان ان اشرحها... و سميته ببغيه الفحول فى شرح زبده الاصول...

انجام: بل طريق النجاه فى الاخرى و الاولى... فى مشهد الحسين.... كما هو مستحقه 1258. اللهم صل... دائمه باقيه.

653 6215: نسخ خود شرح كننده است بگواهى تصحيح و خط زدگى و تغييرهاى‌بسيار. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مشكى ضربى. 202 گ 5/16 × 22 و 20 س 11 × 18.

[395] بغيه الوعاه فى طبقات اللغويين و النجاه رجال/ عربى

از جلال الدين بن عبد الرحمان سيوطى كه در مصر در 1326 ق. چاپ شده است.

654 1561: نسخ حسين بن محسن سپاهانى در سه شنبه 14 ع1- 1248 ق. عنوانها، نشانها شنگرف. كاغذ فرنگى نخدى آهار مهره. جلد تيماج ترياكى مقوايى ضربى. 278 گ 18 × 27 و 24 س 10 × 19.

[396] بقاء النفس الناطقه يا «سبعه من المقاييس المنطقيه على الادله المحققه لبقاء النفس الناطقه» فلسفه/ عربى

از ابن سينا كه در آن هفت دليل بر جاويد ماندن نفس آورده است (مهدوى. ش 52) و آقاى صيرفى (دانا سرشت) آنرا چاپ كرده است.

655 1216: ش 17 دفتر. ص 96- 92. ش 1 «النفس» است.

656 8371: ش 9 دفتر، 130 ر 134 ر.و سپس فائده ايست در اثبات واجب از شرح مواقف شريف گرگانى از گفته خواجه طوسى. ش 1 «پاسخ طوسى ببحرينى» است.

[397] بلاغت معانى بيان/ فارسى

در معانى و بيان و بديع از سيد محمد رضا موسوى‌شيرازى است و آنرا پس از «زبده العلوم» نگاشته است. فارسى و عربى در هم ميباشد و انشاء آن سخت بد است. نام نگارنده در ديباچه هست.

آغاز: الحمد لله رب ما ترى‌و ما لا ترى من تحت الثرى الى فوق الثريا...

انجام: و معدوم النفع بعدم وجود آن شيئى‌وصلى الله على... الطاهرين...

657 7378: ش 3 دفتر 78 پ- 174 پ. ش 1 «جامع الفوائد» است. 18 س 5/6 × 13.

[398] بنك و باده شعر/ تركى

مثنوى است بتركى از فضولى بغدادى (000- 971 ق) در مناظره اين دو ماده كه در عصر وى از وسائل تفريح بشماره بوده است.

658 305: ش 2 دفتر است (سپه 2: 647- 648). ش 1 «ديوان فضولى» است.

659 307: ش 2 دفتر (سپه 2: 647). ش 1 «ديوان فضولى» است.

[399] بوارق تاريخ/ عربى

در احاديث راجع بشهر قم از سيد محمد مهدى حسينى قمى است. (سپه 2: 299).

660 1852: نسخ على اكبر فيض 1279 ق. تقديم اعتضاد السلطنه و زير علوم آن عصر شده در انجام سه برك كاغذ سفيد ميباشد. وقف سپه سالار. كاغذ سمر قندى. جلد تيماج. 21 گ 5/21 × 18 و س 10 (سپه 1: 221).

[400] بوستان متن ادبى/ فارسى

از سعدى شيرازى در ده باب (ف دانشگاه 2: 10).

661 337: ش 2 دفتر، 94 پ- 213 ر. در آغاز يك سر لوح زر و شنگرف و لاژورد دارد. ش 1 «گلستان سعدى» است.

662 399: ش 3 دفتر 62 پ- 122 پ. ش 1 «گلستان» است.

663 340: شكسته نستعليق درشت در 17 ج2- 1230 ق. براى عباس بيك نوشته شده است. صفحه ها دو جدول زر و شنگرف و لاژورد دارد. عنوانها شنگرف است. يك سر لوح در آغاز دارد كه زمينه آن زر و لاژورد و شنگرف است. صفحه پايان حاشيه سازى شده است. كاغذ فرنگى كلفت. جلد روغنى گل و بوته، زمينه سرخ. درون روغنى گل و بوته زمينه قهوه يى. 175 گ 19 × 29 و 12 س 11 × 12.

664 460: نستعليق على محمد شيرازى در شيراز در رجب 1253 ق. كسى عنوانها را عوض كرده و چند شعر بپايان كتاب افزوده است. صفحه ها چهار ستونى و چليپا نوشته شده است. جدولها زر و شنگرف است شماره 459 نيز «منتخبات بوستان» است. كاغذ فرنگى سرخ. جلد ترمه يك لا درون تيماج مشكى. 70 گ 14 × 22 و 13 س 10 × 16.

[401] بهارستان متن ادبى/ فارسى

از جامى (817- 898 ق) كه آنرا در 892 نگاشته است.

665 2722: نسخ 1283 ق. عنوانها شنگرف. مالك: اعتضاد 1283 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج يك لا ضربى. 70 گ 14 × 22 و 18 س 7 × 15.

666 2950: ش 3 دفتر، 270 ر- 337 پ. با همان خط شماره پيشين دفتر. پايان افتاده. ش 1 «لطائف الظرائف» است.

[402] بهجه الروح موسيقى/ فارسى

در يك مقدمه و ده باب (ف. دانشگاه 3: 839- ذريعه 3: 162) بغلط منسوب به عبد المومن بن صفى الدين شده است. نسخه يى از اين كتاب در كتابخانه پادشاهى استكهلم هست.

آغاز: بسمله. حمد له. اما بعد فهذه رساله شريفه و جيزه باهره فى علوم الادوار من قول الحكماء الفلسفيه بالدلايل

المرضيه المطبوعه يعنى اين رساله ييست قليل اللفظ... متبحر در علم موسيقى... اما بعد قال... عبد المومن بن سيفى الدين بن عز الدين بن محيى الدين نعمت بن قابوس بن وشمگير جرجانى...

انجام: نوروز عرب. نوروز عجم. شهناز.

بى زمزمه. عشق نخواهم بودن *** تا دم زدن نفس مرا خواهد بود

667 2869: ش 5 دفتر، 158 پ- 179 پ. در حاشيه صفحه نخستين، اعتضاد السلطنه در باره ساختگى بودن اين كتاب سخنانى دارد. ش 1 «جواهر نامه» است.

668 698: ش 1 دفتر 2 پ- 30 ر. نستعليق 1295 (122ر). عنوانها شنگرف در 29 پ و 30 ر. چند آلت موسيقى تصوير شده و يك دائره مقامهاى موسيقى هست. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج 137 ك 11 × 18 و 14 س 6 × 11.

[403] بهجه المباهج فى تلخيص مباهج المهج فى مناهج الحجحديث/ عربى

از حسن بن حسين شيعى سبزوارى بيهقى. (ف. دانشگاه 3: 1191 و ذريعه 3: 163).

669 5327: نستعليق سده دوازدهم. عنوانها شنگرف. آغاز و انجام افتاده. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج قهوه يى مقوايى. 303 گ 20 × 29 و 19 س 12 × 19.

[404] البهجه المرضيه فى شرح الالفيهنحو/ عربى

در شرح الخلاصه الالفيه نظم ابن مالك اندلسى (م 672 ق) در نحو است شرح كننده جلال الدين عبد الرحمان سيوطى (م 811 ق. ميباشد).

670 272 صدر: نسخ سده دوازدهم. عنوانها و خط روى متن شنگرف. چند برگ از آغاز كتاب افتاده و نخستين سطر نسخه كه در شرح اين بيت. ميباشد بالجر و التنوين و النداوال و مسند للاسم تميز حصل چنين است: الرحمان الرحيم و زيد وصه بمعنى طلب سكوت ما و مسلمات و حينئذ و كل و جوار وقف صدر كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مشكى مقوايى. 115 گ 14 × 21 و 19 س 5/7 × 5/13.

671 3184: نسخ عبده محمد سنجر حسينى در سده يازدهم هجرى متن الفيه با شنگرف نوشته شده. وقف سپهسالار. كاغذ سمر قندى. جلد تيماج. 135 گ 5/15 × 11 و 15 س. (سپه 2: 339).

672 3190: نسخ در حدود يك پنجم كتاب از انجام ندارد. باين معنى كه در انجام بحث جمع تكثير پايان

مى يابد و انجام سطر موجود اينست «... مع ماضاها هما ككوز و كيزان و تاج و تيجان و قل فى غير هما كغزال و غزلان و فعلان بفتحه فسكون». نسخه آبديد گى دارد ولى‌خطوط آن ضايع نشده است. پشت صفحه اول و در حاشيه بيشتر صفحه ها مطالب سودمندى از شرح لباب و حاشيه هايى بامضاى سيد محمد و ابن ناظم و جامى و غيره نگارش يافته است. وقف سپه سالار. كاغذ فرنگى. جلد تيماج. 64 گ 23 × 17 و 19 س (سپه 2: 341).

673 3191: نسخ. بخشى از آغاز آن افتاده است و آغاز موجود اينست «بما ذكر و قيل فى‌التسهيل الحم و هو قريب الزوج» و نيز از انجام آن يك برگ افتاده است. و انجام آن چنين است: «اذا ما الليل جن متحر يا او جز العباره» و شش برگ كاغذ فرنگى سفيد در آغاز نسخه گذارده شده است و وقف سپه سالار. كاغذ سمر قندى. جلد تيماج. 106 گ 21 × 5/15 و 17 س. (سپه 2: 340).

674 3192: نسخ نويسنده كتاب را بانجام نرسانده. و در شرح كلمه «و آله الغر...» تا جمله «يجوز ان يكون...» دست نگاه داشته است. وقف سپهسالار. كاغذ فرنگى. جلد تيماج. 196 گ 22 × 5/15 و 13 س. (سپه 2: 340).

675 3193: نسخ در 1224 ق. چند برگ از آغاز و انجام آن افتاده است در بيشتر حاشيه صفحه ها مطالبى از شرح تسهيل و ابن ناظم و ابن عقيل و ابو طالب و انموذج. و كشاف و رضى و تصريح و مانند آنها در توضيح مطالب كتاب نگاشته شده. وقف سپهسالار. كاغذ سمر قندى. جلد ميشن. 136گ 16 × 12 و 15 س (سپه 2: 340).

676 3194: نسخ محمد ابن مير ذو الفقارى كرمى 1238 ق. بخشى از شعرهاى الفيه بر صفحه هاى اوليه آن نوشته شده و كاغذ نسخه ساخت 1815 م ميباشد. وقف سپهسالار. كاغذ فرنگى‌آبى رنك. جلد تيماج. 96 گ 12 × 5/16 س 18 (سپه 2: 339).

677 3195: نستعليق على ابن حسين كزازى 1244 ق. در حاشيه صفحهاى انجام مطالبى از ابن عقيل و ابن نظام و خالد ازهرى و جامى بدون امضاى نوشته شده و برگهاى آغاز وصالى‌گرديده. وقف سپهسالار. كاغذ فرنگى. جلد ميشن. 99 گ 5/21 × 5/15 (سپه 2: 339).

678 3196: نسخ. و انجام آن نستعليق محمد ابن شريف 1207 ق. در كنار صفحه ها حاشيه از جامع الشواهد نيز نوشته است. وقف سپهسالار. كاغذ فرنگى آبى رنك. جلد تيماج. 182 گ 21 × 5/16 س 15 (سپه 2: 339).

679 3197: نسخ حيدر على 1201 ق. در حاشيه بيشتر صفحها حاشيه از ميرزا ابو طالب و كتاب تصريح

و جامع الشواهد و ابن عقيل و چلبى بدون امضاء موجود است. وقف سپه سالار. كاغذ فرنگى. جلد تيماج. 127 گ 22 × 5/15 س 16 در (سپه 2: 338). شماره نسخه بغلط 3196 چاپ شده است.

680 6638: ش 2 دفتر 47 پ 134 پ نسخ سده دوازدهم. عنوانها شنگرف حاشيه دارد ش 1 «حاشيه بر تهذيب» است.

681 6724: ش 2 دفتر 129 پ 196 پ نسخ سده دوازدهم. عنوانها و خط روى متن شنگرف و پيش از آن شرح ابن عقيل است ش 1 «شرح خلاصه الفيه» است.

682 6854: نسخ سده سيزدهم حاشيه دارد. كاغذ فرنگى كبود. جلد تيماج مشكى مقوايى. 166 گ 5/16 × 22 و 14 س 14 × 8.

683 6855: نسخ سده سيزدهم. پايان افتاده است. كاغذ فرنگى كبود. جلد تيماج مشكى‌فرسوده مقوايى. 140 گ 15 × 21 و 15 س 5/7 × 5/13.

684 6856: ش 1 دفتر. نسخ باقر بن امامقلى نهاوندى در 22صفر1327 ق. ر2ر- 109 پ كاغذ فرنگى. جلد مقوا. 155 گ 15 × 21 و 18 س 9 × 16.

685 6857: نسخ اسماعيل بن ابراهيم عامرى سبزوارى چشمى در ذيحجه 1123 ق و محمد سليم خادم آنرا مقابلت نمود. عنوانها شنگرف. حاشيه دارد. كاغذ فرنگى. جلد تيماج مشكى‌مقوايى كناره. 134 گ 24 × 17 و 16 س 13 × 7.

686 8097: نسخ على رضا بن ملا عبد الله در سه شنبه 1235 ق. عنوانها شنگرف. متن زير خط شنگرف متن را بالاى صفحه نوشته است. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مشكى مقوا. 89 گ 27 × 5/14 و 17 × 5/6.

[405] بهداشت پزشكى/ فارسى

از مير سيد حسين خان پزشك، شاگرد دار الفنون كه بنام ناصر الدين شاه و اعتضاد السلطنه نگاشته است.

آغاز: بسمله. الحمد لله الذى جعل حفظ الصحه لايمان الصالحين بطب الفلاح... اما بعد بردانايان سرايردانش و بينش آشكار است...

انجام: سبق بجويد مر آفتاب تابان را از حاج ميرزا آقا بابا حكيم باشى و ميرزا احمد حكيم باشى معلم دار الفنون اسم برده است يك مقدمه و پنج باب دارد.

687 823: نسخ محمد حسين بن محمد باقر حسين سپاهانى در آدينه 14 صفر 1280 ق. عنوانها در متن

و كراند بشنگرف. مالك اعتضاد السلطنه 1281 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ آبى زر پاشى شده. جلد تيماج سرخ مقوايى زر كوب. 97 گ 14 × 21 و 12 س 8 × 14.

[406] بهداشت منظوم پزشكى/ فارسى

از يوسفى پزشك صاحب «فوائد الاخيار» ميباشد و آنرا براى بابرشاه (932- 937) ظهير الدين سروده است. (فهرست دانشگاه 3: 197) و اين جزء طب منظوم است كه همو سروده است.

آغاز: بعد از حمد حكيم دانا... اين قصيده ئيست در حفظ صحت...

اى كه داراى تندرستى از در حكمت درا *** تا بعلتهاى گوناگون نگردى مبتلا

انجام:

يوسفى را بكر معنى جلوه گر آمد ز فكر *** تا مگر سويش گشايد پادشه چشم رضا

حامى شرع محمد پادشه بار بر گه هست *** آفتاب و ماه را از روى او نور و ضيا

از خدا اميد ميدارم كه گيرد هر زمان *** دشمنش را آنچنان دردى كه نپذيرد دوا

6887551: ش 2 دفتر. 10 ر- 11 پ (. ش 1 «ماكول و مشروب» است.

[407] البيان فقه/ عربى

از شهيد يكم محمد بن محمد بن مكى. م 776 ق. (ف دانشگاه 2: 1792) و ذريعه.

6896051: نسخ حسين بن مراد على بن ياد گار رازى در چهار شنبه 23 ع1- 974 ق. آغاز افتاده حاشيه دارد با نشان «ذكرى» و «عد». عنوانها شنگرف. كاغذ سپاهانى‌نخدى. جلد تيماج سبز مقوايى. 168 گ 13 × 20 و 16 س 5/6 × 5/11.

[408] لاهل العرفان بيان الاحسان عرفان/ فارسى

از شيخ علاء الدوله سمنانى. م 736 ق (ذريعه 3: 175) در يكشنبه 13 ذيقعده 712 ق در شهر مدينه باو الهام شده است كه آنرا تاليف كند و بدين نام بنامد داراى چهار فصل است 1- الهى 2- نبوت 3- ولايت 4- وضع الرساله در شب دو شنبه 19 رمضان 713 ق. تسويد آن پايان يافته است. در پايان نام كتاب و تاريخ نگارش آمده است.

آغاز: سپاس نا متناهى پادشاهى را كه بعلم ازلى كل لطيف انانيت دارد. اما بعد چون بحكم قد علم كل اناس... فرزند عزيز ابو المواهب محسن الدين محمد را از تعارف در تركستان روحا با اين بيچاره...

انجام: بفضله العظيم غير الممنون... و جعله من العلماء صوره خط الشيخ... و تعين نكند و الله الموفق...

690 2844: ش 7 دفتر 270 پ 321 پ. نسخ همان نويسنده شماره پيشين ش 1 «لمعات» است.

[409] بيان الطب پزشكى/ فارسى

از حبيش ابن ابراهيم تفليسى. م 629 ق. آنرا پس از «بيان الصناعات» نگاشته است. نام كتاب ومولف و كتاب بيان الصناعات در ديباچه هست. كتاب در 20 باب است.

آغاز: بسمله. شكر و سپاس مر خدايرا كه آفريننده زمين و آسمان است...

انجام: و از طعامهاى سرد پرهيز كند و بشيرينى رغبت نمايد طب علمى و عملى است سر گذشت حبيش در پيشگفتار ايرج افشار بر چاپ كتاب بيان الصناعه 1337 و نيز در فرهنگنامه هاى عربى بفارسى ص 81- 65 آمده است.

691 826: نستعليق 1275 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى. جلد تيماج ترياكى يك لا ضربى. 231 گ 11 × 18 و 10 س 5/6 × 12.

[410] بيان واجبات عقليه كلام/ فارسى

از ضياء الدين بن سديد الدين داود گرگانى. در آن عقايد را با روش پاسخ و پرسش، ثابت كرده است.

آغاز: مطابق نسخه دانشگاه (فهرست 3: 536 شماره 3).

انجام: و پيغمبر صادق القول بوقوع آن خبر دهد آن واجب بود. آمنا و صدقنا.

692 2163: ش 5 دفتر 187 ر- 191 پ و پس از آن بخشى است از رساله محمد طاهر قمى در رد صوفيان بنقل از مولانا احمد اردبيلى، و سپس چند فصل بفارسى در باره پرورش فرزندان و حقوق زن و شوهر (شايد از جامع الاخبار گرفته باشد) تا برگ 194 ش 1 «اعمال سه ماهه» است.

[411] بيست باب اسطر لاب رياضى/ فارسى

از خواجه طوسى. م 672 ق. آغاز و انجام مطابق چاپى 1319 ق. همراه خلاصه الحساب بهايى. و چاپ تهران 1316. (فهرست دانشگاه 3: 841 ذريعه 3: 187) مدرس رضوى در

1335 ش. آنرا از نو چاپ كرد.

693 698: ش 2 دفتر 31 پ- 58 پ ش 1 «بهجه الروح» است.

694 700: ش 1 دفتر 3 پ- 20 پ. نستعليق درشت حسين بن موسى در كاستل بروسه در 1086 ق. كاغذ فرنگى. جلد تيماج قهوه اى مقوايى. 142 گ 15 × 20 و 25 س 8 × 15.

695 957: ش 5 دفتر 105 پ- 119 پ. تاريخ 1227 ق ش 1 «حاشيه زبده الاصول» است.

696 2925: ش 6 دفتر ص 116- 85 ش 1 «مفردات طبى» است.

697 3877: ش 3 دفتر 26-) 24 پ. نستعليق حسن بن ابى جعفر طبرسى در 1225 ق. ش 1 «صفيحه در اسطر لاب» است.

698 7386: ش 1 دفتر 3 پ- 29 ر، نسخ ملا محمد طاهر در سده دوازدهم. كاغذ فرنگى. جلد تيماج مشكى يك لا. گ 15 × 11 و س 11 × 5/5.

[412] بيست باب تقويم نجوم/ فارسى

در تقويم شناسى. يك مقدمه و بيست باب دارد و از ملا قطب الدين بن سلطان محمد قائنى است (ذريعه 3: 188).

آغاز: الحمد لله الذى‌خلق الفلك الدوار و الكوكب السيار... اما بعد اين مختصريست در معرفت تقويم و مد خلى است در صناعت تنجيم، تاليف اقل... قطب الدين ابن سلطان محمد قائنى، مشتمل بر مقدمه و بيست باب...

انجام: و درجه خود بقوت بود (جدول وجوه). نسخه هاى ديگر اين كتاب در كتابخانه شيخ على كاشف الغطاء در نجف. و كتابخانه شوشتريها در نجف هست.

699 525: ش 3 دفتر 103 پ- 124 ر. نستعليق بى نام در 1025 ق. (در گ 179دفتر) خصوصيات دفتر در «بيست باب تقويم» بيرجندى.

[413] بيست باب تقويم نجوم/ فارسى

در تقويم شناسى. از ملا نظام الدين عبد العلى بن محمد بير جندى. م 934 ق. صاحب «ابعاد و اجرام» و «تذكره الاحباب» و «شرح تذكره نصيرى» و «ترجمه تقويم البلدان» و «تشريح در پركار» و «شرح زيج الغ بيك» و «شرح بيست باب» از طوسى در اسطر لاب. و و «شرح فوائد بهائيه».

آغاز: بسمله و بتوفيقك (1) نعتصم ياكريم.اما بعد، اين مختصريست در معرفت تقويم تام مشتمل بر بيست باب...

انجام: و زيادت ازين بتطويل مفضى است. اين رساله در 883 ق نگاشته شده، و ملا مظفر منجم آنرا شرح كرده و با شرح در ايران بسال 1266 ق 1271 ق. و 1276 ق و 1282 ق. آن بچاپ سنگى‌پخش شد.

(كشف الظنون. ذريعه 3: 188، گاهنامه 1307 ص 129 و 130. فهرست دانشگاه 3: 905).

700 525: ش 2 دفتر. (99- 66 ر) نستعليق بى نام در شوال 1025 (در 99 ر). تاريخ 1027 (گ 65) و 1025 گ 99 و 179 عنوانها جدولها، شكل ها شنگرف. كاغذ اصفهانى زرد رنگ. جلد تيماج سره مقوايى ضربى زر كوب. 179 برگ 3/3 × 10 و 9 × 17. 19 س ش 1 «ميزان الحساب» است.

[414] بيست فصل نجوم/ فارسى

از ميرزا محمد نصير اصفهانى براى كريمخان نگاشته است.

آغاز: اعداد شكر و سپاس و ثناى بى قياس، براى پادشاهى سزاست، كه اين قبه فلك دوار فانوس وار را در شموع كواكب ثوابت و سيار منور و مزين گردانيد..

انجام: و اگر كسى را در معرفت تقويم بيش ازين رجوع و حاجت افتد در شرح بيست باب بير جندى‌رجوع نمايد. كه مطلب حاصل ميشود

701 633: ش 3 دفتر 37 پ- 58 پ. در 59 ر. شعرهائى در نجوم بفارسى نوشته شده است. ش 1 «سى فصل» است.

[415] پاسخ ابن سينا بابر سعيد ابو الخير فلسفه/ عربى

در باره نفس و بدن (ف. دانشگاه 3: ص 171 ش 2 و مهدوى. ش 4 ب).

702 1216: ش 10 دفتر. ص 27- 23. ش 1 «النفس» كندى است.

[416] پاسخ ابن سينا بابو سعيد ابو الخير فلسفه/ عربى

در باره قضا و قدر (ف. دانشگاه 3: ص 172 ش 4 و مهدوى. ش 4 ج) بنام «سر القدر».

703 1216: ش 27 دفتر. ص 132- 131. ش 1 «النفس» است.

704 2912: ش 84 دفتر، گ 265 پ- 266 ر. ش 1 «شرح رساله زيتون» است.

[417] پاسخ ابن سينا بابو سعيد ابو الخير فلسفه/ عربى

در باره قضا الله (ف. دانشگاه 3: ص 173. ش 5 و مهدوى. ش 4 ط).

705 1216: ش 28 دفتر. ص 132. ش 1 «النفس» است.

706 2912: ش 85 دفتر، 266 ر- 266 پ. ش 1 «شرح رساله زيتون» است.

[418] پاسخ ابن سينا بابو سعيد ابو الخير فلسفه/ عربى

در باره فرق ميان قضا و قدر (ف. دانشگاه 3: ص 173. ش 6).

707 1216: ش 29 دفتر. ص 133- 132. ش 1 «النفس» است.

708 2912: ش 86 دفتر (266 پ) ش 1 «شرح رساله زيتون» است.

[419] پاسخ ابن سينا بابو سعيد ابو الخير فلسفه/ عربى

درباره زيارت و دعا. (ف. دانشگاه 3: ص 174 ش 7 و مهدوى. ش 54).

709 1095: ش 16 دفتر، 131 پ- 133 ر. ش 1 «شرح رساله نفس الامر» است.

[420] پاسخ ابن سينا بابو سعيد ابو الخيرفلسفه/ عربى

در باره سلوك است. اين نامه در برخى از نسخه‌ها مانند نسخه زير پاسخ بنامه ابن زيله دانسته شده است. (ف. دانشگاه 3: س 176 ش 11 و مهدوى ش 4 و 0).

7101095: ش 17 دفتر، 133 ر- 134 ر مورخ 1003 ق ش 1 «شرح رساله نفس الامر» است.

[421] پاسخ ابن سينا به بهمنيارفلسفه/ عربى

گويا بخشى از مباحثات بهمنيار مى‌باشد.

آغاز: بسمله. هذه اسئله سال بهمنيار عن الشيخ الرئيس. قيل فى كتاب الشفا عند الكلام فى‌بقاء النفس: محال ان يفيد الاعراض و الصور...

انجام: لقبول الصوره جوهرى لها.

711 1216: ش 34 دفتر. ص 184- 180 در تاريخ 3 ع 1091- 2 ق نوشته شده است. ش 1 «النفس» از

كندى است.

[422] پاسخ ابن سينا بكرمانى فلسفه/ عربى

ابن سينا ده پرسش گرگانى يا كرمانى را پاسخ داده است. اين رساله در «ثمره الحياه» چاپ شده است. (ف دانشگاه 3: 169 و مهدوى‌ش 6).

712 8371: ش 10 دفتر، 134 پ- 138 ر. ش 1 «پاسخ طوسى به بحرينى» است.

713 2912: ش 13 دفتر 50 پ- 51 پ در ج 1266- 2 ق. نوشته شده است. ش 1 «شرح رساله زيتون» است.

[423] پاسخ ايجه يى بپادرى كلام/ فارسى

ملا على اكبر ايجه يى بدستور شاه در رد پادرى مسيحى. اين رساله را نگاشته است.

آغاز:

اى بديوان كمالت هر كتاب *** نكته‌يى از دفتر فصل الخطاب

زيب لسان ناهجان مناهج صاحب تنزيل...

انجام: و جوانى گفت كه الحق شايسته است كه بر خدود حور العين نوشته شود بقلم النور.

714 1856: ش 3 دفتر، 24 پ- 97 پ نستعليق سده سيزدهم. عنوانها، نشانها شنگرف در متن و كنار صفحه نوشته شده است. ش 1 «عقود الجمان» است.

[424] پاسخ بحرينى بشاگردان فقه/ عربى

پيروان يوسف بن احمد بن ابراهيم بحرينى درازى پرسشهايى در باره مسائل فقهى نموده و وى پاسخ گفته است. پر سشها برخى فارسى و برخى عربى است، و ليكن پاسخها همگى عربى ميباشد.

آغاز: اللهم لك المحامد و الممادح و اليك يصعد الكلم الطيب و العمل الصالح...

715 7351: ش 2 دفتر 36- 36 ر. نسخ سده دوازدهم، انجام افتاده و پس از آن برگها سفيد است. ش 1 «وجيزه» است.

[425] پاسخ بهايى بشاه عباس فقه/ فارسى

عنوان كتاب در نسخه زير چنين است: «جواب مسائلى كه شاه جنت مكان شاه عباس از شيخ بهاء الدين محمد (ره) پرسيده است». نكاتب تاريخى در باره پزشكان فرنگى كه بايران آمده‌اند، و احكام آن از نظر مذهبى و حكم آميزش مسلمانان (دولتيان) با مسيحيان گرجى و فرنگى كه بايران آمده اند، در بر دارد.

آغاز: بعرض ميرساند اگر تواند بود، دو ركعت نماز صبح را همان بر پهلوى راست خوابيده بگذارند و بفاتحه اكتفا كرده و سوره نخوانند و ركوع و سجود باشارت بجاى آورند نماز صحيح است. چون ايستادن و نشستن مانع معاودت خواب ميشود موجب ضرر است و اگر خواندن فاتحه نيز مانع خواب كردن شود و تكبير احرام بكنند و فاتحه را بزبان نيارند بلكه همين بخاطر اشرف بگذرانند ركوع و سجود را باشارت بجاى آورندوتشهدوسلام را نيز بخاطراشرف بگذراننداين نماز صحيح است...

انجام: و منه رحمه الله تعالى: بعرض ميرساند كه آنچه در گوسفند و ساير حيوانات چرنده حرام است سيزده چيز است 1- مغز حرام... 13- هردوپى كه از گردن حيوان تا دم كشيده شده كه آنرا غلبا گويند.

716 8150: ش 3 دفتر، 161 ر- 160 پ و پس از آن پراكنده ها نوشته شده است. ش 1 «تعقيبات الصلوات» است.

[426] پاسخ بهايى بشيخ لطف الله نحو/ فارسى

شيخ لطف الله مسئله نحوى را بصورت چيستان مطرح كرده، و شيخ بهايى پاسخ داده است.

آغاز: بسمله. ارسل الشيخ الاجل الشيخ لطف الله الى... البهايى لغز الحله، فحله و هى: سلام الله على شيخنا و مخدومنا... هذا الاسم الشريف بعضه علم للفاعليه و بعضه علم للمفعوله...

انجام: و رابعه اول لقب عيسى.

717 8360: ش 4 دفتر، 15 ر- 15 پ. نستعليق حسن منجم در شوال 1253 ق. ش 1 «مدخل منظوم» است.

[427] پاسخ بهايى به شيخ صالح جزائرى كلام/ عربى

شيخ صالح بن حسن جزائرى پرسشهايى در باره سب و ناسزاگوئى به خلفا و قصيده يكى

از سنيان از شيخ بهايى‌نموده، و شيخ بان پاسخ گفته است و اين پاسخنامه جز آنست كه (در فهرست دانشگاه 3: 1797) آمده است.

آغاز: مسئله للشيخ صالح بن حسن الجزائرى مع... بهاء الدين ما قول سيدى فى هذه الابيات لبعض النواصب يقول:

اهوى علينا امير المومنين *** ولا ارضى بسب ابى‌بكر ولا عمرا

انجام:

لكن ابليس اغراكم و صيركم *** عميا و صما فلا سمعا و لا بصرا

718 4510: ش 4 دفتر 90 ر. ش 1 «المقاصد العليه».

[428] پاسخ پرسشهاى عرفانى عرفان/ عربى

آغاز: بسمله. الحمد لله حمد الشاكرين... سالت رحمك الله و ايانا، هذه الاسئله و نحن انشاء الله نجيب عن بعضها... ما الفرق بين الفتره و الوقعه... (جواب سفيد) و بالله التوفيق و الفتره فى الاعمال...

انجام: عن شان الشيخ و حقيقه تحت الاجوبه.

719 3875: ش 5 دفتر، 47 ر- 50 پ ش 1 «طواسين» است.

[429] پاسخ دوانى به تركه معانى بيان/ عربى

جلال الدين دوانى به شبهه يى كه جمال الدين تركه در باره حاشيه مطول تفتازانى ياد كرده است پاسخ ميدهد.

آغاز: بسمله. ربنا افتح بيننا... ذكر خاتمه المحققين... التفتازانى... ان اختصاص جنس الحمد بالله تعالى يستلزم اختصاص جميع المحامد...

720 2919: ش 9 دفتر 22 ريس ازين تاگ 32 پ. پراكنده ها است. ش 1 «نامه طوسى» است.

[430] پاسخ سبزوارى بتهرانى فلسفه/ عربى

شيخ محمد ابراهيم تهرانى در باره حديث «طينت» و عذاب ابدى و آيت ادعونى استجب لكم پرسشهايى از سبزوارى كرده روى بدانها پاسخ گفته است.

آغاز: الحمد لله الذى خلق الانسان، علمه البيان و لقنه البرهان...

انجام: لا يسعنى فيه ملك مقرب و لا نبى مرسل و الحمد لله على محمد و آله.

721 7532: ش 1 دفتر، 24 پ- 31 پ. نسخ و نستعليق محمد على كرمانشاهى در پايان سده سيزدهم، از روى خط مولف نوشته شده است. جنگ خطى است، در برگهاى 23- 1 پراكنده ها نوشته شده است. كاغذ فرنگى. جلد تيماج سرخ مقوايى. 497 گ 18 × 12 سطر ها گوناگون است.

[431] پاسخ سبزوارى بميان آبادىفلسفه/ عربى

ملا اسماعيل ميان آبادى چند مسئله فلسفى را از ملا هادى سبزوارى پرسيده و وى بدانها پاسخ گفته است.

آغاز: الحمد لله على‌آلائه. فقد سئلنى العالم الفاضل...

انجام: الحقيقى الذى هو طرد العدم.

722 7532: ش 2 دفتر 42 ر- 50 ر. ش 1 «پاسخ سبزوارى به تهرانى» است.

[432] پاسخ سبزوارى بعارف فلسفه/ عربى

اسماعيل متخلص بعارف از استاد خويش ملا هادى (گويا حاج ملا هادى سبزوارى) در باره زندگى كنونى صاحب الزمان و مطالب ديگر پرسيده و وى بدان پاسخ گفته است. و در آن

از فيض ياد ميكند...

آغاز: بسمله. الحمد لله الذى هدانا لهذا و ما كنا... و بعد فيقول اسماعيل المتخلص بعارف ملتمسا عن الاستاد... مولانا الهادى...

انجام: فمن رفعه يلزم وضعه...

723 2992: ش 1 دفتر، 1 پ- 27 ر. نستعليق حسن بن نصر الله كه گويا شاگرد ملا هادى سبزوارى است. كاغذ فرنگى. جلد مقوا. 161 گ 5/11 × 22 و 17 س 5/6 × 5/15.

[433] پاسخ شيرازيان بپرسش كرمانيان كلام/ فارسى

در باره ايمان است و از رهگذر فلسفى در آن گفتگو شده است.

آغاز: علماء اسلام و فضلاء انام چه فرمايند در اين مناظره كه درويشى سوال كرد كه ايمان موجود است يا معدوم...

724 2919: ش 7 دفتر.2 پ- 21 پ از روى‌خط دوانى نوشته شده است. ش 1 «نامه طوسى» است

[434] پاسخ صدرا بشمسا فلسفه/ عربى

ملا شمساى گيلانى پرسشى در فلسفه از ملا صدراى شيرازى دارد و ملا بوى پاسخ گفته است. (فهرست دانشگاه 3: 179).

725 8315: ش 2 دفتر، 65 پ- 69 پ. پس از آن يك نمونه «خطبه ازدواج» نوشته شده است. ش 1 «حدوث العالم» است.

[435] پاسخ طوسى ببحرينى فلسفه/ عربى

پاسخى است كه خواجه نصير الدين طوسى به جمال الدين على بن سليمان بحرينى ستراوى (ف. دانشگاه 3: 180 و 634 و 2560 و 2599 مدرس رضوى ص 436).

7262919: ش 2 دفتر 3 ر- 10 ر. ش 1 «نامه طوسى» است.

7278371: ش 1 دفتر 1 پ- 14 ر. نستعليق عبد القادر اردو بادى است. و آنرا تصحيح و مقابلت نيز كرده است. دفتر 289 برك شمار دارد. و در ميان افتادگى دارد. قطع بياضى است. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج مشكى يك لا. 283 گ 5/9 × 19 و 25 س 5 × 13.

[436] پاسخ طوسى بدبيران فلسفه/ عربى

دبيران كاتبى قزوينى پرسشهايى از خواجه طوسى نموده و خواجه پاسخ داده و سپس دبيران دو باره در آنها اشكال گرفته و خواجه از نوبدان پاسخ داده است. گفتگو بر سر اين است كه گرما در ترى سياهى و با خوشكى سفيد آورد، و سرما بعكس آنست. (فهرست دانشگاه 3: 174 مدرس رضوى ص 285 پيشگفتار چاپ شرح «حكمه العين» علامه حلى).

728 1216: ش 20 دفتر. ص 104- 103. ش «النفس» كندى است.

[437] پاسخ طوسى بقاضى هرات فلسفه/ عربى

قاضى القضاه هرات در باره كيفيت صدور موجودات از مبدء پرسشهايى از خواجه طوسى نموده و خواجه بدانها پاسخ گفته است. (ف. دانشگاه 3: 187 و 321 مدرس رضوى ص 262). اين پاسخ در سه گفتار از خواجه در باره قاعده «لا يصدر من الواحد الا الواحد»

ميباشد و در جشن هفتصد مين سال تولد خواجه بكوشش دانش پژوه چاپ شده است.

729 1295: ش 2 دفتر 21 پ- 24 ر نستعليق مانند شماره 1 كه «اثبات الواجب» است.

[438] پاسخ طوسى بقونوى فلسفه/ فارسى

همان رساله مفاوضات يا اجوبه المسائل يا الاجوبه النصيريه است. كه خواجه طوسى در آن بپرسشهاى فلسفى قونوى پاسخ گفته است. (مدرس. ص 272 و 344). پرسشهاى قونوى و پاسخهاى طوسى با نامه هاى آندو در دانشگاه هست (ف- 187 ش 9/1022) در اين نسخه ما آن دو نامه و پاسخ طوسى نيامده است.

آغاز: الحمد لله الذى نصب فى كل زمان هاديا للخلق الى الطريق القويم...

انجام: فيضه الذى لايزال انه المجيب (مدرس. ص 272 و 344).

730 6521: ش 3 دفتر، 132 پ- 151 پ. نسخ محمد على كرمانشاهى در 1306 در سپهسالار. ش 1 «فكوك» است.

[439] پاسخ عزيز الدين بسياوش عرفان/ فارسى

سياوش نامى پرسش هايى عرفانى از سيد عزيز الدين نموده و او پاسخ گفته است.

آغاز سوال:

اَيا داننده رمز معانى *** كه در سر حقيقى راز دانى

انجام جواب:

سياوش از درت در يوزه دارد *** كرم فرما بلفظ در فشانى

آغاز سوال:

اَيا داننده سر معانى *** بگويم با تو من اسرار جانى

انجام جواب:

بيان از سيد عزت پديد است *** همه دم ميكند اين در فشانى

731 6553: ش 9 دفتر 57 ر- 58 ر. ش 1 «لوايح» است.

[440] پاسخ علوى باستر ابادى فقه/ فارسى

ملا محمد امين استر آبادى. رساله يى در طهارت خمر بعربى نگاشته (ف. دانشگاه ش 12- 1257 ج 3 ص 2667) و نامه يى نيز بفارسى‌در اين باره از مكه بايران فرستاده وآن بدست سيد احمد زين العابدين علوى عاملى‌رسيده. و او در رد آن اين پاسخنامه را در دو فصل و يك خاتمه نگاشته است.

آغاز: بسمله. بالعليم الحكيم بعد حمد الله على جزيل آلائه... چنين گويد... احمد بن زين العابدين العلوى كه بر مدارج اوهام و معارج... مخفى نخواهد بود كه بعضى فاضل نمايان اين زمان كه از ساكنان مكه... عريضه يى مشتمل بر طهارت خمر نوشته ارسال باين بلاد نمود...

انجام: ما تناوبت الليالى و تعاقبت الايام.

732 2916: ش 23 دفتر 499 ر- 510 ر ش 1 «جنگ» است.

733 4506: ش 2 دفتر 10 پ- 18 ر ش 1 «ذهبيه» است.

[441] پاسخ قزوينى بشاگرد خود اصول فقه/ عربى

يكى از شاگردان ملا خليل قزوينى پرسشهايى درباره حاشيه استاد بر عده الاصول از وى پرسيده و او پاسخ داده است. پرسشها در باره مطالب زير است. 1- ترجيح بلا مرجح. 2- تخلف علت از معلول.

734 2799: ش 22 دفتر 164- 160 پس از اين مغالطه ابن كمونه است با حل آن ش 1 «حديث قدسى» است.

[442] پاسخ قونوى بطوسى فلسفه/ عربى

صدر الدين قونوى پس از نگريستن برساله مفاوضات يا اجوبه المسائل خواجه طوسى كه در آن بپرسشهاى فلسفى او پاسخ گفته است رساله يى نوشته و در آن از سخنان او خرده گرفته است.

آغاز: الحمد لله الذى ابان بمستقرات الهمم مراتب علم اليقين و عينه و حقه...

انجام: فى كشف كل معضله عليه و السلام عليه... و نعم النصير. اين رساله قونوى «رساله هاديه» نام دارد و طوسى بخواهش او در رساله يى بدانها پاسخ گفته كه مواخذات نام دارد) مدرس رضوى 277 و 345).

735 6521: ش 4 دفتر 152 پ- 177 پ نسخ محمد على كرمانشاهى در 1306 ق. در مدرسه سپه

سالار. ش 1 «فكوك» است.

[443] پاسخ كاشانى بپرسش هاى هراسكانى فلسفه/ فارسى

پاسخهاى بابا افضل الدين كاشانى است بپرسشهاى منتخب الدين هراسكانى. و رويهم 11 پرسش و پاسخ است كه در جلد دوم «مصنفات بابا افضل كاشانى» زير عنوان «مكاتيب و جواب اسئله» بچاپ رسيده و شماره هفتم در اين چاپ (ص 728- 717) ميباشد. انجام نسخه دانشگاه (كه در فهرست 3: 192 ديده ميشود) در (ص 726) اين چاپ ديده ميشود.

آغاز نسخه زير: آدمى چون از مادر بوجود مى آيد طالع او ميگيرند و بر آن حساب هست.

انجام: از مجاهدت مبارك تر نيست. و الذين جاهدوا.. المحسنين (برابر ص 721 مصنفات) اين جوابها آخر سخن خواهد بود. چون بجوار حق پيوست. از مرق به منتجب الدين هراسكانى فرستادند كه سايل بود (ص 728 مصنفات). ترتيب پرسش و پاسخ در نسخه ما مانند ديگر نسخه ها، با چاپى‌يكى نيست (حاشيه 3 ص 717 مصنفات).

736 2912: ش 28 دفتر 137 ر- 138 پ. ش 1 «شرح رساله زيتون» است.

[444] پاسخ گرگانى بعمر شيخ فلسفه/ عربى

پاسخى است از مير سيد شريف جرجانى (م 816 ق) در مسائلى فلسفى بعمر شيخ بن اسكندر بن تيمور (ف. دانشگاه 3: 193).

آغاز: اين رساله مشتمل است بر سوالاتى چند كه سلطان سعيد مغفور امير زاده اعظم اسكندر از استاد البشر... زين الاشراف على المعروف بسيد شريف قدس سره فرمود. اول در باب آفرينش كه مقصود چيست ؟...

انجام: و اشارت ايشان از آنجا ناشى گردد و اثر موفق بالصواب) سنه 183 استنسخت فى 1308).

737 7518: ش 12 دفتر، 77 پ-84 پ. نسخ محمد على كرمانشاهى در 1308 ق. گويا از روى نسخه (1083 ق (نوشته است. ش 1 «كنز السالكين» است.

[445] پرسش و پاسخ فقهى فقه/ فارسى

پاسخهاييست در مسائل گوناگونه فقه.

آغاز: (سوال و جواب، از جناب شيخ على سوال شده) بسمله. سوال: در غسل ارتماسى، اگر آب تا سينه و يا گردن

باشد ميتوان غسل كرد يا نه ؟... جواب جايز است كه غسل بكند...

انجام: س: در صحرا و بيابان اگر كسى چيزى پيدا كند، تعريف لازم است يا نه ؟ و اگر صاحبش پيدا شود قبل از تعريف لازم است بدهد يا نه؟ ج: لا يلزم فيه التعريف...

738 1176: ش 1 دفتر 1 پ-7 بخط نستعليق تازه تر از خط شماره هاى ديگر. مالك اعتضاد السلطنه 1294 وقف. سپه سالار در 1297 كاغذ سمر قندى. جلد تيماج مشكى يك لاى فرسوده. 101 گ 5/12 × 15- 5/17 تا 21 س 5/8 × 12.

[446] پرسش و پاسخ فقهى فقه/ فارسى

پاسخاييست در مسائل فقهى.

آغاز: بسمله. سوال: نيت وضو و غسل و تيمم و نماز قريه الى الله كافى است يا نه ؟...

انجام: بعد از آن اراده تجديد آن نمود از جهت قرائت.

739 2009: ش 2 دفتر 29 پ- 50 پ. (سپه 1: 186) ش 1 «خلاصه الفرائد» است.

[447] پر گار اربعه متناسبه رياضى/ فارسى

از ملا محمد رفيع. در ياضيات استدلالى‌است. 127 عمل دارد و در فهرست آغاز نسخه، بغلط 126 ياد شده است.

آغاز: اين سر لوح مستطيل كه پر كار نسبت است. تجذير و ضرب و قسمت را نيك آلت است

در شرح آن فقير محمد رفيع را... *** باشد رساله‌اى كه ز اسرار صنعنت است...

پر كار متناسبه 1، ج، ف، 1، ك، ل، آلتى است مشتمل بر دو ستاره د. ج ب. ك. كه متصل است بر مركز واحد...

انجام: چنانكه اول يافتيم. شكل اينست (شكل را ندارد) و الله اعلم...

740 558: ش 6 دفتر 167 پ- 210 دفتر ش 1 «تشريح اعمال» است. نسخ بى نام و تاريخ در سده يازدهم نوشته شده. حاشيه ها بخط نستعليق بانسام «يوسف» دارد. عنوانها، نشانها، شكلها شنگرف است. فهرست دفتر، تشريح الاعمال 6 پ- 71 پ سه فائده. 75- 71 ميزان الصنايع. 93- 76 دائره هندى. 114- 93 تحفه سليمانى. 166- 114 پر كار اربعه متناسبه. 210- 167 كاغذ اصفهانى. جلد تيماج حنايى اطراف با مشكى وصله شده. 210 گ 19 × 31 و 19 س 10 × 21.

741 8360: ش 10 دفتر 60 ر- 79 پ. آغاز افتاده: پر كار متناسبه ا. ج. ف ا. ك. ل. آلتى است مشتمل بر

دو ستاره... اين نسخه فقط 54 عمل براى پر گار عنوان كرده است انجام افتاده: پس ميگوئيم كه مساحت مستطيل ف. ج، 133. ش 1 «مدخل منظوم است» است.

[448] پريشان متن ادبى/ فارسى

از ميرزا حبيب الله قا آنى (1282- 1222 ق) كه در 20 رجب 1252 آنرا پايان داده است (و ذريعه 3: 197 فهرست دانشگاه 3: 2152).

742 160: نستعليق 4 پ- 57 ر. پايان افتاده و دنبال آن نامه يى از نواب وزير علوم است. و پس ازآن سفيد است. كاغذ فرنگى. جلد تيماج سرخ ضربى زر كوب. 93 گ 16 × 22 و 18 س 7 × 15.

پنج گنج نظامى

از نظام الدين ويس بن يوسف تفرشى گنجوى (611- 547 ق) نامهاى زير ديده شود: 1- مخزن الاسرار. 2- خسور و شيرين. 3- ليلى و مجنون. 4- هفت پيكر. 5- اسكندر نامه كه مشتمل است بر: الف. شرفنامه. ب- اقبالنامه.

[449] پيمان چين با انگليس و فرانسه تاريخ/ فارسى

اين پيمان در سال 1852 م. بسته شده است.

آغاز: ترجمه روزنامه در خصوص مملكت چين: بتاريخ 11 اكتبر، ديروز در خصوص عهد نامه ييكه ما بين موسيو و لاقرين ايلچى مختار دولت بهيه فرانسه و جناب كنيك گماشته حضرت پادشاه چين تفصيلا مرقوم داشته برويم...

انجام: چهار ساعت بعد از ظهر بلنگر گاه رسيد.

743 1536: ش 2 دفتر 14 ر- 96 پ. ش 1 «تاريخ ناپلئون» ميباشد.

[450] پيوندكشاورزى/ فارسى

از ميرزا حسن فلاح است، وى آنرا در فرانسه. بخواهش باغبانهاى ايرانى نگاشته است. و در دو نسخه زير تصويرها نيز هست.

آغاز:

شاخ بى بر اگر همه طوبى است *** به بريدش به ميوه پيونديد

حمد بى حد احدي را سزا است كه رياحين بدن را...

انجام: چنانچه اغلب اوقات اتفاق ميافتد.

744 2857: نستعليق خود مولف، در شوال 1284 ق. مالك: اعتضاد السلطنه در 1284 ق. كاغذ فرنگى نازك رنگارنك. جلد مقوا. 17 گ 13 × 21 و 19 س 16 × 10.

745 2858: ش 8 دفتر 15 ر- 171 پ. نسخ سده سيزدهم 21 س. ش 1 «كشاورزى» است.

[451] تاج التراجم تفسير/ فارسى

تفسير فارسى از عماد الدين ابو المظفر طاهر شهفورين محمد اسفرائينى م 471 ق. كوثرى در پيشگفتار «التبصير فى الدين» مينويسد: اين تفسير در ايران بچاپ رسيده است، و گويا آنرا با «تاج التراجم ياموائد الرحمان» چ بمبئى‌ملك الكتاب شيرازى كه منسوب باقا جمال خوانسارى ميباشد اشتباه كرده است. فيلمهاى مجلدات اين كتاب از روى نسخه هاى ديگر در دانشگاه تهران هست. (استورى 1: 1190).

746 2019: آيات بنسخ و تفسير بنستعليق سده نهم جلد دوم تنها از سوره مريم تا پايان قرآنست. يك سر لوح و 96 سر سوره زيبا دارد. مالك: اعتضاد السلطنه 1273 ق. وقف سپهسالار صفحه ها در جدول زر و شنگرف كاغذ سمر قندى. جلد ساغرى زر كوب. 366 گ 34 × 22 و 23 س. (سپه 1: 79).

[452] تاج المآثر تاريخ/ فارسى

صدراتاج الدين حسن بن محمد نظامى يا بسطامى كه در 602 ق. بدستور شرف الملك و زير و بنام ابو المظفر محمد بن سام و قطب الدين شهر يار غازى ابو الحارث ايبك سلطانى ساخته است. (فهرست دانشگاه 2: 514 ذريعه 3: 207- استورى 1: 1310 و 494).

747 1506: نستعليق محمد مقيم بن عزيز بيگ سرور رشتى براى‌محمد شريف در 1075 ق عنوانها نشانها شنگرف. جدولها زر و لاژورد و شنگرف يك سر لوح كوچك در آغاز دارد. مالك: اعتضاد 1273 ق. وقف سپهسالار 1297. كاغذ سپاهانى سفيد. جلد تيماج مشكى ضربى مقوايى. 156 گ 19 × 31 و 21 س 10 × 19.

[453] تاريخ پيامبران و پيشوايان تاريخ/ فارسى

كتابى گمنام در تاريخ پيغمبران و امامان در چهل باب است و هر يك چند فصل و خاتمه دارد و در پايان گويد در اين كتاب از تفاسير و كتب معتبره نقل كرده ام. فهرست چهل باب آن چنين است: 2- خلق جن. 3- خلق آدم. 4- خلق شيث. 5- خلق ادريس. 6- خلق نوح. 7- خلق هود. 8- خلق صالح. 9- خلق ابراهيم. 10- خلق لوط. 11- خلق يعقوب. 12- خلق يوسف. 13- خلق شعيب. 14- خلق موسى. 15- خلق يونس. 16- خلق ايوب. 17- خلق يسيع. 18- خلق داود. 19- خلق سليمان. 20- خلق سبا. 21- خلق زكريا. 22- خلق مريم. 23- خلق عيسى. 24- خلق عزيز. 25- خلق ذو القرنين. 26- خلق خضرو الياس. 27- خلق اصحاب كهف. 28- خلق پيغمبر اسلام. 29- خلق على. 30- خلق حسن. 31- خلق حسين. 32، 33، 34، 35، 36، 37، 38، 39، (براى هر يكه از دوازده امام يك باب دارد). 40- خلق حضرت صاحب الزمان.

748 7333: نستعليق سده دوازدهم. عنوانها شنگرف. آغاز: افتاده: و نفس خود را خواسته و خواهش او را... انجام (در ميان خاتمه شايد يك صفحه افتاده است): فها انا فى روض الندامه ارتع، اى‌معبود من هر آينه... باب چهل در قصبه منبه الطاف بى پايان و مجمع مكارم... صاحب الزمان و در چند فصل است. فصل اول در ولادت... و القاب و كيفيت آن حضرت. او امام دوازدهم است از ائمه اثنى عشر... كاغذ سپاهانى نخدى كلفت. جلد تيماج قهوه يى ضربى‌مقوايى. 243 گ 13 × 21 و 25 س 21 × 29.

[454] تاريخ الائمه تاريخ/ فارسى

از محمد بن تقى بن عضد علوى بنجرى شيرازى، كه براى شاه طهماسب در سيزده باب نگاشته است.

آغاز: الحمد لمن فضل العالمين بمحمد نبيه على البشر. حمدى و شكرى تا ابدمر خالق لوح و قلم...

انجام: و خطوب الاعوام بحرمه محمد... بعون الملك العلام سنه 998.

749 7531: ش 3 دفتر، 345 پ- 420 پ. از روى نسخه 998 ق. نوشته شده است. ش 1 «جنگ عرفانى» است.

[455] تاريخ افغانستان

تاريخ/ فارسى تاريخ اين كشور را پس از آمدن انگليسها و گريختن دوست محمد خان و رسيدن كهن دل خان بتهران در بر دارد. ترجمه ايست از انگليسى.

آغاز: بسمله. افغانستان مملكتى است وسيع و با تحديد مردم يوروپ طول آن از سوى مشرق بطرف مغرب هزار ميل مسافت است...

انجام: از قبل امير دوست محمد خان بحضرت دار الخلافه آمد و شاهنشاه امير (ناقص است).

750 1465: نستعليق سده سيزدهم، عنوانها شنگرف. صفحه ها در دو جدول بزرك زر و لاژورد، كوچك شنگرف. در گ 7-1 حديثهاى پراكنده و 17-9 نامها و داستانهايى در باره آن به نستعليق درشت هست. جاى‌عنوانها سفيد. كاغذ فرنگى نازك آهار مهره. جلد تيماج سرخ يك لا ضربى. 36 گ 25 × 5/33 و 17 س 17 × 19.

[456] تاريخ الفى تاريخ/ فارسى

تاريخ هزار ساله اسلام را بدستور جلال الدين محمد اكبر شاه در آغاز سده يازدهم تقوى و چند تن ديگر نگاشته‌اند (ف دانشگاه 3: 520 و 3: 2442).

751 1550: از آغاز مرگ پيامبر تا سر گذشت طغتكين را در بر دارد. (جلد نخستين) نستعليق 1266 ق عنوانها سفيد مانده و برخى با شنگرف است. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى. 511 گ 22 × 35 و 30 س 5/26 × 5/13.

[457] تاريخ اكبرى تاريخ/ فارسى

از ابو الفضل ناگرى (1011- 957 ق) پسر مبارك پسر شيخ خضر، و برادر ابو الفيض فيضى شاعر است. وى درين كتاب زندگى اكبر شاه و پدرش و اندكى در باره 52 تن از پدرانش كه آخرين ايشان حضرت آدم است، ياد كرد وآنرا بسال (41 الهى = 1004 ق) بپايان

رسانيد. اين كتاب در 4 جلد در كلكته 1877 م. و در لكهنو بسال 1913 م. و مكرر. چاپ شد. (مشار ص 1- استورى 1: 543 و 1314- فهرست دانشگاه 2: 520- 517).

752 1488: نستعليق 1048 ق. عنوانها شنگرف. در دو صفحه نخستين ميان سطرها زر اندود يك سر لوح زر و شنگرف و لاژورد دارد. صفحه ها در جدول زر و لا ژورد و شنگرف. كاغذ سمر قندى. جلد تيماج مشكى ضربى مقوايى. 387 گ 18 × 31 و 21 س 11 × 20.

753 1488 مكرر: از آغاز چند صفحه افتاده است. نستعليق 6 ذيحجه 1095 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ ترمه سفيد سپاهانى. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى. 347 گ 18 × 27 و 23 س 11 × 20.

754 1490: تنها جلد سوم و چهارم است. از سال سيزدهم الهى آغاز و بسال 1010= 47 ق. آن پايان مى يابد. آغاز: درين هنگام كه عشرت ابتسام، كه موكب مقدس شاهنشاهى... انجام: تمام شد دفتر تاريخ اكبر نامه در سنه 40 جلوس و الا. نظام سخن از كلام تو باد طراز معانى‌بنام تو باد نستعليق هندى سده يازدهم. عنوانها شنگرف. صفحه ها در جدول زر و شنگرف و لاژورد يك سر لوح زر و شنگرف و لاژورد دارد. مالك: اعتضاد السطنه در 1293 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ هندى نخدى. جلد تيماج قهوه يى مقوايى. 343 گ 20 × 34 و 25 س 12 × 22.

[458] تاريخ امامان و شاهان و فيلسوفان كلام/ عربى

اين كتاب دو باب دارد 1- دوازده امام 2- پادشاهان و فيلسوفان پادشاهان هند را از تاريخ اكبرى نقل كرده است.

آغاز: بسمله بر دقيقه شناسان دفاتر معرفت كردگار... پوشيده نماناد كه در اول اين كتاب سمت گزارش يافته كه دنيا مقر طوايف...

انجام: محمد خان رابع بن ابراهيم خان بتاريخ سنه 1058 بسلطنت رسيده و مدت سلطنت و ارتحال او و سلاطين

بعد چون معلوم نتوانست نمود، لذا بهمين اكتفا نمود. در سلخ ذيقعده 1122 باتمام رسيد. و موقع است كه... يا بنمائيد.

755 1525: نستعليق 2 شنبه 1 ع 1228- 2 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج حنايى‌ضربى يك لا. 159 گ 20 × 29 و 19 س 12 × 24.

[459] تاريخ بخارا تاريخ/ فارسى

از ملا زاده احمد بن معين الفقراء است كه به «كتاب ملا زاده» معروف گشته است. و در آن فرمانروايان و دانشمندان و مزارهاى ايشان را ياد كند. مدرس رضوى در پيشگفتار تاريخ بخاراى نرشخى. ض (ز) از آن ياد كند (ف. مجلس 2: 126 ش 225- 1).

آغاز: بسمله الحمد لله الذى تفرد بالبقاء و توحد بالعز و الكبرياء... اما بعد هذا ذكر طائفه من اهل بخارا و نواحيها من العلماء و الكبراء... بدانكه تقرب بارواح طيبه و مشاهد مقدسه علماى دين و مشايخ روى زمين... هراينه سبب مزيد بركات است...

انجام: و وفات او در 21 رمضان 814 بوده است. يا ربنا بلغ منك تحيه و سلاما الى ارواحهم

756 1642: ش 1 دفتر 1 پ- 36 پ. نستعليق سناء المله بن ضياء الحق بن حاج مولوى صفحه ها در جدول زر و لا ژورد در 1 صفر 1334 ق. از روى نسخه خط محمد شفيع بن ملا نظر محمد در شعبان 1106 ق. نوشته شده است. كاغذ فرنگى سفيد. جلد روغنى زرد مقوايى. 110 گ 5/12 × 20 و 16 س 5/6 × 5/13.

[460] تاريخ بخارا تاريخ/ فارسى

از نرشخى ابو بكر جعفر م 348 ق ترجمه فارسى از ابو نصر احمد بن محمد بن نصر قباوى. تلخيص كننده محمد بن زفر بن عمر است. كه در 572 ق. آنرا كوتاه كرده است. چ. شهر پاريس 1893 م = 1310 ق. و مكرر پس از آن. و مدرس رضوى تهران 1319 ش.

757 1642: ش 2 دفتر 37 پ- 110 ر در برك پايان نسخه نويسنده چيزهايى افزوده است. نستعليق پادشاه سناء المله بن ضياء الحق بن حاج مولوى در 1235 ق. ش 1 نيز «تاريخ بخارا».

[461] تاريخ ترك تاريخ/ فارسى

ترجمه ييست از فرانسه. مترجم گويا ميرزا زكى‌خان سرهنگ است كه تاريخ گل (ش 1497- 1 اين كتابخانه) را بفارسى گردانيده است.

آغاز: طائفه ترك از طوايف قديم اندو ازو آن منشعب شده است سلاطين عثمانلو...

انجام: و قلعه را كه مسخر شده بود آتش زده ويران نمود (ناقص مانده).

758 1497: ش 2 دفتر 61 پ- 140. ش 1 «تاريخ گل» است كه در ص 304 ياد شده است.

[462] تاريخ جهانگير تاريخ/ فارسى

مقدمه ظفر نامه است و در آغاز سده نهم براى‌شاهرخ ميرزا نگاشته است در آن از مرگ تيمور در 807 ق ياد شده و در آن گويد: در 822 ق دستور صادر شد كه كتاب و بخشيان و منشيان تاريخها را كه بتركى نوشته بودند بفارسى جمع كنند، و من اين كتاب را ساختم. (استورى 284- و 1274- ريوا 1: 174- فهرست دانشگاه 2: 619)

آغاز: افتتاح تاريخ جهانگير و ابتداى نامه ظفر و بخت يارى حمد و سپاس حضرت پادشاهى تواند بود...

759 1505: نستعليق سده دوازدهم عنوانها شنگرف و زر. جدول صفحه ها زر و لا ژورد است. ميان

سطرهاى دو صفحه آغاز زر اندود. يك سر لوح در آغاز بزمينه زر و كل و بوته لا ژورد و شنگرف دارد. انجام: و نسب قيان ناله آدم... سبق ذكر يافته. (ناقص- در سر گذشت خانهاى توران). كاغذ سمر قندى نخدى. جلد تيماج حنايى‌مقوايى ضربى. 83 گ 5/13 × 5/24 و 21 س 18 × 8.

[463] تاريخ حكما تاريخ فلسفه/ فارسى

در احوال فلاسفه. ترجمه گزيده ييست از «نزهه الارواح» (فهرست دانشگاه 3: 695 ش 2).

آغاز: بسمله. حمد و سپاس و ستايش حكيمى را كه اول بى اول است، قاصر از دريافت... بعد چنانچه طالب بصيرت را دانستن تواريخ حكماى پيشين و علماى ماضين از ضروريات است...

انجام: گفت شكر الهى را چيزى بهتر از صبر و مرتبه يى بلندتر از رضايت حق تعالى همگنان را از اين دو صنعت بهره مندى دهاد، بمحمد وآله. تمت فى 1255.

760 549: ش 5 دفتر، 94 پ- 170 پ. نستعليق. بى نام. در 1255 ق. كاغذ فرنگى آبى رنك. جلد تيماج سبز مقوايى ضربى. 170 گ 11 × 17 و 15 س 7 × 11 ش 1 «حاشيه توضيح الاشكال» است.

[464] تاريخ الخلفاء و الائمه تاريخ/ عربى

سرگذشتهاى آنان راازروى كتاب «صواعق محرقه» ابن حجر در پنج باب گرد كرده است.

آغاز: بسمله. حمد له... اما بعد فهذه رساله جمعت فيها ما ذكره ابن الحجر فى صواعقه من احوال الخلفاء و الائمه...

انجام: و لا يصح الاعتقاد بمجرد الامكان. تمت الرساله فى يوم الاثنين فى بلده كاظمين فى ج2- 1235 ق.

761 2527: ش 2 دفتر. 34 ر- 42 پ ش 1 «التضييق و المواسعه» است.

[465] تاريخ شاه اسماعيل تاريخ/ فارسى

گزارش پادشاهى اين مرد است كه در روز گار خود او، در سده دهم نگاشته شده است.

762 1514: نستعليق سده يازدهم. عنوانها شنگرف. آغاز افتاده:... لا علاج خود را بقافله رسانيد تا بگويم كه كى بخدمت آن شهر يار خواهد رسيد.- و پس از ذكر خروج شاه اسماعيل در گيلان و بيرون رفتن با هفت نفر صوفى كه همراه او بودند گويد: الحال از حالات شهر يار زمان... انجام: شاه طهماسبى (كذا) را آوردند در دار السلطنه تبريز بر تخت نشاندند و السلام عليكم فى 129 (شايد 1029) كاغذ فرنگى سفيد.

جلد تيماج مشكى مقوايى ضربى. 241 گ 20 × 29 و 15 س 12 × 21.

[466] تاريخ صفين تاريخ/ عربى

از نصر بن مزاحم اين كتاب بنام كتاب نصر بن مزاحم مضرى كوفى عطار، در تهران 1300 ق. سنگى خشتى در 1305 ص. چاپ شده است.

آغاز: بسمله. اخبرنا الشيخ الحافظ شيخ الاسلام ابو البركات عبد الوهاب... قال ابو نصر ابن المزاحم التميمى قال عمر بن سعد بن ابى الصيد الاسدى... قالوا لما قدم على بن ابى طالب...

انجام: ذكروا فى عده قتلى صفين و النهروان و النخليه نحوا مما ذكر تيمم الناجى هذا آخر كتاب الصفين.

763 1520: شش جزء در يك جلد نسخ على محمد بن محمد حسين رياضى دان (غياث الدين جمشيد ثانى) در يكشنبه 1 رجب 1280. مالك: اعتضاد السطنه 1281 ق. وقف سپهسالار در 1297 كاغذ فرنگى آهار مهره. جلد تيماج سرخ ساده مقوايى. 183 گ 5/16 × 5/27 و 22 س 9 × 17.

[467] تاريخ طبرستان تاريخ/ فارسى

از بهاء الدين محمد بن حسن بن اسفنديار كاتب آملى همزمان رستم بن اردشير است (الذريعه 2: 262) جلد اول آن بتصحيح عباس اقبال در 1320 ش. و جلد دوم نيز بتصحيح همو است و در همان تهران چاپ شده است. (مشار). و نسبت جلد دوم باين مولف درست نيست.

764 1468: نسخ آق بابا پسر ملا مهدى شهمير زادى 23 ع2- 1270 ق عنوانها شنگرف. انجام: كه در تاريخ سنه خمس و اربعين خروج كرد، و آخر ايشان ملك فخر الدوله حسن بود، كه واقعه او در 750 بود. الملك لله تعالى. پس در اين نسخه افزوده هايى است كه پس از مولف بدان افزوده شده و شايد نسخه ييكه صاحب «التدوين» از آن نقل كند همين نسخه باشد. مالك: اعتضاد السلطنه در 1286 ق. وقف سپهسالار در 1297 ق. كاغذ فرنگى نخدى.جلد تيماج حنايى كناره مشكى ضربى مقوايى. 204 گ 14 × 22 و 19 س 5/8 × 16.

[468] تاريخ طبرستان تاريخ/ فارسى

از ظهير الدين بن نصير الدين حسينى مرعشى‌نواده سيد قوام الدين (م 892 ق) كه يك بار

در پتر ز برگ (لنين گراد) و يك بار در ايران چاپ شده است (مشار) (ذريعه 3: 261).

765 1493: نستعليق چهار شنبه شعبان 1295 ق. رضا قلى خان هدايت. در پايان نسخه چند سطرى در باره كتاب نوشته است. عنوانها شنگرف. مالك: اعتضاد السلطنه در 1295 ق. وقف سپهسالار در 1297 ق. كاغذ سفيد فرنگى. جلد تيماج سرخ مقوايى. 133 گ 232 × 35 و 27 س 5/11 × 5/22.

[469] تاريخ عترت تاريخ/ فارسى

از عبد الغفار صديقى حسنى حسينى خراسانى‌است. و بروش عرفانى نگاشته شده و جز «تاريخ عترت» است كه در (فهرست دانشگاه ص 2153) ياد شده است و در فضائل عترت است.

آغاز: بسمله الحمد لله الذى انزل على عبده الكتاب و لم يجعل... اما بعد اين چند كلمه ييست كه... عبد الغفار صديقى حسينى‌حسنى خراسانى... از منازل مطالعه و استفهام... بر چيده...

انجام: و هيئى لنا من امرنا رشدا.

766 2844: ش 3 دفتر، 152 پ- 187 پ. نستعليق همان نويسنده شماره پيشين دفتر. حاشيه هاى لغوى با نشانه «منه غفر له» دارد. ش 1 «لمعات» عراقى است.

[470] تاريخ قم تاريخ/ فارسى

از حسن بن محمد بن حسن قمى، كه آنرا در 378 ق. بعربى نگاشته. و حسن ابن على بن حسن بن عبد الملك در 806 ق. آنرا بفارسى ترجمه كرده است. اين ترجمه توسط سيد جلال الدين تهرانى در 1313 ش. چاپ شده است. (الذريعه 3: 276 وفهرست مشار).

767 1467: نستعليق شكسته مهدى بن شيخ حسن قمى در 6 شوال 1295 ق. بدستور على اكبر فيض و بفرمان اعتضاد السلطنه. عنوانها مشكى درشت. برابر چاپ سيد جلال الدين تهرانى 1313 ش. است. كاغذ فرنگى سفيد آهار مهره. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى. 212 گ 17 × 22 و 14 س 11 × 5/16.

[471] تاريخ كريد تاريخ/ فارسى

در تاريخ و جغرافياى اين جزيره درياى سفيد است. از ميرزا جعفر قراباغى كه از اصل تركى آن، تاليف حسين كامى خانيه وى، بفارسى گردانيد است وى اين جزيره را كرتيس و

(اقريطش) ناميده است. و اصل تركى آن بنام «كريد تاريخى» در استانبول بسال 1288 ق.چاپ شده است و يك نسخه از چاپى را منيف افندى باعتضاد السلطنه. اهدا كرده، و او دستور ترجمه آن را صادر كرده است. و گويا فقط جلد نخستين آن بتهران رسيده و ترجمه شده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله الذى هدانا للايمان... اما بعد چنين گويد گوشه نشين باديه گمنامى خانيوى حسين كامى: كه جزيره كريد بزرگترين جزاير بحر سفيد...

انجام: يك كسى قره مرسل اسلام را گرفته آورده اند تمت الترجمه فى يوم الاربعاء تاسه شهر جمادى الاولى سنه 1294 و قد تم التحرير فى سابع عشر شهر رجب المرجب سنه 1294... قد بلغ قبالا فى السبت اثنا و عشرون شهر رجب المرجب 1294.

768 1530: نسخ سده سيزدهم. عنوانها شنگرف. مالك: اعتضاد السلطنه در 1194 ق. وقف سپهسالار- 1297 ق. كاغذ فرنگى. جلد تيماج سرخ مقوايى ضربى. 115 گ 17 × 26 و 18 س 18 × 10.

[472] تاريخ گزيده تاريخ/ فارسى

از حمد الله مستوفى پسر تاج الدين ابو بكر مستوفى قزوينى (750- 680 ق). است. خاندان او نسب خويش را بحر فرزند يزيد رياحى ميرسانند. برادر او خواجه- فخر الدين احمد نيز از شاعران و نويسندگان قزوين بشمار است از حمد الله سه كتاب بدست است. 1- «تاريخ گزيده» 2- «ظفر نامه» 3- «نزهه القلوب». تاريخ گزيده تاريخ عمومى و كوتاهى است از همه جهان از آغاز آفرينش تا روز گار خواجه غياث الدين محمد كه كتابرا در 730 ق. بنام وى نگاشته است. و بگفته اقبال آشتيانى كوتاه شده يى از «جامع التواريخ» رشيدى است، كه فصلى راجع بدانشمندان و شاعران و فصلى در باره شهر قزوينى بر آن افزوده است (تاريخ مفصل ايران ص 524- 523 و ذريعه 3: 271 و مشار ص 334 و استورى 1: 82). تاريخ گزيده مرتب بر يك فاتحه و شش باب و خاتمه است. فاتحه در آغاز جهان باب نخست پيغمبران در دو مقالت. باب دوم پادشاهان پيش از اسلام در چهار فصل. باب سوم خاتم النبيين و خلفا در يك مقدمه و شش فصل. باب چهارم پادشاهان اسلام در دوازده فصل. و باب پنجم ائمه سنت و حديث در شش فصل. باب ششم در تاريخ باب الجنه قزوين در هفت فصل.

769 1613: نسخ سده نهم است، و هفت صفحه پايان نسخه در تاريخ ج1- 1297 ق. نوشته شده است.

عنوانها، نشانها شنگرف. صفحه ها در دو جدول شنگرف و لاژورد. يك سر لوح در آغاز بزمينه لاژورد و گل و بوته زرين و ترجى با زمينه آبى و آراسته بزر در صفحه عنوان دارد. كاغذ سمر قندى نخدى و فرنگى. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى. 247 گ 5/15 × 5/25 و 21 س 5/9 × 5/17.

770 1614: نسخ محمد طباطبائى اردستانى سپاهانى در ج 2- 1296 ق. عنوانها شنگرف. مالك اعتضاد السلطنه در 1296 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى. جلد تيماح سرخ ضربى مقوايى. 194 گ 21 × 35 و 27 س 5/11 × 5/24.

771 7218: نستعليق سده يازدهم. آغاز افتاده: «و خليفه و وزير موسى بود...». انجام افتاده: «يعنى همچنانكه مردن برادر» نسخه نا شناس بوده و فقط با برابر كردن فهرست فصول و ابواب شناخته گرديد. عنوانها شنگرف. كاغذ سمر قندى سفيد. جلد تيماج مشكى ضربى‌يك لا. 274 گ 17 × 23 و 15 س 11 × 16.

[473] تاريخ گل تاريخ/ فارسى

اين كتابرا ميرزا زكى خان سر هنگ قور خانه، از فرانسه بفارسى ترجمه كرده و به هشت كتاب تقسيم نموده است. اول تاريخ گل.

آغاز: در تعريف گل و محاربه با هلوثى كه سويس باشد و محاربه با آريو ويست..

انجام: و در آنجا بيست روز بدعاى جمهورى و شادمانى حكم داد.

772 1497: ش 1 دفتر. 5 پ- 59 ر. نستعليق. پايان سده سيزدهم. مالك اعتضاد السلطنه. وقف سپهسالار در 1297 ق. 140 گ. نوشته دارد، و همانقدر برگهاى سفيد است. كاغذ فرنگى نخدى. جلد تيماج سبز تيره ضربى مقوايى زر كوب. 280 گ 20 × 34 و 27 س 11 × 23.

[474] تاريخ مشعشعيان تاريخ/ فارسى

از سيد على بن عبد الله خان بن سيد عليخان موسوى است، كه پس از سفر حج اين كتاب را نگاشت، و در آن سر گذشت خود و نيا كان خود را آورده است. نخست از سيد محمد بن فلاح موسوى مشعشعى آغاز كرده است. عبارتهاى فارسى و عربى و نامه هاى دولتى عربى و فارسى دارد. اين كتاب در پايان روز گار صفوى نگاشته شده و براى تاريخ آن روز گار و

شناسائى آن دو دمان سودمند ميباشد. كسروى اين كتاب⁽¹⁾را خوانده و در ص 6 و 7 از كتاب «مشعشعيان» از آن ياد كند. نامه ها و فرمانهايى بتاريخ1128 ق. در اين كتاب ديده ميشود.

آغاز: بسمله. الحمد لله الذى جعل لكل شى‌ء سببا و ميزبين خلقه منزله نسبا

انجام: ثم نرجع الى ما كنافيه... واخذ وهن و اما العيال (پس از آوردن نامه مورخ «قد = 1128») افتاده است. نام نگارنده در ديباچه كتاب هست.

773 1513: گويا نسخه اصل است كه در سده دوازدهم نوشته شده است. عنوانها، نشانها شنگرف. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى. 226 گ 19 × 30 و 24 س 12 × 25.

[475] تاريخ مقدس تاريخ/ فارسى

سر گذشت پيامبر اسلام است، وترجمه ييست از كتاب انگليسى LifofMohamet (زندگى محمد) از واشنگتون ايروينك WashingtouIruing امريكايى (1859- 1783 م.) كه ميرزا محمد ابراهيم شيرازى در 1271 ق = 1854 م بفارسى‌ترجمه كرده است و در 1344 ق. در تهران بچاپ رسيده است⁽²⁾(مشار. ص 342).

774 2845: نستعليق سده سيزدهم. مالك اعتضاد السلطنه در 1284 ق. وقف سپهسالار در 1297 ق. كاغذ فرنگى. جلد تيماج آبى ضربى زر كوب مقوايى. 172 گ 14 × 21 و 17 س 9 × 15.

[476] تاريخ ناپلئون تاريخ/ فارسى

از محمد مهديبن عبد الله خان است كه سر گذشت ناپلئون را نگاشته است.

آغاز: بسمله مورخين نوشته اند كه ناپلئون از بدو تميز و رشد در فهم علوم و درك رسوم مصر و مبرم بود...

انجام: و ملامت از جانب دولت براى او حاصل نگشت... بتاريخ دهم شهر شعبان در دار الخلافه تهران بر حسب حكم... عليقلى‌ميرزا على يد... محمد مهدى بن عبد الله خان يوز باشى جلد اول تاريخ جناب ناپلئون اتمام پذيرفت. اميد چنانكه مقبول نظر كيميا اثر سر كار و الا گردد... فى سنه 1270.

775 1536: ش 1 دفتر 1 پ- 93 پ. جزء اول تنها. از آغاز تا فتح شهر مونتئو از شهرهاى ايتاليا را در بر

دارد. نستعليق سده سيزدهم. كاغذ فرنگى. جلد مقوا. 97 گ 22 × 5/33 و 23 س 12 × 5/23.

[477] تاريخ ناپلئون تاريخ/ فارسى

آغاز: بسمله. فصل مشتمل است بر وقايع نتايج مصالحه امپراتور ناپلئون با امپراطور الكسندر...

انجام: جنگهاى معتبر ناپلئون را در روى آن نوشته‌اند

776 1532: نستعليق يكشنبه 14 رجب 1264 ق. در تبريز مالك: اعتضاد 1279 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى سفيد آهار مهره. جلد تيماج مشكى مقوايى. 175 گ 5/14 × 5/21 و 17 س 5/7 × 5/15.

[478] تاريخ ناپلئون تاريخ/ فارسى

متن از فرانسه بانگليسى ترجمه شده و از انگليسى‌بفارسى آورده شده است. بدست محمد رضا تبريزى.

آغاز: سالكان مسالك هنرورى، و گوى ربايان حليه فصاحت گسترى...

انجام: بى اختيار هر چه مصلحت ميديد معمول ميداشت... اين كتاب بنام محمد شاه قاجار در سال 1253 ق.نگاشته شده است.

777 1535: نستعليق. سليمان بن سليمان جديد الاسلام ابا و اما در شهر ذيقعده قوى ايل 1275 ق با شاره عبد العلى خان سر تيب توپخانه مباركه. در قصبه بناب پايان يافته و در 6 ج2- 1275 ق. بانها آغاز شده است. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مشكى ضربى مقوايى‌ترنج سبز دارد. گ 21 × 5/3 و 25 س 16 × 27.

[479] تاريخ هندتاريخ/ اردو

از منشى نظام الدين (استورى 1: 402) در برگ 2 چنين دارد: مصنف منشى نظام هندوستان احوال هندوستان جنت نشان اسكابيان يون هى.

آغاز: انشاء ثناء اس صانع كامل كى واسطى سزاوارهى كه حسن...

انجام: نظر اويى تو البمنصف كى‌خطاهى.

778 8258: نستعليق هندى سده سيزدهم. كاغذ هندى سفيد. جلد تيماج قهوه مقوايى فرسوده. 17 گ

22 × 31 و 16 س 5/15 × 24.

[480] تاريخ هندتاريخ/ فارسى

كتابى است مانند «تاج الماثر» و ليكن پس از آن نگاشته شده است. فهرست عنوانهاى آن چنين است:- سر گذشت ناصر الدين محمود سنه 614 (مانند تاج الماثر در فصل آخر)- مرگ سلطان قطب الدين.- جلوس سلطان شمس الدين در 607 ق.- فتح جاليور.- شكست غزنين و گرفتارى ملا تاج الدين يلدى.

آغاز: (افتاده) سازد اندر سايه او باز نصرت آشيان. شعر يسير حواليها الملوك باوجه تباهى ظبى‌اسيافهم صفحات ها

انجام: كلما رمت لونه منع الناظر موج كانه مسك حصار و دقيق قذ الهباء انيق متوال فى متمم مزهار (افتاده).

779 1509: نسخ سده هشتم. عنوانها سياه و درشت، نشانها شنگرف. آغازو انجام افتاده است. مالك: اعتضاد 1284 ق. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ سمر قندى. جلد تيماج مشكى يك لا. 31 گ 16 × 24 و 25 س 12 × 20.

[481] تاريخ اليمينى تاريخ/ عربى

از ابو النضر محمد بن عبد الجبار عتبى. م 427 ق. (ذريعه 3: 256 وف. دانشگاه 2: 536). اين كتاب در 603 ق بفارسى ترجمه شده است. اصل كتاب با شرح آن بنام «الفتح الوهبى» در مصر 1286 ق. در دو جلد چاپ شده است.

780 1486: ش 1 دفتر، 2 پ- 85 پ. نسخ حاجى آقا بن عبد الله تبريزى در 1271 ق. داراى دو جدول بزرگ زرولا ژورد، كوچك زر و شنگرف و لا ژورد، عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى‌نخدى. جلد تيماج مشكى ضربى مقوايى. 198 گ 20 × 34 و 27 س 12 × 24

781 1487: نسخ مصطفى بن ملازين العابدين منجم در 1272 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى نخدى. جلد تيماج مشكى مقوايى ضربى زر كوب و شنگرفى. گ 19 × 31 و 17 س 11 × 21.

[482] تبصره العوام و معرفه مقالات الانام تاريخ/ فارسى

منسوب به صفى الدين ابو تراب مرتضى بن قاسم داعى حسينى رازى، ملقب بعلم الهدى

در سده ششم است و مكرر چاپ شده است (الذريعه 3: 318 و فهرست مشار و مجله مكتب شيعه). اين كتاب در نسخه هاى 2755 و 6578 بخواجه نصير طوسى منسوب شده و برخى نسخه‌ها نام مولف ندارد.

782 1862: در ديباچه اين نسخه نام مولف مرتضى و لقبش علم الهدى است و در پايان آن نويسنده او را مرتضى رازى نامد. نستعليق زمان بن عطا مهدى جاجرمى در سه شنبه 2 ذيقعده 1234 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج حنايى ضربى يك لا. 169 گ 15 × 21 و 17 س 10 × 15.

783 2755: ش 1 دفتر 2 ر- 4 پ. برابر ص 12- 4 چاپ عباس اقبال. نسخ سده سيزدهم. آغاز: «من تبصره العوام لمولانا محمد الطوسى نصير الدين باب اول در مقالات فلاسفه و اتباع ايشان از اصحاب طبايع و نجوم و غيرهم بدانكه فلاسفه عالم را قديم...» كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج زر يك لا. 176 گ 15 × 21 و 26 و گاهى 20 س 12 × 17.

784 2811: نستعليق سده نهم. عنوانها شنگرف آغاز افتاده، و برابر است با سطر 16 صفحه 4 چاپ اقبال تا پايان كتاب. كاغذ سمر قندى نخدى. جلد تيماج مشكى مقوايى. 139 گ 17 × 25 و 19 س 5/17 × 5/8.

785 6364: نستعليق سده دوازدهم. عنوانها شنگرف. مانند چاپ اقبال با اندكى اختلاف واژه ها. پايان كتاب تا ميان باب 26 افتاده و نيمه دوم آن باقى است. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مقوايى قهوه يى. 254 گ 15 × 21 و 12 س 5/8 × 13.

786 6578: نستعليق 967 ق. عنوانها نشانها شنگرف. تا پايان باب 24 دارد. و باقى را ندارد و از نظر مطلب برابر چاپ اقبال است. ديباچه اين نسخه جز ديباچه چاپ اقبال است. و عبارات نيز دگر گون است. در ديباچه نام كتاب هست و نام مولف نيست و در كنار صفحه بخط تازه افزوده شده: «اين ضعيف مرتضى الملقب بعلم الهدى» و در كناره پايان نسخه، عبد الحسين بافقى رساله را بخواجه نصير منسوب داشته است. كاغذ سپاهانى. جلدمقوا. 142 گ 5/17 × 5/23 و 17 س 5/9 × 15.

787 7457: اندكى از آغاز افتاده است، و نام مولف در جايش ياد نشده است. نسخ محمد بن شكر الله قارى در سده دوازدهم. عنوانها، نشانها شنگرف. صفحه ها در جدول زر و لا ژورد. كاغذ فرنگى. جلد تيماج زرد يك لا فرسوده. 222 گ 13 × 5/19 و 14 س 8 × 13.

[483] تبصره المبتدى عرفان/ عربى

در عرفان از صدر الدين محمد قونوى (م 673 ق) است (كشف الظنون) يك مقدمه و سه

مصباح دارد: 1 معرفت ذات در سه لامع. 2 احكام طور و لايت و نبوت در دو لامع. 3 معرفت دنيا و آخرت در دو لامع. اين كتاب از ناصر الدين محدث نيز دانسته شد) چلبى 244: 1) و نسخه آن در تهران دانشكده حقوق ش 57 د هست.

آغاز: بسمله. سزاوارى ثنا، حضرت جلال احديت را است، آن خداى و دود كه نتيجه مقدمات آفرينش ارواح جمله انوار معرفت او است... و بعد اين كلمه يى چند است در اصول اصول معارف و قواعد طور و لايت... و اين كلمات را «تبصره المبتدى و تذكره المنتهى» نام نهاده... مقدمه و سه مصباح و خاتمه...

انجام: از خاك در تو تاج تارك دارند. و الحمد لله الواهب... عين الوجود و الموجود

788 6555: ش 8 دفتر، 177 پ- 197 پ. نسخ هاشم بن حسين عميدى ش 1 «رسائل اخوان الصفا» است.

[484] تبصره المتعلمين فى احكام الدين فقه/ عربى

از علامه حلى جمال الدين حسن بن سديد الدين يوسف (726- 648. ق) رساله كوتاه و پر مطلب است و داراى چهار هزار مسئله فقهى است، و 27 شرحان در ذريعه 3: 321 و 6: 31 و 144 ياد شده است (سپه 1: 370).

789 2553: ش 1 دفتر. نسخ 977 ق در حاشيه بيشتر صفحه ها حاشيه هابى امضا، و نقل از «مهذب» و «قواعد» و «نزهه العابدين» و «تنقيح» و «ارشاد» و «مختصر مصباح» و «تحرير» و «مختصر نافع» و «ايضاح» و جز آن نوشته شده ش 2 «صحيفه الرضا» است. كاغذ اصفهانى. جلد تيماج. وقف سپهسالار. 120 گ 18 × 12 و 15 س (سپه 1: 370).

790 5908: نسخ سده دوازدهم. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جل تيماج حنايى ضربى‌مقوايى. 127 گ 0 × 5/14 و 12 س 6 × 5/8.

[485] تبصره المتعلمين منظوم فقه/ عربى

متن تبصره المتعلمين فى احكام الدين از علامه حلى (726- 648 ق) كه در بالا ياد شد نظم آن بعربى شايد از قوام الدين سيفى قزوينى (...- 1150 ق) صاحب «تحفه قواميه» باشد كه چنين متن ديگر را نيز بعربى سروده است (ذريعه 3: 462 و 9: 487).

آغاز: بسمله.

الحمد لله الذى تقادما *** سلطانه و شانه تعاظما

و بعد فالتبصره المعظمه *** تبصره لمن بغى تعلمه

انجام:

كان على عاقله الاب الديه *** وتم ما فى خاطرى ان انهيه

و الحمد لله و تسليمى على *** محمد و آله خير الملا

791 6157: نسخ سده دوازدهم. تاريخ 1137 ق. در پايان ديده ميشود. عنوانها شنگرف. حاشيه هاى فارسى و عربى دارد. در 4 برگ پايان منظومه يى از ملا محراب هست. برگ شمار دارد. فهرست مطالب در آغاز هست. كاغذ سپاهانى سفيد. جلد تيماج زرد يك لا. 108 گ 5/12 × 19 و 17 س 5/7 × 13.

[486] تبصره الولى فيمن راى المهدى داستانهاى مذهبى/ عربى

از توبلى بحرين سيد هاشم بن سليمان (م 1107 ق) نگارش در 1099 ق. است. و همراه غايه المرام در 1272 ق. چاپ شده است. اين كتاب در باره كسانى است كه امام دوازدهم غايب شيعه را ديده اند. (ذريعه 3: 326 و سپه 1: 221).

792 1746: ش 3 دفتر، 394 پ- 435 ر. همه دفتر 437 گ (سپه 1: 221). ش 1 «غايه المرام» است.

[487] التبيان فى اعراب القرآن تفسير/ عربى

از ابو البقاء عبد الله عكبرى بغدادى حنبلى (616- 538 ق).

793 2063: نسخ ابو محمد بن هبه الله در سال 659 ق. نوشته شده. برگهاى زيادى از آن افتاده بوده پس بعضى را بخط نستعليق و برخى را بخط نسخ پيش از سده يازدهم از نو نوشته اند. و پاره يى از برگهاى آن وصالى شده است. وقف سپهسالار. كاغذ حنايى. جلد چرمى ضربى. 206 گ 5/24 × 18 (سپه: 971).

794 5175: نسخ سده يازدهم جاى عنوانها سفيد مانده است آيه ها معرب از آغاز تا آيه «لا يالونكم خبالا» را در بر دارد. كاغذ سپاهانى. جلد مقوايى ابرى ته تيماج سرخ. 96 گ 25 × 25 و 20 س 8 × 5/17.

[488] تتمه اللغات فرهنگ/ فارسى

در دنبال «تاريخ وصاف» آمده و واژه هاى دشوار آنرا گزارش داده و بكمك و از روى «قاموس» و «كنز» و «منتخب اللغه» و «شمس اللغه» و جهانگيرى و «برهان» و «فرهنگ تركى و

مغولى» ساخته شده، و در آن گويد: كه معنى‌چندكلمه تركى و عربى و مغولى بدست نيامده است.

آغاز: فرهنگ لغات غريبه غير شايعه و صاف الحضره. حرف الالف. آبى. انكار كننده است.

انجام: اضطرارا ترك نموده شد (تتمه اللغات).

795 1676: ش 2، دفتر، 457 پ- 484 پ. ش 1 «تجزيه المصار» است كه در ص 316 بيايد.

[489] تجارب السلف تاريخ/ فارسى

ترجمه ييست از كتاب تاريخ «الفخرى» يا «منيه الفضلا» تاليف ابن طقطقى طباطبائى (م 709 ق) كه در 724 ق بفارسى ترجمه شده است. مترجم هند و شاه پسر سنجر پسر عبد الله صاحبى كيرانى نخجوانى است و براى نصره الدين يوسف شاه ترجمه كرده است. عباس اقبال آشتيانى در 1313 ش. آنرا در تهران در 368 ص. چاپ كرد. ذريعه 3: 348 و استورى 1: 81 و 1233- مشار. ص 357.

796 1548: نسخ محمد كريم بن محمد خان بيگدلى در 8 ذيقعده 1274 ق عنوانها شنگرف. مالك: على قلى 1275 ق. سپهسالار 1298 ق. 419 صفحه شمار دارد. كاغذ فرنگى سفيد آهار مهره. جلد تيماج حنايى‌ضربى زر كوب مقوايى. 216 گ 22 × 35 و 19 س 11 × 23.

[490] تجريد الكلام فى تحرير عقايد الاسلام كلام/ عربى

از خواجه نصير الدين طوسى (م 672 ق) در ديباچه گويد آنرا «تحرير العقايد» ناميدم و ليكن اكنون بنام بالا شناخته ميشود، و اسفرائينى در شرح «تعريد الاعتماد» آنرا بنام «تجريد الاعتقاد» ناميده است. اين كتاب در شش مقصد است 1- امور عامه 2- جواهر و اعراض 3- اثبات خدا 4- نبوت 5- امامت 6- معاد. اين كتاب بارها شرح و حاشيه شده كه در ذريعه 3: 352 و 6: 31 و 113 و 144 ياد شده است خواجه طوسى منطقى نيز براى اين كتاب نگاشته كه «تجريد المنطق» ناميده ميشود.

797 6365: تنها بخش كلام است. نسخ 987 ق. عنوانها زر و شنگرف. يك سر لوح در آغاز دارد. صفحه ها در جدول زر و لا ژورد. كاغذ سمر قندى نخدى. جلد تيماج مشكى ضربى‌يك لا. 49 گ 5/10 × 15 و 10 س 6 × 5/10.7986366: نسخ 22- ج 1097- 2 ق. عنوانها شنگرف. و صفحه ها در دو جدول زر و لا ژورد است حاشيه از شرح ملا على و «12» دارد. كاغذ سپاهانى نخدى. جلد تيماج سرخ كنار سبز. 104 گ 5/12 × 17 و 7 س 5/5 × 10.

799 6367: از اثبات صانع تا پايان مقص سوم را دارد. نسخ محمد على كرمانشاهى در سپهسالار در شعبان 1280= (128 ق) حاشيه دارد. كاغذ فرنگى سفيد. جلد مقوايى. 14 گ 5/13 × 20 و 10 س 8 × 5/13.

800 6685: ش 1 دفتر 1 پ- 25 پ. نستعليق محمد رفيع بن محمد رضا. در دو شنبه ج1- 1078 ق. عنوانها، نشانها شنگرف. صفحه نخستين نو نويس است. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج قهوه يى مقوايى فرسوده. 94 گ 10 × 17 و 15 س 5/4 × 11.

801 7557: ش 3 دفتر، 147 پ- 187 پ. تنها منطق را دارد. نستعليق سده دوازدهم نشانها شنگرف. حاشيه ها با نشان «ع. ل» و «شرح» و «س» دارد ش 1 «اصول دين» است كه در ص 150 گذشت.

[491] تجزيه الامصار و تزجيه الاعصارتاريخ/ فارسى

معروف بتاريخ و صاف از وصاف الحضره خواجه شهاب الدين عبد الله شرف بن عز الدين فضل الله بن عبد الله يزدى‌شيرازى (م 730 ق) در پنج جزء است و بارها بچاپ رسيده است. (الذريعه 3: 358، مشار- ص 358، ف. دانشگاه 2: 525. استورى 267 و 1272).

802 1676: ش 1 دفتر، 1 پ- 456 ر. هر پنج جلد كامل با فرهنگ واژه ها بنام «تتمه اللغات» نستعليق سده سيزدهم. عنوانها و نشانها شنگرف. جدول صفحه ها زر و لاژورد. شش سر لوح در زمينه سفيد با گل زرين و شنگرف و لاژرد در آغاز هر يك از پنج مجلد و فرهنگ است. حاشيه هاى لغوى دارد. در آغاز دو صفحه در باره «ياسا» از خطط مقريزى آورده است. ش 2 «تتمه اللغات» است كه در ص 314 گذشت. مالك: اعتضاد السلطنه در 1292 ق. و على‌قلى ميرزا در 1284 ق. كاغذ فرنگى سفيد آهار مهره. جلد تيماج مشكى مقوايى ساده. 488 گ 28 × 5/42 و 22 س 14 × 29.

803 1687: نسخ محمد تقى بن محمد كاظم همدانى در پنج جلد كامل بى لغتنامه در 1205 ق. مقابله و تصحيح در يكشنبه 3 محرم 1264 ق. عنوانها، نشانها شنگرف صفحه ها در دو جدول، زر، و زر و لا ژورد. حاشيه هاى نستعليق لغوى دارد. و يك سر لوح در آغاز هست. و عبارات عربى با اعراب است. فهرست جلدها چنين است: جلد 94- 1- 1 جلد 171- 95- 2 جلد 267- 172- 3 جلد 417- 268- 4 جلد 456- 418- 5 كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج مشكى مقوايى ساده 458 گ 26 × 22- 42 س 14 × 29.

804 1688: پنج جلد كامل است بى لغتنامه. نستعليق. عربيها بنسخ از محمد رضى بن محمد رحيم آشتيانى قمى در ج 1239- 2 ق. عنوانها، نشانها شنگرف. با حاشيه لغوى. مالك: محمد جعفر بوده است. كاغذ فرنگى سفيد آهار مهره. جلد تيماج قهوه يى مقوايى ساده. 372 گ 21 × 31 و 22 س 12 × 22.

805 1689: نستعليق بى نام وتاريخ در سده دوازدهم. عنوانها شنگرف. تنها جلد 4 و 5 است. مالك: فرج الله بن عبد الله افشار در 2 ج 1216- 1 ق. و على رضا بن اسد الله حسينى در 1190 ق. در سپاهان حواشى بر آن نوشته است. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج قهوه يى. 301 گ 18 × 18- 30 س 9 × 21.

806 1690: نستعليق بى نام در سده يازدهم. عربيها نسخ و گاهى شنگرف. صفحه ها در دو جدول 1- شنگرف 2- لاژورد و زر. يك سر لوح ساده دارد. سه برگ اول و دو برگ آخر نو نويس است و در 1259 نوشته شده تنها جلد چهارم است. كاغذ فرنگى سفيد آهار مهره. جلد روغنى مشكى با ترنج گل و بوته سرخ. 215 گ 5/18 × 29 و 17 س 5/11 × 20.

807 1691: نستعليق محمد باقر حسينى در شب چهار شنبه 21 رجب 1100 ق. و در پنجشنبه 29 رجب همانسال با نسخه يى كهن مقابله شد و در پنجشنبه 9 شعبان 1101 ق. مقابله ديگر شده است. در حاشيه برگ آخر چنين آمده: كانه يناب قول المولف فيه حيث قال: بهفت سال بر آراستم بهر هفتش چو نو عروس كه در پيشگاه بنشانند حواشى لغوى نستعليق دارد. در آغاز عباراتى از مقريزى و ميدانى در باره «باسا» هست. شايد نسخه 1676 از روى اين نسخه نوشته شده باشد. پنج مجلد را دارد. مالك: اعتضاد السلطنه در 1291 ق. سپسهالار در 1297 ق. صفحه ها دو جدول دارد يكى شنگرف. دومى شنگرف و لاژرد. فهرست جلد ها: جلد اول 1 پ- 75 پ = 9 كراس و سه برگ در 4 شوال 1099 ق نوشته و در 5- ج 1101-1 ق. مقابله شده. دوم 136- 76 = 8 كراس و پنج برگ 5 شنبه 13 ذيقعده 1099 ق. تصحيح جمعه 28 ج 1101- 1 ق سوم 213- 137 = 9 كراس و پنج برگ پنجشنبه سلخ محرم 1100 ق تصحيح4 شنبه 3رجب 1101ق. جلد چهارم 339- 214 = 16 كراس پايان در شام جمعه 3 رجب 1100 ق تصحيح در پنجشنبه 1 شعبان 1101 ق. جلد پنجم 373- 340 = 4 كراس و دو برگ. ابتداى نوشتن 4 شنبه 24- ع1- 1099 ق. قيمت كاغذ دو هزار دينار. اجرت جدولبندى 800 دينار. اجرت جلد 700 دينار. كاغذ اصفهانى ترمه سفيد. جلد تيماج مشكى‌مقوايى. 383 گ 5/17 × 26 و 27 س 10 × 18.

808 1692: نستعليق عربى نسخ سده دوازدهم صفحه آخر نو نويس. تنها جلد يكم است. كاغذ كبود فرنگى آهار مهره. جلد تيماج سرخ مقوايى ضربى. 99 گ 20 × 5/31 و 22 س 5/11 × 5/21.

809 7329: تمام پنج بخش است.و درآغاز فهرست را دارد. نستعليق محمد بن عبد الله آشتيانى قمى.

در آشتيان و شوشتر نوشته شده پ. ج 1 مورخ روز پنجشنبه 5 ج1- 1236 ق- 38 پ. ج 2 مورخ روز 1/6/1236 ق. در گ 148 ر. ج 3 مورخ روز سلخ رمضان 1236 ق. در گ226 ر. ج 4 مورخ روز شنبه 27/3/1237 ق. در گ 344 پ ج 5 مورخ روز پنجشنبه 26/6/1237 ق در گ 378 ر. كاغذ فرنگى. 387 گ 12 × 23 و 22 س 19 × 29.

810 8237: نسخ ابراهيم بن حاجى عبد الجليل شروانى در رشت گيلان در يكشنبه ع1- 1054 ق. عنوانها زر و شنگرف. نيمى از صفحه ها در جدول زر و لاژورد است در ميان، چند برگ نو نويس هست. تنها جلد 4 ر 5 است. مالك: فرهاد ميرزا در 1304 ق. كاغذ متن و حاشيه اصفهانى سفيد.جلد تيماج قهوه يى ضربى. 165 گ 17 × 30 و 27 س 11 × 23.

[492] تجسم الاعم الفلسفه/ عربى

از قطب شيرازى است، و پاسخ پرسش ميباشد. و در آن از شرح «حكمه الاشراق» خود ياد كرده است.

آغاز: بسمله. بعد حمد الله على آلائه المبثوثه فى ارضه و سمائه... فان المولى المعظم استاد عصره... قطب الحق و الدين محمود بن مسعود المصلح الشيرازى قال انى القى الى كتاب...

انجام: و العجز عن درك الادراك ادراك. هذا آخر الجواب.

811 8371: ش 22 دفتر 207 پ.- 216 پ و پس از آن سه بند در باره عالم مثال و تجسم اعمال بر طبق اخبار نوشته شده است، وآخرين آنها از شيخ الرئيس است (23 س. تاگ 221 ر) ش 1 «پاسخ طوسى ببحرينى» است كه در ص 281 گذشت.

[493] تجلي اتعرفان/ عربى

از فتوحات مكيه استخراج گرديده است.

آغاز: الحمد لله محكم العقل الراسخ فى عالم البرزخ...

انجام: من هو من اهل الله تعالى.

812 6588: ش 3 دفتر، 75 پ- 90 ر. و پس از آن چنين دارد، باب ششم در بدء خلق و سپس باب هشتم در بدء جسم، باب 8 ارض، و 22 منزل المنازل است. و ناقص مانده، و گويا همه آنها از «فتوحات» باشد، ش 1 «مواقع النجوم» است.

[494] تجويد تجويد/ عربى

تجويد سوره فاتحه و اخلاص است (شايد ذريعه 3: 361).

آغاز: بسمله. حمد له... و بعد فهذه رساله فى تجويد سوره الحمد و سوره التوحيد...

انجام: تلفظ من ثلاثه الكسره.

813 8190: ش 11 دفتر، 135 ر- 136 ر ش 1 «شرح قصيده لاميه» است.

[495] تجويد تجويد/ فارسى

از محمد بن على بن محمد حسينى جرجانى در يك مقدمه و شش باب است، و در دنباله قرآن در 1286 ق. چاپ شده است (ذريعه 3: 374).

آغاز: بسمله. الحمد لله الذى هدانا للايمان و زرقنا مجاوره بيته و تلاوه القرآن... اما بعد چنين گويد... محمد بن على بن محمد الحسينى: كه اين رساله ييست مختصر در بيان تجويد قرآن و ما يتعلق به. و مرتب است بر مقدمه و شش باب و خاتمه...

انجام: كه مصاحف مينويسند بعدد ميباشد.

814 8138: ش 2 دفتر، 19 پ- 48 ر ش 1 «اصلاح كلمات قرآنى» است كه در ص 147 گذشت.

[496] تجويد تجويد/ فارسى

در هشت باب كه فهرست آن در (ذريعه 3: 365) آمده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله الذى خلق الانسان علمه البيان... اما بعد اين رساله ييست در بيان بعضى از قواعد كه تعلق بعلم قرائت دارد...

انجام: ليك با اعراب ممنوع است اى صاحب تميز

815 5719: ش 2 دفتر، 22 پ- 25 ر. نسخ سيد آقا ابو القاسم تهرانى. در شنبه 14 محرم 1231 ق. و پس از اين كتاب، تا پايان دفتر دعا و زيارت نوشته شده است. ش 1 «دعا» است.

[497] تجويد تجويد/ فارسى

از حاجى حافظ بن يوسف الدين شفتى گيلانى در چند جا با عبارات (از شيخ مادر شرح

طاهره خود و در تجويد خود) و يك جا از «شاطبيه» نقل ميكند.

آغاز: بسمله. حمد له... اما بعد چنين گويد... حاجى حافظ ابن يوسف الدين جيلانى‌المشهور بشفتى كه...

انجام: (ناقص): و اتصال مى آيد و دليل ديگر (افتاده).

816 5249: ش 5 دفتر، 80 پ- 109 پ ش 1 «تجويد» است كه در ص 324 ياد شده است.

[498] تجويد تجويد/ فارسى

از عبد الجليل حسينى قارى. بنام ملا خواجه يمين الدين محمود (ذريعه 3: 369). در دوازده باب است. در باب دوم بسمله را جزء سوره خوانده و در باب دهم از «خلاصه الصفا» كه شايد از خودش باشد نقل كند.

آغاز: الحمد لله الذى انزل القرآن على سبعه احرف... اما بعد چنين گويد. عبد الجليل الحسينى القارى...

انجام: اماهر ترتيل تحقيق نيست. تمت هذه الرساله الموسومه بتجويد المير فى شوال 1118.

817 5249: ش 4 دفتر، 4 پ- 79 پ. ش 1 «تجويد» است. كه در ص 324 ياد شده است.

[499] تجويدتجويد/ فارسى

آغاز: بسمله. حمد له... اما بعد بدانكه تنوين نو نيست ساكن كه ثابت ميشود در لفظ بدون الخط...

انجام: تفخيم ميكند از براى تعظيم. و الله اعلم بالصواب.

818 5249: ش 3 دفتر، 22 پ- 39 ر. ش 1 «تجويد» است كه در ص 324 ياد شده است. بهمان خط شماره پيشين دفتر ميباشد.

[500] تجويدتجويد/ فارسى

رساله ييست در تجويد.

آغاز: باب الادغام و الاظهار... در بيان ادغام بلاغنه است...

انجام: و قال ايضا ص. القرآن حبل الله المتين طرفه عند الناس و طرفه عند البارى فى سنه 118.

819 5249: ش 2 دفتر، 15 پ- 21 پ. بهمان خط شماره پيشين دفتر در 1118 ق. ش 1 «تجويد» است كه در ص 324 ياد شده است.

[501] تجويدتجويد/ فارسى

رساله ييست در تجويد.

آغاز: (افتاده) نهادند و بالله التوفيق و عليه التكلان. فصل بدانكه... كه نون ساكنه و يا تنوين اگر پيش حرف خلق افتد ايشانرا اظهار بايد كرد...

انجام: حركت موقوف عليه است. بعون الله الملك الوهاب.

820 5249: ش 1 دفتر 7 ر- 14 پ. نستعليق 1118 ق. عنوانها و نشانها شنگرف. عربيها بنسخ. كاغذ فرنگى نخدى. جلد تيماج حنايى ضربى يك لا. 113 گ 9 × 19 و 12 س 5 × 14.

[502] تجويدتجويد/ فارسى

از محمد بن محمود بن جمال الدين المعلم. يك مقدمه و دوازده فصل و يك خاتمه دارد.

آغاز: الحمد لله المتكلم الجواد المبين... اما بعد اين رساله ييست مختصر و مفيد در بيان تجويد...

انجام: ولب علامت غير بصرى تمت الرساله لمحمد بن محمود بن جمال الدين المعلم سنه 1186.

821 5244: ش 2 دفتر نسخ 1186 ق. شايد از مولف باشد. و پس از آن شعرهائى است به نستعليق عبد الكريم اصفهانى در 1186 ق. ش 1 «اصول دين» است كه در ص 152 ياد شد.

[503] تجويدتجويد/ عربى

رساله ييست در تجويد.

آغاز: اعلم ان الحروف المعجمه تسعه و عشرون حرفا. فالهمزه و الالف حرفا و احدا...

انجام: غض، شط، شص، و الله اعلم

822 5243: ش 9 دفتر 83 ر- 85 پ. ش 1 «حرز الامانى» است.

[504] تجويدتجويد/ عربى

رساله يى منظوم از ابو مزاحم موسى بن عبيد الله بن حيى‌ابن خاقان است. نام سراينده در يك بيت مانده بپايان منظومه آمده است.

آغاز: اقول مقالا معجبا لاولى الحجر و لا فخر ان الفخر يدعو الى الكبر

انجام: اجابك فينا ربنا و اجابنا اخى يك بالغفران ان منه و بالنصر

823 5243: ش 8 دفتر، 81 پ- 83 ر. ش 1 «حرز الامانى» است.

[505] تجويدتجويد/ فارسى

رساله فارسى در تجويد است.

آغاز: بسمله. حمد له... اما بعد بدانكه اتفاقى قراء سبعه بود كه پيش از شناختن...

انجام: و الالضالين سه وجه است و الصلاه...

824 2876: ش 5 دفتر، 258 پ-277 پ. ش 1 «اسرار قاسمى» است كه در صفحه 127- 126 ياد شده است.

[506] تجويد منظومه تجويد/ فارسى

اين منظومه در شمارش حروف قرآن است، و پنجاه بيت ميباشد.

آغاز:

ياد گير از امام اى دل وجان *** تو حروف تمامت قرآن

انجام:

رحم كن بر فقير خويش مدام *** روزيش كن بوقت مرگ امان

825 5235: ش 1 دفتر، 2 ر- 2 پ. نستعليق بى‌نام سده يازدهم. كاغذ سپاهانى. جلدتيماج قهوه يى يك لا ضربى. 82 گ 12 × 22 و 9 س 5/7 × 16.

[507] تجويدتجويد/ فارسى

در فهرست سپهسالار 1: 187 بنام رساله در قرائت ياد شده است.

826 2014: ش 2 دفتر نسخ 1046 ق (سپه 1: 187). ش 1 «وقوف سجاوندى» است.

[508] تجويدتجويد/ فارسى

از ملا محسن بن سميع قارى كرمانشاهى مشهور به معلم پسر ملا حسين پسر علم الهدى پسر فيض در يك مقدمه و هشت فصل و يك خاتمه (ذريعه 1: 459 و 3: 373). نام مولف در ديباچه هست.

آغاز: بسمله. حمد له. اما بعد اين رساله ييست مختصر در بيان ضروريات قواعد تجويد...

انجام: او ترك مداو تشديد او كلمه، فاغفر بالله برحمتك.

827 2010: نسخ شنبه 20 ع1- 1228 ق در فهرست پيشين سپه 1: 187 شماره بغلط 2019 چاپ شده است. كاغذ فرنگى. وقف سپهسالار. جلد تيماج. 20 گ 21 × 5/14 و 12 س.

[509] تحبير التيسيرتجويد/ عربى

از شمس الدين ابى الخير محمد جزرى م 833 و مكمل تيسير ابو عمر عثمان دانى م 444ق.است. (كشف الظنون 1: 454- فهرست دانشگاه 1: 26 و 75).

828 7541: ش 1 دفتر 1 پ- 70 پ. نسخ سده نهم. عنوانها شنگرف. آغاز نسخه نو نويس سده دوازدهم حاشيه دارد. فهرست آن در نسخه چنين است: باب ذكر الاماله و الفتح بين اللفظين باب مذهب الكسائى فى الوقف على هاء التانيث باب اللامات. باب ذكر الوقف على اواخر الكلم. باب الوقف على مرسوم الخط. باب مذهب حمزه السكوت على الساكن قبل الهمزه، باب ذكر مذاهبهم فى الفتح و الاسكان ليا ات الاضافه. باب ذكر اصولهم فى الياات. باب ذكر فرش الحروف. در اين باب سوره بقره شروع و تا نمل ختم ميشود. بقيه فرش حروف افتاده است آغاز: (افتاده) الباقى الفاء حيث وقع نحو قوله او يغلب فسوف و من يتب... و پس از يك صفحه، فصل: واجمعوا على ادغام النون الساكنه و التنوين فى الراء و اللام بغير غنه... (در سوره بقره است). انجام: سوره النمل. قرا، الكوفيون بشهاب قبس بالتنوين، و الباقون بغير تنوين. ابن كثير: اوليا تيننى بنونين... قد ذكر عاصم و ابو عمر: خيرا ما يشركون. (افتاده) كاغذ سپاهانى و اندكى فرنگى جلد مقوا. 137 گ 5/14 × 5/19 و 15 س 10 × 13.

[510] تحرير الاحكام الشرعيه على مذهب الاماميه فقه/ عربى

از علامه حلى (726- 648 ق) است در چهار قاعده و از 690 ق تا 697 ق آنرا تاليف كرده است، و ليكن در آن را تذكره خويش كه در 600 ق تا 620 ق. تاليف شده نيز ياد ميكند (ذريعه

3: 378 و ف. دانشگاه 3: 1808).

829 2661: اين نسخه مجلد اول است، و مشتمل بر آغاز كتاب طهارت تا پايان امر بمعروف و نهى از منكر ميباشد. آخرين مطلبى كه نسخه بان پايان يافته. عبارت مصنف ميباشد كه مشتمل بر اسم و نسب او و سال تاليف آنست. كهنگى نسخه و اسلوب خط اين احتمال را تاييد ميكند در دنبال آخرين سطر نسخه يكى

از علما شرحى در 928 ق. نوشته است، دو ياد داشت مختصر نيز در همين صفحه بوده وآنها را محو كرده اند، پشت آخرين صفحه شرحى راجع باجماع اماميه در حرمت خمر در جميع شرايع نوشته شده، بيشتر صفحه هاى كتاب وصالى شده ولى خطوط آن نابود نگرديد. هيجده برگ آغاز كتاب نو نويس است. كاغذ كهن. جلدتيماج. وقف سپهسالار. 195 گ 24 × 5/16 و 21 س. (سپه 1: 371).

[511] تحرير اصول اقليدس رياضى/ عربى

از خواجه نصير الدين طوسى ق (م 672 ق) در 22 شعبان 646 ق آنرا بانجام رسانيده است. پانزده مقالت است، سيزده مقالت اصول هندسه در 468 شكل (در نسخه حجاج) و 478 شكل (در نسخه ثابت قره) و دو مقاله از ابقلاوس ميباشد در كشف الظنون چهار حاشيه و در ذريعه (6: 33) يازده حاشيه براى اين كتاب ياد شده است. ترجمه فارسى: اين كتاب چندين بار بفارسى گردانيده شده است: الف- قطب الدين شيرازى⁽¹⁾ب- حزين محمد على بن ابى طالب (م 1181 ق) كه اندكى شرح هم دارد (مدرس رضوى در احوال خواجه- ص 201). ج- نراقى مهدى بن ابى ذر بفارسى‌بنام «توضيح الاشكال». چاپها- رم سربى 1594 م. كلكته 1824 م (180 ص) شش مقاله. ايران سنگى بى تاريخ. لندن 1657 م. فاس (تونش) 1293 ق. سنگى در 2 جلد (445 ص و 455 ص). استانبول 1216 ق. در (222 ص) و نيز استانبول پنج مقاله در (157 ص و214 ص) در 1309 ق = 1891 م. بنام «شكل القطاع» لكهنوبى تاريخ باشرح محمد حسن عزيم آبادى (چنين). ترجمه فارسى اين كتاب در هند چاپ شده است. (مدرس رضوى).

آغاز نسخه‌ها: الحمد لله الذى منه الابتدائواليه الانتهاء. و عنده حقايق الانبياء، و بيده ملكبوت الاشياء... و گويا آغاز نسخه چاپ رم جز اين باشد (فهرست عربى پاريس).

انجام: و كان فراغ المصنف من تحرير هذا الكتاب فى الثانى و العشرين من شهر شعبان 646.

830 543: نسخ فخر الدين محمد پسرعلامه حلى، در 1 ج 1/722 ق. (دو برگ باخر نسخه مانده) عنوانها، شكلها و نشانها شنگرف. كاغذ سمر قندى. جلد مقوايى ساده. 99 گ 16 × 24 و 25 س 12 × 20.

831 548: نسخ. بى نام و تاريخ در سده يازدهم. حاشيه ها نستعليق. صفحه ها در دو جدول شنگرف، و

زر و لا ژورد. عنوانها، نشانها و شكلها شنگرف. كاغذ اصفهانى. جلد تيماج مشكى مقوايى ضربى سوخت. درون تيماج سرخ ساده عطف دارد. 135 گ 10 × 18 و 22 س 6 × 13.

832 2746: نسخ محمد تقى بن احمد بهبهانى در شنبه 16 محرم 1261 ق. در پايان تاريخ 1261/3/4 ق. دارد. صفحه ها در دو جدول، زر و لا ژورد. شكلهاو نشانها زر و شنگرف. حروف بشنگرف. عنوانها در آغاز هر مقاله در سر لوحهاى كوچك بزمينه زر و شنگرف. در آغاز نسخه يك سر لوح بزرگ بزمينه زر و گل و بوته شنگرف و لاژورد هست. دو صفحه نخست حاشيه سازى با گل زرين، و ميان سطر ها زر اندود. 184 برگ شمار دارد. كاغذ فرنگى سفيد جلد روغنى گل و بوته حاشيه دار. درون روغنى مشكى با ترنج گل دار. 187 گ 13 × 5/21 و 19 س 5/5 × 13.

833 4727: ش 1 دفتر، 3 پ- 50 پ. نسخ محمد بن احمد ابن ابى الربيع زركشى در 11 شعبان 671 ق است كه براى خويشتن نوشته است. تاريخ تاليف را 22 شعبان 646 ق دارد. مقابلت و تصحيح شده در پايان برهان طوسى در باره حكم شكل 25 مقالت 20 اصول اقليدس نوشته شده است عنوانها، نشانها، رقمهاى همه دفتر شنگرف است. در 2 پ سه گفتار رياضى است. دو تاى آن ازخط قطب شيرازى آورده شده، و نويسنده يكى از قدما ميباشد كه نامش خوانده نمى شود. تاريخ دومين نيز پاك شده است. در 3 ر. فهرست رساله هاى دفتر نوشته شده است. نسخه را در شعبان 920 ق. در سمنان كسى خريدارى كرده و نامش پاك شده، و در شعبان 1090 ق. در دست نور الدين محمد بوده است. از نام مالك ديگر آن عبارت نظام الحق و الدنيا ديده ميشود. عبد الوهاب بن عبد الغفار رضوى در 1144 ق. آنرا داشته است. سيد احمد بن محمد رفيع موسوى استر آبادى نسخه را وقف و ميرزا محمد هادى پسر ميرزا محمد حسين اصفهانى را متولى آن گردانيده، در 1316 ش. ببهاى 150 ريال براى كتابخانه سپهسالار خريدارى شده است. خط محمود بن محمد مورخ 761 ق. در صفحه عنوان هست. كاغذ سمر قندى. جلدتيماج دو رو سرخ. رويه آن ضربى ميان آراسته با يك ترنج. 290 گ 524 و 37 س 5/18 × 37.

834 7394: تنها مقالت نخستين را ناقص دارد. نسخ سده سيزدهم. عنوانها، نشانها و جدولها شنگرف. صفحه ها در دو جدول لاژورد. كاغذ فرنگى. جلد مقوا. 24 گ 16 × 23 و 17 س 5/5 × 14.

835 8304: نسخ عبد الوهاب بن تاج الدين حسن ابن شمس الدين در 14 ذيحجه 1064 ق. تاريخ تاليف را دارد. عنوانها، نشانها، شكلها و رقمها شنگرف. حاشيه ها نستعليق. و پس از آن دنباله كتابى را نوشته و سپس سه مقدمه ييكه عبد الرزاق كاشى در شرح فصوص آورده است ديده ميشود. كاغذ سپاهانى سفيد. جلد تيماج قهوه يى ضربى مقوايى. 145 گ 13 × 21 و 18 س 7 × 13.

[512] تحرير اكر ثاوذو سيوس- اكر يا «كتاب كره»رياضى/ عربى

اكر يا «كتاب كره» تاليف ثاوذوسيوس يونانى را نخست قسطا بن لوقا بعلبكى در يپرامن سال 250 ق. بدستورابو العباس احمد بن معتصماز آغاز تا شكل پنجم از مقالت سوم بعربى درآورده و باقى راديگرى ترجمه نموده و ثابت بن قره حرانى آنها رااصلاح كرده است. اين كتاب راكه 58 يا59 شكل داشته خواجه طوسيدر تاريخ (ر. ج. د- جمادى اول- 651 ق) بزبان عربى ساده تحرير كرد. اين كتاب بفارسى نيز ترجمه و چاپ شده است (ذريعه 2: 276). و محيى الدين يحيى بن محمد بن ابى‌شكر مغربى همكار خواجه در رصد مراغه تحرير ديگرى از اين كتاب دارد. (ذريعه 3: 383- دانشگاه 3: 846). اين كتاب در تهران1304 ق. همراه چند رساله چاپ شده است.

836 559: ش 6 دفتر، 19 ر- 26 ر. ش 1 «تحرير اكرما نالائوس است».

837 597: ش 3 دفتر، 12 پ- 24 پ. نسخ مولانا كه گويا همان استاد حسين بن مطهر است كه نسخه شماره 1 اين دفتر را نوشته است در 14 ج 781- 1 ق از روى نسخه يكشنبه 17 صفر 674 ق.) خعد (نوشته شده است. ش 1 «تحرير المعطيات» است.

838 688: ش 1 دفتر، 3 ر- 17 ر. نسخ سده يازدهم. جاى عنوانها سفيد. شكلها رقمها شنگرف. كاغذ سمر قندى. جلد تيماج سرخ مقوايى ضريى زر كوب. 72 گ 19 × 31 و 27 س 10 × 23.

839 689: ش 2 دفتتر 65 ر- 90 ر. ش 1 «تحرير اكرما نالاوس» است كه در ص 334 ياد شده است.

840 694: نستعليق يوسف بن فغفور مرعشى حسينى در سپاهان در سده يازدهم. عنوانها شكلها جدولها شنگرف. حاشيه دارد. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى. 66 گ 5/10 × 5/16 و 12 س 4 × 11.

841 696: ش 1 دفتر، 1 پ- 25 پ. نسخ زين العابدين در 126 شايد 1206 ق. عنوانها و شكلها شنگرف. كاغذ فرنگى. جلد تيماج مشكى يك لا. 74 گ 15 × 21 و 18 س 10 × 16.

842 697: ش 1 دفتر. نسخ عبد الغنى بن معز الدين حسينى سده دوازدهم حاشيه بانشان «محمد باقر، ره» و «غ ن» و «ع ب ق. دام ظله» عنوانها و شكلها شنگرف. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سرخ زر كوب مقوايى. 157 گ 14 × 20 و 15 س 7 × 12.

843 4727: ش 3 دفتر، 57 پ- 66 پ. در تاريخ (يز = 17) شعبان (خعا = 671 ق) نوشته شده «بلغ

مقابله» دارد. در باره طوسى دارد: ادام الله ظلاله. و تاريخ تاليف طوسى را (ر. ج. د. جمادى الاول سنه خنا) آورده است. ش 1 «تحرير اصول اقليدس» است كه در ص 330 ياد شد.

844 7391: ش 3 دفتر، 107 پ- 129 ر. شكلها شنگرف 19 س 18/5 × 15. ش 1 «هيئت فارسى» است.

[513] تحرير اكرمانا لاوس- «الاشكال الكريه» يا «الكره» يا «اكر» رياضى/ عربى

«الاشكال الكريه» يا «الكره» يا «اكر» از مانالاوس است و تاريخ تحرير خواجه طوسى آنرا در 21 شعبان 663 ق. ميباشد (ذريعه 3: 384- 3: 112 و مدرس رضوى ص 205). نسخه ديگر اين كتاب بشماره 29 رياضى خطى در كتابخانه رضوى هست (فهرست).

845 597: ش 5 دفتر 28 پ- 67 پ. در گ 68 ر. بحثى در باره اشكال مانالاوس و كارهاى ابن العراق در باره آن هست. در تاريخ 28 ذيحجه 783 ق. نوشته شده. بخط نسخ حسين بن مطهر از 2 ذيحجه 781 تا 21 رمضان 784 ق نوشته شده. مجموعه 23 رساله است تاريخ تحرير خواجه و كتابت نسخه ها را با حروف ابجدى نوشته تا اشتباه نشود. حاشيه ها نستعليق و با شنگرف است عنوانها، نشانها و شكلها شنگرف. ش 1 «تحرير المعطيات» است. كاغذ سمر قندى. جلدتيماج سرخ مقوايى. 187 گ 19 × 29- 27 س 14 × 21.

846 559: ش 1 دفتر 1 پ- 18 پ. دفتر. همه دفتر بيك خط نسخ عبد القادر بن عبد الرشيد ابر قوهى در تبريز در آخر صفر 701 ق. نوشته (نام وتاريخ در برگ 99 ر. مجموعه هست). خصوصيات دفتر: 22 كتابچه. خط نسخ. عنوانها، نشانها و شكلها شنگرف. صفحه ها در جدول زر و لا ژورد نسخه ملك ملا احمد نراقى بوده است. پشت آن نوشته شده است: پس از نراقى كسى آنرا نخواهد فهميد. كاغذ سمر قندى. جلد تيماج سرخ ضربى زر كوب مقوايى. 105 گ 21 × 32 و 51 س 11 × 26.

847 688: ش 3 دفتر برگهاى

24- 56 و نيز 71- 66. ش 1 «تحرير اكر ثاوذوسيوس» است كه در ص 332 ياد شده است.

848 689: ش 1 دفتر، 2 پ-65 ر. نستعليق سده دهم. عنوانها و شكلها شنگرف. كاغذ سپاهانى زرد. جلد تيماج سرخ زركوب مقوايى. 267 گ 16 × 26 و 31 س 9 × 18.

849 691: ش 1 دفتر. نستعليق. ابو القاسم بن محمد على كاشانى در سده سيزدهم. در دو برك نخستين نسخه، و سپس در بالاى صفحه ها تا نيمه دفتر نوشته شده است. و سپس حاشيه ييست بر آن كتاب. كاغذ فرنگى سفيد. جلد تيماج سبز تيره ضربى. 75 گ 5/15 × 22 و 17 س 8 × 14.

850 697: ش 3 دفتر، 53 ر- 105 ر. حاشيه محمد باقر (ره) و محمد حسين. دو برگ پس از پايان نسخه حاشيه آنست. نويسنده عبد الغنى بن مغز الدين حسينى است. ش 1 «تحرير اگر ثاوذوسيوس» است كه در ص 332 ياد شد.

851 4727: ش 5 دفتر 70 پ- 95 ر در آغاز ع 671- 2 ق. نوشته شده است. در باره خواجه گويد: «المصنف الامام اسبغ الله ظلاله». ش 1 «تحرير اصول اقليدس» است كه در ص 330 ياد شد.

[514] تحرير الايام و الليالى رياضى/ عربى

تحرير خواجه طوسى. م 672 ق. از كتاب «الايام و الليالى» تاليف ثاوذو سيوس ميباشد كه در دو مقاله و سى و سه شكل است. تاريخ تحرير خواجه در 19 ج1- 653 ق. بوده است.

852 559: ش 18 دفتر، 29 پ-32 پ. ش 1 «تحرير اكرمانالاوس» است كه در ص 333 گذشت.

853 597: ش 9 دفتر، 87 پ- 59 ر. نسخ حسين بن مطهر در 12 صفر 784 ق. ش 1 «تحرير المعطيات» است.

854 689: ش 11 دفتر، 225 پ- 239 پ ش 1 «تحرر اكرمانالاوس» است كه در ص 334 ياد شد است.

855 4727: ش 9 دفتر، 108 پ- 113 پ. در باره مصنف گويد: دام ظله. در 5 ع2- 671 ق. نوشته شده است. ش 1 «تحرير اصول اقليدس» است كه در ص 334 ياد شده.

856 8281: ش 3 دفتر، 30 پ- 49 ر. ش 1 «تربيع الدائره» است.

[515] تحرير تكسير الدائره رياضى/ عربى

اصل آن از ارشميدس و تحرير از خواجه طوسى. م 672 ق. است. (ذريعه 3: 392 بعنوان تحرير مقاله لارشميدس. و نيز مدرس رضوى در «احوال خواجه. ص 213»). اين كتاب در استانبول چاپ شده است.

857 559: ش 19 دفتر. 56 پ- 57ر. ش 1 «تحرير اكرمانالاوس» است كه در ص 333 گذشت.

[516] تحرير جرمى النيرين و بعديهما رياضى/ عربى

اصل كتاب «جرمى النيرين» از اريستار خس يونانى است، و خواجه طوسى آنرا در 17 شكل تحرير كرده است. تاريخ تحرير خواجه طوسى 653 ق. ميباشد. (ذريعه 3: 384).

858 559: ش 11 دفتر، 78 پ-81 ر. ش 1 «تحرير اكرما نالاوس» است كه در ص 333 گذشت.

859 597: ش 12 دفتر، 102 پ-106 پ. در 2 ع 784- 2 ق. نوشته شده است. و دنبال آن در گ 106 پ. بنديست در باره رساله تربيع دائره از ابن هيثم. ش 1 «تحرير المعطيات» است.

860 689: ش 14 دفتر. 246 پ- 253 پ. و دنبال آن بندى در باره تربيع دائره ابن هيثم. ش 1 «تحرير اكر ماذلاوس» است كه در ص 334 گذشت.

861 4727: ش 12 دفتر، 120 پ- 123 پ. در 12 ع 671- 2 ق. نوشته شده است. در باره طوسى دامت فضائله دارد. و در باره تاريخ تحرير گويد: رب يه- ه- خنج (653- 5- 5- 15) و نام مولف را از سطر خس آورده گويد: اصله ارسطو و معناه الصالح. و ارخس و معناه الرئيس، فركبوا و اسقطوا الواو و الالف تخفيفا. ش 1 «تحرير اصول اقليدس» است كه در ص 330 ياد شد.

[517] تحرير الطلوع و الغروب رياضى/ عربى

اصل از اتو لوقس، و اصلاح از ثابت بن قره، در دو مقالت وسى و شش شكل است. و خواجه طوسى آنرا در 653 ق. تحرير كرده است. (ذريعه 3: 386 و ف. دانشگاه 3: 748).

862 559: ش 14 دفتر، 50 پ- 53 پ. ش 1 «تحرير اكرمانالاوس» است كه در ص 333 گذشت.

863 597: ش 10 دفتر، 95 پ-101 ر. در 14 ع 784- 1 ق. نوشته شده است. ش 1 «تحرير المعطيات» است.

864 689: ش 12 دفتر، 239 پ- 245 پ. تنها مقالت نخست را، آنهم ناقص دارد، ش 1 ر «تحرير اكرمانالاوس» است كه در ص 334 گذشت.

865 4727: ش 10 دفتر، 114 پ- 119 ر. در 11 ع 671- 2 ق. نوشته شده است. در باره طوسى «ادام الله ظلاله» دارد. و درباره تاريخ تحرير خواجه گويد: ر. ب. بى ح- خنج = 653 ق. ش 1 «تحرير اصول اقليدس» است كه در ص 330 گذشت.

866 8281: ش 5 دفتر، 55 ر- 71 پ. ش 1 «تربيع الدائره» است.

[518] تحرير ظاهرات الفلك رياضى/ عربى

«ظاهرات» از اقليدس است، و ثابت بن قره آنرا بعربى گردانيده. برخى نسخه هايش 23 و برخى 25 شكل مى داشته. تحرير از خواجه است و او در آغاز آن گويد: دو نسخه از آن كتاب

با يك نسخه از شرح نيريزى بر آن بدست داشتم و همه مغلوط بود، و لذا ممكن است تحرير مطابق با اصل نباشد. پايان تحرير خواجه در ع2- 653 ق بوده است.

867 559: ش 2 دفتر، 33 پ- 38 ر. نسخ عبد القادر، در صفر 701 ق. ش 1 «تحرير اكرمانالاوس» است.

868 597: ش 8 دفتر، 76- 78. نسخ حسين بن مطهر در 784- 781 ق. ش 1 «تحرير المعطيات» است. كه در ص 348 ياد شده.

869 689: ش 10 دفتر، 210 پ- 225 ر. اين نسخه از نسخه ييكه از روى نسخه اصل نوشته بود، نوشته شده است. ش 1 «تحريرا كرما نالاوس» است.

870 8281: ش 2 دفتر، 11 پ- 29 پ. ش 1 «تربيع الدائره» است.

871 4727: ش 8 دفتر، 102 پ- 108 ر. نوشته 3 ع 671- 2 ق. ش 1 «تحرير اصول اقليدس» است.

[519] تحرير القديم رياضى/ عربى

كتاب «قديم» از بلينوس يونانى است و تحرير آن از جابر بن حيان دانسته شده است (ف. دانشگاه 30: 1012 و 965 و 994).

آغاز: كتاب القديم للبلينوس، تحرير جابر بن حيان الصوفى بسمله. الحمد لله ازلى بلا مثال... اعلم ان الكلام فى القديم و المحدث... من اصعب الامور...

انجام: و اذ قد انتهى بنا القول الى هذا المكان فليكن آخر الكتاب.

872 2912: ش 51 دفتر، 164 ر- 165 پ. ش 1 «شرح رساله زينون» است.

[520] تحرير القواعد المنطقيه فى شرح الرساله الشمسيه منطق/ عربى

از قطب الدين رازى بويهى، محمد بن محمد در شرح رساله شمسيه كاتى دبيران قزوينى (م 675 ق) است، كه آنرا براى غياث الدين محمد و زير خدا بنده بسال 729 ق. تاليف كرده

است (ف. دانشگاه 3: 24 و ذريعه 3: 388). و حاشيه هاى آن در ذريعه 6: 34- 38 ياد شده است.

873 3026: نستعليق سده يازدهم. صفحه آخر وصالى شده وتاريخ 1259 ق. دارد. حاشيه هابانشان عماد،شريف،سيدعلى ركابى دارد. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج سبز و زرد مقوايى‌ضربى 187 گ 5/ 12 ×

پ12- 19 س 5/6 × 12.

874 3028: نستعليق على محمد لواسانى، بدستور محمد على بيك ناظر محمد شاه قاجار در 3- ج1- 1266 ق. عنوانها شنگرف. صفحه ها در دو جدول است: 1- زر 2- زر و لا ژورد. مالك: ميرزا داود پسر آقا خان نورى صدر اعظم 1297 ق. و سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى‌كبود روشن.جلد ساغرى مشكى مقوايى ضربى زر كوب. 169 گ 13 × 5/23 و 11 س 5/7 × 15.

875 3041: نستعليق 15 ج2- 1232 ق. عنوانها شنگرف. متن در بالاى صفحه ها نوشته شده است. دو صفحه آغاز نو نويس است. كاغذ فرنگى نخدى. جلدتيماج سرخ زر كوب مقوايى. 153 گ 10 × 21 و 14 س 4 × 14.

876 3042: نسخ ميرزا زكى بن ابراهيم استر آبادى در 17- ج1- 1223 ق. كاغذ فرنگى كبود آهار مهره. جلد تيماج مشكى مقوايى. 112 گ 16 × 32 و 19 س 5/8 × 5/14.

877 6658: ش 1 دفتر، 1 پ- 126 پ. نستعليق 28 ج1- 1118 ق. متن بالاى صفحه ها. نشانها شنگرف. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج مشكى كناره زرد يك لا. 128 گ 12 × 23 و 18 س 16 × 7.

878 6659: نسخ ع1- 1231 ق. كاغذ فرنگى سفيد. جلد ندارد. 146 گ 15 × 21 و 18 س 5/6 × 14.

879 6660: ديباچه ندارد. نسخ 1225 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى. جلدتيماج قهوه يى‌يك لا. 120 گ 16 × 21 و 19 س 8 × 14.

880 6661: نسخ سده دوازدهم. عنوانها شنگرف. متن بالاى صفحه ها نوشته شده كاغذ سپاهانى سفيد. جلد تيماج قهوه يى كناره مشكى مقوايى. 205 گ 11 × 18 و 14 س 5 × 12.

881 6662: آغاز و انجام افتاده است. نسخ سده دوازدهم. عنوانها شنگرف. كاغذ سپاهانى‌سفيد جلد تيماج زرد ضربى يك لا. 246 گ 5/16 × 5/9 و 14 س 5/4 × 11.

882 6889: نسخ سده يازدهم. عنوانها شنگرف. 15 برگ آغاز نو نويس است پايان افتاده. حاشيه دارد. كاغذ سپاهانى. جلد تيماج قهوه يى يك لا. 131 گ 13 × 5/24 و 19 س 6 × 15.

883 8094: نسخ سده سيزدهم. عنوانها و نشانها و جدولها شنگرف. كاغذ فرنكى جلد مقوا. 87 گ 10 × 5/21 و 23 س 9 × 5/14.

884 8101: نستعليق عباس على بن ملا ميرزا كازرانى (؟) فيروز كوهى، كه در ديه انزها از بلوك حبلرود ميزيسته است.در سه شنبه رجب 1277 ق. در تهران در سنگلج در مدرسه عبد الكريم پايان يافته. حواشى مير سيد شريف دارد. متن زير خط سرخ است. كاغذ فرنگى‌سفيد. جلدتيماج حنايى ضربى مقوايى. 88 گ

5/16 × 22 و 17 س 5/11 × 16.

885 8117: نستعليق آدينه 1238 ق. عنوانها شنگرف. كاغذ فرنگى كبود. جلد تيماج مشكى‌يك لا. 139 گ 17 × 21 و 16 س 7 × 5/14.

[521] تحرير الكره المتحركه يا تحرير اكراتولوقس رياضى/ عربى

اصل از اتولوفس. اصلاح از ثابت قره ميباشد و خواجه طوسى آنرا در آدينه 7 ج1- 651 ق. در يك مقاله و دوازده شكل تحرير كرده است. (ف. دانشگاه 3: 848 و ذريعه 3: 382). و حاشيه آن در ذريعه 6: 38 ياد شده است.

886 559: ش 15، 48 پ- 49 پ. ش 1 «تحرير اكرمانالاوس» است.

887 597: ش 4 دفتر، 25 پ-27 پ. در 6 ج1- 783 ق نوشته شده است. ش 1 «تحرير المعطيات» است. كه در ص 348 ياد شده است.

888 689: ش 9 دفتر، 206 پ-210 ر ش 1 «تحرير اكرمانالاوس» است.

889 697: ش 2 دفتر، 41 پ- 50 ر. با خط شماره پيشين دفتر و دنبال آن دو برگ سفيد است. ش 1 «تحرير اكرمانالاوس» است.

890 4727: ش 4 دفتر، 47 پ-69 ر. تاريخ تحرير را چنين دارد: «فرغ المصنف ادام الله ظلاله من تحريره خ. ر. و. ر. جمادى الاولى خنا = 651 و كاتب ر. د. يز. شعبان المبارك سنه خعا = 671» ش 1 «تحرير اصول اقليدس».

[522] تحرير الكره و الاسطوانه رياضى/ عربى

اصل از ارشميدس. ترجمه از ثابت بن قره حرانى. م 288 ق و تحرير از خواجه طوسى است دو مقاله و چهل و هشت شكل دارد. (ذريعه 3: 338).

891 559: ش 7 دفتر، 58 ر- 75 پ. ش 1 «تحرير اكرمانالاوس» است.

892 597: ش 19 دفتر، 132 پ- 150 پ. و در دنبال آن: «طريق ذينو سوذورس فى تسميه الكره على نسبه مفروضه» و سپس «طريقه ديو اقلس فى كتابه المرايا المحرقه فى ذلك» 158- 150 است. ش 1 «تحرير المعطيات» است.

893 690: ش 2 دفتر، 4 پ- 64 پ. و در پايان سخنان ابو سهل كوهى ديده ميشود. ش 1 ر «تحرير

المطالع» است. كه در ص 346 ياد شده است.

894 4727: ش 17 دفتر، 142 پ- 166 پ. نسخ 25 شعبان خعا = 671 ق. ش 1 «تحرير اصول اقليدس» است.

[523] تحرير ما خوذات رياضى/ عربى

اصل آن از ارشميدس ميباشد، و ثابت بن قره حرانى آنرا ترجمه كرده، و استاد مختص ابو الحسن على بن احمد نسوى آنرا تفسير كرده و خواجه نصير الدين طوسى (م 672 ق) در 653 ق. آنرا تحرير كرده است. 15 شكل دارد. (الذريعه 3: 389).

895 559: ش 16 دفتر، 54 پ- 55 ر. ش 1 «تحرير اكرمانالاوس» است.

896 597: ش 13 دفتر، 107 پ- 110 پ. نوشته 14 ع 784- 2 ق. ش 1 «تحرير المعطيات» است.

897 689: ش 15 دفتر 255 ر- 261 ر. ش 1 «تحرير اكر ثاوذوسيوس» است.

898 4727: ش 13 دفتر، 124 پ 127 ر در باره طوسى دارد. ادام الله بركه انفاسه، و در تاريخ تحرير گويد: «ر. د. ك. ه. خنج» و در تاريخ 20 ع 671- 2 ق نوشته شده است. ش 1 «تحرير اصول اقليدس» است.

899 8281: ش 7 دفتر، 74 پ- 83 پ. و سپس شرح كتابى است در هندسه. ش 1 «تربيع الدايره» است.

[524] تحرير مجسطى هيئت/ عربى

كلام ديوس پتولما يوس يا بتو لما يوس كلوذى‌كتابى بنام مگيستى سونتا كسيس يا مجسطى در هيئت ونجوم دارد. واسحاق بن حنين عبادى (م 298 ق) با همكارى پدرش حنين آنرا بعربى ترجمه كرده است و ثابت بن قره با حجاج بن يوسف بن مطر آنرا اصلاح و خواجه نصير الدين طوسى آنرا هنگام اقامت در قلعه الموت تحرير كرده است (ذريعه 3: 390 و 6: 38). و آن سيزده مقالت و 141 فصل و 196 شكل دارد.

900 591: نسخ سده دوازدهم. عنوانها، جدولها، رقمها شنگرف. كاغذ فرنگى. جلد تيماج قهوه يى مقوايى. 190 گ 15 × 21 و17 س 8 × 12.

901 592: نسخ احمد بن على بن محمد معروف بابن بواب بغدادى، در پنجشنبه 29 ذيحجه 662 ق از روى خط خواجه كه در شهر مراغه در 5 شوال 644 ق. نوشته است. عنوانها، رقمها، جدولها شنگرف.

عنوان مقالتها خط كوفى از گوشه چپ بالا و پائين برگ نخستين پاره شده و از عنوان بخط كهن، تنها كلمه «تحرير» بخامه كوفى باقى است. از آغاز كتاب نيز چند سطر نو نويس است. حاشيه بنسخ كهن و نستعليق نو دارد شماره شكلها در كناره برخى صفحه ها هست. ابو الفضل ساوجى در 1297 ق. در پايان نسخه در باره تاريخ تحرير خواجه و نگارش كتاب چيزهايى نوشته و گويد: اين كتاب ابن بواب خطاط بغدادى (م 433 ق) نيست. كاغذ سمر قندى زرد. جلد تيماج مشكى مقوايى سوخت زر كوب درون تيماج سرخ زر كوب. بر گردان دارد. 143 گ 13 × 20 و 30 س 9 × 16.

902 593: ش 1 دفتر 2 پ- 121 پ. نسخ محمد سميع بن محمد شفيع در يكشنبه 29 ع2- 1079 ق. در رصد سعد نماى يزد نوشته است. عنوانها، جدولها، نشانها، شماره ها، شكلها همه شنگرف است. كاغذ سپاهانى سفيد.جلدتيماج قهوه يى ساده مقوايى. 125 گ 12 × 27 و 39 س 6 × 22.

903 4727: ش 20 دفتر، 214 پ- 289 پ. نسخ كهن. مالك: جمال الدين بن عبد الله حسينى‌گرگانى در برگ 214 ر. هست. ش 1 «تحرير اصول اقليدس» است.

[525] تحرير المساكن رياضى/ عربى

المساكن از ثاوذوسيوس كه قسطابن لوقا آنرا بعربى گردانيده و 12 شكل دارد و خواجه طوسى آنرا در 653 ق بعربى ساده تحرير كرد. موضوع رساله وضع جغرافيايى و فلكى اراضى قطبين زمين است. تفضل حسين خان لكهنوى اين كتابرا بفارسى ترجمه كرده است (كشف الحجب وذريعه 4: 134 و 3: 390). اين كتاب در تهران 1304 ق. بچاپ رسيده است.

904 559: ش 4 دفتر، 27 ر-28 ر. دفتر. نسخ عبد القادر، در صفر 701 ق. خصوصيات دفتر: در ش 1 «تحرير اكرمانالاوس» يادشده است.

905 597: ش 6 دفتر، 68 پ- 71 ر. نسخ حسين بن مطهر 6 محرم 784 ق. خصوصيات دفتر در ش 1 «تحرير المعطيات» است.

906 688: ش 5 دفتر، 64 ر- 65 پ. ناقص. ش 1 «تحرير اكرثاوذوسيوس» است.

907 689: ش 3 دفتر، 91 ر- 95 ر. ش 1 «تحرير اكرمانالاوس» است كه در ص 334 گذشت.

908 4727: ش 6 دفتر، 95 پ-97 پ. نسخ آغاز ع2- 671 ق. ش 1 «تحرير اصول اقليدس» است.

909 8281: ش 4 دفتر، 49 ر- 55 ر. ش 1 «تربيع الدائره» است.

[526] تحرير المطالع رياضى/ عربى

«مطالع» از ابسقلاوس يونانى ميباشد، و قسطا بن لوقا بعلبكى آنرا بعربى گردانيد. و يعقوب بن اسحاق كندى آنرا اصلاح كرد و خواجه طوسى‌در 653 ق. بزبان عربى ساده در سه مقدمه و يك سطر و دو شكل تحرير كرده. (ذريعه 3: 391).

910 559: ش 5 دفتر، 76 پ- 77 ر. نسخ عبد القادر. صفر 701. خصوصيات دفتر تحرير اكر ما نالاوس. ش 1 «تحرير اكرمانالاوس» است.

911 597: ش 11 دفتر، 101 پ- 102 ر. نسخ حسين بن مطهر در 16- ع 784- 1. ش 1 «تحرير المعطيات» است.

912 689: ش 13 دفتر، تنها يك صفحه از پايان كتاب در نسخه مانده است 246 ر. ش 1 «تحرير اكرمانلاوس» است.

913 690: ش 1 دفتر، 1 پ- 3 پ. نسخ سده سيزده. عنوانها، شكلها شنگرف. جدولها زرين. ما لك: اعتضاد السلطنه. وقف سپهسالار 1297 ق. كاغذ فرنگى زرد. جلد تيماج مشكى‌سوخت درون تيماج سرخ. 160 گ 14 × 23 و 17 س 8 × 16.

914 4727: ش 11 دفتر، 119 پ- 120 ر. در باره تاريخ تحرير خواجه دارد: (ر. د. ى. ه. خنج) نوشته 11 ع2- 671 ق. ش 1 «تحرير اصول اقليدس» است.

915 8281: ش 6 دفتر، 71 پ- 74 ر. ش 1 «تربيع الدائره» است.

[527] تحرير معرفت مساحت رياضى/ عربى

اشكال بسيطه و كريه، از بنى موسى‌محمد و حسن و احمد در هجده شكل ميباشد. و خواجه نصير الدين طوسى در 653 ق آنرا تحرير كرده است و شايد همانست كه در ذريعه 3: 392 ياد شده است.

916 597: ش 15 دفتر، 114 پ- 119 پ. خط حسينى در 7 ج784- 1 ق. دربرگ 120 ر. برهانى است بر شكل هفت كتاب بنى موسى در طريق عام مساحت مثلث كه در باره آن دارد، اظنه للحارث. و در برگ 120 پ. بندى است در اينكه آنچه از ماه ديده شود كمتر از نيمه آنست. ش 1 «تحرير المعطيات» است.

917 559: ش 9 دفتر، 86 ر- 89 پ. ش 1 «تحرير اكرما نالاوس» است كه در ص 339 گذشت.

918 689: ش 5 دفتر، 106 پ- 117 ر. ش 1 «تحرير اكرثاوذوسيوس» است.

919 4727: ش 15، 130 پ- 134 پ در باره تاريخ تحرير خواجه دارد: (ر. پ. ر. ح. خنج = 653 ق) و در تاريخ (ر. ر. يط. شعبان- خعا = 19 شعبان 671 ق). نوشته شده است. ش 1 «تحرير اصول اقليدس» است كه در 330 گذشت.