فهرستگان نسخه های خطی ایران فنخا جلد 27 گاتها- مثیر

فهرستگان نسخه های خطی ایران (فنخا)

مولف: مصطفی درایتی | Derayatimostafa@yahoo.com

ویراستار: دکتر مجتبی درایتی

چاپ اول: 1392

ناشر: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

شمارگان: 1000 نسخه

مدیریت فنی و کامپیوتر: مهندس امین رشیدی، مهندس محبوبه درایتی

آماده سازی اطلاعات: علی علیزاده یزدی، حسین متدین طوسی تقی چیت ساز، عباسعلی علیزاده یزدی

تایپ و تصحیح: سمیرا عابد پور، هدی محمدی، سارا محمدی، زری شفیعی

طرح روی جلد: برگرفته از جلد نسخه خطی کلیات سعدی دورة صفوی

با شماره ثبت 19165 کتابخانه ملی

خوشنویسی روی جلد: مهدی فلاح

صفحه آرایی: مهندس محبوبه درایتی

ناظرچاپ: نصرت ا... امیرآبادی

چاپ و صحافی: قلم قم

نشانی: تهران بزرگراه شهید حقانی (غرب به شرق)، بعد از ایستگاه مترو، بلوار کتابخانه ملی

تلفن فروشگاه: 81623301- 81623315- 8894196 دورنگار: 88947496

وب گاه: www.nlai.ir | پست الكترونيك انتشارات: Publication@nlai.ir

الفهرس الموحّد

للمخطوطات الايرانيه

سبعة العشرين

گاتها- مثیر

اعداد:

مصطفی الدرايتي

رموز و اختصارات

آتشی: مجموعه آقای سید علی آتشی در یزد

آثار ملی: کتابخانه آثار ملی کاشان

آغاز: برابر: آغاز برابر نمونه کتاب

آغاز و انجام برابر: آغاز و انجام برابر نمونه کتاب

احتمالاً غیر همانند: در مورد نسخه های فاقد مؤلف به کار رفته است که نام مشترک دارند و ما به احتمال آن ها را متفاوت می دانیم

احتمالاً همانند: در مورد نسخه های فاقد مؤلف به کار رفته که نام مشترک دارند ولی ما احتمال می دهیم برخی از آن ها یک اثر است ولی مطمئن نیستیم.

احتمالاً بعضا همانند: در مورد نسخه هایی به کار رفته که نام مؤلف آن ها معلوم نیست ولی نام مشترک دارند و تعدادی نسخه به این نام معرفی شده است و برخی از آن ها احتمال می رود یک کتاب باشند ولی مطمئن نیستیم.

ادبیات: با نام شهر تهران: کتابخانه دانشکده ادبیات دانشگاه تهران؛ با نام شهر مشهد: کتابخانه دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد؛ با نام شهر اصفهان: دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان.

اصغر زاده: مجموعه اصغر زاده

الفبائي: فهرست الفبائي نسخه های خطی کتابخانه آستان قدس رضوی.

الهيات: با نام شهر تهران: کتابخانه دانشکده الهيات دانشگاه تهران؛ با نام شهر مشهد: دانشکده الهيات دانشگاه فردوسی مشهد.

امام جمعه: کتابخانه امام جمعه زنجان

امام صادق: مدرسه امام صادق چالوس و مدرسه امام صادق قزوین و کتابخانه مؤسسه امام صادق قم و کتابخانه حوزه علمیه امام صادق اردکان یزد. که هر کدام با قرینه نام شهر قبل از آن قابل تشخیص است.

امام عصر: کتابخانه مدرسه امام عصر شیراز

امام هادی: کتابخانه عمومی امام هادی در مشهد

امیر کبیر: کتابخانه امیر کبیر در باغشاه فین

اميرالمؤمنين: کتابخانه امیر المؤمنين بشرویه

انجام برابر: انجام برابر نمونه کتاب.

اندازه: اندازه صفحه.

اوراق عتیق: مجموعه ای به همین نام که به کوشش محمد حسین حکیم از طریق کتابخانه مجلس شورای اسلامی منتشر شده است.

اهدائی ف: فهرست نسخه های خطی اهدائی رهبری به آستان قدس رضوی، تالیف رضا استادی

اهدائی رهبر: مجموعه فهارس نسخه های خطی اهدائی رهبری به آستان قدس رضوی که چندین جلد آن منتشر شده است.

بی تا: بدون تاریخ کتابت.

بی کا: بدون کاتب.

پ: پشت

تا: تاریخ کتابت.

جا: محل کتابت.

چهل ستون: مدرسه چهل ستون تهران

حجتیه: کتابخانه مدرسه حجتیه

حججی: کتابخانه آية الله حججی نجف آباد

حقوق: دانشکده حقوق دانشگاه تهران

حوزه علمیه: حوزه علمیه آشتیان

خاتم الانبياء: کتابخانه مدرسه خاتم الانبياء (صدر) بابل

دائرة المعارف: کتابخانه مرکز دائرة المعارف بزرگ سلامی

دار الحديث: کتابخانه مرکز دار الحديث در قم

دانشگاه: کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

د.ث: به معنای دفتر ثبت کتابخانه مجلس شورای اسلامی است.

دهگان: مجموعه ابراهیم دهگان اراک.

دیانی: کتابخانه شیخ محمد علی دیانی بیرجند

ذکاء، یحیی: مجموعه ذکاء یحیی

ر: رو

رایانه: رایانه کتابخانه ملی ایران و کتابخانه آستان قدس رضوی و در مواردی کتابخانه مسجد گوهرشاد. لازم به ذکر است که شماره بعد از آن در مورد کتابخانه ملی غیرقابل پیگیری است و منظور شماره صفحاتی است که متن پیاده شده فایل آن می باشد که در اختیار ماست و برای کنترل کار خود ما می باشد.

رضوی: کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی

روضاتی: مجموعه شخصی سید احمد روضاتی

سپهسالار: کتابخانه مدرسه عالی شهید مطهری (سپهسالار)

سر یزدی: کتابخانه مسجد حظیره (سر یزدی)

سعید نفیسی: نسخه های خطی مرحوم سعید نفیسی

سم: سانتی متر

سنا ف: فهرست نسخه های خطی کتابخانه مجلس سنا (که مجموعه آن به کتابخانه مجلس شورای اسلامی منتقل شده است).

سلطنتی: کتابخانه کاخ گلستان (سلطنتی)

شاهچراغ: کتابخانه آستانه حضرت شاهچراغ شیراز

شیخ علی حیدر: مکتبه شیخ علی حیدر (مؤيد)، این مجموعه شخصی که ظاهراً هنگام جنگ کویت توسط صاحب آن از کویت به ایران منتقل شده بود ابتدا در قم نگهداری می شد و بعد دچار مشکلاتی شد و معلوم نبود در چه محلی نگهداری می شود. آخرین اطلاع این است که این مجموعه به شهر مشهد و به آستان قدس رضوی انتقال یافته است و ضمن مجموعه اهدائی رهبری نگهداری می شود.

ص: صفحه

صادقیه: کتابخانه مدرسه فتحعلی بیگ (صادقیه) دامغان

طبسی: کتابخانه طبسی حائری در قم

عبدالعظیم: آستان مقدس حضرت عبدالعظیم در شهر ری

عکسی: این تعبیر در دو جابه کار رفته است: یکی در کنار شماره برخی از نسخه ها که به معنای آن است که نسخه، عکسی است و باید برای یافتن نسخه در کتابخانه معرفی شده، به عکسی بودن توجه شود؛ و دوم در معرفی مأخذ است که منظور فهرست عکسی آن کتابخانه می باشد.

علامه طباطبائی: کتابخانه علامه طباطبائی شیراز که نام شیراز در قبل از آن آمده است.

علامه طباطبائی: مکتبه علامه طباطبائی قم که نام شهر قم در قبل از آن آمده است.

علوم پزشکی: کتابخانه دانشگاه علوم پزشکی تهران

عمومی ساری: کتابخانه عمومی ساری

عمومی: با کلمه قبل سمنان: کتابخانه عمومی سمنان

عمومی: با کلمه قبل مراغه: کتابخانه عمومی مراغه

غیر همانند: در مورد نسخه هایی که نام آن ها یکی است ولی نسخه ها متفاوت است و به دلیل صرف هجویی و جلوگیری از تکرار، نام مکرر آن ها حذف شده است.

ف: این رمز در مورد مأخذ به کار رفته است و هنگامی که برای یک کتابخانه فهرستی به نام همان کتابخانه به صورت مستقل منتشر شده باشد، نام مأخذ آن با رمز «ف:» به معنای فهرست، به کار رفته است و اگر نام مأخذ با نام کتابخانه متفاوت باشد، نام مأخذ ذکر شده است.

فاضل: کتابخانه آية الله فاضل خوانساری

فاضل قائینی: کتابخانه فاضل قائینی قم

فرهاد معتمد: مجموعه فرهاد معتمد

فرهنگ و هنر: کتابخانه فرهنگ و هنر مشهد

فرهنگ و ارشاد: کتابخانه فرهنگ و ارشاد اسلامی کاشان

فیاض: مجموعه دکتر علی اکبر فیاض

فیضیه: کتابخانه مدرسه فیضیه قم

فیلم ها: فهرست فیلم های کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

قاضی طباطبائی: مجموعه محمد علی قاضی طباطبائی تبریز

قمر بنی هاشم: کتابخانه قمر بنی هاشم دامغان

کا: کاتب

کاتب = مؤلف: نسخه به خط مؤلف است.

کاظمینی: کتابخانه میرزا محمد کاظمینی

گ: برگ.

گلپایگانی: کتابخانه عمومی حضرت آية الله العظمي گلپایگانی.

گوهرشاد: کتابخانه مسجد جامع گوهرشاد.

مجلس: کتابخانه، موزه و مرکزاسناد مجلس شورای اسلامی

محدث ارموی مخ: فهرست مجموعه نسخه های خطی محدث ارموی، مخطوط

محمد هلال: کتابخانه امامزاده محمد هلال آران کاشان، مخطوط.

مختصر ف: فهرست مختصر نسخه های خطی مجلس شورای اسلامی که در سال 1387 منتشر شده است.

مخ: به معنای مخطوط بودن فهرست می باشد.

مدارک فرهنگی: سازمان مدارک فرهنگی انقلاب

مدرسه غرب: کتابخانه مدرسه غرب همدان

مدرسی: کتابخانه سید محمد مدرسی در یزد

مرعشی: کتابخانه عمومی آية الله العظمي مرعشی نجفی

مرکز احیاء: مرکز احیاء میراث اسلامی، قم.

مرکز مطالعات: کتابخانه پژوهشگاه علوم و تحقیقات اسلامی قم

مروی: کتابخانه مدرسه مروی تهران

مسجد اعظم: کتابخانه مسجد اعظم قم

مطالعات فرهنگی: کتابخانه (پژوهشگاه) مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی

معصومیه: آستان مقدسه حضرت معصومه علیها سلام

مفتاح: مجموعه محمد حسین مفتاح

ملک: کتابخانه ملک

ملی: با نام قبلی تهران: کتابخانه ملی ایران؛ با نام قبلی شیراز: کتابخانه ملی شیراز؛ با نام قبلی تبریز: کتابخانه ملی تبریز.

مهدوی: مجموعه دکتر اصغر مهدوی

موزه ملی: کتابخانه موزه ملی ایران (موزه ایران باستان)

مؤسسه آية الله بروجردی: مؤسسه حضرت آية العظمي بروجردی.

مولوی: عبد المجيد مولوی (قسمتی از این مجموعه به کتابخانه دانشکده الهيات دانشگاه فردسی مشهد منتقل شده است.)

مینوی: مجتبی مینوی

نجومی: مجموعه سید مرتضی نجومی

نسخه پژوهی: مجموعه ای با همین عنوان که چند شماره از آن از طرف کتابخانه مجلس شورای اسلامی و به کوشش ابوالفضل حافظیان منتشر شده است.

نشریه: نشریه کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

نک: این علامت به معنای «نگاه کنید» می باشد و در موارد ارجاع به کار رفته است. ارجاع دوگونه است: گاهی عنوان ارجاع داده شده كلاً در جای دیگری که راهنمائی شده، ثبت شده است و گاهی قسمتی از عنوان ارجاعی در محل دیگری ثبت شده است که در واقع به معنای «نیز نگاه کنید» می باشد.

نواب: کتابخانه مدرسه نواب مشهد

نمازی: کتابخانه مدرسه نمازی خوی

نوربخش: کتابخانه نوربخش (خانقاه نعمت اللهي تهران)

وابسته به: این اصطلاح در جایی به کار رفته که کتاب معرفی شده به اثری دیگر وابسته است و بیش تر در مورد شرح ها، حاشیه ها، تعلیقه ها، منتخب ها، مختصرها، گزیده ها، و ترجمه ها به کار رفته است و نام کامل اثر اصلی، همراه با نام مؤلف آن معرفی شده است و در صورت نیاز می توانید به اثر اصلی مراجعه کنید.

وزیری: کتابخانه وزیری یزد

همانند: این کلمه در جایی به کار رفته، که اثر معرفی شده فاقد نام مؤلف است و چند نسخه از آن در کشور وجود دارد و به معنای آن است که نسخه ها یک اثر است.

آوا نگاری و اختصارات

در آوانگاری عناوین کتاب ها چند نکته هست که باید یادآوری شود:

1- در آوانگاری فقط حروفی که تلفظ می شوند، ضبط می گردند. مثال: آداب الشريعه=ādāb-oš šarī‘a

2- عنوان کتاب های فارسی با تلفظ فارسی و عنوان کتاب های عربی با تلفظ عربی آوانگاری شده اند.

مثال: آداب صوفیه=ādāb-e sūfīye

آداب الصوفيه=ādāb-uṣ ṣūfīya

3- کلمات و ترکیباتی که از زبان های دیگر (از جمله عربی) به فارسی وارد گردیده، با تلفظ متداول در فارسی ضبط شده است.

مثال: اسطرلاب=ostorlāb

ابواب الجنان=abvāb-ol jenān

4- چون در آوانگاری مقصود فقط نشان دادن تلفظ کلمات است، حروف اول عناوین مانند دیگر حروف کوچک نوشته شده است.

5- برای آوانگاری کلماتی که بارها تکرار شده اند، از اختصار استفاده شده است.

الف- آوانگاری کلمات و ترکیبات فارسی:

1. مصوت ها:

2. صامت ها:

ب- آوانگاری کلمات و ترکیبات عربی:

1. مصوت ها:

2. صامت ها:

گاف

گاتها (ترجمه) / کتاب آسمانی/ فارسی

(.gāt-hā (t

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19204

کا: ابراهیم پورداود، بی تا؛ 55گ؛ اندازه: 21×33 سم [رایانه]

گاو عصار/ شعر/ فارسی

gāv-e ‘assār

داستانی است منظوم که خلاصه آن چنین است: مرد فقیر عصاری که تنها دارایی وی یک گاو بود و آن گاو به سرقت رفته بود شکایت به معاویه برد و معاویه که خود دستور داده بود تا آن را به سرقت ببرند، تهمت آن را به حضرت امیر المؤمنين علیه السلام نسبت داد و آن حضرت با کرامت ولایی خود، توطئه را کشف و معاویه را مفتضح و گاو را به صاحب آن رسانید.

قم مرعشی؛ شماره نسخه: 15/11522

آغاز اگر محب رسولی و عترت اطهار ** مخالفان علی را همیشه دشمن دار؛ انجام: بگو که بر پدر ملحدش و بر پسرش ** هزار لعنت حق باد تا بروز شمار

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، قرن 12؛ 2گ (47 و 48)، 18 سطر، اندازه: 8×13 سم [ف: 29-170]

گاه شماری = معرفة التقويم/ تاریخ عمومی/ فارسی

gāh-šomārī = ma‘refat-ot taqvīm

تاریخ تأليف: 1075ق

اصل آن به ترکی است بطو ق نقل قول مترجم فارسی آن: او در سال 1075ق چون وارد دارالسلام می شود کتابی مختصر از یکی از فضلاء استنبول می بیند «که در جمع رؤوس تواریخ به طریق اجمال بر رسم تقویم نجوم که او را الواح و جداول رسم نموده». یکی از دوستان از مترجم می خواهد که مطالب را «بافصح السنه که عربی است ترجمه کند» یا «باملس زبان ها که آن فارسی برگرداندم و حاصل کارم این کتاب شد». این کتاب وقایع عالم را چون تاریخ سیاقی از حضرت آدم تا سال 1060ق دربردارد یعنی در جداولی ابتداء در یک خانه آن تاریخ مورد بحث را می آورد و بعد حادثه را ذکر می کند. توضیح: این کتاب گرچه در متن اسم خاصی نداشت و موضوع آن حکایت می کند باید نامی غیر معرفة التقويم یا گاه شماری گیرد معلوم نیست به چه روی این نام را به آن داده اند.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2960

آغاز: بسمله، حمد و ثنائی که مرو را نهایتی نیست پروردگاری را سزاست؛ انجام: دولت بنی مروان از دیار بکر و مردن ابو سعید... از شافعیه.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ 34گ، 15 سطر (7×14/5)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 6-710]

گاه شماری در ایران قدیم/ تاریخ ایران/ فارسی

gāh-šomārī dar īrān-e qadīm

تقی زاده، حسن، 1348-1257شمسی

(taqī zāde,hasan (1878-1969

چاپ شده در چاپخانه مجلس در 1316، با حواشی خود او به خط او.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9940

کا: تقی زاده، حسن؛ بی تا؛ نسخه چاپی با حواشی [ف: 17-507]

گذرنامه/ اسناد/ فارسی

gozar-nāme

1. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 169

(29 می 1918) که مفتاح الدوله جنرال قونسول ایران در هند از بغداد به هند می رود؛ بی کا، تا: 18 شعبان 1336ق؛ به فرانسه و فارسی با مهر وزارت خارجه و مهر منتصر الممالك رئیس اداره کل تذکره تهران مورخ 1333 [نشریه: 7-334]

2. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 173

شماره 3 با مهر وزارت خارجه و منتصر الممالك رئیس کل اداره تذکره مورخ 1333 به دو زبان فارسی و فرانسه برای فتح الدوله میرزا جواد خان که از بغداد به هند برود؛ بی کا، تا: 18 شعبان 1336ق [نشریه 7-334]

گذرنامه میرزا مسعود خان/ اسناد/ فارسی

gozar-nāme-ye mīrzā mas‘ūd xān

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 170

بی کا، بی تا؛ بی با مهر وزارت خارجه و مهر علی اکبر بهمن رئیس کل تذکره و محاسبات مورخ 1334 [نشریه: 7-334]

گرازییلا = سوز و گداز عشق/ داستان/ فارسی

gerāzīyelā = sūz va godāz-e ‘ešq

داستان، شرح ماجرای عاشقانه نویسنده با گرازییلا، دختری زیبا در سرزمین ناپل می باشد که با عزیمت به فرانسه از او دور می ماند و گرازییلا دور از وی جان می سپارد. مؤلف لامارتین، آلفونس ماری لوئی دو، می باشد. این نسخه دستنوشته مترجم می باشد که مرتب نبوده و جرح و تعدیل شده است و مترجم آن با بررسی و مقایسه ترجمه های موجود به دست نیامد.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16046

آغاز فصل اول، در سن هیجده سالگی پدر و مادرم مرا سپردند به یکی از خویشان؛ انجام: می کوشد از معاودت حرف می زند و بدریا که عشقی او را خواهد برد اشاره می کند.

خط: نستعلیق و شکسته تحریری کا، تب = مترجم، تا: اوایل قرن 14؛ جلد؛ مقوایی، 44گ، اندازه: 19/5×26 سم [ف: 17-360]

گرافیک خطوط آذربایجان/ زمین شناسی، جغرافیا/ فارسی

gerāfīk-e xotūt-e āzarbāyjān

واعظ زاده

vā‘ez zāde

خطوط جغرافیایی شهرها و روستاهای منطقه آذربایجان را رسم کرده است.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1455

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1213ق؛ جلد گالینگور، 52گ، اندازه: 12/5×18 سم [ف مخ: 4-1636]

گرامی نامه یزدان پاک = دساتیر آسمانی/ آیین زرتشت/ فارسی

gerāmī-nāme-ye yazdān-e pāk = dasātīr-e āsemānī

؟ فیروز بن کاووس، ق10قمری

(fīrūz ebn-e kāvūs (- 16c

نامه هایی است آسمانی و دینی که به تقلید از«اوستا» ساخته شده است. دساتیر را ملاکاووس که از هندیان فارسی زبان بود، در سال 1192ق در اصفهان یافت و با خود به هند برد. سپس پسرش ملا فیروز بر آن فرهنگ نوشت و لغات آن را به فارسی ترجمه نمود. در شانزده قسمت است و هر یک به نام های: 1. نامه شت مه آباد؛ 2. نامه شت جی افرام؛ 3. نامه شت شای کلیو؛ 4. نامه شت یاسان؛ 5. نامه شت گلشاه؛ 6. نامه شت سیامک؛ 7. نامه شت هوشنگ؛ 8. نامه شت تهمورس؛ 9. نامه شت جمشید؛ 10. نامه شت فریدون؛ 11. نامه شت منوچهر؛ 12. نامه شت کیخسرو؛ 13. پند نامه زراتشت؛ 14. پندنامه اسکندر؛ 15. شت ساسان نخست؛ 16. نامه شت ساسان پنجم.

آغاز: پناهیم به یزدان از منش و خوی بد و زشت گمراه کننده براه ناخوب رنج دهنده...

چاپ: مشار، فارسی 2/2123؛ این کتاب همراه واژه نامه آن در سال 1305ق به چاپ رسیده

[فرهنگ ایران باستان از پورداود: 271-51 و مقدمه برهان قاطع چاپ استاد دکتر معین: پنجاه و دو- پنجاه و سه؛ فهرستواره منزوی 7/780]

1. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 153- ج

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد مذهب، 184گ، 15 سطر (6/5×12)، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: -106]

2. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 313- ج

پندنامه اسکندر و نامه شت ساسان نخست و نامه شت ساسان پنجم و فرهنگ لغات دساتیر که در نسخه شماره 153- ج دیده می شود نیست؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن13؛ جلد تیماج سرخ، 70گ، 15 سطر (10/5×16)، اندازه: 17×21 سم [ف: -106]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6/15614

آغاز برابر؛ انجام: که یک چیز هم ناگزیر از چیزی باشد و هم نباشد.

در فهرست با عنوان «پندنامه اسکندر» آمده و ناشناس؛ خط؛ نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1273ق؛ جلد؛ تیماج، 40ص (163-202)، اندازه: 11/4×18/2 سم [ف: 43-192]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13425

خط: نسخ، بی کا، تا: 4 رمضان 1276ق؛ جلد: تیماج مذهب، 98گ، 14 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 36-359]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7474

آغاز: برابر؛ انجام: یوز به معنی تفحص است و الحاق های هوز در آخر بجهة حرکت حرف آخر است چه پیوسته آخر کلماتی

فارسی ساکن می باشد و الله اعلم.

خط: نستعلیق، کا: محمد باقر قزوینی، تا: 1278ق؛ جلد: تیماج، 108گ، 14 سطر، اندازه: 13/5×22/5 سم [ف: 25-443]

6. قم مرعشی؛ شماره نسخه: 1/161

آغاز: مهین داوری را در آغاز هر نامه نام بباید بردن که آغاز هستی گوهر جهان و جهانیان از اوست؛ انجام: و انسان را یوجه دیدم در دریای خوردستان و خرد را یوجه دیدم در دریای گوهر یزدانی.

خط: نستعلیق، کا: علی اکبر متولی مضجع فتحعلی شاه، تا: 1288ق، جا: تهران، هنگام ورود ناصرالدین شاه از عتبات؛ مجدول، محشی؛ جلد: تیماج، 61گ (1پ-61ر)، 14 سطر اندازه: 13×22 سم [ف: 1-180]

7. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18736

بی کا، تا: 1288ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 15×21/7 سم [رایانه]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5739

آغاز: برابر؛ انجام: دساتیر در دریای گوهر یزدان انجام یافت گرامی راز نامه یزدانی.

فرهنگ دساتیر که در ذیل نسخه چاپی و پاره ای از نسخ هست در این نسخه نیست؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 124ص، 15 سطر، اندازه: 19×38/5 سم [ف: 17-180]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/11806

آغاز برابر؛ انجام: به وجه دیدم در دریاهای خردستان و خود را به وجه دیدم در دریاهای گوهر یزدانی انجام یافت گرامی نامه

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 84گ (1-84)، 16 سطر (8×14)، اندازه: 12×19/5 سم [ف: 34-70]

10. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2796

آغاز: ... آهو را میم فه مزدان هرمز ماس و زماس هر شیور هر دیو لاب پناهیم به یزدان از منش و خوی بد و زشت گمراه کنند؛ انجام: در دریای گوهر مزدامی انجام یافت گرامی رازنامه یزدانی

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 144گ، 17 سطر اندازه: 13/5×20 سم [ف: 2-486]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/825- طباطبائی

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 110ص (25-124)، 14 سطر اندازه: 16×22 سم [ف: 23-118]

12. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3/2529

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ محشی؛ جلد: میشن، 81گ (25پ-105ر)، 16 سطر، اندازه: 11/2×17/5 سم [ف: 6-34]

گرانی نان/ تاریخ ایران/ فارسی

gerānī-ye nān

یادداشتی است از سید محمد اسماعیل موسوی که در آن مسأله نان و قیمت آن را در تهران از سال 1268ق- که از اصفهان به تهران آمده- تا سال 1335ق گزارش کرده است. او درباره سال 1272 که قیمت یک من نان تبریزی سیصد دینار شده بود، واقعه ای را نقل کرده که خلاصه اش چنین است که در این سال به جهت گرانی نام مردم در صحن و بام مسجد شاه و بازار و ارک جمع شدند و ناصرالدین شاه از بالای شمس العماره با دوربین ناظر بوده که محمود خان کلانتر برای پراکندن مردم با چوب دستی بر سر یکی از زنان زده و سر وی شکسته و به همین جهت ناصر الدين شاه محمود خان را با طناب خفه نموده است.

قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 2/270

آغاز: سنه 1268 از اصفهان بطهران آمدیم در تهران نان تبریزی یک عباسی برنج عنبر بوی

خط: نستعلیق، کا: سید محمد اسماعیل موسوی، تا: رجب 1320ق، جا: شیراز؛ جلد: تیماج، 57ص، 18 سطر اندازه: 13×20 سم [ف: 1-241]

گربه دانشمند و موش صوفی- جواهر العقول في مناظرة الفار و السنور

گربه و موش- جواهر العقول في مناظرة الفار و السنور

گربه و موش = موش و گربه/ شعر/ کردی

gorbe va mūš = mūš va gorbe

الماس خان

almās xān

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9788

آغاز: نیحاض بحال بندت گوش بدر ** تا سر بدرون دل باهوش ببر؛ انجام: رشته سونک بو عطاتوه ** بوپا تا دو پا پیچ گیسوه یاتوه

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 5گ، 14 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 31-89]

گردآوری امثال سائره/ ادبیات/ فارسی

gerdāvarī-ye amsāl-e sā’ere

میلانیان، هرمز، ق15قمری

(mīlānīyān,hormoz (- 21c

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11673

به راهنمائی حسین خطیبی؛ بی کا، بی تا [مختصر ف: - 677]

گرداب عمیق/ علوم غریبه/ فارسی

gerdāb-e ‘amīq

قمی، محمد علی بن محمد رشید، ق13قمری

(qomī,mohammad ‘alī-ye-bn-e mohammad rašīd (-19c

در عمل سیمیا با رمز و اشاره چنان چه روش اهل این فنون است، با نکوهش بسیار از آنان که این عمل را انجام می دهند. در دو باب و هر کدام دارای چند فصل: 1. ناموس اکبر؛ 2. ناموس اصغر

آغاز: حسبنا الله و الحمدلله... چنین گوید عاصی سالک العارفين که این چند کلمه ایست در علم سیمیا

انجام: و داخل مکانی شود هیچ کس او را نبیند و از نظرها مخفی و پنهان باشد

[فهرستواره منزوی 5/3979]

قم مرعشی؛ شماره نسخه: 9/7156

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 24گ (230پ-253پ)، اندازه: 14×21 سم [ف: 18-300]

گردش آدم و حوا در بهشت/ متفرقه/ فارسی

gardeš-e ādam va havvā dar behešt

گردش حضرت آدم و حوا به همراه جبرئیل در بهشت و پرسش های ایشان از جبرئیل درباره حضرت زهرا و سپس گریز به واقعه کربلا است.

مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 5/1615

آغاز: پنج کس پیش از خلایق در همه عالم گریست ** بیش تر زان پنج اول حضرت آدم گریست؛ انجام: جای مقال بود که این مضمون را گوش زد حضرت آدم نماید که ای والد انبیای اعظم وای معدن آدمیت آدم فرزند عزیز نامی تو احمد. انجام موجود نسخه: در این دیرینه در وحشت انگیز ** کهن گرگی بر او دندان کند تیز

بی کا، قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: سید سعید طباطبایی، 1332؛ جلد؛ تیماج مشکی [ف: 5-25]

گردش خون/ طب/ فارسی

gardeš-e xūn

کتابی است در تشریح کار قلب در بدن انسان و بیان چگونگی گردش خون.

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1141

آغاز: مدت زمانی است که حرکت دم را در عرق می دانند زیرا که همیشهم؛ انجام: شریان بزرگ شود، و دم ماهی قرمز است و گلبول های آن بیض است

خط: نستعلیق، کا: محمد بن ایکدی (؟) جلیل، تا شنبه 23 ربیع الثاني 1305ق؛ مهر: «عبدالکریم بن عبدالصمد 1277» (مربع)؛ 40گ، 15 سطر، اندازه: 2/5×16/5 سم [مؤيد: 3-125]

گردش کواکب/ هیئت/ فارسی

gardeš-e kavākeb

بندی در ادوار و اکواریا گردش کواکب.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8/5901

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 2گ (40پ-41ر)، 24 سطر (8×14)، اندازه: 14×20 سم [ف: 16-140]

گرز آتشی بر مغز مرتشی- اعلام الخلق اَعلام الحق

گرزن دانش- خویشتاب

گرشاسبنامه- گرشاسب نامه

گرشاسب نامه/ شعر، ادبیات/ فارسی

garšāsb-nāme

اسدی، علی بن احمد، - 465قمری

(asadī,‘alī ebn-e ahmad (- 1073

حماسه ملی است به روش شاهنامه و دنباله بخشی از آن، که به گفته اسدی، فردوسی در آن کوتاه آمده بود. گرشاسب نامه تنها رویدادهای تاریخی و افسانه ای نیست، که سراینده بیش تر به پروردن دقایق ادبی توجه داشته است. بسیاری از سرودهای «گرشاسب نامه» در ملحقات شاهنامه آمده است. (احمد منزوی)

آغاز: سپاس از خدا ایزد رهنمای ** که از کاف و نون کرد گیتی به پای/ یکی کش نه آزو نه انباز بود ** نه انجام باشد نه آغاز بود

انجام: بدان ملک فرمانت هزمان و مان ** که دشمنت را دوست پژمان روان/ هزاران درود هزاران سلام ** زما بر محمد علیه السلام

چاپ: رشید یاسمی نزدیک به هزار بیت از گرشاسب نامه بیرون کشیده و به نام «اندرزنامه اسدی» به چاپ رسانیده است؛ مشار 1302؛ نسخه چاپ حبیب الله یغمایی، تهران 1317خ 8850 بیت دارد. کلمان هوار فرانسوی 2543 بیت آن را به نام جلد یکم «گرشاسب نامه» همراه با ترجمه آن به

[الذريعة 205/18؛ فهرستواره منزوی 2/1057]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه 1/1879- ف

نسخه اصل: موزه بریتانیا Or. 2780 کا؛ محمد بن سعید بن سعد حافظ قاری، تا: صفر 800ق [فیلم ها ف: 1-738]

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 68- عکسی

نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [نشریه 2-278]

2. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1562

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 10 محرم 860ق؛ مجدول، با سرلوح، محشی؛ تملک: محمد جعفر در 1261؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 300گ، 15 سطر (9×15)، اندازه: 18×25 سم [ف: 5-458]

3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2018

آغاز: ابتدای صفحه 111 (با شماره ماشینی): چو برگشت گرشاسب زاوردگاه ** پذیره شدش زود مهراج شاه؛ انجام: پایان صفحه 487: چرا خوار شد مرگ و با چون چرا ** بجان خوردنش نیست چون و چرا

این نسخه که بر اثر صحافی بد اوراقش بهم ریخته و اشعارش پس و پیش شده است، نسخه حاضر قابل استفاده نیست؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 10؛ سرلوح مذهب، مجدول، دارای مجلس نقاشی مینیاتور؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مذهب، 16 سطر (7×14/5)، اندازه: 13/5×23 سم [ف: 5-17]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 399- ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 3287؛ خط: نستعلیق، کا: سلطان احمد هروی، تا: 905ق؛ 306گ، 15 سطر [فیلم ها ف: 1-171]

تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 184 بخش3

همان نسخه بالا [ف: - 122]

5. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 2/917

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ یک سرلوح، مجدول؛ قطع: رحلی [نشریه: 7-262]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2704- ف

نسخه اصل: دارالکتب المصريه ش 180/9229-1307؛ بی کا، تا: 1037ق؛ 124گ [فیلم ف: 1-171]

7. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2/1060

آغاز: همان سال ضحاک کشورستان ** ز بابل بیامد بزابلستان؛ انجام: انجام دلیران و گردان ایرانیان ** بخدمت کمر بسته اندر میان.

حاوی قسمت های اول گرشاسب نامه است؛ خط: نسخ، کا: آغ اولی، محمد حسین بن علی محمد، تا: 1239 و 1240ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: روغنی، مذهب، 480گ، 36 سطر (12×19)، اندازه: 23×36 سم [ف: 3-79]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1167

آغاز: برابر

خط: نستعلیق ناخوانا، کا: علی اکبر تفرشی، تا: 1264ق؛ آن برای محمد تقی سپهر (لسان الملك) مؤلف ناسخ التواريخ نوشته شده و جزء کتابخانه وی بوده، در پایان آخرین صفحه عباسقلی پسر لسان الملك سپهر تاریخ وفات پدر را در 26 ربیع الثاني 1297 یادداشت و تذکر داده که این کتاب در تقسیم کتاب های پدرش به وی رسیده و نیز در پایان صفحه دوم یادداشت مفصلی به سال 1303 در معرفی از اسدی و گرشاسب نامه به خط خود نگاشته و مقدمه ای که پیش از شروع به نگارش گرشاسب نامه نوشته شده بسیار شبیه به انشاء رضا قلی خان هدایت می باشد و عین این عبارات را با کمی نقصان و اضافه در مجمع الفصحا می بینیم، مصحح، محشی به خط دهخدا و امضاء او، نسخه در دست ملک الشعراء بهار بوده و کم تر برگی دارای حواشی و تعلیقات ایشان نیست، نسخه در دست دانشمندان دیگری هم بوده و آن ها نیز مطالبی در حاشیه بیش تر از صفحات آن نوشته اند و نیز با چندین نسخه دیگر مقایسه شده و پس از اتمام گرشاسب نامه در ص570-560 قصائد اسدی که در مناظره آسمان و زمین و دین مسلمانی و مجوس و نیزه و کمان و روز و شب می باشد نگارش یافته و آخرین قصیده بدین بیت: «راد بونصر خلیل احمد کز نصرت و حمد ** افسر و جاه و جلالست و سر ملک و نعم، خاتمه یافته؛ جلد: تیماج، 286گ، 16 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 3-446]

9. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4875

خط: نسخ، کا: عبرت نائینی، محمد علی، تا: 1348ق، برای حسین ملک؛ با سرلوح زرین، مجدول؛ جلد: میشن، 188گ، 24 سطر، اندازه: 14/8×22/6 سم [ف: 4-692]

10. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 690

خط: نسخ، کا: عبرت نائینی، محمد علی، تا: چهارشنبه 2 صفر 1348ق؛ مصحح، قطع: ربعی [نشریه: 7-213]

11. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 443

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عبرت نائینی، محمد علی، تا: چهارشنبه 2 صفر 1348ق؛ جلد: تیماج تریاکی، 360ص، 25 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 2-135]

12. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11793

آغاز: کرداست در مراتب هستی خدای ما ** هرسان شگفت بی حد از ارض تا سما؛ انجام: مگر تا نبندی دل اندر جهان که ** بایدت رفتن ابا...

خط: نستعلیق، کا: سید مهدی امیر جوانبخت، تا: 1348ق؛ واقف: سید مهدی امیر جوانبخت؛ جلد: مقوایی، 73گ، 14 سطر اندازه: 17/2×21/2 سم [ف: 9-222]

13. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 294

آغاز: چو دریاست این گنبد نیلگون ** زمین چون جزیره میان اندرون؛ انجام: که تا زنده ام هیچ نازارمت ** برم رنج و همواره نازارمت

منتخبی از گرشاسب نامه اسدی طوسی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول، با سرلوح مذهب؛ مهر: حسین بن هدایت الله، محمد رضا حسینی، مشیر السلطنه 1322، ناصرالدین شاه قاجار 1274؛ جلد؛ تیماج مذهب، 30ص، 71 سطر، اندازه: 20×30/5 سم [ف: 3-19]

14. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2540

آغاز: ... غوی خواست از پیش رو در زمان ** که آمد بره جار ببر دمان؛ انجام: می و خلعت و بور بالای خویش ** فرستادمت هم بر آئین به پیش...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز (به قدر هفتاد و چهار

صفحه نسخه خطی) و انجام؛ جلد: چرمی، 156گ، 38 سطر چهارستونی، اندازه: 19×29/5 سم [ف: 3-1145]

15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4128

آغاز: برابر؛ انجام: که کیخسرو از جام گیتی نمای

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [الفبائي: - 477]

گرگ و روباه/ شعر/ فارسی

gorg va rūbāh

از ناشناسی که نام خود را در دیباچه نیاورده است. مثنوی است تمثیلی، در حدود 98 بیت، در داستان روباهی که در باغی می چرید و آسیب می رساند. باغبان دام می گسترد، روباه فریب دنبه دام را نمی خورد ولی چشم از آن برنمی دارد، تا پیر گرگی می رسد. روباه با افسون او را به سر دام می کشاند. گرگ به دام می افتد و دنبه بهره روباه می گردد و پایان می یابد: گرگ که باشد و روباه است...

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 3/1616

آغاز: راوی این سخنان دمساز ** کرده این گونه حکایت آغاز/ کاندرین شهر یکی محتشمی ** داشت باغی چو بهشت ارمی؛ انجام: هر که خواند، دعا طمع دارم ** زان که من بنده گنهکارم

خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: قرن 13؛ 4گ (8ر-11ر) [ف: 3-278]

گریپ/ طب/ فارسی

gerīp

اهداء به: ناصرالدین شاه قاجار

تاریخ تأليف: 1311ق

از حیدر میرزای دکتر که از روی کتاب های اروپایی ساخته است. او گویا شاگرد میرزا رضا خان ریشار فرانسوی باشد و یکی از مترجمان کلیات جغرافیای عالم (انوار 2/165). در گلشن محمود سرگذشت حیدر قلی میرزا آمده است (انوار 1/80) که باید جز این یکی باشد. امین الاطباء عبدالحسین ابن محمد حسن زنوزی تبریزی هم «گریپ» دارد که در 1309 چاپ سنگی شده است.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4449

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شوال 1311ق؛ مجدول؛ جلد: مخمل لاجوردی، 16گ، 15 سطر، اندازه: 13/3×21/8 سم [ف: 4-692]

گریه قلم/ شعر/ فارسی

gerye-ye qalam

طغرای مشهدی، - 1100قمری

(toqrā-ye mašhadī (- 1689

به نثر آمیخته به نظم. در سوک کشته شدن سپهدار یا پادشاهی، که از وی نام نمی برد: «تا شهریار ملک دکن گریه سرکند ** بر درگهش دویده چو طغرا گریستم...»، جایی دیگر: «بی تاریخ قتلش یکه تاز خامه عاجز شد ** نبودی کرد و کم گفتی سپهدار از میان رفته». (احمد منزوی)

آغاز: گریه قلم خطاب این رقم دردناک طغراست ** که از ماتم افروزی باعث نوحه شاه و گداست... / جوید ز تن خلق نشان تیر اجل ** چشمک زده بر حیات زهگیر اجل

[مشترک پاکستان 5/183: 4 نسخه، که نادرست گفته شده «در وصف موسم باران» همان جا 709]

1. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 18/769

آغاز: برابر؛ انجام: بر درگهش دویده چو طغرا گریستم

خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: قرن 12؛ 6گ (160پ-165ر) [ف: 2-210]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 18/5861- ف

نسخه اصل: دانشگاه پنجاب در لاهور شماره 9/874 فارسی؛ کا: ظهیرای تفرشی، تا: 1245ق [فیلم ها ف: 3-188]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 21/3215

آغاز: برابر؛ انجام: بر درگهش دویده چو طغرا گریستم.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ سرلوح، مجدول؛ کاغذ: هندی 4ص (199-202)، 32 سطر (9×27)، اندازه: 16×32/5 سم [ف: 10-795]

گزارش/ اسناد/ فارسی

gozāreš

میرزا صالح تبریزی

mīrzā sāleh-e tabrīzī

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4334- ف

نسخه اصل: از نسخه ادینبورگ؛ بی کا، بی تا؛ 8ص [فیلم ها ف: 3-47]

گزارش/ اسناد/ فارسی

gozāreš

غیر همانند:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4/5121

درباره هزینه چند فوج سرباز ولایات از جمله عراق، محلات، نخجیروان و نراق بشاه گزارشی نوشته شده است و در هامش نامه مخارج قسمت بندی شده و در صدر نامه دو نفر از مقامات مسئول بدون ذکر نام مطالبی درباره موضوع نوشته اند در گزارش نام سلطان میرزا سر تیپ و معتمد الملك آمده است؛ خط: شکسته، بی کا، بی تا؛ 7 سطر (8×14) [ف: 15-78]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10/5121

صورت برآورد احتیاجات چند فوج سرباز و صد نفر سوار و پانصد توپچی از لحاظ چادر و جز آن، این صورت به خط سیاق

است و در ذیل آن نوشته شده است که قرار داد تهیه چادر با حاجب الدوله بسته شده است و مبلغ تهیه گردیده است؛ بی کا، بی تا؛ قسمتی از خط سیاق است که ارقام احتیاجات را مشخص می سازد و قسمتی به خط شکسته نستعلیق به صورت چلیپا نوشته شده، اندازه نامه 17×9 [ف: 15-80]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13/5121

راجع قبوض وجوهاتی است که بایستی به عرض شاه برسد، صورت قبوض به خط سیاق در ابتدای نامه است و گفته شده است که قبوض مقرب الخاقان اسماعیل خان خزانه دار نظام باید به خاکپای ملک فرسای همایونی تقدیم شود، در پایان نامه تاکید شده است این تنخواه گردان را که از جانب همایونی کمال تاکید شده است مستعجلا مطالبه می فرمایند نامه با جمله برادر من آغاز می شود؛ بی کا، بی تا؛ دنباله نامه در حاشیه نوشته شد؛ کاغذ: سفید، 11 سطر (8×19) [ف: 15-81]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 22/5121

خلاصه نامه و عرایضی است از عبد الرسول خان نایب الحكومه گیلان و چند تن از خوانین طالش که به حضور شاه تقدیم شده است و جز آن ها از جمله: 1. در باب تعمیر راه، 2. درباره مراقبت خالصجات، 3. در مورد اعزام سوار عمارلو و جلوگیری از فرستادن سواران طالشی به خدمت شاه، 4. در باب شکایت اقوام نعمت الله خان، 5. در مورد عمل کرد گمرگ، 6. در مواظبت از توپچیان ساخلو، 7. در مورد ساختن پل به دست میرزا ابراهیم خان حاکم رحمت آباد، 8. در مورد کثرت باران گیلان و خرابی گمرک انزلی و درخواست هزینه تعمیر، 9. در باب مواجب سوار ابواب جمعی نصرت خان و اللهيار خان، 10. در باب عمل سر آخور و روانه کردن آن ها، 11. گزارش خرابی بندر انزلی و درخواست هزینه جهت تعمیرات فوری و جواب به این که امسال نمی توان تعمیراتی انجام داد، 12. در باب سپردن عمل دیانخانه گیلان به میرزا ابراهیم خان، 13. در باب بقایای مطالبات مرحوم مجد الدوله که پیش از این دستور داده شده به این که حکم همانست که صادر شده است، 14. در مورد فرستادن علیخان برای بازدید راه رانکوه و پل آن، 15. در باب مخارج راه مبارک اباد که میرزا حسن زحمت کشیده و بدست طلبکار مانده است و صدور دستور در مورد این که باید از بقایا وصول کرده و مخارج را بدهند، 16. در بابت مطالبات میرزا احمد و میرزا موسی که از طرف میعین الدوله مامور مخارج ملزومات سوار بوده اند در زیر این نامه گویا شاه نوشته است «تا نوکر در خانه خودش است حق جیره ندارد» 17. درخواست مواجب برای شخصی که نام را ذکر نکرده و می گوید بعد از اعطای درجه سرهنگی بفدوی و اللهيار خان استدعا دارد هشتصد تومان برای خود و چهار صد تومان برای اللهيار خان مواجب مرحمت شود، 18. فهرستی است که اعداد آن به خط سیاق نوشته شده است و مواجب میرزا نصر الله مستوفی، میرزا حبیب الله، میرزا محمد حسین، میرزا فتحعلی میر حاجی، میرزا علیزضا رشتی و کدخدایان محل در آن ذکر گردیده، 19. در باب چهار هزار تومان از بقایای مرحوم مجد الدوله که بایستی تحویل او شود، 20. درخواست تعمیرات انزلی بازار جمعه، و بازار لشته و نشاو صدور دستور برای بناهای ضروری، 21. در باب خرابی نوغان و محصول سالیانه آن در زیر این نامه شاه یادداشتی نوشته است: علاوه بر سلطنت ماخود در گیلان ملاکیم... هر کس از نوغان امسال تعریف می کند... دلیلی ندارد که بخلاف جمهور این طور بنویسد، 22. در مورد احضار خوانین طالش بمجرد ابلاغ حکم، 23. در مورد روانه کردن تحصیل دار به لاهیجان و درخواست وصول اقساط آن ناحیه، 24. در مورد تعمیر راه عراق بدست علیخان و این که وی بیست و هشت ماه است که مشغول تعمیر این راه است در این نامه درخواست بازرسی کارهای علیخان شده و در ذیل آن شاه دستوری صادر کرده است که یک نفر امین برود و راه با باز دید کند، 25. در باب گمرک و مواظبتی که در امور آن جا معمول داشته اند، 26- در مورد اقساط دیوانی که بایستی ده روز قبل از موعد مقرر تحویل شود. در ذیل این شاه یادداشت کرده است، آفرین البته موافق تعهدات عمل کنید، 27. در خصوص هفتصد تومان ماخوذی میرزا محمد حسین...، 28. در مورد عدم پرداخت مواجب ساخلوی انزلی و پریشانی ابواب جمعی آن ناحیه و درخواست پرداخت جیره و مواجب سالیانه آن ها، 29. در مورد این که دیوان اعلی هر سال مبلغی از حاکم گیلان به عنوان عنایت و ملفوفی دریافت می کند و درخواست این که حکمی صادر شود تا پرداخت سالیانه این وجه موقوف گردد، این خلاصه عرایض در چهار صفحه و یا سه و یا دو ستونی نوشته شده است در صدر هر صفحه به خط ناصر الدين شاه جمله: «صحیح است» وجود دارد؛ بی کا، بی تا [ف: 15-84]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 25/5121

برای ناصر الدين شاه در مورد خرج کالاهایی که از فرنگ رسیده است و در مورد مخارج گزاف آن گفتگو و کسب تکلیف شده است، در صدر نامه ناصر الدين شاه بدون این که وارد مطلب شود خطاب به معتمد الملك درباره وصول قسط گیلان اظهار نارضایتی کرده است؛ بی کا، بی تا؛ 8 سطر (8×15) [ف: 15-86]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 26/5121

درباره عرایض عبد الرسول خان نایب الحكومه گیلان که قبلاً از نظر شاه گدشته است و در این نامه راجع به مطالب قبلی کسب تکلیف و تقاضای دستور شده است، در حاشیه این نامه راجع به مسئله تملک کشتی از طرف دولت ایران در بحر خزر مطالبی نوشته شده و خطاب به نایب الحكومه گیلان می گوید که دولت ایران از داشتن کشتی جنگی در دریای خزر محروم است ولی کشتی تجارتی بادی و دودی بهر عددی که بخواهد آزاد است؛ بی کا، بی تا؛ نامه متن و حاشیه است؛ 6 سطر (7×14) [ف: 15-87]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 27/5121

درباره خرابی دیوار برج همایونی و دیوار گمرک انزلی نوشته

شده است. در نامه کفته شده است که چون آب دریا میل به این طرف کرده و دیوار برج همایونی و دیوار گمرک را خراب کرده برفدوی لازم است که تکرار کنم در نامه درخواست هزینه تعمیر شده است و در صدر نامه به خط ناصر الدين شاه نوشته شده است که سیصد تومان بدهند و دیگر ان قدر راجع به این موضوع تکرار نکرده دردسر ندهند؛ بی کا، بی تا؛ 6 سطر (5×15) [ف: 15-87]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 28/5121

از طرف نایب الحكومه گیلان به دربار در موضوع خرید یک فروند کشتی است در این نامه گفته شده که یک فروند کشتی بخار از شخصی نمساوی است که به بندر انزلی آمده و مالک آن خیال فروختن آن را دارد و آن راسی هزار منات تقویم کرده اند و جمعی از تجار و اهل این بلد میل خرید آن را دارند در نامه اشاره به این موضوع که ملت ایران از داشتن کشتی در دریای خزر ممنوع است شده و می نویسد که اگر می توانند کشتی داشته باشند صريحاً مرقوم دارند تا کشتی را تجار ایرانی خریده و با آن تجارت کنند، در حاشیه این نامه که گویا برای گزارش به حضور شاه نوشته شده است می نویسند در باب ابتیاع کشتی در صورت اجازه بهتر این است که از سفارت روس نوشته گرفته شود، این نامه به نظر ناصر الدين شاه رسیده و در صدر آن این طور نوشته است: کدام پدر سوخته می گوید که رعایای ایران نمی توانند کشتی تجارتی داشته باشند در وقت عهدنامه ترکمنچای کشتی تجاری ایجاد نشده بود و حق رعایای ایران است که کشتی تجارتی در بحر خزر داشته باشند خواه بادی خواه بخاری، همین دستور را به جناب مشیر الدوله بدهند، البته هر نوع کشتی تجارتی رعایای ایران بخواهند ابتیاع کنند کسی را حرفی نیست؛ بی کا، بی تا؛ 8 سطر (6×16) [ف: 15-88]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 43/5121

راجع به تبعه ایران رد ارض روم در این نامه از میرزا علینقی خان و معتمد الملك نام برده شده است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-91]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 46/5121

از اجزاء اداره فهرستی نوشته شده و خواسته شده است که در صورت تصویب این فهرست اعضاء به دو قسمت: اجزاء اداره شامل 12 نفر، و اجزاء اطاق مرکزی شامل 15 تعیین شوند. در پایان این نامه نوشته شده است همین ترتیب صحیح است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-91]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 52/5121

چند نامه است: 1. درخواست فرمان جهت یکی از دوستان، 2. درباره متصدی مقبره مجد الملك، 3. درباره مسائل اداری گفتگو شده است، 4. درباره کسانی که استحقاق نشان و ترفیع دارند؛ بی کا، بی تا [ف: 15-92]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 77/5121

از اداره جلیله پستخانه مبارکه مرکزی این نامه خطاب به نصیر الدوله وزیر تجارت است که در آن گفته شده که به موجب یک طغری سنه جاریه ترکمانیه مرحوم میرزا رحیم رئیس طلبی دارد و درخواست پرداخت بدهی وی شده است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-97]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 78/5121

در باب کرایه اسب های چاپاری که در هنگام تشریف فرمایی حضرت ولا به فرنگستان کرایه گردیده در این نامه صورت طلب به خط سیاق نوشته شده است و تقاضای صدور بروات آن گردیده است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-98]

14. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 85/5121

چند فقره مطلب در آن مطرح شده است، از جمله فرستادن اسکناس امانتی از استر آباد بوسیله مشهدی حسن وفوت نامبرده و مدعی اصلی اسکناس ها و در مورد تصدی مزرعه و صدور حکم نیابت به میرزا نصر الله خان و در مورد شکایات از اعمال میرزا فضل الله مامور پست که هیچ وقت در پستخانه حاضر نمی شود و در باب گفتگو و نزاع مهدی خان و محمود خان، هم چنین درباره جواب کشیش های ارومیه و در مورد درخواست شغل و لقب ناظمی برای عبد العلي در حاشیه این نامه برای هر کدام از مسائل مختلف دستورهایی صادر شده است؛ بی کا، بی تا؛ نامه در دو صفحه، 21 سطر (12×18) [ف: 15-99]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 88/5121

در باب مسئله تقلب که در تمبر پستخانه شده و مبلغی به دولت زیان وارد ساخته در نامه دستور داده شده که به سفارتخانه های دولت علیه در لندن و پاریس مراتب را اطلاع دهند و نتیجه تحقیقات را زودتر گزارش کنند؛ بی کا، بی تا [ف: 15-100]

16. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 89/5121

در باب پستخانه و خطوط پستی آذربایجان در سرحدات روس، در این گزارش از خرابی پستخانه سرحدی و این که در مقابل روس ها شأن دولت علیه نیست که وضع پست به این صورت باشد سخن رفته است، در پایان درخواست ترمیم خرابی ها و انتظام امور شده است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-101]

17. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 91/5121

در مورد معتمد الخاقان که استدعای تخفیف مالیاتی زیاد کرده است در این نامه گفته شده است که اگر ممکن شود این ولایت هم ضمیمه آن ایالت مستقله گردد؛ بی کا، بی تا [ف: 15-101]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 94/5121

چهار نامه است: 1. گزارشی است راجع بعلیق چاپار خانه های دار الخلافه در طهران، 2. راجع باختلاف وزن جنس ابتیاعی از آذربایجان و پرداخت وجوه حقه خزانه مبارکه. در این نامه در باب نزخ علیق چاپار خانه ولایات و نحوه پرداخت ان سخن گفته شده است، 3. در باب فهرست حساب های حاجی محمد حسین و صورت حسابی به مبلغ صد تومان و حواله حاجی محمد رضا و بروات چراغ الكتريك، در این نامه باین فهرست و بروات اعتراض شده است، 4. راجع به مواجب میرزا نصرالله تفرشی که قطع شده است. در این نامه پس از ذکر خدمات بیست ساله میرزا

نصرالله و عیالمندی وی تقاضای برقراری مستمری برای او شده است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-101]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 96/5121

درباره مسافرت سردار کل به آذربایجان و مراحم همایونی نسبت به ولیعهد در این نامه در مورد ارسال خلعت به اذربایجان سخن رفته است، از جمله خلعت ها یک سرداری است که حاجی رحیکخان که گویا فروشنده است قیمت آن را سیصد و چهل تومان معین کرده است در حاشیه این نامه دستور تهیه خلاع و صدور بروات آن داده شده است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-102]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 97/5121

در آن ضمن درخواست فرمان جهت حاجی مرتضی از قرار تازه ای که درباره امضاء و مهر بروات که باید با خط و مهر و طغرای حضرت دبیر باشد سخن گفته شده است، نویسنده نامه ضمن این که به مخاطب می نویسد که این نامه من خدمت شما محرمانه باشد، متذکر می شود که از وزارت انشاء خاصه به تمام ولایات دستور مذکور صارد شده است و در خاتمه نامه نوشته است که: خواستم مطلع باشید به این که عرض خدمت کرده ام و سپس می نویسد پس از ملاحظه کاغذ مرا پاره کنید؛ بی کا، بی تا [ف: 15-102]

21. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 99/5121

درباره مقرری سادات، در این نامه از آقا سید مصطفی نام برده شده است و در ضمن این که گفته است در این سال کار مملکت و دولت نظام گرفته است، درخواست مستمری بیش تری برای سادات شده است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-103]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 103/5121

سه نامه است: 1. درباره مستمری میرزا عبدالغنی که در آن درخواست برقراری و پرداخت مواجب وی شده است، 2. در باب غلام چاپارها و قتل آن ها در میان راه ها در این نامه ناامنی راه ها مطرح و خطراتی که برای غلام چاپارها وجود دارد چاره جوئی شده است، 3. درباره ارسال احکام برای حسینقلی خان سر تیپ به استر آبادی و در مورد بروات قسط عراق پرسش شده است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-104]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 107/5121

در مورد سیصد تومان وجه زر گر باشی که در اسلامبول مفقود گردیده و می بایست دولت عثمانی این وجه را به دولت ایران بپردازد در این نامه از مکاتبات در مورد این وجه با سفارت عثمانی شده است سخن رفته است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-105]

24. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 113/5121

چهار نامه است: 1. درباره مهر و امضای دو طغری فرمان راجع به عدلیه، 2. در باب تشییع جنازه مرحوم مشیر خان، 3. درباره بروات و مواجب اعتضاد السلطنه که به تعویق افتاده، در این نامه درخواست صدور بروات مواجب وی شده است، 4. در باب مواجب چند نفر که بروات آن ها صادر شده و دستور پرداخت داده شده است و هم چنین درباره تنخواه مقرب الخاقان خلیل الدوله و صنیع الدوله و صنیع الدوله گفتگو شده و در پایان نامه در مورد تنخواه مقرب الخاقان زیندادر باشی گفته شده که فعلا صلاح نیست گزارش شود؛ بی کا، بی تا [ف: 15-106]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 118/5121

درباره افتتاح پستخانه از سرحد انزلی ب باده کوبه در این نامه گفته شده است که پس از افتتاح راه آهن باد کوبه افتتاح خط پستی از انزلی ب باده کوبه بر خط سر حد جلفا و ارس ترجیح دارد در این گزارش ضمن انتقاد و گله گزاری از رویه روس ها در مورد تحویل و تحول امانات پستی در خواست کرده چنان چه این پیشنهاد تصویب شود برویم و باسفارت روس وارد مذاکره شویم، در پایان نامه از گم شدن انگشتر حاجی محمد علی اصفهانی که در پستخانه مفقود شده سخن به میان آمده و گفته شده است که مجلس مشاوره در اسابت (؟) تشکیل شد و همگی رای به برائن پستخانه ایران دادند و اگر حاجی محمد علی ادعائی دارد بر پستخانه اسالامبول است، در حاشیه این نامه راجع به مسائل و پیشنهادهایی که شده است هر کدام جداگانه جواب داده شده گویا خط ناصر الدين شاه است، که در آن به طور دوستانه از بعضی مسائل اداری سخن گفته شده است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-107]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 119/5121

گزارش درباره افتتاح پستخانه روس ها در عشق آباد است سخن رفته است و پیشنهادهایی تهیه شده است که بایستی راپرت آن جهت سفارت روس ارسال و نظر آن سفارتخانه خواسته شود در حاشیه گزارش دستورهایی نوشته شده است از جمله (راپرتی که وزیر مختار وزیر مختار روسیه خواسته است مسوده کنید ببینیم بعد پاکنویس شده به سفارت بفرستید) (غیر از شیروان باید نقطه ای معین گردد رجوع به نقشه کرده به شما اطلاع می دهیم) گویا خط ناصر الدين شاه است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-108]

27. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 120/5121

درباره مأموريت ابو القاسم خان در پستخانه بار فروش در این نامه گزراشی راجع به عدم لیاقت شخص نامبرده و این که وی ادعایای دیگری دارد سخن گفته شده است، در پایان نامه درخواست بر کناری او از تصدی پستخانه و برگزیدن جعفر قلیخان به این سمت شده است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-108]

28. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 121/5121

در باب سه فقره مطلب یکی فقدان شش دستگاه ساعت حاجی محمد صادق که از امانات پستی بوده است و در این گزارش ادعای او را رد کرده اند، دوم در باب عرایض تقیخان که سخن از پنجاه تومان وجه پیشکش سند وی است که مشار اليه این وجه را به خرج اداره منظور کرده، سوم درخواست تقیخان در باب وجه تعمیر راه همدان در حاشیه نامه راجع به موضوعات مختلف جواب هایی داده شده است تاریخ این نامه 10 صفر 1301 است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-108]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 122/5121

سه نامه است: 1. درباره مقرب الخاقان سر رشته دار کل که درخواست امتیاز و رتبت نموده در حاشیه نامه دستور صادر شده است، 2. درباره ملزومات و مخلفات پستخانه بایزید در این نامه برای غلامباشی نامی درخواست صدور دستور جهت ماموریت و تعمیر اثاثیه چاپار خانه های میان راه کرده شده است، 3. درباره امور اداره پستخانه مرکزی و ادارات پستخانه های شهرستان ها، در این نامه ها مسائل ملزومات پستخانه وضع محمولات پستی ارسال اسکناس، نوع مهر پستخانه و تغییر و تبدیل کارمندان مطرح شده است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-109]

30. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9/5438

گزارش محرمانه میرزا محمد خان سرتیپ ناظم دفتر کارگذاری نوه حاجی میرزا محمد وزیر پسر دایی قائم مقام در ربیع الاول 1319؛ بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 8گ (132-139)، قطع: ربعی [ف: 16-9]

31. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 37/5121

که درباره آزارو اذیتی که میرزا محمد علی ناظم مامور اداره نسبت به میرزا تقی روا داشته است و وجوهی از او گرفته است در حاشیه این نامه درباره این موضوع کسب تکلیف شده است؛ بی کا، بی تا [ف: 15-90]

32. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 45/5121

نامه ای است راجع به پست خانه و مرسولات پستی و این که مرسولات و امانات مردم که به پست تحویل می شود در اثر ناامنی راه از بین می رود؛ بی کا، بی تا [ف: 15-91]

33. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 73/5121

درباره رفتن مقرب الخاقان میرزا رحیم به شهر ستانک و گزارشات نامطلوب که از یزد و گیلان می رسد؛ بی کا، بی تا [ف: 15-97]

34. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 65/5121

نامه ای ست گزارش مانند از سفر یزد و این که صورت صحیح وقایای آن جا را بعداً تقدیم خواهیم داشت؛ بی کا، بی تا [ف: 15-95]

35. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 86/5121

درباره کربلایی محمد صفی تاجر و یکصد تومان طلب او که به مقرب الخاقان نور محمد پیشخدمت سپرده؛ بی کا، بی تا [ف: 15-100]

36. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17031

بی کا، بی تا؛ خریداری از بیژن پاینده آزاد؛ اندازه: 13/5×21/5 سم [رایانه]

گزارشات/ ادبیات/ فارسی

gozārešāt

فسائی، حسن بن حسن، 1316-1237قمری

(fasā’ī,hasan-e-bn-e hasan (1822-1899

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24000

آغاز: بسمله، از این... چون... بخاطر مرا؛ انجام: بهشت برین حور و غلمان دهد.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا [رایانه]

گزارشات به ناصرالدین شاه/ اسناد/ فارسی

gozārešāt be nāser-ed-dīn šāh

امین السلطان، علی اصغر بن ابراهیم، 1275-1325قمری

(amīn soltān,‘alī asqar ebn-e ebrāhīm (1859-1907

پنجاه و نه قطعه نامه است حاوی گزارشات امین الدوله ملقب به امین السلطان که به ناصرالدین شاه نوشته و وی دستورات و فرامین لازم را در حاشیه هر نامه نگاشته است. امین السلطان در هنگام نگارش این نامه ها وزیر دربار بوده که وظایف و فرمان ناصرالدین شاه در نصب وی به این مقام در اول نسخه ضمیمه شده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13391

آغاز: وزارت دربار که امروز محول به جناب امین السلطان است با سایر مشاغل و مرجوعات متفرقه که به ایشان سپرده و راجع است؛ انجام: از سایر بلوکات نیامده اند امر امر جهان مطاع اقدس همایون... است.

خط: شکسته، بی کا، بی تا؛ فرامین به خط ناصرالدین شاه، مجدول، اطراف فرامین با طلاکاری و گل های الوان تزئین شده؛ جلد: پارچه، مذهب، 74گ، اندازه: 19/5×33 سم [ف: 36-325]

گزارشات عمل ارمنستان/ اسناد/ فارسی

gozārešāt-e ‘amal-e armanestān

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15967

بی کا، بی تا؛ انتقالی از سازمان مدارک فرهنگی؛ اندازه: 18/4×24/8 سم [رایانه]

گزارشات قاجاری/ طب، حدیث، تاریخ ایران/ فارسی

gozārešāt-e qājārī

سپهر، محمد تقی بن محمد علی، 1297-1216قمری

(sepehr,mohammad taqī ebn-e mohammad ‘alī (1802-1880

هدایت، رضا قلی بن محمد هادی

hedāyat, rezā qolī ebn-e mohammad hādī

گزارشات مهمی است از مأموريت های صاحب منصبان دولتی در دوره قاجار از جمله وقایع مربوط به عساکر ایران در برازجان به سال 1273، تفصیل مجروحین جنگ خشکاب، گزارشات

شاهزاده اردشیر میرزا در وقایع سال 1251 که سال دوم جلوس محمد شاه بوده و گزارشاتی از جزایر دریای خزر، وقایع تراکمه در صفحات استر آباد، وقایع خراسان در سال 1264، کتابچه مرحوم میرزا فضل الله در خصوص وضعیت سنگرهای لشکر در قلعه محمره (خرمشهر) و اوضاع نواب احتشام الدوه و جز آن.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14722

آغاز: آلتس، از زیارت تعلیقه مورخه بپانزدهم شهر رجب جناب اشرف امجد سرافراز؛ انجام: ابراهیم خان بقدر مقدور همراه برده باقی صدون خانه را نواب.

خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1271ق؛ جلد: مقوایی، 75گ، 15 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 41-179]

گزارشات مراغه = وقایع مراغه = اسناد دولتی/ اسناد/ فارسی

gozārešāt-e marāqe = vaqāye‘-e marāqe = asnād-e dowlatī

وقایع نگار کردستانی، علی اکبر بن عبدالله، ق14قمری

(vaqāye‘-negār-e kordestānī,‘alī akbar ebn-e ‘abd-ollāh (- 20c

گزارش بسیار مهمی است از احوال اجتماعی و سیاسی مراغه، از شوال تا اوایل ربیع الثاني 1298ق که برای تاریخ پژوهان آذربایجان نهایت استفاده را دارد.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14727

آغاز: بیان وقایع مراغه از شهر شوال لغایت ربیع الاول 98، در اوایل شهر شوال کاغذی از سلیمخان سرهنگ چهار دولی بعنوان رضا قلیخان؛ انجام: رعیت پرور اسلامیان پناه روحی و روح العالمين فداه قیام و اقدام نمودند این است حقیقت گزارشات ولات مراغه از شهر شوال المكرم لغایت اوایل ربیع الثاني 98.

خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: ربیع الثاني 1298ق؛ جلد: تیماج، 41گ، 10 سطر، اندازه: 10/5×17/2 سم [ف: 41-182]

گزارش اخوینی- هداية المتعلمين في الطب

گزارش ارتش/ اسناد/ فارسی

gozāreš-e arteš

شامل صورت دخل وخرج و جیره و مواجب سواره چهار دولی در تاریخ 1303، صورت محل شش ماهه ارباب مواجبات فوج فیروزکوهی در تاریخ 1304، صورت اسامی صاحب منصبان و سربازان فوج فیروزکوهی و نیز جیره و علیف الدواب سواره چهار دولی هنگام مأموريت مغان در تاریخ 1304.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1050

آغاز: کتابچه جیره و علیف الدواب صاحبمنصبان و سواره چهار دولی هنگام مامور خدمت اردبیل به توسط کارگزارن شوکت و جلالتمدار امیر الامرا؛ انجام: مقدار 21 خروار و 35 من و یک سیر و هم جیره و علیف الدواب به عنوان 127 خروار 18 من و 28 سرونیم کاه

خط: سیاق، بی کا، تا: 1303 و 1304ق؛ جلد: مقوا، 89گ، اندازه: 18×22/5 سم [ف مخ: 4-1572]

گزارش اعطای تیول/ اسناد/ فارسی

gozāreš-e e‘tāy-e teyūl

غفاری مازندرانی، احمد بن علی، ق11قمری

(qaffārī māzandarānī, ahmad ebn-e ‘alī (- 17c

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 88/9466

گزارش اعطای تیول توسط قطبشاه به جامع مجموعه؛ خط؛ نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 23 شعبان 1048ق؛ 1گ (193) [مختصر ف: - 677]

گزارش افغانستان/ سفرنامه/ فارسی

gozāreš-e afqānestān

قندهاری، ابوالحسن

qandehārī,ab-ol-hasan

حاج سید ابوالحسن قندهاری از طرف دولت ایران مأمور رسالت تهنیت استقلال امیر شیر علیخان والی افغانستان شده و تمام وقایع افغانستان و گزارش احوال آن کشور از اداری و کشوری و نظامی را نوشته است.

آغاز: چون حسب الامر اشرف ارفع نواب مستطاب

تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 261

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ 24گ، 13 سطر (11×16/5)، اندازه: 16×20 سم [ف: - 115]

گزارش اوضاع سیاسی ایران/ تاریخ/ فارسی

gozāreš-e owzā‘-e sīyāsī-ye īrān

رونوشتی از اوضاع سیاسی ایران در سال 1342 مربوط به تهران می باشد. اوضاع نابسامان مجلس، نزاع بر مسأله نفت در مجلس و احتمال تعطیلی مجلی، به دار آویختن سردار سپه، از 5 ذیقعده 1342 تا 11 ذیقعده، و ناقص مانده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15471

آغاز: ذی قعده 1342 طهران، اوضاع مرکز جویا باشید تازه بوقوع نه پیوسته چیزی قبل چند دستگاه ارد پلان که از روسیه خریده شده بود بطهران رسید و یک روز در فضای شهر نمایش داد؛ انجام: زحمت ندارم امیدوارم که حق بر همه ظاهر و هویدا

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ جلد: چرم، 12گ، 14 سطر، اندازه: 11/6×18/2 سم [ف: 43-112]

گزارش ایلچی روس/ تاریخ/ ترکی

gozāreš-eīlčī-ye rūs

ترجمه گزارش های ایلچی و فرستاده دولت روس است به ترکی و فرانسه.

تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 193- ج

آغاز: روسیه ایلچی معتنیده سفارت مستشاری؛ انجام: صانع اوله سز27 ح223

خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 13؛ جلد: مقوا، 167گ، اندازه: 13/5×21/5 سم [ف: 1-400]

گزارش جنگ بولغار/ تاریخ/ فارسی

gozāreš-e jang-e būlqār

تاریخ تأليف: 25 صفر 1304ق

گزارش کوتاهی است از جنگ در بولغار و طمع های دول اروپایی در این جنگ. این گزارش گویا به تهران به ناصرالدین شاه قاجار تقدیم شده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2071

آغاز: خداوندگارا، مسئله بولغارستان که امروزه ماده صلح و جنگ فیما بین دول فرنگستان گردیده است

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 25 صفر 1304ق؛ مهر: «نریمان» (بیضوی)؛ 3گ، 16 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 6-85]

گزارش چند دزدی و طراری/ داستان/ فارسی

gozāreš-e čand dozdī va tarrārī

چند واقعه طراری به نقل از روزنامه اطلاع نمره نود و سوم و سپس چند دزدی غریب که در جهان اتفاق نقل شده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4/1147- طباطبائی

بی کا، بی تا؛ 2گ (70-71) [ف: 23-616]

گزارش حدیثی از امام صادق (علیه السلام) / شرح حدیث/ عربی

gozāreš-e hadīsī az emām sādeq

اخباری، محمد بن عبدالنبی، 1232-1178؟ قمری

(axbārī, mohammad ebn-e ‘abd-on-nabī (1765-1817

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8/922

آغاز: قال ابو عبدالله ع: ان الله تبارك و تعالی خلق اسماء بالحروف غیر متصوت و باللفظ غیر منطق... ایا ما تدعو فله الاسماء الحسني.

شرح. هذا من الاحاديث المشكلة و نحن نستعین بفضل الله في حله؛ انجام: و هو وجوده الواجبي فافهم ذلك انشاء الله تعالی. هذا آخر الشرح في هذا الحديث الذي شرحه العالم الرباني الكاشف الحقاني جناب آخند ملا صدرالدین الشيرازي رفع الله بقدر علمه قدره. وفقت لاستکتابه من کتابه المعروف بشرح الاصول.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 8گ (126پ-133ر)، 17 سطر (9×14)، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 5-1688]

گزارش حکومت مرکزی به کلات/ اسناد/ فارسی

gozāreš-e hokūmat-e markazī ba kalāt

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1636- ف

نسخه اصل: وزارت خارجه ش 6286-5119. مورخ روز دوشنبه 19 شوال 1309؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 1-171]

گزارش خدمات معاون اداره/ متفرقه/ فارسی

gozāreš-e xadamāt-e mo‘āven-e edāre

غلامحسین

qolām-hoseyn

کتابچه ای است در گزارش که معاون اداره محاسبات برای وزارت جنگ نوشته است.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1264

آغاز: مقام منیع وزارت جلیله جنگ! در این مدت که از طرف وزارت جلیله جنگ اخيراً در اداره محاسبات قشونی سمت معاونت داشته ام؛ انجام: و در خاتمه نیز معروض می دارم که موافق آن چه در این کتابچه نگارش یافته اسنادی در نزد بنده موجود است که در هر مورد که مقرر شود از تحویل و ارائه آن مضایقه نخواهد شد.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: مقوا، 12گ، 14 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف مخ: 4-1573]

گزارش خراسان و سیستان/ تاریخ ایران/ فارسی

gozāreš-e xorāsān va sīstān

گزارش خراسان و سیستان در این که کتابچه روزنامه وقایع که نوشته بود رسیده و سواد نوشتجات سؤال و جواب با میرزا آقا ملاحظه شده است.

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 188

بی کا، بی تا [نشریه: 7-335]

گزارش خرید خانه/ اسناد/ فارسی

gozāreš-e xarīd-e xāne

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12342

آغاز: بسمله، تسبیح و تقدیس برازنده خداوندی است؛ انجام: مذاکره مهدیقلی خان را درین مقام ختم می نمائیم في شهر 1335ق

از حمیدالدوله؛ خط: شکسته، کا: مهدی شریف، تا: 1335ق؛ جلد: مقوا [الفبائي: - 459]

گزارش خزانه داری کل شرکت نفت/ اسناد/ فارسی

gozāreš-e xazāne dārī-ye koll-e šerkat-e naft

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4588- ف

درباره مخارج و بودجه در سال های 1305 تا 1306؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 3-75]

گزارش درباره دو گروه مسیحیان و یهودیان/ اسناد/ فارسی

gozāreš darbāre-ye do gorūh-e masīhīyān va yahūdīyān

گزارش درباره دو گروه مسیحیان و یهودیان و سلماس و ارومیه یا کتابچه روزنامه وقایع اتفاقیه حالات ملل مسیحیه و موسویه متوقفین بلده سلماس و ارومیه و جز آن ها در ئیلان ئیل هزار و دویست و هشتاد و شش (1286) در 85 نمره با عنوان های «سلماس، قریه تپو، ارومیه، سواد التزام نامه قشیان در کانون 1869، کیشان ینگی دنیائی و آمریکا، اخبارات». بسیار مهم است.

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 185

خط: نستعلیق ریز، کا: کلهر، بی تا؛ 54ص، 17 سطر [نشریه: 7-335]

گزارش در مورد کتاب میرزا محمد حسین/ اسناد/ فارسی

gozāreš dar mowred-e k.-e mīrzā mohammad hoseyn

اعتضادالسلطنه، علیقلی بن فتحعلی، 1234؟ -1298قمری

(e‘tezād-os-saltane, ‘alī-qolī ebn-e fath-‘alī (1819-1881

گزارش در مورد کتاب میرزا محمد حسین مشهور به حجة الاسلام به پیشگاه شاه مبنی بر این که شیخیه مطلقا مردم بی سوادی هستند و این حجة الاسلام در میان ایشان به بی سوادی مشهور است، و کتاب او با قواعد دینی و دولتی منافات دارد.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5/6151

بی کا، تا: 1286ق [ف: 9-195]

گزارش درویش پاشا/ جغرافیا/ ترکی

gozāreš-e darvīš pāšā

تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 358 بخش3

عکس از روی نسخه چاپی ربیع الاول 1287؛ درباره حدود ایران به ترکی؛ بی کا، بی تا؛ 95گ [ف: - 152]

گزارش دفتر دارو پیچنسو الساندرس/ اسناد/ فارسی

gozāreš-e daftar-e dārū pīčenso elsāndres

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/4169- ف

نسخه اصل: ش 83. در پاییز 1570 که به ایران رفته بود برای برانگیختن ایران به جنگ با ترک ها؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 3-24]

گزارش روزنامه/ روزنامه/ فرانسوی

gozāreš-e rūznāme

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18449

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ 268ص، اندازه: 13/5×21/3 سم [رایانه]

گزارش سرخس- جغرافیا و اسامی منازل عرض راه مشهد و سرخس

گزارش سفارت ایران در پاریس/ اسناد/ فارسی

gozāreš-e sefārat-e īrān dar pārīs

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1471

آغاز: قبله گاها عالی جاه میرزا محمد علی پنج شنبه بیست و ششم ذی الحجه وارد پاریس شد و اسباب های متعلقه به اکسپوزیسیون را به تفصیلی که در کتابچه جداگانه مرقوم فرموده بودید تسلیم و تحویل کرد؛ انجام: و کمال امیدواری دارد که خود کم ترین هم تا ده روز دیگر از پاریس حرکت کرده در اواخر شهر ربیع الثاني شرف خدمت جناب عالی را دریابم و گزارش را مشروح تر از این عرض نمایم زیاده مصدع نشود.

درباره بازار مکاره ایران در پاریس گویا در همان تاریخ 1284؛ خط: نستعلیق، کا: امیر نظام، تا: سه شنبه 29 صفر 1284ق؛ تملک: سید ابراهیم در 8 صفر 1329؛ جلد: مخمل بنفش، 5گ، 14 سطر (9×15)، اندازه: 16×23 سم [سنا: ف: 2-279]

گزارش سفر/ سفر/ نامه فارسی

gozāreš-e safar

گزارش های روزانه کوتاهی است از مشایعت وزیر مختار انگلیس یا روس از مسیر طهران تا آذربایجان که در دوره

ناصرالدین شاه صورت گرفته است. این گزارش ها که تنها 19 روز را در بردارد کامل نبوده و نامی نیز از وزیر مختار و همراهانش نیامده است.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6680

آغاز: هشتم شهر ربیع الاول روز شنبه از دارالخلافه طهران به مهمانداری عالیجاه میرزا جواد خان در خدمت جناب؛ انجام: و از منزل ترکمان چای تا قره چمن سه فرسخ است یوم پنج شنبه 27 شهر ربیع الاول...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن13؛ جلد: تیماج، 4گ (2پ-5)، 16-19 سطر (9×19)، اندازه: 11/5×21/5 سم [رایانه]

گزارش شرکت ملی نفت ایران/ اسناد/ فارسی

gozāreš-e šerkat-e mellī-ye naft-e īrān

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4586- ف

گزارش شرکت ملی نفت ایران در 1957-1956؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 3-75]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4589- ف

گزارش شرکت ملی نفت ایران در 1957-1956؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 3-75]

گزارش شکار حشمت الدوله/ تاریخ/ فارسی

gozāreš-e šekār-e hešmat-od dowle

منشی باشی، احمد، ق14قمری

(monšī-bāšī,ahmad (- 20c

اهداء به: حشمت الدوله

تاریخ تأليف: 1291ق

در وصف شکار رفتن حشمت الدوله در کوه های سهند به سال 1290ق و کیفیت صید او و همراهانش است. مؤلف از جمله همراهان وی بوده و این کتاب را در شکارگاه بستان آباد به حشمت الدوله تقدیم کرده است. این رساله از انشایی ادبی برخوردار است.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1689-9/239

آغاز: بسمله چون درسنه ماضیه تخاقوی ئیل 1290 که موکب مسعود فرخنده کوکب حضرت اقدس امجدا رفع والا ولیعهد کیوان حشمت روحنا فداه درشهر جمیدی الاخره همانسال بعزم تفرج و قصد شکار تشریف فرمای ساحات کوه سهند شدند و از نزول وجود مسعودش که آیه هدی و مزین؛ انجام: بر رمفارق اهل ایران خاصه آذربایجان بخصوص این جان نثاران پاینده و مستد ام بدارد تحریرافی شهر رجب المرجب کتبه محمد علی المنشي سنه 1291

خط: نستعلیق، کا: محمد علی منشی، تا: 1291ق؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج، 20گ، 9 سطر، اندازه: 8×12/5 سم [ف: 6-3412]

گزارش شوریدن شیخ عبیدالله بن سید طه نقش بندی در آذربایجان/ تاریخ/ فارسی

gozāreš-e šūrīdan-e šeyx ‘obeyd-ol-lāh ben sayyed tāhā naqšbandī dar āzarbāyjān

گزارش شوریدن شیخ عبیدالله بن سید طه نقش بندی در آذربایجان و عکس او.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 69/9450

خط: نستعلیق، کا: سید میرزا محمد حسن خان منشی اسرار دولتی، تا: قرن 13؛ با یادداشتی از افضل الملك و اعتماد السلطنه [مختصر ف: - 677]

گزارش غرق شدن کشتی های روس در دریا در زمان شاه سلطان حسین/ تاریخ/ فارسی

gozāreš-e qarq šodan-e koštī hā-ye rūs dar daryā dar zamān-e šāh soltān hoseyn

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4/16315ه

آغاز: در عهد دولت روزافزون و سلطنت ابد مقرون اعلیحضرت پادشاه...

خط: نستعلیق، کا: عبدالمجید بن یوسف بن مجید آهی، تا: با تاریخ 1260ق؛ جلد: تیماج مذهب، 6ص (134-138)، 14 سطر، اندازه: 17/5×21/8 سم [ف: 45-151]

گزارش قافله/ داستان/ فارسی

gozāreš-e qāfele

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4/7202

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: روغنی، 1گ (21ر-21پ)، اندازه: 11×18 سم [ف: 25-200]

گزارش قشون/ داستان، تاریخ/ فارسی

gozāreš-e qošūn

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18047

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 13×21/3 سم [رایانه]

گزارش کارهای خراسان و کسب نظر در بازار قوام الدولة/ اسناد/ فارسی

gozāreš-e kār-hā-ye xorāsān va kasb-e nazar dar bāzāre qavām-od dole

1. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 186

گزارش کارها خراسان و کسب نظر در بازار قوام الدوله وزیر خراسان با پاسخ پرسش های او در شش بند مورخ 1 جمادی الثاني 1275 با خط و امضاء ناصرالدین الدين در 1275 در پنج جا، با مهر دبیرالملک در پشت آن؛ بی کا، بی تا [نشریه: 7-335]

2. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 187

گزارش یاد شده نسخه دیگر در دو بند با تصدیق و امضاء ناصرالدین شاه در 20 ربیع الثاني 1275 با همان مهر؛ بی کا، بی تا [نشریه: 7-335]

گزارش کنسولی روابط بازرگانی بلژیک/ اسناد

gozāreš-e konsūlī-ye ravābet-e bāzargānī-ye belžīk

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3493- ف

ج 61 مورخ 1925 در 161-205ص، مجله عالم اسلامی ج 61ص 205 سال 1925 بخش سوم یا سومین تری مستر آغاز ناسیونالیسم در ایران، ج 72 مورخ 1891 در 345-377ص، ج 81 مورخ 1893 در 131ص، ج 120 مورخ 193 در 252-297ص، ج 130 مورخ 1905 در 253-307ص، ج 135 مورخ 1906 در 103-152 و 377-395ص، ج 136 مورخ 1907 در 251-587ص، ج 139 مورخ 1907 در 51-109ص؛ بی کا، بی تا؛ از روی چاپی [فیلم ها ف: 2-153]

گزارش مالیاتی شهرستان ها/ اسناد/ فارسی

gozāreš-e mālīyātī-ye šahrestānhā

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4590- ف

یاراپرت رئیس کل مالیه ایران درباره سال های 1304-1302، ششمین گزارش در 1302، نهمین گزارش در 1303 (1924)، دهمین گزارش درباره سه ماهه فروردین ماه واردی بهشت ماه و خرداد ماه 134 برابر با 21 مارس 21 ژوئن 1925؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 3-75]

گزارش مأموريت/ تاریخ/ فارسی

gozāreš-e ma’mūrīyat

میر ابوالقاسم، در سال 1306ق فوجی از سربازان قم را جهت تعلیم (از ذیقعده 1306 تا جمادی الاول 1307) به خراسان برده است. رساله حاضر، گزارش عملکرد وی در این دوره است که ضمن سی و سه بند آمده، چهار تن از صاحب منصبان خراسان پس از پایان دوره، فعالیت های وی را تایید کرده، که متن دستنویس ایشان همراه با مهر به این گزارش ملحق شده است. صاحب منصبان بر اساس ترتیب تاییدنامه و سجع مهرهای ایشان عبارتند از: 1. مهر: «فتح الله بن فضل الله 1291» (بیضی)؛ 2. مهر: «غفار غفار 1290» (بیضی)؛ 3. مهر: «مؤتمن الشكر محمد الحسيني» (بیضی)؛ 4. مهر: «رکن الدوله» (بیضی).

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18506

آغاز: هو الله تعالی شانه. راپرت ماموریت این جان نثار میر ابوالقاسم سرباز بمعلمی فوج خلج قم بارض اقدس سنه 1306؛ انجام: جان نثار میر ابوالقاسم سرباز طرح اطریشی معلم فوج خلج.

خط: نسخ و نستعلیق شکسته، کا: میر ابوالقاسم، تا: جمادی الاول 1307ق؛ جلد: مقوایی، 20گ، اندازه: 13×21 سم [ف: 51-4]

گزارش ماهیانه کل دارایی ایران/ اسناد/ فارسی

gozāreš-e māhīyāne-ye koll-e dārāīy-e īrān

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4587- ف

گزارش ماهیانه کل دارایی ایران در 1323؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 3-75]

گزارش مجروحین جنگ جنوب = راپورت/ اسناد/ فارسی

gozāreš-e majrūhīn-e jang-e jonūb = rāport

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/14722

از حکیم؟؛ خط؛ نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ 2گ (11ر-12پ) [مختصر ف: - 677]

گزارش میرزا ملکم خان/ اسناد/ فارسی

gozāreš-e mīrzā malkam xān

ملکم، 1326-1249قمری

(malkam (1834-1908

ناظم الدوله سفیر ایران به وزارت امور خارجه ایران

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2834- ف

نسخه اصل: نسخه آقای دکتر معینیان؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 1-171]

گزارش نامه/ اسناد/ فارسی

gozāreš nāme

سفیر ایران در کشور روس و برنامه و ترتیب دیدار و ملاقات نواب والا در تفلیس با امپراطور روس، با صحه شاه.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3587- ف

نسخه اصل: انجمن آثار ملی: خط؛ شکسته نستعلیق؛ بی کا، بی تا؛ 5ص [فیلم ها ف: 2-192]

گزارش نامه به شاه ایران/ تاریخ/ فارسی

gozāreš nāme beh šāh-e īrān

این نامه را در پاسخ مکتوبی نوشته اند که خان عالم از طرف شاه ایران در 1027 آورده و در آن شرح شبیخونی داده شده که از طرف روم (ترک) با 220 هزار سوار شده پانصد توپ کلان و دو هزار بادلیج به سرداری حسن پاشا وزیرو امیرالامرای ارض روم به سپاه ایران زده شد. این شبیخون به وسیله سپهسالار قرچغای خان با سربازان دلیر ایران دفع گردیده و نیز هدایای ارزنده ای که از طرف متجاوزین برای جبران شبیخون بی قانون ارسال شده بود به شرح یاد شده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 43/901- طباطبائی

آغاز: نامه جانان رساند قاصد فرخ لقا ** روزه جان تازه ساخت هم چو نسیم صبا. مصباح محفل موافقت مفتاح باب مرافقت اعنی مکتوب مؤالف اساس و نامه عنبرین لباس که از جانب... ثمره گلستان خلافت و وفا؛ انجام: و در این وقت که پادشاه مسکاو به جهت ما بعضی تحائف فرستاده بود... یک دست شنقار ابلق که لایق و سزاوار دست آن پادشاه کامکار بود ایفا نمود که مقبول طبع سلیم گردد، ایام به کام باد. بالنون و الصاد.

خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 3ص (281-283)، اندازه: 15/5×25 سم [ف: 23-219]

گزارش نامه دهگان خداپرست/ نامه نگاری، کلام و اعتقادات/ فارسی

gozāreš nāme dahgān-e xodā-parast

نامه های دهگان خدا پرست به انوشیروان نوشته و او آن را به «اژرژروه» سپاهانی داداتا از آن بکاهد و گزین و گزارش کند.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 21/253

آغاز: دهقان خداپرست نزد خسرو قبادان ساسان نامه نوشته بود و یک چیز دوبار و سه بار وا گفته؛ انجام: و پادشاهی از مردم شما برود پس از هزار و اند سال باز پادشاهی بفرزندان کیومرث رسد. و الله اعلم بحقایق الامور.

خط: تعلیق، کا: حیدر بن علی کرکی، تا: نزدیک 1076ق؛ 3گ (141پ-143ر) [ف: 3-481]

گزارش نظامی منطقه تالش/ اسناد/ فارسی

gozāreš-e nezāmī-ye mantaqe-ye tāleš

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17036

بی کا، بی تا؛ خریداری از بیژن پاینده آزاد؛ اندازه: 15/8×21/8 سم [رایانه]

گزارش نماینده روزنامه نیویورک تایمس درباره ایران (ترجمه) / تاریخ/ فارسی

(.gozāreš-e namāyande-ye rūznāme-ye nīyoyork tāyms darbāre-ye īrān (t

جزوه ای است درباره وضع سیاسی ایران در زمان ناصرالدین شاه و امیرکبیر و بدگویی او از انگلیس و اندکی ستایش او از روس و هم چنین وضع بد اجتماعی ایران و بی اعتنایی دولت نسبت به صلاح کشور و ستمگری درباریان و شاهزادگاه به ویژه ظل السلطان و پیروی شاه از روس و پیمان او با آن کشور و دادن شمال خراسان و افغانستان به روس و نبودن آزادی و قانون و نظمی در کشور، از گفته خبرنگار «اوده اخبار لکهنوء» از روزنامه تایمس هندوستان از گفته های وقایع نگاری از تهران به روزنامه تایمس (طیمس)، تاریخ آن دهسال پس از پیمان راه آهن بارون روتر است گویا نزدیک سال 1310.

تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 882

آغاز: ایران، مخبر اوده اخبار لکنهوء نقل از روزنامه طیمس هندوستان نموده ذکر می نماید که وقایع نگاری از طهران بروزنامه نیویورک طیمس نوشته است که مملکت ایران از این وضع و حالتی که فعلا در او مشاهده می شود محال است که ترقی و اقبال نصیب او شود؛ انجام: ولی آن هایی که استعداد کار دارند و کار گذار و زنده دل هستند مملکت ایران برای وجود ایشان زندان و بی حاصل است و السلم.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ 39ص، 10 سطر [نشریه 3-482]

گزارش و راپورت بنائی ها/ اسناد/ فارسی

gozāreš va rāport-e bannā’īyhā

گزارش و راپورت بنا یی ها و ساختمان های درون و بیرون شهر تهران و عمارت های ییلاقات مانند کاخ گلستان از تالار برلیان و جز آن نیز فرح آباد و اصطبل ها و سربازخانه ها و نگارستان و سلطنت آباد و قصر قاجار و قزاق خانه ها و عمارت های دوشان تپه، در یک طومار.

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 189

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا [نشریه: 7-335]

گزارش وضع کمیسیون مختلفه عثمانی و ایرانی/ اسناد/ فارسی

gozāreš-e vaz‘-e komīsīyon-e moxtalefe-ye ‘osmānī vaīrānī

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1477

درباره رفع بحران سرحد ارومیه و لاهیجان مورخ ذیحجه 1325؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ 4گ، 18 سطر [سنا: ف: 2-281]

گزارش وقایع سرحدات ایران و روسیه/ تاریخ/ فارسی

gozāreš-e vaqāye‘-e sarhaddāt-e īrān va rūsīye

گزارشی از سرحدات ایران و روسیه به، ویژه اردبیل طالش و مغان است که مؤلف با استفاده از گزارش میرزا سید جعفر مهندس باشی (مشیرالدوله) (م 1279ق) و مشاهدات عینی گزارشگر، نگاشته و طی آن به رخدادهای پیرامون آن منطقه و برخوردهای نظامی بین ارتشیان ایران و روسیه پرداخته است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13185

آغاز: در این موقع که دول همسایه بنای تجاوزر بخاک دولت علیه گذاره و بی طرفی دولت ایران را مغتنم نشمرده به خیالی این هنگامه را بر پا کرده اند؛ انجام: و در هر جا کلاه مود را زمین می گذاشتند ماها سرحد را از آن جا می دانیم، تفصیلاین فقرات زیاد است در صورت لزوم إن شاءالله مفصلا بعرض خواهد رسانید.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی؛ جلد: مقوایی، 38گ، 17 سطر (9×16/5)، اندازه: 13×21 سم [ف: 33-353]

گزارش ها و مکاتیب دولتی عهد قاجار/ اسناد/ فارسی

gozārešhā va makātīb-e dowlatī ‘ahd-e qājār

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4/4811

و سواد نوشته های مربوط به ایران و روس. مجموعه این نوشته ها مربوط به سفر میرزا محمد حسین صدر به روسیه است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 8-101]

گزارش های اعتماد حضور ابراهیم بن عماد الدوله/ اسناد/ فارسی

gozārešhāye e‘temād hozūr ebrāhīm ben ‘emād-od dowle

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3677- ف

نسخه اصل: خارجه 6316 (4920)، اسناد دولتی است و باید در سه مجلد باشد، صد و هشت طغرا نوشته است دارای دستخط همایونی (11) و راپرت مجلس شورا به خط امین الملك و عریضه او و کتابچه قانون مشورت خانه تا می رسد به خط آجودان مخصوص و کاغذ افتخار السلطنه؛ بی کا، بی تا؛ با فهرست مندرجات مورخ ربیع الاول 1302، با مهر همان اعتماد حضور و علی اکبر بن حسین حسینی، در ربیع الاول 1330 به گواهی مرآة الممالك به اطاق اسناد رفته بود؛ 111گ [فیلم ها ف: 2-224]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3678- ف

نسخه اصل: خارجه 6248 (4778)، جلد دوم است؛ بی کا، بی تا؛ با گواهی مرآة الممالك که در ربیع الاول 1330 به اطاق اسناد رفته است؛ 107گ [فیلم ها ف: 2-224]

گزارش های ژوانن/ اسناد

gozāreš-hā-ye žovānen

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3748- ف

از آرشیو وزارت خارجه پاریس، 12 و 13 خطی. فرستاده نظامی و سیاسی فرانسه در دربار فتح علی شاه؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 2-242]

گزارش های کیومرث میرزا عمیدالدوله/ اسناد/ فارسی

gozārešhāye kīumars mīrzā ‘amīdod-dovlah

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3679- ف

نسخه اصل: خارجه 6224 (3278)، با گواهی مورخ 1330 مرآة الممالك (4625)؛ بی کا، بی تا؛ 266گ [فیلم ها ف: 2-224]

گزارش های مؤيد الدوله حاکم کرمان به صدراعظم/ اسناد/ فارسی

gozārešhāye mo’ayyed-od dowle hākem-e kermān be sadre-a‘zam

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3680- ف

نسخه اصل: خارجه 6226 (334/4643)؛ بی کا، بی تا؛ با گواهی مرآة الممالك که در 1330 به اطاق اسناد رفته است؛ 334گ [فیلم ها ف: 2-224]

گزارش های هفتگی = عرایض و نوشتجات/ اسناد/ فارسی

gozārešhāye haftegī = ‘arāyez va neveštejāt

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3710- ف

نسخه اصل: خارجه 6193 (4876). گزارش های هفتگی یا عرایض و نوشتجاتی که به شاه رسانده اند و او آن ها را خوانده و دستخط او هم در آن ها هست؛ بی کا، بی تا؛ با گواهی موسی مرآة الممالك در ربیع الثاني 1330 از کتابخانه اندرون به اطاق دفتر اسناد و اموال دولتی رفته بود مانند شماره های دیگر این کتاب، تدوین 25 شعبان 1293 سیچقان ئیل، از جزو یکم که شاه در شمیران در 12 تا 16 صفر 1275 دیده تا جزو 30 که در تهران در 13 ربیع الثاني

ربیع الثاني 1280 تنگوزئیل دیده است. [فیلم ها ف: 2-228]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3711- ف

نسخه اصل: خارجه 6206. گزارش های هفتگی یا عرایض و نوشتجاتی که به شاه رسانده اند و او آن ها را خوانده و دستخط او هم در آن ها هست، دارای 1. خلاصه صورت بروات توشقان ئیل که تنخواه آن را کارگزاران ادارات دریافت کرده اند، 2. روزنامه عباس میرزا با سرگذشت او که خلف سلطان بن سلطان محمد شاه قاجار بوده است، 3. جمع و خرج و مستمریات تهران، 4. بودجه نظام به دستور شاه و بودجه مملکتی، 5. صورت جمع و خرج اقساط ایت ئیل 1291، 6. خلاصه جمع و خرج ابواب جمعی خزانه مالیه که به نظر شاه رسیده با مهر امین السلطان، 7. اصل کاغذ اسعد پاشا به نایب السلطنه و ترجمه آن، 8. ابواب جمعی اسماعیل خان، 9. صورت باقی گمرک خانه ها، 10. صورت تخلف مرحمتی در معامله یونت ئیل اصفهان، 11. اخبار سیاسی ایران با فرانسه و انگلیس و روس در 35ص، 12. قواعد مصلحت خانه در بیست فصل، گزارشی است به شاه، 13. ابواب جمعی سهراب خان در قوی ئیل بابت گمرک ولایات، 14. خصلاصه مطالب غلام حسین خان از سیستان، 15. صورت شاگردان مدرسه دارالفنون از قدیم و جدید و اخراجی و مأمور سیم کشی تلگراف مأمور خراسان در سه شنبه 2 شوال 1276، 16. صورت جمع و خرج قوی ئیل، 17. روزنامه تلگرافی ولایات تبریز و دامغان، 18. وجوه ابواب جمع حاجی محمد خان حاجب الدوله، 19. صورت باقی یونت ئیل اصفهان، 20. کارخانه ریسمان ریسی و کاغذسازی از 1 شوال تا 20 شوال 1270، 21. جمع گمرک خانه های کشور، 22. خلاصه حساب میرزا موسی وزیر به تشخیص مستوفی الممالك در یونت ئیل، 23. صورت حساب وجوه استقراض معیر الممالك و اسماعیل خان؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 2-229]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3712- ف

نسخه اصل: خارجه 6239 (4866). جزو نخستین آن مورخ 23 ذیحجه 1286 یونت ئیل در تهران. جزو بیست و پنجم مورخ جمادی الثاني 1289 پیچی ئیل در کلاردشت مازندران در 5 ربیع الاول 1294 تدوین شده است، گزارش های هفتگی یا عرایض و نوشتجاتی که به شاه رسانده اند و او آن ها را خوانده و دستخط او هم در آن ها هست؛ بی کا، بی تا؛ 263گ [فیلم ها ف: 2-230]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3713- ف

نسخه اصل: خارجه 6240 (132/30). گزارش های هفتگی یا عرایض و نوشتجاتی که به شاه رسانده اند و او آن ها را خوانده و دستخط او هم در آن ها هست؛ بی کا، بی تا؛ تدوین 1305 [فیلم ها ف: 2-230]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3714- ف

نسخه اصل: خارجه 6242 (4896/33). جزو نخستین مورخ 25 محرم تا 4 صفر 1274 در شمیران، جزو بیست و یکم مورخ 1276 قوی ئیل در تهران، جزو بیست و سوم دستخط و فهرست نوشتجات قدیم است از عهد محمد شاه تدوین 10 شعبان 1305 سیچقان ئیل، گزارش های هفتگی یا عرایض و نوشتجاتی که به شاه رسانده اند و او آن ها را خوانده و دستخط او هم در آن ها هست؛ بی کا، بی تا؛ 233گ [فیلم ها ف: 2-230]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3715- ف

نسخه اصل: خارجه 6243 (4905). در دو بخش از ش تا 1 و 130 و از 131 تا 273، گزارش های هفتگی یا عرایض و نوشتجاتی که به شاه رسانده اند و او آن ها را خوانده و دستخط او هم در آن ها هست. 13 و 17 جمادی الثاني 1285 در سلطنت آباد 27 جمادی الثاني 1285، 6 و 7 و 22 رجب و 6 و 10 و 12 و 24 شعبان و 7 و 12 و 20 رمضان و 2 شوال 1285 در تهران، اواسط جدی، 5 و 6 شوال 1285 در دوشان تپه، 9 و 12 و 14 و 18 شوال 1285 در جاجرود، 19 شوال 1285 در حصار امیر، 20 شوال 1285 در دوشان تپه، 23 شوال 1285 و 14 و 16 ذیقعده و 10 ذیحجه 1285 در تهران، 16 ذیحجه 1285 قصر قاجار، 24 ذیحجه 1285 در باغ لاله زار؛ بی کا، بی تا؛ 273گ [فیلم ها ف: 2-230]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3716- ف

نسخه اصل: خارجه 6244 (4882/155). سی و دو جزو است 2 از محرم تا 29 ربیع الاول 1283، گزارش های هفتگی یا عرایض و نوشتجاتی که به شاه رسانده اند و او آن ها را خوانده و دستخط او هم در آن ها هست؛ بی کا، بی تا؛ مهر: علی اکبر بن حسن حسینی، اعتماد حضور؛ 239گ [فیلم ها ف: 2-231]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3717- ف

نسخه اصل: خارجه 6270 (4894). جزو نخستین مورخ 1 جمادی الثاني 1275، جزو بیست و ششم مورخ 21 صفر 1280 تنگوزئیل در شمیران دستخط مورخ 1 رمضان 1296 توشقان ئیل دارد، گزارش های هفتگی یا عرایض و نوشتجاتی که به شاه رسانده اند و او آن ها را خوانده و دستخط او هم در آن ها هست؛ بی کا، بی تا؛ 246گ [فیلم ها ف: 2-231]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3718- ف

نسخه اصل: خارجه 6267. جزو نخستین مورخ 25 ربیع الثاني 1275 یونت ئیل در تهران، جزو بیست و چهارم پایان صفر 1280 تنگوزئیل در شمیران در رمضان 1296 توشقان ئیل تدوین شده است، گزارش های هفتگی یا عرایض و نوشتجاتی که به شاه رسانده اند و او آن ها را خوانده و دستخط او هم در آن ها هست؛ بی کا، بی تا؛ 192گ [فیلم ها ف: 2-231]

10. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3719- ف

جزو نخستین مورخ پایان ربیع الاول 1287 در شهرستانک، جزو دوم مورخ ربیع الثاني 1287 در یورت درخت طوبی. جزو سوم مورخ ربیع الثاني 1287 در همان جا، جزو چهارم مورخ 21 جمادی الاول 1287 در سلطنت آباد، جزو پنجم مورخ 1 جمادی الثاني 1287 در سلطنت آباد، جزو ششم مورخ 11 رجب 1287 در بی بی آباد همدان، جزو هفتم مورخ 9 شعبان 1287 در عمادیه، جزو هشتم مورخ 26 شعبان 1287 در کنار شط یعقوبیه، جزو نهم

مورخ 20 شوال 1287 در پای طاق زهاب، جزو دهم مورخ 11 ربیع الاول 1288 در شکراب، جزو یازدهم مورخ 13 ربیع الثاني 1288 در قرق بلاغ لار، جزو دوازدهم مورخ 25 جمادی الاول 1288 در سلطنت آباد، جزو سیزدهم مورخ 14 جمادی الثاني 1288 در اقدسیه، جزو چهاردهم مورخ 15 عقرب 1288 در شکارگاه جاجرود، جزو پانزدهم مورخ جمادی الاول 1289 در چشمه بستک لار، جزو شانزدهم مورخ جمادی الثاني 1289 در بلده نور، جزو هفدهم مورخ جمادی الثاني 1289 در بلده نور، جزو هجدهم مورخ پنج شنبه 9 جمادی الثاني 1289 در صالحان کجور، جزو نوزدهم مورخ 6 رجب 1289-1289 در آب لورا، جزو بیستم مورخ 27 رمضان 1289 در تهران، جزو بیست و یکم مورخ عید رمضان 1289 در تهران، جزو بیست و یکم مورخ عید رمضان 1289 در تهران، جزو بیست و دوم مورخ 9 محرم 1290 در تهران، جزو بیست و سوم مورخ 3 صفر تخاقوی ئیل در دوشان تپه، جزو بیست و چهارم مورخ روز شنبه 21 ربیع الثاني اودئیل در عمارت گلستان، جزو بیست و پنجم مورخ پنج شنبه 21 رمضان یونت ئیل در اتراق دوم کربلا، گزارش های هفتگی یا عرایض و نوشتجاتی که به شاه رسانده اند و او آن ها را خوانده و دستخط او هم در آن ها هست، تدوین 15 صفر 1295 اودئیل، گزارش های تلگرافی است، درباره بلوچستان و دارالفنون و دیگر چیزها؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 2-231]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3720- ف

نسخه اصل: خارجه 6278 (4904)، جزو نخستین مورخ 13 شعبان 1275 در تهران دیده شده، جزو بیست و یکم مورخ محرم 1280 در سلطنت آباد دیده شده، گزارش های هفتگی یا عرایض و نوشتجاتی که به شاه رسانده اند و او آن ها را خوانده و دستخط او هم در آن ها هست؛ بی کا، بی تا؛ تدوین 1 رمضان 1296؛ 231ص [فیلم ها ف: 2-232]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3721- ف

نسخه اصل: خارجه 6279 (4860). جزو یکم در 1 شوال 1283 بارس ئیل در جاجرود دیده شده، جزو نوزدهم در 28 ذیقعده 1283 توشقان ئیل در دوشان تپه دیده شده، گزارش های هفتگی یا عرایض و نوشتجاتی که به شاه رسانده اند و او آن ها را خوانده و دستخط او هم در آن ها هست؛ بی کا، بی تا؛ 148گ [فیلم ها ف: 2-232]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3722- ف

نسخه اصل: خارجه 6320 (4867). جزو یکم در1290 در تهران دیده شده، جزو 49 در 129 تخاقوی ئیل در تهران دیده شده، گزارش های هفتگی یا عرایض و نوشتجاتی که به شاه رسانده اند و او آن ها را خوانده و دستخط او هم در آن ها هست؛ بی کا، بی تا؛ تدوین 10 شعبان 1305؛ 331گ [فیلم ها ف: 2-232]

14. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3723- ف

نسخه اصل: خارجه 6338 (4863) (395 طغرا عرایض و نوشتجات)، جزو یکم در ربیع الاول 1275 دیده شده، جزو چهل و هفتم بی تاریخ، تدوین 1293، گزارش های هفتگی یا عرایض و نوشتجاتی که به شاه رسانده اند و او آن ها را خوانده و دستخط او هم در آن ها هست؛ بی کا، بی تا؛ با مهر مورخ 1320 [فیلم ها ف: 2-232]

15. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3724- ف

نسخه اصل: خارجه 6768 (4879/23)، جزو یکم در 20 ذیحجه 1275یونت ئیل دیده شده، جزو بیست و یکم در 1 ربیع الاول پیچی ئیل دیده شده، گزارش های هفتگی یا عرایض و نوشتجاتی که به شاه رسانده اند و او آن ها را خوانده و دستخط او هم در آن ها هست؛ بی کا، بی تا؛ 194ص [فیلم ها 2-232]

گزارشی از فرنگ/ متفرقه/ فارسی

gozārešī az farang

مرتب بر هفت «فصل» است: 1. در تحدید اراضی فرنگ و اسامی دول ایشان...؛ 2. در تعریف پاپ و تسلط او بر سلاطین عظیم الشأن...؛ 3. در استکشاف حکیم دانشمند کلمبس ارض جدید را...؛ 4. در ذکر ترقیات اهل فرنگ بعد از انکشاف امریکا...؛ 5. در استدلال بر حرکت ارض به حرکت وضعیه؛ 6. در تعریف قمرهایی که کوکبی است تابع سیاره ها؛ 7. در بیان اجرام ثوابت و ابعاد آن ها.

شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1/1718

آغاز: ستایش مختص خداوند است در مقابل نعماء او

خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد هادی قاجار، تا: 1295ق، جا: تهران؛ 19گ (1پ-19ر)، اندازه: 10/5×16/5 سم [نسخه پژوهی: 3-172]

گزارشی از یک مأموريت زبانی به شمال غربی هندوستان (ترجمه) / سفرنامه/ فارسی

(.gozārešī az yek ma’mūrīyat-e zabānī be šomāl-ye qarbī-ye hendūstān (t

رخشانفر، محمد رضا

raxšānfar,mohammad rezā

این ترجمه ای است از کتاب «گزارشی از یک مأموريت زبانی به شمال غربی هندوستان». از جرج مرگن استیرنه. بخش پیشاور به چترال (ص 26 تا 46 آن کتاب).

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1885

آغاز: در سال 1929 مؤسسه تحقیقات سنجشی در فرهنگ انسانی، مرا به دومین مأموريت زبانی خود به کناره های هندوستان شمال غربی فرستاد و بدینسان مرا توانا ساخت که کاوش های خود را درباره زبان های مرزی هند و ایرانی، که در 1924 آغاز کرده بودم، دنبال نمایم

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: پایان قرن 14؛ اهدایی: دکتر

صادق کیا 38ص، 15 سطر (16/5×22/5)، اندازه: 20/5×27 سم [ف: 3-278]

گزارش یک قرن پیش از وطن ما/ تاریخ

gozāreš-e yek qarn pīš az vatan-e mā

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5028- ف

بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 3-124]

گزیده/ عرفان و تصوف/ فارسی

gozīde

خانقاهی، طاهر بن محمد، ق6قمری

(xānqāhī,tāher ebn-e mohammad (- 12c

در 45 (43) «باب»: 1. توحید باری، 2. پیامبری محمد، 3. محبت، 4. متابعت سنت، 5. فضیلت نماز، 6. ذکر، 7. فضیلت علم، 8. فضیلت شکر، 9. جهاد، 10. سخاوت، 11. حیا، 12. خاصیت زنا، 13. وبال لواط، 14. احتکار، 15. ربا، 16. قسمت روزی، 17. قناعت، 18. ناداشتن دنیا، 19. پرستیدن خلق، 20. یاد خدا و مرگ، 21. فضیلت صبر، 22. شکر، 23. اخلاص، 24. توبه، 25. روزه داشتن...، 30. رجا، 35. عجب، 40. حلم، 41. عیب جویی، 43. نمامی. (احمد منزوی)

محمد بن بالی از قرن نهم آن را به ترکی ترجمه کرده است.

آغاز: سپاس و شکر و ستایش مر خدایی راست جل جلاله که جز وی خدای دیگر نیست...

چاپ: تهران، 1347ش، به کوشش استاد ایرج افشار

[فهرستواره منزوی 575/6 و 780/7]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/4633- ف

نسخه اصل: مجموع گوتینگن (1/1/1971 خاوری)؛ خط نسخ، کا: عبدالمومن بن عمر بن احمد، تا: سه شنبه 20 جمادی الاول 754ق [فیلم ها ف: 3-82]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2818- ف

نسخه اصل: کتابخانه سعید نفیسی ش 166؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 [فیلم ها ف: 1-171]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5666 و 3061- ف

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 179گ، 15 سطر (10×16)، اندازه: 15×24 سم [ف: 16-62] و [فیلم ها ف: 2-52]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3317- ف

نسخه اصل: کتابخانه دولتی وین Cod A. F. 310؛ خط: نسخ معرب، کا: علی بن محمد، تا: نیمه های رمضان 1005ق [فیلم ها ف: 2-121]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3306- ف

نسخه اصل: دانشگاه اوپسالا شB. N.: r 9014 - CCCLXII؛ خط: نسخ ترکی، بی کا، بی تا؛ با یادداشت مورخ 1140 و 1145 و 1873 [فیلم ها ف: 2-118]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3366- ف

نسخه اصل: کتابخانه دولتی بایرن Cod ture 12؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 2-131]

گزیده احوال شاهان سلسله صفوی/ تاریخ ایران/ فارسی

gozīde-ye ahvāl-el šāhān-e selsele-ye safavī

از تاریخ عالم آرا و حبیب السير و جز آن ها.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 98/8841

کا: جمال الدين محمد حسنی، تا: یک شنبه 12 جمادی الاول 1118ق؛ 1ص (582)، اندازه: 22/3×34/9 سم [ف: 29/1-102]

گزیده اختیارات بدیعی- طب

گزیده اخلاق جلالی- لوامع الاشراق في مکارم الاخلاق (منتخب)

گزیده ای از طالع نامه/ طالع بینی/ فارسی

gozīde eī az tāle‘ nāme

کاتب مقدمه زایجه طالع را از روی نسخه ش 3510 کتابخانه ملک در این دفتر نقل کرده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/15790

خط: نسخ، کا: مرتضی گیلانی، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 3 گ (59ر-61پ)، 14 سطر، اندازه: 9×15 سم [ف: 44-68]

گزیده پنج گنج- خلاصه مخزن الاسرار

گزیده تجوید/ تجوید/ ترکی

gozīde-ye tajvīd

ارموی، محمود بن محمد، - 1077قمری

(ormavī,mahmūd ebn-e mohammad (- 1667

کتاب نسبتاً مفصلی در احکام تجوید است که با بهره مندی از کتب معتبر در تجوید هم چون: النشر في قراءات العشر، الشاطبيه، الجعبري، التيسير، الوقوف للسجاوندی، درة الفريد، تحفة الحفاظ، حل الرموز، قصیده جمال الدين و بعضی رسائل فارسی و ترکی در بیست و نه باب نگارش یافته است؛ عناوین ابواب رساله عبارت است از: 1. دیشلر اقسامن بیان ایدر (در بیان اقسام دندان) 2. مخارج حروف بیاننده در، 3. صفات حروف بیاننده در 4. نون ساکن و تنوین اظهار بیاننده در، 5. ادغام مع الغنة بیاننده در، 6. ادغام بلا غنه بیاننده در، 7. اقلاب مع الغنة بیاننده در، 8.

اخفاء مع الغنة بیاننده در، 9. میم ساکن حکمی بیاننده در، 10. ادغام صغیر حکمی بیاننده در، 11. ادغام کبیر بیاننده در، 12. رانک تفخیم و ترقیقی بیانند در، 13. لامک تفخیم و ترقیقی بیاننده در، 14. مدات بیاننده در، 15. هانک کنایه بیاننده در، 16. وقفک احکام بیاننده در، 17. سکون و روم و اشمام بیاننده در، 18. کیفیت وقف بیاننده در، 19. اشاره و وقوف سجاوندی بیاننده در، 20. سکته بیاننده در، 21. لحن جلی و لحن خفی بیاننده در، 22. همزتین متصلتین بیاننده در، 23. همزتین منفصلتین بیاننده در، 24. همزه منفرد بیانند در، 25. في نقل حركة الهمزه إلي الساكنين قبلها، 26. ترک الهمزة في مذهب ابو عمرو، 27. قراء سبعنك و شاگرد لرینک، 28. قواعد فاتحه بیاننده در، 29. قرآئنك جمیعی کیمیکدر و جامع قرآن کیم اولدوغن بیان ایدر (در بیان این که قرآن را چه کسی جمع آوری نموده است). برخی بخش های منظوم این اثر، به نظر می رسد سرایش خود مؤلف بوده باشد؛ چند نسخه نیز در برخی کتابخانه های خارج از کشور، هم چون آلمان، سوریه، ترکیه، مصر و فلسطین اشعالی موجود است. (حسین متقی)

آغاز: بسملة، الحمدلله رب العالمين... بعده بویله دیر فقیر و حقیر و پر تقصیر... که ای طالب قرائت قرآن بل کل کم قرآن عظیم تجوید ایله اوقنمق لازم گلور پس قرائت قرآن دن مقصود طلب ثواب ایکن... و بو رساله شریفته یی تجویدك معتبر کتابلرندن اخذ ایدوب جمع ایلدم و تورکجه عبارت کتوردم تا مبتدی اولانلره اخذ آسان اوله و قواعد ایله دولدردم... بو رسانه نك اسمین گزیده قدوم زیرا هر کتابک گزیده سیدر...

انجام: پس لازم اولدیکه بونی بر باب ایدوب کتاب ایچنده یازه وز الحمدلله رب العالمين إلي الاختتام و صلی الله علی نبیه و صحبه الكرام؛ تمت

1. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 477

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ 5گ، قطع: خشتی [ف: - 98]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/426 کر

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ معرب، کا: عمر بن محمد رهاوی، تا: 1088ق؛ مصحح، محشی با نشان های «یوسف، 5 و...»، پس از برگ انجام (برگ های 79ر-82پ) فوائدی به زبان ترکی عثمانی در بیان چگونگی اتصال آخر سور به اول سوره ها (با مبانی اهل سنت) در بیان دلائل تشبیه فرزند به پدر یا مادر و چگونگی دختر یا پسر شدن فرزند در رحم مادر، دعایی مجرب هنگام نماز، ادعیه ای در بیان مقهوریت دشمنان، فایده ای به عربی با عنوان «المقالة الثانية في بیان الفرق بین الحروف المشابهة»، روایتی به نقل از کعب الاحبار در مورد مردی که پیش عمر بن الخطاب آمده و اخباری را که در کتب الانبياء نسبت به «هامة» دیده است، بازگو می نماید؛ مهر: «... مصطفی... کتبخانه سی... 1239ه» (دایره)؛ 86 گ (3پ-78پ)، 14 سطر، اندازه: 8/5×16 سم [ف: 40/2-91]

3. قم مرعشی؛ شماره نسخه: 3122

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 77گ، 13 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 8-352]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3/14436

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 51گ (72پ-122پ)، 14-16 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 38-575]

گزیده تحفة السالكين- منتخب تحفة السالكين

گزیده تحفه حکیم مؤمن = منتخب تحفة المؤمنين = خلاصه تحفه سلیمانی/ طب/ فارسی

gozīde-ye tohfe-ye hakīm mo’men = montaxab-e tohfat-ol mo’menīn = xolāse-ye tohfe-ye soleymānī

وابسته به: تحفه حکیم مؤمن؛ حکیم مؤمن، محمد مؤمن بن محمد زمان (قرن 11)

تلخیصی از کتاب تحفه حکیم مؤمن = تحفه سلیمانی، تأليف سید محمد مؤمن بن محمد زمان تنکابنی دیلمی است. در نسخه حاضر بخش هایی از کتاب، از جمله: باب 9. در سنونات و غرغره و مضمضه، 10. در اکحال و شیافات و سایر ادویه عین کحل، 11. در ذکر ادهان، 12. در مرهم ها و ذرورات و جراحت و ما یتعلق بها، 13. در ضمادات و کمادات و نطولات و قطورات، 14. در سعوطات و عطوسات و نشوقات و نفوخات و بخورات، 15. در حقنه ها و فتایل و فرزجات و حمولات، 18. در ادویه کلف و بهق و برص و وسم و خیلان و نمش و برش و سعفه و امثال آن، 19. در مطیبات بدن و عرق و مضیقات... عطریات که بوی دهان را خوش کند، 20. در ذکر خواص غریبه و اسرار مکتومه از تحفة المؤمنين آمده است و به نظر می رسد برگ هایی از سایر آثار طبی نیز در این نسخه مشوش داخل شده باشد! باید دانست که ملخص و احياناً نام اختصاصی این رساله، به جهت افتادگی از آغاز و انجام آن، مورد شناسایی قرار نگرفت.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/478 کر

آغاز: ... بهق و برص اطفال و با سرکه جهت خارش بدن و اورام حاده... (6ر) باب دهم در اکحال و شیافات و سایر ادویه عین کحل و ذروز: از ادویه منخوله؛ انجام: جهت قوی کردن... بغایت مؤثر و ضماد سوخته... جهت منع روئیدن موی که کنده باشد مجربست... اسم فارسی نعناع است...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ در هامش برگ های 30پ-51ر و 95پ-97ر فوائدی طبی با

سربندهای «یا شافی بلطفك الكافي» و چند تعویذ و دعا که عناوین برخی از آن ها چنین است: برای هضم غذا، جهت آتشک، داروی چشم، قوه باه، نوش دارو، مفرح معتدل، جهت رفع رعاف، جهت رفع برص، جهت رفع طنین، نسخه معجون، معالجه سر کچل، رفع درد کمر، دفع گری، به جهت رفع خون آمدن بینی، برای درد دندان، دفع یرقان و... چند دوا به نقل از طب الائمه از عبدالله حسین بن بسطام، ايضاً دواء السنون، لتطویل الشعر، به جهت دمل، به جهت درد دندان ايضاً دواء السنون، لتطویل الشعر، به جهت دمل، به جهت درد دندان ايضاً، معالجه بواسیر خونی و بادی، دفع بواسیر ايضاً و...؛ مهر: «المتوكل علی الله عبده بهرامقلی 1151» (بیضوی)؛ 100گ (3ر-102پ)، 17 سطر، اندازه: 7/5×13 سم [ف: 40/2-274]

گزیده تحقیقات خواجه محمد پارسا- منتخب تحفة السالكين

گزیده تذكرة الائمه = منتخب تذكرة الائمة/ تاریخ معصومین/ فارسی

gozīde-ye tazkerat-ol a’emme = montaxab-e tazkerat-ol a’emme

گزیده نیکویی است از کتاب تذكرة الائمه، اثر «علامه محمد باقر بن محمد تقی لاهیجانی» (قرن 12). ابواب کتاب، در این نسخه پس و پیش شده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11/14322

آغاز: فصل در احوال خیر مآل حضرت محمد (صلی الله علیه و آله) [صلی الله علیه و آله] منقول مجلاً از کتاب تذكرة الائمه از مصنفات ملا محمد باقر؛ انجام: در کتب دیگر معلوم می شود مفصلاً و بالله التوفيق، نقل من تذكرة الائمه مولانا الأعظم... المحلسي... تمت و باخیرعمت في قصبة شهر بابک

خط: نستعلیق و نسخ تحریری، بی کا، تا: 1189ق، جا، بابک؛ 104گ (109-212)، 17 سطر، اندازه: 6×12 سم [ف: 36-192]

گزیده تعلیمات خرد افروز- تاریخ و جغرافیای هندوستان

گزیده تفسیر صافی- صافی

گزیده حديقة الحقيقة- الهي نامه

گزیده حياة القلوب مجلسی و امالی صدوق/ تاریخ معصومین/ عربی- فارسی

gozīde-ye hayāt-ol qolūb-e majlesī va amālī-ye sadūq

از کتاب حياة القلوب مجلسی (- 1110ق) و امالی صدوق (-381ق) انتخاب شده است.

قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 2/560

آغاز: بسمله، من حياة القلوب در بیان عصمت انبیا بدان که علمای امامیه رضوان الله؛ انجام: و قد اخرجت ما رویته في هذا المعني في کتاب مولد فاطمة و فضائلها علیها

بی کا، بی تا؛ جلد: جلد تیماج مذهب، 163ص (64-226)، 14 سطر، اندازه: 12×22 سم [ف: 2-67]

گزیده خزينة الأصفياء = تذکره عرفا/ تراجم/ فارسی

gozīde-ye xazīnat-ol ’asfīyā = tazkere-ye ‘orafā

مجموعه ای است، از شرح حال عارفان و صوفیان، که بخش های عمده آن از خزينة الأصفياء گزیده شده است. بخش های آغاز و انجام نسخه، احتمالاً به کتاب دیگر تعلق داشته؛ ولی به علت این که کاتب توانایی کامل برای خواندن و تفکیک مطالب نداشته است، این کتاب، بلکه تمام این مجموعه را از روی یک، یا چند مجموعه، بازنگاری، یا شبیه سازی نموده است و مجال بازشناسی بخش های جدا و یا تلفیق شده را از ما سلب نموده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5/14244

آغاز: ... در جامع التمثيل آورده است که یکی از زاهدان پاک سیرت و متواضع پاکیزه، طبنت، در بغداد صومعه داشت؛ انجام: دو ساله بودم خضر علیه السلام مرا به خدمت یوسف همدانی بمقام ماوراءالنهر سپرد، از وی استفاده و کشادگی یافتم

خط: نستعلیق ترکستانی خفی، قرن 13؛ کاغذ: شرقی، 104گ (291-394)، 17 سطر، اندازه: 7/5×17 سم [ف: 36-54]

گزیده خمسه نظامی- خلاصه مخزن الاسرار

گزیده روضات الجنان و جنات الجنان- مزارات تبریز

گزیده روضة المنجمين- مقالات النجوم

گزیده فواتح سبعه/ ادبیات/ فارسی

gozīde-ye favāteh-e sab‘e

میبدی در آغاز شرح دیوان امیرالمومنین (علیه السلام) خود مقدمه مفصلی در هفت فاتحه نوشته که به فواتح سبعه معروف است. در این نسخه گزیده ای از نوشته میبدی آمده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/9048

آغاز: هذا الفصل انتخب من فواتح شرح عذا الديوان المذكور. اول فتنه ای که میان اهل اسلام واقع شد آن بود که پیغمبر در مرض موت فرمود هلموا اکتب لکم كتاباً؛ انجام: در سر من رآی در بیست و سوم رمضان سنه خمس و خمسین و مأتين متولد شد و امامیه گویند مهدی موعود اوست و در حرف لام گذشت. و الله اعلم و احکم.

خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 935ق؛ جلد: میشن، 6گ (206پ-211پ)، 17 سطر (7/5×12)، اندازه: 12/2×18/6 سم [ف: 29/2-667]

گزیده کشف المحجوب و رشف المطلوب- کشف المحجوب و رشف المطلوب

گزیده گلستان سعدی/ ادبیات/ فارسی

gozīde-ye golestān-e sa‘dī

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8/8880

کا: محمد مهدی ابن محمد الصالح رضوی، تا: با تاریخ 1096ق؛ جلد: میشن مذهب، 9ص (48-56)، اندازه: 13/9×23/7 سم [ف: 29/1-216]

گزیده مثنوی معنوی/ عرفان و تصوف/ فارسی

gozīde-ye masnavī ma‘navī

گزیده ای است از ابیات مثنوی معنوی به صورت موضوع بندی با ذکر سطر و صفحه نسخه ای که از آن انتخاب شده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16317

خط: شکسته نستعلیق، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 142ص، 18 سطر، اندازه: 12×21/5 سم [ف: 45-154]

گزیده مثنوی مولای رومی- انتخاب معارف

گزیده مخزن الاسرار- خلاصه مخزن الاسرار

گزیده هایی از کتاب های اعتماد السلطنه/ تاریخ ایران/ فارسی

gozīde-ye hā-eī az k.-hā-ye e‘temād-od saltane

گزیده هایی است از کتاب های اعتمادالسلطنه بدین گونه: سواد کوه از التدوين في احوال جبال شروین، لاریجان، کلاردشت، دماوند، فیروزکوه، لار، آزادبر و لورا، طالقان، مسیله، دریاچه قم، خوار و ورامین، کرمانشاهان.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3740

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، قرن 13؛ جلد: میشن، 110گ، 12 سطر، اندازه: 16/9×20/8 سم [ف: 7-34]

گزیده هایی درباره هند (منتخب) / تاریخ/ انگلیسی

(.gozīde-hā-yī darbāre-ye hend (mn

اليوت، ه- م.

elīyot, h. m

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5605- ف

تب کا = مؤلف، بی تا [فیلم ها ف: 3-170]

گشایش النجم/ هیئت/ فارسی

gošāyeš-on najm

در علم نجوم و ستاره شناسی هند در چهار مجله. بنگرید به گشایش النجم محمد یار ککیانی.

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8065

در نسخه ما، از باب یکم در یافتن کیفیت کواکب و غیرها برای همه کارها، برد و فصل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ کاغذ: هندی، جلد: گالینگور، 153ص (1-153)، 20 سطر (15×28)، اندازه: 22×36 سم [ف: 17-22]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8066

از باب نهم منسوبات تمامی کواکب ها بر نه نوع، باب 9-11؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ کاغذ: هندی، جلد: گالینگور، 99ص (154-252)، 20 سطر (15×28)، اندازه: 22×36 سم [ف: 17-22]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8067

از باب دوازهم خواص نمودار شدن حیض اول باب 12-20؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ کاغذ: هندی، جلد: گالینگور، 157ص (253-409)، 20 سطر (15×28)، اندازه: 22×36 سم [ف: 17-22]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8068

از باب بیست و یکم اندر کیفیت جنگ و قلعه باب 21-32؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ کاغذ: هندی، جلد: گالینگور، 172ص (418-589)، 20 سطر (15×28)، اندازه: 22×36 سم [ف: 17-22]

گشایش النجوم/ هیئت/ فارسی

gošāyeš-on nojūm

کیانی، محمد یار بن محمد علی، ق13

(kakyānī,mohammad yār ebn-e mohammad ‘alī (- 13c

تاریخ تأليف: جمعه 9 ذیحجه 1236ق

در 35 مقاله در ستاره شناسی هندی، با همراهی راجه گویند بخشی بهادر در اورنگ آباد بدین گونه: بخش 1. بیان یافتن دوازده راس ها بر دوازده فصل؛ بخش 35. کیفیت دریافتن انسان از روی دساء عمر تمام؛ مقاله [1]: فصل 1) بیان منسوبات جلالی و جمالی و مشترک؛ فصل 2) بیان استخراج چهار اسم اعظم...، فصل 6) بیان حرفی که افتتاح کلام بدان می کنند؛ مقاله 2: فصل 1) دبیان طریق چهل و یک اسم الهي و خواص آن...، فصل 4) بیان اعداد جفر و کلام الله و سوره ها و دعاها؛ مقاله 3: فصل 1) بیان نوشتن هوش ها که به چه چیز بنویسند...، فصل 8) قاعده

مربع در خاص عاص سی طرح...، فصل 14) پر کردن معشر یعنی ده ده؛ [مقاله 4]: فصل 1) بیان عزیمت منازل...، فصل 26) عزیمت نحوست کواکب. (دانش پژوه)

آغاز: بسمله. شکر و سپاس مبدع حکیمی را که تقویم شروع قویمش و احکام مبینش سرمایه امینان دین و دلیل راه نمایان راه است... اما بعد چنین گوید... محمد یارین محمد علی خان ککیانی بن محمد عباس خان ککیانی.

[فهرستواره منزوی 4/3028]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/9736

آغاز: برابر؛ انجام: علاج از افسون باید کرد ان شاء الله تعالی صحت یابد و الله اعلم... کاتب فقیر... محمد یارخان کیانی ابن محمد علیخان ککیانی بن محمد عباس خان ککان باشنده شاه جهان پور در مقام اورنگ آباد در همراهی راجه گویند بخش بهادر اصل او بتاریخ نهم ذی حجه سنه 1236 روز جمعه.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ کاغذ: هندی، جلد: گالینگور، 543ص (1-543)، 17 سطر (13×23)، اندازه: 18×28 سم [ف: 17-470]

گشایش نامه/ داستان/ فارسی

gošāyeš nāme

راج کرن رهتکی بن جهونی داس فدایی، ق12قمری

(rāj kern rahketī ebn-e johūnī dās fadāyī (- 18c

تاریخ تأليف: 1101ق

مجموعه شش داستان در شش «گشایش»: گشایش 1. از حالت آن درة التاج ریاضت است که ذکر سبحان به قدرت ورد زبان ندرت بیان او می باشد. غیرت افزای ذاکران و حیرت فرمای فاکران ذات زکی او می تواند شد؛ 2. از حالت آن بادشاهزاده بلند اراده باشد که شکستگی حالش روکش زلف بتان و پیچش احوالش پیچ انداز کاکل لعبتان است؛ 3. از حالت آن سلطان زاده سترگ اراده باشد که در فراز و نشیب حجره دوازده دست گاهی در قبض و گاهی در بسط گذرانیده پس از دوازده سال به احوال اصلی رسیده؛ 4. گشایشی است از حالت آن رای زاده [رایزده] که به یمن اراده بزرگ پس از احتمال چندین اشکال صدرنشین چار بالش عز و اقبال شد؛ 5. از حالت آن زناردار پسری باشد که در آن آرزوی تماشای تقدیر عقده مشکلاتش پس از چندین کشمکش به توجه قادر قیوم رو به گشایش آورد؛ 6. از حالت آن خوشرو و پاکیزه خو باشد که از منصوبه انبازان و غلباز چندین بازی اش زچ مانده عواقب به توجه رخ بادشاه حقیقی رو به گشایش آورد. داستان های همه درباره گشایش و آسانی پس از سختی است.

آغاز: قربان آن قادر بیچون که فضای افلاک را با این همه نقوش متلون منقش نمود و تصدق آن خالق بی نمون.

انجام: شش کم کند یکهزار و یک صد باقی می مانند. الهي عمر عزیزان بیفزاید و به حال هر قاری و سامع گشایش عطا فرماید. بمنه و کرمه.

[فهرستواره منزوی 1/461؛ نسخه های منزوی 5/3738، تاریخ ادبیات ایران، هرمان اته، ترجمه رضا زاده شفق ص 231]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19034

آغاز: برابر؛ انجام: چهرمی ظهر کجا وقت اوس چلی تهی تمام شد (کذا)

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن [رایانه]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 34654

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: میر شهامت علی ولد سید قادر علی، تا: 20 شوال 1247ق، ساکن بلده مئو رشید آباد به دروازه خانه یشان (؟) غفارخان که ناخن بند بود ترقیم نمود؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ کاغذ: کشمیری، جلد: تیماج مذهب، 112گ، 11 سطر، اندازه: 11×19 سم [اهدائی رهبر: 8-498]

گشایش نامه/ فلسفه، عرفان و تصوف/ فارسی

gošāyeš nāme

تنها نسخه شناخته شده از آن منسوب به خواجه نصیرالدین طوسی (- 672ق) است ولی در منابع چنین گفتاری به او نسبت داده نشده است. استاد دانش پژوه در پیشگفتار چاپ خود می نویسد: چون دو بیتی از خواجه افضل الدين کاشانی در آن آمده است، پس میان این تاریخ و تاریخ 23 ذیحجه 730ق که تاریخ نوشتن نسخه است، نگاشته شده است. وی می افزاید اگر از خواجه نباشد از دانشمند و حکیم و عارفی خواهد بود و از شاهکارهای زبان شیرین فارسی است. گفتاری است به روش نظری و فلسفی و تا اندازه ای به روش باطنیان است و آمیخته با داستان و افسانه با عناوین «فصل»

آغاز: بسمله/ و به العون و القوة. سپاس و ستایش بی اندازه مر آفریننده تن و جان را و درود بی کران بر پیشوایان و راه نمایان خلق سوی حضرت او. این یادگاریست که برای جویندگان دانش حقیقی و پویندگان هنجار خلاص از تاریکی نادانی و خواهندگان سعادت هر دو جهانی نوشته آمده است بزبان پارسی تا همگان از آن فایدت بهره مند شوند بر وجهی که نوکاران دانش جوی را بغایت سودمند بود و دانایان تمام را یاد دهنده راه و منزل و یاری در همه احوال از خدای تعالی تواند بودن انشاءالله.

انجام: بلکه بحقیقت نو خود را می فریبی که نیکی و بدی دنیا هر دو را دیدی بدی او را فراموش کردی و نیکوئی او را برابر نظر خود بداشتی تا او را دوست داشتی. پس تو خود را فریبنده باشی نه دنیا.

چاپ: این رساله به نام خواجه نصیر طوسی همراه با مکارم اخلاق ابوجعفر محمد نیشابوری به کوشش محمد تقی دانش پژوه، از طرف انتشارات دانشگاه تهران به سال 1341چاپ شده

[فهرستواره منزوی 6/213 و 575/6]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9/131- ف

آغاز و انجام: برابر

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4819؛ بی کا، تا: 23 ذیحجه 730ق؛ 16گ (103-118)، 16 سطر [فیلم ها ف: 1-417]

گشایش و رهایش/ فلسفه/ فارسی

gošāyeš va rahāyeš

ناصر خسرو، 481-394قمری

(nāser xosrow (1005-1089

پاسخ و پرسش های فلسفی و مذهبی است برای گشودن از دشواری های آن ها، با عناوین «مسأله» از 1 تا30. ابتدا مساله و سپس پاسخ آن آمده است. مسأله اول: پرسیدی ای براذر از آفریدگار و آفریده و این که میان آفریدگار و آفریده زمان بود یا نه... او در «خوان الاخوان» خود در دو جا از آن یاد کرده است.

آغاز: حمد له. عاقبت. صلات. اما بعد این مختصری چند مسایل مختلف فیه است که در قلم آمد می گوید دانستم ای براذر از بسته گشتن مساله ها...

چاپ: تهران، به کوشش سعید نفیسی و پیشگفتار ایوانف، 1328 و 1340ش

[نسخه های منزوی 833؛ فهرستواره منزوی 6/214]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11691

عکس، در نسخه به ابو یعقوب سجستانی نسبت داده شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14 [مختصر ف: - 678]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/8798

بی کا، تا: قرن 14؛ 19 سطر (8×17)، قطع: ربعی [ف: 17-223]

3. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 2/139

خط: نسخ، کا: آقای مینوی و آقا شیخ محسن، تا: 4 ذیقعده 1346ق؛ مقابله شده؛ قطع: وزیری [نشریه: 6-684]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8866

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1351ق؛ 23گ، 24 سطر (17×20)، اندازه: 21×27 سم [ف: 17-238]

5. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1/4055

نسخ: خط، کا: احمد سهیلی، بی تا [ف: 7-172]

گفتار افلاطون- وصایای افلاطون

گفتار اندر بیرون آوردن سهام/ فقه و اصول

goftār andar bīrūn āvardan-e sahām

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3/5930

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 7ص، 18 سطر (9×14)، اندازه: 15×21 سم [ف: 16-159]

گفتار انصاری- جداول اختیارات ایام

گفتار اهل منزل چهارم در ذات و صفات و جهان های ملکوت و جبروت/ عرفان و تصوف/ فارسی

goftār-e ahl-e manzel-e čahārom dar zāt va sefāt vajahānhāye malakūt va jabarūt

نسفی، عزیزالدین بن محمد، ق7قمری

(nasafī, ‘azīz-od-dīn ebn-e mohammad (- 13c

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7/405

آغاز: بسمله و حمد چنین گوید شیخ وقت عزیز بن محمد النسفي رحمة الله علیه که جماعتی درویشان از این بیچاره درخواست کردند که می باید که بیان کنید اهل منزل چهارم؛ انجام: می خواستم که درین بیان ذات و صفات خدای تعالی و بیان علم حروت و عالم ملکوت و عالم ملک تمام کنم نتوانستم. باشد که در این رساله می آید تمام کنم. تمت الرساله في یوم الجمعه شهر شوال

خط: تعلیق، کا: بیوک آبادی همدانی، احمد بن عبدالعلی بیک، تا: زمستان 1283ق؛ 7گ (93ر-99ر) [ف: 3-444]

گفتار بزرگان/ فلسفه/ فارسی

goftār-e bozorgān

سپهری، منوچهر، قرن 14 شمسی

(sepehrī,manūčehr (20c

گردآوری از منوچهر سپهری، در فروردین 1326ش. سخنان کوتاه است بی ترتیب و بخش بندی.

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1746

آغاز: گفتار بزرگان. بهترین مردم کسانی هستند که قرآن بهتر بخوانند؛ انجام: افکاری را که خود ما را غلیظ می کند، سالم می سازد و شفا می بخشد. پایان.

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1326ش؛ 14گ، 18-20 سطر (9×16)، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 3-278]

گفتار بزرگان و عرفا/- فارسی

goftār-e bozorgān va ‘orafā

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10216/7

خط: نستعلیق، کا: علی اکبر و آقا محمد ابراهیم، تا: 1276-1277ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 24ص (200-223)، 15 سطر، اندازه: 13×22 سم [ف: 32-259]

گفتار الحاكم بالله- کیمیا

گفتار حکماء- طبی

گفتار خوش یارقلی/ داستان/ فارسی

goftār-e xūš-e yār-qolī

محلاتی غروی، محمد بن اسماعیل، 1337-1290قمری

(mahallātī qaravī,mohammad ebn-e esmā‘īl (1873-1919

در رد گروه بهایی، به شیوه داستان و گفتگو میان «یار قلی» و حاج محمد حسین، مشهدی جعفر تبریزی، آقا محمد جواد، میرزا عبدالباقی و کسان دیگر.

چاپ: چند بار چاپ شده.

[مشار، فارسی 4/4244 که نشانی چاپ شانزدهم آن را داده]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 554

آغاز: در غره ربیع الاول 1333 به عزم مسافرت بغداد، کاری نشسته، اول طلیعه فجر براه افتادیم. حسب المعمول

خط: نسخ پخته، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ 16گ، 20 سطر (9/5×17)، اندازه: 13×19 سم [ف: 2-210]

گفتار درباره لام الف/ عرفان و تصوف/ فارسی

goftār darbāre-ye lām-e alef

حسینی، محمد قاسم بن تاج الدين، ق11قمری

(hoseynī,mohammad qāsem ebn-e tāj-od-dīn (- 17c

در دیباچه دارد که سالک محمد در پایان جمادی الاول سال 1032ق به کرمان آمد و من از او بهره ها بردم و از نوشته های او بیاضی به من دادند که نکته ها داشت و گفتار درباره لام الف را که او نوشته بود من برای خود نوشتم و خودم هم چیزی در این باره اندیشیدم و به نگارش درآوردم.

آغاز: هو. در اواخر شهر جمادی الاخر سنه 1032 که حضرت سالک در عرفان و ایقان محمدا دارالامان کرمان را بنور حضور مشرف داشتند و چون کمینه محبان محمد قاسم بن تاج الدين الحسيني خبیصی را رتبه محرمیت... آن چه در خصوصیت و مناسبت ترکیب لام الف یکدیگر در سلک حروف مفرده بخاطر این ضعیف رسیده اولا از دلائل قرآنی.

[فهرستواره منزوی 7/793]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1035/36

آغاز برابر؛ انجام: پیام اهل دل است این سخن که سعدی گفت: نه هر که گوش کند معنی سخن داند. هو الاول... و هو بکل شیئی محیط. حرف آب حیات است و سیاهی ظلماتش. نقلت من خط عاليحضرة المرحوم من بیاضه في لیله العاشر من شهر جمادی 1099 العبد شهاب الدين الحسيني.

خط: تعلیق، کا: شهاب الدين حسینی، تا: 1099ق، جا: کرمان؛ جلد: تیماج مذهب، 2ص (299-300)، سطور چلیپا (11/4×20)، اندازه: 15/5×25 سم [ف: 3-482]

گفتار درباره لام الف/ عرفان و تصوف/ فارسی

goftār darbāre-ye lām-e alef

طبیب حموی، محمد بن مؤيد، ق11قمری

(tabīb-e hemavī,mohammad ebn-e mo’ayyed (- 17c

گفتار عرفانی و به روش علم حروف و اعداد درباره «لام الف» پرداخته شده و سخن امام صادق (علیه السلام) در این که آن از حرف های ساده است نه مرکب در آن ها روشن گردید.

آغاز: هو. من تحقیقات حضرت سالك محمدا. نقل من بیاضه. مشهور چنان است که جمعی از محققان از حضرت امام بحق ناطق امام جعفر صادق... سئوال نمودند که لام الف آیا از حروف مفرده است... فقیر سالک الدين محمد از بندگان حضرت وحیدالزمان شیخ بهاءالدین محمد سلمه الله همین سئوال کرد.

[فهرستواره 7/793]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 35/1035

آغاز: برابر؛ انجام: و این نیز سری است ساری در تنزیه وحدت او. فهمه من فهم. لمحرره سالک الدين محمد یزدی.

خط: تعلیق، کا: شهاب الدين حسینی، تا: 1099ق، جا: کرمان؛ جلد: تیماج مذهب، 2ص (299-300)، اندازه: 15/5×25 سم [ف: 3-481]

گفتار در حب (سفینه تبریز)- الحب

گفتار در روش راه بردن عقل (ترجمه) = حکمت دکارت (ترجمه) = نطق (ترجمه) / فلسفه/ فارسی

(.goftār dar raveš-e rāh bordan-e ‘aql (t.) = hekmat-e dekārt (t.) = notq (t

افضل الملك کرمانی، محمود 1330-1267ق

afzal-ol-molk kermānī,mahmūd

تاریخ تأليف: 1321ق؛ محل تأليف: شیراز (تصحیح شده در ماهان جمادی الثاني 1322ق)

این اثر دومین ترجمه فارسی از کتاب گفتار در روش دکارت است که از ترجمه ترکی اصل اثر که فرانسه است به فارسی

ترجمه شده است. این اثر در سه بخش تدوین شده است: 1. دیباچه در سرگذشت دکارت و نگارش های او و نکته جالب توجه این که تمام سنوات مهم زندگانی دکارت به تاریخ هجری قمری نوشته شده است (مثلاً تاریخ تولد او 1004 و تاریخ وفات او 1058 ه. ق. آمده است)؛ 2. ترجمه متن اصلی دکارت؛ 3. شرح و تفسیر فلسفی کتاب، این بخش نیز ترجمه است و منضم به ترجمه ترکی یا اصل متن فرانسه بوده است. عنوان این رساله «نطق» ترجمه شده است و اسم دکارت «دو کارت» نوشته شده است. دو ترجمه دیگر این رساله عبارت است از: 1. ترجمه اول: حکمت ناصریه: ترجمه ال عازار رحیم موسائی همدانی، به دستور کنت دو گوبینو وزیر مختار و ایلچی فرانسه، چاپ 1270ق (164ص) و 1279؛ 2. ترجمه سوم: گفتار در روش راه بردن عقل رنه دکارت، ترجمه محمد علی فروغی، تهران 1327، رقعی، 164ص.

آغاز: بسمله. افاده مترجم. یکی از موسین حکمت تازه فرنگستان بلکه بزرگ تر ایشان دو کارت حکیم الهي مشهور فرانسوی است و مهم ترین آثار او همین «نطق» است که ترجمه می شود

[دنا 723/4؛ فهرستواره منزوی 6/101؛ فرهنگ ایران زمین 12/73؛ نسخه های منزوی 757؛ راهنمای کتاب س 18، ش 4-6، تیر و شهریور 1354، ص 39-31؛ مشار ص 128]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1/6172

آغاز: برابر؛ انجام: شکل دیگری را معلوم نمی سازد، و نشان نمی دهد. تمت (این کتاب مستطاب دو کارت... که حقیر... شیخ محمود ملقب بافضل الملك کرمانی در سنه 1321 در شیراز از ترکی ترجمه کردم... در قصبه ماهان در شهر جمادی الثانيه 1322 تصحیح شد)

تذکر این نسخه پیش تر نیز در فنخا (ج 13: 242) معرفی شده است؛ خط: نسخ خوش، کا: سلمان حسینی تبریزی، تا: 1322ق؛ چند خط پایانی (آن چه در بالا داخل پرانتز آمده) به خط مؤلف، مصحح؛ جلد: میشن قرمز، 75گ (1پ-75پ)، اندازه: 13/8×21/6 سم [ف: 9-214]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/4677- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 3-86]

گفتار در سهام/ هیئت/ فارسی

goftār dar sahām

این گفتار در مبحث سهام از احکام نجوم است.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4/950

آغاز: گفتار اندر بیرون آوردن سهام. بدان که اندر موالید و مسائل و ضمائر و اختیارات سهم ها است؛ انجام: سهم داروهائی که شور باشد از مریخ تا بماه. و الله اعلم. تم.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 3گ (134پ-136ر) [ف: 4-936]

گفتار در عقائد/ کلام و اعتقادات/ عربی

goftār dar ‘aqā’ed

کردی، عبدالقادر بن محمد سعید، 1304-1211قمری

(kordī,‘abd-ol-qāder ben mohammad sa‘īd (1797-1887

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4/11088

آغاز: بسمله و به نستعین. الحمد لمن لا مؤثر في الوجود الا هو؛ انجام: و هو نبینا الصادق المصدق بالمعجزات... سنه 1285.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج ماشی، 21 سطر [ف: 11-355]

گفتار شرف/ معما/ فارسی

goftār-e šaraf

رساله ای ست که نویسنده آن را از «گفتار شرف» معرفی نموده و مؤلف از خود نام نبرده و دانسته نشد که این شرف کیست و تصور می شود که مؤلف شرف الدين علی یزدی متوفی در نیمه دوم قرن نهم هجری باشد و مؤلف خود در ابتدا می گوید که این رساله بر یک «مقدمه» و بیست و چهار «اصل» و «خاتمه» ای تأليف گردیده و فهرست آن ها را هم ذکر نموده است. این رساله در حدود 200 بیت کتابت دارد.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5/833

آغاز: بسمله بدان که ترتیب داده شده این رساله بر یک مقدمه

خط: نستعلیق خوب، کا: صالح بن عمر، تا: 1036ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 28ص (54-81)، 13 سطر، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: 3-122]

گفتار شهودی/ ادبیات/ فارسی

goftār-e šohūdī

شهودی

šohūdī

متن ادبی زیبایی است در حمد پروردگار و نعت نبی اکرم (صلی الله علیه و آله) و منقبت علی بن ابی طالب (علیه السلام). مؤلف از اشعارش نیز در خلال متن می آورد و در اشعارش تخلص «شهودی» دارد. در منابع کتاب شناسی از سه شاعر با تخلص شهودی یاد شده است: 1. شهودی سبزواری (قرن 10 و 11)، 2. شهودی لاهیجی (قرن 9)، 3. شهودی یزدی (قرن 11).

[فرهنگ سخنوران ص313؛ الذريعة 9/560]

قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 4/765

آغاز: بسمله شکر و سپاس و حمد و ثنا و محامد و محمدت و منت بی منتها و ستایش بی آلایش و وصف بی حد وعد مرخداوندی را

سزاست که بقدرت عالیه و صفات ثابتة و حکمت بالغه و عدل کامل و فضل شامل اوراق شهودات؛ انجام: تخت حرمت نبوت و ولایت بجز اولاد مطهر توکرا شاید صلوات الله و سلامه علیهم اجمعین و ائمة الطاهرين سلم تسليماً كثيراً كثيراً برحمتك یا ارحم الراحمين تمت

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 3گ، 23 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف مخ: 1-402]

گفتار عارفان- النور (منتخب)

گفتار غزالی/ اخلاق/ فارسی

goftār-e qazzālī

غزالی، محمد بن محمد، 505-450قمری

(qazzālī, mohammad ebn-e mohammad (1059-1112

اهدا به: سلطان سنجر سلجوقی

تاریخ تأليف: 497ق

غزالی چون دامن از عالم قال بشست و عزلت گزید بعد از دوازده سال سلوک با حال بازگشت و دیگر او آن نبود که در پیش بود. به سال 497ق او را به مجلس سلطان سنجر می برند و سلطان از او می خواهد که سخنی گوید و دلمردگان را به آن زنده سازد او به سخن می آید و این گفتار را که حاوی پند و موعظت بسیار است بیان می دارد. در آخر هم سفارشی درباره وضع بدسال و نابهنجار مردمان به سنجر می کند که بسیار خواندنی است.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1361

آغاز: بسمله، اغفر... و تجاوز عما یعلم الحمدلله رب العالمين؛ انجام: و هر کسی را با تو خلاف است و بدان کسان پیش تو آیند... با شکل وی بپردازی.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن13؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 4گ، 10 سطر (7×15)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 3-422]

گفتار کاشغری- رساله عرفانی

گفتار کوتاهی درباره اثبات الواجب/ کلام و اعتقادات/ عربی

goftār-e kūtāhī darbāre-ye esbāt-el vājeb

اردبیلی، حسین بن موسی ق11قمری

(ardabīlī,hoseyn-e bn-e mūsā (- 17c

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/9002

آغاز: قال بعض الافاضل في اثبات الواجب تقرره ان الواجب موجود و الا ای و ان لم یکن موجوداً کان معدوماً؛ انجام: فالحصر بط فهذا بط فوجوب الوجود لازم تأويل فیه و فیه ما فیه.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 1ص (39ر)، اندازه: 12/5×19/4 سم [ف: 29/2-588]

گفتار مجریطی- کیمیا

گفتار منظوم و منثور/ ادبیات/ فارسی

goftār-e manzūm va mansūr

صاحب الزماني، حسن بن جعفر، 1315-1247شمسی

(sāheb-oz-zamānī,hasan ebn-e ja‘far (1868-1936

مشتمل بر مقدمه از شرح احوال مؤلف به قلم نورالدین خواهر زاده مؤلف و کتاب سگ و گربه و رباعیات و کتاب جنایات الانسان یا انسان گناهکار در دو قسمت به عنوان افسانه سگ و خر و در آخر قطعاتی منثور و منظوم در هیجده صفحه است.

مشهد؛ فرهنگ و هنر؛ شماره نسخه: ب-3

آغاز: بسمله، قامتم گر زبار رنج خم است ** دلم آشفته تر ز درد و غم است؛ انجام: آن چه دانم دانی بلکه تحملش نتوانی مگر این قطعه که گفته ام بخوانی شاید بدان رسی که از من نپرسی.

خط: نستعلیق، کا: حسن تقدیسی تفرشی فراهانی، تا: 25 جمادی الثاني 1371ش؛ اهدایی: بانو حکیمه الهي صاحب الزماني؛ جلد: مقوای ساغری، 315ص (5+60+79+42+129)، 12 سطر (10×14)، اندازه: 16×22/5 سم [ف: - 95]

گفتار مولانا در باب اميرالمؤمنين/ ادبیات/ فارسی

goftār-e mowlānā dar bāb-e amīr-al-mo’menīn

مولوی، جلال الدين محمد بن محمد، 672-604قمری

(mowlavī, jalāl-od-dīn mohammad ebn-e mohammad (1208-1274

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 79/9466

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (177) [مختصر ف: - 684]

گفتار نجفی- مجالس مناظره

گفتار نجومی/ هیئت/ فارسی

goftār-e nojūmī

؟ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 672-597قمری

(nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201-1274

گفتار نجومی کوتاه شاید از خواجه نصیر.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 14/2653

بی کا، بی تا؛ 1ص (131پ) [ف: 6-83]

گفتارها/ تاریخ/ فارسی

goftār-hā

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2/10623

از دکتر ژزف فرانسوی و ماربین آلمانی در فاجعه کربلا، نقل از روزنامه «حبل المتين»؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1316ق؛ جلد: تیماج خرمایی [ف: 11-372]

گفتارهای افلاطون = وصایا افلاطون/ اخلاق/ عربی

goftār-hā-ye aflātūn = vasāyā-ye aflātūn

افلاطون، 427؟ - 347؟ قبل میلاد

(aflātūn (-427 - -347

سخنانی است از افلاطون و سقراط و ارسطو و ابو سلیمان سگزی از ذیمقراطیس و پیامبر.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 24/1035

آغاز: من وصایا افلاطون. بسم الله الحق العالي عن کل صفة واقعة تحت الحس و العقل مبدع الكل بلا اله و لامدة و لاحاجة الي حركة بل الارادة الالهية... معشر طلاب الحكمة و محببها و اظبوا علی طلبها؛ انجام: یریدون تعظیمه و في ذلك تقصیر و هو اعلم.

کا: ناصرالدین حسین بن نورالدین محمد کرمانی، تا: با تاریخ 1097ق، جا: کرمان؛ جلد: تیماج مذهب، 1ص (198)، اندازه: 15/5×25 سم [ف: 3-325]

گفتارهای افلاطون در معنای فلسفه و غیر آن- معنی الفلسفة

گفتارهای افلاطون و دیگران/ اخلاق/ عربی

goftār-hā-ye aflātūn va dīgarān

افلاطون، 427؟ - 347؟ قبل میلاد

(aflātūn (-427 - -347

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 14/339

آغاز: قال ارسطاطالیس محبة المال و تد الشر؛ انجام: ان تسعوا الناس باموالکم فسعوهم باخلاقکم. صدق رسول الله.

کا: نصیرالدین حسین حر حسینی، تا: 1076ق؛ 1ص (67پ) [ف: 3-326]

گفتارهای بابا افضل = افادات = فوائد/ فلسفه، عرفان و تصوف، اخلاق/ فارسی

goftār-hā-ye bābā afzal = efādāt = favā’ed

بابا افضل کاشانی، محمد بن حسین، - 667؟ قمری

(bābā afzal-e kāšānī, mohammad ebn-e hoseyn (- 1269

نسخه ها یکی نیستند.

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8/4013

آغاز: سخنان مدد دهنده... محصلان را... داننده را که از عالم چنان که هر متحرک و ساکن؛ انجام: و مردم درختست و ثمره وی نفس است و نفس درختست بار و ثمره وی خرد است و خرد درختست که ثمره اولیای خدای عالمند

نه فایده که اولین آن ها «داننده و دانسته» و آخرین آن ها «بار درخت جهان» است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن7؛ کاغذ: سمرقندی، 4گ (81پ-84ر)، مختلف السطر (14×18) [ف: 11-17]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12-/345619

انجام: مجموع را موضوع چنان که در مثال گذشته پیدا شود زنده و رونده و داننده و صفت ها بارهای دانسته مرکب بودیم الفصل.

هشت فایده که آخرین آن ها «اوصاف مردم و اصناف مردم» است؛ بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی، 13ص (197-209)، اندازه: 13×23 سم [ف: 10-1389]

3. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 6/145 حکمت

آغاز: خواجه نصیرالدین روایت کرده از شیخی... و آن نهایت توحید و تحقیق است

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 و 10؛ جلد: تیماج، 5 سطر، قطع: وزیری [ف: 2-43]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 34/4942

آغاز: فصل. سخنی چند موجز که منطقی را بکار آیه و چاره نبود از حفظ آن و دانستن؛ انجام: و ترکیب نیز می نامند چه تقسیم مبادی مطلوب بر مطلوب واقع می شود و ترکیب مبادی مطلوب با مطلوب نمی شود. تم الكلام

خط: شکسته نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 1ص (97پ)، ابعاد متن: 12×22، اندازه: 14×24 سم [ف: 14-187]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 20/4942

آغاز: و نیز باید که طلب و بحث اشیاء و تعرف از مبدء و معاد خود نه از اشخاص جزوی خیزد که اگر اشخاص انسانی از آن روی که اشخاصند؛ انجام: بر سر اگر نهاده دل اکنون از ** پوشش و قوت تن مجو هیچ افزون/ خاری که زامید شود در پایت ** حالی میکن بسوزن فکر برون

خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 2گ (50پ-51ر)، ابعاد متن: 10×19، اندازه: 14×24 سم [ف: 14-181]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4942/35

آغاز بسمله. بدان ایدك الله تعالی که هرگاه اراده کنی تحصیل مطلبی را از مطالب تصدیقیه وضع می کنی دو طرف مطلوب را یعنی موضوع و محمول را؛ انجام: و تحصیل این مطالب از اشکال اربع بعد از اعتبار شرایط اشکال است. بحسب کمیت و کیفیت و حاصل آن که هرگاه نسبت محمول مطلوب از برای...

خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، 1ص (98)، ابعاد متن: 12×21، اندازه: 14×24 سم [ف: 14-187]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/5312

کلمات قصار و پرسش و پاسخ ها و نامه های افضل الدين کاشانی؛ خط: نستعلیق، کا: محمد محسن بن محمد حسین کاتب خاتون آبادی، تا: چهارشنبه 2 ربیع الثاني 1057ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 34گ (1پ-34ر)، 16 سطر (6/5×13)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 15-4201]

8. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 12/68

خط: نستعلیق خفی، کا: محمد محسن خاتون آبادی، تا: 1095ق؛ جلد: تیماج، اندازه: 13×21 سم [ف: 7-378]

9. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 7/16

نوزده تقریر و سوال و جواب و نامه؛ خط: نستعلیق، کا: محمد اسماعیل حسینی، تا: پایان ذیحجه 1391ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 6-673]

10. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 11/895

بی کا، بی تا؛ مجدول؛ قطع: بیاضی رحلی [نشریه: 7-135]

11. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4824

آغاز: و نیز باید که طلب و بحث اشیاء و تعرف از مبدا و معاد خود نه از اشخاص جز وی خیزد؛ انجام: خاری که ز امید شود در پایت ** حالی می کن به سوزن فکر برون

در موضوع سیر و سلوک، مجاهده با نفس و تهذیب آن و آزمایش های دنیا نگارش یافته است؛ خط: نستعلیق متوسط، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 3گ (33پ-35)، 19 سطر (7×13)، اندازه: 13×19 سم [رایانه]

12. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 2/851

بی کا، بی تا؛ قطع: رقعی [ف: - 315]

گفتارهای پراکنده/ گوناگون/ عربی

goftār-hā-ye parākande

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4/9126

منقولاتی از: ابراهیم بن ادهم، ابو اسحق تبریزی، شیخ، ابو سعید ابوالخیر، ارسطو، بطلمیوس، سلمان، سلیمن عبدالملک، سهل تستری، بلی، عیسی نبی، احیاء العلوم، تفسیر العلامة النيسابوري، جواهر التفسير، صحيفة الرضا، عدة الداعي، عیون اخبار الرضا، کتاب کلینی نقل من خط الفاضل الكامل التقي النقي الشيخ السعيد حسن بن الشيخ الشهيد زین الدين العاملي قدس الله روحهما، کشف الغمة، کشکول شیخ بهایی، کیمیای سعادت، مفتاح الفلاح، مناقب الخارزمي، من لا یحضره الفقيه؛ خط: نسخ و نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا: مهر: کتابخانه جعفر سلطان القرايي؛ جلد: میشن عنابی، اندازه: 14/4×23/2 سم [ف: 29/2-787]

گفتارهای پراکنده/ کیمیا/ عربی

goftār-hā-ye parākande

سبزوار؛ صد و بیست و پنج نسخه؛ شماره نسخه: 7/85

در تسخیر روحانی افلاك و کواکب به نقل از غاية الحكيم مجریطی و دیگران؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 6گ (134-139)، 17 سطر، اندازه: 18×22 سم [اوراق عتیق: 2-395]

گفتارهای پراکنده/ گوناگون/ فارسی

goftār-hā-ye parākande

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 107/9087

شامل حکایت خواجه مجدالدین همگر و زن پیرش، یوسف پیامبر، عزرائیل، کشف الاسرار، جواهر الاسرار از شیخ آذری، وصایای امام رضا (علیه السلام) به مامون نوشته شده در ذیقعده 1043ق به خط رضی حسنی، حدیث از امام صادق (علیه السلام)، و اشعاری از صایب و جلال ابن جعفر فراهانی؛ خط: نسخ کهن معرب، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج مذهب، 6گ (206ر-211ر)، اندازه: 15/1×28/4 سم [ف: 29/2-740]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 105/9087

شامل اشعاری از قاسم بیگ حالتی که به جهت مسیب خان تلکو گفته اند، ظهوری، میر والهی قمی، شیخ ابو سعید، واهب مستوفی یزد، و چند دستورالعمل دارویی، یکی از آن ها ساخته حکیم محمد هاشم؛ خط: نسخ کهن معرب، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج مذهب، 2گ (199پ-200ر)، اندازه: 15/1×28/4 سم [ف: 29/2-740]

3. ساوه؛ کتابخانه هاشمی نژاد؛ شماره نسخه: 8/87

شامل غالب و مغلوب به حساب جمل با جدول، جدول حالات قمر با کواکب و دانستن فال بیمار با لوح حیات، باب در معرفت اتصال قمر، جدول معرفت خطوط کواکب و منسوبات، طریقه دفع آفات (کرم)، باب در حکایات پادشاهان و پیامبران، باب در بیان لاجورد، باب در بیان تاج های انوشیروان، بابی در تعبیر خواب از اختیارات ابو عبدالله جعفر بن محمد انصاری؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: ابن محمد حاجی بحرانی، تا: 1081ق؛ جلد: چرم، 12گ (198ر-209پ)، اندازه: 18/5×23/5 سم [اوراق عتیق: 2-497]

4. ساوه؛ کتابخانه هاشمی نژاد؛ شماره نسخه: 11/87

آغاز: بدان اسعدك الله في الدارين که اعداد را چهار مرتبه است اول احاد؛ انجام: در موضع مات الوف نهادیم حاصل این شد 275988 و مقصود این بود و الله سریع الحساب و اليه مرجع و

المآب.

بدین ترتیب: باب در معالجت زنانی که آبستن نشوند (سوال و جواب بین ملک جنیان و سلیمان نبی)، باب در اسم گفتن، در اشکالا ترمل با جدول و علائم در دو باب: 1. خبایا، 2. وضع حمل النساء، و در باب علم حساب؛ خط: کا: ابن محمد حاجی بحرانی، تا: پنج شنبه20 شوال 1081ق؛ با دستخط مورخ شب چهارشنبه 21 رجب 1172ق در تحویل شمس؛ مهر: «العبد المذنب محمد نصیر» (بیضوی)؛ جلد: چرم، 18گ (252ر-269پ)، اندازه: 18/5×23/5 سم [اوراق عتیق: 2-497]

5. ساوه؛ کتابخانه هاشمی نژاد؛ شماره نسخه: 14/87

فوائد و مطالب پراکنده متعددی به صورت نامنظم و ناقص در حاشیه اغلب صفحات (بیش تر 1ر-256پ) نگاشته شده که فهرست مجمل آن ها چنین است: 1. ادعیه و طلسماتی به جهت التيام و شفا با جداول به حروف ابجد و گاهی به صورت باب، 2. طالع نامه بیمار به طرح دوازده در دوازده، 3. طالع بروج، از حمل تا حوت، 4. باب در اصول دین، 5. صفات الهي (ثبوتیه، سلبیه، خلقت، واجب الوجود) به فارسی، 6. ادعیه و برکات ماه ها، 7. مطالب فقهی و مختصری در نمازهای یومیه و نوافل و صفات ائمه، 8. جدول استیناف از ابوالقراطیس و ارسطو، 9. جدول منسوجات بروج، 10. ادعیه، حرز و تعویذ به عربی، 11. مختصری در نحو و اشعاری به فارسی، 12. متفرقات دیگر؛ کا: ابن محمد حاجی بحرانی، تا: 1081ق؛ جلد: چرم، اندازه: 18/5×23/5 سم [اوراق عتیق: 2-499]

6. ساوه؛ کتابخانه هاشمی نژاد؛ شماره نسخه: 55/4

شامل روایت جهودی که نزد عمر آمد، روایت اویس قرنی در خلقت امام حسین (علیه السلام)، روایت سلیمان که حضرت زهرا (علیه السلام) این دعا را به او داده، 35 بیت از کلام امیر المومنين (علیه السلام) و مراثی؛ کا: ملا عسگر بن قیاس جیلانی، تا: 1256ق؛ جلد: تیماج، 15گ (214ر-228پ)، 17 سطر، اندازه: 11×17 سم [اوراق عتیق: 2-486]

گفتارهای تاریخی/ تاریخ/ عربی

goftār-hā-ye tārīxī

مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 552/4

منقول از شرح نهج البلاغه ابن میثم، تفسیری؛ خط: نستعلیق، کا: سید بشیر موسوی، تا: 15 جمادی الثاني 1238ق؛ 2ص، 20-24 سطر (8×16)، اندازه: 14×21 سم [ف: 2-658]

گفتارهای خطابیه و الواح/ کلام و اعتقادات/ فارسی

goftār-hā-ye xetābīye va alvāh

عبدالبهاء، عباس بن حسنیعلی، 1340-1260قمری

(abd-ol-bahā’, ‘abbās ebn-e hoseyn-‘alī (1844-1922‘

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26820

آغاز: هم الله ای جوانان قرن یزدان شما باید در این عصر جدید قرن؛ انجام: در آفاق و انفس دیگر فتنه نیست.

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، بی تا؛ ضمیمه قصیده در مدح عبدالبهاء می باشد؛ جلد؛ تیماج [رایانه]

گفتارهای سید مرتضی/ فقه/ عربی

goftār-hā-ye sayyed-e morteza

علم الهدي، علی بن حسین، 436-355قمری

(alam-ol-hodā, ‘alī ebn-e hoseyn (967-1045

شامل: 1. اجوبة المسائل 2. اجوبة المسائل التبانيات في حرمة العمل...؛ 3. اجوبة السمائل السلارية؛ 4. الرد علی اصحاب العدد؛ 5. متفردات الامامية؛ 6. المسائل الفقهية...؛ 7. اجوبة المسائل الميافارقيات.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1080

خط: نسخ، کا: سلیمان بن مولانا مبارك بن ابراهیم بن عبدالله بن معین الدين قرشی، بی تا [ف: 3-610]

گفتارهای طبی/ اردو/ طب

goftār-hā-ye tebbī

رساله ای است مشتمل بر چندین گفتار طبی درباره جریان خون، غذا، ادرار، بیان پت پیداهونیکا، گن شات و نذر یعنی بندوق کی گولیک زخم کابیان، سؤال و جواب در عارضه جذام، پیت کی اندرکی چیزونکائیان، تشریح گرده (کلیه)، ادرار، مثانه، عظم القص و عضلات و اضلاع و فقرات، تشریح قضیب، تشریح خصیتین، در بیان پوست.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24484

آغاز: بسمله، بیان جریان خون؛ انجام: غذا اور اسی بدن پی سر دول هووی فقط تمام شد... سنه 1871م

خط: نستعلیق، کا: محمد الهي بخش، تا: 1283ق؛ اهدایی: رهبری، اسفند 1376؛ 36گ، اندازه: 19/5×29/5 سم [اهدائی رهبر: 9-383]

گفتارهای گوناگون/ گوناگون/ عربی و فارسی

goftār-hā-ye gūnāgūn

1. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2/1087

مطالبی است فقهی، روائی، عقاید منقول از نهج السداد الي شرح واجب الاعتقاد و بندی منقول از تصانیف محمد باقر بن اسماعیل حسینی خاتون آبادی و...؛ خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن محمد کاظم دارینی، تا: غره جمادی الاول 1125ق، جا: سبزوار؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج عنابی، 11گ (36-46)، 17 سطر (7/5×14)، اندازه: 12×17/5 سم [ف: 3-1501]

2. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 9/1195

اوراق پراکنده از کتاب های مختلفی است به فارسی و عربی در دعا و طلسمات، سوره یس و دعای بعد از آن و شکوک نه گانه ای که حکمای مشاء در باب ذات و صفات الهي بر مشرب مخالفین خود وارد نموده اند و پاسخ آن ها، بحثی پیرامون مطلق و مقید، قسمتی از دیات کتاب مختصر نافع، تحریر 1059ق و اوراق پراکنده ای در حکمت و کلام و ادعیه؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام [ف: 3-1659]

3. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 12/1103

یادداشت های پراکنده ای است درباره اقلیم، جزر، اصم، لفظ نکاح و تزویج، اقسام نکاح؛ خط: نستعلیق پست، بی کا، بی تا؛ مهر: کتابخانه مجدالدین؛ جلد: تیماج قهوه ای، 7گ (133-139)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 3-1524]

گفتاری از جان استوارت میل و مواعظی از میر ابو/ حکومت و سیاست/ فارسی

goftārī az jān estvārt mīl va mavā‘ezī az mīr abū

نویسنده از کتاب جان استوارت میل مطالبی راجع به آزادی نقل می کند و استدلال های استوارت میل را مبنی بر این که آزادی منشاء پیشرفت اجتماع است به طور کامل می آورد و سپس مواعظ میر ابو را درباره حریت ذکر می کند در این قسمت مخاطب میر ابو فرانسویان صدر انقلاب کبیر می باشد.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 13/149

آغاز: 1- (قسمت مربوط به جان استوارت میل) تصنیفات حکیم انگلیسی جان استوارت میل در کتاب خود که برای تفهیم منافع حریت تصنیف کرده است؛ 2- (قسمت میر ابو) از جمله مواعظی که حکیم فرنگی میر ابو در اوائل ریو لیو تسیا یعنی شورش و آشوب نخستین فرانسه در مجمع عالم برشته بیان کشیده است؛ انجام: 1- (قسمت استوارت میل) در جنب خسارتی که از قید خیال رو خواهد داد مانند قطره ایست که در جنب برگه آب؛ 2- (قسمت میر ابو) اصلا بزیر دستان یارای ظلم نخواهد داشت

خط: نستعلیق شکسته خوش، کا: ابوتراب طباطبائی، تا: 1301ق، جا: تبریز؛ جلد: تیماج، 5ص (317-321)، 16 سطر (9/5×18)، اندازه: 16/5×25 سم [ف: 1-153]

گفتاری از خواجه نظام الملك/ اخلاق/ فارسی

goftārī az xāje nezām-ol molk

نظام الملك، حسن بن علی، 485-408قمری

(nezām-ol-molk,hasan ebn-e ‘alī (1018-1093

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 59/9087

خط: نسخ کهن معرب، بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ جلد: تیماج مذهب، 1ص (124ر)، اندازه: 15/1×28/4 سم [ف: 29/2-736]

گفتاری از سلطان العلماء/ کلام و اعتقادات/ عربی

’goftārī az soltān-ol ‘olamā

سلطان العلماء، حسین بن محمد، 1064-1001قمری

(soltān-ol-‘olamā’, hoseyn ebn-e mohammad (1593-1654

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 21/10029

آغاز: مسئله اتفق اهل الملل و اکثر الحكماء علی ان الله تعالی فاعل بالارادة و القدرة بمعنی ان کل افعاله تعالی یصدر منه بارادته؛ انجام: بالنظر الي الذات للشبهة التب نقلها الشارح و الله اعلم بالصواب

بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 3ص (80-82)، اندازه: 12×17 سم [ف: 32-38]

گفتاری از شرف بن مؤيد بغدادی/- فارسی

goftārī az šaraf-e bn-e mo’ayyed baqdādī

بغدادی، شرف بن مؤيد،- 616قمری

(baqdādī,šaraf ebn-e mo’ayyed (- 1220

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3/10198

آغاز: قال رسول الله صلی الله علیه و اله الناس معادن... از تموج دریا علم باطن خواجه کاینات؛ انجام: تا ازین درجه مشترک تعلق بعبودیت دارد در نگذشتند ظاهر نشد.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1058-1059ق؛ مصحح؛ مهر: کتابخانه سعید نفیسی؛ جلد: تیماج، 3ص (40-42)، 19 سطر، اندازه: 15/5×25 سم [ف: 32-247]

گفتاری از گیسو دراز/- اردو

goftārī azgīsū derāz

گیسودراز، محمد بن یوسف، 826-721؟ قمری

(gīsūderāz, mohammad ebn-e yūsof (1322-1423

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10/726- ف

نسخه اصل: موزه بریتانیا Or. 11310؛ بی کا، بی تا؛ 1گ (117 روپ) [فیلم ها ف: 1-529]

گفتاری از ملا سعدالدین/ عرفان و تصوف/ فارسی

goftārī az mollā sa‘d-od-dīn

گویا از سعدالدین کاشغری.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10231/14

آغاز: باسمه سبحانه بدان که در وقت ملاحظه توحید صرف انکار متصور نیست؛ انجام: که از حق سبحانه و تعالی شرم داری و غافل نگردی.

بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، مصحح؛ مهر: کتابخانه باقر ترقی؛ جلد: تیماج، 21 سطر، اندازه: 13/5×24/5 سم [ف: 32-268]

گفتاری از ملاصدرا/ فلسفه/ عربی

goftārī az mollā-sadrā

صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979-1050قمری

(sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572-1641

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11/90- طباطبائی

آغاز: من افادات صدر حکماء الاسلام. اعلم ان الانسان متی کان وجوده هذا الوجود الطبيعي فلا یمکنه ان یدخل دارالسلام في زمرة الملكوت الا ان یتحول نحو وجوده و یتبدل

بی کا، تا: قرن 13، جلد: تیماج، 2گ (159-160ر)، اندازه: 17×21 سم [ف: 22-18]

گفتاری از میرداماد/ فلسفه/ عربی

goftārī az mīrdāmād

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10/10194

آغاز: فهذا ما رمنا روایته و انا نحن قد تلونا علی اسماع المتعلمين... لاسیما کتابنا التصحيحات و التقويمات الموسوم بتقویم الايمان

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 296ص، اندازه: 12/5×21/5 سم [ف: 32-234]

گفتاری درباره شریعت و طریقت/ عرفان و تصوف/ عربی

goftārī darbāre-ye šarī‘at va tarīqat

تعاریف و اختلاف هر یک و این که اختلافی در اهداف و اصول پیامبران نیست و تنها جزئیات این اهداف با یکدیگر متفاوت است.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4/10437

آغاز: اعلم ان الشريعة و الطريقة و الحقيقة اسماء مترادفة علی حقيقة واحدة التي هی حقيقة الشرع المحمدي؛ انجام: فاختلاف العلم ایض یکون محالا فلا اختلاف في کلامه و لافی کتبه و لا في احکامه...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 15رجب 1035ق؛ محشی با نشان «م، 12، و...»، مجدول، دارای چهار سرلوح؛ کاغذ: سپاهانی، 2گ (58پ-59ر)، 17 سطر (5/6×14) سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 19-597]

گفتاری در مقام عشق/ عرفان و تصوف/ فارسی

goftārī dar maqām-e ‘ešq

اراک؛ کتابخانه مدرسه حاج محمد ابراهیم؛ شماره نسخه: 22/117

آغاز: بدان که عشق نهایت ندارد، اما مراتب دارد، و در هر مرتبه موصوف می شود به صفتی...

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: با تاریخ 1299ق؛ 2گ (320پ-321ر)، اندازه: 11×17 سم [دو کتابخانه اراک: - 147]

گفتار یزید با سر مبارک امام حسین علیه السلام/- فارسی

goftār-e yazīd bā sar-e mobārak-e emām hoseyn ‘alayh-es-salām

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/18828

آغاز: راوی گوید که یزید فرمود که سر امام را از خزینه آوردن در پیش او نهادند گفت تو بودی که سرکشی کردن و فرمان من نبردی...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1239ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوایی، 337گ، 17 سطر (8×19)، اندازه: 14/5×24 سم [ف: 51-166]

گفتگوی آسمان و زمین/ متفرقه/ فارسی

goftogū-ye āsemān va zamīn

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 109/195- ف

نسخه اصل: حمدیه ش 1447. در هامش است؛ بی کا، تا: با تاریخ 755ق [فیلم ها ف: 1-429]

گفتگوی انوشیروان با یونان دستور/ داستان/ فارسی

goftogū-ye anūšīravān bā yūnān dastūr

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6/1393- ف

نسخه اصل: موزه بریتانیا Add. 24413 (ریو50)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1179ق؛ 13 سطر [فیلم ها ف: 1-599]

گفتگوی بط و ماهی- اشعار

گفتگوی جاماسب و اردشیر/ کیمیا/ فارسی

goftogū-ye jāmāsb va ardešīr

جاماسب بن لهراسب، ق3 میلادی

(jāmāsb farzand-e lahrāsb (- 3c

گفتگوی این فرزانه ایرانی و آن پادشاه ساسانی درباره تدبیر حجر است و نامه ای است که جاماسب به او می نویسد درباره اکسیر و در آن از ذیمقراط و ارسطو یاد گردید.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 28/1087

آغاز: مناظره حکیم جاماسب با اردشیر بابک در باب حجر و تدبیر او- و بدان بدرستی که بیامرزد خدای تعالی این حکیم را که عجب بخششی کرده است در این رساله... اما بعد از جاسب حکیم بسوی اردشیر پادشاه که تاج حکمت داشته؛ انجام: ذکر کردم از برای تو ای ملک عمل حکما را تماما و گفتم چیزی را که خبر نداده بود بر او احدی و می ترسم از ملعون بودن نزد حکما.

بی کا، تا: با تاریخ 1289ق؛ 6گ (88ر-93ر) [ف: 4-1006]

گفتگوی جوکی و شاهمدار/ داستان/ فارسی

goftogū-ye jūkī va šāhmadār

شامل دو داستان است: قصه به دریا انداختن ذوالفقار به دست قنبر هنگام وفات اميرالمؤمنين و گفتگوی جوکی و شاهمدار هنگام شهادت آن حضرت و در نهایت مسلمان شدن جوکی.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35735

آغاز: در وقت سکرات امیر المؤمنين علی کرم الله وجهه فرمواه اند که ای قنبر ذوالفقار را در دریا بانداز تا جان من قبض شد؛ انجام: و نام جوکی قاضی شهاب الدين نهاده شد. شاه مدار قاضی را به ذکر مشغول کردند. اسم ذات این است. بسم الله الرحمن الرحيم. یا هو من لا اله الا هو بعد از فریضه دویست بار بخواند صاحب کشف و رسیده حق گردد بمنه و کرمه.

خط: نستعلیق، کا: قطب الدين بلگرامی، تا: جمعه 18 شوال سنه 23، جا: موضع رجبوره پرکنه شاه آباد؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1384؛ کاغذ: کشمیری حنایی، جلد: تیماج، 6گ (51ر-56پ)، 13 سطر، اندازه: 12/5×19 سم [اهدائی رهبر: 8-500]

گفتگوی چهار عنصر/ شعر/ فارسی

goftogū-ye čahār ‘onsor

خواند میر، غیاث الدين بن همام الدين، 942-880قمری

(xānd mīr,qīyās-od-dīn ebn-e hammām-od-dīn (1476-1536

برای [خواجه جلال الدين] قاسم [فرنخودی صدر] که در پایان مآثر الملوك (مجلس 2/370؛ ذیل ریو 29) از او نام برده ساخته است.

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7/3113

آغاز: ای آتش سودای تو در هر جانی ** زنده بهوایت دل هر حیوانی... نسایم قدسی شمایم محمدت و ثنا مخصوص عزت آفریدگار تواند بود؛ انجام: شد از کلک مؤلف این حکایت ** بسال «ظ» و «دال» و «ب» نوشته زدم این نکته را بنامش من ** کردم از بهر او تمامش من

بی کا، بی تا؛ 19گ (183پ-201پ) [ف: 5-462]

گفتگوی حجاج با جوان/ داستان/ عربی- فارسی

goftogū-ye hajjāj bā javān

داستانی است درباره حجاج ثقفی که جوانی نزد او می آید و گفتگویی درباره ویژگی مردمان برخی شهرها میان ایشان روی می دهد و حجاج بی جواب می ماند.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 12/1996

آغاز: روی عن عبدالله الكرخي، فیما نحن جلوس عند الحجاج؛ انجام: درباره ویژگی های دهگانه سگ: العاشر: ان مات لم یبق منه میراث

بی کا، تا: 1303ق؛ جلد: تیماج، 4گ (154ر-157ر)، ابعاد متن: 9×17، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 11-52]

گفتگوی حسن بصری با شمعون/ کلام و اعتقادات/ فارسی

goftogū-ye hasan basrī bā šam‘ūn

حسن بصری (22-110ق) با شمعون آتش پرست گفتگویی نموده و در آن درستی آئین اسلام را روشن نمود. اینک پارسی آن در این جا شناسانده می شود.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/1038

آغاز: نقل است که حسن بصری همسایه داشت آتش پرست نام او شمعون در بیماری مرگ افتاده؛ انجام: گفت خداوندا معلوم است که کارتو بغلط نیست. گبر هفتاد ساله را... (بریده شده) مؤمن هفتاد رساله را کی محروم کنی. دوستان را کجا کنی محروم ** تو که با دشمنان نظر داری

خط: شکسته تعلیق؛ کا: اصفهانی، محمد باقر، تا: 20 شعبان 1056ق، جا: اکسیر آباد؛ بخشی از آن مورب؛ 1ص (19ر) [ف: 3-613]

گفتگوی حسن بن علی (علیه السلام) / تاریخ اسلام/ عربی

goftogū-ye hasan-e bn-e ‘alī

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 28/195- ف

نسخه اصل: حمیدیه ش 1447. گفتگوی حسن بن علی با جماعتی نزد معاویه؛ بی کا، تا: با تاریخ 755ق [فیلم ها ف: 1-424]

گفتگوی دین الجن با هارون- دیک الجن

گفتگوی شیخ فیروز و ملاشیدا/ داستان، ادبیات/ فارسی

goftogū-ye šeyx fīrūz va mollā-šeydā

تاریخ تأليف: 1024ق؛ محل تأليف: اجمیر در اردوی شاهی در بود ملاانور لاهوری و ملاعطایی جونپوری و ملامخترع و ملاطفیلی فتحپوری در خانه ملافیروز.

در این گفتگو آمده که شیدا هر شعری را می خواند فیروز مضمون آن را به دیگری مانند رودکی و غیاثای حلوایی و کاتبی و هاتفی نسبت می داده است در پایان آمده که او دیگر به مجلس فیروز شعر خود را نمی خواند مگر یک روز در کشمیر در خانه او رفته و از او پرسید آیا شعری از من پسند شماشد؟ او گفت: بلی.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4/4628

خط: نستعلیق و شکسته نستعلیق، کا: ابوالوفا، تا: 29 ربیع الاول 1115ق؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 3ص (61-63)، 14 سطر (7×18)، اندازه: 10×21 سم [ف: 14-3564]

گفتگوی عیسی و افلاطون/ داستان

goftogū-ye ‘īsā va aflātūn

افلاطون، 427؟ - 347؟ قبل میلاد

(aflātūn (-427 - -347

تهران؛ فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره/ 13

گفتگوی عیسی و افلاطون «العالم كرة...»؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، قطع: ربعی [نشریه: 7-551]

گفتگوی کلیمی با بهائی/ ادیان و مذاهب/ فارسی

goftogū-ye kalīmī bā bahā’ī

گفتگوی مختصری است بین شخصی کلیمی با یک بهائی که در آن رد بهائیت پرداخته است.

کاشان؛ عاطفی، افشین؛ شماره نسخه: 45

آغاز: کلیمی: شماها چه می گوئید که دسته جدا کرده اید؟ بهائی: می گوئیم امروزه تکلیف تمام خلق این است که پیروی میرزا حسنیعلی بها نمایند

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن14؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 16 گ، اندازه: 11/5×18 سم [ف: - 45]

گفتگوی معرفت/ کلام و اعتقادات/ فارسی

goftogū-ye ma‘refat

محمد رضا بن ملا غلام، ق13قمری

(mohammad rezā ben mollā qolām (- 19c

در پنج «فصل».

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6/7639

کاتب = مؤلف، تا: قرن13؛ جلد: مقوا، 7گ (235-229)، 12 سطر (11×15)، اندازه: 17×22/5 سم [ف: 16-662]

گفتگوی یک میرزای با علم با یک عوام مستحضر/ حکومت و سیاست/ فارسی

goftogū-ye yek mīrzā-ye bā ‘elm bā yek ‘avām-e mosatahzar

که بیان می کند حالت مردم و اوضاع مملکت را. درباره قاجار است و در آن از امیر کبیر یاد شده است.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/7406

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 77ص، 13 سطر (8×15)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 16-547]

گفت و شنید/ متفرقه/ فارسی

goft va šanīd

کسروی، احمد، 1324-1269شمسی

(kasravī, ahmad (1890-1945

1323.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 62/4754-4752- ف

بی کا، بی تا [فیلم ها: 3-101]

گفت و گو (استاد رجب علی دین یاد می گیرد) / متفرقه/ فارسی

(goft va gū (ostād rajab ‘alī dīn yād mīgīrad

کسروی، احمد، 1324-1269شمسی

(kasravī, ahmad (1890-1945

در 1324ش.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 63/4754-4752- ف

بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 3-101]

گفته ها- ادعية

گفته هایی از سلطان العلمايي/ فلسفه/ عربی

gofte-hā-yī az soltān-ol ‘olamāeī

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 49/8960

آغاز: مقدمتان نافعتان في کثیر من المواضع دافعتان لاکثر الشبه الاولي ان اللزومية لایجوز ان یکون مقدمها؛ انجام: و ان کامل طرفاها محالین تقدیریین بل انما التقدير في الطرفين. فتامل من

افادات سلطان العلمايي مدظله العالي

بی کا، تا: قرن 11؛ پس از آن: ذکر اسامی ایام الشهر بلسان الفرس (ص165) از دروع الواقية به نقل از سلمان فارسی؛ جلد: تیماج مذهب، 1ص (164)، اندازه: 11/3×21/7 سم [ف: 29/1-478]

گلبانگ منصور/ شعر/ فارسی

golbāng-e mansūr

این مثنوی را در دفاتر به منصور حلاج نسبت داده و به نام وی ضبط کرده اند ولی گذشته از این که منصور اصلا فارسی نمی دانست در خلال ابیات مثنوی شاعر از اشعار شعرای چند قرن بعد از منصور را تلميحاً و با ذکر صریح گوینده از قبیل: مولانا جلال الدين رومی و عراقی... آورده است و در هفت مورد خطاب به «علی» بیاتی آورده که از فحوای کلام ابداً نمی تواند اشاره به مولای متقیان بوده باشد از قبیل: «علی ای بی ادب زین حرف بس کن ** دعا را با اجابت هم نفس کن» و چنان که خود می گوید: «علی رمز است و ایما مشرب ما ** بود چشم بتان هم مکتب ما» (ص42)، علی رمزی و درست معلوم نیست نام گوینده چیست جز این که در ص 59 با بیت: «بیا ای ساقی میخانه اشراق ** بحکمت چون فلاطون در جهان تآخت». خود را «اشراق» می نامد ولی معلوم نیست کدام اشراق.

[فهرستواره منزوی 7/782 به منصور حلاج منسوب شده است. شعر آغازین آن مثنوی «نقاش و صورت» ناصر علی سهرندی است و قراین نشان دهد می دهد که از هموست]

تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2925

آغاز: بسمله. الهي ذره دردی بجان ریز ** شر و در پنبه زار استخوان ریز؛ انجام: که عشقم در رگ و پی می زند شور ** چراغان می کند گلبانگ منصور

خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم مطبعچی کتابفروش، تا: 1351ق؛ جلد: چرمی، 19 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 3-1146]

گلبن شاکری = دیوان شاکر/ شعر/ فارسی

golbon-e šākerī = d.-e šāker

شاکر، آقابابا، ق13قمری

(Šāker,āqābābā (- 19c

تاریخ تأليف: 1288ق

شاکر پس از آن که از ناروایی های جهان ناله سر می دهد می گوید بر سر آنم که از خود با این دیوان یادکاری باقی گذارم، پس این دیوان را به شرح زیر تنظیم می کند: غزلیات مرتب شده بر حسب ترتیب تهجی حروف آخر قوافی ازالف تا یاء؛ ساقی نامه؛ رباعیات؛ غزلیات و مضحکات (با هم ممزوج).

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2314

آغاز: بسمله و به نستعین، حمد و سپاس خالقی را جل شانه سزاست که از ید قدرت کامله؛ انجام: بس بود شاکر زروی معرفت قصه کم تر گو بماها خنده دار

خط: نستعلیق شکسته، کاتب = مؤلف، تا: شاید 1288ق؛ جلد: تیماج، 76گ، 11 سطر (10×15)، اندازه: 10×22 سم [ف: 5-437]

گلپایگان- کتابچه قسط و خارج قسط گلپایگان

گل جعفری = ترجمه و شرح حدیث اهلیلجه/ شرح حدیث/ فارسی

gol-e ja‘farī = t. va š.-e hadīs-e ihlīlaja

طوسی مشهدی، محمد بن حسن،- 1257قمری

(tūsī mašhadī,mohammad ebn-e hasan (- 1841

وابسته به: الاهليلجة في التوحيد = الاهليجية؛ جعفر بن محمد (علیه السلام)، امام ششم (80-148)

تاریخ تأليف: 1213ق (= گل جعفری شکفت)

ترجمه دوازده حدیث مشتمل بر اخبار و معجزات حضرت امام جعفر صادق علیه السلام که حدیث اول آن مناظره حضرت با طبیب هندی است که در الذريعه با عنوان «ترجمه رساله الاهليجة» معرفی شده است.

آغاز: بسمله، الحمدلله [و الصلوة] علی عباده الذين اصطفی، اما بعد خادم آثار جعفری و طالب فیوضات قدسی محمد بن الحسن المشهدي الطوسي، بر الواح ضمایر...

انجام: و چون تحریر رساله با تمام رسید از عالم خیال چه تاریخ خواست عقل، بشکافت هاتفی که گل جعفری شکفت 1213، و الحمدلله اولاً و آخراً

[الذريعه 210/18؛ فهرستواره منزوی 3909/5 و 495/9؛ الكرام البرره 3/386]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1/14038

آغاز: ... نجات و این مختصر را بگل جعفری مسمی گردانید و بالله استعین و هو نعم المعين بدان که روایت کرده است حدیث شریف را محمد بن بابویه؛ انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن13؛ مصحح، در انجام معجزه ای از تربت حضرت سیدالشهدا علیه السلام در رد بینایی چشم جده ملا مصطفی فرزند مؤلف در 2 برگ آمده؛ تملک: محمد علی احمدیان به سال 1416ق؛ 27گ (3ر-29ر)، 15 سطر، اندازه: 6×11 سم [ف: 35-510]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1/2720

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 10گ (1پ-10ر)، 22 و 20 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف: 6-101]

3. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 2/1312

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ در خاتمه 12 معجزه از امام صادق یاد شده

است از همان مؤلف در 1213؛ 18گ (43-60)، 20 سطر، اندازه: 13×22 سم [ف: 3-78]

گلچهره و سمنبوی/ داستان/ فارسی

golčehre va samnboy

مؤلف گوید که در ازمنه قدیم پادشاهی بود که وزیر خود طیفور را به دیار مصر می فرستد تا از عجایب آن تحفه ای آورد تا خاطر شاه انبساط یابد. طیفور نیز راهی می شود و دو کنیزک بی نظیر و شیرین گفتار به نام گلچهر و سمنبوی را به حیله از ملک مصر می رباید و با خود می آورد. کتاب متشکل از حکایاتی است که این دو کنیزک بر ملک روایت می کنند. در ده «باب» است: در 1. فضیلت عدل؛ 2. در فضیلت حلم؛ 3. در فضیلت شجاعت؛ 4. در فضیلت سخاوت؛ 5. در مذمت حسد؛ 6. در فضیلت سیاست؛ 7. در فضیلت امانت؛ 8. در آن که محرم اسرار که تواند بود؛ 9. در آن که خدمت ملوک که را لایق باشد؛ 10. در فضیلت توکل.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16206

آغاز: ... عجیب بر لوح ضمیر ایشان منفور بیت رمزهاشان چو شادی اندر دل؛ انجام: باب هفتم در فضیلت امانت، چون شاه فرخ زاد از بساط حکم رانی... گلچهره خدمت کرده زبان مدح بر گشادو.

نسخه تا اوایل باب هفتم را دارا است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: احتمالاً قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 56ص، 16 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 45-80]

گلچین/ گوناگون/ فارسی

golčīn

سلجوقی، عید محمد، ق 14قمری

(saljūqī,‘eyd mohammad (- 20c

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28964

آغاز: بسمله، الحمد و ثنای آفرینی که ازل تا ابد موجود و معلوم بود و هست و خواهد بود و جمله آن تمام و کمال؛ انجام: چون گیتی نباشد بکس پایدار نوشتم که ماند مرا یادگار... زان که من بنده گنهکارم

خط: متن دعا نسخ معرب، کاتب = مؤلف، تا: 1345ق؛ جلد: مقوا [رایانه]

گلچین اشعار/ شعر/ فارسی

golčīn-e aš‘ār

شامل منتخب برخی ابیات و غزلیات اشعار شعرای ایرانی است.

مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1/1976

آغاز: اگر تو فارغی از یاد دوستان یارا ** فراغت از تو میسر نمی شود ما را؛ انجام: شب بر آن در خفته گر هست خاک ابریشم ** پا منه از خوانه (کذا) بیرون انتظارم کوبکش.

خط: نستعلیق، کا: میرزا اسماعیل خراسانی، قرن 13؛ جلد: میشن، 15 سطر، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 5-360]

گلچین پروین/ تراجم/ فارسی

golčīn-e parvīn

قاجار، یزدان بخش، ق14قمری

(qājār,yazdān-baxš (- 20c

از یزدان بخش قاجار متخلص به پروین تذکره شاعران زمان قاجار است، به ترتیب قافیه ها در شعرها با نام شاعران و آوردن مضمون شعر و بخش نخستین آن سرگذشت شاعران است به ترتیب تهجی.

تهران؛ دانش سرای عالی- کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 2/29

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ قطع: خشتی [نشریه: 5-638]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/3160- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 2-87]

گلچین خراباتی/ شعر/ فارسی

golčīn-e xarābātī

سرباز همدانی، علی -، 1320 قمری

(sarbāz hamedānī,‘alī (- 1902

اشعار اخلاقی، سوگواری و مدایح امامان علیهم السلام و جز آن ها را از شعرایی چون سعدی، محتشم کاشانی، موافق، شهریار، میرداماد، نورعلی شاه و کسان دیگر گرد آورده، گاهی کنار اشعار تصویر و صحنه ای سیاه و سفید کشیده است.

آغاز: شنیدم تا نمیرد کس نبیند روی جانان را ** بیا مفتون بمیر از عشق او بنگری سیرش

انجام: ای دل از خواهش بیجای تو بیچاره شدم ** شکوه ات می برم آخر ببر دادرسی

[فهرستواره منزوی 6/576]

قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 316

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1327ق؛ جلد: تیماج، 103گ، اندازه: 9×12/5 سم [ف: 1-312]

گلچین روضة الطالبين خواجه احمد سجاوندی/- فارسی

golčīn-e rowzat-ot tālebīn-e xāje ahmad sajāvandī

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2579

آغاز: بسمله از کلام خواجه احمد سجاوندی که مسمی به روضة الطالبين است چند خبر بوجهی گلچین نوشته می شود بعون الله بدان که احکام شریعت بر دو قسم است. الخ؛

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول، محشی؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 57گ، اندازه: 8×11 سم [ف: 4-1350]

گلچین نثر/ ادبیات/ فارسی

golčīn-e nasr

نامه ها و منشئاتی است از یک نگارنده به نثر و گاهی به شعر آزاد، که برای آموختن روش نگارش دوستانه یا عاشقانه مفید می باشد و در پایان بعضی از آن ها تاریخ 1334 دیده می شود.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8717

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: مقوایی، 64گ، اندازه: 12×18 سم [ف: 22-255]

گلچینی از حکایات/ داستان/ فارسی

golčīnī az hekāyāt

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17993

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ 27گ، اندازه: 13/7×20/4 [رایانه]

گلچینی از نامه های اداری/ نامه نگاری، اسناد/ فارسی

golčīnī az nāme hā-ye edārī

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17974

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ 126 گ، اندازه: 17/3×22/1 سم [رایانه]

گلخن فقرا/ شعر/ فارسی

golxan-e foqarā

از روزگار قاجار به روش و به وزن مثنوی.

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1/937

آغاز: حمد مرآن قادری را کز کرم ** با دو حرف آورد هستی از عدم؛ انجام: شکر ایزد را که شد دفتر تمام ** اندران مطلب که بود عین مرام

خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 9 ربیع الاول 1328ق [نشریه: 7-263]

گلخن فقراء- اشعار

گلدسته/ شعر/ فارسی

goldasteh

منیر لاهوری، منیر بن عبدالمجید، 1054-1019قمری

(monīr-e lāhūrī,monīr ebn-e ‘abd-ol-majīd (1611-1645

دارای چند قصیده، سپس قطعه، دوبیتی و مثنوی ها، وصف فوج شاهی، وصف دولتخانه، وصف بنگاله، وصف حمام، وصف باع، فواره، هوا و کشتی. در دیباچه می گوید در 4 ذیقعده 1049ق در جهانگیرنگر، این انتخاب را به انجام رسانده است.

آغاز: این منتخب از بهر دل معنی باب ** گردید رقم پذیر بر وجه صواب/ چون دست به دست می برندش احباب ** از اهل سخن یافته «گلدسته» خطاب...

[مشترک پاکستان 7/844؛ الذريعه 9/115 «دیوان منیر لاهوری»]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 3/313- عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: همت بسته ام چون مور به میان ** کنم دریوزه از باد سلیمان

اصل نسخه: گنج بخش، ش 1123؛ خط: نستعلیق شکسته، کا: قاضی صدرالدین محمد، تا: 1223ق؛ در «کلیات» او؛ 24گ (15-38) [عکسی ف: 2-225 و 230]

گلدسته/ عرفان و تصوف/ فارسی

goldasteh

عالمگیری، عبدالوهاب بن منصورخان، ق12قمری

(ālamgīrī,‘abd-ol-vahhāb ebn-e mansūrxān (- 18c‘

وابسته به: عرفات العاشقين و عرصات العارفين؛ اوحدی بلیانی، تقی الدين محمد بن محمد (1040-973)

به دستور: جهانگیر پادشاه

تاریخ تأليف: 3 ربیع الاول 1155ق؛ محل تأليف: احمد آباد گزیده ای است از انتخاب از «کعبه عرفان» گزیده عرفات العاشقين تقی اوحدی بلیانی از خود او، در سه «رکن» به ترتیب الفبائي: متقدمین و متوسطین و متأخرين.

آغاز: من کعبه عرفان انتخاب عرفات العاشقين تصنیف تقی الدين حسینی دقاقی بلیانی که به موجب حکم نورالدین محمد جهانگیر تذكرة الشعرا به قلم آورد...

[تذکره نویسی در هند ص 162 و 274؛ فهرستواره منزوی 3/1932]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2682- ف

نسخه اصل: بانکیپور ش 692؛ بی کا، بی تا؛ 247گ [فیلم ها ف: 1-171]

گلدسته/ شعر/ فارسی

goldasteh

همدانی، محمد تقی، ق13قمری

(hamadānī,mohammad taqī (- 19c

اهداء به: محمد شاه قاجار (1264-1250ق) و شاهزاده بهمن میرزا (1226ق)

تاریخ تأليف: 1256ق

منتخب موضوعی از تک بیت های شاعران فارسی زبان است. شامل هفتاد و دو «گل»: 1. گل همیشه بهار در توحید و حمد حضرت آفریدگار؛ 2. گل آفتاب گردان در منقبت خاتم انبیا پیغمبر آخر الزمان؛ 3. گل صباح و مساء در مدح سرور اولیا اميرالمؤمنين علی مرتضی؛ 4. گل ارغوان در اشعار ابرار به مذاق اهل عرفان؛ 5. گل قلمکار در شکایت از روزگار غدار و مردم نابکار؛ 6. گل سوری در تعریف معشوق به آیین دلبری؛ 7. گل زعفران در شکایت از آلام ایام هجران؛ 8. گل حسرت در آرزوی مواصلت و وصل دلبر ماه طلعت؛ 9. گل مینا در تملق و التماس به باد صبا و پیک نامه بر برای بردن نامه معشوق باوفا؛ 10. گل جعفری در اشعار نصیحت گری؛ 11. گل مرجان در وصف جمال دلبران و لب و دندان ایشان؛ 12. گل رعنا در مدح قامت سهی قدان زیبا؛ 13. گل بنفشه و شب بو عنبر بو در تعریف خط دلبران مشک مو؛ 14. گل سنبل در تعریف زلف بتان مشکین کاکل؛ 15. گل نرگس در تعریف چشم دلبران ملک صورت پری حسن؛ 16. گل خرقه در تعریف خال نازنینان طرفه؛ 17. گل خطمی در شکایت از جور رقیب دیو سیرت علک البطمي؛ 18. گل نار در دلخوشی به جور و جفای دلدار؛ 19. گل حنا در حد جور و جفای یار بی پروا؛ 20. گل داودیدر تدبیرات دلبران محمودی؛ 21. گل سوسن در تدبیر عاشق برای خانه بردن معشوق گل پیرهن؛ 22. گل نیلوفر در اظهار امتنان از لطف دلبر رشک قمر؛ 23. گل یاسمن در امیدواری به التفات معشوق سیم تن؛ 24. گل توتیا در عذر خواه عاشق جفای یار را؛ 25. گل بوداق در بی التفاتي محبوب سیمین ساق؛ 26. گل زبان در قفا در راضی بودن رقیب بی حیای پر جفا؛ 27. گل نسترن در زیر منت معشوق نرفتن؛ 28. گل بستان افروز به ترس انداختن از عشق بتان خانه سوز؛ 29. گل زرد در مفارقت حضور دلدار در قواعد دلبری فرد؛ 30. گل لاله در اشعار مناسب بی اثری ناله؛ 31. گل میخک در تسلی خود از جور رقیب بد نمک؛ 32. گل خیری راضی نمودن به دوستی زبانی از دوست بی خیری؛ 33. گل نسرین در تعریف دلبر سخن شیرین و سیاه بختی عاشق مسکین؛ 34. گل خطمی خطا در رفتن همراهان و ماندن ما و وداع رفقا؛ 35. گل مخملی در خوب تر بودن خار از گل و زندان از چمن مجملی؛ 36. گل زنبق در تملق کردن از معشوق بر ده سبق؛ 37. گل شبدر شکوه از شب های بی سحر؛ 38. گل گاو زبان در شکایت از معلم بی انصاف و امان؛ 39. گل بابونه در یاد نکردن دلدار و یاد کردن عاشق با صبر و درونه؛ 40. گل پودنه در تدبیر پیدا کردن دل چون آتش زنده و شکوه از آن؛ 41. گل لاله سرنگون در محجوبی محبوب ساده از آن و شرم عاشق دل خون؛ 42. گل شفتالو در دعای وصال و صبر به هجر و نیازردن عاشق به معشوق دلجو؛ 43. گل آذرگون در تعریف محبت و عشق بی آرام و سکون؛ 44. گل شقایق در تعریف شراب مروق؛ 45. گل آلبالو در ممنون بودن از بدگو؛ 46. گل کافشه در سخن درشتی با ضرب و مناقشه؛ 47. گل کاسنی در سخن درشتی معشوق به عاشق بی کمی و کاستی؛ 48. گل قرنقل صد برگ در شکوه از ناله و گریه و دلخوشی از ناله های عاشق بی نوا و مرگ؛ 49. گل خطمی شجری در شکایت از جفای دلبران رشک پری؛ 50. گل نرگس فرنگی در التماس به معشوق شوخ و شنگی که مرا از هجر مده دلتنگی و وداع دلبر دل سنگی؛ 51. گل رازیانه در تعریف ناله و آه با زبانه عاشقانه؛ 52. گل بوستان در گله از بی طالعی عاشقان سوخته جان؛ 53. گل شاه پسند در اظهار نیکبختی و راه ندادن غم به دل دردمند و وصول شکایت به رفقای دوستی پیوند؛ 54. گل سعتر در این که نگاه معشوق خون عاشق افسرده جگر است؛ 55. گل باد رنجبویه در تأثير نکردن پند به عاشق با ناله و مویه؛ 56. گل بیدمشک التماس به دل و چشم و جان برای فدا شدن از شکایت از دل؛ 57. گل ریباس در نومیدی بی قیاس از مطلوب دلبری اساس؛ 58. گل سنجده در استدعای تکلم از مطلوبی که از برای یک گنجه رنجه؛ 59. گل شلغم در ممنون بودن از نامرادی در عالم و ستیزه با فلک ستم؛ 60. گل مفرح در تفریح خاطر به غربت و تنهایی در زیر این فیروزه قدح؛ 61. گل بومادران در بی قدری وفای یاران و حسن وفاداری ایشان؛ 62. گل کدو در گوش نکردن عاشق به نصیحت دورو؛ 63. گل سیب در خلاف وعده به عاشقان محنت نصیب؛ 64. گل به در افتادن کار به گره و از شتاب صبوری به؛ 65. گل آلود در انتظار دلبر آفتاب طلعت ماه رو؛ 66. گل یاسمن سفید در اشعار مناسب بهار و عید؛ 67. گل نارنج در تعریف گوشه گیری از محنت و رنج این سرای سپنج؛ 68. گل سریش در امیدواری و تسکین دل های پر ریش؛ 69. گل بوقلمون در اشعار اضداد شعرای بلاغت نمون؛ 70. گل پاپیچال در بیوفایی دنیای خسران مآل و تعزیت دوستان وفا خصال؛ 71. گل سیب زیر زمین در هزلیات مردم بد آیین؛ 72. گل مریم در اشعار متفرقه شعرای فصاحت شیم. با مؤخره کوتاهی در پایان. (حکیم)

آغاز: بعد از آرایش گلستان حمد حضرت آفریدگار و پیرایش بوستان نعت رسول مختار و طراحی خیابان مناقب ائمه اطهار

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3135

آغاز: برابر؛ انجام: و گر برقص کسی صوفی و علم بودی امام ** شهر بدی خرس در نکونامی

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج؛ 109گ، 15 سطر، اندازه: 10/5×17/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1173]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9095

آغاز: برابر؛ انجام: شاخ گلی از بستن خود عار مدار ** عمر منی از بهر همین کوتاهی... امید که از راه مراحم بیکران چشم از حقارت این تحفه مورانه پوشند و به سلیقه مستقیم به اصلاح آن کوشند

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن13؛ مجدول، دارای سرلوح مذهب؛ خریداری از جعفر سلطان القرايي در آذر 1348ش، مهر: «محمد حسین 1278» (مستطیل)، کتابخانه جعفر سلطان القرايي؛ جلد: میشن، 110گ، 14 سطر (8×13/5)، اندازه: 10/6×17/3 سم [ف: 29/2-753]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 889

بدون نام مؤلف؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ تملک: برات علی و واگذاری او به سلطان مراد پسر خود؛ مهر: احمد؛ جلد: تیماج قهوه ای، 110گ، 14 سطر (5×9)، اندازه: 10×15 سم [سنا: ف: 2-84]

گلدسته انجمن- تحریر الانشاء

گلدسته اندیشه/ انشاء/ فارسی

goldaste-e andīše

وقاری یزدی، محمد امین بن عبدالفتاح،- 1083؟قمری

(vaqārī yazdī, mohammad amīn ebn-e ‘abd-ol-fattāh (- 1673

تاریخ تأليف: 22 شعبان 1083ق؛ محل تالیف: اصفهان

نام کتاب و مؤلف و فهرست در دیباچه هست در دوازده «برگ»: 1. در دیباچجات؛ 2. در نکاح نامجات و امثال آن؛ 3. در مستشهدات و محضرها؛ 4. در نوشتجات نسبت به پادشاهان؛ 5. در مکاتیب مشتمل بر دو رنگ رنگ نخستین نسبت به افاضل و اعالی، رنگ دوم نسبت به مصاحبان و امثال آن؛ 6. در جواب مکاتیب؛ 7. در تهنیت منصب و مولود و غیرهما؛ 8. در تعزیت متضمن دو غنچه: نخستین در پرسش، دوم در اظهار؛ 9. در مکاتیب و عرایضی که از زبان دیگران نوشته؛10. در رقعات که به هر کس نوشته شده؛ 11. در مکاتیب به معشوق؛ 12. در نوشته های ظرافت آمیز. مؤلف نامه ها و منشأت بسیاری از دانشمندان و ادیبان و شاعران و نویسندگان را در آن جمع نموده است. وقاری از نواده شمس الدين محمد عارف طبسی می باشد. شرح حال عارف طبسی را دولتشاه سمرقندی در تذکره خود به اجمال آورده است.

آغاز: بسمله نخستین غنچه که از گلبن خانه دبیران سخن پرداز گلشن راز شگفتن آغاز نماید، و نورس شکوفه ای که در چمن نامه پروانه نویسان خرد خورده دان بانگاه آگاهی پدیدار آید، آفرین سخن آفرینست که زادگان آخشیجان را یکان یکان یارای گفتار ارزانی داشته... چنین گوید گوشه نشین کلبه خاکساری ابن عبدالفتاح محمد امین الوقاري الطبسي یزدی که در نوبهار جوانی و روزگار زندگانی هرگاه از دیدن و شنیدن سخنان دانشوران و خواندن و نوشتن فرهنگ و دانش هنر پروران باز می پرداختم چرمه خامه را در اردوگاه نوشته های رنگارنگ اسیریس نگارش های گوناگون می ساختم... و این گل رنگ آمیز را دوازده برگ نموده همرنگان را در پهلوی هم جا دادم و نامش «گلدسته اندیشه» نهادم بعون الله تعالی...

[الذريعة 105/9 و 1277 و 211/18؛ و فرهنگ سخنوران 652؛ نسخه های منزوی 2114/3-2115]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1/3671

خط: نستعلیق، کا: محمد صادق بن لطف علی بیک، تا: 1085ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: میشن، 95گ (1پ-95پ)، اندازه: 12×18 سم [ف: 7-17]

2. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3833-19/163

آغاز: برابر؛ انجام: اگر نامربوتی نمشته شده باشد بلفظ خود عف نمائید شما می دانید که ما املا و انشائی نداریم و لوظ و قلم نخوانده ایم

خط: نستعلیق، تا: پنج شنبه 22 ذیقعده 1121ق، 86گ، 12 سطر، اندازه: 14×29 سم [ف: 6-3411]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21921

آغاز: برابر؛ انجام: شما می دانید که ما انلا.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1131ق؛ جلد: مقوا [رایانه]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3736

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: 14 ذیحجه 1195ق؛ جلد: میشن، 121گ، 12 سطر، اندازه: 14/7×21/5 سم [ف: 4-692]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2058

آغاز: برابر؛ انجام: جز این که بر آن صبر و تسلیم پوییم و تسلی و تسکین جوییم چه می توان کرد (و لو کانت الدنيا تدوم باهلها- لکان رسول الله فیها مخلداً) از جزع و سوگواری فایده ای نیست.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 72گ، 18 سطر (9/5×16)، اندازه: 16×21 سم [ف: 8-687]

6. خوی نمازی؛ شماره نسخه: 1/783

آغاز: الحمدلله رب العالمين... اما بعد این کتاب خجسته القاب که موسوم است به گلدسته اندیشه

فقط برگ یازده در مکاتیب به معشوق و غنچه دوم در اظهار وفات عزیزی را شامل است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد تقی بن حسین افشاری ساکن طسوج، تا: شوال 1213ق؛ افتادگی: آغاز؛ 139ص (2-140)، اندازه: 12×21 سم [ف: - 420]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1/945

نسخه اصلی: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3-162]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6102

آغاز: الحمدلله رب العالمين... اما بعد این کتاب خجسته القاب

که موسوم است بگلدسته اندیشه؛ انجام: و اتمامش اتفاق افتاد در دار السلطنه اصفهان حفت بالامن و الامان علی ید مؤلفها...

خط: نستعلیق، کا: حاج فتاح تبریزی، تا: 1227ق، جا: حاجی ترخان؛ 105گ، 12 سطر، اندازه: 2×16 سم [ف: 16-106]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7284

خط: نستعلیق، کا: عبدالرحیم بن محمد ابراهیم ورنو سفادریانی، تا: چهارشنبه 26 شوال 1237ق؛ جلد: تیماج، 150گ، اندازه: 11×15 سم [ف: 19-73]

9. تهران؛ دانش سرای عالی- کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 150

خط: نستعلیق، کا: آقای محمد صادق خاله زاده، تا: جمعه 8 ذیحجه 1249ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 5-634]

10. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 535

آغاز: برابر؛ انجام: که ما املا و انشا نداریم و لوح و قلم نداریم، نخوانده ایم. و السلام و الاكرام.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1251ق؛ جلد: تیماج زرد، 188ص، 14 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 2-191]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/11423

آغاز: برابر؛ انجام: اگر نامربوتی نمشته شده باشد بلفظ خود عف نمائید شما می دانید که ما املا و انشائی نداریم و لوح و قلم نخوانده ایم.

خط: نستعلیق، کا: ابوالحسن کرکانی خراسانی، تا: 23 شوال 1284ق؛ 40گ، 18 سطر، اندازه: 18×21 سم [ف: 33/2-122]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3/12043

آغاز: غزل سرایی عندلیبان گلشن فصاحت و شکرخانی طوطیان شکرستان بلاغت سزاوار نیست الا بحمد حکیمی که در دیوان دو حرفی؛ انجام: یا زبان بیان را خللی اتفاق افتاده باشد با غماز بنوشند در اصلاح بکوشند و السلام علی من اتبع الهدي.

فقط باب نخست این کتاب «برگ اول در دیباچه جات» است؛ خط: نسخ معرب و نستعلیق، کا: علی فرزند عبدالرحمن حسینی، تا: 1302ق؛ در انجام نسخه صورت وقف نامه «میرزا قوام الدين حاتم ملك ولد نظام الملك» و صورت قباله بازارچه که به جهت سرکار والده شاه جنت مکان ابتیاع شده است و بیش تر ناظر به نوع نگارش وقف نامه و قباله دارد و جنبه انشائی ندارد آمده، با قلم خوردگی؛ واقف: میرزا قوام الدين حاتم ملك ولد نظام الملك، جلد: تیماج، 8گ (85-92)، 16 سطر (6×12/5)، اندازه: 11/5×18/5 سم [ف: 30-413]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/3402

آغاز: برابر؛ انجام: و گلشن اقبالش از نسیم سموم دشت حرمان شگفته باد و چشم بد بنشو و نمای بید مجنون حدیقه دولتش مرساد.

خط: نستعلیق، تا: یک شنبه 22 ربیع الثاني 1316ق؛ 271گ (1-271)، 11 سطر (9×16)، اندازه: 15×22 سم [ف: 11-2404]

14. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/874

خط: نستعلیق؛ بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 93ص (26-118)، ابعاد متن: 11×15، اندازه: 17×22 سم [سنا: ف: 2-81]

گلدسته برجسته و گنجینه سربسته/ شعر، ادبیات/ فارسی

goldaste-e barjaste va ganjīne-ye sarbaste

وارسته

vārasteh

برای خوشدل ساخته است، در دیباچه پس از خطبه دو فهرست است با نشان دادن شماره برگ های هر بخش و هر رساله و هر بند و شمارش آن ها، در آغاز بسیاری از بندها هم دیباچه ای است. چنین است فهرست مطلب های آن: 1. دیباچه بیاض، 2. مناجات از نظامی، 3. سراپای معشوق، 4. بهار و گل ها، 5. پاره ای از خلق و خوی ها، 6. افرازهای جنگ و روشنایی خانه، 7. ابیات مکتوب، 8. فردیات، 9. رباعیات، 10. رباعیات سراپای معشوق، 11. رباعیات طوایف و تهنیت، 12. مستزادات، 13. غزلیات، 14. مخمسات و مثلثات، 15. ترجیع بند و ترکیب بند عرفی و نیکی اصفهانی و نظام دست غیب و میلی و طاهر و شفائی و ملک قمی و خرمنی و واقف و انصار و نیکو و مسکین و مغربی و مصون و سعدی، 16. واسوخت و واسوز وحشی و ضیا و فهمی و شیدا و میلی و گرامی و زیرک و سعدی و عرفی و حشمت، 17. قصائد چهار پاره و متفرقه و بیمار و طبیب و سعدی و ملا محمد توفیق، 18. قطعات، 19. هزلیات، 20. حکایات، 21. سرایای مهری عرب و محمد توفیق و خوشدل، 22. قضا و قدر سلیم و اشرف و خالص استر آبادی، 23. سوز و گداز وارسته و نوعی، 24. نخل سیب سید، 25. خلاصة الحمسة شیخ نظامی، 26. داستان عزیز و شاهد یا نیرنگ عشق غنیمت لاهوری، 27. معراج الخيال تجلی، 28. نان و حلوا، 29. صنایع و مکتوبات و نظم و تواریخ و وفیات، 30. بحر طویل ملا محمد توفیق و طغرا و سلیمی و نیکو و دیگران، نژها، 31. مناجات انصاری، 32. نکته توحید، 33. صحت و مرض، 34. فصول، 35. صد پند لقمان، 36. نصایح ارسطو به اسکندر، 37. کلمات حکمت، 38. هفت مجلس بابالال دیال پراکی با شهزاده دار اشکوه، 39. رساله توحید منشی دیارام پندت خوشدل بنام دریای وحدت، 40. آداب نصیحت و پند و حکمت سعدی، 41. گلشن خیال میرزا طاهر نصر آبادی، 42. حسن و عشق نعمت خان، 43. مناظرات بلبل و پروانه، قمری و عندلیب، شب و روز، 44. گنجینه نصایح، 45. مجموعة الامثال هبله رودی، 46. مجموع البحرين داراشکوه، 47. حق نمای داراشکوه، 48. شقات عالم گیر، 49. فردنقلیات، 50. منشآت و انشاء، 51. حکایت، 52. خاتمه سفینه.

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7755

آغاز: فهرست این سفینه بی قرینه که در حقیقت گنجینه ایست پر

از لئالی اشعار آبدار بل خزینه ندرت دفینه ایست مملو از طلای دست افشار... هو الفياض دیباچه بیاض. این نسخه که نزهت گه عقل و جان است ** از دیدن آن چشم خرد حیران است/ خرم چمنی است از گل و ریحان پر ** اوراق گل و خطوط او ریحان است. خیابان آرایی گلستان سخن به برگ و نوای حمد و ثنای بهار پیرایی است گلشن ابیات رنگین را به عندلیبان الهام سرود ارزانی فرمود؛ انجام: و کحل الجواهر دیده اولوالابصار باد بماند سال ها این نظم و ترتیب ** ز ما هر ذره خاک افتد/ غرض نقشی است کز ما باز ماند ** که هستی را نمی بینم بقایی/ مگر صاحب دلی روزی برحمت ** کند در حق درویشان دعایی تمام شد ماه کبک سنه 1795 بکرمی

خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: ماه کبک سال 1795 هندی برابر با سال 1883 مسیحی؛ مجدول، با چند سرلوح، با یادداشتی که در آن آمده که این نسخه در 1883 مسیحی (برابر با 1795 هندی) 84 سال پیش نوشته شده؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج مذهب، 293گ، 25 سطر (16×28)، اندازه: 21×36 سم [ف: 16-690]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7756

خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: ماه کبک سال 1795 هندی برابر با سال 1883 مسیحی؛ مجدول، با چند سرلوح، با یادداشتی که در آن آمده که این نسخه در 1883 مسیحی (برابر با 1795 هندی) 84 سال پیش نوشته شده؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج مذهب، 290گ، 25 سطر (16×28)، اندازه: 21×36 سم [ف: 16-690]

گلدسته حسن/ شعر/ فارسی

goldaste-e hosn

احمد یارخان بن اللهيارخان، - 1147قمری

(ahmad-yār-xān ebn-e allāh-yār-xān (- 1735

مثنوی بزمی حدود 275 بیت.

[الذريعة 1315/9 و 200/18]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3/4676

آغاز: سرنامه بنام شاهد غیب ** شاهنشه گنج حسن لاریب/ ذاتی بجمال هستی افروز ** بر ملک قدم همیشه فیروز؛ انجام: این نامه من ز روز اول ** با مهر قبول شد مسجل/ خوش حاسد سنگدل بیفسرد ** در باطن سنگ چون شرر مرد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 10گ (77پ-86پ)، 15 سطر، اندازه: 16×16/5 سم [ف: 8-18]

گلدسته حقیقت/ عرفان و تصوف/ فارسی

goldaste-e haqīqat

بنارسی، حسام الدين، ق9قمری

(banārasī,hesām-od-dīn (- 15c

در مسایل دشواری که از شاه نعمة الله ولی در بنگاله پرسیده و او پاسخ داده است، در 24 تردد.

آغاز: خداوند به نیروی فرموده بسمله، می گوییم و از روی نموده تو رفع نقاب تردد خویش می جوییم.

[فهرستواره منزوی 7/782]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/8058

آغاز: برابر؛ انجام: تا بجایی رسد که الطب و الوجدان.

خط: نستعلیق، کا: محمد محیی الدين، تا: جمعه 1 ربیع الثاني 1279ق؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 22گ (6پ-27ر)، 17 سطر (4/5×23)، اندازه: 19/5×22/5 سم [ف: 17-20]

گلدسته گفتار/ شعر/ اردو

goldaste-e goftār

شیر محمد خان ایمان

šīr mohammad xān īmān

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/16181

آغاز: بسمله، افلاک سی هی بلند ترشان سخن ** پایاهی نهین کسوفی پایان سخن؛ انجام: جب غنچه سوسن نی چمن مین محرسی ** گلدسته گفتار کها بی کم و کاست

خط: نستعلیق هندی، کا: شیخ معین الدين متخلص به فرحان، تا: سه شنبه 12 شوال 1249ق؛ جلد: چرم، 90ص (ص25-114)، 12-13 سطر، اندازه: 15/2×24 سم [ف: 45-63]

گلدسته معنا و نکات اشعار/ شعر/ فارسی

goldaste-e ma‘nā va nokāt-e aš‘ār

تاریخ تأليف: 1223ق

بن جنگ بخش دی شده نظم و نثر است. با دیباچه ای به نثر و 64 «دایره» که 58 دایره آن ویژه سروده هاست و 6 دایره برگزیده های نثری. فهرست اجمالی آن در گنج بخش (1/426) آمده است. شامل: غزل ها به ترتیب الفبايي، رباعی ها، فردیات، قطعات، مثنوی ها، نامه معشوق به عاشق، نامه عاشق به معشوق، تمثیل، سوز و گداز نوعی، مثنوی های کوتاه، نگارستان چین، قضا و قدر رکنا، قضا و قدر اشرف مازندرانی، سروده هایی از قدسی، کلیم، منیر لاهوری، عراقی، خواجو، بیمار و طبیب شریف، حمام بند، موش و گربه زاکانی، و جز آن ها.

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 161- عکسی

آغاز: سرلوح مجموعه سخن. نام سخن آفرینی است که لوح زبان سخن سنجان را در دبستان الشعراء؛ انجام: جواب داد که منهم در این حیرانم. باغبان بخندید و از سر لو در گذشت، به اتمام رسید في سنة 1223 اللهم اغفرلنا.

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1223ق؛ با سرلوح و 28 مجلس

تصویر، زیراکس در 2 مجلد؛ 956ص [عکسی ف: 2-230]

گل رعنا- خورشید و مهپاره

گل رعنا/ داستان/ فارسی

gol-e ra‘nā

نصرآبادی، محمد طاهر، 1083-1027قمری

(nasr-ābādī,mohammad tāher (1618-1673

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 14/4666

خط: نسخ و نستعلیق، 11 و 13؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 9ص (173-181)، 21 سطر (8×20)، اندازه: 10×22 سم [ف: 14-3614]

گل رعنا/ تراجم/ فارسی

gol-e ra‘nā

شفیق اورنگ آبادی، لچهمی نراین، 1214-1158قمری

(šafīq owrang ābādī,lačahmī narāeyn (1745-1800

تاریخ تأليف: 1182ق (موافق جمله «رعنا گلی شکفت» یا «نامه مختوم»)

تذکره شرح حال گروهی از شاعران هند (اسلامیان و اصنامیان)، تنظیم شده به ترتیب حروف آغاز تخلص ها با ذکر نمونه ی از شعر آنان.

آغاز: یا رب مقبول ساز انشای مرا ** در خوش سخنان بلند کن جای مرا... بر نظاره کیان سنباستان سخن و تماشائیان بنفشه زار این چمن مخفی مباد که مستمسک عروه و ثقای آزادی

1. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 185

آغاز: برابر

شامل حرف الف تا سین می باشد؛ خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: قرن 13؛ 209گ، 15 سطر، اندازه: 16/5×20/5 سم [ف: 1-147]

2. تهران؛ مرکز فرهنگی خراسان؛ شماره نسخه: 102 عکسی

بی کا، بی تا؛ 335گ [جنگ: 1-464]

گلریز/ داستان/ فارسی

golrīz

نخشبی، ضیاء الدين، - 751قمری

(naxšabī,zīyā’-od-dīn (- 1351

داستان دل باختگی «معصوم شاه» پسر «طیفور» پادشاه نخشب به «نوش لب» دختر شاه پریان است که به شکل مرغی به دام شهزاده می افتد و بازگو کردن مرغ داستان دل باختن «عجب ملک» پسر «شاه به گرد» را... به خوشی رسیدن «عجب ملک» و «معصوم شاه» به آرزوی خود. (احمد منزوی)

آغاز: دیباچه: محامدی که از هر حامد به منصه ظهور آیند، آ؛ از داستان: گوسنده این افسانه و سازنده این ترانه ضیاء نخشبی اصلح الله چنین گوید که حاکیان حکایات شائقه...

آغاز: حمد بی نهایت مر احدی را که وله الحمد في السماوات و الارض صفت جلال او است و مدح بی غایت مر صمدی را چاپ: کلکته، 1912م

[فهرستواره منزوی 1/463]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3734

آغاز: برابر؛ انجام: برفاهیت تمام بسر بردند الله تعالی هم مسلمانان را بمقصد مقصود بطلب مطلوب برساند

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول، مصحح، دارای سر لوح مختصر؛ مهر: کتابخانه «مناجان منصرم ججی»، «حافظ محمد» (بیضوی)، «ابراهیم ولد حافظ کریم» (دایره)؛ جلد: مقوایی، 122گ، 15 سطر، اندازه: 14×23 سم [ف: 10-131]

گلزار/ شعر/ فارسی

golzār

مایل افشار، حسن، ق13قمری

(māyel-e afšār, hasan (- 19c

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 422

آغاز: بسمله. سبب گفتار گلزار مایل افشار شیخ الشعراء اگر بعهد شاه طهماسب رثا گو محتشم ** بهر شاه دین بحکم حیدر کرار شد؛ انجام: مانند رقیه از غم قتل حسین ** جانی که مرا بود ز تن بیرون کن

شامل: اشعار مختلف، قصائد در مراثی شهداء کربلا با رعایت حروف الفبائي آخر قوافی، مثنوی در مرثیه، نوحه، رباعیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جا: تهران (احتمالاً)؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ جلد: تیماج، 177گ، 11 سطر (9/5×15/5)، اندازه: 16/5×21 سم [ف: 1-404]

گلزار/ ادبیات/ فارسی

golzār

اهداء به: شاه عباس دوم

تاریخ تأليف: 1068ق

مانند گلستان سعدی به نثر، ساخته تاریخ 1068 با این ماده تاریخ: «این شاهد سخن که ز رخ پرده بر کشید ** وین نخل تازه کز گل افکار بسته شد/ چون گشت منتظم به کمال خجستگی ** تاریخ این خجسته گلستان «خجسته» شد»؛ در هشت «باب»: 1. سلوک ملوک، 2. مسلک درویشان، 3. قناعت و همت، 4. اثر کفتار، 5. عشق و غرور، 6. حرص و پیری، 7. صحت و تربیت،

8. نصیحت و پند.

آغاز: روایح فوایح شکر ایزدی بی لوایح لطف ازلی منتشر نگردد

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7963

آغاز: برابر؛ انجام: در باب هفتم افتاده: ایا آن را بگیرد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، 86گ، 14 سطر (6/5×13/5)، اندازه: 10×17 سم [ف: 16-751]

گلزار ابرار في سیر الاخبار/ تراجم/ فارسی

golzār-e abrār fī seyr-el axbār

شطار غوثی، محمد بن حسن، ق11قمری

(šattār qaosī,mohammad ebn-e hasan (- 17c

اهدا به: جهانگیر پادشاه بابری هند (1037-1014ق)

تاریخ تأليف: 1022ق

احوال عارفان و سرایندگان است که بیش تر ایشان از سرزمین هندند، قرن 7 تا آغاز قرن 11ق، که پیش از 998ق بدان آغاز کرده سال های 1010، 1020-1022ق در آن کار کرده است.

در پنج (چهار) «چمن»: 1. سده هفتم، 2. سده هشتم، 3. سده نهم، 4. سده دهم، 5. گروه شطاریان؟. (احمد منزوی)

آغاز: این خطبه من سکه شاهی دارد ** و این شاهی من شأن الهي دارد

[فهرستواره منزوی 3/2250]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5506- ف

نسخه اصل: سالار جنگ 860؛ خط: نستعلیق، کا: ولی محمد کاتب، تا: 1157ق، سیکانگل حیدرآباد، برای خلیل الله غلام سخی احمد؛ 195گ [فیلم ها ف: 3-163]

2. تهران؛ مرکز فرهنگی خراسان؛ شماره نسخه: 68 عکسی

کا: ولی محمد کاتب، بی تا؛ با فهرست صاحبان تراجم در پایان کتاب؛ 205گ [جنگ: 1-464]

گلزار ابراهیم- منبع الانهار

گلزار ابراهیم = دیباچه گلزار ابراهیم/ ادبیات/ فارسی

golzār-e ebrāhīm = dībāče-ye golzār-e ebrāhīm

ظهوری ترشیزی، نورالدین محمد،- 1026؟ قمری

(zohūrī toršīzī, nūr-od-dīn mohammad (- 1617

این رساله به دیباچه گلزار ابراهیم نیز شهرت دارد؛ یکی از «سه نثر» نگارنده است، آمیخته به نظم؛ در ستایش ابراهیم عادلشاه است و نام او را در آغاز آورده، از کتابخانه او نیز نامبرده، می گوید عمرشاه اکنون در دهه سوم می باشد، و نیز از کتابچه «دیباچه کتاب نورس» یاد کرده است، و پس از گزافه گویی ها در ستایش شاه، می گوید این ستایش ها مانند حمد و ثنای شاعران نیست که نیازی به پوزش خواستن از درازگویی باشد.

اصل گلزار ابراهیم نیز از همین مؤلف و پدر همسرش ملک قمی است حدود 9000 بیت در مدح همان عادلشاه.

آغاز: خرمی چمن سخن بطراوت حمد بهار پیرایی است که گلزار ابراهیم...

انجام: عقل کل در مزرع استادیش ** خوشه چین خرمن تعلیم/ باد داستان شد ختم بستان رخش ** غیرت گلزار ابراهیم باد

چاپ: هند، کانبور، 1924 میلادی، سنگی، وزیری، 22ص؛ هند، کانبور، مطبع نظامی، 1275ق، سنگی، وزیری بزرگ، به سعی و اهتمام محمد عبدالرحمن بن حاجی محمد روشن خان (سه نثر ظهوری صص 46-61)

[الذريعة 657/9 و 215/18 و 368/24؛ نسخه های منزوی 3647؛ تذكرة میخانه مصحح گلچین معانی ص 364-363 و حواشی مصحح بر آن صفحه 364-366 به نقل از مآثر رحیمی 3/398-398؛ مشترک پاکستان 77/5-81 و 73/5-77؛ دنا، ج 10، ص 850-852]

1. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 373

آغاز: ای نورس گلزار براهیم از تو ** وی آتش نمرود تف بیم از تو؛ انجام: گل غنچه و نکهتش دو عالم بگرفت ** آوازه گلزار براهیم است این

خط: نستعلیق، کا: منیر علی، تا: 922ق؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ با مهر: محمد حسین؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 137گ، 18 سطر (6/5×18)، اندازه: 15/5×27/5 سم [ف: 1-342]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3/4697

آغاز: میل لب لعل مکیدن بسست ** حیف سر انگشت گزیدن کجاست؛ انجام: شمشیر عتاب می دهند آب بآن ** خون می ریزند و خونبها می خواهند

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ نسخه بی سروته و شامل دو هزار و دویست و سی و شش بیت است از ترکیبات و قصاید و رباعیات و هزار و بیست و چهار بیت آخر آن رباعی است؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 164ص (67-230)، 15 سطر، اندازه: 14/8×22/6 سم [ف: 7-740]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9/4951

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: شکرالله ایموری، تا: نیمه دوم قرن 11؛ جلد: چرمی مذهب، 12ص (35-46)، ابعاد متن: 13×26/5، اندازه: 16/5×28 سم [ف: 7-799]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2/7935

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: قرن11؛ 2گ (14ر-15ر)، اندازه: 19/5×32 سم [ف: 20-260]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3/14606

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواخر قرن 11؛ دارای سرلوح، مذهب، مجدول؛ 12گ (40ر-51ر)، 12 سطر، اندازه: 6×12/5 سم [ف: 37-17]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 25/14209

خط: نستعلیق، کا: محمد حکیم هندی، تا: قرن 11؛ 1ص (105) [ف: 38-292]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 58/9087

آغاز و انجام: برابر

کامل؛ خط: نسخ کهن معرب، بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ جلد: تیماج مذهب، 4گ (121پ-124ر)، اندازه: 15/1×28/4 سم [ف: 29/2-736]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 28/901- طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

دیباجه؛ خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 6ص (225-230)، اندازه: 15/5×25 سم [ف: 23-211]

9. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2/5841

آغاز: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 16 سطر [ف: 9-62]

10. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 26/4671

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن، 5گ (171پ-175ر)، اندازه: 15/2×24/4 سم [ف: 8-6]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/9003

آغاز: نفاوت کفر و دین آمد به معنی ** میان عدل او عدل کسری؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مذهب، 2گ (8ر-9ر)، سطور چلیپایی (8×15/6)، اندازه: 11/9×22/7 سم [ف: 29/2-596]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/8905

آغاز: ای نورس گلزار ابراهیم از تو ** وی آتش نمرود تف بیم از تو/ پیرایه داد و زینت عدل تویی ** تمکین سریر و شأن دیهیم از تو. سلطان لم یزل که پیکر آتشی تسلط ره به حله آبی تسلیم پیرایه داد و نار نمرود را از نم رود رحمت سلب خاصیت کرده گلزار ابراهیم نام نهاد؛ انجام: ثنا آغاز فتح انجام ختم است ** بدینست افتتاح و اختتامش/ شکفت این نظم و مرغان تهنیت خوان ** که شد گلزار ابراهیم نامش

مقدمه گلزار ابراهیم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ دارای 3 سرلوح، مذهب، مجدول؛ جلد: روغنی مذهب، 3گ (3پ-5ر)، 18 سطر (8/3×17/6)، اندازه: 14/9×25/7 سم [ف: 29/1-289]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9/8905

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: روغنی مذهب، 9گ (128پ-136ر)، 18 سطر (8/3×17/6)، اندازه: 14/9×25/7 سم [ف: 29/1-290]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10/8905

آغاز: ای شده سود از تو زیان همه ** جنس غمت زیب دکان همه/ کرده از چاشنی معرفت ** شهد یقین زهر گمان همه؛ انجام: روی تو نگاه را بهاری کردست ** موی تو دماغ را تتاری کرده است/ در حسرت تشریف تو جمله مه و سال ** نوروز چون من روز شماری کردست/ تا هست دعا زبان دعاگوی تو باد ** بازوی بقا قوی به نیروی تو باد/ تا قصه گلزار براهیم کنند ** گلزار جهانیان گل روی تو باد

شامل قصاید و ترجیع ها و ترکیب ها، غزلیات و رباعیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ روغنی مذهب، 77 گ (136پ-212پ)، 18 سطر (8/3×17/6)، اندازه: 14/9×25/7 سم [ف: 29/1-290]

15. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7/1427

خط: نستعلیق، کا: ایمانی غلام، امام قلی، تا: نیمه دوم قرن 11؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 32گ (147ر-178ر)، 20 سطر (14×24)، اندازه: 18×32 سم [ف: 8-100]

16. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2474- ف

نسخه اصل: نسخه آقای حاجی میرزا حسن محمود آبادی یزدی مدرس؛ کا: قنبر علی، تا: 1032ق؛ 1378گ [فیلم ها ف: 1-171]

17. یزد؛ محمود آبادی، میرزا حسن؛ شماره نسخه: 25

آغاز: ای نورس گلزار براهیم از تو ** وی آتش نمرود تف بیم از تو/ پیرایه داد و زینت عدل تویی ** تمکین سریر و شان دیهیم از تو سلطان لم یزل که پیکر آتشی را بحله آبی تسلیم پیرایه داد... گلزار ابراهیم نام نهاد. بذکر بسمله نخست چون خط راستی... بسم الله الرحمن الرحيم ** اهدنا الصراط المستقيم سر خط اسما است عشق صفات ** محبت افعال بر آثار ذات؛ انجام: شفت این نظم و مرغان تهنیت خوان ** که شد گلزار ابراهیم نامش/ گل غنچه و نگهتش و عالم بگرفت ** آوازه گلزار براهیم است این

دو بخش دارد: نخستین دیباچه مانند و کوتاه به نظم و نثر، بخش دوم منظومه ایست؛ خط: نستعلیق، کا: قمبرعلی، تا: 1032ق؛ جدول زر و لاجورد، با سر لوح؛ قطع: وزیری [نشریه: 4-454]

18. شیراز؛ امام عصر؛ شماره نسخه: 2/194

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 14 شعبان 1036ق؛ مجدول؛ 9گ (4-12)، اندازه: 15×24/5 سم [ف: 1-97]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 65/8948

آغاز و انجام: برابر

در نسخه با نام «ايضاً خطبه مولانا بر کتاب نورس عادلخان» خوانده شده است؛ خط: نستعلیق شکسته، کا: خلیل ذوالقدر، تا: 1054ق، جا: احمد آباد گجرات؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 5گ (341پ-345پ)، اندازه: 14/4×26/4 سم [ف: 29/1-445]

20؛ قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5/1451

کا: شمس، تا: رجب 1054ق؛ 8گ (18ر-25ر) [ف: 4-238]

21. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 5/1831

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: محمد رشید کارشتی، تا: صفر 1057ق؛ اهدایی: دکتر صادق کیا؛ 10گ (52پ-61پ) [ف: 3-140]

22. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 10/6456

آغاز: برابر؛ انجام: تا در این مهمانسرا خوان خلیل آید به یاد ** میزبان خلق ابراهیم عادلشاه باد

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1070ق؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن، 4گ (211پ-214پ)، اندازه: 14×25 سم [ف: 9-403]

23. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 12/1997

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ... رضا قلی، تا: 1083ق، جا: اصفهان، حسب فرموده: کلعبی پروانه کلانتر کهدم؛ کاغذ: سپاهانی، 7گ (47ر-53ر)، 15 سطر (9/5×17)، اندازه: 15×24/5 سم [ف: 8-608]

24. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 22/680

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1086ق؛ 3گ (137پ-139پ)، اندازه: 14/5×26/5 سم [ف: 2-528]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5/8852

آغاز: مغز را از استخوان که می داند... نهم توفیق فضایل و کمالات به اندازه طبع وقادش بلند... کوتاه اوج و یا غور فکر نقادش؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا: 9 ذیقعده 1094ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مذهب، 5ص (5-9 حاشیه)، اندازه: 16/1×27/8 سم [ف: 29/1-122]

26. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 9/2125

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد حسینی قاینی، تا: 1096ق [ف: 5-426]

27. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/3296

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق هندی، بی کا، تا قرن 12؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوای چینی، 17ص (18-34)، 13 سطر، اندازه: 14×23/5 سم [ف: 10-917]

28. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 40/14215

بی کا، قرن 12؛ مجدول؛ جلد: گالینگور، 17ص (110-126 حاشیه)، اندازه: 21×30/5 سم [ف: 38-318]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12/5666

بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 5ص (372-376)، اندازه: 15/7×27 سم [ف: 17-118]

30. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5/5403

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق چلیپا، کا: جنونی، تا: 15 ربیع الثاني 1100ق؛ 6گ (13ر-18ر)، اندازه: 12/3×22/8 سم [ف: 8-335]

31. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1/5405

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: ساغری، 7گ (1پ-7ر)، 19 سطر، اندازه: 11/9×21 سم [ف: 8-343]

32. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12/8942

آغاز و انجام: برابر

در حاشیه ص 119-120 بخشی از انجام دیباچه گلزار ابراهیم و آغاز دیباچه خوان خلیل تکرار شده؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ جلد: میشن مذهب، 8ص (113-120 حاشیه)، سطور چلیپا، اندازه: 16/4×28/3 سم [ف: 29/1-406]

33. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2/3046

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 11 و 12؛ اندازه: 16/5×26/5 سم [ف: 1-374]

34. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2/13434

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 12گ (22-33)، 12 سطر (6×9)، اندازه: 9/5×15 سم [ف: 34-94]

35. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8/2465/2

بی کا، تا: 1104ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 11ص (83-93)، 29 سطر (9/5×20/5)، اندازه: 18/5×32 سم [ف: 9-1215]

36. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 54/8853

آغاز و انجام: برابر

در نسخه به اشتباه با نام «ایضا خوان خلیل ظهوری» خوانده شده؛ خط: نستعلیق، کا: جعفر بن محمد بدیع، تا: 1109ق، جا: مشهد رضوی؛ جلد: تیماج مذهب، 4 گ (198پ-201ر) [ف: 29/1-139]

37. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 12/994

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، تا: 1110ق، جا: بندر سورت؛ در جنگ نوشته؛ 5گ (110پ-114ر) [ف: 2-106]

38. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9/4118

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1133ق؛ کاغذ: سپاهانی، 13گ (180-192)، 17 سطر (11×21)، اندازه: 19×30 سم [ف: 13-3099]

39. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 33/14145

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: با تاریخ 1148ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 4گ (63ر-66پ)، اندازه: 12×20 سم [ف: 38-179]

40. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3/16314

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: نراین داس، تا: حدود قرن 13؛ مصحح، مجدول؛ 12گ (32پ-43پ)، 11 سطر (9×15) [ف: 41-422]

41. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3/5040

خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 15 سطر (9×19)، اندازه: 15×27 سم [ف: 15-4095]

42. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1236/37- ف و 1338/37- ف

نسخه اصل: بادلیان Add. 69 اوزلی (ش 1241)؛ بی کا، تا: با تاریخ 1200ق [فیلم ها ف: 1-584]

43. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 7045

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: احتمالاً قرن 13؛ دارای سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 8گ (98پ-105پ)، 14 سطر (9×16)، اندازه: 13/6×20 سم [رایانه]

44. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 2/811م

بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: - 1231]

45. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 28/44- عکسی

اصل نسخه: ملک، ش 32/4341؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1219ق؛ 1ص (164ر) [عکسی ف: 2-121]

46. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 5/2075

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه گنج بخش- پاکستان 7419؛ خط: نستعلیق هندی، کا: منکت رای سهارنپوری، تا: 1242ق؛ مجدول، محشی؛ 23ص (340-363) [عکسی ف: 6-101]

47. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/3537

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: 1265ق؛ جلد: تیماج، 24ص (25-48)، 11 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 10-1495]

48. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/423

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ 19 سطر، اندازه: 15×28/5 سم [ف: 2-246]

49. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 26/14209

خط: نستعلیق، کا: ممد حکیم هندی، بی تا؛ 1ص (113) [ف: 38-292]

50. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6/4076

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن آلبالویی، 4گ (26پ-29ر)، 26 سطر، اندازه: 23/9×15 سم [ف: 7-199]

51. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2/6316

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه کشمیری، 6گ (9-15پ)، 15 سطر، اندازه: 20/3×29 سم [ف: 9-323]

52. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3/683

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 80ص (50-130) [سنا: ف: 2-28]

53. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/442

آغاز برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ کاغذ: الوان، اندازه: 14/5×24 سم [ف: 2-259]

54. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/424

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ 19 سطر، اندازه: 15×28/5 سم [ف: - 246]

55. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/14041

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: ساغری، مذهب، 4گ (8ر-11پ)، 18 سطر، اندازه: 14/5×24 سم [ف: 38-63]

56. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 12/4628

خط: نستعلیق و شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 8ص (368-375)، 14 سطر (7×18)، اندازه: 10×21 سم [ف: 14-3565]

57. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 30/13424

آغاز: برابر؛ انجام: هم توفیق مدعایش رسم و قانون جهان.

در فهرست با عنوان «سه نثر» خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ چلیپایی؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 16ص (594-609)، اندازه: 15×27/6 سم [ف: 17-415]

58. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 8/554

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، 15ص (86-100)، 22 سطر، اندازه: 12/2×20 سم [ف: 5-74]

59. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28524

آغاز: بسمله، ای از تو بر اهل تخت و اکلیل سبیل کزو کر جمیل امت و گر قدر جلیل؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ به نسخه 28523 ضمیمه شده؛ جلد: تیماج مذهب [رایانه]

60. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19409

آغاز: عذر به در زد ز زبان وای من وای که عصیان؛ انجام: خون می ریزند و خونبهای نمی خواهند.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ ضمیمه شماره 19408 می باشد؛ جلد: تیماج [رایانه]

61. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2/530

آغاز: برابر

دیباچه گلزار ابراهیم، دیباچه نورس، دیباچه خوان خلیل؛ خط: نستعلیق خفی، بی کا، بی تا؛ در حاشیه؛ جلد: چرم مذهب، اندازه: 13/9×23/8 سم [ف: 4-1159]

62. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3/8465

خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 6ص (20-25)، 27 سطر (12×25) [ف: 17-141]

63. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 890/2

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 5گ (80-84)، ابعاد متن: 18×20، اندازه: 15/5×24 سم [ف: 2-284]

گلزار احمدی- دیوان احمدی مدارسی

گلزار ارم/ شعر/ اردو

golzār-e eram

دهلوی، میر حسن بن غلامحسین،- 1201قمری

(dehlavī,mīr hasan ebn-e qolām-hoseyn (- 1787

داستان آمدن ناظم به شهر فیض آباد و وصف خواجه باسط و ساکنان دیگر آن شهر مخصوصاً تمجید از مهرویان و پوشاک رنگارنگ آن ها، با ستایش از آصف الدوله در آغاز مثنوی.

مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 2/219

آغاز: خداوندا کهو نمین کیا زبانی ** کهلاهی تجه په سب راز نهانی/ دلونکی بهید سی هی توهی آگاه ** تو هی اس دردکا محرم هی الله

خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: 1221ق، جا: لکهنو، برای بیکمه صاحب؛ جلد: پارچه نیلی، 18گ (104ر-121پ)، 11 سطر، اندازه: 15×22/5 سم [ف: 1-173]

گلزار اکبری و لاله زار منبری/ گوناگون/ فارسی

golzār-e akbarī va lāle zār-e menbarī

نهاوندی، علی اکبر بن محمد حسین، 1292-1369قمری

(nahāvandī, ‘alī akbar ebn-e mohammad hoseyn (1875-1950

تاریخ تأليف: 1344ق

شامل مطالب گوناگون در 114 «گلشن».

قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 523

کاتب = مؤلف، بی تا [ف: - 23]

گلزار ایران/ شعر/ فارسی

golzār-e īrān

اشعاری که برای منشیان ضروری است. شامل عناوین: اشعار در ذکر نامه و پیام اشعار شوق و آرزو و تمنا اشعار فراقیه اشعار ذکر وداع اشعار از مسافر به مقیم اشعار از مقیم به مسافر اشعار انتظار اشعار به قدوم مسافر و مهمان اشعار وعده و عهد و پیمان اشعار مناسب بزرگان... و مترسلان... و امثال این عناوین.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6428/29

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، لب تا: جلد: تیماج، 15گ (100ر-114پ)، اندازه: 13×19/3 سم [ف: 9-389]

گلزار بهار/ انشاء/ فارسی

golzār-e bahār

نوری تبریزی، یحیی بن مصطفی

nūrī tabrīzī,yahyā ebn-e mostafā

تاریخ تأليف: 22 ذیقعده 1305ق

در دستور نامه نگاری و نمونه هایی از چند فرمان و نامه و در پایان چند مسأله ریاضی برای تمرین مبتدئین. تأليف شده به استدعای بعضی از احبا و به ملاحظه ترقی اطفال اصحاب؛ در پنج «منظر» بسیار مختصر است: 1. در نصایح ادبیه انسانیه؛ 2. در فرامین و ارقام و عرایض دیوانیه؛ 3. در تمسکات و نوشته جات تجاریه و شرعیه؛ 4. در مکاتبات و مراسلات عرفیه؛ 5. در بعضی قواعد و فواید هندسه و حسابیه.

چاپ: ایران، سنگی، 1323، خشتی، 63ص

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1681

آغاز: ستایش فراوان کریمی را سزد و نیایش بی پایان قدیمی را ارزد که طوطی طبقه انسانی را در شاخسار زبان بترنم آورده؛ انجام: حقیقت شناسان معنای شعر ** بخوانند بیرون کنند از مجاز خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن ملا مظفر، تا: یک شنبه 26 جمادی الاول 1312ق؛ جلد: مقوایی، 15گ، 16 سطر، اندازه: 18×23 سم [ف: 5-94]

گلزار حال (ترجمه) / ادبیات/ فارسی

(.golzār-e hāl (t

بنوالیداس، کسائین

benvālīdās, kasā’īn

از بنوالی داس متخلص به ولی ترجمه از سنسکریت و به نوشته فهرست کتابخانه ملا فیروز فلسفی است نه مبنی بر اصول اسلام. اصل این کتاب (به طوری که در دیباچه آمده) به نام پربوده چندرنامک (در سانسکریت) و تأليف گرشناداس بهب بوده و شاعری معروف به نام بنوالی متخلص ولی با کمک بهواینداس محرم پوتهی بها کها به زبان فارسی ترجمه کرده است. کتاب به نظم و نثر است و دارای شش «چمن»: آغاز چمن دوم: «دنب به آواز بلند این سخن بر زبان رانده می رفت که راجه مهاموه به من حکم کرده است». آغاز چمن سوم: «هر یکی را بهر کاری ساختند ** لذت آن در دلش انداختند». آغاز چمن چهارم: «از علم و یقین و از گمان و ز قصور ** هفتاد هزار پرده ظلمت و نور، تا آن که به نیستی نه بخشی خود را ** از پیش دلت یکی نمی گردد دور»؛ آغاز چمن پنجم: «حقیقت فیما بین راجه ببیک و راجه موه و کشته شدن». آغاز چمن ششم: «چون دل از

صحبت بیدانشی صورت اصلی خود را فراموش کرده بود باز بعنایت الهي بکمند حقیقت رسیده».

آغاز: حمد ذاتی را که اصل ذات هاست ** ذات او در اصل اصل ذات هاست. ذات ها در اصل فرع اوستند ** فرع ها در اصل خود نیکوستند. تمهید بدان و آگاه باش نسخه ایست مسمی باسم پر بوده چندرنامک.

چاپ: لکنو، 1877

[فهرست کتابخانه ملا فیروز 122؛ فهرست کتب چاپی موزه لندن 340/1؛ بنگال 1270؛ نسخه های منزوی 5/3602؛ مشترک پاکستان 4/2179؛ فهرست دانشگاه پنجاب 95؛ فهرستواره منزوی 7/783]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5685

آغاز: برابر؛ انجام: گر حلاوت مدام می خواهی ** معرفت را تمام می خواهی

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ به شیوه هندی، با یک سرلوح و پنج سرسوره مذهب؛ مجدول، دارای پنج سر سوره؛ جلد: تیماج، 238ص، 11 سطر، اندازه: 17×27 سم [ف: 17-138]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1/2034

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه دانشگاه کراچی- پاکستان؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ دارای سرلوح، مجدول؛ 259ص (2-260) [عکسی ف: 6-54]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2945- ف

نسخه اصل: بادلیان 2696 وینفیلد 81؛ بی کا، بی تا [فیلم ها: 1-171]

گلزار حسینی/ شعر/ فارسی

golzār-e hoseynī

اختر طوسی، غلامحسین، - 1333قمری

(axtar tūsī,qolām-hoseyn (- 1915

در مدایح و مناقب و مصائب ائمه علیهم السلام است. چنان که خود شاعر در آغاز گفته: «این طرفه کتاب کش بها معلوم است ** هر سطری ازو چو لؤلؤ منظوم است/ از اختر طوسی است و سر تا پایش ** در منقبت چهارده معصوم است».

چاپ: متن کامل این کتاب دوبار به صورت سنگی و یک بار به هيأت سربی در تهران به طبع رسیده، ولیکن در هیچ یک ترجمه احوال شاعر نیامده است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11884

آغاز: گشته ایدل بدنیا این قدر مایل چرا ** از خیال آخرت گردیده غافل چرا؛ انجام: برخاست زان میان و قیامت بپا نمود ** یعنی بیان واقعه کربلا نمود

خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: میشن، 69گ، اندازه: 11×17 سم [ف: 9-223]

گلزار دملی/ علوم غریبه/ فارسی

golzār-e domalī

حسن بن محمد قلی

hasan ebn-e mohammad qolī

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7880

آغاز: بسمله. حمد ایزد غفار و نعت سید ابرار؛ انجام: مذل سمیع، بصیر تمام شد.

از حسن خان بن محمد قلی خان؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1272ق؛ جلد: تیماج [الفبائي: - 477]

گلزار رمل (رساله) / علوم غریبه/ فارسی

(.golzār-e raml (r

محمد بن علی حسن خان

mohammad ebn-e ‘alī hasan xān

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24615

آغاز: بسمله، بعد حمد ایزد غفار و نعت سید ابرار رسول مختار؛ انجام: در این چند قول است... در خانه آب و خاک... است 13 4 140 404 42 (کذا)

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا [رایانه]

گلزار سرور/ ادبیات/ اردو

golzār-e sorūr

بیک سرور، رجبعلی، ق14قمری

(beyk sorūr,rajab-‘alī (- 20c

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27708

آغاز: سبحان الله خدا کی کیا نظر فروز صفین هین تعالی الله کیا حیرت (بعد از یک صفحه) بسمله چمك آفتاب جمال ذوالجلال بیزوال کجا... روش هی مجال نهین است که شپره فراج و نیاکی؛ انجام: تهورا تهورا هوکر انجام تو حواهش ولی... را باور را جو گل گل مائی... سنه 1306ق

خط: نسخ مخلوط به شکسته، کا: نقل هوئی، سید محمد غازی الدين، تا: 1306ق؛ جلد: میشن [رایانه]

گلزار سعادت = تعریف قصر سعادت آباد/ شعر/ فارسی

golzār-e sa‘ādat = ta‘rīf-e qasr-e sa‘ādat ābād

تأثير تبریزی، محسن، 1129-1060قمری

(ta’sīr-e tabrīzī,mohsen (1650-1717

تعریف کاخ سعادت آباد و دیگر کاخ های شاهی اصفهان، به نظم.

چاپ: مجله وحید، به اهتمام ایرج افشار، شماره 5، 1347ش، 584-587 و 714-717 و 796-798 و 959-961

[فهرستواره منزوی 1/243]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6/957

خط: نستعلیق، بی کا، تا: بین 1124 تا 1129ق؛ 31ص (234-264) [ف: 3-200]

گلزار شبیه خوانی- حديقة التشبيه و التمثيل

گلزار صفا/- فارسی

golzār-e safā

از صیرفی.

چاپ: به کوشش نجیب مایل هروی، کتاب آرایی در تمدن اسلامی، مشهد، 1372: ص 256-237.

[هنر و مردم ش 7-86: 5-34 و 30/39]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3/3637- ف

نسخه اصل: پاریس S. P. 1656؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 2-207]

گلزار عباسی/ شعر/ فارسی

golzār-e ‘abbāsī

وحید قزوینی، محمد طاهر بن حسین، 1112-1015؟ قمری

(vahīd-e qazvīnī, mohammad tāher ebn-e hoseyn (1607-1701

اهدا به: شاه عباس دوم (1077-1052ق)

منظومه کوتاه عاشقانه ای است به بحر خفیف مقصور، حدود هفتصد بیت که شاعر ماجرای عاشقانه پسر پادشاه عراق با دختری را بیان کرده است. این مثنوی تقلیدی متوسط از هفت پیکر نظامی گنجوی است.

آغاز: خسروی بود در دیار عراق ** هم چو شمشیر خود به گیتی طاق/ نه عراقش همین بفرمان بود ** پادشاه دیار ایران بود/ خود چو یوسف به چشم اهل تمیز ** بندگانش به چشم خلق عزیز

انجام: خاطرش در جهان مباد غمین ** هر که گوید ز روی صدق آمین

چاپ: ضمن گنجینه بهارستان، ادبیات فارسی- 2 (شعر)، مسلسل 9، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامس، بهار 1384ش، با تصحیح سید سعید میر محمد صادق

[نسخه های منزوی 3/3096؛ الذريعه 217/18؛ دنا، ج8، ص 931]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11/1161

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1081ق؛ 12ص (145-156) [ف: 3-438]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 32/8942

آغاز و انجام: برابر

کامل. در نسخه با نام «گلزار عباسی طوطی شکرستان توحید نواب مغفرت ماب میرزا طاهر وحید رحمه الله»؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ جلد: میشن مذهب، 10ص (369-398 حاشیه)، اندازه: 16/4×28/3 سم [ف: 29/1-410]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 16/2454

خط: شکسته نستعلیق، کا: تحسین، تا: 24 جمادی الاول 1101ق، جا: دارابگرد شیراز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 19ص (132-150)، 25 سطر (10/5×21/5)، اندازه: 14×24/5 سم [ف: 9-1189]

4. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 12/1287

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن سید کریم تاجر شوشتری، تا: 1301-1308ق؛ 8گ (68پ-75ر)، اندازه: 20×31 سم [ف: 4-109]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13622

آغاز: برابر؛ انجام: داردش از عمر و بخت برخوردار ** تا که... باشد لیل و نهار

خط: شکسته نستعلیق چلیپا، بی کا، بی تا؛ تملک: آقا عیسی و عیسی بن جعفر حسینی در21 ذیقعده 1319 آن را از حسام الواعظين خریداری نموده؛ جلد: گالنگور، 8گ، اندازه: 11×21 سم [ف: 37-150]

گلزار قدس = دیوان فیض کاشانی/ شعر/ فارسی

golzār-e qods = d.-e feyz-e kāšānī

فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1091-1006قمری

(feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598-1680

تاریخ تأليف: 1102ق

حدود شش هزار و پانصد بیت غزلیات به ترتیب حروف و رباعیات، با سرآغازی به نثر و در پایان این سرآغاز دیوان «گلزار قدس» نامیده شده است. این دیوان، که گویا شش سال پیش از مرگ شاعر تدوین شده است، شامل غزلیات عرفانی فیض است. ابتدا مقدمه ای است در بیان علت سرودن اشعار و اصطلاحات صوفیان به زبان فارسی و قسمتی به عربی، سپس به ترتیب حروف الفبايي آخر قوافی، رباعیات.

آغاز: دیباچه: یا محسن قد أتاك المسيء فیض احسان بی پایان ترا چگونه شکر گذارم که از من ناتوان نمی آید...؛ دیوان: ای در هوای وصل تو گسترده جان ها بال ها ** تو در دل ما بوده در جست و جو ما سال ها

[الذريعة 9/853؛ فهرستواره منزوی 7/783]

شرح و حواشی:

1- دیباچه گلزار قدس = دیباچه دیوان فیض کاشانی؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1091-1006)

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 937

آغاز: برابر؛ انجام: تا قوت گفت و گوی بودت گفتن ** اکنون که ز گفت و گوی ماندی بس کن

خط: نسخ، کا: مسعود عقیل الدين بن رکن الدين حسینی، تا: جمادی الاول 1085ق؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مذهب، 343گ، 17 سطر (7×14)، اندازه: 13×23 سم [ف: 2-476]

2. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 204

خط: نسخ، کا: علی بن محمد صالح، تا: اواخر شوال 1099ق، جا: قمصر؛ 104گ؛ 25 سطر، اندازه: 11/5×20 سم [ف: 1-178]

3. قم مرعشی؛ شماره نسخه: 13453

آغاز: یا فارجاً لکل هم یا كاشفاً لکل غم ** یا مذهباً للمد لهم یا غایتی فی؛ انجام: در وصف سخن نافع و سخن بیهوده... صاحبدلش از ضمیر خواند...

شامل قصاید است؛ خط: نسخ، کا: یکی از نوادگان فیض کاشانی، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، مصحح؛ مهر: «عبدالله» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 118گ، 15 سطر (7×13)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 34-134]

4. همدان؛ برنا، قاسم؛ شماره نسخه: 19

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 [نشریه: 5-374]

5. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 2/734

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام [نشریه: 7-255]

6. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2626

آغاز: بسمله، ای در هوای وصل تو جان ها شکفته بال ها ** تو در دل ما بوده در جستجو ما سال ها؛ انجام: در آخر ذی القعده بتوفیق اله ** از سال هزار و صد و دویافت نگار

شامل: غزلیات مرتب شده بر حسب ترتیب حروف تهجی آخر قوافی، رباعیات و قطعات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 12؛ 84گ، 16 سطر (8×15)، اندازه: 14×20 سم [ف: 6-178]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 668

آغاز: برابر؛ انجام: ای فیض بس است آن چه خواندی بس کن ** از هیچ فن اندرز نماندی بس کن/ تا قوت گفت و گوی بودت گفتی ** اکنون که ز گفت و گوی ماندی بس کن

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول، با بلاغ؛ تملک: باقر ترقی، محمد صادق کتاب فروش؛ جلد: تیماج، 176گ، 22 سطر (8×16)، اندازه: 15×28 سم [سنا: ف: 2-13]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2473

آغاز: یا عدنی في کربتی و یا غایتی في رغبتی ** یا مونسی في وحدتی؛ انجام: قدر سخنی که فیض گوید ** آن کس داند که قدر داند

شامل قصاید و قطعات فیض است و 3400 بیت می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ تملک: ابوتراب محمد تقی حسینی مدرک پسر میرزا حسنیعلی شیرازی؛ جلد: تیماج، 187ص، 19 سطر (8×15)، اندازه: 12/5×19 سم [ف: 8-170]

9. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 869

آغاز: بسمله. الله احمد استثما ما لنعمته؛ انجام: و انما المرء تصدیقه.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: میشن آلبالویی، 222گ، 26 سطر، اندازه: 16/7×27/6 سم [ف: 4-693]

10. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 321

آغاز: کتاب آفرینش را بچشم سر اگر خوانی ** به بینی حق تعالی را در این آیات نورانی

مشتمل بر چند قصیده و چندین مثنوی از فیض کاشانی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ تملک: رضا قلیخان هدایتبه سال 1277؛ واقف: سپهسالار، جلد: تیماج، 70ص، 10 سطر، اندازه: 10/5×15 سم [ف: 2-651]

11. ساری؛ عمومی؛ شماره نسخه: 118

آغاز: بسمله. حمد تعظیم من العبد الاقل ** للاله الاعظم الرب الاجل؛ انجام: ای فیض بس است آن چه خواندی بس کن ** از هیچ فن انداز نماندی بس کن/ تا قوت گفتگوی خوب گفتی ** اکنون که ز گفتگوی ماندی بس کن

خط: نستعلیق، کا: محمد شفیع اصفهانی فرزند آقا احمد، تا: 1179ق؛ جلد: تیماج، 15 سطر (7×18)، اندازه: 13×20/5 سم [عمومی ساری و تنکابن: ف: - 94]

12. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18439

چند رساله از ملا محسن فیض؛ کا: محمد بن علی، تا: 1192ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی؛ اندازه: 12/5×19/5 سم [رایانه]

13. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17160

آغاز: آن نباشد آب و دیگر هم چنین ** هرگز از دنیا نگردی کامیاب؛ انجام: خوشا دلی که ز غیر خداست آسوده ** ضمیر خویش ز وسواس دیو پالوده

نسخه شامل غزلیات (از اواخر ب تا ها) در مقایسه با نسخه مطبوع چاپ سنگی اشعار بیش تری را داراست؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ 109گ، 14 سطر، اندازه: 10/6×17/5 سم [ف: 17-220]

14. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3/7590

غزل ها به ترتیب تهجی؛ بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 150گ (87-236)، 12 سطر (6×11/5)، اندازه: 10×15 سم [ف: 16-643]

15. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3129-16/139

آغاز: سهل است کنی گر التفاتي ** دل برکرم تو بسته ای را/ مگذار به دام نفس افتد ** از چنگل دیو جسته ای را؛ انجام: عهدی که با او بسته ایم روز ازل نشکسته ایم ** آن عهد و آن پیمان ما برجاستی برجاستی/ گشتیم محو آن جمال دستک زنان

دروجد وحال ** ازلیت قومی یعلمون درجان ما غوغا ستی

مشتمل بر غزلیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 88گ، 14 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 4-1920]

16. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4/4818

آغاز: از عمر بسی نمانده ما را ** در سر هوسی نمانده ما را/ بستیم چو فیض لب ز گفتار ** چون همنفسی نمانده ما را؛ انجام: گفتگو بگذار و... ** در ره افکار می باید مرا

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 13گ (178پ-190پ)، 16 سطر، اندازه: 14/2×21/6 سم [ف: 8-102]

17. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 11/5540

غزلیات اوست به ترتیب حروف تهجی با تخلص فیض، و نیز قصاید و رباعیات؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 40گ (139پ-178پ)، 14 سطر، اندازه: 12/8×20/6 سم [ف: 8-416]

18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4134

آغاز: برابر؛ انجام: ای فیض بس است آن چه خواندی بس کن ** از هیچ فن اندرز نماندی بس کن/ تا قوت گفتگوی بودت گفتی ** اکنون که ز گفتگوی ماندی بس کن

خط: نسخ، کا: احمد بن ملا حسین اصفهانی، تا: 10 ربیع الثاني 1210ق؛ 231گ، 15 سطر، اندازه: 14×19 سم [ف: 11-153]

19. تهران؛ شهشهانی، حسین؛ شماره نسخه: بدون شماره

کا: محمد ابراهیم بروجردی، تا: 1215ق [میراث اسلامی: 5-598]

20. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 422

آغاز: غزلیات: ای در هوای وصل تو، جان ها گشوده بال ها ** تو در دل ما بوده، در جستجوها سال ها

شامل غزلیات مرتبه به حروف تهجی برحسب ردیف ها و رباعیات در حدود 2700 بیت شعر از فیض می باشد؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1232ق؛ دو سرلوح، مذهب، مجدول؛ واقف: سپهسالار؛ 96ص، 14 سطر، اندازه: 9/5×15 سم [ف: 2-652]

21. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2757/1-14/207

آغاز: چه سان گویم ثنای حق تعالی ** نیم چون من سزای حق تعالی/ ثنای عشق گویم تا توانم ** که هست آن هم ثنای حق تعالی؛ انجام: خود را به محیط خطر انداز و نترس ** سر در ره این نگار درباز و مترس/ بر سوختگان دست ندارد آتش ** با آتش عشق درساز و مترس

منتخبی از آن است؛ خط: شکسته، نستعلیق، کا: الياس، تا: 5 رجب 1259ق؛ تیماج مذهب، 23گ، 13 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 4-1921]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9/617

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1262ق؛ 14 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 2-369]

23. خوی نمازی؛ شماره نسخه: 3/361

مثنوی سلسبیل؛ خط: نسخ، کا: اسدالله بن مصطفی خویی، تا: 1264ق، جا: دانالو از محال ماکو، مهر: «محمد صادق» (بیضوی)؛ واقف: حسن صدرزاده خویی؛ جلد: تیماج مشکی، 19 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: - 182]

24؛ قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6033

آغاز: دیوان: ای در هوای وصل تو گسترده جان ها بال ها ** تو در دل ما بوده در جست و جو ما سال ها؛ انجام: گر فیض بود نیک و گر بد از تست ** ورتو کنیش قبول ور رد از تست/ گر ره دهیش مقصد از تست ** ور خود نهیش به پیش ره سد از تست/ این نسخه بر آصف عدل شعار ** کز فیض عدالتش جهان شد گلزار/ در آخر ذی القعده بتوفیق اله ** از سال هزار و صد و دو یافت نگار

سر آغاز منثور دیوان در این نسخه نیامده است؛ خط: نستعلیق، کا: عباس بن علی، تا: رجب 1268ق، جا: ق بروجرد، به دستور سید علی محمد بروجردی؛ تملک: سید علی محمد به تاریخ شعبان 1268 با مهر «علی محمد بن علی حسینی» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 96گ، 14 سطر، اندازه: 10/5×15/5 سم [ف: 16-35]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 427

آغاز: بعد از حمد پروردگار و درود بر مصطفین اخیار

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1278ق؛ 145گ، 19 سطر، اندازه: 19×30 سم [ف: 2-247]

26. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3/567

آغاز: بسمله، از عمر بسی نماند ما را ** در سر هوسی نماند ما را؛ انجام: گفتگو بگذار فیض و کار کن ** در ره او کار می آید مرا حاوی منتخبی از غزلیات دیوان است، در تدوین غزلیات رعایت ترتیب حروف آخر قوافی شده است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 3 ربیع الثاني 1287ق؛ جلد: تیماج، 18ص، 15 سطر (8×15)، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 2-59]

27. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2955

آغاز: یا عدتی في کربتی یا غایایتی في رغبتی ** یا مونسی في وحشتی یا غایتی في رغبتی؛ انجام: قدر سخنی که فیض گوید ** آن کس داند که قدر داند

خط: نسخ، کا: محمد حسین بن محمد آقا، تا: 1304ق؛ با مهر: «حسین»؛ 101گ، 17 سطر، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 2-628]

28. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 29

آغاز: وصف تو چه می کنم نگارا ** آن وصف بود ثنا خدا را/ وز باده گیت گشت سرمست ** رویت زکه دارد این صفا را؛ انجام: ای فیض بیا دلی بدریا انداز ** زین پستی خویش را ببالا انداز/ یعنی ز کمال هر چه اندوخته ای ** از سر بردار در ته پا انداز

خط: نستعلیق، کا: اسحاق بن یوسف علی آبادی، تا: ذیقعده 1313ق؛ 95گ، 17 سطر، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 1-47]

29. تهران؛ فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 156

آغاز: ترا سزاست خدایی نه جسم را و نه جان را ** سزد ترا که خودآیی نه جسم را و نه جان را/ تویی تویی که تویی و مایی و

اویی ** منی نشاید و مایی ن جسم را و نه جان را/ ز ما و من چو بپرداخت فیض خانه دل را ** ترا رسد که در آیی نه جسم را و نه جان را

گزیده ای است از آن؛ خط: نسخ، 11 و 12؛ کاغذ: سپاهانی، 14 سطر (7/5×13)، اندازه: 11×17 سم [نشریه: 3-210]

30. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2596

آغاز برابر؛ انجام: از اثاث آن چه کم بکار آید ** گرد افشاندش نمی ارزد

پس از یک مقدمه منثور اشعار به ترتیب حروف آخر قوافی نوشته شده؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: چرمی، 305گ، 23 سطر، اندازه: 14/5×25 سم [ف: 2-625]

31. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/839

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 81ص (355-435)، ابعاد متن: 7×14، اندازه: 14×21 سم [سنا: ف: 2-72]

گلزار قدسی/ ادبیات/ فارسی

golzār-e qodsī

نراقی، محمد جعفر،- 1286قمری

(narāqī,mohammad ja‘far (- 1870

تاریخ تأليف: سلخ جمادی الثاني 1279ق

با مقدمه مفصلی از مؤلف که در آن خلاصه ای از زندگی و گرویدنش به باب و تأليفاتش را آورده است. از جمله درباره کتاب حاضر می نویسد: «چون در مقام جمع کردن ابیات، ساقی نامه و رباعیات برآمدم به قدر هفتاد و شش واحد ساقی نامه و نوزده واحد رباعی به قلم آمده مرتب و منظم گردید و معدودی هم از غزلیات به طور تفرقه بود که در اواخر شهر صفر المظفر سنه 1279 شوقی آنی و شوری پی انداز در ساختن کتابی بدیع در غزلیات به سر افتاد. به عزم تمام شروع در انجام این مرام نمود. از صبح تا شام در اتمام این مقصود با کمال انبساط و خرمی خاطر اهتمام می نمود تا آن که در سلخ شهر جمید الثاني 1279 نسخه بدیعه مسمی به گلزار قدسی به توفیق و تأييد حضرت ازلی صورت و حلیه اختتام پذیرفت و تمام آن در مدت چهار ماه قمری به تأثير نظرات و عنایات حی لم یزلی انجام گرفت».

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10779

آغاز: بسم الله الا منع الاقدس. حمد بی حد مبری از خلل ** خود بود مخصوص حی لم یزل. آن خدایی که آیات معرفت تمام شئونات خود را جلوه تجلی داده در کل شیء از برای کل شیء به ایجاد کل شیء تا هیچ شیء در رتبه خود محروم و بی بهره»؛ آغاز اشعار: الا ای ساقی خوشخوی رام ما ** بریز از باده وحدت به جام ما/ بگو آن مطرب خوشروی رعنا را ** بکوبد از وفا کوست انا الحق را به نام؛ انجام: صافی ز سخن سنجی خود خرم باش ** در شاطی قدس ازلی محرم باش/ در عشق ازل چو صاف و پاک آمده ای ** چون تاج به فرق جمله عالم باش

خط: نستعلیق، بی کا، تا: غره رجب 1279ق؛ یادداشت علی روحی در 15 اردیبهشت 1346ش و در پایان یادداشت هایی از همو در خرداد 1346 و محمد جواد فولادی در تیر 1310 و علی مدرس زاده در مرداد 1310 درباره این نسخه، بخش های مقدمه و تبری نامه از حسنیعلی بهاء را علی روحی به این نسخه افزوده است؛ جلد: گالینگور سرمه ای، 265گ، 17 سطر (14×16/5)، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 20-319]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10747

این نسخه بدون مقدمه مؤلف و شامل این بخش ها: 1. بعض غزلیات به تو تفرقه، آغاز: «بسم الله الامنع الاقدس. حمد بی حد مبری از هوا ** خود بود شایسته نور خدا/ نور حق چون شد هویدا از ازل ** من شدم شیدا از آن نور و ضیا»، 2. ساقی نامه گلزار من کلام شیدای وحید، مطلع: «بیا ساقی ای نور پاک ازل ** که پاک آمدی در ازل از خلل/ بده ساغری از شراب طهور ** که خوش حالتی بخشدم هم چو نور»، انجام: «طراز بدیعی دهیم از جهان ** که هزگز ندیده کسی در زمان/ طرازی که باشد ز عدل ازل ** به... زهر نقص و از هر خلل» 3. قصیده کتاب گلزار من کلام شهسوار ازل، 4. ترجیع بند کتاب گلزار من کلام شهباز ازل، 5. یک غزل از غزلیات کتاب گلزار، 6. مخمس من کلام شیدای وحید، 7. رباعیات من کلام شیدای وحید، 8. تبری نامه از میرزا حسنیعلی بها من کلام شهباز ازل، انجام: «هست تبرا زبها دین من ** بغض وی از دل شده آئین من/ کیست در این هر دو به تمکین من ** تا که نوازد دل غمگین من- خود به تولای و تبرای من»؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ با این یادداشت: «از منشات مرحوم آخوند ملامحمد جعفر نراقی است. شاید به خط خودشان باشد یا آقا شیخ مهدی پسرشان باشد که در اردیبهشت 1346 جلد کردم. علی روحی. 353ج ع ف ر»؛ جلد: گالینگور، 47گ، ابعاد متن: 9×15/5، اندازه: 11×18 سم [ف: 20-272]

گلزار کشمیر/ تاریخ هند/ هندی

golzār-e kešmīr

دیوان کیرپارام،- 1876میلادی

(divān kirpā rām (-1876

در تاریخ کشمیر به نام امیری به نام مهاراجه رنبیرسنگ بهادر و رابرت صاحب بهادر جودیشل کشمتر پنجاب و عصمة الدين و الدنيا ملکه انگلستان و هندوستان ساخته در 1850م تا 1864م در شش «چمن» هر یکی چند گلبن.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5338

خط: نستعلیق کشمیری، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، با سرلوح زیبا؛ جلد: تیماج، 438گ، 12 سطر (9/5×19)، اندازه:

16×27/5 سم [ف: 15-4208]

گلزار معانی/ شعر/ فارسی

golzār-e ma‘ānī

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/6113

خط: نستعلیق هندی، کا: سید محمد عسکری، تا: 11 ربیع الثاني 1258ق، در عهد امجد علی شاه پادشاه صوبه لکنهوء؛ 9 سطر راسته و چلیپا (7×12)، اندازه: 11×18 سم [ف: 16-199]

گلزار نسیم = داستان دل و تاج الملوك/ ادبیات/ اردو

golzār-e nasīm = dāstān-e del va tāj-ol molūk

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19022

آغاز: بسمله، هر شاخ؛ انجام: کند کمکی به سند سنکی نی ملک... وه سوح سکی

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1239ق؛ ضمیمه شماره 19021 می باشد؛ جلد: تیماج [رایانه]

گلزار همیشه بهار/ ادبیات/ فارسی

golzār-e hamīše bahār

غالب جلالی، نورالله

qāleb jalālī,nūr-o-llāh

منشآت است به فارسی در چهار فصل: اشتیاق، تهنیت شوق گلگشت بهار، درخواست و شکر.

آغاز: چمن چمن گلدسته های محبت و ثناء به کریاس کبیره اساس بهارآفرین مکونات

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9754

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: هندی، 67گ، 11 سطر (11×17)، اندازه: 14×20 سم [ف: 17-477]

گلستان- لغات گلستان

گلستان/ ادبیات/ فارسی

golestān

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1004/16- ف

نسخه اصل: بادلیان Land Or. 224؛ خط: نسخ، کا: درویش حسن، تا: جمعه پایان ربیع الثاني 886ق؛ 15 سطر [فیلم ها ف: 1-553]

گلستان الادباء/ معما/ فارسی

’golestān-ol odabā

رجاء زفره ای، محمد علی، 1360-1280قمری

(rajā’-e zefre’ī,mohammad ‘alī (1864-1941

در یک «خیابان» و بیست و چهار «گزار»، در معما.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/10018

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 17 جمادی الثاني 1310ق؛ جلد: تیماج، 18 سطر (10×15)، اندازه: 16×19 سم [ف: 17-525]

گلستان ارم/ ادبیات/ فارسی

golestān-e eram

نطنزی، هدایت الله بن محمود ق، 11قمری

(natanzī,hedāyat-ol-lāh ebn-e mahmūd (- 17c

نام خود کتاب و مؤلف در هیچ یک از مراجع کتاب شناسی نیامده است. در الذريعه دو فقره گلستان ارم (بکتاش نامه) از هدایت و گلستان ارم از میرزا محمد خان نائنی نام برده شده که هیچ کدام نسخه یاد شده نیست. دارای یک «مقدمه» و دو «قسم» و دو «نوع» و دو «اصل» و یک «خاتمه»: مقدمه: در معرفت مصاحبت و این دو فصل است: فصل 1. در معرفت و آن دو قسم است: 1) در معرفة الله 2) در معرفت نفس، فصل 2. در مصاحبت و این بر دو «نوع» است: 1) در فواید مصاحبت علماء و فضلاء و مشایخ و اکابر و نتایج آن، 2) در مصاحبت اوباش و جهال و احمق و مضرت آن؛ اصل 1. در اخلاق حمیده و آن مشتمل است بر هفده «باب» 1) فضیلت علم و معلم و طالب علم... مشتمل بر شش «فضیلت»: فضیلت اول: در علم، فضیلت دوم: در متعلم، فضیلت سیم: در طالب علم، فضیلت چهارم: در طهارت و وضو، فضیلت پنجم: در توبه، فضیلت ششم: در امر معروف و نهی منکر، 2) شکر؛ 3) صبر و شکیبائی، 4) صدق و اجتناب از دروغ، 5) خشنودی و رضا، 6) عدل پادشاهان و انصاف رعایا، 7) امانت و دیانت، 8) همت، 9) سخاوت و کرم وجود و فتوت و مروت، 10) خشم فرو خوردن، 11) خلق و احسان، 12) وفا و عهد، 13) حیا، 14) تواضع، 15) قناعت و عافیت، 16) عفت و تقوی و ادب، 17) غضب؛ اصل در 1. خصایل ذمیمه که آن باعث خسران آخرت است و آن مشتمل است بر هفت «باب»: 1) بیان جماعتی که افعال واجب از ایشان فوت شده باشد و جزای عمل ایشان، 2) بیان شارب الخمر و آن جماعت که در حق ایشان نیکی می کنند، 3) بیان عجب و تکبر، 4) حسد، 5) بخل، 6) افشای سر، 7) حرص و طمع مال؛ خاتمه: که آن بر دو ختم است: ختم اول: «در بیان عجایب و غرایب دنیا...»، ختم دوم: «در بیان لطایف و ظرایف...».

تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3538

آغاز: ... انتسابش مفتخر و مباهن خواهد شد. نظم: باش تا آفتاب جلوه کند ** کاین هنوز از نتایج سحریست. ایزد تعالی آفتاب عظمت و جلالت این پادشاه عدیم المثال را تابنده و پاینده و مشید و خیام حشمت و اقبالش تا قیام قیامت باوتاد جنود مؤكد دارد؛ انجام: امید که تا انقراض عالم سایه آن عالی مقدار از سر این بندگان کم نشود و دولتش بدولت صاحب الزمان متصل گردد. تا جهان باد در جهان باشی ** و ز بد خلق در امان باشی. اوراق مشوش: ... بی وفائی هر کجا رخت افکند ** عاقبت آن جای را ویران کند...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و وسط؛ اوراقش پیش و پس افتاده است چنان که باب یازدهم از اصل اول در خلق و شفقت و مرحمت بعد از پایان نسخه و خاتمه تجلید شده؛ 104ص (2+102)، 22-17 سطر، اندازه: 14/5×23/5 سم [ف: 3-1148]

گلستان ارم = بکتاش نامه/ شعر/ فارسی

golestān-e eram = baktāš nāme

هدایت، رضا قلی بن محمد هادی، 1288-1215قمری

(hedāyat, rezā qolī ebn-e mohammad hādī (1801-1871

اهداء به: محمد شاه قاجار

تاریخ تأليف: 1261ق

این مثنوی داستان عشق رابعه و بکتاش از داستان های کهنه است مانند داستان لیلی و مجنون، و در بیش از دو هزار بیت می باشد. در این مثنوی هدایت تحت تأثير وحشی بافقی است.

آغاز: الهي جان ما را بخش نوری ** بنور جان و دل ما را حضوری/ دلی ده سر بسر در نور جان غرق ** وجودی هم چو دل از پای تا غرق

انجام: زبان بند ارچه هست این نکته دلخواه ** سخن آرد سخن هین قصه کوتاه

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1486

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1261ق، جا: تهران؛ با سر لوح مذهب، مجدول؛ جلد: تیماج، 107گ، 15 سطر (7×13/5)، اندازه: 12/5×21/5 سم [ف: 3-539]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6116

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، دارای سرلوح رنگین؛ جلد: تیماج، 92گ، 15 سطر، اندازه: 12/5×14/5 سم [ف: 16-119]

گلستان ارم = تاریخ داغستان/ تاریخ ایران/ فارسی

golestān-e eram = tārīx-e dāqestān

قدسی، عباسقلی بن میرزا محمد ثانی، ق13قمری

(qodsī, ‘abbās-qolī ebn-e mīrzā mohammad-e sānī (- 19c

تاریخ تأليف: 1257ق

این کتاب شامل اطلاعات زیادی درباره تاریخ شیروان (= شروان) و داغستان است، ضمناً واجد اطلاعات جغرافیایی ارزنده ای راجع به آن نواحی نیز می باشد. نویسنده مطالب خود را از تاریخ اعصار قدیم شروع کرده و تا زمان انعقاد مصالحه نامه گلستان بین دولتین ایران و روس مطالب را علی التوالي آورده است. در یک «مقدمه» و پنج «طبقه» و یک «خاتمه»: طبقه 1. در بیان وقایع قدیم شیروان تا زمان ورود لشکر عرب؛ طبقه 2. از آغاز ورود لشکریان عرب تا زمان استیلای مفعول؛ طبقه 3. از زمان استیلای مغول تا ظهور صفویان و احوال سلطنت و سلسله شیروان (= شروان) شاهان؛ طبقه 4. از زمان ظهور صفویان تا زمان وفات نادرشاه؛ طبقه 5. از وفات نادرشاه تا زمان انعقاد مصالحه نامه دولتین روس و ایران در موضع گلستان؛ خاتمه: در احوال کسانی که از نواحی شیروان و نواحی هم جوار آن صاحب تأليف بوده اند یا به فضائل دیگر لایق توصیف بوده اند. (عبدالله انوار)

آغاز: الهي حمد تو چنان به که تو دانی و وصف تو این بس که مستغنی از آنی...

انجام: دیر دیم ملک و ملک حجت بیلمز ** کیمدر بو که تشبیهنه امکان اولمز

چاپ: باکو، 1970م

[الذريعه 878/9 و 220/18؛ فرهنگ سخنوران 469؛ مؤلفين مشار 3/699؛ دانشمندان آذربایجان 305؛ فهرست سلطانوف 1/49ش 105 تا 112؛ فهرستواره منزوی 2/1059]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3747

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ تملک: صنیع الدوله، محمد علی خان تربیت؛ جلد: میشن، 228گ، 14 سطر، اندازه: 13/3×21 سم [ف: 4-693]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 518

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 20 ذیقعده 1262ق؛ جلد: تیماج، 168گ، 15 سطر (8×16/5)، اندازه: 14/5×22/5 سم [ف: 2-14]

3. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 535

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14 [نشریه: 7-214]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2368

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: حسین بن محمد کاظم طهرانی، تا: 1323ق، جا: رشت (احتمالاً)؛ حاوی حدود 50 صفحه ملحقات در توضیح

اسماء اماکن و اعلام متن؛ 105گ، 20 سطر (10×16/5)، اندازه: 17×22/5 سم [ف: 5-488]

5. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2910

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: مسلم بن میرزا حسن شروانی، تا: 1324ق؛ 250گ، 15 سطر (11×15)، اندازه: 17/5×22/5 سم [ف: 6-627]

گلستان بیان/ قرائت/ فارسی

golestān-e bayān

نیشابوری، ذبیح الله بن حسن، ق14قمری

(neyšābūrī,zabīh-ol-lāh ebn-e hasan (- 20c

تاریخ تأليف: 7 شوال 1343ق

رساله ای است بدون تبویب در عمده مباحث تجوید که با تکیه بر مطالب کتب كفاية الحفاظ، جواهر القران و رسالة الحمديه و افادات حاج سید محمد عرب نگاشته شده است. برخی مباحث رساله عبارت است از: شرط ضروری قاری از قبیل استعاذه، ترتل، حسن صوت، تقویم یا راحت خواندن، تملین، تحقیق، توضیح، توقیر، تبیین، تلخیص، تحریر و تحسین، معایب قاری: مضیع، تمطیط، ترجیع، زمزمه، عنعنه، تطویل و غیر آن، رایحه دیگر در نکات متفرقه مانند رموز سجاوندی، شرطیه بدان که لحن به معنی غلط خواندن است (احتمالات قرائت غلط کلمات شریفه را در آیات قرانیه به ترتیب سوره ها ذکر کرده است) در بیان تعریف دندان، بیان مخارج حروف، بیان ادغام و اظهار و اخفاء، در بیان مدات، در بیان میم ساکن، در بیان تفخیم و ترقیق. در بیان تعضی متفرقات.

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16999

آغاز: آغاز پس از خطبه مختصر: اما بعد قال رسول الله یا سلمان علیك بقراءة القران؛ انجام: عیب اون را به پوشند ان اله لا یضیع اجرالمحسنین

خط: نسخ تحریری، کاتب = مؤلف، بی تا؛ واقف: محمد علی اخوان، دهم ربیع الثاني 1379؛ 29گ، 10 سطر، اندازه: 10/8×17 سم [ف: 23-144]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17150

انجام: کع بعد از فک ادغام می شود مثال اذ جعل

خط: نسخ تحریری، تا: 1344ق؛ در این نسخه به عنوان رساله تصریح شده، تحریر دوم از رساله به خامه مؤلف است که در ترتیب مطالب و مندرجات اندکی تغییر صورت گرفته است و کتابت آن به انجام نرسیده با این توضیح که مبحث احتمالات قرائت غلط قاری در آیات شریفه در این نسخه کتابت نشده است؛ 19گ، 11 و 13 سطر، اندازه: 10/5×16/7 سم [ف: 23-145]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29743

آغاز: بسمله، حمدله، اما بعد قال رسول الله یا سلمان علیك بقراه القران فن قرائه کفاره للذنوب؛ انجام: که بعد از فک ادغام می شود شامل اذ جعل...

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1344ق؛ افتادگی: انجام؛ به نسخه 17150 ضمیمه شده؛ جلد: تیماج [رایانه]

گلستان حسینی/ تاریخ معصومین/ فارسی

golestān-e hoseynī

حسینی کاشانی، باقر بن محمد اسماعیل

hoseynī kāšānī,bāqer ebn-e mohammad esmā‘īl

تاریخ و یا مقتل منظوم سید الشهداء حضرت امام حسین علیه السلام است که به نقل جزئیات رخدادهای حماسه کربلا از هنگام عزم امام علیه السلام برای رفتن به کربلا، اتفاقاتی که در منازل گوناگون به وقوع پیوسته و چگونگی شهادت برادران، فرزندان و یاران آن حضرت تا هنگام ورود اسیران به شام، پرداخته است. سراینده، این اثر را در دو جلد نگاشته. وی به سال 1340 شمسی در شهر قم آغاز به سرودن این اثر نموده و در اردهال کاشان آن را به پایان برده است.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15354

آغاز؛ ... الصراط المستقيم کما هدانا بمحمد علیه صلوات الله الملك الكريم و علی آله و اولاده و هم صراط الذين انعمت علیهم... و بعد بر الواح ارواح زاکیه و آذان صافیه اولوالألباب می نگارد... حمد بی حد خالق یکتای پاک ** کافرینش داد خلقش را ز خاک/ از عدم آورد خلقی در وجود ** أمر کن فرمود کائن گشت و بود؛ انجام: اهل بیتش بین اسیر خوار زار ** سر برهنه اشتر عریان سوار/ ما که بودیم از حریمت یا رسول ** نزد نامحرم نگر ما را ملول

جلد 1؛ خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1340ش، جا: قم و اردهال کاشان؛ افتادگی: آغاز؛ فهرست اسامی شهیدان کربلا به صورت منظوم قبل از آغاز در «12» برگ آمده؛ جلد: تیماج مذهب، 260گ، مختلف السطر (14×21)، اندازه: 18/5×23 سم [ف: 39-66]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15355

آغاز: حمد گویم قل هو الله أحد ** آن خدائی کوست الله الصمد/ وصف خود فرموده قرآن لم یلد ** هست لم یولد منزه از عدد؛ انجام: باز خواهم گویم از بازار شام ** و ز اسیران در حضور خاص و عام/ مطربان در هر طرف نغمه کنان ** در سر نی رأس پر خون حسین...

جلد دوم کتاب؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1340ش، جا: اردهال کاشان؛ جلد: تیماج مذهب، 97گ، 13 سطر (12×16)، اندازه: 17×22 سم [ف: 39-67]

گلستان حشمت/ ادبیات/ فارسی

golestān-e hešmat

حشمت، محمد شریف، ق14قمری

(hešmat, mohammad šarīf (- 20c

اهداء به: ناصرالدین شاه قاجار

تاریخ تأليف: 1303ق

مجموعه ای از نثر و نظم، مانند گلستان «سعدی» است، به تقلید از آن، با همان ابواب هشت گانه و با همان نام ها. مؤلف از ادبای گمنام شهر بروجرد است که نام او را درجایی به جز تذکره حسین حزین نیافتیم. او این اثر را به نام «ناصرالدین شاه قاجار» ساخته و هم از «میرزا علی اصغرخان اتابک اعظم» ثناگویی کرده است. این مجموعه ارزش ادبی و اخلاقی چندانی ندارد؛ چنان که مؤلف در چندین مورد از این مجموعه آثار خود اذعان نموده و در شروع باب ششم بر فراز صفحه چنین نوشته: «پنج باب گذشته تا اینجا نوشته شده است و مسوده اند و مغلوطند، اعتبار ندارند باید پاره شوند این سه باب هم انشاءالله عمر باشد...». برخی از حکایات این کتاب، گویا اتفاقات واقعه در شهر بروجرد بوده که برخی از آنان نکات اخلاقی و منش های عالمانه بعضی از فقها و دانشمندان خاندان بزرگوار «طباطبائی» است. مؤلف در آغاز کتاب، تولد خود را سال 1266قهجری و تاریخ تأليف این کتاب را 1303ق ذکر نموده و در پایان، از «محمد علی شاه قاجار» تقاضا نموده تا کتاب او را به چاپ برساند.

[تذکره حسین حزین یا دورنمایی از شهرستان بروجرد 247]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1/2993

تذکر: در فهرست به نام سعدی مستند شده است که به استناد جلد 30ص 205 تصحیح شد؛ خط: نستعلیق زیبا، کاتب = مؤلف، تا: 5 رمضان 1316ق؛ جلد: مقوایی، 63گ (1پ-63پ)، 21 سطر، اندازه: 18×26/5 سم [ف: 8-166]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3/11919

آغاز: منت خدایرا جلت عظمته که ستایش ذات مقدسش بر هر شئ عرض و پرستش حضرتش بر هر ذی وجودش فرض است؛ انجام: سخن تمام شد ای داور ملک خادم ** تمام کن تو هم این دفتری که پر گهر است

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اوایل قرن 14؛ محشی؛ 90گ (16-105)، 22 سطر، اندازه: 9×18 سم [ف: 30-205]

گلستان راز و بوستان نیاز = بستان راز و نیاز/ دعا/ عربی و فارسی

golestān-e rāz va būstān-e nīyāz = bostān-e rāz vanīyāz

یزدی، محمد کاظم بن عبدالعظیم، 1247؟- 1338؟قمری

(yazdī, mohammad kāzem ebn-e ‘abd-ol-‘azīm (1832-1920

راز و نیاز و مناجاتی است با خداوند با استفاده از آیات و روایات و اشعاری منظوم بفارسی و عربی.

آغاز: لك الحمد یامن هو اقرب الي من حبل الوريد و لك الشكر یا من هو في غاية بعده قریب و في غایه قربه بعید... الهي تو شاهی و ما بنده ایم ** بشاهی تو جمله نا زنده ایم

چاپ به: کوشش رضا استادی، نور علم، 2 (6-1364) ش3: 112-127؛ ایران، مشهد، بنیاد پژوهش های آستان قدس رضوی، 1388 شمسی، رضا استادی، حروفی، 1، وزیری، ضمن بیست رساله فارسی

[الذريعة 3/108]

1. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2/6240-30/120

آغاز: برابر؛ انجام: الهي در راستی وصدق گفتار به تو امیدوارم و به همین امید نیز به تو امیدوارم امیدم را تو امید کن و نورهدایت را در دلم پدید

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13 یا اوائل قرن 14؛ با خط خوردگی و تغییر؛ جلد: تیماج، 11گ، 16-20 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 2-620]

2. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 179

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالحسین بن محمد ابراهیم بن احمد بن عبدالعلی عرب عجم، تا 11 جمادی الثاني 1369ق؛ از روی نسخه ای به خط محمد تقی یزدی در ذیحجه 1324 از روی نسخه محمد حسن بن السيد محمد کاظم طباطبائی یزدی در سوم صفر 1321؛ 9گ، 19 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 1-161]

گلستان سعدی/ ادبیات/ فارسی

golestān-e sa‘dī

سعدی، مصلح بن عبدالله،- 691؟ قمری

(sa‘dī, mosleh ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 1293

اهداء به: سعدالدین زنگی

تاریخ تأليف: 656ق

رساله ای معروف به نظم و نثر که از متون کلاسیک ادب پارسی به شمار می رود و در هشت «باب»: 1. باب سیرت پادشاهان؛ 2. اخلاق درویشان؛ 3. فضیلت قناعت؛ 4. فوائد خاموشی؛ 5. عشق و جوانی؛ 6. ضعف و پیری؛ 7. ثیر تربیت؛ 8. آداب صحبت.

آغاز: منت خدایرا عزوجل که طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مزید نعمت...

انجام: یا ناظرا فیه قل بالله رحمة ** علی المصنف و استغفر لصاحبه/ اطلب لنفسك من خیر ترید به ** من بعد ذلك غفرانا لکاتبه

چاپ: مشار فارسی، ج4، ص4294-4283؛ ترکیه، استانبول،

1291ق، سنگی، ربعی، 1+227ص؛ هند، کانبور، رزاقی، 1315ق، به اهتمام: محمد عبدالصمد نبیره محمد مصطفی خان صاحب به فرمایش محمد سعید صاحب تاجر کتب کلکته؛ هند، بمبئی، کریمی، 1322ق، به اهتمام: به حسن انصرام قاضی عبدالکریم بن قاضی نورمحمد صاحب تاجر کتب بمبئی؛ ایران، تهران، 1322ق، سنگی، رحلی، 51ص (کلیات سعدی: صص 24-75)؛ ایران، تهران، 1324ق، سنگی، رقعی کوچک، 237ص، 10ص+ (1-237)؛ ایران، 1331ق، 210ص؛ تبریز، 133ق، 199ص؛ 1334ش./ 1374ق، 200ص؛ هند، لکنو، 1285ق، وزیری بزرگ، 156ص؛ هند، بمبئی، 1323ق، سنگی، وزیری بزرگ، 60ص؛ ایران، تهران، 1325ق، سنگی، رقعی، 210ص؛ پاکستان، لاهور، اسلامیه سیم پریس، 1338ق، به فرمایش شیخ الهي بخش محمد جلال الدين تاجران کتب بازار کشمیری بازار لاهور؛ ایران، سنگی، خشتی، 32ص؛ ایران، سنگی، رقعی، 190ص، بدون تاریخ؛ پاکستان، پیشاور، 1945 میلادی، به فرمایش میان حاجی محمد عبدالخالق تاجران کتب پیشاور؛ هند، لکنو، دلپذیر امین آباد، 1890 میلادی، به اهتمام: به حسن انتظام منشی جی نرائن؛ هند، 1212ق؛ هند، لکنو، نول کشور، مطبعه اوده اخبار، 1889 میلادی، 4، به اهتمام و تصحیح: مولوی عبدالعلی مدارسی متخلص به آسی؛ هند، لکنو، منشی گلاب سنگه

[نسخه های منزوی 5/3602؛ مشترک پاکستان 7/255؛ ريحانة الأدب 3/33؛ کشف الظنون 2/1504؛ الاوقاف العامة موصل 2/87]

شرح و حواشی:

1- شرح گلستان سعدی؛ سلیمان بن مصطفی (-10)

2- شرح گلستان سعدی؛ لامعی برسوی، محمود بن عثمان (-938)

3- شرح گلستان السعدي؛ سروری، مصطفی بن شعبان (897-969)

4- شرح گلستان سعدی؛ قرشی، عبدالرسول بن شهاب الدين (- 11)

5- گلستان سعدی (ترجمه)؛ روانی، محمد بن حسین (- 11)

6- شرح گلستان سعدی؛ سودی، محمد (- 1000)

7- شرح گلستان سعدی؛ شمعی برزینی، مصطفی (- 1000)

8- شرح گلستان سعدی؛ احراری، میر محمد نورالله (- 1073)

9- شرح گلستان سعدی؛ ملتانی قادری، محمد اکرم بن عبدالرزاق (- 12)

10- شرح گلستان سعدی = خیابان گلستان؛ آرزو، سراج الدين علی بن حسام الدين (1169-1101)

11- شرح دیباچه گلستان؛ قصوری، غلام محیی الدين بن غلام مصطفی (1270-1202)

12- مفتاح گلستان؛ علی بن حاجی عثمان

13- فرهنگ گلستان؛ موسی، جنید بن عبدالله

14- فرهنگ = شرح مشکلات گلستان؛ مولوی، جنید بن عبدالله

15- حاشیه گلستان؛ سیدی علی زاده

16- تعریب الگلستان؛ دمشقی، جبرئیل

17- شرح گلستان سعدی؛ خطیب، محمد بن احمد

18- گلستان سعدی (ترجمه)؛ محمود بن قاضی میناس

19- بهارستان؛ عبدالغنی بن فیض الله

20- شرح گلستان سعدی؛ ظفاری، عبدالنبی

21- اشعار و عبارات عربی گلستان (با ترجمه)؛ حاجی گل، محمد عارف بن غلام سرور

22- شرح دیباچه گلستان؛ حاجی گل، محمد عارف بن غلام سرور

23- تفسیر معانی و آیات گلستان (2 عنوان)

24- شرح ابیات گلستان

25- شرح گلستان السعدي (4 عنوان)

26- شرح گلستان سعدی (10 عنوان)

27- شرح لغات مشکله گلستان

28- فرهنگ گلستان (4 عنوان)

29- فرهنگ لغات گلستان

30- گلستان سعدی (ترجمه)

31- گلستان سعدی (منتخب) (2 عنوان)

32- لغت گلستان

1. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 642

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و ثلث ممتار، کا: جمال الدين یاقوت بن عبدالله مستعصمی، تا: اواخر رمضان 668ق؛ کاتب به زبان فارسی تسلط کامل نداشته و از روی نسخه ای که برای استنساخ به او داده اند تمامی کلمات را با حرکات نگاشته و در نتیجه تلفظ متداول هفت قرن پیش کلمات در آن محفوظ است و از نظر ترتیب حکایات هم در این نسخه اختلافات زیادی با سایر نسخه های قدیم و جدید گلستان مشهود است و اصولاً فاقد بعضی از حکایات است از جمله: در باب اول پادشاهی با غلامی عجمی. هرمز را گفتند...، مجدول، مذهب، با یک سرلوح مذهب ممتاز، در چهل و سه موضع مجلس نقاشی و تصویر بوده صورت ها را بیرون آورده و به جای آن کاغذهایی به رنگ نخودی سیر چسبانیده و به خط غیر از خط متن نگاشته و یا جای تصاویر را تذهیب کرده اند؛ مهر: کتابخانه دولت علیه ایران 1329؛ کاغذ: متن خانبالغ، حاشیه بغدادی، جلد: مقوای ابره تیماج مذهب، جلد کار کشمیر و بسیار عالی است، 335ص، 7-9-11 سطر، اندازه: 22×32 سم [ف: 3-619]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 65- عکسی

نسخه اصل: از کتابخانه دیوان هند؛ بی کا، تا: 718ق [نشریه: 2-278]

3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 64- عکسی

نسخه اصل: از موزه بریتانیا؛ بی کا، تا: 720ق [نشریه: 2-278]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/7773

خط: نسخ، بی کا، تا: 753ق [ف: 26-257]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/2570

آغاز: برابر؛ انجام: انا آلئی و انت مولی محسن ** هاقدا ساعرف

و اطلب الاحسانا

خط: نسخ تعلیق، بی کا، تا: قرن 8؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قهوه ای، 143گ (1-143)، 27 سطر، اندازه: 11/5×19/5 سم [ف: 8-281]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/2571

آغاز: برابر؛ انجام: ار دولت قبول محروم نماند.

خط: نسخ تعلیق، بی کا، تا: قرن8؛ کاغذ: متن سمرقندی، حاشیه ترمه اصفهانی، جلد: میشن، مذهب، 144گ (65-208)، 21 سطر، اندازه: 11/5×17 سم [ف: 8-286]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 366- ف

نسخه اصل: مغنیسا گنل ش 1841؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 8 رمضان 801ق؛ 106گ، 18 سطر [فیلم ها ف: 1-172]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18/2572

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ تعلیق، بی کا، تا: 805ق؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن مذهب، 126گ (1133-1008)، 19 سطر، اندازه: 8×14/5 سم [ف: 8-295]

9. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 9/1206

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه ایاصوفیا، استانبول- ترکیه 4792؛ خط: نسخ، کا: اسعد بن علی بن محمد کاتب، تا: 813ق، جا: شیراز؛ 88ص (161-248) [عکسی ف: 4-18]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/13- عکس

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 3-216]

10. کاشان؛ فرهنگ و ارشاد؛ شماره نسخه: 30

خط: نسخ معرب زیبا، کا: قطب الدين بن حسن کرمانی، تا: 834ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: گالینگور، 68گ، 14 سطر، اندازه: 14/5×21/5 سم [ف: - 39]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/14029

خط: نسخ، کا: شمس الدين بن پیر محمود بن شمس الدين، تا: 7 ربیع الثاني 848ق؛ جلد: تیماج مذهب، 92گ (1پ-92ر)، 17 سطر، اندازه: 12×16/5 سم [ف: 38-48]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/9437

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: درویش کلامی، تا: 863ق؛ مجدول، مصحح، محشی با امضای «سیدی علی زاده»؛ جلد: مقوا رویه پارچه، 100گ، 15 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 30-129]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 56/2016- ف

نسخه اصل: نسخه از کتابخانه های یوگسلاوی؛ بی کا، تا: چهارشنبه پایان صفر 871ق [فیلم ها ف: 1-640]

14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7993

خط: نستعلیق، کا: محمد بن سلیان استر ابادی، تا: 883ق؛ تملک: اسعد بن محمد معروف به نامی زاده به تاریخ 1033؛ جلد: تیماج، 163گ، اندازه: 10×13/5 سم [ف: 20-306]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 22/17- فیروز

بقیه باب 7 و قسمتی از باب 8 گلستان سعدی (آخر آن افتاده است) خط: نستعلیق، کا: سلطان علی، تا: 886ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 6ص (1-6 حاشیه)، 15 سطر، اندازه: 11/5×16 سم [ف: 21-191]

16. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 25/2016- ف

نسخه اصل: آغاز و انجام چند نسخه از کتابخانه های یوگسلاوی؛ کا: داود بن بازارلو، تا: نزدیک به پایان رمضان 896ق؛ افتادگی: انجام [فیلم ها ف: 1-637]

17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15528

آغاز: ... بدبخت کسی که سر بتابد ** زین در که دری دیگر نیابد. حکایت، حکیمی را پرسیدند که از سخاوت و شجاعت کدام نیکوترست، گفت: آن را که سخاوت است به شجاعت حاجت نیست؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد شریف بن حسن شاعر، تا: 898ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مذهب، 75گ، 13 سطر (8/5×11/5)، اندازه: 13×17 سم [ف: 39-400]

18. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 570

خط: نستعلیق، بی کا، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 112گ، 15 سطر، اندازه: 11/7×16/5 سم [ف: 4-693]

19. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16307

آغاز: برابر؛ انجام: چه آن جا سلامت بر کنار است و این جا حلاوت در میان

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: اواخر قرن10؛ افتادگی: انجام (بعد از مقدمه تا اواخر باب ششم در ضعف و پیری نیز افتاده است)؛ با مقایسه نسخه های مطبوع اندکی تفاوت دیده می شود، مجدول، دارای یک سرلوح؛ جلد: تیماج، 31گ، 13 سطر، اندازه: 12×20/7 سم [ف: 17-361]

20. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 9/2174

خط: نستعلیق زیبا، عبدالله بن شیخ مرشید کاتب شیرازی، تا: قرن 10 17 سطر به راست و 12 نیم سطر به طریق مورب کتابت دارد؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مذهب، اندازه: 15/8×25 سم [ف: 3-556]

21. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9233

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ با ترجمه لغت ها به ترکی زیر سطرها؛ تملک: محمد السوخصة در مدرسه خنگار در 1180، احمد بن حاج حسن در 13 جمادی الاول 1282، حسن بدوی افندی زاده؛ کاغذ: استانبلی، جلد: مقوا، 124گ، 15 سطر (6×11)، اندازه: 12×16 سم [ف: 17-326]

22. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7880

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 113گ، 13 سطر (9×16)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 16-724]

23. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 660

آغاز: برابر؛ انجام: کرمش عیب ها فرو پوشد

خط: نسخ کهن، بی کا، تا: محتملاً قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 195گ، 9 سطر (8×12)، اندازه: 12×17 سم [ف: 2-163]

24. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1282

آغاز: برابر؛ انجام: روش صاحبد لانکه روی سخن درویشانست.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: با سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 95گ، 15 سطر (7/5×14)، اندازه: 13/5×21/5 سم [ف: 3-343]

25. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 416

خط: نستعلیق، کا: میرعلی کاتب، تا: قرن 10؛ مذهب، مجدول؛ جلد: تیماج، 12 سطر (8×15)، اندازه: 17×26 سم [ف: 5-462]

26. تبریز؛ تربیت؛ شماره نسخه: 100

بی کا، تا: قرن 10؛ حرف چ و پ غالباً یک نقطه دارد و در همه جا بدون استثناء زیر سین بی دندانه سه نقطه هست؛ مجدول مذهب؛ واقف: مرحوم حاجی محمد علی بادامچی [ف: - 177]

27. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5945

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: رویه معرق مذهب، 17گ، 12 سطر، اندازه: 15/2×23/8 سم [ف: 4-693]

28. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6032

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مذهب، با چهار مجلس تصویر، مجدول؛ در ص ع در 20 محرم 1024 نوشته شده که نوشته علی رضای خطایی است؛ کاغذ: ختایی، جلد: میشن مذهب، 42گ، 14 سطر، اندازه: 18/5×30/9 سم [ف: 4-693]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 293

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9 و 10، مجدول، مذهب، با سرلوح؛ تملک: ابو نصر غیاث الدين؛ جلد: تیماج، 95گ، 15 سطر (6×13)، اندازه: 14×22 سم [سنا: ف: 1-149]

30. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/4180

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 [ف: 11-186]

31. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15073

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 [مختصر ف: - 686]

32. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4/4185- ف

نسخه اصل: بنیاد مارتین بودمر (Boedemer) در ژنو؛ خط: نستعلیق، کا: سلطان علی کاتب مشهدی، تا: 1 محرم 906ق، جا: هرات؛ در روزگار ابوالغازی عبدالعزیز بهادر با یادداشت سلطان میرک کتابدار [فیلم ها ف: 3-28]

33. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 9/2561

خط: نستعلیق، کا: ابی تراب منعم الدين اوحدی، تا: 917ق؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: چرم، اندازه: 12×19/5 سم [ف: 3-562]

34. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4159- ف

نسخه اصل: ش 187؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ذیقعده 930ق [فیلم ها ف: 3-23]

35. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 212

آغاز: برابر؛ انجام: ما نصیحت بجای خود کردیم ** روزگاری درین بسر بردیم/ گر نیاید بگوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس

خط: نستعلیق خوب، کا: درویش محمد کاتب، تا: غره ربیع الثاني 935ق؛ مجدول، با یک کتیبه مذهب کار هرات؛ مهر: ولیعهدی مظفرالدین شاه قاجار؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: چرم مذهب، 326ص، 11 سطر، اندازه: 15×24 سم [ف: 3-639]

36. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 211

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: میرحسین حسینی مشهور به میر کلنگی کاتب، تا: 942ق، جا: بخارا؛ مجدول، مذهب؛ مهر: «مشيرالسلطنة»؛ جلد: مقوای ابره چرم مذهب، 246ص، 12 سطر، اندازه: 20/3×30/5 سم [ف: 3-637]

37. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1202

آغاز: برابر؛ انجام: ما نصیحت به جای خود کردیم ** روزگاری بر این به سر بردیم/ گرنیاید به گوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس

خط: نستعلیق، کا: شاه محمد هراتی، تا: 956ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 152گ، 13 سطر، اندازه: 12/5×20 سم [ف مخ: 4-1637]

38. تهران؛ دانش سرای عالی- کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 11

خط: نسخ، کا: رضوان بن محمد بن مصطفی درنیکبولی، تا: 1 ذیقعده 957ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 5-634]

39. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/261

خط: نستعلیق، کا: شاه محمود کاتب، تا: 1 ذیقعده 963ق، مجدول، مذهب؛ کاغذ: بخارایی، 17 سطر (8×15)، اندازه: 15×25 سم [سنا: ف: 1-128؛ فهرست رایانه ای، ص847]

40. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 796-5/86

آغاز: برابر؛ انجام: و داروی تلخ نصیحت به شهد ظرافت آمیخته تا طبع ملول ایشان از دولت مقبول محروم نماند و الحمدلله رب العالمين و صلی الله علی خیر خلقه محمد و آله اجمعین

خط: نستعلیق، کا: عبدالرحمن روح آبادی، تا: چهارشنبه 17ربیع الاول 966ق؛ با سرلوح، مذهب، مجدول مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 114گ، 15 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 6-3414]

41. اصفهان؛ جابری انصاری؛ شماره نسخه: 69

خط: نستعلیق، کا: میر علی کاتب، تا: 968ق؛ مذهب، با غلاف؛ جلد: ساغری ضربی [نشریه: 6-599]

42. شیراز؛ خانقاه احمدیه؛ شماره نسخه: 344

بی کا: تا: 20 شوال 968ق [نشریه: 5-217]

43. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18992

1ج؛ تا: 975ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 16×27/8 سم [رایانه]

44. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3065

آغاز: برابر؛ انجام: گر نیاید بگوش رغبت کس ** بر رسولان بلاغ باشد و بسو... ایام بهار و آخر گل ** شد ختم کتابت گلستان...

خط: نستعلیق پخته زیبا، کا: عبدالواحد مشهدی، تا: 975ق؛ مجدول و مذهب، دارای سرلوح زیبا؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: چرمی مذهب، 132گ، 12 سطر [ف: 3-1154]

45. قم؛ فاضل قائینی؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: برابر

بی کا، تا: 979ق [تراثنا: س 13ش 4-112]

46. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7/1136

خط: نستعلیق، کا: کتاب الله بن کیو شاه کمره ای، تا: 982ق؛ 72ص (33-94) [ف: 3-395]

47. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2/5961

خط: نستعلیق خوش، کا: عبدالوهاب بن ابوالمکارم حجازی، تا: محرم 999ق؛ در پایان آمده: «هذا من خط بیده تم الكتاب... بخط المصنف... یوم السبت في العشر الاخير من محرم المكرم سنة اثنین و ستین وستمائة یوم فتح شیراز و انتقال الملك من آل سلغر الي غیرهم...»؛ کاغذ: ختائی، جلد: میشن سبز، 14 سطر [ف: 9-112]

48. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2314-12/204

آغاز: برابر؛ انجام: و گویند کس در سرای نیست و به حقیقت راست گفته باشند. نظم: آن را که عقل و همت و تدبیر و رأي نیست.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج، 86گ، 13 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: 6-3415]

49. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1026-6/116

آغاز: اختصار از نوادر و امثال و شعر و حکایات و سیر ملوك ماضی رحمهم الله زین کتاب درج کردیم؛ انجام: ورکریمی دو صد کنه دارد ** کرمش عیب ها بپوشاند

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن11؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج، 123گ، 12 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 6-3416]

50. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 586

آغاز: آغاز بخش کهن: که نباید ز گرگ چوپانی...

نسخه کاملی است؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: احتمالاً قرن 10-11؛ محشی، یادداشت ترکی مبنی بر این که «خواجه عاصم افندی زاده مرحوم» زمانی تدریس گلستان می نمود؛ جلد: مقوا، 176ص، 19 سطر، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 40/3-55]

51. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 21165

بی کا، تا: قرن 11؛ خریداری از رضا شیخان [رایانه]

52. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2858

آغاز: برابر؛ انجام: ولیکن بر رأي روشن صاحبدلان که روی سخن در ایشانست

خط: نستعلیق، تا: محتملاً قرن11؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: مقوایی، چرم مذهب، 89گ، 15 سطر (9×16)، اندازه: 13/5×20 سم [ف: 6-515]

53. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2217

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: روغنی مذهب، 68گ، 11 سطر (11/5×20/5)، اندازه: 20×32 سم [ف: 5-463]

54. یزد؛ صدوقی یزدی؛ شماره نسخه: 8

خط: نستعلیق خوب، کا: نعمت الله، تا: چهارشنبه 8 شعبان 1000ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 160گ، 9 سطر، اندازه: 14×22 سم [ف: - 10]

55. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14587

آغاز: برابر؛ انجام: ور کریمی دو صد گنه دارد ** کرمش عیب ها فرو پوشد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ دارای سرلوح، مجدول، مصحح، محشی؛ تملک: محمد بن موسی خلیفه به تاریخ محرم 1071؛ مهر: «وقف محمد افندی سر خلیفه سواری در جامع حضرت شیخ وفا سنة 1086» (دایره بزرگ)؛ واقف: محمد افندی سر خلیفه سواری، 1086؛ کاغذ: شرقی، جلد: مقوایی، 110گ، 15 سطر (6/5×15/5)، اندازه: 11×18/5 سم [ف: 36-653]

56. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15034

آغاز: ... باز اعراض کند بازش بخواند حق سبحانه و تعالی گوید یا ملائکتی قد استحییت من عبدی و لیس له غیری فقد غفرت له؛ انجام: و سخن های رنج آمیز گفتن گرفت که این چه عقلست و کفایت و فهم...

این نسخه پراکندگی نیز دارد و برگی از باب دوم در آغاز آن آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ مصحح، محشی، مجدول؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمع، 89گ، 12 سطر (6×11)، اندازه: 10×15/5 سم [ف: 38-82]

57. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13/9004

آغاز: بنده همان به که ز تقصیر خویش ** عذر بدرگاه خدا آورد؛ انجام: مراد ما نصیحت بود گفتیم ** حوالت با خدا کردیم و رفتیم

منتخب گلستان؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن مذهب؛ 3گ (151ر-153پ)، ابعاد متن: 9/5×20، اندازه: 13/2×23/1 سم [ف: 29/2-600]

58. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4039

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، 69گ، 11 سطر (8×16)، اندازه: 11×19 سم [ف: 13-3027]

59. تهران؛ موزه آستان حضرت عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 15

آغاز: المجلس الاول، الحمدلله الذي خلق الوجود من العدم، فبدت علی صفحاته أنوار أسرار القدم... منت خدای را عزوجل که طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مزید نعمت؛ انجام: مجلس تمام گشت و بآخر رسید عمر ** ما هم چنان در

اول وصف تو مانده ایم... ابوبکر سعد بن زنگی ظل الله تعالی في ارضه...

خط: نستعلیق، بی کا، قرن 10 و 11؛ افتادگی: انجام؛ مجدول مذهب؛ 117گ، 17 سطر، اندازه: 11×18/5 [حوزه و موزه عبدالعظیم: ف: - 132]

60. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 489

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 100گ، 14 سطر، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 2-383]

61. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 685

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق عالی، کا: شاه قاسم، تا: غره شعبان 1001ق؛ مذهب عالی، مجدول؛ یادداشتی باین شرح «بهبه شرعی سلطانی در دارالخلافه شاه جهان آباد بحقیر فقیر منتقل و وقف اولاد قرار گرفت و انا العبد الحقير محمد مهدی ابن محمد نصیر عفی عنهما في سنه 1001. سجع مهر محمد مهدی»؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار؛ جلد: تیماج مذهب، 78ص، 21 سطر، اندازه: 22/4×35/2 سم [ف: 3-621]

62. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: حاشیه 4/3930

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول 1004ق؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 15 سطر، اندازه: 18/8×28/6 سم [ف: 7-111]

63. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9006

خط: نستعلیق ترک، بی کا، تا: پایان رمضان 1006ق؛ مجدول؛ مهر: صالح سالم؛ کاغذ: استانبولی، 105گ، 14 سطر (7×13)، اندازه: 11×18 سم [ف: 17-273]

64. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7/1138

آغاز: برابر؛ انجام: ار دولت قبول محروم نماند.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1010ق؛ 56ص (30-85) [3-396]

65. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/1139

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1017ق [ف: 3-397]

66. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/3100

آغاز: برابر؛ انجام: بر رسولان پیام باشد و بس

خط: نسخ تعلیق، بی کا، تا: 1020ق؛ مجدول پنج خطی، مذهب؛ کاغذ: امیری، جلد: میشن، 116ص (1-116)، 23 سطر، اندازه: 11×18/5 سم [ف: 10-651]

67. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1902

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق ممتاز، کا: عماد الحسني، تا: اواخر ربیع الثاني 1023ق؛ مجدول، مذهب، با سرلوح مذهب بسیار خوب؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار، مشیر السلطنة؛ جلد: مقوای روغنی بوم مذهب، نقاشی جلد کار میرزا بابا نگاشته شده به تاریخ 1206، 240ص، 12 سطر، اندازه: 14/5×23/5 سم [ف: 3-607]

68. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 669

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1025ق؛ نام راقم عمدا محو گردیده ولی تشخیص خط میرعماد الحسني داده شده، با شرحی بدین مضمون: «به تاریخ اواسط شهر رجب المرجب سنه 1124 این کتاب گلستان را که هفتاد و هشت ورق است ملاحظه و مطالعه نموده الحق بسیار بسیار خوب نوشته است و خط مرحوم میرعماد حسینی قزوینی می باشد حرره محمد کاظم الواله الاصفهاني با مهر «عبده محمد کاظم»؛ مجدول، مذهب، با یک سرلوح مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 155ص، 15 سطر، اندازه: 17/5×28/5 سم [ف: 3-614]

69. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9199

خط: نستعلیق، کا: محمود بن مصطفی، تا: آغاز جمادی الاول 1029ق؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج، 109گ، 18 سطر (5×15)، اندازه: 10×18 سم [ف: 17-317]

70. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2179

آغاز: برابر؛ انجام: گر نیاید به گوش رغبت کس ** بر رسولان بلاغ باشد و بس...

خط: نستعلیق زیبا، کا: حکیم رکن الدين مسعود شهیر بحکیم رکنا، تا: 5 رمضان 1035ق، جا: قصبه فرح بخش مالده؛ مذهب کامل، مجدول، با هشت مجلس تصویر مینیاتور؛ تملک: خانلر میرزا احتشام الدوله، جلال الدوله در 1276، مهد علیا؛ جلد: تیماج مذهب، 246ص، 12 سطر، اندازه: 23/5×37/8 سم [ف: 3-645]

71. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2576

انجام: گر نیاید بگوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس خط: نستعلیق، کا: میر علی، تا: 1043ق؛ مجدول، با سرلوح مذهب مرصع؛ جلد: تیماج مذهب، 200ص، 14 سطر (9×17/5)، اندازه: 15×26/5 سم [ف: 8-304]

72. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8656-58/106

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، تا: بی کا، تا: 1059ق؛ 140گ، 12 سطر، اندازه: 10×18 سم [ف: 6-3415]

73. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 8/235

خط: نستعلیق عالی، کا: مقصود علی شیرازی، تا: 1070ق؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: مقوای روغنی که در هر پاره مجلد مجلس تصویری از شعرا و عرفا: (جامی، سنائی، مولانا سعدی، حافظ، انوری ابیوردی، کمال اسمعیل، نظامی، فردوسی، خاقانی، مولانا ملای روم، شیخ سعدی) نقاشی آب و رنگ و در حواشی کتیبه ای مذهب اشعاری از صبا در مدیح فتحعلیشاه قاجار به قلم نستعلیق بسیار خوش و سفیداب نگاشته شده (جمشید تاجبخش شهنشاه کامکار ** عنوان فرخجسته و دیوان احتشام/ ... فرمود تا مصوری از سلک بندگان ** بنگارد این دو جلد بدان کلک نغزکار/ افکنده سر بمحفلشان زد صبا رقم ** زیبنده مجلس شعرای بزرگوار)، اندازه: 19×31/5 سم [ف: 3-572]

74. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1009

آغاز: ... فراش باد صبا را گفته تا فرش زمردین بگستراند؛ انجام: گر نیاید بگوش رغبت کس ** بر روسولان بلاغ باشد و بس

خط: نستعلیق، کا: محمد باقر خادم درویش، تا: 9 ذيحجة 1077ق؛ افتادگی: آغاز؛ 73گ، 9 سطر، اندازه: 19×21 سم [مؤيد: 3-24]

75. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 191

آغاز: برابر

خط: نستعلیق بسیار خوب، کا: محمد طاهر بن قوام الدين محمد بن عبدالله حسینیزنجانی، تا: 1081ق؛ مجدول، با یک سرلوح مذهب؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: چرم، 466ص، 11 سطر، اندازه: 15/5×23/5 سم [ف: 3-629]

76. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8337

خط: نستعلیق، تا: شنبه 19 رجب 1086ق، مجدول، با پیشانی؛ از نسخه های محمدخان قزوینی بوده؛ کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج، 76گ، 19 سطر (7×14)، اندازه: 11×19 سم [ف: 17-113]

77. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3/8537

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 6گ (56پ-61ر)، 19 سطر (8×14)، قطع: وزیری [ف: 17-156]

78. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13234

آغاز: برابر؛ انجام: کرمش عیب ها فرو پوشد ** انجام کتاب تمام شد کتاب گلستان

کامل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ با توضیحات لغات و جملات به ترکی، مجدول؛ جلد: میشن، 124گ، 15 سطر، اندازه: 11/5×19 سم [ف: 17-362]

79. اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 264

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج 110گ، 14 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 2-14]

80. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1/337

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 93گ (1پ-93پ)، 17 و 18 سطر (9×18)، اندازه: 14×24 سم [ف: 5-462]

81. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4353/1-22/73

آغاز: او به جان آمده بودند و پریشان شده بر آنان گردآمدند... بیت: پادشاهی کوروا دارد ستم بر زیر دست ** دوست دارش روز سختی دشمن زر آور است؛ انجام: در روی تلخ نصیحت به شهد ظرافت بر آمیخته تاطبع ملول ایشان از دولت قبول محروم نماند تمام شد

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 104گ، 12 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 6-3416]

82. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 339

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 85گ، 14 سطر (10×18)، اندازه: 18×26 سم [ف: 5-462]

83. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 599

آغاز: ... نگه کند هر که نبات می خورد اتفاق خلاف طبع ازو هر... دیدم نپسندیدم دامن از وی چیدم؛ انجام: سبحان الله دوران باخبر و نزدیکان بی خبر بیت: فهم سخن گر نکند مستع ** قوت طبع از متکلم مجوی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج زرشکی، 144ص، 13 سطر، اندازه: 11/5×18/5 سم [ف: 40/3-62]

84. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 397

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوایی، 122گ، 11 سطر، اندازه: 10/5×18/5 سم [ف: 2-80]

85. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 23

آغاز: برابر

خط: نستعلیق درشت خط، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ واقف: حاج سید سعید؛ جلد: روغنی، 174گ، 9 سطر (15×25/5)، اندازه: 21×33 سم [ف: 1-21]

86. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2158

آغاز: برابر؛ انجام: خاتمة الكتاب تمام شد کتاب گلستان و الله المستعان و بتوفیق باری عز اسمه درین جمله چنان که رسم مؤلفانست از شعر متقدمان بطریق استعارت تلفیقی نرفت...

خط: نستعلیق جلی، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ تملک: علی اکبر به سال 1297ق؛ 160گ، 11 سطر، اندازه: 12×20 سم [ف مخ: 4-1638]

87. مراغه؛ مسجد شیخ بابا؛ شماره نسخه: 5

آغاز: ... مگر آن چه متجلی شود بزیور قبول امیر کبیر عالم مظفر منصور ظهیر سریر سلطنت و مشیر تدبیر مملکت کهف الفقراء؛ انجام: ... و در تنگدستی خسته و کاهل ترا احوال اینست که بحق پردازی از خویشتن یکی از پادشاهان فرو می آری و دیگری را در شکم...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ 53گ، 13 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف مخ]

88. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3447

آغاز: یکی از متعلقان منش برحسب واقعه مطلع گردانیده که بقیه عمر در گوشه متعکف نشیند و خاموشی گزیند تونیز ارتوانی سرخویش گیر و راه مجالست در پیش؛ انجام: کهن جامه خویش پیراستن ** به از جامه عاریت خواستن

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج سیاه، 68گ، 8 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف مخ: 4-1639]

89. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1043

آغاز: برابر؛ انجام: گر نیابد بگوش رغبت کس ** در رسولان پیام باشد و بس.

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 12؛ سر لوح مذهب، مجدول، مذهب؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مذهب، 127گ، 12 سطر (6×12)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 3-50]

90. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1435

آغاز: خاک را بود و باد را بقا؛ انجام: اجل کاینات از روی ظاهر آدمی است و اذل موجودات سگ و به اتفاق خردمندان،.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ 118گ، 12 سطر (5/5×11)، اندازه: 10/5×16/5 سم [ف: 3-495]

91. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 630

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، دارای یک سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج، 78گ، 9 سطر، اندازه: 14×23 سم نشریه [13-26]

92. اصفهان؛ صارم الدوله (کتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 1030

اشعاری چند از شیر و شکر و نان و حلوای شیخ بها در آخر کتاب اضافه شده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ در اول کتاب آمیرزا عباس پا قلعه سر سلسله فقرای نعمة الهي در اصفهان می نویسد: «این کتاب را در سال 1336 در مشهد خریداری کردم و بخسرو میرزا فرزند اکبر میرزای صارم الدوله اهدا نمودم شوال 1336»؛ جلد: تیماج، 431ص، 9 سطر (11×21)، اندازه: 19×29 سم [ف: - 137]

93. یزد وزیری؛ شماره نسخه: 3778

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1108ق؛ دارای سرلوح؛ اهدایی: علی امام حسینی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 120گ، 12 سطر (5×9)، اندازه: 8×14 سم [ف: 5-1793]

94. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14918

آغاز: ... دوستان را کجا کنی محروم ** تو که با دشمنان نظر داری فراش باد صبا را گفته تا فرش زمردین بگسترد؛ انجام: برابر خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1110ق، جا: مسعود آباد؛ افتادگی: آغاز؛ از روی نسخه ای مورخ 1021ق که با نسخه اصل به خط مؤلف مقابله شده، محشی؛ کاغذ: شرقی، جلد: کاغذی، 98گ، 17 سطر (8×16/5)، اندازه: 14×24/5 سم [ف: 37-561]

95. همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 271

خط: نستعلیق، کا: عیسی خان ملاتانی، تا: 12 ربیع الاول 1116ق؛ 128گ، 15 سطر، اندازه: 11/5×19 سم [ف: - 143]

96. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2834

آغاز: ... حاج برسید از بندگران خلاصم کرد و ملک موروثم خاص؛ انجام: گر بگوش اندرون نگیرد کس ** بر رسولان بلاغ باشد و بس...

خط: نستعلیق زیبا، کا: محمد افضل بن محمد، تا: 1116ق؛ مجدول و مذهب، برای و بنام محمد اورنگ زیب از سلاطین مغول هند (1118-1069ق) ترتیب داده بوده اند که از هم پاشیده شده؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 55گ، 22 سطر متن و حاشیه، اندازه: 13×20 سم [ف: 3-1151]

97. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 21125

بی کا، تا: 1116ق؛ ریداری از رضا شیخان [رایانه]

98. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 106/8841

شامل باب هشتم کتاب و پس از آن ابیاتی از باب اول بوستان؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: جمال الدين محمد حسنی، تا: 27 ربیع 1118ق، جا: مشهد رضوی؛ جلد: میشین، 4ص (596-599)، اندازه: 22/3×34/9 سم [ف: 29/1-103]

99. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5/12626

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 5 جمعه صفر 1142ق؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 10گ (56پ-65ر) [ف: 36-190]

100. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1/4947

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1169ق؛ مجدول مذهب؛ جلد: روغنی مذهب، 11 سطر، اندازه: 14×23 سم [ف: 8-141]

101. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12014

آغاز: برابر انجام: بر رسولان پیام باشد و بس.

خط: نستعلیق، کا: محمد صلاح جعفری باسطی، تا: جمادی الثاني 1169ق؛ با شرح و توضیحات لغات از میر و عبدالرسول و شیخ رشیدی و کاتب نسخه، محشی «از منتخب لغات»، «صحاح جوهری»، «مجمع الفرس» و «جهانگیری»، از روی نسخه ای که با هشتاد نسخه دیگر مقابله شده، استنساخ گردیده؛ تملک: میرزا اسدالله خان منجم باشی دودانگه متوفی 1338ق؛ واقف: سید جلال الدين تهرانی، مرداد ماه 1361؛ جلد: تیماج دارچینی، 118گ، 15 سطر، اندازه: 14×22/3 سم [ف: 17-361]

102. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16181

آغاز: برابر؛ انجام: تا طبع ملول ایشان از دولت قبول محروم نماناد کامل؛ خط: شکسته نستعلیق ممتاز، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 62گ، گلستان 15 سطر و فرهاد و شیرین 14 سطر، اندازه: 9/9×15/7 سم [ف: 17-365]

103. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12197

آغاز: برابر؛ انجام: چه آن جا سلامت بر کنار است ** و این جا حلاوت در میان

کامل؛ خط: نستعلیق ممتاز، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ واقف: سید جلال الدين تهرانی، مرداد 1361؛ 120گ، 10 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 17-366]

104. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16272

آغاز: برابر؛ انجام: چه آن جا سلامت بر کنار است ** و این جا حلاوت در میان

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: میشن، 170گ، 11 سطر، اندازه: 12/3×20/1 سم [ف: 17-366]

105. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15991

آغاز: الكاظمين الغيظ و العافين عن الناس ملک را رحمت آمد؛ انجام: رای روشن ارباب فضل پوشیده نماند که موعظ های.

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، دارای سرلوح مذهب؛ جلد: ساغری مذهب، 183گ، 10 سطر، اندازه: 13/3×21 سم [ف: 17-367]

106. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16067

آغاز: طلب کند چیزی، بده و گرنه ستمگر بزور بستاند؛ انجام:

کفت خود زینت را راستی تمام است، بیت.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام (از ابتدا و انتها حدود دو سوم کتاب افتاده است)؛ 52گ؛ 12 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 17-367]

107. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15657

آغاز: دیدنش صورت نه بندد وجود پارسایان را شکیبی؛ انجام: تنهایی بدیدار او منصرف کرداند شبی چند در صحبت او.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز (یک دوم) و انجام (یک سوم)؛ واقف: آقا محمد مطهر، دی 1366؛ 30گ، 12 سطر، اندازه: 10/5×16/7 سم [ف: 17-368]

108. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5/10392

منتخب گلستان سعدی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: اوایل قرن 13؛ قطع: رقعی بزرگ [میراث شهاب: س 8 ش 4-61]

109. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2/12184

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته ممتاز، کا: ابوالحسن الشريف، تا: قرن 13؛ 28گ (13-40)، 26 سطر (11×18)، اندازه: 19×28 سم [ف: 30-688]

110. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29234

آغاز: فرمود یا بو هریره زرعیا و ترحیا یعنی هر روز نیا تا محبت زیادت شود که صاحب دلان؛ انجام: تا کر... فراموش نکند آن که در راحت...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: گالینگور [رایانه]

111. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29173

آغاز: برابرانجام: حسود گونه است که در مقابله بود زبان مقال. خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام [رایانه]

112. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10670

آغاز: برابر؛ انجام: بر رسولان پیام باشد و بس. تمام شد کتاب گلستان

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ دارای سرلوح مذهب از کارهای شیراز، دارای سرلوح کتیبه دار، مجدول، عمل آقای الفته مذهب کتابخانه آستانه؛ واقف: باقر پیرنیا؛ جلد: روغنی مذهب، 51گ، اندازه: 20×30 [ف: 9-226]

113. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4919

آغاز: گنج صاحب هنر؛ انجام: فزون گرددش گرد کردن.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: چرمی، 107گ، 14 سطر (9×16)، اندازه: 17/4×22/3 سم [ف: 7-690]

114. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7/10896

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: روغنی مذهب، 33گ (17پ-49ر)، اندازه: 16×28/5 سم [ف: 20-472]

115. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 4/494

آغاز: ... باسق گشته. نظم: ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند؛ انجام: ابناء جنس ما را نشاید...

خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 23گ (50ر-72 پمتن سپس هامش) [ف: 1-211]

116. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 132- ب

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 58گ، 15 سطر (12×22)، اندازه: 19/5×31 سم [ف: - 177]

117. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 9/384

خط: شکسته نستعلیق خفی خوش، کا: میرمحمد محسن اصفهانی ابن محمد محسن حسنی، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: ترمه، جلد: روغنی مذهب، اندازه: 15×25/5 سم [ف: 3-538]

118. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1/1714

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: روغنی مذهب، اندازه: 15×24/5 سم [ف: 3-598]

119. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 91

خط: شکسته، بی کا، تا: قرن 13 و 14، جا: تهران [نشریه: 2-92]

120. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 644

خط: نستعلیق شکسته زیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 118گ، اندازه: 16/5×20/5 سم [ف: 3-74]

121. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 2040

خط: نستعلیق درشت خط، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 108گ، اندازه: 21×34 سم [ف: 3-74]

122. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 2498

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ اندازه: 12×20 سم [ف: 3-74]

123. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 614

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مجدول مذهب مرصع؛ 115گ، 12 سطر (9×15)، اندازه: 14×20 سم [ف: 2-244]

124. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 589

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 152گ، 10 سطر (9×18)، اندازه: 17×26 سم [ف: 2-223]

125. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 517

آغاز: صاحبدلان سر به جیب مراقبه فرو برده بود و درگیر مکاشفه مستغرق شده؛ انجام: بدان را نیک دار ای مرد هشیار ** که نیکان خود بزرگ و نیک روزند

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، مصحح، 110گ، 12 سطر، اندازه: 15×23 سم [ف: 2-200]

126. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 8/5067

تنها یک صفحه از آنست با یک سرلوح اکلیلی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 1ص (298پ)، 23 سطر، اندازه: 19/3×32/2 سم [ف: 8-185]

127. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4628-23/148

آغاز: برابر؛ انجام: حکمت ارادت بیچون یکی را از تخت شاهی فرود آرد و دیگری را در شکم ماهی نگهدارد بیت وقتی است

خوش آن را که بود ذکر تو مونس

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 168گ، 9 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 6-3415]

128. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4921-25/11

آغاز: شعر بنده همان به که ز تقصیر خویش ** عذر بدرگاه خدا آورد/ ورنه سزاوار خداوندیش ** کس نتواند که بجا آورد؛ انجام: سرکه از دست رنج خویش وتره بهتر از نان ده خدا وبره خلاف رأي صواب است و

خط: نستعلیق جلی، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 108گ، 8 سطر، اندازه: 21×31 سم [ف: 6-3417]

129. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8725-58/175

آغاز: و خوان نعمت بی دریغش همه جا رسیده پرده ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد و وظیفه روزی خواران را به خطای منکر نبرد؛ انجام: شتربان هم چنان آهسته می راند، حکمت، نادان را بهتر از خاموشی

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 184گ، 9 سطر، اندازه: 9×12 سم [ف: 6-3417]

130. کاشان؛ عاطفی، حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13 (ظاهرا)؛ جلد: مقوایی، اندازه: 15/5×20 سم [نشریه: 7-743]

131. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3379-17/159

آغاز: نباشد که توفرمان نبری- در خبر است از سید کائنات و خلاصه موجودات و رحمت عالمیان و صفوت آدمیان؛ انجام: گر نیاید به گوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بستمت الكتاب بعون الله تعالی و حسن التوفيق و الصلوة و السلام علی

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مذهب، 219گ، 9 سطر، اندازه: 6×11 سم [ف: 6-3416]

132. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1/2314

آغاز: برابر؛ انجام: و کوته نظران را بدین سبب زبان طعن دراز گردد که مغز دماغ بیهوده بردن.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، رویه گالینگور، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 5-674]

133. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 501 کر

آغاز: ... کز عهده شکرش بدر آید اعملوا آل داود شكراً و قلیل من عبادی الشكور؛ قطعه: بنده همان به که ز تقصیر خویش ** عذر بدرگاه خدا آورد؛ انجام: باب ششم در ضعف و پیری... راحت عاجل بتشویش مخلب اجل منقص مگردان خلاف رای خرد خردمندان است خدا داده است کام نیکبختی چرا سختی برند از بیم سختی برو شادی کنی ای یار دل افروز...

خط: نستعلیق و شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی، جلد: میشن، 43گ، مختلف السطر (7/5×18)، اندازه: 11/5×21 سم [ف: 40/2-319]

134. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1153ط

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ با یادداشتی از نصرالله الحسيني دماوندی مورخ 1257ق که در آن از حاجی محمد اسماعیل ناظر طهرانی یاد می کند؛ جلد: تیماج مذهب، 12 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 24/2-158]

135. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16234

آغاز: برابر؛ انجام: آن تهی مغز را چه علم و خبر ** که بر او هیزمست یا دفتر

خط: شکسته نستعلیق ممتاز، کا: ملا شفیع صدر سروستان، تا: قرن 13، جهت پیشکشی آقا محمد کاظم خان سرهنگ؛ مجدول، با سرلوح؛ تملک: غلامحسین خان ولد میرزا علی اکبر خان در سال 1323ق؛ 106ص، 11 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 45-102]

136. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16700ض

بی کا، تا: 1200ق [د. ث. مجلس]

137. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17546

بی کا، تا: 1200ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ 143گ، اندازه: 10/2×14/3 سم [رایانه]

138. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2715

آغاز: قوت نداشتم و روی از محادثه او گردانیدن مروت ندانستم؛ انجام: گنه کار اندیشه از خدای ** به زا پارسای عبادت نمای

فارسی به ترکی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: شاید قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ 169گ، 11 سطر (5×9)، اندازه: 8×12/5 سم [ف: 6-324]

139. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1177

آغاز: برابر؛ انجام: ربنا افرق بینی و بینهم کما باعدت بین المشرق و المغرب بمحمد و آله الاخيار.

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 103گ، 12 سطر (6/5×12/5)، اندازه: 12/5×21 سم [ف: 3-208]

140. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2/1250

آغاز: بسمله، از مصنافت کلام شیخ سعد شیرازی، حکمت: بر دوستی پادشاهان اعتماد نتوان کرد؛ انجام: یک دم نیم از خیال وصلت ** بی ناله و آه و گریه و سوز.

باب هشتم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مذهب، 11 سطر (6×11)، اندازه: 11×15 سم [ف: 3-308]

141. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1020

آغاز: برابر؛ انجام: من راست نوشتم تو گرش راست نخوانی ** جرم حلاج [ظ. لیلاج] نباشد چو تو شطرنج ندانی.

گلستان و مطایبات و رباعیات و مفردات، ترتیب تدوین این نسخه چنین است: گلستان، مفردات؛ خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ با 4 سرلوح، مجدول، مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 85گ، 12 سطر (6×9)، اندازه: 13×20 سم [ف: 3-19]

142. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 989

آغاز: آورده اند که سپاه دشمن بی قیاس و اینان اندک الخ؛ انجام: و گدا طبع نا پرهیزکار که عیش مسلمانان بدیدن وی

منغص گشتی.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ اهدایی: حسین قاضی؛ کاغذ: اصفهانی، 80گ، 12 سطر (9×15)، اندازه: 12×20 سم [ف: 2-808]

143. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2/1558

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 38گ (25پ-62ر) [ف: 5-463]

144. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7166

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 302گ، 13 سطر (6×12)، اندازه: 12×22 سم [ف: 5-463]

145. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7167

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 102گ، 11 سطر (7×12)، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 5-463]

146. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9098

آغاز و انجام: برابر

کامل؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ با سرلوح قاجاری مذهب، مجدول، دارای دو مجلس مینیاتور، با بلاغ مقابله، رکابه دار؛ مهر: کتابخانه جعفر سلطان القرايي؛ جلد: تیماج مذهب، 55گ، 15 سطر (8/1×14/6)، اندازه: 11/6×16/2 سم [ف: 29/2-757]

147. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 249

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 217گ، 9 سطر (6×12)، اندازه: 10×17 سم [سنا: ف: 1-123]

148. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2586

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز [ف: 8-313]

149. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7/1141

آغاز: برابر انجام: بر رسولان پیام باشد و بس

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 3-398]

150. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1080

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ چلیپا و راسته گویا از سید علی شیرازی؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب [نشریه: 7-213]

151. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 622

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جدول زر و لاجورد؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-213]

152. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 815

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، قطع: ربعی [نشریه: 7-213]

153. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 919

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، با یک سرلوح، قطع: ربعی [نشریه: 7-213]

154. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/77

آغاز: قرار در کف آزادگان نگیرد مال ** نه صبر در دل عاشق نه آب در غربال

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ جلد: مقوایی، 8گ (1پ-8پ)، اندازه: 15/5×24 سم [ف: 1-65]

155. آشتیان؛ حوزه علمیه؛ شماره نسخه: 26 بخش یکم

آغاز: چنان که دانی بقائی نباشد و عهد گلستان را وفائی نه، حکما گفته اند: هر چه نباید دلبستگی را نشاید، گفتا پس طریق چیست؟؛ انجام: ملک را از این سخن خنده آمد و به عفو از سر خطای او در گذشت و متعبد آن را که اشارت به کشتن او کرده بود

نیمی از دیباچه و آخرین حکایت از باب پنجم را ندارد و سه باب: «در ضعف و پیری، در تأثير تربیت و در آداب صحبت» افتاده؛ خط: نستعلیق، کا: محمد عسکر جهرودی، تا: قرن 13؛ چند صفحه افتاده؛ واقف: علی اکبر ادیب؛ 66گ، 14 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: -66]

156. اصفهان؛ شهرداری اصفهان؛ شماره نسخه: 1/19

نیمه نخستین گلستان؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ [نشریه: 5-310]

157. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 784

خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن ملا رجبعلی، تا: جمعه 5 شعبان 1208 قیا 1280؛ 79گ، 17 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 2-598]

158. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 28/9425

خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن محمد علی خواجوئی، تا: 1216ق؛ 41ص (788-828) [مختصر ف: - 686]

159. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 2/144

خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 17 ذیقعده 1217ق؛ جلد: تیماج 91گ (در هامش 1ر-91پ)، 11 سطر (7/5×11)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: - 246]

160. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4246

آغاز: به گناه فاحش ندرد و وظیفه روزی خواران را به خطای منکر نبرد؛ انجام: پوشیده نماند که عبارت طرب انگیز سعدی چون گوهر شافی در سلک عبارت کشیده و به شهر ظرافت برآمیخته تاطمع ملول نشود ورد قبول نگردد.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1218ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: گالینگور، 98گ، 11 سطر، اندازه: 8/5×13/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1173]

161. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 2/912

آغاز: اسب تازی اگر ضعیف بود...

خط: نستعلیق شکسته تحریری، بی کا، تا: رمضان 1219ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: مذهب، 56گ (142ر-197پ)، 15 سطر (8×16)، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 2-210]

162. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28484

آغاز: برابر؛ انجام: گر نباید بکوش رغبت کس- برسولان بلاغ باشر و بس... سنه 1222ق... من نمانم این بماند یادگار

خط: نستعلیق، کا: قاضی نور محمد غریب الله (احتمالاً)، تا: 1222ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

163. یزد وزیری؛ شماره نسخه: 1241

آغاز ور نه سزاوار خداوندیش

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1225ق؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 162گ، 10 سطر (9×12)، اندازه: 11×18 سم [ف: 3-904]

164. آران کاشان؛ محمد هلال؛ شماره نسخه: 3/70

آغاز: برابر؛ انجام: کس نبیند بخیل فاضل را ** که نه در عیب گفتنش کوشد/ ورکریمی دوصد هنر دارد ** کرمش عیب ها فرو پوشد

خط: نستعلیق، کا: محمد صالح بن عبدالله سیاوشانی قمی، تا: جمادی الثاني 1228ق، به حسب خواهش ملا محمدحسن کاشی؛ جلد: گالینگور، 84گ، 14 سطر، اندازه: 15×20/5 سم [ف مخ: - 129]

165. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 1/178

آغاز: برابر؛ انجام: گر نیاید بگوش رغبت کس ** بر رسولان بلاغ باشد و بس

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 28 جمادی الثاني 1229ق؛ جلد: گالینگور، 131گ، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 1-197]

166. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16333

آغاز: برابر؛ انجام: بر رسولان پیام باشد و بس.

کامل: خط؛ نستعلیق خوش جلی، کا: ظ. اسد بن الحسين ایروانی، تا: 1231ق؛ مجدول، دارای سرلوح مذهب و منقش؛ جلد: تیماج دارچینی، 156گ، 9 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 17-362]

167. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 5/1774

بی کا، تا: 1232ق؛ واقف: شیخ مصطفی علمیه، جلد: تیماج، 7گ، اندازه: 14×21 سم [ف: 3-1050]

168. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1/6407

خط: شکسته نستعلیق، کا: علی اصغر بن کربلائی هادی، تا: دوشنبه 7 ربیع الثاني 1233ق؛ جلد: میشن، 70گ (2پ-71پ)، 17 سطر، اندازه: 12/5×21 سم [ف: 9-370]

169. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12628

آغاز: برابر؛ انجام: چه آن جا سلامت بر کنار است و این جا حلاوت در میان

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1233ق؛ با ترجمه به ترکی است؛ واقف: حسین کی استوان، آبان 1348؛ جلد: تیماج، 81گ، 14 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 17-363]

170. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1015

خط: نستعلیق، کا: محسن بن اشرف الواعظين، تا: 1234ق، برای چاپی که میرزا کتابفروش تهرانی از روی آن می خواست بکند؛ جلد: مقوا، 16 سطر، قطع: ربعی [چهار کتابخانه مشهد- ف: - 167]

171. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7489-38/109

آغاز: وربه بدخواستنت بنشینند نیک باشی وبدت گویند خلق به که بد باشی و نیکت بینند... گله کردم پیش یکی از مشایخ که فلان به فساد من گواهی داده است گفت بصلاحش خجل کن؛ انجام: که گلستان ملامت و دلتنگی را نشاید و خاطر ملول از نزهت قبول محروم نماند الحمدلله رب العالمين و...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 19 محرم 1236ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قهوه ای، 60گ، 15 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 6-3417]

172. همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 45

خط: نستعلیق، کا: محمد شریف بن تیمور خان مافی، تا: دوشنبه 10 جمادی الثاني 1236ق، به جهت قلیچ خان؛ 76گ، 10 سطر، اندازه: 20×29 سم [ف: -30]

173. تهران؛ موزه ملی؛ شماره نسخه: 3714

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1237ق، با سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 260ص، اندازه: 15/3×26/5 سم [نشریه: 2-212]

174. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 826

آغاز: ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند؛ انجام: بر رسولان پیام باشد و بس. تمت.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1237ق؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: سید علی حسینی؛ جلد: مقوایی، 74گ، 14 سطر (11×16)، اندازه: 17×22 سم [ف: 2-700]

175. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/1142

خط: نستعلیق، کا: لطف الله حسینی، تا: 1237ق [ف: 3-399]

176. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/13801

منتخب؛ خط: نستعلیق، تا، بی کا، تا: 1237ق؛ جلد: روغنی، مذهب، 35ص (311-345)، 16 سطر [ف: 37-349]

177. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27093

بی کا، تا: 1238ق؛ خریداری از امرالله صفری [رایانه]

178. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1178

آغاز: برابر؛ انجام: در موعظه ای شافی که در سلک عبادت کشیده است و داروی تلخ نصیحت به شهد ظرافت برآمیخته تا طبع ملول ایشان از دولت قبول محروم نماند.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه غره جمادی الاول 1239ق؛ جلد: تیماج مذهب، 62گ، 12 سطر، اندازه: 15/5×20 سم [ف مخ: 4-1637]

179. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 1/277

خط: نسخ، کا: مصطفی ملقب به بابا، تا: 1239ق؛ 78ص (1پ-78ر)، 17 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 2-5]

180. قم؛ دارالحدیث؛ شماره نسخه: 263

آغاز: من آیاته اللهم آمن بلده و احفظ ولده لقد سعد الدنيا و اسم سعده و أيده المولي بألوية النصر کذلك؛ انجام: ما نصیحت به جای خود کریم ** روزگاری در این بسر بردیم/ گر نیابد به گوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس

خط: نسخ، کا: محمد اهری، تا: 2 جمادی الثاني 1239ق؛ افتادگی: آغاز؛ 104گ، 14 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: - 167]

181. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 3/1774

در «کلیات» او؛ خط: نستعلیق خوش، کا: میرزا محمد فیروزکوهی، تا: 1240ق؛ 11گ (95ر-105پ) [ف: 3-278]

182. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14206

آغاز: برابر؛ انجام: چه آن جا سلامت بر کنار است ** و این جا حلاوت در میان

کامل؛ خط: نستعلیق، خوش، تا: ذیقعده 1240ق؛ با شرح مختصر معانی لغات؛ واقف: سید محمد باقر مولوی عربشاهی سبزواری، محرم 1405؛ جلد: تیماج، 144گ، 14 سطر، اندازه: 14/3×20/8 سم [ف: 17-363]

183. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1/2340

آغاز: ... باب اول، در سیرت پادشاهان، پادشاهی را شنیدم که بکشتن اسیری اشارت فرمود بیچاره در حالت نومیدی بزبانی که داشت ملک را دشنام دادن گرفت؛ انجام: کس نبیند بخیل فاضل را ** که نه درعیب گفتنش کوشد/ ور کریمی دوصد گنه دارد ** کرمش عیب ها فرو پوشد

خط: نستعلیق، کا: محمد قلی نوری، تا: شوال 1240ق؛ افتادگی: آغاز؛ 98گ، 12 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف مخ: 4-1638]

184. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1/239

خط: نستعلیق، کا: زین العابدين ابن حاج محمد جعفر شیرازی، تا: 1242ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: چرم، اندازه: 16×26 سم [ف: 3-584]

185. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 9109/2-60/49

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 27 شعبان 1244ق؛ 77گ (30-106)، 14 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 6-3415]

186. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 494

آغاز: برابر؛ انجام: کرمش عیب ها فرو پوشد... پیام باشد و بس.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 5 ربیع الاول 1244ق؛ جلد: ق تیماج، 248ص، 13 سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 2-169]

187. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7/1137

خط: نسخ، کا: وصال شیرازی، تا: 1245ق؛ 27ص (15-41) [ف: 3-395]

188. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2/5067

آغاز: برابر؛ انجام: گرچه ناید بگوش و رغبت کس ** بر رسولان سلام باید و بس

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الثاني 1247ق؛ جلد: میشن، 40گ (1پ-40پ هامش)، 23 سطر، اندازه: 19/3×32/3 سم [ف: 8-183]

189. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 1/3

آغاز: برابر؛ انجام: ما نصیحت به جای خود کردیم ** روزگاری درین بسر بردیم/ گر نیاید بگوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس

خط: نستعلیق زیبا، کا: ابن مرحوم ابوالحسن، تا: شنبه 22 ذیحجه 1247ق، جا: ق اصفهان؛ جلد: روغنی مذهب، 41گ (1پ-41ر متن و حاشیه)،10 سطر، اندازه: 18×30/5 سم [ف: 1-11]

190. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 1/87

خط: نستعلیق، کا: محمد صالح معلم طالقانی، تا: 1247ق؛ جلد: تیماج، 71گ (8پ-78ر)، 14 سطر (9×15/5)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: - 230]

191. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28275

آغاز: برابر؛ انجام: روزگاری در این بسر برویم بر رسولان پیام باشد و بس گر بگوش اندرون... بس.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1249ق؛ دارای یک کتیبه و سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج مذهب [رایانه]

192. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1321

خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 22 رمضان 1250ق؛ 135گ، 11 سطر، اندازه: 15×20 سم [مؤيد: 3-267]

193. تهران؛ فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 20 جمادی الثاني 1250ق؛ مجدول؛ جلد: گالینگور، قطع: رحلی [نشریه: 7-549]

194. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 1/292

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شوال 1253ق؛ محشی؛ جلد: تیماج، 66گ (1ر-66پ)، اندازه: 17×22 سم [ف: 1-285]

195. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1/2051

بی کا، تا: سه شنبه 24 ربیع الثاني 1253ق، جا: تبریز؛ جلد: میشن سیاه، اندازه: 10×16 سم [ف: 5-416]

196؛ قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2201

آغاز: برابر؛ انجام: ما نصیحت به جای خود کردیم ** روزگاری در این به سر بردیم/ گو نیاید به گوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس

کا: میرزا موسی بن میرزا مهدی خان موسوی فندرسکی، تا: 17 محرم 1255ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 79گ، 16 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف مخ: 4-1637]

197. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 46/8903

آغاز: برابر؛ انجام: سر چشمه شاید گرفتن به پیل ** چو پر شد نشاید گذشتن به فیل. سخن بر این مقرر شد که یکی را به جستن. بی کا، تا: عید غدیر خم 1255ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 15ص (605-619)، اندازه: 14/3×20/1 سم [ف: 29/1-279]

198. همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 19

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1255ق؛ جلد: گالینگور، 165گ، 10 سطر (21×32) [ف: - 17]

199. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16223

آغاز: برابر؛ انجام: چه آن جا سلامت بر کنار است و این جا حلاوت در میان

خط: نستعلیق جلی ممتاز، بی کا، تا: ربیع الثاني 1255ق؛ مجدول، مذهب، دارای یک سرلوح مذهب و مرصع؛ جلد: تیماج، 172گ، 12 سطر، اندازه: 20/2×34/5 سم [ف: 17-364]

200. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1149

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1255ق؛ قطع: رحلی [نشریه: 7-214]

201. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: فیلم

آغاز: برابر انجام: بر رسولان بلاغ باشد و بس. و الحمدلله رب...

خط: شکسته، بی کا، تا: 24 ربیع الاول 1257ق؛ با یادداشت سلطانی که «این خط آقا میرزا محمود بن حاج عبدالرزاق خلیلی است... که به تصدیق استادان بهتر از درویش نوشته»، مجدول [ف: 1-211]

202. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2945

آغاز: برابر؛ انجام: گر نیاید بگوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس...

خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: 1259ق؛ مجدول؛ 54گ، 26 سطر در متن و حاشیه، اندازه: 14×25/5 سم [ف: 3-1152]

203. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7168

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1260ق؛ جلد: تیماج، 150گ، 11 سطر (8×14)، اندازه: 14×19/5 سم [ف: 5-463]

204. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2757/4-14/207

آغاز: الحمدلله الذي اذهب عنا الحزن ان ربنا لغفور شکور آغاز طلوع صبح نشاط است و انجام شب برات و مرا به یمن همت دوست از هر چه جز یاد اوست برات نجات؛ انجام: ندیدم امرد سی ساله چون تو در حمام ** عجوبه های چنین آخر الزمان باشد/ اگر دو دست تو یک هفته درقفا بندند ** به هفته دگرت ریش تا میان باشد

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: اوایل صفر1260ق؛ جلد: تیماج، 28گ، 11 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 6-3417]

205. مشهد؛ فرهنگ و هنر؛ شماره نسخه: الف- 8

آغاز: برابر؛ انجام: گر نیاید بگوش رغبت کس ** بر رسولان بلاغ باشد و بس.

خط: نستعلیق خوش، کا: محمد تقی جوینی متخلص به شاهد، تا: 1261ق؛ جلد: چرمی، 260ص، 14 سطر (8×15)، اندازه: 11/5×19 سم [ف: -92]

206. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 9/383

خط: شکسته نستعلیق خفی خوش، کا: سید علی شیرازی، تا: 1261ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: چرم مذهب، 21 سطر، اندازه: 18/5×28 سم [ف: 3-535]

207. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2672

آغاز: برابر؛ انجام: گر نیاید بگوش رغبت کس ** بر رسولان بلاغ باشد و بس

خط: نستعلیق، کا: علی ابن مشهدی علی محمد قرجه داغی، تا: 1262ق؛ 110گ، 13 سطر، اندازه: 16/5×21/5 سم [ف: 3-1150]

208. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3/3269

خط: نسخ، کا: محمد علی بن ملا اسمعیل قریه شیری، تا: 1262ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 42ص (33-74)، 12 سطر (7/5×12)، اندازه: 11×16 سم [ف: 5-1594]

209. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4711-24/11

آغاز: برابر؛ انجام: ما نصیحت به جای خودکردیم ** روزگاری در این به سر بردیم/ گر نیاید به گوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس تمت

خط: نستعلیق، کا: عبدالکریم حسینی خوزانی، تا: 1263ق؛ جلد: تیماج مذهب، 234گ، 9 سطر، اندازه: 21×31 سم [ف: 6-3415]

210. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 1-گ/ 8

آغاز: تا غلام را بدریا انداختند و چند نوبت غوطه خورد پس مویش بگرفتند و نزدیک کشتی آوردند؛ انجام: زخاک سعدی بیچاره بوی عشق آید- هزار سال پس از مرگ او اگر بوئی-

شامل گلستان و غزلیات، گلستان از نیمه داستان «پادشاهی با غلامی عجمی در کشتی نشست» آغاز می شود؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: فضلعلی بن حاج مصطفی، تا: شوال 1263ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 179گ، 12 سطر، اندازه: 8/5×15 سم [ف: 1-11]

211. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1/3380

خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد جعفر بن محمد هادی، تا: 1264ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 49گ (1-49)، 18 سطر (8×15)، اندازه: 13/5×21/5 سم [ف: 5-1633]

212. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1/385

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1268ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوای روغنی بوم مذهب، 20 سطر، اندازه: 16×25 سم [ف: 3-541]

213. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1/465

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1271ق؛ مجدول، با یک سرلوح؛ جلد: روغنی مذهب، 72گ (2پ-73ر)، 11 سطر (8×13)، اندازه: 13×20 سم [ف: 5-463]

214. تهران؛ دانش سرای عالی- کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 46

خط: نستعلیق، کا: بخارایی محمد صالح بن ملا باباجان ورزایی، تا: 1274ق؛ قطع: وزیری [نشریه: 5-635]

215. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3/2680

نصایح و مواعظ سعدی از باب هشتم گلستان و نصیحت به فرزند، یادداشت کاتب و پند و امثال مختلف؛ خط: شکسته، کا: غلامرضا، تا: 1275ق؛ 45ص (161-205) [ف: 8-447]

216. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10438

آغاز: برابر؛ انجام: چه آن جا سلامت بر کنار است و این جا حلاوت در میان

خط: شکسته نستعلیق خوش، کا: هادی بن محمد رضا، تا: جمادی الاول 1278ق؛ دارای سرلوح مذهب، مذهب؛ جلد: روغنی مذهب، 36گ، 15 سطر در متن و 28 سطر در حاشیه، اندازه: 13/3×21/6 سم [ف: 17-364]

217. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2248

خط: شکسته ریز، کا: محمد رضا بن بهرامخان قراگزلو، تا: یک شنبه 20 شوال 1278ق؛ مجدول، با سرلوح؛ جلد: تیماج، 56گ، سطور چلیپا (5/5×22)، اندازه: 10/5×18 سم [ف: 9-906]

218. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28520

آغاز: برابر؛ انجام: تا طبع ملون انسان از دولت قبول محروم نماند

الحمدلله رب العالمين ابیات... گر نباید بگوش رغیب کس- بر رسولان پیام باشد و بس... سنه 1278 و از مطالعش خطی برد ارم بلکه علت نمائیم... و صلی الله علی نبیه و مصطفاه... تا بماند در پس من یادگار.

خط: نستعلیق، کا: احمد علی، تا: 1278ق؛ نسخه ضمیمه شماره 28519 می باشد؛ جلد: تیماج [رایانه]

219. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3322/8-17/102

خط: نستعلیق، بی کا، تا: رجب 1279ق، جلد: تیماج، 96گ، 19 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 6-3414]

220. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6246

خط: شکسته، نستعلیق، کا: محمد حسین بن میرزا عبدالعظیم ملایری (گویل)، تا: 1280ق، جا: مشهد رضوی؛ مجدول؛ جلد: میشن، 62گ، 13 سطر [ف: 4- 693]

221. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 209

آغاز: برابر؛ انجام: هو الناصر- بنده درگاه آسمان جاه را که خط نستعلیق زیور کمال پذیرفته و در نظر خاص و عام کسوتی شاهدانه و بدیع پوشیده بر قابلیت و استعداد و حسن سلیقه او حمل نتوان کرد بلکه خداوند جهان و قطب دایره زمان... السلطان بن السلطان بن السلطان و الخاقان ابن الخاقان بن الخاقان شاهنشاه عالم پناه ولی النعم کل ممالك محروسه ایران ناصرالدین شاه قاجار... نظر فرموده و متجلی به زیور قبول آن درگاه شد...

خط: نستعلیق ممتاز، کا: محمد حسین شیرازی، تا: ذیحجه، 1280ق، پیشکشی جهت ناصرالدین شاه قاجار؛ مجدول، مذهب، با سرلوح مذهب؛ مهر: مشيرالسلطنة، حسین بن هدایت الله، محمد رضا الحسيني؛ جلد: مقوای روغنی بوم مذهب، 248ص، 10 سطر، اندازه: 17×26 سم [ف: 3-633]

222. قم؛ ارگانی بهبهانی؛ شماره نسخه: 36

خط: نستعلیق هندی، کا: عطا محمد فقیر ولد حاجی مرزا عظیم تا: خان چهارشنبه 12 ربیع الاول 1280ق، جا: مطبع دارالسلطنه کابل؛ 156گ، 12 سطر، اندازه: 14/5×25 سم [ف: - 61]

223. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 61

خط: نستعلیق، کا: علی پسر ملارجب، تا: 1280ق؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی [نشریه: 11-913]

224. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 541

خط: نستعلیق زیبا، کا: محمد فیاض الدين بن محمد وزیرالدین، تا: 27 جمادی الثاني 1282ق؛ افتادگی: انجام؛ 114گ، 14 سطر، اندازه: 15/5×23 سم [ف: 2-224]

225. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6471

خط: شکسته نستعلیق، کا: فتح علی شیرازی، تا: 1282ق، برای سرکشیک چی باشی؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 30گ، 25 سطر (12×21)، اندازه: 18×29 سم [ف: 5-463]

226. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27203

بی کا، تا: 1282ق؛ خریداری از رضا میدانی [رایانه]

227. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 30

خط: نستعلیق، کا: میرزا فتح الله بن میرزا ابوالقاسم شیروانی، تا: 12 جمادی الاول 1283ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 193گ، 11 سطر، اندازه: 21×34/5 سم [ف: 1-34]

اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 535

همان نسخه بالا [نشریه: 11-913]

اصفهان؛ شهرداری اصفهان؛ شماره نسخه: 17

همان نسخه بالا [نشریه: 5-310]

228. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 692

خط: نستعلیق، کا: علی بن محمد علی محمد آبادی جرقویه ای، تا: غره ربیع الال 1284ق؛ دارای سرلوح، مجدول، مذهب؛ جلد: تیماج، 125گ، 14 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 2-534]

229. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4918

آغاز: برابر؛ انجام: ها قدات و اطلب احسانا.

خط: نستعلیق، کا: محمد رضا نامه نگار، تا: 1284ق، جا: تهران؛ جلد: روغنی [الفبائي: - 477]

230. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 296

خط: نستعلیق، کا: میرزا اسمعیل تفرشی، تا: 1285ق؛ دارای سرلوح، مجدول؛ 109گ، 11سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: 2-172]

231. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10287

آغاز: برابر؛ انجام: ور کریمی دو صد هنر دارد ** کرمش عیب ها فرو پوشد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1287ق؛ دارای سرلوح مذهب، مذهب، مجدول؛ 163گ، 9 سطر، اندازه: 14×22 سم [ف: 9-225]

232. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4599-23/119

آغاز: عذر به درگاه خدا آورد... که به جا آورد باران رحمت بی حسابش همه را رسیده؛ انجام: کرمش عیب ها بپوشاند. تمام شد کتاب گلستان... گر نیاید به گوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: دوشنبه 11 رمضان 1287ق؛ افتادگی: آغاز؛ 102گ، 11 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 6-3416]

233. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1/1060

خط: نستعلیق: کا، محمد زکی بن محمد علی تویسرکانی، تا: 21 ذيحجة 1287ق؛ ظاهراً از روی نسخه ای که به خط مصطفی بن میرزا محمد رسول مرندی تبریزی متلخص به دارا نوشته شده بود استنساخ شده؛ 92گ (1پ-92پ)، 12 سطر، اندازه: 14/5×22 سم [مؤيد: 3-68]

234. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/13806

بخشی از حکایات آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1292ق؛ 30گ (1ر-30پ) [ف: 37-354]

235. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1297

خط: نستعلیق شکسته زیبا، بی کا، تا: محرم 1294ق؛ مصحح، محشی؛ اندازه: 12/5×20/5 سم [نسخه پژوهی: 2-211]

236. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16358

آغاز: برابر؛ انجام: چه آن جا سلامت بر کنار است- و این جا حلاوت در میان

خط: شکسته نستعلیق خوش، کا: محمد حسین بن عبدالغنی (احتمالاً)، تا: 1293 تا صفر 1294ق؛ مذیل است به «منشآت» به شرح زیر: نامه قائم مقام به میرزا بزرگ نوری، به میرزا ابوالقاسم همدانی، نامه میرزا تقی علی آبادی به قائم مقام و غیره. آغاز: «تصدقت گردم درینوقت که محمد بیک روانه بود لازم آمد»، انجام: «فاضل آب می رفته است تفصیل را مشروحا عریضه نماید تا حکم آن بشود»؛ جلد: مقوایی، 197گ، 9 و 12 سطر، اندازه: 11×17/4 سم [ف: 17-365]

237. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3420

آغاز: برابر؛ انجام: ما نصیحت به جای خود... در این بسر بردیم ** گرنیاید بکوش رغبت کس بر رسولا...

خط: نستعلیق، کا: امان الله خان بن فیض الله بن سیف الله خان، تا: 20 جمادی الثاني 1295ق؛ افتادگی: وسط؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 34گ، 11 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف مخ: 4-1637]

238. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 330

خط: نستعلیق شکسته زیبا، کا: عبدالرحیم، تا: جمعه 27 رجب 1296ق؛ یادداشتی از «محمد حسین نصیر الملك» آمده که دال بر تملک «معتمد الملك» است که از «علاء الملك» به وی رسیده به تاریخ روز چهارشنبه ذی 11 ذیحجه 1304 در رستم آباد؛ جلد: تیماج، 127گ، 10 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 2-39]

239. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1/2125

آغاز: برابر؛ انجام: حکمت دو کس مردند و تحسر خوردند آن که داشت و نخورد و آن که دانست و نکرد نظم: کس نبیند بخیل و فاضل را ** که نه درعیب گفتنش کوشند/ ورکریمی دو صد گنه دارد ** کرمش عیب ها فرو پوشد

خط: نستعلیق جلی، کا: میرزا آقا خان، تا: 15 جمادی الاول 1298ق؛ یادداشتی از علی بن حسین کاتب الخاقان و عموزاده کاتب نسخه حاضر به تاریخ 1338ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 96گ، 11 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف مخ: 4-1638]

240. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2652

آغاز: برابر؛ انجام: حمد ذات منزه اش بلبل ** در چمن با صبا همی گوید

خط: نسخ خوش و شکسته نستعلیق، کا: محمود الموسي، تا: 1298ق؛ جلد: تیماج، 91گ، 14 سطر (9/5×19)، اندازه: 17/5×27/5 سم [ف: 6-214]

241. یزد؛ صدوقی یزدی؛ شماره نسخه: 186

خط: نستعلیق خوش، کا: محمود بن رشید مدرس عراقی، تا: صفر 1298ق؛ 119گ، 12 سطر، اندازه: 11/5×18/5 سم [ف: - 147]

242. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 695

آغاز: برابر؛ انجام: ور کریمی که صد گنه کرده ** کرمش عیب ها فرو شوید

خط: شکسته نستعلیق عالی، کا: محمد علی شیرازی، تا: رمضان 1298ق؛ مذهب، با سرلوح مذهب ممتاز، مجدول، مهر: کتابخانه دولت علیه ایران 1329؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوای روغنی مذهب، 232ص، 12 سطر، اندازه: 13/2×22 سم [ف: 3-625]

243. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10248

آغاز و انجام: برابر

شامل باب در سیرت پادشاهان است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول 1299ق، جا: در مسیر حرکت بسوی آذربایجان با موکب ولیعهد؛ از برگ 1 تا 14 افتادگی دارد و پس از آن کامل است؛ جلد: تیماج، 144گ، 12 سطر (7×12)، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 19-328]

244. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/4903

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 58گ (1پ-58پ)، 11 و 12 سطر (13×24 و 11/5×23)، اندازه: 23×28 سم [ف: 14-3981]

245. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16467

آغاز: برابر؛ انجام: هر که پرهیز و علم زهد آموخت ** خرمنی کرد کرد و پاک بسوخت

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام (از انتها افتادگی دارد و تا اواخر باب هشتم است)؛ جلد: تیماج مذهب، 98گ، 15 سطر، اندازه: 13×20/7 سم [ف: 17-368]

246. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28792

آغاز: برابر؛ انجام: در کریمی دو صد گنه دارد کرمش عیب ها فرو پاشه. خاتمه الكتاب.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: مقوا [رایانه]

247. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7305-37/95

کامل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ از روی خط طاهر خوشنویس (نسخه چاپی) نوشته؛ جلد: گالینگور، 100گ، 19 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 6-3415]

248. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5733/1-29/73

آغاز: برابر؛ انجام: گر خود همه عیب ها بر این بنده در است هر ** عیب که سلطان بپسندد هنر است/ گل خوشبوی در حمام روزی ** رسید از دست محبوبی به دستم

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ مسوده چاپ سنگی، 11 سطر، اندازه: 19×23 سم [ف: 6-3416]

249. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16292

آغاز: برابر؛ انجام: و صاحب مسجد امیری بود عادل ن سیرت نخواستی که دل آزرده گردد.

خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ 102ص،

18 سطر، اندازه: 20×28/2 سم [ف: 45-138]

250. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9822

نسخه حاضر نیمه دوم کتاب است و نیمه اول آن به ش 9824 خواهد آمد؛ خط: نستعلیق، کا: امساعیل امیر خیزی، تا: قرن 14؛ از روی نسخه یاقوت مستعصمی مورخه اواخر رمضان 668 که در کتابخانه سلطنتی (کاخ گلستان) است؛ مهر: «حاجی اسماعیل امیرخیزی»؛ جلد: تیماج، 88گ، 15 سطر، اندازه: 20×24/5 سم [ف: 31-104]

251. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9824

نیمه اول کتاب است که امیر خیزی از روی خط یاقوت مستعصمی مورخ 668 کتابت کرده، نیمه دوم آن به شماره 9822 گذشت؛ خط: نستعلیق، کا: اسماعیل امیر خیزی، تا: قرن 14؛ از روی خط یاقوت مستعصمی مورخه اواخر رمضان 668؛ جلد: تیماج، 77گ، 16 سطر، اندازه: 20/5×24 سم [ف: 31-104]

252. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9864

کامل؛ خط: نستعلیق، کا: اسماعیل امیر خیزی، تا: قرن 14؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 184گ، 19 سطر، اندازه: 18×23 سم [ف: 31-116]

253. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9865

کامل؛ خط: نستعلیق، کا: اسماعیل امیر خیزی، تا: قرن 14؛ از روی گلستان آقای رشید یاسمی (که آن هم از روی گلستان مرحوم ظهیرالدوله استنساخ شده) استنساخ می شود و در صفحات مقابل اختلافاتی که این نسخه با نسخه سلطنتی دارد بعد از مقابله این دو نسخه قید می شود؛ جلد: تیماج مشکی، 111گ، 20 سطر، اندازه: 17/5×21 سم [ف: 31-116]

254. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9866

خط: نستعلیق، کا: اسماعی امیر خیزی، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ محشی، با سه تصویر از گلستان نسخه یاقوت مستعصمی؛ جلد: تیماج، 93گ، اندازه: 18×22 سم [ف: 31-116]

255. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14840

خط: شکسته نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 14؛ مجدول؛ جلد: پارچه ای، 126گ، 11 سطر، اندازه: 14×21/4 سم [ف: 41-239]

256. آشتیان؛ حوزه علمیه؛ شماره نسخه: 6 بخش دوم

آغاز: برابر؛ انجام: و چراغ پیش آفتاب پرتوی ندارد و ستاره بلند در دامن کوه الوند پست نماید

دیباچه گلستان، تعدادی از ابیات جابجا نگارش شده، در مقابله با نسخه فروغی، دارای اشعاری بیش تری است در مجموع 52 بیت و سطر آن افتاده می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: احتمالاً قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوایی، 10گ، 9 سطر، اندازه: 16×21/5 سم [ف: - 155]

257. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/2197

خط: نستعلیق، کا: بیدل تبریزی، تا: 1301ق، جا: تهران؛ جلد: تیماج، 132گ (1پ-132ر)، 9 سطر (8/5×16/5)، اندازه: 13×21 سم [ف: 9-878]

258. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8320

آغاز: برابر؛ انجام: بر رسولان پیام باشد و بس.

قسمتی از آنست؛ خط: نستعلیق، کا: میرزا علی اکبر عبیدی، تا: 1301ق؛ مجدول؛ واقف: میرزا علی اکبر عبیدی، تیر 1331؛ جلد: تیماج، 58گ، 8 سطر (8/7×15/7)، اندازه: 13/2×21 سم [ف: 7-691]

259. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2/9810

کا: محمد باقر بن میرزا سید حسین متولی باش آستانه قم، تا: سه شنبه 21 شعبان 1303ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 31گ (36پ-66پ)، 11 سطر، اندازه: 16×20/5 سم [ف: 25-138]

260. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16275

آغاز: برابر؛ انجام: چه آن جا سلامت بر کنار است ** و این جا حلاوت در میان

خط: نستعلیق خوش، کا: مصطفی بن آقا بزرگ مرثیه خوان، تا: جمادی الاول 1303ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 288گ، 9 سطر، اندازه: 11/5×20 سم [ف: 17-368]

261. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 929/2

شامل دیباچه و باب اول است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1303ق؛ 30ص (23-52)، 12 سطر، اندازه: 21/5×31 سم [ف: 40/3-237]

262. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 683

آغاز: آغاز مقدمه: بسمله. ای کرده زکلک صنع ترکیب بشر ** ز انشاء تو نقش بسته اجسام صور/ هر حرف که از خانه حکمت زده سر ** طغرای قضا گشته و عنوان قدر. پس از حمد و ستایش یزدان پاک جلت عظمته که دیباچه صحایف فضل و حکمت است و طغرای رسایل پند و موعظت و نعت و درود بر بنی امی و آل اطهار او علیهم افضل التحيات که لسان معجز بیان هر یک مفتاح کنوز فرمان حمید است... که چون فطرت پاک و گوهر تابناک خسرو این عهد... ناصرالدین شاه قاجار... سطری چند از خطوط نالایق این چاکر زاده ناقابل ملحوظ نظر ضیاء گستر گردید خاطر مهر مظاهر ملوکانه به ترغیب و تشویق این ذره بی مقدار مایل گشته به تنمیق و تحریر سنه از کتاب گلستان مامور و محکومم فرمود... پس از نگارش این نسخه که مختصری نافع است به نوشتن نسخه دیگر که مطولی جامع باشد جد وافی و جهد کافی خواهد نمود. و هو المستعان. چهار چیز است که در سنگ اگر جمع شود ** لعل و یاقوت شود سنگ بدان خارائید/ پاکی طینت و اصل گهر و استعداد ** تربیت کردن مهر از فلک مینائی/ با من این هر سه صفت هست ولی می باید ** تربیت از تو که خورشید جهان آرائی؛ آغاز گلستان: برابر؛ انجام: اگر زباغ رعیت ملک خورد سیبی ** برآورند غلامان او درخت از بیخ/ به نیم بیضه که سلطان ستم روا دارد ** زنند لشکریانش هزار مرغ بسیخ. منتخبی است از حکایات گلستان؛ خط: نستعلیق: عالی، محمود بن مصطفی موسوی مستوفی، تا: 1305ق، در سن ده سالگی این

نسخه را کتابت نموده و شرح تقدیمی آن را به ناصرالدین شاه قاجار ضمن یک مقدمه کوتاه در اول نسخه نوشته؛ مجدول، با سرلوح مذهب؛ مهر: کتابخانه دولت علیه ایران 1329؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوای روکش مخمل، 32ص، 10 سطر، اندازه: 13/5×21/2سم [ف: 616-3]

263. کاشان؛ فرهنگ و ارشاد؛ شماره نسخه: 99

خط: نستعلیق خوب، کا: علیقلی بن ابراهیم دامغانی، تا: پنجشنبه 13 ربیع الاول 1307ق؛ جلد: تیماج، 174گ، 10 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: - 92]

264. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 29/123-5783

آغاز: برابر؛ انجام: گرنیاید به گوش عبرت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس

خط: نستعلیق، کا: میرزا علی بن حاجی میرزا محمد حسین، تا: سه شنبه 22 محرم 1307ق؛ 37گ، 13سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 6-3415]

265. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2416

خط: نستعلیق خوش، کا: میرزا ابراهیم خان متخلص به صاحب قلم نوری یوشی، تا: 1307ق؛ دارای سر لوح، مجدول؛ اهدایی: وزیری؛ جلد: تیماج، 78گ، ابعاد متن: 8×15، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 1286-4]

266. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1237

خط: نستعلیق خوش، کا: محمد تقی بن اسحاق میرزا، تا: 28 شوال 1309ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 103گ، 15سطر، اندازه: 14/5×19/5 سم [ف: 4-48]

267. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1056

خط: نستعلیق، کا: ابن مراد، تا: شوال 1309ق، به فرمایش امیر نظام وزیر؛ با یک سرلوح، مجدول [نشریه: 213-7]

268. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3473/3

آغاز: ازیشان میل و محبتی ندارد؛ انجام: در جزیره کیش مرا به حجره خویش بر همه شب نیارامید

بی کا، تا: 1310ق؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، اندازه: 11×18/5سم [ف: 1667-5]

269. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 35/91-6911

آغاز: برابر؛ انجام: نصیحت کسی سودمندآیدش ** که گفتار سعدی پسند آیدش

خط: نستعلیق، کا: غلام رضا بن محمد حسن بن محمد حسن تاجر اردبیلی، تا: 7 رمضان1311ق؛ مجدول مذهب، با سرلوح مزدوج مذهب؛ 105گ، 14سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 3415-6]

270. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1754

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: علی اکبر، تا: ربیع الاول1313ق، جهت تقدیم به کتابخانه مظفرالدین میرزا ولیعهد؛ مجدول، با سرلوح مذهب، مذهب؛ مهر: کتابخانه دولت علیه ایران 1329؛ جلد: تیماج مذهب، 228ص، 7-14-15 سطر، قطع: ربعی [ف: 605-3]

271. مشهد؛ مدرسه آية الله خوئی؛ شماره نسخه: 134

خط: نستعلیق، کا: حسن حسنی اصفهانی، تا: 5 رمضان1314ق؛ 147گ، 12 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: - 89]

272. شیراز؛ بغایری، عبدالرزاق؛ شماره نسخه: بدون شماره

کا: علی محمد، تا: 1314ق [میراث اسلامی: 570-5]

273. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3062

آغاز: برابر؛ انجام: گر نیاید بگوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس...

خط: نستعلیق پخته، کا: محمد تقی تویسرکانی از اساتید فن، تا: 1315ق؛ مجدول و مذهب، دارای سرلوح؛ جزو اول آن به تصریح کاتب به خط وثوق الدوله نوشته شده؛ 208گ، 9 سطر، اندازه: 12×19/5سم [ف: 1153-3]

274. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 214

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوب، کا: علی اکبر الملقب به دبیر سلطان، تا: 1316ق، جهت تقدیم به حضور مظفرالدین شاه قاجار، مجدول، با سرلوح و کتیبه مذهب؛ 228ص، 13سطر، اندازه: 14×23سم [ف: 643-3]

275. اصفهان؛ صارم الدوله (کتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 1073

انجام: کس نبیند بخیل فاضل را ** که نه در غیب گفتنش کوشد/ ور کریمی دو صد گنه دارد ** کرمش عیب ها فرو پوشد

خط: نستعلیق، کا: حاج نصرت خان، تا: شعبان1316ق، به دستور ظل السلطان؛ 243ص، 11 سطر (9×16)، اندازه: 14×22 سم [ف: - 166]

276. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5713

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1317ق؛ محشی؛ جلد: مخمل بنفش، 306ص، 8 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 166-17]

277. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2846

آغاز: برابر؛ انجام: بر رسولان پیام باشد و بس...

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 1318ق؛ جلد: مقوا، 168گ، 10 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 1151-3]

278. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8321

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: میرزا علی اکبر عبیدی، تا: 1320ق؛ مجدول؛ واقف: میرزا علی اکبر عبیدی، تیر 1331؛ جلد: تیماج، 115گ، 12 سطر، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 691-7]

279. اصفهان؛ صارم الدوله (کتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 1063

آغاز: برابر؛ انجام: کز نیاید بکوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس

خط: نستعلیق، کا: همایون میرزا فرزند ظل السلطان، تا: 1320ق؛

228ص، 15سطر (8×10)، اندازه: 12×20سم [ف: - 160]

280. اصفهان؛ صارم الدوله (کتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 1064

انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: محمد علی، تا: 1323ق؛ دارای سرلوح، مذهب، مجدول؛ 256ص، 15 سطر (8×15)، اندازه: 14×21 سم [ف: -160]

281. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 51

آغاز: تا امشبم طالع میمون و بخت همایون بدین بقعه رهبری کرد؛ انجام: گر نیاید بگوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه1323ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: رجبعلی شاهی پسند؛ جلد: تیماج، 52گ، 14 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 71-1]

282. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 213

آغاز: برابر

خط: شکسته نستعلیق خفی ممتاز، کا: محمد علی مستوفی شیرازی، تا: صفر1324ق؛ جهت مظفرالدین شاه قاجار تحریر شده و فاقد خاتمه گلستان است، مذهب مرصع، مجدول، با یک سرلوح ممتاز؛ جلد: مقوای روغنی مذهب، 255ص، 11 سطر، اندازه: 15×23 سم [ف: 641-3]

283. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1140/7

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1325ق؛ 40ص (22-61) [ف: 3- 398]

284. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3678

خط: نستعلیق، کا: رضا قلی، تا: محرم 1327ق؛ مهر: «رضا قلی»؛ جلد: تیماج، 152گ، 12 سطر(7×17)، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 1746-5]

285. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5597

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الاول1334ق؛ جلد: تیماج، 70گ، 18 سطر (9×16)، اندازه: 13×21 سم [ف: 43-16]

286. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1052

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: جمال الدين بن ملا محمد حسن نائینی، تا: 17 جمادی الاول 1336ق؛ مهر: «الراجي جمال الدين 1331» (بیضوی)؛ واقف: حاج محمد رمضانی؛ 78گ، اندازه: 18×23 سم [ف مخ: 1637-4]

287. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 626

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: سه شنبه 3 جمادی الثاني1338ق؛ مجدول و مذهب؛ 166ص، 17 سطر (9×16)، اندازه: 13×21سم [ف: 259-2]

288. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 59/164-8944

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 2 اردیبهشت 1346ق؛ 48گ، اندازه: 11×17 سم [ف: 3415-6]

289. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1144

خط: نسخ، کا: میرزا علیخان فرقانی اصفهانی، تا: 1346ق؛ این نسخه در فهرست یا نام کلیات سعدی آمده است؛ 125گ، 14 سطر،اندازه: 30×38/5 سم [ف: 3-399؛ فهرست رایانهای، ص 846]

290. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 433

آغاز: برابر؛ انجام: ور کریمی دو صد گنه دارد ** کرمش عیب ها فرو پوشد

خط: نستعلیق خوش، کا: سلطان ابراهیم بن میرزا نصر الله خان اسد السلطنه عامری، تا: 1379ق؛ نسخه به دختر خواهر کاتب شهناز آذری تقدیم شده؛ جلد: گالینگور، 200گ، 10 سطر، اندازه: 14×22 سم [ف: 34-2]

291. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 808

آغاز: حکایت یکی از شعرا پیش امیر دزدان رفت در قلب زمستان و او را ثنائی گفت، بفرمود تا جامه از او بر کشیدند؛ انجام: نسخه: پند توانگر فاسق کلوخ زر اندود است و درویش...

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ نسخه نامرتب، و شاید گزیدهای از گلستان باشد، مجدول، مصحح، دارای سرلوح رنگین؛ 52گ، 11 سطر، اندازه: 21×24 سم [ف: 7-3]

292. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10413

آغاز: برابر؛ انجام: کرمش عیب ها فرو پوشد... سعدی شیرازی رحمه الله علیه بعون الملك الوهاب.

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جا: فیض آباد [الفبائي: - 477]

293. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25480

آغاز: برابر؛ انجام: بر رسولان پیام باشد و بس... سنه 1304.

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بیتا؛ جلد: تیماج [رایانه]

294. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26458

آغاز: ای برتر از خیال و قیاس و گمان و وهم؛ انجام: که دانم عیب خود چون من ندانی.

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز وانجام [رایانه]

295. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26389

آغاز: برابر؛ انجام: چند خرامی و تکبر کتب دولت پارینه.

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای [رایانه]

296. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26459

آغاز: موجود: فرش زمردی بگستراند؛ انجام: موجود: بر آمیخته تا طبع ملول ایشان از دولت.

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز وانجام [رایانه]

297. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27269/1

آغاز: فرزندان... بجانی نرسیده و فرزندان ادب در فضل و بلاغت منتهی شد ملک دانشمندان را؛ انجام: باش تا دستش به بندد روزگار پس بکام دوستان... بدار.

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام [رایانه]

298. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22892

آغاز: برابر؛ انجام: که پیدا و پنهان به نزدش یکی است.

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بیتا [رایانه]

299. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2703- ف

نسخه اصل: دارالکتب المصريه 115 ادب م ف؛ بی کا، بیتا [فیلم ها ف: 172-1]

300. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4185/3- ف

نسخه اصل: بنیاد مارتین بودمر در ژنو؛ خط: نسخ، بی کا، بیتا [فیلم ها ف: 28-3]

301. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 173

خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ هشتمین کتاب دفتری است که به نام کلیات در ص 194 این مجلد یاد شده [ف: 208-2]

302. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1016/2- ف

نسخه اصل: بادلیان ش 88 اوزلی (ش 717)؛ بی کا، بیتا؛ 7-17 سطر [فیلم ها ف: 554-1]

303. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4778/2- ف

نسخه اصل: بادلیان Ouseley 89؛ بی کا، بیتا [فیلم ها ف: 106-3]

304. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4779- ف

بی کا، بیتا [فیلم ها ف: 106-3]

305. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10948/2

بخش هایی پراکنده از حکایات گلستان؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بیتا؛ مجدول؛ 7گ (16ر-22ر)، اندازه: 8/5×13/5 سم [ف: 533-20]

306. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10274

آغاز: برابر؛ انجام: بر رسولان پیام باشد و بس. تمام شد کتاب گلستان

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ دارای دو تصویر، با سرلوح، مجدول؛ جلد: روغنی مذهب، 118گ، 12 سطر، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 224-9]

307. تهران؛ شهشهانی، حسین؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بیتا [میراث اسلامی: 606-5]

308. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 210

آغاز: برابر؛ انجام: کس نبیند بخیل فاضل را ** که نه در عیب گفتنش کوشد/ ور کریمی دو صد گنه دارد ** کرمش عیب ها همه پوشد

خاتمه گلستان را فاقد است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ مجدول، مذهب، با سرلوح مذهب ممتاز؛ مهر: «علی اکبر بن حسین الحسيني»؛ جلد: مقوای روغنی بوم مذهب، 212ص، 14 سطر، اندازه: 17/5×26/2 سم [ف: 635-3]

309. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2161

آغاز: برابر؛ انجام: حکمت گدای نیک انجام به از پادشاه بد فرجام بیت- غمی کز پیش شادمانی بری...

خط: نستعلیق خوب، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ با چهار مجلس تصویر مینیاتور آب و رنگ بسیار خوب، مجدول؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار؛ جلد: مقوای روغنی بوم مذهب، 204ص، 12سطر، اندازه: 22×34/3 سم [ف: 627-3]

310. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 688

آغاز: طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مزید نعمت؛ انجام: گر نیاید به گوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس. حرره عبدالاقل الحقير محمد حسن فقیر

خط: شکسته نستعلیق عالی، کا: محمد حسن فقیر، بیتا؛ مجدول، مذهب، با سرلوح؛ جلد: تیماج، 128ص، 7-15 سطر، اندازه: 13/5×21/5 سم [ف: 623-3]

311. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3036

آغاز: برابر؛ انجام: گر نیاید بگوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس...

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بیتا؛ مجدول و مذهب؛ جلد: چرمی مذهب، 96گ، 15 سطر متن و حاشیه، اندازه: 9/5×14 سم [ف:1152-3]

312. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3038

آغاز: برابر؛ انجام: گر نیاید بگوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس...

خط: نستعلیق پخته، بی کا، بیتا؛ نسخه کهن و نفیسی است، با سرلوحی کوچک، مجدول، محشی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: چرمی، 104گ، 15 سطر، اندازه: 7/5×11/5 سم [ف: 1153-3]

313. تهران؛ ذکاء، یحیی؛ شماره نسخه: 18

کامل؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بیتا؛ مجدول؛ جلد: تیماج سرخ، 12 سطر (9×17)، اندازه: 15×21/5 سم [نشریه: 139-3]

314. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1725/9

خط: شکسته نستعلیق و تعلیق، کا: اسمعیل، بیتا؛ کاغذ: ترمه، جلد: چرم ساغری، اندازه: 15/5×24/5 سم [ف: 600-3]

315. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2172/9

خط: نستعلیق خوب، بی کا، بیتا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوای روکش چرم مذهب، اندازه: 14×24/5 سم [ف: 593-3]

316. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1421/1

آغاز: ... حکایت. هرمز را گفتند از وزیران پدر چه خطا دیدی که ایشان را بند فرمودی؛ انجام: که از دست به رنج تره بهتر ازنان ده خدا وبره.

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ جلد: مقوا، 99گ، 12 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف مخ: 1639-4]

317. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 10/108-1798

آغاز: برابر؛ انجام: کس نبیند بخیل فاضل را ** که نه در عیب گفتنش کوشد/ ورکریمی دو صد گونه دارد ** کرمش عیب ها فروپوشد

خط: نستعلیق خوانا، کا: دراول نسخه نوشته ای مبنی براین که نسخه به خط مرحوم میرزا غلام رضا است، بیتا؛ جلد: تیماج مذهب،

150گ، 11 سطر، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 3414-6]

318. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 12/55-2165/3

آغاز: ورنه سزاوار خداوندیش ** کس نتواند که به جا آورد؛ انجام: نام نیک رفتگان ضایع مکن ** تا بماند نام نیکت بر قرار

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور، 15گ، 12 سطر، اندازه: 17×23 سم [ف: 3416-6]

319. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1179

آغاز: برابر؛ انجام: ولیکن در معنی نازبود و سلسله سخن دراز در معنی آیت که و نحن اقرب اليه من حبل

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 29گ، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف مخ: 1637-4]

320. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1810

آغاز: برابرانجام: کله از پیش چشم خد بردار ما کسایی بر روی شه دیده آفتابا روزگاری به باده غرورم مست کردی و سرمایه دو عمر عزیزم ازدست بردی چه عمری بر...

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 144گ، 9 سطر، اندازه: 17×27 سم [ف مخ: 1638-4]

321. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 873

آغاز: ... عاکفان کعبه جلالش به تقصیر عبادت معترف: ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز ** کان سوخته را جان شد وآواز نیامد/ این مدعیان درطلبش بی خبرآنند ** کآنرا که خبرشد خبری باز نیامد؛ انجام: ما نصیحت به جای خود کردیم ** روزگاری درین بسربردیم/ گر نیاید بگوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 122گ، 12 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف مخ: 1638-4]

322. کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 224

آغاز: ... فراش باد صبا را فرموده نبات بنات را در مهد زمین... پرورانده و درختان را به خلعت نوروزی قبای سبز ورق در برکرده؛ انجام: زبان طعن دراز گردد... و چراغ بی فایده... نیست و لیکن... روی سخن...

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ جلد: تیماج، 87گ، 16 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف مخ]

323. کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 321

آغاز: ... ناگهی پای وجودش بگل اجل فرو رفت و دود فراق از دودمانش برآمد و روزها برسرخاکش مجاورت کردم و در فراقش می گفتم؛ انجام: حکمت: دو کس مردند و تحسر بردند یکی آن که داشت و نخورد و دیگری آن که دانست و نکرد، قطعه... که نه در عیب گفتنش کوشد... کرمش عیب ها فرو پوشد... جامه عاریت خواستن.

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، محشی؛ جلد: تیماج، 51گ، 10 سطر، اندازه: 11×16/5 سم [ف مخ]

324. کاشان؛ جعفری؛ شماره نسخه: 52

آغاز: ... ابرو باد مه و خورشید و فلک درکارند ** تا تو نانی بکف آری و بغفلت نخوری، / همه از بهرتو سرگشته و فرمان بردار ** به شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری؛ انجام: گر هنرمند ز او باش جفائی مپسند ** تا دل خویش نیازارد [...] / سنگ بد گوهر اگر کاسه زرین شکند ** قیمت سنگ نیفزاید و زرکم نشود...

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 118گ، 14 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف مخ]

325. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 262

آغاز: باران درمیان آمد و گفتم ** چه خرم دهد خداوند سابق الانعام/ که بنده در... خویش خوار می دارد ** خدایراست مسلم بزرگواری وحلم؛ انجام: حکمت درویشی در مناجات می گفت یا رب زندان رحمت کن که بر نیکان خود کرده ای که ایشان را نیک آفریده ای

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوای، 88گ، 14 سطر، اندازه: 11/5×19 سم [ف مخ: 403-1]

326. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 267/1

آغاز: این سخن بشنید طوعاً و كرهاً به پسندید و بر حسن رای ملک آفرین خواند... قطعه: پسر نوح با بدان بنشست ** خاندان نبوتش گم شد؛ انجام: خاتمة الكتاب تمام شد کتاب گلستان و الله المستعان... بر رسولان بلاغ باشد و بس...

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا، 75گ، 13 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف مخ: 403-1]

327. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2300/3

انجام: بمصاحبت صالحان تربیت.

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: شیخ محمد جواد علمیه؛ کاغذ: کبود اصفهانی، جلد: تیماج، 16گ (40-25)، اندازه: 11×17 سم [ف: 1240-4]

328. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3739

آغاز: جنگ جویان بزور پنجه و کف؛ انجام: دریغ آمدم که تربیت ستوران و آینه

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: محمد حسن رجائی زفرهای؛ کاغذ: اصفهانی، 45گ، 11 سطر (9×14/5) [ف: 1775-5]

329. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17878

بی کا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 13/9×22/1 سم [رایانه]

330. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 8257

آغاز: نداند که خزینه بیت المال قمه مساکین است نه طعمه اخوان شیاطین ابلهی که روز روشن شمع کافوری نهد زود بینی کش شب روغن نماند در چراغ؛ انجام: معصیت از هر که صادر شود ناپسندیده است و از علما ناپسندیدهتر که علم سلاح جنگ شیطانست و خداوند سلاح را باسیری برند شرمساری بیش تر بود...

خط: نستعلیق خوانا، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مشکی، 82گ، 14سطر (7/5×14/5)، اندازه: 14/8×19/8 سم [رایانه]

331. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 20920

بی کا، بیتا؛ خریداری از علی اکبر سلطانی [رایانه]

332. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27442

بی کا، بیتا؛ خریداری از امرالله صفری [رایانه]

333. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19003

1ج؛ بی کا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 19/8×29/5 سم [رایانه]

334. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27170

بی کا، بیتا؛ خریداری از رضا میدانی [رایانه]

335. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18929

بی کا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ 24گ، اندازه: 19×29/3 سم [رایانه]

336. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18932

بی کا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ 133گ، اندازه: 17/3×28/3 سم [رایانه]

337. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18942

بی کا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 16×20/8 سم [رایانه]

338. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18818

بی کا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ 49گ، اندازه: 14×24/7 سم [رایانه]

339. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 8258

آغاز: برابر؛ انجام: بر رسولان بلاغ باشد و بس

بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ خریداری از محمودی؛ جلد: مقوایی، 136گ، 13 سطر (9×18)، اندازه: 19×16/5 سم [رایانه]

340. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17013

بی کا، بیتا؛ خریداری از بیژن پاینده آزاد؛ اندازه: 13/2×19/9 سم [رایانه]

341. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18782

بی کا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 10×15 سم [رایانه]

342. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18686

بی کا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ 142گ، اندازه: 14/2×22/7 سم [رایانه]

343. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2016/1- ف

نسخه اصل: آغاز و انجام چند نسخه از کتابخانه های یوگسلاوی؛ بی کا، بیتا [فیلم ها ف: 634-1]

344. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3329

خط: نسخ درشت، بی کا، بیتا؛ مجدول، در پایان هشت صفحه فرهنگ فارسی به ترکی است با عنوان «لغتی شاهدی»، از قرن 11 و 12 است، نسخه پاکیزه ای است، با ترجمه ترکی؛ کاغذ: استنبولی، جلد: تیماج مذهب، 179گ، 11 سطر (8/5×15/5)، اندازه: 14×21 سم [ف: 2314-11]

345. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3430

آغاز: که بانک زن از وی برآید بلند

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 89گ، 12 سطر (10×16)، اندازه: 14×21 سم [ف: 1651-5]

346. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3586

خط: نسخ، کا: صادق بن محمد علی یزدی، بیتا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 98گ، 15 سطر (11×16)، اندازه: 15×20 سم [ف: 1710-5]

347. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4164

بی کا، بیتا [نشریه: 372-13]

348. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27212

بی کا، بیتا؛ خریداری از رضا میدانی [رایانه]

349. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27225

بی کا، بیتا؛ خریداری از رضا میدانی [رایانه]

350. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18973

بی کا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی [رایانه]

351. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3226/1

آغاز: تا تو نانی بکف آری و بغفلت نخوری

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ اهدایی: محمود کمالی؛ کاغذ: اصفهانی، 55ص (1-55)، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 1579-5]

352. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2998

آغاز: ... و موافق رای شریفش نیامد و گفت؛ انجام: دلی که حور بهشتی ربود و یغما کرد ** کی التفات کند بر بتان

خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ کاغذ: کبود اصفهانی، 79گ، 15 سطر (9/5×15) [ف: 1499-4]

353. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18028

بی کا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی مجموعه نوازی؛ 92گ، اندازه: 8/3×14/1 سم [رایانه]

354. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15968

مجموعهای از نسخ خطی و چاپ سنگی میباشد؛ بی کا، بیتا؛ انتقالی از سازمان مدارک فرهنگی؛ اندازه: 16/1×21/2 سم [رایانه]

355. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6313

آغاز: برابر؛ انجام: ما نصیحت بجای خود کردیم روزگاری بر این بسر بردیم گر نیاید به گوش رغبت کس بر رسولان بلاغ باشد و بس

خط: شکسته نستعلیق عالی، کا: عبدالله، بیتا؛ جا: تهران؛ دارای سرلوح، مجدول؛ خرید از خانم خامنوی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد:

روغنی بوم مذهب، 143گ، 12 سطر (4×8)، اندازه: 8/7×13/7 سم [رایانه]

356. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25633

بی کا، بیتا؛ خریداری از امان الله [رایانه]

357. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18087

بی کا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ 117گ، اندازه: 17/2×31 سم [رایانه]

358. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15741

آغاز: برابر؛ انجام: کرم تا کی بماند این بازار بچه آبدت جهانداری مردنت به که مردم آزاری حکایت یکی از ملوک...

تنها بخشی از ابتدای گلستان و بنابر نوشته ضمیمه، نسخه به خط فرشی یا قرشی می باشد؛ خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، بیتا؛ خریداری از: آقای ایازی؛ کاغذ: فرنگی، 8گ، 15 سطر (12/5×23/5)، اندازه: 21×34/3 سم [رایانه]

359. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19717

بی کا، بیتا؛ خریداری از محمد حسن خدابنده [رایانه]

360. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25935

بی کا، بیتا؛ خریداری از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]

361. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 297

محشی به بوستان و کتاب دبستان حیدری؛ خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ مجدول؛ 170گ، 11 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 172-2]

362. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17699

بی کا، بیتا؛ از نسخه مورخ 767 موجود در کتابخانه ملی فرانسه استنساخ شده و با نسخه مورخ 865 مقابله شده، مصحح [د.ث. مجلس]

363. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8166/4

آغاز: ... ازین حرکت کوتاه کن که واقعت ها در پیش است و دشمن در پس. نباید که بوقت حاجت فروماندگی و ندامت باشد، بیت: اگر گنجی کنی بر عامیان بخش ** رسد مر هر گدایی را برنجی/ چرا نستانی از هریک جوی سیم ** که گرد آید ترا هر روز گنجی؛ انجام: نصیحت بشهد ظرافت برآمیخته تا طبع ملول ایشان از دولت قبول محروم نماند. الحمدلله رب العالمين و صلواته علی خیر خلقه.

اوراق پراکنده ای از گلستان شامل این ابواب: پانزده صفحه از باب نخست در سیرت پادشاهان، باب دوم در اخلاق درویشان، باب سیوم در فضیلت قناعة، باب ششم در ضعف و پیری، جدال سعدی در بیان توانگر و درویش؛ خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 63گ (100ر-162پ)، 21 سطر، اندازه: 11/8×19 سم [ف: 297-27/1]

364. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3099/1

بی کا، بیتا؛ 69ص (40-108) [ف: 650-10]

365. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18/1 معیری

بی کا، بیتا [ف: 21-18]

366. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2200/1

بی کا، بیتا؛ 98ص (1-98) [ف: 161-6]

367. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13796

آغاز: بنده همان به ز تقصیر خویش ** عذر به درگاه خدا آورد؛ انجام: فرد: جوان گوشه نشین شیر مرد راه خداست ** که پیر خود نتواند ز گوشه ای برخواست

اشعار گلستان سعدی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ 82گ، 11 سطر، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 343-37]

368. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2738/2

آغاز: خری که بینی و باری بگل در افتاده ** بدل بر او شفقت کن ولی مرو بسرش؛ انجام: حکمت: عامی نادان پریشان روزگار به از دانشمندان ناپرهیزکار

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جلد: مقوایی، 220ص (280-499)، 14 و 12 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 82-9]

369. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7891/1

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ بی کا، بیتا؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج، 70گ (1پ-70ر)، 17 سطر، اندازه: 16/5×25/5 سم [ف: 371-26]

370. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 134/1

آغاز: فرمود تا بنات نبات را در مهد زمین بپروراند؛ انجام: مگر صاحبدلی روزی به رحمت ** کند در حق درویشان دعائی

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ 4گ (7ر-10پ)، اندازه: 10×19 سم [ف: 149-1]

371. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 505/1

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، بیتا؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه [نشریه: 949-11]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4040/1- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 7-3]

372. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 599/2

بی کا، بیتا؛ قطع: ربعی [نشریه: 248-7]

373. شیراز؛ بغایری، عبدالرزاق؛ شماره نسخه: بدون شماره/2

بی کا، بیتا [میراث اسلامی: 575-5]

374. تهران؛ انجمن اسلامی؛ شماره نسخه: 10

بی کا، بیتا [نشریه: 1025-11]

375. تهران؛ دانشسرای عالی- کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 129/3

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ قطع: ربعی [نشریه: 643-5]

گلستان سعدی (ترجمه) / ادبیات/ ترکی

(.golestān-e sa‘dī (t

روانی، محمد بن حسین، ق11 قمری

(ravānī,mohammad ebn-e hoseyn (- 17c

وابسته به: گلستان سعدی؛ سعدی، مصلح بن عبدالله (-691)

اهداء به: محمد خان بن ابراهیم خان

تاریخ تأليف: 1 محرم 1076ق

به ترتیب اصل گلستان دارای هشت «باب» و یک «مقدمه».

تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2944

آغاز: مقدمه- «حمد فراوان و سپاس بیکران اول خالق ذی الجود و الاحسانه کیم... الخ؛ متن- «منت اول خدای عزوجل که طاعتی موجب قربت و شکری مزید نعمتدر... الخ؛ انجام: قد فرغ هذا الكتاب علی ید اضعف العباد و اصدق الفواد، المترجم و المترقم محمد بن حسین غفرالله له و لوالدیه و لمتعلم بحرمة فخر عالم و سید و لد آدم صلی الله علیه و سلم في اواسط شهر شعبان المعظم من شهور سنه ثمان و ستین و الف و الله اعلم سنه 1068

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1068ق؛ جلد: چرمی، 109گ، 17 سطر، اندازه: 14/5×25/5 سم [ف: 255-1]

گلستان سعدی (ترجمه) / ادبیات/ ترکی

(.golestān-e sa‘dī (t

وابسته به: گلستان سعدی؛ سعدی، مصلح بن عبدالله (-691)

غیر همانند:

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10535

آغاز: بسمله. منت خدایرا عزوجل؛ انجام: بر رسولان پیام باشد و بس. تمام شد کتاب گلستان

ترجمه ترکی تحت اللفظي است از مترجمی نامعلوم، که بفرمان احمد خان بیگلربیگی به ترکی ترجمه شد؛ خط: نسخ، کا: محمد علی کاتب، تا: ذیقعده 1227ق؛ جلد: میشن، 184گ، اندازه: 20×30 سم [ف: 226-9]

2. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 208

آغاز: بسمله (به آب زر) آدینه تا رینون کیم. باقیشلانیدور جانلویه و مهرباندور ایمانلویه. منت خدای را عزوجل که طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مزید نعمت منت سلطنت (محو شده) ایاسی تاریه کیم بویور مکینه کتمك اونکا یاخون اولمك و شکرنی یره یتورمك اوزیچون نعمت ارتورمك دور؛ انجام: مثنوی: ما نصیحت بجای خود کردیم ** روزگاری درین بسر بردیم/ گر نیاید به گوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس. بیز نصیحت یرینده ایلامیشوق. روزگار لر بونیله باشلامیشوق. کیمسه کرایستابوب قولاغ اسپمس سوزیتور مکدور ایلچنیون ایشی بس. کاتبه الضعيف محتشمترجمه نویس. قرآن مجید ربانی

خط: نستعلیق و نسخ خوش، کا: کاتب و مترجم این نسخه محتشم ترجمه نویس، بیتا؛ محشی، مجدول، مذهب، یک سرلوح مذهب؛ مهر: حسین بن هدایت الله، مشیر السلطنة، محمد رضا حسینی؛ کاغذ: خانبالغ، جلد: چرم مذهب، 365ص، 9 سطر اصل گلستان و 9 سطر ترجمه ترکی، اندازه: 23/5×40 سم [ف: 630-3]

گلستان سعدی (منتخب) / ادبیات/ فارسی

(.golestān-e sa‘dī (mn

وابسته به: گلستان سعدی؛ سعدی، مصلح بن عبدالله (- 691) غیر همانند:

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12598/1

آغاز: بنده همان به که زتقصیر خویش ** عذر بدرگاه خدا آورد/ ورنه سزاوار خداونیش ** کس نتواند که بجای آورد؛ انجام: صیاد نه هر بار شغالی ببرد ** افتد که یکی روز پلنگش بخورد

گزیده گلستان سعدی، یا به تعبیر دیگر اشعار گلستان است به ترتیب ابواب هشت گانه که متأسفانه در صحافی از نظام خود خارج شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل قرن 8؛ کاغذ: شرقی، 70گ (1-70)، 14 سطر، اندازه: 3/5×10 سم [ف: 755-31]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10297/2

آغاز: ایزد تعالی خطه پاک شیراز را بهیئت حاکمان عادل و بهمت عالمان عامل... نگاه دارد؛ انجام: گر نیاید بگوش رغبت کسبر رسولان پیام باشد و بس

خط: نستعلیق ممتاز، کا: کمال الدين حسین الحسيني هروی، تا: رجب 966ق، مجدول؛ جلد: تیماج، اندازه: 16×26/5 سم [ف: 324-9]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15387/9

آغاز: منت خدای را عزوجل که طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مزید نعمت هر نفیسی که فرو میرود ممد حیات است؛ انجام: ما نصیحت به جای خود کردیم ** روزگاری درین بسر بردیم/ گر نیاید به گوش خاطر کس ** بر رسولان بلاغ باشد و بس

گزیده ای است از کتاب گلستان سعدی که برخی از بخش های کتاب گزینش گشته است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: شرقی، 22گ (59ر-80پ) [ف: 120-39]

4. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 73/4 فرخ

خط: نستعلیق خوش و شکسته نستعلیق، کا: لشگرنویس، تا: 10 شوال1260ق؛ در وقتی که یار محمد خان الكورائي در سمت غور و ساخر رفته جهت فرزندش محمدعلی نگاشته، مجدول، نسخه به آخر نرسیده؛ جلد: تیماج، 35ص (54-88)، برخی 8 سطری و برخی چلیپایی (8/5×16)، اندازه: 14×23 سم [ف: - 186]

5. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 205/6 فرخ

خط: نستعلیق، کا: محمد هاشم بن میرزا محمد باقر بن میرزا محمد هادی طبیب اصفهانی، تا: 19 رمضان 1290ق، جا: اصفهان مسجد حاج سید محمد باقر شفتی رشتی گیلانی؛ جلد: تیماج، 48ص (132-179)، اندازه: 10×16 سم [ف: - 189]

گلستان (ترجمه) / ادبیات/ عربی

(.golestān (t

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: عکسی بدون شماره

نسخه اصل: از لنین گراد شمارهCCCLXXII؛ بی کا، تا: قرن 9 [نشریه: 103-3]

گلستان قاآنی- پریشان

گلستان کربلا/ شعر/ فارسی

golestān-e karbalā

پریشان، حسن بن محمد صالح، ق14قمری

(parīšān-e šīrāzī (- 20c

اهداء به: شعاع الملك حاکم فارس

در مصائب سید الشهداء (علیه السلام) و وقایع کربلا و ائمه اهل بیت (علیهم السلام) در 3 جلد و سروده شده در ایام سلطنت مظفرالدین شاه قاجار.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8518

آغاز: به اذن حضرت ایزد جناب خالق عالم ** عریضه کرد پریشان به قبله عالم؛ انجام: کاتب شعر گلستان حسینی توبکن قطع سخن را ** گریه بر آل علی کن که شود راه نجات توبه صحرای قیامت

خط: نسخ، کا: کربلائی حسن بن حاج محمد صالح کروازجانی شیرازی (شاید همان شاعر باشد)، تا: 1314ق، جا: کرواز جان نیم فرسخی شیراز؛ مهر: ناظم «حسن بن محمد صالح» (مربع)؛ جلد: مقوایی، 242گ، سطور چلیپایی، اندازه: 21×34 سم [ف: 82-28]

گلستان مراد/ شعر/ فارسی

golestān-e morād

سلطانی کرمانشاهی، حسینقلی بن مصطفی، 1247-1303قمری

(soltānī kermānšāhī,hoseyn-qolī ebn-e mostafā (1832-1886

دیوان اشعار اوست.

آغاز: پس از نگارش ستایش کردگار و درود پیغمبر بزرگوار... چاکر حسین قلی سلطانی کلهر کرمانشاهی... چون سال 1293 فرمان گذاری کشور کردستان را به شاه زاده... حسام السلطنه سلطان مراد میرزا... سپرده اند... به دستوری باریافتگان درگاهش نامه ای که «مناقب حسامیه» نام دارد پرداخته آمد... اکنون این نامه نو آیین... شکوه افزای هر نامه خواهد بود...

انجام: شهنشاه را باش فرمان برا ** ز فرمانگزاران ستان افسرا

[الذريعة 461/9؛ فرهنگ سخنوران 274]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4992

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد باقر، تا: ربیع الاول 1299ق؛ جلد: میشن، 117گ، 14سطر، اندازه: 11/7×19/3 سم [ف: 694-4]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4838

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته، نستعلیق، کا: سلطانی کلهر، تا: 1300ق؛ با سرگذشت خود شاعر در پایان؛ جلد: میشن، 116گ، 14سطر، اندازه: 11/6×19/2 سم [ف: 694-4]

گلستان ناز/ شعر/ فارسی

golestān-e nāz

روح الامين، محمد امین، 971 - 1047قمری

(rūh-ol-amīn, mohammad amīn (1564 - 1638

یکی از دیوان های روح الامين- از جهانگیر پادشاه به میر جمله- که موسوم به گلستان ناز است.

تهران؛ موزه آستان حضرت عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 29

آغاز: ای روشن از فروغ رخ تو روان ما ** از نور قدرت تو چکیدست جان ما/ ما را زبان کجاست که وصفت ادا کنیم ** وصف و را زبان تو گفت از زبان ما؛ انجام: نوشید ز دست ما چو باده ** بردیم برش ز دل کبابی/ دیشب ز چهار سوی مجلس ** سر بر زده بود آفتابی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول مذهب، با سرلوح مزدوج مذهب؛ واقف: سید علی بن روح الامين؛ جلد: تیماج مذهب، 141گ، 15 سطر، اندازه: 13×22 سم [ف: - 132]

گلستان و بوستان سعدی/ شعر، ادبیات/ فارسی

golestān va būstān-e sa‘dī

سعدی، مصلح بن عبدالله، - 691؟ قمری

(sa‘dī, mosleh ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 1293

1. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 369

آغاز: آغاز کتاب بوستان: بنام خداوند جان آفرین ** حکیم سخن در زبان آفرین؛ آغاز گلستان: منت خدایرا عزوجل که طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مزید نعمت؛ انجام: پایان بوستان: تمام شد کتاب بستان شیخ مصلح الدين سعدی شیرازی بتاریخ دهم شهر ذی قعدة الحرام سنه نهصد و نود و سه 993 بحمدالله و حسن توفیقه؛ پایان گلستان: تمام شد کتاب گلستان...

بوستان را در حواشی و گلستان را در متن نگاشتهاند؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 993ق؛ دو صفحه مذهب، مجدول، با سرفصل های مذهب منقش؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: چرم مذهب، 320ص، 10 سطر در متن و 24 سطر در حاشیه، اندازه:

16/5×28 سم [ف: 3-530]

2. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1908

آغاز: آغاز: منت خدایرا عزوجل که طاعتش موجب قربت است...؛ آغاز بوستان: بنام خداوند جان آفرین ** حکیم سخن در زبان آفرین؛ انجام: پایان بوستان موجود: قیامت که نیکان باعلا رسند ** زقعر ثری بر ثریا رسند؛ پایان نسخه: گر نیاید بگوش رغبت کس ** بر رسولان پیام باشد و بس

خط: نستعلیق عالی، کا: عماد الملك حسنی، تا: صفر 998ق، جا: قزوین؛ مجدول، با یک سرلوح مذهب؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: چرم مذهب، 257ص، 10 سطر در متن و 26 سطر در حواشی، اندازه: 17/5×29 سم [ف: 612-3]

3. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1652

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ با دو سرلوح مذهب، مجدول؛ اندازه: 9/5×16/5 سم [نسخه پژوهی: 119-2]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15471

آغاز: ... از زندگانی به مذلت، بیت: اگر حنظل خوری از دست خوش خوی ** به از شیرینی از دست ترش روی؛ انجام: از بزرگی همین سؤال کردند، گفت: ندانی که اهل فضیلت همیشه محروم باشند، آن که خط آفرید روزی...

شامل گلستان و بوستان سعدی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: شرقی، جلد: گلدار، 105گ، 11 سطر (6×11)، اندازه: 13×22 سم [ف: 290-39]

5. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1103

آغاز: موجود بوستان: شنیدم که دارای شهرتتار؛ انجام: به ایام دشمن قوی کرده گیر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اوایل قرن13؛ گلستان در متن و بوستان در حاشیه (افتادگی دارد)، مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 68گ، 14 سطر (6/5×13)، اندازه: 12/5×21 سم [ف: 856-3]

6. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 358

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 15 ربیع الثاني1221ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ 81گ، 12 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 54-2]

7. مشهد؛ مدرسه آية الله خوئی؛ شماره نسخه: 267/1

بی کا، بیتا [اوراق عتیق: 255-1]

8. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2650

آغاز: ... بجویم و شمع را دیده ای که در لگن بر افروخته اند و محبت او در دل انداخته اند؛ انجام: تو خودمطالعه باغ و بوستان نکنی ** که بوستان بهاری و باغ لاله ستان... / و... چوبر صحیفه املاء روان شود قلمش ** زبان طعن زند بر فصاحت سحبان...

این نسخه کلیات نفیسی بوده است که قسمت عمده آن از بین رفته؛ خط: نستعلیق پخته، بی کا، بیتا؛ کاغذ: سمرقندی، 189گ، 26 سطر در متن و حاشیه، اندازه: 16/5×25 سم [ف: 1154-3]

9. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 393

آغاز: منت خدایرا عزوجل که طاعتش موجب قربت است؛ انجام: بضاعت نیاوردم الا امید ** خدایا زعفوم مکن ناامید

خط: نستعلیق عالی، بی کا، بیتا؛ مجدول، هر صفحه سه لچکی مذهب بسیار عالی؛ مهر: «عبدالوهاب الموسوي»، حسین بن هدایت الله، محمد رضا حسینی، مشیر السلطنة 1322، ناصرالدین شاه قاجار؛ کاغذ: متن خانبالغ- حاشیه سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 266ص، 11 سطر در متن و 32 سطر در حاشیه، اندازه: 21/5×32/5 سم [ف: 609-3]

گلستان هنر = تذکره مصوران و مذهبان/ هنر، خط/ فارسی

golestān-e honar = tazkere-ye mosavverān va mozzhabān

ابراهیمی قمی، احمد بن شرف الدين حسین، 953-1015؟ قمری

(ebrāhīmī-ye qomī,ahmad ebn-e šaraf-od-dīn hoseyn (1547-1607

تاریخ تأليف: 1006ق

زندگینامه خوشنویسان و دیگر هنرمندان در کار کتاب است که بیش تر به روزگار صفویان و روزگار نگارنده بودهاند که دارای دو تدوین بوده: تدوین یکم: 1006ق، در یک «مقدمه» و سه «فصل» و یک «خاتمه»: مقدمه در احداث قلم و پیدا شده خط؛ فصل 1. بیان خط ثلث و همگون آن؛ 2. خط تعلیق؛ 3. نستعلیق؛ خاتمه در احوال نقاشان و زرکاران و عکس سازان و قاطعان خط و رمگ آمیزان و صحافان. تدوین دوم در یک «مقدمه» و چهار «فصل» و یک «خاتمه»: مقدمه در احداث قلم و پیدا شدن خط و موضوع علم خط؛ فصل 1. بیان خط ثلث و همگون آن، 58 تن؛ 2. خط تعلیق، 38 تن؛ 3. نستعلیق، 67 تن؛ 4. نقاشان، زرکاران، عکس سازان، قاطعان خط، افشانگران و صحافان، 41 تن؛ خاتمه: تذهیب و جدول و رنگ الوان و ساختن مرکب. (احمد منزوی)

آغاز: ای نام تو دیباچه دیوان بقا ** آرایش هر صفحه ز اوراق سما

چاپ: این کتاب در تهران چاپ شده است و ترجمه روسی و انگلیسی آن نیز به طبع رسیده است.

[فهرستواره منزوی 2252/3]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9486

آغاز: بسمله. بدان که این رساله اختصار احوال مشاهیر خوشنویسان... و ابتدا مقدم میدارد ترجمه ابن مقله را که در دوره اسلامی خطوط منسوب بحسن اهتمام وی؛ انجام: و در همان خاک پاک در سال هزار و سی و نه وفات کرده مدفون گردید

شامل احوال مشاهیر خوشنویسان نسخ و ثلث و تعلیق و نستعلیق است از کتاب گلستان هنر که گویا کاتب از آن برگزیده و در

این دفتر به جهت فرهاد میرزا آورده؛ خط: نستعلیق، کا: میرزا بابا خان، فضل الله، تا: شعبان 1304ق؛ مجدول، دارای سرلوح، با یادداشتی احتمالاً به خط فرهاد میرزا در صفر 1305؛ جلد: تیماج، 56گ، 10 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 164-30]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15742

تدوین دوم کتاب است شامل یک مقدمه و چهار فصل و یک خاتمه؛ خط: نستعلیق، کا: احمد بن علی بن ملا اسماعیل، تا: 7 محرم1317ق؛ جلد: تیماج روغنی مذهب، 120گ، 12 سطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 38-44]

3. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 21592

خط: نستعلیق، کا: آقای احمد گلچین، تا: چهارشنبه 17 محرم1382ق؛ از روی نسخه مرحوم دکتر مهدی بیانی و تصحیح شده با نسخه مجلس شورای اسلامی ایران و مقدمه این کتاب در آخر نسخه آمده است به خط آقای گلچین معانی در رمضان 1384ق برابر دوشنبه 21 دی 1343 شمسی از روی نسخه کتابخانه رضوی، مجدول، این نسخه با آن نسخه که چاپ شده است امتیازاتی دارد؛ 53گ، 15 سطر (13×15)، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 538-2]

4. تهران؛ مرکز فرهنگی خراسان؛ شماره نسخه: 52 عکسی

نسخه اصل: کتابخانه سالار جنگ هند. این نسخه نسبت به چاپی آن امتیازاتی دارد؛ بی کا، بیتا؛ 45گ [جنگ: 454-1]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4832- ف

نسخه اصل: سالار جنگ 598 (242/2)؛ بی کا، بیتا [فیلم ها ف: 111-3]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4835- ف

نسخه اصل: سالار جنگ 599 (248/2)؛ بی کا، بیتا [فیلم ها ف: 111-3]

7. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19183

بی کا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی، مجموعه نوازی؛ 184ص، اندازه: 9/5×14/7 سم [رایانه]

گلستان هنر (ترجمه) / هنر، خط/ روسی

(.golestān-e honar (t

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5713- ف

از زاخودر چاپ 1947 مسکو و لنینگراد؛ بی کا، بیتا [فیلم ها ف: 177-3]

گلش قدس- حكمة الابدية و تحفة العضدية

گلشن- مناظرات خمس

گلشن = نفس انسانی/ اخلاق/ فارسی

golšan = nafs-e ensānī

شعیبی گیلانی، محمد شریف بن احمد، - 1087قمری

(šo‘aybī gīlānī, mohammad šarīf ebn-e ahmad (- 1677

رساله ای است در بیان احوال نفس انسانی و مطالبی اخلاقی و عرفانی و احادیثی از پیغمبر اسلام و ائمه اطهار و اشعاری از شاعران و احتمالاً اشعاری از خودش، مشتمل بر دو «خیابان»، بدین ترتیب: خیابان 1. در بیان احوال نفس انسانی اجمالاً؛ خیابان 2. در بیان عبادات و ما یتعلق بها و دارای یک «نهر» و یک «جدول»، شعبه دوم: در بیان خصال خمسه و دارای پنج «رشحه»: 1) در صمت و فوائد آن، 2) جوع و فوائد آن، 3) سهر و بیداری، 4) عزلت، 5) ذکر و انواع و درجات آن. مؤلف صاحب کتاب عروة النجاح در ترجمه مفتاح شیخ بهاء الدين عاملی است که آن را به شاه سلیمان بن شاه عباس دوم صفوی (- 1105ق) پیشکش نموده است. نام گلشن، انتخابیاست، نام مؤلف در الذريعة به نام «شیعی جیلانی» آمده است.

[الذريعة: 249/15]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12680/7

آغاز: بعد الحمد و التصلية بدان که این گلشنی است مرتب بر دو خیابان مؤلف شریف... خیابان اول در بیان احوال نفس انسانی علی سبیل الاجمال؛ انجام: و چون شجره طیبه از تخم ذکر بروید بیخ آن ریشه اوصاف ذمیمه ارذل بر کند و از شاخه ای آن اوراق اخلاق کریمه سبز شود.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواخر قرن 11؛ مصحح، محشی، رکابه دار، با اشعاری از ملا جامی، عرفی، شاه شجاع، مولانا جلال الدين رومی؛ 3گ (47-77)، 21 سطر، اندازه: 8×14 سم [ف: 234-32]

گلشن/ ادبیات، اخلاق/ فارسی

golšan

کرمانی، محمد رحیم بن محمد کریم، 1248-1307قمری

(kermānī, mohammad rahīm ebn-e mohammad karīm (1833-1890

کتابی است در معارضه گلستان و مشتمل است بر دو «قسمت» و هر قسمت منقسم است بهچند «گلبن» و هر گلبن شامل چندین «غصن» است. در ادب و اخلاق، مشتمل بر قصصی در مواعظ و پارهای از حکم بزرگان، آمیخته با حکایات و تمثیلات و تشبیهات و دارای اشعاری از مؤلف.

آغاز: سپاس برون از قیاس خداوندی را سزاست... که نزدیکان درگاهش به ندای عرفناك حق معرفتك پای جستجو و گمان خسته اند...

انجام: همان حاصل آن جا توانیم جست ** که زین سوش کشتیم از خاک و خشت

چاپ: بمبئی سنة 129؛ طهران، 1305ق

[الذريعة 22/18؛ نسخه های منزوی 1670؛ فهرستواره منزوی 576/6]

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3848

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: به خط چند نفر: عبدالله، ابراهیم، اسماعیل، اکبر، محمد علی، تا: 20 شوال 1282ق، به درخواست آقا عبدالکریم اصفهانی؛ مصحح، با علامت بلاغی؛ جلد: مقوایی، 104گ، 19سطر، اندازه: 17×27 سم [محدث ارموی مخ: 1174-3]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14842

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: حاج یوسف بن حاج علی شیرازی الشهير به حکمه دور (چکمه دوز؟)، تا: چهارشنبه 3 رجب1290ق؛ جلد: تیماج، 188گ، 14 سطر، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 240-41]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3565

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، کا: حسن بن محمد باقر، تا: 8 صفر1293ق؛ واقف: نایینی؛ 188گ، 14 سطر (7/5×14/2)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 691-7]

4. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 885

آغاز: (صفحه اول خوانا نیست) در تالیف کتاب گوید: بنده خاکسار تبه روزگار که نامم رحیم است و پدرانم نام از خداوند کریم... این... روشن را گلشن نامیدم... الخ؛ انجام: از این کتاب مستطاب- گلشن روشندلان کامیاب- مهبط اسرار علم...

خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد علی بن محمد مهدی رئیسی، تا: 23 صفر1294ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 134گ، 16 سطر (9×15)، اندازه: 17×22 سم [ف: 733-2]

5. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3782

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته، نستعلیق، کا: حسین بن ابراهیم موسوی، تا: 2 ربیع الثاني 1295ق؛ با سرلوح، مجدول؛ جلد: میشن کار سید محمد باقر، 172گ، 14 سطر، اندازه: 13/8×21/6 سم [ف: 695-4]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3691

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته، نستعلیق، کا: سید حسین خواجویی، تا: 15 رجب 1297ق، برای میرزا عبدالکریم بن زین العابدين؛ جلد: میشن، 207گ، 11 سطر، اندازه: 13/9×20/9 سم [ف: 695-4]

7. شیراز؛ امام عصر؛ شماره نسخه: 168

آغاز: برابر

خط: نستعلیق زیبا، کا: حاج یوسف بن علی تبریزی، تا: چهارشنبه 12 صفر 1309ق، جا: ارجوبه از قریههای صیمکان فارس؛ 226گ، 14 سطر (7×15)، اندازه: 13/5×21/5 سم [ف: 82-1]

8. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 188

آغاز: برابر؛ انجام: همان حاصل آن جا توانیم جست که زین سوش کشتیم از خاک رست بحمدالله که توفیق رفیق گشت و کتاب مستطاب گلشن که در مواعظ و نصایح و پند و حکمت و ارشاد و فصاحت و بلاغت و فضل...

خط: نستعلیق، کا: میرزا هادی خان عراقی کشکوهی، تا: جمادی الاول 1309ق؛ مجدول؛ تاریخ وقف: 1325؛ جلد: تیماج مذهب، 114گ، 14 سطر، اندازه: 17/5×22 سم [ف: 473-2]

9. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 242

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: یوسف بن علی شیرازی، تا: آغاز ذیحجه 1311ق؛ 500ص، 11 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 219-1]

10. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 579

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: سید عبدالحسین، بیتا؛ در پایان نسخه قصیده نونیه ای از مؤلف آمده؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج مذهب، 200ص، 17 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 230-2]

11. قم؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 103

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق خوب، بی کا، تا: از عصر مؤلف؛ جلد: مقوای، 323گ، 11 سطر، اندازه: 13×19/5 سم [ف: -80]

گلشن آرا- گلشن خیال

گلشن آرا = انوار سهیلی منظوم/ شعر/ فارسی

golšan ārā = anvār-e soheylī-ye manzūm

گلشن ایرانپور، عبد الوهاب، 1257-1315قمری

(golšan-e īrānpūr, ‘abd-ol-vahāb (1841-1898

وابسته به: انوار سهیلی؛ کاشفی، حسین بن علی (-910)

اهداء به: رضا شاه پهلوی

تاریخ تأليف: 1347ق

از میرزا عبدالوهاب ایران پور مدیر روزنامه اختر مسعود میباشد که در اصفهان چاپ میگردید. تخلص شعری وی گلشن بوده و بیست و دو سال رنج برده تا انوار سهیلی را به نظم درآورد که در حدود هفده هزار و هفتصد بیت است. برای نشان دادن طرز شعر و فکر شاعر این چندبیت را که مشتمل بر اطلاعاتی که از خانواده سراینده نیز میباشد، از ص 10 نسخه میآوریم: من که در خطه صفاهانم ** زاهل یزد و ز نیک خواهانم/ اشتری اصل و مالکی حسبم ** هست از آن رشته گوهر نسبم/ بزیر خزاعیم ایدر ** می رسد نیز نسبتی ز پدر/ پدری زین و مادری زانم ** در این بحر و لعل آن کانم/ کی تهی دست من ز سیم زر است ** چون صدف دامنم پر گهر است/ گوهرم پاک و هم گهر بارم ** پاک گوهر بود خریدارم/ نیز از شعر هم گهر ریزم ** هم گهر ریز و هم گهر بیزم/ در زکانم بروی باز بود ** رشته گوهرم دراز بود/ چه غم از خصم، بدز من راند ** گوهری قیمت مرا داند.

آغاز:ای خداوندگار بی حد و چون ** ازقیاس و گمان و وهم برون

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1168

آغاز: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: ایران پور، تا: 1347ق؛ پس از اتمام کتاب در سه برگ آخر نسخه سه قصیده از شاعر در مدح رضا شاه پهلوی است؛ جلد: مقوایی، 280گ، 32 سطر، اندازه: 18×23 سم [ف: 448-3]

گلشن ابرار/ شعر/ فارسی

golšan-e abrār

کاتبی ترشیزی، محمد بن عبدالله، - 838؟ قمری

(kātebī toršīzī, mohammad ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 1435

تهران؛ بیانی، مهدی (دکتر)؛ شماره نسخه: 49/2

خط: نستعلیق متوسط، بی کا، تا: 890ق [نشریه: 13-1]

گلشن ابراهیمی = تاریخ فرشته = نورس نامه/ تاریخ هند/ فارسی

golšan-e ebrāhīmī = tārīx-e ferešte = nowras nāme

فرشته، محمد قاسم بن غلامعلی، 960-1023؟ قمری

(Ferešte,mohammad qāsem ebn-e qolām ‘alī (1553-1614

اهدا به: ابو المظفر ناصر الدين ابراهیم عادل شاه (- 1037ق) سلطان بیجابور هند

تاریخ تأليف: 1015ق و 1018ق

تاریخ عمومی هند و روی دادها و شرح حال بزرگان و دانشمندان آن سرزمین را، با انشائی روان و آسان نگاشته است. این کتاب دارای دو تحریر است که تحریر اول آن به سال 1015 و تحریر دوم به سال 1018 به پایان رسیده است. تحریر اول در یک «مقدمه» و دوازده «مقاله» و یک «خاتمه» نگاشته شده: مقدمه در ظهور اسلام؛ مقاله 1. سلاطین لاهور؛ 2. پادشاهان دهلی؛ 3. شاهان دکن؛ 4. گجرات؛ 5. مالوه؛ 6. خاندیس؛ 7. بنگاله؛ 8. ملتان؛ 9. سند؛ 10. کشمیر؛ 11. ملیسبار؛ 12. مشایخ هند در دو «لمعه»؛ خاتمه: در کیفیت هندوستان. تحریر دوم نیز همان بخش بندی را دارد و در یک «مقدمه» و دوازده «مقاله» و یک «خاتمه» است: مقدمه: در کلیات احوال هند و آیین هندوان و راه یافتن اسلام بدان سرزمین؛ مقاله 1. در پادشاهان غزنوی لاهور؛ 2. در پادشاه بابری؛ 3. در پادشاهان دکن شامل شش «روضه»: 1) پادشاهان کلکنده و محمد آباد بیدر، 2) عادلشاهیان بیجاپور، 3) نظامشاهیان احمدنگر، 4) قطب شاهیان تلنگ، 5) عماد الملكيان برار، 6) بریدیه بیدر؛ 4. پادشاهان گجرات؛ 5. حکام مالوه و مندو؛ 6. فاروقیه حکام ولایت خاندیس و برهانپور؛ 7. پادشاهان بنگال؛ 8. سند و تته و ظهور اسلام در آن سرزمین؛ 9. پادشاهان ملتان؛ 10. پادشاهان کشمیر؛ 11. حکام ملی بار که به صفت اسلام متصف بودند؛ 12. حالات و مقامات مشایخ هندوستان در دو «لمعه»: 1) دودمان چشتیه، 2) خاندان سهروردیه ملتان؛ خاتمه: در ذکر کیفیت هندوستان. این کتاب به نام «نورس نامه» و «تاریخ فرشته» نیز معروف است.

آغاز: بسمله. نورس بستان کلام قدیم ** پیش وجود همه آیندگان/ پیش بقای همه پایندگان ** قافله سالار جهان قدم/ مرسله پیوند گلوی قلم... چون بحکم کنت كنزاً مخفياً بقلم قدرت رقم ابداع بر صحیفه اعمال مصنوعات کشید

جلد 2: حمد و ثنا قادری را که به درر الفاظ چهره عروس معنا آراست...

چاپ: مشار فارسی، ج4، ص4296؛ دهلی، سنگی، 1903ق، وزیری، 90ص؛ دارالحکومه بمبئی، سنگی، 1287ق، رحلی (مطارح الانظار: صص 386-392)؛ هند، سنگی، رحلی، 420ص؛ (ج1-2): هند، سنگی، رحلی کوچک (خشتی)، 4+347+420ص؛ هند، لکنو، نول کشور، 1323ق

[فهرستوارهمنزوی 1324/2؛ مشترک پاکستان 562/1 و 414/10؛ الذريعه 272/3، تاریخ تذکره های فارسی 731/2]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13438

آغاز: روضه چهارم در بیان حالات حکام تلنک که موسوم اند به قطب شاهیه بر واقفان آثار عالم کون و فساد مخفی و مستور نماند که شاه خورم شاه؛ انجام: تا آن که را مراج نامی در سنه نهصد و هفتاد با حکام دکن جنگ عظیم کرده به قتل رسید و فرزندانش دیگر قوت نیافته در آن مملکت ملوک طوایف به هم رسیدند.

از روضه چهارم از مقاله دوم شروع و تا آخر کتاب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ تملک: جلال الدين بن مؤيد الدوله؛ جلد: تیماج مذهب، 315گ، 19 سطر، اندازه: 18×31 سم [ف: 371-36]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8606

نسخه میرسد به مقاله سوم در ذکر سلاطین دکن روضه اول در بیان وقایع پادشاهان گلبرگه و محمد آباد و بیدر (سلاطین بهمینه) و ناتمام است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول، با سرلوح؛ با یادداشت غلام حسین بن آقا علی راسکانلو که در قوچان در 1309 خریده است؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مذهب، 415گ، 17 سطر (9×19)، اندازه: 15×26 سم [ف: 174-17]

3. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 727

آغاز: برابر

خط: تحریری، کا: محمد امین بیک ساکن دهلی، تا: 3 رمضان1110ق؛ مجدول؛ جلد: گالینگور، 593گ، 19 سطر (14×25)، اندازه: 21×34 سم [ف: 361-2]

4. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 65-ت/674/1

آغاز: برابر؛ انجام: الحمدلله رب العالمين که از عنایت بخشنده بی منت این کتاب تاریخ فرشته و شاه نامه من تصنیف محمد

قاسم فرشته بنابر سعی سید سلطان علی حسینی الموسي الصفوي در شهر شوال بتاریخ بیستم سنه سبع و عشر و معتین (شاید ماتین بوده) یعد الف من الهجرة تحریر یافت جلد اول که در شهر قندهار در سنه یک هزار و یکصد و چهل و یک تحریر یافته بود و جلد ثانی در بلده لکنو بقلم آمد.

خط: نسخ و نستعلیق، کا: احتمالا سید سلطان علی حسین موسوی صفوی، تا: 1141 و 1217ق، جا: قندهار و لکنو (لکنهو)؛ 446گ، 29 سطر (15×29/5)، اندازه: 23×38/5 سم [ف: 258-2]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8187

آغاز: پیش وجود همه بندگان... چون بحکم کنت كنزاً مخفياً بقلم قدرت رقم ابداع بر صحیفه اعمال مصنوعات کشید؛ انجام: پس فرمود که آن غلام تاجر را لباس فاخر در بر نمود و مرخص نمود تا در نزد ضعیفه آوردند

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1245ق؛ مهر: «یا جبار المتكبر» (بیضوی)، «اسد الله» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 455گ، 21 سطر، اندازه: 17×27/5 سم [ف: 164-21]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9957/4

بی کا، تا: دوشنبه 3 رجب 1259ق؛ جلد: تیماج، 31گ (87پ-117پ)، 18 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 150-31]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14201

آغاز: از گلشن آثار گیتی پروان و چمن اخبار سلاطین کشورستان نکته این حکایت که احسن القصص است به مشام جان این بی بضاعت چنین رسیده؛ انجام: در ردیف حرف القاف در ضمیمه احوال قلیچ خان مندرج است که... بل از ممتنعات عقلی است چون راوی خالی از وثوق نبود ثبت

جلد دوم کتاب و از «روضه دوم در ذکر سلاطین بیجارپور» تا آخر کتاب است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ بی کا، بیتا؛ مهر: «حسام الله خان فدوی نظام الدوله سنه 1163» (مربع)؛ جلد: گالینگور، 263گ، 23 سطر، اندازه: 24×35 سم [ف: 282-38]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 261- سنگی

آغاز: بسمله. ذکر سلطنت یوسف عادل شاه از گلشن اخبار گیتی پروران و چمن آثار کشورستان نگهت این حکایت که احسن القصص ست چنین به مشام جان این بی بضاعت رسیده؛

جلد دوم کتاب و از روضه دوم مقاله سوم (ذکر یوسف عادلشاه) تا آخر کتاب؛ خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ مجدول؛ 420ص، 29 سطر، اندازه: 24×31 سم [میراث مشترک ایران و هند: 238-1]

9. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18303

ج1؛ بی کا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 24/5×43 سم [رایانه]

10. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18304

ج2؛ بی کا، بیتا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 27×42 سم [رایانه]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13640

آغاز: ... اقبال او برفروخت ** عطارد کمربند جوزا بسوخت/ قدر تخت او را شده مشتری ** بیاموخت ناهید خنیاگری؛ انجام: رایت پادشاهی پنج فرقه در نظر خلایق دکن جلوه گر گشت عادلشاهیه نظامشاهیه قطبشاهیه عماد شاهیه یزید شاهیه انشاءالله تعالی از جلد دوم این تاریخ احوال ایشان...

جلد اول؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 21 جمادی الاول در سنه بیست و ششم از پادشاهی محمد شاه، جا: شاه جهان آباد؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، جلد: تیماج مذهب، 480گ، 18 سطر، اندازه: 16×27 سم [ف: 166-37]

12. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 37/15-7225

آغاز: برابرانجام: او نیز صاحب اعتبار است و زمین بسیار در تصرف دارد و این برنج راجه رایان خرد بسیار که درحوالی و حواش ملک هر یک واقع

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ تملک: اعتضاد السلطنه در 1296، معتضد السلطنة در 1332؛ جلد: تیماج، 466گ، 29 سطر، اندازه: 22×33 سم [ف: 699-2]

گلشن احباء = گلشن انبساط/ داستان/ فارسی

golšan-e ahebbā’ = golšan-e enbesāt

محزون، محمد معصوم بن علیقلی، ق13قمری

( mahzūn,mohammad ma‘sūm ebn-e ‘alīqolī (- 19c

در فهرست منزوی (3738 و فهرستواره 463/1) و الذريعه (224/18) از میرزا لطف الله محزون اسدآبادی پنداشته شده است و چنین نیست. چه او در 1273 زاده شده و این نسخه در 1227 نوشته شده است. پس مؤلف محزونی جز اوست. داستان «نگارستان چین» و افسانه «شهزاده فیروز» پسر پادشاه ختا و «مهرتاج» دختر پادشاه چین است. (احمد منزوی)

آغاز: بسمله. بدایع افکار سخن و صنایع ابکار ناطقه شکر شکن افصح روایات گوهربار... اما بعد رتبت چهره دیباچه سخن اوصاف همایون امیریست کشورستان. رقم کردم آن دفتر داستان ** که ماند همانا به دور جهان؛ آغاز داستان نگارستان چین که مشتمل است بر قصه شهزاده فیروز پسر پادشاه خطا و مهر تاج دختر پادشاه چین...

انجام: تو محزون ز خواننده عذرش بخواه ** ز سهو و خطاها در این دستگاه/ که مأمور معذور داند خدای ** که محکوم بودم به دست گدای (؟)

[فهرستواره منزوی 463/1 و از لطف الله محزون اسدآبادی دانسته که خطاست؛ الذريعه 224/18]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5422/40

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق چلیپا، کاتب = مؤلف، تا: رجب 1227ق؛ جلد:

قهوه ای، 18گ (105ر- 122ر)، اندازه: 15/3×21سم [ف: 8-369]

گلشن الاسرار گلشن راز

گلشن اسرار/ عرفان و تصوف/ فارسی

golšan-e asrār

گلبن کازرونی، کاظم، ق13 قمری

golbon-e kāzerūnī, kāzem(- 19c)

به نظم و نثر در عرفان. نام نگارنده در پایان آمده است و همچنین در آن آمده: «که گلبن پیش خود کردست پندار ** که من هم گلشنی دارم ز اسرار». در سه جلد: 1. در بیان عقاید بزرگان؛ 2. در شناخت سالک و بیان سلوک؛ 3. در بیان آداب مرید با مراد.

آغاز: بسمله. بنام نامی حی یگانه ** خداوندی که او بشکافت دانه/ منزه ذاتش از قید صفا تست ** صفاتش در حقیقت عین ذات است

[الذريعه 224/18 و 271/19؛ فهرستواره منزوی785/7]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2813

آغاز: برابر؛ انجام: وگرنه آب صدقش نیست در جام ** بغیر از افترای اضغاث و احلام/ میان ما و آن مرد خوش آئین** کند عدل خدائی حکم آئین. حمعسق و تمت كلمة ربک

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 220گ، 12سطر(6/5×12/5)، اندازه: 12/5 ×20سم [ف: 10-1656]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4215

آغاز: برابر؛ انجام: ای عزیز: در بحر حقایق و معارف ... دری باقی نماند که خادم الفقرا الحاج محمد کاظم کازرونی ... و گرنه آب صدقش نیست در جام ** بغیر از افترای اضغاث و احلام/ میان ما و آن مرد خوش آئین ** کند عدل خدائی حکم آئین

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 20 رمضان 1260ق، گویا از ناظم؛ جلد: تیماج، 183 گ، 15 سطر(7×14) [ف: 11-229]

3. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 81

آغاز: برابر؛ انجام: میان ما و آن شخص بد آیین.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 134ص، 12سطر، اندازه: 12/5× 20/5سم [ف: 1-109)

4. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 703/1

آغاز: به نام نامی حی یگانه ** خداوندی که او بشکافت دانه/ منزه ذاتش از قید صفات است ** صفاتش درحقیقت عین ذات است؛ انجام: از آن وقتی که بنمودی کناره ** هزاران جامه جان گشت پاره/ تو گر سوزن نیاری ای مسیحا ** که می دوزد گریبان دل ما

در فهرست ناشناس؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 129گ، 15 سطر، اندازه: 14×20سم [ف مخ: 4- 1639]

گلشن اسرار/ شعر/ فارسی

golšan-e asrār

سراج

serāj

از سراینده ای با تخلص «سراج، سراجا» که بارها این دو تخلص را به کار برده است. مثنوی است اخلاقی در در حدود 750 بیت.با دیباچه کوتاه در 15 سطر، که در آن می گوید خواسته در برابر «سبحة الابرار» جامی یا «مخزن الاسرار» نظامی، مثنوی بسازد. پس از دیباچه آغاز می کند به: في التحميد، في نعت الرسول، في منقبت علی (علیه السلام)، سپس سبب نظم.در اینجا می گوید: «هست این «سبحه» ز جامی مشهور ** که بدی شهر سخن را دستور/ همت از راه بزرگان تو بجو ** بعد ازین«سبحه» ای از نو تو بگو .../ نام آن «گلشن اسرار» بکن ** تحفه« سبحة الأبرار» بکن. سپس: فضل سخن، مناجات، صفت حسن، في التنبه، في الاشتياق، في التمثيل، في حسن السخاء، في مذمة البخل، في حسن الكلام، في تنبیه الغافلين، في تمثیل العارفين،

في تمثیل امام حسین علیه السلام و در میانه حکایتهای با سربند «تمثیل».

در منابع در دسترس نشانی از نسخه دیگر آن به دست نیامد.

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1066/1

آغاز: آغاز (دیباچه): صد شکر، که گرچه رنج بیحد دیدم ** از گلشن اسرار گلی هم چیدم؛ آغاز مثنوی: ای کریمی که ز الطاف عمیم ** داده ای وعده فردوس نعیم/ لعل را جای دهی در دل سنگ ** صدف بحر سپاری به نهنگ؛ انجام: پس جهان جنتکافر باشد ** سجن شیعه حیدر باشد

خط: نستعلیق خوش، کا:حق ویردی، تا: 1110ق، جا: اصفهان؛ با سرلوح، مجدول؛ اهدایی: دکتر علینقی؛ 35گ(1ر-35ر)[ف:2-211]

گلشن اسرار/ شعر/ فارسی

golšan-e asrār

به نظم فارسی، سؤال و جواب.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 901/4

آغاز: پس از بسمله. بنام کردگار حکمت آموز ** ز علم او شب ... شود روز/ تویی آن قادر بی مثل و مانند ** که با غاتت نباشد هیچ پیوند؛ انجام: که لطفت دستگیر عاجزان است ** به غایت عاجزم فریاد از آن است/ بحق ذات پاکت ای الهي ** عفو گردان ز ماکلی تباهی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 35ص (203-169)، ابعاد متن،7×11،اندازه: 14×20سم [سنا: ف: 2-88]

گلشن اقبال/ ادبیات/ فارسی

golšan-e eqbāl

اسفزاری، معین الدين محمد، - 915؟ قمری

esfazārī,moʻīn-od-dīn mohammad(-1510

تاریخ تأليف: 895ق

کتاب فرهنگ اوصاف و تعبیرات واژه ها و مصطلحات ادب فارسی از قبیل: «صفت بیابان، صفت کوه، صفت آب، صفت مرغزار ...». در آخر مقدمه می نگارد: «ز هجرت هشتصد و پنج و نود سال ** چو بگذشت این رقم زد کلک اقبال/ بفیروزی چو می کردم تمامش** نهادم گلشن اقبال نامش». انشائی است. متخلص به نامی است و نگارنده «روضات الجنات في اوصاف مدینه هرات» که به نام سلطان حسین بایقرا به سال 873ق نگاشته است.

آغاز: حمد حضرت باری عز اسمه لطایف حمدی که چون منایم ربیعی رهان کل را بخنداند و زبان بلبل را بمنطق ...

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29600

آغاز: برابر؛ انجام: موجود: کپ رفتار بعید بدیع و بدیع می نماید مصرع این سرشته که جنید ز جای ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ جلد:تیماج [رایانه]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1/ 16450

آغاز: برابر؛ انجام: مصرع این سررشته که چیند ز جای دگر است

خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: 960ق؛ محشی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 32گ، 15 سطر، اندازه: 10/4×18سم [ف: 23-28]

گلشن انبساط- گلشن احباء

گلشن انشا/ متفرقه/ ترکی

golšan-e enšā

محمود بن ادهم

mahmūd ebn-e adham

اهداء به: سلطان با یزید خان عثمانی

چون منشآتی که به زبان ترکی فراهم آمده بود، به نظر مؤلف رکیک و سست بود این کتاب را تأليف نمود تا منشآت صحیح که برای اغراض مختلف نگاشته شده فراهم آورد. سر آغاز و بعضی از فرازهای این کتاب به فارسی است و دارای یک «مقدمه» و سه «باب» مشتمل بر فصول می باشد: مقدمه: در اصول و آداب مکاتبات؛ باب 1. درصحایف و رقاع؛ باب 2. در خطابات و ادعیه؛ باب 3. در مناشیر و فرمان های سلطانی.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9981

آغاز: حمد فراوان و ثنای بی پایان سلطان عظیم الشان باهر البرهاني را که منشئات دیوان انشا منشور ایجاد اشیار ابطغرای فرمان او تقریر گردانید؛ انجام: بنم دعاء دولت روز افزون ابد پیوند و مه اشتغال کو ستره علامت شریفه اعتماد و اعتقاد ایده لر خط: نستعلیق ترک، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 124گ، 17سطر، اندازه: 13×20/5سم [ف: 25-249]

گلشن ایمان/ کلام و اعتقادات/ فارسی

golšan-e īmān

قزوینی، محمد صفی بن ولی، ق 11 قمری

qazvīnī,mohammad safi ebn-e valī(- 17c

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18906

آغاز: بسمله جان فراتر نسیمی که در گلشن هستی چهره پردازی؛ انجام: رجوع به کتب مبسوطه خواهد نمود ... و منه الاعانه والتوفیق.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کتابت شده به نام: محمد هاشم؛ جلد: مقوا [رایانه]

گلشن بلاغت/ ادبیات فارسی

golšan-e balāqat

معموری، عبدالوهاب بن محمد، ق 11 قمری

ma'mūrī,'abd-ol-vahhāb ebn-e mohammad(- 17c

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8537/6

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، 111گ (68پ - 178پ)، 19سطر( 8×14)، قطع: وزیری [ف: 157-17]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5828/2 -ف

نسخه اصل: از دیوان هند؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3-184]

گلشن توحید = شرح مثنوی معنوی/ شعر، ادبیات/ فارسی

golšan-e towhīd = š.-e masnavī ma'navī

مغلوی، ابراهیم بن صالح، 875 – 957 ؟ قمری

moqallavī, ebrāhīm ebn-e sāleh (1471 - 1550

وابسته به: مثنوی معنوی = مثنوی مولوی؛ مولوی، جلال الدين محمد بن محمد (604-672)

تاریخ تأليف: 940ق

گزیده ای است از شش دفتر مثنوی مولوی از هر یک صد بیت و هر بیتی پنج بیت دیگر به تضمین افزوده است و در آخرین بیت پنجم خود مطلبی آورده که مناسب یک بیت مثنوی می شود تا آخر که ششصد بیت از دفتر مثنوی و 3600 بیت از خود شاعر.در انتها نسخه ذکر شده است: «شکر کن کین نامه با عنوان رسید ** پیشتر از مرگ با پایان رسید/ شاهدی که ناظم این گلشن است ** چشمهاش از نور عرفان روشنست/ خود نوشت ختم و کردش آن زمان ** نهصد و چهل سال بود تاریخ

آن». تاریخ سرودن 937 - 940 ق است.

آغاز: حمد بی غایت و بی حد، شکر لایحصی و لایعد ... ؛ آغاز متن: حمد لا یحصی ثنای بی قیاس ** بی نهایت منت و بی حد سپاس.

چاپ: به سال 1372 با تصحیح محمد حسین خسروان و رضااشرف زاده، و به سال 1386 با تصحیح خیرالله عزیزی به چاپ رسیده است.

[تاشکند 731/8 ؛ الذريعة 498/9 و 225/18 و 271/19 ؛ مشترک پاکستان،1637/3 و 248/7 ؛ کشف الظنون، حاجی خلیفه1505/2 ؛ نسخه های فارسی 3071/4 ؛ فهرستواره منزوی 784/7 ]

1. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 410

خط: نسخ، کاتب= مؤلف، بی تا، جلد: تیماج، 181گ، 10 سطر (11×14/5)، اندازه: 17×21سم [ف:1-235]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24745

آغاز: برابر؛ انجام: نهصد و چل سال بر تاریخ آن. (کذا) خط: نستعلیق، بی کا، تا: 140ق، تملک: محمد رشید الدين حسینی؛ جلد: گالینگور [رایانه]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1169

آغاز: برابر؛ انجام خود نوشت (و) ختم کردش آن زمان ** نهصد و چهل سال بود تاریخ آن

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ظاهرا 960ق؛ ابیات مثنوی بر حسب شماره سه هزار و هفتصد و چهل و نه بیت می باشد؛ جلد: تیماج، 126گ، 15 سطر، اندازه: 13×21/5سم [ف:3-449]

4. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2621

آغاز: طالبان معرفت کردند باد ** در دل ایشان در عرفان گشاد؛ انجام: روی در روی خود آرای عشق کیش ** نیست ای معشوق تر جز خویش خویش مشتمل است بر 188 بیت از دیباچه و 3197 بیت از مثنوی گلشن توحید که 533 بیت آن از مثنوی مولوی است (تا اواسط دفتر پنجم مثنوی)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر: «معین الرعايا»؛ جلد: میشن مذهب، 280ص، 13سطر(7×11)، اندازه: 9/5×15سم [ف:8-365]

5. تهران؛ دانشگاه، شماره نسخه: 9197

آغاز: برابر؛ انجام: گلشن توحید را با عون عشق ** می نبشتم تا زوال با خرش/ گفتمش تاریخ او هم آن زمان ** نه صد و چهل سال بد تاریخ آن/ بو کتاب یا زدم یادگار اولسون ایچون ** تمت او قویه بر فاتحه یاران ایچون

خط: نسخ ترکی، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: استانبولی، جلد: مقوا، 103گ، 18سطر (10×16)، اندازه: 15 ×20 سم [ف: 17×316]

6. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3116 -16/126

آغاز: طوطیان را اندر این قند و نبات ** تشنگان را چشمه آب حیات/ گوبیا باران نیسانست این ** می شود که زهر و گه درثمین؛ انجام: قطره آلوده ناپاک ما ** پاک گردد اندر آن بحر صفا/ حق روح پاک فخر انبیا ** کن نصیب ما وصالت ای خدا خط: نسخ، کا: درویش محمد بن مصطفی عشر خواه، تا: 1009ق، جا: در درگاه مولانا؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: تیماج،103گ، 18سطر، اندازه: 12×19 سم [ف:3418]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10618/2

آغاز: برابر؛ انجام: حق روح پاک فخر انبیاء ** کن نصیب ما وصالت ای خدا

خط: نستعلیق، کا: درویش محمد مولوی، تا: صفر 1024ق؛ در ادامه رساله نامه ها و مراسلاتی به این عناوین آمده است: 1. نامه طهماسب بهار (ترکی)، 2. نامه سعدی چلبی بن تاجی به برادر بزرگترین مولی جعفر چلبی جانشین سلطان در دمشق (ترکی)، 3.نام دیگر از او به وی (عربی)، 4. نامه سلطان سلیم خان به سرزمین مصر از شهر ارزنجان با انشاء جعفر چلبی (عربی)، 5. نامه سلطان به دیار مصر با انشاء سعدی چلبی (عربی)، 6.نامه مرحوم سعدی چلبی بن تاجی به برادرش قاضی عسکر از شهر قسطنطنیه به شهر آماسیه (عربی)، 7. نامه دیگری از او به وی (عربی)، 8 نامه ترکی سلطان سلیم به شاه اسماعیل از منشات جعفر چلبی طغرایی در تاریخ 920ق؛ جلد: تیماج مذهب، 249ص (70-318)، اندازه:16×20سم [ف: 33/1 -134]

8. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1167

آغاز: برابر؛ انجام: خود نشست و ختم کردش آن زمان ** نهصد وچهل سال بد تاریخ آن

خط: نستعلیق، کان ابن محمد یوسف محمد تقی لواسانی، تا: 1098ق، جا: عباس آباد گنجه؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 100گ، 19 سطر (15/568)، اندازه: 12×24/5سم [ف: 195-3]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28968

آغاز: می کند از پرده معشوق ناز ** می کند از پرده عاشق نیاز؛انجام: سیر وحدت ... بین که او سلطان سلطانان چه گفت.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: نخودی، جلد: تیماج [رایانه]

10. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14994

آغاز: برابر؛ انجام خود نوشت [و] ختم کردش آن زمان ** هفتصد و چهل سال بود تاریخ آن

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ و مذیل است به: «قدرت نامه»، قصیده ای به ترکی، آغاز: « قادریم قدرت ییلا ** سیزنی عزیز جان ایلدی». (ص 318 - 322)، «وصف مقامات» شیخ احمد یسوی به نثر و به زبان ترکی، آغاز: «بسمله، الهي خالق خلاق بین رازق رزاق سن ** بمن نظر فیه و لمن قاله في کتابه تم» (ص323 -362)، اشعار متفرقه به ترکی(ص363-374)؛ واقف: محمد حسن جاهدنیا، خرداد 1364؛ جلد: تیماج،191گ، 13 سطر، اندازه:9/5×16/4 سم [ف: 17-370]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4609

آغاز: برابر؛ انجام: حق روح پاک فخر انبیا ** کن نصیب ما وصالت ای خدا

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملا قرن 12؛ جلد: تیماج مذهب، 148گ، 13 سطر(9 × 14/8)، اندازه: 14/8 × 20/5سم [ف:13-2]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4122

آغاز: برابر؛ انجام: سجده گاه لا مکانی در مکان ** مر بلیسان را از نو ویران دکان/ انبیا هرگز نگفتند از ما سوا ** بود نطق انبیا وحی خد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1150ق؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد:تیماج، 124گ، 15 سطر (7 × 14)، اندازه: 12×18سم [ف: 11-116]

13. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4894

آغاز: برابر؛ انجام: حق روح پاک فخر انبیا ** کی نصیب ما وصالت ای خدا

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 81گ، 24 سطر، اندازه:14/8×21/3سم [ف: 4-694]

14. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 17151/1

آغاز: جمله هستیها ز داد نیستی است ** نیستی رو بس تو در هستی مه ایست؛ انجام: کربلاشان شد و منی عاشور عید ** کس چنین عیدی بعالم کی شنید

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج، 178 ص(1-178)، 16سطر، اندازه:14×22سم [ف: 47/2 -39]

15. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7762

آغاز: برابر؛ انجام: خود نبشت و ختم آن زمان ** نهصد و چهل سال بد تاریخ آن

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ تملک: دکتر سید علی سعیدی به تاریخ 16 رمضان 1359؛ جلد: تیماج، 133گ، 15 سطر، اندازه: 10/5 × 16/5 سم [ف: 20-131]

16. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 62مشهد

خط: نستعلیق، کا: ملا بای مراد بن استاجیت، تا: 1205ق؛ 117گ،15سطر، 12×21سم [ف: -186]

17. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 62

خط: نستعلیق، کا: ملا بای مراد بن استاجیت، تا: 1205ق؛ 117گ،15سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 1-74]

18. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5532

آغاز: ... من ای راز جو ** از زبان شاهدی گویاست او/ بشنو این گفتار را با گوش جان ** تا ترا اسرار حق گردد عیان؛ انجام: خود نوشته است ختم کردش آن زمان ** نهصد و چهل سال بد تاریخ آن

خط: نستعلیق، کا: ملا حسن بن استاد غفور کنخانی هروی، تا: شوال 1211ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: میشن، 132 گ، 15سطر،اندازه: 16×20/5سم [ف: 4-694]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9562/1

آغاز: برابر؛ انجام: حق روح پاک فخر انبیا ** کن نصیب ما وصالت ای خدا

خط: نسخ، کا: میر صدر الدين بن میر روح الامين بن میر عبدالفتاح مراغی، تا: جمعه 4 جمادی الثاني 1233ق؛ جلد: تیماج مذهب، 102گ (1پ -102ر)، 18سطر، اندازه: 13/5 × 20/5سم[ف:30-223]

20. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1955/3

آغاز: این خیالی بود اندر دل مرا ** کارتباطی باشد اندر سینه ها/ تا بهر بیتی گویم پنج بیت ** هم بوجه ما رمیت از رمیت/ من به ششصد بیت گفتم سه هزار ** ماند از من عاشقانه را یادگار/ چونکه باعون خدا کردم تمام ** گفتم او را گلشن توحید نام/ هین بیابنگر که رعنا گلشن است ** گشت مفتاح کنوز مثنوی/باب این گلشن همیشه باز باد ** هر که می آید همی یابد مراد/ هر که خواند این کتاب معنوی ** یابد استعداد او با مثنوی/ مثنوی را کلیدی ساختم ** در میان عاشقان انداختم/ هر که او می یابد این مفتاح را ** از کرم احسان کند ما را دعا. دیباچه مفردات مثنوی در آن تاریخ که اختیار کردم و گفتم بسمله. و به نستعین. بشنو این بلبل چه افغان میکند ** قصه هجر گلستان می کند؛ انجام: شاهدی که ناظم این گلشنست ** چشمهاش از نور عرفان روشنست/ خود نوشت و ختم کردش آن زمان ** نهصد و چهل سال بد تاریخ آن

خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 10 رجب 1234ق، جا: مدرسه ظهیریه اردوبادیه؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا، 101گ (17ر -117پ)، ابعاد متن: 8 × 15، اندازه:16×22سم [ف: 8-570]

21. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2875

آغاز: برابر؛ انجام: حق روح پاک فخر انبیا ** کن نصیب ما وصالت ای خدا ... خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1235ق؛ مهر: «یا قاسم الارزاق»؛ جلد:چرمی، 159گ، 12 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 3-1156]

22. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 6183

خط: نستعلیق ترک، کا: موسی قادری نقش بندی بندینجی، تا: 11 صفر 1236ق، کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج، 81گ، 23 سطر(6×12/5)، اندازه: 12×17 سم [ف: 16-213]

23. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 433

آغاز: (در دیباچه افتاده): ... هر یکی تنها یکی دریا بدی/ اندران دریا بسی درها بدی؛ انجام: حق روح پاک فخر انبیا ** کز نصیب ما وصالت ای خدا

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 1249ق؛ افتادگی: آغاز؛ مقابله شده؛ 102گ، 19سطر (5×11)، اندازه:9/5×15 سم [ف: 1-211]

24. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5126

آغاز: مشکلات از هر یکی می گشت حل ** لیک بودی هر یکی از یک محل؛ انجام: قطره آلوده ناپاک ما ** پاک کرده اندر آن بحر صفا/ حق نور پاک فخر انبیا ** کی نصیب ما وصالت ای

خدا

خط: نسخ، کا: محمد اسماعیل بن محمد رضای کاشانی، تا: دوشنبه 16 شوال 1255ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: میشن، 104گ، اندازه: 15/3×21 سم [ف: 4-696]

25. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 5276

آغاز: برابر؛ انجام خود نوشته است ختم کردش آن زمان ** یادگاری ماند اندر عاشقان

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1255ق؛ کاغذ: ترمه، 146 گ، 13سطر، اندازه:14/2×24/4 سم [ف: 4-696]

26. تهران: ملک؛ شماره نسخه:5173/1

آغاز: برابر، انجام: شاهدی که ناظم این گلشن است ** چشمهاش از نور عرفان روشن است/ خود نشست و ختم کردش آن زمان ** هشتصد و چهل سال بد تاریخ آن

خط شکسته نستعلیق، کا: محمد علی فرزند میرزا حسین تفرشی،تا: 1256ق؛ جلد: میشن، 18 سطر، اندازه: 12/8 ×16 سم [ف: 8-234]

27. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 2496/1

آغاز: برابر؛ انجام: حق روح پاک فخر انبیا ** کن نصیب ما وصالت ای خدا

خط: نسخ، بی کا، تا: 9 رجب 1257ق؛ مجدول؛ 101گ (1پ- 101ر)، 19سطر (8×16)، اندازه: 13×22 سم [ف: 9-1265]

28. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:8636/1

آغاز: برابر؛ انجام: زندگی جاودانی شد ممات ** اندرون ظلمت است آب حیات

خط: نسخ، کا: علی بن محمد رفسنجانی، تا: 1 شعبان 1259ق؛ جلد: تیماج، 13 سطر (7/5×15)، قطع: ربعی [ف:17-185]

29. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 371

آغاز: لیکن اندر برگهاهست اینقدر ** از درخت مثنوی گلهای تر .../ نیست این گفتار من ای راز جو ** از زبان شاهدی گویاست او؛ انجام: شاهدی که ناظم این گلشن است ** چشمهاش از نور عرفان است/ خود نبشت ختم کردش آن زمان ** نه صد و چهل سال بود تاریخ آن

خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 6 جمادی الاول 1269ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: علی حایری مفسر، 1342؛ جلد: تیماج مذهب، 140گ، 14 سطر، اندازه: 10/5× 16/5 سم [ف: 2-474]

30. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13620

آغاز: ابتدا کردم بنام کردگار ** نیست غیر از تو تویی پروردگار/ حاضری و ناظری ای رهنما ** حل بکن این جمله مشکل های ما؛ انجام: شاهدی که ناظم این گلشن است ** چشمهاش از نور عرفان روشن است/ خود نشست و ختم کردش آن زمان ** یادگاری ماند اندر عاشقان

حدود هزار و نهصد بیت از این کتاب را شامل است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1282ق، مجدول، مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 148گ، 13 سطر، اندازه: 12/5 ×20سم [ف:37×148]

31. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8780/1

آغاز: برابر؛ انجام: حق روح پاک فخر انبیا ** کن نصیب ما وصالت ای خدا

خط: نستعلیق، کا: یعقوب علی، تا: 1296ق؛ مجدول؛ جلد: مقوایی، 14سطر (7/7×15)،اندازه: سم [ف:7-746]

32. مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 410

آغاز: ابتدا کردم بنام کردگار ** نیست غیر از تو تویی پروردگار

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، 10 سطر، قطع: خشتی[ نشریه: 5-54]

33. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10923/2

خط: نستعلیق، کا: میرزا یحیی تبریزی، بی تا، جلد: تیماج، 119گ (25پ -143پ)، اندازه: 13×20/5سم [ف: 27-334]

34. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7558/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 12 سطر (7×13)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 16-628]

35. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17459

بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

36. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 21129

بی کا، بی تا؛ خریداری از رضا شیخان [رایانه ]

37. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 8276

آغاز: چون قطار اندر شدی تسلیم شو ** از اصول پای یاران چب؟ مرو/ چون مهارت بسته شد در سلسله ** رام شد با مقتضای قافله؛ انجام: شاهدی که ناظم این گلشن است .../ خود نوشت[و] ختم کردش آن زمان/ نهصد و چهل سال [بود تاریخ آن]. خط: نستعلیق بد، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ تملک: «حاجی عبدالمجید»؛ مهر: «آقا سید خواجه» (بیضوی)؛ 134گ، 13 و 14 سطر (11×15/5 )، اندازه: 16×19/2سم (رایانه)

38. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 25699

بی کا، بی تا؛ خریداری از میرداد خان [رایانه]

39. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16884

آغاز: ... خانه را اندرین عیش مدام دور بادا منکران سردخام؛ انجام: کنز مخفی در وجود آدمیست آدمی پس پادشاه اعظم است ...

بیت های منتخب؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ جلد: تیماج مذهب، 135 گ، 12-14 سطر (8×12-14)، اندازه: 12×18 سم [رایانه]

40. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25084

بی کا، بی تا؛ خریداری از امرالله صفری [رایانه]

41. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 723

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 145گ، 12-14 سطر (9×16)، اندازه: 16×21سم [ف: 1-236]

گلشن توحید/ شعر/ فارسی

golšan-e towhid

تاریخ تأليف: 927ق

منظومه ای است در 600 بیت.با کار مغلوی سنجیده شود.

قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه:484/5

آغاز: ابتدا کردم به نام پادشاه لم یزل ** بی وزیر و بی وکیل و بی نظیر و بی بدل بی کا، بی تا، راسته و چلیپا. [ف: -110]

گلشن حکمت/ چند دانشی/ فارسی

golšan-e hekmat

معالی مدنی، محمد، قرن 12 قمری

ma‘ālī madanī,mohammad(- 18c)

اهدا به: عالم گیر اورنگ زیب (1068-1118ق)

تاریخ تأليف: 1111ق؛ محل تأليف: محمد آباد عرف بنارس

در پزشکی و ستاره شناسی و صناعات مبتنی بر احکام و عقایدخرافی و خواص حیوانات و داروها. از دیباچه برمی آید که مؤلف پیش از این 25 باب از 40 باب را در 1099 ق نگاشته بوده است. پس از 12 سال توقف، چون به محمد آباد عرف بنارس رسید و جایگاه داروغگی یافت، در 1111ق، در 43 سال شاهی اورنگ زیب، به تأليف گلشن حکمت پرداخت و به نام آن شاه ساخت. باب ها: 1. در دیدن نبض، در دو فصل؛ 2. فالنامه و ... در هفت فصل؛ 3. در علم نجوم، در هفت فصل؛ 4. در سعد و نحس نجوم؛ 5. در علامت بیماری، در سه فصل؛ ... 10. باه نامه در چند فصل؛ ... 15. خاصیت جغراتها و گوشت ها و روغن ها، در چهار فصل؛ ...20. در جلا دادن مروارید، در چهار فصل؛ ... 25. در عمل مینا، در پنج فصل؛ ... 38. در غبار افزای زر و سیم (کیمیا)، در هفت فصل؛ 39. در طلسمات و آتش بازی، در دو فصل؛ 40. در اسبان (فرسنامه)، در دو فصل. (احمد منزوی)

آغاز: بعد حمد حق درود مصطفی ** نعت آل مصطفی، صلوات الله علیه

انجام: و چون چند کرت عمل نماید به شود. [فهرست واره منزوی3661/5]

1. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 343

آغاز: (در دیباچه نانویس مانده): ... فاضل پادشاه دین پناه شهنشاه... محمد اورنگ زیب؛ انجام: في مرح مسلم ...

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1126ق؛ از روی نسخه ای نوشته شده که آغاز آن افتاده بوده است، نام مؤلف در بخش باقی مانده از دیباچه نیامده است؛کاغذ: هندی، 15گ، 13 سطر(10/5×18/5)، اندازه: 17×26/5سم [ف: 1-211]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4519

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول 1236ق، جا: کانپور؛ جلد: میشن، 138گ، 17 سطر، اندازه:16/2×24سم [ف: 4-697]

گلشن خیال = گلشن آرا = خواب و خیال/ شعر،داستان/ فارسی

golšan-e xīyāl = golšan ārā = xāb va xīyāl

نصر آبادی، محمد طاهر، 1027 - 1083 قمری

nasr-ābādī,mohammad tāher (1618 - 1673

تاریخ تأليف: 1047 ق (=مطابق : بدل گلشن خیال)

گفتگویی عاشقانه و عارفانه با نثر و نظمی زیبا با دلبری است که او را در خواب می بیند و در حین صحبت با او صدای اذان او را از خواب بیدار می کند! و هر چه دنبال او می گردد او را نمی یابد. نام کتاب در الذريعة و منابع دیگر «گلشن خیال» آمده ولی در نسخه 12144/1 مرعشی «گلشن راز» می باشد. در آن آمده است: «فخری می داند و رضیه شپش از شوق شوکت اسم من مانند کیک بهر جانب می جهد و داغم که ترک و تاجیک را ولر و خلج را داغ عبودیت کشیده ... آن که بر بساط سحاب از کار نمی شست بر خاکسترش نشانده ام و آن که از دود عود دماغش پریشان می شد ... جمعی کثیر را از ترک و هند و سرخ و سیاه کردم و غلام خانه زادم پسر حاجی تفرشی است که از تف سودای من ریشی دارد و پسر میرزای کاولی ساز در زمستان چاقو دسته خواهد کرد میرزا شرف خراسانی در پائیز آینده از بی تعلقی ها پیر جمالی خواهد رقصید ... از اشعار مناسب عاشقانه بیاض سینه ام خالی نیست و در فن تصویر و خط خام سرموئی کوتاهی ندارد ... مقارن حال قطعه ای که از خط و تصویر قرین بود بهدست فقیر دادند».

آغاز: به نام گلشن آرای خیالات ** که از نفیش برون آورده اثبات/ چنان در وادی وحدت خرامد ** که در خواب کسی هرگز نیاید بعد از حمد قادر مختار و نعت سید ابرار و منقبت ائمه اطهار ... [الذريعة 226/18 و 36/4 و 643/9 و 300/18 ؛ تذکره نصر آبادی به تصحیح: وحید دستگردی چاپ تهران؛ نسخه های منزوی 3617/5 با عنوان «گلشن آرا»و 3738/5 با عنوان «گلشن خیال»؛ فهرست واره منزوی 463/1 ]

1. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 3849/199 ف

نسخه اصل: کتابخانه ملی تهران؛ خط: نسخ تعلیق، بی کا، تا: قرن11؛ 6گ (197پ -202ر هامش) [فیلمها ف: 2-258]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:3010/43 خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 7گ(183-189)، سطور چلیپا (10/5 × 17/5)، اندازه:12×18/5 سم [ف: 10-1947]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه:4671/21

آغاز: برابر؛ انجام: و گرداند و نگوید و بخواب نبیند. آمین رب

العالمين.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن، 3گ1(159ر-161پ)، اندازه:15/2×24/4 سم [ف: 8-5]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:13443/20

آغاز: برابر

بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول مذهب؛ جلد: گالینگور، 6ص (233 -238)، اندازه: 20×32سم [ف: 36-381]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18589/20

آغاز: برابر

انجام: در خواب هم نبیند

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 406گ، اندازه: 23/5×33 سم[ف:51-50]

6. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:13443/61

آغاز: برابر

کا: محمد بدیع بن محمد محسن اصفهانی، تا: اواخر شعبان 1095ق؛ مجدول مذهب؛ جلد: گالینگور، 5ص (319 -323)، اندازه: 20×32 سم [ف: 36-385]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12290/1 حاشیه

آغاز: برابر؛ انجام چنین عیشی نامنظورش نصیب شود و اگر داند و نگوید در خواب نه بیند حسود کور باد.

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 12، جا: شاه جهان آباد؛ دارای سه سرلوح و کتیبه مذهب، مجدول؛ جلد: روغنی مذهب، 5ص (12-8)، 14 سطر، اندازه:17/7×29/6 سم [ف: 17-426]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1162/3 - طباطبائی

آغاز: برابر

تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: شکسته نستعلیق خوب، کا: آقا نور ابن حاج نقد علی، تا: قرن 12؛ 2گ (3-2) [ف: 23-645]

9. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3046/8

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ جلد: مقوا، اندازه: 16/5×26/5 سم [ف:1-375]

10. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه:4719/28

آغاز: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: میشن، 2گ (20ر 21ر) ، اندازه:17/2 × 28/2 سم [ف:8-68]

11. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 980ض-6/70

آغاز: برابر

در فهرست از علی رضا تجلی دانسته شده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، اندازه:14×21سم [ف: 3-1289]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:2/2465/12

بی کا، تا1104ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 10ص (116-125)، 29سطر ( 9/5 × 20/5)، اندازه: 18/5×32 سم [ف:9-1215]

13. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12144/1

آغاز: برابر ؛ انجام: در بیداری عیش این چنین نصیبش شود و اگر داند و نگوید در خواب هم نبیند؛ تم.

خط: شکسته نستعلیق خوش، کا: علی اصغر فرزند مرتضی اصفهانی، تا: 1115ق؛ تملک: حاجی رضا خلیلی

طاهری به سال1388ق؛ 2گ (3و 24 )، 25 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 30-604]

14. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:2619/6

آغاز: برابر؛ انجام: خوابی که به ز بیداریست

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 8 جمادی الاول 1140ق، جا: دولت خانه میرزا عیسی خان؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 6ص (462-467)،20سطر (7×17)، اندازه: 13×24سم [ف: 9-1489]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14145/10

بخشی از خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: با تاریخ 1148ق؛ 2ص (23-22) [ف: 38-177]

16. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه:7534/9

خط: نستعلیق، کا: قزوینی کلوسجودی، محمد معصوم، تا: 1164ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 13 سطر (6×13)اندازه: 9×16سم[ف:16-613]

17. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2666/2

آغاز: برابر؛ انجام: وا گرداند و نگوید در خواب هم نبیند ... خط: شکسته خوش، کا: فضل الله، تا: 1171ق؛ در چهار ستون چلیپا، مجدول؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج عنابی، 9گ ( 112-104)، ابعاد متن: 9×16، اندازه: 14×22سم [ف:8-425]

18. کاشان؛ جعفری؛ شماره نسخه: 78/2

آغاز: برابر؛ انجام: در هیچ مکان از آن دلبر نشان نجستم هر کس مرا بکاشانه آن یار گم شده راهبر شود در بیداری همچنین عیش نصیبش شود و اگر داند و نگوید خواب هم نبیند

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 5گ، 17سطر، اندازه: 15×21سم [ف مخ]

19. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:4666/15

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 13 ؛کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 9ص (181-188)، 21سطر (8×20)، اندازه:10×22سم [ف: 14-3614]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:1202/18 - طباطبائی

آغاز: برابر؛ انجام: امیدوارم که هر کس مرا به کاشانه آن یار گمشده راه بر شود در بیداری هم چنین عیش نصیبش شود. و اگر داند و نگوید در خواب هم نبیند ... بهر تاریخ ها تفیاز غیب ** بلد (بدل) گلشن خیال بگفت .../ سال تاریخ آن زعالم غیب ** بدل گلشن خیال آمد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 2گ (29-30)س [ف: 23-720]

21. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:390/14

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج تریاکی، درون تیماج مشکی، اندازه: 12×21سم [سنا: ف:1-231]

22. تهران؛دانشگاه؛شماره نسخه:8/7878

خط: نستعلیق، کا: محمد یحیی سیستانی، تا: 1201ق؛ در متن و هامش، مجدول؛ جلد: تیماج، 15 سطر (15×8)، اندازه:16×26/5 سم [ف: 16-723]

23. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:7755/41

خط: نستعلیق هندی، بی کا، بی تا، کاغذ: هندی، جلد: تیماج سبز،25 سطر(16×28)، اندازه: 21×36سم [ف: 16-691]

24. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2921/6

آغاز: برابر؛ انجام: اگر داند و نگوید بخواب هم نه بیند آمین یا رب العالمين (بلغ المقابلة) بی کا، بی تا؛ 5ص(39-43) [ف: 5-464]

25. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه:2913/32

آغاز: برابر

انجام: اگر داند و نگوید بخواب هم نه بیند آمین یا رب العالمين (بلغ المقابلة) بی کا، بی تا؛ سپس غزلی است به زبان شوشتری؛ 4ص (525 -528) [ف: 5-464]

26. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 40/9فرخ

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا روغنی مذهب، 7ص (245 -251)، اندازه: 14/5 × 21/5سم [ف: 206]

گلشن خیال/ عرفان و تصوف، شعر/ فارسی

golšan-e xīyāl

واحد قمی، محمد علی، ق 11 قمری

vāhed-e qomī,mohammad ‘alī (- 170)

از ملا محمد علی قمی متخلص به واحد در عرفان که در روزگار شاه عباس دوم سروده. با یک دیباچه به نثر و نظم.

آغاز: بسمله. گلشن خیال نکته سنجان و روضه افکار سخن شناسان را که عندلیب آسا ... ای منزه خیالت از چه و چون ** پر و خالی ز تو درون و برون/ به ثنای تو دهر یک دهن است ** نیست حمد تو هر چه در سخن است [الذريعة 1247/9 ؛ م 3073]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5542/1

آغاز: برابر؛ انجام: بسته بر روی دل بدفع ضرر ** لب خاموش .. اسکندر

خط: نستعلیق، کا: حبیب الله بن عبدالله اصفهانی، تا: قرن 11؛ 87گ (1پ -87پ)، 14سطر، اندازه:11/8×21/8 سم [ف: 8-416]

گلشن خیال/ ادبیات/ فارسی

golšan-e xīyāl

بسطامی، عبدالقادر بن محمد مهدی، ق 12 قمری

bastāmī,‘abd-ol-qāder ebn-e mohammad mahdī(- 18c)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3326ض

آغاز: گلشن خیالی که این غریق بحر گمنامی عبد القادر بسطامی خیال کرده بعرض ایستادگان سریر محبت و تعشق و دلبستگان علاقه مودت و تعلق می رساند؛ انجام: دریاب ضعیفان را در وقت توانایی. و السلام علی من اتبع الهدي

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا؛1111-1118 ق؛ جلد: تیماج، 6ص (72-77)، اندازه:13/5×19 سم [ف:11-2312]

گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی/ عرفان و تصوف، شعر/ فارسی

golšan-e rāz = golšan-ol asrār = golšan-e mahmūdī

شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری

šabestarī,mahmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321)

تاریخ تأليف: 717ق امیر حسین هروی جانشین بهاء الدين ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدين سهروردی از خراسان به سال 717، 17 پرسش عرفانی در 17 بیت نزد شبستری به تبریز فرستاد. شبستری به دستور پیر خود بهاء الدين یعقوب تبریزی چند بیتی در پاسخ او سرود، ولی پیر برای مرتبه دوم دستور داد که بر آن ابیات افزوده شود و پس از افزودگی بالغ نهصد بیت گردید که کتاب حاضر می باشد. این منظومه (که مثنوی به بحر هزج است) از متون سلیس و روان و شورانگیز در رشته عرفان و سلوک و از مهمترین و عمیقترین اثر عرفانی شبستری است.

آغاز: به نام آنکه جان را فکرت آموخت ** چراغ دل به نور حکمت افروخت / ز فضلش هر دو عالم گشت روشن ** ز فیضش خاک آدم گشت گلشن/ توانائی که در یک طرفة العين **ز کاف و نون پدید آورد کونین انجام: غرض زین جمله آن بد تا کند یاد ** عزیزی گویدم رحمت بر او باد/ بنام خویش کردم ختم پایان ** الهي عاقبت محمود گردان

چاپ: بمبئی، سنگی، 1329ق، وزیری، 17ص(384-400)؛ باکو، تصحیح قربانعلی محمد زاده، 1973م؛ تهران، تصحیح دکتر جواد نوربخش، انتشارات خانقاه نعمت اللهي، 1355ش؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371 ش؛ ایران، سنگی، 1299، جیبی [الذريعة 226/18 و 506/9 و 1010 و158/4 ؛ نسخه های منزوی3073/4 و3072/4 و 3078؛ مجموعه آثار شبستری ص 67؛ مشترک پاکستان، 376/7 ؛اختر راهی 2/109؛ دنا948/8 -956( 300 نسخه)]

شرح و حواشی:

1-شرح گلشن راز؛ رشتی استادی، احمد بن موسی (-9)

2- حديقة المعارف = شرح گلشن راز؛ کربالی، شجاع الدين (-9)

3- شرح گلشن راز؛ ترکه اصفهانی، علی بن محمد (-836)

4- شرح گلشن راز = نسائم گلشن؛ داعی شیرازی، نظام الدين محمود

(870-810)

5- شرح گلشن راز؛ شیخ بابا نخجوانی، نعمت الله بن محمود (-902)

6- شرح بیت «به اصل خویش یک ره نیک بنگر»؛ دوانی، محمد بن اسعد (908-830)

7- مقدمه شرح گلشن راز؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)

8- شرح بیت «تفکر رفتن از باطل سوی حق ... » ؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)

9 - مفاتیح الاعجاز = شرح گلشن راز؛ لاهیجی، محمد بن یحیی(912-840)

10- شرح گلشن راز؛ شیرازی، مظفر الدين علی بن محمد (-922)

11- شرح گلشن راز؛ علوان، علی بن عطیه (873-936)

12- ازهار گلشن = درة التاج = شرح گلشن راز؛ گلشنی بردعی، ابراهیم بن محمد ( 830-940)

13- شرح گلشن راز؛ الهي اردبیلی، حسین بن عبدالحق (870-950)

14- شرح گلشن راز؛ حسینی، حسین بن اسماعیل (-11)

15- ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود(1016-947)

16- شرح بیت «تفکر رفتن از باطل سوی حق ...»؛ نصیرای همدانی، نصیر الدين بن مسعود (-1030)

17- شرح گلشن راز؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی(1006-1091)

18- شرح گلشن راز = مختصر شرح گلشن راز؛ محمد باقر بن محمد حسین (-13)

19 - شرح گلشن راز ذهبی؛ زنجانی، عبدالکریم بن محمد علی (1299 )

20- مصابیح الاعجاز در شرح گلشن راز؛ نجم اصفهانی، محمد (-14)

21- غنچه باز در شرح گلشن راز؛ عنقا طالقانی، ابوالفضل بن علی(1334-1266)

22- شرح گلشن راز = خیر الرسائل؛ عصار، محمد بن محمود(1356-1264)

23- شرح گلشن راز؛ خراسانی سبزواری، محمد ابراهیم بن محمد علی (-1358)

24- شرح گلشن راز؛ جیلانی، محمد بن علی

25- شرح گلشن راز؛ جلال الدين محمود

26- گلشن راز (ترجمه)؛ الوان شیرازی

27- شرح گلشن راز؛ بخارائی، نورالله

28- حاشیه شرح گلشن راز

29- شرح بیت «تفکر رفتن از باطل سوی حق ... »(2 عنوان)

30- شرح دو بیت گلشن راز

31- شرح گلشن راز (33 عنوان)

32- شرح گلشن راز (کوچک) (2 عنوان)

33- شرح گلشن راز (مختصر)

34- مجموعة الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19041

بی کا، تا: قرن 7؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 13/4×22سم [رایانه]

2. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 122/9

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 717ق؛ قطع: وزیری [نشریه: 6-683]

تهران؛ دانشگاه، شماره نسخه: 3466/2 -ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف:2-148]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2692/2

نسخه اصل:همان نسخه بالا؛ 140ص (226-365)[عکسی ف:7-290]

3. تهران؛ بیانی، مهدی (دکتر)؛ شماره نسخه: 26

بضمیمه لمعات عراقی؛ خط: نستعلیق خوش، کا: محمود بن محمد خماری، تا: 754ق [نشریه: 1-10]

4. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه:1206/25

آغاز شود زو چشم دلها جمله روشن سوال: از فکر خویشم در تحیر ** چه چیز است آنکه خوانندش تفکر

نسخه اصل: کتابخانه ایاصوفیا، استانبول - ترکیه 4792. از اوائل سؤال سوم را داراست؛ خط: نسخ، کا: اسعد بن علی بن محمد کاتب، تا:813 ق؛ افتادگی: آغاز؛38ص (94-131)[عکسی ف: 4-25]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:1/37-عکس

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4792؛ خط: نسخ، کا: اسعد بن احمد بن محمد کاتب، تا: 816 ق، جا: شیراز؛ 23گ (609پ -631ر) [فیلمهاف: 3-218]

6. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه:241/5-ف

نسخه اصل: اونیورسیته ش 538؛ خط: نستعلیق ریز و خوش، بی کا، تا: با تاریخ 826ق؛ 55گ (539پ-593)، 25سطر [فیلمها ف: 1-442]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3/ 1930

خط: نسخ، کا: سید نعمت الله درویش، تا: ربیع الأول 835ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: کالینگور، 28گ (34ر -61ر)، 7سطر(9×16)، اندازه:14سم [ف:8-548]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2707/2 -ف

نسخه اصل: دار الكتب المصرية ش 23 تصوف فارسی؛ خط: نسخ، کا: بایزید ابراهیم تبریزی، تا: 851ق؛ 35سطر(17×26) [فیلمهاف:1-721]

9.تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 184/2-ف و17-عکس

نسخه اصل: نور عثمانیه ش2636؛ خط: نستعلیق، کا: بایزید بن صادق صوفی کرمانی، تا: ربیع الأول 853 ق، جا: اردبیل؛ 13 سطر[فیلمها ف: 1-421و3-219]

10. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 472/9 -ف

نسخه اصل: ملت افندی علی امیری ش1017؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الثاني 855 ق، جا: آنقره؛ 36گ (49پ -84ر)،

15سطر [فیلمها ف:1-487]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 965/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 858 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج،84ص (1-84)، 11 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 3-214]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 302/8 -ف

خط: نستعلیق، کا: غیاث جوهری، تا: 17 جمادی الثاني 859ق؛درهامش؛ 15 سطر [فیلمها ف: 1-452]

13. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 925/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 7 جمادی الثاني 861 ق، جا:چهارستون [نشریه: 7-263]

14. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه:883/12

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق متوسط، کا: عبدالله کاتب اصفهانی، تا:862 ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: میشن تیماج مذهب، اندازه: 3121سم [ف:4-1029]

15. تهران: ملک؛ شماره نسخه:4190/17

آغاز و انجام: برابر

کان محمد بن غیاث الدين نوربخشی، تا: ربیع الثاني876 ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 27گ (133پ-159پ)، 15 سطر، اندازه:13/2×17/6سم [ف:7-242]

16.

کرمان؛ اسلام پناه، مهندس محمد حسین؛ شماره نسخه: بدون شماره بی کا، تا: 882 ق [میراث اسلامی: 5-622]

17.

تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3219

آغاز : ... از آن دم گشت پیدا هر دو عالم ** و ز آن دم شد هویدا جان آدم.؛ انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 890 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: چرمی،100گ، 10 سطر، اندازه: 11×16/5 سم [ف: 3-1157]

18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه:12605/1

آغاز: برابر؛ انجام: بخاری مرتفع گردد ز دریا ** فرو بارد به امر حق تعالی ...

خط: نستعلیق، کا: پیر حاجی بن مامری، تا: قرن 9، افتادگی: انجام؛ مصحح، رکابه دار؛ کاغذ: شرقی، 5گ (1-5)، 20-24سطر،اندازه: 6×9سم [ف: 32-19]

19. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10579

آغاز: تعالی الله قدیمی کو بیک دم؛ انجام: برابر

کا: جعفر بایستغری، تا: قرن 9؛ افتادگی: آغاز و وسط؛ مجدول، صدر نسخه ترجیع بندی است که صفحه های اول و آخر آن افتاده بیت الترجيع آن: «که بغیر از تو در جهان کس نیست - جز تو موجود جاودان کس نیست» موجودی از آن پنجاه و یک بیت است، آغاز موجود: «ای زده خیمه حدوث و قدم»؛ جلد: میشن تریاکی. [ف:11-274و9-228]

20. اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: 3254

خط: نستعلیق، کا: میرزا عباس بن محمد تقی شهیر به حاج میرزا بابا دارابی، تا: قرن 10؛ 58ص، 25سطر (13×17)، اندازه:18×22سم [ف: 1-141]

21. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4799/1 -ف

بی کا، تا: قرن 10؛ با یادداشت مجتبی مینوی؛ 63 ص (1-63) [فیلمها ف: 3-107]

22. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 229

آغاز: برابر؛ انجام: درو از راز دل گلها شکفته ** که تا اکنون کسی دیگر نگفته

خط: نستعلیق، کا: محمود محمد، تا: قرن 10؛ دارای یک سرلوح، مجدول؛ واقف: عضدالملک، قرن 13ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد:تیماج، 42گ، 13 سطر، اندازه: 16×25سم [ف:1-192]

23. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19118/2

کا: درویش، تا: 909ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه:12×17/4 سم [رایانه]

24. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 331/5

آغاز: که چون حاصل شود در دل تصویر/ نخستین نام او باشد تذکر؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول 918 ق؛ افتادگی: آغاز؛11گ (97پ -107پ) [ف: 3-23]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه:98/5 -عکسی

اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-230]

25. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2217

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق ممتاز، کا: میر عماد حسنی قزوینی سیفی، تا: قرن 11؛ مذهب، با سرلوح، مجدول؛ تملک: سلیمان بن محمد خان قاجار؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوای روغنی مذهب، 40ص، 14سطر، اندازه:17/1×27/3سم [ف: 7-612]

26. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2220

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق ممتاز، کا: عبدالرشید الديلمي، تا: نیمه اول قرن 11؛ مجدول، با یک سرلوح مذهب، با پنجاه و سه کتیبه دو طرف مذهب منقش؛ مهر: کتابخانه دولت علیه ایران به سال 1329ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوای روغنی بوم مذهب، 80ص، 11سطر[ف:7-614]

27. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 339/1

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [نشریه:7-234]

28. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8932/3

بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 20گ (36پ -55ر)، 17سطر (6×10) [ف: 17-253]

29. تهران، دانشگاه، شماره نسخه: 9647

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 37گ، 12سطر(6/5×12)، اندازه: 11×18سم: [ف:17-443]

30. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2742/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ابو تراب منعم الدين اوحدی، تا: محتملاً قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: روغنی مذهب، 45ص، 15سطر (7/5×14/7)، اندازه: 15× 23سم [ف: 6 -352]

31. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 762/3

بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ کاغذ:اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 75ص ( 185-111)، 17سطر (9×13)، اندازه: 12×17/5 سم [ف: 2 -284]

32. تبریز؛ محقق (آقای)؛ شماره نسخه: 7

بی کا، تا: قرن 11؛ با سر لوح انشریه: 4 -331]

33. یزد؛ صدوقی یزدی؛ شماره نسخه: 6

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، دارای سر لوح زرین؛ 40گ، 14 سطر، اندازه: 14/5 ×22 سم [ف: -9]

34. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 2620/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، مجدول؛ جلد: تیماج، 27گ،20 سطر، اندازه: 6×15سم [ف مخ: 4 -1640]

35. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5549/3- 27/219

آغاز: ... نظر کن در معانی سوی غایت ... درصفت چشم نگردد کز چشم شاهد چیست پیدا ** رعایت کن لوازم را بدانجا؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوای، 11گ، 19 سطر چلیپایی، اندازه: 11× 18سم [ف: 6 -3420]

36. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 810/2 -5/100

آغاز: مگو ممکن زحد خویش بگذشت ** کجا خود کرد این معنی توان گشت ... / آغاز جوابات: بنام آنکه جانرا فکرت آموخت ** چراغ دل زنور جان برافروخت؛ انجام: زخود مردم ظهور سایه ای شد ** که آن معراج دین را پایه ای شد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول مذهب؛ 9 گ، 16 سطر، اندازه: 22×13/5سم [ف: 6 -3420]

37. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10091/1

آغاز: نشانی داده اندت از خرابات؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 6ص (1- 6)، اندازه: 13/5×19/5سم [ف: 32 -117]

38. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4284/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 9 گ (70ر-78ر)، 35 سطر، اندازه:16/5× 32 سم [ف: 11 -297]

39. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2664/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق کتابتی، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 73گ (446 -518)، 30سطر (11×20)، اندازه: 17×28/5سم [ف: 8 -417]

40. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18267

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، کا: درویش یوسف حافظ، تا: صفر 1014ق، جا: قاهره در خانقاه شیخ ابراهیم گلشنی؛ در آغاز نسخه اشعاری از نجم الدين کبری، قاسم انوار؛ جلد: گالینگور، 64ص، 15 سطر، اندازه:12/5×20سم [ف: 50 -93]

41. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7881

آغاز: برو ختم آمده پایان این راه؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ابراهیم بن حسن، تا: اواسط شوال 1033ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 37ص، 29 سطر، اندازه:16×29سم [ف: 11 -274]

42. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18163/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد داود کشمیری، تا: 15 جمادی الاول 1034ق، جلد: گالینگور، 64ص (17 -80)، 16 سطر، اندازه:11×20سم [ف: 50 -40]

43. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4398

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1038ق؛ جلد: مقوا[الفبائي: -478]

44. نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه:20/10

قطعه ای از گلشن راز؛ کا: محمد قاسم بن تاج الدين محمود حسینی، تا: 1040ق؛ 3گ (95پ -97ر)، اندازه:11/5×18سم [ف: -43]

45. تهران؛ بیانی، مهدی (دکتر)؛ شماره نسخه: 27

به ضمیمه شرح گلشن راز از محمد بن محمد گیلانی نوربخشی؛ خط: نستعلیق خوش، کا: جوری، تا: 1043ق، کاتب از شعرای قرن دهم و صاحب ترجمه است [نشریه: 1 -10]

46. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10148/3

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: مراد، تا: 1071ق؛ 30ص (53- 82)، 18- 19سطر، اندازه: 12/5×18/5سم [ف: 32 -183]

47. مشهد؛ امام هادی؛ شماره نسخه: 9/1

خط: نستعلیق، کا: عبدالرحیم بن عبدالغفور، تا: سه شنبه 20 جمادی الثاني 1079ق؛ 98گ (1پ -98ر)، اندازه: 15/5 × 24/5سم [ف: -9]

48. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 534/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خفی، کا: محمد غنی، تا: 1083ق، کاغذ: بغدادی، جلد: مذهب، اندازه:13/4 ×24/8سم [ف: 4 -1133]

49. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 329/24-فیروز

خط: نستعلیق، کا: محمد رضا پسر علی جان طرشتی، تا: 1089ق؛ 36ص (318 -353)، 21 سطر، اندازه: 25×15/5 سم [ف: 21 -304]

50. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4704/3

خط: نستعلیق، کا: محمد شریف خیال شیرازی، تا: دوشنبه 9 صفر1095ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 32ص (ص: 354-

385)، 17سطر (7×14)، اندازه: 10×18سم [ف: 14- 3649]

51. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19734

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: تربتی، اسد بن حسن بیک، تا: 6 محرم 1098ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 485/1

همان نسخه بالا[اهدائی ف: -263]

52. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16652/2

آغاز: حضرت شیخ جوان پیر کامل شیخ محمود علیه الرحمه می فرماید. شراب شمع شاهد عین معنیست؛ انجام: چو دید آن ... گران سوی چو خورشید ** ببریدم من ز جان خویش امید.

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: اواخر قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: کشمیر، جلد: میشن دارچینی، 15 -17 سطر، اندازه:10/3×3/20سم [ف: 17 -68]

53. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14994/2

آغاز: نخست از فکر خویشم در تحیر ** چه چیز است آنکه میخوانند تفکر؛ انجام: نباشد اهل دانش را معول **ز هر چیزی نگر بر وضع اول

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ واقف: محمد حسن جاهدنیا، خرداد 1364؛ جلد: تیماج، 10ص (5 -24)، 13 سطر، اندازه:9/5×16/4سم [ف: 17- 370]

54. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1123/5

آغاز: جهان خلق و امر اینجا یکی شد؛ انجام: که در وی سوره سبع المثاني است

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 6گ (47 -52)، 16سطر (6×12)، اندازه: 11×17/5سم [ف: 3 -1563]

55. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15321/1

آغاز: زاهان دانش و ارباب معنی ** سؤالي دارم اندر باب معنی / زاسرار حقیقت مشکلی چند ** بگویم در حضور هر خردمند؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، جلد: تیماج، 96ص (1پ -49ر)، 12 سطر، اندازه:10× 14/3 سم [ف: 43 -19]

56. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 6012

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 62گ، 12سطر (4×9)، اندازه: 15×10سم [ف: 16 -179]

57. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2237

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: سپاهانی،42گ، 12 سطر(6×11/5)، اندازه: 10×18سم [ف: 9 -900]

58. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1363

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج؛ 45گ، 12سطر (7/5×14)، اندازه: 12/5×19/5سم [ف: 3 -424]

59. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 22

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ با سرلوح، مجدول؛ 60گ، 12سطر (7/5×16)، اندازه: 12×22/5سم [ف: -115]

60. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7784/2

بی کا، تا: قرن 12؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا، 14 سطر (7×13)، اندازه: 11×17سم [ف: 16 -697]

61. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1623/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، 49گ (75پ -123) [نسخه پژوهی: 3 -155]

62. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 368/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 11 -943]

63. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 9

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ 73ص، قطع: ربعی [نشریه: 6 -657]

64. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 67/3

آغاز: برابر؛ انجام: زبان سوسن او جمله گویاست ** عیون نرگس او جمله بیناست

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1101ق؛ 23گ (14پ - 36ر)[ف: 1-212]

65. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8841/33

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، کا: جمال الدين محمد حسنی، تا: شنبه 21 جمادی الاول 1108ق، جا: قندهار؛ با یادداشت های توضیحی فراوان بین سطور و کناره صفحات؛ کاغذ: شرقی، جلد: میشن، 23ص (228 -250)، اندازه:22/3×34/9سم [ف: 29/1 -91]

66. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8945/12

آغاز: سؤال: چه خواهد بود معنی این عبارت ** که دارد سوی چشم و آب اشارت ... جواب: هر آن چیزی که در عالم عیان است ** چو عکس آفتاب آن جهان است؛ انجام: بود از سر وحدت واثق حق ** درو پیدا نماید وجه مطلق

تنها بخشی از منظومه است؛ بی کا، تا: 1113ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور؛ 6ص (57-62)، اندازه: 15/6×27/8سم [ف: 423-29/1]

67. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6215/4-ف

نسخه اصل: کتابخانه گنج بخش.درهامش؛ بی کا، تا: 20 شوال 1143ق [فیلمها ف: 3-210]

68. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 810/2

خط: نستعلیق، کا: شمس الدين هاشمی، تا: 19 ربیع الاول 1147ق؛ جلد: تیماج، 51گ (79پ-129پ)، 12سطر، اندازه: 20×11سم [ف: 2 -92]

69. شیراز؛ امام عصر؛ شماره نسخه: 2/ 60

خط: نستعلیق، بی کا، تا: نیمه اول شوال 1187ق؛ 40گ(31 -70)، اندازه: 11/5× 16/5 سم [ف: 1-85]

70. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13694

آغاز: برابر، انجام: بنام خویش کردم ختم و پایان ** الهي عاقبت محمود گردان / در او از راز دل گلها شکفته ** که تا اکنون کس دیگر نگفته

خط: شکسته نستعلیق، کا: عبدالغفار، تا: 10 ربیع الثاني 1198ق، به دستور حاجی میرزا موسی؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 37گ، 14 -16سطر، اندازه:9/5×15/9سم [ف: 17- 371]

71. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16200

آغاز: شاه ما حکم انها دارد ** آن نشانش بنام رندانست؛ انجام: گفت سی سال شد که تا با یار ** می کنم من سخن درین بازار

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور، 57گ، 9سطر، اندازه: 9/2×15/3سم [ف: 17 -374]

72. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13189

آغاز: شاه ما حکم انما دارد ** آن نشانش بنام رندانست؛ انجام: گفت سی سال شد که تا با یار ** می کنم من سخن درین بازار

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مشمع، 29گ، 19 سطر، اندازه: 12/2×20سم [ف: 17 -374]

73. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29864

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن محمد تقی، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج[رایانه]

74. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10903/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 32گ(129پ-160ر)،17 سطر، اندازه: 13/5×20/5سم [ف: 27 -320]

75. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 449

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، دارای یک سرلوح؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: گالینگور، 51گ، 10 سطر (8/5×15/5)، اندازه: 13/5×21/5سم [ف: 2 -553]

76. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 813/3

آغاز: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ مهر: حاج سید سعید؛ 12 سطر (6/5×14/5)، اندازه: 11×20/5سم [ف: 3 -1105]

77. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1976/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: میرزا عبدالوهاب یزدی منش متخلص به گلشن، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 17 سطر، اندازه: 13×20/5سم [ف: 5- 360]

78. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3257

آغاز: برابر؛ انجام: غرض این جمله کوتاه کن یاد **عزیزی گویدم رحمت بر او باد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ تملک: حسینعلی عمید دفتر بنغلامرضا شوال 1339ق مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 39گ، 14سطر، اندازه: 14×22سم [ف مخ: 4 -1641]

79. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10270/1

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13، دارای دو سرلوح مرصع؛ جلد:میشن سرخ، 11 سطر، اندازه: 9/5×14/5سم [ف: 9 -263]

80. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11392

آغاز: برابر؛ انجام: همه روی تو در خلق است زنهار ** مکن خود را بدینعلت گرفتار

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: انجام؛ مذهب؛ جلد: تیماج، 55گ، 11 سطر، اندازه: 9×14سم [ف: 33/2 -108]

81. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18694/2

آغاز: همه از وهم تست این صورت غیر ** که نقطه دایر است از سرعت سیر؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 138گ، اندازه: 11/5×20سم [ف: 51 -106]

82. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18617/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ابراهیم بن محمد حسین اصفهانی، تا: قرن 13؛ 146گ، اندازه: 11/5×20سم [ف: 51 -70]

83. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9232/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مذهب، 39گ (1پ - 39پ)، اندازه: 11/5× 18/5سم [ف: 30 -25]

84. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4289/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 41گ (62پ -102)، ابعاد متن: 10/5×13، اندازه: 9×14/5سم[ف: 11 -302]

85. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 111 فیروز

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 (یا اوایل 14)؛ دارای یک سرلوح، مذهب، مجدول؛ جلد: تیماج، 77ص، 14سطر، اندازه: 14×21سم[ف: 21 -166]

86. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 297- فیروز

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، دارای یک سرلوح، مذهب، مجدول؛ یادداشت مورخ 1337 با امضای عراقی؛ جلد: تیماج مذهب، 80ص، 14 سطر، اندازه: 13×22سم [ف: 21 -166]

87. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3553- 18/73

آغاز: برابر؛ انجام: و تقبل بقبول حسن رب دعانا ** الهي بمحمد بعلی بعلی بعلی بعلی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور، 68گ، 13 سطر، اندازه: 21814سم [ف: 6 -3419]

88. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5107- 25/197

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 76گ،

7سطر، اندازه: 9×11سم [ف: 6 -3419]

89. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17239/13

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق و شکسته چلیپایی، کا: اسماعیل بن علیقلی، تا: قرن 13؛ 78ص (158 -235)، اندازه:11/5×18سم [ف: 47/2 -87]

90. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 276

خط: شکسته، نستعلیق، کا: سید یحیی، تا: قرن 13، جهت تقدیم به آقا محمد تقی خان امیر آخوند؛ دارای سر لوح، مجدول؛ به سال 1332 که کتاب را از میرزا طهرانی خریده؛ جلد: تیماج قرمز، 35گ، 15 سطر، اندازه: 21×13سم [ف: 1 -260]

91. مشهد: الهيات، شماره نسخه: 23747/1

آغاز: برابر

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی؛ جلد: مقوا، 16گ (1 -16)، 15 سطر ( 9/5×13/5)، اندازه: 16/5 × 21/5سم [ف: 3–1004]

92. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 544/2

خط نستعلیق، بی کا، تا قرن 13؛ اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: 1 -275]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 544/2

همان نسخه بالا [نشریه: 5-83]

93. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4006/1

بی کا، تا: قرن 13؛ 33گ (1پ -33ر)، اندازه: 13/5×20/3سم [ف: 7-141]

94. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5005/9

آغاز: ز اهل دانش و ارباب معنی ** سؤالي دارم اندر باب معنی ... / بنام آنکه جانرا فکرت آموخت ** چراغ دل بنور جان بر افروخت؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: ترمه ختایی، جلد: میشن، 15سطر، اندازه: 8/2×14/7سم [ف: 8 -162]

95. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5471- 27/141

آغاز: سوال دویم درباب فکر که کدام فکر است که گاهی طاعت و گاهی گناه، کدامین فکر ما را شرط را هست ** چراگه طاعت و گاهی گناهست؛ انجام: برابر

خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا، 30گ، 19 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 6 -3420]

96. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5272

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، با سرلوح زرین، مجدول؛ جلد: میشن، 42گ، 14 سطر، اندازه: 14/6×21/9 سم [ف: 4 -698]

97. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 463/2

خط: نستعلیق، کا: تفرشی، محمد سعید بن عبدالحفیظ، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 32گ (34پ -65ر)، 18سطر (7×15/5)، اندازه: 14×21سم [ف: -304]

98. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8973

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته ریز خوب، کا: سید علی نیاز، تا: قرن 13؛ مجدول دارای سرلوح و کتیبه بشیوه مکتب هنری شیراز؛ واقف: خاندان حکمت؛ 48گ، 11 سطر، اندازه: 15×10سم [ف: 11 -272]

99. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 283/2 حکمت

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14، جلد: تیماج، قطع: ربعی [ف: 2 -58]

100. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 122/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 3 -29]

101. تهران؛ چهل ستون؛ شماره نسخه: 309/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [چند نسخه -ف: -381)

102. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1851/1

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 12 -13؛ اهدایی: دکتر صادق کیا [ف: 3 -279]

103. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1306/3

خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 2 -211]

104. قم، دار الحديث؛ شماره نسخه: 309

آغاز: برابر؛ انجام: غرض زین جمله تا از ما کند یاد ** عزیزی گویدم رحمت بر او باد / ... مسلمانی برون از این مقام است ** بگویم با تو رمزی کان کدام است / بکس مپسند هر آنچه نیست در خور ** مسلمانی همین است ای برادر

خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن میرزا محمد نصیر صافی (متخلص به آصفی)، تا: قرن 13؛ مجدول، دارای سرلوح مذهب مرصع؛ جلد: تیماج مذهب، 46گ، 12سطر، اندازه: 10×18سم [ف: -251]

105. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 561

خط: شکسته نستعلیق، کا: حاج حسن گل گلاب، تا: قرن 13 نشریه: 2 -92]

106. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 259

خط: نستعلیق زیبا، کا: میرزا منعم، تا: قرن 13، دارای سرلوح رنگین، در چهار برگ پایانی اشعاری از کاتب با تخلص منعم در مدح کتاب و ستایش از مشیر الملك و یادداشتی ظاهراً از مشیرالملک مذکور که نگاشته کتاب به خط میرزا منعم است به سال 1285؛ مهر: دکتر کارو میناسیان (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 44گ، 14 سطر، اندازه: 14×21/5سم [ف: 1 -195]

اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 348

همان نسخه بالا [نشریه: 11 -913]

107. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 170/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوایی، 105گ، اندازه: 14×21/5سم [ف: 1 -121]

108. تهران: مفتاح؛ شماره نسخه: 588/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 -248]

109. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 785/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مشمع، 47گ (1 -47ر)،

11سطر، اندازه: 9/5× 13/5سم [نشریه: 13 -165]

110. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 685/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جلد: تیماج، 30گ (1 -30پ)، قطع: رقعی، اندازه: 11×18سم [نشریه: 13 -65]

111. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 1215/1

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: بغلی [نشریه: 7 -270]

112. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 6039/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 67گ (177 -243)، 10سطر (6×12)، اندازه: 11×16سم [ف: 16 -184]

113. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3628/1 -ف

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 43گ (2ر-44ر)، 12 سطر، قطع: ربعی [فیلمها ف: 2-202]

114. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 714

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: محتملاً قرن 13؛ مجدول؛ 36گ، 15سطر ( 4/5×9/5 )، اندازه: 8/5×14/5 سم [ف: 2 -221]

115. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8490/1

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: ذیحجه 1202ق؛ جلد: روغنی مذهب، 45گ (1پ -45پ)، 12 سطر، اندازه: 18/5×12/5سم [ف: 22 -78]

116. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 44/6 سرود

خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1204ق؛ در حاشیه [نشریه: 13 -419]

117. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3119- 16/129

آغاز: خلیل آسابرو حق را طلب کن ** شبی را روز وروزی را به شب کن / ستاره با مه و خورشید اکبر ** بود خس وخیال وعقل انور؛ انجام: بنام خویش کردم ختم پایان ** الهي عاقبت محمود گردان / غرض زین جمله آن کزما کند یاد ** عزیزی گویدم رحمت بر او باد

خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1207ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا سرخ، 36گ، 12 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 6 -3420]

118. یزد؛ صدوقی یزدی؛ شماره نسخه: 157/2

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1208ق؛ 45گ (26پ - 70ر)، 12سطر، اندازه: 25×17سم [ف: -123]

119. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5522/13

آغاز: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: حاجی حمزه، تا: 17 محرم 1210ق؛ جلد: میشن، 30گ (147ر -176پ)، 14 سطر، اندازه: 13/5×20/7سم [ف: 8 -412]

120. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6682

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1211ق، جلد: پارچه ای [الفبائي: 478]

121. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 778

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 12 صفر 1211ق؛ واقف: حاج سید رضا قوچانی، مرداد 1324؛ 42گ، 13 سطر (6/5×11/2)، اندازه: 11/8×18سم [ف: 7 -693]

122. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1017/1-ف

نسخه اصل: بادلیان ش 404 اليوت (1260)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1215ق؛ 17 سطر [فیلمها ف: 1 -554]

123. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1462/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: رمضان 1222ق؛ جا: اصفهان؛ جلد: تیماج، 46گ (25پ - 70ر)، اندازه: 10×14/5 سم [مؤيد: 3-373]

124. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4895

خط: نسخ، بی کا، تا: 1222ق؛ جلد: میشن، 37گ، 14سطر، اندازه: 14/3×20سم [ف: 4 -698]

125. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4217/2

خط: نستعلیق، کا: احمد بن ابی الحسن کاشانی، تا: شوال 1223ق، جا: اصفهان (سپاهان)؛ کاغذ: سپاهانی، 24گ (74پ -97ر)، 19سطر (10×20)، اندازه: 12×24سم [ف: 13 -3193]

126. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 3654/21

با بندی از اسیری در ستایش آن؛ خط: نسخ، کا: تولمی، علی عسکر بن مؤتمن، تا: 1222 -1224ق، برای آقا محمد علی پسر حاجی حسین رشتی؛ جلد: تیماج مذهب، 11گ (63ر -73ر)، 29سطر (12×23) [ف: 12 -2665]

127. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 1684/4

خط: نستعلیق، کا: ابراهیم فمی تفرشی، تا: 1224ق؛ 36گ (89 -124)، اندازه: 15/5×23/5سم [نسخه پژوهی: 3 -165]

128. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4213/4

کا: ملا محمود بن ملا احمد، تا: 1 محرم 1226ق؛ 40گ (89پ - 128ر)، 14 سطر (7×12)، اندازه: 11×18سم [ف: 13 -3188]

129. مشهد؛ الهيات، شماره نسخه: 22624/4

خط: نسخ، کا: احمد بن حسین، تا: محرم 1227ق؛ 33گ (118- 150)، 17 سطر (8×15/5)، اندازه: 13×21سم [ف: 3 -797]

130. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14304/1

آغاز: ز جزوی سوی کلی یک سفر کرد ** وز آنجا باز بر عالم گذر کرد

خط: شکسته نستعلیق، کا: محسن بن اسحق، تا: یک شنبه 7 ربیع الثاني 1235ق، جا: تبریز؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 15گ (1ر -15پ)، اندازه: 7×15سم [ف: 38 -428]

131. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5164/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: سید حسین عرف هندی موسوی حسینی، تا: 1239ق؛ 49گ (1پ -49پ)، 11سطر، اندازه: 7/5×11/3 سم [ف: 231-8]

132. قم، مسجد اعظم، شماره نسخه: 4070/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1239ق؛ جلد: گالینگور، 21گ (34پ۔ 54پ)، 13 سطر، اندازه: 15×21سم [ف مخ: 4 -1641]

133. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9467/117

خط: نستعلیق، کا: محمد بن جمشید مراغی، تا: 1241ق؛ 16گ (210ر- 225ر) [مختصر ف: -687]

134. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10461/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الثاني 1242ق؛ جلد: تیماج، اندازه: 14×22سم [ف: 11 -331]

135. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11478/4

آغاز و انجام: برابر

کا: علی بن محمد حسین حسینی، تا: جمادی الاول 1242ق، جا: سادات محله تنکابن؛ واقف: عبدالله نورانی، اردیبهشت 1352؛ 15ص (124 -138)، اندازه: 10/3×15سم [ف: 17 -438]

136. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 175/19م

خط: نسخ، بی کا، تا: 1242ق؛ افتادگی: آغاز؛ اندازه: 15×20/5سم [رشت و همدان: ف: -1209]

137. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 7863/3

خط: نستعلیق، کا: محمد شریف بن میرزا ناد علی، تا: 1ذیحجه 1244ق، جا: کابل؛ جلد: مقوا، 11سطر (4/5×8 )، اندازه: 9×15سم [ف: 16 -721]

138. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 512416

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1250ق، جا: مشهد رضوی؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 33گ (111ر -143ر)، ابعاد متن: 8×15/5، اندازه: 13×21سم [ف: 15 -4120]

139. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 845

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: درویش علی طوسی، تا: 26 شوال 1250ق، جا: لکهنو؛ مجدول؛ واقف: نائینی؛ 36گ، 15 سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 4 -229]

140. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 233/2

بی کا، تا: 1250ق؛ محشی با نشانه هدایت؛ 11گ (302پ- 312پ) [ف: 5 -464]

141. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 517/7- 3/137

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: لطف الله ولد محمد ذاکر، تا: 7رمضان 1250ق؛ 51گ ، 14 سطر [ف: 6 -3418]

142. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 133/3

آغاز: برابر؛ انجام: به روح پاک سید و باد یاران .

کا: اسماعیل بن هلال، تا: 20 جمادی الثاني 1253ق؛ جلد: تیماج، 72ص (56 -127)، اندازه: 13/5×20/5سم [ف: 1 -157]

143. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 732/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1254ق، با چهار سرلوح، با یک ترنج، مجدول، قطع: ربعی [نشریه: 7 -255]

144. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 4922

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1255ق؛ مجدول؛ 32گ (1پ -32ر)، 14سطر (7×14)، اندازه: 13×21سم [ف: 14 -4043]

145. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18842

کا: محمد حسن بن احمد، تا: 1255ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 12/1×21/7 سم [رایانه]

146. قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1493/1

بی کا، تا: 1255ق؛ جلد: مقوایی، 27گ (1پ -27ر)، اندازه: 11×19/5سم [ف: 4 -343]

147. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 237/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: محمد رضی حسینی شیرازی، تا: یک شنبه 29 محرم 1255ق؛ جلد: تیماج، 35ص (138 -172)، 16سطر، اندازه: 9×15/5سم [ف: -300]

148. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 574/19

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1255ق؛ جلد: تیماج، 14گ، 21 سطر (10/5 × 21/5)، اندازه: 14/5×25سم [ف: 1 -522]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 574/10

همان نسخه بالا [نشریه: 5 -94]

149. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 146/5-طباطبائی

خط: نستعلیق شکسته زیبا، کا: علی محمد، تا: 1255ق؛ مذهب؛ 29گ (115 -143)، 17 سطر، اندازه: 15×24سم [ف: 22 -50]

150. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7341/1

کا: رستم بن بیجن، تا: 1256ق؛ جلد: تیماج، 27گ (1پ -27ر)، اندازه: 15×21سم [ف: 19 -134]

151. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 510/3

خط: نستعلیق ممتاز، بی کا، تا: 1256ق؛ جلد: تیماج مذهب، اندازه: 18×25سم [ف: 7 -380]

152. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 551

خط: نستعلیق، بی کا، تا: صفر 1258ق؛ با یادداشت محمود در قمصر در رجب 1282 [نشریه: 7 -214]

153. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 846

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: 1258ق؛ مجدول مذهب؛ واقف: نائینی؛ 45گ، 12سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 4 -229]

154. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16378/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، کا: محمد باقر خوانساری، تا: 1259ق؛ جلد: تیماج، 72ص (2 -73)، 15سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 17 -443]

155. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1819

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1259ق؛ 39گ (3پ-41ر)، 14سطر، اندازه: 5/5×11/5سم [ف: 3 -279]

156. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 732/1

آغاز: برابر؛ انجام: غرض این جمله کوتاه کن یاد ** عزیزی گویدم رحمت بر او باد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1259ق؛ در صفحه های آغاز این نسخه و در حواشی بقیه صفحه ها ابیاتی افزوده شده از گروهی از شاعران که آن ابیات می توانند شرح مانندی منظوم برای گفته های شبستری باشند شاعران آن بیت ها چنین اند: مغربی، مولانا رومی، عطار نیشابوری، حافظ شیرازی، اوحدی، نجم الدين، حاجی حسین، سید حسین، سید محمد نور، عراقی، سید علی، حکیم سنائی، شمس، اسیری؛ جلد: تیماج مشکی، 38گ (1پ -38ر)، اندازه: 13/5×21سم [ف: 2 -390]

157. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9783/6

آغاز: برابر؛ انجام: درو از راز دل گلها شکفته ** که تا اکنون کسی دیگر نگفته

خط: نستعلیق، کا: مقصود بن خلیفه، تا: رجب 1256 -1259ق، جا: خبوشان؛ واقف: خان بابا مشار، اردیبهشت 1346؛ جلد: میشن، 16سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 9 -251]

158. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14254/2

کامل؛ خط: نسخ، کا: محمد باقر، تا: شوال 1259 تا محرم 1260ق؛ جلد: تیماج، 64ص (54 -117)، 17 سطر، اندازه: 10/2×16/5سم [ف: 17 -445]

159. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 16823

کا: محمد حسن، تا: 1260ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 56گ، اندازه: 22814/4 سم [رایانه]

160. تبریز، تربیت، شماره نسخه: 14

بی کا، تا: 1261ق؛ در آخر کتاب پنج بند از ترجیع بند مشهور سید احمد هاتف اصفهانی متوفی 1198 و هفت بند از ترجیع بند میرزا محمد تقی کرمانی که ترجیع های آن بیت شیخ سعدی علیه الرحمة بلغ العلي بکماله ... است می باشد و بعد از آن چهل سه رباعی منسوب به خیام و پنجاه و پنج رباعی منسوب به بابا طاهر لر نوشته شده [ف: -179]

161. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1615/1- 9/165

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شوال 1261ق، حسب امر یحیی خان ایلخانی؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 45گ، 12 سطر، اندازه: 9/5×16سم [ف: 6 -3419]

162. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 617/14

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1262ق؛ 14سطر، اندازه: 13×21سم [ف: ملیانها 369-2]

163. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 44/1

خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن حاج ملا اسماعیل همدانی، تا: 1262ق؛ قطع: بغلی [نشریه: 6 -675]

164. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11055/2

خط: نستعلیق، کا: علی بن احمد بن محمد ابراهیم خوانساری، تا: 1263 ق [میراث شهاب: س 9ش 2 -29]

165. کاشان؛ عاطفی، حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: برابر؛ انجام: بچشم منکری منگر در او خار (خوار) ** که گلها گردد اندر چشم تو خار

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الثاني 1264ق؛ جلد: چرمی نرم، اندازه: 14/5×21سم [نشریه: 7 -743]

166. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 4883/1

خط: نستعلیق، کا: محمد علی قائنی، تا: محرم 1264ق، جا: اصفهان، برای آقا میرزا محمد؛ دارای یک سرلوح مذهب؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، 12 سطر، اندازه: 10/1×16/9سم [ف: 8 -113]

167. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5516/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: موسوی خویی، تا: 1265ق؛ جلد: میشن، 44گ (35پ -78پ)، 11سطر [ف: 8 -410]

168. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3225/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1265ق؛ جلد: چرمی، 71گ، 20 سطر، اندازه: 12/5×21سم [ف: 2 -913]

169. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10628/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الثاني 1266ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 40گ (44پ -83پ)، 13 سطر، اندازه: 13/5×20سم [ف: 27 -93]

170. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 496/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 22 محرم 1266ق؛ جلد: تیماج، 77گ(1 -77)، 9 سطر (5×10)، اندازه: 10/5×15سم [ف: 2 -113]

171. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2147/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 4 جمادی الثاني 1267ق؛ مجدول؛ 42گ (68ر -109پ)، 13 سطر، اندازه: 17×24/5 سم [ف: 6 -156]

172. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 538/1

خط: نستعلیق، کا: محمد شفیع بن حاج محمد سعید، تا: 7 صفر 1268ق [نشریه: 2 -121]

173. مشهد؛ ادبیات، شماره نسخه: 21 فرخ

/خط: نستعلیق خوش، کا: محمد علی کاشانی، تا: 27 شعبان 1269ق؛ مجدول، مذهب؛ یادداشتی به خط و مهر ثقة السلطان مورخ محرم 1321 آمده که در زنجان این کتاب را خریداری کرده؛ جلد: تیماج، 60 گ، سطر (7/8×14)، اندازه: 13/5×20/7سم [ف: -143]

174. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 847

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شوال 1270ق؛ واقف: نائینی؛ 32گ، 17سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 4 -229]

175. شیراز؛ بغایری، عبدالرزاق؛ شماره نسخه: بدون شماره/1

بی کا، تا: 1270 ق [میراث اسلامی: 5 -575]

176. تهران؛ موزه آستان حضرت عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 38/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1271ق، جا: اصفهان؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 12گ (3ر -14پ)، 17 سطر، اندازه: 16×21سم [حوزه و موزه عبد العظيم: ف: -133]

177. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15461/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق درشت خط، بی کا، تا: 1271ق؛ جلد: تیماج مذهب، 51گ( 78پ - 128پ)، 11 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 43 -106]

178. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9193

آغاز: برابر؛ انجام: بنام خویش کردم ختم و پایان ** الهي عاقبت محمود گردان / در او از راز دل گلها شکفته ** که تا اکنون کس دیگر نگفته

خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، کا: زین العابدين حسینی، تا: محرم 1272ق؛ سه ستونه؛ واقف: حاج شیخ محمود واعظ حلبی، آذر 1341؛ جلد: مقوایی، 29ص (182 -210)، 19 -22 سطر، اندازه: 10/2×16سم [ف: 17 -372]

179. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10749/1

آغاز: شاه ما حکم انما دارد ** آن نشانش به نام رندانست؛ انجام: گفت سی سال شد که تا با یار ** می کنم من سخن درین بازار

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1274ق؛ واقف: حاج محمد ایرانی مجرد، بهمن 1350؛ جلد: تیماج، 99 ص (2 -100)، 11سطر، اندازه: 10/4×17سم [ف: 17 -455]

180. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14539/2

آغاز: شاه ما حکم انما دارد ** آن نشانش به نام رندانست؛ انجام: گفت سی سال شد که تا با یار ** می کنم من سخن درین بازار

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد قلی، تا: 1274ق؛ واقف: سید محمد باقر مولوی عربشاهی سبزواری، محرم 1405؛ جلد: چرم، 15سطر، اندازه: 13/3×23/4سم [ف: 17 -456]

181. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 508/1

خط: شکسته نستعلیق، کا: احمد بن محمد حسین حسینی، تا: شنبه 28 شوال 1274ق؛ جلد: تیماج، 21 سطر (8/5×15/5)، اندازه: 15/5×21/5سم [ف: 2 -614]

182. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7687/3

خط: نستعلیق، کا: اسماعیل سمنانی، تا: 5 ربیع الثاني 1274ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 21 سطر، اندازه: 14/5×20سم [ف: 26 -182]

183. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1560/5

آغاز: برابر؛ انجام: غرض این جمله کوتاه کن یاد ** عزیزی گویدم رحمت بر او باد

خط: نستعلیق، کا: حاجی سید رضی بن امیر حسینی، تا: 1276ق؛ جلد: مقوایی، 9گ (70پ -87ر)، اندازه: 18×23سم [ف: 4 -368]

184. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 54/13

خط: نستعلیق چلیپا، کا: میرزا اسماعیل، تا: رجب 1276ق [نشریه: 678-6]

185. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1238

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: 14 ربیع الثاني 1277ق؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ جلد: تیماج، 47گ، 11 سطر (7/5×12/5)، اندازه: 14×20سم [ف: 3 -291]

186. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2284

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الثاني 1277ق؛ مجدول؛ جلد: مقوا، 66گ، 17 سطر، اندازه: 13×20سم [ف مخ: 4 -1640]

187. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 147

خط: شکسته، بی کا، تا: 2 جمادی الثاني 1278ق [نشریه: 2 -92]

188. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11845

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 9 شعبان 1279ق؛ مصحح، با نسخه ای که مورد اعتماد بوده مقابله شده است، محشی؛ 39گ، 14سطر (8/5×14/5)، اندازه: 13/5 × 21/5سم [ف: 30 -99]

189. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 666

آغاز: برابر

خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: 1281ق؛ دارای سرلوح؛ 60گ، 9سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف: 2 -423]

190. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 322/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1282ق؛ مجدول؛ 52گ (1پ -52ر)، 10سطر (11×17)، اندازه: 7×12سم [ف: 5 -464]

191. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12613

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: رجب 1282ق، جا: آشتیان؛ با اشعاری از قصائد قاآنی؛ واقف: حسین کی استوان، جلد: میشن، 51گ، اندازه: 7×17/5سم [ف: 11 -275]

192. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 560/1

خط: نستعلیق، کا: میرزا اسماعیل مشرف، تا: 2 ذیحجه 1282ق، جا: کوی برریها [نشریه: 7 -247]

193. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2469/2

آغاز و انجام: برابر

خط شکسته نستعلیق، کا: ابراهیم کرمانی، تا: 1283ق؛ جلد: تیماج مذهب، 69ص (21 -89)، 15 سطر (6/5×11/5)، اندازه: 11×17/5سم [ف: 5 -641]

194. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12613

آغاز: شاه ما حکم انما دارد ** آن نشانش بنام رندانست؛ انجام: گفت سی سال شد که تا با یار ** می کنم من سخن درین بازار

خط: شکسته نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: رجب 1283ق، جا: آشتیان؛ در انتهای نسخه قصایدی از فضولی، قاآنی در مدح امیر کبیر و ... قصیده آغاز با این مطلع: «گاه بنحوی با هل بزم سر آید ** کین سر خر را که راه داده به بستان»، قصیده فضولی (احتمالا) با این

مطلع: «نسیم خلد می وزد مگر ز جویبارها **که بوی مشک می دهد هوای مرغزارها»؛ واقف: حسین کی استوان، آبان 1348؛ جلد: میشن، 51گ، اندازه: 7/1×17/7سم [ف: 17 -373]

195. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4140

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته زیبا، کا: درویش شیبانی، تا: رمضان 1283ق؛ با یک سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج، 36گ، 16سطر (5/5×14/5)، اندازه: 13×21سم [ف: 11 -140]

196. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14185

آغاز: شاه ما حکم انما دارد ** آن نشانش بنام رندانست؛ انجام: گفت سی سال شد که تا با یار ** می کنم من سخن درین بازار

خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن رضی تفریشی، تا: محرم 1284-1282ق، جا: قم و اصفهان؛ واقف: سید محمد باقر مولوی عربشاهی سبزواری، محرم 1405؛ جلد: تیماج، 181 گ، اندازه: 10/8×17/3سم [ف: 17 -372]

197. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2622

آغاز و انجام: برابر

993 بیت است؛ خط: نستعلیق، کا: میرزا بزرگ طاهر حسینی تفریشی، تا: 1286ق؛ محشی؛ تملک: محمد طاهر طبرسی (تنکابنی)؛ جلد: تیماج سیاه، 88ص ، 12سطر (6/5×12)، اندازه: 12×20سم [ف: 8 -367]

198. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 2690/2

خط: شکسته نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: 1287ق، برای آقا سید صادق امام جمعه؛ جلد: میشن، 20گ (21پ - 40پ)، 14 و 7سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 6 -91]

199. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 238/3

آغاز: ز جزوی سوی کلی یک سفر کرد ** وز آنجا باز بر عالم نظر کرد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1287ق، جا: کارزان شراء؛ 85گ (299ر -1383ر)، اندازه: 8×14سم [ف: 2 -323]

200. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2623

آغاز و انجام: برابر

مشتمل بر 840 بیت؛ خط: نستعلیق، کا: محمد صادق فراهانی، تا: 1290ق؛ یادداشت دکتر غنی مبنی بر این که کاتب ادیب الممالك فراهانی است؛ جلد: تیماج زرد، 94ص، 9سطر (7×11)، اندازه: 11/5 × 17/5 سم [ف: 8-367]

201. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 5780/5

خط: نستعلیق، کا: درویش انور علی، تا: دوشنبه 17 رجب 1291ق؛ جلد: تیماج، 22گ (59ر-80ر)، 17 سطر (5×10)، اندازه: 10×16سم [ف: 16 -115]

202. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28924

آغاز و انجام: برابر

خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1292ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

203. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7684/2

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: حسینقلی نوری، تا: یک شنبه 25 جمادی الاول 1293ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 22گ (14پ -35ر)، اندازه: 14/5×21/5سم [ف: 26 -180]

204. تهران، ملک، شماره نسخه: 5757/1

خط: نستعلیق زیبا، کا: عبدالواسع بن میرزا علی متخلص به سید، تا: 14 ذیحجه 1293ق؛ مجدول [ف: 9 -20]

205. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9384

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1294ق؛ جلد: مقوا [رایانه]

206. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 848

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن عبدالحسین، تا: 1294ق، جا: تبریز؛ واقف: نائینی؛ 49گ، 11 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 4 -229]

207. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 5992/3

خط: نستعلیق، کا: نصرالله دشتی، تا: 10 و 11 صفر 1294ق، برای میرزا فضل الله خان؛ جلد: تیماج، 14 سطر (6×12)، اندازه: 11×17سم [ف: 16 -175]

208. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 7305

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق عالی، کا: علی المنشي ابن محمد مجتهد مستوفی الممالك، تا:ربیع الثاني 1294ق، مجدول، مذهب، با سرلوح مذهب؛ مهر: کتابخانه «دادسرای عمومی تهران»؛ جلد: تیماج مذهب، 73گ، 8سطر (10/5×26/4)، اندازه: 11/1×11/9سم [رایانه]

209. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2713/1

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1296ق؛ 93گ (1 -93)، 11سطر (7×13/5)، اندازه: 14×21سم [ف: 6 -322]

210. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12267

آغاز: شاه ما حکم انما دارد ** آن نشانش بنام رندانست؛ انجام: گفت سی سال شد که تا با یار ** می کنم من سخن درین بازار

خط: نستعلیق، کا: محمد صادق اردستانی، تا: رجب 1296ق؛ دارای یک سرلوح، مجدول؛ تملک: سید جلال الدين طهرانی، در اردیبهشت 1330؛ واقف: سید جلال الدين تهرانی، مرداد 1361؛ جلد: تیماج ماشی، 45گ، 12سطر، اندازه: 10/2×16/4سم [ف: 17 -373]

211. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29579

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد تقی، تا: 1296ق؛ جلد: تیماج مذهب [رایانه]

212. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 5807- 29/147

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، بی کا، تا: پنج شنبه 16رمضان 1296ق؛ جلد: مقوا، 49گ، 11سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 6- 3419]

213. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 788

خط: نستعلیق ریز، بی کا، تا: 20 ربیع الاول 1297ق، جا: تهران، در دولت سرای ولی النعم آقای میر محمود منشی جناب مستوفی الممالك؛ جلد: تیماج، 19گ، 14 +15 سطر، اندازه: 8×15/5سم [ف: 2 -211]

214. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1307

خط: نستعلیق، کا: سید حسین تفریشی، تا: جمادی الاول 1297ق؛ تملک: حسین بن رمضانعلی بن میرزا حسین خان به تاریخ 23محرم 1337، 44گ، 12سطر، اندازه: 11×16/5سم [ف: 4 -137]

215. تهران، ادبیات، شماره نسخه: 91/3 - د

بی کا، تا: با تاریخ 1298ق؛ پس از این در 129 پ -152 پبندی است از مثنوی مولانا که درویش میر حسین بن محمد حسینی شیرازی در شیراز در 1298 نوشته است، سپس چهار بیت است از منصورنامه: بود منصوری عجب شوریده حال ×× در حقیقت بود او را صد کمال [ف: 1 -401]

216. تهران: مؤسسه مطالعات اسلامی؛ شماره نسخه: 22/1

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: حسین، تا: ذیحجه 1298ق؛ جلد: تیماج، 48گ، 11سطر، اندازه: 7/5×15/5سم [ف: -18]

217. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 999/2 -طباطبائی

کا: میرزا عبدالوهاب خان رئیس الكتاب، تا: 1298ق؛ جلد: تیماج، 36ص (25 -60)، اندازه: 13×20سم [ف: 23 -292]

218. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 16175

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد محیی الدين حسینی قادری تلوالوری، تا: جمادی الاول 1300ق، جا: حیدر آباد؛ مجدول؛ جلد: چرم، 30ص، 19سطر چهار ستونی، اندازه: 20/5×30سم [ف: 45 -58]

219. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 23

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ با سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج، 44گ، 14سطر (6/5×14)، اندازه: 12×19سم [ف: -115]

220. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8173/97

آغاز: کدامین فکر ما را شرط راه است ** چراگه طاعت و گاهی گناه است؛ انجام: حدیث قدسی این معنی بیان کرد ** و بی یسمع و بی یبصر عیان کرد

چند بیت از منظومه؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: صحبت الله خان ملقب به دبیر همایون، تا: آغاز قرن 14؛ جلد: تیماج، 2ص (264- 265)، اندازه: 13/4×21سم [ف: 27/1 -345]

221. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 7535/10

خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: مخمل، 1ص، 14سطر (7×16)، اندازه: 13×21/5سم [ف: 16 -615]

222. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 3770/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 11گ (82پ - 92پ)، 14 سطر (6×14)، اندازه: 12×18سم [ف: 12 -2759]

223. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4888

خط: نستعلیق، کا: محمد هادی کجوری، تا: 1303ق؛ با سرلوح و پیشانی اکلیلی، مجدول؛ جلد: میشن، 47گ، 11 سطر، اندازه: 13×19/8سم [ف: 4- 698]

224. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2624

انجام: و نقطه در حین وحدت و تجرد منه بداء و اليه یعود ...

خط: نستعلیق، کا: میرزا نعیم شیرازی، تا: 1305ق؛ جلد: میشن، 77گ (1 -77)، 14سطر (8/5×15/5)، اندازه: 13/5×21/5سم [ف: 368-8]

225. تهران؛ نوربخش، شماره نسخه: 761/10

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1306ق؛ جلد: تیماج، 38گ (121- 158)، 15-14 سطر، اندازه: 20×22 سم [نشریه: 13 -148]

226. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1375/2

خط: نستعلیق، کا: محمد بن حسن شیرینی، تا: 1308ق؛ جلد: تیماج، 30گ (2پ -31پ)، اندازه: 17×23سم [ف: 4 -203]

227. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5689/2

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: سید غفور، تا: 1308ق؛ 51گ (29پ - 79پ)، 13 سطر، اندازه: 13/6×21/3سم [ف: 8 -466]

228. اصفهان؛ علامه فانی (ضیاء الدين)؛ شماره نسخه: 37/9

بی کا، تا: 6 ربیع الثاني 1309ق؛ 4گ (311ر - 334پ) [سه کتابخانه اصفهان: ف: -120]

229. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 81

خط: نستعلیق زیبا، کا: عبدالکریم منشی، تا: اوائل شعبان 1309ق، جهت تقدیم به کتابخانه وزیر اعظم آقا میرزا علی اصغر خان امین السلطان؛ 51 گ، 10سطر، اندازه: 15×21/5سم [ف: 1 -69]

اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 26

همان نسخه بالا [نشریه: 11 -913]

اصفهان، ادبیات، شماره نسخه: 25

همان نسخه بالا [نشریه: 4 -478]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2524-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1 -172]

230. تهران: مفتاح؛ شماره نسخه: 1181/2

خط: نستعلیق، کا: علی غریب، تا: سه شنبه 28 جمادی 1310ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 -269]

231. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 18064

خط: نستعلیق، کا: شیخ الاسلام محسن بن محمد صالح بهبهانی، تا: 1312ق، جا: مشهد رضوی؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 29گ (111پ-139)، 20سطر (8×18)، اندازه: 12/8×20/8سم [رایانه]

232. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17208

اج، بدون شماره گذاری؛ کا: محمد بن محمد اسمعیل، تا:

1314ق؛ خریداری از وحید سیاحتگر؛ اندازه: 13/9×22/6سم [رایانه]

233. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 142/3 -فیروز

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1314ق، جا: اصفهان؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 66ص (103-168)، 14 سطر، اندازه: 0/5×14سم [ف:21-251]

234. تهران؛ نوربخش، شماره نسخه:600/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عبرت نائینی، محمد علی، تا: 1316 ق، بر حسب فرمایش میرزا هدایت اللّٰه؛ جلد: تیماج، 150ص، 15سطر،اندازه: 13×20سم [ف: 2-243]

235. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 762/1

خط: نستعلیق، کا: یداللّٰه کجوری مازندرانی، تا: 1321ق؛ جلد: تیماج، 46گ (1-46)، 11 و 12سطر، اندازه: 15×20 سم [نشریه: 13-148]

236. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18454

کا: میرزا آقا شیرازی، تا: 1322ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی -مجموعه نوازی؛ 50گ، اندازه: 8/5×13سم [رایانه]

237. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16896

کا: رضاقلی بن محمد علی، تا: 1322ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ 50گ، اندازه: 8/5×13سم [رایانه]

238. تهران، موزه آستان حضرت عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 28

آغاز: هویدا کرد ازهای هویت ** دو عین علم عین اندر معیت / از انسان گشت پیدا سر کونین ** از او آمد هویدا جمع عینین؛

انجام: بماند یاد خیری در میانه ** نمانم من بماند این فسانه / چه می گویم غرض چبود در این راه ** ز هر میل غرض استغفر اللّٰه

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 13 ربیع الثاني 1323ق، جا: مشهد رضوی مسجد گوهرشاد؛ وقف مقبره نور علی شاه؛ واقف: فضل اللّٰه بید گلی؛ جلد: تیماج روغنی مذهب، 66گ، 11 سطر، اندازه:11×18سم [حوزه و موزه عبدالعظیم: ف: -134]

239. همدان؛ جواهری، حبیب؛ شماره نسخه: 43

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1325ق، توسط یکی از نویسندگان نامی به شیخ فوزی علیه الرحمه اهدا شده؛ دارای سر لوح، مجدول؛ قطع: رقعی [رشت و همدان: ف: -1680]

240. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6873

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1325ق، به جهت میر معصوم علی شاه؛ 66 گ، 9 سطر (6/3×11)، اندازه: 9/6×14/5سم [رایانه]

241. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3794

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمود حسینی کرمانشاهی، تا: محرم 1325ق؛ جلد: مقوا، 66گ، 15 سطر، اندازه: 14×21سم [ف مخ: 4-1640]

242. تهران؛ ادبیات شماره نسخه: 126 حکمت

خط: نستعلیق، کا: حسین نائب الصدر مسعود علی نعمة اللّهي شیرازی، تا: 1295/1/24 ش و 1334٫6/10 ق؛ جلد: گالینگور،127ص، قطع: جیبی [ف: 2-32]

243. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 827/3-5/117

آغاز: برابر؛ انجام: بنام خویش کردم ختم پایان ** الهي عاقبت محمود گردان / همه مقصود من این بود تا باد ** بگویند عارفان رحمت بر او باد

خط: نستعلیق، کا: حاج عارف علی بن حاجی علی اکبر، تا: پنج شنبه 16 ذیحجه 1345ق؛ 83گ، 20 سطر، اندازه:14×21سم [ف: 9-3419]

244. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 557/2

خط: نسخ، کا: علی بن علی تبریزی، تا: سه شنبه 1 شوال 1365ق؛ جلد: تیماج، مذهب، 10 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 1-480]

245. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 690/3

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 12-13ق؛ چهارستونی؛ 14گ (134پ -147پ) [ف: 2-211]

246. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 109.2-5

بی کا، بی تا؛ 29گ (124پ -152 پ) [ف: 1-401]

247. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 391

آغاز و انجام:برابر

خط: نستعلیق خوب، بی کا، بیتا؛ مجدول، با سرلوح، مذهب؛ مهر: حسین بن هدایت اللّٰه محمد رضا حسینی، مشیرالسلطنه 1322؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 98ص، 18سطر، اندازه 11/8×20/6 سم [ف: 3-690]

248. تهران؛ فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 20/3

گویا با شرح؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 20سطر (6×11)، اندازه:10×15 سم [نشریه: 3-222]

249. همدان؛ اعتماد الدوله؛ شماره نسخه: 106/3

بی کا، بی تا [نشریه:5-345]

250. تهران؛مفتاح؛شماره نسخه:1243/13

خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، قطع: وزیری [نشریه: 7-273]

251. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1398/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 36گ(25پ-60پ)، 15 سطر، اندازه: 14/5×21/5سم [مؤيد: 3-324]

252. مشهد؛ فرهنگ و هنر؛ شماره نسخه: الف -58

آغاز: ... ز جزوی سوی کلی یک سفر کرد ** وز آنجا باز بر عالم گذر کرد؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوای، 98ص، 11سطر (5×9)، اندازه: 9×13 سم [ف: -35]

253. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 4/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 40گ (58پ -97پ)، اندازه: 12/5×20سم [مؤيد: 3-528]

254. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17884

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه:14/2×22/5 سم [رایانه]

255. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 19121

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه:10×17 سم [رایانه]

256. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8581/2

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: مقوا، 18گ (11ر-28پ)، 15سطر (6×13)، قطع: ربعی [ف: 17-165]

257. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 26087

بی کا، بی تا؛ خریداری از سید مرتضی علی حسینی [رایانه ]

258. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27330

بخشی از گلشن راز؛ بی کا، بی تا؛ خریداری از رضا غیبی[رایانه]

259. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27330

بخشی از گلشن راز؛ بی کا، بی تا؛ خریداری از رضا غیبی [رایانه]

260. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18094

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 8/1×13/2سم [رایانه]

261. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8876

خط: چاپی، بی کا، بی تا؛ نسخه چاپی با شرح محمد یحیی بن علی لاهیجی نوربخشی است که در چاپخانه میرزا عباس در طهران چاپ شده، محشی از سید حسین حسینی نعمة اللّهي ملقب به شمس العرفاء و به خط خودش، با عکس شمس العرف [ف:23-63]

262. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 239/2

آغاز: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 186گ (6ر-191پ)، 12سطر، اندازه: 10×15 سم [ف:2-324]

263. تبریز؛ ثقة الاسلام؛ شماره نسخه: بدون شماره/2

بی کا، بی تا [نشریه: 7-538]

264. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:3489/14

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 23گ (693-715)، 15 سطر (7×11)، اندازه: 13×21سم [ف: 11-2496]

265. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:4710/4

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 68ص (2-1 متن و 3-68 هامش)، 10سطر (5×9)، اندازه: 9×14 سم [ف: 14-3656]

266. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 474/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 49گ (1پ -49پ)، 11و13سطر (6/5- 7×13/5- 14)، اندازه: 13×20سم [ف: -308]

267. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 309/3

بخشی از گلشن راز؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 21گ(16پ -26پ)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: -279]

268. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 499/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 94گ (94-1 )، 12 سطر (6/5×12)، اندازه: 10×15 سم [ف: 2-117]

269. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3780/8-19/110

آغاز: برابر

انجام: تو آن جمعی که عین وحدت آمد ** تو آن واحد که عین کثرت آمد / کسی این سر شناسد کو گذر کرد ** زجز أي سوی کلی یک سفر کرد

چند برگ از آغاز منظومه؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی،3گ،24 سطر چلیپایی، اندازه: 13/5×21سم [ف: 6-3419]

270. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 25/9 فرخ

کا: حسین بن علی اکبر اصفهانی، بی تا، جا: نجف اشرف؛ جلد: تیماج، اندازه: 15×20سم [ف: -198]

271. مشهد؛ مدرسه آية اللّه خوئی؛ شماره نسخه:267/2

بی کا، بی تا [اوراق عتیق: 1-255]

272. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3 /7777-52/117

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 16گ، 20 سطر، اندازه: 14×19سم [ف: 6-3420]

273. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4873/1-24/173

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 19گ، 14 سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 6-3419]

274. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5520

خط: نستعلیق خوش، کا: علی محمد گلپایگانی آية الدين، بی تا؛ به دستور بزرگی، با یادداشت قلیچ بن ذوالفقار رئیس طایفه شمشیری مورخ 15 جمادی الثاني 1317، با پرسش های امیرحسینی در آغاز؛ جلد: میشن، 46گ، 13سطر، اندازه: 13/7×21/3 سم [ف:4-698]

275. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه:1644/2-9/194

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 47گ، 11سطر، اندازه: 11×15 سم [ف: 6-3419]

276. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 1878/1-10/188

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 38گ، 13 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 6-3419]

277. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2276/3-12/166

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 25گ، 18 سطر، اندازه:12×20سم [ف: 6-3419]

278. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8912-59/132

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ 37گ، 117-12سطر،اندازه: 10×18سم [ف: 6-3420]

279. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1342/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق ریز، کا: سلطان محمد بن نوراللّه، بی تا؛ متن و هامش؛ جلد: مذهب، 98ص (1-98) [سنا: ف: 2-228]

280. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13561/5

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج مذهب،49گ(86پ -134پ)،11سطر،اندازه: 10/5×20/5سم [ف:37-54]

281. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1133/3

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 63ص (304-366)، قطع: خشتی باریک [ف: 3-391]

282. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9448/5

خط: نستعلیق، کا: عبداللّه حسینی تفرشی، بی تا؛ 35گ (161پ۔ 195پ)، 21 سطر، اندازه: 29×41سم [ف: 30-134]

283. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17095/1

کامل؛ خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ جلد: چرم، 152ص(1-152)،اندازه: 14×23سم [ف: 47/1 -220]

284. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17656 ض

بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

285. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 256/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 13 گ، 22 سطر، اندازه: 14×22سم [ف مخ: 4-1640]

286. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 836/3

آغاز: برابر؛ انجام: زتو هر فعل که اول گشت ظاهر ** بر آن کردی به باری چند قادر / به هرباری اگر نفع است اگر ضر ** شود درنفس تو چیزی مد جزر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور، 16گ، 23سطر، اندازه: 18×20سم [ف مخ: 4-1641]

287. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1569/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 15گ، 26 سطر، اندازه: 11×20سم [ف مخ: 4-1640]

288. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1/ 2080

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ محشی؛ جلد: تیماج، 28گ، 19 سطر،اندازه: 13×21سم [ف مخ: 4-1640]

289. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12613

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کسر نویسی شده در 21 رمضان 1294؛ واقف: شمس الدين پرویزی؛ 43گ، 12 سطر [ف: 11-275]

290. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7209

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، بی کا، بی تا؛ واقف: ملکزاده کوثر؛ 46 گ، 10 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 11- 276]

291. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض11010

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج [الفبائي: -478]

292. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1101

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ واقف: محمد ایرانی مجرد؛ جلد: تیماج، 49گ، اندازه: 10×15 سم [ف: 9-227]

293. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10579

آغاز: ای زده خیمه حدوث و قدم ** در سرا پرده وجود و عدم؛

انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: جعفر بایسنقری، بی تا؛ افتادگی: آغازو وسط؛ مجدول، مذهب؛ جلد: میشن، 18گ، 15سطر، اندازه: 105×18سم [ف: 9-228]

294. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9445

خط: نستعلیق شکسته خوش، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 37گ، 14 سطر، اندازه: 8×14سم [ف: 24-210]

295. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5776/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 38گ (1پ 38پ)، اندازه: 10×15سم [ف: 15-162]

296. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4781/5

خط: نسخ، کا: مراد علی، بی تا؛ جلد: تیماج، 79گ (108پ-186ر)، اندازه: 15×20/5سم [ف: 12-346]

297. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26318

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب [رایانه ]

298. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22795

آغاز: برابر؛ انجام: حرره اقل السادات میرزا نصر اللّه ...

خط: نستعلیق، کا: میرزا نصراللّه، بی تا؛ جلد: تیماج [رایانه]

299. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24208

آغاز: برابر؛ انجام: و تراب اقدام السادات زین العابدين الحسيني.

خط: نستعلیق، کا: زین العابدين حسینی، بی تا؛ جلد: مقوا [رایانه]

300. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15626/01

آغاز: موجود: الا ای انکه هستی سالک راه ** بیا بر من بگو اسراراللّه؛ انجام: تو خاموشی کزین ای مرد آگاه ** بعشق پیر معنی نعمت اللّه تمت.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور[رایانه]

301. مشهد: رضوی: شماره نسخه: 849

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته و نستعلیق خوب، بی کا، بی تا؛ به طور چلیپا، مجدول؛ واقف: قائم مقام، 31گ، 12 سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 4-229]

302. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14418/25

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 39گ (118پ -156ر)،اندازه: 15×21/5سم [ف: 38-555]

گلشن راز / رمل / فارسی

golšan-e rāz

حسینی یزدی، محمد تقی بن حسین

hoseynī yazdī,mohammad taqī ebn-e hoseyn

مؤلف پس از آن که در علم جفر کامل شده و کتبی نظیر «همیشه بهار» و «کنز الاسرار» و «ناموس الاسرار» و «جواهر الاسرار» وغیره را تأليف نموده است. به دنبال علم رمل رفته و چون کسی را مسلط بر این فن نیافته به واسطه خوابی که دیده این علم را از امیر المؤمنين علی علیه السلام آموخته و کتاب حاضر را در یک«بوستان» و «گلستان» و «خیابان» و «گلدان» تنظیم نمودهبا این عناوین: بوستان: در سیر نقطه و احکام به طریق نقطه و قواعدمتفرقه دیگر. مشتمل بر 16 باب؛ گلستان: در قواعد دائره اصح،مشتمل بر هشت باب؛خیابان : درقواعد دائره سکن به اسلوب شکل، مشتمل بر چهار باب و دوازده فصل و چندین شجره؛گلدان: در قواعد و احکام متفرقه از قول ارسطاطالیس و غیره.

یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 92

آغاز: الْحَمْدَلِلُهِ الواحِدُ الأَحَدُ الصَّمَدُ الَّذي لَم یَلِدْ ولَمْ یُولَدْ وَاحدَیتُهُ لَایَنْقَضِی کَالْعَدَدِ و ازَّ لَیْتَهُ لَایَنْتَهِی اِلَی الِابْد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، مجدول؛ تملک: میرزا

ابوالقاسم یزدی به سال 1294 در محله میدان خان یزد؛ جلد: تیماج، 203گ، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 1-94]

گلشن راز / شعر / فارسی

golšan-e rāz

ثاقب، محمد حسین، - 1258 قمری

(sāqeb, mohammad hoseyn(- 1842

مثنوی در 112 بیت

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6240/4

آغاز: قصه ای دارم ز پیران کهن ** جانفزا ماننده در عدن؛

انجام: زیر وصالی رفته ** بحر سخن در ثمین

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن [ف: 9-290]

گلشن راز درویش / عرفان و تصوف / فارسی

golšan-e rāz-e darvīš

تهران؛ دانشگاه، شماره نسخه: 1004/22-ف

نسخه اصل: بادلیان 224 .Land Or؛ خط: نسخ، کا: درویش حسن، تا: جمعه پایان ربیع الثاني 886ق؛ 15 سطر [فیلمها ف: 1-553]

گلشن زهرا / شعر و تاریخ معصومین / فارسی

golšan-e zahrā

صامت بروجردی، محمدباقر، 1263 - 1331 قمری

(sāmet borūjerdī,mohammad bāqer (1847 - 1913

منظومه ای در سرگذشت فاطمه سلام الله علیها و در پایان سرگذشت حسین بن علی است و 23 مجلس در آن هست و در آن فتحعلی شاه (1212-1250ق)ستوده شده است.

آغاز: بسمله باره ای فالق الاصباح آفاق ** که هستی همچو ذات خویش طاق

انجام: لم شد سراسر ** حباب آسا ببحر خون شناور / در آن دم کاش کز بالا و پستی ** ... تهی شد هر چه هستی

چاپ: چند بار چاپ شده است. [فهرستواره منزوی1747/3؛ مشار 2328/2]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1666

آغاز و انجام: برابر

تذکر: نام مؤلف به استناد فهرستواره منزوی 1747/3 ذکر شد؛

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 183 گ، 15 سطر(8×16)، اندازه: 15×22سم [ف: 8-233]

گلشن سعادت / نامه نگاری / فارسی

golšan-e saʻādat

بنی اسرائیلی، محمد امین، ق 12 قمری

banī esrā’īlī,mohammad amīn (- 18c

تاریخ تأليف: 1131ق

مؤلف در دستگاه سعادت خان فرمانروای کرناتک (- 1145ق) منشی بوده و در رساله حاضر نامه هایی را که از طرف آن سلطان در موضوعات مختلف انشا نموده در چهار «فصل»: 1. صحائف نواب سعادت انتساب به بزرگان و خویشاوندان خود؛ 2. رقایمرائی عالم آرا به احباء و اصدقاء؛ 3. مفاوضات خان سراپا فضل (فضل اللّه خان) و احسان به اعزه دربار و بزرگان روزگار؛ 4.رقعات از جانب خود نگارنده به اعزه بزرگان و دوستان مهربان. (صدرائی خوئی)

آغاز: انشاء حمد و ثنا سزای ثناء انشا پردازیست که منشی تقدیرش مجموعه جامع موجودات را با وجود عدم وجود اسباب تحریر برنگ صورت آئینه صورت پذیر گردانید ..

انجام: احوال فدوی و بعضی از ضرور ضروری التوجه بعرض خواهد رسانید و خاطر عاطر را متوجه خواهد گردانید لطفکم مزید برب المجيد. [نسخه های منزوی 2115/3 ؛ مشترک پاکستان 299/5که هفت نسخه از این کتاب در آن معرفی شده است؛ مشار، فارسی4300/4]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14081

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: مقصدی، تا: 11 جمادی الثاني 1162ق، سال دوم جلوس احمدشاه؛ جلد: تیماج مذهب، 55گ، 17سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 38-104]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9776

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن غلام حسین، تا: 9 رمضان 1209ق؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 102گ،13سطر (9×16)، اندازه: 15×20سم [ف: 17-481]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 470

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: سید محمود بن عابد علی، تا: 22 ربیع الثاني 1283ق، جا: حیدر آباد؛ مهر: سید محمود بن عابد علی«محمود ولد میر سید عابد علی» (مربع)؛ 90گ، 13سطر،اندازه: 13×19سم [ف: 2-76]

گلشن شهداء / شعر / فارسی

golšan-e šohadā'

فائق اردبیلی، ق13 قمری

fa'eq-e ardabili(- 19c

تاریخ تأليف: 1269ق

اشعاری در در مقتل است؛ از سراینده منظومه چیزی نمی دانیم جز آنکه تخلیصش فایق است: «ز فرق فایق شوریده سر مدار دریغ ** علی الخصوص درین ره که مطمح نظر است ... با جمیع دوستان این فایق دل خسته را ** کن بسوی خیر خود پیوسته ملهم یا حسین ... این خدمت محقر فایق به حصرتت ** بر نوقع قبول در افتاد یا حسین».وی در آغاز تصریح می کند نطم کتاب 1208 سال پس از واقعه کربلا انجام شده است: «از آن قضیه هزار و دویست و هشت گذشت ** قصاص گشت چه حاصل به ذوالفقار نگشت». در پایان مقدمه ناصرالدین شاه (1264-1313ق) را مدح کرده است. در آن آمده: «میان سی و چهار هست و چل بمانده بسی ** گذشته عهد جوانی همه به بوالهوسی ... /کنون بر آنم اگر ایهم دهد توفیق ** به واطن شهدایم کند رفیق طریق/ از ابتدای خروج شهنشه دو سرا ** ز شهر فخر بشر تا به رجعت اسرا / همین قضیه جنسوز را به نقل صحیح ** که کرده آن علمای امامیه تصحیح / چنان به نظم در آرم که منشی افلاک ** ز آب دیده بشوید دفاتر خود پاک».

آغاز: جلد اول: به نام آنکه به لوح عدم بدون قلم ** رقم زد لین همه نقش بدایع عالم / جواد و حی و توانا و صانع ومعبود ** بلند و پست دو عالم ز جود اوموجود

جلد دوم: مقمه شهادت حضرت شهریار کشود بلاو شاهسوار مضمار محنت و ابتلا امام العارفين و سید العاشقين ابی عبداللّه الحسين / گسسته قافله اختران قطار چرا ** بگردد این شتر مهر بی مهار چرا

انجام: جلد اول: بده در طاعت آنگونه میلی ** که اکبر را بدیدر قلب لیلی / به اعمالش مده راهی ریا را ** خلوصش ده رضای کبریا را

جلد دوم: گلشنی کز اشک چشم خون فشان پوردمش ** زیب پایان یافت از الطاف بی پایان حق / سال اتمامش بجستم هاتفیز عرش گفت ** شیعه دیوان حیدر بنده فرقان حق

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9026

آغاز و انجام: برابر

کامل؛ خط: نستعلیق شکسته آمیخته به نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 3ذیحجه 1278ق؛ مجدول، با این یاداشت: «این کتاب کتاب میرزا فضل اللّه ابن میرزا جعفر ابن میرزا علی میرزا ابن میرزا صالح ودیگر پسری میرزا فضل اللّه مرحوم میرزا عبدالرحیم، پسری میرزاعبدالرحیم حقیر محمد علی» نوشته شده در 14 شعبان 1313ق، دربرگ 1ر-1پ یک مثنوی اخلاقی آمده: آغاز: «وقاك اللّه ای فرزند مسعود ** ز هر چت نیست در وی راحت و سود / کند روز ترا مه ماه تو سال ** خداوند تو با ایمان و اقبال»، انجام: «به خلاق جهان البته مستیز ** زنار معصیت چون دود بگریز / اگرآلوده خواهی شد به عصیان ** مباش ایمان خود از خذلان یزدان»، این مثنوی حدود 140 بیت دارد؛ مهر: کتابخانه جعفر سلطان لقرایی؛ جلد: میشن مذهب، 217گ، 20 سطر (14/7×22/2 )، اندازه: 20×32/8 سم [ف: 29/2-640]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 822

جلد دوم در قسمت اول و جلد اول در قسمت دوم جلد شده؛ خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 23 ذیحجه 1278ق؛ مجدول، با سر لوح رنگین؛ تملک: آقاخان ابن سلیمان (132 -1320)؛ جلد: تیماج، 2230گ، 20سطر چهار ستونی (13×21)، اندازه: 21×31سم [سنا: ف: 2-69]

3. تهران: مفتاح؛ شماره نسخه: 771

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: ذیحجه1278ق؛ مجدول، با یک سرلوح، رحلی؛ واقف: سید آقاخان پسر سلیمان خان امیرتومان، 1302 [نشریه: 7-214]

گلشن صبا / شعر / فارسی

golšan-e sabā

صبا، فتحعلی بن محمد، - 1238 قمری

sabā, fath-alī ebn-e mohammad (- 1823)

آغاز: بنام خداوند هوش آفرین ** دو گوش نصیحت نیوش آفرین ... [نسخه های منزوی 3080؛ مشار فارسی 4300؛ الذريعة 529/2]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5116/3

آغاز: برابر؛ انجام: بلی هر که افتاد روشن روان ** نگردد بمرگ کسی شادمان

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، جلد: میشن، 17گ (32پ-48ر)،14سطر، اندازه: 9/5×13/3سم [ف: 8-216]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5310/5

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 1ص (328پ)، 20 سطر، اندازه: 22×33/5سم [ف: 8-292]

3. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه:4604/8

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 9ص (66-74)، 15سطر (8×14)، اندازه: 15×22سم [ف: 14-3536]

4. مشهد؛ امام هادی؛ شماره نسخه: 50

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 29گ،10سطر، اندازه: 13/5×19/5 سم [ف: - 41]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 22/1 معیری

آغاز: برابر؛ انجام: تو ای خواجه هستی چه محتاج پند ** نباشد بکس پند تو سودمند

277بیت؛ خط: نستعلیق خوش، کا: محمد مهدی فراهانی، تا: 1229ق، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، 42ص (1-42)، 10 سطر (9×15)، اندازه: 13/5×19/5 سم [ف: 18-31]

6. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19034

کا: علی اکبر، تا: 1242ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 15/3×23/7سم [رایانه]

7. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15577

آغاز: برابر؛ انجام: آن لعبت کشمیر و سر و کشمیر چون ماه دو هفته در آمد از در ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 67گ (6پ -72)، 16سطر (9/5×16 )، اندازه: 16/5×22/5سم [رایانه]

گلشن صراط المستقيم / تاریخ معصومین / فارسی

golšan-e serāt-ol mostaqīm

گنبدی، علی حسین بن آقا حیدر، ق 14 قمری

gonbadī,ʻalī hoseyn ebn-e aqā-heydar(- 20c

در حدود 320 «مجلس» است در تاریخ پیامبران و پیامبر اکرم و اولاد طاهرینش علیهم السلام، با استشهاد به آیات و روایات واشعاری در آغاز و پایان هر مجلس. مؤلف برای برخی از مجالس نام خاصی انتخاب نموده که این عناوین در آنها دیده می شود: بصيرةالعارفين، حقيقة الانوار شهدا، طریقت العارفين.

اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: 360

آغاز: اَلْحَمْدَلَلُهُ رَبُّ اَلْعَالَمِینَ ... و بعدقَالَ النَّبِيُّ صَلِّ اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آله و سَلَّمَ انَّ الْمُؤْمِنُ إِذَا مَاتَ وَ ترك وَرَقَةً وَاحِدَةً فِیهَا عَلَمُ کَانَتِ الْوَرَقَةِ سُتْرَةُ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ النَّارِ»

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ جلد: گالینگور،230 گ، اندازه: 18×27سم [ف: 1- 258]

گلشن ظهور / عرفان و تصوف، شعر / فارسی

golšan-e zohūr

ظهیر کرمانی، ق 12 قمری

zahīr-e kermānī(- 18c)

به روش مولوی با حکایت و عرفانی. در آن آمده است: «نو برگلشن ظهور اینست ** زین چمن هر چه هست رنگین است». [فرهنگ سخنوران 362]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7394

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ افتادگی:آغاز و انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 95گ، 27 سطر (6×12/5)، اندازه: 15×25سم [ف: 16-540]

گلشن عطارد- ترسل

گلشن علاج و بستان الأدوية / طب / فارسی

golšan-e ‘alāj-e va bostān-ol advīya

موسوی، محمد طاهر بن معزالدین، ق13 قمری

mūsavī,mohammad tāher ebn-e mo‘ezz-od-dīn(- 19c

به دستور: فتحعلی شاه قاجار (1211-1250)

این کتابچه در دو بخش است: اول به نام «گلشن علاج» که در18 «باب» است، دوم به نام «بستان الأدوية» در صفت داروها که از کتاب های متقدمین گرفته شده است در سه «فصل» و هرفصلی دارای چند «باب» کوتاه: فصل 1. در بیان معاجین ومرکبات، فصل 2. در ادویه مفرده و بیان امزجه، فصل 3. درادویه مفرده و مخصوص به اعضا. این کتاب به دستور فتحعلی شاه قاجار نگاشته شده و در سر آغاز تمجید و مدح بسیاری از وی شده است.

آغاز: بعد از حمد ملک علام افتتاح کلام بنام سید انام عَلَیْهِ افضل التحية وَ الصَّلَاةُ وَ السَّلَامُ وَ أَصْحَابُهُ الطَّاهِرِينَ الْكِرَامِ ... 2: بسمله . الحمدلله الَّذِي سَکَنَ دائنا یدواءه. [تراثنا س 18 ش 1 و 227/2 بدون نام مؤلف؛ فهرستواره منزوی 3661/5 و 3315 با عنوان «بستان الادويه» و بدون نام مؤلف]

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1660

آغاز: برابر؛ انجام: کمون بارهنگ، ایرسا، صبر زرد، لتحیه،التیس.

در فهرست بدون نام مؤلف؛ خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر بن معز الدين محمد طبیب، تا: 2 صفر 1135ق؛ بخش اول رساله به

خطی جز خط موسوی تکرار شده و آغاز افتاده است، در پایان نسخه اوزان مشهوره نزد اطبا و غیر ایشان و چند فهرست پزشکی به خط موسوی افزوده شده؛ مهر: محمد حسین بن ملک احمد به تاریخ 1244 در اصفهان «أُفَوِّضُ أَمْرِى الَىَّ اللَّهِ عَبْدُهُ مُحَمَّدِ حسین » (مربع)؛ 52گ، 16 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 5-77]

2. اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: 442

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ جلد: تیماج قرمز، 92گ، 15سطر، اندازه: 16×21/5 سم [ف: 2-335]

3. قم؛ مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: برابر

در فهرست بدون نام مؤلف؛ کا: محمد طاهر بن معزالدین محمد موسوی طبیب، تا: 1235 ق [تراثنا: س 18ش 1 و 2-227]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6810

خط: نسخ، کا: سید محمد اصفهانی، تا: پنج شنبه 2 رجب 1244ق؛ مجدول، دارای دو سرلوح مذهب، محشی، یادداشتی به خط مؤلف که کاتب نسخه را برادرش سید محمد معرفی کرده، درحاشیه برگ اول و دوم یادداشتی پزشکی در مفردات نبض کتابت 29 ذیقعده 1289ق، در پشت برگ چهارم یادداشتی به خط مؤلف به سال 1236 ق در تأليف کتاب به دستور اعلی حضرت و سپس اضافه 225بیماری با علامات آن را بدان افزوده دیده می شود، آغاز مرکبات -که به نام بستان الأدوية نامیده شده-دارای حواشی به عربی و فارسی برخی کتابت سال 1289 ق دراصفهان؛ جلد: روغنی مذهب، 105گ، 17 سطر، اندازه: 13×20/5سم [ف: 20–275]

5. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 820/1

آغاز: برابر؛ انجام: و فهرست امراض مذکوره در این رساله را درین جداول ثبت نموده. وَ قَدْ وَقَعَ الْفَرَاغِ مِنَ تسوید هَذِهِ الرِّسَالَةِ فِی 20 مُحْرِمُ 1334 عَلَی یَدِ مُؤَلِّفِهِ .. سید محمد بن معزالدین محمد الموسوي الطبيب.

خط: نسخ، کا: سید محمد سپاهانی، تا: 1244 ق، به خواهش محمد مهدی بیک؛ 46گ (1-46) [ف: 5-464]

6. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 820/2

آغاز: بسمله. حمدله. أَمَّا بَعْدُ ؛ فَهَذِهِ مُخْتَصَرَةٍ سَمَّیْتَهَا بِبُسْتَانٍ الادوية...؛ انجام: بارهنك ایرساسیا ، صَبَرَ زرد ، لِحْيَةُ التيس بستان الادويه است در سه فصل دارد: 1. در ده باب، 2. در هجده باب، 3. در بیست و سه باب، در فهرست بدون نام مؤلف؛ بی کا، بی تا؛ 52گ (46ر -97ر) [ف: 3-253]

گلشن فردوس / شعر / فارسی

golšan-e ferdows

همایون میرزا قاجار، - 1273 قمری

homāyūn mīrzā qājār(- 1857

نام این مثنوی مکرر ضمن ابیات نسخه تصریح شده است مثلا: «نی گل بستان بهار و خزان ** گلشن فردوس گشا جاودان». عنوان های مطالب این مثنوی: توحید، نعت رسول صلی الله علیه وآله، معراج،التجا بامید شفاعت بحضرت رسالت، منقبت شاه ولایت، منقبت قائم آل محمد و تمنای ظهور، مدح فتحعلیشاه، النَّفْسُ الاماره بالسوالاما رَحِمَ ربی ، حکایت خار کش، یا ایها النَّفْسِ المطمئنه ارجعی الَّا رَبِّك راضِيَةً مَرْضِيَّةً ، حکایت زاهد پر تلبیس، باعتتصنیف این کتاب و حکایت خواب دیدن، اندر تعریف سخن.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:2559/1

آغاز: حمد خداوند رقم کش قلم ** فاتحه سر دفتر لوح قدم؛

انجام: نور بظلمت برم و آورم ** شیره شیران کشم و غم خورم

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ 78گ (1-78)، اندازه: 10/5×22 سم [ف: 8-263]

گلشن قدس / شعر / فارسی

golšan-e qods

نراقی، محمد جعفر، - 1286 قمری

narāqī,mohammad ja‘far(- 1870

تاریخ تأليف: سلخ صفر 1273ق

اشعار محمد جعفر نراقی متخلص به صافی از پیروان باب و صبح ازل است شامل غزلیات و رباعیات و غزلی چند که بعد از نظم کتاب به طور متفرقه به قلم آمده است و چند فرد مثنوی. در صفحه عنوان نسخه نوشته شده: «تجلی سیم از تجلیات انوار طلعت ازلیه بر دل صافی کلمات منظومه ای چند است که از جمله آنها همین نسخه است که مسمی است به گلشن قدس که در حالت بری بودن از مذاق شعر برای بودن از طریقه سخن سنجی بدون استیناس و آگاهی از تغییرات و تلویحات شعرا و روی حالت بی سکون قلم و سابقه فکری اغلب آنها به منصه ظهور آمده». در آننام کتاب هم آمده: «تا گلشن قدسم به نظر جلوه گر آمده ** ما را نه به دوزخ نه به جنت نظر آمد».همچنین در آغاز کتاب دیگرش گلزار قدسی (نسخه ش 10779دانشگاه تهران) که بعد از این کتاب تأليف شده همین سخنان را تکرار کرده است: «بعد از اتمام این نسخه [صحیفه انصریه درسال 1269ق ] شوری دیگر و سروری دیگر در حالت این شکسته ضعیف به هم رسیده لسان غزل سرایی از برای حقیرمفتوح شده بدون اطلاع و آگاهی از قوانین شعرا و با عدم استیناس به دأب دویدن ارباب نظم در ذکر محاسن اوصاف محبوب در مضمونهایی بدیعه خوش و مکنونهایی منیقه دلکش که از قلم زبان و زبان قلم صورت انتظام می گرفت و به منصه ظهور می رسید تا آن که در اندک زمانی نسخه منظومه مسمی به گلشن قدس صورت اتمام و سمت اختتام پذیرفت».

آغاز: ادا می کنم شکر جان آفرین ** که بخشیدم از فضل دنیا و دین را / بحکمت دهدهم ستاند زحکمت **گه از فضل مهر و

گه از عدل کین را [نسخه های منزوی ج 4، ص 3081 و 1740 (دیوان صافی)]

1. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 10775

آغاز: برابر

انجام: آية اللّه می کند در وی ظهور ** او چه مرآت است و آیه همچه هور / حبذا نفسی که او شد در ازل ** از حروف ذکر و منقاد ازل

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، با علامات «صح» و «بلغ»؛ جلد: گالینگور، 107گ، 15سطر (6/5×12/5)، اندازه: 11×18/5 سم [ف: 20-315]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2416

آغاز: برابر؛ انجام: که تا خوش بحول و بعون خدا ** طرازی بعالم دهیم از بها / که تا در رهت نثاری کنیم ** همه گرد آییم و یاری کنیم

تذکر: نام مؤلف به استناد فهرست دانشگاه تهران 315/20 ذکر شد. در پایان ساقی نامه ای در 19 واحد نسبت نسخه 10775 اضافی دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: صفر 1273ق، با دو سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج، 136گ، 15 سطر (9×15)، اندازه: 15/5×22/5سم [ف: 9-1051]

گلشن کنز الطيب / شعر / فارسی

golšan-e kanz-ot tīb

گنبدی، علی حسین بن آقاحیدر، ق 14 قمری

gonbadī,'alī hoseyn ebn-e āgā-heydar(- 20c)

تاریخ تأليف: 1362ق

دیوان اشعار وی است مشتمل بر قصائدی در مدح و منقبت ائمه اطهار علیهم السلام بر ترتیب امامان، و چند ماده تاریخ و رباعی. ناظم در مقدمه اشاره کرده که این دیوان را در سن هفتاد سالگی گرد آورده و از اهالی سلطان آباد اراک می باشد و در زمان محمدرضا پهلوی از آن فارغ شده است.

اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 362

آغاز: الحمدلله رب العالمين .. حمد و سپاس فزون که رخسار عروس صفحه را به نیکوترین صورتی آراید سزاوار جمیل جمال توحید را منور ساخته

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1362ق؛ جلد: تیماج، 150گ،اندازه: 18×24/5سم [ف: 1- 259]

گلشن محمود / تراجم / فارسی

golšan-e mahmūd

محمود میرزا قاجار، 1214 - 1271 ؟ قمری

mahmūd mīrzā qājār (1800 - 1855)

اهدا به: فتح علی شاه قاجار (1211-1250ق)

تاریخ تأليف: 1236ق

تذکره خانوادگی است مشتمل بر احوال و آثار فتحعلی شاه قاجار و دختران و پسران وی با لاحقه ای در ترجمه شش تن فرزندان حسینقلی خان جهانسوز قاجار برادر آغا محمد خان با خاتمه ای دراحوال مؤلف. وی این کتاب را که جزو مجمع المحمود است،بسال 1236ق تأليف کرده، و باید دانست که فرزندان ذکور و اناث فتحعلی شاه منحصر به عده مذکور در این کتاب نیستند، بلکه تا سال 1250ق که پایان عمر خاقان مغفور است بر تعداد ایشان افزوده شد، و فهرست کامل اسامی آنها و ترجمه احوالشان را درتذکره خاوری تأليف میرزا افضل اللّه خاوری حسینی شیرازی می توان یافت. همچنین عده ای از برادران مؤلف که شعری از ایشان نقل نشده، به سبب آن است که در تاریخ تأليف گلشن محمود طفل بوده اند و بعد از رشد و بلوغ طبع نظمی یافته اند، ازجمله سلطان محمد سیف الدوله متخلص به سلطان که شاعری است قادر و صاحب دیوان و نسخه ای از دیوان پنجهزار بیتی وی به شماره 4664 در کتابخانه آستان قدس موجودست. فهرست اسامی صاحبان تراجم: 1. خاقان (فتحعلی شاه)، 2. محمد علی میرزا متخلص به دولت، 3. محمد قلی میرزا متخلص به خسروی،4. محمد ولی میرزا متخلص به والی، 5. عباس میرزا نایبالسلطنه، 6. حسینعلی میرزا فرمانفرما)، 7. حسنعلی میرزا (شجاع السلطنه)، 8 محمد تقی میرزا متخلص به شوکت، 9. علینقی میرزا، 10. شیخعلی میرزا متخلص به شاپور، 11. علیشاه ظل السلطان، 12.عبداللّه میرزا متخلص به دارای 13. امام ویردی میرزامتخلص به داور، 14. محمد رضا میرزا متخلص به افسر، 15.محمود میرزا (مؤلف)، 16. حیدرقلی میرزا متخلص به خاور، 17.همایون میرزا متخلص به حشمت، 18. اللّه ویردی میرزا متخلص به بیضا، 19. اسمعیل میرزا، 20. احمد علی میرزا متخلص به احمد، 21. علیرضا میرزا، 22. کی قباد میرزا، 23. بهرام میرزا، 24.شاپور میرزا، 25. ملک قاسم میرزا، 26. منوچهر میرزا، 27. هرمزمیرزا، 28.ایرج میرزا، 29. کیکاوس میرزا، 30. شاهقلی میرزا،31. محمد مهدی میرزا، 32. کی خسرو میرزا، 33. کیومرث میرزا،34.جهانشاه میرزا، 35. سلیمان میرزا، 36. فتح اللّه میرزا، 37.ملک منصور میرزا، 38. بهمن میرزا،39. سلطان محمد میرزا،40. سلطان سلیم میرزا، 41. سلطان مصطفی میرزا، 42. سلطان ابراهیم میرزا، 43. سیف اللّه میرزا، 44. یحیی میرزا، 45. زکریا میرزا ، 46. محمد امین میرزا، 47. سلطان حمزه میرزا، 48. سلطان احمد میرزا، 49. طهمورث میرزا. اولاد حسینقلی خان: 50. میرزا محمد خان، 51. محمد باقر خان، 52. زین العابدين خان، 53.محمد صادق خان، 54. موسی خان آغاز: صفای گلشن جنان سپاس بی قیاس محمودی است جل جلاله که فضای هشت بهشت غنچه از گلستان رحمت اوست و رونق جویبار لسان ثنای بی انتهای معبودی است عم نواله که وسعت مرغزار نه گردون طبقی از بوستان عنایت اوست ...

انجام: پیداست که اجتماع ایشان در یک دسته از برای تتبع در احوال و آثار ایشان اسهل می باشد اللّهم احفظهم و زد في اعمارهم و اجلالهم.

چاپ: گنجینه بهارستان، بخش تاریخ 1، به کوشش سید سعید میر محمد صادق، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، بهار 1384ش، با تصحیح میر هاشم محدث [الذريعة 228/18 ؛ مشترک پاکستان،2115/12؛ فهرستواره منزوی1936/3]

1. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2712

آغاز: برابر؛ انجام: مقرر شد آنها نیز بعد از اشعار بسیاق خوش تحریر تا ناظرین را موجب شادی و مستمعین را باعث سرور و خرمی گردد ...

خط: نستعلیق زیبا، کاتب = مؤلف، تا: 1241ق؛ مجدول و مذهب؛ جلد: زرافشان اصفهان، 8سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 3-1246]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 5601

آغاز: برابر؛ انجام: داریم ای صبا ز تو چشم عنایتی

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف (گویا)، بی تا؛ مجدول، با پیشانی؛ 65گ، 13 سطر (9×29)، اندازه: 3×20سم [ف: 16-44]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 599

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، با سرلوح؛ محمد حسن آن را در حسن آباد شمیران در چهارشنبه 17 ذی القعده 1308 به کتابخانه امین السلطان پیشکش کرده است در محرم 1246؛ تملک: شاه زاده ای که گویا بهمن میرزا بوده است؛ 68گ، 13 سطر (12×18)، اندازه: 20×29 سم [سنا: ف: 1-386]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3796

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: ترمه سپاهانی، جلد: میشن، 69گ، 15سطر، اندازه: 15/4×23/5سم [ف: 4-698]

5. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3914

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: میشن، 62گ،16سطر، اندازه: 19/5×28/8سم [ف: 4-698]

6. تهران؛ دائرة المعارف، شماره نسخه: 494/1

آغاز: سبز در نظر هوشیار ** هر ورقی دفتری است؛ انجام: رساله گلشن صفای سلطان بن سلطان فتحعلی شاه قاجار روحی فداه

خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز (در دیباچه افتاده است)؛ 41گ (1ر-41پ) [ف: 1-212]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4268

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، با یک سرلوح؛ واقف:نایینی؛ 82گ، 12 سطر ( 9×13/2)، اندازه: 14/5×20/5سم [ف: 7-147]

8. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 95

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اوایل قرن 13؛ با سرلوح، مجدول؛ 65گ، 15سطر(12/5×19)، اندازه: 21×30سم [ف: 1-80]

تهران؛ دانشگاه شماره نسخه: 1911-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1-172]

9. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 5069

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد قلی لاریجانی غلام اشرف والا محمود شاه، تا: 6 ذیحجه 1240ق؛ مجدول، با سرلوح زیبا؛ جلد: تیماج، 82گ، 11سطر (8×13/5)، اندازه: 14×20/5سم [ف: 15-4103]

10. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18274

بی کا، تا: 1297ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 14/5×21 سم [رایانه]

11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6267

آغاز: برابر، انجام: و پیداست که اجتماع ایشان در یک دسته از برای متتبع در احوال و آثار ایشان أسهل می باشد

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول، دارای سرلوح بی ارزش؛ جلد: روغنی، 67گ، 15 سطر، اندازه: 19×27/5سم [ف: 16-245]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7175

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 70گ، 12سطر، اندازه: 13/5×20 سم [ف: 18-314]

13. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9442

خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ مجدول، دارای سر لوح؛ جلد: تیماج، 90گ، 12 سطر، اندازه: 8×13 سم [ف: 24-205]

14. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 148

آغاز: [برگ درختان سبز] در نظر هوشیار ** هر ورقی دفتری است معرفت کردگار؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 42گ، 17 سطر، اندازه: 19×27سم [ف: 1-212]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 932

آغاز: برابر، انجام: چون احفاد حضرت شهریاری و اولادان صاحبان که جمیعا درین سفیه ثبت گردیده است متفرق بودند خواستم که مجتمعا در صفحه ای مرقوم گردند به این طریق که اولاد شاهزاده مهین بحسب سن مقدم باشد بر اولاد شاهزاده ای که تالی او است ... و سبب کلی که محرک این فقیر شد در این باب این بود که پیوسته وسیله جوبودم که اسامی خجسته ایشان را بزبان خامه جاری.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 60گ، 15 سطر،اندازه: 19×28سم [ف: 3-541]

16. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 14195

آغاز و انجام: برابر

خط شکسته نستعلیق ساده، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 98گ، 11 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 38-268]

گلشن محمودی - گلشن راز

گلشن محمودی - اشعار

گلشن مراد / تاریخ ایران / فارسی

golšan-e morād

مستوفی، ابوالحسن بن محمد، - 1210 قمری

mostowfī,ab-ol-hasan ebn-e mohammad(- 1796)

اهدا به: علی مردان خان زند

تاریخ تأليف: 6 شعبان 1201ق؛ محل تأليف: کاشان

کتابی است تاریخی مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «مقاله» که در آن رخدادهای خلال سالهای 1167-1207ق (؟) گزارش شده است: مقدمه: در ذکر احوال کسانی که بعد از قتل نادرشاه به ادعای سلطنت ایران، ساحت مملکت را ویران کردند؛ مقاله 1. در ذکر نسب سعادت پیوند ... [ کریم خان زند]؛ مقاله 2. در ذکر سلطنت نواب کامیاب ابوالفتح خان و نواب جهانبان علی مرادخان و باقی سلسله علیه زندیه؛ مقاله 3. در ذکر احوال فرمان فرمایعهد و مسند آرای عصر. مؤلف علاوه بر دبیری، نقاشی ماهر و در شعر و شاعری نیز دستی داشته و اشعاری با عناوین «لمؤلفه» در این تاریخ گنجانده است. این کتاب از آن جهت که مؤلف فرزند معزالدین محمد حاکم قم و کاشان و خود از دبیران ومنشیان دستگاه حکومتی بوده و از نزدیک در جریان رخدادهای مختلف بوده بسیار اهمیت دارد و می توان آن را از منابع مهم دوره زندیه به شمار آورد. در بخشی از این کتاب مؤلف شرح حال برخی از علما و شعراء از جمله ملا محمد باقر بهبهانی،ملامحمدمهدی نراقی، آذر بیگدلی و صباحی کاشانی را آوردهو در شرح حال نراقی چنین آورده است: «تا حال تحریر که سنه مبارکه هزار و دویست و شش رسیده در قید حیات و به ارشاد خلایق مشغول می باشد». در پایان نسخه چاپی که به نسخه کتابخانه ملی ملک مستند است آمده است: «چون والد حقیر بعد از وفات ... خلد آشیان به رحمت ایزدی پیوسته بود بقیه را کمترین محمد باقر به سعی و دستیاری محمدعلیخان شیرازی ...» که نسخه مرعشی که از روی خط مؤلف استنساخ گردیده فاقد این مطلب می باشد.

آغاز: گلشن مراد سلاطین کامکار را خرمی و طراوت حصول به آبیاری ستایش مالک الملك ذوالجلالی است ... [الذريعة 229/18 ؛ دیباچه مجمل التواريخ ص 33؛ مرآت قاسان 319؛ نسخه های منزوی 4375؛ مجله ادبیات تهران 91 و 353/92 تا 359؛ فهرستواره منزوی 2/ 1060]

1 . تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4333

آغاز: برابر؛ انجام: صورت اختتام پذیرفت.

خط: شکسته نستعلیق، کا: ابوالقاسم بن عبداللّه حسینی کاشانی، تا: 5 محرم 1210ق، برای محمد علی خان شیرازی؛ مجدول؛ تملک: محمد حسن صنیع الدوله؛ جلد: میشن، 252، 21 سطر، اندازه: 20×23سم [ف: 4-699]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16403

آغاز: برابر؛ انجام: که در مقدمه قتل نواب استظهار الدوله مغفور باو رسم اعانت مسلوک داشته بودند بنای شفقت نهاد و بجهة هریک از حکام مملکت فارس حکم و خلعت فرستاده جالس سریر حکمرانی گردید.

خط: نستعلیق زیبا، کا: محمدحسن بن ابوالحسن دبیر شیرازی، تا:11 جمادی الثاني 1332ق؛ از روی خط مؤلف، مصحح؛ مهر: شعاع 1315» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 268گ، 24 سطر (14×23/5)، اندازه: 21×31/5سم [ف: 568-41]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9499

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: ابراهیم حکیمی (حکیم الملك)، تا: 8ذیقعده 1356ق، جا: تهران؛ از روی نسخه اعلم الدوله خلیل ثقف عامر مورخه ربیع الاول 1341؛ اهدایی: ابراهیم حکیمی (کاتب)؛ جلد: تیماج، 77گ، 20 سطر، اندازه: 14/5×22/5سم [ف: 30-171]

گلشن المصائب / شعر / ترکی

golšan-ol masā’eb

واصف تبریزی، احمد بن محمد صادق، ق13 قمری

vāsef-e tabrīzī,ahmad ebn-e mohammad sādeq (- 19c)

محل تأليف: تبریز

مجموعه اشعار و قصایدی است از واصف تبریزی، ملا احمد بن مرحوم حاجی محمد صادق متخلص به «واصف» شاعر قرن 13در سوگ و مدح سید الشهدا حسین بن علی علیه السلام وشهدای عاشورا، در یک مقدمه و چند برگ و 21 غنچه و خاتمه. درآغاز نسخه آمده است: «بعد از آنکه مدت مدید عزیز عمری ژاژ خلق هرزه گو، تلف ایندیم گاه مداحی حکام ولایت و گاه وصافی مهرویان قمر طلعت و گاه هجو خوانی رقیبان بد طینتلر شهره شهر اولدوم بعضی آشنا و رفقا تحریض و خویش اقربا مداحی شیر خدایه ترغیب ... عهد سلطنت ... دارای فریدون فر و صاحبقران اقالیم هنر ... رکن الدوله القاهره خلد اللّه ملکه». درفاصله بین دو قصیده، سطوری به نثر و نیز اخبار و احادیثی به فارسی منقول از بحار الانوار، عین البكاء، جلاء العيون، تحفة الذاكرين، در توضیح اشعار متن، در حاشیه ذکر شده است که ناظم این توضیحات را با جمله «باید نظم شود» خاتمه می دهد وچنین برداشت می شود که نسخه دستنوشته ناظم باید باشد و تصحیح شده است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14369

آغاز: بسمله، دیباچه بند لوح طلسم مکونات؛ انجام: اورون زینب قبول ایل ** ای بیحیا اور مامن

خط: نستعلیق تحریری مخلوط به شکسته، کاتب = مؤلف، تا:

جمعه 12 رمضان 1270ق؛ سه ستونه، محشی؛ مهر: «العبد المذنب عزت الله»؛ واقف: سید محمد باقر عربشاهی سبزواری، محرم 1405؛ 235 گ، 18سطر، اندازه: 21×34سم [ف: 17-369]

گلشن معرفت / گوناگون / فارسی

golšan-e ma‘refat

خالدی نقشبندی، محمد بن عبدالکریم، ق14 قمری

xaledī naqšbandī,mohammad ebn-e ‘abd-ol-karīm(- 20c)

به نظم و نثر؛ به عنوان تحفه مجالس حمله شریعت در اول رمضان 1298 آغاز کرده است و در رمضان 1345 به پایان برده سپس 42 حدیث نبوی است به عربی که بر آن افزوده است و نام کتاب در دیباجه دیده می شود. در شش جلد.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 760

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ اج1 در 312 گ 12 سطر، ج2 در 376گ 15 سطر، ج3در 321گ 17سطر، ج 4در 397گ 15سطر، ج 5در 285گ 15 سطر، ج 6 در 254گ 17 سطر؛ 254 گ، اندازه: 17×21سم [سنا: ف: 2-53]

گلشن معنی / عرفان و تصوف / فارسی

golšan-e ma‘nā

خوئی، مصطفی بن محمد، ق13 قمری

xūīī,mostafā ben mohammad(- 19c)

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2572/3

آغاز: گوش کن این نکته باریک را ** روشنائی ده دل تاریک را؛ انجام: تمام شد خلاصه منظومه خلیلی که در حقایق نسخه بنظم آورده بود و مسمی شد به گلشن معنی.

کاتب = مؤلف، تا: 1252ق؛ واقف: شیخ محمد جواد علمیه، جلد: تیماج، 20گ (69-50)، ابعاد متن: 5/5×14، اندازه: 8×16/5سم [ف: 4-1347]

گلشن وحدت / شعر / اردو

golšan-e vahdat

میری، ق13 قمری

mīrī (- 19c)

تاریخ تأليف: 1250ق

مثنوی عرفانی است در حدود یکهزار و پانصد بیت درباره عشق با تفسیر بعضی از آیات و شرح روایات، در پنج «باب» و هر باب دارای چند «فصل»: 1. در داستان عشق، 2. در حالت عاشقان، 3. در نزاکت حالات معشوق، 4. در حالت غمزه معشوق، 5. درد فراق و فرحت عاشقان.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2059/1

آغاز: اول پاک کل حمد لابر زبان ** هی جی گلشن وحدت باغبان / که تها آپ جب بیخود یکی مکان ** بیچون بیچگونه اوتهایی نشان؛ انجام: کهون تجکون هجریکا مذکور من ** سمج یک هزار دو سو پچیس من

خط: نستعلیق، کا: غلام محمد، بی تا، مجدول؛ جلد: مقوایی، 50گ (1پ -50ر)، 15 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 6-70]

گلشن هوش در جدال گربه و موش / شعر / فارسی

golšan-e hūš dar jedāl-e gorbe va mūš

در جدال گربه وموش که موش را به عقل تعبیر کرده و گربه را به جهل تفسیر، شاعر آن طبق مقدمه این نسخه ناشناس است به سبک عبید شعر گفته و از سعدی نیز نقل کرده است.

آغاز: ای سپهر وزینت از هستی ** یافته این بلندی آن پستی / گردد از تو به گرد مرکز خاک ** روز و شب این دوایر [افلاک] انجام: لیک بادش روان به مینو شاد ** که به حمدی کند روانم یاد / نام این دفتر است گلشن هوش ** هوش افزایدت کنی گر گوش

چاپ: برای اولین بار در تبریز چاپ شده است.

[الذريعة 230/18 ؛ نسخه های منزوی3082/4]

1.قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 4079/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد حسین گرگانی، تا: 9 تیر 1305ق؛ علاماتی برای طبع از روی چاپ برلین دیده می شود؛ جلد: گالینگور، 14گ (45پ-58ر)، 18سطر، اندازه: 13×21سم [ف مخ: 4-1641]

2. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1866

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 14 جمادی الثاني 1342ق؛ جلد: مقوا، 42گ، 12سطر، اندازه: 14×22سم [ف مخ: 4-1641]

گلعذار قدس / عرفان و تصوف / فارسی

gol‘ozār-e qods

رساله ای کوتاه دربیان معانی اصطلاحات و واژه های خاص صوفیانه است که به روش صوفیه نگاشته شده است.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2359/2

آغاز: بسمله، رخ عبارتست از تجلی جمال الهى بصفت لطف مانند لطیف ورئوف وتواب ومحیی وهادی و وهاب، زلف عبارتست از تجلی جلال الهي بصفت قهرمانند قایض وقهار وممیت و ...؛ انجام: و ترسابچه مرشد کاملی است که نسبت کامله او در ولادت معنوی بکاملی دیگر که متصف بصفت ترسایی

و تجرد انقطاع بوده باشد و آن کامل و او باز بکاملی دیگر تا سلسله منتهی شود بحضرت رسالت (صلی الله علیه و آله) تمت

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 2گ، 39سطر، اندازه: 14×21سم [ف مخ: 4-1642]

گلکده فارسی / شعر، ادبیات / فارسی

golkade-ye fārsī

خیرات احمد

xayrāt ahmad

منتخباتی است به نثر و شعر، برای آموختن ادبیات فارسی، درسی و «چهار فصل» کوتاه، این فصول در موضوعات اخلاقی یا از مناظر و ویژگی های بعضی از حشرات و جانوران می باشند، با سرآغازی به اردو.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6638

آغاز: پیش لفظ، فارسی کی نظم و نثر کایه انتخاب هائی اسکول کی درجه نهم کی الباء کی لئی جدید نصاب کی مطابق؛ انجام: هر که لب از خودستائی ها نیست ** رشته عمر عزیز خود گسست

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 18گ، 16سطر، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 17-206]

گل کشت دکن / تاریخ / اردو

gol kešt-e dakan

منشی بوشهری، محمد خان بهادر، ق13 قمری

monšī būšehrī,mohammad xān bahādor(- 19c)

به درخواست: خان صاحب عطاء الله خان

تاریخ و جغرافیای مختصر هند و مخصوصاً دکن و بعضی از رویدادها را پس از نگاشتن کتاب سیر الهند، به رشته تحریر در آورده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2/ 8850

آغاز: بعد حمد الله تعالی اورنعت حضرت رسول الله ... کیفیت مختصر هند اورد کن کی انوسوین تاریخ شوال المكرم؛ انجام ذکر طبقه عالیه آصف جاهیه دامت برکاتهم.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 19 جمادی الثاني 1254ق؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 135گ (84ر -218پ)، 14سطر، اندازه: 15/5×22سم [ف: 23-38]

گل کشتی / شعر / فارسی

gol-e koštī

نجات اصفهانی، عبدالعالی بن محمد، - 1140؟قمری

nejāt-e esfahānī, ‘abd-ol-‘ālī ebn-e mohammad(- 1728)

تاریخ تأليف: 1112ق

مثنوی است عشقی در بحر رمل که در آن هنر کشتی گیری به خوبی بیان شده است و اصطلاحاتی که در آن ورزش به کار می رود، در این مثنوی آمده است و نوجوانی گویا سید مهدی نام اصفهانی که کشتی گیر بوده را توصیف کرده است. چند شرح بر این مثنوی در دست است. میر نجات قمی کتابدار شاه سلطان حسین صفوی (1105-1135ق) بوده و دیوان شعر وی موجود است.

آغاز: در گپ عشق هر آن نام که دلخواه بود ** زینتش نام خوش حضرت الله بود / کشتی عشق که فن و فرجش اخلاص است ** نطعیش حق دل عاشق خاص الخاص است

انجام: هست چون غنچه گل بر سر دل چون کامش ** کردم از گلشن لطفت گل کشتی نامش / غنچه گل که بود بر سر دل تاریخ است ** شکر الله که در چشم منافق هیچ است / آفرین باد به رندی که جوابش گوید ** خزفی در نظرش در جنابش گوید / آفرین نیز به رندی که بخواند گاهی ** یاد آرد ز من سوخته جانکاهی

چاپ: در مجله ارمغان و به وسیله کوهی کرمانی - جداگانه - به سال 1327 به چاپ رسیده است؛ بار دیگر به صورت مستقل به کوشش کوهی کرمانی در سال 1327ش به چاپ رسیده است؛ هند، لکنو، منشی نول کشور، 1298ق

[الذريعه 230/18 ؛ مشترک پاکستان 1059/8 -1062؛ نسخه های منزوی 3082/4 ؛ مشار فارسی 4259/4 ؛ دنا، ج8، ص 959- 960]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8942/18

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ جلد: میشن مذهب، 14ص (141-154 حاشیه)، سطور چلیپا، اندازه: 16/4×28/3 سم [ف: 29/1-407]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1162/15- طباطبائی

خط:شکسته نستعلیق خوب، کا: آقا نور ابن حاج نقد علی، تا: قرن 12؛ اوراق در صحافی جابجا شده؛ 4گ (19-22) [ف: 23-650]

3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 177/5- طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ در عنوان نسخه با قلم دیگر (که به نظر از یکی از فضلاست) چنین آمده: «منظومه ایست از میر نجات قمی، در احوال جوان رعنای که در زورخانه کار میکرده به مناسبت حالات زورخانه و آن جوان سروده، هر کسی را از اصطلاحات زورخانه و پهلوانی بصیرتی باشد می داند از چه قرار بامزه و نمک سروده است»؛ جلد: تیماج، 14گ (52-65)، اندازه: 14×21سم [ف: 22-40]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4676/21

آغاز: برابر؛ انجام: مطربا ای سخنت تازه تر از آب حیات ** غزلی لطف کن از سیدنا میر نجات

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 4گ (267ر - 270)، 15 سطر، اندازه: 16×16/5 سم [ف: 8-20]

5. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 6122

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 جلد: مقوا، 13 گ، 11سطر (8×13)، اندازه: 14×21سم [ف: 16-201]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14871/16

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: حدود قرن 13، 3گ (74ر -76پ)، سطور چلیپایی، اندازه: 17×27سم [ف: 37-498]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9407/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1202ق؛ 8گ(74پ -81ر) [مختصر ف: -687)

8. قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2075/3

آغاز: در گپ عشق هر آن ناله که دلخواه بود ** زینتش نام خوش حضرت الله بود

نسخه اصل: کتابخانه گنج بخش - پاکستان 7419؛ خط: نستعلیق هندی، کا:منکت رای سهارنپوری، تا:اول ژانویه 1827 م = 1242ق؛ محشی، مجدول به شنگرف؛ 23ص (297-319)[ عکسی ف: 6-99]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13214/1

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: علی اکبر، تا: 1276ق، جا: کرمان؛ جلد: تیماج، 13گ (3پ -15ر) [ف: 36-285]

10. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2866

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق پخته، کا: مشتری، تا: 1283ق؛ 15گ، 11سطر، اندازه: 20/5×13/5سم [ف: 3-1157]

11. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5105

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: یوسف شیرازی، تا: 13 جمادی الثاني 1318ق، جا: ناصری؛ پیشکش برای آقا میرزا میرزا علی اصغر خان امین السلطان صدر اعظم، با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: ترمه کشمیری، جلد: رویه مخمل، 11 و 14 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 4-697]

12. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 4858

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ جلد: مقوا، 12گ، 14سطر (9/5×15)، اندازه: 16×22سم [ف: 14-3881]

13. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5138

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی بن عبد الرسول، تا: صفر 1333 ق، به دستور حاج ملک التجار کل ممالک محروسه ایران، مجدول؛ جلد: میشن، 11و13 سطر، اندازه: 8/2×12/14سم [ف: 4-697]

14. قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 745/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 18گ (99پ 116پ)، اندازه: 14×21سم [ف: 2-405]

15. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 13479/1

آغاز: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد باقر لواسانی، بی تا، جان کرمان، برای محمد اسماعیل خان؛ جلد: تیماج، 20گ (1پ -20پ) [ف: 438-36]

16. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5066

بی کا، بی تا، در فهرست نیامده (فهرست رایانه ای 850)؛ 8گ (46پ -53ر) [ف: 15-26]

17. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3873/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: میشن، 12سطر، اندازه: 14/6× 22/7سم [ف: 7-109]

18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1702 عکسی

آغاز و انجام: برابر

نسخه اصل: کتابخانه ندوة العلماء، لکهنو، هند، شماره 195 (ردیف 6)؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مجدول، با سرلوح، محشی؛ 16ص، 21سطر [عکسی ف: 5-133]

19. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5135/8-ف

نسخه اصل: مونیخ 6؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3-136]

گل گلشن / عرفان و تصوف، ادبیات / فارسی

gol-e golšan

مجدالدین نجفی اصفهانی، محمد علی، 1286 - 1361 شمسی

majd-od-dīn najafī-ye esfahānī,mohammad ‘alī (1907 - 1982)

وابسته به: گلشن راز؛ شبستری، محمود بن عبدالکریم (687-720ق) منتخباتی است از گلشن راز شبستری.

اصفهان؛ هادی نجفی: شماره نسخه: 180

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ نسخه بیاضی است با اضافاتی در پایان از دیگری؛ 60گ، اندازه: 9×14/5سم [اوراق عتیق: 2-332]

گل لنگ جلالی / عرفان و تصوف / فارسی

gol-e lang jalālī

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16375/8

خط: نستعلیق مایل به نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 2ص (85-86)، 13-12 سطر، اندازه: 11/2×18سم [ف: 45-198]

گل مغفرت / مقتل / اردو

gel-e maqfarat

موسوی شوشتری، محمد حسین بن محمد مهدی، ق13 قمری

mūsavī šoštarī,mohammad hoseyn ebn-e mohammad mahdī(- 19c)

تاریخ تأليف: 29 صفر 1248

ق شامل دوازده «مجلس» به نظم و نثر در عزاداری حضرت سیدالشهدا (علیه السلام) و شهدای کربلا می باشد.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27679

آغاز: حمد و سپاس سی (هی) اوس خالق بی همتا کو که؛ انجام: و الله اعلم بالصواب تمام شد کتاب گل مغفرت

خط: نستعلیق تحریری، کا: راجه احمد حسینی، تا: ربیع الثاني 1293ق، اهدایی: رهبری، دی 1380، جلد: تیماج، 85گ، اندازه: 17/5×25 سم[ اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-613]

گلنامه - کل نامه

گلنامه دارا / شعر / فارسی

gol-nāme-ye dārā

دارا، ق13 قمری

dārā(- 19c)

در این رساله داستان مرد کچلی به شعر آمده است که در تهران می زیسته و کارهای عجیب و غریب از او سر می زده است. عبدالله میرزای دارا و محمد میرزا افسر پسران فتح علی شاه در هجو محمد مهدی میرزای قاجار (جز ش3523/1 ) (الذريعه 312: 9) در صفحه عنوان آن آمده که در زمان فتحعلی شاه نواب عبدالله میرزای دارا و نواب محمد رضای افسر در خانه خود شاد نشسته و این شعرها را برای محمد مهدی میرزا ساختند و گل نامه نامیدند (مورخ صفر 1253) در آن آمده: «از آن رو نقش این گلنامه بستیم ** جلایر نامه را رونق شکستیم».

آغاز: بسمله، عزیزان بشنوید این خوش حکایت ** که دارا می کند از کل روایت

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 679

آغاز: برابر؛ انجام: بود این طرز دارا را مسلم ** سخن کوتاه شد و الله اعلم

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 13؛ با سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج، 7گ، 10 سطر (7×11)، اندازه: 11×17سم [ف: 2-179]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6445/1

آغاز: برابر؛ انجام: کند شخص طرب پیرایه از وی ** بگیر برم شادیها به از وی (؟)

خط: نسخ چلیپا، کا: حشمت السلطنه (محمد حسین)، تا: 1323ق؛ جلد: میشن، 5ص (2پ-6پ)، اندازه: 17/5×23سم [ف: 9-394]

گل نخستین / شعر / فارسی

gel-e naxostīn

نازش رضوی، ابوظفر، قرن 14 قمری

nāzeš-e razavī,ābū-zafar (20c)

دیوان شعر او است با پیش گفتار عبدالمجید سالک سردبیر روزنامه انقلاب لاهور مورخ 1 شعبان 1375.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6037

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 10 شعبان 1375ق، جا: لاهور، برای نفیسی؛ جلد: مقوا، 58گ، 14 سطر (9/5×16)، اندازه: 13×19 سم [ف: 16-184]

گل نوروزی - گل و نوروز

گل و برگ - تفسیر سوره مائده

گل و بلبل / شعر / ترکی

gol va bolbol

قره فضلی، علی، - 971 ؟ قمری

qara fazlī, ‘alī(- 1564)

اهداء به: سلطان سلیم و پاشاه زاده مصطفی بن سلیمان

تاریخ تأليف: 960ق - 961ق

مثنوی ترکی استبه پیروی از روضة الأنوار کرمانی و بدیع الشعار خجندی.

[عثمانلی مؤلفلرى 359: 2]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 742/1

آغاز: ... توبه کی کنم حاشا ** من له العقل ما یقول کذا / خواب هر شب بکا خیال اولدی ** ... ینام قد کذبا / مد بسم الله اولدی ایله نکاه ** گلبن گلشن کلام الله؛ انجام: یا زدی تاریخی خامه شنگل ** دفتر مونس گل و بلبل تحريراً ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 25 شوال 960 یا 970ق؛ 164 ص (1-164)، 15 سطر (4×10)، اندازه: 11×15 سم [سنا: ف: 2-49]

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 684/1

همان نسخه بالا[نشریه: 7-252]

گل و بلبل / عرفان و تصوف، شعر / فارسی

gol va bolbol

مهجور، کاظم، ق12 قمری

mahjūr, kāzem(- 18c)

در این مثنوی داستان بلبلی می آید که به گلشن می رود و بعد به دام می افتد. شاعر ضمن بیان این داستان از عشق صوفیانه دم ها می زند و گاهگاه از اشعار مولانا جلال الدين مولوی تضمین هایی می کند.

آغاز: ابتدا بسم خداوند کریم ** آن الهي کوست رحمن رحیم / آن که گل را چهره گلرنگ داد ** بلبلان را نغمه و آهنگ داد

انجام: تا به آن گلشن مکن جایی مقام ** گفتمت باقی تو دانی و السلام

چاپ: در گنجینه بهارستان، بخش ادبیات، جلد اول، به کوشش دکتر عبدالحسین مهدوی صص 391- 414 چاپ شده است الذريعة [231/18 و 2329/19]

3. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 172/10

آغاز: جامه بلبل صفیر از نو دگر ** سرگذشتی می کند از عشق سر انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مذهب، 5گ (161ر-165 پ)، 15سطر (8/5×14/5)، اندازه: 18/5× 29/5سم [ف:136]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14185/1

آغاز: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 11 شوال 1255ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 40گ (1ر-40ر)، سطر چلیپایی، اندازه: 7×14سم [ف: 246-38]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2329/1

آغاز و انجام: برابر

419 بیت؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1274ق؛ جلد: میشن مذهب، 32ص(1-32)، 16 سطر (7×14)، اندازه: 13/5× 21/5سم [ف: 8-23]

6. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 797/3

آغاز: بسمله، خانه بلبل صریر خوشنوا ** می زند از نو صفیری خوش بجا؛ انجام: برابر

بی کا، تا: 1306ق؛ جلد: تیماج، 33ص (101-133)، 13سطر (10×16)، اندازه: 12×19/5 سم[ف: 2-239]

گل و بلبل / شعر / فارسی

gol va bolbol

هجری تفرشی، ابوالقاسم بن محمد صادق، ق 12 قمری

hejrī tafrešī, ab-ol-qāsem ebn-e mohammad sādeq(- 18c)

محل تأليف: اصفهان

مثنوی گل و بلبلدر 242بیت.

آغاز: الا ای عندلیب نغمه پرداز ** الا ای با گرفتاران هم آواز

انجام: بیاد آر از من و مظلومی من ** بحسرت مردن و محرومی من

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 21/7 معیری

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 مهر: اسد الله بن محمد حسین؛ جلد: تیماج، 25ص (171-195)، 11سطر (6/2×10)،اندازه: 9/8×15سم [ف: 18-28]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13463/42 حاشیه

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 6ص (314-319)، اندازه: 16×27/5سم [ف: 36-414]

3. تهران؛ چهل ستون؛ شماره نسخه: 216ض

آغاز: برابر

خط شکسته نستعلیق ، بی کا، بی تا، قطع: بیاضی [چند نسخه ف: -351]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3489/19

آغاز و انجام: برابر

در فهرست با عنوان «مثنوی هجری» آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 4گ (830-833)، 15سطر (7×11)، اندازه: 13×21سم [ف: 11-2497]

گل و خسرو = خسرونامه = خسرو و گل / شعر / فارسی

gol va xosrow = xosronāme = xosrow va gol

عطار، محمد بن ابراهیم، 537؟ - 627؟ قمری

‘attār, mohammad ebn-e ebrāhīm (1143 - 1230)

تاریخ تأليف: نزدیک 603ق

نزدیک 7838 بیت در آن هست.

آغاز: به نام آنکه گنج جسم و جان ساخت ** طلسم گنج جان هر دو جهان ساخت / جهانداری که پیدا و نهانست ** نهان در جان و پیدا در جهان است

انجام: کسی کو در دعا دارد مرا یاد ** همه وقتی نگه دارش خدا باد

[الذريعة 161/7 و 729/9 ؛ دیباچه سهیلی خوانساری بر چاپ 1339 منزوی [3084]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5974/7

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالقادر بن علی بن محمد بدراستر آبادی، تا: 809ق، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 80گ (142پ - 221پ)، 21 سطر، اندازه: 18/5×36/2 سم [ف: 9-116]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 241/4- ف

نسخه اصل:او نیورسیته ش 538؛ خط: نستعلیق ریز و خوش، بی کا، تا: 826ق؛ 179گ (414ر-592پ)، 25سطر [فیلمها ف: 1-442]

3. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 884/5

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1شعبان 844ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 119گ (349پ -467ر) [نشریه: 3-484]

4. تهران: مفتاح؛ شماره نسخه: 626/5

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9 [نشریه: 7-211]

5. تهران: مفتاح؛ شماره نسخه: 575/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول [نشریه: 7-211]

6.تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5228

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: زین العابدين بن محمد بن صدرالدین، تا: محرم 905ق، جا: شیراز؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 162گ، 19 سطر، اندازه: 14/8 × 22/6سم [ف: 4-699]

7. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 8604

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیقعده 909ق، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، 85 گ، 20سطر (9/5×15/5)، اندازه: 16×24سم [ف: 17-173]

8. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5087/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: میشن، 25 سطر، اندازه: 31/2×32/5 [ف:663-4]

9. تهران، مجلس؛ شماره نسخه: 7357/5

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول مذهب؛ جلد: روغنی، 82گ (231پ-312ر)، 25 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 25-339]

10. مشهد، ادبیات، شماره نسخه: 13 فرخ

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ با یادداشتی از آقای گلچین معانی که نوشته اند این نسخه به خط عبرت نائینی می باشد؛ جلد: تیماج، 158گ، 22 سطر (5/5×11)، اندازه: 10/5× 16/5سم [ف: -144]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 44/7-ف

نسخه اصل: اونیورسیته کتبخانه سی لاله لی ش 2010؛ خط؛ نستعلیق: بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1-403]

گل و صنوبر - صنوبر و گل

گل و مل / شعر / فارسی

gol va mol

حسین بایقرا، 842 - 911 قمری

hoseyn-e bāyqarā (1439 - 1506)

تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 93

خط: نستعلیق، کا: سلطان علی مشهدی، تا: 895ق؛ کاغذ: سمرقندی [نشریه: 2-92]

گل و نوروز / شعر / فارسی

gol va nowrūz

خواجوی کرمانی، محمود بن علی، 689 - 753 قمری

xājū-ye kermānī, mahmūd ebn-e ‘alī (1291 - 1353)

تاریخ تأليف: 732ق

دومین مثنوی از مثنوی های پنج گانه اوست که دارای حدود 3200 بیت است

آغاز: بنام نقش بند صفحه خاک ** عذار افروز مهرویان افلاک / عبیر آمیز انفاس بهاری ** زبور آموز کبک کوهساری

انجام: به دولت روز میمون تو نوروز ** به شادی فال اقبال تو پیروز / به نوروزی چو نقش خامه بستم ** به پیروزی ورق را در شکستم

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5980/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن عمران کرمانی، تا: 9صفر 750ق؛ جلد: میشن، 25 سطر، اندازه: 21×31/3سم [ف: 3-644]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3/352/5

خط: تعلیق، کا: اسماعیل بن ابراهیم بن عبدالله، تا: 820ق؛ مجدول، با سر لوح [سنا: ف: 1-179]

3. تهران؛ بیانی، مهدی (دکتر)؛ شماره نسخه: 50/6

خط: تعلیق خوش، کا: اسماعیل بن ابراهیم بن عبد الله، تا: 821ق [نشریه: 1-14]

4. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 335/2

خط: تعلیق، بی کا، تا: 824ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 21 سطر در متن و 43 سطر در حواشی، اندازه: 18×27سم [ف: 3-471]

5. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 336/5

نیمه دوم؛ خط: نستعلیق، کا: خلیفه صفرشاه، تا: 927ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مذهب، در حاشیه، 20 سطر، اندازه: 17/5×30سم [ف: 3-474]

6.تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 336/15

نیمه دوم؛ خط: نستعلیق، کا: خلیفه صفرشاه، تا: 927ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مذهب، 15 سطر، اندازه: 17/5×30 سم [ف: 3-474]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 926/4

بی کا، تا: 970ق [ف: 3-167]

8. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4670/3

آغاز: برابر؛ انجام: نامه او که حرز جانش باد ** در قیامت خط امانش باد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ 69گ (93پ-161ر)، اندازه: 16/2×24/6 سم [ف: 7-486]

گل و نوروز /شعر / فارسی

gol va nowrūz

جلال طبیب، احمد بن یوسف، ق 8 قمری

alāl-e tabīb,ahmad ebn-e yūsof(- 14c)

تاریخ تأليف: 734ق

در سال 734 گل و نوروز را که در میان مبتدیان و جوانان شهرت داشته به نظم در آورده است. رساله شمع او که اثری منثور است در مجموعه رسائل خطی فارسی، دفتر دوم به چاپ رسیده که نسخه ای از آن در ایران معرفی نشده است.

تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 244/2 تا 247 بخش 3

نسخه اصل: کتابخانه خدیوی مصر ش 1428؛ کا: فرصت غریب، تا: 823ق؛ در هامش [ف: -129]

گل و نوروز = گل نوروزی / عرفان و تصوف / فارسی

gol va nowrūz = gol-e novrūzī

خواجگی کاسانی، احمد بن جلال الدين، - 949 قمری

xājegī kāsānī, ahmad ebn-e jalāl-od-dīn(- 1543)

گفتاری است ادبی عرفانی درباره بهار، طبیعت، عشق، فرصت را غنیمت داشتن، به نثر آمیخته به نظم و سربندهای «ای طالب صادق» که به شکرانه پیوستن حضرت سلطنت شعاری سکندر ثانی که از وی نام نمی برد و بایستی عبیدالله خان (940-946ق)باشد، به گروه درویشانگاشته است. در پایان می گوید: «چون این سخنان در زمان گل و نوروز به خاطر رسید، نامیده شد «گل و نوروز» (گل نوروزی)». نام در نسخه در دست «گل و نوروز» است.(احمد منزوی)

آغاز: حمد بسیار و ستایش بیشمار مر خداوندی را که هژده هزار عالم را از برای مشاهده جمال و جلال خود خلق کرد

انجام: زین عروس خانگی از عز و ناز ** جز بتدریجی نیفتد پرده باز

[دانشنامه ادب فارسی آسیای مرکزی 55/1؛ مشترک پاکستان 1826/3 ؛ فهرستواره منزوی 786/7]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10560/21

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق هندی، کا: بابا گلکار، تا: قرن 10؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 11گ (241ر -251پ)، 15 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 33/1-102]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12537/14

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی، 14گ ( 148-135 )، 17 سطر، اندازه: 9×18/5 سم [ف: 31-597]

3. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 267/22- عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: بس کنیم، خود زیر کان را، این بس است ** بانگ دو کردم، اگر در ده کس است. تمت.

اصل نسخه: گنج بخش، ش 1401 (گنج 671/2 ، 770)؛ خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد امین، تا: 1280ق؛ 12گ (226-237) [عکسی ف: 2-231]

گلهای بوستان سعدی / ادبیات / فارسی

gol-hā-ye būstān-e sa‘dī

آموزگار، حبیب الله، 1269 میلادی

āmūzegār,habīb-ol-lāh (1269 -)

وابسته به: بوستان سعدی؛ سعدی، مصلح بن عبدالله (-691ق)

تاریخ تأليف: 1343ش؛ محل تأليف: تجریش

گلچینی نیکویی است از «بوستان» شیخ سعدی شیرازی، شامل ده باغچه و هر کدام دارای چند دسته گل که مجموعة 127 دسته گل می باشد و بیشتر دسته گل ها دارای یک داستان و بعضی بیشتر است. داستان های «بوستان» که به شعر بوده، در این کتاب به نثر برگردانده شده، و در پایان هر داستان یک یا چند بیت از بهترین ابیات آن فراز انتخاب شده که روح ادبی و آموزشی آن داستان می باشد.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5070

آغاز: دیباچه در این دنیای پر جوش و خروش که از یکسو مردم عقب افتاده جهان از خواب غفلت بیدار شده

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بی تا، نسخه ای است که برای چاپ نوشته شده بود؛ جلد: گالینگور مذهب، 123 گ، 14 سطر، اندازه: 23/5×33 سم [ف: 13-262]

گلهای رنگارنگ - بهجة الشعراء

گله دوست / گوناگون / فارسی

gele-ye dūst

فراق نامه، دو ملفوفه، اظهار محبت، اظهار اشتیاق، شکوه شدت الم فراق، توسل و توقع، تعزیت نامه ها، صورت منشات میرزا محمد منشی هروی، جواب میرزا شهاب، خطبه مقامات الحريري، قصیده کمال الدين غیاث شیرازی در 19 باب، فایده - حاشیه.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 825/10

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 56ص (350-405)، ابعاد متن: 10×14، اندازه: 15×22سم [سنا: ف: 2-70]

گل همیشه بهار / دعا / فارسی

gol-e hamīše bahār

ابن الشريفين، زین العابدين

ebn-oš-šarīfīn, zeyn-ol-‘ābedīn

مشتمل بر دو «گلدسته».

آغاز: بسم الله الفياض جهان آفرین منان را شکر گزاری موقوف است بر معرفت ...

[فهرستواره منزوی 787/7]

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1/ 2300

آغاز: برابر؛ انجام: کس نتواند که بجا آورد.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ واقف: شیخ محمد

جواد علمیه؛ کاغذ: کبود اصفهانی، جلد: تیماج، 17گ (1-17)، اندازه: 11×17 سم [ف: 4-1239]

گمرک محمره / اسناد / فارسی

gomrok-e mohammare

عملکرد و مالیات محمره در صفحات شمالی و جنوبی آن از حاصل نخلستان ها و مالیات محله جدید پس از آبادانی و اجازه بازار و کاروانسرا و قصاب خانه و علاف خانه محمره و وجوهی که حکومت محمره از بلوچ در آن نواحی در این سال دریافت می کرده است و مالیات کاروان و اعراب و مالیات اهواز و مالیات مواشی از گاومیش و گوسفند و حاصل زراعت کناره کارون و نخیلات، در این گزارش که به دارالحکومه تقدیم شده است برای آبادانی محمره و اماکن عمومی آن ناحیه مانند حمام و مدرسه و جز اینها مخارجی در خواست گشته است.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5661

آغاز: از تاریخ غره جمادی الاولي مطابق یونت ئیل 1299 این خانه زاد دولت جاوید مدت محمد ابراهیم وارد محمره شده تا غره شهر ذی الحجه در آنجا توقف داشته

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1299ق؛ جلد: میشن، 5گ، سطر، اندازه: 13/5 × 20/5 سم [ف: 3-614]

گناهان / اخلاق / فارسی

gonāhān

مدرس، ابوالفضل

modarres,ab-ol-fazl

چون حجة الاسلام والمسلمین (؟) گناهان را بسیار مختصر نوشته، مؤلف بر آن شد که با تفصیل بیشتری آنها را بنگارد. این کتاب دارای نه فصل است که گناهان را بر اعضا و جوارح تقسیم کرده و گناهان هر عضو را در فصلی جداگانه می شمارد.

آغاز: مقدمه چون مرحوم حجة الاسلام والمسلمین رساله مختصری در باب گناهان نوشته بودند ... اقسام گناهان و آن نه قسم است

انجام: و نغمات دلربا بگوش مؤمنين میرسد مگر کسانی که در دنیا گوش بساز داده اند

[فهرستواره منزوی 577/6 ]

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3735/2-19/65

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج، 5گ، 16سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 6-3421]

گناهان کبیره - کبائر

گناهان کبیره / اخلاق / فارسی

gonāhān-e kabīre

حسینی علوی، محمد بن احمد، ق 11 قمری

hoseynī ‘alavī, mohammad ebn-e ahmad(- 17c)

گفته های مختلف در معنی و تعداد گناهای کبیره با اختصار ذکر کرده، پس از آن سی و دو گناه را طبق روایات و احادیث کبیره می داند و برمی شمرد با نقل بعضی از اخبار با الفاظ عربی آنها.

آغاز: الحمدلله الذي رفع درجات العارفين لتبیین مسائل الحلال و الحرام ..... و بعد می گوید کاتب این حروف

انجام: و از این وجوه امکانیت استنباط لمیات معاصی آخر ظاهر و هویدا است فاستنبط و کن من الشاكرين [فهرستواره منزوی 577/6]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9601/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: حیدر بن علی بن اسماعیل بن عبدالعالی هاشمی کر کی عاملی، تا: دهه سوم ذیقعده 1075ق؛ جلد: تیماج، 16گ (143پ -158ر)، 14 سطر، اندازه: 12/5× 19/5 سم [ف: 25-3]

2. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 495/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1082ق [نشریه: 2-120]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38368

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد بن علینقی تفتی یزدی، تا: جمادی الاول 1229ق؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج، 13گ، 14 سطر، اندازه: 8/5×15سم [اهدائی رهبر: 6-114]

مشهد، شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 826/8

همان نسخه بالا [مؤيد:2 -268]

گناهان کبیره / اخلاق / فارسی

gonāhān-e kabīre

حائری یزدی، مهدی، ق13 قمری

hā’erī yazdī, mahdī(- 19c)

هفتاد گناه را تشریح کرده و حکم هر کدام را بیان می کند، و پس از آن چند فصل است در وصیت های حضرت پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) به حضرت امیر المؤمنين (علیه السلام) و علامات قیامت و چگونگی مرگ و اختیارات ایام.

آغاز: الحمد لله الذي خلق الخلق من العدم، و علم الانسان ما لم یعلم، و امرهم باجتناب ... بدان ایدك الله تعالی بطاعته وفقك المرضاته، که غرض از خلقت انسان رسیدن است به سعادت

چاپ: ایران، سنگی، 1318، جیبی، 16ص (صص1-16) [الذريعه 259/17]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3264

آغاز: برابر؛ انجام: و احادیث و اخبار پیغمبر و ائمه طاهرین کمیاب بود و مؤمنين و مقدسین و متدینین بسیار طالب بودند

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 8 شوال 1315ق؛ جلد: گالینگور، 52گ، 14سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 9-52]

2. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 809/4

آغاز: برابر؛ انجام: بواسطه حب دنیاست، و حب دنیا سر هر گناهی است.

بی کا، تا: 1291-1310ق؛ 15گ (126ر-140ر) [ف: 2-211]

گناهان کبیره / اخلاق / فارسی

gonāhān-e kabīre

شریف یزدی، محمد تقی بن محمد باقر، ق13 قمری

šarīf yazdī,mohammad taqī ebn-e mohammad bāqer(- 19c)

دویست و بیست گناه کبیره را که در آیات قرآن و احادیث وعده جهنم به انجام دهنده آنها داده شده در این کتاب با اشاره به آن آیات و احادیث بیان شده است. این کتاب مختصری از کتابی مفصل در همین موضوع.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4937/3

آغاز: الحمد لله رب العالمين ... چون بعضی از علما رساله ای در تفسیر عدالت و تقوی نوشته بودند؛ انجام: و ادعا نمود که من دختر فاطمه زهرا می باشم و علماء عصر از جواب او عاجز شدند

خط: نسخ، کا: غلامرضا بن اسدالله جورتانی اصفهانی، تا: پنج شنبه 29 صفر 1310ق؛ افتادگی: وسط؛ محشی؛ جلد: مقوایی، 46گ (20پ-65ر)، 18 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 13-136]

گناهان کبیره / اخلاق / فارسی

gonāhān-e kabīre

؟ کنتوری، حامد حسین بن محمد قلی، 1246 - 1306 قمری

kantūrī, hāmed hoseyn ebn-e mohammad qolī (1831 - 1889)

رساله ای است درباره گناهان کبیره و شمار آنها بر مبنای اربعین حدیث شیخ بهایی، حق اليقين محمد باقر مجلسی، کافی کلینی و عیون اخبار الرضا. برخی کلمات هندی از جمله «بیاج» به معنی ربا در آن دیده می شود.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24890

آغاز: بسمله، حمدله، و الصلوة علی خاتم النبيين محمد و عترته المعصومين اما بعد این رساله ای است در بیان تعداد گناهان کبیره؛ انجام: مولانا محمد باقر مجلسی علیه الرحمه فرموده است که عمل سحر، ظاهراً کبیره است.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ مهر مالکیت به تاریخ 1296؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1377؛ جلد: مقوای، 8گ، 11 سطر، اندازه: 11×16سم[اهدائی رهبر: 6-114]

گناهان کبیره / اخلاق / عربی

gonāhān-e kabīre

نام 20 گناه کبیره بنا بر مذهب شافعی از کتاب مشكوة المصابيح.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8931/53

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن مذهب، 1ص (81پ)، ابعاد متن: 10/5×23 ، اندازه: 13×27/7سم [ف: 29/1-369]

گناهان کبیره / اخلاق / فارسی

gonāhān-e kabīre

غیر همانند:

1. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5427- 27/97

آغاز: واز روی عمد واختیار باشد وحق سبحانه و تعالی در کلام مجید فرموده ان الذين یشترون بعهد الله وایمانهم ثمناً قليلاً اولئك الاخلاق لهم في الاخرة؛ انجام: و آن تمام نمی شود مگر به پنج اصل اول بشناسد حق تعالی را بیگانگی باصفات ثبوتی و مبرا از صفات سلبیه داند او را

رساله مفصلی است دربیان گناهان کبیره وعقوبت های مترتبه بر آنها که در آیات قرآن کریم و روایات ائمه (علیهم السلام) وارد شده است این رساله بدون ابواب وفصول بوده و در آغاز رساله مطالب را با عنوان «از جمله گناهان بزرگ» آورده که بعدا با عنوان «بیان - بیان» ذکر نموده است، سبک تأليف رساله به شیوه منبری صورت گرفته است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ جلد: تیماج مذهب، 165گ، 17 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 6-3421]

1. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 457/3

آغاز: بسمله. تعداد گناهان کبیره به استنباط آقای معروف به آقا نجفی وفقه الله تعالی، دویست و کسری است. اول نفاق است ...؛ انجام: صد و هشتاد و دو، ترسیدن از خلق زیادتر از خالق. و چون این شرط مهم تر بود، لذا قدری مشروحا ذکر شد. و السلام علی من اتبع الهدي

به استنباط آقا نجفی (زنده در 1303ق/1886م)، وی (مؤلف) بایستی از پیروان شیخ احمد احسایی باشد، 182 گناه در آن ذکر شده است؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1301-1303ق؛ 26گ (49ر -74پ) [ف: 1-212]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3029/2

خط: نسخ، بی کا، بی تا [ف: 191-6]

گنج اسرار-گنج الاسرار

گنج اسرار = معرفت دل و ماهیت قلب / عرفان و تصوف / فارسی

ganj-e asrār = ma‘refat-e del va māhīyat-e qalb

صلاح بخاری، فرید مسعود بن ابی بکر

salāh boxārī,farīd mas‘ūd ebn-e abī bakr

از خصوصیات مؤلف آن اطلاعی نداریم کتاب روان و بعضاً عامیانه نوشته شده گر چه نکته سنجی های خاصی در آن دیده می شود. در این رساله از قلب - آن لحم صنوبری شکل - و ماهیت آن بحث می کند و هم از لطیفه ربانی و گوهر نورانی که صلاح آن، بهشت سعادت را باب و صفای آن هدف اولوالالباب است، سخن می گوید. او مرید را برای سیر در هفت شهر عشق قدم به قدم پیش می برد تا گوهر فقر را دریابد. محتمل است که این سخنان را در مجلسی تقریر کرده و شخص دیگری جمع آوری نموده است چون در برخی موارد کلامش تکراری است و هیچ گونه فصل بندی خاصی در آن دیده نمی شود. با عناوین «عزیز من»، «عزیز من».

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين ... می گوید درویش ضعیف فرید مسعود ابوبکر عمر صلاح بخاری ...... این رساله پارسی در بیان معرفت دل و ماهیت آن در قلم آورده حكاية عن الله الايسعني ارضی و لا سمائی و لکن یسعنی قلب عبد المؤمن از این مراد وسعت دل مؤمن است ...

انجام: اکنون عزیز من مقصود از آفرینش آدم اظهار وحدانیت حق بود که بنشته این رساله گنج اسرار بعون پروردگار ...... فرید مسعود ابوبکر عمر صلاح بخاری من ارادت الهي چنان که در خبر امده ... اساس الكفر مراد نفسه ... بیت: برزخ و ذات و صفات شدید تحت فوق ** می نماید چهر طالبی و کل نفس ذوق و شوق

چاپ: مجموعه رسائل فارسی، دفتر هشتم، مشهد، بنیاد پژوهش های آستان قدس رضوی، 1387ش، به کوشش محمد رضا راشد محصل

[فهرستواره منزوی 360/7]

1. تهران؛ نوربخش، شماره نسخه: 658/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1000ق؛ جلد: مقوایی، 72ص (6-77)، 9 سطر، اندازه: 9×12/5سم [نشریه: 13-45]

2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1454/7-ف

آغاز: برابر؛ انجام: بعد از آن وصف گوهر فقر پیدا شود وصف گوهر آن است که از کل اشیاء مستغنی باشد کنت کنزا مخفیا فاحببت ان اعرف فخلقت الخلق لاعرف

نسخه اصل: موزه بریتانیا ش 26294 .Add (ریو 862)؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1-602]

گنج الاسرار = گنج اسرار /طب / فارسی

ganj-ol asrār = ganj-e asrār

نظام منشی

nezām monšī

وابسته به: الايضاح في اسرار النكاح؛ شیزری، عبدالرحمن بن نصر (قرن 6)

به دستور: مجیر الدين ابو المعالي محمد بن المعتز بن طاهر

ترجمه ایضاح النكاح عبدالرحمن بن نصر بن عبدالله شیزری (شیرازی) است با بعضی از زیادات اضافات. در مقدمه می گوید: «از آنجا که همواره دواعی همت همایون ... خود را ... به بنده و بنده زاده خویش نظام المنشي ... ارزانی داشت که کتابایضاح في اسرار النكاحرا که استاد کبیر عالم محقق شیخ عبدالرحمن الشيرازي بن عبدالله الشيرازي تالیف کرده است و غایت جهد در تنضیم (کذا) و تتمیم آن مبذول داشته ... از لغت تازی به زبان فارسی نقل کند و از کتب دیگر مثل جوامع اللذات و غیره مسئله ای چند که محتاج اليه باشد بدان الحاق کرده شود تا فواید آن عامتر و عواید آن تمام تر گردد امر اعلی را که نسبت به جهانیان فرض عین بلکه عین فرض است امتثال و انقیاد نموده معترف بالعجز و القصور در آن معنی خوض پیوست و آن را از لغت تازی به زبان فارسی نقل نموده و در مواضع که احتیاج افتاد اصلاح تقدیم داشت و مسائلی دیگر که هم چند نیمه این کتاب بلکه بیشتر باشد از جزو علمی و نسخ ادویه و اشربه و غیرها به قدر قدرت و احتمال حال بعضی از مواضع دیگر بدان اضافه کرد و ترتیب آنرا برقرار اصل گذاشت و این مجموعه را مناسب حال آن گنج الاسرار نام نهاد». شامل دو جزو هر جزو در ده باب و بعضی از ابواب در چند فصل. این عناوین را از آن می توان استخراج کرد: مقدمه: در قوانین کلی امر باه؛ جزء 1. در اسرار مردان که به امر مجامعت تعلق دارد و در ده «باب» است: باب 1) در مقدمه ای که معرفت آن در این علم ناگزیر باشد، 2) معرفت اغذیه مفرده و ادویه مفرده زیاده کننده در باه، در سه فصل، 3) معرفت غذاهای مرکبه زیاد کننده در باه، 4) معرفت غذاهای مرکبه زیاد کننده در باه، 5) معرفت مسوخات و حمولات و ضمادات زیاد کننده در باه، در چهار فصل، 6)معرفت ادویه ای که چون استعمال کنند در لذت مجامعت بیفزاید و تقویت کند، 7) معرفت ادویه ای که زنان را آبستن کند، 8) معرفت آنچه در باه کند و شهوت جماع بمیراند؛ جزو 2. در اسرار زنان در نوزده «باب». (محمد حسین حکیم)

فهرستواره منزوی 3661/5 ؛ کشف الظنون 1512/2]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9716/3

آغاز: بسمله حمد و سپاس خداوندی را که جواهر زواهر عالم

افلاک و مجاوران کره خاک در دریای شوق او سایح اند؛ انجام: و غیر آن را چیز دیگر نخواهند.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1056ق؛ جلد: تیماج، 72گ (137-208)، 13سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 19-520]

2. اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: 44/4

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: صفر 1071ق؛ جلد: تیماج، 27گ (72پ- 98پ)، 18 سطر، اندازه: 20×26سم [ف: 1-47]

3. اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: 265/5

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1071ق، کاغذ: سپاهانی [نشریه: 11-935]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9049/1

آغاز: شکر و سپاس و بی قیاس آن پروردگاری را که معلم اشیا ومظهر اسماست و مبدع صور بدایع و مسبب ضرر و منافع؛ انجام: اگر فرج زن درد کند شیر خر به خور بر گیرد مفید بود و نیکو گردد. تمت الكتاب.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ تملک: علی بن لطفعلی تبریزی که در ربیع الاول 1276 ق در نجف اشرف آن را خریده بود و دستورالعملی برای روییدن محاسن و موی از روی نسخه ارسطو؛ مهر: کتابخانه جعفر سلطان القرايي؛ جلد: میشن مذهب، 64گ (1پ - 64پ)، 12 سطر (6/5×13/5)، اندازه: 11/9×19سم [ف: 29/2-670]

گنج الأسرار / کیمیا / فارسی

ganj-ol asrār

فضل بن جعفر

fazl ebn-e ja‘far

[فهرستواره منزوی 3979/5]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10952

آغاز: بسمله. الحمدلله الذي جعل الكواكب السبعة ... اما بعد چون اختلاف احوال و اثرهای روحانیات؛ انجام: درجه درجاتند نامعلوم باشد و السلام و الاكرام.

خط: نستعلیق، کا: فضل الله استر آبادی، تا: 1254ق؛ واقف: فضل الله جعفر بن فضل الله؛ جلد: تیماج [الفبائي: -478]

گنج اسرار = کشف الاسرار = جنات الوصول / شعر/ فارسی

ganj-e asrār = kašf-ol asrār = jannāt-ol vosūl

شمشیر گر شیرازی، علی اصغر، 1183 – 1262 قمری

šamšīrgar-e šīrāzī, ‘alī asqar (1770 - 1846)

مثنوی عرفانی مفصلی است مشتمل بر هفتاد هزار بیت در دوازده دفتر؛ به وزن مثنوی مولوی و به پیروی از آن.

آغاز: ای خدایی کاینهمه هستی ز تست ** در دل هر ذره یی مستی زتست

[الذريعة 89/19]

1. تهران، ملک؛ شماره نسخه: 4674

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 520گ، 24 سطر، اندازه: 15/3×22سم [ف: 4-700]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4815

آغاز: ای خداوندی که این عالی و پست ** شد پایدار از تو با هر چیز هست

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 جلد: میشن، 844گ، 38سطر، اندازه: 20/4× 33/2سم [ف: 4-700]

3. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 185 حکمت

آغاز: برابر؛ انجام: گوش هش بگشا چو خورشید نور پاش ** تا نماید هر نهان را بر تو فاش

مثنوی است در پنج دفتر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1307ق؛ جلد: تیماج مذهب، قطع: رحلی [ف: 2-28]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4920

آغاز: برابر؛ انجام: و پرده غیب الغيوب سبز خوش رنگست، در کمال صفا و بها و نورانی، اللهم ارزقنا هذه المقام و لجمیع اخوانه بمحمد و آله الأطهار الامجاد.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 27 جمادی الاول 1311ق؛ به دنبال دفتر دوازدهم پاره ای از مراسلات وی است و بعضی مثنویات کوتاه که آنها نیز صورت مراسله دارد؛ مجدول؛ واقف: نایینی؛ 459 گ، 35سطر (14/5× 25/5)، اندازه: 22×35/5سم [ف: 7-693]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17379

بی کا، بی تا[د.ث. مجلس]

گنج الأسرار

عرفان و تصوف / عربی - فارسی

ganj-ol asrār

این مجموعه که نویسنده آنرا «گنج الاسرار» نامیده است، شامل دوازده ساله است: 1. ذکریه = رساله محمودیه، همدانی، علی بن محمد؛ 2. سیر الطالبين = اسرار الطالبين، همدانی، علی بن محمد؛ 3. رساله منامیه، میرزا بابا شیرازی، ابوالقاسم بن عبدالنبی؛ 4. حق اليقين، میرزا بابا شیرازی، ابوالقاسم بن عبدالنبی؛ 5. رساله منیه، همدانی، علی بن محمد؛ 6. واردات = رساله واردات کریمیه، همدانی، علی بن محمد؛ 7. درویشیه، همدانی، علی بن محمد؛ 8 عقبات، همدانی، علی بن محمد، 9. کلمات حضرت رسول و حضرت امیر؛ 10. الرسالة القدسية في اسرار النقطه ... 11. بعضی از احادیث قدسیه؛ 12. رساله مختصر تذکره.

شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 653

کا: محمدرضا ویشلقی، تا: 1319ق؛ جلد: تیماج، 17سطر (9×16/5)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 2-332]

گنج الله / شعر / فارسی

ganj-ol lāh

از سراینده ای با تخلص «فانی»: «مقامی یافت فانی در خرابات ** که هرگز ره نیابد شیخ رزاق»، «دلا چو فانی مسکین درین جهان ساکن مشو ** که مسکن باقی سرای فانی است».

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1956/1

آغاز: ای ذات تو ز ادراک خیالات مبرا ** وز وهم خود فهم کمالات تو اعلی؛ انجام: به صورت گر چه آدم از زمین است ** به معنی صورت عرش آفرین است

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: چرمی، 92گ، 14سطر (7×14)، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 3-279]

گنج باد آورد صاحبقرانی / طب / فارسی

ganj-e bād āvard-e sāhebqerānī

حسینی، میرزا امان الله، - 1046 قمری

hoseynī,mīrzā amān-ol-lāh(- 1637)

تاریخ تأليف: 1035 یا 1040ق

در یک «مقدمه» و یک «کلید» در شانزده «فصل»، سپسسه «گنج» نگاشته شده است: گنج یکم و دوم هر یک در هشت «سکه» و سوم در شش «سکه» در پزشکی. سپس طلسم و کیمیاست این یکی در 18 «صنعت». ادویه مفرده و مرکبه، ادویه مفرده آن گیاه شبه قاره است. در آن از نوشته های فارسی و هندی بهره برده و دايرة المعارف داروشناسی سده های میانه هند است. در این کتاب از 105 اثر عربی و فارسی و هندی بهره برده شده که نزدیک به نیمی از آنها به عربی و شش کتاب به هندی و آن دیگرها به فارسی است از دانشمندان ایران و هند، پس این کتاب را دائرة المعارف داروشناسی قرون وسطی در هند می توان نامید.

[مكتبة امیر المؤمنين 578/2 ؛ فهرستواره منزوی 3662/5]

1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 15238/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، 133گ (2پ - 134 پ) [مختصر ف: -687]

2. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 187/7

آغاز: ارباب این صناعت بنابر صیانت صنعت از جهال با کثرت مال سبب ضلالت و مفسدات ایشان نگردد ... و رنج ضایع نشود. صفت در بیان معرفت افراد کیمیا و اسماء آنها؛ انجام: این غریق بحر معرفت ربانی از گرداب تسویلات نفسانی و ورطات وساوس شیطانی بساحل مراد خدا پرستی و حق دانی رسد ان شاء الله تعالی. الحمدلله بانجام و اتمام رسید کتاب گنج [باد] آورد روز پنجشنبه سیم شهر ربیع الثاني سنة 1204 تمت بالخیر و العافيت

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 776گ، 19سطر (9/5×17)، اندازه: 15/5×22 سم [ف: -173]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6598

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: اوایل قرن 13؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 508گ، اندازه: 20/5× 29/5سم [ف: 20-145]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2882-ف

نسخه اصل: هندوستان ش 8951 ق ح 21 (55 ف 55)؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1-172]

گنج البحر / شعر / فارسی

مدهوش گلپایگانی، محمد صادق بن فتحعلی، ق13 قمری

ganj-ol bahr

madhūš-e golpāygānī, mohammad sādeq ebn-e fath ‘alī(- 19c)

این مجموعه سروده هایی است که مؤلف در هنگام مسافرت دریایی به سوی حجاز به عنوان اندرز و موعظه گفته شده و مشتمل بر پنج «باب» سروده است: 1. متقابلات؛ 2. تنبیهات؛ 3. مراتب عشق؛ 4. صفحات محموده؛ 5. مذمت.

آغاز: بسمله آغاز همه کارها ×× بلکه کلید همه اسرارها

[الذريعة 141/22]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11067/4

آغاز: برابر؛ انجام: رخساره کنند در گدایی ** که کاهی و کاه کهربائی

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ عنوان نسخه بر اساس نامی است که در برگ 79 آمده است، ولی بر اساس الذريعة تمامی سه رساله (3و 4 و 5) در این مجموعه در یک جا تحت عنوان کلیات مدهوش آمده است؛ 26گ (79- 104)، 18سطر، اندازه: 10×20سم [ف: 28-94]

گنج پنهان / ادبیات / فارسی

ganj-e penhān

خاموش یزدی، میرزا علیخان، - 1379 قمری

xāmūš-e yazdī, mīrzā ‘alī-xān(- 1960)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28138

آغاز: ای کشته نهان از خلق در جلوه خود عمدا دردا که بجا نارد کس حق ترا دردا؛ انجام: تو قرآن شیوه نیز جود خاموش دید از سر بهره بپوش.

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن مذهب [رایانه]

گنج خسروی / ادبیات، اخلاق / فارسی

ganj-e xosravī

حسن بن محمد شریف، ق13 قمری

hasan ebn-e mohammad šarīf(- 19c)

برخی از نصایح را درده «باب» که هر کدام آن کلمه ای است به صورت حکایات و اشعار بیان کرده است. وی این رساله را به محمد حسن خان نامی (؟) تقدیم کرده است.

1. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 4119/3

آغاز: الحمدلله ... اما بعد چون بندگان عالیجاه عظمت واجلال دستگاه عمدة الخوانين العظام ونتیجته النجباء الكرام محمد حسن خان حرث الله عن آفات الزمان؛ انجام: لیک هر آنچه بودنی باشد ** هم به تقدیر ایزدی باشد / پی تدبیرش آید او ناگاه ** پیش از آن کو شود ز کارآگاه

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 33گ (76ر-108پ)، اندازه: 11×18 سم [ف مخ: 4-1642]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16713

از حسن بن محمد؛ بی کا، بی تا[د.ث. مجلس]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: بدون شماره /3

بی کا، بی تا [میراث شهاب: س6ش 1-112]

گنج دانش / جغرافیا / فارسی

ganj-e dāneš

حکیم، محمد تقی بن محمد هادی، 1256ق14 قمری

hakīm,mohammad taqī ebn-e mohammad hādī (1840 - 20c)

نام و تاریخ برخی از شهرهای ایران به ترتیب الفباء.

چاپ: مشار فارسی، ج 4، ص 4318، دارالخلافه طهران، سنگی، 1305ق، رحلی، 31+573+1صص

[الذريعه 237/18 ؛ فهرستواره منزوی 243/1]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9053

چاپ سنگی کارخانه میرزا حبیب الله طباع؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالغفار، تا: دهه سوم ذیحجه 1305ق؛ با حواشی خطی اسماعیل در 1339 و مهدی پارسا در 1328 [ف: 17-281]

گنج رایگان- زاد المسافرين

گنج رایگان - زایچه محمد امیر حسن خان راجه محمود آباد

گنج روان / عرفان و تصوف / فارسی

ganj-e ravān

داعی شیرازی، نظام الدين محمود، 810 - 870 قمری

dā‘ī šīrāzī, nezām-od-dīn mahmūd (1408 - 1466)

تاریخ تأليف: 829ق

این مثنوی در هشت «مقالت» است: 1. تنزیه و تقدیس حق؛ 2. بیان جنون؛ 3. بیان طریقت سلوک؛ 4. بیان سالکان طریقت؛ 5.عشق و مراتب آن؛ 6. معرفت حکایت نفس انسان و صفت آن؛ 7. معرفت دین و تحقیق آن؛ 8 بیان حال پیر و مرید و شرط صحبت.

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 195/2

بی کا، تا: قرن 9؛ 38ص (33-70) [ف: 3-340]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2357/1

بی کا، تا: قرن 12 [ف: 5-476]

گنج زر / دعا / فارسی و عربی

ganj-e zar

منشی باشی، حسین بن مهدی، ق14 قمری

monšī-bāšī,hoseyn ebn-e mahdī(- 20c)

مشتمل بر اوراد و اذکار و دعاهای کوتاه و ختومات و طلسم ها و اسماء الهي بجهت قضاء حوائج و انجام مهمات گرفته شده از کتاب ها و آثار حکمای قدیم این فن و بعضی را مؤلف تجربه کرده است این کتاب فصل بندی نشده و مطالب بدون ترتیب مخصوص گرد آورده شده و تاریخ مقدمه آن سال 1340 می باشد.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10986

آغاز: الحمد لولیه و هو الذي له الأسماء الحسني ... اما بعد چون کافه انام از خواص و عوام در تحصیل عزت و سعادت و دولت؛ انجام: فابی الله الا ان نورك یبوح بذکرك و لو کره المشركون

خط: نسخ معرب و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، مجدول؛ جلد: تیماج، 126گ، 16 سطر، اندازه: 16/5× 20/5سم [ف: 27-397]

گنج سخن / شعر / فارسی

ganj-e soxan

امیر خسرو، خسرو بن محمود، 651 – 725 قمری

amīr xosrow, xosrow ebn-e mahmūd (1254 - 1326)

تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2166/1

خط: نستعلیق، کا: سلطان علی کاتب اصفهانی، تا: 863ق؛ کاتب این نسخه سلطانعلی مشهور نیست بلکه سلطانعلی کاتب اصفهانی است که هر دو در یک عصر می زیستند، با 17 مجلس مینیاتور بسیار عالی، مجدول، با چهار سرلوح کار شیراز، مذهب، نوشته ای به این شرح: «هو الله تعالی. این کتاب را با اینکه ضایع شده است چون خط سلطانعلی کاتب اصفهان بود (محو شده است) ابتیاع کردم حرره حسین قوام دفتر آشتیانی 1313 فرزند عزیز؟ قدرش را بداند»؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: چرم مذهب، اندازه: 14×22/3سم [ف: 3-35]

گنج سعادت / حکومت و سیاست / فارسی

ganj-e sa‘ādat

تویسرکانی، عبدالغفار بن محمد حسن، - 1319 شمسی

toyserkānī,‘abd-ol-qaffār ben mohammad hasan(- 1940)

رساله ای است در بیان استبداد حکومتی و اجتماعی که گویا بعد از استقرار مشروطه نوشته شده است. مؤلف که از آزادی خواهان متشرع بوده است، برای گریز از تکفیر مغرضان و بدخواهان، نخست به بیان اصول پنج گانه دین پرداخته؛ سپس کلمه استبداد را شرح و آن را به دو نیم تقسیم نموده است: اول استبداد شخصی که دامن گیر زورمندان، از طبقات حکومتی می شود و دیگری استبداد نوعی که آن را طبیعت تمام مردم می داند. او درباره استبداد حکومتی ابراز می دارد: با همت و غیرت مردان غیور، بر طرف شده است؛ آنگاه به استبداد نوعی حاکم بر نظام اجتماعی از حیث اقتصادی و صنعتی و روابط طبقات، پرداخته و از جزئیات امور اقتصادی از قبیل کم فروشی و گران فروشی و روابط ارتشاء بین حاکم و اصناف، شکایت می کند. در این رساله همچنین مظاهر صنعت و تمدن، از لوازم پیشرفت و ترقی قلمداد شده؛ لکن از غرب زدگان و فرنگ رفتگان خودباخته، انتقاد شده و بی دینی و فساد، از لوازم پیشرفت دانسته نشده است. در این کتاب جمعیت تهران در عصر مؤلف 300/000 تخمین زده شده است.

در منابع موجود، کسی به نام «عبد الغفار تویسرکانی» که مؤلف گنج سعادت باشد، دیده نشد؛ ولی دو کس به نام «عبدالغفار تویسرکانی» شناخته ایم که یکی از «یاران خوانساری»، در تأليفات روضات الجنات است که در سال 1319 ق در گذشته و دیگر مؤلف کتاب «برهان الدين في رد اثنین و سبعین» که آن را در سال 1319 ق تأليف نموده است. بنابراین، مؤلف کتاب حاضر، غیر از «تویسرکانی» در گذشته به سال 1319 ق است؛ زیرا در این رساله، از استقرار مشروطه سخن رفته است؛ ولی آیا او همان مؤلف کتاب برهان الدين است با خیر، در این باره هم دلیل صحیح برای پاسخ نداریم. (سید محمود مرعشی)

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... بعد بر ضمیر منیر اولی الالباب مخفی و مستور نماند که در بدو امر که این نسخه را بر می نگاشت.

[الذريعة 94/5؛ فهرستواره منزوی 577/6]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11518

آغاز: برابر؛ انجام: در تحت سلطنت عظیمه الهيه و حیاء و شرمساری از او تعالی نفس و هوای خود را مغلوب ...

خط: نستعلیق خفی، کاتب = مؤلف، تا: اوایل قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ دارای سرلوح مذهب قاجاری، مجدول، محشی از مؤلف؛ 82گ، 12 سطر، اندازه: 6×12سم[ف: 29-159]

گنج شایگان / ادبیات فارسی

ganj-e šāyegān

ریاض همدانی، محمد جعفر، - 1268 قمری

rīyāz-e hamadānī, mohammad ja‘far(- 1852)

اهدا به: ناصر الدين شاه (1264-1313ق)

به تقلید گلستان در پنج «باب»: 1. آداب یزدانی، 2. مراسم جهانبانی، 3. ترک شناعت، 4. برگ قناعت، 5. پنجم آداب موافقت و ادای حق مرافقت. مؤلف خود در مقدمه به نام خود اشاره نکرده و تنها در پایان کتاب تخلص خود را آورده است و چون حکایاتی که در آن نوشته بیشتر تلمیح درباره کسانی است که کاتب در حاشیه به اسم و رسم آنان را معرفی کرده و از معاصرین وی بوده اند معلوم می شود که هم در بروجرد و هم در همدان زیسته است و پیداست که اصل وی از بروجرد بوده و سپس چندی در همدان زندگی کرده و به همین جهت برخی وی را بروجردی و برخی همدانی نوشته اند. از شرحی که در 1277 در پشت یکی از نسخه ها نوشته اند بر می آید که پیش از این تاریخ در گذشته است. مؤلف همه جا اشعاری به عربی و فارسی شاهد آورده است و ظاهرا اشعار فارسی آن همه از خود اوست.

آغاز: بسمله زهی بخشنده بی منت و بخشاینده بی ضنت عم نواله که ذات بی زوالش جهان را کرانه هستی است و شکر باده نوالش جهانیان را ترانه مستی ...

انجام: که باین صفات متصف شود و یا ریاض آسا در بیغوله عزلت معتکف و بقصور و علت معترف.

[نسخه های منزوی 3617/5 و 2338/3 ؛ فرهنگ سخنوران 244؛ الذريعة 238/18و 395/9]

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2964

آغاز: از سحاب ریزد و سحاب مرحمتش لاله از سراب انگیزد؛ انجام: پایان: و ننکی غمازی بر تو مسجل ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ 128گ، 10سطر (7×10)، اندازه: 10×16/5سم[ف: 6-716]

2. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 134/1

خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1267ق؛ جلد: تیماج، 9گ (1پ -90ر)، اندازه: 13×22سم [ف: 1-98]

اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: 576/1

همان نسخه بالا [نشریه: 11-950]

اصفهان، ادبیات، شماره نسخه: 28/1

همان نسخه بالا [نشریه: 4-478]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2521/1-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1-710]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4987

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، کا: میرزا علی، تا: 2 ذیقعده 1268ق؛ مهر: امانت میرزا محمد طبیب بخط محمد میرزا (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 116گ، 14 سطر، اندازه: 12/5×21 سم [ف: 13-181]

4. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 816/1 - 5/106

آغاز: برابر

انجام: چهارم بستگان گرفتار پنجم خونیان خطاکار تا چون هر یک سوی دیگری نگرد توانگران نعمت موجود را پاس دارند بیماران آزادی از رحمت

انجام ناتمام؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالرحیم، تا: 1272ق، جا: پطرزبورغ؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 87گ، 12 سطر، اندازه: 15×21/5سم [ف: 6-3422]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2243

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، شکسته، تحریری، بی کا، تا: رجب 1276ق؛ جلد: تیماج، 170ص، 13 سطر، اندازه: 17/5× 21/5سم [ف: 6-198]

6. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 138 - ج

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: علی، تا: 1293ق؛ جلد: تیماج، 109گ، 11سطر (8×12/5)، اندازه: 16×21سم [ف: 1-401]

7. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2879/4

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: عبدالغفور متخلص به محیط، تا: غره جمادی الاول 1308ق، جا: مراغه؛ جلد: میشن، 489گ (172پ-660پ)، 15 سطر، اندازه: 13×21سم[ف: 6- 150]

8. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1679

آغاز: برابر؛ انجام: خواجه گر با لطف احسان پرورد ... 1318 هجری.

خط: نستعلیق، کا: عیسی بن محمد مهدی کیمایی، تا: 1318ق، برای حسین قلی خان نظام السلطنه ما في پیشکار آذربایجان؛ جلد: میشن سیاه، 174گ، 12 سطر، اندازه: 12/9× 20/5سم [ف: 4-700]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12063

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، آیات به نسخ، بی کا، تا: جمادی الاول 1318ق؛ واقف: سید جلال الدين تهرانی، مرداد 1361؛ جلد: میشن، 54گ، 19 سطر، اندازه: 15/2×22 سم[ف: 17-375]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16681

بی کا، بی تا[د.ث. مجلس]

گنج شایگان عربستان / جغرافیا / فارسی

ganj-e šāyegān-e ‘arabestān

حکیم باشی، میرزا تقی خان، ق14 قمری

hakīm bāšī,mīrzā taqī xān(- 20c)

اصفهان؛ صارم الدوله (کتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 970

آغاز: عربستان گنجی است مملو از سیم و زر و خزانه ایست از هر طرف بسته و دارای دو مفتاح خارجی و مفتاح داخلی، مفتاح خارجی محمره و رودکار و نست ... و مفتاح داخلی راههای کوهسار فیما بین عربستان و خرم آباد لرستان؛ انجام: پس الزم اصلاحات داشتن خط تلگرافی از محمره بمراکز ایرانست و اگر راهها نیز تعمیر شود چاپار و پسته نیز از مهماتست. غلام خانه زاد تقی

خط: نستعلیق، کا: تقی، تا: جمادی الاول 1299ق؛ 135ص، 11سطر (9×13)، اندازه: 15×21سم [صارم الدوله: -96]

اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: 1445

همان نسخه بالا [نشریه: 5-318]

گنج الشفاء و رافع الداء / دعا / فارسی و عربی

’ganj-oš šefā’ va rāfe‘-od ddā

هزار جریبی، محمد کاظم بن محمد شفیع، - 1234 ؟ قمری

ebn-e mohammad

hezār-jarībī, mohammad kāzem ebn-e mohammad šafī‘(- 1819)

رساله ای مختصر در دعاهای رفع بیماری ها و بلاهاست.

[الذريعة 238/18]

قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 600/10

آغاز: بسمله حمدله صلاة اما بعد چنین گوید حقیر جانی محمد کاظم بن محمد شفیع هزار جریبی عفی الله عن جرائمهما که این کلمات چندی است که در این اوراق نوشتم از دعاهای مختصره برای رفع؛ انجام: ویا باقی بعد کل شیء صل علی محمد وآل محمد وافعل بی کذا و کذا و بجای وافعل بی کذا وکذا حاجت خود را ذکر کند که بر آورده است انشاء الله تعالی.

از اول تا آخر؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: 1224ق؛ جلد: تیماج، گ، 15 سطر، اندازه: 15×21سم [ف مخ: 1-403]

گنج الصنايع مظفری / صنعت / فارسی

ganj-os sanāye‘ mozaffarī

گلپایگانی، محمد بن غلامعلی، ق 14 قمری

golpāygānī,mohammad ebn-e qolām ‘alī(- 20c)

به دستور: مظفرالدین شاه قاجار

در سی و دو «مقاله» و هر مقاله چند «نوع» در صنایع گوناگون همچون: تولید 1. شکر، 2. آینه، 3. سفال وچینی، 5. مینا ...، 16. مس ...، 25. استخوان وعاج ...، 29. مطلا کردن چوب ...، 32. الكتريك و ساختن اسباب های چراغ و تلفون و تلگراف

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1501- 9/51

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علی خیر

خلقه واشرف بریته محمد و آله الطاهرين المعصومين اما بعد از آنجا ئیکه منظور نظر مرحمت اثر ومکنون خاطره انجام: نوع دوازدهم در ساختن چراغ های کوچک بجهة کالسکه و فانوس و چراغ بغلی و گل های چراغی زنانه و چراغ عصایی ... عرض از من است امر به قلب شه از خداست ** اجرای امر حق ز شهنشه مظفر است

خط: نسخ جلی و نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه 1320ق؛ مجدول، با سرلوح زیبا؛ جلد: مقوایی، 37گ، 13-14 سطر، اندازه: 17×22/5 سم [ف: 6-3421]

گنج طلسم / عرفان و تصوف، شعر / فارسی

ganj-e telesm

نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبد الله، 730؟ - 834 قمری

ne‘mat-ol-lāh-e valī, ne‘mat-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh (1330 - 1431)

مثنوی عرفانی است نزدیک 260 بیت.

آغاز: ای داده به جسم آدمی جان ** گنجی به طلسم کرده پنهان (فهرستواره)

[فهرستواره منزوی 790/7]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4262/116

خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن افتخار خان نعمة اللهي حسینی، تا: 20 جمادی الاول 1110ق، جا: بلکانو؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 10گ (610پ -619ر)، اندازه: 17×25سم [ف: 4-680]

گنج العارفين / عرفان و تصوف، شعر / فارسی

ganj-ol ‘ārefīn

نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبد الله، 730؟ - 834 قمری

ne‘mat-ol-lāh-e valī, ne‘mat-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh (1330 - 1431)

رساله ای است عرفانی و منظوم.

آغاز: دلا پرهیز از زهد ریائی ** اگر تو طالب راه خدائی

[فهرستواره منزوی 790/7]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 149/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 8ص (12-19)،20سطر (7×13)، اندازه: 11×18سم [سنا: ف: 1-74]

2. تهران؛ نوربخش، شماره نسخه: 18/8

آغاز: برابر؛ انجام: به عشق پیر معنی نعمت الله.

کا: احمد بن محمد حسن نعمة اللهي، تا: 1350ق؛ جلد: مقوایی، 5ص (427-431)، اندازه: 17/5 × 21/5 سم [ف: 1-23]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17317 ض

بی کا، بی تا[د.ث. مجلس]

گنج العرش - دعاء کنز العرش

گنج غم / شعر / فارسی

ganj-e qam

آوانسیان، اوانس، قرن 14 قمری

āvānsīyān,āvāns (20c)

سروده هایی است از گذشتگان و همروز گاران: عماد خراسانی، ملک الشعراء، عنقا، فتوحی، قیام، جامی، ابوالحسن ورزی، ابوالقاسم حالت، رهی معیری، دکتر صبور، یدالله مفتون، فروغی بسطامی، نظام وفا، سیمین بهبهانی، ایرج دهقان، محمد حسین صفیر اصفهانی، معینی کرمانشاهی، دکتر نورانی وصال، بدری خیلتاش، ابوالحسن احمد گلچین، دکتر نوربخش کرمانی، هوشنگ شهابی، دکتر مرتضی شمس، نصرت رحمانی، دکتر جهانگیر باختر، امیری فیروزکوهی، باستانی پاریزی، لاهوتی، علی اشتری، و جز آنها.

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1749

آغاز: از عماد خراسانی، ساز شکسته ... دوستت دارم و دائم که تویی دشمن خانم.ت؛ انجام: از جلال الدين قاجار، افسردگی ... از تو ای چرخ ننالد که تواش پیر نکردی.

خط: ثلث، کاتب = مؤلف، تا: دهه 1330ش؛ جلد: مقوا، 166ص، اندازه: 18×22/5سم [ف: 3-279]

گنج المحب / شعر / فارسی

ganj-ol moheb

دلال اصفهانی، زین العابدين بن آقا میرزا، 1233 ق - قرن 14 قمری

dallāl-e esfahānī,zeyn-ol-‘ābedīn ebn-e āqā mīrzā(1818 - 20c

تاریخ تأليف: 1300ق

مشتمل برقصاید و غزلیات و جز اینها، گردآوری خودش هنگامی که در سال 1300ق شصت وهفت سال از عمرش گذشته و پانزده هزار بیت شعر سروده بود. مقدمه دیوان وچند بند دراندرز وقصه ای در پایان نسخه به نثر از خود سراینده می باشد.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3771- 19/101

آغاز: بسمله بگویم ثنای خداوند پاک ** که بنموده آدم هوید از خاک / بگویم ثنا قادر لم یزل ** که برذات پاکش نباشد خلل؛ انجام: آن سنان بی پدر اندر ره شام جفا ** تا زیانه بر عیالش بیش وهم کم میزند

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: شوال 1306ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوایی، 204گ، اندازه: 17×21/5سم [ف: 6-3422]

گنج المسافر / شعر / فارسی

ganj-ol mosāfer

منشی، عبدالحسین بن محمود، 1250 - 1336 شمسی

monšī, ‘abd-ol-hoseyn ebn-e mahmūd (1871 - 1957)

در آغاز مثنوی از شاعر با دعای «زید عزه» یاد شده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14178/8

آغاز: شنیدستم که در ایام روزی ** به طوف کعبه آمد کفش دوزی؛ انجام: گریبانم ز دست آز کن دور **بده نصرت ازین دارم چو منصور / زنظمش جمع چون گردید خاطر **مسمی کردمش گنج المسافر

خط: شکسته نستعلیق چلیپا، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ 14گ (76ر-89ر)، سطور چلیپایی، اندازه: 11×20سم [ف: 38-223]

گنج المعاني / ادبیات / فارسی

ganj-ol ma‘ānī

لاری، محمد شریف بن صفی قلی

lārī,mohammad šarīf ebn-e safī qolī

«که در مدت هفت سال این جنگ شریف را بپرداخت» و بدین نام خواند «و آنرا به قدر سماوات بر نه کرسی بندی نمود»: قصاید، مثنوی، نثر، غزلیات، ساقینامه، ترکیب بند، ترجیع، معمیات، رباعیات (دیباچه) و برای هر بخش دیباچه ای به نثر ساخته است. در آن اشعاری «لمحرره» آمده است.

تهران؛ ملک، شماره نسخه: 4671/1

آغاز: (بزیر وصالی رفته) عندلیبان گلشن فصاحت، و شکر ..... اما بعد منزوی زاویه خاکساری و معتکف بین الحزن گرفتاری محمد شریف بن صفی قلی جویمی مشهور به لاری؛ انجام: لیس کلامی تفی بنعت کماله ** صل النبي علی النبي و آله

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: میشن، اندازه: 15/2×24/2 سم [ف: 8-1]

گنجفه = رباعیات گنجفه / شعر / فارسی

ganjafe = robā‘īyyāt-e ganjafe

اهلی شیرازی، محمد بن یوسف، 858 - 942 قمری

ahlī šīrāzī, mohammad ebn-e yūsof (1454 - 1536)

گنجینه یا گنجفه نوعی ورق بازی ایرانی است که اکنون از میان رفته است. در این بازی هشت دسته دوازده برگی که نود و شش ورق داشته به کار می رفت، هر یک از این دسته های هشت گانه نامی به ترتیب زیر داشت: 1. غلام، 2. تاج، 3. شمشیر، 4. اشرفی، 5. چنک، 6. برات، 7.سکه، 8 قماش، و هر یک از این دسته ها دوازده برگ داشت، دو تا به نام شاه و وزیر، و دیگران با شماره 1 تا 10 شناخته می گردید. برای این بازی دستگاه ویژه می ساختند و آنرا گنجینه می نامیدند. برگ های نود و شش گانه این دستگاه طوری ساخته می شد که هر یک از آنها به تنهایی شناخته می گردید. جای گفتگوی ما کتابچه شعری است که یک دیباچه و 96 دوبیتی دارد. وی در دیباچه می گوید این دوبیتی ها را آن گونه سرودم که هرگاه هر یک از آن ها را بر یک برگ سفید و بی نشان بنویسند به جای یک برگ گنجفه باشد، و همه آنها به جای یک دستگاه گنجفه به کار رود. اکنون از بازی گنجفه فقط نامی در فرهنگ ها مانده است و از روش این بازی چیزی نمی دانیم. طغرای مشهدی در بخش قمارنامه از کتابچه عبرت نامه از سه گونه بازی یاد کرده که یکی از آنها گنجیفه است، و بررسی آن معنی برخی از اصطلاحها و نام ورق های این بازی را روشن می سازد. (علینقی منزوی)

آغاز: بسمله تیمنا بذکره الأعلى، پوشیده نماند بر ارباب صورت و معنی که این بنده کم بضاعت اهلی شیرازی ... ای سرو سهی خاک رهت وقت خرام ** کی صورت مه بود چو حسن تو تمام چاپ: سال 1332 در مجله دانش و به تنهایی چاپ شده

[الذريعه 240/18 ؛ مشترک پاکستان،675/7 و 1614/8 ؛ نسخه های منزوی 3089/4]

1. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 526/4 -عکسی

اصل نسخه: مجلس، ش 1131 (مجلس 537/3 )؛ خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: پیش از 142ق؛ در «کلیات» او (عکس)؛ 13ص ( 525-537 متن و کناره)[ عکسی ف: 2-231]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5248/7

آغاز: برابر

با دیباچه به نثر؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ 18 سطر [ف: 3-627]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5982/5

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: ساغری سیاه پشت معرق طلایی، 15 سطر [ف: 3-630]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5976/7

آغاز: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: محمد باقر کاتب پسر قوام الدين محمد شیرازی، تا: 1015ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: ساغری مذهب، 19سطر [ف: 3- 630]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8948/16

آغاز: برابر؛ انجام: ای کز ستم تو اشک باشند همه ** جویای غمت نهان و فاشند همه / اهلی به وفای تو نظر دوخته است ** از اهل جهان که یک قماشند همه

خط: نستعلیق شکسته، کا: خلیل ذوالقدر، تا: با تاریخ 1053ق، جان احمد آباد گجرات؛ جلد: تیماج مذهب، 7گ (113پ -119ر)، اندازه: 14/4×26/4سم [ف: 29/1-440]

6. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 442/8

با مقدمه؛ خط: نستعلیق متوسط، کا: جمال شیرازی، تا: 1057ق؛ مجدول، با پنج سرلوح مذهب؛ مهر: کتابخانه دولت علیه ایران 1329؛ کاغذ: اصفهانی، جلد:چرم مذهب، 19 سطر در متن و 14 سطر در حاشیه به طریق مورب، اندازه: 16/2×28/9سم [ف: 3-124]

7. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5608/8

با دیباچه نثر؛ خط: نستعلیق خوش، کا: محمد مومن خاکی شیرازی، تا: 21 رجب 1069ق، کاغذ: ترمه، جلد: روغنی مصور، 18سطر [ف: 3-629]

8. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1500/6

آغاز: برابر؛ انجام: جویای غمت نهان و فاشند همه ** از اهل جهان که یک قماشند همه.

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1069-1089ق، «در جنگ مرتضی قلی خان شاملو»، دیباچه نثری را ندارد؛ 10ص (209-203 و 230-232) [ف: 3-280]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8572

آغاز: برابر؛ انجام: خاک قدمت گر همه یکذره بود ** یک تاج زرست بر سر اهل کمال

رباعیات گنجفه ؛ خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: پارچه ای، 2گ، اندازه: 15/2×21/5سم [ف: 7-557]

10. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 54/2

آغاز: برابر

انجام: لیکن به چمن گذر که گلهای چمن ** در پای تو ده قماش رنگین فکنند

خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، بی کا، تا: غره جمادی الاول 1186ق، در اشرف البلاد احمد شاهی؛ 7گ (48ر - 54ر) [ف: 1-212]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2542/14

آغاز: برابر؛ انجام: اهلی بوفای تو نظر دوخته است ** از اهل جهان که یک قماشند همه

رباعیات گنجفه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: سمرقندی، جلد: میشن مذهب، 17گ (1048-1064)، 18سطر، اندازه: 12×22/5سم [ف: 8-241]

12. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 105

آغاز: برابر؛ انجام: انجام گنجفه: ای کز ستم تو اشک پاشند همه ** جویای غمت نهان و فاشند همه / اهلی بوفای تو نظر دوخته است ** از اهل جهان که یک قماشند همه این دو بیتی برای برگ دوازدهم (تک خال) از دسته هشتم (قماش) سروده شده است

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [ف: 2-209]

گنج گوهر / عرفان و تصوف / فارسی

ganj-e gowhar

داور شیرازی، مفید بن محمد نبی، 1251-1325 قمری

dāvar-e šīrāzī, mofīd ebn-e mohammad nabī (1836 1907)

تاریخ تأليف: 21 جمادی الثاني 1316ق

مثنوی است عرفانی همراه با گزارش آن به نثر، که هر بیت و یا چند بیت آن به نثر آمیخته به نظم گزارش شده است. در بیان سبب نظم می گوید: «یکی از دوستان اصرار بسیار ** همی کردی به این بی ارج و مقدار...»؛ تخلص «داور» و نامش «مفید» است ...: «کشم در رشته نظم و پس از آن ** دهم شرحش به نثر از لب عرفان / به پایان چون رسید آن نامه یکسر ** نهادم نام او را «گنج گوهر».

آغاز: ستایش هست مخصوص خدایی ** که نبود نزد او صبح و مسائی / ثنا او را سزا باشد که یکتاست ** زهر نقص و زهر عیبی مبراست

چاپ: مشار، فارسی 4322/4 که نشانی چاپ 1320ق، 79ص آن را داده

[الذريعه 242/18 «گنج گوهر» که نادرست آمده: «مثنوی» است، همانجا 1087/9 «دیوان مفید»؛ ریحانه 359/5 ]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 799/1

آغاز: برابر؛ انجام: علی بن ابی طالب حصنی و فمن دخل حصنی، امن من هذابی، قد تم تأليف الكتاب بعون ... (21 جمادی الاول 1316ق).

خط: نستعلیق تحریری، کان عبد الحى ملقب بن صدر الشريعه، فرزند نگارنده، تا: 21 جمادی الاول 1316ق، که از پدر به «سلمه الله» یاد می کند؛ 22گ (1پ -22پ) [ف: 2-211]

گنج گوهر / کیمیا / فارسی

ganj-e gowhar

نسخه های پراکنده و صحیحی که به مؤلف در علم کیمیا رسیده در مجموعه حاضر گرد آورده است و در غره صفر 1240ق شروع به تحریر آن نموده است، نام این اشخاص در رساله دیده می شود. شیخ اسماعیل درویش شیرازی، آقا محمد علی سنگتراش قمی، حاجی محمد خان، درویش علی کاشی، آخوند ملا عبدالله انجدانی قمی، استاد فرزند مؤلف علی محمد و حسینعلی خان آقا زین العابدين خواجه، کاظم پولک ساز اصفهانی، آقا علی ساعدساز اصفهانی در شیراز، میرزا محمد حکیم کهکی. برخی از نسخه ها را مؤلف از شیراز به دست آورده و در یک مورد اشاره کرده که آن را در قم نگاشته است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6994

آغاز: بدانکه آنچه نسخه از هر کجا که به این حقیر رسیده است یا از روی هر نسخه صحیح که دیده ام و نوشته ام مجموع را به

دقت رسیده و مقابله کرده ام؛ انجام: و یکروز آتش به کنند که ده مثقال بیست من هیمه بسوزد از این قرار و الله اعلم بالصواب

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مذهب، 30گ، 12 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 20-384]

گنج گهر= نظم نثر اللآلي / شعر، حدیث / عربی - فارسی

ganj-e gohar = nazm-e nasr-ol la’ālī

ندیمی، ق9 قمری

nadīmī(- 15c)

وابسته به: نثر اللآلي = الدر المكنون؛ طبرسی، فضل بن حسن (548-468)

اهدا به: سلطان ابوالمظفر بدیع الزمان بهادر خان و وزیرش مسیب خان

تاریخ تأليف: 881ق (= «تمامت»)

نظم نثر اللالي ابوعلی طبرسی است که در آن گفته های کوتاهی از اقوال حضرت امیر المومنين علیه السلامبه ترتیب حروف هجا برگزیده و در این نظم هر کلمه ای در یک دوبیتی به نظم کشیده شده با دیباچه ای منظوم در هشتاد و یک بیت و ترجمه نثری کلمات. این نظم در دویست و نود و دوبیت می باشد.

آغاز: حمد آن صانع لطیف خبیر ** که کند خاک را سمیع و بصیر / داد جودش ز فیض سرقدم ** به کفی خاک جان و ایمان هم / اولش را بدایتی نبود ** آخرش را نهایتی نبود

انجام: از کست این و لیک بسیار است ** بخت آن کش به جان طلبکار است / باد خواننده اش بکام و مراد ** کاتبش را خدا بیامرزاد

چاپ: ایران، قم، میراث حدیث شیعه - دفتر هشتم، سید جعفر حسینی اشکوری، حروفی، 145 ص؛ ایران، قم، مجمع ذخائر اسلامی، 1388 شمسی، به کوشش حمید رهبر، فاطمه روحانی، حروفی، 1، وزیری، 123 ص

[فهرستواره منزوی 655/6]

1. فردوس: مدرسه حبیبیه؛ شماره نسخه: 31/ 20 درحاشیه

آغاز: برابر؛ انجام: یاس القلوب راحة النفس، نا امیدی دل راحت نفس است. تا دلت را بکس امید بود ** هست بی رنج بودنت مشکل / بکسی گر امید می دهدت ** راحت نفس نا امیدی دل

در فهرست ناشناس؛ خط: نستعلیق، کا: معین شیرازی، تا: 909ق، جا: تبریز؛ جلد: تیماج، 32گ (413پ -444ر)، اندازه: 18×25سم [ف مخ]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 2398/29

آغاز: برابر؛ انجام: بکسی گر امید میدهدت ** راحت نفس نا امیدی دل

بی کا، تا: بین سالهای 902 و 920ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 68ص (237-304)، 20سطر (12×20)، اندازه: 16/5×25 سم [ف: 1006-9]

3. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 179/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: نظام الدين سعدالملک عطار، تا: جمادی الاول 968ق؛ جلد: تیماج، 52گ (1پ-52پ)، 9سطر، اندازه: 12×17 سم [ف: 1-252]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4379/19

آغاز: برابر؛ انجام: بکسی گر امید میدهدت ** راحت نفس نا امیدی دل

کا: محمد تقی بن حسین خاتون آبادی اصفهانی، تا: 1056ق؛ گویا از روی نسخه کتابخانه دانشگاه تهران تحریر شده؛ کاغذ: ترمه، جلد: ساغری سیاه، 19گ (45ر -63ر هامش)، اندازه: 21/1× 35/2سم [ف: 7- 370]

5. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4275/11

آغاز: برابر؛ انجام: بکسی گر امید میدهدت ** راحت نفس نا امیدی دل

خط: نستعلیق، کا: محمد سعید بن محمد تقی خاتون آبادی، تا: 1081ق؛ با یک سرلوح و دو پیشانی، مجدول؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: روغنی مذهب، 20گ (31پ - 50پ هامش)، 19سطر، اندازه: 16/8×24/7 سم [ف: 7-323]

6. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2188/29

آغاز: برابر؛ انجام: يأس القلب راحت النفس نا امیدی دل راحت نفس است. تا دلت را امید به کس بود ** هست بی رنج بودنت مشکل / بکسی گر امید میدهدت** راحت نفس نا امیدی دل.

خط: نسخ خوش، کا: معز الدين محمد بن سلطان محمد قاری نیریزی، تا: 1085ق؛ دارای سرلوح مذهب، مجدول؛ واقف: محمد حسام واعظی، 1397؛ جلد: تیماج، 24 سطر، اندازه: 17×27سم [ف: 5-561]

7. زهان؛ مدرسه جعفریه زهان؛ شماره نسخه: 106/2

خط: نسخ و نستعلیق، کا: زین العابدين بن سید علا حسینی، بی تا؛ ترجمه مابین سطور به صورت چلیپا؛ جلد: تیماج، 46گ (8پ - 53پ)، 3سطر، اندازه: 7/5×12/5سم [ف: -85]

گنج گهر / ادبیات فارسی

ganj-e gohar

شیبانی، فتح الله بن محمد کاظم، 1241 - 1308 قمری

šeybānī, fath-ol-lāh ebn-e mohammad kāzem (1826 - 1891)

اهداء به: مسعود میرزای ظل السلطان

تاریخ تأليف: اواخر ربیع الاول 1301 ق

به نظم و نثر؛ از سخن نویسنده در مقدمه این کتاب معلوم می شود که او از مقربان شاهزده سلطان مسعود میرزای ظل

السلطان بوده و نیز در زمره نویسندگان روزگار خود محسوب می شده است. در ابتدای گنج گهر شیبانی از چند تأليف خویش نام می برد و سپس می گوید این کتاب را در چهار «خانه» و یک« خاتمه» در مدح و بزرگداشت ظل السلطان به شرح زیر تأليف کردم: خانه 1. در اشعاری که به مدح درج درر گفته اند، خانه 2. در عاشری که هنگام بند و ضبط و بعد از آزادی او به نظم در آورده اند؛ خانه 3. در نگارش بعضی اشعار تنک شکر که برخی از آن اشاره به واقعات درج در راست؛ خانه 4. که آراسته تر از مشکوی فرخار و بهار فرغانه است مشتمل بر تمامی اشعار رساله مبارکه که مسعود نامه در درج درر آن اشارت شده، سوای بعضی اشعار که در کتاب مسطور است؛ خاتمه: مشتمل بر چند مشکوی و کاخ و باغچه که هر یک آراسته بنقش و نگار اشعار شکر و شکایت و حمد و نعت و توحید و توکل و غیره است.(عبدالله انوار)

آغاز : بسمله، و التوفيق من الله الغزيز الكريم. کتاب مستطاب گنج گهر که سفینه ایست جاویدانی و بو نصر شیبانی پس از تأليف درج درر بنام مبارک میمون مسعود ... ستایش یزدان پاک جل و علا و درود پاکان خاک سلام الله علیهم را زبان و دهانی از آلایش معاصی

انجام: و حمایت قرهمانی مقتدر توانا دریافته است دست از فصاد و دغل کشیده دارد انشاء الله تعالی

[الذريعه 242/18 ؛ فهرستواره 791/7]

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1174

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1301ق، جا: تهران (احتمالا)؛ 172گ، 15 سطر (8×15)، اندازه: 14×22سم [ف: 3-205]

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 734/1

همان نسخه بالا (نشریه: 7-255]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 839/1

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: ربیع الأول 1301ق؛ 354ص (1-354)، ابعاد متن: 7×14، اندازه: 14×21سم [سنا: ف: 2-73]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4630

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1301ق؛ مجدول؛ جلد: مقوا، 173گ، 15 سطر (8×16)، اندازه: 13/5×22 سم [ف: 13-22]

گنج گهر شاهی / کیمیا / فارسی

ganj-e gohar-e šāhī

تنگلو شاه بابلی، ق 1 میلادی

tangalū-šāh-e bābelī(- 1c)

در اعمال کیمیا و صناعت فضه.

آغاز: بسمله، این است فاتحه عمل گنج گهر تنکلوشاهی در عمل زنجار

آغاز مفتاح: بسمله این است مفتاح گهر کنز تنکلوشاهی، نوشادر کانی را در آب صافی

آغاز متن: این است گنج گهر شاهی و گهر گنج تنکلوشاهی در گهر گنج بیان فضه است.

آغاز بخش دوم متن: این است گهر گنج تنکلو شاهی في عمل الفضة مجرب، كاملاً بلا ریب.

1. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 2/343/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 [نشریه: 2-114]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16419/4

آغاز: بسمله، اینست مفتاح فاتحه مل گنج گهر تنکلوشاهی در عمل زنجار بستانی؛ انجام: در سایه که نزدیک بآفتاب ** بود روز هفتم سحق گیرد

خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: با تاریخ 1094ق؛ جلد: چرم، 33ص (78-110)، 15 سطر، اندازه: 12/5×22 سم [ف: 45-224]

3. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7861/15 - 53/71

آغاز: برابر

کا: علی اکبر کرمانشاهی، تا: 1113ق، جان تهران و مشهد رضوی؛ 9گ، اندازه: 13×21سم [ف: 6-3423]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8099/13

آغاز: اینست گنج گهر تنکلو شاهی، در عمل فضه مجرباً صحيحاً؛ انجام: و کل درجه مجرب است تا این درج مبارک درجات تمام و عالی گردد

خط: نسخ، بی کا، تا: رجب 1260ق؛ جلد: مقوایی، 4گ (67ر - 70پ)، 17سطر، اندازه: 16×21/5سم [ف: 21-102]

گنج مخفی - دیوان مخفی

گنج معنی / چند دانشی / فارسی

ganj-e ma‘nā

بخارائی، محمد بن محمد، ق 10 قمری

boxārā’ī, mohammad ebn-e mohammad(- 16c)

اهداء به: ابوالمظفر منصور خان

تاریخ تأليف: پایان ذیقعده 115ق (گویا)

در دو «اصل» و چهار« فصل» و چند «باب» به نظم و نثر در پزشکی و عقاید و اخلاق و فقه و حدیث.

آغاز: آفرین بر آنکه جان بخشید و ایمان و خرد ** هم ثنا و آفرین گفتن مر او را می سزد ... حمد بی حد و ثنای بی حد مر واجب الوجودي را که وجود جمیع ممکنات سایه وجود اوست

انجام: کشیدم جمله را پیش تو یعنی ** هر آنچه گفتنی بد با تو گفتیم

[نسخه های منزوی 680؛ الذريعة 243/18]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6134

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: میرزا حسن مستوفی، بی تا؛ به دستور نظام الملك از روی نسخه مورخ پایان ذیقعده 915 نوشته تاج الدين محمد بن عبدالله کجایی، با سرلوح و مجدول؛ جلد: میشن آبی، 116گ، 12 سطر، اندازه: 12/8×21سم [ف: 4 -701]

گنج ناصری / طب / فارسی

ganj-e nāserī

طبیب کاشانی، ابوالفضل بن عبدالوهاب، ق13 قمری

tabīb-e kāšānī, ab-ol-fazl ebn-e ‘abd-ol-vahhāb(- 19c)

اهدا به: ناصر الدين شاه (1264 -1313ق)

در کلیات علم طب و معالجه امراض جسمانی با عناوین «گنج، گنج» در دو «قسم» قواعد کلی و تدبیرات و معالجات جزئیه، مشتمل بر بیست و هفت «قسم» که هفت تمهید اول در تهذیب اخلاق و بقیه در قواعد طبی می باشد. عناوین مقدمات: تمهید 1. در شطری از حضرات خمس؛ 2. در اشاره به علوم کشفی و نظری؛ 3. معرفت قلب؛ 4. در لزوم وجود نبی و ولی و اوصیاء؛ 5. در لزوم وجود سلطان؛ 6. در کلمات حکما و بلغا و اهل امتحان؛ 7. معرفت نفس و عقل و ضدیت عساکر هر یک.

آغاز: سبحانك لا علم لنا لا ما علمتنا ... بار خدایا داغ درون جگر سوختگان وادی شوقت مرهم جراحت دل ریشان است.

انجام: و قوت و ضعف و مریض مقدار شربت دوا را معین دارد.

[فهرستواره منزوی 3662/5]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8933

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ قبل از کتاب دو صفحه در معرفی آن و مؤلف نوشته حسن نراقی؛ جلد: تیماج، 283گ، 19 سطر، اندازه: 20/5×33سم [ف: 23 -106]

گنج نامه- اعجاز نامه

گنج نامه / عرفان و تصوف / فارسی

ganj nāme

انصاری، عبد الله بن محمد، 396 -481 قمری

ansārī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad (1006 -1089)

این کتاب مفصل ترین آثار فارسی او است و از شاهکارهای نثر فارسی است. در کتاب نخست صوفیان باصفا و صوفی نمایان را جداگانه شناسانیده، پس از آن چنین آورده است: «هر دری را صدفی است و هر چیز را نسبت به حال او شرفی است. آدمی نیز صدفی است قدر او در حلم است و شرف او به علم است هر که قوت حلم و شرف علم ندارد نادانی است که وی را جام محبت نه نوشانند و جامه ولایت نه پوشانند که ما اتخذولیا جاهلاپس عاقلان دانند و خردمندان شناسند که مرادات دنیوی و سعادت اخروی و صور معنوی که سرمایه نجات هر واصل است به میامن علم حاصل است و علم در عالم معنی شاهد است و به کثرت تکرار و مباحثه بسیار کسی را دست ندهد الا به میامن بیداری شب و نظر عنایت حضرت رب جل جلاله». سپس به مناظره شب و روز پرداخته و به ذکر نکات عرفانی و لطائف معنوی تفسیری و مواعظ و تذکیر و آداب سلوک و ترک و تجرید و عشق و انس و گفتگوی عقل و عشق و غیرها به پایان رسانیده است و بسیار به آیات و احادیث استشهاد و حکایات مناسبه را آورده؛ در تذکره های مقدم نام این کتاب ذکر نشده است. در برخی از جوامع مؤلفه در این عصر این کتاب به نام «کنز السالكين» ضبط شده و این اشتباه است چه «کنز السالكين» رساله کوچکی است. در برخی نسخه هابه این شعر سعدی «اگر ز باغ رعیت ملک خورد سیبی» و هم به داستانی از سلطان سنجر تمثل شده؛ باید گفت که در نسخه های این کتاب تصرف شده و ناسخین عباراتی مشابه بر آن افزوده اند. نسخه های این کتابخانه قدیمی و مصحح نیست. (مهدی ولائی با تصرف)

آغاز: بسمله. حمد بیحد الهي را، درود بیعد پادشاهی را که برداشت از دیده دلها رمد، و رفع السماء بغیر عهد، و بگسترانید فرش، ثم علی العرش، و بقدرت از فهم دور، و جعل الظلمات لی النور ...

انجام: در دل ما آرایش معرفت، آن آلایش را از ما برداشته گردان و بپذیر. و الحمدلله اولا و آخرًا و ظاهرًا و باطنًا و الله تعالی اعلم بالصواب. تمت الكتاب بعون الملك الوهاب.

[الذريعة 200/18 ؛ فهرستواره منزوی 791/7]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4710/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق بد، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: میشن، 99گ (121پ -219پ)، 19سطر، اندازه: 13/7×23/1سم [ف: 8 -61]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11343

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جلد: گالینگور، 210گ، 19سطر، اندازه: 18×23سم [ف: 33/2 -88]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8974

آغاز : کجاست صادق شبخیزی عاشق اشک ریزی؛ انجام: و دست گیر یا اله العالمين و یا خیر الناصرين.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ دیباچه را ننوشته، به خط دو کاتب است کاتب بخش آخر: اسمعیل بن محمد حسین کرمی، تاریخ تحریر بخش اول 1332 و بخش دوم: 1224ق؛ واقف: علی اصغر حکمت، مهر 1340؛ 380گ، 13 سطر، اندازه: 17×20سم [ف: 6 -462]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 39961

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 29 محرم 1249ق؛ در لابه لای کتاب، داستانی از سلطان سنجر و اشعاری از شیخ سعدی آمده که اصالت کتاب را خدشه دار می کند؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ 106گ، 22 سطر، اندازه: 21×30سم [اهدائی رهبر: 5 -165]

5. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 168

آغاز: برابر

انجام: و اخفض جناحك للمؤمنين امروز هر کرا بردارم بطفیل تو بردارم که فاولئك مع المؤمنين فردا سرای بقا بجمال تو بنگارم

خط: نستعلیق، کا: اسدالله، تا: 12 ذیقعده 1260ق، جا: تبریز، حسب فرمایش نواب شاهزاده محمود میرزا؛ جلد: تیماج مذهب، 264گ، 14 سطر (10×17)، اندازه: 15/5×25سم [ف: 1 -173]

6. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 8260

آغاز: برابر؛ انجام: و اسألك أن تصلی علی محمد و اله الطيبين الطاهرين المعصومين اجمعین برحمتك یا ارحم الراحيمن ...

خط: نستعلیق متوسط، کا: محمد قلی خفری، تا: 1290ق؛ مصحح؛ خریداری از بهزاد زارع؛ 15 سطر (9×17/5)، اندازه: 14/8×25سم [رایانه]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5503

خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: 1307ق؛ جلد: تیماج، 229گ، 15سطر (8/5×16/5)، اندازه: 14/5×25سم [ف: 16 -23]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8781

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کان محمد انور بن حاج حبیب الله خان بن حاج عبدالحمید خان فوفلزائی، تا: چهارشنبه سلخ ربیع الثاني 1325ق، جا؛ تربک؛ مجدول، دارای یک سرلوح؛ 226گ، 17سطر، اندازه: 17×21سم [ف: 6 -461]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11787

آغاز: داننده ضمائر هر قوم؛ انجام: ابلیس ناگاه بصورت.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: پارچه ای [الفبائي: -478]

گنج نامه / مواعظ / ترکی

ganj nāme

عاشق پاشا، علی بن مخلص، 670 -733 قمری

‘āšeq pāšā,‘alī ebn-e moxles (1272 -1333)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 815

آغاز: بسمله حمد بی حد و سپاس بی قیاس مالك الملكي که خالق زمین و آسمان است ... الله ادین اول ایتلوم ابتدا؛ انجام: رحمتك اولسون اونکاهر ذلیل.

خط: نستعلیق، کا: علی بن باقی بیک مراغی، تا: محرم 1081ق؛ مجدول، با دو سرلوح، یک پیشانی زرین؛ جلد: تیماج، 309گ، 18سطر (8×19)، اندازه: 16×29سم [سنا: ف: 2 -67]

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 735

همان نسخه بالا [نشریه: 7 -214]

گنج نامه = شرح «کنت کنزا مخفیا» / عرفان و تصوف / فارسی

ganj nāme = š.-e «kont-o kanza-n maxfīyyā»

خواجگی کاسانی، احمد بن جلال الدين، -949 قمری

xājegī kāsānī, ahmad ebn-e jalāl-od-dīn( -1543)

رساله ای است کوتاه و عرفانی به نثر و نظم و با استفاده از آیات و روایات؛ با پرسش داود: «یا رب لما خلقت الخلق» و پاسخ: «کنت كنزًا مخفيًا فاحببت ان اعرف» آغاز می شود: آفرینش، نافرمانی شیطان، خلیفگی انسان، علم الاسماء کلها، مقام انسانی و آنچه در «گنجینه» سینه آدم جای داده شده است: «حق سبحانه در گنجینه سینه آدم نشست، تا این گنج نهان را جلوه دهد».

آغاز: الحمدلله الذي جعل الادم خليفة في الارض ... بدان ای طالب صادق که عالم و آدم و هیچ چیز از نام مخلوقات در دنیا نبود و دنیا نیز نبود ...

انجام: کمان عاشقی بر بازوی تست ** به بالای تو آمد این قبا چیست

[دانشنامه ادب فارسی آسیای مرکزی 55/1؛ نسخه های منزوی 3090؛ مشترک پاکستان 1831/3 ؛ فهرستواره 792/7]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10560/15

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق هندی، کا: بابا گلکار، تا: قرن 10؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 15گ (134پ -148پ)، 15 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 100 -33/1]

2. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3741/6

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: میرک، تا: با تاریخ 1068ق؛ مهر: «محمد ایوب بن خواجه یعقوب 1068»؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 15ص (115 -129)، ابعاد متن: 10×18، اندازه: 18×25سم [ف:5- 1777]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12537/15

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: شرقی، 20گ (148 -167)، 17سطر، اندازه: 9×18/5سم [ف: 31 -598]

4. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 267/7 -عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: مگر صاحبدلی از روی رحمت ** کند در حق درویشان دعایی، تمت ...

نسخه اصل: گنج بخش، ش 1401 (گنج 665/2، 771)؛ خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد امین، تا: 1280ق؛ 13گ (84 -96) [عکسی ف: 2 -231]

گنج نامه / شعر، اخلاق / فارسی

ganj nāme

حکمت، علی اصغر، 1271 -1359 شمسی

hekmat, ‘alī asqar (1892 -1980)

اهداء به: محتشم السلطنه

در این گنج نامه اشعاری راجع به داستان های تاریخی که به نظر خود حاوی پند و اندرز سودمند است به رشته نظم در آورده و در آخر آن نیز چند رباعی ضمیمه نموده است.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2145

آغاز: بسمله، گنجنامه، برزگری بود بدوران پیش ** نان بکف آورده زبازوی خویش؛ انجام: ایران ز جهالت است ویران و خراب ** باید که رهائی از جهالت جوئیم

خط: نستعلیق، کا: یدالله الكجوري، تا: 1340ق، جا: تهران؛ حاوی نصف صفحه از مؤلف باول کتاب؛ جلد: گالینگور، 13 گ، 15سطر ( 15/5×8 )، اندازه: 21×13سم [ف: 5-199]

گنج نامه / عرفان و تصوف، شعر / فارسی

ganj nāme

مثنوی عرفانی است در بحر مثنوی مولانا مشتمل بر نهصد بیت از سید نقشبندی در شرح تقریرات مرشد خود که در شعر از وی با عبارات ذیل یاد کرده است: قدوه انام، شیخ الاسلام، قطب العارفين، غوث السالكين، شاه نقشبند. در ختم رساله می گوید: «آنچه گفتم جان من آگاه باش ** همچو سید خاک این درگاه باش / گفتم این ابیات را کردم کتاب ** گنجنامه نام آن آمد خطاب».

آغاز: مطلع دیباچه حمد قدیم ** هست بسم الله الرحمن الرحيم

1. تهران؛ دانشسرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 69/1

آغاز: برابر؛ انجام: ای برادر آنچه بر من شد خطاب ** گفتمت والله اعلم بالصواب

در سلوک، در آغازش ستایش شیخ الاسلام است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ قطع: ربعی [نشریه: 5 -639]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8807

آغاز: برابر؛ انجام: من نباشم از کرم شادم کنند ** آن عزیزان در دعا یادم کنند

در حواشی نسخه شروحی بر ابیات به عربی و فارسی و پشتو نوشته شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوایی، 36گ، اندازه: 15/9×21سم [ف: 7 -694]

گنج نامه الهي / عرفان و تصوف، داستان / فارسی

ganj-nāme-ye elāhī

حسینی هروی، امیر حسین بن امیر عالم، 671ق 8 قمری

hoseynravī, amīr hoseyn ebn-e amīr ‘ālam (1273 - 14c)

دوبار در متن کتاب از «گنج نامه» نام برده شده است؛ داستان های بسیاری از زبان جانوران دارد و شعرهای فارسی در آن آمده است. فهرست داستان های عرفانی آن چنین است: باب 1. صفت خاک، هفت فصل؛ 2. صفت آب، پنجفصل؛ 3. صفت باد، سه فصل؛ 4. صفت آتش، شش فصل؛ 5. صفت ابلیس، نه فصل.

آغاز: بسمله. آفرین از جهان آفرین بر جان دوراندیشی که نزد او سخن را قدر است. هم بدان قدر که طلب تحقیق رفیق اوست ... (پس از پنج برگ: ) آغاز کتاب گنج نامه الهي سرمدی بسم الله الرحمن الرحيم هدایتی است آسمانی و بدایتی است رحمانی.

[الذريعة 100/9 ؛ فهرستواره منزوی 793/7]

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5507

آغاز: برابر؛ انجام: زاغ گفت جانوران این نواحی این نوع کار زغن را (ناقص مانده در میان فصل 4 باب 9).

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9 و 10؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی پارچه ای، 65گ، 15 سطر (7/5×11)، اندازه: 13×17سم [ف: 5 -465]

گنج نامه در حل لغات شاهنامه / ادبیات فارسی

ganj nāme dar hall-e loqāt-e šāhnāme

بسطامی، علی بن طیفور، ق 11 قمری

bastāmī,‘alī ebn-e tayfor(- 17c)

برای: قلی بیک نیک نام خان

تاریخ تأليف: 1069ق

آغاز: بنام خداوند ... گنجداو. نقود گنجنامه سپاس بی قیاس جناب کبریای الهي زیاده بر آنست

[فرهنگ نویسی در هند ص 184]

تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 161/1 حکمت

آغاز: برابر؛ انجام: چه باک

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ مجدول؛ جلد: روغنی، قطع : وزیری [ف: 2 -46]

گنج و گهر / شعر / فارسی

ganj va gohar

نامی اصفهانی، محمد صادق، -1204 قمری

nāmī esfahānī, mohammad sādeq( -1790)

مثنوی عرفانی در پند و اندرز و حکایت ها.

[الذريعة 1165/9]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5167/2

آغاز: باز گشودم در گنج هنر ** باز گشودم سر درج گهر / پس گهر از طبع گهرزای من ** ریخت به دامان تمنای من؛ انجام: تا که جهان هست بقا بادشان ** در دل اهل دل جا بادشان / نامه نامی که بود نامدار ** باد ز «نامی» بجهان یادگار

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شوال 1241ق؛ مجدول؛ جلد: پارچه، 35گ (146پ - 180پ)، 15 سطر، اندازه: 11/7×18سم [ف: 8 -233]

گنجه علم / گوناگون / عربی و فارسی

ganje-ye ‘elm

شاه چراغی، طاهر بن حسن، -1397 قمری

šāh-čerāqī, tāher ebn-e hasan( -1977)

تاریخ تأليف: 1377ق

نفایس لغت، آداب، آیات، روایات، حکایات و ... را به ترتیب حروف -با اشاره به منابع- جمع آوری نموده و آنرا گنجه علم یا نتیجه عمر یا دائرة المعارف شاهچراغی نامیده و در 28 ربیع الثاني 1377 شروع به تأليف آن نموده است.

دامغان؛ قمر بنی هاشم؛ شماره نسخه: 159

آغاز: الحمدلله الذي هدانا ... اما بعد فیقول العبد الاثم ... لما رأيت الملوك و الاعيان؛ انجام: بلکه تخمیناتی است بدین جهت از ذکر آنها خودداری شده است.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: مقوایی، 300گ، اندازه: 14/5×23سم [ف مخ -165]

گنجه مناسبات / متفرقه، گوناگون / عربی و فارسی

ganje-ye monāsebāt

شاه چراغی، طاهر بن حسن، -1397 قمری

šāh-čerāqī,tāher ebn-e hasan( -1977)

در موضوعات شرعیه و اخلاقی و عرفی از آیات و روایات مطالبی را جمع آوری نموده و در 19 شوال 1357ق شروع به تنظیم آن نموده است.

دامغان؛ قمر بنی هاشم؛ شماره نسخه: 194

آغاز: پوشیده نماند غرض از تأليف این مجموعه شریفه که بنام گنجه مناسبات نامیده شده؛ انجام: و آنها را با دعوت بکلامی بسوی دوزخ می کشد و فرموده که مرا عبادت کن که راه راست این است.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: پارچه ای، 100گ، اندازه: 8/5×14سم [ف مخ -166]

گنجه نتیجه سر پنجه / گوناگون / فارسی

ganje natīje-ye sar panje

شاه چراغی، طاهر بن حسن، -1397 قمری

šāh-čerāqī,tāher ebn-e hasan( -1977)

کشکولی است در معارف، حکایات، اخلاق، اشعار، گفتار بزرگان و غیره، و در روز جمعه 4 جمادی الاول 1370ق به جمع آوری آن پرداخته است.

آغاز: اول دفتر بنام ایزد دانا ** صانع و پروردگار حی و توانا / اکبر و اعظم فدای عالم و آدم ** صورت خوب آفرید و سیرت زیبا

1. دامغان؛ قمر بنی هاشم؛ شماره نسخه: 150

آغاز: برابر؛ انجام: سعدی گوید: تیغ دادن در کف زنگی مست ** به که نادان را فتد علمی بدست

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ 200گ، 19 سطر، اندازه: 17×21/5سم [ف مخ -166]

2. دامغان؛ قمر بنی هاشم؛ شماره نسخه: 193

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: مقوایی، 200گ، اندازه: 9×14/5سم [ف مخ -166]

گنجینه / شعر / فارسی

ganjīne

آذر بیگدلی، لطفعلی بن آقا خان، 1134 -1195 قمری

āzar-e bīgdelī, lotf-‘alī ebn-e āqā-xān (1722 -1781)

مثنویی است که مؤلف به تقلید از «بوستان سعدی» در مواعظ و حکم سروده است. مؤلف در مقدمه از مدح پادشاهان بیزاری جسته و به فردوسی استشهاد نموده که چهل سال رنج بیهوده برده؛ وی بعد از آن خود شروع به مدح پادشاه عصر خود نموده و پس از آن حکایاتی در مواعظ و حکم آورده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7202/1

آغاز: دی سفت گاو بزه گوش شد ** زبان را شکایت فراموش شد / باو گفته ای ابر گوهر فشان ** ز گوهر بود در چه بحرت نشان؛ انجام: دکان جغد را چون نگردد مکان ** عسس بیخود و دزد خود در دکان / گله چون نگردد ز هر سو یله ** شبان خفته گر کسی شبان زد گله

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه 1226ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: روغنی، 15گ (1ر -15پ)، اندازه: 11×18سم [ف: 25 -199]

گنجینه / گوناگون / فارسی

ganjīne

هدایت، مهدیقلی، 1242 -1334 قمری

hedāyat,mahdī-qolī (1827 -1916)

در این کتاب درس های پراکنده ای است در 53 بند و گویا تأليف و تحریر مخبر السلطنه است و می خواسته سر کلاس ها درس گفته شود. پرسش هایی نیز پس از هر درسی هست.

تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 35 -د

آغاز: هو. مطالب این کتاب را معلم باید جزءً فجزءً خاطر نشان طفل نماید. غرض از تأليف این کتاب بچون و چرا واداشتن طفل و ایجاد موقع جواب برای معلم است ... بسمه تعالی کتاب گنجینه (دروس متفرقه- زمان- وقت کار) طفل شیر خوار کم کم بزرگ و درس خوان میشود؛ انجام: اسباب و افزار شاگرد مکتبی چه چیز است شرح بدهید. و السلام

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ از کتابخانه او به دست آمده است؛ جلد: مقوا، 40 گ، 17سطر (8×14)، اندازه: 11/5×18سم [ف: -177]

گنجینه / نامه نگاری، اسناد / فارسی

ganjīne

انشاءات سلطانی است که ظاهرًا مربوط به عصر فتحعلی شاه است. مسائل مربوط به جنگ ایران و روس و نیز نامه به سید مجاهد و میرزای قمی دیده می شود.

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1251/2

| آغاز: ناظم العوالم بدیع المناظم احتبس الهواء و احترس العماء و اتكأ علیه و لبث ثم استوی؛ انجام: یا از حدود گنجه و تفلیس بیرون کرده در آنجا رایت اقامت افرازند

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 19 ربیع الاول 1233ق؛ 464 گ، 22 سطر، اندازه: 21×29/5سم [مؤيد: 3 -211]

گنجینه آثار / تراجم / فارسی

ganjīne-ye āsār

فرزاد عباس زاده، حسین، ق14 قمری

farzād-e ‘abbās-zāde ،hoseyn(- 20c)

متضمن شرح حال، آثار، اشعار شعراء و سخنوران نامی قدیم ایران از دوره بعد از اسلام تا زمان قاجاریه است که در 4 جلد تنظیم شده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11613

آغاز: مقدمه، ادبیات ایران: مطابق عقیده مورخین ایرانی و یونانی، ایران قدیم در دوره قبل؛ انجام: بیدل همه را بحال بد می بیند ** خوشحال کسانیکه بهر حال خوشند

خط: شکسته نستعلیق تحریری و نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ در آغاز نسخه اسامی مؤلفان و شعرای قدیم و معاصر بامداد نوشته شده، مقدمه ای بر روی برگ دوم دیده می شود که شرح حال مؤلف در آن نوشته شده و در برگ سوم شرح حال مؤلف به خط خودش دیده می شود که شامل زندگانی، تأليفات و آثار وی می باشد؛ 39گ، 14سطر (11×16)، اندازه: 16×21سم [ف: 29 -349]

گنجینه احمدی / گوناگون / فارسی

ganjīne-ye ahmadī

مؤيد الدوله، احمد بن لطفعلی

mo’ayyed-od-dowle,ahmad ebn-e lotf-‘alī

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15904

بی کا، تا: 1325ق؛ انتقالی از سازمان مدارک فرهنگی [رایانه]

گنجینه ادب / شعر / فارسی

ganjīne-ye adab

ادیب، محمد حسین

adīb, mohammad hoseyn

تاریخ تأليف: رجب 1348ق

منتخبات شعری است از شاعران قدیم و معاصر که گردآورنده طی سالیان دراز انتخاب کرده و در این جنگ جای داده است. نام شاعران این مجموعه: ایرج میرزا (جلال الممالك)، محمد حسین میرزا نادری، رکن اعظمی، فردوسی، اهلی شیرازی، نسیم شمال، عاشق اصفهانی، امیر معزی، جودی خراسانی، جامی، فتح الله خان، ادیب نیشابوری، قاسمی، سالک سبزواری، ابن یمین، سلطان ابو زید، آفتابی، سلمان سمنانی، عایشه سمرقندی، عصمتی سمرقندی، حیدری، راغب، بدرالدین، مهری، لاله خواتون، مجیر الدين، انوار تبریزی، مهستی، محمد رضا پاشا، ضیا اصفهانی، صوفی، حکیم شفائی، بنائی، لامعی، شهاب ترشیزی، تاراج اصفهانی، توحید شیرازی، مفلق طهرانی، یغما جندقی، صابر ترمدی، فضائی، آذر بیکدلی، هجری تفرشی، موحد اصفهانی، حکیم ازرقی سمرقندی، سعد سلمان، سروش شمس الشعرا، میرزا رضا تونی، مولوی، صادق خان ادیب الممالك، صافی، وحشی بافقی، ناصرالدین شاه، سرائی امیر الشعرا، اشراق ادیب التجار (گرد آورنده)، ناصر خسرو علوی، ربانی، عبید زاکانی، لعلی تبریزی، اشراق، خیام، ابوالحسن میرزا شیخ الرئيس، شاهی، غواص، انوری، طراز یزدی، منوچهری دامغانی، خواجوی کرمانی، مرتضی میرزا شکسته، پروانه رومی، خاقانی شیروانی، سائلی، رازی، مختاری غزنوی، ظهیر فاریابی، کمال اسماعیل، شمس مغربی، علاءالدوله سمنانی، فدائی لاهیجانی، نجم الدين کبری، مجیر الدين بیلقانی، آصفی کرمانی، خواجه هارون جوینی، فتحعلی خان صبا، صادق ملا رجب، سعدی شیرازی، میرزا حبیب الله خراسانی، وحشی کرمانی، عنصری، هاشم میرزا افسر، ابوالعلاء گنجه ای، همای اصفهانی، مشرقی طوسی، گلخنی قمی، آذری اسفراینی، زمان اصفهانی، اثیر الدين مهدی خان شحنه، حافظ شیرازی، انوری، شاه نعمت الله ولی، خاقانی، ابوالوفا خوارزمی، اشراق، امیدی طهرانی، دوانی، بھائی، سرمد کاشانی، خافی، غزالی مشهدی، طرزی افشار، انوار تبریزی، مختوم نیشابوری، هاتفی جامی، یحیی

گیلانی، بیدل کرمانشاهی، حاجت شیرازی، روشن اصفهانی، فروغ الدين اصفهانی، هدایت طبرستانی، سحاب اصفهانی، ریاض بروجردی، ثنائی فراهانی، میرزا آقاسی ایروانی، برهان عطار، سید حسن صاحب الزماني، سالک سبزواری، ابوحنیفه اسکافی، مظهر تبریزی، نقطه نغندری، لعلی تبریزی، راقم خراسانی، رفیعی کاشی، میلی ترک، بابا عراقی، شیخ حسن فانی، خواجه علی پیشنماز، و دیگران.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1979

خط: نستعلیق، کا: حسن صدر زاده، تا: محرم 1365ق؛ جلد: مقوایی، 223گ، اندازه: 16/5×21سم [ف: 5 -410]

گنجینه الاسرار / علوم غریبه / فارسی

ganjīnat-ol asrār

سکاکی، محمد بن سراج الدين، ق8 قمری

Sakkākī,mohammad ebn-e serāj-od-dīn(- 14c)

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10870/1

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: اوایل قرن 13؛ قطع: رحلی [میراث شهاب: س9 وش 2- 29]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 10951

آغاز: بسمله، بعد الحمد و الصلوة زبانیکه به مساعدت خداود محمود باز است؛ انجام: همین فایده بخشد ... زهره غراب بیدار و تیز می کند چشم را بوئیدن کافور دفع می کند.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1261ق؛ جلد: تیماج [الفبائي: -478]

گنجینه الاسرار / علوم غریبه / فارسی

ganjīnat-ol asrār

حکیم طاماس

hakīm tāmās

در مقدمه کتاب ذکر شده که سراج الدين محمد سکاکی این کتاب را در دو جلد به خط حکیم طاماس یافته و نقل نموده است. پس از آن رکن الدين عرضی زوزنی و شمس الدين سنجاری بیهقی و شیخ الاسلام صدر الدين ابراهیم آن را از سکا کی نقل نموده اند که کتاب حاضر است. این کتاب در دو جلد تنظیم شده با این عناوین: جلد 1. در بیان عزایمات شریفه و تسخیرات عظیمه و علویات ریاضیه مشتمل بر ده باب و هر باب در ده فصل و هر فصل در چند نوع؛ جلد 2. در بیان علوم تسخیرات قلوب و احضار مطلوب و ... مشتمل بر ده باب و هر بابی در ده فصل و هر فصل در چند قسم. (صدرایی خوئی)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12557

آغاز: ألا له الخلق و الأمر فتبارك الله أحسن الخالقين صد هزاران هزار تحف طیبات با برکات نثار روح پر فتوح سلطان سریر رسالت و صاحب قرآن آسمان جلالت؛ انجام: بدان که احکم الحكما و اعرف العرفا و سردفتر اهل اسرار و سر منشأ کل آثار ارسطاطالیس در سالی دو نوبت این دعوت را می فرموده اند.

خط: شکسته نستعلیق، کا: علی قلی نوری، تا: 1086ق، جا: تهران؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول مذهب؛ جلد: گالینگور، 96گ، 17سطر، اندازه: 16×22/5سم [ف: 36 -88]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8278

آغاز: بسمله، بعد الحمد و الصلاة، زبانی که به مساعدت خداوند محمود باز است جز حمد او گوید روانیست ... اما بعد چنین گوید حضرت فریدالدهر و الدوران و وحید العصر و الزمان علامة العلمائي ابو المعاني این رکن الواصلين و مولی الفاضل و مقتدی الكامل کهف الحاج و المعتمرين رکن الدين العرض الزوزني و قبلة العافين و قدوة المرتاضين شمس الدين البخاري البيهقي و شیخ الاسلام و المسلمين صدرالدین ابراهیم المحمودي که این گنیجنه شریفه را به خط سلطان العرفاء و برهان العلماء منبع علومات الرياضي و مجمع فنونات الغريبي ماهر علوم التسخيرات و شاهر فنون السريرات قبلة المرتاضيين و قدوة المسخرين المرشد المكرم في العالم و قطب المعظم ف العرب و العجم شمس الاسلام و المسلمين سراج الملة و الدين المشهور في الافاق و المعروف في الاطباق به زهد و پاکی مولانا محمد سماکی یافتیم که در دیباچه او نوشته بود که در دار الحكمة در کتب خانه احکم الحكم حکیم طاماس که جمیع عزایم یونانیه و عبرانیه و سریانیه و دبوریه و عربیه و مجموع علومات ریاضی و تسخیر و فنونات غریبه عجیبه از آن جناب رسیده است این گنجینه شریفه را یافتیم؛ انجام: پس بدانکه احکم الحكماء و اعرف العرفاء و سر دفتر اهل اسرار و سرمنشا محل آثار ارسطاطالیس در سالی دو نوبت این دعوت را می فرموده اند.

استادان کاملی که این گنجینه به نظر آنها رسیده است اینانند: 1. شیخ جلال الدين خالدی پیر و مسیحا و اصفیاء و شرفاء، 2. شیخ مبارک شاه قاضی پیر و ریحان بن ریحان و خلاق بن الخلاق، 3. معبد مسیحای یهودی زردشتی پیر و فیثاغورس و مسیح المسيحا، 4. مسیح هروی نصرانی ریاضی دان پیرو امام رازی و شرف الدين جرزندی، 5. درویش حیدرعلی شاه نقش بند پیرو عبد العزيز ریاضی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14، جا: تهران؛ جلد: تیماج، 82گ، ابعاد متن: 9×15/5، اندازه: 16×23سم [ف: 17 -96]

گنجینه الاسرار / علوم غریبه / فارسی

ganjīnat-ol asrār

عمان سامانی، نورالله بن عبد الله، ق13 قمری

‘ommān-e sāmānī,nūr-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh(- 19c)

چاپ: مشار فارسی، ج4، صص 4324 -4325؛ تهران، سنگی، 1342ق، رقعی، 114ص

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6573

آغاز: آسمان بار اماننت نتوانست کشید قرعه فال به نام من دیوانه زدند معشوق مطلقی را حمد و ستایش سزاست که تمام موجودات عاشق دلباخته اویند؛ انجام: به پرده بود جمال جمیل عزوجل به خویش خواست جلوه کند به صبح ازل ... من از مفصل این نکته مجمل گفتم تو صد حدیث مفصل بخوان از این مجمل

منتخب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1320ق؛ جلد: مقوایی، 141گ، 23سطر (14/5×18)، اندازه: 17×21/5سم [رایانه]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13805/13

آغاز: باز بینم رازی اندر پرده ای ** هست و آن را گوئیا گم کرده ای / هر زمان از یک گریبان سر زند ** که بر این درگاه بر اندر زند؛ انجام: پس لب گوهر فشان آورد پیش ** پیشتر بردم دو گوش هوش خویش ...

خط: نستعلیق، کا: سید الحكماء یحیی بن میرزا علی محمد حسینی لاریجانی، تا: 1331ق، جا: تهران؛ افتادگی: انجام؛ در پایان ابیاتی از صبوری ملک الشعراي خراسان آمده با مطلع: «پیشوای اهل دل ای سید سید نژادم ** مقتدای اهل سر ای راد فرزند امامم»، و نیز از همو ابیاتی در وصف سیف با این مطلع آمده است: «گوهر آگین تیغی آمد از حضور شهریار ** آب رنگ آتش hثر الماس گون آهن گداز»، در برگهای 86پ -87ر غزلیات و ابیاتی از سید الحكماء لاریجانی (کاتب این مجموعه نفیس) خیام، عراقی، فردوسی؛ 2گ (84ر -85پ)، 16 سطر، اندازه: 7×16سم [ف: 35 -42]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17343 ض

با دیباجه میرزا فتح الله و قصیده از منعم که در دیگر نسخ خطی و چاپی نیست؛ بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

گنجینه اسرار / نامه نگاری / فارسی

ganjīne-ye asrār

ترسلی است با چندین نمونه از نامه های درباری با عنوان های: 1. به اردوی معلی به میر شکارباشی نوشته، 2. وقف نامچه مزرعه نهر قلزم و افضل آباد که شهریاری هرات بر مقبره خود نمود، 3. جواب کتابت محمد زمان خان کھمبنی بر ارسال میوه نوشته، 4. ایضا به میرزا عبدالله نوشته، 5. به میرزا صادق، 6. به میرزا حسن، 7. به میرزا محسن و مانند اینها. یاد می شود در آن از: صفی قلی شاملو، فضلی علی بیک، محمد بیک ناظر، حاجی علی قلی بیک، آقا زمان امام قلی بیک، خواجه بشر الله منشی باشی، سلطان صفی قلی خان، میرزا محمود مشهدی، میرزا افضل. نیز از این کارها و پیشه ها. بیگلر بیگی، سپهسالار، قورچی باشی، حاکم، اعتمادالدوله، توپچی باشی، امیر ارکان دولت، قلر آقاسی باشی، صدر، ایشک آقاسی باشی، حکیم باشی، کشیک نویس، ناظر، عطار باشی، فراش باشی، تو شمال باشی، ساوقچی باشی، منجم باشی، مجلس نویس، طبیب، قصاب، قاضی، شاعر، دیوانی، میر شکار باشی.همچنین از این جای ها: خراسان، هرات، ماروچاق، مکتب خانه، کعبه، مشهد مقدس.

آغاز: بسمله، و به نستعین، دیباچه کار نامه افکار است، عنوان نگارخانه اسرار است، فهرست خط و زلف بتان سرمه دیده اولوالابصار است، نی نی دیباچه طرازی این مجموعه رنگین و عنوان پردازی این سفینه شیرین که خرمن کمال ماه صفتان و منتخب خیال سخنان فکریان است کار نقاشان کارخانه حدوث و مصوران نگارخانه امکان نیست ...

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7842

آغاز: برابر؛ انجام: به طی تحریر در می آورد باشد که انجام پذیرد.

خط: نستعلیق، کا: سلطان علی خان پسر اسماعیل خان هراتی غوریانی برای میرزا یار محمد خان هوتکی عمر زایی، بی تا؛ با مرثیه میرزا شهاب به نظم در پایان؛ جلد: تیماج، 70گ، 19سطر (10/5×20)، اندازه: 15×25سم [ف: 16 -745]

به گنجینه تواریخ- مرآت الخيال

گنجینه الجوامع / لغت / فارسی

ganjīnat-ol javāme‘

صاحب نسق، محمد صادق، ق14 قمری

sāheb nasaq,mohammad sādeq(- 20c)

اهداء به: ناصر الدين شاه قاجار (1313)

فرهنگ لغات عربی است به فارسی در بیست و هشت کتاب و هر کتابی دارای بیست و هشت باب به ترتیب اول الفاظ مصادر.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 829

آغاز: که انوار حقه از علم لدنی است در او حاصل نگردد کما قال الرسول لیس العلم بكثرة التعليم و التعلم؛ انجام: ثکم بفتح ثاء و کاف ایستادن و ملازم بودن براهیست

تا مقداری از کتاب جیم می باشد و در صحافی اوراق پس و پیش شده؛ خط: لغات نسخ، شروح نستعلیق، کا: محمد حسن، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی از محمد حسن کاتب نسخه؛ جلد: مقوایی، 75گ، 27 سطر، اندازه: 22×35سم [ف: 3 -28]

گنجینه جواهر / شعر / فارسی

ganjīne-ye javāher

تبریزی، مقصود علی، ق 11 قمری

tabrīzī,maqsūd ‘alī(- 17c)

تاریخ تأليف: 1012 ق (= «غیب»)

مثنوی است حدود دو هزار و پانصد بیت در آداب تصوف و مراتب سیر و سلوک و پند و اندرز صوفیانه ضمن بیست و شش

داستان مشتمل بر حکایت و نکات و تمثیل با تمجید فراوان از جامی که از جامی جرعه ای چند بدو چشانیده و بدین مناسب به «نامی» ملقب گشته و این لقب را تخلص خود ساخته است. این مثنوی به سال 1012 موافق لفظ «غیب» سروده شده و تاریخ را در یک رباعی چنین گفته است «حرف تاریخ آن زغیب آمد».

[الأوقاف العامه 90/3]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10743

آغاز: هر ولی جمله ای کرامت داشت ** گرچه هر یک یکی دو زان افراشت؛ انجام: انجام مثنوی: تا چند لاف و شید مدامی خموش باش ** ورنی که فاش می کنم آن عیبک نهان

خط: نسخ، کان محمد وسطانی، تا: ربیع الثاني 1054ق؛ افتادگی: آغاز؛ برای زینل بیک بن زکریا بیک عباسی؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 112گ، 17سطر، اندازه: 20×29سم [ف: 27- 176]

گنجینه حدود و احکام (منتخبات) / کلام و اعتقادات / فارسی

ganjīne-ye hodūd va ahkām (montaxabāt)

اشراق خاوری، عبدالحمید، -1315 شمسی

ešrāq-e xāvarī ، ‘abd-ol-hamīd( -1936)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23690

آغاز: خصوصیات کتاب رساله گنجینه حدود و احکام؛ انجام: تمام شد منتخبات ما در شرح حال ابوالفضل گلپایگانی ... در شب

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1339ق؛ جلد: گالینگور[رایانه]

گنجینه خطوط / خط / فارسی

ganjīne-ye xotūt

بیک، محمد مؤمن، ق12 قمری

beyk,mohammad mo’men(- 18c)

در این سفینه نفیس و گران بها دست خط های زیادی از مؤلفان، دانشمندان، خوش نویسان و شعرای عصر مؤلف جمع آوری شده که به این نسخه اهمیت خاصی بخشیده است. این نسخه بعد از مؤلف چندین بار دست به دست شده و عالمانی دست خط خود را در حاشیه و صفحات سفید آن اضافه نموده اند. مطالب و مندرجات این سفینه عبارتند از: 1. سوز و گداز؛ هجری تفرشی، محمد صادق بن فضل الله؛ 2. اشعاری از ملا مظفر کاشانی رودباری به زبان رامندی؛ 3. شعری از ابن سینا به خط مقیم خسروی تحریر در 1240؛ 4. چاه وصال = لیلی و مجنون؛ بخارائی سرهندی، احمد؛ 5. پیشگویی های شاه نعمت الله؛ 6. حدیثی به خط محمود بیک ولی تحریر شده در 1111 ق؛ 7. یادداشتی از محمد سعید بن حاجی علی نقی؛ 80. اشعاری به خط طهماسب قلی خسروی 1242ق؛ 9. موعظه کوتاهی به خط اسماعیل حسینی خاتون آبادی با مهر بیضوی وی؛ 10. رساله در امامت؛ 11. صفات حضرت علی علیه السلام به خط ثلث آقا اسحاق و حواشی آن اشعاری از میرزا علی رضا به خط خودش؛ 12. دست خط محمد شفیع حسینی شامل اشعاری از خودش و میرزا جلال اسیر و صفی الدين حلی و مطلبی از ابراهیم ادهم و حدیثی از ابا عبدالله علیه السلام؛ 13. اشعاری از عبدالله حسینی که در 12 صفر 1126 در اصفهان به خط خودش نوشته است؛ 14. اشعاری از شاعری با تخلص «اخلاص» به خط خودش؛ 15. اشعاری از ولی محمد متخلص به «مسرور» به خط خودش؛ 16. دست خط عطاء الله بن ملک عطابیک برادر صفی قلی خان شیر علی شامل چند حدیث از امام علی علیه السلام به خط ثلث معرب؛ 17. جواب حکیم سنایی به سؤال سلطان سنجر به خط عطابیک؛ 18. اشعاری از شیخ مغربی، میرزا صالح رضوی، شیخ ابو سعید، میرزا نصر؛ 19. دعای قضاء دین از صحیفه سجادیه به خط ثلث معرب محمد مهدی بن محمد معصوم جوهری؛ 20. اشعاری به خط شکسته نستعلیق درویش مجید بن درویش شهریار تحریر در 1168ق؛ 21. حرز و دعایی از امالی شیخ طوسی به خط محمد سعیدا رودسری؛ 22. اشعاری از صفی قلی بیک قرامحال به خط علی مردان شاملو تحریر اواخر صفر 1113؛ 23. خطبه ای از حضرت علی علیه السلام به خط محمد باقر با یک رباعی از خودش؛ 24- مدح امامین همایون (موسی بن جعفر علیه السلام و محمد بن علی الجواد علیه السلام) در چهار بیت از شیخ بهایی؛ 25. نقلی از ربیع الابرار زمخشری، مطلبی از امام زین العابدين علیه السلام، نقلی از اسفندیار، حرزی منقول از شیخ بهایی، لغز، نصیحتی منسوب به امیر المؤمنين علیه السلام، دعای حجب منقول از مهج الدعوات، دعای علی علیه السلام در ليلة المبيت، دعای امام حسن علیه السلام و امام حسین علیه السلام، دعای هر روز ماه صفر، سوره ها و دعایی که در چهارشنبه آخر ماه صفر خوانده می شود. همه به خط بهاء الدين محمد بن حسن علی بن عبد الله تستری که به درخواست آقا محمد صاحب جنگ نوشته است؛ 26. دو حدیث به نقل از کافی کلینی به خط محمد بن عبدالفتاح سراب تنکابنی، تحریر در اواخر صفر 1110؛ 27. دعای ناد علیا تحریر در 1146؛ 28. دعایی به خط محمد باقر حسینی، مطلبی در مدح قبه نجف و قبه مشهد مقدس به خط محمد حسین بن محمد علی؛ 29. حکایت قاضی نورای اصفهانی و فرزندش؛ 30. دستخط ابو طالب بن حاجی ابو تراب شامل: حدیثی از امام علی علیه السلام، عقد الانامل برای شمارش، سؤال یهودی از امام علی علیه السلام، روایتی از حضرت پیامبر صلی الله علیه و آله، روایتی از آدم علیه السلام، مطلبی از ابن عباس؛ 31. مناجات امیر المؤمنين علیه السلام به خط حسن بن عبدالصمد؛ 32. صلوات عصر جمعه به خط میرزا صالح، دعای حضرت صاحب الامر علیه السلام به خط محمد مهدی؛ 33. اشعاری از تأثير تبریزی، داستان نوشیروان؛ 34. قطعه آخر دعای صباح به

خط قاسم حسینی فرزند رضی؛ 35. اشعاری از شیخ بهایی به خط محمد مؤمن مازندرانی که به درخواست حاجی محمد بیک نوشته است؛ 36. شعری از تأثير به خط ملا محسن؛ 37. اشعاری از: جلال، جامی، حیدر، داعی، غیاث الدين محمد حسینی، نجات حسینی، محمد بدیع، ملا تقی نواده محمد طاهر اعتماد الدوله، صفای خوانساری، صفای زلالی، صائب، شفیعا، ظهوری، میرزا فصیحی، به خط علی اکبر معمایی؛ 38. غزلی از رضا؛ 39. اشعار غیاث الدين محمد حسینی نواده محمد باقر داماد به خط خودش؛ 40. غزلی از محمد سعید مشعلدار باشی به خط خودش؛ 41. غزلی از عرفان به خط خودش؛ 42. غزلی از سید علی حسینی عاملی متخلص به مهری به خط خودش که در اصفهان 5 ربیع الثاني 1111 نوشته است؛ 43. دعایی به خط ثلث معرب زیبا به خط آقا اسحاق فرزند ابراهیم قمی؛ 44. اشعاری از خادم به خط خودش؛ 45. اشعاری از نجات که در شعبان 1110 نوشته است؛ 46. شعری از محمد باقر بن محمد علی بیک نوه قرچغای خان که به درخواست صاحب جنگ محمد بیک نوشته است؛ 47. شعری از محمد بدیع نصر آبادی ملقب به ملک الشعرا به خط خودش؛ 48. رباعیات و اشعاری از بیان به خط خودش؛ 49. دست خطی از مقیم بن حاجی شرف الدوله خسروی که در سال 1340 به درخواست عابدین کیال نوشته است؛ 50. یادداشتی کوتاه مبنی بر مسافرت صاحب جنگ ولی محمد بیگ به قراباغ؛ 51. اشعاری از میرزا محمد تقی نواده اعتمادالدوله به خط خودش؛ 52. اشعاری از میرزا حسن صاحب رقم به خط خودش؛ 53. اشعاری به ترکی به خط موسی که در 7 شوال 1101 در اصفهان نوشته است؛ 54. اشعاری از صفایی زلالی خوانساری با تخلص صفایی به خط خودش که در سال 1110 نوشته است؛ 55. اشعاری از غیبی خان استاجلو زاده به خط خودش؛ 56. اشعاری از عباسقلی به خط خودش تحریر در سال 1111؛ 57. اشعاری به خط سلطان ابوسعید میرزا که در تهران دوشنبه 25 شعبان 1313 نوشته است؛ 58. اشعاری از ماهر به خط خودش؛ 59. اشعاری از صائب و میرزا فصیحی و ظهوری به خط مقصود؛ 60. مثنوی در تعریف و تاریخ عمارت دولتخانه شاهنشاهی؛ علیا نصرآبادی، میرزا محمد؛ 61. اشعاری از محمد علی بن محمد مؤمن نصر آبادی به خط خودش تحریر 1111؛ 62. اشعاری از مقیم بن حاجی شرف خسروی به خط خودش تحریر 1240؛ 63. اشعاری به خط محمد رضا؛ 64. اشعاری از نواب ایران مداری و صائب به خط محمد حسیب؛ 65. اشعاری به خط محمد هادی از نواب وحید الزماني و نقی؛ 66. اشعاری از ملک الشعرا میرزا نجیبا متخلص به نجیب به خط وی؛ 67. اشعاری از لطف علی متخلص به سامی به خط خودش تحریر ربیع الاول 1110؛ 68. اشعاری به خط اسماعیل ذبیح از خود وی تحریر 1111؛ 69. دست خط حمزه که در سال 1258 برای اسکندر میرزا نوشته؛ 70. اشعاری از صائب و دیگران به خط مقیم خسروی تحریر 1240؛ 71. اشعاری از صائب به خط محمد قلی خسروی تحریر 1240؛ 72. اشعاری از مقیم به خط خودش تحریر 1240؛ 73. اشعاری از میرزا مقیم کتابدار به خط زین العابدين شریف حسینی فرزند میرزا علی اکبر مستوفی تحریر 1110؛ 74. اشعاری از محمد رضا بن ملا محمد مشهور به سراب به خط وی تحریر یک شنبه 21 جمادی الثاني 1111؛ 75. اشعاری از ملا ناظم هروی، میرزا محمد سعید حکیم، سید علی مهری و کاتب، به خط ابوطالب؛ 76. اشعاری از میر نجات و دیگران به خط میرزا کریم مستوفی خاصه نائب اعتمادالدوله؛ 77. یادداشتی از حمزه میرزا که به درخواست اسکندر میرزا فرزند اشرف در سال 1263 نوشته است؛ 78. اشعاری از محمد صادق بن نورالدین محمد بن خط خودش؛ 79. اشعاری به خط محمد مهدی که به درخواست حاجی محمد بیک در منزل شاه محمود بیک در قراباغ در سال 1111 نوشته است، اشعاری به خط کاتبی که به درخواست علیخان بیک خسروی تحریر نموده، اشعاری به خط مقیم خسروی؛ 80. اشعاری به خط محمد زمان تحریر 16 ربیع الثاني 1111؛ 81. دعا و اشعار عربی به خط محمد مهدی بن نجفقلی بیک؛ 82. دست خط مقیم خسروی تحریر در 1240 شامل: اشعاری از جدش وحید و بابا طاهر و بیتی در حاشیه به خط محمد قلی خسروی؛ 83. اشعاری به خط عبد المجيد تحریر 1124؛ 84. وصیت بعض العرفا به عربی به خط محمد جعفر بن محمد صالح پیشنماز مسجد شاه؛ 85. اشعاری از جعفر آرام مینا کار به ترکی و فارسی به خط خودش تحریر 7 جمادی الثاني 1111 در اصفهان؛ 86. اشعاری تحریر شده در 18 جمادی الاول 1168؛ 87. دست خط مولا حسنای رودسری؛ 88. ترجمه حدیثی از شیخ صدوق به خط محمد سعید رودسری گیلانی؛ 89. اشعاری به خط مقیم خسروی تحریر 1240؛ 90. اشعاری از تأثير به خط میرزا ابو طالب خلف میرزا محسن تأثير؛ 91. اشعاری از طالع گیلانی به خط خودش تحریر 1110؛ 92. اشعاری از محمد هادی ارشد همدانی به خط خودش تحریر 1110؛ 93. اشعاری از محمد رفیع متخلص به معجز به خط خودش؛ 94- اشعاری به خط یحیی کهدمی؛ 95. اشعاری از نوائی و کمال الدين رضوی قمی به خط همین قمی تحریر دوم ماه هفتم 1111 که به درخواست محمد مؤمن بیک در قم تحریر نموده است؛ 16. اشعاری از محمد قاسم شربت دار به خط خودش؛ 97. حکایتی از بهلول به خط ملا عبدالله بن رفیع الدين محمد واعظ و اشعاری از خودش؛ 98. اشعاری از واعظ قزوینی به خط فرزندش محمد علی بن رفیع الدين محمد واعظ که در شوال 1130 در قزوین نوشته است؛ 99. اشعاری از شاعری ناشناس به خط خودش؛ 100. اشعار و معماهای منظوم از مفید بن سعید لاهیجی تحریر در 1110 در اصفهان؛ 101. اشعار جواد حسینی به خط خودش؛ 102. اشعاری از واعظ، عاملی، ناظم هروی، به خط شاکر تهرانی تحریر 1110؛ 103. اشعاری از

محمد گیلانی به خط خودش تحریر 1101؛ 104. اشعاری از طالب آملی و صائب؛ 105. اشعاری به خط علی قلی خسروی تحریر 1248؛ 106. چند حدیث از حضرت علی علیه السلام و حضرت پیامبر صلی الله علیه و آله به خط شمس بن سعید گیلانی؛ 107. دعایی به خط محمد قاسم قاری تحریر 1111؛ 108. حدیثی به خط محمد محسن بن م حمد مؤمن تنکابنی؛ 109. شعری به خط میرزا باقر؛ 110. مطلبی از بوذر جمهر و جنید بغدادی به خط محمد قلی تحریر 1248؛ 111. تفسیر آیه «فنادته الملائكة و هو قائم یصلی في المحراب» به خط سلمان بن خلیل الله قزوینی؛ 112. چند بیت شعر و چند حدیث به خط محمد علی بن شاهوردی بیک توشمال باشی 1117؛ 113. اشعاری از سید محمد تنکابنی متخلص به حجت به خط خودش تحریر رجب 1111 هنگام مراجعتش از اصفهان به گیلان، احادیثی به نقل از خط شیخ بهایی، مواعظی به نقل از: خط شیخ محمد بن حسن بن شهید ثانی، اشعاری از مجنون عامری به نقل از خط میرزا محمد رفیع نائینی، همه به خط سید محمد تنکابنی متخلص به حجت؛ 114. حدیثی به نقل از کافی به خط میرزا محمد مهدیا نواده قاضیخان صدر سابق و در حاشیه آن رباعی به خط محمد قلی خسروی تحریر 1248؛ 115. دست خط شیخ عبدالله بن محمد رانکوئی شامل: الف: تفسیر بیت: «منم معلول بی علت ..»؛ از: ملا حسین، شرح کوتاه فلسفی است بر این بیت: منم معلول بی علت که علت گشته پیوندم ** ازل فرزند من آمد ابد فرزند فرزندم، آغاز: «سراپرده خزاین صمدیت که عارفی بعد از استکشاف لطایف اسرار محتجبه به استار مودعه در صحایف قدرت ...»، ب: دعای مروی از امام حسن عسکری علیه السلام «اصحبت اللهم معتصما بذمامک»، ج: معمیات منظوم ملا عنایت فکری؛ 116. چند رباعی از میرزا محمد مؤمن بن میرزا قوام الدين به خط محمد علی تحریر 1111؛ 117. مناجاتی که به درخواست حاجی محمد قلی بیک نوشته شده؛ 118. اشعاری از شوکت بخاری به خط محمد نصیر فراهانی تحریر 1112؛ 119. مطالب متفرقه؛ 120. اقوال پیرامون نفس انسانی، در حاشیه این صفحه اشعاری از میرزا بدیع نصر آبادی و شوکت بخارائی به خط محمد شفیع حسینی تحریر 1168؛ 121. حدیثی از حضرت پیامبر صلی الله علیه و آله و چند روایت در خواص آیات قرآن به خط ابو طالب بن محمد معصوم حسینی نواده نواب میرزا مهدی؛ 122. چند حدیث و کلام عرفا به خط علی نقی و شعر عربی به خط محمد قلی؛ 123. چند حدیث و دعا به خط حاجی لطف الله رانکوهی؛ 124. القاب شهرها و قاعده تشخیص قبله به خط محمد صفی مستوفی؛ 125. نامه خان احمد بن محمد امین بن جمشید به خط محمد باقر لاهیجی؛ 126. دعای توسل امام رضا علیه السلام به خط محمد طاهر قزوینی تحریر 1111؛ 127. اشعاری به خط محمد قلی تحریر سنه لوی ئیل 1248، اشعاری از آقا محمد امین زعفرانی و چند شعر دیگر؛ 128. رباعی از محمد نصیر مدرس جده بزرگ و روایتی از صحیح بخاری و رباعی از میرداماد هر سه به خط همان محمد نصیر، شعری از فردوسی به خط محمد باقر قزوینی تحریر 1177؛ 129. منشآت شامل: نامه به آخوند ملا محمد نصیر مدرس، جواب نامه از محمد نصیر، دو نامه به حاجی محمد بیک ولد مرحوم نواب خلف سلطان در زمان نیابتش، دو نامه به میرزا فخر الدين محمد فرزند میرزا علی نقی منجم باشی، نامه میرزا محمد مهدیا مشرف ایلچی فارس، جواب وی، در حاشیه کتابت عزیزی به عزیزی به طریق لغز، اشعاری از صادق، همه به خط صادق تحریر 1110؛ 130. دلیلی از ادله امامت حضرت علی علیه السلام به نقل از منهاج الكرامة علامه حلی به خط محمد امین حسینی آملی و دعای ابوذر به خط محمد غنی حسینی؛ 131. چند دعا و حدیث به خط محمد قاسم بن پنجق بیک؛ 132. خطبه همام از نهج البلاغه با ترجمه فارسی در لابه لای سطور به خط محمد باقر بن علاء الدين محمد حسینی ملقب به گلستانه سال 1110؛ 133. رباعی به خط معصوم حسینی که در کوشکدر رودبار نوشته؛ 134. حکایتی از اصمعی و مناجات امام زین العابدين به خط میرزا نصیر بن سید حسن حسینی برادر نواب صدر 1101؛ 135. اشعاری به خط محمد رحیم؛ 136. چند حدیث و روایت به خط کاظم رودسری؛ 137. رباعی به خط شاعری که در سال 1246 نوشته است؛ 138. رباعی از محمد باقر داماد؛ 139. حدیثی از حضرت علی علیه السلام در مورد سارق و بریدن دست وی توسط آن حضرت و مدح حضرت توسط وی به خط نسخ مذهب معرب آخوند ملا علیرضا برادر ملا محمد باقر مجلسی؛ 140. رباعی و اشعاری به خط محمد قلی خسروی تحریر 1246؛ 141. باب ادخال السرور علی المؤمن (احادیث به عربی) به خط شیخ محمد رانکوهی؛ 142. رساله در فضایل امام علی علیه السلام؛ گیلانی، محسن بن حسن؛ 143. رباعی به خط درویش محمد تحریر 1168؛ 144. اشعاری از شاه طاهر دکنی، واعظ و رباعی از شیخ بهایی با جواب آن از میرزا رفیعا؛ 145. نشانه صدق محبت؛ 146. مطلبی به نقل از شواهد النبوه، اسامی شاهان صفویه و نسب نامه سیادت آن ها از شاه حسین صفوی تا امام موسی الكاظم علیه السلام، اشعاری از: مولانا، میر صیدی طهرانی، لطف علی بیک، جامی، فرق اشراقیین و صوفیه متشرعین و مشائین و متکلمین به خط میرزا محمد باقر شیرازی؛ 147. دعای ناد علیا و در حاشیه سوره نصر و یک مناجات؛ 148. دستخطی از معین حیدر یوزباشی تحریر 1127؛ 149. اشعاری از ملا عبدالله بن محمد رفیع واعظ قزوینی به خط خودش؛ 150. احادیث و اشعاری گویا به خط محمد رفیع واعظ؛ 151. قلم سریانی قدیم به خط عطاء الله بیک؛ 152. دستخط محمد تقی؛ 153. دعای طاعون و وبا؛ 154. رباعی به خط نصر الله بن محمد زمان تحریر 1205؛ 155. شعری به خط علی قلی؛ 156. غزلی از حافظ به خط ملا معصوم ولد محمد زمان تحریر 1244ق، رباعی از وصال و عرفی.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14190

خط: نسخ و نستعلیق و ثلث، بی کا، بی تا؛ به خط عده زیادی از دانشمندان و علما و شعرای قرن 12ق؛ 181گ، اندازه: 12×20سم [ف: 38 -251]

گنجینه دانش / گوناگون / فارسی

ganjīne-ye dāneš

مستشار الدوله، یوسف بن کاظم، -1313 قمری

mostašār-od-dowle,yūsof ebn-e kāzem( -1896)

برای تعلیم اطفال نو آموز ساخته ساخته است.

[الذريعه 246/18 ؛ فارسی مشار 1323؛ رجال ایران 490/4]

1. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 991

آغاز: در یکی از شهرهای مشرق زمین؛ انجام: همه علوم را دارد.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1306 ق [نشریه: 7 - 215]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16271/2

آغاز: سرآمد کارها بیم از خداست، در یکی از شهرهای مشرق زمین معلمی بود میرزا بهرام؛ انجام: خود مشتغلبباید شود و وقتی که لایق او نیست نباید پیش بگیرد.

خط: شکسته نستعلیق، کا: عبد الخليل قاجار، تا: عید فطر 1312ق؛ 70ص (56- 125)، 15 سطر، اندازه: 15/8×22سم [ف: 45- 127]

گنجینه راز / ادبیات / فارسی

ganjīne-ye rāz

رستمداری، اویس بن غیاث الدين محمد،

rostamdārī,oveys ebn-e qīyās-od-dīn mohammad

شرح ابیاتی از خمسه نظامی، 3 قصیده از دیوان حجت در نعت و منقبت و شرح بعضی از آیات و ابیات متفرقه.

آغاز: حمد بی حد سزاوار خالق بشر و درود نامعدود بر پیغمبر مهتر و آل بی همال آن سرور ...

1. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1699

آغاز: برابر

خط: نستعلیق شکسته، کا: احمد بن محمد گردونی، تا: غره صفر 1056ق؛ باسرلوح مذهب، مجدول؛ 139گ، اندازه: 12/5×19 سم [نسخه پژوهی: 2 -212]

2. تهران؛ دانشگاه شماره نسخه: 8548/1

آغاز: برابر؛ انجام: شرح آیه وافی هدایه الله نور السموات تا آنجا که یهدی الله لنوره من یشاء بوده باشد.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 15 ذیقعده 1249ق؛ جلد: تیماج، 88گ (1پ -88ر)، 15 سطر (7×15)، قطع: ربعی [ف: 17- 158]

گنجینه سرود- موسیقی

گنجینه ظرائف و طرائف / ادبیات فارسی

ganjīne-ye zarā’ef va tarā’ef

شفیعی اردستانی، مرتضی بن احمد، ق 14 شمسی

šafī‘ī ardestānī, morteza ebn-e ahmad(- 20c)

تاریخ تأليف: چهارشنبه اول اسفند 1369ش؛ محل تالیف: تهران شامل مطالب دلنشین و اشعار نغز که مؤلف طی مطالعات خود از کتاب ها و مجلات و روزنامه ها انتخاب کرده و مجموع آنها 355 قطعه می باشد، در این دفتر بدون تنظیم مخصوص فراهم آورده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8782

آغاز: آشفته سخن چو زلف جانان خوشتر ** چون کار جهان بی سر و سامان خوشتر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مجدول؛ جلد: پلاستیک، 108گ، اندازه: 17/5×22سم [ف: 22- 316]

گنجینه العرفاء / عرفان و تصوف / فارسی

ganjīnat-ol ‘orafā’

شوقی تبریزی، عبدالحسین بن خداوردی، ق13 قمری

šowqī tabrīzī,‘abd-ol-hoseyn ebn-e xodāverdī(- 19c)

تاریخ تأليف: 1250ق

کتابی است به نظم و نثر که مؤلف تمام آنرا بدون نقطه نگاشته و در پایان به شرح حال خود اشاره کرده و با خوانندگان شرط نموده که نسخه را همین طور بخوانند و در فکر نقطه گذاشتن بر کلمات نباشند. مؤلف مستوفی روزگار فتحعلی شاه و محمدشاه قاجار بوده و جدش وزیر دنبلی ها بوده است. مؤلف در کتاب حاضر از اتمام مصائب الابرار از آثار خود خبر می دهد.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15850

آغاز: بسمله. سپاس بی قیاس خداوند بخشنده را سزاست که نطق ناطقه انسانی در دبستان ذکرش کلیل؛ انجام: بهر صورت از غایت جهالت بنده عیب خود را هنر پنداشته به تحریر و تأليف این کتابچه خام به جهت یادگاری مستدام گذاشتم. غرض نقشی است کز ما بازماند ** که هستی را نمی بینم بقایی. استدعا چنانست این کتابچه را هر که خواهد بخواند و هر کس نخواهد نخواند دیگر لجاجت بنی اسرائیل درین جا به هیچ وجه من الوجوه ضرور نیست ... اگر بعد از این احدی از غایت فضولی خواهد که این کتاب را نقطه بگذارد بعدد حروف این کتاب لعنت خدا و پیغمبران و جمیع ملائکه بر هفتاد پشت او بیاید.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ در اول نسخه ابیاتی از میرزا عبدالوهاب درج شده؛ 284گ، 12 سطر، اندازه: 18/5×30/5سم ف: [44 -97]

گنجینه عرفان / عرفان و تصوف، ادبیات / فارسی

ganjīne-ye ‘erfān

پریشان، جعفر قلی، ق 14 قمری

parīšān, ja‘far qolī(- 20c)

تاریخ تأليف: 1307ق

دفتری است مشتمل بر نثر و نظم ادبی، عرفانی به نقل از کتاب ها و گفته های عرفایی چون جامی، فیض کاشانی، لاهیجی، دهدار، نسفی، عزالی، قاسم انوار ... که حاصل مطالعه و انتخاب مؤلف از کتب مشایخ طریقت می باشد. تاریخ آن انجام آن به صورت منظوم چنین آمده: «ختم شد دفتر گنجینه بتوفیق احد ** احد و واحد در ذات خود الله الصمد / سال تاریخ بگذشته از هجر نبوی ** هفت افزون ز هزار و سیصد».

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16236

آغاز: حمد بیحد و بیمر خداوندی را سزاست و شکر و سپاس افزون از وهم و قیاس خالقی را رواست که بیک حرف کن عالم کن فیکون را از کتم عدم؛ انجام: خداوندا خداوندا تو ایمان ده تو روزی ده ** بحق شاه با احسان علی بن ابوطالب

چون اول آخر باطن و ظاهر درویشان علی است خواستم این ورق آخر هم باسم مبارک ایشان ختم شود این چند رباعی و غزل قلمی کرده حقیر فقیر جعفرقلی است.

خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا: حدود قرن 14، احتمالًا به خط مؤلف؛ در آغاز نسخه چند برگ حاوی مطالبی از پیر جمالی اردستانی و اشعاری از سنایی و ملای رومی آمده؛ 129گ، مختلف السطر (9/5×16)، اندازه: 13/5×21سم [ف: 41 -219]

گنجینه علوم- گنجینه العلوم

گنجینه العلوم = گنجینه علوم / تاریخ جهان / فارسی

ganjīnat-ol ‘olūm = ganjīne-ye ‘olūm

تاریخ تأليف: 1257ق؛ محل تالیف: مراغه

مؤلف برای آشنایی مؤمنان بر احوال پیامبران و پادشاهان کتاب حاضر را از منابع گوناگون جمع آوری و مطالب آنها را با همان عبارات عيناً نقل نموده است. او کتابش را در چهار «باب» و هر باب را در چند «فصل» ترتیب داده و در باب چهارم تاریخ شاهان را از اشکانیان تا تیموریان به طور فشرده و خلاصه آورده و در خاتمه کتاب تاریخ سربداران را نسبتاً مفصل ذکر نموده است. در آن آمده است: «در دار البلده مراغه به تعجیل هر چه تمام نوشته شد که مأمور ساوجبلاغ بودم في ربیع الثاني 1257ق» با مهر «عبده عیسی 1252ق»، «و باقی حالات امیر تیمور در تذكرة الشعراء گفته خواهد شد». در آغاز باب چهارم آمده: «از ابتدا عهد آدم تاکنون سنه خمس و ثلثین و سبع مائه از هجرت، هشت هزار و ششصد و هفتاد سال باشد و ابوالفتح ناصر الدين محمد در جامع المعارف آورده است». فهرست ابواب کتاب چنین است: باب 1.ذکر انساب که عبارت است از دانستن اصول و فروع اهل اقالیم عموما، از آدم علیه السلام تا حضرت خاتم الانبياء صلی الله علیه و آله؛ 2. در دانستن مذاهب و عقاید خلق؛ 3. در دانستن قصص انبیاء؛ 4. در تواریخ پادشاهان عرب و عجم و ترک و دیلم.

آغاز: الحمدلله الذي خلق الارض و السماء و جعل الليل و النهار و خلق الظلمات و الانوار و خلق الموت و الحيات لیبلوکم ایکم احسن عملا پس از حمد و سپاس بی قیاس و ستایش بی آلایش خالق ارض و سما و شکر گزاری ...

[فهرستواره منزوی 642/1]

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2516

آغاز: برابر؛ انجام: آخر اگر گبرم اگر بت پرست ** رحم بکن رحم بکن رحم که رفتم ز دست

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1246ق؛ جلد: تیماج، 276 گ، 15سطر (8×14/5)، اندازه: 14×21/5سم [ف: 6 -19]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7824

آغاز: برابر؛ انجام: صاحبقران اعظم امیر تیمور گورکان انارالله برهانه منتظم گردید و باقی حالات امیر تیمور در تذكرة الشعرا گفته خواهد شد ان شاء الله تعالی.

خط: تحریری، کان یوسف بن میرزا اسماعیل تفرشی الاصل همدانی المسكن، تا: دوشنبه 22 جمادی الاول 1257ق، برای سر کار عیسی سلطان؛ مهر: سرکار عیسی سلطان «عبده عیسی» (بیضوی)؛ جلد: تیماج مذهب، 328 گ، 14 سطر، اندازه: 14×19/5سم [ف: 26- 305]

گنجینه اللغات / لغت / فارسی

ganjīnat-ol loqāt

تهران؛ دانشسرای عالی- کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 200/1

خط نستعلیق، کا: محمد حسین گرگانی، تا: 1225ق [نشریه: 5 -648]

گنجینه مراد = جنگ نظم و نثر / گوناگون / فارسی

ganjīne-ye morād = jong-e nazm va nasr

شوشتری، سلطان محمد حسین، ق13 قمری

šoštarī,soltān mohammad hoseyn(- 19c)

مشتمل بر آثار مختلف به نثر و نظم از آن جمله: بازنامه منظوم، علم تعبیر خواب، تفصیل حال عرفا و صوفیه. اول جنگ دیباچه مؤلف دیده می شود.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 94 سرود

خط نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: خشتی [نشریه: 13 -432]

گنجینه معارف = شرح دیوان فارسی / ادبیات / ترکی

ganjīne-ye ma‘āref = š.-e d.-e fārsī

نقشبندی، محمد مراد بن عبد الحليم، ق13 قمری

naqšbandī, mohammad morād ebn-e ‘abd-ol-halīm(- 19c)

به ترکی از شیخ سید حاج محمد مراد نقشی پسر شیخ حاج عبدالحلیم نقشی شیخ تکیه مراد منلا در 18 شوال 56 [12].

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9007/3

خط: نستعلیق ترک، کا: سید محمد نوری مهندس، تا: رجب 1276ق؛ کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج، 25گ (59پ- 83پ)، 19 سطر (10×16/5)، قطع: ربعی [ف: 17 -273]

گنجینه المعاني / ادبیات / فارسی

ganjīnat-ol ma‘ānī

راقم مشهدی، علی بن محمد حسن، ق13 قمری

rāqem-e mašhadī, ‘alī ebn-e mohammad hasan(- 19c)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26834

آغاز: بسمله. حمدله، اما بعد در زمان دولت مهر سپهر سلطنت و ماه آسمان معدلت سلیمان؛ انجام: تا که از گردون ملک سر در میان آورد و گفت زیبد این گنجینه بر قرآن شود نایب مناب.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1284ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

گنجینه معتمد- گنجینه نشاط

گنجینه معتمد- اشعار

گنجینه ناموس / تاریخ / فارسی

ganjīne-ye nāmūs

فرهی، یوسف، ق 14 قمری

farahī,yūsof(- 20c)

تاریخ تأليف: شهریور 1307ش

دارای بر هفت «فصل»، نویسنده با بیان تاریخ زن از قبل از اسلام و در زمان ظهور و زمان حاضر، اصرار به بیان این مطلب دارد که، حاجب امری بدعت آمیز بوده و به ضرر زنان مسلمان است. نوسینده برای توجیه مطالب خود از آیات و احادیث و داستان های تاریخی نیز استفاده کرده است. متأسفانه نویسنده بر اساس کج فهمی علت فساد اخلاقی زن جامعه زمان خود را بر گردن حجاب گذاشته است.

آغاز: عقیده اهل تاریخ در حالات جامعه عرب قبل اسلام ...

1. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1663

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1307ق؛ مصحح، هدیه کتاب از سوی نویسنده به محمد مهدی چوبک به خط و امضاء نویسنده؛ 102گ، اندازه: 19×31سم [نسخه پژوهی: 2 -212]

2. شیراز؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 3144

آغاز: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 22 جمادی الاول 1353ق [نشریه: 5 -230]

گنجینه نشاط = گنجینه معتمد / ادبیات فارسی

ganjīne-ye nešāt = ganjīne-ye mo‘tamed

نشاط اصفهانی، عبدالوهاب بن محمد رحیم، 1175 -1244 قمری

nešāt-e esfahānī, ‘abd-ol-vahhāb ebn-e mohammad rahīm (1762 -1829)

کتابی مفصل در منشآت و مکاتیب دولتی و مخصوص حکومتی که در زمان فتحعلی شاه قاجار نگاشته و سپس اشعار به وزن مثنوی، آن گاه غزل ها به ترتیب تهجی و ترجیع و رباعی. در پنج درجه تنظیم شده است: درج 1. مشتمل بر دیباچه ها و خطبه ها ووقف نامه ها و قباله ها و توصیف بعضی ولایات؛ 2. مشتمل بر نامه جات ومخاطبات وفرامین واحکام همایون اعلیحضرت شاهی؛ 3. مشتمل بر عرایض به خاکپای همایون وخدمت شاهزادگان عظام و مکاتبات متفرقه و دو رساله؛ درج 4. مشتمل بر مناجات ها و رساله آداب عبودیت و نصایح و واردات و جدی؛ 5. مشتمل بر مثنویات و قصاید و غزلیات و افراد غزلیات و رباعیات. برخی نسخه ها در ترتیب، اختلافاتی دارد.

آغاز: ابواب مخزون وجود بحکم کنت کنزا مخفیا مسدود وبمفتاح فاجبت ان اعرف مفتوح ومشهود شد نخست شبستان هویت مطلقه روشن از احدیت پس از آن سلطان واحدیت ذات تکیه زن ...

چاپ: مشار فارسی، ج 4، ص 4334؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1266ق، وزیری بزرگ

[الذريعة 248/18 و 1189؛ نسخه های منزوی 1895/3 و 3618/5؛ مشترک پاکستان 829/1؛ دنا 968/8 -972؛ گنج بخش پاکستان 427/1]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2625

آغاز: برابر؛ انجام: از بین سطوتش دوستان بجان سایند و هم بامید رحمتش دشمنان بخدمت گرایند

مشتمل است بر: قسمتی از درج اول، مثنوی و قطعات نظم و نثر که بدون ترتیب صحافی شده است و ظاهرا مسوده مؤلف است؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ حاشیه صفحه 12 رشید الدين بیکدلی مستوفی به تاریخ 1286 نوشته است که نسخه به خط مصنف معتمد الدوله نشاط است، و در حاشیه صفحه 37 کاتب به خط شکسته تعلیق نوشته: «باید این فقرات در ذیل درج

اول نوشته شود» و در حواشی و متن بعضی از صفحه ها قطعات نظم و نثر نوشته شده که خط خورده است و به احتمال قوی خط مؤلف است و از مسوده های اوست که درهم صحافی شده است، مجدول؛ جلد: تیماج، 40ص، 15 سطر (9×20)، اندازه: 19/5×30سم [ف: 8 -369]

2. اصفهان؛ صارم الدوله (کتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 1033

آغاز: یا رب به جرم و غفلت و بیهودگی من ** از دست روزگار من و زندگی من؛ انجام: باید دقتی کامل و عزمی شامل و اهتمامی وافی و جهدی کافی به آن سان که شایسته کاردانیهای اوست در مهمات آنجا اقدام و امور آن سامان را قرین انتظام تمام نمود

خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح، 249ص، 15سطر (12×19)، اندازه: 18×29سم [ف: -139]

3. تهران؛ موزه ملی؛ شماره نسخه: 8

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام [نشریه: 3 -123]

4. تهران؛ بیانی، مهدی (دکتر)؛ شماره نسخه: 17

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [نشریه: 2 -49]

5. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 110

آغاز: ناظم العوالم بدیع المناظم احتبس الهواء و احترس العماء و اتکی علیه و لبس ثم استوی و جلس

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ دارای سرلوح، مجدول؛ تملک: جلال بقائی نائینی؛ جلد: تیماج، 41گ، 15سطر، اندازه: 14/5×24سم [ف: 1 -85]

اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 468

همان نسخه بالا [نشریه: 11 -913]

6. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 650

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 192گ، 13 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 2 -499]

7. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4365

آغاز: درج اول در تقلید ارباب توحید و اصحاب یقین و حکما و متألهين ... ابواب مخزن وجود بحکم کنت کنزا مخفیا مسدود و به مفتاح فاحببت ان اعرف مفتوح و مشهود شد؛ انجام: دور انداد ایشک سایر یزدان بولسون ** فرماندار سورینک نایب قران بولسون

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای، 163گ، 17 سطر، اندازه: 13/5×20سم [ محدث ارموی مخ: 3- 1175]

8. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 84 -ب

آغاز: بسمله. ناظم العوالم بدیع المناظم احتبس الهواء احتزس الغما ... ناظمی که بی مقیاس قیاس و مقباس اقتباس نخست شاهدان کثرات معانی را از مطلع نزول امکانی تا مقطع صعود انسانی در بیت وحدت دمساز داشت (ص 30 چاپ 1281)؛ انجام: بر کرده خویش دانا است و اگر تغییری سزد توانا و السلام (ص 183 چاپی)

گزیده ای است از گنجینه نشاط و پاره هائی از درج دوم تا درج چهارم؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج حنایی، 91گ (1پ -91پ)، 15 سطر (10×20)، اندازه: 19/5×28/5سم [ف: -178]

9. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 957/1

آغاز: آغاز (در جلد یکم افتاده): درج اول در تقلید ارباب توحید و اصحاب یقین ... بسمله. ابواب مخزون وجود.؛ انجام: و از ما زیاده در خط نشوند. و بیشتر از این در خطر نکاهد. علیکم بحسن الخط، یعنی گاهی هم مشقی فرموده باشند

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ سپس «دیوان» او؛ 111گ (1ر -111پ) [ف: 2 -212]

10. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 2178 -عکسی

آغاز: درج اول در تقلید ارباب توحید و اصحاب یقین و حکمای متألهين ... فتح باب. بسمله. ابواب مخزن وجود به حکم کنت كنزاً مخفياً مسدود؛ انجام: که در وقت و ...

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ وقفنامه بر گروه شیخیان به تولیت محمد خان نوشته ربیع الاول 1289ق با مهر «درخشنده» (بیضی)؛ 462ص، 12سطر (12×22)، اندازه: 21×30سم [عکسی ف: 1 -333]

11. قم؛ زنجانی (آية الله)؛ شماره نسخه: 18/1

در پنج درج؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: خشتی [چند نسخه- ف: -196]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4011

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ تاریخ تحریر 1224 در 188 دیده می شود، مصحح؛ جلد: مقوا، 116گ، 15 سطر (11×21)، اندازه: 19×28سم [ف: 12 -2998]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7599

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ 100گ، 15سطر (10/5×21)، اندازه: 17/5×27/5سم [ف: 16 -649]

14. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 14

آغاز: غزلیات نشری: این نه خوابست این نه بیداری، این نه مستی است این نه هوشیاری. چه خواست کافتابها بر آمد اگر همه طلعت دوست بود بیدار نگشتیم؛ انجام: رباعی: اگر در خیمه یا در محملی تو ** اگر بر پاقه یا در منزلی تو / بدل نزدیکتر باشی تو از دل ** که هم اندر تو دل، هم در دلی تو

شامل: «غزلیات نثری»، مثنوی، قصاید، غزلیات، ملمعات، ايضًا غزلیات، ترکیب بند، رباعیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، با سرلوح؛ جلد: روغنی مذهب، 101گ، 17 سطر (11×20)، اندازه: 20×29سم [ف: 1 -9]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1793 -ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1 -172]

15. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1827

آغاز: بسمله، ابواب مخزن وجودبحکم کنت كنزًا مخفیا مسدود؛

انجام: تنهای قوی بینی و سرهای بلند *** گو یک سرافکنده نباشد بمیان

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ جلد: روغنی نقاشی، 287گ، 15 سطر (11×23)، اندازه: 21×33/5سم [ف: 4 -274]

16. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13281/1

آغاز: برابر؛ انجام: سر تسلیم در پیش به و تیر ستیزه در کیش خموشی به که از یاران خروشی با دشمنان تذلل و خشوع سازی به که با دوستان تجلد و بی نیازی.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ حدود نیمی از دیوان اشعار وی نیز در لابه لایاین نسخه؛ 105گ (1ر- 105پ)، 17سطر، اندازه: 12/5×23/5سم [ف: 33 -502]

17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14430

آغاز: درج اول در تقلید ارباب توحید ... ابواب فخر وجود بحکم کنت كنزاً مخفياً؛ انجام: ناز بر دهر کن و حکم بر افلاک نشاط ** تا بدانند کمین بنده ایت در گاهی

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد تقی موسوی، تا: قرن 13؛ مصحح؛ یادداشتی به خط «تیمور اسفندیاری» که از اهداء این کتاب به عنوان عیدی به «خسرو صارم» در عید نوروز سال «1335» شمسی حکایت دارد؛ جلد: چرم مذهب، 164گ، 14سطر (6/5×14)، اندازه: 14/5×22/5سم [ف: 36 -398]

18. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19005

آغاز: ولی از ... شهوات نفیس از نزاهت این ترتیب؛ انجام: خامه در ... دو حاوی ... در آتش ما شواق باشد.

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز [رایانه]

19. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16410

آغاز: خوابم ربوده بود خیالی زدیده دوش ** کامد خروش بلبلی از گلشنم بگوش؛ انجام: شمس الضحي و بهائها ** مدح البهاء و مابهر

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: نیمه دوم قرن 13؛ نسخه نامرتب صحافی شده و شامل درج پنجم ناقص در واردات و جدی و تغزلات و تشبیبات نثری، درج اول و دوم و بقیه درج پنجم، قصاید به فارسی و عربی، غزلیات، مثنویات، ترکیب بند، رباعیات است؛ جلد: مقوایی، 123گ، 15 سطر، اندازه: 17×27سم [ف: 17 -376]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2626

آغاز: ... و خیالی و حسی و جسمانی و سبب این ترتیب؛ انجام غم سوزد و عمر سازد افزون گویی ** با آب حیات آتش آمیخته اند

مشتمل است بر قسمتی از دیباچه درج اول، مثنوی، درج دوم، قصاید، درج سوم و چهارم و پنجم، غزلیات و رباعیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ تملک به تاریخ 1276؛ جلد: تیماج مذهب، 342ص، 16سطر (9×18/5)، اندازه: 15×25/5سم [ف: 8- 370]

21. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2628

آغاز: برابر؛ انجام: چنان دلتنگ شد عطار بی تو ** که بر وی شد جهان زندان کجایی

مشتمل است بر: قسمتی از دیباچه درج پنجم، 50 غزل از نشاط و دو غزل از عطار؛ خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ دو رباعی از میرزا غلامعلی و ابیات پراکنده به خط کاتب، مجدول، با یک سرلوح؛ جلد: تیماج، 44ص، 11سطر (8×14)، اندازه: 12/5×21سم [ف: 8 -371]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2629

آغاز: پیداست سر وحدت از اعیان لا یری ** العكس في المرايا و النفس في القوي؛ انجام: نه کنون زین فعل بر میسوزد او ** از ازل خود تا ابد میسوزد او

مشتمل است بر: غزلیات، ترکیب بندها، مثنوی، 2050 بیت؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج سبز، 205ص، 11سطر (5/5×14)، اندازه: 13/5×21سم [ف: 8 -372]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4651

آغاز: در مخاطبات و محابات و فرامین و احکام اعلیحضرت شاهنشاهی. بار خدایا کریما کردگار حیمازهی خداوند توانا؛ انجام: غم سوزد و عمر سازد افزون گوئی ** با آب حیات آتش آمیخته است.

به نظم و نثر حاوی ترسلات و فرمان هایی چند و تعزیت ها؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مهر: نصرالله الموسوي؛ جلد: روغنی مصور، 130گ، 15 سطر (11×519)، اندازه: 19×30/5سم [ف:13 -38]

24. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 290 -فیروز

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ با سر لوح هایی، مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 362ص، 21 سطر، اندازه: 20×35/5سم [ف: 21 -167]

25. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4890

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ 127گ، 13 سطر، اندازه: 12/8×20سم [ف: 4 -701]

26. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6158

از توحید صفات و تمثیل تجلیات آغاز می شود و در آن ستایش افعال و عجز از ستایش خدا و مثنوی و خطبه ها ترکی و عربی هست تا می رسد به ذکر احوال ملک الشعراء فتح علی خان و قصیده فارسی، بدین گونه: «بسمله. نخست چون بنگر جهان می بینی پر از چون و چند همی بست و گشاد بینی و ستم داد و ناز و نیاز و نشیب و فراز و آن کیست که چنین نداند یا انگاری درین تواند ...»؛ خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: میشن ، 20گ، 12 سطر، اندازه: 15/6×26/6سم [ف: 4 -701]

27. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2234

آغاز: برابر؛ انجام: خود مگر بر فرس واستر خود رشک بری **

کاشهب چرخ روان براثر توسن ماست / راست ترخواهی ازین خواجه مرا با تو چه کار ** آنچه در وهم تو گلزار تو شد گلخن ماست

از ابتدا تا پایان درج چهارم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 179 گ، 15 سطر، اندازه: 14×20سم [ف مخ: 4 -1643]

28. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1117

آغاز: برابر؛ انجام: روحش لقب نهاده که یا ایمن الحديث ** عقلش خطاب داده که یا احسن الكلام

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 61گ، 14سطر (9×14)، اندازه: 15/5×20/5سم [ف: 3 -863]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 142 سرود

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، قطع: رحلی [نشریه: 13 -445]

30. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17082/1

آغاز: گھی شاد و گھی غمگین پسندند؛ انجام: زان شه عیسوی نفس خار زملک زنده شد/ معجزه را همین قدر هست گوای راستین

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ 1گ (9ر- 9پ)، اندازه: 30×20سم [ف: 47/1 -214]

31. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18546

آغاز: برابر؛ انجام: ای آنکه ز فرقت تو با افسوسم ** عمریست که از خدمت تو مایوسم / اکنون که بپابوس رسیدم چو نشاط ** لطفی کن و بگذار که دستت بوسم

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ از روی خط مؤلف استنساخ شده، در بخشی از نسخه خط مؤلف هست؛ جلد: تیماج مذهب، 137گ، 15 سطر (11×20)، اندازه: 19×29سم [ف: 51 -26]

32. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 408

خط: نستعلیق، بی کا، تا: رجب 1222ق؛ با یک سرلوح، مذهب، مجدول؛ جلد: تیماج، 140گ، ابعاد متن: 13×24/5، اندازه: 17/5×29سم [ف: 1 -236]

33. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4537

از نیمه نخستین کتاب است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1230ق؛ در ص ع آمده که پاره ای از آن نوشته خود نشاط است؛ جلد: تیماج، 51گ، 17سطر (7×15)، اندازه: 15×22سم [ف: 13 -3485]

34. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1321

آغاز: برابر؛ انجام: چیغد شه دیوان ساربغه یوزلاندی ** ایوان آرا تخت اوستیدا چون یاستاندی / ساقدین سالدین عدل و کرم قورشاندی ** هر یاندا جهان ایلی ابشی یوز لاندی

عنوان درج چهارم و پنجم ندارد و در پاره ای از خصوصیات با نسخه ای که در فهرست مشكاة 211/2 شناسانده شده فرق دارد، و گویا مقدمه طولانی نسخه ما به صورت درج اول و دوم آن نسخه در آمده است؛ خط: نستعلیق زیبا، کا: محمد اسماعیل گلهر، تا: یک شنبه 11 رمضان 1234ق، بجهت میرزا رضا قلی؛ مجدول، دارای چهار سرلوح بسیار زیبا؛ جلد: روغنی، 234 گ، 15 سطر، اندازه: 19×30سم [ف: 4 -106]

35. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 365

آغاز: برابر؛ انجام: غم سوزد و عمر سازد و افزون گویی ** با آب حیاتش آمیخته است

خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم بن محمد حسین بید آبادی، تا: 1235ق؛ جلد: تیماج، 64 گ، 21 سطر (12×24)، اندازه: 20×32سم [ف: 5 -466]

36. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 118

آغاز: این نه خوابست این نه بیداری ** به این نه مستی است نه هشیاری؛ انجام: بدل نزدیک تر باشی تو از دل ** که هم اندر تو دل هم در دلی تو

خط: نستعلیق، کا: کتاب سر کار شاهنشاهی، تا: 1238ق؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ جلد: روغنی مذهب، 111گ، 15 سطر (11×21)، اندازه: 20×30سم [ف: 1 -112]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1931 -ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1 -172]

37. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 47

آغاز: بسمله، غزلیات نثری: این نه خوابست این نه بیداری این نه مستی است این نه هشیاری؛ انجام: بدل نزدیکتر باشی تو از دل ** کم هم اندر تو دل هم در دلی تو

تبویت این نسخه بدین قرار است: «غزلیات نثری»، مثنویات، غزلیات دفتر اول، ملمعات، غزلیات دفتر ثانی، ترکیب بند، کتاب رباعیات؛ خط: نستعلیق، کا: کتاب شاهی، تا: 1238ق، جا: تهران؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ جلد: مقوایی، 102گ، 17 سطر (10×20)، اندازه: 20×29/5سم [ف: 1 -35]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1862 -ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1 -172]

38. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18724

کا: سلطانی، تا: 1238ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 14/8×22/5سم [رایانه]

39. اراک؛ بیات، عبدالحسین؛ شماره نسخه: 68

آغاز: این نه خواب است این نه بیداری ** این نه مستی است این نه هشیاری؛ انجام: به دل نزدیک تر باشی تو از دل ** که هم اندر تو دل هم در دلی تو

خط: شکسته نستعلیق، کا: میرزا مهدی فراهانی کاتب السلطان، تا: 1238ق؛ دارای دو سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 130گ، 11 سطر، اندازه: 13/7×21/7سم [نشریه: 6 -102]

40. همدان؛ زند، عباس؛ شماره نسخه: 10

خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر مشهور به میرزا ولی کاتب، تا ذیحجه 1239ق؛ افتادگی: آغاز؛ یادداشت هایی از «حاجی شهید

احمد خان مستوفی همدان»؛ مهر: «عباسعلی» (گویا پدر بزرگ آقای عباس زند مالک نسخه)؛ 15 سطر، اندازه: 15×20سم [رشت و همدان: ف: -1706]

41. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 344 حکمت

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1240ق؛ مجدول؛ جلد: روغنی، قطع: رحلی [ف: 2 -32]

42. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 269/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 15 رجب 1240ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، قطع: ربعی [نشریه: 3 -405]

43. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2197 -12/87

آغاز: برابر؛ انجام: نشاط از تو ندارد بجز غم تو تمنا ** نه شاکی از توبه نیستی نه شاکر از تو بنوشی

خط: نسخ و نستعلیق، کا: میرزا علی نقی شیرازی برای ... شیرازی بن نجفقلی، تا: پنج شنبه 3 صفر 1240ق؛ جلد: تیماج، 150گ، 14سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 6 -3424]

44. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2173

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1247ق؛ با چند سر لوح آراسته، مجدول؛ جلد: روغنی مذهب، 337گ، 17سطر (11×21)، اندازه: 19×29سم [ف: 9 -867]

45. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2908

آغاز: برابر؛ انجام: غم سوزد و عمر سازد و افزون گویی ** با آب حیاتش آمیخته است

خط: نستعلیق، کا: علی اکبر شریف کاتب الحضرة السلطاني، تا: شوال 1248ق، جا: تهران؛ مجدول، با دو سرلوح؛ جلد: تیماج، 225گ، 15 سطر (13/5×25)، اندازه: 21×34سم [ف: 5 -466]

46. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3118

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1248ق؛ دارای 5 سرلوح، مذهب، مجدول؛ 521ص، 15 سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 10 -687]

47. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5391 -27/61

آغاز: برابر؛ انجام: تا نبیند بمراد تو بجز عکس مراد ** عمر بدخوه تو ایمن بود از کوتاهی / ناز برد هر کن وحکم بر افلاک نشاط ** تا بدانند کمین بنده این درگاهی

خط: نستعلیق، کا: محسن شریف انصاری، تا: 1249ق؛ با یادداشتی از کاتب درباره مرگ فتحعلی شاه قاجار در شب جمعه 19 جمادی الثاني 1250 در اصفهان، در حالی که شانزده روز بود در اصفهان بود و اوضاع اصفهان بعد از مرگ وی؛ جلد: مقوا، 71گ، اندازه: 15×21سم [ف: 6 -3424]

48. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 130 فرخ

خط: نستعلیق، کا: محمد صادق سرخوش هروی، تا: دوشنبه 18 رمضان 1250ق، جا: ارض اقدس، به هنگامی که شاهزاده قهرمان میرزا در دو فرسنگی مشهد رضوی آمده اند؛ نسخه به خط سید احمد حسینی شهیر دانای به جواهری فرزند حاج میرزا حسین جواهری طوسی (پدر آقای محمود فرخ) مشهدی در 1318ق تصحیح شده، که تصحیحات او بصورت ملحقات در یازده برگ ضمیمه است؛ جلد: تیماج، 183 گ، 12 سطر (8/5×14)، اندازه: 14/5×20/5سم [ف: -145]

49. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4921

آغاز: برابر؛ انجام: تنهای قوی بینی و سرهای بلند ** گویک سرافگنده نباشند بمیان

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 25 ربیع الثاني 1250ق؛ واقف: نایینی؛ جلد: تیماج، 329گ، 12سطر (9×17/2)، اندازه: 19×25/3سم [ف: 7 -695]

50. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 877/1

شامل دو بخش گنجینه است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1250ق؛ 30گ (1ر- 30پ)، 17 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 2 -134]

51. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 406

آغاز: برابر؛ انجام: ای خاک در دولت دارای جهان ** بی زحمن خاکبوس ما شاد بمان / تنهای قوی بینی و سرهای بلند ** گو یک سر افکنده نباشد بمیان

شامل است بر پنج درج منثور و منظوم؛ خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: محرم 1253ق؛ مجدول، دارای سرلوح؛ مهر ناصرالدین شاه قاجار، مهر: مشیر السلطنه 1322؛ جلد: مقوای روغنی مذهب، 469ص، 17 سطر، اندازه: 21×29/5سم [ف: 4 -1250]

52. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 192

آغاز: درج اول. در مدح اعلی حضرت شاهنشاهی روحی فداه در خطبه و دیباچه و قبالجات و قصائد و قطعات و امثال آن دیباچه دیوان همایون خاقان جهان خلدالله تعالی ملکه. بسمله، ناظم العوالم بدیع المناظم احتبس الهواء؛ انجام: و این آزاده نیک بنیاد را که معدن معدن دولتش در بازار من است مدد کار شو بحرمت مولای متقیان و شاه درویشان

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: ربیع الثاني 1254ق؛ مجدول؛ 162گ، 14 سطر (9/5×18/2)، اندازه: 14×25سم [ف: 1 -192]

53. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1127

آغاز: برابر؛ انجام: شهاب قوی بینی و سرای بلند ** گریک سرافکنده نباشد بمیان

خط: نستعلیق، کا: محمود بیات ده پیازی، تا: 1254ق؛ ظاهرًا مقداری از اول نسخه ما ناقص است؛ تملکی به تاریخ 1265؛ جلد: تیماج، 103گ، 27 سطر، اندازه: 21/5×35سم [مؤيد: 3 -116]

54. اصفهان؛ صارم الدوله (کتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 1067

آغاز: یا رب به جرم و غفلت و بیهوده گی گذشت ** از دست روزگار من و زندگی من؛ انجام: والسلام خیر ختام و قد حصل التمام و تلك من مبتدعات الاسناد الهمام

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 12 ربیع الاول 1255ق، به دستور میرزا محمد؛ 187ص، 17سطر (8×15)، اندازه: 15×22سم [ف: -162]

55. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6636 -34/6

آغاز: برابر؛ انجام: ای خاک در دولت دارای جهان ** بی زحمت خاکبوس ماشاد بمان / تنهای قوی هستی وسرهای بلند ** گویک سرافکنده نباشد به میان

خط: نستعلیق، کا: هوشنگ میرزا، تا: 22 جمادی الثاني 1255ق؛ با یادداشتی از مدیر روزنامه صبا در 1322 که این «گنجینه معتمدی» رابه دوستش احمد دهقان مدیر روزنامه تهران مصورا هدا نموده؛ جلد: تیماج، 257گ، 15 سطر، اندازه: 19×30سم [ف: 6 -3424]

56. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12312

آغاز: برابر؛ انجام: هر یاندا جهان ایلی ایئسی یوزلاندی.

خط: شکسته نستعلیق، کا: عبدالله بن مرحمت حسینی، تا: ربیع الاول 1256ق؛ مجدول؛ واقف: سید جلال الدين تهرانی، مرداد 1361؛ جلد: تیماج، 117گ، 23 سطر، اندازه: 21×34/6سم [ف: 17 -376]

57. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 983

آغاز: خوشا آغاز غم پرداز عشق ** ای خوشا انجام به از آغاز عشق / عشق از نوداستان پرداز شد ** دوستان دستی که دستان ساز شد؛ انجام: تا گوندا قوباش طلعتی تا بان بولسون ** تون توحیدا آی آتی رخشان بولسون / دورندا [...] سایه یزدان بولسون ** فرماندا سورسیک نایب قرآن بولسون

بخشی از غزلیات ومقالات و فرمان ها را دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الثاني 1257ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 120گ، اندازه: 17×28سم [ف مخ: 4 -1643]

58. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 278 -ج

آغاز: آغاز آن برابر با آغاز چاپ 1281 تهران؛ انجام: انجام آن در ص 236 س 9 «بآب آتش آمیخته است» دیده می شود

خط: نستعلیق، کا: گویا عبدالعظیم، تا: 1257ق، جا: تهران؛ 168گ، 16 سطر (7/5×15)، اندازه: 14/5×20سم [ف: -179]

59. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18376

آغاز: درج اول مشتمل است بر دیباچه ها و خطبه ها ... بسمله ابواب مخزن وجود بحکم کنت کنزا مخفیا مسدود بمفتاح فاحببت؛ انجام: و سرگذشتهای ناشنوده از مادر کذراناد بحق محمد مصطفی و آله اجمعین و سلم تسلیما کثیرا کثیرا.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: یکشنبه غره ربیع الاول 1259ق؛ مهر: «عبده نظر علی»، «عبده الراجي نظر علی»؛ جلد: ساغری مذهب، 305ص، 15 و 20 سطر، اندازه: 22×36سم [ف: 50 -146]

60. همدان؛ برنا، قاسم؛ شماره نسخه: 31

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد علی بن میرزا عبدالباقی تفرشی، تا: 6 ذیقعده 1260ق [نشریه: 5 -376]

61. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3580 -18/100

آغاز: بسمله ناظم العوام بدیع المناظم ... ناظمی که بی مقیاس قیاس ومقباس اقتباس نخست شاهدان کثرات معانی را از مطلع نزول امکانی؛ انجام: ان استعطتم اهل القول ینفعه ** اراق دمی متحقرا قولوا / قتلت نفسًا بلاذیب ولاحرج ** تالله انك عن هذه المسئول

خط: نستعلیق، کا: محمد صادق بن آقا عزیزالله، تا: شنبه 17 صفر 1260ق؛ مهر: «لااله الا الله الملك الحق المبين محمد صادق» (بیضوی)؛ جلد: تیماج مذهب، 113گ، 15 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 6 -3424]

62. تهران؛ موزه آستان حضرت عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 9

آغاز: سپاس می گویم و ستایش همی برم آغاز بی انبازی را که هستی را به نیستی آورد و نیستی را به هستی پرورد و هستی؛ انجام: ای خاک در دولت دارای جهان ** بی زحمت خاک بوس ما شاد بمان / تنهای قوی بینی و سرهای بلند ** کو یک سرافکنده نباشد بمیان

شامل: رقعه جات و غزلیات؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: عبدالرزاق لاریجانی، تا: اواخر ربیع الاول 1260ق، جا: تهران؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 137گ، 12 سطر، اندازه: 13/5×20/5سم [حوزه و موزه عبدالعظیم: ف: -135]

63. تهران؛ فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 79

خط: نستعلیق، کا: میرزا علی اکبر ، تا: شعبان 1263ق، جا: تهران؛ جلد: تیماج، 15 سطر (11×24)، اندازه: 21/5×30سم [نشریه: 3 -213]

64. اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: 11541

فاقد مقدمه است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 8 شوال 1264ق، به خواهش میرزا محمد جعفر؛ جلد: چرمی، 379ص، 15 سطر (7×14)، اندازه: 13×21سم [ف: 1 -144]

65. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 298

آغاز: برابر

مجموعه منشئات و اشعار و غزلیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1264ق؛ دارای یک سر لوح، مجدول و مذهب؛ 171گ، 17سطر، اندازه: 14×24سم [ف: 2 -173]

66. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1442

آغاز: برابر؛ انجام: غم سوزد و عمر سازد افزون گوئی ** با آب حیات آتش آمیخته است.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1266ق؛ جلد: تیماج، 14 سطر (8×15/5)، اندازه: 15/5×21/5سم [ف: 4 -2018]

67. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8854/1

آغاز: برابر؛ انجام: خود مگر بر فرس و استر خود رشک بری ** کاشهب چرخ روان بر اثر توسن ماست / راست تر خواهی ازین خواجه مرا با تو چه کار ** آنچه در وهم تو گلزار تو شد گلخن ماست

کامل؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: رمضان 1266ق؛ مجدول مصحح، با علامت بلاغ؛ مهر: «عبده ابراهیم 122» (چهارگوش)؛ خریداری از محمد حسین جلیلی در آبان 1345ش؛ جلد: چرم، 93گ (1ر- 93پ) [ف: 29/1 -151]

68. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 545

خط: شکسته نستعلیق، کا: عبدالرزاق لاریجانی، تا: چهارشنبه 27 صفر 1267ق، جا: تهران؛ مجدول؛ جلد: روغنی مذهب، 325گ، 12سطر (6×11)، اندازه: 12×19سم [سنا: ف: 1 -346]

69. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 2046

خط: نستعلیق شکسته، کا: سید محمد جعفر متخلص به آصفی ابن مرحوم محمد نصیر حسینی، تا: 5 شوال 1268ق؛ 263گ، اندازه: 13×21سم [ف: 3 -74]

70. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12930/1

آغاز: ... در آینه دیدم در طلب قرب تو بود ** اگر تقرب بصورت گزیدم؛ انجام: که عاقل نه یندیشد از قیل قال ** نکوید سخن تا نه بیند مجال (کذ)

دارای درج اول (مقدمه و مثنویات) و درج پنجم (تشبیهات نثری و غزلیات و رباعیات)؛ خط: شکسته نستعلیق و نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1269ق؛ افتادگی: آغاز ووسط؛ جلد: مقوایی با روکش مشمع، 164ص (1 -164)، اندازه: 12/5×21سم [ف: 17 -440]

71. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 561/3

خط: نستعلیق شکسته، کا: میرزا قاسم بن کربلائی محمد باقر شیرازی، تا: 29 شوال 1272ق؛ مجدول؛ 57گ (17ر- 73ر)، اندازه: 20/5×29/5سم [ف: 3 -107]

72. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 786

از درج پنجم آغاز می شود؛ خط: نستعلیق، کا: محمد مهدی بن لطف الله علوی، تا: دوشنبه 20 ذیقعدہ 1273ق؛ مهر: «شعاع»؛ قطع: وزیری [نشریه: 7 -214]

73. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 941/1

آغاز: نشاط هو معتمدالدوله العية العالية ملك البراعة واليراعة مالك السماحة والصناعة کنز الراجين و کهف المحتاجين قدوة الاصحاب امام الكتاب منشی الممالك وسالك المسالك؛ انجام: هر روز گرفتار گناه دیگرم ** هر شب به در تو عذر خواه دیگرم / یارب زپناه خود مران یا بنما ** جز درگه خویشتن پناه دیگرم

خط: نستعلیق، کا: محمد رضی، تا: جمادی الثاني 1275ق، جا: گیلان؛ در پایان شرح حال کوتاهی از مؤلف وفائده ای در مراسله میرزا اسماعیل خان شیرازی در جواب حاکم شیراز و ...؛ جلد: تیماج، 155گ، 19 سطر، اندازه: 16×29سم [ف مخ: 4 -1643]

74. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 364 -ج

گزیده ای است از گنجینه نشاط و فزونی هایی در غزلها بر نسخه چاپی دارد؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 29 ذیقعده 1278ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 112گ، 11سطر (9×16)، اندازه: 14/5×21/5سم [ف: -179]

75. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1748

آغاز: برابر؛ انجام: غرقه در بحر و یار مستسقی ** کی نماید سراب سیرابش

خط: نستعلیق شکسته، کا: اسد الله، تا: 7 ذیحجه 1280ق؛ جلد: مقوایی، 53گ، 22 سطر، اندازه: 20×31سم [ف: 5 -149]

76. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3845

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 16 ذیحجه 1286ق؛ مجدول؛ جلد: میشن، 112گ، 15سطر، اندازه: 17×26/5سم [ف: 4-701]

77. تهران؛ مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 195/2

آغاز: وقتی علامه العلمايي مجتهد العصري میرزا ابوالقاسم را در حضرت؛ انجام: آنچه در عالم هست انکار و هست آنچه در عالم ست ... مطابق نوبت لیل 1287

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد علی ابن مرحوم آقا میرزا هاشم خوشنویس می باشد، تا: دوشنبه 23 جمادی الثاني 1287ق، به حسب دستور اسدالله خان؛ جلد: تیماج، 15گ (57پ- 71ر)، اندازه: 21×34سم [ف: -176]

78. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2627

آغاز: این نه خواب است این نه بیداری ** این نه مستی است این نه هشیاری؛ انجام: تنهای قوی بینی و سرهای بلند ** کویک سر افکنده نباشد بمیان

مشتمل بر دیباچه درج پنجم و درج چهارم، مثنوی، قصاید، غزلیات، رباعیات؛ خط: نستعلیق، کا: محمد رضا، تا: 1296ق؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: میشن، 233 ص، 11سطر (8×14/5)، اندازه: 14×22سم [ف: 8 -370]

79. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4504

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: مقوا، 120گ، 19سطر (14×21)، اندازه: سم [ف: 13 -3454]

80. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5176

انجام: در ظلمت جهل نفس چاهی تاریک است ... اظهار

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 31گ، 9سطر (15×20)، اندازه: 8/5×15سم [ف: 15 -4137]

81. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13500

آغاز: دیباچه نگار طبقات اوراق گنجینه آفرینش و پیرایه بند بوستان صفحات دبستان گنجور؛ انجام: این است انجام سخن و فرجام گفتن ما، اندر جایگاه خاموشی ایزدش ز ما نیکی بوی کناد و پاداش خرسندی جاودان دهاد تراج تراج تراج.

خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم اصفهانی، تا: چهارشنبه 4 ربیع الثاني 1306ق؛ با سرلوح، مجدول مذهب؛ در اول نسخه تصویر مؤلف ضمیمه شده؛ جلد: تیماج مذهب، 161گ، 19 سطر، اندازه: 16×25/5سم [ف: 36 -456]

82. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4310/3

آغاز: بسمله. شکر و منت خداوندی را که شکرش نعمتیست و اقرار بر منتش خود منتی؛ انجام: هدیتی فوق مقداری ... ** یصاب منك عطارد ...

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمود بن علی اکبر تفرشی، تا: 1311ق؛ 27گ (65پ- 91پ)، 15سطر، اندازه: 21/8×35/1سم [ف: 7 -338]

83. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6428/30

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج [ف: 9 -386]

84. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7173/1

آغاز: برابر؛ انجام: غم سوزد و عمر سازد و افزون گویی ** با آب حیاتش آمیخته است

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 120گ (2پ- 121پ)، 5 و 24 سطر (10×17/5)، اندازه: 15×17سم [ف: 5 -466]

85. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1693/3 -10/3

آغاز: سپاس همی گویم و ستایش همی برم آغاز بی انبازی را که هستی رابه نیستی آورد و نیستی را بهستی پرورد و هستی را بهستی برد؛ انجام: در خلوت دل اگر کسی یار من است ** کارش نه بدیده نه بدیدار من است / زنهار نظر بپوش اگر یار منی ** از غیر من اگر چه زلف و رخسار من است

در ایام خرمی بوستان یکی از دوستان را با مهرش سری

در فهرست ناشناس است ولی آغاز همانند با آداب عبودیت نشاط در مجموعه گنجینه نشاط اوست، فصول کوتاهی است در مناجات با پرودگار و بیان کیفیت عبادت با بیانی شیوا و ادبی و عارفانه و سبکی به مانند گلستان سعدی با نثری زیبا و اشعاری مناسب با موضوعات رساله؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 9گ، 23 سطر، اندازه: 21/5×35سم [ف: 1 -26]

86. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7805/2 -53/15

آغاز: برابر

تا درج سوم؛ خط: شکسته، بی کا، بی تا؛ 53گ، 21 سطر، اندازه: 18×29سم [ف: 6 -3424]

87. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 19224

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 129گ، 14 سطر (8×13/5)، اندازه: 15×21سم [ف: 2 -298]

88. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14310

آغاز: درج اول در تقلید ارباب توحید و اصحاب یقین و حکما و متألهين ... بسم الله الرحمن الرحيم وبه نستعین ابواب مخزن وجود بحکم کنت کنزا مخفیا مسدود؛ انجام: و یا آویخته زنجیر داود ** ز اوج این تل خاکستری رنگ / و یا از ذروه گردون سراشیب ** مجره کرده سوی مرکز آهنگ

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مطالب کتاب جا به جا شده است؛ جلد: تیماج، مذهب، 148گ، 17 -20 سطر، اندازه: 17×28سم [ف: 38 -440]

89. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 136/1 فرخ

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 14 سطر (7×15)، اندازه: 14×21سم [ف: -184]

90. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16610

بی کا، بی تا [د. ث. مجلس]

091 اراک؛ بیات، عبدالحسین شماره نسخه: 75

آغاز: ناظم العوالم بدیع المناظم احتبس الهواء و احترس العماء؛ انجام: ای چرخ ببر زمان غم را ز میان ** از دور زمانه یکزمان کمتر گیر

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: ظاهراً در حیات مؤلف؛ دارای پنج سرلوح، مذهب، مجدول، در آخر فرامین به خط تحریری زیبا نوشته شده: «هو الله تعالی، دیوان مرحوم میرزا عبدالوهاب معتمدالدوله اصفهانی متخلص به نشاط در رشت از جناب خیر الحاج حاجی محمد جعفر تاجر معروف به حاجی ابوعلی ابتیاع گردید چند روزی در نزد حقیر محمد علی ولد مرحوم میرزا کاظم لاهیجانی مستعارست، اللهم بارك لی و لاخلافی بحمد و آله بتاریخ شهر ذيحجة الحرام في سنة ثمان و خمسین و ماتین بعد الالف من الهجرة النبوية علی هاجرها الف آلاف الثناء و التحية» ؛ کاغذ: ترمه، جلد: روغنی مذهب، 218گ، 14سطر، اندازه: 18×28سم [نشریه: 6 -106]

92. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16838

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ 271گ، اندازه: 21/2×34/2سم [رایانه]

93. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6589

آغاز: در جاول مشتمل است بر دیباچه ها و خطبه ها و وقف نامه و نکاح نامجات و توصیف بعضی از ولایات- ابواب مخزن وجود به حکم کنت كنزاً مخفياً؛ انجام: تنها قوی بینی و سرهای بلند کو یکسر افکنده نباشد به میان

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ دارای یک سرلوح مذهب، مذهب، مجدول، مصحح؛ تملک: حاج شکرالله خان نوری؛ مهر: علی ملقب به شجاع الملك به تاریخ 1274ق؛ جلد: تیماج مذهب، 217گ، 17سطر (11/6×21/7)، اندازه: 20×29/5سم [رایانه]

94. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1405

گزیده ای است از درج اول گنجینه که در خطب و وقف نامه جات می باشد و عناوین درجها را ندارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ تملک: احمد تبریزی و مهر: «احمد الحسيني» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 78گ، 15 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 4 -181]

95. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4528/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 150گ (1پ- 150پ)، 17سطر (8×14)، اندازه: 11×18سم [ف: 13 -3477]

96. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 93/1

آغاز: درج اول در تقلید ارباب توحید و اصحاب یقین ... بسمله. ابواب مخزن وجود بحکم؛ انجام: از دوست رنجیده را دیدم که همی رفت ... با دشمنان تذلل و خضوع سازی نه که با دوستان تجلد و بی نیازی

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 121 گ، 17سطر (6/2×13/5)، اندازه: 13×20/4سم [ف: 2 -211]

97. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9530

آغاز: برابر؛ انجام: تنهای قوی بینی و سرهای بلند ** کو یک

سرافکنده نباشد بمیان. تحریر اختتام این نامه همایون یعنی گنجینه.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ دارای پنج سرلوح، مذهب، مجدول؛ واقف: خانبابا مشار، ذیحجه 1385 ق؛ جلد: مذهب، 247گ، 17سطر، اندازه: 21×30سم [ف: 9 -228]

98. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9529

آغاز: برابر؛ انجام: کو یک سرافکنده نباشد بمیان تحریر ختام این نامه همایون یعنی گنجینه.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: روغنی [رایانه]

99. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26403

آغاز: برابر؛ انجام: یا با چنین منتظر حال سیاق

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام [رایانه]

100. تهران؛ بیانی، مهدی (دکتر)؛ شماره نسخه: 18

بی کا، بی تا [نشریه: 2 -49]

101. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1845

آغاز: برابر؛ انجام: ای خاک در دولت دارای جهان ** بی زحمت خاکبوس ما شاد بمان / تنهای قوی بینی و سرهای بلند ** کو یکسر افکنده نباشد بمیان

نسخه: و آنکه در صورت تو مفتون است چشم جانش تھی ز نور بود ازین بر ترم نیز در این مقال مجالی بود دریغا که تو را عایق از استماع آن عزیمت گلزار است و مرا پاس وت خود مانع از گفتار اللهم اجعل همومی ما و احدا و حالی في خدمتکی سرمدا.

شامل دو بخش است مجموعه منظوم و منثوری از آثار معتمد الدوله نشاط به ترتیب قاصدی، غزلیات، مثنویات، رباعیات، منشات کتابت شده است؛ خط: نستعلیق خوب، بی کا، بی تا؛ مجدول، با دو سرلوح؛ به سال 1282 از عرض کتابخانه مبارکه گذشته؛ مهر: ناصر الدين شاه قاجار؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 362ص، 14 سطر، اندازه: ×سم [ف: 4 -1246]

102. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 403

آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم. این نه خوابست این نه بیداری این نه مستی است نه هشیاری چه خوابست کافتابها بر آمد اگر همه طلعت دوست بیدا نگشتیم؛ انجام: اگر همه در خیمه یا در محملی تو ** اگر بر ناقه یا در منزلی تو / بدل نزدیک تر باشی تو از دل ** که هم اندر تو دل هم در دلی تو

مشتمل است بر: غزلیات نثری به ترتیب قوافی، مثنوی، غزلیات دفتر اول، غزلیات به زبان عربی و ترکی، غزلیات دفتر ثانی، ترکیبات، رباعیات؛ خط: نستعلیق متوسط، بی کا، بی تا؛ مجدول، با سرلوح، مذهب؛ مهر: حسین بن هدایت الله محمد رضا حسینی، مشیر السلطنه 1322، ناصر الدين شاه قاجار 1274؛ جلد: مقوامذهب، 214ص، 15 سطر، اندازه: 20×29/5سم [ف: 4 -1248]

103. تهران؛ دانشسرای عالی- کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 30/2

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ قطع: ربعی [نشریه: 5 -639]

104. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 115/1

آغاز: از تربیتش ... حیات یافتند؛ انجام: آنچه در وهم تو گلزار تو شد گلخن ناراست.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 238 ص (2 -239)، 15 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 1 -143]

105. تهران؛ شهشهانی، حسین؛ شماره نسخه: بدون شماره

با غزلهایی از محمد اصفهانی؛ بی کا، بی تا [میراث اسلامی: 5 -600]

گنجینه نشاط (منتخب) / ادبیات فارسی

ganjīne-ye nešāt (mn.)

نشاط اصفهانی، عبدالوهاب بن محمد رحیم، 1175 -1244 قمری

nešāt-e esfahānī, ‘abd-ol-vahhāb ebn-e mohammad rahīm (1762 -1829)

گزیده ای است از نظم و نثر او با عنوان های: غزلیات نثری، مثنوی، دفتر اول و دوم از غزلیات، ترکیب بند، رباعیات

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16443

آغاز: بسمله، این نه خواب است این نه بیداری ** این نه مستی است این نه هشیاری؛ انجام: ای عشق زغم سود و زیانم کردی ** می خواستم آخر آن چنانم کردی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: احتمالاً قرن 13؛ جلد: تیماج، 191ص (1 -191)، 17سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 45 -241]

2. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 631

آغاز: بسمله این نه خوابست این نه بیداری ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ یک سرلوح و دو پیشانی، مذهب، مجدول؛ جلد: روغنی، 115گ، 15 سطر (11×22)، اندازه: 20×29سم [ف: 1 -237]

3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25184

بی کا، بی تا؛ خریداری از امرالله صفری [رایانه]

گنجینه النصايح و مجموعة الفصايح / اخلاق / ترکی

ganjīnat-on nasāyeh va majmū‘at-ol fasāyeh

وابسته به: همایون نامه؛ قینالی زاده، علی بن صالح ( -950ق)

مصنف در بیان مراد و مقصود حکایات «همایون نامه» استکه ترجمه ترکی انوار سهیلی ملا حسین کاشفی می باشد. این ترجمه کار علی بن صالح رومی ملقب به عبدالواسع عیسی است که به نام سلطان سلیمان خان عثمانی (929 -974ق) به ترکی ترجمه نموده و همایون نامه نامیده است. وی از درج اصل حکایات خودداری کرده و تنها به بیان لب حکایات اکتفا نموده است. کتاب در قسمت هایی بدون اسم باب یا فصل و بدون شماره تنظیم شده است که عناوین آن عبارتند از: در کسب و کار، در عزلت و قناعت، در مذمت حرص و طمع، در محمدت جود و سخا، در محمدت تواضع و احترام، در حسن صبر وحلم،

در محمدت صمت و سکوت، در کتمان اسرار، در فایده رای و تدبیر، در فواید مشاوره، در صلح و مدارا، در عفوو مغفرت، در شرایط دوستی و مصادقت، در دشمنی و عداوت، در ذمایمحقد و حسد، در مضرت غدر و اضرار، در فواید عاقلی، در مذمت وضع نامناسب، در سفر و غربت، در مراسم خادمیت و لوازم مخدومیت، در تأهل و تزویج، در حکم قضا و تقدیر، در خاتمه کتاب و نتیجه ماقی الباب.

خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 581/3

آغاز: حکمای فصاحت شعار، و بلغای بلاغت نثار، صحایف سیمین و صایایه، قلم زرنگار حکمتله، افصح تعبیرات و الذ توجیهات اورزه، تحریر و تسطیر ایدوب؛ انجام: برکات معالجات اطبا و روحانی ایله علت پر خطر جهالبدن افاقت بوله، داروی تربیت از پیر طریقت بستان ** کآدمی را بتر از علت نادانی نیست. خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ تملک: احمد اسماعیل آغازاده سال 1169 با مهر «احمد» (دایره)، عنایت الله بن اسماعیل آغازاده «عنایت الله» (مربع)؛ جلد: تیماج، اندازه: 13×22سم [ف: -307]

گنجینه یادگار / علوم غریبه / فارسی

ganjīne-ye yādegār

سروقدی، محمد حسن بن محمود، ق14 قمری

Sarvqadī,mohammad hasan ebn-e mahmūd(- 20c)

کتابی است در سه جلد شامل مطالب و فواید پراکنده در علوم غریبه و آنچه دعانویسان برای رفع حوائج و دفع بلایا و امراض و مانند آن به کار می بندند. بیشتر مطالب کتاب مربوط به علم جفر است و با قواعد و دستورهای جفر سر و کار دارد. مؤلف از شاگردان سید ابوالحسن حافظیان رحمه الله بوده و خود را از خادمان آستان مقدس امام رضا علیه السلام معرفی می کند. حافظیان از دانشمندان نامدار ساکن در مشهد، شهرتی در علوم غریبه داشته و «لوح محفوظ» از وی به چاپ رسیده است. مؤلف تصریح می کند که به کار بستن دستورهای مندرج در این کتاب، منوط به کسب اجازه از استادان است و می افزاید که خود در این امور از حافظیان و محمد فلاح اجازه دارد و متن اجازه فلاح را می آورد. کتاب مشحون است از جدول ها، ادعیه، اوراد، ختومات، رمزها، خواص سور قرآنی و اسمای الهي و بیان قواعد جفری و طریقهای مختلف دریافت مستحصله، سؤال و جواب هایی که مؤلف در اوقات مختلف از طریق جفر انجام داده است. طریق احضار روح و تسخیر جن و احضار رجال الغيب، ادعیه و دستورهای گوناگون برای دفع امراض و دفع سموم حیوانی و ... . سروقدی در این کتاب از فراد مختلف نقل قول می نماید، از جمله: شیخ مجتبی قزوینی، سید جعفر شهرستانی، علی اکبر قلندر آبادی، سید تقی مشیری، میرزا علی محمد دامغانی، میر ابو طالب دزفولی، سید عبدالله مینایی. او بسیاری از فواید مندرج در این کتاب را به عنوان قواعد محیی الدين مطرح می نماید. در لابه لای مطالب کتاب، رساله مختصر و مستقلی آورده با نام «رسالة في قواعد الحروف» که می گوید: این رساله از روی نسخه ترجمه شده به فارسی حسن بن مرتضی حلی کتابت شده است. رساله مذکور در شرح چهار مدخل است: 1. مدخل کبیر؛ 2. مدخل مجموعی وسیط 3. مدخل صغیر، و شامل شش فصل و هر فصل دارابی ابوابی است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1057 عکسی

آغاز: بسمله. هر دانشی مقدماتی مخصوص به خود دارد. بدون اطلاع مکفی، ورود به آن حاصلی ندارد جز اتلاف وقت و ضایع شدن عمر، استعداد و قابلیت؛ انجام: بارك الله فیکم و علیکم و لا حول و لاقوة الا بالله العلى العظيم.

نسخه اصل: کتابخانه شخصی مؤلف در مشهد؛ خط: نسخ و نستعلیق، کاتب =مؤلف، تا: در سالهای مختلف بین 1370 تا 1400ق؛ مجدول؛ تاریخ وقف: 1368؛ 386ص، 22سطر [عکسی ف: 3 -122]

گندستان / شعر / فارسی

gandestān

سنبلی شاملو، محمد بن فضل، ق14 قمری

sonbolī šāmlū,mohammad ebn-e fazl(- 20c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9461/2

بی کا، تا: قرن 14؛ 6گ (10پ - 15پ)[ مختصر ف: -688]

گند نامه / شعر / فارسی

gand nāme

سنبلی شاملو، محمد بن فضل، ق 14 قمری

sonbolī šāmlū,mohammad ebn-e fazl(- 20c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9461/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ 8گ (15پ - 22پ)[مختصر ف: -688]

گوارش (رساله در) / طب / فارسی

govāreš (r. dar)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6681ض

آغاز: الحمد لله رب العالمين ... بدانکه این رساله ای است در تعریف نطر سیون بدانکه چون اغذیه و اشربه وارد دهن گردیدند حالات و تغییراتی چند در او به هم رسد و به سه قسم از بدن خارج گردد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 12گ (3پ -14ر)، اندازه:

13×19/5سم [ف: 20 -199]

گواهی انهاء- اجازة لحسین بن حیدر کرکی (الاولى)

گواهی بلوغ قرائت- اجازة لمعین الدين احمد (فرزندش)

گواهی بلوغ قرائت گوهر یگانه توسط محمد حسینا / اجازات / عربی

govāhī-ye bolūq-e qerā’at-e gowhar-e yegāne tavasot-e mohammad hoseynā

اردستانی، محمد صادق، -1134 قمری

ardestānī,mohammad sādeq( -1722)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10104/3

از محمد صادق (شاید اردستانی صاحب حکمه صادقیه)؟؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (163) [مختصر ف: -688]

گواهی بلوغ قرائت و شرح شرایع الاسلام / فقه، اجازات- عربی

govāhī-ye bolūq-e qerā’at va š.-e šarāye‘-ol eslām

حلی، رضی الدين علی بن یوسف، 635 -703؟ قمری

hellī, razī-od-dīn ‘alī ebn-e yūsof (1238 -1304)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9533/5

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 20 رمضان 699ق؛ 1گ (212پ) [مختصر ف: -688]

گواهی گزینش او برای عضویت / اسناد / فارسی

govāhī-ye gozīneš-e ū barāye ‘ozvīyyat

گواهی گزینش او برای عضویت در مجمع علمی عربی دمشق در 24 آذر 1957 (22 شعبان 1376) به عربی. دوازده فرمان دیگر در همین باره: 1. حکم برای میرزا محمد کاظم شیرازی وزیر فارس و مواجب او در 1126 با مهر محمد ابراهیم؛ 2. عرضه داشت محمد کاظم وزیر شیراز به دربار با حکمی به صید مراد خان زند بیگلربیگی الكاء فارس و بنادر و سواحل در 1197؛ 3. فرمان درباره میرزا محمد کاظم وزیر فارس و مواجب به مبلغ 830 تومان تبریزی با خطاب به لطف علی خان بیگلربیگی الكاء فارس در ذیقعده 1199، با مهر محمد جعفر؛ 4. حکم برای میرزا محمد کاظم شیرازی وزیر فارس و مواجب او در ذیحجه 1199؛ 5. حکم حسام السلطنه برای میرزا محمد حکیم مالسی در ربیع الثاني 1276؛ 6. حکم درباره راه خانه زنیان و قراول خانه و تفنگچی های پیراشکفتی در شوال 1276؛ 7. فرمان خطاب به حسام الدوله درباره پیراشکفت بلوک کوهمره باصرم فارس ملکی میرزا محمد حکیم باشی فارس در رجب 1277؛ 8 حکم درباره راه خانه زنیان سپرده به تفنگچیان پیراشکفتی و املاک یاد شده در این سند و اینکه سرور آنها مشهدی عباس سلطان تفنگچی است در ذیقعده 1283؛ 9. حکیم نصرالله درباره راهدارخانه مسقان جزو روستای مسقان تیول میرزا احمد علی مستوفی موافق فرمان در 8 شوال 1313؛ 10. سندی موافق فرمان به حکومت فارس و کازرون درباره راهدارخانه مسقان کوهمره جروق ملک میرزا احمد علی مستوفی در جمادی الاول 1314؛ 11. سندی موافق فرمان به حکومت فارس و کازرون درباره راهدارخانه مسقان کوهمره جروق ملک میرزا احمد علی مستوفی در ذیحجه 1314؛ 12. نامه حسام الدين طبیب شیرازی به دربار درباره چهار صد تومان تخفیف در املاک پسران حاجی میرزا محمد حکیم باشی طبق فرمان شاهانه.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9177/5

بی تاریخ؛ بی کا، بی تا [ف: 17 -310]

گواهی مقابله اصفی / متفرقه / عربی

govāhī-ye moqābele-ye aṣfā

علم الهدي، محمد بن محسن، 1039 -1115 قمری

‘alam-ol-hodā, mohammad ebn-e mohsen (1630 -1704)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11960/4

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 11 و 12 [مختصر ف: -688]

گواهی مقابله من لا یحضره الفقيه / متفرقه / عربی

govāhī-ye moqābele-ye man lā yahzor-o-hol faqīh

زرفخی قائینی، محمد رضا بن محمد صادق، ق 12 قمری

zarfaxī qā’īnī,mohammad rezā ebn-e mohammad sādeq(- 18c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9641/3

خط: تحریری، کاتب = مؤلف، تا: 9 ذیحجه 1107ق؛ 1گ (250ر) [مختصر ف: -688]

گواهی مقابله نسخه غنية النزوع / متفرقه / عربی

govāhī-ye moqābele-ye nosxe-ye qonyat-on nozū‘

نصیر الدين طوسی، محمد بن محمد، 597 -672 قمری

nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 -1274)

وابسته به: غنية النزوع الى علمی الhصول و الفروع = الغنية؛ ابن زهره، حمزة بن علی (511 -585)

در کناره پایین صفحه آخر غنية النزوع یادداشتی وجود دارد با این عبارات: «وقع الفراغ من مقابلة القسم الثالث بنسخة صحيحة و الحمد لله تبارك و تعالی في جمادی الاولي عشرین و ستمأة هجرية کتب محمد بن محمد الحسن الطوسي بخطه». این چند جمله را که مدرس رضوی گراور آن را در صفحه 166 چاپ کرده خط خود خواجه دانسته اند که آقای عبدالحسین حائری تردید داشت و معتقد بود که آقای محیط طباطبائی معتقد بوده فقط امضاء آن خط خواجه است. البته مدرس معتقد است صورت اجازه سالم بن بدران به خواجه نصیر که در همین نسخه مجلس و در ظهر غنية النزوع آمده نیز به خط خود خواجه است که کمی بعید می نماید.

[احوال و آثار خواجه نصیر، مدرس رضوی، چاپ جدید، ص 164 تا 167]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10564/3

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 614ق؛ 1گ (240)[مختصر ف: -689]

گواهی مقابله و تصحیح التنقيح الرائع / متفرقه / عربی

govāhī-ye moqābele va tashīh-i at-tanqīh-or rrā’e‘

عاملی، عبداللطیف بن علی، -1050 قمری

‘āmelī, ‘abd-ol-latīf ebn-e ‘alī(- 1641)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9611/2

خط: نسخ تحریری، کاتب = مؤلف، تا: 17 شوال 1001ق؛ 1ص (288)[مختصر ف: -689]

گواهی هبه چهل کتاب به سید یحیی حسینی خراسانی / متفرقه / فارسی

govāhī-ye hebe-ye čehel k. be sayyed yahyā hoseynī xorāsānī

حسینی خراسانی، محمد، ق13 قمری

hoseynī xorāsānī, mohammad(- 19c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10248/1

خط: نسخ تحریری، کا: سید محمد حسین خراسانی، تا: قرن 14؛ مهر: سید محمد حسین خراسانی (چهار گوش)؛ پشت برگ آغاز[مختصر ف: -689]

گوشواره سخن- گوشواره سماع

گوشواره سماع = گوشواره سخن / عرفان و تصوف / فارسی

gūšvāre-ye somā‘ = gūšvāre-ye soxan

مدنی، محمد

madanī,mohammad

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 664/2

آغاز: سبحان الله و بحمده سبحان الله العظيم و الصلوة و السلام علی وجه الحبيب و المحبوب؛ انجام: ناظر به مرتبه عروج و قرب مذکور است پس همین توفیق بود ... بالله التوفيق فهو الرفيق.

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 98ص (104 -202)[سنا: ف: 2 -11]

گوگرد احمر- باغ نظر

گوگرد احمر / کیمیا / فارسی

gūgerd-e ahmar

بلیناس حکیم، 24؟ -120؟ میلادی

balīnās-e hakīm (40 - 120)

خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 256/7

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، اندازه: 12/5×19سم [ف: 1 -231]

گوناگون- متفرقات

گونیا- ساختن گونیا

گوهر پاک یا فر فریدون (منتخب نامه) / ادبیات / فارسی

gowhar-e pāk yā farr-e fereydūn (mn. nāme)

فروغی، ابوالحسن، 1263 -1338 شمسی

forūqī,ab-ol-hasan (1884 - 1959)

در صفحه عنوان نام رساله چنین آمده: «تئاتر منظوم موسوم به گوهر پاک یا فر فریدون داستان شاهزاده فریدون ساسانی در چهار پرده سنه 1336»، پس از آن این سطر را افزوده اند: «منتخب نامه جزء دویم از مجموعه اشعار آقای میرزا ابوالحسن فروغی». فروغی در آغاز نوشته: «در ایام تعطیل سنه 1331 (تعطیل تابستانی مدارس) پس از آن که چند هفته به علت گرمای بی اندازه و خستگی و ضعف مزاجی به بیکاری و بطالت گذشت و خاطر از این حال خسته و ملول شد چند روز به ترجمه چند صفحه کتابی از فرانسه مشغول بودم و چند روز دیگر به اصلاح عبارات از رساله دیگری که باز از فرانسه ترجمه شده اشتغال داشتم. روز آخر محض تفریح خاطر و تغییری در یکسانی کار به گفتن چند شعری مشغول گشته آن را داستانی نمودم راجع به آخر کار فیروز پادشاه ساسانی و تا شام روز دیگر به پایان رسانیدم. این داستان امتحان مختصری است از نظم تئاترهای عالی که به السنه اروپایی تراژدی می نامند و موضوع آن ایران خواهی ایرانیان قدیم است که بروز آن به شکل شاہ پرستی بوده و چون نظر به حیثیات ایرانی و ایرانیت داشته

بدون آن که تقیدی به خود بسته یا از ابتدا متذکر باشد اشعار این داستان تقريبًا به فارسی خالص گفته شده چه پس از مراجعه جز سه کلمه تخت و رخت و تاج لفظ عربی در آن نیافتم و خوشتر که آن چه قومی از غیر گیرند تخت و تاج باشد». وی در سال 1340 در تهران یک صفحه به پایان آن دیباچه افزوده و پس از یاد کرد از حاج علی قلی خان سردار اسعد بختیاری و سلطان احمد شاه قاجار نوشته است: «اما منظومه منظوره که تئاتری در یک پرده بود به صورت اول زیاده کوچک و ناقص می نمود لهذا چند سال بعد سه پرده دیگر بر آن افزودم لکن این جمله ناتمام و محتاج به مراجعه ماند و بعدها طرز داستان را خوش نیافتم. پس از حفظ آن به صورت تئاتر تمام در گذشتم و انتخابی از ابیات آن کردم که یک پرده را از میان حکایت و یک مجلس را از پرده آخر به شکل مجالس تئاتر شامل شد و باقی صورت اشعار متفرق در موضوع های مختلف یافت و برای تکمیل آن رشته ابیات متفرق دیگر که به بحر تقارب داشتم به همین سلک پیوستگی دادم تا مجموعه ای در خور نام و عنوان جداگانه گردد و آن را به این مناسبت منتخب نامه نامیدم و این دیباچه را به این صورت در صدر آن نهادم تا یاد چیزی که با آن منظومه همراه بود محو نگردد ...».

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10869/3

آغاز: آغاز دیباچه: پس از ستایش پاکترین گوهر هستی که پدید آور هر بلندی و پستی است؛ آغاز نظم: به نام خداوند یکتا سخن ** چو آغاز شد شد گهرزا سخن / چرا مرد گوینده دل بر جهان ** ببندد کند سست بند زبان؛ انجام: کنون باید آورد مردانه تاب ** به شه بردن این داستان باشتاب / که تا خود بداند کزو بد گناه ** که یک روز شد یار بیگانه ... منیژه در حالی که به زمین می افتد: آه

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1336ق؛ انجامه تحریر اول: «بعون الله تعالی و توفیقه در غره شهر ربیع الثاني سنه 1336 به طور تحریر به تعجیل در ساعات فراغت شب با مختصر حال چشم درد و پریشان حواسیهای مفصل تکمیل نواقص ابیات و تحریر این پاک نویس اول به اتمام رسیده و انا العبد ابو الحسن فروغی»؛ 31گ (142ر- 172پ)، اندازه: 14×22سم [ف: 20 -447]

گوهر ثمین / کلام و اعتقادات / فارسی

gowhar-e samīn

قراچه داغی، محمد علی بن احمد، -1310 قمری

qarāče-dāqī, mohammad ‘alī ebn-e ahmad(- 1893)

اهداء به: ناصرالدین شاه قاجار

رساله ای در بیان کلام و عقاید امامیه به زبان حکما و متکلمان که در یک «مقدمه» و سه «باب» و یک «خاتمه».

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10709/2

آغاز: حمد و سپاس بیرون از اندازه قیاس حضرت فائض الانواري را سزاست که مقربان بارگاه جلالش بقدم عجز لا احصی ثنائك؛ انجام: بود آدم دیده نور قدیم ** موی در دیده بود کوهی عظیم

کاتب = مؤلف، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 11ص (74 -84)، اندازه: 17×22سم [ف: 33/1 -186]

گوهر دانش- گوهرنامه

گوهر دوشیزگان و راهنمای جوانان / اخلاق / فارسی

gowhar-e dvšyzgnا va rāhnamā-ye javānān

مؤذن خطیب، محمد رضا، ق14 شمسی

mo’azzen-e xatīb,mohammad rezā(- 20c)

از محمد رضا مؤذن خطیب متخلص به شادمان گویا از محصلین علوم دینیه و روحانیون است، شامل مطالب اخلاقی و اجتماعی و انتقادی.

قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 2070

خط: تایپی، بی کا، بی تا؛ واقف: محمد رضا مؤذن خطیب، 1348ش؛ 125گ، اندازه: 18×23سم [ف: 2 -88]

گوهر شاهوار و در آبدار / کلام و اعتقادات / فارسی

gowhar-e šāhvār va dorr-e ābdār

سلطان العلماء، محمد بن دلدار علی، 1199 -1284 قمری

soltān-ol-‘olamā’, mohammad ebn-e deldār ‘alī (1785 - 1868)

اهداء به: شاه جهان نصیر الدين حیدر پادشاه لکهنو

در فضیلت قرآن و اهل بیت رسالت علیهم السلام و این که کدامین بافضیلت ترند بنابر آنچه که از روایات و احادیث بر می آید.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2163/5

خط: نسخ، کا: میر فضل شاه کاته میدانی کشمیری، تا: 23 ذیقعده1308ق؛ جلد: مقوایی، 16گ (63پ -78پ)، 15سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 6 -168]

گوهر شب افروز در نصیحت طالبان / اخلاق / فارسی

gowhar-e šab afrūz dar nasīhat-e tālebān

داور شیرازی، مفید بن محمد نبی، 1251 -1325 قمری

dāvar-e šīrāzī, mofīd ebn-e mohammad nabī (1836 - 1907)

تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3412/2

آغاز: بسمله. بارقه حمدی که دیو لعین را سوزد و شارقه شکری که دل اهل یقین را فروزد؛ انجام: در دیار فارس مسکن نمای و بنور علم زنگ جهل از دل بزدای که رجالی از اهل فارس علم را در یابند اگر چه در ثریاست ...

خط: نسخ، بی کا، تا: 1311ق؛ جلد: چرمی، 6گ، 15 سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف: 3 -1158]

گوهر شبچراغ / آداب و سنن / فارسی

gowhar-e šabčerāq

خادم حسینی، زین العابدين، ق 11 قمری

xādem hoseynī,zeyn-ol-‘ābedīn(- 17c)

اهداء به: شاه عباس حسینی (صفوی)

تاریخ تأليف: 1020ق (= «مفاتیح دعوات»)

در فضیلت و آداب نماز شب، در یک «مقدمه» و سه «فصل» و یک «خاتمه»: مقدمه: در فضیلت شب و نماز آن؛ فصل 1. اعمال وقت خواب و دعاهای مخصوص آن؛ 2.دعاهای قبل از نماز شب؛ 3.نماز شب و نماز شفع و وتر؛ خاتمه: در دعاهای مخصوص رقت سحر.

آغاز: بسمله. حمد و سپاس پروردگاری را که بندگانرا بخطاب فانی قریب اجیب بنواخت و بثمره ادعونی استجب لکم امیدوار ساخت.

انجام: و ان تطیل عمری في طاعتك و مرضاتك في صحة و سلامة بدنية و نفسية یا ارحم الراحمين ... پی سال تاریخ از کلك غیب *** مفاتیح دعوات آمد رقم (تاریخ سال تأليف)

[الذريعه 250/18 رقم 253؛ فهرستواره منزوی 792/7]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2130/3

خط: نستعلیق، کا: درویش مصطفی استنبولی، تا: با تاریخ 1065ق؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن، 10گ (39پ- 48ر)، اندازه: 13×23سم [ف: 5 -427]

2. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 194/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 18 سطر (7/5×15)، اندازه: 13×21/5سم [ف: -178]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6101

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ پس از کتاب جوهر سوم در عمل دعوات اسماء عظام الهي از کتاب «جواهر الاسرار» منسوب به شهاب الدين سهرودی نوشته شده است؛ جلد: تیماج، 104گ، 15سطر، اندازه: 12/5×19/5سم [ف: 16 -105]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا؛ مذهب و مرصع از عصر صفوی [میراث شهاب: س 4ش 2 -92]

5. نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 88/1

آغاز: برابر؛ انجام: المتفرد بالبقاء الحى القيوم المقتدر القهار متصل کند بدعا

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، اندازه: 14/5×19سم [ف: -143]

گوهر شبچراغ = کتاب الاوصاف / شعر، اخلاق / فارسی و عربی

gowhar-e šabčerāq = k.-ol osāf

جابری انصاری، حسن بن علی، 1287 -1376 قمری

jāberī ansārī,hasan ebn-e ‘alī (1870 - 1957)

مؤلف اشعار عربی و فارسی و کلمات قصار و پندهای کوتاه را از کتاب های گوناگون جمع آوری و در کتاب حاضر در چندین جلد تنظیم نموده است.

چاپ: مشار فارسی، ج 4، ص 4340، تهران، سنگی، 1324ش، رحلی، 160ص

[الذريعه 491/18 -497؛ فهرستواره منزوی 792/7]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10702

آغاز: بنام خداوند جان و خرد ** کزین برتر اندیشه برنگذرد؛ انجام: قال الملك المناد ارخ موته ** قلت اتل من الكتاب یا یحیی خذ

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 211گ، اندازه: 21×31سم [ف: 33/1 -689]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11773

آغاز: الباب في وصف الخمر و ما قالوا فیها من المتصورفة و اردوا به خمر المحبه و الشعراء ارادوا به الاثم و ما یتفرع علیها من وصف الكاس و الساقي؛ انجام: هر سوئی سردارد بر گل ازرق در او نظر دارد؛ لاجرم هر گلی که ازرق هست ** خواندش هندو آفتاب پرست

مجموعه اشعار فارسی و عربی است در وصف خمر و باغ و بوستان و مرغان شکاری و ...؛ خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ در آخر نسخه 40 برگ سفید مانده؛ جلد: مقوا، 200گ، اندازه: 17×21سم [ف: 34 -64]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13897

آغاز: بعد الحمد والصلوة همی گوید بنده ضعیف میرزا حسن بنالحاج میرزا علی ... از مهد صباوت تا این عهد غباوت که عقد سنین بثلث وثلاثین رسیده؛ انجام: و صلی رسول الله سبعین مرة ** علیه الى ثنتین حین التعدد / اذا ولد المولد ن آل هاشم ** فقد زیدفی اصل المكارم واحد

نسخه حاضر یکی از مجلدات کتاب است و مؤلف نام آن را «قسمت توحید» نهاده است، این جلد در چند باب و چند فصل تنظیم شده بدین ترتیب: توحید، مناجات و نعت کلام الله، نعت

حضرت رسالت صلی الله علیه و آله و فصلی را از کتاب های مختلف جمع آوری و به طور نامنظم تحریر نموده؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مؤلف در هر باب مطالب واشعاری را از کتاب های مختلف جمع آوری و به طور نامنظم تحریر نموده و اغلب صفحه های کتاب سفید مانده است، فهرست کتاب در آغاز نسخه و بعد از مقدمه آمده است؛ جلد: مقوا، 160گ، اندازه: 21×34سم [ف: 37 -491]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13898

آغاز: سید حمیری علیه الرحمه گفته: لو خیر المنبر فرسانه ** ما اختار الا منکم فارسا / قد ساسها قبلکم ساسة ** لم یترکوا رطبا و لا یابسا؛ انجام: عیار ز دینار یکی حبه رباید ** او خود ز یکی حبه دو دینار بدزدد / آویختنش سخت ثواب است و لیکن ** می ترسم از آن کو رسن و دار بدزدد

نسخه حاضر یکی دیگر از مجلدات کتاب است و مؤلف نام جلد را «کتاب المديح و الرغيب» نهاده است، مؤلف در این جلد اشعار زیادی را در مدیحه و ترغیب به فارسی و عربی از شعرای مختلف جمع آوری و در چندباب تنظیم نموده است، فهرست ابواب: باب در مدیح، شمه ای در تملق به ضمن مدیح، شمه ای از آنچه درمدیح غلو قبیح نموده اند، باب در دعای ممدوح، شمه ای در اظهار دعاگویی، باب در شکر و ستایش، شمه ای در عرض امتنان از تشریف ممدوح و خلقتش، باب در تهنیت و بشارت، شمه ای در اشعار تهنیت و تعزیت با یکدیگر، باب در عرض هدایا، باب در عرض خدمت، باب در عرض حاجات به اکابر، شمه ای دراستعجال به طلب حاجات، باب در التجا به بزرگان، باب در شکایت از بزرگان، باب در طرح از بزرگان؛ خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: مقوایی، 100گ، اندازه: 17×21سم [ف: 37 -492]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13899

آغاز: کسائی با آنکه معلم امی و مأمون بوده و خلیفه روی زمین بدو پوزش می نموده گوید: کفی حزنًا انالشرایع عطلت ** وان ذنی الالباب في الناس ضیع؛ انجام: جابری پیر شکسته شد و تاریخ درست ** خواست از طبع که آن عادت برنایش بود / سر برون کرد ملک گفت که این ابراهیم ** ملکی بوده و فردوس برین جایش بود

جلد دیگر از کتاب گوهر شبچراغ ست و مؤلف جلد را «کتاب الفتن و المحن» نامیده است، مؤلف این بخش را در چند باب و هر باب را در چند فصل تنظیم نموده که فهرست ابواب آن عبارتند از: باب 1. در انواع هم وغم و اندوه، 2. در آنچه شکایت نموده اند از انواع فتن و محن و گرفتاری ها و سختی ها، 3. حبس، 4. سختی پیری وضعفش، 5. بیماری و ضعفش، 6. مصائبی که به بلاد وعباد رسیده، 7. مراثی برای بردگان، دنباله: در بعضی اشعاری که ماده تاریخ وفات در آن ها مندرج است، مؤلف در این بخش این ماده تاریخ ها را ذکر نموده است، ماده تاریخ وفات میرزا علی اصفهانی امام جمعه اصفهان (1300ق) سروده پدر مؤلف: «سال تاریخ چو جستم از خرد ** گفت انصاری فقد غاب الامام (1300)»، تاریخ فوت ملا علی حکمی قطب شیرازی (1278ق) باز از پدر مؤلف: «گفت انصاری ز جمع احباب ** موطن شیخ نجف بود بانجام و ازل»، تاریخ فوت دختر میرزا تقی خان میر کبیر که بانوی حرم ظل السلطان بود (1296 ق) از پدر مؤلف: «جای خانم بود به جنت عدن ** سال تاریخ رحلت است و بنا»، تاریخ رحلت میرزا محمد حسن شیرازی ( -1312 ق) از مؤلف: «خواست تاریخی نگارد جابری ** در کسوف مهر چهر او به قبر / از آن میان یک تن برون گردید و گفت ** آفتاب دین ما شد زیر ابر»، و ماده تاریخ های وفات: میرزا ابوالحسن خان مشیر الملك فارسی، مظفر الدين شاه، شریعت اصفهانی (1339ق)، پدر مؤلف، که شوریده فصیح الملك شیرازی سروده ( -1305)، ظل السلطان (1336ق)، ملا حسن دری (1337ق)، حاج عبدالرسول تاجر(1316ق)، سیدمحد کاظم یزدی به عربی و فارسی (1337ق)، میرزا محمد تقی شیرازی (1338ق)، آقاجمال الدين مجتهد چهار سوقی و میرزا رضای مجتهد خوانساری و ملا جواد مجتهد آدینه وفات هرسه در 1339ق، ملا عبدالکریم جزی محرم (1340ق)، رضا خان جوزدانی (1337ق)، میراز طرب بن میرزا همی شاعر شیرازی، شاه زاده عبدالحسین میرزا ولد طهماسب یمرزا مؤيد الدوله (1341ق)، آقا میرزا ابوالهدی کلباسی، ملا محمد حسن فشار کی، میرزاتقی فشارکی اشراقی. نسخه حاضر مسود مؤلف است که در آن مؤلف درهر باب اشعاری را از علمای مختلف نقل نموده است و اغلب صفحه های کتاب سفید مانده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: مقوایی، 217گ، اندازه: 16/5×21سم [ف: 37 -493]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13900

آغاز: ایندو شعر را نسبت به حضرت سجاد علیه السلام می دهند: یا رب جوهر علم لو ابوح بها ** لقیل لی انت ممن تعبد الو ثناء انجام: گفت یقین زردک را تراشیده ای و میان ترب گذارده ای

جلد دیگری از «گوهر شبچراغ» است که مؤلف آن را «محاسن الكلام» نام نهاده است، این بخش کشکول مانند است که مؤلف در آن حکایت ها و مطایبات را از شعرای عرب و عجم به صورت پراکنده جمع آوری نموده است؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ این نسخ مسوده مؤلف است و اغلب برگ های آن سفید مانده است، در صفحه «65پ» نسخه، شرح حال کوتاهی از میرزا علی محمدخان نائینی پدر حاج میرزا باقر خان منشی باشی ذکر شده است، برگ های 30 تا 43 و 47 تا 65 سفید مانده است؛ جلد: مقوایی، 78گ، اندازه: 17×21سم [ف: 37 -496]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13901

آغاز: باب في العقل و الجهل قال الله تعالی انما یتذکر اولوا الالباب فتکون لهم قلوب یعقلون بها وقال صلی الله علیه و آله: اول ما خلق الله العقل؛ انجام: شمة في الوصول بمنزلة العشق الحقيقي یکی از ده

غزل خوب حافش که عرشی است دوش دیدم ملائک در میخانه زدند ** گل آدم بسرشتند و به پیمانه زدند

جلد دیگری از «گوهر شبچراغ» است که مؤلف آن را «اخلاق و معرفت» نام نهاده است، او این جلد را در سی و هشت باب در آداب و اخلاق و سیر و سلوک قرار داده و مطالب آن را اغلب از اشعار شاعران جمع آوری نموده است؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ نسخه حاضر که مسوده مؤلف است اغلب صفحه های آن سفید مانده و در اغلب بابها مؤلف فقط ابیاتی را نقل نموده است؛ جلد: تیماج مذهب، 444 گ، اندازه: 21×34سم [ف: 37 -469]

گوهر شناسی / کیمیا / فارسی

gowhar šenāsī

حسینی آملی، نجم الدين اسکندر، ق 11 قمری

hoseynī āmolī,najm-od-dīn eskandar(- 17c)

در یک «مقدمه» و چهار «آیینه» و یک «خاتمه»، مقدمه در سه «جلوه» در مقادیر و اوزان، چهار آیینه در جواهر تسعه، حجریات متوسط، فلزات. در آن از سال 905 و 1020 یاد شده است.

[فهرستواره منزوی 3910/5]

تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 277/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 3 -43]

گوهر گرانبها در رد عبدالبهاء- انصافیه در سؤال از فرقه بهائیه

گوهر گری / کیمیا / فارسی

gowhar-garī

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10891

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين ...... اما بعد این رساله ای است که حکماء تأليف؛ انجام: زغال یک مثقال فولاد و نرگس ع ل ... شهر محرم الحرام سنه 1251 (کذا)

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1251ق؛ جلد: مقو [الفبائي: -479]

گوهر مراد / کلام و اعتقادات، فلسفه / فارسی

gowhar-e morād

لاهیجی، عبدالرزاق بن علی، -1071؟ قمری

lāhījī, ‘abd-or-razzāq ebn-e ‘alī(- 1661)

اهدا به: شاه عباس دوم (1052 -1077)

در تحصیل اصول دین و حصول معارف الهي بر وجه یقین، به روش حکما و فلاسفه آمیخته با مطالب کلامی دارای یک «مقدمه» و سه «مقاله» و یک «خاتمه»: مقدمه: در اشاره بر مرتبه وجود انسان دارای سه مطلب؛ مقاله 1.علم خودشناسی، دارای دو باب؛ مقاله 2. علم خداشناسی، دارای سه باب؛ مقاله 3. فرمان خداشناسی، دارای چهار باب؛ خاتمه: در دلالت بر سلوک راه باطن، دارای دو مطلب. این کتاب از نمونه های نثر علمی فارسیقرم 11 استو بعد از آن خلاصه ای ترتیب داد و آن را سرمایه ایمان نامید.

آغاز: گوهر مرادی که غواص فکرت از دریای حیرت در کف اندیشه ... اما بعد، بر ورق گزارش چنین نگارش می نماید ... عبدالرزاق بن علی بن الحسين اللاهيجي تجاوز الله عنهم. که هر کس.

انجام: به این مقام رسد، هر آینه به حق وصول رسیده باشد. بلغنی الله و جمیع طالبی الحق الى ذلك المقام بمحمد و اهل بیته علیهم السلام. و هذا آخر ما اردناه. و الحمدلله المفضل المنعام، و الصلاة و السلام علی رسوله و اهل بیته الغراء الكرام.

چاپ: چند بار چاپ شده است؛ مشار فارسی، ج 4، صص 4341 -4342؛ بمبئی، سنگی، 1301ق، وزیری، 264ص؛ با تصحیح زین العابدين قربانی لاهیجی، تهران، انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد، 1372ش

[نسخه های منزوی 834/2 -836؛ الذريعة 250/18؛ ایضاح المكنون 395/2؛ فهرستواره منزوی 214/6 -215؛ معجم التراث الكلامي 551/4 -552؛ دنا 974/8 -979 (168 نسخه)]

شرح و حواشی:

1- ظفریه؛ شاملو، مرتضی بن حسن ( -11)

2- اثبات واجب الوجود، لاهیجی، عبدالرزاق بن علی ( -1071)

3- سرمایه ایمان؛ لاهیجی، عبدالرزاق بن علی ( -1071)

4- شرح گوهر مراد؛ اردکانی، احمد بن محمد ابراهیم (1175 -1238)

5- منتخب سرمایه ایمان

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10538

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: شاهمراد سروردی، تا: 26 صفر 1037ق؛ محشی، دارای یک سرلوح، مجدول، یادداشت مقابله نسخه از اول تا آخر با نسخه مهم دیگری توسط ابن محمد یوسف، محمد امین در جمادی الثاني 1123ق؛ مهر: «العتره محمد الطاهره، شفیع و یحیی في الآخره» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 197گ، 20سطر (19×31)، اندازه: 12×22سم [ف: 19 -734]

2. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 497

آغاز: برابر

خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد رضا قمی متخلص به مشفق، تا: 1058ق؛ مهر: «حبیب الله المدني» (بیضوی)، «... مولاها عبدالرزاق به تاریخ شهر ربیع الاول ...» (بیضوی)، «... علی الله 1021» (بیضوی)؛ واقف: شهید؛ جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: -256]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 228

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ابو نصر، تا: جمادی الاول 1063ق؛ واقف: نادرشاه، 1145؛ جلد: تیماج، 272گ، 18سطر، اندازه: 17×25سم [ف: 1 -193]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 226 -عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2 -231]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2080

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری متوسط، بی کا، تا: 1063ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: میشن، 567ص، 18 سطر، اندازه: 13×25سم [ف: 6 -69]

5. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1108

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 2 جمادی الثاني 1068ق؛ تملک: محمد شفیع موسوی فندرسکی، محمد حسین بن محمد خوانساری؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 316گ، 18 سطر (7/5×17/5)، اندازه: 14×25سم [ف: 5 -467]

6. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 53

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: میرزا علی، تا: جمعه 19 جمادی الاول 1068ق؛ مجدول؛ مهر: «کنیز فاطمه رقیه بانو» (مربع)؛ جلد: تیماج، 358 گ، 12سطر، اندازه: 13×24سم [مؤيد: 3 -599]

7. تهران؛ فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 75

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 21 ذیحجه 1070ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 20سطر (7×16)، اندازه: 13×24سم [نشریه: 3 -213]

8. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17

آغاز: ... از نعمتی از نعمای بی منتهای او فیاض علی الاطلاقي که بسیط عرصه وجود مائده از مواید احسان اوست و جواهر عقول و نفوس بر پیشگاه بساط بسیط امکان بر هم چیده؛ انجام: و هذا آخر ما اردناه و الحمدلله المفضل المنعام و الصلوة و السلام علی رسوله و اهل بیته الغرا الكرام

خط: نسخ خوش، کا: ندر علی تبریزی، تا: جمعه آخر شعبان 1070ق، جا: تبریز؛ افتادگی: آغاز؛ از نسخه ای که آن نسخه از نسخه اصل مصنف [قدس] سره نوشته شده بود؛ مجدول؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 276 گ، 19 سطر (10×19/5)، اندازه:

17/5×27/5سم [ف: 1 -11]

9. اصفهان؛ روضاتی؛ شماره نسخه: 124/1

خط: نستعلیق، کا: حاجی محمد، تا: رمضان 1071ق؛ 17سطر، اندازه: 14×21/5سم [ف: -88]

10. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 126

خط: نستعلیق، بی کا، تا: دهه نخستین شوال 1071ق؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 2 -92]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 183 خوئی

خط: نستعلیق، کا: محمد هاشم پسر جمال الدين حسینی، تا:

1071ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ دارای یک سر لوح، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 469ص، 20 سطر، اندازه: 14×24سم [ف: 7 -255]

12. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7058 -36/58

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: غره رجب 1072ق؛ مجدول مذهب، مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 225گ، 19 سطر [ف: 6 -3426]

13. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 213

خط: نسخ، بی کا، تا: ربیع الثاني 1072ق؛ 325گ، 19 سطر، اندازه: 14/5×25سم [ف: 1 -165]

14. تهران؛ فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره

خط: نستعلیق، کا: شاه میرزای کاتب سررودی، تا: 26 صفر 1073ق؛ با سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج مشکی، قطع: رحلی [نشریه: 7 -549]

15. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 244

خط: نستعلیق، کا: امیر بیک بن حاجی سلطان میرک جورمکنی، تا: جمعه 14 رمضان 1074ق؛ مصحح؛ تملک: عبدالمهدی بن عین علی ورنوسفادرانی با مهر «المهدي من اهتدیت» (مستطیل)، علی بن میرزا آقائی تهرانی به سال 1215؛ یادداشتی از میر جعفر علی بروجردی در هدیه کتاب به میرزا عبدالرحیم؛ جلد: تیماج، 195گ، 21 سطر، اندازه: 17×26سم [ف: 1 -186]

اصفهان؛ دانشگاه، شماره نسخه: 512

همان نسخه بالا [نشریه: 11 -913]

16. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7046 -36/46

آغاز و انجام: برابر

از اول تا آخر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 29 شعبان 1079ق؛ مصحح، با بلاغ مقابله، محشی از «ع سلمه الله»؛ مهر: «محمد رضا 1147» (مربع)؛ جلد: تیماج قهوه ای، 254 گ، 15 سطر [ف: 6 -3426]

17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14765

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد سعید بن حسام الدين، تا: 1079ق؛ مصحح، محشی از «محمد شریف جیلانی»، مجدول، دارای سرلوح زیبا، مذهب، ساخت جلد از «محمد ظریف»؛ جلد: مذهب، 267 گ، 15 سطر (11×19)، اندازه: 18/5×27/5سم [ف: 37 -358]

18. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 262

کامل؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 10 ذیحجه 1079ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: مقوا، 305گ، 15سطر [ف: 1 -216]

19. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3026

خط: نستعلیق، کا: علی بن عبدالغالب بن عناية الله فیروز آبادی، تا: 10 ذیقعده 1081ق؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 308گ، 21 سطر، اندازه: 17/3×29/9سم [ف: 4 -702]

20. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 634

خط: نستعلیق و نسخ خوش، کا: قاضی خان ابن حسام الدين مراغی، تا: 1081ق؛ مجدول، با یک سرلوح؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: چرم مذهب، 598ص، 17سطر، اندازه: 15/7×29/2سم [ف: 7 -619]

21. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16756

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد تقی بن عبدالحمید بهبهانی، تا: 1082ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

22. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3198

خط: نسخ، کا: محمد مظفر بن محمد حکیم نعمة اللهي، تا: 1 ذیحجه 1084ق؛ با سرلوح؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 172گ، 25 سطر (9/5×19/5)، اندازه: 15/5×25سم [ف: 11 –2155]

23. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22652

آغاز: برابر؛ انجام: علی الدين یبدلونه و الله سمیع علیم.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1084ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

24. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 413

خط: نسخ، بی کا، تا: ذیقعده 1084ق؛ جلد: تیماج، 237گ، 19 سطر (12×18)، اندازه: 14×24/5سم [ف: 1 -238]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 413

همان نسخه بالا [نشریه: 5 -55]

25. یزد؛ صدوقی یزدی؛ شماره نسخه: 161

خط: نستعلیق، کا: محمد محسن بن محمد حسین خاتون آبادی، تا: 1086ق؛ 254گ، 19 سطر، اندازه: 12/5×23سم [ف: -129]

26. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 257

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1086ق؛ در روی کتاب خطی است که گفته اند از خود مؤلف است؛ تملک: ابوتراب فیضی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 196گ، 19سطر (8×13/5)، اندازه: 12×19سم [ف: -116]

27. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8760

خط: نستعلیق، کا: آملی، محمود بن ابراهیم، تا پایان صفر 1087ق؛ مهر: محمد رضا حسینی؛ تملک: محمد رضا بن محمد صفی حسینی در 1179، محمد بن محمد تقی، عبدالرحیم حسینی شیرازی آن را در کاشان از سید مرتضی کاشانی در صفر گویا 1207خریده؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 196گ، 21سطر (8/5×17)، اندازه: 14/5×24/5سم [ف: 17 -214]

28. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12400

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ملا غازی بن بدیع الزمان انصاری، تا: پنج شنبه 12 ذیحجه 1088ق؛ واقف: حسین کی استوان؛ جلد: تیماج، 230 گ، 23 سطر، اندازه: 12×24سم [ف: 11 -276]

29. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10509

خط: نسخ، کا: محمد سعید بن ملا میریخان، تا: اواخر شوال 1089ق؛ مصحح، مقابله شده در اواخر جمادی الثاني 1091؛ تاریخ وقف: سوم جمادی الثاني 1237؛ جلد: تیماج، 208گ، 22سطر، اندازه: 18×29سم [ف: 27 -7]

30. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10484

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1089ق؛ بالوح، مجدول؛ مهر: «معتمد الدوله» (بیضوی)؛ جلد: مذهب، 350 گ، 15 سطر، اندازه: 15×25سم [ف: 33/1 -50]

31. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14126/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: جمادی الثاني 1089ق؛ مصحح، با نشان «بلغ» مقابله شده؛ 132گ (2- 133ر) [ف: 35 -690]

32. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 816

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد تقی شعیبی گیلانی، تا: رجب 1089ق؛ مهر: «بسم الله الرحمن الرحيم» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 311گ، 19سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 2 -366]

33. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 153گ

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1090ق؛ 429ص، 20سطر (9×18)، اندازه: 17/5×29/5سم [رشت و همدان: ف: 1159]

34. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10501

خط: نستعلیق، کا: علی بن عبدالغالب بن عنایت الله فیروزآبادی، تا: 15 ذیحجه 1090ق؛ جلد: تیماج، 249گ، 26 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 33/1 -59]

35. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 852

آغاز: از سخنان گذشته معلوم شد که کلام مشهور؛ انجام: و الحمدلله المفضل المنعام و الصلوة و السلام علی رسوله

خط: نستعلیق، کا: محمد صالح، تا: ذیقعده 1090ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: تاج ماه بیگم، 1263؛ 117 گ، 21 سطر، اندازه: 19×26سم [ف: 4 -230]

36. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 8307

آغاز: از چیست حکیمی که بموجب حکمت تامه و مقتضای مصلحت عامه وجود ذره بیکار نگذاشت و در ایجاد قطره نظر مصلحت دریغ نداشت

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: ذیحجه 1091ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی از ملامحسن بن محمدطاهر قزوینی؛ جلد: تیماج، 152گ، 26سطر (12×24)، اندازه: 21/5×33/8سم [رایانه]

37. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1001

خط: نسخ، کا: ابوطالب حسینی، تا: جمادی الثاني 1093ق؛ اندازه: 10/5×20سم [نسخه پژوهی: 2 -212]

38. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 276

خط: نسخ روشن، کا: ابراهیم بن حاجی محمد حسین خراس خانه ای استرابادی، تا: 1094ق؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، 258گ، 19سطر (11×20)، اندازه: 17×28سم [ف: 3 -614]

39. تهران؛ دانشسرای عالی- کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 44

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواخر رجب 1098ق؛ با سرلوح، مجدول؛ قطع: ربعی [نشریه: 5 -635]

40. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 2092 -عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق پخته، کا: محمد علی حسینی موسوی، تا: قرن 11؛ تاریخ وقف: ربیع الاول 1289ق؛ 439ص، 23سطر (11×24/5)، اندازه: 21×30سم [عکسی ف: 1 -333]

41. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 22637

خط شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ اصفهانی، 224گ، ابعاد متن: 19×19/5، اندازه: 17×27/5سم [ف: 3 -803]

42. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 190 صدر

خط: نستعلیق، کا: صالح بن محمد کاظم خاتون آبادی، تا: قرن 11؛ مجدول؛ واقف: محمد شفیع، 1232؛ کاغذ: سپاهانی، 245گ، 17 سطر (8/5×16/5)، اندازه: 15/5×25سم [ف: 5 -466]

43. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5847 -29/187

آغاز: و آن هر دو در سلوک ظاهر واین هر دو در سلوک راه باطن چنان که بیان نمودش اما فرق میان کلام وحکمت آن است که چون دانسته شد؛ انجام: فصل چهاردهم از باب دوم از مقاله سیم در معنی ضروری دین و بیان ادله سمعیه بدان که مراد از ضروری دین حکمی است که بعد از ثبوت دین ... بنابر عدم التفات نفس سوی آن وعدم ملاحظه آن

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جدول مذهب؛ جلد: مقوای، 81گ، 20سطر [ف: 6 -3426]

44. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3383/2

آغاز: ... فصل چهارم از باب دویم از مقاله سیوم درذکر طریقه صوفیه دراثبات نبوت غایت وجود انسان سیر و سلو کست به سوی خدای تعالی و مراتب سیر سالک چهار است اول؛ انجام: ویشفی شوقهم وشهوتهم اذحد الجنة ان فیها لکل امری ما یشتهیه واذا اختلفت الشهوات لم یبعد ان یختلف العطيات واللذات والقدرة واسعة والقوة ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 36گ، 17سطر، اندازه: 12×16سم [ف مخ: 4 -1644]

45. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1731

آغاز: برابر؛ انجام: چون عارف بمقامی رسد که گاه نظرش بحق باشد و گاهی بخود پس باید که همت بگمارد و اصلا نظر بخود نگمارد و از خود غایب شود و از غیر حق تعالی فانی مطلق گردد و ملاحظه و التفاتش مخصوص بکتاب قدس باشد و بس ... تم الكتاب بعون الله الملك الوهاب في سنه احدی و ثمانین الف علی ید اقل الخليفه قاضی خان بن حسام الدين مراغی غفر الله لهما.

خط: شکسته نستعلیق خوب، بی کا، قرن 11؛ مجدول، با یک سرلوح و کتیبه مذهب؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مذهب، 413ص، 21 سطر، اندازه: 18×21سم [ف: 7 -622]

46. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2724

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 317گ، 17سطر، اندازه: 17×23/4سم [ف: 4 -702]

47. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1021

آغاز: ... باشد حاصلست خواه خاصی خواه عامی پس هیچکس در تقصیر از آن و عدم سعی در تحصیل آن معذور نخواهد بود؛ انجام: کون هذه الصفات و ما یجری مجراها مع کونها متكثرة با لقیاس الى الكثرة متحده ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 255گ، 21 سطر (8×16)، اندازه: 13×23سم [ف: 3 -20]

48. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 23

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز [نشریه: 7 -215]

49. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 530

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مقابله شده از محمد صالح بن

محمد رفیع حسینی [نشریه: 2 -92]

50. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 386

بی کا، تا: قرن 11؛ با سرلوح، مجدول؛ قطع: وزیری [ف: -210]

51. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 194

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مهر: ناصر الدين شاه؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 254گ، 25 سطر (6/5×17/5)، اندازه: 13×24/5سم [ف: 1 -193]

52. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12165/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: سید محمد فرزند اسماعیل حسینی جنابذی خراسانی، تا: قرن 12؛ مصحح؛ مهر: «المتوكل علی الله الغني عبدالله بن عزیز الله الحسيني»؛ 255گ، 20 سطر، اندازه: 8×17سم [ف: 30 -659]

53. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5455

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول، دارای سرلوح؛ جلد: گالینگور، 227 گ، 21 سطر، اندازه: 13×23سم [ف: 14 -238]

54. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11826

آغاز: ... سما نباشد مگر معلوم بالعرض و بتبعیت صورت و این نوع علم را علم حصولی گویند؛ انجام: عن متاع الدنيا و طیباتها یخص باسم الزاهد و المواظب ...

مشتمل بر مقاله ثانیه، مقاله ثالثه و خاتمه می باشد؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، مقابله

شده؛ جلد: تیماج، 211گ، 21سطر (5×6/5)، اندازه: 11/5×20/5سم [ف: 30 -62]

55. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3248 -17/28

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: گالینگور، 184 گ، 23 -24سطر [ف: 6 -3425]

56. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2866

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: میشن، 225 گ، 17سطر، اندازه: 14/3×19/7سم [ف: 4 -702]

57. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 390

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج، 185گ، 22 سطر (10×16/5)، اندازه: 15/5×23سم [ف: 1 -321]

58. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 412

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 216گ، 18 سطر (9×18/5)، اندازه: 16×26/5سم [ف: 1 -238]

59. تهران؛ الهيات، شماره نسخه: 156

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ محشی با نشان «شرح هدایه ملاصدرا، ملا محمد شریف الجيلاني مدظله»؛ تملک: محمد خان پسر سهراب و سید کاظم عماد الاسلام، امانت نزد عبدالجبار معین الممالك در 1339؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 209گ، 20سطر (10×18)، اندازه: 17×30/5سم [ف: -116]

60. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 346

آغاز: در اسلام بسبب آن شیوع یافت که مردم ائمه دین را که خدای تعالی بجهت هدایت عباد؛ انجام: ثم انه یعاین کون هذه الصفات و ما یجری مجراها مع کونها متكثرة بالقیاس الى الكثرة متحدة ...

تقريباً از اوائل مطلب اول از مقدمه تا اواخر مقصد دوم از خاتمه؛ خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 52گ، 19 سطر، اندازه: 13/5×25سم [ف: 2 -47]

61. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 7

آغاز: ... و نه سیلاب را تقصیری افتد؛ انجام: که از اعمال و افعال در نفس مرتسم و مر تسخ شود مضافاً.

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 209گ، 25 سطر، اندازه: 12×25سم [ف: 1 -9]

62. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1048

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، با سرلوح مذهب؛ 290گ، اندازه: 12/5×22/5سم [نسخه پژوهی: 2 -212]

63. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2611

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ مهر: عبدالرحیم بن آقا علی شهریاری «بسم الله الرحمن الرحيم» در سال 1158 (بیضوی)، «عبده محسن» (بیضوی)، «افوض امری الى الله عبده کلبعلی» (مربع)، «المفلس في امان الله» به سال 1257.(مربع)؛ جلد: تیماج، 197گ، 26 سطر، اندازه: 13/5×25/5سم [محدث ارموی مخ: 3 -1176]

64. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 285گ

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 452ص، قطع: [ربعی رشت و همدان: ف: -1159]

65. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 611

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، دارای بلاغ؛ تملک: نظام الدين حسین خادم با مهر «نظام الدين» (مستطیل)، خریداری علی اکبر با مهر «لا اله الا الله الملك الحق المبين علی اکبر» (بیضی)، محمد شفیع موسوی فندرسکی با مهر «محمد شفیع الموسوي» (بیضی)؛ جلد: تیماج، 320گ، 18سطر (6/5×13/5)، اندازه: 12×19سم [ف: -492]

66. کرمانشاه؛ مدرسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 61

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، 354گ، 14سطر، اندازه: 14/5×22/5سم [ف: -49]

67. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 104

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ 248گ، 18 سطر، اندازه: 13/5×25/5سم [ف: -78]

68. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5591

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 12؛ دارای یک سرلوح، مجدول مذهب، مصحح؛ جلد: تیماج، 552ص، 19 سطر، اندازه: 13×24سم [ف: 17 -49]

69. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5854

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 43ص، 126سطر، اندازه: 13×23/5سم [ف: 17 -264]

70. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28959

آغاز: بسمله، الحمدلله الذي جعل العقل حجة للمکلفین و قدوة للسالکین و ... لنظر العارفين و مصباحا لرجوع الراجعين عن ظلمات اوهام؛ انجام: جمله آنکه دانند که در چه وقت خواهند مرد و انهم لا یموتون الا باختیار منهم الى غیر ذلك مما هو مذکور في کتب احادیثنا المروية عنهم علیهم السلام.

باب سیم از مقاله سیم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج [رایانه]

71. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6351

خط: نسخ، بی کا، تا: 9 ذیقعده 1102ق؛ مقابله کرده محمد مقیم بن حاج غلام علی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 205گ، 17سطر (8×17)، اندازه: 15×29سم [ف: 16 -247]

72. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 150/1 گ

خط: نسخ، کا: محمد مقیم بن عسکری، تا: 1103ق؛ قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: -1206]

73. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9552

خط: نسخ، کا: محمد مؤمن، تا: ربیع الثاني 1105ق؛ مجدول، مصحح، مقابله شده با نسخه مؤلف به تاریخ محرم 1108؛ مهر: محمد رفیع بتاریخ 1196 «هبة الله الطباطبائي» (بیضوی)، جلد: تیماج، 290گ، 22 سطر، اندازه: 12×21/5سم [ف: 24 -297]

74. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1783

خط: نسخ، کا: محمد بن محمد امین حسنی حسینی سمنانی، تا: ربیع الاول 1108ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 244گ، 24 سطر، اندازه: 16/3×33/8سم [ف: 4 -702]

75. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4757

خط: نستعلیق، کا: عبد الصمد بن عبد الصبور، تا: جمعه 6 جمادی الثاني 1109ق؛ قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: -1268]

76. شیراز؛ وصال (دکتر)، شماره نسخه: 36

بی کا، تا: رجب 1111ق [نشریه: 5 -293]

77. کاشان؛ عاطفی، حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره

خط: نسخ عالی و نستعلیق، کا: ابن لطف الله محمد شفع مازندرانی پازواری، تا: جمعه 24 صفر 1114ق؛ مهر: مهدی بن ابی ذر، محمد شفیع بن لطف الله؛ واقف: مولانا مهدی بن ابی ذر نراقی، ذیقعده 1201؛ جلد: چرمی، اندازه: 14/5×24سم [نشریه: 7 -743]

78. تبریز؛ ثقة الاسلام؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، تا: 1122ق [نشریه: 7 -538]

79. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3625

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن ملا اسد، تا: رجب 1122ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 312گ، 16 سطر، اندازه: 12/5×18سم [ف: 10 -24]

80. یزد؛ سریزدی؛ شماره نسخه: 48/1

خط: نستعلیق، کا: میر محمد طاهر بن میر محمد تقی، تا: یک شنبه 25 ذیقعده 1124ق؛ 171گ (1پ- 171ر)، اندازه: 12/5×22سم [ف: 1 -45]

81. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: ق221/5

آغاز: از گوهر مراد زبدة المتحققين مولانا عبد الرزاق- فصل سوم از مقاله دوم در بیان کیفیت معلول از علت؛ انجام: که وجود واجبی عین و جودات همه موجودات است نه عین وجود هر یک از موجودات- قلم اینجا رسید و سر بشکست- تم الرساله المذكوره

قسمتی از کتاب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1130ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول مذهب؛ 3گ، 23 سطر، اندازه: سم [ف: 1 -169]

82. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 564

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: سلام الله بن عبدالسلام جابری، تا: چهارشنبه 13 شعبان 1131ق، جا: شیراز؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج، 18 سطر (11×16) [ف: 2 -674]

83. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3073/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: شیخ پیر محمد، تا: 1135ق؛ کاغذ: اصفهانی، 406ص (4 -409)، 23 سطر، اندازه: 16×25/5سم [ف: 10 -628]

84. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 850

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه 1140ق؛ واقف: نائینی؛ 236گ، 16سطر، اندازه: 16×26سم [ف: 4 -230]

85. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26012

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد جعفر بن سمیع همدانی، تا: 1177ق، جلد: تیماج [رایانه]

86. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9013/13

آغاز: در ذکر طریقه حکمت و دلالت بر تهذیب اخلاق. بدان که حکمت که علمی است به احوال اعیان موجودات علی ما هی علیه. در ذکر بعضی نصوص جلیه که در کتب و نسخ اهل سنت به طریق ایشان منقول شده که مشتمل است بر نصوص صریحه بر خلافت حضرت امیر المومنين علی بن ابی طالب علیه السلام و غرض از ذکر این نصوص با وجود؛ انجام: و اگر کبریت جید الجوهر و زیبق ردی الجوهر با عدم اسباب قبول صبغ صورت حدیدی عارض گردد.

و احبار و احادیث ایشان نطر کند و ملاحظه نماید کافی است در ثبوت حجت و وضوح برهان قطع نطر از نقل متواتر.

شامل دو قسمت تهذیب اخلاق و قسمت کاینات جو، چنان که کاتب در انتها نوشته است: «نظر بر اینکه تهذیب اخلاق در سرمایه ایمان نبود از گوهر مراد مولانا ملا عبدالرزاق قدس سره که سرمایه هم از تالیفات اوست مسوده گردید و به جهت بلدیت به کاینات جو این فصل را نیز مسوده خواهم نمود»؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1184ق؛ مجدول، مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 19گ (250ر- 268ر)، اندازه: 10/7×16/4سم [ف: 29/2 -626]

87. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4479

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 22 شوال 1192ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 184 گ، 23 سطر، اندازه: 18×27سم [محدث ارموی مخ: 3 -1176]

88. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6455

از پایان باب 1 مقاله 2 را دارد تا پایان؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: شوال 1195ق؛ 14 سطر (8×14)، اندازه: 17×22سم [ف: 5 -467]

89. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 182

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 136 گ، 24سطر [ف مخ: 1 -404)

90. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4305/1

بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 15سطر، اندازه: 20/4×30/1سم [ف: 7 -337]

91. تهران: ملک، شماره نسخه: 5837

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 26گ، 15سطر، اندازه: 11/2×18سم [ف: 4 -702]

92. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19805

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا [رایانه]

93. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11575

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ متوسط، بی کا، تا: احتمالاً قرن 13؛ مجدول، دارای سرلوح؛ واقف: حسین فرید محسنی؛ جلد: میشنی، 215گ، 22 سطر، اندازه: 16/5×26/5سم [ف: 11 -277]

94. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1122

آغاز: برابر؛ انجام: و نصوص قرآن و حدیث بسیار است که دال است بر تجرد نفس و بقای ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اوایل قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: شیخ محمد ابراهیم اعرافی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 183گ، 18سطر (8×15)، اندازه: 13/5×21سم [ف: 3 -865]

95. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9992

از «فصل اول در بیان معنی علم و ادراک و امثال آن»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ 284گ، 17سطر (10×17)، اندازه: 18×25سم [ف: 17 -521]

96. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 623

خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 12 -13؛ جلد: تیماج، 286گ، 16 سطر، اندازه: 16×23سم [نشریه: 13 -22]

97. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26940

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مذهب [رایانه]

98. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8124

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوای پارچه ای، 210 گ، 16سطر (8×15)، اندازه: 15×21سم [ف: 17 -36]

99. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1394

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ افتادگی: انجام؛ با سرلوح، مجدول، با یادداشت مورخ 1278 [نشریه: 7 -215]

100. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 216

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، قطع: رحلی کوچک [نشریه: 3 -398]

101. تهران؛ مؤسسه مطالعات اسلامی؛ شماره نسخه: 98

آغاز: بسم ... بدانکه این کتاب مرتب است بر مقدمه و سه مقاله و خاتمه مقدمه در اشاره بر مرتبه وجود انسان؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق متوسط، بی کا، تا: قرن 13؛ 283گ، 15 -16سطر (9×16)، اندازه: 15×20/5سم [ف: -79]

102. تهران؛ مؤسسه مطالعات اسلامی؛ شماره نسخه: 119

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ 193گ، 21سطر (8/5×19)، اندازه: 15/5×28/5سم [ف: -93]

103. بیرجند؛ دیانی؛ شماره نسخه: 71

خط: نستعلیق نازیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ 209گ، 15 سطر، اندازه: 17×21/5سم [ف: -59]

104. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1324 ط

آغاز: برابر؛ انجام: متمثل شود در آینه باطن عارف از حق تعالی فایض شود برو لذات حقیقیه و مبتهج باشد لا محاله بخود، پس او را نظری حق باشد.

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 248 گ، 21 سطر، اندازه: 18/5×28/5سم [ف: 24/2 -209]

105. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 152گ

کا: نظر علی بن محمد علی، تا: 1207ق، هفتاد و سه برگ اخیر نوشته میرزا عبد الوهاب قاضی؛ جلد: چرمی، 598ص، ابعاد متن: 7/5×14، اندازه: 16/5×21سم [رشت و همدان: ف: -1159]

106. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 27

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد صالح بن محمد تقی علیکان مازندرانی، تا: 1209ق؛ جلد: تیماج مذهب، 600ص، 16سطر، اندازه: 15×20/5سم [ف: 1 -35]

107. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10897

کامل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 16 صفر 1216ق؛ یادداشت امیر احمد حسینی در

1358/11/27 تقدیم به جناب روشن؛ مهر: «محمد الموسوي» (مربع)، «صراط علی حق نمسکه عبده ...» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 155گ، 26سطر (9/5×22)، اندازه: 16/5×28/5سم [ف: 20 -474]

108. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 122

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالرحیم بن محمد طاهر کلکاسرانی، تا: 20 ذیقعده 1217ق؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج مذهب، 595ص، 16سطر، اندازه: 14×22/5سم [ف: 1 -148]

109. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1103

خط: نستعلیق، کا: محمد، تا: پنج شنبه دهه سوم محرم 1222ق؛ از روی خط جمشید از روی خط برادر زاده خود فیاض لاهیجی از روی خط لاهیجی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 278گ، 15 سطر (9×17)، اندازه: 15×21سم [ف: 5 -466]

110. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7672 -52/12

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: مهدی بن حاج محمد خلخالی الخو حسینی، تا: جمادی الاول 1227ق؛ 128گ، 27 سطر، اندازه: 21×32سم [ف:

6 -3426]

111. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6545

از آغاز تا بقاء نفس در مقاله اولی، برابر ص 81 چ 1315 و 1313ق؛ خط: نستعلیق، کا: محمد رحیم بن محمد طالقانی، تا: دهه آخر ربیع الثاني 1229ق؛ جلد: تیماج، 76گ، 19 سطر (8×15)، اندازه: 14×21سم [ف: 5 -467]

112. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1104

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 1 ذیحجه 1230ق؛ جلد: تیماج، 341گ، اندازه: 13×22سم [ف: 5 -467]

113. نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 56

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: اسماعیل بن ملا عبدالله مازندرانی، تا: 1230ق؛ مصحح؛ از موقوفات سید ناصرالدین حجت است؛ جلد: تیماج مذهب، 146گ، 23 سطر، اندازه: 16/5×30/5سم [ف: -91]

114. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9573

خط: نستعلیق، کا: اشکوری، رجب علی بن شاه نظر، تا: 1231ق، جا: قزوین؛ مجدول؛ 165گ، 22سطر (12×20/5)، اندازه: 19×30/5سم [ف: 17 -409]

115. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 69

آغاز: بسمله ... بدانکه این کتاب مرتب است بر مقدمه و سه مقاله و خاتمه، مقدمه در اشاره به مرتبه وجود انسان؛ انجام: برابر

کامل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: شوال 1232ق( تاریخ نونویسی)؛ با حاشیه ای که طی آن شخصی به نام «محمد بن علی الحسيني» از تصحیح و مقاله نسخه در شوال 1232ق فارغ شده است که به ظن قوی همو نونویسی آخر نسخه را انجام داده؛ جلد: تیماج، 292 گ، 17 سطر [ف: 1 -215]

116. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 89/1

خط: نستعلیق، کا: زین العابدين محمد طاهر دورنایی، تا: 1 رجب 1236ق، جا: گزنه از توابع نور؛ جلد: تیماج، 206گ (9پ - 214ر)، 20سطر (13×21/5)، اندازه: 20/5×30/5سم [ف: -129]

117. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 95 -پ

خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن محمد اسمعیل، تا: 1236ق، جا: اصفهان؛ مجدول، با سرلوح، مصحح، مقابله شده در جمادی الاول 1238؛ تملک: محمد باقر موسوی زنجانی در سپاهان؛ جلد: روغنی مذهب، 175 گ، 20سطر (12×21)، اندازه: 18/5×28سم [ف: -179]

118. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1598 -ف

کا: نورمحمد، تا: 23 رجب 1241ق [فیلمها ف: 1 -172]

119. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1506

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد علی صفائی، تا: 1241ق؛ جلد: تیماج مذهب، 99 گ، 30سطر (13×22)، اندازه: 25×29سم [ف: 4 -6]

120. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3199/3 -ف

خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن عبدالقیوم صفائی، تا: با تاریخ 1242 ق [فیلمها ف: 2 -98]

121. تهران؛ مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 68

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق متوسط، کا: محمد جعفر بن احمد اکلیحانی، تا: 1242ق؛ مهر: «عبده الراجي نصر الله» (بیضوی)، «عبده زین العابدين الحسيني» (بیضوی)، «زین العابدين الحسيني» (بیضوی)، جلد: تیماج مذهب، 168گ، 16سطر (9/5×15)، اندازه: 14×20/5سم [ف: -62]

122. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 662

آغاز: مقدر بمقدار مذکور که منطبق است بر مسافت و این معنی لا محاله؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: رمضان 1244ق؛ افتادگی: آغاز؛ 474گ، 16سطر (10×16)، اندازه: 15×22/5سم [ف: -525]

123. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 606

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: رمضانعلی نوری، تا: پنج شنبه 17 ذیقعده 1244ق، جا: تهران؛ جلد: تیماج، 92گ ، 25 سطر، اندازه: 18×29سم [ف: 2 -258]

124. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15036

آغاز: برابر؛ انجام: من الالف الثاني من الهجرة النبويه علی هاجرها الف الثناء و التحيه و علی آله.

خط: نستعلیق، کا: نبی بن شاه مرتضی نوری، تا: 1244 ق [رایانه]

125. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7044

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق و شکسته متوسط، کا: محمد تقی بن محمد رضا همدانی، تا: 1244ق؛ واقف: ملکزاده کوثر؛ 306گ، 17سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف: 11 -278]

126. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11475

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علینقی بن محمد حسین کاتب کازرونی، تا: 22 ربیع الاول 1245ق؛ واقف: محمد حسین حسینی ارسنجانی، فروردین 1352؛ جلد: تیماج، 155گ، 27 سطر، اندازه: 20/5×30سم [ف: 11 -278]

127. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 670

خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 23 شعبان 1246ق؛ مهر: «لا اله الا الله الملك الحق المبين محمد علی» (چهار گوشه)، «مرتضی بن محمد علی» (بادامی)، حاج سید سعید؛ تملک: مرتضی بن محمد علی حکیم؛ جلد: تیماج، 287گ، 16 سطر (9/5×15/5)، اندازه: 15/5×21سم [ف: 2 -777]

128. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1107

خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 16 رجب 1247ق، جا: تبریز، به فرموده حاجی عبدالوهاب خان؛ تملک: علی محمد لواسانی در

1268؛ جلد: تیماج مذهب، 324گ، 15 سطر (7/5×14)، اندازه: 15×22سم [ف: 5 -467]

129. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 992/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1247ق؛ 154گ (1 -154)، 25 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 3 -46]

130. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 851

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: درویش علی طوسی، تا: 1250ق؛ مجدول؛ واقف: نائینی؛ 255گ، 15 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 4 -230]

131. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 865

آغاز: برابر؛ انجام: تم بالخیر بحمد الله ذالجلال و الاكرام، بتاریخ روز دوشنبه سیم ماه رمضان ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 3 رمضان 1250ق؛ جلد: تیماج، 222گ، 15سطر (9×14)، اندازه: 14/5×20/5سم [ف: 2 -722]

132. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 1023

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1253ق؛ جلد: تیماج، 336گ، 14 سطر (10×17)، اندازه: 17×21 [ف: 3 -29]

133. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 605

از اوایل فصل سوم از باب دوم از مقاله سیم تا آخر؛ خط: نسخ، کا: حبیب الله پسر محمد خان جاجرمی، تا: شنبه سلخ شوال 1255ق؛ افتادگی: آغاز؛ دارای بلاغ؛ جلد: تیماج، 145گ، 18 سطر (9/5×14)، اندازه: 15/5×21/5سم [ف: 2 -723]

134. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2332

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: بهرام فقیر، تا: چهارشنبه 5 رمضان 1257ق؛ تملک: حسین رضوی تقوی قمی؛ جلد: تیماج، 150گ، 19سطر، اندازه: 17/5×26/5سم [محدث ارموی مخ: 3 -1176]

135. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 199

انجام: عن متاع الدنيا و طیبا تها یخص باسم الزاهد و المواظب ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 20 صفر 1258ق؛ افتادگی: انجام؛ 146گ، 30سطر، اندازه: 15/5×20/5سم [ف: 1 -174]

136. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10308

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 11 شوال 1258ق؛ جلد: تیماج مذهب، 360گ، 15 سطر، اندازه: 15×20/5سم [ف: 32 -314]

137. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 411

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1258ق؛ جلد: مقوا، 287گ، 15 سطر (9×14/5)، اندازه: 15/5×21/5سم [ف: 1 -237]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 411

همان نسخه بالا [نشریه: 5 -55]

138. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8453

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد حسن بن ملا محمد دهرازی سبزواری، تا: یک شنبه 29 ذیقعده 1260ق؛ واقف: شیخ غلامعلی فائقی؛ جلد: تیماج، 251گ، 23 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 11 -278]

139. کرمانشاه؛ نجومی؛ شماره نسخه: بدون شماره

کا:محمد رفیع، تا: 1260 ق [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1 -247]

140. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4318 -22/38

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 7ذیقعده 1261ق؛ جلد: تیماج مذهب، 225 گ، 19سطر [ف: 6 -3425]

141. تهران: وزارت امور خارجه؛ شماره نسخه: 2 -39

آغاز: بر ابر

خط: نستعلیق خوش، کا: محمد رضا ابن مرحوم ملا عباس قاری خبوشانی، تا: 1262ق؛ 258گ، اندازه: 16×23سم [ف: -49]

142. شیراز؛ امام عصر؛ شماره نسخه: 293

خط: نسخ، کا: محمد موسوی، تا: چهارشنبه 21 صفر 1262ق، جا: اردکان شیراز مسجد جدید حاج چراغعلی؛ افتادگی: آغاز؛ 290گ، 21سطر (15×15/5)، اندازه: 15×21/5سم [ف: 1 -82]

143. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2677/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: طهمورث، تا: 1263ق؛ جلد: تیماج، 354ص ( 91 -444)، 19 سطر (10/5×19)، اندازه: 17/5×28سم [ف: 6 -247]

144. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10828

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 18 صفر 1267ق؛ مصحح؛ 260گ، 12-13 سطر (10/5×14/5)، اندازه: 14×20/5سم [ف: 20 -356]

145. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1106

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1267ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 190گ، 22 سطر (11×20)، اندازه: 17×26/5سم [ف: 5 -467]

146. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 958

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: 1269ق؛ جلد: میشن، 251 گ، 17سطر، اندازه: 14/7×22/5سم [ف: 4 -702]

147. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3775 -19/105

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 2 ذیحجه 1269ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 252گ، 19 سطر [ف: 6 -342]

148. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1091

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه ربیع الثاني 1272ق؛ جلد: تیماج، 321گ، اندازه: 14/5×23سم [ف مخ: 4 -1644]

149. دامغان؛ صادقیه؛ شماره نسخه: 76

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ابراهیم بن محمدباقر دامغانی، تا: 5 صفر 1279ق، جا: مشهد رضوی مدرسه صالحیه؛ واقف: حاج شیخ محمدرضا

خدایی؛ جلد: تیماج، 293گ، 19سطر [ف مخ -167]

150. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14957

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1285ق؛ جلد: تیماج [الفبائي: -668]

151. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6671 -34/41

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 25 جمادی الثاني 1290ق؛ مصحح؛ جلد: مقوا عطف تیماج، 121 گ، 31سطر [ف: 6 -3425]

152. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6507 -33/57

آغاز: در فصول متعدده مبین شود فصل اول در بیان معنی علم وادراک و امثال آن چون این رساله در شناختن چیزهاست پس نخست شناختن را باید شناخت. بدانکه شناختن؛ انجام: سیما به اعتبار نشأة مسبوقية باعتقادات حقه کثیره فاسد الاعتقاد لامحاله فاقد آنهاست پس عمل صالح از جهت

از باب اول از مقاله اولی تا فصل 7 از باب 4 از مقاله 3 در تقریر مذاهب حکما در معاد؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 221گ، 17سطر [ف: 6 -3426]

153. جهرم؛ کریم اشراق؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، تا: 1315ق [میراث اسلامی: 5 -610]

154. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 994

خط: نسخ، بی کا، تا: شعبان 1315ق؛ تملک: هاشم منجم باشی در 1315؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 -215]

155. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1224

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ مهر: «یا امام رضا ادرکنی» (بیضوی)؛ 328گ، 19 سطر، اندازه: 14/5×23/5سم [مؤيد: 3 -191]

156. قزوین؛ فحول قزوینی؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز ووسط وانجام [ف: -24]

157. مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 412

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 18سطر، قطع: وزیری [نشریه: 5 -55]

158. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3514

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق پخته، بی کا، بی تا؛ مجدول و مذهب، با سر لوح و تشعیری زیبا با آب طلا و مینا؛ جلد: چرمی، 271گ، 17سطر، اندازه: 13/5×22/5سم [ف: 3 -1158]

159. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10381/1

آغاز: ... آن خدایتعالی است هر آینه بر اتم انحای لذت و اشد انواع الم واقع باشد و اتمیت و اشدیت بحسب کیفیت و کمیت باشد اما بحسبکیفیت خلوص هر کدام است و عدم شوب به دیگری و اما بحسب کمیت خلود و عدم انقطاع ... فصل پنجم از باب چهارم از مقاله سیوم، در ذکر اختلاف ناس در حقیقت معاد؛ انجام: فصل دهم از باب سیوم از مقاله سیوم، در اثبات امامت سایر ائمه و الحضار عدد ائمه در اثنا عشر و بیان حقیقت مذهب شعه امامیه اثنا عشریه چون امامت علی بن ابیطالب و بطلان امامت خلفای ثلثه ثابت شد.

باب های 1، 2، 3 و قسمتی از باب 4 را دارد و ناقص است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ اهدایی: میرزایی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 212ص (1 -88 و 104 -227)، 20-16 سطر (11×17/5)، اندازه: 16/5×25سم [ف: 19 -496]

160. سبزوار؛ صد و بیست و پنج نسخه؛ شماره نسخه: 77

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ تملک: عبد الوهاب عبدالعلی بن داود حسینی، مصیب صفری در 15 شهریور 1374ش؛ مهر: «عبدالعلی بن داود الحسيني» (مستطیل)، «عبد العلي الحسيني» (مربع)، «عبد العلي الحسيني» (مستطیل)؛ جلد: تیماج، 204گ، 19 سطر، اندازه: 13/5×21سم [اوراق عتیق: 2 -392]

161. قم؛ دار الحديث؛ شماره نسخه: 367

آغاز: برابر؛ انجام: یتقرب الى العبد بالنوافل حتی کنت سمعه الذي بی یسمع و بصره الذي بی یبصر و یده.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ تاریخ وقف: 1067ق؛ 211گ، 25 سطر، اندازه: 14×24سم [ف: 251]

162. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9994

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عبدالرحیم، بی تا؛ واقف: دکتر شمس الدين جزایری؛ 245گ، 21 سطر، اندازه: 12×23سم [ف: 11 -279]

163. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9216

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ واقف: ادیب بجنوردی؛ جلد: مقوا، 192گ، اندازه: 18×24سم [ف: 11 -279]

164. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8820

آغاز: پادشاهی ناپایدار؛ انجام: مقامات عارفین عقد کرده و فخر.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: مرتضی مدرس چهاردهی، فروردین 1339؛ جلد: مقوا، 198گ، 20 و 22 سطر، اندازه: 14×19سم [ف: 11 -280]

165. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8882

آغاز: و رنگ لاله و داغ از یک نوبهار است؛ انجام: غیر متناهی باشد ... فضلت

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: عبدالصاحب جمیلی، دی 1339؛ جلد: تیماج، 222گ، 21 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 11 -280]

166. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27476

بی کا، بی تا؛ خریداری از سید مرتضی علی حسینی [رایانه]

167. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25158

بی کا، بی تا؛ خریداری از امرالله صفری [رایانه]

168. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 8229

آغاز: مطابق نسخه 3708؛ انجام: مطابق نسخه 3708

خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ دارای یک سرلوح و کتیبه مذهب، مجدول، مصحح؛ خریداری از محمودی؛ جلد: تیماج، 227گ، 19 سطر (8/2×18/2)، اندازه: 15/3×28/5سم [رایانه]

169. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 26005

بی کا، بی تا؛ خریداری از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]

170. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25341

بی کا، بی تا؛ خریداری از امرالله صفری [رایانه]

171. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3876/12 -19/206

آغاز: بسمله مقدمه ودر آن چند مطلب است مطلب اول بدان که اگر در نوع انسان جوهری نبودی که از جنس جواهر اجسام محسوسه خارج بودی هراینه او رافضیلتی بر سایر موجودات جسمانیه حاصل نبودی؛ انجام: علت تامه مستلزم بود مر معلول خود را وبالعکس واحد المعلولين مستلزم بود مر علت را وعلت مر آن معلول دیگر را وبالعکس

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 28گ، 22سطر [ف: 6 -3426]

172. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1105

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 147 گ، 18 سطر (10×14)، اندازه: 15×22سم [ف: 5 -467]

173. سمنان؛ مدرسه صادقیه؛ شماره نسخه: 34

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ واقف: مرحوم ملا عبدالله نوری، 1295ق، جلد: تیماج، 200گ، 17سطر، قطع: خشتی [ف مخ]

174. سمنان؛ مدرسه صادقیه؛ شماره نسخه: 61

آغاز: آید که جسم دراو حرکت ... کرد چه حرکت در خلد حرکتیست بی معاوق؛ انجام: چون در فرق اول اشاره کرد بقوله وقد

خط: نسخ جلی، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 203گ، 17 سطر، قطع: وزیری [ف مخ]

175. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 14806

کمی از مقصد دوم از خاتمه را دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ جلد: گالینگور، 271 گ، 20 سطر (8/5×18)، اندازه: 14/5×24/5سم [ف: 2 -105]

176. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 78/1 سرود

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ قطع: خشتی [نشریه: 13 -428]

177. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 332

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: گالینگور، 173گ، 21 سطر، اندازه: 17×22سم [ف مخ: 4 -1644]

178. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 501

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مهر: «یا محسن قد اتاك الميسي 1130» (مربع)، «صراط علی حق نمسکه» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 410گ، 15 سطر، اندازه: 12×19سم [ف مخ: 4 -1644]

179. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12019

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ واقف: سید جلال الدين طهرانی؛ جلد: مقوامذهب، 295گ، 19 سطر، اندازه: 11×21/5سم [ف: 11 -277]

180. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 327

خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن میرزا محمد شفیع الأنام بن محمد حسن بن محمد زمان بن محمد بن عبدالله بن بهاء الدين، تا: اوایل قرن 14؛ 196گ، اندازه: 17/5×23/5سم [ف: 2 -50]

181. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 282

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 225 گ، 19 سطر، اندازه: 18×28سم [ف: 2 -88]

182. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 348

آغاز: ببرهان اما حکم بصحت کشف لامحالة موقوف باشد ببرهان؛ انجام: و قلیلی از اتباع مشائین من القدماء رفته اند بر انعدام نفوس

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 176 گ، 21 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 1 -307]

183. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 482

بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز [ف: 3 -23]

184. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 302

بی کا، بی تا [ف: -24]

185. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 315

بی کا، بی تا [ف: -24]

186. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16870

آغاز: آب چگونه تواند فیصش با هیچکس بیشتر از دیگری (کذا)؛ انجام: لذات حقیقه و مبهج باشد لامحاله بخود پس.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام [رایانه]

187. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10194/9

آغاز: از گوهر مراد ... از باب سیوم از مقالم دویم در بیان کیفیت صدور معلوم از علت ...

گفتاری از گوهر مراد؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 2ص (294 -295)، اندازه: 12/5×21/5سم [ف: 32 -234]

گوهر مراد / عرفان و تصوف / فارسی

gowhar-e morād

خراسانی، محمد جعفر بن محمد طاهر، 1080 -1175 ؟ قمری

xorāsānī, mohammad ja‘far ebn-e mohammad tāher (1670 - 1762)

برای: عبدالرزاق (پسرش)

تاریخ تأليف: 1120ق

کتاب مورد گفتگو در فهرست کتاب های او یاد نشده ولی در پایان نسخه 2793/4 مجلس هم نام مؤلف و هم نام کتاب صريحًا یاد شده است. وی بیشتر مسائل آن را در چهار بخش ذکر کرده است.

آغاز: الحمدلله رب العالمين و صلی الله علی محمد و آله الطيبين و بعد ای فرزند سعادتمند عبدالرزاق بدانکه خلق در پذیرفتن خلق نیکو بر چهار وجه اند اول آنکه ساده دل باشند و خوی بد یا نیک نگرفته باشد چون اطفال. اصلاح حال چنین کسانی آسان باشد ...

انجام: و چنین گوید بنده جانی محمد جعفر بن محمد طاهر خراسانی که این جرعه ایست که از سرچشمه ... و این رساله بگوهر مراد مسمی گردید و اول سال هزار و صد و بیست اتمام یافت ...

[اعیان الشيعه ج 44 -149 فواید الرضويه ج 449: 2؛ معجم المؤلفين ج 155: 9؛ نسخه های منزوی 1671/2 ؛ الذريعه 250/18 ؛ فهرستواره منزوی 578/6]

1. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 205/6

خط: نسخ، بی کا، تا: 1123ق [ف: 3 -34]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2793/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد جعفر پسر محمد قلی، تا: اوایل ربیع الثاني 1128ق؛ مهر: محمد جعفر پسر محمد قلی «عبده محمد جعفر» (بیضوی)، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 40ص (495 -534)، 17 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 10 -50]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13809/4

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 20گ (98پ- 117پ) [ف: 37 -358]

گوهر مقصود در وفای به عقود / اخلاق / فارسی

gowhar-e maqsūd dar vafā-ye be ‘oqūd

کاشانی، حبیب الله بن علی مدد، 1262 -1340 قمری

kāšānī, habīb-ol-lāh ebn-e ‘alī madad (1846 - 1922)

تاریخ تأليف: شب دوشنبه 21 رجب 1319ق

[الذريعه 251/18]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5672

آغاز: بسمله. حمد له ... پس چنین گوید ... ابن علی مدد حبیب الله الشريف که رعایت عهود و وفاء به عقود و وعود از اهم فرائض و واجبات عقلیه و شرعیه بود ... شمه ای از فضائل صفت و فاء و رذائل حالت بی وفائی را در این مختصر رساله بیان کردم؛ انجام: شرک سوزم شرع و آئین آورم

خط: نستعلیق، کا: آية الله زاده کاشانی، محمد بن حبیب الله، تا: 1349ق؛ 38گ، 16 سطر (7×14)، اندازه: 11×18سم [ف: 16 -63]

گوهر نامه = گوهر دانش / عروض و قافیه / فارسی

gohar-nāme = gowhar-e dāneš

نیشابوری هروی، محمد تقی بن اسدالله، 1277 -1355 شمسی

neyšābūrī-ye heravī,mohammad taqī ebn-e asad-ol-lāh (1898 - 1976)

تاریخ تأليف: 1350ق

رساله ای است در عروض و قافیه که به چاپ هم رسیده است.

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6892

آغاز: بنام آنکه جانم را جلا داد ** دلی چون صفحه گیتی نما داد. پس از ستایش یزدان پاک و نیایش شت مهین خواجه لولاک صلی الله علیه و آله چنین نگارد این شرمنده بنده داور ادیب راموز بهاور؛ انجام: اگر عیبی از عیوب مذکوره را در شعر خود استعمال نماید. بعد اعتذار جوید مورد اعتراض نخواهد بود.

خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد صادق معروف به فاضل علوی محولاتی، تا: قرن 13؛ واقف: درة السلطنه ملکزاده کوثر؛ جلد: مقوایی، 74گ، 13 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 7 -695]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25499

آغاز: کتاب گوهرنامه در علم عروض و قافیه؛ انجام: قافیه در وی ملاحظه گردد ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1350ق؛ جلد: گالینگور [رایانه]

گوهر نامه / - فارسی

gohar-nāme

رضائی کرمانی، غلامرضا

rezā’ī kermānī,qolām rezā

مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1977/3

خط: نستعلیق، کا: درویش ابوالقاسم صفا علی نعمت اللهي وفائی، تا: جمعه 24 جمادی الثاني 1329ق؛ جلد: میشن، اندازه: 12/5×21سم [ف: 5 -361]

گوهر نامه بهایی = گهرنامه / شعر / فارسی

gowhar nāme-ye bahāyī = gohar-nāme

خواجوی کرمانی، محمود بن علی، 689 -753 قمری

xājū-ye kermānī, mahmūd ebn-e ‘alī (1291 - 1353)

اهداء به: بهاء الملك محمود طوسی

تاریخ تأليف: 746ق

پنجمین مثنوی پنج گنج است در 1033 بیت.

آغاز: بنام نام بخش نامداران ** گدای درگه او شهریاران / بروز آرنده ایوان زرکار ** که خار از خار آرد خیر از خار

انجام: بفر دولت کشور گشایان ** رسانیدم منازل را بپایان / بسی بیخود بهرسویی دویدم ** سخن کوتاه شد کاینجا رسیدم / غرض نقشی است کز ما باز ماند ** که هستی را نمی بینم بقائی / مگر صاحبدلی روزی به رحمت ** کند در کار این مسکین دعائی

[الذريعه 24: 18؛ نسخه های منزوی 3091]

1. تهران، ملک، شماره نسخه: 5980/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن عمران کرمانی، تا: 9 صفر 750ق؛ جلد: میشن، 25 سطر، اندازه: 21×31/3سم [ف: 3 -644]

2. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 335/5

خط: تعلیق، بی کا، تا: 824ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 21سطر در متن و 43 سطر در حواشی، اندازه: 18×27سم [ف: 3 -471]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5963/4

آغاز: برابر؛ انجام: بسی بیخود بهر سویی دویدم ** سخن کوتاه شد کاینجا رسیدم

خط: نستعلیق، کا: محمد بن مطهر بن یوسف بن ابوسعید قاضی نیشابوری، تا: شعبان 829ق، جا: هرات؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 23سطر [ف: 9 -113]

4. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 336/3

خط: نستعلیق بسیار خوب، کا: خلیفه صفرشاه، تا: 927ق؛ جلد: تیماج مذهب، 20 سطر، اندازه: 17/5×30سم [ف: 3 -474]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 926/1

آغاز: برابر

بی کا، تا: 970ق [ف: 3 -167]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4670/4

آغاز: برابر؛ انجام: بفر دولت کشور گشایان ** رسانیدم منازل را بپایان / بسی بیخود بهرسویی دویدم ** سخن کوتاه شد کاینجا رسیدم

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ در چهار ستون؛ 15گ (162پ- 176ر)، اندازه: 16/2×24/6سم [ف: 7 -487]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13513/1

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قبل از قرن 10؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 55گ (1پ- 55پ)، 26 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 37 -13]

نامه سلطانی- زیارت عاشورا و دعای علقمه

گوهر نامه سلطانی- جواهر نامه

گوهر یکدانه- گوهر یگانه

گوهر یکدانه = شرح توحید مفضل / کلام و اعتقادات، شرح حدیث / فارسی

gowhar-e yekdāne = š.-e towhīd-e mofazzal

شوشتری، عوض بن حیدر، ق 12 قمری

šoštarī,‘avaz ebn-e heydar(- 18c)

وابسته به: التوحيد = توحید مفضل = کتاب الفكر = کنز الحقايق و المعارف؛ مفضل بن عمر ( -2)

اهدا به: سلیمان پادشاه و نجف قلی خان قوللر آقاسی

شرح و ترجمه توحید مفضل است.

آغاز: بسمله. حمد بیحد و سپاس بی عد معبود یگانه راست عز شانه که از کمال حکمت و توانائی داعی عوض بن حیدر شوشتری ...

انجام: که هیچ احدی را دستر س آن نبود ... و به نهایت امیدوار بودم.

[الذريعه 252/18 ؛ طبقات 421/5 ؛ فهرستواره منزوی 216/6]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10022

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ دارای سر لوح، مجدول؛ جلد: روغنی مجدول، 12 سطر، اندازه: 11×19/5سم [ف: 32 -34]

2. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 220

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12 [ف: 3 -23]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2747 -ف

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12 [فیلمها ف: 1 -172]

گوهر یگانه = گوهر یکدانه / کلام و اعتقادات / فارسی

gowhar-e yegāne = gowhar-e yekdāne

بافقی، محمد حکیم بن عبد الله، ق 11 قمری

bāfqī,mohammad hakīm ebn-e ‘abd-ol-lāh(- 17c)

اهدا به: صدر اعتماد الدوله

تاریخ تأليف: قبل از 1075ق

رساله ای است در حکمت و کلام و اخلاق با عنوان های مرآت (مقدمه)، مضافات (امور عامه)، اصول (توحید تا معاد)، حکمت (الهي) و سلوک (اخلاق) و در آن کوشیده میان حکمت و شرع آشتی دهد. گرچه دانش پژوه گوهر یگانه و گوهر یکدانه را دو تأليف پنداشته ولی بررسی ها نشان می دهد که هر دو یکی است که برخی از آن پسر ملاصدرا دانسته اند. تاریخ تأليف آن با پسر ملا صدرا ناهماهنگ است چون او در 1070 فوت کرده و تاریخ تأليف این رساله که در قالب شعری آمده و به حروف ابجد رقم 1077 به دست می آید که با دو نسخه از آن که تاریخ کتابت 1075 دارد منافات پیدا می کند و قاعدتاً باید تاریخ تأليف قبل از

1075 باشد. بعضا آمده است که به شاه صفی تقدیم شده که او در متن چنین چیزی دیده نمی شود و ثانياً با تاریخ شاه صفی ( 1038 -1052 ق) سازگار نیست.

آغاز: بسمله، گوهر یک دانه بحر حکیم. سپاس حق شناس خدای یکتایی راست که از غایت کمال کبریائی و عظمت درجات ذرات حال عالم را سزای مظهر آفتاب کمال سلطنت بالا آراست و از نهایت جمال حق نمائی ... اما بعد بر مهر رأي ماه سیمای اهل معرفت و صفا چون اشعه بیضا روشن و پیداست که در این ولا سر رشته حقایق علوم مراتب علیا و دقایق رسوم مطالب قصوا در میان طریق هجوم مناصب دنیا ناپیداست ...

انجام: آه عاشق نگاه را تسخیر است ** تار نفسش کمند آهو گیر است / سربسته فتراک نفس شد سخنم ** نطق مردان چو شیر در زنجیر است

چاپ: گنجینه بهارستان، حکمت 2، مسلسل 11، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1379ش، با تصحیح سرور مصباح مقدم

[الذريعة 252/18 ؛ نسخه های منزوی 836/2 ؛ فهرستواره منزوی 215/6 با انتساب به ملاصدرا]

شرح و حواشی:

1- حواشی گوهر یگانه؛ بافقی، محمد حکیم بن عبدالله ( -11)

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6491

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1 ذیحجه 1075ق؛ محشی با نشان «منه»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 73گ، 17سطر (7×11)، اندازه: 13×19سم [ف: 16 -277]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10104/1

آغاز و انجام: برابر

در این نسخه به صراحت نام مؤلف عماد بن عبدالله آمده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 8 ذیحجه 1075ق؛ محشی با امضای «منه»، با بلاغ و قرائت از محمد صادق؛ مهر: «جعفر الموسوي» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 83گ، 15 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 32 -130]

3. زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: برابر

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: 1077ق؛ مجدول، مصحح، محشی از مؤلف؛ 65ص [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1 -125]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 591

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2 -182]

4. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 152 -1/152

آغاز: و احاطه تامه نوری علیمی به کل اشیا در واقع نمی گنجد در ظرف ادراک محتاج بالذات مصنوع محاط صانع بلکه هر چه در ظرف ادراک عقل ادراک می تابد؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: قطب الدين بن حسن الحسيني، تا: ربیع الاول 1088ق؛ افتادگی: آغاز ووسط؛ جلد: مقوا، 47گ، سطور چلیپایی، اندازه: 12/5×19سم [ف: 6 -3427]

5. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 375

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: یکشنبه 22 شعبان 1161ق؛ جلد: تیماج مذهب، 47گ، 17 سطر (8×16)، اندازه: 14/5×21سم [ف: 1 -364]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1964 -ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1 -172]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5333/12

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: احمد بن علی محمد رشتی، تا: 1218ق، جا: اصفهان مدرسه نیماورد؛ جلد: تیماج، 44گ (97پ- 140پ)، 20سطر [ف: 16 -246]

گویش اردستان / لغت / فارسی

gūyeš-e ardestān

شفیعی اردستانی، مرتضی بن احمد، ق14 شمسی

šafī‘ī ardestānī, morteza ebn-e ahmad(- 20c)

تحقیق جالبی است در گویش و لهجه مخصوص اردستان و واژه های محلی که به ترتیب آغاز آنها تنظیم شده و در سه ستون (واژه، طرز تلفظ، فارسی امروز) با ردیف حروف لاتین طرز تلفظ واژه ها گزارش شده است. این کتاب با همکاری محمود مولوی انجام شده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10159

خط: نستعلیق، کا: مرتضی شفیعی اردستانی، تا: پنجشنبه 20ربیع الاول 1416ق، جا: دماوند مزرعه چشمه اعلا؛ مجدول؛ جلد: گالینگور، 38گ، اندازه: 17×21/5سم [ف: 26 -116]

گویش مردم زفره کوهپایه اصفهان / ادبیات فارسی

gūyeš-e mardom-e zefre kūhpāye-ye esfahān

رجایی زفره ای، محمد حسن، 1310 شمسی

rajāyī zefre-ī, mohammad hasan (1931 -)

رساله ای کوتاهی در معرفی ویژگی ها و مختصات گویش محلی مردم زفره کوهپایه از توابع اصفهان است. وی در ادامه تعدادی از واژگان را با معادل لاتین آنها درج و معانی آنها را به فارسی آورده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11314

آغاز: زفره ده از بخش کوهپایه شهرستان اصفهان 72 کیلومتری شمال شرقی اصفهان؛ انجام: وس =بس

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: اسفند 1362ش = جمادی الثاني 1404ق؛ با سرلوح زیبا، مجدول؛ جلد: مشما، 92ص،

10 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 33/2 -78]

گویندگان معاصر / تراجم / فارسی

gūyandegān-e mo‘āser

عمادزاده، حسین، ق14 قمری

‘emād-zāde,hoseyn(- 20c)

شرح حال بسیار کوتاه شعرای معاصر مؤلف با نمونه ای از اشعار آنها به ترتیب تخلص شاعران و بعضی از آنها فقط نامشان آمده و بیوگرافی ندارد. در فروردین 1340 به تأليف این کتاب شروع شده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9355

خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: مقوایی، 90 گ، اندازه: 14/5×22سم [ف: 24 -146]

گوی و چوگان = حالنامه / شعر / فارسی

gūy va čovgān = hāl-nāme

عارفی هروی، محمود بن محمد، 791 -853 قمری

‘ārefī heravī,mahmūd ebn-e mohammad (1390 - 1450)

تاریخ تأليف: 842ق

مثنوی عرفانی بر وزن «لیلی و مجنون» نظامی که در اصل 510 بیت است. در آن آمده: «کردم بدو هفته بهر نامش ** همچو مه چهارده تمامش ... / چون بر عددش رقم نهادند ** بر پانصد و یک قلم نهادند». در پایان مثنوی می گوید که شاه چون آنرا بدید چوگان زر و هزار دینار بدو بخشید.

آغاز: زان پیش که حسب حال گویم ** از صانع ذوالجلال گویم / آن خالق ماه و خور که چون گوی ** زو چرخ فتاده در تکاپوی

انجام: شه را چو برین نگاه افتاد ** صد بار قبول شاه افتاد / بخشید مرا بلطف بسیار ** چوگانی هزار دینار / تا هست فلک بقای شه باد ** در دست ملک دعای شه باد

چاپ: در 1931م به کوشش رابرت گرینشیلدز در لندن چاپ شده است؛ تدوین متین احمد صبا، خدابخش لایبریری جرنل، ش 78 -80 (1992): 145 -183.

[نسخه های منزوی 3091/4؛ الذريعة 253/18 و 670/9؛ هدية العارفين 411/2؛ فهرست مشار 1326؛ دانشنامه ادب فارسی (افغانستان) 654؛ کشف الظنون 1524/2]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2343

آغاز: برابر؛ انجام: باعت شدیم بدین معانی ** کردی بجناب شه جوانی

این نسخه که پایان آن افتاده 377 بیت بیشتر نیست؛ خط: نستعلیق خوش، کا: سلطانعلی مشهدی، تا: قرن 19؛ افتادگی: انجام؛ محمد حسین شیرازی کاتب السلطان و صدرالسلطنه گواهی کرده اند که خط سلطانعلی مشهدی است، مجدول، با سرلوح مذهب؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مذهب، 39ص، 10سطر (6×11)، اندازه: 11/5×18/5سم [ف: 8 -55]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2345

آغاز و انجام: برابر

این نسخه هفت بیت از اصل کتاب زیادتر است و 517 بیت است؛ خط: نستعلیق خوش، کا: محمد حسین، تا: قرن 9؛ کاغذ: اصفهانی و فرنگی، جلد: روغنی، مذهب، 90ص، ابعاد متن: 7×12/3، اندازه: 12×20/3سم [ف: 8 -57]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4415

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عزالدین محمود بن نظام، تا: قرن 9؛ مجدول، با سر لوح؛ کامل شده از روی چاپ 1931 لندن؛ کاغذ: سمرقندی و فرنگی، جلد: تیماج، 15گ، 12سطر (7×13)، اندازه: 11×18سم [ف: 13 -3378]

4. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 663

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق بسیار خوش، کا: سلطان علی مشهدی، تا: 4 ذیقعده 874ق، جا: هرات؛ مجدول، مذهب، با سرلوح مذهب، با یک مجلس مینیاتور ظریف ممتاز کار هرات منظره ملاقات پادشاه و درویش در میدان چوگان، اغلب صفحات بطریق مورب بین 4 -8 سطر کتابت دارد؛ به تاریخ 29 جمادی الثاني 1105 و 20 شعبان 1127 از عرض کتابخانه شاه سلطان حسین صفوی گذشته با مهر وی «حسین از غلامی شاه نجف ** رسید از سلیمان بعز و شرف»، و به سال 1232 از عرض کتابخانه فتحعلیشاه قاجار گذشته و به سال 1282 از عرض کتابخانه ناصرالدین شاه قاجار گذشته؛ کاغذ: متن عادلشاهی، جلد: میشن مذهب، 53ص، 13 سطر، اندازه: 14/5×22سم [ف: 4 -754]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2344

آغاز و انجام: برابر

تعداد ابیات این نسخه 497 بیت است؛ خط: نستعلیق خوش، کا: عبدالکریم خوارزمی، تا: 883ق؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، 104ص (1 -104)، 10سطر (4×10/5)، اندازه: 9×17سم [ف: 8 -56]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8184/4

آغاز: برابر؛ انجام: نقد دل و جان ز دست دادن ** سر باختن و ز پا فتادن / عاشق نبود که جان نبازد ** ور سر گویی روان نبازد / عاشق ز بلا گذر ندارد ** اندیشه جان و سر ندارد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول؛ مهر: «کتابخانه جعفر سلطان القرائي، تبریز، 1365 قمری»؛ جلد: تیماج، 42گ (227ر- 268پ هامش)، 3 -6سطر، اندازه: 11/3×16/8سم [ف: 27/1 -443]

7. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 18 فرخ

بیشتر از 324 بیت آنرا ندارد؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالله بن شیخ

مرشد، تا: قرن 10؛ دارای یک سرلوح، مجدول؛ جلد: مقوا، 14گ، 12 سطر (7×14)، اندازه: 16×22سم [ف: -148]

8. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 777

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ محشی؛ تاریخ 954 دارد ولی دست برده است، مرقع مانند است [نشریه: 7 -215]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1761 -ع

نسخه اصل: آکادمی علوم شوروی CCXLI.20 مجلس و یک برگ ساده؛ خط: نستعلیق، کا: تهماسب حسینی برای قاضی جهان، تا: 131ق، جا: تبریز؛ واقف: شاه عباس، 1022 [فیلمها ف: 1 -173 و 3 -223]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9096

آغاز و انجام: برابر

کامل؛ خط: نستعلیق، کا: مرشد کاتب شیرازی، تا: رمضان 949ق؛ مذهب، مجدول؛ مهر: کتابخانه جعفر سلطان القرايي؛ جلد: چرم، 42گ، 12 سطر (6/9×14/2)، اندازه: 10/2×18/5سم [ف: 29/2 -755]

11. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5011/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: حسین قاری، تا: شوال 954ق؛ 32گ (48ر- 79پ متن)، 12سطر، اندازه: 14/5×22سم [ف: 8 -164]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/9 معیری

آغاز: برابر؛ انجام: باعت شدیم بدین معانی ** کردی بجناب شه جوانی

خط: نستعلیق خفی، بی کا، تا: 957ق؛ افتادگی: انجام؛ 11ص (79 -89) [ف: 18 -1]

13. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2222

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق عالی، کا: سلطان حسین هروی، تا: 963ق، جا: بخارا خانقاه خواجه محمد پارسا؛ مجدول، با یک سرلوح مذهب؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مذهب، 28ص، 10سطر، اندازه: 17×25/8سم [ف: 4 -750]

14. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2177

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق ممتاز، کا: میرزا محمد بن شاہ محمد ترکستانی، تا: محرم 983ق؛ با دو مجلس چوگان بازی مینیاتور آب و رنگ بسیار عالی، یک سرلوح کتیبه ای مذهب منقش بسیار عالی، مجدول، مذهب؛ مهر: میرزا مهدیخان نادری؛ کاغذ: بخارایی، جلد: تیماج مذهب، 44ص، 12سطر، اندازه: 16/3×24/8سم [ف: 4 -757]

15. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1964/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ ناقص است؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 27گ (1پ- 27پ)، 9سطر (6×7)، اندازه: 9/5×12/5سم [ف: 8 -578]

16. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13866/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج مذهب، 21گ (82پ -102پ)، ابعاد متن: 6×11، اندازه: 10×16سم [ف: 35 -225]

17. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5100/1

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 6سطر، اندازه: 10/7×16/9سم [ف: 8 -204]

18. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5611/2

آغاز: داستان عشق بازی گدا با شاهزاده چین: کو بانی ... و سخن سنج ** کز در دهن برون دهد گنج؛ انجام: پیش هدهد صد هزاران ... ** صف روند از خیل مرغان سر بسر

خط: نستعلیق، کا: محمد علی خان، تا: قرن 12، جا: هندوستان؛ 6گ (32 -37)، 16 سطر، اندازه: 14/5×27سم [ف: 8 -438]

19. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9770

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ کاغذ: هندی، 20 گ، 12 سطر (8×21)، اندازه: 13×23سم [ف: 17 -480]

20. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1644

آغاز: آغاز نسخه که دیباچه را ندارد: گویای هنرور سخن سنج ** گر درج سخن برون دهد گنج؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواخر قرن 13؛ مجدول؛ جلد: مقوایی، 14گ، 13 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 5 -54]

21. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 474/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1205ق؛ جلد: تیماج، 17گ (105پ- 121ر)، 11 و 13 سطر (6/5 -7×13/5 -14)، اندازه: 13×20سم [ف: -308]

22. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 135 -1/135

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: زین العابدين ذوالقدر، تا: چهارشنبه 7رجب 1237ق، جا: تبریز، حسب الحكم نواب امیرزاده فریدون میرزا؛ 44گ، 12سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 6 -3427]

23. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2818

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق درشت خط، بی کا، تا: 1253ق؛ اهداء به امام قلی بیک، مجدول؛ جلد: چرمی، 32گ، 16سطر (7×17)، اندازه: 13×22سم [ف: 6 -448]

24. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13743

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: فضل الله بن میرزا حسن، تا: رجب 1302ق، جا: قوچان؛ واقف: غلامحسین صراف زاده، شهریور 1363؛ جلد: تیماج، 22گ، اندازه: 12×20سم [ف: 17 -377]

25. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18095

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه:

8/5×14/6سم [رایانه]

26. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 735/9

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ واقف: امین پناهنده؛ جلد: تیماج مذهب، 18سطر، اندازه: 10×15سم [ف: -397]

27. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1468 -ف

نسخه اصل: موزه بریتانیا 24266 .Add؛ خط: نستعلیق، کا: میر، بی تا؛ 31گ [فیلمها ف: 1 -173]

28. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 238/1 -ف

نسخه اصل: اونیورسیته ش 421 فارسی. 510 بیت؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 26گ (1 -26)، 11سطر [فیلمها ف: 1 -441]

29. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 667

آغاز و انجام: برابر

مثنوی حالنامه عارفی هروی است بخطی بسیار خوش و ملیح؛ خط: نستعلیق عالی، کا: عبدی نسابوری (نیشابوری)، بی تا؛ به سال های 1232 و 1282 به ترتیب از عرض کتابخانه فتحعلیشاه و ناصر الدين شاه قاجار گذشته با مهر ناصرالدین شاه قاجار؛ مجدول، با یک سرلوح مذهب؛ کاغذ خانبالغ، جلد: چرم ساغری مذهب، 50ص، 12 سطر، اندازه: 17×26سم [ف: 4 -752]

گوی و چوگان = کارنامه / شعر / فارسی

gūy va čovgān = kārnāme

قاسمی گنابادی، محمد قاسم، -982 قمری

qāsemī gonābādī, mohammad qāsem(- 1575)

اهداء به: شاه طهماسب صفوی

تاریخ تأليف: 947ق

مثنوی گوی و چوگان که موسوم به کارنامه است، در بحر لیلی و مجنون نظامی و مشتمل است بر هزار و پانصد بیت که در مدت سه هفته سروده شده است: «این نامه که از زبان خامه ** کردم لقبش به کارنامه / چون ماه دو هفته اش در ایام ** در عرض سه هفته دادم اتمام / این عقد گهر که شد سر آمد ** باشد عددش هزار و پانصد / تاریخ تمام این معانی ** ظل ابدی است، تا بدانی».

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8383/3

آغاز: این نامه که هست حسب حالی ** طغراش بنام ذوالجلالی؛ انجام: یا رب شرفش بود زیارت ** ختم آخر کار بر سعادت

خط: نستعلیق، کا: حافظ محمد بن قاسم علی، تا: محرم 982ق؛ واقف: یار محمد خان افشار، 25 خرداد 1332، جلد: چرمی، 42ص (342 -383)، 19 سطر چهار ستونی (11×14/5)، اندازه: 16/5×22سم [ف: 7 -708]

گھر- دیوان گوهر مدراسی

گھر گنج شاهی / کیمیا / فارسی

gohar-e ganj-e šāhī

تنگلو شاه بابلی، ق 1 میلادی

tangalū-šāh-e bābelī(- 1c)

در اعمال کیمیا و صناعت ذهب.

[فهرستواره منزوی 3961/5]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8099/12

آغاز: اینست ... و عمل گزین این است و می باید که مبتدی و مقتصد و منتهی از درجات و مراتب و مقاصد در اصول و ارکان؛ انجام: و کاشف اسرار حکمت نزد خدا مردود و مطرود

خط: نسخ، بی کا، تا: رجب 1260ق؛ جلد: مقوایی، 6گ (62ر- 67پ)، 17سطر، اندازه: 16×21/5سم [ف: 21 -102]

گهرنامه- گوهر نامه بهایی

گهرنامه- خو کنامه

گیاه شناسی / گیاه شناسی / فارسی

gīyāh šenāsī

محلاتی، محمد کاظم بن احمد، 1250 -1313 قمری

mahallātī,mohammad kāzem ebn-e ahmad (1835-1896)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6052/2

آغاز: نباتات که موضوع علم گیاه شناسی میباشد عبارتند از موجودات ذوی حیاتیکه بواسطه؛ انجام: آمیخته بیکدیگر روییده اند بعد از آن نباتات.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: حدود اوائل قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ شیمی آلی و گیاه شناسی هر دو صفحه رساله ناقص است؛ 236ص (121 -356)، 20 سطر، اندازه: 13/5×21/5سم [ف: 19 -43]

گیاه شناسی / گیاه شناسی / فارسی

gīyāh šenāsī

غیر همانند:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1194/18 -طباطبائی

آغاز: باب در صفت گیاهی باشد که بالا نگیرد

این بخش منتخب از رساله ای در شناخت گیاهان است دارای چند باب؛ بی کا، تا: قرن 13؛ در نسخه حاضر باب 1 -2 -3 -11 و چند باب دیگر (بدون شماره) آورده شده؛ 2گ (144 -145) [ف: 23 -697]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18059

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ 30 گ، اندازه: 16/4×20/8سم [رایانه]

گیاه شناسی/ گیاه شناسی / فارسی

gīyāh šenāsī

بر پایه دانش نوین، نام گیاه را به فارسی و سپس فرانسوی و یونانی آورده است. در آن نام هر گیاه و گل ابتداء به زبان فارسی و سپس به زبان فرانسه و یونانی منتها با املاء فارسی و با مرکب قرمز آمده در ذیل هر نام شرح و توضیح (البته از لحاظ گیاه شناسی) داده شده و در بعضی موارد مؤلف چون نام فارسی برای آن به دست نیاورده فقط به ذکر نام فرنگی گیاه اکتفاء کرده است. در آخر کتاب فهرست هایی از اسامی گیاهان به زبان فرانسه و فارسی نیز وجود دارد.

آغاز: گل میخک. ایله روژ (دیانتوس کاریو فیلوس) صفحه 1، نقشه 1، این نبات در تلها و کوههای اروپای جنوبی می روید و در باغها نیز آنرا زراعت می کنند

انجام: و احتمال است که مخصوصاً لغة اصلی را تغییر داده باشند تا فرق باشد ما بین لغة یونانی و پارسی یا عربی

[فهرستواره منزوی 3910/5؛ نسخه ها منزوی 451/1 (2 نسخه)]

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 263

آغاز و انجام: برابر

جلد دوم، این کتاب از صفحه 438 شروع می شود و صفحات ما قبل آن ظاهراً مربوط به جلد اول می باشد؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 13، جا: تهران؛ جلد: تیماج، 244گ، 13 سطر (9×16/5)، اندازه: 18×26سم [ف: 1 -260]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 779

ترجمه از فرانسه؛ خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، بی تا؛ 17گ، 18سطر، اندازه: 17×21/5سم [ف: 2 -488]

گیاه شناسی و حیوان شناسی و فیزیک و شیمی / چند دانشی / فارسی

gīyāh šenāsī va heyvān šenāsī va fīzīk va šīmī

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2600

آغاز: بسمله، تاریخ طبیعی به سه علم تقسیم می گردد نبات شناسی- حیوان شناسی- معدن شناسی؛ انجام: قابل جذب تبدیل می کند.

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، بی کا، بی تا؛ 65گ، اندازه: 18×23سم [ف: 4 -1359]

گیلانه / فلسفه / فارسی

gīlāne

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 11391

خط: نستعلیق، کا: عبدالسلیم، تا: 1159ق [الفبائي: -479]

گینزا Tresaurus Liber Magnus / - فارسی

gīnzā

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 15 -ف و 940 -ف

نسخه اصل: پاریس 22 ,21 .Or. در دو بخش؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 2 -1 و 4]

اللآلي- الكلمات القصار

اللآلي- نظم اللآلي

اللآلي = اللآلى المستخرجة = اللآلي المخزونة / کلام و اعتقادات / عربی

la‘ālī = la‘āli-l mustaxraja = la‘āli-l maxzūna

فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006 -1091 قمری

feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598 - 1680)

وابسته به: الكلمات المكنونة؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006 -1091)

تاریخ تأليف: 1059ق

چهل کلمه است در معارف و امور اعتقادی، که مؤلف آنها را از کتاب خود «الكلمات المكنونة» انتخاب نموده با استشهاد به آیات قرآن و احادیث ائمه معصومین و اشعار شاعران فارسی؛ تاریخ انتخاب موافق نام کتاب است با حذف الف اول. کلمه اول: در جمع بین امتناع و امکان رؤيت و معرفت و کلمه آخر رساله در تمییز فرقه های ناجیه از هالکه می باشد.

آغاز: الحمد لله الذي منه المبدأ و اليه المعاد عرفت بجمعه بین الاضداد

انجام: وجعلها لی نورا یسعی بین یدی و یمینی ربنا اتمم لنا نورنا و اغفر لنا انك علی کل شیء قدیر

چاپ: تهران، 1371ق، سنگی؛ بمبئی، سنگی، 1318، جیبی، 4+336ص؛ این کتاب به نام «اللالي المخزونه» چاپ شده است

[فهرستهای خودنوشت فیض کاشانی ص 229، الذريعة 256/18 و 262؛ ريحانة الادب 369/4 ]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5279/10

آغاز: برابر؛ انجام: فهذا مسلم ضعیف. هذا آخر الكلام في کتاب اللالي المستخرجة من الكلمات المكنونة و هی اربعون كلمة ... (سپس علایم اختصاری که در رساله بکار برده را بر شمرده است) و الحمدلله رب العالمين

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوایی، 26گ (118پ- 143پ)، 22 سطر، قطع: بیاضی [ف: 16 -103]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10148/1

آغاز: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، کا: مراد، تا: 1071ق؛ 50ص (1 -50)، 18 -19سطر، اندازه: 12/5×18/5 سم [ف: 32 -183]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13427/1

آغاز: ... لکن سمیتها باللآلی من احکمت له و حقت لدیه خلص من الشبه و الشكو ك ... كلمة یجمع بها بین الامتناع؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1073ق، جا: تهران؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، با یادداشتی از محمد مهدی اصفهانی؛ کاغذ: شرقی، 62گ (1 -62)، 15 سطر، اندازه: 6×12سم [ف: 34 -71]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7285/1

خط: نستعلیق، کا: نجات، تا: 1073ق، جا: قمصر؛ جلد: تیماج، 54گ (1پ- 54پ)، 15 سطر، اندازه: 10×16/5سم [ف: 19 -74]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13523

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد هادی بن عبدالله کاشانی فیضی، تا: 1077ق؛ مصحح، محشی، مقابله شده با نشان «بلغ قبالاً»، محمد هادی بن عبدالله، ظاهراً به جز محمد هادی بن شاه مرتضی دوم بن محمد مؤمن کاشانی است؛ جلد: مشمعی، 32 گ، 17سطر (10×15)، اندازه: 15/5×21/5سم [ف: 34 -311]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6094/1

خط: نسخ، بی کا، تا: جمادی الثاني 1086ق؛ جلد: تیماج، 36گ (1پ- 36پ)، اندازه: 13×18/5سم [ف: 16 -101]

7. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 256/10

خط: نستعلیق، کا: عبد الخالق بن محمود دماوندی، تا: میانه های

دهه نخستین شوال 1088ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 17گ (45ر- 61پ)، ابعاد متن: 12×13، اندازه: 16/5×24سم [ف: -194]

8. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2339/4

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه مجلس شورای اسلامی- تهران 1721؛ خط: نسخ، کا: محمد باقر بن آقا اسماعیل ابهری جی، تا: یکشنبه 8 صفر 1091ق؛ مصحح: 103ص (141 -243) [عکسی ف: 6 -433]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13402/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، کا: محمد بن ابی الحسن مدعو به تقی، تا: سلخ ذیقعده 1092ق؛ مجدول، مصحح؛ مهر: عبدالله در سال 1262 «یا ابا عبدالله» (بیضوی)؛ کاغذ: شرقی، 68 گ، 15 سطر، اندازه: 5/5×11سم [ف: 34 -12]

10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13433/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 46گ (23 -68)، 15 سطر (7×11)، اندازه: 9/5×14سم [ف: 34 -92]

11. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2044/6

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 4ذیقعده 1100ق؛ جلد: تیماج، 41گ (136پ- 176پ)، 19سطر، اندازه: 14×20/5سم [محدث ارموی مخ: 3 -1178]

12. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2901/3

آغاز: برابر؛ انجام: سراخفای الف رمزی بدان ** کان احد اندر و عدد باشد نهان.

خط: نستعلیق، کا: ملا اسدالله، تا: محتملاً قرن 12؛ جلد: تیماج مذهب، 41گ (161 -201)، 17سطر (9×14/5)، اندازه: 15×21سم [ف: 6 -608]

13. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8944/1

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد یوسف بن محمد علی، تا: 1105ق، جا: اصفهان؛ جلد: تیماج، 18گ (1پ- 18پ)، اندازه: 12×24/5سم [ف: 23 -114]

14. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 21705/5

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: شیخ عبدالکریم بن شیخ بدر، تا: 6 ذیحجه 1114ق؛ 17 سطر، اندازه: 14/5×20/5سم [ف: 2 -573]

15. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 1639/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1119ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن زرد، 17سطر [ف: 5 -318]

16. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1038/19

آغاز: برابر؛ انجام: و في احتجاج الطبرسي ... فهذا مسلم ضعیف برابر با س 9 ص 211 کلمات مکنونه چاپ تهران) هذا آخر الكلام في کتاب اللئالى المستخرجة من الكلمات المكنونة و هی اربعون كلمة اخرجها الله علی یدی عقد امنظوما ... بهر تاریخ نظام این درر– بی الف نظم لئالی میشمر- سراخفای الف رمزی بدان- کان احد اندر عدد باشد نهان.

خط: شکسته تعلیق، کا: اصفهانی باغاتی، محمد باقر بن محمد جعفر، تا: 8 ذیحجه 1123ق؛ 11گ (144پ- 154ر)، 43 سطر [ف: 3 -334]

17. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4091/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: احتمالا عزیز الله بن محمد تقی مجلسی، تا: 1143ق، جا: بندر سورت؛ کاغذ: اصفهانی، 26گ (1پ -26پ)، 22سطر (11×20)، اندازه: 14×22/5سم [ف: 17 -436]

18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5817/1

خط: نسخ، کا: محمد بن ابوالقاسم الركن، تا: آخر صفر 1156ق؛ از روی نسخه میر محمد تقی رضوی بواسطه میرزا نعیما سمنانی؛ مصحح: جلد: تیماج، 42گ (1پ- 42پ)، 20 سطر، اندازه: 12/5×18/5سم [ف: 15 -203]

19. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6547

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 75گ، 12 سطر (5/5×11/5)، اندازه: 11×17سم [ف: 5 -468]

20. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 943

بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: جیبی [ف: -212]

21. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 889/5

آغاز: برابر؛ انجام: سراخفای الف رمزی بدان ** کان احد اندر و عدد باشد نهان.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1204ق؛ 66ص (83 -148)، 19 سطر [ف: 2 -193]

22. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10707/3

آغاز: برابر؛ انجام: سر اخفای الف رمزی بدان ** آن احد اندر عدد باشد نهان

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1204ق؛ جلد: تیماج سیاه، 43ص (78 -120)، 15 سطر، اندازه: 10×21سم [ف: 33/1 -181]

23. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28687

آغاز: برابر؛ انجام: قال یموت الناطق و لا ینطق الصامت فیموت المرء بینها فیدخله الله الجنة هذا

خط: شکسته نستعلیق جلی، بی کا، تا: 1208ق؛ قطع: رقعی [رایانه]

24. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10304/6

آغاز: برابر؛ انجام: ص مولانا صدرالدین محمد شیرازی ... و افاض علینا انوارهم ...

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد باقر بن سرخوش افشار، تا: 1214 -1215ق، جا: اصفهان؛ جلد: تیماج، 55ص (160 -214)، اندازه: 14×20/5سم [ف: 32 -312]

25. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4650/15

خط: نسخ، کا: علی اصغر شاه کوهی، تا: 1226ق؛ 103ص (422 -

(524)، 18سطر (7×12)، اندازه: 10×17 سم [ف: 14- 3597]

26. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1639/1

آغاز: برابر؛ انجام: قدس الله اسرار هم وافاض أنوارهم و الحمد لله اولا و آخرا.

خط: نسخ، کا: محمد رحیم بن محمد خلیل بن محمد جعفر بن محمد خلیل هرنجی، تا: 1250ق؛ جلد: تیماج، 81ص (1-81)، 17سطر (8×13/5)، اندازه: 14×22سم [ف: 10-214]

27. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22364

آغاز: بسمله، الحمدلله الذي منه المبداء و المعاد و عرف؛ انجام: و کاتبه رمیم في التراب

خط: نستعلیق، کا: حسینی، محمد حسین بن محمد علی، تا:1251ق [رایانه]

28. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13476/2

آغاز: برابر؛ انجام: سرا خفای الف رمزی بدان ** کان احد اندر عدد باشد نهان

خط: نستعلیق، کا: عبد الباقي بن صدرالدین محمد بن ابی تراب فیضی کاشانی، تا: 1255ق، جا: کاشان؛ مصحح، محشی؛ 52گ (71-20)، 14 سطر، اندازه: 6×13سم [ف: 34-199]

29. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6546/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1255ق؛ جلد: تیماج، 64گ (1پ -64ر)، 17 سطر (6×12)، اندازه: 11×18/5 سم [ف: 5-468 ]

30. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10039/10

آغاز: برابر؛ انجام: بهر تاریخ نظام این درر ... قدس الله تعالی اسرارهم ... والحمد لله رب العالمين علی انعامه

خط: شکسته نستعلیق، کا: مقصود مسعود افشار ترکمان، تا: 1257-1256 ق؛ با ترجمه عبارت های عربی در ذیل آنها؛ جلد: تیماج، 82ص (406-487)، اندازه: 15×21/5سم [ف: 32-55]

31. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2056/4

خط: نسخ، کا: عزیز الله بن میرزا اسماعیل خرقانی، تا: 15شعبان 1263ق؛ جلد: تیماج، 21گ(107پ -127پ)، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 6-66]

32. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4166/1

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 1282ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 28گ(2پ-29پ)، 21و 22 سطر (9×13)، اندازه: 14/3×20/3سم [ف: 18- 90]

33. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1265

آغاز: برابر؛ انجام: في أوائل عام سبع و سبعین و الف من الهجرة الثقلين صلوات الله علیه و علی اهل بیته في الدرين و الحمدلله رب العالمين 1284 تمام شد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1284ق؛ واقف: محمد حسین طباطبائی بروجردی، 1367؛ جلد: میشن، 210 ص، 12 سطر، اندازه:11×17/5 سم [فهرست عراقی: 1-414]

34. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1984

آغاز: برابر

انجام: بهر تاریخ نظام این درر ** بی الف نظم لالی را شمر ...

بی کا، تا: 1284ق؛ از روی نسخه عبدالله بن محمد المدعو بالهادی نوه برادر مؤلف؛ 105گ، 12 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 1-224]

35. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12167/12

آغاز: برابر؛ انجام: کان احد اندر عدد باشد نهان

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، کا: صالح حسینی، تا: 1284ق، جا: سمنان مدرسه صادق خان؛ جلد: تیماج، اندازه: 10/3×17/2سم [ف: 10-90]

36. مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 1333/1

آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلاة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله؛ انجام: پس اکثری از دعاها که مستجاب نمی شود بجهت آن است که بی آداب و شروط است

خط: نستعلیق، کا: حاج میرزا محمد کاشانی، تا: جمادی الاول 1303ق، جان کاشان؛ جلد: تیماج مشکی، 42گ (آپ۔ 142)، 14 سطر، اندازه: 14×20سم [مؤيد: 3-274]

37. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 36909

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله اجمعین؛ انجام: بهجة آنست که بی آداب و شروط است تتمه الختوم و الأوراد الصحيحة [الموسومة] باللئالی المخزونة

خط: نستعلیق، کا: میرزا محمد کاشانی، تا: جمادی الاول 1303ق، جا: کاشان؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: مذهب، 42گ، 14سطر، اندازه: 14×20سم [اهدائی رهبر: 6-373]

38. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 2/ 11240

آغاز: برابر؛ انجام: کلمه 40 بها تمییز الفرقة الناجية من الهالكة

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد علی، تا: 10 شوال 1303ق؛ اندازه: 10/5 ×17 سم [ف: 11- 368]

39. مراغه؛ عمومی؛ شماره نسخه: 77/2

آغاز: برابر، انجام: هذا آخر الكلام في کتاب اللئالى المستخرجة من الكلمات المكنونة و هی اربعون كلمة. بهر تاریخ نظام این درر ** بی الف نظم لئالی می شمر سراخفای الف رمزی بدان ** کان احد اندر و عدد باشد نهان.

کامل؛ کا: مرتضی بن حسن حسنی حسینی، تا: 12 ربیع الاول 1304ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 46گ، 15 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: -177]

40. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21232

آغاز: برابر؛ انجام: باشد نهان و الحمدلله تعالی و الصلوه علی محمد آله

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1340 ق [رایانه]

41. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2559/2

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 48گ (239 -286پ)، 18 سطر (6/5×11)، اندازه: 10×15سم [ف: 12- 479]

42. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15911/1

آغاز: ... مع کل ربح لم یستضیئوا بنور العلم و لم یلجاوا الى رکن وثیق؛ انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 15ص (3-17)، اندازه: 19/5×27/5 سم [ف: 44-128]

43. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1667/1 -9/217

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 69گ، 14سطر، اندازه: 10/5×15 سم [ف: 6- 3432]

44. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1449

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ گویا از کلهر، قطع: ربعی آنشریه: 7- 215]

45. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4441/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 65گ (1پ-65پ)، 14سطر (7×12)، اندازه: 11×18سم [ف: 13- 3402]

46. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4185/2

بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 21گ (6- 26)، 22 سطر (9×15)، اندازه: 15×21سم [ف: 13- 3152]

47. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1512

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بی تا، به جهت حاج میرزا عبدالحسین نایب الصدر؛ مهر بیضوی «ادیب الممالك»؛ جلد: مقوایی، 70گ، 12سطر، اندازه:15×21سم [ف: 4- 314]

اللآلي / کلام و اعتقادات / عربی

al-la'ālī

یزدی، محمد تقی بن ابیطالب، - 1267 قمری

(yazdī, mohammad taqī ebn-e abītāleb(-1851

در مسأله های کلامی و فلسفی به روش اخباری، در 15 «فصل»: ایمان و کفر و شرک و شکر و عبادت در چند لؤلؤه، وجود (در چند لؤلؤه و از قرة العيون محمد مهدی نراقی می آورد و فلسفی است)، خداشناسی در شش مقصد هر یک چند لؤلؤة، عقل، جبر و تفویض (این دو با عنوان لؤلؤه است)، پیامبر و امام در سه مقصد هر یک چند لؤلؤه، بهشت، گناهان، احباط و تکفیر، توبه، نکوهش دنیا، بحث های ادبی، تاریخ، فقه و اصول، پراکنده ها (همه اینها در چند لؤلؤه است). کتاب عربی است و بندهایی به فارسی در آن هست. از حكمة العارفين مولی محمد طاهر قمی در آن آمده است. (دانش پژوه)

آغاز: بسمله و به نستعین. الحمدلله الذي لا یحصی نعمه العادون و الايؤدي حقه المجتهدون ... فیقول ... ابن ابی طالب محمد تقی اليزدي الاردكاني ... هذه لئالی غالية في فنون شتی مما یتعلق ببعض الآيات القرآنية و من ذکر بعض الاخبار المعصومية و ایراد بعض الادعية المأثورة و حكاية بعض ما صدر منی من بعض المكاتبات و تعرض بعض الأحكام الفقهية و شرح جملة من المسائل الأصولية و تبیین طائفة من الأحكام الاعتقادية و غیر ذلك مما یتعلق بالقراءة او العربية و غیرهما و اکثر هذه المجموعة هی الاحكام الاعتقادية قد جممتها متفرقة علی حسب ما اقتضته الحال و لقد حررتها و الفتها ایام ابتلائی في طهران بحبس السلطان من غیر جرم و لا طغیان ... لقد عنونت کل مطلب منها بلؤلؤة و لهذا سمیتها «لئالی»

انجام: لؤلؤة. قیل أن معوية سأل رجلا من الشيعة فقال کم لابن ابیطالب من المناقب فقال کیف اقول فیمن کتم شیعته مدائحه خوفا منك و کتم اعدائه مناقبه حسدا ملهم و بین الكتمانين ملاء الخافقين.

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 900/5

آغاز: برابر؛ انجام: لؤلؤة: نصاب غلات اربع ... دو هزار و هفتصد رطل است ... و بسنك من تبریزی یکمن تبریز است الا بیست و پنج مثقال و سه ربع مثقال صیرفی است

خط: نسخ، بی کا؛ بی تا، جلد: تیماج، 94گ (173پ -267ر)، 25سطر (14×18)، اندازه: 17/5×22 سم [ف: 5- 1697]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 901/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ در برگهای 262پ -264پ به فارسی و عربی بندهایی است بدین گونه: تسلیت به حاج سید محد باقر و پاسخهای نامه های علیخان پسر زاده محمد خان ایروانی و بهاء الدوله میرزا پسر فتحعلیشاه و میرزا علیرضای یزدی و آخوند ملا محمد کزازی و آقا عبدالوهاب طراز و آخوند ملا محمد باقر رکنابادی و پاره ای از نامه حاجی ملا لطفعلی دهابادی و عریضه سید محمد باقر و پاسخ نامه حاج ملا محمود استاد که درباره دانش او نزد شاه گفتگو نمود و رفع شبهه گناهکاری او را نزد شاه کرد؛ با خط خوردگی پس نسخه اصل خواهد بود؛ جلد: تیماج، 61گ (235ب -296ر)، 17سطر (14×17/5)، اندازه: 18×22سم [ف: 5- 1698]

اللآلي / اصول فقه / عربی

al-la'ali

اصفهانی، محمد کاظم بن محمد صادق، 1205 - 1273 قمری

esfahānī, mohammad kāzem-e-bn-e mohammad sādeq (1791 - 1857)

آن را به نام برادر محمد مهدی و قاسم در 1001 بیت در رجب 1195 (؟) سروده است.

مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 530/4

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ با دوائر نجومی؛ جلد: تیماج، 15سطر (10×14/5)، اندازه: 15×21/5سم [ف: 2 -633]

لآلی الأحكام / هیئت / فارسی

la’āle-1 ahkām

هرندی، محمد بن محمد علی، - 1243 قمری

harandī, mohammad ebn-e mohammad ‘alī(- 1828)

مؤلف که عمری را صرف استخراج تقویم نموده به ذهنش رسیده تا مقداری از وقایع و سوانح را با استفاده از دلایل نجومی استخراج کرده و به دفتر خود ملحق نماید تا فائده آن اتم باشد؛ در یک «مقدمه» و دو «مقاله» دارای ابواب و یک «خاتمه»: مقدمه: در مدخل این رساله فرخنده فال و متعلقات آن؛ مقاله 1. در احکام این سال علی سبیل الإجمال، در یازده «باب»: 1) احوال سلاطین عظام و پادشاهان، 2) احوال وزراء و صدور و قضات و علماء و سادات و تجار، 3)احوال امراء و حکام و داروغگان و سپاهیان، 4) احوال قلعه داران و ایلات و احشام و اهل جبال و دهاقین و زارعین و زهاد و درویشان، 5) احوال مستوفیان و حکماء و اطباء و منجمین و مهندسین و شعرا و ندما و کتاب و ارباب دفاتر و تجارو اهل بازار، 6) احوال خوانین و خادمان و ارباب طرب و ملاهی و اصحاب غنا و موسیقی، 7) احوال ایلخانان و رسولان و بیگان و جاسوسان و شاطران و کسبه داران و ارباب حرفه و عوام الناس، 8) احوال حروب و فتن و آشوب و محن و تاخت و تازان و امن و آرام، 9) احوال صحت و بیماری و وبا و طاعون و علل فوت و موت، 10) احوال سرما و گرما و ابر و باد و باران و برف و تگرگ و رعد و برق، 11. احوال محصولات و مزروعات و ارتفاعات و قحط و غلا و ارزانی؛ مقاله 2. در احکام اقسام این سال در سیزده «باب»: 1) احکام ایام مبدأ سال تا غره ماه رجب، 2 تا 12) احکام ماه رجب الى ماه جمادی الاول، 13) احکام ایام مبدأ ماه جمادی الآخر تا آخر سال؛ خاتمه: در مؤامره و احکام کسوفی که در این سال واقع می شود.

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6419/1

آغاز: احمد حمدا یفضل عن میزان العقول و الحواس و اشکر شکرا یتجاوز عن مقیاس الحدود و القياس؛ انجام: از فضل بن شاذان از حضرت امام رضا علیه التحية و الثنا روایت کرده است اعاذنا الله تعالی و سایر المومنين من جمیع المكاره و الشرور. خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 48گ

(اپ-48ر)، 17 سطر، اندازه: 15×21/5سم [ف: 20- 13]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8768

آغاز: الحمدلله الذي خلق السماوات و الأرض في ستة أيام ثم استوی علی العرش یغشی الليل النهار یطلبه حثیثا؛ انجام: بسند خود از فضل بن شاذان از حضرت امام رضا روایت کرده است ...

خط: نسخ، بی کا، تا: نزدیک عصر مؤلف؛ مجدول، دارای سرلوح رنگین؛ تملک: محمد شمس الدين ابن ملا عبدالله ابن جمعه هرند؛ مهر: «افوض امری الى الله عبده عبدالله» به تاریخ هفتم رمضان 1318 (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 110گ، 12سطر، اندازه: 14×20/5سم [ف: 22- 304]

لآلی الاخبار / حدیث / عربی

la’āle-l axbār

تویسرکانی، محمد نبی بن احمد، - 1320 ؟ قمری

toyserkānī, mohammad nabī ebn-e ahmad(- 1902)

تاریخ تأليف: 1303 - 1307ق

در سه جلد. کتابی است به خصوص برای سخنرانان مذهبی، سودمند و مفید.

آغاز: حمد له ... اما بعد فیقول ... انی لما کنت سائرة في کتب الأخبار و التفاسير و زبر الآثار و الأقاويل رأيت جملة من الأخبار النفيسة و التفاسير الشريفة ...

چاپ: در 24 ذیقعده 1307 آن را به چاپ رسانده است؛ تهران، سنگی، رحلی، 1311- 1312، 571ص؛ [تهران]، سنگی، 1320، رحلی، 14+684ص

1. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 58 صدر

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج، 310 گ، 29 سطر (10/5×22 )، اندازه: 32×35سم [ف: 5- 468]

2. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 319

این سه نسخه یکدوره از این کتاب است؛ کا: عبدالرحیم فیروز کوهی، تا: 1304ق؛ با سرلوح، مجدول، مصحح، مقابله شده توسط مؤلف؛ واقف: محمد نبی بن احمد تویسرکانی، 1314؛ قطع: وزیری [ف: -211]

3. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 332

کا: عبدالرحیم فیروز کوهی، تا: 1308ق؛ با سرلوح زرین، مجدول مصحح، مقابله شده توسط مؤلف؛ واقف: محمد نبی بن احمد تویسرکانی، 1314؛ قطع: وزیری [ف: -211]

4. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 450

کا: عبدالرحیم فیروز کوهی، تا: 1313ق؛ با سرلوح، مجدول مصحح، مقابله شده توسط مؤلف؛ واقف: محمد نبی بن احمد تویسرکانی، 1314؛ قطع وزیری [ف: -211]

لآلی الأصول = قلائد اللآلي / شعر، اصول فقه / عربی

la’ālī uṣūl = qalā’id-ul la‘ālī

موسوی گلپایگانی، محمد کاظم بن محمد صادق، ق13 قمری

mūsavī golpāygānī,mohammad kāzem ebn-e

mohammad sādeq (- 19c)

اهداء به: سید مهدی

منظومه ای است در هزار و یک بیت در اصول فقه که ناظم آن را در زمان فتحعلی شاه قاجار تنظیم و به شخصی به نام «سید مهدی» اهدا نموده است. کتاب مشتمل بر 14 «قلاده» می باشد و هر یک در چند لؤلؤه.

گلپایگان؛ امام جمعه، محمد حسن؛ شماره نسخه: 57

آغاز: حمدة لمن ينأى عن القياس ** و ان یصیر مدرک الحواس/ ما اجمع السمط مع اللآلي ** و اختلف الأيام و الليالي؛ انجام: و عدة الأبيات حین تحصی ** الف و واحد بغیر نقص / تاریخ عام تم هذا وجدا ** نظم قلائد اللآئي بدا

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 15 شعبان 1235ق؛ 51 گ، 11سطر، اندازه: 11×18سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: -165]

لآلی الاطواق /- عربی

la'all atwaq

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17653

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 205گ، اندازه:11 ×18/5 سم [رایانه]

لآلی البالي / دعا / فارسی

la’āle-1 bālī

حسنی طباطبائی، صدرالدین محمد، - 1154 قمری

(1742-) hasanī tabātabā'ī, sadr-od-dīn mohammad

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29710

آغاز: بسمله، قال الله عز من قائل و من الليل فتهجر به نافله لك عسی ان یبعثك مقاما محمودا. بدانکه نماز شب ؛ انجام: مثل علما و ایمانا و عافیه و سایر مطالب مشروعه گفت و الله الموفق و المعين تمت اللالي اليالي.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1109ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

لآلی البحرين / شعر / عربی

اصفهانی، محمد کاظم بن محمد صادق، 1205 - 1273 قمری

esfahānī, mohammad kāzem ebn-e mohammad sādeq(1791 - 1857)

اهداء به: فتحعلی شاه قاجار

تاریخ تأليف: یک شنبه 14 جمادی الاول 1249ق

چهارده قصیده است که هر قصیده ای در چهارده بیت سروده است در مدح چهارده معصوم، با دیباچه به نثر.

آغاز: بسمله، الحمد لمزین اذان المومنين الباهرين بمدایح رسول الله ... فیقول الائمه الذي بالذنوب

1. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1122/11

آغاز: برابر؛ انجام: لاعادیهم زفیر و شهیق

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: جمادی الاول 1225 ق تا شنبه 10 ربیع الثاني 1255ق، جا: اصفهان؛ مصحح، محشی به خط مؤلف؛ جلد: تیماج، 9گ (117- 125)، 10 سطر (6/5×11/5)، اندازه: 11×17 سم [ف: 3- 1558]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 22/5

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 28ص (92-65 )، 8سطر (7×10/5)، اندازه: 15×16سم [ف: 7- 23]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8579/5

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی از مؤلف؛ جلد: تیماج، 10گ (22پ-31پ)، 12سطر، اندازه: 10/5 × 17/5سم [ف: 28- 134]

4. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 530/10

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 15 سطر (10×14/5)، اندازه: 15×21/5سم [ف: 2- 634]

5. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 43/9

آغاز: برابر

کا: محمد مؤمن بن محمد مهدی اصفهانی هرندی، تا: 1264ق؛ 17گ (200پ -216ر)، اندازه: 15×21سم [ف: 1- 61]

لآلی البحرين / طب / فارسی

la'ale-1 bahrayn

فارسی، محمد حسین، ق14 قمری

fārsī, mohammad hoseyn(- 20c)

تاریخ تأليف: 1336ق

دستوراتی است در هم از دوا و دعا که برای سلامتی جان، از کتاب های مختلف یا از مجربات مؤلف گرد آورده شده است. در این مجموعه مجالسی نیز دیده می شود که گویا شخصی از اهل منبر آنها را نوشته و به خط صاحب مجموعه نیست. مقداری از این جنگ به سال 1336 نوشته شده است.

آغاز: شکر بیحد و حمد برون از عدد و قیاس مراحد صمد فرد لم یزل ولا یزالی را که نمایش چهره غیبی را بصورت انسانی برافراخت

[فهرستواره منزوی 3662/5]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6268

آغاز: شکر بیحد و حمد برون از عدد و قیاس مراحد صمد فرد لم یزل و لایزالی را که نمایش چهره غیبی را بصورت انسانی

برافراخت

خط: نستعلیق، کان = مؤلف، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 84گ، اندازه: 18×27سم [ف: 16- 246]

لآلی بهية (مکاتیب) / ادبیات/ فارسی

la’ālī-ye bahīyye (makātīb)

کنتوری، اعجاز حسین بن محمدقلی، ،1240- 1286قمری

kantūrī, e‘jāz hoseyn ebn-e mohammad qolī (1825-1870)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28073

آغاز: جناب برادر صاحب ادام الله بقاءه و رزقنا عاجلا لقاءه پس از تسلیمات خادمانه و آداب ملازمانه؛ انجام: که مزاج سید ناصر حسین سلم الله تعالی الحال چگونه است فقط جمادی الثانيه حامد حسین عفی عنه سنه 1285.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1285ق، افتادگی: آغاز و انجام [رایانه]

اللآلي البهية / اصول فقه / عربی

al-la’āli-l bahīyye

ابی، محمد بن اسماعیل

abī, mohammad ebn-e esmāʻīl

به امر: محمد باقر بهبهانی (استاد مؤلف)

کتاب در رد مشرب اخباری و تأييد مسلک اجتهادی است. مؤلف با نقل کلمات شیخ یوسف بحرانی از حدائق و آقا رضی قزوینی از لسان الخواص به نقد اصول و رد نظرات اخباری پرداخته و کتاب را در یک «مقدمه»، دو «مقصد» و یک «خاتمه» به پایان برده است.

قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 499/6

آغاز: ربنا احکم بیننا و بین قومنا بالحق ... فلا یخفی علی ذوی العقول السليمه و الطباع القويمة؛ انجام: اقول انظر هداك الله الى هؤلاء یدعون صعوبة طريقة المجتهدين و قد ضیقوا الأمر علی انفسهم

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، مذهب، 16گ (305پ-320پ)، اندازه: 15×21سم [ف: 1- 433]

لآلی بهیه/به / ادبیات فارسی

la’ālī-ye bahīyye

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28620

آغاز: جناب حاوی الفضائل و الفواضل عمدة الأعيان بعد سلام مسنون شوق مشحون التماس اینکر در باب؛ انجام: علامه حلی که ذکر فرموده که در آن ... بر آن فرموده بحر العلوم ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 46 گ، 13 سطر [رایانه]

اللآلي البهية عن الملتقطات الفتحية / گوناگون / فارسی، عربی

la'ali-1 bahiyya an-il multaqatat-il fathiya

زندی شیرازی، فتحعلی بن حسنعلی، ق13 قمری

zandī šīrāzī, fath-‘al ebn-e hoseyn-‘alī(- 19c)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17341

کاتب = مؤلف، تا: قرن 13[د.ث. مجلس]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14798/1

آغاز: ... علی نبیه محمد و آله الطاهرين، أما بعد فیقول العبد المتمسك بعروة النبي ... ان هذا المجلد الثاني من کتاب ... و ارجو من الله الاتمام، و هو ولی الانعام، فائده: نقل کرد مجلسی هر گاه گویند عالم، مراد معصوم است، و خصوص احدی از ایشان، مراد نیست؛ انجام: جامع الأصول، ناقبلا عن عدة من صحاحهم، عن ابی هريرة و جابر و ابی مسعود و علی (علیه السلام) و ام سلمه (رضی الله عنه) و ابی سعید و ابی اسحاق، عشر روایات في خروج المهدي (عجل الله تعالی فرجه الشريف) و وصفه وان عیسی (علیه السلام)، هذا آخر ما اردنا ذکره في هذ المجلد، الحمدلله و سلامه علی عباده ...

جلد دوم کتاب؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 18 ربیع الثاني 1233ق، جا: تهران؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی با نشان «فتحعلی عفی عنه، منه» از مؤلف که برخی به سال 1237ق نگاشته شده، با قلم خوردگی؛ مهر: «عبده علی بن محمد مهدی الحسيني» (بیضوی)، «فتحعلی ...» (مربع)؛ 282گ (2پ -283پ)، اندازه: 15×24سم [ف: 37- 401]

اللئالي البهية في مکاتیب الفارسيه / متفرقه / فارسی

al-la'ale-1 bahiyye fi makatib-el farsiyye

کنتوری، حامد حسین بن محمد قلی، 1246-1306 قمری

kantūrī, hāmed hoseyn ebn-e mohammad qolī (1831 - 1889)

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28002

آغاز: دام مجدکم بعد سلام التماس آنکه خط آن شفیق رسده مسرور و ممنون ساخت بنام مولوی مهدی؛ انجام: کیاهی که سبب شدت گرما نبوت لکھنی عریضه کی دانه دو روز سی سبب گرما کیهان ...

خط: نسخ، بی کا، تا: 1282ق؛ افتادگی: آغاز و انجام [رایانه]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28036

آغاز: زاد الله مجده - بعد تسلیم - ملتمس خدمت با بر کت هی - که اسوقت ضرورت ایك کتاب لغت ...کارئی آپ بکنم ... افتان و خیزان میرسیم بدهلی زیاده ادب حامد حسین عفی عنه

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا [رایانه]

اللآلي البيض في منجزات المريض / فقه / عربی

la‘āli-l bayd fi munajjazāt-il marīd

یزدی، محمد کاظم بن عبد العظيم، 1247؟ -1338؟ قمری

yazdī, mohammad kāzem ebn-e 'abd-ol-'azīm(1832-1920)

رساله ای استدلالی در احکام متعلقه به تصرفات مالی مریض و اینکه کدام یک از آنها صحیح یا نادرست و از اصل مال میت یا ثلث وی خارج می باشد، در دو «مقام»: 1. التصرفات المعلقة علی الموت؛ 2. التصرفات غیر المعلقة .

آغاز: الحمدلله و الصلاة علی محمد و آله ... هذا ما جری به قلمی حین البحث عن تصرفات المريض و أنها خارجة من الأصل أو الثلث

انجام: و کذا لو و کله و غاب الوكيل بحیث لا ینفع الرجوع عن الوكالة لعدم امکان اخباره بالرجوع.

[الذريعة 18/23]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11148/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، کا: محمد موسی خوانساری، تا: یکشنبه 8 محرم 1316ق؛ مصحح، توسط محمد علی شریف اصفهانی رهنانی مقابله شده با عبارات «بلغ قبالا بمنه تعالی و قد حصل الفراغ من المقابلة مع الدقة التامة و له الشكر و المنة و انا الراجي رحمة دبه اللطيف محمد علی الشريف»، با نشان بلاغ؛ 66گ (1- 66)، 20 سطر، اندازه: 9/5×15 سم [ف: 28- 213]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5675/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد ابراهیم یزدی، بی تا، برای سید امجد حسین هندی اله آبادی؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 56گ (3پ-58پ)، 22 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 15- 75]

اللآلي الدرية في نقل بعض معانی الأبيات الفخرية / فضائل و مناقب /عربی

la‘āli-l durrīyya fi naql-i ba'd-i ma‘āni-il abyāt-il faxrīyya

قاسمی یمنی، محمد بن یحیی، - 780 قمری

qāsemī-ye yamanī, mohammad ebn-e yahyā(- 1379)

تاریخ تأليف: سه شنبه 24 ربیع الاول 759ق؛ محل تأليف: هجره الظهر اوین - یمن

در فضایل اهل بیت است مبتنی بر منظومه امام الواثق بالله المطهر بن المهدي محمد بن المطهر بن یحیی زیدی (702- 802ق) (اتحاف المتهدين) که نتوانست خود آن را شرح کند. شارح می گوید که این شرح من پاسخ مانندی است به برادران ما که سید امام ابو عبدالله حمیدان بن یحیی بن حمیدان نیز بدان پرداخته است. در این کتاب از نهج البلاغة و دو مجموع قاسم و هادی بهره بردم و مطالبی در آن آوردم که شرف الدين حسن بن مهدی هارونی بر من روایت کرده است، از رضی الدين ابراهیم بن اسماعیل اسلمی نیز از کتاب حقائق و معرفة الايمان ساخته الامام المتوكل علی الله أحمد بن سلیمان بهره بردم و از کتابهای امام علامه حمیدان و یحیی بن منصور به العفيف. در آن گذشته از کلام زیدی سرگذشت ائمه و ملل و نحل هم هست. چنین است نخستین بیت این منظومه: «لا یستزلك اقوام باقوال ** ملفقات حریات بابطال».

آغاز: احمد المختص بصفات القدم الواجب الوجود في حالتی الوجود و العدم مذوت الذوات و منسئها و مخترع الاجسام و الاعراض

[مؤلفات الزيدية2/ 395]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3048

آغاز: برابر؛ انجام: سنة تسع و خمسین و سبعمائة ... بهجرة الطهراوين حرسها الله تعالی بالسادة الأكرمين و العلماء و المتعلمين.

تذکر: در فهرست بدون نام مؤلف است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 24 جمادی الاول 983ق؛ تملک: ابراهیم بن المطهر، جمال الدين محمد بن عزالدین صلاح المؤيدي در 1035؛ جلد: میشن، 366گ، 21 سطر، انداز 21/5×31 سم [ف: 1- 450]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1415

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه محمد عبد العظيم الهادي - ضحیان، یمن؛ خط: نسخ، کا: احمد بن اسماعیل شویل، تا: صفر 1359ق، به عنایت سید عبد الله بن امام هادی حسن بن یحیی قاسمی و به واسطه سید صالح بن احسن جران؛ مصحح: 464 ص [عکسی ف: 258-4]

اللآلى الزواهر في تتمة عقد الجواهر / فقه / عربی

al-la‘āli-z zawāhir fī tatimmat-i ‘iqd-il jawāhir

بحرانی، یوسف بن احمد، 1107 - 1186 قمری

bahrānī, yūsef ebn-e ahmad (1773- 1696)

تاریخ تأليف: 1173ق؛ محل تأليف: کربلا

مؤلف در این کتاب به بیست و دو مساله شیخ علی بن حسن بحرانی جواب گفته است.

[الذريعه 259/18]

1. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 91/2

آغاز: مسألة لو کان شیء مقطوع بنجاسته أو تحریمه فاشته باشیاء كثيرة فهل یجب اجتناب ...

خط: نسخ، کا: محمد موسوی، تا: 1214ق؛ از روی خط مؤلف؛ جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 1- 67]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 141/2

نسخه اصل: همان نسخه بالا عکسی [ف: 1- 157]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14479/2

آغاز: هذه المسائل للشیخ علی بن الحسن البحراني و الاجوبة للشیخ الرباني شیخنا الشيخ یوسف البحراني عامله بلطفه السبحاني؛ انجام: لو اشترك الامام و المأموم في شك یوجب الاحتياط هل یجب علیه الايتمام به في الاحتياط ام لا.

خط: نسخ، کا: قاسمعلی هزار جریبی الاصل و المسكن بن محمد رفیع، تا: 1223ق، جا: تجریش امامزاده صالح؛ جلد: تیماج، 26گ (287ر -312پ)، 15 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 38- 632]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5852/1

آغاز: اما بعد حمدالله تعالی بماله من المحامد و شکره علی نعمه ... فیقول الفقير إلى ربه الكريم یوسف بن احمد ... نواحی الاماني و ذلل له شموس المعاني هذا جواب ما سالت ایها الاخ الاخلاص و الخل الاختصاص؛ انجام و شهوده و اعوانه الى هنا الكلام علی هذه المسائل الشريفه و الفوائد المنيفه و قد اتفق الفراغ منها ... سنه 1173-ه-

خط: نسخ، کا: بیابانکی، محمد حسین بن محمد علی، تا: 1230ق؛ جلد: تیماج، 189ص (2- 190)، 16-15 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 17- 262]

اللالي السنية و الصحيفة الجعفرية / دعا / عربی

al-la‘āli-s sanīyya wa-sṣaḥīfa-til ja'farīyya

شریعتمدار تبریزی، محمد حسین بن علی اکبر، - 1331 قمری

šarī‘atmadār tabrīzī, mohammad hoseyn ebn-e 'alī akbar(- 1913)

تاریخ تأليف: 1318ق

در دعاهای حضرت صادق علیه السلام به روش صحیفه سجادیه، بدون ذکر اسانید و انتخاب شده از کتاب های معتبر، با ذکری از داستان مشروطه و مظفرالدین شاه قاجار در سر آغاز کتاب، و ترجمه مطالب در حاشیه به فارسی. جزء اول این کتاب روز شانزدهم ربیع الثاني 1318ق و جزء دوم اواخر شوال همان سال به پایان رسیده و کتاب دنباله دارد که در این نسخه نیامده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5223

آغاز: اللهم یا داعم المسموكات و جاعلها سبع طرائق مسلوکات و مزینها بنجوم سالکات و نیرات سائرات خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح، دارای ترجمه فارسی؛ جلد: مقوایی، 222گ، اندازه: 17×22سم [ف: 14- 22]

اللآلي الصحاح الجامعة لما في المصباح / لغت عربی

al-la‘āli-s șiḥāḥ-il jāmiʻa lammā fi-l mişbāḥ

غزی، بشیر بن هلال، - 1339 قمری

qazzī, bašīr ebn-e helāl(- 1921)

وابسته به: المصباح المنير في غریب الشرح الكبير = مصباح المنير؛ فیومی، احمد بن محمد (-770)

ترتیب و تلخیصی برای «المصباح المنير» فیومی. مؤلف در آغاز می گوید: «التزمت ان اجمع اللغة التي في المصباح وأرقشها علی وجه الاخبار والحكاية واردف کل لفظ باشهر منه ولم اتعرض للالفاظ الشائعة روما للایجاز وعنی للسهولة و ...».

قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 119

آغاز: بسمله الحمدلله والصلاة علی رسول الله و آله و صحبه ... کتاب الالف آبد العبد منی وابق و ساق ابیله و جماله الى ابیورد من خراسان؛ انجام: وضح وبعد أن یقنه وایقن به ذهب الى یام قبيلة بالیمن وخرای يؤيؤا وطيرة کالباشق

کتاب الالف تا کتاب الياء؛ خط: نسخ، کا: هاشم بن محمد خراط، تا: جمادی الثاني 1303ق؛ جلد: مقوا، 63گ

، 19 سطر، اندازه: 19×23سم [ف مخ: 1- 404]

اللآلي العبقرية في شرح العينية الحميرية / ادبیات / عربی

al-la'ali-1 abqariyya fi S.-il ayniyyat-il himyariyya

فاضل هندی، محمد بن حسن، 1062 - 1137 قمری

fāzel-e hendī, mohammad ebn-e hasan (1652-1725)

وابسته به: القصيدة العينية الحميرية؛ سید حمیری، اسماعیل بن محمد (105- 173)

تاریخ تأليف: 7 صفر 1089 ق

شرح ادبی مفصل بسیار مهمی است بر قصیده عینیه سید حمیری که در آغازش می گوید «لام عمرو باللوی مربع». در این شرح بیشتر جنبه های ادبی و نحوی رعایت شده است. این شرح در اول یک بیت یا بیشتر را می آورد، پس از آن با این عناوین شرح می نماید «اللغة، الاعراب، المعاني، المعني، البيان». بنا به گفته الذريعه (260/18) روز مولود پیغمبر اکرم (10 ربیع الاول) شروع در تأليف و پنج شنبه 7 صفر 1089 به پایان رسیده است. (سید احمد اشکوری)

آغاز: اما علی قافية قفو الاقاويل و فقية مقالة قالها الاراجيل مفتتح ناسخ الأناجيل و مختتم الدعوة في الظل الظليل ...

انجام: هذا آخر ما بکی القلم متبسما فعادی النادي بدموعه متنسما في کتاب اللالي العبقرية في شرح القصيدة الحميرية و قد اتفق الفراغ منه یوم الخميس سابع صفر مولد امام الجن و البشر ابی الحسن موسی الكاظم صلوات الله علیه و آبائه الزهر الغرر و ابنائه | الأئمة المعصومين اولی الايدي و البصر من عام الف و تسع و ثمانین من هجرة خیر من هجر مسحور الشجر و الحجر صلوات الله علیه و آله الأئمة المعصومين و عترته الاخيار الطهر الميامين و قد وقع الابتداء به في مولد الرسول الامين علیه و آله الهادين للعمین من الصلوات ما هو بهم قمین فليهنأ کتابی شرف الطرفين و حيازة الشرفين و کتبه بانامله الجانية الفانية مؤلفه العايذ بربه من الزبانية محمد بن الحسن الأصبهاني المعروف ببهاء الدين شفع الله فیه نبیه و آله یوم الدين [الذريعه 259/18]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9885

آغاز: برابر؛ انجام: مشهور او حقیقه عرفیه ... بهاء الدين سنه 1105.

خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1105ق؛ جلد: میشن [رایانه]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1870

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کان محمد نصیر بن شیخ امین الدين حسن نجفی، تا: یکشنبه 2 ذیحجه 1099ق؛ مجدول، محشی با نشانه «منه، منه مدظله» و با حواشی لغوی، برخی حواشی باید از مؤلف باشد؛ تملک: محمد بن محمد علی موسوی در 1268، رضا بن جمال الدين موسوی در 1323؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 297ص، 14سطر (7×14)، اندازه: 15×22سم [ف: 8- 476]

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 182

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی : 1- 202]

3. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1543

آغاز: برابر؛ انجام: ثم أن لو کما عرفت اصلها بالمضی وان دخلت.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوایی، 208گ، 14 سطر (8/5×15/5)، اندازه: 16×21سم [ف: 8- 171]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1814

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کان محمد علی بن علی، تا: 4 جمادی الثاني 1233ق؛ جلد: تیماج، 232 گ، 15 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 5- 197]

5. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 714

بی کا، تا: 1292ق؛ 170گ [ف: -211]

6. تبریز؛ قاضی طباطبائی؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا [نشریه: 7- 518]

7. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 26038

بی کا، بی تا، خریداری از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 479

آغاز: برابر؛ انجام: وفقنا الله سبحانه لا تمامه، ثم أن لو کما عرفت أصلها المضي

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، روی برگ اول عبارت «تأليف فاضل هندی و حواشی بخط خود آن مرحوم است»، و نام آخوند ملا علی مشهور به رئیس به تاریخ 18 صفر 1265؛ مهر: محمد علی الحسيني «عبده محمد علی الحسيني» (مربع)، «المؤمن حی في الدارين»؛ 211گ، 17 سطر، اندازه:12×19 سم [ف: 2- 84]

اللآلي العلوية- الجوهر النضيد و العقد الفريد من کلمات قصار الفريد

الآلي الغوالي- غوالی اللآلي

اللآلي الغوالي = الوصايا / حدیث / عربی

al-la'ali-1 gawali = al-wasaya

شیخ صدوق، محمد بن علی، 311؟ - 381 قمری

šeyx-e sadūq, mohammad ebn-e ‘alī (924 - 992)

رساله ای است در وصایا و مواعظ و حکم که دو سوم اول آن شامل وصایای پیامبر (صلی الله علیه و الله) به امام علی (علیه السلام) با عناوین «یا علی» و الفاظ موجز پیامبر و وصایای امام علی (علیه السلام) به فرزندش «محمد بن حنیفه» با عناوین یا «نبی» می باشد و ثلث آخر رساله اخبار و روایات مختلف از اهل بیت (علیه السلام) است. با تتبع در منابع و فهارس نشانی از این رساله به دست نیامد.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21741

آغاز: بسمله. الحمد لولیه و مستحقه و افضل الصلوة و السلام علی اشرف خلقه ... اما بعد فهذه لآلی غوالی و جواهر زواهر وصایا خرجت؛ انجام: و طهرهم تطهيرة اهل جنتك و فضلك بحق محمد و اهل بیته ... صلو تك و سلامك علیه و علیهم اجمعین برحمتك یا ارحم الراحمين

خط: نستعلیق، کا: فدا علی بن سید احمد علی موسوی نیشابوری الكهنوي، تا: ربیع الأول 1235ق؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: مقوا، 28گ، 17سطر، اندازه: 12/5 × 18/5 سم [اهدائی رهبر: 2

اخبار 2- 614]

اللآلي الفريدة في شرح القصيدة الشاطبية / تجوید / عربی

al-la’āli-l farīda fī š.-il qaşīda-tiš šāțibīyya

فاسی، محمد بن حسن، 580؟ - 672؟ قمری

fāsī, mohammad ebn-e hasan (1185 - 1274)

وابسته به: حرز الاماني و وجه التهاني = قصيدة الشاطبية؛ شاطبی،

قاسم بن فیره (538- 590)

تاریخ تأليف: 672ق

شرحی است مزجی ومبسوط بر قصیده «حرز الأماني و وجه التهاني» مشهور به «قصیده شاطبیه» ابو محمد قاسم بن فیره شافعی شاطبی در قراءات سبع که به توضیح لغات می پردازد و سپس برخی ابهامات وارده را با عناوین «ان قیل» و «ان قلت» مطرح و مختصرا مرتفع می نماید.

چاپ: ریاض، مكتبة الرشد، ناشرون، چاپ 1، ج3، 1426ق.

[کشف الظنون 647/1 ؛ الأوقاف العامة بغداد 33/1]

شرح و حواشی:

1- منتقی اللآلي و مرتقی التعالي؛ صغناقی، حسین بن علی (-711)

1. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 65

آغاز: بسمله و صلی الله علی سیدنا محمد و آله و صحبه و سلم تسلیما كثيرة دائما ابدا. سوره آل عمران و اضجاعك التورية مارد؛

انجام: و لابد في تعیینهن من الالى عنوا بالمعانی عاملین و قولا

خط: نسخ زیبا معرب، بی کا، تا: قرن 8؛ مذهب، در آن آمده: «الحمدلله علی نعمه ملك هذا الجزء و الذي قبله الفقير إلى ربه سبحانه (احمد بن محمد بن احمد) للامانه في ذی الحجه الحرام سنة 853 ه.ق»؛ مهر: «قنبر بنده شاه ولایت» (بیضوی)؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: مشمع، 193گ، 23- 25سطر (12/5×19)، اندازه: 19×28/5سم [ف: -76]

2. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 224

جلد اول کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ مصحح، محشی؛ تملک: حسین بن حسن بن حامد؛ جلد: تیماج، 213گ، 25 سطر، اندازه: 18×26سم [ف: 1- 174]

اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 401

همان نسخه بالا [نشریه: 11- 903]

3. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 208

آغاز: سوره آل عمران، واضحاع التوريه مارد حسنه ** وقلل في جود وبالخلف بللا. اخبر ان من اشار اليهم بالمنم وراء والحاء في قوله «مارد حسنه» وهم ابن ذکوان والکسائی وابو عمر وقرء التوريه یعنی في جمیع القرآن بالاضحاع وهو عبارة عن الامالة الكبرى؛ انجام: و کسرا نشروا فاضمم معأ صفو خلفه ** علاعم وامدد في المجالس نوفلا وان ارید به مجلس رسول الله صلعم فان لکل واحد ممن هو في مجلسفجمع لكثرة المجالس والوجه في قراءة من قرأ في لامجلاس انه اوقع الواحد موقع الجميع.

جلد دوم شرح و مشتمل بر سوره آل عمران تا قسمت هایی از سوره مجادله می باشد؛ خط: نسخ کهن، بی کا، تا: با تاریخ 828ق؛ افتادگی: انجام؛ مهر: محمد بن حسن علی مدعوبه علی قاری 1118 «اغنا مدينة العلم وعلی بابها» (بیضوی)، علی بن ابی الحسن بن محمدبن ابی الحسن «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده علی 1106» (بیضوی)؛ تملک: عمادالدین علی استر آبادی، محمد اللآلي العبقرية - اللآلي في علی بن حاج محمد هادی هرندیبا مهر «العبد المذنب محمد علی» (مربع)؛ جلد: روغنی مذهب، 489ص، 21 سطر،اندازه: 17×28سم [ف: -106]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 413

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 2- 15]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9114

آغاز: آغاز پس از نام شارح: الحمدلله الذي أنزل علی عبده الكتاب ... بدات ببسم الله في النظم اولا - تبادل رحمانا رحیما و مویلا یقال بدات الشي و ابداته ای احدثته و انشاته و مکنه یبدو الخلق؛ انجام: فاذ کرونی کلمات اضافتها و ربی و بی منها کلمتا انی معا و هی ذاب فتامل ذلك و الله اعلم تم الجزء الأول ... في الجزء الثاني سوره آل عمران

خط: نسخ معرب، کا: یونس مقری مالکی، تا: 17 ذیقعده 838ق؛ مصحح، مقابله شده؛ تملک: احمد بن محمد بن الانصاري در ذیحجه 853؛ واقف: محمد بن داود حسینی، جمادی الثاني 1307، کاغذ: بغدادی، جلد:تیماج مذهب، 216گ، اندازه: 18×28سم [ف: 23- 145]

اللآلي في شرح شواهد قطر الندى = تحفة اللبيد = تحفة اللبيب / ادبیات فارسی

al-la'ali fi S.-i Savahed-i qutr-un nada = tuhfat-ul labid = tuhfat-ul labib

قائنی، محمد جعفر بن محمد کاظم، ق 12 قمری

qā’enī, mohammad ja‘far ebn-e mohammad kāzem(-18c)

وابسته به: قطر الندى وبل الصدى؛ ابن هشام، عبدالله بن یوسف (761-708)

در شرح و ترجمه لفظی شواهد شعری قطر الندى؛ با گواه آوردن شعرهای فارسی بسیاری از سرایندگان فارسی زبان. در الذريعه (13/ 339)از شرح شواهد قطر الندى به فارسی از مولی محمد جعفر بن محمد کاظم قاینی یاد گردیده است.

آغاز: بسمله، الحمدلله الذي لایصفه و صف و الصلاة علی من لایحتمل من بنوته حرف

[الذريعة: ج13ص339؛ مكتبة اميرالمؤمنين2/ 451]

1. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3003

آغاز: برابر؛ انجام: پس اگر ببینی تو آن فعل را در روزی کتابت کن تو او را بیا در روز، پس نوشتن بیا آت و الا بالف است

خط: نسخ، کاتب = مؤلف [ظاهرا به نادرست خط مؤلف دانسته شده]، تا: 1242ق؛ جلد: چرمی، 81گ، 18سطر، اندازه: 10/5 ×20سم [ف: 1- 220]

2. اصفهان؛ مهدوی، مصلح الدين؛ شماره نسخه: 84

آغاز: برابر؛ انجام: رس و اشباع و حد و ثم ** توجیه و مجری

بعده نفاذ

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 75گ، 14 سطر، اندازه: 18×12سم [ف: -89]

3. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 499/2

آغاز: برابر؛ انجام: یعنی مخفی و پنهان بماند اصل او پس الحاق من به فعل تاء خطاب را و مایست و ممان در پوشیدگی و نادانی.

خط: ثلث، کا: کلبعلی بن سهراب بیک هروی، تا: 18 ذیحجه 1106ق، جا: مشهد رضوی مدرسه عباسیه؛جلد: تیماج، 118گ (223- 340)، 18سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: -257]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 486/2

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 2-87]

4. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5417/2 -27/87

آغاز: برابر؛ انجام: از توهجی کردن او یعنی مخفی و پنهان نماند اصل او پس الحاق کن بفعل تاء خطاب راو مأيست وممان در پوشیدگی وفادانی تمت

خط: نسخ، کان محمد نصیر، تا: یکشنبه آخر ربیع الاول 1112ق؛ جلد: تیماج، 33گ، 17سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 2- 781]

5. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 294

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 91گ، 12 و 13سطر(8-9×14-15)، اندازه: 13×19 سم [ف: - 22]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14916/2

آغاز: برابر؛ انجام: و باین استشهاد آورده است این شعر را.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 35گ (71- 159)، اندازه: 15×21سم [ف: 12- 383]

7. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1305

آغاز: برابر؛ انجام: و شاهد این بیت در ذکران است با خبر کاد و اصل این بود که محذوف باشد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1212ق؛ 79گ، اندازه: 10/5× 15/5سم [ف: 4- 136]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18657/2

آغاز: برابر؛ انجام: و الثانية همزة ادات التعريف و الحق مبتدا و ان قلبك خبره و ابنت من البيت بمعنی القطع و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و الماب.

خط: نستعلیق بدخط، کا: محمد علی ابن هاشم لارجانی ایناکی، تا: محرم 1218ق؛ مهر: «الله خالق کل شی محمد جعفر» (بیضوی)؛ 157گ، 18 سطر (89×17)، اندازه: 15×21سم [ف: 51- 88]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4171

آغاز: بود این طرز مقال – چاره باصره اعمی قطری چکند ... اذا قالت حذام فصد قوها - فان القول ما قالت حذام - و لو لا المزعجات من الليالي - لما ترك القطا طیب المنام - التصديق باور داشتن و واقع شده است در مغنی اللبيب بدل فصدقوها فانتوها؛ انجام: فان تره بالیاء یوما کتبته ** بیاء و الا فهو یکتب بالالف. پس اگر ببینی تو آن فعل را بیا در روزی کتابت بکن تو او را بیان و الا بالف کتاب بکن آن فعل را.

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد صادق بن اسدالله، تا: پنج شنبه 12 محرم 1221ق؛ افتادگی: آغاز؛ بابلاغ مقابله؛ جلد: تیماج، 88گ، 14سطر (6×10)، اندازه: 10×16سم [ف: 13- 3137]

10. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2527

آغاز: برابر

انجام: کتابت بکن آن فعل را.

خط: نستعلیق، کا: محمد صادق بن ابو طالب سوریانی بواناتی، تا: و ربیع الاول 1222ق؛ جلد: میشن، 68گ، 14سطر، اندازه: 9/8×14/5 سم [ف: 2- 113]

11. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 823/3

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالله بن مهدی فردوسی، تا: 6 ذیحجه 1227ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 6گ (88پ - 93پ)، 18 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 2- 100]

12. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 567/2

آغاز: برابر

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1230ق؛ 36گ (22- 57)، اندازه: 10/5 ×15/5 سم [ف: 3- 109]

13. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 116

آغاز: برابر؛ انجام: پس نوشتن به یاء است والا ... به الف. تم

خط: نستعلیق تحریری، کا: عبد الصمد بن عبدالرضا فیروزآبادی، تا: ذیحجه 1232ق؛ جلد: تیماج، 40گ، 19سطر (7/5×12)، اندازه: 10/5×16سم [ف: 1-49]

14. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4464/3

آغاز: برابر؛ انجام: پس الحاق کن تاء خطاب را و همان در پوشیدگی و نادانی.

کا: تاجر نوری، محمد علی بن لطفعلی، تا: ربیع الأول 1235ق؛ جلد: تیماج، 32گ (62پ -93ر)، 16سطر (8×16)، اندازه: 15×21سم [ف: 13 - 3419]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5874

آغاز: برابر؛ انجام: یعنی اگر ببینی او را بیاور روز پس نوشتن بیاء است والا پس او به الف است. ام الكتاب.

خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم بن حاج مختار شیرازی، تا: 1240ق؛ جلد: تیماج، 162، 15 سطر، اندازه: 10/5×16 سم [ف: 273-17]

16. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 61/1

آغاز: بسمله الحمدلله الملك الغفار ... اما بعد چنین گوید محرر این اوراق

خط: نسخ، کا: غلامرضا بن محمد هاشم یزدی، تا: جمادی الاول 1244 ق [ف: 3- 25]

17. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 57ش /175

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کان محمد جعفر کاتب اصفهانی، تا: ربیع

الأول 1249ق؛ جلد: تیماج، 87گ، 11سطر (6/5×10)، اندازه: 15×10/5سم [ف: 1- 153]

18. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5701

خط: نسخ، کا: نصرالله بن استاد باقر اصفهانی، تا: 1256ق؛ جلد: میشن، 94گ، 15سطر، اندازه: 11×15/7سم [ف: 2- 113]

19. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3629/2

آغاز: برابر؛ انجام: اصل ان لیس الحاق کن به فعل تاء خطاب را همان در پوشیده گی و نادانی.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1265ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 36گ (79پ -114)، 19سطر (9×15)، اندازه: 15×20سم [ف: 16- 217]

20. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38201

آغاز: برابر؛ انجام: فکتبه بیاء والا فهو بالالف یعنی اگر ببینی او به یاد (کذا؛ یاء) روزی پس نوشتن او به یاست الا پس او به الف.

کامل؛ خط: نستعلیق، کا: محمد تقی شیرازی، تا: 1267ق؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: گالینگور، 62گ، 15سطر، اندازه: 15×20/5سم [اهدائی رهبر: 10- 196]

مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 1174

همان نسخه بالا [مؤيد: 3- 151]

21. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8672- 58/122

آغاز: بسمله، الحمدلله الملك الغفار والصلوة علی محمد و آله المتصفين بخیر الاطوار چنین گوید محرر این اوراق

خط: نسخ، بی کا، تا: 1269ق؛ 121 گ، 12 سطر، اندازه: 10×16سم [ف: 2- 781]

22. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3762/2

آغاز: بسمله، الحمدلله الملك الغفار؛ انجام: موجود: و التغميم پوشانیدن و مبهم گردانیدن

خط: نسخ، کا: سید علی بن سید محمد علی یزدی، تا: 1269ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 85ص (1- 85)، اندازه: 11×18سم [ف: 5- 1786]

23. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 740/2

آغاز: بسمله و به نستعین - الحمد الله الملك الغفار و الصلوة و السلام علی محمد و آله المتقين بخیر الأطوار - اما بعد چنین گوید محرر این اوراق محمد جعفر ابن محمد کاظم القاني؛ انجام: هجو کردن فعل از تو یعنی بماند پس الحاق کن بفعل تای خطارا و توقف کن بآن پوشیدگی - تمة شواهد شرح قطر في سنه 1272

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1272ق؛ جلد: مقوا، 20 گ، 16سطر (7/5×14)، اندازه: 17×21/5سم [ف: 2- 328]

24. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 563

آغاز: برابر؛ انجام: اصل او سووق بوده حذف شده است و او از جهت ثقل جمع ما بین کف وزانو السمان بکسر سین جمع سمینه چاق یعنی امیه ابن منجره

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ جلد: تیماج، 79گ، 14 سطر، اندازه: 10×15سم [ف مخ: 1- 107]

25. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6011/1 -30/81

آغاز: برابر؛ انجام: انا ابن التارك البشر التارك با الف ولام اضافه شده ... اضافه با الف ولام جمع نمی شود چه می گویی در آنجا که ابن مالک فرموده است

از اول تا شعر «انا ابن التارك البشر ...»؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ جلد: مقوا، 40گ، 17-15 سطر، اندازه: 18×23سم [2-781]

26. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 1974

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاتب نسخه را تمام نکرده؛ 7گ، اندازه: 10/5×15 سم [ف: 3- 17]

27. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6561

آغاز: برابر؛ انجام: و الا پس او به الف.

خط: نسخ، کا: ابوالقاسم جهرمی، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 84گ، 16سطر (7×13)، قطع: ربعی، اندازه: 14×21سم [ف: 16- 298]

28. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8646/5-58/96

آغاز: بسمله الحمدلله الملك الغفار ... اما بعد چنین گوید محرر این اوراق

خط: نسخ، بی کا، بی تا، 18گ(81- 98)، 20 سطر، اندازه: 13×18 سم [ف: 2- 781]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14484/1

آغاز: برابر؛ انجام: فان تره بالیاء یوما کتبته بالیاء والا فهو یکتب بالالف یعنی پس اگر ببینی آن فعل را در روزی کتابت کن آن فعل را - قد فرغ ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 42گ (1پ - 42پ)، 16- 24سطر، اندازه: 16×21/5سم [ف: 38- 640]

30. قم؛ فاضل قائینی؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: برابر

بی کا، بی تا [تراثنا: س 13 ش 1- 144]

31. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 934/8

بی کا، بی تا؛ قطع: رقعی [ف: -329]

32. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4359/3

آغاز: برابر؛ انجام: الخلل جمع خله بکسر خاء المعجمة غلاف شمشیر که پوشیده باشد بذهب ...

بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ مصحح؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 30گ (109پ -138پ)، 16سطر (8×14)، اندازه: 12/5×18/7 سم [ف: 18- 333]

لآلی القرآن / علوم قرآن / عربی

la'ali-1 qur'an

خوئی، رجبعلی بن عباس، ق13 قمری

xū’ī, rajab--al ebn-e ‘abbās(- 19c)

تاریخ تأليف: 4 جمادی الاول 1256ق

الفاظ مشکله قرآنی را به ترتیب حروف معجم در بیست و هشت باب و هر بابی شامل سه قسم به ترتیب حرکات سه گانه (فتحه، ضمه، کسره) شرح و توضیح می دهد، و بعضا شواهدی از حدیث هم می آورد. مؤلف بنا بهتصریح خودش عمدتا از کتاب «مجمع البحرين» طریحی استفاده کرده و زمان تأليف غیر از این کتاب در این موضوع کتاب دیگری در دسترس وی نبوده است. آغاز: الحمدلله الرحمن الذي علم القرآن خلق الانسان علمه البيان و الصلوة و السلام علی الانسان الكامل المتعلم لعلوم القرآن و البيان و معلمهما علی القائم مقامه في سائر عوالم الامكان

انجام: براؤن و یمعنون الماعون و نو یفاعلون من الريا یقال فعل ذلك ریاء تم

خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 666

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: چهارشنبه 4 جمادی الاول 1256ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: محمد جعفر بن محمد جعفر ملاحسن ایواغلی «محمد جعفر» (مربع)؛ جلد: تیماج، 201ص، 18سطر، اندازه: 16×21سم [ف: -362]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 101 عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1- 104]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 747

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2- 419]

لآلی الكلام في شرح شرایع الاسلام / فقه / عربی

la’āli-1 kalām fī š.-i šarāyi'-il islām

نیر بروجردی، علی اصغر بن علی اکبر، 1231 - 1300 قمری

nayyer-e borūjerdī, ‘alī asqar ebn-e ‘alī akbar (1816 - 1883)

وابسته به: شرایع الاسلام في مسائل الحلال و الحرام؛ محقق حلی، جعفر بن حسن (602- 676)

[الذريعة 261/18]

1. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 624

تجارت؛ کاتب = مؤلف، تا: 1255ق؛ قطع: وزیری [ف: -212]

2. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 664

تجارت؛ کاتب = مؤلف، تا: 1255ق؛ قطع: وزیری [ف: -212]

3. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 518

اقرار، وصیت و طلاق؛ کاتب = مؤلف، بی تا؛ در این نسخه اجازه صاحب جواهر برای مؤلف و پنج نامه از صاحب جواهر و نیز اجازه دیگری از او و تقریظ محمد بن شیخ علی بن شیخ جعفر کاشف الغطاء و تقریظ شیخ محمد بن علی دیده می شود، نسخه اصل؛ قطع: وزیری [ف: -212]

اللآلي المتلألأة في أصول الفقه / اصول فقه / عربی

al-la'ali-l mutla'li'a fi osul-il feqh

هزار جریبی، محمد علی بن محمد باقر، 1188 – 1245 قمری

hezār-jarībā, mohammad ‘alī ebn-e mohammad bāqer

(1830 - 1774) کتابی است مفصل در اصول فقه، دارای «مقدمه» و سیزده «مقصد» و هر مقصد دارای چند «فصل» با عناوین «لؤلؤ متلئلی». بدین ترتیب: مقدمه: مباحث الألفاظ؛ مقصد 1. مباحث امر؛ 2. نواهی؛ 3. عام و خواص؛ 4. مبین؛ 5. مجمل؛ 6. نسخ؛ 7. منطوق و مفهوم؛ 8 اجماع؛ 9. اخبار؛ 10. استصحاب؛ 11. تنقیح المناط و منصوص العلة؛ 12. اجتهاد و تقلید؛ 13. تعادل و تراجیح. مؤلف پانزده سال پایانی عمرش نابینا بوده و بیشتر تصانیفش را فرزند بزرگش محمد حسین تنظیم نموده از جمله کتاب حاضر را. در فهرست و یادداشتی که در آغاز این نسخه آمده بدان تصریح شده است: «هذا ترتیب نسخة أصل هذا الكتاب المستطاب الذي استنسخه ولد کبیر (المصنف) اعلی الله مقامه عنها و کانت بخطه الشريف و هو وان کان تصنیفه ره و لکنه في الحقيقة تأليفه ادام الله توفیقاته و لولاه لاندرس و ان لم یتحمل لاضمحل و سمیته باللئالی المتلئلئة هذا فاغتنم».

آغاز: نحمدك یا من خلقت لنا اللئالي المتلئلئة و جمعت لنا العطايا المتفرقة ... و بعد، فان المتورط في الوحل ...

[الذريعة 262/18؛ اعیان الشيعة 26/10]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13748

آغاز: برابر؛ انجام: فحاله کالقطعیین في الدلالة بلا تفاوت و سيأتي تفصیل القول فیه انشاء الله تعالی

خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 13؛ مقابله شده با نشان «بلغ»، مصحح، محشیبا نشان «منه رحمه الله، منه اعلی الله مقامه» و غیر آن؛ جلد: تیماج مذهب، 348گ، 15سطر (8×14)، اندازه: 16×22سم [ف: 34-736]

لآلی مخزونه- جواهر مکنونه

اللآلي المخزونة- اللآلي

اللالي المخزونة / دعا / فارسی

al-la'āli-l maxzūna

یزدی، احمد بن عباس

yazdī, ahmad ebn-e ‘abbās

تاریخ تأليف: 1231-1271ق

مشتمل بر ختوم و احراز و دعاهایی است که تأثير آنها به تجربه

رسیده، به جهت وسعت رزق و توانگری و دفع فقر و اعدا و سحر و دیوان و شفای بیماری در هشت «باب» و یک «خاتمه»: 1. بیان ختم های سریع الاجابه که به جهت توسعه رزق و توانگری است؛ 2. بیان ختوم و اوراد مجری که مداومت کردن بر آنها محفوظ می باشد؛ 3. بیان ختوم و اورادی که به جهت دفع اعادی و هلاکت ایشان وارد شده است؛ 4. در ادعیه و ختوم و اوراد مجربی که به جهت دفع سحر وارد شده است؛ 5. در ادعیه و ختوم و اوراد که به جهت رفع بیماری و شفای آن وارد شده است؛ 6. در ادعیه و اوراد و ختوم مجربه صحیحه که به جهت اداء دیون وارد شده است؛ 7. در بعضی خواصات مجرب و اسرار کلمات تامات که از جبرئیل امین صادر شده؛ 8.در کیفیت ختم صلوات و فتح؛ خاتمه در آداب دعاء و شرایط آن.

آغاز: بسمله، حمدله أما بعد این رساله ایست مشتمل بر ختومی چند به جهت وسعت رزق و توانگری ودفع فقر واعداء ...

انجام: پس اکثری از دعاها که مستجاب نمی شود. بجهة آن است که پی آداب و شروط است.

چاپ: در ایران و در بمبئی در حاشیه مفتاح الجنان به طبع رسیده است

[الذريعه 262/18؛ 107/17؛ فهرستواره منزوی 792/7]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15562

آغاز: برابر، انجام: شب جمعه دویم، اللهم صل علی حجة بن الحسن، شب جمعه سیم، «اللهم صل علی العباس الشهيد» خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 50گ، 12سطر ( 10/586 )، اندازه: 14/5810سم [ف: 39-472]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8321

آغاز: برابر؛ انجام: به جهت آنستکه بی آداب و شرط است.

خط: نسخ، بی کا، تا: دهه دوم جمادی الاول 1208ق؛ 85گ، 11 سطر (7×12)، اندازه: 11/5×18سم [ف: 17- 107]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9926

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و شکسته نستعلیق خوش، کا: علی نقی بن محمد کاظم جاجرمی، تا: 1275ق، جا: مشهد رضوی مدرسه بالاسر؛ واقف: میرزا حسن خان قزل ایاغ؛ جلد: مقوا، 64 گ، 12 سطر، اندازه:10×16سم [ف: 15- 416]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 791/1

آغاز و انجام: برابر

تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه به دست آمد؛ خط: نسخ، کا: علی اکبر، تا: 20 صفر 1290ق؛ جلد: تیماج، 138ص (138-1)، 14سطر (7/5×14/5)، اندازه: 11/5×19 سم [ف: 2- 316]

5. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 515- 3/135

آغاز: برابر؛ انجام: العزة لله یا أبا الحسن یا علی ابن موسی الرضا یا قاهر العدو یا والی الولي یا مظهر العجايب یا مرتضی علی.

خط: نسخ و نستعلیق، کا: حسن خوش بختبرای سلطان آقا محمد قلیخان نائب، تا: پنج شنبه 10 جمادی الثاني

1335ق؛ با سرلوح، مجدولومذهب؛ جلد: روغنی مذهب، 92گ، 10سطر، اندازه: 13/5×19/5سم [ف: 6- 3427]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11963/1

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: احمد بن محمد علی قراچه داغی انصاری، تا: 1300ق؛ جلد: تیماج، 81گ (1-81)، ابعاد متن: 7×13/5، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 34- 99]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21433ض

آغاز: برابر

تذکر: نام کتاب به قرینه آغاز نسخه به دست آمد، در فهرست با عنوان رساله در ختوم و ناشناس؛ کا: سید احمد صفائی خوانساری، تا: قرن 14؛ ناقص، تذکر: شماره بازیابی اصلاح شد؛

10ص، قطع: وزیری [اهدائی ف: -386]

8. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 346

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: اسدالله تفریشی فرزند میرزا عباسقلی معلم، تا: 5 شعبان 1324ق؛ بین صفحه 64 و 65افتاده است؛ جلد: شمیز، 65گ، اندازه: 14× 19/5 سم [ف: 1- 333]

9. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 665

آغاز: هم خوانده شود خوب است و اگر نتواند در یک مجلس صد و بیست نوبت بخواند که انشاء الله تعالی در آن هفته به مراد برسد ... التاسع ... ختم سوره مبارکه حشر است؛ انجام: بل هو قرآن مجید في لوح محفوظ فالله خیر حافظا وهو ارحم الراحمين از ختم «امن یجیب المضطر ...» تا آخر؛ خط: نسخ معرب، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و وسط؛ 38 گ، 12سطر، اندازه: 11×16سم [ف مخ: 1- 405]

اللآلي المخزونة في الادعية و الاذكار و الختوم = الختوم (رسالة في) / دعا / فارسی

al-la’āli-l maxzūna fi-l ad'īya wa-l adkār wa-l xutūm = al-xutām (r.-un fi)

خوئی، مصطفی بن محمد، ق13 قمری

xū’ī, mostafā ben mohammad(- 19c)

تاریخ تأليف: 1255ق

رساله ای است شامل دعاهای معتبره، ختومات و ذکرهای گوناگون که بیشتر با استناد به آیات و روایات ائمه معصومین (علیهم السلام) گردآوردی شده است. ختوماتی را از این رساله نیز مولی محمد نائینی برگزیده و به سال 1331 ق به چاپ رسانیده است. مؤلف تأليفات دیگری نیز در این زمینه دارد که به عنوان «مجموعة الطلاسم و الأدعية» در الذريعه از قول حضرت آیت الله مرعشی نجفی آمده است. (محمود مرعشی)

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين ... اما بعد، ... عرض می کند بر برادران دینی و اخلاء یقینی پیش از شروع به مقصود که چون این ختوم منقوله در این کتابت میمنت انتساب اصناف مختلف بودند ...

انجام: سر را به سجده گذاشته تسبیح مزبور را ایضا پنج مرتبه بخواند، ان شاء الله رواست و از جمله امور مجربه است و شیخ احمد (رحمت الله علیه) بسیار تحریص و ترغیب به این ختم فرموده، تم ...

[الذريعه 282/5 و 88/20]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14982

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شوال 1293ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: مشمع، 39گ، 20 سطر (11×15)،اندازه: 17/5×22 سم [ف: 37- 651]

2. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 585/5

آغاز: برابر؛ انجام: شیخ احمد مرحوم احسائی اعلی مقامه و احلی الله مذاقه و مرامه بسیار تحریص و ترغیب به این قسم می فرمودند با عنوان «رسالة في الختوم»؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 28 ذیحجه 1294ق، جا: نیشابور؛ جلد: مشکی، 29گ (72ر-100ر)، اندازه: 10/5 ×17 سم [مؤيد: 2- 90]

اللآلي المربوطة في بیان وجوب المشروطة / تاریخ ایران / فارسی

al-la'ali-1 marbuti fi bayan-i wujub-il masruti

محلاتی نجفی، اسماعیل بن محمد علی، 1269 - 1343 قمری

mahallātī najafī, esmāʻīl ebn-e mohammad ‘alī (1853 - 1925)

رساله ای است در تعریف مشروطه و تأييد آن از مؤلف و دارای دو «فصل»: 1. در بیان فرق اجمالی مابین سلطنت مشروطه محدوده و سلطنت مطلقه مستبده و وجه ترجیح اول و تقدیمش بر دوم در مقام دوران و تعارض؛ 2. در بیان شبهاتی که در این باره شده و جواب از آنها.

آغاز: الحمد لله رب العالمين ... و بعد پس از آن که ندای غیبی مشروطیت سلطنت و محدود شدن ادارات دولت در اطراف و جوانب بلاد ایران بلند شد و نوع مردم را به جوش آورد.

[الذريعه 263/18]

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1061/5

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه علینقی منزوی؛ خط: نستعلیق، کا: آقابزرگ طهرانی، محمد محسن، تا: قرن 14؛ 48ص (118- 165) [عکسی ف:3-319]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15818/5

آغاز: برابر؛ انجام: الضرورات تنقدر بقدرها را در همه حال ملحوظ دارند ... و الحمدلله علی الختم و الفتح و السلام علی الفاتح و الخاتم و رحمة الله و برکاته.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1327 و 1328ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 19سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 44-81]

اللآلى المستخرجة- اللآلي

اللالي المصنوعة في الأحاديث الموضوعة / حدیث / عربی

al-la'ali-l maSnu'a fi-1 ahadit-il mawdua

سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری

soyūtī, 'abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506)

کتاب تلخیصی از «الموضوعات الكبرى» تأليف ابوالفرج عبدالرحمن بن علی جوزی (-597ق) است که ابتدا در سال 870 تا 875ق به استخراج احادیث موضوعه و ضعیف از آن کتاب پرداخت سپس در سال 905ق احادیث موضوعه دیگری که از قلم ابن جوزی افتاده به آن افزود. تحریر نخست به موضوعات صغری و تحریر دوم به موضوعات کبری یا لالی مصنوعه معروف است.

چاپ: لکهنو، سنگی، 1303ق، رحلی، 600ص؛ قاهره، مطبعة الأدبية، 1317ق؛ بیروت، دارالمعرفة،1403ق

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22333

آغاز: بسمله. اللهم لا سهل الا ما جعلته سهلا ... الحمدلله محق الحق و مبطل الباطل؛ انجام: من اغتسل من الجنابة حلالا الا اعطاه الله مأية قصر من

از کتاب التوحيد تا اوایل کتاب الطهارة می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1374؛ جلد: مقوا، 169گ، 29 سطر، اندازه: 18×27سم [ اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-615]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18908

آغاز: وهب الله له بکل قطره ثواب الف شهید؛ انجام: لینظر فیه ... جمادی الاولي خمسه عشر و الف.

خط: نسخ، کا: محمد بن احمد مالکی، تا: 910ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا [رایانه]

اللآلي المكفوفة / شعر، اصول فقه / عربی

al-la'ali-1 makfufi

صافی گلپایگانی، محمد جواد بن عباس، - 1378 قمری

safi golpaygani, mohammad javad ebn-e abbas( - 1959)

تاریخ تأليف: 4 جمادی الثاني 1323ق

منظومه ای است در علم اصول فقه در 3213 بیت که ناظم تمام مباحث علم اصول را در قالب نظم آورده و ابتدا به تعریف علم و مباحث الفاظ پرداخته و کتاب را به مبحث تعادل و تراجیح ختم نمودهو در آن متعرض اقوال دیگران و رد و ایراد بسیار شده است.

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1012

آغاز: نحمد ربا از لیا قد و حد ** اصلا قدیما ازلیا اتحد / بغیره و هو بذاته عرف ** و ما بشئ هو غیره و صف

نسخه اصل: کتابخانه شیخ لطف الله صافی -قم؛ خط: نسخ معرب، کاتب = مؤلف، بی تا؛ با حواشی مختصر ظاهرة از وی؛ 189ص [عکسی ف: 3- 264]

لئالی مکنون- دیوان ادیب نیشابوری

لالی مکنون / شعر / فارسی

la’ālī-ye maknūn

شیبانی، فتح الله بن محمد کاظم، 1241 - 1308 قمری

šeybānī, fath-ol-lāh ebn-e mohammad kāzem (1826 - 1891)

تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 561

آغاز: بسمله. پس از حمد و ستایش حضرت اقدس باری جل و علا و درود و آفرین بر روان مقدس انبیاء و ارواح مقدس اوصیاء و اولیاء صلوات الله علیهم اجمعین بدان که این کتاب مبارک میمون که مسمی است به لآلی مکنون انتخاب برخی نادرات اشعار ستمدیده ئی سست مایه ای نیست ... دریغ که عمر گوینده به شصت رسید ... و در مدت سی و پنجسال که خلاصه عمر و زبده زندگانی او بود با کمال حسرت و ضجرت ... درشتیها شنید و زشتیها دید ... بنده خانه زاد یاد کند که هرگز پی یاد حضرت همایون او نبوده و بر پیری و فروماندگی و حسرت روزگار جوانی و دریغ و افسوسی که این بنده را بصرت عمر و زندگانی در حرمان از فیوضات حضرت اقدس شاهانه و فراق از حضور همایون ملوکانه بوده و هست رحمت آرد و چنان که این بنده ضعیف بر اندازه افتقار و مسکنت خود حقوق مکارم ومراحم شامله اعلیحضرت همایون شاهنشاهی را در عهد و زمان ولیعهدی که در آن اوقات سمت ملازمت و شرف بندگی در آن حضرت داشت ... خدمات موروث و مکتسب این بنده خانه زاد را باعطای نان پاره و مرسومی و اقطاع و احسان معلومی که بقیه عمر در این پای تخت ... بفراغ دل و آسایش خاطر ... به بیان محامد و نظم مدایح ملوکانه تواند پرداخت رعایت فرمایند ... و در این انتخاب اشعاری که در شکایت از روزگار و خلق روزگار است و تخلص آن به مدح شهریار کامکار بسیار کم نگاشت بلکه نگارش یکی از هزار را ندانست ... پس از این جز اشعار شکر و شادی و تهنیت که تخلص آنها به مدح و منقبت اعلیحضرت اقدس شاهنشاهی باشد چیزی نگوید و زمانه و خلق زمانه را از فر انصاف و یمن الطاف شاهانه جرئت ستیز و آویز با او نماند ... من همچو خاک و آبم و شاه آفتاب و ماه ** کلها ولالحصا و هم ار تربیت کند؛ انجام: ایماه زمن بحضرت شاه بنال ** وی زهره بخاک در او روی بجان / وی تیر بکوبد آن فروزان خورشید ** زی اوج بکش مرا چه داری بزوال؛ پایان قطعه بخط ناظم: این است سر گشته و دیوانه که مائیم هنوز ** می نویسیم به دانائی خود دیوانی

این نسخه شامل است بر یک مقدمه منثور، قصاید، مقطعات، ترکیبات، رباعیات، یک قصیده در تهنیت چشمه مسمی به اقبالیه، یک قطعه در شرح حال شاعر که این قصیده و قطعه به خط ناظم دیوان است؛ خط: نستعلیق خوب، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ مهر: «علی اکبر بن حسین الحسيني»، «مشیر السلطنه»؛ جلد: تیماج، 259 ص، 15 سطر، اندازه: 17/5×26/5 سم [ف: 3- 694]

اللآلي المنتشرة في المطالب المتفرقة / متفرقه / عربی و فارسی

al-la'ali-l muntasara fi-1 matalib-il mutifarriqa

حسینی تبریزی، محسن بن غفار، - 1392 قمری

hoseynī tabrīzī, mohsen ebn-e qaffār(- 1972)

مطالب گوناگونی است که مؤلف در ایام فراغت جمع آوری کرده. جلد اول کتاب در مواعظ و نصایح، لطائف، اشعار، قصائد، احادیث و مطالب متنوع دیگر می باشد.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11038/3

آغاز: الشكر لرب غمزت رحمته ** و جرت علی جمیع البرية ارادته/ الحمد لمالك عمت نعمته ** و مضت علی سائر الخليقة مشیته؛ انجام: و آرزوی فرج و مخرج و رضاء خداوندی از درگاه احدیت ختم کلام نموده ... الله حسبی و نعم الوكيل

جلد دوم کتاب؛ خط: نسخ و نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف، تا: پنج شنبه 9 رمضان 1378ق؛ دارای خط خوردگی، مصحح، محشی؛ 3 (48- 50)، 21سطر (10/5×16)، اندازه: 17×22/5سم [ف: 28- 63]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11037

آغاز: الحمد لله علی آلائه و الشكر علی نعمائه ... این چند سطر اوراق کلماتیست مشتت و درهائی است منتشر، منتخب و ملتقط از کتب قوم و افواه رجال؛ انجام: فلیکن ختامه مسك و في ذلك فلیتنافس المتنافسون، در صورت توفیق ان شاء الله جلد سیم را تنظیم و بدست مؤمنين گذارده خواهد شد

خط: نسخ و نستعلیق، کا: علی بن حسن، ینگجه ای، تا: 1372ق، جا: ینگجه (روستایی است در آذربایجان)؛ مصحح، محشی به

خط مؤلف در تاریخ 1377ق، در برگ مقابل تاریخ کتابت تاریخ دیگری «ماه رمضان 1372» که ظاهرا از مؤلف است، ثبت شده؛ جلد: تیماج، 236 گ، 12 سطر (13×17)، اندازه: 18×23سم [ف:61-28]

اللآلي المنتظمة / منطق / عربی

al-la'ali-l muntazama

سبزواری، هادی بن مهدی، 1212 - 1289 قمری

sabzevārī, hādī ebn-e mahdī (1798 - 1872)

منظومه ای است در سیصد و نود و یک بیت در قواعد کلی منطق. حاج ملا هادی سبزواری، دو منظومه یکی در منطق به نام بالا و یکی در فلسفه به نام «غررالفرائد» دارد. او در روش فلسفی پیرو ملاصدرا بوده و چیزی بر آن نیفزوده است. حاج ملا هادی منظومه های خویش را خود شرح کرده است.

آغاز: بسمله نحمد من علمنا البيانا ** وقارن الكتاب والمیزانا / الفكرنا بدایعا قد انتجا ** وعقلنا بنوره قد احجبا

انجام: أو في القياس بقیاسه الى ** مطلوبه فخلف وضع حصلا / آن نسبة ذی صرفة المغايرة ** کما اتحادیتها المصادرة

چاپ: ایران، سنگی، 1298، وزیری بزرگ، 122ص؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1315، 110ص

[الذريعه 263/18 و 264، 54/23، 92/14؛ معجم المطبوعات 1001/1]

شرح و حواشی:

1- حاشية شرح اللئالي المنتظمة؛ خبوشانی، عبدالکریم بن رضا (-13)

2- شرح اللآلي المنتظمة؛ سبزواری، هادی بن مهدی (1212-1289)

3- حاشية اللالي المنتظمة؛ هیدجی زنجانی، ملا محمد بن معصومعلی (1345-1269)

4- شرح شرح اللالي المنتظمة؛ حسینی همدانی، محمد بن موسی (-1349)

1. زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه: 3مجموعه بدون شماره

کا: محمد مهدی بن محمد کاظم خوانساری اصفهانی، تا: شنبه 13محرم 1276 ق [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1- 138]

2. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 342

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1286ق؛ مصحح، محشی با عبارت «منه»؛ 56گ، 16 سطر، اندازه: 18×22سم [ف: 2- 45]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1387

خط: نسخ، کا: سید ابوالقاسم موسوی، تا: 1291ق؛ جلد: تیماج، 58گ، 19سطر (8×16/5)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 8- 71]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3264/4

آغاز: برابر؛ انجام: انما یناسب قدره الحيوان لان الصحه امکان و هو وجوب کله و فعلیته کله مکرر الذي لا یعض له

خط: نسخ، کا: ملا محمد مومن، تا: 1293ق، جا: مشهد رضوی مدرسه سمیعیه؛ جلد: تیماج، 112گ(20-131)، 14سطر (7/5×14)، اندازه: 11×18سم [ف: 15- 72]

5. اراک؛ کتابخانه مدرسه حاج محمد ابراهیم؛ شماره نسخه: 26/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه ذیحجه 1296ق؛ جلد: چرم، 47گ (112پ -158پ)، 9 و 11 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [دو کتابخانه اراک: -45]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14525/3

انجام: غوض في المركبات. و البعض من ذی ای الموجهات حیثما تقیدا باللادوام ...

خط: نسخ، کا: محمد حسین بن محمد هادی سبزواری، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 32گ (126پ -157پ)، 18 سطر، اندازه: 13×20/5سم [ف: 32-41]

7. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6686

خط: نستعلیق، کا: محمد جواد، تا: 1310ق؛ مجدول، با یک سرلوح؛ 22گ، 11 سطر (7×13)، اندازه: 12×20سم [ف: 5- 468]

8. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5414/4- 27/84

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد محسن شریف (شیخ آغا بزرگ تهرانی)، تا: سلخ شعبان 1311ق؛ جلد: تیماج، 21گ، 10 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 3428-6]

9. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 336/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1320ق [نشریه: 11- 941]

10. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 4/150/1 -6280

خط: نسخ، کا: مهدی بن علی رضا، تا: سه شنبه 5رجب 1323ق؛ جلد: مقوا، 13 سطر، قطع: ربعی [آستانه قم: -220]

11. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4401

آغاز: برابر؛ انجام: ورخها يراعة الفضاحه ** ختامها کبدوها الفلاحة.

خط: نسخ، کا: محمد علی زاهدی، تا: 7 تیر 1336 ش؛ 55گ، اندازه: 7×11 سم [نشریه: 13- 397]

12. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 186/1

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 10گ (1ر-10پ)، اندازه: 11/5×18سم [ف: 1- 135]

13. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19518

بی کا، بی تا؛ خریداری از علیرضا طاهری یزدی [رایانه]

اللآلي المنتظمة و الدرر الثمينة / کلام و اعتقادات / عربی

al-la’āli-l muntazama wa-d durar-ittamīna

مرعشی، شهاب الدين، 1276 - 1369 شمسی

marʻašī, šahāb-od-dīn (1897 - 1990)

وابسته به: احقاق الحق و ازهاق الباطل؛ شوشتری، نورالله بن شرف الدين (956- 1019ق)

پاورقی های آية الله نجفی مرعشی است که بر «احقاق الحق»

قاضی نور الله شوشتری نوشته بوده و پس از این نگارش با تفصیل و توسعه بیشتری به نام «ملحقات احقاق الحق» در بیش از بیست جلد چاپ شد.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6013

جلد اول؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ گویا نسخه ای است که برای چاپ مهیا شده؛ جلد: تیماج، 468 گ، اندازه: 22×35سم [ف: 16- 13]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6014

جلد دوم؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 518گ، اندازه: 22×35سم [ف: 16- 14]

اللآلى المنشورات في تفسیر بعض الأيات / تفسیر / فارسی

al-la’āli-1 mantūrāt fī tafsīr-i ba'd-il āyāt

نوری، حسن بن عبد الله، ق14 قمری

nūrī, hasan ebn-e ‘abd-ol-lāh(- 20c)

یادداشت هایی است در ترجمه و توضیح و تفسیر بعضی از آیات کریمه، و گویا مؤلف اهل منبر بوده و این یادداشت ها را برای تأليف کتابی گرد آورده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4790

آغاز: یا ایها الناس اتقوا ربکم ان زلزلة الساعة شیء عظیم ... حاصل معنی آنکه ای مردمان بترسید از عذاب پروردگار خود

خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، نامرتب و در پایان چند برگ از کتاب دیگر مؤلف در بعض از اخبار نوشته شده، سال های 1313 -1323؛ جلد: مقوایی، 56گ، اندازه: 13×21/5سم [ف: 12- 355]

اللآلي منثورة / فقه / فارسی

al-la’āli-ye mansūra

محلاتی، محمد مهدی بن محمد باقر، ق13 قمری

mahallati, mohammad mahd ebn-e mohammad baqer( - 19c)

به دستور: محمد حسن نجفی صاحب جواهر

آن گونه که از مقدمه کتاب استفاده می شود، ترجمه ای است از فتاوای مرحوم آیت الله شیخ محمد حسن نجفی رحمه الله صاحب جواهر که از کتاب های گوناگون وی به دستور ایشان تهیه شده و مورد تأييد وی نیز قرار گرفته و صورت تأييد ایشان قبل از برگ نخست آمده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15591

آغاز: بسملة، الحمدلله رب العالمين ... اما بعد، چنین گوید ... که چون جمعی از برادران دینی خواهش نمودند بلکه سر کار علم الاعلام اشاره فرمودند که ترجمه و اختصار نمایم کتاب مستطاب سر کار شریعتمدار ... پس شروع می نماید در کتاب طهارت و در آن یک مقدمه و سه مقصد و خاتمه است؛ انجام: و جایز نیست سیلی به صورت زدن و خراشیدن و موی کندن و فریاد کردن بنا بر احوط و جامه در بدن بر غیر موت پدر و برادر چه زن باشد چه مرد بلکه احوط نکردن است در آن دو نیز ...

ناتمام، مشتمل بر ابواب طهارت، صلاة، خمس، زکات و احکام اموات می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: نیمه دوم قرن 13؛ مصحح، با صورت تقریظ صاحب جواهر آیت الله محمد حسن نجفی رحمه الله استاد مؤلف و میر اسدالله به تاریخ 1264ق، در برگ آغازین چنین آمده: «بسم الله الرحمن الرحيم و الحمدلله رب العالمين و صلی الله علی محمد و آله الطيبين الطاهرين. اما بعد، فالمعلوم لدی کل واقف علی ذلك انه قد أمرنا ولدنا و قرة أعيننا العالم العامل و الفاضل الكامل ذا الصفات الحميدة و السجايا المجيدة المحروس من شر الناس جناب الآخوند ملاعباس سلمه الله تعالی و أبقاه أن یلحظ هذه الترجمة الصادرة من ولدنا و قرة أعيننا العالم العامل و الفاضل الكامل فخر المحققين و زبدة المدققين الأعظم المعظم، ملا مهدی سلمه الله تعالی و أبقاه فشهد عندنا انها مطابقة لما ذکرناه من الفتاوى في کتبنا العربية. مضافة الى معلومية إعتماد ولدنا المزبور و هو جناب ملامهدی کما ذکره ولدنا و قرة أعيننا في المحققين و زبدة المجتهدين الحليم الأواه السيد اسدالله سلمه الله تعالی و أبقاه فلا إشكال في العمل بها جزی الله ولدنا المذكور خیر الجزاء و کتب بیده، خادم الشريعة محمد حسین بن المرحوم الشيخ باقر النجفي»؛ جلد: تیماج مذهب، 115گ، 21سطر (7×13/5)، اندازه: 11/5×19 سم [ف: 39- 534]

اللآلى المنثورة في العوذات و الأذكار المأثورة / دعا / فارسی

al-la’āli-1 mantūra fi-l 'awdāt wa-l adkār-il ma’tūra

قمی، عباس بن محمد رضا، 1292 - 1359 قمری

qomī, “abbās ebn-e mohammad rezā (1875 - 1940)

تاریخ تأليف: ذیقعده 1326ق؛ محل تأليف: قم

در اذکار و احراز و تعویذها و دعاهای کوتاهی که در احادیث و روایات اهل بیت علیهم السلام آمده و برای رفع مهمات و قضای حاجات و دیگر مقاصد دنیا و آخرت خوانده می شوند، در این رساله تدوین شده تا تتمه کتاب «هدية الزائر» مؤلف باشد؛ دارای: باب 1.احراز و عوذات مأثوره؛ 2. اذکار مأثوره؛ 3. ادعیه و اذکار متعلقه به عادات و احوال، خاتمه: در بعضی از آداب دعا و معاشرت.

آغاز: الحمدلله الذي ندبنا الى ذکره و ثنائه و ... و بعد چنین گوید این احقر بی بضاعت و متمسك بأحاديث اهل بیت رسالت؛

چاپ: مشار فارسی، ج 4، ص 4355؛ ایران، سنگی، 1344ق،

رقعی، 91+3ص؛ ایران، سنگی، 1344، رقعی، 391صص

کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 9/10 مشهد

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: سید محمد میبدی، تا: 21 ربیع الأول 1347ق؛ اندازه: 10×18سم [ف: -146]

مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 9/10

همان نسخه بالا [ف: 1- 36]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2134/10

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6- 167]

اللآلى المنضودة- اللؤلؤة المنضودة في الصور المرصودة

لآلی المواعظ / حدیث / فارسی

la'ale-l mavaez

جلالی یزدی، علی بن اکبر

jalālī yazdī, “al ebn-e akbar

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4407

بی کا، تا: 1348ش [نشریه: 13-398]

لآلی النهر المستخرجة من البحر = النهر الماد من البحر / تفسیر / عربی

la’āle-n nahr-il mustaxraja min-al bahr = nahr-ul mād min-al baḥr

ابوحیان، محمد بن یوسف، 654 - 745 قمری

abū-hayyān, mohammad ebn-e yūsof (1257 - 1345)

[بروکلمان ذیل 135: 2]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8- 3475-ع و 9- 3527-ع و

نسخه اصل: توبینگن 2-2012/1 Orient qu.ج 1؛ خط: نسخ، بی کا، تا: سه شنبه 26رجب 852ق؛ 351گ [فیلمهاف: 1- 370 و 3- 224 و 225]

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: عکسی بدون شماره

نسخه اصل: همان نسخه بالا [نشریه: 3- 104]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1425

آغاز: بسمله. سورة یونس مائة و عشر آیات. بسم الله الرحمن الرحيم. الر تلك آیات الكتاب ... الآيه هذه السوره مکیه الا ثلاث آیات؛ انجام: و تم کتاب النهر الماد من البحر تصنیف الامام العلامه اثیر الدين ابی حیان تغمده الله برحمة بتاریخ یوم الأربعا من من [کذا] شوال.

از اول سوره یونس است تا آخر قرآن؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 (خط از چند نفر و به چند شیوه است)؛ واقف: امیر جبرئیل، 1037؛ جلد: تیماج، 327گ، 29 سطر، اندازه: 16×27سم [ف: 1- 594]

اللآلي و الدرر- احسن ما سمعت

لآلی الولاية / کلام و اعتقادات / عربی

la’āle-1 wilāya

تنکابنی، محمد بن سلیمان، 1234 - 1302 قمری

tonekābonī, mohammad ebn-e soleymān (1819 - 1885)

تاریخ تأليف: ربیع الثاني 1275ق

منظومه ای است الفيه (در هزار بیت) درباره مباحث امامت و آنچه را که برای اثبات امامت حضرت امیر المؤمنين علیه السلام بدان استدلال می توان نمود از احادیث روایت شده از حضرت پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله) در چهل و یک «لؤلؤة» با توضیحات بسیار مختصری در حواشی.

آغاز: الحمد للمنعم و المنان ** و خالق المكان و الامكان / و هو الذي من یبعث الأنبياء ** و الاوصيا من بعدهم و الامناء / احمده حمدا کثیرا و افرا ** ما دام نجم في السماء ظاهرا ...

انجام: من سنة الخمسة و السبعين ** من بعد الالف و کذا المأتين / ختمتها صبيحة یوم الاحد ** ابیاتها بالالف مما قد یعد.

[الذريعه 266: 18]

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1324/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: تیماج، 46گ (139ر - 184ر)، اندازه: 11×16/5 سم [ف: 4-153]

2. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 540/5

آغاز و انجام: برابر

کا: مقصود علی بن حسین قلی کلاردشتی، تا: 1301ق، جا: مدرسه سلیمانیه؛ جلد: تیماج، اندازه:12×18 سم [ف: -280]

لآلی و مجالی / بهائیت / عربی

la’ālī va majālī

صبح ازل، یحیی، 1246 - 1330 قمری

sobh-e azal, yahya (1831 - 1912)

در پاسخ «مهدی» است که مانند کلمات قصار حضرت علی (علیه السلام) از او خواسته بود. در فهرست منزوی به این نام برنمی خوریم ولی برون در موارد بررسی کیش بهائی (ص 217) از آن یاد کرده و می گوید که من آن را در مجله آسیائی سال 1892 (ص 489-491) شناسانده ام (فهرست نسخه های برون از نیکولسون ص 72- موزه بریتانیا 5113 .Or).

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 917

آغاز: لا اله الا الله. لئالی و مجالی. بسم الله الكافى المنان. الحمدلله الأول حیث الأول قبله؛ انجام: و الحمدلله رب العالمين. الحمد و الاشفاق.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 110گ، 19سطر (5×11)، اندازه: 10/5 ×17 سم [سنا: ف: 2- 93]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10785

آغاز: من الثمرة. اسئل تجاب. اسئل تناب. اعط تعطی. ابذل تغنی. اقبل تقوی. الحح تعلی؛ انجام: ینبغی له الدوام و الكبرياء. ینبغی له الذكر. ینبغی له المن. ینبغی له الظهور. ینبغی له البطون الى دهر الداهرين. و الحمدلله رب العالمين و الاستغفار

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1322ق؛ جلد: گالینگور، 64 گ، 24-23 سطر (11/5 × 20/5)، اندازه: 14×23سم [ف: 20-324]

لا اله الا الله- التهليلية

لا اله الا الله- بیان لا اله الا الله

لا اله الا الله / کلام و اعتقادات / فارسی

lā elāh-a ella-1 lāh

مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 694/11

آغاز: بسمله من طلب البر من الباري، فهو مشرک بالباری؛ انجام: چهارم عملی خالص از ریا و سمعت بیت تا خاطر خود زغیر خالی نکنی شایسته انوار الهي نشوی والحمدلله وحده والله العزيز والعظمة یهدی من یشاء الى صراط مستقی

بی کا، تا: 1059ق؛ جلد: تیماج، 3ص، اندازه: 13/5

22/56سم [ف:ة 536-1]

لا اله الا الله / کلام و اعتقادات / هندی

lā elāh-a ella-1 lāh

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5809/2

آغاز: لا اله هنین می گویی بندگی لینی کی لایق؛ انجام: و جهل من جهل

خط: نسخ هندوستان، بی کا، تا: 24 ربیع الثاني 1279ق؛ کاغذ: هندی، جلد: گالینگور، ص، 10سطر (10×13/5)، اندازه: 19×20سم [ف: 16- 96]

لابل گابریل = جبریل زیبا / داستان / فارسی

label gabriyel = jebreil-e ziba

عبدالحسین

abd-ol-hoseyn‘

تاریخ تأليف: 1316ق

از فرانسه به فارسی، به دستور صدر اعظم.

آغاز: به نام خدای بخشنده مهربان فصل اول. شاه تورا لمس میکند خدا تو را شفا می دهد پادشاه جدید فرانسه لارامه بنزدیکی شهر رم اردو زده و منزل شاه جدید در عمارت قدیمی پودنه واقع شده بود در ئیلاقات اطراف شهر این عمارت را قلعه میگفتند ... [فهرستواره منزوی 300/1]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1164

آغاز: برابر؛ انجام: امپرانس نیز با نامزدش آن شب در قبر خود که واقع در باغ کلیسای بزون در ژنوه فن بود در یک هگان خواب ابدی نمودند الحمدلله بدون هیچ سانحه جلد سوم کتاب بل گابریل ترجمه شده و امروز گذشته بیست و پنجم شهر جمادی الثاني است ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14، هشت جزو اول به خط آقا میرزا جواد چهرازی و سه جزو پس از آن نوشته میرزا ولی محمد صندوق دار بهاء الدوله و در جزو دیگر نوشته میرزا خلیل بروجنی و پانزده جزو دیگر نوشته میرزا حسن چالشری است در شوال 1322 برای حاج علی قلی بختیاری جلد سوم مورخ 25 جمادی الثاني 1322ق؛ مهر: کتابخانه ابوالقاسم بختیاری 1314؛ 255 گ، 16سطر (14×16)، اندازه: 21×35سم [سنا: ف: 2- 154]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10376

آغاز: شاهست دست می مالد و خدایت شفا میدهد؛ انجام: تا با نامزد خویش بخوابد ... جمادی الاولي سنه 1316.

ج3؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالحسین، تا: 1316ق، کتابت شده به نام: صدر اعظم، میرزا علی اصغر خان؛ جلد: مخمل [الفبائي: -480]

لا تعاد الصلاة- معنی حدیث «لا تعاد الصلاة»

لاتعنية في عالم التنوعات من العلماء الواحدة الى العنصريه / فلسفه / عربی

fi ‘ālam-it tanwwu“āt min-al ‘ulamā’-il lā-ta'nīya wāḥida ila-l ‘unșurīyya

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1271/15

آغاز: فاعلموا بعد هذا انه عم لما ذا کان یمشی فلاظل له لانه من نورالله و الانبياء منه فانه کان في الوجود واحد فرد لیس غیره مثله او؛ انجام: و من هذه الخضرة الواحدية و هذا عالم العناصر اضیق العوالم و من تخلص من هذا العالم نفسه الى عالم ما فوقه فهو مخلص من عالم الاضيق فافهم.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوایی، 13ص (475- 487)، 15 سطر [سنا: ف: 2- 203]

لاحقه بث الشكوى = نامه امیر نظام حسنعلی خان گروسی به ثقة الاسلام تبریزی / تاریخ ایران / فارسی

lāheqa-ye bass-oš šakvā = nāme-ye amīr nezām hasan ‘alī xān garrūsī be seqat-ol eslām tabrīzī

ثقة الاسلام تبریزی، علی بن موسی، 1277-1330 قمری

seqat-ol-eslm-e tabrīzī, alī ebn-e mūsā (1861-1913)

وابسته به: بث الشكوى؛ ثقة الاسلام تبریزی، علی بن موسی (1277 - 1330ق)

تاریخ تأليف: 19 رمضان 1316ق

ثقة الاسلام تبریزی در پایان کتاب «بث الشكوى»، پس از اتمام ترجمه تاریخ عتبی و رقم زدن کتاب، بخشی را با عنوان «لاحقه» آورده (عنوان برگزیده برای آن، تقریبا چیزی است که خود نوشته) و در آن پس از بیان مطالبی درباره شیوه ترجمه اش مبنی بر آنکه از آوردن ابیات اضافه برای زینت کلام (به سبک کلیله و دمنه بهرام شاهی) اجتناب نموده اما در مواردی از آوردن کنایه و استعارهو غیره خودداری نکرده، نامه امیر نظام گروسی را خطاب به خود که پس از آن که اولین جزء ترجمه شده برایش فرستاده عینا می آورد که در اینجا نقل می شود: «رقیمه را زیارت کردم و ترجمه چون لؤلؤ منثور گلبرگ ممطور را دیدم. بی تملق و نفاق و بی مبالغه و اغراق «حقیق لك أن تکتب بالتبر علی الاحداق لا بالحبر علی الأوراق». رو که بر آمد ترا بکلک سخنگوی ** آنچه علی را بذوالفقار بر آمد. به این زودی و به این خوبی ترجمه رساله عتبی را در بحبوحه رمضان نوشتن آیتی باهر است و کرامتی زاهر. روان عتبی را شاد فرموده جرفاد قانی را پس پشت نشانده اید «انه لقول فصل و ما هو بالهزل». مستدعیم که خاطر شریف را با تراکم مشاغل به اتمام ترجمه مشغول بفرمائید تا بدهم طبع نمایند و منتشر نمایم و ادبا و فضلا را تمیمه باشد. زیاده زحمت نمیدهم، ادام الله علینا برکاتکم، 19 رمضان 1316».

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8009/2

خط: نستعلیق ممتاز، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مذهب، 62گ، 11سطر، اندازه: 16/2×24/8 سم [ف: 27/1 -26]

لاحقه ترجمه تاریخ رشیدی / تاریخ جهان / فارسی

lāheqa-ye t.-ye tārīx-e rashidi

سرتیپ، میرزا احمد خان، - 1315 قمری

sartīp, mīrzā ahmad xān(- 1898)

این قسمت شامل سه «لاحقه» است که به نظر می رسد راس پس از ترجمه متن فارسی تاریخ رشیدی، آنها را به صورت ضمیمه به کتاب پیوست کرده است. این سه لاحقه عبارتند از: 1. مقاله استخراج شده از رساله موسوم به «مسکوکات مربع عتیق متعلق به سلاطین کشمیر» اثر مستر راجرز انگلیسی منتشر شده در 1885م. این مقاله از تاریخ فرشته گرفته شده است؛ 2. چند سطری درباره واژه «قراونه» و اینکه اکنون بین گرگان و گنبد قابوس ساکن اند؛ 3. وقایع مهم تاریخ عالم در عصر تاریخ رشیدی (که در آن وقایع مهم انگلستان، ممالک داخله اروپ، هندوستان، چین و ایران از سال 1325م تا 1644م برشمرده شده است.) آغاز: لاحقه [اول]: این مقاله استخراج شده از رساله ای که موسوم است به مسکوکات مربع عتیق متعلق به سلاطین کشمیر که بتوسط راجرز انگلیسی در سال 1885 میلادی اشاعت یافت

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8043/2

آغاز: برابر؛ انجام: 1525 [م] - جلوس شاه طهماسب. 1576 [م] - جلوس شاه اسمعیل دوم. [رقم:] چون این مجلد تاریخ رشیدی بنابر شرحی که مترجم در اول کتاب مرقوم داشته نادر و کمیاب بود لذا حسب الامر ملازمان حضرت مستطاب اجل ارفع امنع، آقای سردار فاتح دام اجلاله العالي که حقیقتا در معارف پژوهی و دانش پروری وحید عصر و یگانه دهر است بید اقل السادات سید احمد چالشتری کتابت و استنساخ گردید در روز پنجشنبه هفدهم ذيقعدة الحرام سنه 1345 هجری علی هاجرها الف سلم، مطابق بیست و هشتم برج ثور سال فرخنده فال توشقان ئیل فراغت حاصل شد. اللهم اجعل عواقب امور جناب معظم له و امورنا خیرا. خط: نسخ، کا: سید احمد چالشتری، تا: پنج شنبه 17ذیقعده 1345ق؛ 21 سطر، اندازه: 27/2820/4 سم [ف: 27/1- 86]

لارن مارغو / داستان / فارسی

lāren mārqū

دوما، آلکساندر، 1802 - 1870 میلادی

dūmā, aleksānder (1802 - 1870)

مترجم: محمد طاهر قاجار، 1250 - 1317 قمری

این جلد از فصل برادری شروع می شود و تا فصل 34 که «شارل مرد -زنده باد شاه» می آید و با فصل 35 اصل کتاب خاتمه می پذیرد.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1815

آغاز: بسمله، برادری، بخلاص کردن جا: شارل نهم از هل کت؛ انجام: هنری آهی کشید و در تاریکی شب فرار کرد و از نظر غائب گردید آخر کتاب لارن مارغو

جلد دوم؛ خط: نستعلیق، کا: تقی، تا: 7ذیقعده 1314ق، جا: تهران؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 210گ، 15سطر (12×23/5)، اندازه: 20/5×32/5سم [ف: 4- 264]

لاری- لغات لاری

لاریه- تحفه لاره

لازم السين / نامه نگاری / فارسی

lāzem-os sīn

مرجانی طالقانی، عبدالعلی، ق13 قمری

marjānī tāleqānī, ‘abd-ol-'alī(- 19c)

رقعه حاج عبدالعلی طالقانی به میرزا معینا که حرف سین در آن بسیار آمده است (لازم السين).

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2570/4/3

خط: نسخ، بی کا، تا: 1129ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 31سطر (7/5×17)، اندازه: 12×21سم [ف: 9- 1363]

لازم الكاف / نامه نگاری / فارسی

lazem-olkaf

مرجانی طالقانی، عبدالعلی، ق13 قمری

marjānī tāleqānī, ‘abd-ol-‘alī(- 19c)

رقعه دیگری از او به عزیزی با حرف کاف که در آن بسیار به کار برده شده است(لازم الكاف).

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2570/4/4

خط: نسخ، بی کا، تا: 1129ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 31سطر (7/5×17)، اندازه: 12×21سم [ف: 9- 1364]

لاضرر / فقه / عربی

lā-zarar

شریعت اصفهانی، فتح الله بن محمد جواد، 1266 - 1339 قمری

šarīat-e esfahānī, fath-ol-lāh ebn-e mohammad javād (1850 - 1921)

چاپ: چاپ شده

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16452

آغاز: بسمله، حمدله، و افضل صلواته و تسلیماته علی افضل انبیائه محمد و آله الطاهرين و بعد فقد کثر في المرة الأواخر الخوض؛ انجام: و علی بن الحسين والد الصدوق و ابوغالب الرازي و محمد.

خط: نسخ، بی کا، تا: شوال 1343 ق؛ در پایان یادداشتی درباره کتاب از ابوالفضل حسین موسوی غروی در 10 صفر 1347ق، در آغاز نیز همو یادداشتی در این موضوع شب سه شنبه 9 جمادی الأول 1345ق نگاشته بود؛ جلد: تیماج، 38ص، 19 سطر، اندازه: 13/5×20/5سم [ف: 45- 246]

2. قم؛ زنجانی (آية الله)؛ شماره نسخه: 19/2

خط: نستعلیق، کا: مرحوم آیت الله زنجانی، تا: 1358ق؛ اساس طبع نسخه چاپی آن رساله در قم بوده است؛ قطع: خشتی [چند نسخه ف: -197]

لاضرر و لاضرار / اصول فقه / عربی

lā-zarar va lā-zerār

غیر همانند:

1. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4001/3 -20/121

آغاز: الحمد لله رب العالمين وصلی الله علی محمد و آله اجمعین قد تداول في الكتب الفقهية الاستدلالية في مقام اثبات احکام الشرعية التمسك بنفی الضرر؛ انجام: فمقتضی ادلة نفی الضرر تقییده ایضا ان کان مطلقا وابطاله ان کان مقیدا ثم الحكم علی ما یقتضیه والحمد لله.

رساله کوتاهی است در اصل لاضرر ولاضرار؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 5گ، 21 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 1- 385]

2. اصفهان؛ مكتبة الزهراء؛ شماره نسخه: 185/5

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 10گ (69پ- 78ر)، اندازه: 15×21/5سم [ف: -119]

لا عدوی ولا طيرة / پاسخ پرسش ها / عربی

lā ‘adwā wa lā ţayara

ابن تیمیه، احمد بن عبد الحليم، 661 - 728 قمری

ebn-e taymīyye, ahmad ebn-e “abd-ol-halīm (1263 - 1328)

پاسخ به سؤالاتي است راجع به حدیث «لا عدوی ولا طيرة و لا هامة ولا صفر» و موضوعات دیگر فقهی و اعتقادی در سه فصل به طور بسیار مختصر.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1376/1

آغاز: سئل الشيخ الامام ... عن قوله صلی الله علیه و سلم لا عدوی ولا طيرة ولا هامة ولا صفر ما معنی هامة و صفر مع ضبطهما؛ انجام: و هذه المسائل قد بسط الكلام علیها في غیر هذا الموضع و لکن هذا ما وسعته الورقة، و الله أعلم.

خط: نسخ، کا: محمد بن عثمان بن عبدالرحمن بن موسی مراکشی کر کی، تا: 728ق؛ جلد: تیماج، 3گ (1ر-3پ)، اندازه: 12/5×18 سم [ف: 4- 147]

لاله رخ / شعر / فارسی

lāle rox

مور، توماس، 1779 - 1852 میلادی

mur, tumas (1779 - 1852)

اهداء به: محمود خان ناصر الملك قراگزلوی همدانی (1282- 1346ق)

ترجمه قسمتی از حکایت لاله رخ اثر توماس مور شاعر ایرلندی می باشد که به وسیله شاعری با تخلص «شیدا» به نظم فارسی در آمده است. عناوین داستان عبارتند از: 1. حکایت پری مشتاق

داخل شدن به بهشت؛ 2. دلسوزی ملایک به پری و راهنمایی او؛ 3. نزول پری به زمین؛ 4. رفتن پری به هندوستان؛ 5. غلبه شاه غزنوی؛ 6. بردن پری خون دل را به هدیه و قبول نشدن آن؛ 7. رفتن پری به آفریقا؛ 8 عاشق و معشوق و مردن هر دو؛ 9. هدیه بردن پری وفا و محبت را و قبول نشدن آن؛ 10. رفتن پری به شامات؛ 11. برگشت از گناه و گذشت اله؛ 12. هدیه توبه قبول شدن و از بهشتیان شدن پری؛ 13. خاتمه از مترجم رساله.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16071

آغاز: آغاز مقدمه: ساقی بیار باده که می آید از سفر ** میری که بد هماره مرا همچون تاج سر؛ آغاز: سحرگاهی پری در باب رضوان ** شکسته خاطر استاده پریشان؛ انجام: ز خاصان شدم همچون کروبیالن ** به پهلوی طوبی گرفتم مکان؛ انجام خاتمه مترجم: تمنای شیدا ز ارباب عقل ** که بندند چشم از معایب بفضل.

خط: شکسته نستعلیق، کا: سید الحسيني علی اکبر شیرازی، تا: صفر 1302ق؛ جلد: تیماج، 15گ، 13 سطر، اندازه: 17/1×22 سم [ف: 17- 380]

اللامات / نحو / عربی

al-lāmāt

هروی، علی بن محمد، - 370 قمری

heravī, ‘alī ebn-e mohammad(- 981)

در بیان وجوه استعمال و معانی و اقسام حرف لام در کلام عرب و قرآن کریم از لام اضافه (یا لام جر و لام ملک) و استحقاق و الام به معنی الي و علی و مع و بعد و من و في و من اجل ولام و تعدی و تعجب و تبیین و تو کید و مستغاث به و مستغاث من اجله و ابتدا و لام داخل بر خبر ان ثقیله و ان خفیفه (موسوم به لام ایجاب و لام فصل و مسمی به لام الا در نزد کوفیین) و لام جواب قسم و جواب لو لا و لام بعد اذا و لام جزا یا شرط و لام لعل و تعریف و امرو وعید و کی و جحود یا لام نفی و لام بمعنی أن ولام عافیه (موسوم به لام صيرورة در نزد نحویین کوفه) و تکثیر و بدل و مزيدة که هر نوع از آنها را مؤلف در یک باب مختصر شرح داده است.

چاپ: کویت، مكتبة الفلاح، محقق: یحیی علوان البلداوي، چاپ اول، 191، 1389ق.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7156

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين و صلواته علی سید المرسلين و آله الطاهرين ... قال ابوالحسن علی ... هذا کتاب اللامات و معرفة اقسامها و مواقتها و تصرف معانیها في کلام العرب و کتاب الله عزوجل؛ انجام: أنه یقال لولد النعام الهيقل و الهيق قال و اللام زايدة في الهيقل

خط: نسخ ممتاز و مشکول، بی کا، تا: قرن 10 و اوایل قرن 11؛ جلد: تیماج، 19گ، 15 سطر (8×13/5)، اندازه: 15×22سم [ف: 324-12]

لام الف- گفتار درباره لام الف

لام التعريف / نحو 7 عربی

lām-ut taʻrīf

در این رساله اقسام لام تعریف و مراتب هریک از آنها بیان شده و گفتگوهایی با بزرگان دانشمندان نحو در این موضوع دارد.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8373/11

آغاز: یا من بیده رفع لام لواء العلم للعالمین و یعلم مؤلف آلاء المعارف للعارفین صل علی محمد و آله المعصومين؛ انجام: تم الكلام في اللام و الحمدلله علی الاتمام و الصلاة و السلام علی محمد و آله العظام الكرام في الليالي و الأيام

کا: ابوطالب عبدالواسع بن محمد هادی فاری، تا: 1222- 1228ق؛ جلد: تیماج، 4گ (71پ -74پ)، اندازه: 13×23سم [ف: 21- 342]

مخافة من الموت- دفع الخوف من الموت

لامعة الأنوار في تفضیل النبي المختار علی الوصي / الكرار / کلام و اعتقادات / فارسی

lāmi-a-tul anwār fi tafdīl-in nabī-yil muxtār‘ala-1 wașī-yil karrār

آقامحمد علی کرمانشاهی، 1144 - 1216 قمری

āqā-mohammad ‘alī kermānšāhī (1732 - 1802)

رساله ای است با عناوین «لامعه، لامعه» در برتری حضرت پیامبر اکرم (علیه السلام) بر امیر مؤمنان و تفضیل آن دو بزرگوار بر سائل ائمه (علیهم السلام) و تفضیل ائمه معصومین هر یک بر دیگری به نحو فضیلت ذاتی

آغاز: الحمد لله و السلام علی عباده الذين اصطفی، اما بعد چنین گوید خادم علوم اهل البيت (علیهم السلام)

[الذريعه 269/18 و 270؛ فهرستواره منزوی 497/9]

خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 145/1

آغاز: الحمد لله و السلام علی عباده الذين اصطفی، اما بعد چنین گوید خادم علوم اهل البيت (علیهم السلام)

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیقعده 1264ق؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ جلد: تیماج، 58ص (2- 59)، 14 سطر، اندازه: 11×15 سم [ف: 1- 104]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 195/1

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 1- 219]

لامعة السطور في معنی الطهور- اللؤلؤ المسجور في معنی لفظ الطهور

لامعة السطور في معنی الطهور- وجیزه

اللامعة في شرح الجامعة- الانوار اللامعة

اللامعة الوفية في الذهاب بمذهب الصوفية / عرفان و تصوف /عربی

lāmi-a-tul wafiyya fi-ddahāb bi-madhab-ișşūfīyya

بصری، احمد بن عبدالرضا، ق 11 قمری

basrī, ahmad ebn-e 'abd-or-rezā(- 17c)

تاریخ تأليف: 15 رمضان 1079ق؛ محل تأليف: فراه

در رد تصوف و متصوفان زمان خودش، تنظیم شده در هشت «نزهه» و «منظره» و «خاتمه»: نزهه 1. في ابطال التصوف و ذمة و السلامة من غمته و غمه، در هفت وجه؛ 2. في ابطال هذه النسبة القبيحة و ذمها علی وجه الفضيحة من وجوه صحيحة و جهات مليحة؛ 3. في ابطال ما ابتدعوه من الجلوس المخصوص و الرياضات و ما اخترعوه من ترک اللحم و نحوه من المباحات الدلايل سبعة؛ 4. في ابطال ما في قلوبهم من الاعتقاد في قلاقل الحلول و الاتحاد و زلازل وحدة الوجود والافتراء علی الاله المعبود و النبي المصطفى المحمود و اهل بیته حبل الممدود ویدل علی ذلك وجوه سبعة؛ 5. في ابطال ما یدعونه من الكشف ویز عمونه من الهنف، و یدل علی ذلك وجوه ستة؛ 6. في ابطال ما یجعلونه من اعظم العبادة واهم ما یوصل الى السعادة و هو الفتل و السقوط علی الأرض و الصقوة والوجد و الاضطراب و النعق و الحال و الرقص و الصفق، و یدل علی ذلك وجوة سبعة؛ 7. في ابطال ما یستحلونه من الغناء و الاستراحة من هذه الغمة و العناء الذي یزعمون انه عبادة و کل من فعله و استماعه اسعادة، و یدل علی ذلك وجوه سبعة؛ 8. في ابطال ابتدعوه من الذكر الخفي و تدبیر ما اخترعوه من الذكر الجلي فاخذوا بالتفریط و الإفراط المذمومين، و یدل علی ذلك وجوه سبعة؛ المنظرة: في ابطال ما یعتقدونه من سقوط التكاليف الشرعية عند حصول ما یدعونه من الكشف و المعرفة الجهلية، و یدل علی ذلك وجوه سبعة؛ الخاتمة: شامل پنج «خاتم»: 1) في ابطال ما یعتقدونه من السعي في الرزق المقسوم و طلب المعاش و الكدفيه و التجمل المعلوم، 2) في ابطال ما اصروا علیه ورکنوا بکلیتهم اليه من الموالات لاعداء الله و المعاندة لأولياء الله، 3) في ذکر جزء قلیل من مطاعن مشایخ الصوفية و قبایحهم علی وجه یستلزم بدایع شنایع فضایحهم، 4) في جواز لعن المبتدعين و المخالفين و البراءة منهم و من تعصب لهم اجمعین من کلام رب العالمين وحدیث سید المرسلين و اثر الأئمة المعصومين، 5) في وجوب الأمر بالمعروف المليح و النهي عن المنكر القبيح.

آغاز: احمد ك یا من وفقنا للتمسك بالصراط المستقيم و نجانا به نجاة طيبة من الخزي و العذاب الأليم ... هذه خطاب اللامعة الوفية في الذهاب بمذهب الصوفية اجابة لبعض العلماء ...

انجام: معروفا إلى غیر ذلك في ذلك و ذلك کاف في ذلك. اتفق الشروع في تسطیرها و الفراغ منه في ضمن الخمسة الأولى من العشرة الثانية من الشهر التاسع من السنة التاسعة من العشر الثامن بعد مضی عین متوجه من الهجرة النبوية علی مهاجرها افضل الصلوة و اکمل التحية في البلدة الموسومة بالفراه ام الاخيار المحفوفة برحمة العزيز الغفار علی ید مسطرها فوق جناح السفر الى ناحية الهند بحکم القدر و لهذا اخذت بها سبیل الاختصار دون الأطناب و الاكثار لکن انا ... و ینطوی علی قطع اعناق زندقة قلوبهم بحدید نصلها فیکون کاملا كافية هادية شافية و الحمدلله وحده.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8922/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن، 47گ (121پ -167ر)، 25سطر (11/7×22/7)، اندازه: 18×31/7سم [ف: 29/1 -341]

اللامع في الشكل الرابع / منطق / عربی

al-lami' fi-s sikl-ir rabi

گیلی، عبدالرزاق

gīlī, 'abd-or-razzāq

او جز امام مجدالدین گیلی است که در 703 در کرمان کشته شده است.

[مجمل فصیحی ص 3و 12؛ تاریخ کرمان وزیری ص 172 و 173 از سمط العلي]

تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 587/12

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6؛10گ (174پ-183پ)، 22سطر [نشریه: 2- 124]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1091/12 -ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1- 563]

لام العهد / نحو /عربی

lām-ul ‘ahd

دارندی، محمد بن عمر، - 1152 قمری

dārandī, mohammad ebn-e 'omar(- 1740)

تاریخ تأليف: رجب 1151ق

رساله ای است کوتاه در تعریف لام عهد.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14638/10

آغاز: قال استاذنا ... في تحقیق الام العهد اختلف في أن اللام في موضوع المهملة، اهی لام الجنس ام لام العهد الذهني؛ و الحق انها لیست لام العهد الذهني؛ انجام: وان لام العهد الذهني سور

جزئی في تلك القضايا الثلاث، باعتبارات ثلاث مذكورة فیه یظهر وجه کل منها مما سبق منا ...

خط: نسخ، کا: اسماعیل حلبی، تا: نیمه دوم قرن 12؛ 2گ (69پ-70پ)، 27 سطر، اندازه: 7×16 سم [ف: 37- 79]

لام العهد / نحو /عربی

lām-ul ‘ahd

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10942/2

بی کا، بی تا [میراث شهاب: س9ش 2- 32]

لا موجود سوی الله / کلام و اعتقادات / فارسی

lā mowjūd-a seva-l lāh

لا موجود سوی الله تعبیری مؤمنانه از پان ته ئیسم است. مؤلف این رساله فارسی کوشیده است آن را با قواعد سنی مآبانه موافقت دهد. او بر «مشكاة الأنوار» که غزالی آن را پس از توبه همکاری با خلفا و بازگشت به عرفان نگاشت تکیه می کند معذلک او می گوید: اظهار سر الربوبيه کفر.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3936/18

آغاز: فهم مسائل تصوف به عقل میسر نیست تا قابلیت و جذبه حق نباشد؛ انجام: آدم و اولاد او می کرد. بار دیگر انشاء ازلی انسان را میکند. سبحان ربك رب العزة عما یصفون و سلام علی المرسلين و الحمدلله رب العالمين ... و باطنا تم الرساله ... 3 محرم 1296

خط: نسخ تحریری، کا: مهدی بن احمد لاهجی، تا: 1296ق، جا: اصفهان مدرسه نیماورد؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سرخ، 15گ (153ر -167ر)، 17سطر (7/5×15)، اندازه: 15/5 × 21/5سم [ف: 17-212]

اللامية / شعر / عربی

al-lāmīyya

ابن عراض بن فضل

ebn-e ‘orāz ebn-e fazl

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1510/7

آغاز: الجد بالجد و الحرمان بالکسل؛ انجام: و امیر المؤمنين علی.

خط: نسخ و نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ با ترجمه فارسی زیر متن؛ 3گ(53ر - 55ر) [ف: 5- 279]

لامية / شعر / عربی

lāmīyya

جعفری طیاری، جلال

ja‘farī-ye tayyārī, jalāl

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 3294/3 -ف

نسخه اصل: آستان قدس ش 52 (380/2)؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 116-2]

لامية ابن بهران / شعر / عربی

lāmīyya-tu ibn-i bahrān

بهران، محمد بن یحیی، 888 – 957 قمری

bahrān, mohammad ebn-e yahyā (1484 - 1550)

قصیده ای است لامیه در 65 بیت در نصیحت و سفارش به دیگران و شکایت از روزگار و حالات خود، به روش قصیده های لامية العرب و لامية العجم.

آغاز: الجد في الجد و الحرمان في الكسل ** فانصب تصب عن قریب غاية الأمل

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 723/3

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان -رم 1186؛ بی کا، تا: قرن 13؛ 6گ ( 33-28) [عکسی ف: 2- 395]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 721/5

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان -رم 1131؛ کا: عبد المغيث بن عزالدین بن هادی مسوری حمیری ملقب به توهمی، بی تا، 4گ (158-155)[عکسی ف: 2- 385]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 111/12 -طباطبائی

آغاز: برابر

تذکر: در فهرست نام مؤلف نیامده است به قرینه آغاز نسخه و همخوانی با نسخه عکسی مرکز احیاء میراث

385/2 تعیین شد؛ بی کا، بی تا؛ 2گ (61- 62)، اندازه: 12×19 سم [ف: 22- 28]

لامية الأفعال = المفتاح بابنية الأفعال / نحو، شعر / عربی

lāmīyyat-ul afʻāl = al-miftāḥ bi-abnīyat-ul af‘āl

ابن مالک، محمد بن عبد الله، 600 - 672 قمری

ebn-e mālek, mohammad ebn-e ‘abd-ol-lāh (1204 - 1274)

منظومه ای است از ابن مالک..

آغاز: الحمد لله لا ابغی به بدلا ** حمدا یبلغ من رضوانه الأملا / ثم الصلاة علی خیر الورى و علی ** ساداتنا آله و صحبه الفضلاء

انجام: و أن یسر لی سعیا اکون به ** مستبشرا جذلالا با سرا و جلا

چاپ: مشار عربی، ص 765؛ در مجموعة المتون الكبير چاپ مصر به سال 1368 ص 350- 361 دیده می شود؛ بطرسبرج، بنام

المفتاح بابنية الأفعال، 1864م چاپ شده؛ مصر، سنگی، 1281ق، رقعی، 6ص (صص 151-156)؛ تبریز، 1354/1314، جیبی، 11ص (صص 9- 19)

شرح و حواشی:

1- شرح لامية الأفعال؛ ابن مالك، محمد بن محمد (-686)

2- شرح لامية الأفعال؛ برماوی، محمد بن عبد الدائم (763- 830)

3- شرح لامية الأفعال؛ بحرق، محمد بن عمر (869- 930)

4- فتح الاقفال و ضرب الامثال = شرح ابنية الأفعال؛ بحرق، محمد بن عمر (869- 930)

1. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 356/5 -ج

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: پنج شنبه 11 رمضان 1179ق، جا: احساء؛ 9گ (46ر - 54پ) [ف: -429]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15623/1

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: عبد الحسين بن اسماعیل خوانساری، تا: شنبه 6 ربیع الاول 1277ق؛ جلد: تیماج، 6گ (1پ - 6ر)، 14 و 19سطر، اندازه: 11×16/5 سم [ف: 43- 198]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20927

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1328ق؛ ضمیمه نسخه ش 20918؛ جلد: مقوا [رایانه]

اللامية حالية العامية في وضع جبلة الانسان و نشانه / فلسفه / عربی

al-lāmīyyat-u ņālīyyat-il ‘āmīyya fi wadi -i jibillat-il insān wa našat-i-h

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1271/3

آغاز: فلما خلق الله الانسان و انشاه و اودع فیه جمیع تا بیته الهداية و الضلالة فانصف بهما و توابعها من الاسماء الهية فمحصل الكلام ان کلما اتصف به الحق اتصف به الانسان؛ انجام: و اشرت اليه فهو من قلة فهمه و قصور عقله فما کملت هذه العمدة سماها الهاتف الخفي علام الغيوب.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوایی، 5ص (143-147)، 15سطر [سنا: ف: 2- 201]

لامیه در مرثیه اباعبدالله الحسين علیه السلام / ادبیات / عربی

lāmīyye dar marsīye abā-'abd-el-lāh-il hoseyn ‘alīy-e salām

کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم، 1225 - 1288 قمری

(kermānī, mohammad karīm ebn-e ebrāhīm(1810-1871

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16036/3

آغاز: ایرقاء دمعی و البلاء جلیل؛ انجام: سوی الاله و رب السماني المنن

خط: نستعلیق تحریری، کا: حسینقلی، تا: 29 ربیع الاول 1288ق؛ جلد: تیماج، اندازه: 11/2×18/1 سم [ف: 16- 44]

لامية العجم = القصيدة اللامية / شعر / عربی

lāmīyya-tul ‘ajam = al-qaşīda-tul lāmīyya

طغرائی، حسین بن علی، 455 - 514 قمری

toqrā'ī, hoseyn ebn-e ‘alī (1064 - 1121)

تاریخ تأليف: 505ق؛ محل تأليف: بغداد

قصیده ای در 29 بیت در اخلاق است و در وصف حال خویش و شکایت از روزگارش. این قصیده در مقابل لامية العرب شنفری است و بر آن شروح بسیار نگاشته شده است.

آغاز: اصالة الرأي صانتنی عن الخطل ** وحيلة الفضل زانتنی لدی العطل / مجدی خیرا و مجدی اولا شرع ** الشمس راد الضحى کالشمس في الطفل

انجام: قدر شحول لامر لو فطنت له ** فاربی بنفسك ان تدعی مع الهمل

چاپ: مکرر چاپ شده؛ ایران، 1273ق، رقعی؛ تهران، 1282ق، وزیری کوچک (30ص، در هامش بالای صفحات: صص(76 -105)

[کشف الظنون 1537/2؛ الذريعة 271/18؛ ريحانة الادب 57/4؛ لغت نامه دهخدا 43/3]

شرح و حواشی:

1- شرح قصيدة لامية العجم؛ ابن انباری، محمد بن قاسم (271- 327)

2- الغيث الذي انسجم في شرح اللامية العجم = شرح لامية العجم = شرح صفدی؛ صفدی، خلیل بن ایبک (696- 764)

3- الغيث الذي انسجم في شرح لامية العجم (مختصر)؛ دمیری، محمد بن موسی (742- 808)

4- نزول الغيث الذي انسجم علی شرح لامية العجم؛ ابن دمامینی، محمد بن ابی بکر (763 -827)

5- شرح قصيدة لامية العجم؛ بحرق، محمد بن عمر (869- 930)

6- شرح قصيدة لامية العجم؛ عیناثی، محمد بن محمد (-11)

7- الغيث الذي انسجم (منتخب)؛ گلپایگانی، محمد تقی (-1292)

8- ترشیح القلم في لامية العجم؛ دبروی، ولدان فایق بن اسلام (-14)

9- شرح قصيدة لامية العجم؛ نورانی ندوی، امیر

10- شرح قصيدة لامية العجم (11 عنوان)

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 721/4

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان -رم 1131؛ کا: عبد المغيث بن عزالدین بن هادی مسوری حمیری ملقب به توهمی، تا: با تاریخ 1025ق؛ 4گ (151- 154)[عکسی ف: 2- 385]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1603/9

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان -رم 1130؛ خط: نسخ نازیبا، کا: احمد بن محمد بن احمد بن علی بن یحیی بن محمد، تا: با تاریخ 1073ق؛ 5ص (714- 718) [ عکسی ف: 5- 12]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2635/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 4ص (30- 33)، سطور چلیپا (8/5×19)، اندازه: 12×22سم [ف: 10- 1509]

4. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1518/8

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ تحریری، کا: محمود بن احمد ارمانی، تا: قرن 13؛ 2گ (137پ -138ر) [ف: 3- 260]

5. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 91/3

خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور [نشریه: 3- 43]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1510/3

بی کا، تا: قرن 13؛ با گزارش فارسی چند بیت به فارسی در هامش و با گزارش عربی بیت های دیگر؛ جلد: ساغری مذهب، 5گ ( 34پ-38پ)، اندازه: 17×32سم [ف: 5- 279]

7. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2842/29

خط: نسخ، کا: ابوالقاسم وفا، تا: قرن 13؛ 6ص (323- 328) [ف: 133-6]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 957216

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 3گ (101ر- 103پ)، اندازه:13/5 × 21/5سم [ف: 30- 230]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 607/35

کا: اسماعیل بن حسین اصفهانی، تا: قرن 13؛ با ترجمه فارسی زیر متن؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 12ص (693-704)، ابعاد متن: 10×14، اندازه: 146686/6 - 34/56 20سم [سنا: ف: 1- 395]

10. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6686/6 - 34/56

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: سلخ ربیع الاول 1264ق؛ جلد: تیماج مذهب، 3گ، 18سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 6- 3432]

11. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 2259612

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 21 صفر 1265ق؛ جلد: تیماج، 2گ (83- 84)، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 3-771]

12. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 221/2

قسمت هایی از این کتاب است که جامع کتاب آنها را انتخاب کرده است؛ خط: شکسته، نستعلیق، کا: ملا محمد تقی گلپایگانی، تا: 1269ق، جلد: تیماج، اندازه: 15/5 ×22سم [ف: 1- 171]

13. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 276/1

خط: نسخ، بی کا، تا: 1284ق؛ جلد: تیماج، 3گ (3پ -5ر)، 18سطر (7×15)، اندازه: 14×23سم [ف: 5- 46]

14. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2534/19

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 2014گ (88پ -90ر)[ف:6-38]

15. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3966/13

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ جلد: تیماج، 3ص (38-40)، 20سطر (11×16)، اندازه: 18×22سم [ف: 12- 2962]

16. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1073/7

نسخه اصل: کتابخانه کاخ گلستان - تهران 172؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 9ص (279- 287) [عکسی ف: 3- 336]

17. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 361/2

بی کا، بی تا [ف: 3- 103]

18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12477/19

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ اوایل قرن 14؛ 36 برگ شامل قصایدی از محمد رضا، اموی، مهیار دیلمی، ابن خیاط، اخرس، کاظم ازری، ابن مطیر، ابن فارض و دیگران در انجام؛ مهر: «از کتب شیخ علی بن الشيخ دام ظله» (بیضی)؛ 2گ (119- 120)، 17 سطر، اندازه: 8×15سم [ف: 31- 505]

19. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3294/2 -ف

نسخه اصل: آستان قدس ش 52 (380/2 )؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 116-2]

20. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 24/6

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج خرمایی، 12سطر(8/5×14)، اندازه: 14×21/5سم [ف: 1- 493]

21. قم؛ حافظیان، ابوالفضل؛ شماره نسخه: 3/2

آغاز: برابر؛ انجام: حلم الفتى عن سیفه القوم یکثر من ** انٹاره ویوقیه من الغيل / والحلم طبع فما کسب یجود به ** لقوله خلق الانسان من عجل

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 4گ (66ر -69پ)، 17سطر، اندازه: 16/5×21/5سم [ف مخ]

22. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5436/2

بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: میشن، 6گ (5ر -10پ)، 16 سطر، اندازه: 15/5×21/9 سم [ف: 8- 380]

23. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 286/6

بی کا، بی تا؛ کاغذ: سمرقندی، 2ص (50- 51)، 24سطر (5×13)، اندازه: 8/5×16 سم [سنا: ف: 1-146]

24. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3322/11

خط: نسخ، کا: بهاء الدوله، بی تا؛ جلد: تیماج، 4ص (509- 512)، 21سطر، اندازه: 17/5×31 سم [ف: 10- 1029]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14200/12

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 1گ (63ر و پ)، اندازه: 13×29/5سم [ف: 38- 278]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7387

خط: ثلث، کا: علی اکبر خوشنویس تفریشی متولی باشی مقبره فتحلی شاه، تا: رجب، برای آقا خان نوری صدر اعظم؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 18گ، 4سطر، اندازه: 17×21/5سم [ف: 25- 372]

27. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17615

بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

لامية العجم / ادبیات عربی

lāmīyat-ul ‘ajam

بحرق، محمد بن عمر، 869 - 930 قمری

bahraq, mohammad ebn-e ‘omar (1465 - 1524)

ماتن: طغرائی، حسین بن علی

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25047

آغاز: بسمله. اصالة الرخي صانتی عن الخطل؛ انجام: اذا زید فیه الشيئ لا یتکدر ... و السلام.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1081ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

لامية العرب / شعر / عربی

lāmīyat-ul ‘arab

شنفری، ثابت بن اوس، - 510 میلادی

Šanfarā, sābet ebn-e ows(- 510)

قصیده ای است بسیار زیبا در 68 بیت. شنفری از شاعران مشهور جاهلیت یمن می باشد و در فخر و حماسه اشعار بسیاری دارد و مشهورترین آنها همین قصیده است. در کشف الظنون نام او را شنفری بن اوس آورده است. شنفر در کلام عرب به شخص بزرگ لب و نیز شتر بزرگ قوی اطلاق می گردد. این قصیده مورد توجه علماء عربیت و مستشرقان قرار گرفته و شرح و ترجمه شده است.

آغاز: اقیموا بنی امی صدور مطیکم ** فانی الى اهل سواکم لا میل / فقد حمت الحاجات و الليل مقمر ** و شدت لطیات مطایا و أرجل

انجام: و پرکدن بالآصال حولی کاننی ** من العصم اذ في نیتحی الكيح اعقل.

چاپ: جداگانه و همراه شروحش بارها به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، 1273ق، رقعی، بدون شماره صفحه (در هامش)؛ تهران، سنگی، 1282ق، وزیری کوچک، (صص 36- 75)

[ريحانة الادب: 256/3؛ کشف الظنون: 1539/2 و 219؛ معجم المطبوعات 1148: 2؛ تاریخ نگارشهای عربی 224/2 -230؛ دنا 994/8]

شرح و حواشی:

1- شرح قصيدة لامية العرب = اعجب العجب؛ زمخشری، محمود بن عمر (467- 538)

2- غیث الأدب في شرح لامية العرب؛ صفدی، خلیل بن ایبک (696-764)

3- شرح لامية العرب و لامية العجم؛ صفدی، خلیل بن ایبک (696- 764)

4- شرح قصيدة لامية العرب؛ نخجوانی، مؤيد بن عبد اللطيف (-10)

5- رشف الضرب في شرح لامية العرب؛ سویدی، عبدالله بن حسین(1174-1104)

6- سکب الادب علی لامية العرب؛ حمیری، سلیمان بن عبدالله (-1209)

7- شرح قصيدة لامية العرب؛ نحوی، محمد بن یحیی

8- شرح قصيدة لامية العرب (20 عنوان)

9- قصيدة لامية العرب (ترجمه)

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2/ 12650

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 لغات مشکل در متن توضیح داده شده؛ 5گ (52 -56)، 8سطر، اندازه: 8×13 سم [ف: 32- 135]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 604/49

با تفسیر برخی لغات؛ خط: نسخ، کا: جباعی حارثی، محمد بن علی، تا: قرن 9؛ 5ص (238- 242) [ف: 5- 109]

3. اصفهان؛ مهدوی، مصلح الدين، شماره نسخه: 25/3

آغاز: برابر

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: قرن 9؛ جلد: تیماج، 9گ (72- 80)، اندازه: 15×23 سم [ف:-35]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13075/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ محشی؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مذهب، 3گ (237پ - 239ر)، 16سطر (11×17/5)، اندازه: 20×28سم [ف: 33- 140]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8880/41

آغاز و انجام: برابر

کا: محمد مهدی بن محمد صالح رضوی، تا: جمادی الثاني 1096ق، جا: اصفهان؛ جلد: میشن مذهب، 5 ص (208- 212)، اندازه: 13/9×23/7 سم [ف: 29/1- 219]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 875/7 -طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 4 ص (103- 106)، 17-15- 10سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 23-158]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2635/5

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 5ص (36- 40)، سطور چلیپا (8/5×19)، اندازه:12×22 سم [ف: 10- 1509]

8. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19014

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی [رایانه]

9. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 24/5

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج خرمایی، 12 سطر (8/5×14)، اندازه: 14×21/5سم [ف: 1- 493]

10. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: ف 251/2

آغاز: اصبحت منصوره رایات دین المصطفى ** منه فاستردی جهاد امن الى الالحاد، انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی، در پایان قصیده قصیده دیگری که شامل 23 بیت است آمده و گوینده آن عمید الدين می باشد و مطلع آن چنین است: «من یبلغن حمامات بیطحاء بیطحاء ** مم ممتعات بسلسال و خضراء»؛ 4گ، اندازه: 7×14سم [ف: 1- 232]

لامية العرب / شعر / عربی

lamiyat-ul arab

از دی، عمر بن براق

azdī, “omar ebn-e barāq

از عمر بن براق ازدی با یک دیباچه کوتاه به نثر و با حاشیه هایی به عربی.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5436/1

بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: میشن، 4گ (1پ -4پ)، 16 سطر، اندازه: 15/5×21/9 سم [ف: 8- 380]

لامية العرب (ترجمه) / ادبیات / فارسی

lāmīyat-ul ‘arab (t.)

داور شیرازی، مفید بن محمد نبی، 1251-1325 قمری

dāvar-e šīrāzī, mofīd ebn-e mohammad nabī (1836 - 1907)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15785/7

آغاز: اقیموا بنی امی صدور مطیکم ** فانی الى قوم سواکم لامیل، راست بدارید ای پسران مادرم سینهای مرکبان و شتران خود را. پس بدرستی که من بسوی قومی که سوای شمایند هر آینه مایلترم؛ انجام: قصد کند صفح جبل و طرف کوه را و کسی قدرت گرفتن او را نداشته باشد.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 11گ (37پ- 47پ)، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 44- 65]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15785/8

آغاز: اصالة الرأي صانتنی عن الخطل ** و حلية الفضل زانتنی لدی العطل، استواری رای و اندیشه نگهداری نموده است مرا از خطای در گفتگو و بیان و زیور فضل و کمال زینت داده است مرا نزد بی زینتی از اسباب دنیا و زخارف آن؛ انجام: مصائب دوران و شرور نفوس و ابناء زمان و توسل جو به خاتم پیغمبران و ائمه اثنی عشر علیهم صلوات الملك المنان.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ رکابه دار؛ جلد: تیماج مذهب، 11گ (48پ -58پ)، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 44- 65]

لامیتان في مدح النبي = قصیدتان في مدح النبي / شعر / عربی

lamiyyatan_fi_madh-in nabi = qasidatan_fi_madh-in nabī

وبری، محمد

vabrī, mohammad

دو قصیده لامیه در مدح حضرت رسول اولی در 19 بیت و دومی در 21 بیتبا آغاز: «لمن بالعلی فوق السمال حلول ** یناجی بلبل و الأنام غفول».

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16244/10

آغاز: یا صفوة الله ما حبیك مبتدع ** بین الأنام ولا وصفك مجهول / انت الذي خصك الرحمن صفوته ** و فیك انزل قرآن و تنزیل؛ انجام: فارحم و جد و تجاوز و اعف مبتدأ ** فالجود جم و ما في الفضل تقلیل

خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 13؛ 2گ (115پ - 116)، 15 سطر ( 7/5×14/5) [ف: 236-41]

اللاهوت / کیمیا / عربی

al-lāhūt

جابر بن حیان، 120 - 198 ؟ قمری

jāber ebn-e hayyān (739 - 814)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9011/1

آغاز: کتاب اللاهوت و هو المقالة الأولى من السبعين مقالة تأليف ابی موسی جابر بن حیان الحمدلله شکرا لما مقالة تأليف ابی موسی جابر بن حیان. الحمدلله شکرا لما وهب لنا و منحنا منفضله بغیر استحقاق بل جودا و تفض" علینا من غیر سالفه ... فیکون هذه جوامع ما في کتبنا المقدمة و المتاخره لانا جمعنا في هذه ما یحتاج اليه و السلم. و قد صنعت کتبی هذه سبعین كتابة و جعلت في کل کتاب منها فنا و له اسم فما في کتابی هذا یعرف بکتاب اللاهوت نذکر فیه الشيء الاعظم و الذي یذکر فیه الاصول الداخلة في الشيء الأعظم؛ انجام: فینبغی أن یفوتك هذه المقدمات التي في کتابی هذا ان اردت عمل الباب الأعظم فاعرفها و قد نصحتك ان شاء الله. تم کتاب اللاهوت بحمدالله و منه و هو الأول من السبعين. خط: نسخ، بی کا، تا: صفر 1288ق؛ مصحح، از آنجایی که بخش هایی از کتاب ها هم نانوشته مانده به نظر می رسد نسخه صحیحی برای استساخ در اختیار کاتب نبوده، با یادداشتی که نوشته نسخه به خط جمشید الثاني غیاث الدين علی محمد اصفهانی پسر محمد حسین اصفهانی است (1215-1293 ق) و

گزیده ای از شرح حال او، متن این یادداشت که امضا ندارد چنین است: «این کتاب من البداية إلى النهاية بخط مرحوم ملا علی محمد اصفهانی است. مرحوم ملا علی محمد پسر محمد حسین اصفهانی است و مرحوم میرزا عبدالغفار نجم الدوله پسر اوست. او رحمه الله در سال 1215 هجری متولد و در 1293 درطهرانوفات یافت از تصانیف او تكلمة العيون در حل معالات درجه سوم، جبر و مقابله مشتمل بر 25 مسئله و کتاب دیگر در علم اعداد. و آن مرحوم مرد ریاضی و فاضل بود و به استنساخ کتب علاقه زیاد داشت. در سن هفتاد سالگی وفات کرده رحمة الله علیه»؛ مهر: کتابخانه جعفر سلطان القرايي؛ جلد: تیماج مذهب، 5گ (1پ۔ 5ر)، 19 سطر (8/5×14/5)، اندازه: 13/7×22/3 سم [ف: 29/2- 611]

لاهوت و ملکوت و ناسوت و یاهوت و جبروت و .../ عرفان و تصوف / فارسی

lāhūt va malakūt va nāsūt va yāhūt va jabarūt va ...

در آن از گروه چشتی و حیدری و ذکر آنها یاد شده است.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4672/6

آغاز: بسمله. بدانکه ای طالب که لاهوت غیب الغيب است؛ انجام: بیداری آن را گویند.

خط: نستعلیق، کا: محمد اسمعیل، تا: 1128ق، کاغذ: هندی، جلد: تیماج مذهب، 15ص (88 -102)، 11 سطر (7×12)، اندازه: 9×14 سم [ف: 14- 3622]

لایحل الفتوى الا لجامع شرائطه / فقه / عربی

la-yahil-ul fatwa illa li-jami-i Sara'at-i-h

صیمری، حسین بن مفلح، - 933 قمری

saymarī, hoseyn ebn-e mofleh(- 1527)

فائدة في انه ...؛ پدرش آن را در 887 املاء و او بر پدر خود قرائت کرده است.

تهران؛ ملک، شماره نسخه: 2147/6

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين و ... بعد فهذه الفائدة املیتها من سنة سبع و ثمانین و ثمانمأة؛ انجام: والحمدلله وحده وصلی الله علی محمد و آله و سلم تسلیما کثیرا برحمتك یا ارحم الراحمين

خط: نسخ، کا: یحیی بن حسین بن حسن بن ناصر سلمابادی، تا: چهارشنبه جمادی الثاني 908ق؛ کاغذ: ترمه، 2گ (20پ -21ر)، اندازه: 22613سم [ف: 5- 434]

لایحه اسلامیه / حکومت و سیاست / فارسی

lāyehe-ye eslāmīye

در رد بیگانگان غربی و دخالت آنها. رسالهای انتقادی سیاسی در باب مسائل روز است و وحدت مسلمانان حسنه.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10196/2

آغاز: لایحه اسلامیه بندگان حضرت مستطاب حجة الاسلام سید الاولياء آقای حاج شیخ عبدالله رحمتعلیشاه روحی فداه که در شب هفدهم شهر ربیع الثاني 1332 در منزل آقای مشیر السلطنه قرائت شد ... بسمله الله و الحمدلله و الصلوة علی رسول الله و آله خلفاء الله أما بعد چون یک حکمت باریتعالی در آفرینش اشیاء بدان بود که کمالات بالقوه آنها ظاهر شود ... لذا انسان را آفرید؛ انجام: و جز خیال خیر قبالی در دل ندارد و نیست سود را که چون بدی کند می ماند گناه دل می داند باصلاح بیارند و توفیق ذکر دوام و فکر مرام با عجز و انکار و نیتی کرم فرمایند امین یا رب العالمين رضی الله علیه محمد و آله الطيبين الطاهرين. ناتمام (جز خیال مثالی در دل نداردنیت سوء را که چون بوی گنه میماند گناه دل می داند).

خط: نستعلیق، کا: میرزا علی محمد شیرازی پسر حاجی محمد ابراهیم تاجر دهدشتی معروف به ادیب، تا: شعبان 1332ق؛ یادداشت محمد حسن غفاری در باب کتابت و تملیک نسخه 86ر، یادداشتی از محمد حسن بن مهدی بن فرخ غفاری که تاریخ 1335 ق دارد و به خواهش او برادرش نسخه را جلد و تعمیر نموده؛ 2گ (82پ -83ر)، 20سطر (8/5×17/5)، اندازه: 13×20/5سم [ف: 19- 241]

لایحه اصول محاکمات حقوقی / حقوق / فارسی

lāyehe-ye osūl-i mohākemāt-e hoqūqi

پیرنیا، حسن، 1252 - 1314 شمسی

pirniya, hasan (1873 - 1935)

لایحه ای است در هشت باب و 881 ماده که گویا مؤلف از طرف هيأت دولت وقت تقدیم مجلس کرده است.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3564

آغاز: لایحه اصول محاکمات حقوقی را که این بنده موافق ماده هشتم پروگرام وزراء به کمیسیون عدلیه مجلس شورای ملی پیشنهاد کرده بود در کمیسیون مزبو؛ انجام: (... ماده 881) در مورد ماده قبل هر گاه طرفین معین نکردند که خرج محاکمه به عهده کی است بالمناصفه از طرفین مطالبه می شود

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 68گ، اندازه: 23×35سم [ف مخ: 4- 1645]

لایحه ایجاد مجلس تحقیق و محکمه تمییز / قانون / فارسی

lāyehe-ye ījād-e majles-e tahqīq va mahkame-ye tamyīz

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9452/29

خط: نستعلیق ، بی کا، تا: قرن 14؛ 1گ(1694-1694) [ مختصرف:-691]

لایحه ای که تقریبا شش ماه بعد از انفصال مجلس شورای ملی نوشته شده / اسناد / فارسی

lāyehe eī ke taqrīban šeš māh bo‘d az enfesāl-e majles e šowrā-ye mellī nevešte šode

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7960/12

آغاز: سواد لایحه ای است که تقریبا شش ماه بعد از انفصال مجلس شورای ملی در حالتیکه قشون دولتی دور تبریز را احاطه کرده و اتصالا از ملیتان شکست های فاحش میخورند؛ انجام: استدعا می کنیم با نظر دقیق ملوکانه مندرجات آن تامل فرمایند تا متابعت عرایض صادقانه با رای مطاع آن بزرگوار آن که مرجع تقلید شیعه است معلوم و مبین گردد.

خط: تحریری، کا: وحید اشراقی، تا: قرن 14؛ جلد: مقوا، 5ص (359-355)، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 26- 439]

لایحه ایمانیه / کلام و اعتقادات / فارسی

lāyehe-ye īmānīye

در نبوت پیامبر و رسیدن رهبری به حضرت علی و اقطاب و دراویش.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10196/3

آغاز: حمد نا معدود معبودیرا سزاست که قامت پارسای احمد محمود را بخلعت رسای خلافت آراست و برای آن حضرت دوازده وصی پیر ایست که اول آنها علی اعلا است و آخر آنها قائم آنها است ... اما بعد از آنجائیکه خلق بالطبع به مرض خودخواهی بیمار و بدرد خود سری گرفتار و شعور بمرض خود نداشتند؛ انجام: و دشمنان ایشان را باصلاح بیاورند و توفیق ذکر کدام و فکر دام با عجز و انکسار و نیستی کرم فرمایند امین یا رب العالمين و صلی الله علی محمد و آله الطيبين الطاهرين.

خط: نستعلیق، کا: میرزا علی محمد شیرازی پسر حاجی محمد ابراهیم تاجر دهدشتی معروف به ادیب، تا: شعبان 1332ق ؛ 8گ (86پ -93ر)، 20 سطر (8/5×17/5)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 19- 242]

لایحه بنای مسجد سپهسالار و کیفیت موقوفات آن / اسناد / فارسی

lāyehe-ye banā-ye masjed-e sepahsālār va keyfiyat-e mowqūfāt-e ān

اعتماد السلطنه، محمدحسن بن علی، 1313-1259 قمری

e'temād-os-saltane, mohammad hasan ebn-e “alī (1843 - 1896)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/54

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ 3ص (379- 381) [مختصر ف: -691]

لایحه تشکیل دار التنزيل / قانون / فارسی

lāyehe-ye taškīl-e dār-ot tanzīl

اعتماد السلطنه، محمد حسن بن علی، 1259-1313قمری

e'temād-os-saltane, mohammad hasan ebn-e ‘alī (1843 - 1896)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9451/5

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ 9ص (916-924) [مختصر في: -691]

لایحه خسارت رژی / اسناد / فارسی

lāyehe-ye xesārat-e režī

اعتماد السلطنه، محمد حسن بن علی، 1259-1313قمری

e-temād-os-saltane, mohammad hasan ebn-e ‘alī (1843 - 1896)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/58

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 6 شعبان 1309ق؛ 2ص (386- 387) [مختصر ف: -691]

لایحه خطاب به وزیر دول خارجه / اسناد / فارسی

lāyehe xetāb be vazīr-e doval-e xāreje

اعتماد السلطنه، محمد حسن بن علی، 1259-1313 قمری

e'temād-os-saltane, mohammad hasan ebn-e ‘alī (1843 - 1896)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/97

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ 1گ (519)[ مختصر ف: 692]

لایحه در باب کاستن اعطای امتیازات دولتی / اسناد / فارسی

lāyehe dar bāb-e kāstan-e e‘tāy-e emtīyāzāt-e dowlatī

اعتماد السلطنه، محمد حسن بن1259-1313 قمری

e'temād-os-saltane, mohammad hasan ebn-e ‘alī (1843 - 1896)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/82

خط: نستعلیق ، بی کا، تا: قرن 13؛ 3ص (448- 450) [مختصر ف: 692]

لایحه در باب میرزا ملکم خان خطاب به میرزا علی

اصغر خان صدر اعظم / اسناد / فارسی

lāyehe dar bāb-e mīrzā malkam xān xetāb be mīrzā “alī asqar xān sadr-e aʻzam

اعتماد السلطنه، محمد حسن بن علی،1259-1313 قمری

e'temād-os-saltane, mohammad hasan ebn-e ‘alī (1843 - 1896)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/92

خط شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13 و 14؛ با یادداشتی از افضل الملك در شان صدور این نامه؛ 2 ص (506- 507)[ مختصر ف: -692]

لایحه در مناسبات تجاریه ایران به ممالک خارجه / اسناد / فارسی

lāyehe dar monāsebāt-e tojjārīye īrān be mamālek-e xāreja

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9452/13

خط: نسخ، کا: محمد عارف خان منشی منرجم عثمانی، تا: قرن 13 و 14؛ 6ص (1506- 1511) [مختصر ف: -692]

لایحه فابیوس بوواتال در باره راه آهن انزلی به تهران و خلیج فارس / اسناد / فارسی

lāyehe fābyūs būvātāl dar bāre-ye rāh āhan-e anzalī be tehrān va xalīj-e fāres

عارف خان افندی عثمانی، ق14 قمری

āref xān-e afandi-ye ‘osmānī(- 20c)‘

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9452/18

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14، 8ص (1604- 1611) [مختصر ف: -692]

لایحه کشتی ابتیاعی / اسناد / فارسی

lāyehe-ye kestī-ye ebtīyāʻī

اعتماد السلطنه، محمد حسن بن علی، 1259 - 1313 قمری

eʻtemād-os-saltane, mohammad hasan ebn-e ‘alī (1843 - 1896)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9451/16

خط: نستعلیق، کا: حواشی به خط اعتماد السلطنه، تا: قرن 13 و 14؛ 8ص (1148- 1155) [مختصر ف: -692]

لایحه معتمد السلطان میرزا فتحعلی / اسناد / فارسی

lāyehe-ye mo‘tamed-os soltān mīrzā fath-alī

لایحه معتمد السلطان میرزا فتحعلی که در اسلامبول برای تشخیص حدود ایران نوشته است.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4326/20

آغاز: دولت علیه ایرانیه نک حدود خصوصنده دولت عثمانیه تک؛ انجام: شرطمزی ینه تکرار برله ختم کلام ایلزر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ ارقام سیاق؛ جلد: میشن، 14گ (85پ -98ر)، اندازه: 21/9 ×25سم [ف: 7- 349]

لایحه های ترکی سرحدی (ترجمه) / جغرافیا / فارسی

lāyehe hā-ye torkī sarhaddī (t.)

یکانلو، محبعلی، ق13 قمری

yekānlū, moheb-alī(- 19c)

[فهرستواره منزوی 186/1]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2775/2

آغاز: چون سالها مباحثه بر حدود في مابین دولتین ایران و عثمانی امتداد یافته؛ انجام: ولی بهمین قدر در نزد هر منصفی گویا اکتفا می توان نمود نمره جمیدی الثانيه سنه 1302

این لایحه را در طهران در غره جمادی الثاني 1302 در اثبات دعاوی ایران نسبت بخط سر حدی خود با عثمانی نوشته اند و دلایلی را که دولت ایران در حقانیت خود داشته توضیح و تعلیل کرده اند. تذکر: نام کتاب و مؤلف بر اساس فهرستواره 186/1کامل شد؛ خط: شکسته تحریری، بی کا، تا: اواخر قرن 13؛ 67ص ( 281-215 )، 17 سطر، اندازه: 21813/5 سم [ف: 9- 218]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2775/3

آغاز: دولت علیه ایران با اینکه در خصوص حدود؛ انجام: لایحه نموده ایم تکرار و ختم کلام می نمائیم

در صدر نسخه نوشته شده: «ترجمه لایحه ترکی اقل بندگان محبعلی یکانلو ملقب بناظم الملك در تشخیص حدودو دولتین علیتین ایران و عثمانی بر وفق معاهده ارض روم (!) مورخه سنه 1263 و بعض دلایل راجعه بآن در کمیسیون مختلط اسلامبول»، نویسنده این لایحه محبعلی ناظم الملك ظاهرا از اعضای وزارت

امور خارجه ایران و عضو کیسیون مختلطی بوده که دوباره در استانبول برای مذاکره در اختلاف سر حدی میان ایران و عثمانی تشکیل یافته و تاریخ نوشتن این لایحه معلوم نیست. تذکر: نام کتاب و مؤلف بر اساس فهرستواره 186/1 کامل شد؛ خط: شکسته، تحریری، بی کا، تا: اواخر قرن 13؛ جلد: تیماج، 48ص ( 334-287 )، 17سطر، اندازه:13/5×21 سم [ف: 9- 219]

3. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 183- ج

آغاز: لایحه نخستین هو المعين و به نستعین. ترجمه لایحه ترکی اقل بندگان محبعلی یکانلو و ملقب بناظم الملك در تشخیص خط حدود دولتین علیتین ایران و عثمانی بر وفق معاهده اخیره ارضروم مورخه سنه 1263 وبعض دلایل راجعه بآن در مأموريت قومیسیون مختلط باسلامبول. دولت علیه ایران با اینکه در خصوص حدود حق الويه و ایالات حسمه واقعه در خارج غربی منطقه خریطهای رسمیه که الحالة هذه در تصرف دولت عثمانیه اند دعاوی حقه داشتند؛ لایحه دوم بسمله. چون سالها مباحثه حدود فیما بین دولتین ایران و عثمانی امتداد یافته است ظهور اختلافات و اشکالات زیاد شده بود؛ انجام: و بعنوان خاتمه لایحه خودمان همان شرطین که در ابتدای لایحه بیان نموده ایم تکرار و ختم کلام می نماییم (در کمال وقت و مواظبت رسیدگی و تصحیح شده است Muhammade) ولی همین قدر درنزد هر منصفی گویا اکتفا می توان نمود غره جمادی الثانيه 1302 (مقابله و تصحیح شد).

دو لایحه است و محبعلی یکانلو ناظم الملك مترجم لایحه نخستین می باشد و دوم آن در این نسخه «لایحه مورخه غره جمادی الثانيه سنه 302 که جناب ناظم الملك در دارالخلافه طهران عرض و تقدیم نموده» است و صورت مجلس قومیسیون مختلط از روس و انگلیس و ایران و عثمانی است. درباره آن در نسخه چنین آمده «لایحه تحدید حدود اراضی باغسائی و صیفی و ملخطاوی است که جناب ناظم الملك در سنه 1302 در دارالخلافه تهران قلمی و بعرض اولیای دولت علیه رسانیده با حضور تمام وزرای دربار اعظم در محضر اقدس همایونی روحنا فداه قرائت شده است».؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: روغنی مذهب، 55گ، 16سطر (9/5×16)، اندازه: 14×21سم [ف:-56]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3875/2 -ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 2- 274]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1919

آغاز: بسمله: چون سالها مباحثه حدود فیما بین دولتین ایران و عثمانی؛ انجام: در ابتدای لایحه بیان نموده ایم تکرار و ختم کلام می نمائیم

پس از سالها گفت و شنود بین ایران و عثمانی برای تعیین سرحد سرانجام کمیسیونی برای این منظور به عضویت روس و انگلیس در ارز الروم تشکیل می شود و درین کمیسیون سرحد بین دولت ایران و عثمانی معین و رفع غائله می گردد، این نسخه حاوی صورت تحدید حدود مزبور و مکاتباتی است که در این خصوص شده.

تذکر: نام کتاب بر اساس فهرستواره 186/1تصحیح شد؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: هادی بن نصراله خان ملقب به وثیق السلطنه، تا: 1308ق، جا: تهران؛ جلد: تیماج مذهب، 54گ، 12سطر (9×15/5)، اندازه: 22615سم [ف: 4- 371]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9813/2

آغاز: دولت علیه ایران با اینکه در خصوص حدود در حق الويه و ایالت حسمه واقعه در خارج غربی؛ انجام: و به عنوان خاتمه لایحه خودمان همان شرطی را که در ابتدای لایحه بیان نموده ایم تکرار و ختم کلام می نماییم

ترجمه لایحه ای است که به ترکی در سال 1363 درباره تعیین حدود مرزی ایران و عثمانی وفق معاهده ارض روم نوشته شده و در آن از تعدیات بعضی مرزها یاد آوری می شود.

تذکر: نام کتاب بر اساس فهرستواره 186/1 تصحیح گردید؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 28گ (25پ -52ر)، اندازه: 14×21سم [ف: 25- 140]

لایصدر من الواحد الا الواحد / فلسفه / عربی

lā-yaşdur-u man-1 wāḥid illa-l wāḥid

احسائی، احمد بن زین الدين، 1166 - 1241 قمری

ahsā’ī, ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753 - 1826)

گویا از شیخ احمد احسایی با یادداشتی در کناره، که این رساله ضمن مجموعه رساله های احسایی بوده که از روی آن استنساخ شده است. بی دیباچه با سربند «قال» و «اقول».

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1723/7-عکسی

آغاز: بسمله. قال مسئلة هل یجوز أن یصدر من الواحد اکثر من واحد ام لا، و البرهان علی الحق ... اقول. اعلم الواحد البسيط کل جهة بحیث لا یمکن أن یعتبر فیه لذاته؛ انجام: ملاکته الحجب و الروح الذي هو من امرك. و السلام علی من اتبع الهدي.

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: حدود1243ق؛ در مجموعه رساله های مشایخ شیخیان از آن میان: خطابیه، خلقت ذره از شیخ احسایی؛ 3ص (68- 70) [عکسی ف: 1- 234]

اللب = حدوث العالم = لب القول في معنی حوث العالم / فلسفه / عربی

al-lub = hudīt-ul ‘ālam = lubb-ul qawl fi ma‘nā ḥawt ul ‘ālam

فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006 - 1091

feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598 - 1680)

در حدوث وقدم عالم را به روش فلسفی با عناوین «تمهید، فصل، اصل» و در پاره ای از مباحث به آیات و احادیث نیز

استشهاد می نماید.

آغاز: حمدا لمن کان یزل بلا زمان و لامکان والان کما علیه کان و الصلاة علی من کان ... اما بعد فیقول ... محسن بن مرتضی لما کان حدوث العالم خافیا علی طائفه من فحول العلماء رأيت أن اکشف عنه نقاب الارتياب بالاتیان بلب القول فیه کما هو دابی

انجام: و اما ما في کلام اهل المعرفة في ذلك نظما و نثرة فهوا کثر من أن یحصی و لنختم الكلام حامدین ... فقد کمل لب القول في معنی الحدوث و تم.

[الذريعة 281/18؛ ريحانة الادب 369/4؛ کتاب شناسی فیض کاشانی 253-254 ؛ دنا 995/8 -996]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13408/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، کا: ابراهیم بن نصیر الدين رضوی دلیجانی، تا: 1072ق؛ از سوی فرزند مؤلف، مولی محمد علم الهدي، مقابله و تصحیح شده با عبارت «بلغ تصحیحا و معارضة بتأئيدالله»، با دو بیت شعر به خط مؤلف، یادداشت محمد جعفر بن محمد ابراهیم فیضی؛ مشهور به علامه فیضی؛ مهر: علم الهدي «بمحمد علم الهدى علم الهدي علم الهدي» (بیضوی)، «ابو تراب الفيضي» (بیضوی)؛ واقف: ابو تراب بن نصیر الدين سلیمان بن علم الهدي بن فیض کاشانی؛ کاغذ: شرقی، 16گ(2- 17)، 14 سطر، اندازه: 6×11سم [ف: 34- 26]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3409/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 یا اوایل قرن 12؛ محشی ظاهرا به خط علم الهدي؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 37ص (1- 37)، 15سطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 10- 1268]

3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10110/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمود جیلی، تا: قرن 11، جا: اصفهان؛ جلد: تیماج مذهب، 13ص (1- 13)، 21 سطر، اندازه: 10×15/5سم [ف: 132-32]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13420/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد مفید بن محمد سعید لاهیجی، تا: اواخر ربیع الثاني 1133ق؛ محشی؛ کاغذ: شرقی، 15گ (47- 61)، 16سطر، اندازه: 7×14سم [ف: 34- 48]

5. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1539/2

آغاز: برابر؛ انجام: قد اخلق واضعف عباد الله تمت تمت.

بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 12ص، 18 سطر (7/5×13/5)، اندازه: 14×21سم [ف: 10- 35]

6. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 889/10

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1204ق؛ 15ص (629- 643)، 16 سطر [ف:195-2]

7. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 646/5

خط: نستعلیق، کا: محمد برهان، تا: ذیحجه 1221ق؛ 17گ (177 - 193)، قطع: ربعی [رشت و همدان: في: -1423]

8.کرمانشاه؛ نجومی؛ شماره نسخه: 2 مجموعه بدون شماره

کا: جعفر بن احمد آل ماجد بلادی بحرانی، تا: 2 جمادی الاول 1228ق [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1- 283]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 935/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: تبریزی، احمد بن عبد القادر، تا: 1261ق؛ 10گ (89پ -98پ)، 17 سطر،اندازه: 14×21سم [ف: 3- 119]

10. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5900

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته، نستعلیق، کا: علی اکبر بن محمد کریم طبیب سالیانی، تا: محرم 1266ق، جا: قمشه؛ واقف: فهرستی؛ 8گ، 16سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 4- 122]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10695/11

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1272ق؛ جلد: مقوا، 19ص (216- 234)، اندازه: 12×17سم [ف: 33/1 -172]

12. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18546

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: 1327ق [رایانه]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9002/17

آغاز و انجام: برابر

در نسخه با نام «رساله حدوث العالم من فیض افاض الله جل وعلا شبیب غفرانه و رضوانه»؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 5گ (222پ - 226پ)، اندازه: 12/5×19/4 سم [ف:594-29/2]

لب آداب الطالبين- آداب المتعلمين (منتخب)

اللباب = علم الله تعالی = لباب الكلام / فلسفه / عربی

al-lubāb = ‘ilm-ul lāh taʻālā = lubāb-ul kalām

فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006 – 1091 قمری

feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598 - 1680)

به درخواست: محمد علم الهدي (فرزند مؤلف)

تاریخ تأليف: 1041ق

مؤلف در آن از چگونگی علم خداوند به جزئیات و کلیات اشیا و آنچه معقول و محسوس است با هماوین «اصل، اصل» به

اختصار بحث می کند و به گفته مؤلف مباحث رساله موافق با اصول فلسفی و مطابق با قواعد دینی و به دور از مناقشات است. شیخ احمد احسائی رساله حاضر را با عنوان «شرح رسالة العلم» شرح نموده است. آغاز: الحمدلله العليم الحكيم الذي لا یعزب عن علمه مثقال ذرة في السماوات و لا في الأرض ... اما بعد فیقول ... هذا الباب الكلام؛

انجام: و من اراد الزيادة علیه او اعلی منه فلیطلبه من کتابنا الموسوم بعین اليقين فان فیه اسرار لا تحتملها الا کثرون و لا یمسها الا المطهرون و الحمدلله رب العالمين

[الذريعة 322/15 و 288/13، 278/18 -279رقم 2071 و 278/18 رقم 96؛ فهرستهای خودنوشت فیض کاشانی ص 232؛ ريحانة الادب 369/4 ؛ هدية العارفين 6/2- 7]

شرح و حواشی:

1- شرح رسالة العلم = شرح لباب الكلام؛ احسائی، احمد بن زین الدين (1166- 1241)

2- المحاكمات و المقاومات؛ سبزواری، هادی بن مهدی (1212- 1289)

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13404/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح، محشی با نشان «منه»؛ مهر: «عبد الباقي بن صدرالدین محمد الفيضي» (بیضوی)؛ 7گ (1-7)، 16- 17 سطر، اندازه: 12×15/5 سم [ف: 34- 17]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13408/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، کا: ابراهیم بن نصیر الدين رضوی دلیجانی، تا: اواخر قرن 11؛ از سوی فرزند مؤلف، مولی محمد علم الهدي، مقابله و تصحیح شده با عبارت «بلغ تصحیحا و معارضة بتأئيدالله»؛ مهر: نصیرالدین سلیمان بن محمد علم الهدي «انه من سلیمان» (مستطیل)، محمد علم الهدي «بمحمد علم الهدي علم الهدي علم الهدي» (بیضی)؛ کاغذ: شرقی، 9گ (19- 27)، 14 سطر، اندازه: 6×12سم [ف: 34- 28]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15537/29

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی با نشان «نص»، با افزودگی هایی از دهدار، محمد تقی خراسانی و میرزا رفیعا پس از پایان در شش برگ؛ کاغذ: شرقی، 5گ (376پ-380)، 22 سطر، اندازه: 7/5×13 سم [ف: 39- 443]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22518

آغاز: برابر؛ انجام: شفیع یوم الدين و آله و ذریته الطاهرين. خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: مقوا [رایانه]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 206/3 -طباطبائی

بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 3گ (7-9ر)، اندازه: 13×22سم [ف: 22- 73]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3409/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 یا اوایل قرن 12؛ محشی ظاهرا به خط علم الهدي؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 17ص (39- 55)، 15سطر، اندازه: 11/5×18سم [ف: 10- 1269]

7. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1787/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 3گ (57ر -59پ)، 16 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 5- 364]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1269/14ط

آغاز: بسمله. اعلم العالمية و المعلوميه هما عین الفاعليه؛ انجام: برابر

فاقد دیباچه مؤلف است؛ بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 3ص ( 190-178 )، اندازه: 7×15 سم [ف: 24/3 -47]

9. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2198/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 4گ (67پ -70پ)، 23 سطر، اندازه: 15×24/5 سم [محدث ارموی مخ: 2- 1010]

10. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6853/32 -35/33

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الثاني 1102ق؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج، 3گ، 25 سطر، اندازه: 15/5×29 سم [ف: 5- 2923]

11. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 21705/7

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: شیخ عبدالکریم بن شیخ بدر، تا: 1114ق؛ جلد: تیماج، 17سطر، اندازه: 14/5 ×20/5سم [ف: 2- 574]

12. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 711/4

آغاز: المفعول یمتنع أن یکون في مرتبة ذات الفاعل لان معنی الفاعلية و المفعولية لیس الاتقدم ذات علی ذات

خط: نستعلیق، کا: سمیع بن غلامعلی قمی، تا: 1125ق؛ در اول نسخه مطلبی از مولانا عبدالرشید در وحدت وجود و بیان آن؛ جلد: تیماج، ص (10- 15)، اندازه: 14×22سم [ف: -384]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1552/4

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 4- 374]

13. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13420/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد مفید بن محمد سعید لاهیجی، تا: ربیع الثاني 1133ق؛ کاغذ: شرقی، 8گ (40-47)، 16 سطر، اندازه: 7×13سم [ف: 34- 48]

14. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 711/2

خط: نستعلیق، کا: محمد محسن ابن علم الهدي محمد کاشانی، تا: رمضان 1138ق؛ از روی خط مؤلف؛ جلد: مقوایی، 16سطر

(6×11)، اندازه: 12×18 سم [سنا: ف: 2- 36]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3818/5

خط: شکسته نستعلیق، کا: علم الهدي، تا: 1140ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 13ص (65- 77)، 16سطر، اندازه: 12/5×18/5 سم [ف: 10- 1842]

16. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4248/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 6گ (174پ-179پ)، 15سطر، اندازه: 14/5×22 سم [محدث ارموی مخ:2- 1010]

17. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 2167/2

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جا: اصفهان؛ جلد: تیماج؛ 9گ، 11سطر (9×14/5)، اندازه: 15×21سم [ف: 5- 237]

18. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 889/9

آغاز و انجام: برابر

خط نسخ، بی کا، تا:1204ق؛ 8ص (621- 628)، 19سطر [ف: 2- 195]

19. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1430/7

خط: نستعلیق، کا: علی اصغر بن ملا خلیل اردبیلی، تا: 1222ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 4گ (51ر -54ر)، 19 سطر، اندازه: 13/5×21سم [ف: 4- 215]

20. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 921/3

خط: نسخ، کا: محمد جعفر بن محمد صادق هرندی، تا: 1236ق؛ اندازه: 15×21سم [ف: 3- 39]

21. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 935/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: تبریزی، احمد بن عبدالقادر، تا: 1261ق؛ 5گ ( 84پ-88پ)، 17 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 3- 119]

22. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13574/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: 27 ذیقعدہ 1273ق؛ مصحح، محشی با نشان «بلغ الى هنا»؛ 9گ (34- 42)، 13 سطر، اندازه: 7×13 سم [ف: [400-34]

23. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13457/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کان نصر الله بن محمد صادق کاشانی، تا: ذیقعده 1275ق؛ مصحح، محشی با نشان «منه مدظله العالي»؛ 7گ (1- 7)، 15 سطر، اندازه: 7×13 سم [ف: 34- 147]

24. کرمانشاه؛ نجومی؛ شماره نسخه: 3مجموعه بدون شماره

کا: جعفر بن احمد آل ماجد بلادی بحرانی، تا: 2 جمادی الاول 1288ق [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1- 283]

25. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2426/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی نقی بن محمد حسن رضوی، تا: 1290ق؛ جلد: تیماج، 11گ (اپ-11)، ابعاد متن: 8×14/5، اندازه: 15×21سم [ف: 12- 228]

26. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1401/5

خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه محرم 1290ق؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 6گ (36پ-41پ)، 16 سطر، اندازه: 10/5×16 سم [ف: 4- 175]

27. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 252/10

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد علی بن محمد حسن خوانساری امامی، تا: 1295ق؛ جلد: تیماج، اندازه: 11×18 سم [ف: 1- 224]

28. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 271/4

کا: عبدالحسین محلاتی، تا: 1304ق؛ جلد: تیماج، 6گ (35ر - 40ر)، اندازه: 10×15/5 سم [ف: 1-201]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1127/8

خط نسخ، کا: سردار کابلی، تا: جمعه 20 جمادی الثاني 1311ق؛ 14ص ( 244-231)، ابعاد متن: 7×14، اندازه: 13×21سم [سنا: ف: 2- 125]

30. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3497/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: حسین علی حیرت ذهبی خراباتی زنجانی، تا: جمادی الثاني 1315ق؛ جلد: تیماج، 12ص (161- 172)، 17سطر (8×13)، اندازه: 11×17سم [ف: 12- 2506]

31. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1668/7- 9/218

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 5گ، 16 سطر، اندازه: 9/5×14/5 سم [ف: 5- 2923]

32. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 563/1

آغاز: برابر؛ انجام: انا اوصیك في الا تظن بی ان بینی و بینه شیئا دعانی الى المراء علیه لا ولکنی اذا اردت بیان کلامه ... فان قلت بل هما تعتقد فهکذا و الله لاغیر و ما توفیقی الا بالله

بی کا، بی تا، محشی؛ جلد: تیماج، اندازه: 16×22سم [ف: 302]

33. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 188/5

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ قطع: ربعی رشت و همدان: في: -1395

اللباب / حدیث / عربی

al-lubāb

کتابی است شامل احادیث نبوی که در موضوعات مختلف در چهل باب تنظیم شده و هر باب شامل ده حدیث است ومجموعا چهارصد حدیث می شود، عناوین برخی از ابواب کتاب: باب 1. فضيلة العلماء؛ 2. فضیلت لااله الله؛ 3. فضیلت بسم الله الرحمن الرحيم؛ ... 37. ذکر الموت؛ 38. ذکر القبر؛ 39. عقوبات النايح؛ 40. فضیلت صبر.

[الذريعة 408/1]

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7710/1 -39/90

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين والعاقبة المحمود ... اما بعد فان اضعف عباد الله واحقر خلقه ... سمیته کتاب اللباب ... الباب الأول في فضيلة العلماء الباب الثاني في فضيلة لا اله الاالله؛ انجام: وفی الأرض فقیها ویحشر مع الصالحين الذين لا خوف علیهم ولا هم یحزنون

خط: نسخ، کا: میر محمد شفیع حسینی، تا: یکشنبه 8 محرم 1255ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 19گ، 17 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 6- 3437]

اللباب = چهل حدیث / حدیث / فارسی

al-lubāb = čehel hadīs

از: محمد علی (شاید) زمان تأليف: (شاید) 1045 ق

این کتاب را نویسنده ای که خود را «اضعف عباد الله أصلح الله شانه» معرفی می کند از جمع چهل حدیث (که به نظر او تشکیل اربعین است) فراهم آورده و به خیال خود جزء فراهم آورندگان اربعین و از ثواب برندگان این چنین کار می باشد. اما آنچه در این نسخه آمده چهل حدیث نیست زیرا پس از ذکر حدیث السادس ثلاثین» حدیث التاسع ثلاثین می آید و ختم می شود.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2817/6

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله اجمعین؛ انجام: والصبر عن المعصية تسعمائة درجة صدق رسول الله صلی الله علیه و اله و سلم تمت الأحاديث في یوم الأحدثمان عشرین شهر جمادی الثاني 1045 کتبه الاقل الاشياء محمد علی عفی الله عنه

خط: نستعلیق، کا: محمد علی، تا: محتملا قرن 11؛ جلد: چرمی، مذهب، 3ص (150-152)،25سطر(10×17)، اندازه: 13/5×21سم [ف: 6- 446]

لباب الآداب / اخلاق / عربی

lubāb-ul ādāb

ابن منقذ، اسامة بن مرشد، 488 - 584 قمری

ebn-e mondez, osāme ebn-e moršed (1096 - 1189)

چاپ: قاهره، محقق: احمد محمد شاکر، مكناة لویس سر کیس، مطبعة الرحمانية، 58ص، م 22ص +3ص، 1354ق.

اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 153

خط: نسخ زیبا، کا: محمد هادی، تا: اواخر رجب 1109ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: محمد سمیع بیک خان بن ملک حسین بن محمد بن محمد تقی اردکانی، 1146؛ 214ص، 214 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 1- 137]

الباب الاجتهاد- العشرة الكاملة

الباب الاحاديث قطب شاهی / حدیث / فارسی

lobāb-ol ahādīs-e qotb-od šāhī

قطب شاه، محمد بن محمد قلی - 1035 قمری

qotb šāh, mohammad ebn-e mohammad qolī(- 1626)

وابسته به: قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین شیخ بهائی؛ خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)

مختصر و تلخیص از «ترجمه قطب شاهی» یا ترجمه اربعین شیخ بهایی ابن خاتون عاملی (-1068 ق) است که پس از مرگ شیخ بهائی در 1031ق تنها به ترجمه حدیث ها پرداخته است و آن «لباب الاحاديث ...» نامیده است.

آغاز: ای از تو حدیث معرفت را تبیین ... بر الواح دلهای نگاشته ...

[کتابشناسی شیخ بهائی 147، الذريعة 274/18 ؛ فهرستواره منزوی 5797/6]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1818

آغاز: چهل حدیث ای از تو حدیث معرفت؛ انجام: ای فلان علی الاحتمالين تمام شد ... العالي و لی الحسني

خط: نستعلیق، کا: ولی حسنی، تا: 1035ق [الفبائي: -480]

لباب الاحكام في فرائض الاسلام / فقه / فارسی

lobāb-ol ahkām fi farā’ez-el eslām

بدایونی، شریعت الله بن عبدالله

badāyānī,šarīʻat-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh

فقه فتوایی اهل سنت است. به نام کتاب و مؤلف در مقدمه تصریح شده و علیرغم این، در فهرست ندوة العلماء، این رساله را از «عبدالله انصاری» دانسته اند.

[فهرستواره منزوی 981/8]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1710/1

آغاز: بسمله. الحمدالله الذي فضل البشر علی سائر البريات بالعلم الذي هو القلب

نسخه اصل: کتابخانه ندوة العلماء در لکهنو شماره 85؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 27 صفر 1227ق؛ 9ص(1- 9)، 15 سطر [عکسی ف: 5- 143]

الباب الأحياء = احیاء الأحياء / عرفان و تصوف / عربی

lubāb-ul ahyā' = ihyā”-ul ahyā'

حمد بن محمد، - 520 قمری

qazālī, ahmad ebn-e mohammad(- 1127)

وابسته به: احیاء علوم الدين = احیاء العلوم؛ غزالی، محمد بن محمد (450- 505)

گزیده ایست از کتابرادرش ابو حامد محمد غزالی موسوم به احیاء علوم الدين» و بیشتر مطالب اخلاقی آن را برگزیده و مطالب مفصل و داستان های صوفیان را حذف کرده است. در این کتاب روش اصل پی گیری نشده و مشتمل بر چهل «باب» است: 1. العلم؛ 2. الاعتقاد؛ 3. آداب الطهارة؛ 4. اسرار الصلاة؛ 5. اسرار الزكاة؛ 6. اسرار الصيام؛ 7. اسرار الحج؛ 8 تلاوة القرآن؛ 9. الأذكار و الدعوات؛ 10. الاوراد؛ 11. آداب الاكل و الشرب؛ 12. آداب النكاح؛ 13. الكسب؛ 14. الحلال و الحرام؛ 15. آداب الصحبة؛ 16. العزلة؛ 17. آداب السفر؛ 18. السماع و الوجد؛ 19. الأمر بالمعروف والنهی عن المنكر؛ 20. أخلاق النبوة؛ 21. عجائب القلب؛ 22. رياضة النفس؛ 23. آفة الشهوتين؛ 24. آفات اللسان؛ 25. آفة الغضب و الحقد و الحسد؛ 26. ذم الدنيا؛ 27. ذم المال و البخل؛ 28. ذم الجاه و الرياء؛ 29. ذکر الكبر و العجب؛ 30. الغرور؛ 31. التوبة؛ 32. الصبر و الشكر؛ 33. الخوف و الرجاء؛ 34. الفقر و الزهد؛ 35. التوحيد و التوكل؛ 36. المحبة و الشوق؛ 37. النية و الاخلاص؛ 38. المراقبة و المحاسبة؛ 39. التفكر؛ 40.الموت.

آغاز: بسمله الحمدلله علی جمیع نعمه حتی علی توفیقه لحمده وصلواته علی سید المرسلين ... اما بعد فانه قد عن لی في بعض اسفاریان استخرج من کتاب احیاء علوم الدين لباب

انجام: وثقلت البطاقة فلا یثقل مع الله شیء والله اعلم بالصواب ...

[کشف الظنون 24/1؛ ريحانة الادب 3/ 150-156]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3945-ف

نسخه اصل: پرینستون، مجموعه کارت. ش 1482 ص 488 فهرست (1079 h)؛ بی کا، تا: ربیع الثاني 594ق؛ 83گ [فیلمها ف: 2- 286]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3985-ف

نسخه اصل: اسکوریال ش 731.در چهل باب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 11 جمادی الثاني 739ق [فیلمها ف: 2- 289]

3. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6731- 34/101

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 22 رمضان 801ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 111گ، 24 سطر، اندازه: 15×24سم [ف: 6- 3438]

4. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1769

آغاز و انجام: برابر

خط نسخ، بی کا، تا: 956ق؛ 173 گ، اندازه: 11×16سم [ف: 1- 230]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10954

آغاز و انجام: برابر

تذکر: نام مؤلف و کتاب به قرینه اغاز نسخه ذکر شد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوایی، 121 گ، 17سطر، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 27- 362]

الباب الإحياء = مختصر احیاء العلوم / اخلاق / عربی

lubab-ul ihya = muxtasar-u ihya-ul ulum

کاشانی، محمد مؤمن بن محمد، ق 11 قمری

kāšānī, mohammad mo’men ebn-e mohammad(- 17c)

وابسته به: احیاء علوم الدين = احیاء العلوم؛ غزالی، محمد بن محمد ( 450- 505)

انتخاب متنی است از کتاب احیاء العلوم «غزالی» با حفظ ساختار مؤلف. انتخاب کننده که از علماء و عرفاء شیعه می باشد، گویا این کتاب را در آرامگاه «بابا افضل کاشانی» به پایان برده است. مؤلف در مقام تلخیص و انتخاب، برخی از بخش های کتاب را فهرست وار معرفی نموده و از تفصیل آن اجتناب نموده است، از جمله: در کتاب آفات اللسان در باب «لعن» می گوید: «ثم ذکر سؤالا، هل یجوز لعنة یزید [علیه اللعنه] لکونه قاتل الحسين علیه السلام او آمربه، فاجاب بما لا یوافق طریقتنا بل الحق». مؤلف، علاوه بر تلخیص کتاب، آثاری هم از اهل بیت علیهم السلام در جاهای متعدد، به مناسبت مقام آورده است. این اثر را که قبل از «محجة البيضاء» فیض کاشانی نگارش یافته، می توان نخستین پیرایش شیعی احیاء العلوم دانست که در دهه های آغازین قرن 11 نگاشته شده است. (سید محمود مرعشی)

الذريعة 275/18 ؛ طبقات أعلام الشيعة [قرن 11 ص 596]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11767

آغاز: ... إلى فنین أحدهما أن یتفکر فیما ینفعه في المعاملة بأن یحاسب نفسه؛ انجام: و سقاه بماء الطاعات و طهر القلب عن شوك الأخلاق الردية و انتظر من فضل الله ...

خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1029- 1032ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مشمع؛ 253گ، 24 سطر (7/5×15/5)، اندازه: 10/5×18/5 سم [ف: 29- 561]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14028

آغاز: وجب علمه علی حسب، وجب علیه؛ انجام: الأمن اذن له الرحمن

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج [الفبائي: -481]

الباب الأخبار في الأحاديث النبوية = الاربعون بابا = لاربعمأة حدیث / حدیث / عربی، فارسی

lubāb-ul axbār fi-1 ahādīt-in nabawīyya = al-arbaʻūn-ababla alarba'ama'at-u hadit=

مستوفی،محمد بن محمود

mostawfi, mohammad ebn-e mahmud

چهارصد حدیث کوتاه از کلمات پیامبر اکرم که از طریق اهل سنت روایت شده و بدون ذکر سند آنهاست. رساله در چهل «باب» در آداب و اخلاق و فضائل دینی است و هر کدام دارای

ده حدیث است. در برخی نسخه ها به صورت تحت اللفظي ترجمه شده است. عناوین «باب» ها: 1. فضیلت علم و عالمان؛ 2. فضیلت لا اله الا الله؛ 3. فضیلت بسمله؛ 4. فضیلت درود شریف؛ 5. ایمان؛ 10. فضیلت نماز جمعه؛ 20. ذکر الله؛ 30. حق پدر و مادر؛ 35. خنده و قهقهه؛ 36. پرسیدن از بیمار؛ 37. ذکر موت؛ 38. گور و احوال آن؛ 39. عقوبت نوحه کردن؛ 40. فضیلت صبر.

آغاز: بسمله. رب یسر و تمم بالخیر حمد بی حد و مدح بی عد خدایرا جل جلاله و عم نواله که علم علم علماء بعالم علوی بسر افراشت و بیرق جهل جهلاء جهانرا در مجمل ادبار مجهول گذاشت ... اما بعد میگوید بنده ضعیف گناهکار امیدوار برحمت پروردگار محمد محمود اصلح الله أمور دینه و دنیاه ... لباب الأخبار که بناء آن بر چهل با بست و در هر بابی ده حدیث است در نظر آمده این گناهکار آن را بپارسی ترجمه کرد از برای مبتدیان و کسانی که بر لفظ عربی اطلاع ندارند. تا چون بخوانند بر معنی آن واقف گردند.

چاپ: چند بار چاپ شده است؛ مشار 4366/4 (4 چاپ)

[الذريعة 275/18 ؛ فهرستواره منزوی 579/6 ، 794/7 ؛ مشترک پاکستان 2432/4 (61 نسخه)]

1. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1467

آغاز: الحمدلله ... اما بعد بدانکه چون حضرت آفریده گار را بقائی است؛ انجام: چون در بازار روی بگو: اللهم انی اسألك خیر هذا السوق

خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: جمعه 21 ربیع الثاني 1288ق، مهر: «رب یحیی محمد و علی (؟)» (مربع)؛ جلد: تیماج مشکی، 77گ، 15سطر، اندازه: 10/5×17/5 سم [مؤيد: 3- 378]

2. فردوس؛ مدرسه حبیبیه؛ شماره نسخه: 20/2

آغاز: حمد بیحد و مدح بیعد مر خدای را جل جلاله و عم نواله که علم علم علماء را باوج سما برافراشته و برق جهل را در مجهل ادبار گذاشته و درود بسیار و تحیات بیشمار بر خلاصه بشر و شفیع روز محشر محمد؛ انجام: هرگاه که متوجه شود بسوی بنده ای از بندگان من مصیبتی در نفس او یا مال او یا فرزند او پس استقبال نماید او را به صبر جمیل از او شرم دارم در قیومت ازو ... دیوان اعمال و الحمدلله رب العالمين و سلم تسلیما

کا: معین شیرازی، تا: 909ق، جا: تبریز؛ جلد: تیماج، 28گ (27پ -54ر)، اندازه: 18×25سم [ف مخ]

3.تهران؛ دانشگاه شماره نسخه: 2398/2

آغاز: بسمله حمد بی حد و مدح بی عد مر خدای را ... که علم علم علما را باوج سما بر افراشته؛ انجام: یا پهن گرداند مرو را دیوان اعمال او و الحمدلله رب العالمين و سلم تسلیما کثیرا الى یوم الدين

بی کا، تا: 910ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 55ص (61- 115)، 20سطر (12×20)، اندازه: 16/5×25 سم [ف: 9- 999]

4. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5973/3

آغاز: برابر؛ انجام: پیغامبر را علیه السلام که بود (حدیث 9 باب 40).

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 64گ (115پ-178پ)، 15سطر (7/5×15) [ف: 5- 469]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5357/2

آغاز: برابر؛ انجام: هفتصد درجه ثواب است و الله اعلم بالصواب و اليه یرجع و المآب.

خط: نستعلیق، کا: خان محمد خواند ملک یو تهاری، تا: قرن 10و11؛ افتادگی: انجام؛ واقف: سلطان حسین واعظ استراباد، 1061؛ کاغذ: سپاهانی، 83گ (118پ-200پ)، 13 سطر (6×13)، اندازه: 13×20 سم [ف: 15- 4216]

6. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 207/1 -عکسی

آغاز: رسول ص از اقمتم فقولوا بسم الله؛ انجام: جل جلاله و عم نواله، یا موسی

اصل نسخه: گنج بخش،ش 4134( مشترک 2432/4)؛ خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام [عکسی ف: 2- 233]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9595

آغاز: برابر

انجام: وصبر بر درویشی خشنودی یابد

خط: نسخ، بی کا، تا: 20 شعبان 1032ق؛ مجدول، دارای سر لوح؛ تملک: علاء الحكماء به تاریخ صفر 1340؛ جلد: تیماج، 64گ، 14سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 24- 328]

8. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4379/21

آغاز: بسمله. حمد بیحد و مدح بیعد مر خدای را جل جلاله و عم نواله که علم علم علماء را با وج سما برافراشته ... اما بعد چنین گوید بنده ضعیف گناه کار ... محمد بن محمود؛ انجام: مرو را ترازوی او، یا پهن گرداند مرو را دیوان اعمال.

کا: محمد تقی بن حسین خاتون آبادی اصفهانی، تا: 1056ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: ساغری، 63گ (65پ -127ر در متن)، اندازه: 21/1×35/2 سم [ف: 7- 371]

9. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4275/30

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد سعید بن محمد تقی خاتون آبادی، تا: 1081ق؛ افتادگی: آغاز؛ با یک سرلوح، با دو پیشانی، مجدول؛ جلد: مذهب، 1ص (162پ)، 19سطر، اندازه: 16/8×24/7 سم [ف: 7- 328]

10. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2188/11

آغاز: برابر؛ انجام: شرم دارم ازو روز قیامت که راست مرو را ترازوی او ... مرو را دیوان اعمال او و الحمدلله رب العالمين و سلم تسلیما کثیرا الى یوم الدين.

نام مؤلف با توجه به آغاز و انجام معلوم گردید؛ خط: نسخ خوش، کا: معز الدين محمد بن سلطان محمد قاری نیریزی، تا: 1085ق؛ دارای سرلوح مذهب، مجدول؛ واقف: محمد حسام

واعظی، 1397؛ جلد: بیرون تیماج، 24 سطر در متن و حاشیه مختلفالسطر، اندازه: 17×27سم [ف: 5-556]

11. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 654/7

آغاز: مؤلفه العبد الواثق ... هبة الله بن عطاء الملك حامد بن محمد غزنوی أسعد الله في الدارين ... یقول انی أردت کتابا من أحاديث النبوية و أخبار المروية باسناد صحیح ورواة وثیق و طرحت الأسانيد ... و وضعیت اربعین بابا في کل باب عشرة أحاديث ... باب في فضل العلم و العلماء؛ انجام: و استقبل ذلك بصبر جمیل استجابت منه یوم القيمة أن أنصب له میزان أو انشرله ديوانأ، تمت.

خط: نسخ، بی کا، تا: صفر 1089ق؛ نام مؤلف در نسخه حاضر به این صورت آمده است: «هبة الله بن عطاأ الملك حامد بن محمد غزنوی»؛ محشی؛ 61گ (90پ - 150ر)، 13 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 2- 476)

12. قم؛ ارگانی بهبهانی؛ شماره نسخه: 132/1

آغاز: حمدی که جمع حامدان از احصاء آن عاجزند و شکری که جمع شاکران از اداء آن قاصرند مر حضرت بسیار بخش را؛ انجام: دستوری هد آسمانها و زمینها را که سخن گویند هر آینه مژده دهند روزه داران ...

خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالا قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ جلد: گالینگور، 19 سطر، اندازه: 16/5×23 سم [ف: -100]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7662/4

آغاز: حمد بیحد و مدح بیعد مر خدای را جل جلاله و عم نواله که علم علم علما را به اوج سماء برافراشته و برق جهل را در مجهل ادبار گذاشته و درود بسیرا و تحیات بی شمار بر خلاصه بشر و شفیع روز محشر؛ انجام: شرم دارم ازو روز قیامت ازو که راست داشته شود مرو را ترازویی و یا پهن گرداند مرو را دیوان اعمال او.

بی کا، تا: با تاریخ 1228ق؛ جلد: تیماج، 57ص (111- 167)، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 26- 158]

14. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2678/4

آغاز: بسمله، حمد له، بدانکه چون حضرت آفریدگار را ... در حق این فقیر گناهکار الطاف بسیار بود

کا: حاج غلامرضا بن قاسم یزدی، تا: 1251ق؛ اهدایی: حاج شیخ غلامرضا جماعتی تفتی؛ کاغذ: کبود اصفهانی، جلد: تیماج، 19گ (145- 163)، اندازه: 15×21سم [ف: 4- 1387]

15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 36594

آغاز: بسمله. حمدلله و الصلوة ... اما بعد بدانکه چون حضرت آفریده کار را بقائی است و توالت نعماؤه در حق این فقیر گناه کار ... عمر عزیز خود را در تحصیل علوم دینی صرف کرده؛ آغاز موجود ضمیمه: «که فرمود که حضرت رسالت پناه (صلی الله علیه واله) مرا فرمود که یا علی تو مرا منزله هارونی»؛ انجام: یا علی چون در بازار روی بگو اللهم انی اسئلك خیر هذه السوق ... [در ادامه 9 سطر احکام خواب دیدن به نقل از امام صادق (علیه السلام) به فارسی]

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 21 ربیع الثاني 1288ق؛ افتادگی: آغاز؛ ضمیمه: مذیل است به 19 برگ «ترجمه وصایا النبي (صلی الله علیه واله) الى علی (علیه السلام)» از مترجم ناشناس؛ مهر: «رب نجنی بمحمد و علی» (مربع)؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج، 79گ (60گ +19ضمیمه)، اندازه: 10/5 × 17/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2- 615]

16. ساری؛ عمومی؛ شماره نسخه: 142/2

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين ... علی خیر محمد و آله اجمعین

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، 7 سطر (8×15)، اندازه: 11/5×21/5 سم [عمومی ساری و تنکابن: ف: -113]

17. فردوس؛ مدرسه حبیبیه؛ شماره نسخه: 89/1

آغاز: صلعم من تعلم حرفا من احد فهو مولاه باب دویم در فضیلت گفتن لا اله الا الله؛ انجام: اوحی الي موسی یا موسی من لم یرض بقضایی و لم یصبر علی بلایی و لم یشکر علی نعمایی فلیخرج من تحت سمائی و لیطلب ربا سوائی

از باب دویم در فضیلت گفتن لا اله الا الله تا باب چهلم؛ بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 12گ (1ر-12ر)، 16سطر، اندازه: 15×21سم [ف مخ]

لباب ادب الكاتب / ادبیات عربی

lubāb-u adab-il kātib

رساله مختصر و موجزی از «ادب الكاتب» ابی عبدالله محمد بن یحیی الصولي الكاتب (-335؟ق) می باشد. در آغاز کتاب نام آن «مختصر لباب ادب الكاتب» و در انجام «لباب ادب الكاتب » آمده است.

آغاز: سألت نفعك الله بالعلم و حفظه و الأدب وفهمه تتبع أدب الكتاب عن الصولي و اختصاره و انتخاب [خالصه] و اختیاره فأخرجت عیونه و إن قلت و أثبتت نصوصه و إن خفت

چاپ: با تصحیح محمد بهجت الأثري، المطبعة السلفية، 1341 ه/1922م.

[کشف الظنون 48/1]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7079/6

آغاز: برابر؛ انجام: فقال عبدالله ما احسن ماسکا امره بین اضعاف مدحه و قضی حاجاته.

خط: نسخ، کا: احسائی، محمد بن منصور، تا: اواخر جمادی الاول 1024ق، جا: اصفهان قریب جامع کبیر؛ جلد: تیماج، 2گ (113پ -114پ)، اندازه: 13/5×19 سم [ف: 25- 91]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12599/2

آغاز: برابر؛ انجام: و سئل عن الكتاب عن الخط متی یستحق أن یوصف بالجود، فقال

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: شرقی، 1گ

(9پ-9پ)، 24 سطر، اندازه: 7×15سم [ف: 31- 761]

الباب الأربعين في اصول الدين / کلام و اعتقادات / عربی

lubāb-ul arba‘īn fī usūl-id dīn

سراج الدين ارموی، محمود بن ابی بکر، 594 - 682 قمری

serāj-od-dīn-e ormavī, mahmūd ebn-e abī-bakr (1198 - 1284)

وابسته به: الأربعين في اصول الدين؛ فخر رازی، محمد بن عمر (606-544)

اهدا به: فرزند خود

اختصاری است از کتاب «الاربعين في اصول الدين» فخرالدین رازی. در این مختصر گاهی برای تقویت مشتغلین به علم کلام شبهه ها و مغالطه هایی افزوده شده ولی پاسخ هر کدام را نیز می آورد.

[کشف الظنون 61/1]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 737 عکسی

آغاز: أن اورد في هذا الكتاب جمیع ما فیه بالالفاظ موجزة یحوی ما یحویه و اجتنبت فیه الأطناب الممل، فخیر الكلام ما قل و دل؛ انجام: و بهذه الوجوه یمکن لذی الفطان أن یتمسك بها في الأحكام الشرعية و المسائل الخلافيه، و هذا آخر الكتاب و الله اعلم بالصواب.

نسخه اصل: چستربیتی، ش 3751(اربری، فهرست خطی عربی 4/1)؛ خط: نسخ، کا: عمر بن احمد المتطبب، تا: اواخر ذیقعده 704ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ تملک: ابن فاضل سنندجی؛ 152گ، 19سطر [عکسی ف: 2- 221]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2570

آغاز: المسئلة الاولى في المقدمات - العلم اما تصور و اما تصدیق و لیس کل تصور مکتسبا دفعا للدور و التسلسل. بل ولا شیء منه؛ انجام: و هذه الوجوه یمکن الذي الفطانة أن یتمسك بها في الأحكام الشرعية و المسائل الخلافية.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مذهب، 117 گ، 20 سطر (4/5×13)، اندازه: 10×17سم [ف: 12- 495]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7288

آغاز: احمد الله الذي شهد من البراهين القاطعة بوجوبه و أزليته و دلت الايات الساطعة علی دوام وجوده و أبديته؛ انجام: و لانص علیها و الا لکان یوم السقيفة امامة نفسه علی البيعة و قوله أقيلوني

خط نسخ، بی کا، تا: نزدیک عصر مؤلف؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 96گ، 21 سطر، اندازه: 12×16/5سم [ف:76-19]

باب اسکندری / هیئت / فارسی

lobāb-e eskandarī

کاشی، جمشید بن مسعود، - 841؟ قمری

kāšī, jamšīd ebn-e mas‘ūd(- 1438)

اهدا به: جلال الدين اسکندر بهادر خان (-718ق)

گفتاری است در هیئت و دارای یک «مقدمه» و دو «مقاله»: مقدمه در بیان اجسام علی الاجمال (طبیعیات)؛ مقاله 1. در هیئت اجرام علوی، دارای چهارده «فصل»؛ مقاله 2. در هیئت زمین و آنچه بدان تعلق دارد، دارای دوازده «فصل».

آغاز: الحمدلله الذي فطر السماوات و زینها بالثوابت و السيارات ... اما بعد این مختصریست در علم هیئت بر حسب اشارت من اشارته حکم ... بنده کمترین ... جمشید بن مسعود بن محمود الكاشاني الملقب بغیاث ... در سلک تحریر آورد ... و آنرا لباب اسکندری نامید.

[نسخه های منزوی 342/1؛ فهرستواره منزوی 3028/4]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6312/1

آغاز: برابر؛ انجام: و جهت انحراف جهت سمت باشد.

خط: نستعلیق، کا: غیاث الدين محمد حسینی کاشانی (از اولاد غیاث الدين جمشید)، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 38ص (39-2)، 19 سطر، اندازه: 13/5×17/5سم [ف: 19- 296]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17065/5

آغاز: برابر؛ انجام: و جهت آن باز دانند تمام آن بگیرند انحراف جهت سمت باشد.

خط: تحریری، کا: حاجی محمد بن علاء الدين حسنی جرفادقانی، تا: جمعه غره رمضان 1050ق؛ مهر: «محمد کاظم» (بیضوی)؛ جلد: چرم، 35ص (174- 208)، اندازه: 12×18سم [ف:202-47/1]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1015/12

آغاز: برابر؛ انجام: کب سرطان را سمت چندان است و جهت آن بار دانند تمام آن بگیرند بجز این جهت سمت باشد.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 17گ (262پ- 278پ)، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 3- 210]

4. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1232/5

آغاز: برابر؛ انجام: خط قبله خواهد بود. آخر ما رویناه و الحمدلله رب اولا و آخرا ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، 27ص (88- 114)، 17سطر (6×13/5)، اندازه: 10×17سم [ف: 3- 901] و [نشریه: 4- 400]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2464/5 ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1- 698]

لباب الاشارات / فلسفه / عربی

lubāb-ul ešārāt

فخر رازی، محمد بن عمر، 544؟ - 606 قمری

faxr-e rāzī, mohammad ebn-e ‘omar (1150 - 1210)

وابسته به: الاشارات و التنبيهات؛ ابن سینا، حسین بن عبدالله (428-370)

در آن اشارات ابن سینا را گزین و پاکیزه نموده و به عبارات روشن تری در آورده مگر نمط نهم آن را که هیچ دگرگون نکرده و چون آن را نیکو دیده از آن گلچین نموده به همان عبارات آورده است.

چاپ: قاهره، مطبعة السعادة، 144، 1326ق و چاپ دوم در سال 1355 ق به چاپ رسیده است.

1. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 650

آغاز: و هذا التفسير ایضا لا یلیق بالحکماء و لیس لهذه اللفظة معنی ملخص سوی هذین المعنيين؛ انجام: ثم تعود الى مطالعته فانه لابد هیهنا من شیء مباین یکون علة لحدوث تلك المعاني ...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و وسط وا نجام؛ 194گ، 20 سطر (6/5×12)، اندازه: 11×17 سم [ف: 2- 285]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1257/32

آغاز: بسمله. قال الامام ... محمد بن عمر الرازي ... هذا الباب کتاب الاشارات هذبته بالتماس بعض السادات؛ انجام: و القوى المنفعلة السافلة اجتماعات علی غرائب و الله المستعان و علیه التكلان

کا: ساروی، تا: پنج شنبه 8 صفر 1097ق؛ محشی؛ 36گ (129ر-164پ)، 26 سطر (14×20)، اندازه: 9×15 سم [ف: 7- 2675]

الباب الأصول / اصول فقه / عربی

lubāb-ul uşūl

مؤمن تبریزی، محمد بن حسن، ق 14 قمری

mo’men-e tabrīzī, mohammad ebn-e hasan( - 20c)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9134

آغاز: الكلام في المجمل و المبين و فیه مطلبان. المطلب الأول في المجمل. الاجمال في اللغة الجمع من قولهم اجلت الحساب ای جمعته؛ انجام: الا بعض موارد الاستثناء علی ما عرفت آنفا فلا حاجة الى اعادة المقال فیها. هذا نهاية الكلام في المجلد الأول من هذا الكتاب الشريف الموضوع في بیان حجية القطع و الظن مع جملة من مباحث الالفاظ و هو المسمى بمجامع الأصول وعن الله المسئول التوفيق و الاعانة لاتمام المجلد الثاني و انا العبد الجاني محمد ابن الحاج الحسن الشهير بمؤمن التبريزي المولد و النجفي المسكن و المدفن ان شاء الله وفقهما الله للصواب و رضهما الله حسن العاقبة و خیر المآب و قد کان الفراغ من تسوید هذه الأوراق في شهر ربیع الثاني من شهور سنة 1298 من الهجرة النبوية علی هاجرها آلاف التحية و السلام.

جلد اول؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: ربیع الثاني 1298ق؛ مصحح، با افزودگی ها در کناره ها، در پایان نسخه چند سطری درباره زندگی مؤلف و کتاب هایش نوشته است: «مؤلف حاج میرزا محمد از مجتهدین آذربایجان و همان است که حجة الاسلام نیر در الفيه او را به نام غضنفر العلماء خوانده و رساله در

عدم حرمت ریش تراشی و عدم دلیل آن دارد که چاپ نشده»؛ مهر: کتابخانه جعفر سلطان القرايي؛ جلد: تیماج، اندازه: 18/4×24/3 سم [ف:2 /29- 794]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9133

آغاز: الحمد لله رب العالمين و الصلوة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله الائمة الطاهرين. باب الأدلة العقلية و الأصول العلمية و قبل الشروع في تفصیلالکلام منها ینبغی تقدیم مقدمة تفید بیان ما یتوقف علیه المقصود؛ انجام: حیث لا نجد بدأ من ذالك (کذا) في امثال بلادنا کما هو واضح لمن شاهدها وفقنا الله و جمع الطالبين للحق الى الرشد و الصواب.

جلد دوم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ با کمی خط خوردگی؛ مهر: کتابخانه جعفر سلطان القرايي؛ جلد: میشن مذهب، 21- 18 سطر (10×16/5)، اندازه: 19/3×22/5سم [ف: 794-29/2]

لباب الاعراب / نحو /عربی

lubāb-ul i'rāb

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 26221

بی کا، تا: 833ق؛ مجموعه آقا رفیع قزوینی استاد اخلاق و فلسفه خمینی ؛ خریداری از منصوره تالهی معین الدين [رایانه]

الباب الأعراب / نحو /عربی

lubāb-ul i'rāb

در آن از عامل فعل و عامل حرف و نوع سوم در حروف ناصبه بحث شده با نقل سخنان رضی و خوافی و سید رکن الدين، در شش برگ آخر حواشی خطبة الكتاب «لباب الااعراب» که دریک «مقدمه» و چهار «قسم» است می باشد با این آغاز: «حمد فمن هام في هویته الأوهام».

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 643

خط: نستعلیق، کا: محمد بن عبدالرحمن بن محمد، تا: دوشنبه 9 جمادی الاول 137ق، جا: جویان هرات مدرسه یوان؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی با نشان «منه سلمه الله»؛ جلد: تیماج، 260 گ، 30سطر (12×19)، اندازه: 18×27سم [سنا: ف: 1- 408]

الباب الأفكار و نتایج الانظار- اللباب و مفاتیح الابواب

لباب الالباب / تراجم / فارسی

lobāb-ol albāb

عوفی، محمد بن محمد، ق7 قمری

awfi, mohammad ebn-e mohammad(- 13c)‘

تاریخ تأليف: گویا 618ق

کهن ترین زندگی نامه سرایندگان فارسی سراست یا بهتر بگوییم کهن ترین آنها که به دست ما رسیده است، در دوازده «باب»: 1. در فضیلت شعر و شاعری؛ 2. معنی شعر در لغت؛ 3. نخستین سراینده؛ 4. نخستین سراینده فارسی سرا؛ 5. لطایف اشعار سلاطین و ملوک و امرا؛ 6. لطایف اشعار وزرا و صدور و كفاة؛ 7. اشعار ائمه و علما و صدور و فضلا؛ 8 شعرای آل طاهر و آل لیث و آل سامان که طبقه اول اند؛ 9. سرایندگان آل ناصر که طبقه دوم اند؛ 10. سرایندگان سلجوقیان تا سلطان سعید، که طبقه سوم اند؛ 11. سرایندگان این قرن، بعد از دولت سنجر تا این روزه؛ 12. لطایف اشعار صدور و شعرای افاضل که بدین حضرت موسومند.

چاپ: به کوشش ادوارد براون با حواشی میرزا محمد قزوینی، 2 جلد، لیدن، 1324/1907ق چاپ شده است.

[فهرستواره منزوی 1937/3]

شرح و حواشی:

1- حاشية لباب الألباب

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1414ف

نسخه اصل: کتابخانه تاگور در دانشگاه لکنو M. 70T (45671)؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 308گ، 21سطر [فیلمها ف: 1- 173]

لباب الالباب في فضائل الاصحاب / فضایل و مناقب / فارسی

lobab-ol albab fi faza'el-el ashab

خطیبی، عمر بن عیسی، ق6 قمری

xatībī, ‘omar ebn-e ‘īsā(- 12c)

کتابی است در بیان فضائل و مناقب، و خصائص، و شرح زندگانی چهار نفر از اصحاب پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله) که بعد از وی به خلافت رسیدند، بر طبق اعتقاد اهل سنت. در پنج «باب»: 1. اندر نام و نسب و اسلام و فضایل ابی بکر؛ 2. فضایل عمر بن الخطاب ...؛ 3. اندر قصه امیر المؤمنين عثمان بن عفان ...؛ 4. اندر قصه امیر المؤمنين علی بن ابی طالب رضی الله عنه و عن احبائه؛ 5. اندر فضائل الصحابة الأربعة رضی الله عنهم.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 850 عکسی

آغاز: الحمدلله ... قال الشيخ الفقير المحتاج الى رحمة الله تعالی عمر ابن عیسی بن ابی عبدالله الخطيبى الدهلقي؛ انجام: وازشفاعت این بزرگان، اول محمد مصطفی ... و علی المرتضي رضی الله عنهم محروم نکناد و بفضل و رحمت خویش با ما کار کناد بمنه و فضله.

نسخه اصل: ایاصوفیا - استانبول، ش 3343؛ خط: نسخ، کا: قاسم ابن ابی بکر، تا: جمعه قرن 10، جا: ملطیه؛ مصحح، 265گ، 21سطر [عکسی ف: 2- 327]

لباب الألباب في مراسم الإعراب ادبیات عربی

lubāb-ul albāb fi marāsim-il i’rāb

قزوینی، ابراهیم بن احمد

qazvīnī, ebrāhīm ebn-e ahmad

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11512

خط: نستعلیق، کا: حاجی محمد بن علی بن عمر العباسي، تا: 15 صفر 843ق [میراث شهاب: س 10 ش 1- 2- 23]

لباب الألقاب في القاب الاطياب / تراجم / عربی

lubāb-ul alqāb fi alqāb-il ațyāb

کاشانی، حبیب الله بن علی مدد، 1262 - 1340 قمری

kāšānī, habīb-ol-lāh ebn-e ‘alī madad (1846 - 1922)

تاریخ تأليف: شب دوشنبه 21 رجب 1317ق

مؤلف پس از تعلیقاتی که بر کتاب «ریاض» و موسوم به «ایضاح الرياض» در شرح حال متقدمین بر عصر مؤلف آن نگاشته، تصمیم به تأليف این کتاب گرفته و در آن کنی و القاب علماء مقدم بر کتاب ریاض و مشهورین از علماء متأخر وی را با اشاره به بعضی از تأليفات مشهور آنان به گونه ای مختصر درده «باب» و یک «خاتمه» در شرح حال خود نگاشته است.

[الذريعه 277/18]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 904

آغاز: حمد الله المتعالي عن الاسماء علی نعمائه و الصلاة علی محلی صفاته محمد صفوة أنبيائه و اصفیائه

نسخه اصل: کتابخانه مؤلف - کاشان؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ 112ص [عکسی ف: 3-104]

لباب الانساب و القاب الاعقاب = نهاية الانساب / انساب / عربی

lubāb-ul ansāb wa alqāb-ul a‘qāb = nihāyat-ul ansāb

بیهقی، علی بن زید، 499 - 565 قمری

beyhaql, al ebn-e zeyd (1106 - 1170)

تاریخ تأليف: 558ق

کتابی است در دو جلد که درباره انساب ذریه طاهره پیامبر گرامی اسلام که با همکاری نقیب سید عماد الدين ابو الحسن

علی بن محمد بن یحیی آل زباره حسینی تأليف شده است. بیهقی جلد اول این کتاب را در عرض سه ماه نگاشته، چرا که در اواخر جمادی الثاني 558 نگارش آن را شروع کرده و در ماه رمضان همان سال این جلد را به پایان برده است. متأسفانه تنها جلد اول کتاب به دست ما رسیده است و ما نمی دانیم که آیا جلد دوم کتاب تأليف شده و بعد از بین رفته یا این که به کلی تأليف نشده است. نام کتاب در برخی منابع، همچون الذريعة و فهرست کتابخانه ملک، «لباب الأنساب و ألقاب و الأعقاب» ضبط شده، ولی در روی جلد نسخه چاپی و در مقاله مرحوم سید عبدالعزیز طباطبایی بدین صورت درج شده است: «الباب الأنساب والألقاب والأعقاب»، همچنان که در انجامه مؤلف نیز آمده است: «و قد فرغت من اتمام المجلد الأول من کتاب لباب الأنساب و الألقاب و الأعقاب في شهر الله المبارك رمضان سنة ثمان و خمسین و خمس مائة». بیهقی درباره این کتاب اظهار داشته است: «لما کان کتابی هذا علی جهة کتب الأنساب عصابة و علی قمم المشجرات تاجا، جعلته بین جداول مصنفاتی بحرة مواج». در مقدمه لباب الأنساب بحث هایی همچون تحدید نسب و حسب، معنی علوی و حسن و حسین، شرف علم انساب، معنی آیه کریمه «و قطعناهم اثنتا عشرة أسباطا»، آیات وارده در نسب، فضائل سبطین و فضل اولادشان مطرح شده و پس از آن فصلی به انساب و القاب و اسباب آن اختصاص یافته و طی 23 باب به ترتیب حروف الفباء از همزه تا هاء القاب وانساب سادات در ضمن جدول ها بیان شده و پس از آن بحثی درباره اصطلاحات علمای انساب مطرح شده و شرح حال اولاد ائمه اطهار ذکر شده است. در ادامه نیز به تفصیل اطلاعاتی درباره نقباء، نسابه ها و انساب سادات مناطق مختلف عالم ثبت شده است. «حافظیان ابوالفضل»

آغاز: الحمدلله الذي خلق الخلايق من بسایط متبانية الاقسام و نظر من وسایط متغايرة الاقسام و صیر عقولهم شواهد علی استنهاج مسالك الافكار حتی یوافقوا بها و یخالفوا

[معجم المؤلفين 97/7؛ مصفی المقال ص 281؛ معجم الأدباء 212/5؛ در معالم العلماء (ش 334) از پدر بیهقی یاد شده ولی از این کتاب یاد نشده است، مجله مهر س 2 ص 38 درباره لباب الانساب ؛ اعیان الشيعه 186/10 و 257/41؛ جامع الانساب 75]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5740

آغاز: برابر؛ انجام: و کهول و الله تعالی ولی التوفيق و التيسير و هو علی ما یشاء قدیر و صلی الله علی محمد و عترته الطاهرين اجمعین.

ج 1؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ در صفحه اول نسخه نام کتاب و مؤلف به خطی قدیمی در داخل دایره ای بزرگ چنین ثبت شده است: «کتاب نهاية الأنساب في بیان تحقیق أحفاد و أولاد أئمه الأطهار من ذرية رسول الله و بیان قبایلهم و أسماء نقباء البلاد من الربع المسكن من تصنیف السيد الامام العالم نسابة المشرق و المغرب أبو جعفر محمد بن هارون الموسوي النيسابوري - عفی الله عنه بالنبی والوصی و آله»؛ واقف: ابن خاتون، 1070؛ 166گ، 21سطر، اندازه: 20×36سم [ف: 6- 620]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1551 عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا عکسی [ف: 4- 476]

تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 355 بخش3

نسخه اصل: همان نسخه بالا [ف: -152]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 928-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1- 371]

2. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2695

آغاز: برابر؛ انجام: و یعیش في ل هذا السعى الجميل شاب یسامی للعلی و کهول و الله ولی التوفيق و التيسير و هو علی ما یشاء قدیر وصلی الله علی محمد و عترته الطاهرين اجمعین.

خط: نسخ، کا: محمد حسین مشهدی حافظ، تا: قرن 13، جا: مشهد رضوی؛ محشی، گویا از روی نسخه آستان قدس نوشته شده باشد؛ جلد: تیماج حنایی، 119گ، 31 سطر (12×14)، اندازه: 22/5×35سم [ف: 5- 469]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6029-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 193-3]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3656

خط: نسخ، کا: مسیح بن محمد باقر، تا: 3 جمادی الثاني 1293ق؛ مصحح؛ تملک: علی اکبر حسینی مستوفی؛ جلد: میشن، 130گ، 22 سطر، اندازه: 21/7×34/6سم [ف: 1- 451]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1549 عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 4- 474]

4. تهران؛ مرکز فرهنگی خراسان؛ شماره نسخه: 73عکسی

بی کا، تا: 1297ق؛ 171گ [جنگ: 1- 472]

5. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 1033-عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: و یعیش في ظل هذا السعى الجميل شاب یسامی للعلی و کهول و الله ولی التوفيق و التيسير و هو علی ما یشاء قدیر و صلی الله علی محمد و عترته الطاهرين اجمعین.

خط: نسخ، کا: محمد صادق تویسرکانی، تا: دوشنبه 14رجب 1303ق؛ مهر: «تبریز کتابخانه سید عبدالحجة ایروانی 1274»؛ جلد: گالینگور، 184 گ، 17سطر، اندازه: 18×23سم [ف: 287-2]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6177-عکس

خط: نسخ، کا: محمد صادق توی سری کانی، تا: دوشنبه 14 رجب 1303ق؛ تملک: کتابخانه حاج سید علی آقای ایروانی، کتابخانه صنیع الدوله در 1298 و 1304، آقا میر حجت ایروانی در تبریز با خط علی بن موسی بن محمد شفیع تبریزی در محرم 1323، مهر: تبریز کتابخانه سید عبدالحجة ایروانی 1274» [فیلمها ف: 3- 244]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1548 عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: فصل و قد فرغت من اتمام المجلد الأول من کتاب لباب الأنساب و الألقاب و الأعقاب ... و الله تعالی ولی التوفيق والتیسیر و علی ما یشاء قدیر و صلی الله علی محمد و عترته الطاهرين أجمعين قد تمت.

نسخه اصل: کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی؛ خط: نسخ زیبا، کا: محمد علی بن محسن بن محمد علی، مدعو به ادیب العلماء، تا: 15 جمادی الثاني 1376ق؛ از روی نسخه ای به خط محمد صادق تویسرکانی مورخه 14 رجب 1333 استنساخ شده است؛ محشی از آیت الله مرعشی؛ 370ص، 17 سطر[عکسی ف: 4- 470]

لباب التأويل في معالم التنزيل / تفسیر / عربی

lubāb-ut ta’wīl fī ma‘ālim-it tanzīl

خازن، علی بن محمد، 678 - 741 قمری

xāzen, ‘al ebn-e mohammad (1280 - 1341)

مس وابسته به: معالم التنزيل و حقایق التأويل = تفسیر فراء = تفسیر بغوی؛ بغوی، حسین بن مسعود (436-510)

تاریخ تأليف: چهار شنبه 10 رمضان 725ق

مختصری است از کتاب «معالم التنزيل» بغوی که مفصل بوده، به اضافه مطالب و احادیثی که افزودن آنها لازم بوده و از چند تفسیر گرفته شده است. اسانید احادیث حذف شده و برای صحیحین رمزی وضع کرده و کتاب های دیگر را نام می برد.

چاپ: بولاق، 1298 و 1300ق؛ الازهريه، 1300ق؛ الخيريه، 1309ق؛ الميمنيه، 1312 و 1319 ق.

[کشف الظنون 1540/2؛ معجم المطبوعات809/1؛ ظاهریه علوم القرآن 280؛ الأوقاف العامة بغداد 143/1]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9482

جزو یکم است که دومی آن از اعراف بایستی آغاز گردد؛ خط: نسخ، کا: بیانی مالکی، محمد بن محمد، تا: چهارشنبه 7 رجب 1087ق؛ با بلاغ مقابله، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 369گ، 33سطر (13×22)، اندازه: 20×29سم [ف: 17- 382]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8180

جلد اول؛ خط: نسخ، کا: ابراهیم بن اسماعیل حنفی، تا: شنبه 24 ذیحجه 1127ق؛ مجدول، با سرلوح؛ تملک: احمد الزمجي افندی ابن حاج مصطفی افندی الطبيب الغلطوى مشهور به بیان تاریخ 1261؛ 441گ، 31سطر، اندازه: 19×29سم [ف: 21- 160]

3. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 168

مشتمل بر سوره مؤمنون تا آخر قرآن کریم؛ خط: نسخ جلی، بی کا، تا: 1128ق؛ داری سر لوح و کتیبه مذهب مرصع، مجدول؛ از موقوفات رمضانیه 1230؛ جلد: تیماج مذهب، 35سطر، اندازه: 21×30/2سم [ف: -92]

4. مشهد؛ امام هادی؛ شماره نسخه: 32

نیمه دوم کتاب؛ خط: نسخ، کا: حسن بن علی الفردي، تا: 9 جمادی الثاني 1128ق؛ 376گ، 33سطر، اندازه: 19/5×30 سم [ف: -26]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8182

خط: نسخ، کا: محمد بن عمران شافعی، تا: چهارشنبه 29 ذیقعده 1129ق؛ مجدول، دارای سرلوح مختصر؛ تملک: نسخه احمد الزمجي افندی ابن الحاج مصطفی افندی الطبيب الغلطوى مشهور به بیان تاریخ 1261؛ جلد: تیماج، 395گ، 31سطر، اندازه: 19×29سم [ف: 21- 161]

6. تبریز؛ تربیت؛ شماره نسخه: 180

از اول کلام الله تا آخر سوره هود؛ کا: محمد ابن سلیمانالرنجاوی البرماوي، تا: رجب 1137ق [ف: -3]

7. تبریز؛ تربیت؛ شماره نسخه: 181

جلد دوم و بقیه تفسیر شماره 180 است و از اول سوره یوسف تا آخر کلام الله می باشد؛ کا: محمد ابن سلیمان نجاوی برماوی، تا: رجب 1137ق [ف: -4]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4596

نیمه دوم کتاب؛ خط: مغربی، کا: ابو حفض بن عبد القادر بن معمر بن محمد بن الأحسن بن محمد بن فارس، بن محمد المنسوب الى ابی یوسف بن عمر مالکی محمودی، تا: شنبه 10 ربیع الاول 1212ق؛ جلد: تیماج، 313گ، 30سطر، اندازه: 18×26سم [ف: 12- 165]

9. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1597

آغاز: الحمد لله الذي خلق الاشياء فقد رها تقدیرا و صور شکل الانسان فاحسنه تصویرا

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان - رم 1509؛ خط: مغربی، کا: علی بن ابی القاسم شریف خلوقی، تا: دوشنبه 26 ذیقعده 1265ق، کتاب را جهت شیخ ربانی سید حاج مهدی بن السكلاوي نوشته است؛ محشی؛ تملک: قدور بن محمد بن خمادر جزائری در 28 ذیحجه 1334؛ 853ص [عکسی ف: 4- 468]

10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8181

جلد دوم کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، دارای سرلوح مختصر؛ تملک: احمد الزمجي افندی ابن الحاج مصطفی افندی الطبيب الغلطوي مشهور به بیان تاریخ 1261؛ جلد: تیماج، 377گ، 31سطر، اندازه: 19×29سم [ف: 21- 161]

11. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 167

از ابتدای تفسیر تا اول سوره اعراف، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ از موقوفاترمضانیه 1230؛ مهر: «خادم شرع السيد صمدبن محمد حسین» (بیضوی)؛ جلد: تیماج مذهب، 35سطر، اندازه: 18/5×20 سم [ف: -91]

لباب التجويد للقرآن المجيد / تجوید / عربی

lubāb-ut tajwīd lil-qurān-il majīd

این اسکندر، حسین بن اسکندر، - 1084؟ قمری

ebn-e eskandar, hoseyn-e bn-e eskandar(- 1674)

در دیباچه می گوید پیش از این رساله ای کوتاه در تجوید ساخته بودم. اکنون آنرا به نام «لباب التجويد للقرآن المجيد» شرح می کنم. شرحی است حامل متن. با سربندهای «فصل» بی شماره.

[ایضاح المكنون 399/2 «لباب التجويد في ...»؛ زرکلی 233/2]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 636/3

آغاز: حمدله. صلاة. یقول العبد الفقير ... ملاحسین بن سکندر الحنفي ... فقد استخرت الله تعالی في وضع شرح؛ انجام: حتی یصح کما في مفتاح السعادة. و الله اعلم و اليه المرجع و المآب.

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: 1300ق؛ 24گ (23پ -46ر) [ف: 213-2]

لباب التفاسير / تفسیر / عربی

lubāb-ut tafāsīr

کرمانی، محمود بن حمزه، - 500 قمری

kermānī, mahmūd ebn-e hamze(- 1107)

تفسیر بسیار مختصری است که فقط جنبه توضیحی دارد و بنا به گفته مؤلف در مدت هفت سال تأليف شده است. باید در چهار جلد تأليف شده باشد. مؤلف، آیات را عنوان، و سپس معنی و تفسیر می نماید. حاجی خلیفه می گوید: مؤلف، نام این تفسیر را در دو تأليف دیگر خود «البرهان في متشابه القرآن، و الغرائب و العجائب» ذکر نموده است.

[بروکلمان 1/ (412)524؛ کشف الظنون 1541/2]

1. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 188/1 حکمت

از سوره صلی الله علیه و اله تا آخر قرآن؛ خط: نسخ کهن، بی کا، تا: 15 جمادی الثاني 539ق، برای خزانه سید نقیب ابی سعد اسحق بن صدر ابی سعد حسنی؛ جلد: تیماج مذهب، قطع: رحلی [ف: 2- 50]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 692عکسی

آغاز: جئتك بنصفها فاجعلها في سبیل الله، و امسکت نصفها العيالي، فقال رسول الله (صلی الله علیه واله) بارك الله فیما اعطیت و فیما امسکت؛ انجام: و من قرأ الآية التي في آخرها: قل انما بشر مثلکم إلى آخره حین يأخذ مضجعه ... یصلون علیه و یستغفرون له حتی یستیقظ، و الحمدلله علی النعمة التي لا تحصی، وصلی الله علی محمد و اله اجمعین.

نسخه اصل: چستربیتی، ش 4147(اربری، فهرست خطی عربی 48/5). مشتمل است بر تفسیر آیه 79 از سوره توبه تا پایان سوره کهف؛ خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه غره ربیع الاول 593ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ 187 گ، 19 سطر [عکسی ف: 2- 174]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8602

از سوره ص تا پایان قرآن است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 17 افتادگی: انجام؛ مصحح؛ تملک: معد بن حسن بن علی حسنی به 245 تاریخ نیمه محرم 905؛ جلد: مقوایی، 268 گ، 21 سطر، اندازه:15×18/5 سم [ف: 22- 180]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1243

آغاز: ظرف للذکر و قیل للرحمة و قیل ظرف لقال بعده و یحتمل انه خبر المبتداء؛ انجام: حمالة الحطب: ابن عباس کانت تحطب الشوك و تلقیه في طریق رسول الله علیه السلام لیلا ليتأذى به و قیل الحمالة النمامة و الحطب النميمة و حطب به ای سعی.

جلد دوم لباب التفسير از آیه 4 سوره مبارکه مریم تا پایان قرآن؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7؛ این تفسیر در چاپ نخست به عنوان «تفسیر بعضی اکابر عامه» ضبط شده است و علت را چنین نقل کرده اند که: «این نسخه از سابق به همین عنوان ضبط شده و امروز پس از تصفح و تتبع ورق آخر کتاب که از جای خود کنده شده و در وسط کتاب افتاده بود نشانی به دست آمد و با آنکه به واسطه پارگی بر اثر مرور زمان خطوط آن محو شده معهذا به عسرت و دقت بسیار این کلمات خوانده می شود «قال الشيخ غفر الله له ... کمل فالحمد لله کتاب لباب ... (بقیه سطر پاره و سطور بعد محو شده است) بنابر این گمان می رود که این نسخه کتاب لباب التفسير یا لباب التأويل تأليف شیخ برهان الدين محمود بن نصر المقري کرمانی معروف به تاج القراست»؛ جلد: تیماج، 329گ، 27 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 1- 542]

5. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1503

آغاز: الحمدلله منزل القرآن غیر محدث و لا مخلوق

مشتمل بر سوره ص تا سوره ناس می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 19 افتادگی: آغاز و انجام؛ کصحح، محشی، با نشانی بلاغ؛ تملک: احمد بن یوسف به تاریخ 888 در بغداد؛ جلد: تیماج، 277گ، 25 سطر، اندازه: 15×20/5سم [ف: 4- 356]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1332

آغاز: نضارتهم و قیل مفرطون مزینون من الخلدة و هی الفرط و قیل لا ینصرفون عنهم؛ انجام: و ما عسی أن یذکرنی من یستفید منه كلمة أو مسألة في صالح دعائه فان ذلك عند الله بمکان ...

از سوره واقعه تا آخر قرآن؛ خط: نسخ، کا: یوسف بن احمد بن یوسف ادهمی مقدسی حنفی، تا: جمادی الثاني 868 ق، جا: قاهره؛ مصحح، محشی؛ جلد: مقوایی، 93گ، 25 سطر، اندازه: 17×27سم [ف: 4- 114]

لباب الحساب / ریاضیات / عربی

lobāb-ol hesāb

کاشانی، عماد الدين یحیی بن احمد، - 766 قمری

kāšānī, 'emād-od-dīn yahyā ben ahmad(- 1365)

تاریخ تأليف: 744ق؛ محل تأليف: اصفهان

مشتمل است بر «مقدمه» و دو «مقاله».

آغاز: بسمله، الحمدلله الواحد الذي علم اولی الالباب عدد السنين و الحساب

انجام: فلنختم الكلام حامدین لله تعالی علی نعمه الشامله

چاپ: این رساله با عنوان: «رسالة في نسب الدوائر بعضها مع بعض» در هامش شرح ملخص مشهور به شرح چغمینی به سال 1311 ق در تهران به چاپ سنگی رسیده است

[فهرستواره منزوی 2726/4 ؛ بروکلمان 272/2؛ کشف الظنون 1542/2]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5377

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: ربیع الثاني 744 ق، جا: اصفهان؛ واقف: آقا زین العابدين خادم اصفهانی، 1166ق؛ جلد: تیماج، 196گ، 20 سطر (4×13/5)، اندازه: 10/5×22 سم [ف: 8- 278]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2044ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1- 174]

2. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 394/1

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح [نسخه پژوهی: 3- 93]

لباب الحساب / حساب / فارسی

lobāb-ol hesāb

حسینی سمنانی، محمد منصور، - 1069 قمری

hoseynī semnānī, mohammad mansūr(- 1659)

تاریخ تأليف: صفر 1069ق؛ محل تأليف: اصفهان

در آغاز می گوید: چون رساله جبریه ملا علی از تناسب اربعه و خطائین خالی بود و کتاب بھائی عربی بود من ناچار این کتاب را نوشتم. کتاب در یک مقدمه و چهار «مقاله» و یک «خاتمه» می باشد: مقدمه: تعریف علم حساب؛ مقاله 1. اربعه متناسبه؛ 2. خطائین؛ 3. تحلیل و تعاکس؛ 4. مسائل متفرقه؛ خاتمه: مضمر و مرموز. خود می گوید در سال 1069 ق که به امر شاه عباس ثانی از بلده سمنان به دارالسلطنه اصفهان کوچ کرده است بعضی از دوستان از وی خواسته اند تا پاره ای از مسائل حسابیه از قبیل اربعه متناسبه و خطاین و غیرها را به فارسی بنویسد تا فهم آن آسان باشد.

آغاز: بسمله. ثنا و ستایش لاتعد ولاتحصی واحد بی همتا را سزاوارست

انجام: از هر عدد که در تحت انامل مرقوم شده معلوم شود و هو المطلوب

[فهرستواره منزوی 2594/4 با عنوان «اربعه متناسبه و خطائین» و با عنوان «لباب الحساب»]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8876/1

آغاز و انجام: برابر

در فهرست با عنوان «اربعه متناسبه و خطائین؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 21گ (1ر-21پ)، 14سطر، قطع: بغلی، اندازه: 8/5×18سم [ف: 17- 240]

2. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6712/2

آغاز: برابر؛ انجام: در تحت انامل مرقوم شده معکوس شود بتاریخ یوم الاثنين.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ 15گ (97ر -111پ) [ف: 5- 470]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2/ 7640

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد علی طرزی، تا: 1125ق؛ جلد: تیماج، 10ص (89- 98)، اندازه: 13/5×19/8 سم [ف: 8- 299]

لباب الحساب / حساب / فارسی

lobāb-ol hesāb

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض12307

آغاز: بالای آمدیم و عددی که در خانه خالی میرسد؛ انجام: و الله اعلم مولانا احمد مدظله

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا[الفبائي: -481]

لباب الحساب في علم التراب / ریاضیات / فارسی

lobab-ol hesab fi elm-et torab

لوهری، محمود بن محمد عمر، ق8 قمری

loharī, mahmūd ebn-e mohammad ‘omar(- 14c)

اهدا به: احمد بن محمد مستوفی

تاریخ تأليف: 726ق

برای شمس الملك فخر الدوله عمدة الوزراء احمد بن محمد بن مستوفی که در 726 (نسخه مجلس) یا 826 (نسخه دانشگاه) یا 626 (نسخه ملک) مؤلف را به شهرک تبرهد با خود برده بوده است؛ و تاریخ آن به گواهی نسخه مجلس باید همان 726ق باشد. در چهار «مقاله»: 1. اصول حساب در دو نوع هر دو در نه باب؛ 2. نوادر حساب در یازده باب؛ 3. مساحت در ده باب؛ 4. اعداد وفق در پنج باب ساخته است.

آغاز: سپاس و ستایش مر آن خدای را که مهندس تقدیرش ... مؤلف کتاب محمود بن محمد عمر لاهوری یعرف حمید مطرز میگوید که علم حساب علمی است ... و این علم در ذات خداوند مولی النعم ... عمدة الوزراء احمد بن محمد مستوفی مرکب است به رغبتی صادق ... در شهور سنه ست وعشرین و سبعمائه به مبار کی اتفاق سفر قصبه سرهند کرده این مخلص را بموافقت بیاورد ... واجب دیدم باسم مبارک وی در علم حساب کتابی ساختن.

انجام: بی زیاده و نقصان و الله ولی الاحسان

[تاشکند 218/1 ؛ نسخه های منزوی 190؛ الذريعه 279/18 فهرستواره منزوی 2727/4]

1. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 301/2

آغاز کنند شانزده گردد؛ انجام: برابر

تذکر: در فهرست نام مؤلف نیامده است و به استناد فهرستواره 2727/4 ذکر شد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 9گ (155پ -163پ)، 14سطر (8×13)، اندازه: 13×18/5سم [ف: -277]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6102/3

آغاز: برابر؛ انجام: (بقیه باب 4 از مقاله 3): مربع یک ضلع را در عدد وی ضرب کردم حاصل آمد مساحت مخمس 42 نوب مساحت مسدس 93لاما.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج،129ص(76- 204)، اندازه:12/5×19/5 سم [ف: 19- 86]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8345

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگی: آغاز (در دیباچه و انجام در باب 5 مقالت 4 افتاده)؛ تملک: صدر جهان؛ 185 گ، 15سطر (7×13)، اندازه: 12/5×21/5سم [ف: 17- 115]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3061

آغاز: برابر؛ انجام: به ضلع یمین نسبت دهد، همین معنی است، والله تعالی اعلم بالصواب.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 17 ذیقعده 1027ق؛ مهر: بویر احمد موسوی؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 152گ، 20 سطر، اندازه:11/7×20/2 سم [ف: 4- 705]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17294

آغاز: خبر رسول علیه السلام علم دواست چنانکه میگوید العلم علمان علم الابدان وعلم الاديان و این هر دو علم محتاج اند به حساب چنانکه ابدان که وی علم طبیعی است؛ انجام: که از دو نسبت بود و این سه نسبت ... (وصالی شده) وعده حاصل آید.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1094ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ مهر: «ن ص را ل ا ل» رض ا... ل ی»؛ جلد: تیماج، 332ص، 17سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 47/2- 126]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 836-ف

آغاز: بسمله. و به نستعین صد هزاران شکر وسپاس مرخدایی را که ولی رشاد است و ملهم سداد و مبدع آحاد است و مؤلف مالانهاية له از وی از آحاد

نسخه اصل: کمبریج 1041 .Or.تذکر: در فهرست نام مؤلف نیامده است و به استناد فهرستواره 2727/4

ذکر شد؛ تا نیمه فصل 2 باب 4؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، 51گ، 13 سطر [فیلمها ف: 1- 174]

لباب الحكمة / فلسفه / عربی

lubāb-ul hikma

شیرازی، یحیی بن برهان الدين، ق7 قمری

Šīrāzī, yahyā ebn-e borhān-od-dīn(- 13c)

اهدا به: مفخر العراقين یزدی (معتمد الدوله مجد الملك)

تاریخ تأليف: پنج شنبه 19 ذیقعده 676ق

در دو «کتاب»: 1. «در منطق در هفت فصل»؛ 2. در امور عامه در هفت «باب».چلبی از مؤلف به محیی الدين تعبیر نموده و خود کتاب را هم ندیده است.

[الأوقاف العامة 116/3]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13959

آغاز: بسمله ... لا الا الا الا اله احمد الله تعالی حمدا؛ انجام: الله یرحمه في آخر العمر.

خط: نسخ، کا: زین العرب، تا: 736ق [الفبائي: -481]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2130ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1- 371]

لباب در دانستن اسطرلاب / اسطرلاب / فارسی

lobāb dar dānestan-e ostorlāb

در چهل «باب» و یک «خاتمه»: 1. علاقه آن است که اسطرلاب را بدان بیاویزند؛ 2. در گرفتن ارتفاع شمس و کواکب؛ 3. در تعیین موضع شمس؛ 4. در وضع جزو شمس؛ 5. در دانستن طالع؛ 6. در معرفت قوس نهار و لیل؛ 7. در معرفت عدد ساعات مستویه؛ 8. در معرفت اجزاء ساعات زمانیه؛ 9. در دانستن ماضی و باقی از روز و شب از ساعات مستویه؛ 10. در دانستن ساعات معوجه؛ 15. در دانستن عرض هر صحیفه؛ 20. در معرفت اوقات طلوع کواکب ثابته و غروب آن؛ 25. در استخراج جهات از سمت شمس؛ 30. در استخراج جیب مستوی از قوس؛ 35. در معرفه ارتفاع اشخاص مرتفعه باب چهلم در معرفت طالع تحویل سال در خط استوا خاتمه در معرفت کواکب ثابته.

آغاز: بسمله این رساله ایست مسمی بلباب در دانستن اسطرلاب مشتمل بر چهل باب علاقه آنست که اسطرلاب را بدان بیاویزند بعضی از ...

انجام: ولیکن عمده در معرفت اوقات اینها اند که بتفصیل بیان کرده شد حالات ایشان و الله اعلم بحقایق الاموربل هو سبحانه تعالی عالم بها و غیره لم یعلم حقيقة نفسه فکیف یعلم حقيقة غیره

[فهرستواره منزوی 3029/4]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3148/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 25سطر، اندازه: 15×11سم [ف: 6- 246]

2. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 21690/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ با جداول نجومی؛ مهر: «ماشاء الله لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم»؛ جلد: تیماج، 17سطر، اندازه: 12×18/5سم [ف: 2- 557]

لباب الرمل- نهاية العقول و نهاية الاصول

لباب الطالبين في شرح الأربعين / حدیث / عربی

lubab-uttalibin fis.-il arbain

سحیمی، احمد بن محمد، - 1178 قمری

sohaymī, ahmad ebn-e mohammad(- 1765)

وابسته به: الاربعون حدیثا = الأربعين النبوية - کتاب الأربعين؛ نووی، یحیی بن شرف (631- 676)

تاریخ تأليف: جمادی الثاني 1151ق

شرح توضیحی مزجی مختصری است بر «الاربعين حدیث» محیی الدين بن شرف نووی، که به درخواست پسر عموی شارح تأليف شده است.

آغاز: الحمد لله الذي وفق للحدیث عباده الأبرار و صلی الله و سلم علی سیدنا محمد و آله و أصحابه الأخيار.

انجام: نسأل الله أن یغفر لنا و للمسلمین آمین ...

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9383

آغاز: الحمد لله الذي وفق للحدیث عباده الأبرار و صلی الله و سلم علی سیدنا محمد و آله و أصحابه الأخيار، انجام: نسأل الله أن یغفر لنا و للمسلمین آمین ...

خط: نسخ، کا: احمد بن مصطفی بن احمد بن یوسف احمدی منسفیسی، تا: شنبه 7 رمضان 1283ق؛ جلد: گالینگور، 76گ، 25سطر، اندازه: 16/5×23 سم [ف: 24- 165]

الباب العقائد و مظهر الاسرار / کلام و اعتقادات / عربی، فارسی

lubāb-ul ‘aqā'id wa muzhir-ul asrār

طولی، حسین بن صدرالدین، ق 11 قمری

tolī, hoseyn ebn-e sadr-od-dīn(- 17c)

دارای چند «مظهر» و هر مظهر چند «لمعه».

تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 871/4

آغاز: ... من تحیرت العقلاء في كيفية البداية ...

بی کا، تا: 1014ق؛ 40گ، قطع: رقعی [ف: - 320]

لباب العقول- اللباب

لباب الفقه / فقه / عربی

lubab-ul fiqh

حسینی تنکابنی، محمد هاشم بن محمد حسین، ق13 قمری

hoseynī tonekābonī, mohammad hāšem ebn-e mohammad hoseyn(- 19c)

فقه استدلالی مهمی در مبحث طهارت و فشرده کتاب هایی است که نویسنده در مقدمه از آنها به عنوان برائت استهلال یاد نموده است. مؤلف به نام کتاب اشاره ننموده و ما به مناسبت موضوع این عنوان را انتخاب نمودیم.

مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1943/4

آغاز: بسمله، احمدك یا من تقدس بذاته العلى و تنز عن مشابهة ... اتقن الاشياء علی وجه الصواب؛ انجام: و کذا ما یستحب تعظیمه من القرطاس و احجار قبور المؤمنين و ثیاب العلما و نحو ذلك.

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: ذیقعده 1249ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: میشن مذهب، اندازه: 15×21/5سم [ف: 5- 328]

اللباب في تهذیب الانساب / انساب / عربی

al-lubāb fi tahdīb-il ansāb

ابن اثیر، علی بن محمد، 555 - 630 قمری

ebn-e asīr, ‘alī ebn-e mohammad (1161- 1233)

وابسته به: الانساب؛ سمعانی، عبدالکریم بن محمد (506- 562ق) تاریخ تأليف: جمادی الاول 615ق

کتاب انساب تأليف عبدالکریم ابن محمد مروزی شافعی معروف به سمعانی بوده و اناثیر آنرا در سه مجلد تلخیص و تهذیب نموده و «اللباب في تهذیب الانساب» نامیده است.

چاپ: طبع باعتناء الاستاد وستنفلد غو تا 1835

شرح و حواشی:

1- لب اللباب في تحریر الانساب = الالباب في معرفة الانساب في العرب؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849- 911)

2- ذیل لب اللباب في تحریر الانساب ؛ عجمی، احمد بن احمد (1086-1014)

3- ذیل ذیل لب اللباب في تحریر الانساب؛ صاحب العلم، ابو تراب (-13)

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3637

آغاز: حرف الراباب الراو الالف الراحياني بفتح الراء انجام: آخر حرف الغين بتمامه.

ج 2؛ خط: نسخ، کا: علی بن خضر بن خشنام زرزاری، تا: دهه آخر ذیقعده 617ق؛ تملک: سبط مجلسی ملا محمد شفیع استرابادی بوده؛ واقف: نادرشاه؛ کاغذ: سمرقندی، 170گ ، 11 و 12سطر، اندازه: 18×26سم [ف: 6- 619]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 465عکسی

آغاز: حرف الدال المهمله باب الدال و الالف الدابوى بفتح الدال وضم الباء الموحدة؛ انجام: تم الجزء الثاني بحمد الله و منه یتلوه في الثالث ان شاء الله تعالی حرف الفاء و الحمد لله وحدهو صلی الله علی محمد و اله و ...

نسخه اصل: کتابخانه سلطان احمد سوم - استانبول ش 2713 A (فهرست خطی عربی طوپ قاپی 502/3 و 501). مجلد دوم و مشتمل است بر حرف دال تا اخر حرف غین؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 18؛ مصحح، محشی، با نشانه مقابله با نسخه خط مصنف؛ 233گ، 21سطر [عکسی ف: 1- 414]

اللباب في شرح خلاصة الحساب / ریاضیات /عربی

al-lubāb fī š.-i xulāşat-ul șisāb

وابسته به: خلاصة الحساب؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953 -1030)

محذوف الاول و مجهول المؤلف است و از خاتمه آن بر می آید که شرحی است بر خلاصة الحساب تأليف شیخ بهائی و غیر از شروحی است که در کتاب احوال و اشعار فارسی شیخ بهائی مذکورست.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9919/1

آغاز: مقدمة، فیما یجب التوجه تلقا مدین تبیانه في المقام قبل الخوض و التلجيج في لجج المرام؛ انجام: و له الشكر التمام فوق التمام با تمام التوفيق بتوفیق الاتمام

خط: نسخ، بی کا، تا: 1265ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوایی، 113ص (1- 113)، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 8- 397]

اللباب في علل البناء و الاعراب / نحو /عربی

al-lubāb fī ‘ilal-l-il banā’-i wa-l i'rāb

عکبری، عبدالله بن حسین، 538 - 616 قمری

‘okbarī, ‘abd-ol-lāh ebn-e hoseyn (1144 - 1220)

کتابی است در اصول علم نحو و علل بناء و اعراب، به آن مقداری که محل حاجت است با عناوین «باب، و فصل، و مسئلة».

[إنباه الرواة، 18/2 -116؛ کشف الظنون 1543/2]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 916 عکسی

آغاز: قال الشيخ ... عبدالله بن الحسين بن عبدالله ... و هذا مختصر اذکر فیه من اصول النحو؛ انجام: فصل، و یکتب کی لا و لکی لا ... و یکتب حیثما موصولة و هو المختار و قد فصلها بعضهم، و في نعما و بئسما الوجهان. آخر کتاب

نسخه اصل: چستربیتی، ش 3833 (اربری، فهرست خطی عربی 24/4 )؛ خط: نسخ معرب، کا: عبدالله بن عمر بن مسعود القادسي، تا: سلخ ذیحجه 653ق؛ مصحح، با نشانه مقابله و سماع؛ 155گ، 25سطر [عکسی ف: 2- 396]

اللباب في علم الاعراب / نحو / عربی

al-lubāb fi ‘ilm-il i'rāb

تاج الدين اسفراینی، محمد بن محمد، - 684 قمری

tāj-od-dīn esfarāyenī, mohammad ebn-e mohammad( 1286)

کتابی است بسیار ممتع و مفید و بالنسبة مختصر، در یک «مقدمه» و چهار «قسم»: 1. قسم اعراب؛ 2. قسم معرب؛ 3. قسم عوامل؛ 4. قسم مقتضی اعراب. آغاز کتاب طبق ضبط کشف الظنون: «الحمدلله حمد الموجدين من العدم الخ ...»و این اختلاف گواه اختلاف نسخ این کتاب است.

آغاز: قال الامام الاجل الاستاذ الكبير ... احمد الله علی ما تناسقت من کعوب ایادیه و تلاحقت بوادی احسانه ...

انجام: و اذا قد وفینا بما وعدنا من توفیر الاقسام الاربعة حقها تمت بحمد الله.

[کشف الظنون 1543/2 -1544]

شرح و حواشی:

1- شرح اللباب في علم الاعراب ؛ عرض زوزنی، محمد بن عثمان (-8)

2- شرح اللباب في علم الاعراب؛ سیرافی فالی، محمد بن مسعود (-721)

3- العباب في شرح لب اللباب في علم الاعراب = شرح نقره کار؛ نقره کار، عبدالله بن محمد (706- 776)

4- شرح اللباب في علم الاعراب (5 عنوان)

5- حاشية شرح اللباب في النحو

6- شرح اللباب في علم الاعراب

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13925

آغاز: فعل أن اقترن به کضرب والأفهي حرف؛ انجام: و هو الجزم الما انه لا یناسب الاسم حیث.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 18 افتادگی: آغاز وانجام؛ محشی؛ واقف: فاضلخان؛ جلد: تیماج، 96گ، 17سطر (4/5×9/5) [ف:335-12]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15333/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ کهن، کا: محمد بن محمد بن احمد قزوینی، تا: محرم 713ق، جا: شیراز؛ 79گ (2پ- 80ر)، 17 و 36 سطر، اندازه: 13/5×17/8سم [ف: 43- 29]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17421

آغاز: برابر؛ انجام: وقع الفراغ من کتابته هذه النسخه سنه 765

خط: نسخ، کا: سمرقندی غوری، عطا بن کلخواجه، تا: شنبه 11 صفر 765ق [رایانه]

مشهد؛ مدرسه باقریه؛ شماره نسخه: 270

همان نسخه بالا؛ محشی با نشان «شرح»، «و الله أعلم»؛ مهر: «الحقير الفقر بنده عالمان با ضمیر میرزا بابا»؛ واقف: الملا عبدالسمیع؛ 9سطر (6×10/5)، اندازه: 14×17سم [تراثنا: س 6ش 3- 108]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13006

آغاز: و بعد، فقد تقرر في هذا الكتاب من الباب الاعراب ما ینضبط به شوارده ویر تبط فیه او ابده و یتسق ببیان الوصف نظامه؛ انجام: برابر

خط: نسخ معرب، بی کا، تا: رمضان 774ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مذهب، 228گ، 9سطر (8×13/5)، اندازه: 16×24سم [ف: 33- 19]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29425

آغاز: ... وصی الله ... المعبود و لعزته ... ما عنده النافذ أمره؛ انجام: برابر

بی کا، تا: 797ق؛ افتادگی: آغاز [رایانه]

6. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6789

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 8 و9؛ محشی از شرح نقره کار؛ کاغذ: نخودی سمرقندی، 82گ، 13 سطر (9×11/5)، اندازه: 15×18/5 سم [ف: 5- 471]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 32895

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ جلی، بی کا، تا: اواخر قرن 9؛ مصحح، محشی به نشانی های «عباب» و «عب» و «ع» و «ع ل » و بعضی حواشی لغتی از قاموس؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1384؛ جلد: تیماج، 283گ، 7سطر، اندازه: 23×25/5 سم [اهدائی رهبر: 10- 313]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3902

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: یوسف بن حاجی محمود بن حاجی یوسف طبسی، تا: رمضان 831ق، جا: نیشابور؛ محشی؛ واقف: نادرشاه، 1145؛ جلد: مقوا، 92گ، 31سطر (10/5×15)، اندازه: 17/5×26/5سم [ف: 12- 334]

9. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 20358

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه 20 رمضان 884ق؛ محشی؛ جلد: تیماج، 9سطر (6/5×10)، اندازه: 13×19 سم [ف: 2- 426]

10. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 756/1

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ اندازه: 16/5×26 سم [نسخه پژوهی: 3- 115]

11. یزد؛ علومی، شیخ علی؛ شماره نسخه: 48

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 و 10؛ قطع: جیبی [نشریه: 4- 443]

12. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25122

آغاز: برابر؛ انجام: لاحول ولاقوة الا بالله العلى العظيم

خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 10؛ قطع: رقعی [رایانه]

13. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 968

خط: نسخ درشت، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ محشی؛ در فهرست با عنوان «لب الالباب» آمده [نشریه: 7-215]

14. سبزوار؛ صد و بیست و پنج نسخه؛ شماره نسخه: 1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی با رمز «خ ل»؛ مهر: «محمد عبدالرزاق 1212»؛ جلد: مقوایی، 415گ، 5 سطر، اندازه: 16×24سم [اوراق عتیق: 2- 364]

15. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1277- 7/177

آغاز: في سلك الضبط فده و توامه ویطلع بالطالب المتعرف مراتب حقایقه ... حاوية لصنوف دقائقه واسراره ... مبینا لجوامع القواعد والاحکام مبنية علی مقدمة واربعة اقسام. أما المقدمة فهی أن الكلمة هی اللفظ الموضوع للمعنی مفردة وهی اسم آن دل علی؛ انجام: برابر

مقدمه ای از خطبه افتادگی دارد؛ خط: نسخ، کا: عبدالله بن خواجه محمد نظام طبسی، تا: رجب 1074ق، جا: شیراز؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 213گ، 8سطر، اندازه: 12/5×19/5سم [ف: 6- 3438]

16. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 140

خط: نسخ، کا: محمد بن حسن خفر کی شولستانی، تا: سه شنبهر بیع الاول 1075ق؛ تملک: محمد قاسم بن محمد علی بن قاسم حسونی با تاریخ 1165، محشی با نشانه «شرح»؛ جلد: تیماج، 7 سطر (6×11) [ف: -795]

17. کرمانشاه؛ نجومی؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ نسخه قدیمی [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1- 247]

18. تهران؛ مجلس، شماره نسخه: 13403

آغاز: عوضاعن الحركة و التنوين نحو مسلمان او مسلمین و آن کان مقصورة ثلاثية و الفه عن و او قلبت واوا و الا قلبت یاء؛ انجام: برابر

خط: نسخ معرب، کا: محمد بن ابی طاهر بن جیش یعرف بشیر، بی تا، افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: مقوا، 119گ، 11سطر، اندازه: 12/5×21/5سم [ف: 36- 341]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1647

آغاز: الحمدلله الموجد من العدم المستأثر بالقدم و الصلوة علی رسوله محمد افضل الانبياء و اشرف النسم و علی آله ذوی المروات و الكرم فلما رأيت بمصداق اتحاف الملوك احدی الدولتين ان اتحف حضرة هی غيرة الجنان نزهة و صفا، ... الى ... غیاث الاسلام و غوث المسلمين صاحب دیوان الممالك؛ انجام: و اغرون و اغرن و المخففة للساکنین و في الوقف فیرد ما حذف و المفتوح ما قبلها تقلب الفان.

این نسخه تا مبحث نکره و معرفه را شامل می باشد؛ خط: ثلث، بی کا، بی تا؛ محشی، قسمتی از نسخه ساقط شده، در دیباچه نام از «صاحب دیوان» برده شده و کتاب به وی تقدیم گردیده؛ کاغذ: اصفهانی، 121ص، 9سطر، اندازه: 21/5×33سم [ف: 4- 352]

اللباب في علم الحساب / حساب / عربی

al-lubāb fī ‘ilm-il hisāb

ماردینی، محمد بن سلامة

mārdīnī, mohammad ebn-e salāmat

قواعد علم حساب را به روشی مختصر با تطبیق آنها با مسائل گوناگون در یک «مقدمه» و سه «باب» و یک «خاتمه» گرد آورده است: المقدمة: في تعریف الحساب و تقسیمه؛ باب: الضرب؛ باب: القسمة؛ باب: النسبة؛ الخاتمة: تطبیق القواعد.

آغاز: الحمدلله الذي أحصى کل شیء عدداً و جعل لاقصی منتهاه غاية و أمداً العالم بجذور الصم و کعابها

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه:3911/3

آغاز: برابر؛ انجام: و هما ثمانية و خمسون بضرب ثلاثة و ستین لکل بنت أربعة عشر و للعصبة أحد و عشرون

خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 20گ (83پ -102پ)، اندازه: 14×17 سم [ف: 10- 290]

اللباب في علوم الكتاب / تفسیر / عربی

al-lubāb fī ‘ulūm-il k.

ابن عادل، عمر بن علی، ق 9 قمری

ebn-e 'ādel, omar ben ‘alī(- 15c)

تاریخ تأليف: رمضان 879ق

تفسیر مبسوط مشهوری است شامل شش جلد. ابتدا اختلاف قراءات را ذکر کرده سپس تحقیقات خودش را تحت عنوان «فصل، فصل» ذیل هر آیه گزارش می دهد و در مباحث اعتقادی کلامی از معتزله حمایت می کند.

آغاز: بسمله، الحمدلله نحمده و نستعینه و نستهدیه و نستغفره ... فهذا کتاب جمعته من اقوال العلماء في علوم القرآن و سمیته باللباب من علوم الكتاب ...

چاپ: بیروت، محقق: عادل احمد عبد الموجود و علی محمد معوض، دارالکتب العلمية، 20ج، 1419ق.

[معجم المؤلفين 300/7 ؛ کشف الظنون 1543/2]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 230

آغاز: برابر؛ انجام: و کان في مشية الله تعالی تجاوز عنهم والله اعلم صلی الله علی محمد ... (جلد نخستین)

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 و 9، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سرخ، 569گ، 35سطر، اندازه: 20×30/2سم [ف: 1-451]

2. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 129

آغاز: سورة انعام، مكية، وهی مائة وستون وخمس آیات و کلماتها ثلاث آلاف واثنتان وخمسون كلمة وحروفها؛ انجام: و کل من ثمار جنتی واشرب من ماء الكوثر واغتسل من ماء السلسبيل وانت عبدی و اناریك تم تفسیر سورة الانعام بحمد الله الملك العلام.

تفسیر سوره انعام را شامل است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ذیقعده 970ق؛ مجدول، مصحح، مقابله شده؛ تملک: محمد مذکور به امام زاده، شیخ علی، عبدالحی الشهير کرامت الله زاده 1100؛ از موقوفات رمضانیه 1230؛ مهر: «من متملکات الحاج مصطفی صدقی غفرله» (بیضوی)، «ماشاء الله لاقوة الابالله» (دایره)؛ جلد:تیماج مذهب، 152گ، 17سطر، اندازه:16/5×23سم [ف: -74]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 274عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 1-247]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 810

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 3-12]

اللباب في معانی أحاديث الشهاب / حدیث / عربی

al-lubāb fi ma‘ānī ’aḥādīt-iš šahāb

ابن طحان، عبد العزيز بن علی، 498 - 560؟ قمری

ebn-e tahhān, ‘abd-ol-'azīz ebn-e ‘alī (1105 - 1166)

وابسته به: شهاب الاخبار في الحكم والامثال و الآداب؛ قضاعی، محمد بن سلامة (-454ق)

شرحی است با عناوین «قوله، قوله» بر «شهاب الأخبار في الحكم و الأمثال و الآداب من الأحاديث النبوية» قاضی قضاعی محمد بن سلامة. این شرح در سه جلد شامل 22 باب است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1091/1

آغاز: سایر الابواب المشتملة علی الأحاديث فانا أرتبها علی ترتیب المصنف ... الباب الاول اعلم ان البلاغة هی الدلالة علی المعنى بعبارة مطابقة للمعنی لا أزيد و لا أنقص

نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، ش 3762؛ خط: نسخ معرب، کا: علی بن ماتکه بن عبدالرحیم، تا: سه شنبه 21 جمادی الاول 565ق؛ افتادگی: آغاز؛ 172ص (1-172)، 18 سطر [عکسی ف: 3-180]

اللباب في معرفة الانساب في العرب = التعريف بالانساب مختصر في علم النسب و معرفة قبائل العرب / انساب / عربی

al-lubāb fi ma'rifat-il ansāb-i fi-1 “arab = at-ta`rīf bil ansāb muxtașar-un fi ‘ilm-in nasab wa maʼrifat-i qabā’il-il ‘arab

اشعری، احمد بن محمد، - 550 ؟ قمری

aš‘arī, ahmad ebn-e mohammad(- 1156)

کتاب کوچکی است در علم نسب، و معرفت قبایل عرب، و در واقع مدخلی است برای علم نسب. مؤلف، قبلا با استفاده از کتب دانشمندان نسب شناس قبل از خود کتاب دیگری به نام «التعريف بالأنساب» تأليف نموده و بنا به گفته حاجی خلیفه خلاصه ای از کتب انساب را در آن جمع کرده و به ذکر مشاهیر رجال اقتصار نموده و بعد آن را تلخیص و «اللباب» نامیده است [کشف الظنون

420/1 و 1540/2).

[کشف الظنون 420/1 و 2/ 1540؛ بروکلمان، ذیل 558/1 و 565]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3619

آغاز: بسمله، الحمدلله حق حمده و صلوته علی محمد نبیه و عبده و علی آله الهداة النسب و معرفة قبائل العرب؛ انجام: تم نسب عدنان و قحطان و الله اعلم و الحمدلله وحده و الصلاة علی محمد و آله الطيبين الطاهرين وسلم تسلیما کثیرا.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ واقف: ابن خاتون عاملی، 1067؛ جلد: مقوا، 20گ، 17سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 27-227]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 823 عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-297]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 828-ف و 4525ف و 158-عکس

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1-372 و 3-68 و 221]

الباب القرآن / تفسیر / فارسی

| lobab-ol qor'an

علامه حائری مازندرانی، محمد صالح بن فضل الله، 1297 - 1391 قمری

‘allāme hā'erī māzandarānī, mohammad sāleh ebn-e fazl-ol-lah (1880 - 1971)

تفسیر منظوم قرآن کریم به بحر تقارب است، از سوره حمد تا سوره ناس و پیش از شروع، مقدمه ای دارد در سپاس خداوند و درود بر محمد و آل محمد و در بیان آنکه لباب قرآن شرح مضامین آیات است و نباید آن را فهرست گفت ودر ذکر از دست رفتن کتب بسیاری از تفاسیر و اخبار شیعه به اقدامات ستمگران و مخالفین اهل بیت مطابق سخن سید هاشم بحرانی در دیباچه معالم الزلفي.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1569عکسی

آغاز: ز قرآن لباب است و نامش لباب ** مضافش بقر آن نما در خطاب ... / ستایش خدا را به علم و کتاب ** که کرده بشر را بقرآن خطاب ... / کنم ابتدا از کتاب حکیم ** بنام خداوند رحمان رحیم؛ انجام: شوی منذر اهل خصومت بدان ** که گردند در سختی جاودان / (98) بسی قرن ها برده ایم از میان ** نه کس حس نمایی نه بانگ نهان.

جلد اول کتاب، از آغاز کتاب تا آخر سوره مریم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الثاني 1385 ق، به اهتمام عده ای از مؤمنين سمنان، بخش هایی از نسخه به خط نسخ زیبای ناظم است؛ عدد آیات هر سوره، در کنار ابیات ثبت شده تا مشخص شود هر بیت تفسیر کدام آیه است؛ 264ص، 16 سطر [عکسی ف: 4-511]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1568 عکسی

آغاز: بنام خدای رحیم علیم ** تلاوت تو طه نما از حکیم / (1 و 2) نه قرآن فرستاده طه بتو ** که گردد مشقت خود از ما بتو؛ انجام: گواهی خدا داده در این رقیم ** عیان گشته علم علیم حکیم / خود این اهل هر علم و کشف و شهود ** به اعلا براهین مدلل نمود

جلد دوم، از سوره طه تا آخر قرآن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ 291، 16 سطر [عکسی ف: 4-510]

لباب القوت من خزائن الملكوت / عرفان و تصوف / عربی

lubāb-ul qūt min xazā’in-il malakūt

نطنزی، محمود بن علی، - 735 قمری

natanzī, mahmūd ebn-e ‘alī(- 1335)

وابسته به: قوت القلوب في معاملة المحبوب و وصف طریق المريد الى المقام التوحيد؛ ابوطالب مکی، محمد بن علی ( 386ق)

گزیده ای است از قوت القرب مکی ساخته میان 60 و 70 سالگی او، در دو «قاعده»: قاعده 1. مبادی در دو رکن: رکن 1) در علوم در دو باب: علوم ظاهره در یازده فصل، علوم باطنه در پنج فصل، رکن 2) در اعمال در دو باب: عبادات در دوازده فصل، عادات دوضرب: 1- در مصالح النفس و احوال الجسد در ده فصل، 2 معاشرة الناس در هفت فصل؛ قاعده 2. در مقاصد در دو رکن: مقامات در ده فصل، احوال در ده فصل.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4198/2-ف

نسخه اصل: لنینگراد 946 C؛ خط: نسخ، کا: محمود بن ابی عبدالله محمدبن محمد بن عثمان الشيخ، تا: 1 ذیحجه 743ق [فیلمهاف:3-30]

لباب الكلام في علم الله سبحانه - اللباب

الباب المحصل في اصول الدين / کلام و اعتقادات / عربی

lubāb-ul muḥașşal fi usūl-id dīn

ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد، 732 - 808 قمری

ebn-e xaldūn, 'abd-or-rahmān ebn-e mohammad (1332 - 1406)

وابسته به: المحصل؛ فخر رازی، محمد بن عمر (544-606ق)

به دستور: محمد بن ابراهیم آبلی

این کتاب تلخیص «محصل أفكار المقدمين و المتأخرين من العلماء و الحكماء و المتكلمين» اثر امام فخر رازی است، که در نزد استادش محمد بن ابراهیم آبلی آن را خوانده و به دستور وی این تلخیص را نگاشته است. ابن خلدون در مقدمه لباب المحصل، انگیزه اش از نگارش این کتاب را چنین بیان می کند: الى أن قرأنا بین یدیه کتاب المحصل الذي صنفه الامام الكبير فخر الدين بن الخطيب، فوجدناه كتاباًٌ احتوی علی مذهب کل فریق، و أخذ في تحقیقه کل مسلك و طریق الا أن فیه اسهاباً الاتميل همم أهل العصر اليه و اطناباً لاتعول قرائحهم علیه، فرأيت بعون الله تعالی أن أحذف من ألفاظ ما یستغنی عنه، و أترك منها ما لابد منه، و أضيف کل جواب الى سؤاله، و أنسج في جمیعها علی منواله، فاختصرته و هذبته و حذو ترتیبه رتبته، و أضفت اليه ما أمكن من کلام الامام الكبير نصیر الدين طوسی و قلیلا من بنیات فکری و عبرت عنهما ب «و لقائل أن یقول» و سمیته «لباب المحصل» فجاء بحمدالله رائق اللفظ و المعنى مشید القواعد و المبنى». در دائر المعارف بزرگ اسلامی درباره این کتاب آمده است: «... ولی هیچ یک از آثاری که در دوره جوانی و در کشاکش فعالیت های سیاسی در دربارهای مغرب نوشته، جز لباب المحصل به جای نمانده است. این اثر در 1952م به کوشش ل. روبیو در تطوان (مراکش) چاپ شده است. ابن خلدون لباب را به اشاره آبلی، استاد مورد ستایش خود فراهم آورده است. توجه ابن خلدون به این اثر نشان دهنده خصایل اخلاقی و فکری بسیاری است که او هیچ گاه یکسره از آن نگسست. لباب از چهار قسمت تشکیل شده است: مبانی شناخت، مباحث ویژه فلسفی فلاسفه و متکلمات مسلمان، مسائل صرف کلامی و در آخر مسائل سنتی اسلام. در واقع، همه مسائل بزرگ فکری - عقیدتی مورد بحث فلاسفه و متکلمات اسلامی در این اثر به طرزی نو مندرج است. ابن خلدون با توجه به انتقادهای خواجه نصیر طوسی و فاصله زمانی که او را از عصر تأليف المحصل جدا می کند، آراء و اندیشه های خاص خویش را نیز مطرح می سازد و به این نتیجه می رسد که کلام دیر زمانی است متروک شده، جامعه به دست آوردهای عقل بی توجه است و دعوت به تفکر عقلانی، در صورتی که شرایط عمومی جامعه و نیازهای آن مقتضی نباشد، اثر چندانی ندارد).

چاپ: به کوشش و تحقیق لوسیانو روبیو، تطوان، دار الطباعة المغربية: 1952م.

[الأعلام، زرکلی: 330/3 ؛ تراجم المؤلفين التونسيين: 211/2-223؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی: 444/3 -458؛ کشف الظنون: 1614/2]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1211 عکسی

آغاز: بسمله. صلی الله علی سیدنا محمد و آله أحمد من تفرد بعظمته و کبریائه ... و بعد فان العلوم كثيرة و المعارف جمة غزيرة؛ انجام: و لنختم الكتاب حامدین لله و مصلین علی نبیه ... الفراغ من اختصاره عشية یوم الأربعاء التاسع و العشرين لصفر عام اثنین و خمسین و سبع مائة. و کتب مصنف الفقير إلى الله تعالی عبدالرحمن بن محمد بن خلدون الحضرمي.

نسخه اصل: کتابخانه اسکوریال در اسپانیا، نسخه شماره 1614 (فهرست نسخه های خطی عربی اسکوریال: 163/3؛ المخطوطات العربية في مكتبة الاسكوريال، ترجمه السيدة می کنفانی: 220 221)؛ خط: مغربی، کاتب = مؤلف، تا: 29 صفر 752ق؛ مصحح، با خط خوردگی، در صفحه عنوان نام کتاب و مؤلف چنین ثبت شده: «لباب المحصل في اصول الدين تصنیف العبد الفقير إلى الله تعالی الغنى به عمن سواه الراجي عفوه عبدالرحمن بن محمد بن خلدون الحضرمي غفر الله و لوالدیه و لجمیع المسلمين» در آخر نسخه توضیح مختصری راجع به کتاب و مؤلف به خط عبدالله حسنی دیده می شود؛ 128ص، 15 سطر[عکسی ف: 3-493]

لباب المعارف / کلام و اعتقادات / فارسی

lobāb-ol ma‘āref

قاینی خراسانی، احمد بن محمد، ق13 قمری

qāyenī xorāsānī, ahmad ebn-e mohammad(- 19c)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27589

آغاز: بسمله، رعنا نهال و الاييكه از چمن حسن و بهای تکلمه ضمایر هوشمندان سر کند اذعان و ایقان است بانکه؛ انجام: و کل حظوظ و لذایذ اما نه بنوعیکه بظهور مظاهر تواند آمد بر ایشان بختم و اختتام است و السلام. خط: نسخ، بی کا، تا: 1217 ق [رایانه]

لباب مغنی اللبيب عن کتب الاعاريب / نحو / عربی

lubāb-u mugn-il labīb ‘an kutub-il aʻārīb

حسینی قزوینی، محمد بن محمد صادق، ق 12 قمری

hoseynī qazvīnī, mohammad ebn-e mohammad sādeq( 18c)

وابسته به: مغنی اللبيب عن کتب الاعاريب؛ ابن هشام، عبدالله بن یوسف (708-761)

تاریخ تأليف: چهارشنبه 12 ذیقعده 1091ق

گزیده ای است از «مغنی اللبيب» ابن هشام با حذف برخی از شواهد. این تلخیص مانند اصل کتاب مغنی، در هشت «باب» تنظیم شده است.

آغاز: بسمله. الحمد الله علی افضاله ... اما بعد فیقول ... ابن محمد صادق الحسيني ... صدر الدين محمد ان کتاب مغنی اللبيب عن کتب الاعاريب الذي الفه ... ابن هشام کتاب في غاية المزية

[الذريعة 281/18]

1. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1236/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 22 ذیقعده 1091ق؛ 145گ (6-150)[نسخه پژوهی: 3-142]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 3416

آغاز: برابر؛ انجام: العاشر اعطاء افعل في التعجب حکم افعل التفضيل في جوار التصغير ... من ذلك امثلة كثيرة (تم الانتخاب من الكتاب ...)

خط: نستعلیق، کا: محمد اشرف بن علی شاه مظفر آبادی، تا: 14 شوال 1105ق؛ واقف: میر جعفر، 1208؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 98، 23 سطر (6×13)، اندازه: 14×20سم [ف: 11-2420]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14389

آغاز: برابر؛ انجام: القاعدة الحادية عشرة من ملح کلامهم تعاوض اللفظين و لذلك امثلة كثيرة ... السابع اعطاء عسی حکم لعل في العمل کقوله یا ابتا تملك او.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ محشی به امضاء «منه» و «ق»؛ 149گ، 17سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 519-38]

الباب النقول في اسباب النزول / علوم قرآن / عربی

lubāb-un nuqūl fi asbāb-in nuzūl

سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری

soyūtī, “abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506)

تاریخ تأليف: یک شنبه 19 صفر 878ق

چاپ: در حاشیه تفسیر الجلالين چاپ شده.

تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 307/7

خط: نسخ، کا: عبدالکیم بن شیخ عبدالله مردوخی، تا: رجب 1332ق؛ 100گ (47ر -146پ)، اندازه: 17×22سم [ف: -208]

اللباب و مفاتیح الابواب = لباب الافكار و نتایج الانظار / اصول فقه / عربی

al-lubāb wa mafātīḥ-ul abwāb = lubāb-ul afkār wa natāyij-ul anzār

بروجردی، محمد محسن بن باقر، ق13 قمری

borūjerdī, mohammad mohsen ebn-e bāqer(- 19c)

تاریخ تأليف: ربیع الاول 1268ق

مشتمل بر «مقدمه» و چند «مقصد» و «خاتمه): مقدمه در بیان تعریف، موضوع و غایت علم اصول؛ مبحث اول مشتمل بر چند مطلب، مطلب اول در مبادی لغویه این جلد تا اواخر مبحث جواز نسخ را دارد. در آغاز کتاب نام آن چنین آمده است: «لباب الفصول و مفاتیح ابواب الاصول». گمان می رود این همان نسخه ای باشد که مرحوم حاج آقا بزرگ به نام «لب الاصول» شناسانده است.

آغاز: بسمله الحمدلله الذي علمنا معالم الشريعة و معارج اليقين ... اما بعد فیقول المفتقر الى رحمة ربه الغافر ... سمیته باللباب و مفاتیح الابواب و رتبته علی مقدمة و مقاصد و خاتمة ...

مشهد، الهيات، شماره نسخه: 14893

آغاز: برابر؛ انجام: و نسخ حکما و تلاوتها و الحمدلله اولا و آخرا، تمت الجلد الأول من الباب الافكار و نتایج الانظار ...

ج 1؛ خط: نسخ، بی کا، بی تاب تملک: مورخ 1285ق؛ مؤلف این کتاب آن را به علی بن المهدي داده است با مهر «علی بن المهدي»؛ جلد: تیماج، 210گ، 17 سطر (9×15)، اندازه: 16×22سم [ف: 2-209]

لب الاحكام / کلام و اعتقادات، فقه / فارسی

lobb-ol ahkām

سبزواری، محمد طاهر بن عبد النبي

sabzevārī, mohammad tāher ebn-e ‘abd-on-nabī

رساله ای مختصر در مسائل اصول دین و مذهب و فروع دین.

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4053/13

آغاز: بدان وفقك الله تعالی في الدارين که چنین استفاده نموده اخس بنی نوع انسان محمد طاهر بن عبدالنبی سبزواری ساکن سمنان؛ انجام یازدهم و فبه نذر و عهد و یمین و شرط ضمن عقد دوازدهم ازاله نجاسات از اشیاء ...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 8گ (216پ -223پ)، 15 سطر، اندازه: 11×18سم [محدث ارموی مخ: 3-1178]

لباس - آداب لباس سید البشر

لباس التقوي / اخلاق / فارسی

lebās-ot taqvā

خاتون آبادی، محمد حسین بن صالح، - 1151 قمری

xātūn ābādī, mohammad hoseyn ebn-e sāleh(- 1739)

به خواهش: مریم بیگم، عمه شاه سلطان حسین صفوی

تاریخ تأليف: ربیع الاول 1126ق

رساله ای در احکام غیبت و موارد حرمت و جواز آن با استناد به آیات و روایات. ابتدا محمد صالح به خواهش مریم بیگم نگارش کتاب را به عهده گرفت ولی اجل او فرا رسید و ادامه آن توسط فرزندش محمد حسین در ربیع الاول 1126 به پایان رسید؛ در یک مقدمه و شش «باب»: مقدمه: در بیان معنی غیبت و تحقیق حقیقت آن؛ باب 1. بیان حرمت و سر حرمت آن؛ باب 2. در بیان آنکه حرام است شنیدن غیبت و واجب است رد آن؛ 3. اقسام غیبت؛ 4. بیان کیفیت علاج غیبت و طریق محافظت خود از این مرض؛ 5. بیان صورتی چند که جایز است در آن صورتها غیبت کردن و حرام نیست؛ 6. بیان کیفیت توبه از غیبت و بیان کفاره آن.

آغاز: الحمدلله الذي حرم الغيبه والبهت والنمیمه علی عباده والصلوة علی اشرف المرسلين وخیر الاولين والاخرین محمد و الاصفياء الطاهرين من عترته واهل بیته واولاده ...

انجام: ششم آن که سخن او را به دیگران نقل نکند که باعث ابتلاء این شخص به این امور قبیحه می شود و چه بسیار قبیح است که احدی خود مرتکب شود امری را که دیگری را از آن منع نموده باشد والله تعالی یعلم حقایق الامور وحججه علیهم الصلوة والسلام الي یوم النشور

[فهرستواره منزوی 580/6]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18502

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: ربیع الاول 1126ق؛ مصحح، دارای نشان بلغ ابن محمد باقر محمد امین (/امیر) الحسني که نسخه را با نسخه اصل مقابله کرده، روی برگ اول نوشته ای به خط از محمد ابراهیم بن غیاث الدين محمد الجوزاني (بدون نقطه) در ربیع الاول 1139 آمده و مؤلف را با القاب فراوان ستوده و اظهار داشته که مؤلف اجازه عام روایت به او داده است، این نسخه همان است که در ذریعه وصفش آمده است؛ مهر: «امید شفاعت دارد محمد حسین» (چهارگوش)؛ جلد: تیماج، 16گ، 13 سطر (6/5×12/5)، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 51-2]

2. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1704

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: سید سعید طباطبائی، 1332؛ جلد: تیماج، 88گ، 11سطر، اندازه: 11×15/5سم [ف: 5-121]

3. قم، مسجد اعظم، شماره نسخه: 569/13

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: گالینگور، 29گ، 21 سطر، اندازه: 16×21سم [ف مخ: 4-1646]

لب الاسرار و نتيجة الافكار / علوم غریبه / عربی

lubb-ul asrār wa natījat-ul afkār

مکی، محمد بن ابراهیم

makkī «mohammad ebn-e ebrāhīm

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18911

آغاز: بسمله، الحمدلله المحمود في کل افعاله و الصلوة و السلام علی محمد و آله؛ انجام: و قد انتهی ما قصدته ... و الله اعلم ... و صلی الله علی سیدنا محمد و اله و صحبه و سلم

خط: نسخ، کا: سقانی علوی بن عبدالله، تا: 1140ق [رایانه]

لب الاسلام / کلام و اعتقادات / فارسی

lobb-ul eslām

استر آبادی، علی بن محمد جعفر، 1242 - 1315 قمری

estarābādī, “alī ebn-e mohammad ja far (1827 - 1898)

رساله مختصری در اصول اعتقادی و فروع دین و اصول اخلاقی در سه «عالم»: 1. اصول دین؛ 2. فروع دین؛ 3. اصول اخلاقی.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3873/3

آغاز: نیایش نام یزدان بی همال و ستایش سزاوار هر کمال و جمال و جلال و درود بر آل برگزیده او؛ انجام: بلکه کدام قصه و حکایتی است شیرین تر از قصص آئینیه

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف (شاید)، تا: 29 محرم 1309ق؛ جلد: مقوایی، 20گ (72پ-91ر)، اندازه: 11×17 سم [ف: 10- 260]

لب الاسلام في شرح لؤلؤ الاحكام ( فقه / عربی

lubb-ul islām fī š.-i lu’lu’-il ahkām

استر آبادی، علی بن محمد جعفر، 1242 - 1315 قمری

estarābādī, ‘alī ebn-e mohammad ja‘far (1827 - 1898)

شرح استدلالی مفصلی است بر کتاب «لؤلؤ الأحكام» پدر شارح، ملا محمد جعفر شریعتمدار. این شرح برای بیان مشکلات و مدارک مسائل اصل تدوین شده و اشاره به اقوال قدمای فقها نیز می نماید.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3879

آغاز: الحمدلله الذي أرشدنا الى سبیل معالم الاعلام و وفقنا لتفقه مدارك الاحكام و بین لنا شرائع الاسلام؛

جلد اول و تا احکام وضو را دارد و در شب بیستم ماه شعبان 1308 به پایان رسیده؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح در پایان سلسله شیوخ اجازه مؤلف به فارسی در چند برگی؛ 223گ، 16سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 10-264]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3880/1

جلد چهارم و در احکام نجاسات و مقداری از اوایل کتاب حج؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: تیماج، 242گ (1پ - 242پ)، اندازه: 17×22سم [ف: 10-265]

اللباس المشكوك / فقه / عربی

libās-ul maškūk

خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین، - 1173 قمری

xājū’ī, mohammad esmāʻīl ebn-e hoseyn(- 1760)

این رساله در الذريعه در حرف «ل» و یا در شمار رساله یاد نشده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3752/1

آغاز: بسمله، بعد حمد الله علی نعمائه ... یقول العبد المذنب الجاني محمد بن الحسين المشتهر باسمعیل المازندراني اختلاب اخبار نافی جواز الصلوة في ثوب او بدن یکون فیه او معمه شیء ... من فضلة مالا یوکل لحمه و هو طاهر في حیوته؛ انجام: ولکن الى أن تحتاط في الدين و تاخذ فیه بما هو اقرب الى اليقين ... و عترته الطاهرين و قتنا هذا إلى یوم الدين.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1271ق؛ جلد: تیماج، 29ص (2-30)، 15سطر، اندازه: 11×15/5سم [ف: 10-1736]

اللباس المشكوك / اصول فقه / عربی

libās-ul maškūk

زنجانی، اسدالله بن علی اکبر، 1282 - 1354 قمری

zanjānī, asad-ol-lāh ben ‘alī akbar (1866 - 1935)

رساله مختصری است در اثبات برائت در لباس مشکوک که از تقریرات درس استاد اکبر (ظاهرا سید محمد اصفهانی) نگاشته است.

[نقباء البشر 140/1]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2632

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... قد حققنا في محله تبعا لجمهور المحققين ان الشك في الشرطية کالشك في الجزئية في کونه مجری للبراءة في الشبهة الحكمية

نسخه اصل: کتابخانه ای در نجف اشرف؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ روی برگ اول موضوع رساله به خط مؤلف آمده است؛ 7ص [عکسی ف: 7-237]

اللباس المشكوك / فقه / عربی

libās-ul maškūk

نائینی، محمد حسین بن عبدالرحیم، 1276-1354 قمری

nā'īnī, mohammad hoseyn ebn-e 'abd-or-rahīm (1860 - 1935)

تاریخ تأليف: 1315ق

رساله فقهی استدلالی است در مسأله «صلاة در لباس مشکوک» که به طور مفصل به آن پرداخته است. مؤلف که معاصر میرزا محمد حسن شیرازی بوده است، نظر او را در درس فقه در جواز صلاة در لباس مشکوک، طرح کرده و سپس وارد اقوال مسأله شده و خود جواز را اختیار کرده است.

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... و بعد فحیث قد عمت البلوى في از مننا هذه بمایشك في اتخاذه من اجزاء غیر المأكول لکثره ما یجلب الينا من بلاد الكفر و کانت الشهرة السابقة قائمة علی عدم جواز الصلوة فیه ...؛

انجام: ولیکن هذا آخر ما اردنا تحریره في تنبیهات المسئله من استقصاء انواع الموانع و انحاء المانعية و تمیز ما یدخل الشك فیه في عموم هذا النزع عما یخرج منه و لنختم الرسالة بذالك حامد مصلياً ..... علی اعدائهم اجمعین الى یوم الدين.

چاپ: قم، مؤسسه آل البيت، 1418ق، با تحقیق جعفر بن علی غروی نائینی از نوادگان مؤلف

[الذريعه 294/18 ش 174]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16241

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: حدود قرن 14؛ مصحح، محشی با نشان «منه عفی عن جرائمه»، با نشان «بلغ » مقابله شده؛ جلد: تیماج مذهب، 84گ، 14 سطر (10×15)، اندازه: 16/5×21/5سم [ف: 227-41]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16867

آغاز: المقام الاول في تحریر ... الشبهه من مجازی؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کا: خوانساری موسی بن محمد، تا: 1343ق؛ افتادگی: آغاز [رایانه]

3. قم، مؤسسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 561/1

خط نسخ، کا: محمد تقی بروجردی، تا: دوشنبه 11 رجب 1347ق؛ 52گ (1پ -52ر)، 19 سطر، اندازه: 16/5×21سم [ف: 2-352]

4. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8410

خط: نسخ، کان معنوی تهرانی، تا: محرم 1352ق؛ مصحح؛ یادداشت امانت از سید محمد مجتهد بهبهانی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 42گ، 20 سطر، اندازه: 17/5×22سم [ف: 28-16]

5. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 759

آغاز: برابر، انجام: فلا یعقل ان یتحقق نتيجة الجعل الظاهري الا بعد فعلية.

خط: تحریری، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ 60گ، 15 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 2-37]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4000

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا، تملک: محمد جعفری به تاریخ دوشنبه 24 جمادی الاول 1372؛ جلد: مقوایی، 79گ، 21 سطر، اندازه: 14/5×24سم [ف: 10-275]

اللباس المشكوك / فقه / عربی

libās-ul maškūk

آقا ضیاء عراقی، 1278 - 1361 قمری

aqa ziya'-e eraqi (1862 - 1942)

تاریخ تأليف: پنج شنبه 20 رجب 1342ق

بحثی است استدلالی، با مقدمه ای در آغاز مشتمل بر روایاتی که در فهم مسأله به کار می آیند.

آغاز: اعلم انه قد یظهر من المحقق قدس سره في الشرائع و جماعة أخرى من الاعلام عدم جواز الصلاة فیما شك انه مما یصلی فیه

انجام: خصوصا في مثل هذا الحديث بملاحظة سیاق اخواتها، و الله اعلم ...

1. اصفهان؛ هادی نجفی؛ شماره نسخه: 93

خط: نسخ، کا: عبدالله بن محمد حسین هشترودی تبریزی، تا: 1344ق؛ 22گ، 21 سطر، اندازه: 16/5×22سم [اوراق عتیق: 2-332]

2. قم، مؤسسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 561/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کان محمد تقی بروجردی، تا پنج شنبه 14 رجب 1347ق؛ جلد: مقوایی، 24گ (52پ -75ر)، 19 سطر، اندازه: 16/5×21سم [ف: 2-352]

اللباس المشكوك / فقه / عربی

libās-ul maškūk

موسوی خسروشاهی، محمد باقر بن هاشم، ق 14 قمری

mūsavī Xosrošāhī, mohammad bāqer ebn-e hāšem( - 20c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17277/8

آغاز: بسمله اعلم ان البحث في اللباس المشكوك یقع من حیث الشك في کونه من اجزاء ماکول اللحم او غیر ماکول اللحم؛ انجام: و اذا کان المتعلقه متعلق اما ان یکون متعلق المتعلق بصرف وجوده کذلك.

خط: تحریری، کا: سید هادی خسرو شاهی تبریز، تا: قرن 14؛ 14ص (138 - 151)، اندازه: 13/5×21سم [ف: 47/2-113]

اللباس المشكوك / فقه / عربی

libas-ul maskuk

رساله ای است فقهی و استدلالی در بیان حکم نماز در لباسی که مشکوک است و دانسته نیست که آیا از اجزاء مأكول اللحم است یا اجزاء حیوان غیر مأكول اللحم. در این باره رساله های متعددی نگاشته شده است که در الذريعة هفده رساله در این باره معرفی شده است.

[الذريعة 293/18-295]

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 613/2-4/83

آغاز: بسمله الحمدلله ... مسئله لوشك المصلي فیما یستصحبه من اللباس وغیره من المحمولات في کونه مما لایو کل لحمه او مما یوکل هل یصح الصلوة فیه ام لاقال صاحب المدارك نقلا عن العلامة في المنتهى انه لو ثبت؛ انجام: وان کان في الحقيقة شيئاً واحدا علی جمیع التقادير الا ان اختلف التعابير موجب لاختلاف مراتب الاطاعة والامتثال فافهم و تأمل والله العالم.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح، با خط خوردگی؛ 16گ، 23سطر [ف: 4-2039]

لباس المشكوك بغیر الماكول - اللباس المشكوك

لباس المصلي / فقه / عربی

libās-ul muşallī

بهاری همدانی، محمد باقر بن محمد جعفر، 1277 -1333 قمری

bahārī hamadānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad ja'far (1861 - 1915)

رساله ای است مختصر و استدلالی، در بیان شرایط لباس نماز گزار.

[الذريعة 309/15 سطر اول]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12319/1

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد فالکلام في لباس المصلي یعمم ذلك جمیع ما صدق علیه اللباس عرفاً؛ انجام: انهما ضعیفا السند و الا لماجاز بیعه مطلقة و هکذا الانتفاع به و قد تقرر ذلك خط: شکسته نستعلیق، کا: بهاری همدانی، محمد باقر بن محمد جعفر، تا: قرن 13، جا: نجف اشرف؛ مصحح، محشی؛ 4گ (1-4)، 20-18سطر، اندازه: 9×12سم [ف: 31-192]

لباس المصلي / فقه / عربی

libās-ul muşallī

کلارستاقی، علی اکبر بن محمد، - 1362 قمری

kalārostāqī, ‘alī akbar ebn-e mohammad(- 1943)

رسالهای مختصر و استدلالی در بیان صحت نماز در لباس مشکوک بین این که آیا از اجزاء حیوان مأكول اللحم است یا نه؟

چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 202/2

آغاز: بسمله و بعد فیقول العبد المذنب السمي ... احببت ان اکتب في ذلك رسالة وجيزة في تحقیق القول في المسئلة مما هو المختار الذي یدل علیه الاخبار ...

خط: نستعلیق شکسته، کاتب = مؤلف، تا: 16 محرم 1317ق، جا نجف اشرف؛ با خط خوردگی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 14 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: -192]

لباس المصلي / فقه / عربی

libās-ul muşallī

حجت کوه کمری، محمد بن علی، 1310 - 1372 قمری

hojjat-e kūh-kamarī, mohammad ebn-e ‘alī (1893 - 1953)

1. قم؛ حجت کوهکمری؛ شماره نسخه: 51/6

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح [ف: -51]

2. قم؛ حجت کوه کمری؛ شماره نسخه: 52/19

خط: نستعلیق نازیبا، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح [ف: -53]

لباس المصلي / فقه / عربی

libās-ul muşallī

استدلالی مختصر و موجزی است از مؤلفي نامعلوم در مبحث لباس مصلی.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13488

آغاز: بسمله، اعلم انه قد یظهر من المحقق في شرایعه و جماعة اخری من الاعلام، انجام: يؤخذ بدلالته الالتزامية فیصیر تمامية الباقي من لوازم الدفع الظاهري.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا، 26گی، 20 سطر، اندازه: 20713سم [ف: 20-414]

لباس مصلی / فقه / فارسی

lebās-e mosallī

از فتاوی حاج سید باقر سلمه الله تعالی.

مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 8/8

فصل چهارم در ... خط: نستعلیق، کا: سید صدرالدین عربی استر آبادی، تا: 1254ق؛ جلد: تیماج، 1گ (30)، 14-23 سطر، اندازه: 12×17/5 سم [ف: -20]

لباس نمازگزار (رساله در) - لبس الحرير في الصلاة

لب الاصول / اصول فقه / عربی

| lubb-ul usul

انصاری، زکریا بن محمد، 826؟ - 926؟ قمری

ansārī, zakarīyā ebn-e mohammad (1423 - 1520)

وابسته به: جمع الجوامع في أصول الفقه؛ سبکی، عبدالوهاب بن علی (727-771ق)

گزیده ای است از «جمع الجوامع» تاج الدين عبدالوهاب بن علی سبکی مصری دمشقی در اصول فقه، در یک «مقدمه» و هفت «کتاب».

آغاز: بسمله. الحمدالله الذي وفقنا للوصول الى معرفة الأصول ... و الصلوة و السلام علی محمد و آله و صحبه الفائزون من الله بالقبول و بهد فهذا مختصر في الاصولين و ما معها اختصرت فیه جمع الجوامع

انجام: و یعلم أنه لا یکون الا ما یرید الله کونه

چاپ: مصر، 178 صف 1310ق.

[زر کلی 46٫3 «زکریا الانصاري»؛ سر کیس، معجم المطبوعات 483/1 -487؛ الاوقاف العامة موصل 115/2]

شرح و حواشی:

1- غاية الوصول الى شرح لب الاصول؛ انصاری، زکریا بن محمد (926-826)

1. تهران؛ دانشگاه، شماره نسخه: 1922/4

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ با حواشی از شرح جمع الجوامع که آنهم ناقص است؛ جلد: مقوا، 17ص (136-152)، اندازه: 11×26سم [ف: 8-534]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38238

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1156ق؛ مصحح، محشی به خط محمد وسیم بن احمد در 25 شوال 1157، دارای بلاغ؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 15گ، 21 سطر، اندازه: 13×21سم [اهدائی رهبر: 11-427]

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 451/1

همان نسخه بالا [مؤيد: 1-365]

3. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1009

آغاز: برابر؛ انجام: افتاده: و منها فساد و الاعتبار بان خالف .

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 24گ (25ر-48پ) [ف: 2-213]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1542/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: اورامی نو تشتی، احمد، تا: 1218ق؛ جلد: مقوا، 15سطر (8×13)، اندازه: 10×15/5سم [ف: 8-167]

5.تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1267/9

خط: نسخ پخته، بی کا، تا: 1243ق، جا: قریه قصلان؛ محشی؛ 25گ (117پ-141پ) [ف: 3-281]

لب الاصول / اصول فقه / عربی

lubb-ul uşūl

یزدی، عبدالخالق بن عبدالرحیم، 1206 - 1268 قمری

yazdī, ‘abd-ol-xāleq ebn-e ‘abd-or-rahīm (1792 - 1852)

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2437/1

کاتب = مؤلف، تا: 1244ق؛ اهدایی: محمود شیخی زاده؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 61گ (1-61)، اندازه: 10×17سم [ف: 4-1293]

لب الأصول / اصول فقه / عربی

lubb-ul uşūl

استدلالی است و متوسط .

[الذريعه 286/18]

مشهد؛ امام هادی؛ شماره نسخه: 106

آغاز: الحمدلله الذي اظهر عموم حکمته في جمیع الموجودات و اصل شمول قدرته في سائر التكوينيات

در ادله عقلیه می باشد مشتمل بر مقاصد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ با یادداشتی به تاریخ رمضان 1272؛ جلد: تیماج مشکی، 109گ، اندازه: 10×17سم [ف: -77]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 917

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 3-122]

لب الأصول - عربی

lubb-ul uşūl

تهران؛ شهشهانی ، حسین، شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا [میراث اسلامی: 5-606]

لب الالباب - الاخلاق

لب الالباب - عرفانی (رساله)

لب الالباب / گوناگون / عربی

lubb-ul albāb

نصیری طوسی، محمد تقی بن عبد الحسين، ق 11قمری

nasīrī tūsī, mohammad taqī ebn-e 'abd-ol-hoseyn(-17c)

تاریخ تأليف: 1070- 1074ق

محمد تقی بن عبدالحسین بن محمد زمان نصیری طوسی سپاهانی گویا برادر مؤلف کشف الآيات از خاندان خواجه طوسی و شاگرد فیض کاشانی و از دانشمندان شیعی اخباری و مؤلف مبدء و معاد، شالوده کتابی به نام «لب الالباب» را ریخته و می خواسته است که از علوم مربوط به اخلاق و سیاست و فقه که از آنها به «ناموس» تعبیر می کند در آن بیاورد. او می خواست این کتاب را که به چند مجلد و چند اصل و چند فن و چند جزء بخش کند و از کتاب های دانشمندان در آن بیاورد. این بود که این نسخه را که به نام «مجموعه» و «دفه» نیز می خواند فراهم آورده و بدان نام «لب الالباب» یا «لب اللباب» داده و پاره ای از اجزای آن را به نام های دیگری که خواهیم دید خوانده است. به گواهی نسخه ما که اصل خط او است نتوانست همه آن را به پایان رساند. او در سال های 1070 تا 1074ق به گرد آوردن این کتاب می پرداخته است. در این کتاب چنان که می بینیمبیست و سه کتاب و رساله از خود او و دیگران هست و او پیش از بسیاری از آنها دیباچه ای از خود گذارده و غرض خویش از آوردن و یا ساختن هر یکی از آنها را روشن ساخته است. کتاب ها و رساله های مندرج در این کتاب: 1. التقاط طليعة العلوم فارسی، تقی الدين محمد؛ 2. رسالة في العلوم؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبد الحسين؛ 3. فهرس العلوم؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی؛ 4. فهرس لب الألباب؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین؛ 5. نیرین؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین؛ 6. گزیده ای از اخلاق ناصری خواجه طوسی؛ 7. سر الاسرار؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین؛ 8 سر سر الاسرار؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین؛ 9. صناعات =صناعیه =حقایق الصنايع؛ میر فندرسکی، ابوالقاسم بن میرزا بزرگ؛ 10. قابوسنامه؛ 11. ترجمه اوصاف الاشراف؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد؛ 12. اسرار الصلوة؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین؛ 13. جامع عباسی؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین؛ 14. النخبة الوجيزة في الحكمة العلمية و الاحكام الشريعة؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی؛ 15. الفرائض النصيرية علی مذهب اهل البيت جواهر الفرائض درسالة الدرة؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد؛ 16. الحبل المتين في إحكام أحكام الدين؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین؛ 17. اوزان و مقادیر و اختیارات؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین؛ 18. حاشية المختصر النافع؛ محقق کرکی، علی بن حسین؛ 19. زبدة الاصول؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین؛ 20. آداب مناظره؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبد الحسين؛ 21. الاقتصاد للارشاد الى طریق الاجتهاد في معرفة المبدء و المعاد؛ 22. سفينة النجاة؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی؛ 23. منتخب کتاب الملل و النحل؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسین و پس از این در این نسخه به جز مطالب و یادداشت های پراکنده سه رساله است: 1. نثر اللآلي = الدر الكنون؛ طبرسی، فضل بن حسن؛ 2. چهل سوره «تورات»؛ 3. پندهای لقمان. این سه به خط دیگری است و گویا مالکان بعدی مجموعه آنها را بر آن افزوده اند. برگی در پایان نسخه گذارده شده و در روی آن چنین آمده: «بسمله الاجزاء الثالثة من الفن الثاني من الاصل الاول في اصل الاصول و هو الروايات و الاحاديث الامامية ... و فیه اصول اربعة مشهورة: الكافي و الفقيه و التهذيب و الاستبصار، و الوافي من مصنفات مولانا و مقتدانا و استادنا ... ملا محمد الكاشى ادام الله برکات انفاسه القدسية و اطال فیضه علی البرية حاوی علی هذه الكتب الاربعة فنکتفی بذکره ولکن لعظم قدره و جسم حجمه ... فافرد ناله دفة اخری ثم نذکرفی هذه الدفة من الروايات بعضا مما ورد من تفسیر الآيات المتشابهة و بعضا من منتخبات علل الشرايع و الأمالي و غیرها مما لیس في الوافي ... و قد الف خدمة مولانا هذا في تفسیر الأئمة کتابا ... کثیر المعني قلیل اللفظ فسنورده في هذه الأجزاء. الجزء الاول من الأجزاء الثالثة في تفسیر الائمة من تدوینات مجلس مولینا و مقتدانا و استادنا بسمله» (پس از این سفید گذارده شده و هشت سطری در این صفحه بیش نیست).

شرح و حواشی:

1- فهرس لب الالباب = فهرست العلوم؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبد الحسين (-11)

تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 111 - ب

خط: نستعلیق و شکسته و نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ با یادداشت های ادبی لغوی به عربی با عنوان های «وصل» و «فصل» و گویا شالوده کتابی است در لغت از خود نصیری، در برگ 12 مکرر «مقدمات الحاقيه» است درباره خیر و شر و علت و اثر و غایت و کمال و غرض و عبث بفارسی دارای شش مقدمه، مطالب پراکنده دیگری هم در میان نسخه دیده می شود و بیشتر آنها از خود نصیری است، روی هم رفته 226 کتاب و رساله در این جنگ دیده می شود؛ مهر: «هو المالك بالاستحقاق، ادخله بلطفه الجاسم بنوبة ابی القاسم 1341»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 355 گ، 26سطر (10/5×19/5)، اندازه: 16/5×27/5سم [ف: - 430]

لب الالباب في الدراية و علم الرجال = لب اللباب / رجال، درایه / عربی

lubb-ul albāb fi-d dirāya wa ‘ilm-ir rijāl = lubb-ul lubāb

استر آبادی، محمد جعفر بن سیف الدين، 1198 - 1263 قمری

estarābādī, mohammad ja‘far ebn-e sayf-od-dīn (1784 - 1847)

تاریخ تأليف: ربیع الثاني 1235ق

رساله ای است استدلالی، در قواعد کلی علم درایه ورجالکه به درخواست برخی از شاگردان با شتابزدگی نوشته؛ مرتب بریک مقدمه و هشت «باب» و «خاتمه»: المقدمة في تعریف علم الرجال وموضوعه والحاجة اليه؛ باب 1. تعریف الخبر؛ 2. في تقسیمه؛ 3. انحاء تحمل الحديث؛ 4. تزكية الراوي؛ 5. الفاظ الجرح والتعدیل؛ 6.لزوم ذکر سبب تلك الألفاظ؛ 7. تعارض الجرح والتعدیل؛ 8 كيفية الرجوع الى کتب الرجال وتمییز المشتركات.

آغاز: بسمله، حمدله اما بعد فیقول الغريق في بحر العصيان المتمادي محمد جعفر الاسترآبادي ... هذه رسالة في علم الرجال کتبتها علی سبیل الاستعجال اسعافا لحاجة بعض الأحباء و سمیتها بلب الألباب. اعلم ان الكلام في المطالب الرجالية التي تتوقف علیه المقاصد الاستدلالية یقع في مقدمة و ابواب و خاتمة

انجام: نعم یصح القول بالاعتبار من جهة حصول الظن بالاصدق و الاحكم

چاپ: میراث حدیث شیعه، دفتر دوم، قم، مؤسسه فرهنگی دار الحديث، 1378ش، ص 395 - 496 با تخقیق محمد حسین مولوی.

[الذريعة 283/18 ؛ ريحانة الادب 207/3 ؛ دار صدام ص 239]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5344

انجام: کما یدل علیه أسناده علیه السلام فلا یقدح حذف الواسطة بناء علی أن العدل اذا أسند ...

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، افتادگی: انجام؛ جلد: مقوایی، 33 گ، 16 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 14- 130]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20977

آغاز و انجام: برابر

نسخه در فهرست 310/27 نیز آمده است؛ خط: نسخ خوب، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی با نشانی «منه دام ظله العالي» و مهر: «مصطفی الحسيني 1342» (بیضوی)؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: بلغاری، 21گ (97پ - 117پ)، 22 سطر، اندازه: 15×21سم [اهدائی رهبر: 8-30]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 17597

آغاز: برابر؛ انجام: و بالجملة فدعوی العلم اذا کانت مما یقتضی بفسادها عادة اهل الحرفة التي ینسب اليها المدعى وان تأمل غیرهم ما لیس له السن بها غیر مسموعة و مجرد الاطمينان الذي یزول بعد التأمل.

تا اوایل ابواب است؛ خط: نسخ، کا: محمد ابراهیم حائری، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ واقف: روح الايمان، آذر 1368؛ جلد: تیماج، 5ص، 31سطر، اندازه: 21×30/5سم [ف: 27-311]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28019

آغاز: برابر؛ انجام: الصدقالاورع و نحو ها من الاحوال لا العلم في امثال زماننا الالكتب الرجال و في زمان

نسخه در فهرست311/27 نیز آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ اهدایی: رهبری، دی 1380؛ جلد: گالینگور، 9گ (50پ -58پ)، 20 سطر، اندازه: 19/6×25سم [اهدائی رهبر: 8-30]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 31859

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1383؛ جلد: تیماج، 15گ (189پ - 203پ)، 23 سطر، اندازه: 14/5×22/5سم [اهدائی رهبر: 8- 30]

6. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 2707/1

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 68گ، 15 سطر (9/5×15)، اندازه: 16×22سم [ف: 5-472]

7. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4501/8

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم بن رمضانعلی لاریجانی، محمد مهدی مازندرانی، تا: قرن 13؛ مصحح؛ جلد: تیماج ، 18گ (222پ - 239)، 24 سطر (9/5×15/5)، اندازه: 14×20/5سم [ف: 19-125]

8. مشهد؛ حیدری؛ شماره نسخه: 38/2

کا: ابراهیم بن یعقوب رشتی، تا: قرن 13 [اندیشه حوزه: س 2 ش، 7-214]

9. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2344/3

آغاز: برابر

بی کا، تا: 1233ق؛ اهدایی: حسین تراب یزدی؛ 20گ (108-127)، 14سطر (9×14)، اندازه: 15×21سم [ف: 4-1258]

10. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 375

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ابراهیم بن یعقوب رشتی، تا: پنج شنبه 12 شعبان 1233ق؛ 22گ، 20 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1-490]

11. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3131

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: ذیحجه 1234ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 29گ، 19سطر، اندازه: 10×17سم [محدث ارموی مخ: 3-1179]

12. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19121

آغاز و انجام: برابر

خط شکسته نستعلیق، کا: محمد بن رضا رشتی، تا: 28 رمضان1234ق، جان کربلا؛ واقف: خانم بیگم عقیلی، خرداد 1371؛ جلد: مقوای مذهب، 20 گ، 20 سطر، اندازه: 14/5×21/3سم [ف: 27-309]

13. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6710

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد علی بن رضاخان، تا: جمعه 13 ربیع الاول1235ق؛ محشی از مؤلف؛ 28گ، 17 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 6-621]

14. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 937/2

آغاز: برابر

کا: محمد بن عبدالوهاب بیدگلی، تا: 1238ق؛ 30گ، قطع: رقعی [ف: -329]

15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27359

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد علی بن محمد حسن کاشانی آرانی، تا: 28 جمادی الثاني1241ق؛ مصحح، محشی گاهی به لفظ «منه دام ظله»، با نسخه مؤلفمقابله شده؛ 34 گ، 18سطر، اندازه: 14/5×20سم [ف: 27-310]

16. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5434/21

کا: محمد طاهر بن محمد صالح حسینی، تا: جمعه 28 شوال 1243ق، جان کربلا؛ جلد: تیماج، 8گ (248ر -255پ)، اندازه: 15×21سم [ف: 16-338]

17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7594/1

خط: نستعلیق، کا: عبدالرسول ملقب به کوچ کجوری، تا: 1244ق؛ جلد: تیماج، 19گ (1پ-19پ)، اندازه: 15/5×21سم [ف: 19-407]

18. کرمانشاه؛ فیض مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره/4

کا: محمد بن حسین بن محمد علی خراسانی مشهور به جدید، تا: جمعه 12 جمادی الثاني1253ق [ تراثنا: س2ش 4-55]

19. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 296613

خط: نسخ ریز، کا: ابراهیم بن محمد موسوی دزفولی، تا: پنج شنبه 6 رجب 1254ق، جان دزفول؛ 13گ (149پ -161ر)، 17 سطر (7/5×14/5)، اندازه: 15/5×21/5سم [ف: 10-1867]

20. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4023/8

آغاز: برابر؛ انجام: و کون بناء الشرع علی الظاهر أظهر الله من یجعل الأصل ظاهر و حشرنا مع من جعله طاهراً ...

خط: نسخ، کا: آقا بابا بن محمد مهدی شهمیرزادی، تا: 1255ق؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ جلد: تیماج، 14گ (81ر-94ر)، 25 سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 11-27]

21. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10584/9

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1256ق [میراث شهاب: س9ش 2-33]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13833/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد حسین بن ملا احمد شهر بانکی مشهور به کرمانی، تا: 1256ق؛ جلد: تیماج مذهب، 61گ (1پ -61پ)، 11سطر [ف: 37-385]

23. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض12909

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1258ق، جا: کربلا [الفبائي: -482]

24. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 646/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول 1259ق؛ محشی به لفظ «منه دام ظله»؛ 27ص (58-84)، 19 سطر، اندازه:12/5×22سم [ف: 2-475]

25. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13722/1

آغاز و انجام: برابر

خط شکسته نستعلیق، کا: ابو الحسن، تا: 1261ق؛ مجدول، مصحح؛ 15گ (15-1)، 19 سطر، اندازه: 10/5×16سم [ف: 34-669]

26. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3007/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 17 ربیع الاول 1263ق؛ مصحح؛ 41گ، 15سطر، اندازه: 10×15سم [ف مخ: 34-1647]

27. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 994/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: قاسم بن مسیح گیلانی، تا: ذیقعده 1263ق؛ 71گ (51پ -121ر) [ف: 5-1719]

28. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 682/2

کا: محمد جعفر ساوجی، تا: 1271ق؛ قطع: خشتی [ف: -293]

29. کرمانشاه، فیض مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره/2

کا: حسین موسوی کرمانشاهی، تا: جمعه 5 ذیحجه 1301 ق [تراثنا: س2ش 4-47]

30. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3819/1

خط: نسخ، کا: ابوالفضل موسوی، تا: ربیع الاول 1310ق؛ در برگی اول چند بیت شعر عربی به خط کاتب در هشتم شعبان 1310 و یادداشتی آمده که شخصی کتاب را به سید جلال الدين محدث حسینی به سال 1326 اهدا نموده؛ 34گ (1پ -34پ)، 15سطر، اندازه: 15×23سم [محدث ارموی مخ: 3-1179]

31. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 504/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: حسن بن صادق موسوی، بی تا؛ 38ص، اندازه: 15/5×21/5سم [ف: 2-199]

32. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1109/1

آغاز: برابر؛ انجام: و منهم المولى الميرزا محمد الاسترابادي صاحب الرجال الكبير و الوسيط و الصغير الى غیر ذلك من العلماء فعلیك بملاحظة احوالهم من کتب الرجال (تمت في سنة 1235) برابر با گ116ر س 9 ش 994/4 و نزدیک به ده ص که درباره محمد بن اسمعیل است ندارد.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 202گ (همه دفتر)، 20سطر (6/5×14)، اندازه: 11×20سم [ف: 5-1720]

33. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 4123/4

خط: نستعلیق چلیپا، کان جلال الدين بن غیاث الدين حسینی افچهای کوشک دشتی، بی تا؛ جلد: تیماج، 55گ (138-192)، 16سطر (5×11)، اندازه: 11×16سم [ف: 13-3104]

34. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4713/1

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، جلد: تیماج، 41گ (1پ -41ر)، 14سطر، اندازه: 11×20/5سم [ف: 13-297]

35. زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه: 4مجموعه بدون شماره

بی کا، بی تا [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1-147]

36. تبریز؛ قاضی طباطبائی، شماره نسخه: بدون شماره/8

بی کا، بی تا [نشریه: 7-517]

لب الالباب في شرح ملحة الاعراب / نحو /عربی

lubb-ul albāb fī š.-e malhat-ul i'rā

حریری، قاسم بن علی، 446 - 516 قمری

harīrī, qāsem ebn-e ‘alī (1055 - 1123)

وابسته به: ملحة الإعراب و مودعة بدایع الآداب؛ حریری، قاسم بن علی (446-516)

شرح متوسط بر منظومه «ملحة الاعراب» سروده خود شارح که در 747 بیت دربیان اصول علم نحو به نظم کشیده شده است. در آن پس از ذکر ابیاتی به توضیح معنی و رفع مشکلات و معضلات لفظی و معنوی آن پرداخته شده است.

آغاز: اقول من بعد افتتاح القول ** بحمد ذی الطول شدید الحول / و بعده فاضل السلام ** علی النبي سید الانام / و آله الاطهار خیر آل ** الصابرين الصادقي المقال / یا سائلی عن الكلام المنتظم ** حد و نوع“ والی کم ینقسم. الحد ما یمنع الشيء المحدود عماحد به و یمنع غیره من الدخول فیه ومنه اشتقاق حدود الدار و الحد في اللغة المنع ومنه سمی البواب ..

1. کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 331/2

آغاز: برابر؛ انجام: و الحمدلله علی ما اولی ** فنعم ما اولی و نعم المولى / ثم الصلوة بعد حمد الصمد ** علی النبي المصطفى محمد

تذکر: نام کتاب و مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 19 افتادگی: انجام ؛ مهر: «ابوالصدر الحسيني 1117» (بیضوی)، «عبده سید علی الحسيني 1120» (بیضوی)؛ جلد: تیماج مذهب، 157گ (20ر -176پ)، 13 سطر، اندازه: 10×15سم [ف مخ]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6284

آغاز: به جماعة المؤنث و ما لا یعقل کقولك في الامر للمذکر خف و قل و بع؛ انجام: و آله و صحبه الاطهار ** القانتين في دجی الاسحار

خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه 16 جمادی الثاني 884ق؛ افتادگی: آغاز ( چهار پنج ورق از ابتدای آن ساقط است و شروع می کند از اواخر شرح بیت ما قبل نخستین بیت از باب فعل مضارع یعنی: «و ان وجدت همزة اوتا ** او نون جمع مخبرا و یا / قد الحقت اول کل فعل ** فانه المضارع المستعلي»)؛ مقابله شده؛ جلد: تیماج، 102گ، 17سطر، اندازه: 13/5×18/3سم [ف: 12-336]

3. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1617

آغاز: برابر، انجام: و آله و صحبه الأخيار ** القانتين في الدجي الأبرار

خط: نستعلیق، کا: عطاء الله بن مسیح بن ابراهیم بن حسن آملی، تا: غره ذیحجه 144ق، جا: جزائر بصره؛ محشی؛ مهر: محمد جعفر بن محمد باقر ساعاتی «باقر العلوم ادر کنی» مربع)، «بنده آل محمد صفی» (دایراه)، «محمد باقر بن محمد تقی (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 59گ، 19 سطر، اندازه: 10/5×14/5سم [ف: 5-22]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3973

آغاز: برابر؛ انجام: و آله الائمة الاطهار ** القانتين في الدجي الاخيار او ابیاتها سبعمائه و سبعا ** و اربعین فاضع الى سمعا

خط: نسخ، کا: عبدالله بن ابی القاسم بن محمد بن احمد الرفاعي الزيلى، تا: دوشنبه آخر ربیع الاول 982ق، جا: مسجد هجرة؛ تاریخ مقابله جمعه چهارم ربیع الثاني 982 در همان محل؛ واقف: رضا نائینی، مرداد 1311؛ جلد: تیماج، 56گ، 25 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 12-335]

5. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1119/7

خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 11؛ محشی به نشانه «س»؛ 45گ (111-165)، اندازه: 15×21سم [ف: 3-864]

6. یزد؛ جامع کبیر؛ شماره نسخه: 138/7

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ قطع: ربعی [نشریه: 4-395]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17301

آغاز: برابر، انجام: سنه 1013 بقلم الفقير الحقير کثیر الذنوب ... علی ساکنه افضل الصواب و التحيات و الكلام.

خط: نسخ، کا: نجار الحسائي، جعفر بن محمد بن علی، تا: 1013ق [رایانه]

8. مشهد؛ مدرسه باقریه؛ شماره نسخه: 188

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: جعفر بن محمد بن علی بن محمد بن علی بن ابراهیم بن داود، شهیر به نجار تحسائی، تا: چهارشنبه 8 صفر 1013ق، جا: مشهد رضوی؛ واقف: سید محمد باقر سیستانی، محرم 1114ق؛ کاغذ: اصفهانی، 17سطر (7×13)، اندازه: 11×17/5سم [تراثنا: س6ش 2-96]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3882

آغاز: برابر؛ انجام: و آله الائمة الاطهار ** القانتين في الدجى الاخيار/ و اهله و صحبه من بعد ** بداك تمحا خطای او لعمد

خط: نسخ، کا: صدقة بن ناصر بن سلطان بن راشد حنبلی، تا: آخر شعبان 1016ق؛ نسخه ثالثی است از همان کتاب؛ واقف: ابوالقاسم؛ 66گ، 23 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 12-337]

10. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2661/3

آغاز: برابر؛ انجام: ثم الصلاة بعد حمد احمد ** علی النبي المصطفى محمد وآله وصحبه الابراري ** القائمين في دجا کاری.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ نونویسی در قرن 12؛ تملک: محمد بن حجازی بن برهان در سال 1182ق؛ 56گ، 20 سطر، اندازه: 14×17سم [ف مخ: 4-1647]

لب الالباب في علم الاعراب / نحو / عربی

lubb-ul albāb fi ‘ilm-il iʻrāb

اسفراینی، ابو اسحاق

esfarāyenī, abū-eshāq

وابسته به: الكافية في النحو؛ ابن حاجب، عثمان بن عمر (570-646)

نویسنده این کتاب را در شرح کافیه ابن حاجب پرداخته و آنرا به سلطان زمان تقدیم نموده است. نام سلطان از متن به دست نیامده و کتاب عالمانه تحریر یافته و حاوی همه ابواب نحو است. عبارات ابن حاجب تا اواخر بسطر شرح و تفسیر و از جهت اعرابی حاشیه شده است.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1800

آغاز: بسمله، الحمد لله الموجد من العدم المستأثر بالقدم؛ انجام: پایان: کان ساکنا کسرتم یتبعه. تم تم.

خط: نسخ درشت، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، تیماج مذهب، 190گ، 9 سطر (9×11/5)، اندازه: 17×26سم [ف: 10-381]

لب الالباب في علم الاعراب /نحو / عربی

lubb-ul albāb fī ‘ilm-il i'rāb

بیضاوی، عبدالله بن عمر، - 685 ؟ قمری

beyzāvī, 'abd-ol-lāh ebn-e ‘omar(- 1287)

وابسته به: الكافية في النحو؛ ابن حاجب، عثمان بن عمر (570-646)

کوتاه شده ای از «کافیه» ابن حاجب در نحو عربی است. این کتاب را بیرکلی یا بر کوی، زین الدين محمد بن پیر علی محیی الدين (929-981ق) شرح نموده و «امتحان الأذكياء» نامیده است. مصطفی بن حمزه آل طه یکی از دانشمندان قرن یازدهم حاشیه ای بر «امتحان الاذكياء» نگاشته که به سال 1260 و 1270 با نام «حاشية اده لی علی الامتحان» چاپ شده است. چلبی در کشف الظنون دو شرح دیگر نیز بر این کتاب یاد کرده است.

[معجم المطبوعات سر کیس ص 610، 1714 و 1750؛ کشف الظنون ج 2 ص 1546]

شرح و حواشی:

1- امتحان الاذكياء؛ بر کلی، محمد بن پیر علی (929-981)

2- حاشية امتحان الاذكياء؛ آطه وی، مصطفی بن حمزه (-11)

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1981

آغاز: بسملة. رب اعن؟ الحمدالله الموجد من العدم المستأثر بالقدم ... و بعد فلما رایت ... ملجأ سلاطین العالم ... شمس الدنيا و الدين غیاث الاسلام ... صنفت منه کتاب و جیز الالفاظ ... سمی بلب الالباب في علم الاعراب ... انه خیر مدعو و اکرم مجیب. اللفظ الموضوع لمعنی مفرد هو الكلمة؛ انجام: حرف التذكير مدة تلحق آخر کل كلمة یقف المتكلم علیها من بعض کلامه لتدارك الباقي بعد ذهوله عنه و یتبع حركة ما قبلها ان کان متحركاً. وان کان ساكناً کسر تمت

خط: نسخ درشت، بی کا، بی تا؛ محشی؛ جلد: تیماج، 207گ، 3 11سطر (7×11)، اندازه: 15×24سم [ف: 11-6]

لب الالباب في مراسم الاعراب / نحو /عربی

lubb-ul albāb fi marāsim-il iʻrāb

قزوینی، طاهر بن احمد، - 756 قمری

qazvīnī, tāher ebn-e ahmad(- 1356)

کتابی است در علم نحو مشتمل بر شش «فصل» دارای «باب»: فصل 1. المقدمات، شامل شش «باب»: 1) حقيقة الكلام و اقسامها ... فصل 2. المرفوعات، شامل دوازده «باب»: 1) مرفوع لانه فاعل، 2) مرفوع لانه لم یسم فاعلع .... فصل 3. المنصوبات، شامل پانزده «باب»: 1) منصوب لانه مفعول، ... 3) منصوب لانه مفعل له ... فصل 4. المجاورات و المجزومات معا، شامل شش «باب»: 1) مجرور بالحرف الجار، 4) مجرور بالاضافة الى الاسماء المختصة ...؛ فصل 5. التوابع، شامل پنج «باب»: 1) تابع بالنعت .... فصل 6. ابواب جارجة عن الاعراب، در چهار «باب»: 1) بیان العدد، 2) بیان الجمع، 3) بیان التصغير، 4) بیان النسب.

آغاز: الحمدلله ولی الانعام و الصلوة علی نبیه محمد و آله الكرام قال الامام الاوحد بهاء الدين جمال الاسلام ... هذا و قد سألني بعض الاخوان ان اجمع له من اصول النحو طرفاً ...

[ایضاح المكنون 400/2 ؛ هدية العارفين 431/1 ؛ الوافي بالوفیات 1391/16 معجم المؤلفين 33/5]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14114/1

آغاز: برابر، انجام: لیستا مما یعقل و ان کانتا علی صيغة جمع العقلاء، الباب الرابع في بیان النسب ...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9، افتادگی: انجام؛ مصحح؛ 41گ (1پ -41پ)، 17 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 35-656]

لب الالباب و نزهة الاحباب - لب اللباب و نزهة الاحباب

لب البكاء / تاریخ معصومین / فارسی

lobb-ol bokā

حسینی، حسین بن حیدر، ق13 قمری

hoseynī, hoseyn ebn-e heydar(- 19c)

مشتمل بر دویست و دوازده «مجلس» و «مقدمه» و «خاتمه».

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3100

آغاز: بسمله، الحمدلله الذي جعل محبته في قلوب اولیائه ...

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1291ق؛ جلد: تیماج، 251گ، 19سطر (10/5×15/5)، اندازه: 17×22سم [ف: 5-1532]

لب التاريخ - زبدة التواريخ

لب تذكرة العابدين / دعا / فارسی

lobb-e tazkera-tol ‘ābedīn

محمد تقی بن محمد صالح، ق13 قمری

mohammad taq ebn-e mohammad sāleh(- 19c)

نام کتاب در صدر صفحه اول نسخه «تذكرة العابدين» ضبط گردیده است اما مؤلف در مقدمه آورده است: «حکم مطاع و امر لازم الاتباع جناب امارت و مناعت پناه بحر فلك المعرفة و الكمال ... مؤتمن الحضرت السلطاني میرزا صادق مشهور به دریابیگی ادام الله عمره باین حقیر الفقير محمد تقی بن محمد صالح رسید که باید رساله جمع شود از کتاب تذكرة العابدين که او جمع شده است از سه کتاب مثل زادالمعاد علامه مجلسی و اقبال سید رضی الدين ابن طاوس علیهم الرحمه و کتاب جامع الدعواتي که در این بلاد نسخه آن منحصر است به یک نسخه که در کتابخانه سر کار عظمت مدار والا موجود است و مشتمل باشد این رساله به انتخاب رساله تذكرة العابدين لامر مطاع شروع در آن نموده و آن را به لب رساله تذكرة العابدين مسمی گردانیدیم». مؤلف کتاب «تذكرة العابدين» ناشناخته مانده است. کتاب مشتمل است بر یک مقدمه و دوازده «مقاله» و یک خاتمه:| مقدمهدر اعمال مشتر که سه ماهه یعنی ماه رجب و شعبان و رمضان؛ مقاله 1. بیان اعمال مختصه مبارک رجب و در آن دو باب است (هر مقاله کتاب شامل تذکره های متعدد است)؛ ..... 12. بیان فضائل و اعمال و ادعیه ماه جمادی الثاني؛ خاتمه در بیان ذکر و اعمال هر ماه ون در ان چند بیان است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13067

آغاز: الحمدلله الذي هدانا الى طریق النجاة و ارشدنا الى ما یوجب رفع الدرجات؛ انجام: و السلام علی ارواحکم و اجساد کم و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته.

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1257ق؛ مجدول؛ جلد: میشن، 291گ، 17سطر، اندازه: 16×29/5سم [ف: 15-417]

لب التصريف / صرف / عربی

lubb-ut at-taṣrīf

حسینی خراسانی، محمد بن حسن، - 1322 قمری

hoseynī xorāsānī, mohammad ebn-e hasan(- 1904)

کتابی است مختصر در صرف، شامل سه «فصل» و دو «تنبیه»، تنبیه در فعل لازم و متعدی: فصل 1. معتل؛ 2. مهموز؛ 3. اسم زمان و مکان؛ تنبیه در اسم مره.

مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 745/3

آغاز: بسمله الحمدلله الذي لا یحیط به وهم بتعریف وصلی الله علی نبینا محمد؛ انجام: والا فبالوصف والنوع منه فعله بالکسر وفی غیره كالمرة

خط: نسخ، بی کا، تا: ذیقعده 1298ق؛ مجدول مذهب، دارای دوسرلوح مرصع جلد: مشکی، 3گ، 15 سطر (7/5×14/3)، اندازه: 13×21سم [ف: 1-323]

لب التقويم / هیئت / فارسی

lobb-ot taqvīm

منجم، احمد علی بن خیر الله

monajjem,ahmad ‘alī ebn-e xayr-ol-lāh

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26121

آغاز: بسمله حمدله ... اما بعد می گوید احمد علی منجم بن خیر الله؛ انجام: و این از بیست و چهارم حوت باشد و الله اعلم.

بی کا، بی تا، جلد: مقوا [رایانه]

لب التواريخ - تقویم التواريخ (ترجمه)

لب التواريخ - مآثر الملوك

لب التواريخ - تقویم التواريخ

لب التواريخ / تاریخ جهان / فارسی

lobb-ot tavārīx

قزوینی، یحیی بن عبد اللطيف، 885 - 962 قمری

qazvīnī, yahyā ben ‘abd-ol-latīf (1481 - 1555)

به دستور: بهرام میرزا فرزند شاه اسماعیل صفوی

تاریخ تأليف: 948ق

در چهار «قسم» نگاشته است: قسم 1. پیامبر و امامان، دو فصل: 1) پیامبر، 2) امامان؛ قسم 2. پادشاهان پیش از اسلام، چهار فصل: 1) پیشدادیان، 2) کیانیان 3) ملوک الطوايف 4) اکاسره، ساسانیان؛ قسم 3. پادشاهان پس از اسلام در سه مقاله: 1) چهار خلیفه، 2) امویان، 3) عباسیان، آن گاه شش باب: باب 1- ایرانیان همروز گار عباسی، در یازده فصل (طاهریان، صفاریان، سامانیان، غزنویان، غوریان، خاندان بویه، سلجوقیان، خوارزمشاهیان، اتابکان، اسماعیلیان دو شعبه، قراختائیان کرمان)، باب 2 مغولان، باب 3- ملوک الطوايف پس از مغولان در پنج فصل، باب 4- تیموریان، باب 5- ترکان (قراقوینلو، آق قوینلو)؛ قسم 4. صفویان، که مقصود اصلی این نگارش است. (احمد منزوی)

طبق یافته میرهاشم محدث، مؤلف از آنجا که در خلال کتاب پنج بار به 948ق و یک بار به 957ق اشاره دارد کتابش را در سال های 944 تا 948 نگاشته و از آن پس تا 57وق مشغول اصلاح و تکمیل آن بوده است. اگر این نظر را بپذیریم، نظر مرحوم دانش پژوه که کتاب را دارای دو نگارش (تحریر) می دانست منتفی خواهد بود.

آغاز: بسمله، حمد و سپاس مر خدای راست که سلاطین جهان بر آستانه عظمتش کمینه بندگان ...... و بعد این مختصری است در بیان احوال حضرت مصطفی ...

انجام: پس بر این نسق تتبع اکابر ماضی نموده این کتاب به بیان شمه ای از حالات نواب کامیاب اشرف اعلی بر سبیل ایجاز و دعای دولت روز افزون ابد مقرون مسكة الختام گردانید .. سپهرش بفرمان جهانش بکام **دعاگوی او انس و جان و السلام چاپ: چاپ سید جلال طهرانی به سال 1314ش؛ چاپ تهران 1363ش به خط محمد باقر نیرومند شوشتری (انتشارات بنیاد و گویا)؛ چاپ سنگی بمبئی در 1302ق؛ اخیرا تصحیح دیگری از آن منتشر شده به تصحیح میرهاشم محدث

[الذريعة 285/18 ؛ مرآت الكتب 180/3 ؛ فهرست فارسی منزوی 4168/6، مكتبة امیر المؤمنين 586/2 ؛ فهرستواره منزوی 642/1]

شرح و حواشی:

1- لب التواريخ (منتخب)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8119

آغاز: برابر؛ انجام: مصدوقه این مقال آنکه از طرف شرقی، خانان ازبک با صد و بیست هزار سوار قصد مملکت خراسان کرد ...

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 145گ، 15 سطر، اندازه: 17×25/3سم [ف: 27/1-220]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5348

خط: نستعلیق، کا: میر کی بن حسین بن شمس الدين محمد صوفی «ابن حسین بن شمس الدين محمد میرك الصوفي»، تا: 12 ذیقعده 968ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 106گ، 22سطر (6×13/5)، اندازه: 12×18/5سم [ف: 15-4212]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2404

خط: نستعلیق، بی کا، تا: رجب 975ق؛ کاغذ: سپاهانی، 81گ، 19سطر (11/5×12/5)، اندازه: 19×25سم [ف: 9-1025]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3859

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الاول 978ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 194 گ، 15 سطر، اندازه: 16/4×23/3سم [ف: 4-704]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8112

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ رکابه دار، دارای سرلوح مذهب، مجدول، حدیث سلسلة الذهب به نقل از عیون اخبار الرضاي شیخ صدوق به خط همان مالک اخیر الذكر، با امضای پایانی: «حرره جلال الدين. صبح پنج شنبه 15 شهر ربیع المولود 1284 در قریه کراحی / کراده [کذا] تحریر شد»؛ تملک: جلال الدين ابن مؤيد الدوله مورخ 1283ق، محمد حسن خان صنیع الدوله در 1303، اسماعیل احد جامی؛ جلد: تیماج مذهب، 194گ، 15 سطر، اندازه: 13×21/6سم [ف: 27/1-200]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3765

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ جلد: میشن، 171گ، 17سطر، اندازه: 14×22/5سم [ف: 4-704]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5451

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ در گوشه ای در برگ یکم چنین نوشته شده که این کتاب را میر یحیی شاهنشاه نامه نامیده و به نام شاه اسماعیل صفوی پرداخته است، مؤلف در روز پنج شنبه 19 ذیقعده 885 زاده شده و در 944 آن را ساخته است؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 126، 20سطر (7×14)، اندازه: 12/5×19سم [ف: 16-11]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12272

آغاز: و جهانبانی مظهر الطاف الهي؛ انجام: در فیض بر خاطرش باز باد متبه العبد النذاب محمد نبی الكاتب

خط: نستعلیق، کا: محمد نبی، تا: قرن 11؛ کا: محمد نبی، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج [الفبائي: -4841]

9. تهران؛ دانشسرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 37

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ قطع: ربعی [نشریه: 5-635]

10. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 45 - د

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 225 گ، 12سطر (6/5×14)، اندازه: 11/5×19سم [ف: 1-403]

11. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 183

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگی: انجام؛ با سر لوح مذهب، مجدول؛ جلد: تیماج، 96گ، 17سطر، اندازه: 17/5×25سم [ف: -96]

12. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 807

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 3-10]

13. تهران؛ ادبیات، شماره نسخه: 4 حکمت

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ قطع: ربعی [ف: 2-32]

14. تهران؛ ادبیات، شماره نسخه: 157 حکمت

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ قطع: ربعی [ف: 2-32]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13725

آغاز: دوازده فرسنگ طول و ده فرسنگ عرض داشت و در اندرون مواضع و مزارع بود و شهر همدان و شهر طوس و پل سنگین بر دجله چون اسکندر آن را دید؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: رضای کاتب، تا: سلخ ذیقعده 1006ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 150گ، 15 سطر، اندازه: 15×24سم [ف: 37-251]

16. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3483

آغاز: پیش از سر گذشت «سلطان غیاث الدين بن سلطان رکن الدين»؛ انجام: و دبیر خرد بلسان حال گفت، نظم: هوای مهر تو تن را مفید تر ز غذا **حروف نام تو زر را شگرف تر ز عیار و الحمد الله اولا و آخرا و ظاهرا وباطنا.

خط: نستعلیق، کا: خضرقلی امام وردی حکاک، تا: جمعه 4 شوال 1010ق؛ افتادگی: آغاز، کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قهوه ای، 70گ، 21 سطر (4×14)، اندازه: 9×19سم [ف: 11-2489]

17. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 5457

آغاز: جهان محزن اسرار الهي منبع فیض نامتناهی مهر سپهر شاهنشاهی ... شاه طهماسب بهادر خان

خط: نسخ، بی کا، تا: 22 شوال 1016ق؛ افتادگی: آغاز؛ در آن آمده که مؤلف در 19 ذیقعده 886 زاده شده و کتاب را در 957 ساخته است؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 154گ، 17سطر (7×15)، اندازه: 11×22/5سم [ف: 16-14]

18. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2010/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد حسین ابن آقا جمال الدين حسینی شیرازی، تا: 1030ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: ساغری سیاه، 259ص، 17 سطر (9×17)، اندازه: 16/5×25سم [ف: 5-10]

19. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5281/1

خط: نستعلیق، کا: شیخ امین الدين نصیر الدين محمد خفر کی، تا: 1031ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 50گ (2پ -51ر)، اندازه: 19×30سم [ف: 14-66]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 751

خط: نسخ، بی کا، تا: 25 محرم 1039ق؛ جلد: تیماج، 196 گ، 17سطر (6×14)، اندازه: 13×23 سم [سنا: ف: 2-51]

تهران؛ مفتاح، شماره نسخه: 491

همان نسخه بالا [نشریه: 7-215]

21. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9291

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: کمال بن سلیمان دماوندی، تا: شنبه 21 جمادی الثاني 1072ق، جان اصفهان؛ تملک: محمد حسین شعاع الملك شیرازی در 1346ق؛ یادداشت تاریخ جلوس فتح علی شاه ملقب به باباخان (بابا = 1212) که در 1257 ق در شیراز تحریر یافته ؛ 111گ، 17 سطر، اندازه: 12/5×19/5سم [ف: 30-56]

22. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12458

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1078ق؛ مجدول؛ تملک: آیت الله شهید ثقة الاسلام تبریزی به تاریخ ربیع الاول 1322؛ کاغذ: شرقی، جلد: چرم مذهب، 189گ، 17 سطر (7/5×14/5)، اندازه: 13×20سم [ف: 31-456]

23. تهران: مهدوی: شماره نسخه: 181

خط: نستعلیق، کا: حسنعلی، تا: 1 جمادی 1078ق؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 2-92]

24. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 846

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ اندازه: 14×19/5سم [نسخه پژوهی: 2-212]

25. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 1038

آغاز: بسمله، در ذکر ملوک فرس و مشاهیر انبیاء علیهم السلام و اکابر علما که در زمان ایشان بوده اند، انجام: که ولادت او جمعه بیست و نهم ربیع الاول سنه مذکور بود الجايتو خان ...

قسمتی از کتاب لب التواريخ است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 128گ، 17 سطر (8×15/5)، اندازه: 13×21سم [ف: 3-45]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8049

آغاز: برابر؛ انجام: هوای مهر تو تن را مفید تر ز غذا ** حروف نام تو زر را شگرف تر ز عیار. اللهم خلد بزمان دولته و سلطنته الى آخر الزمان بحرمة النبي و آله. [رقم:] بتاریخ روز پنج شنبه غره شهر جمادی الاول سنه 1205 در دار السلطنه اصفهان صانها الله عن الحدثان حسب الامر بندگان ذی رفعت و شأن امیر الامراء العظام صاحبی خدایگانی [نام] وی پاک شده ضاعف الله تعالی عزه العالي ... این مختصر کتابت گردیده امید که چون بنظر ارباب سلایق برسد چشم از خرده بینی بپوشند. گر بهم بر زده باشد خط من عیب مکن ** که مرا محنت ایام بر زده است [کذا]

حدود یک صفحه و نیم از کتاب (مطابق با چاپی) را ندارد؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1205ق، جا: اصفهان؛ افتادگی: انجام؛ دارای سرلوح مذهب، مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 96گ، 16 و 17سطر، اندازه: 12/5×19/8سم [ف: 27/1-94]

27. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 123 -ب

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: میر عبدالباقی پسر حاج سید محمد رضا حسینی، تا: 1ربیع الاول 1222ق؛ در 1272 در کتابخانه بهمن میرزا بوده؛ جلد: تیماج، 81گ، 18 سطر (12/5×22)، اندازه: 20×20سم [ف: 1-403]

28. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 4089

خط: نستعلیق، کا: محمد کاتب زرهای، تا: 1235ق، جا: زره باخرز، برای برخورداربیک؛ افتادگی: وسط (در غزوہ خندق پیش از فصل دوم در ذکر ائمه هدی افتاده)؛ از روی نسخه مورخ 1010، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای، 195گ، 15سطر، اندازه: 13/5×22سم [ف: 4-704]

29. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 10916

آغاز: برابر؛ انجام: جمالش باد دایم عالم افروز ** شبش چون روز باد و روز نوروز / شکوهش را جونی همنفس باد ** همیشه بر مرادش دسترس باد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1243ق، هنگام مصالحه دولت روسیه با قاجار؛ جلد: تیماج، 163گ، 15 سطر (8×15/5)، اندازه: 20x12/5سم [ف: 20-496]

30. تهران، ملک، شماره نسخه: 3714

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد صادق بن محمد علی یزدی، تا: پایان رمضان 1257ق، برای حسین علی خان؛ مجدول، ص 1 و 2 مذهب؛ 113گ، 12 سطر، اندازه: 11/5×18/4سم [ف: 4-704]

31. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7842

خط: نستعلیق، کا: محمد اسماعیل بن محمد ابراهیم کاشانی، تا: 1260ق، جا؛ تهران؛ تملك: محمد حسن غفاری بوده؛ اهدایی: آقای حسن علی غفاری؛ جلد: تیماج قهوه ای، 137 گ،17سطر (9×16/5)، اندازه: 15/5×24/5سم [ف: 16-717]

32. ساری؛ طاهری شهاب؛ شماره نسخه: 216

دارای فزونی ها و حواشی و نکات تاریخی بیشماری است که در نسخه چاپی این کتاب نیست؛ خط: نستعلیق زیبا، کا: ابو تراب ابن مرحمت پناه میرزا کبیر، تا: 26 رجب 1266ق، حسب فرموده آخوند ملا امینا؛ 166ص، 19سطر (20 ×29) [نشریه: 6-625]

33. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1458

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، کا: ذوالفقار علی، تا: 27 ذیحجه 1280ق، جا: سواد لکهنو هند، به دستور حاج الحرمين محمدرضا؛ 175 گ، 17سطر (10×19)، اندازه: 13/5×24/5سم [ف: 3-281]

34. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 723

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، کا: احمد بن محمد علی اصفهانی، تا: 10 جمادی الثاني 1284ق، به دستور شاهزاده عباسقلی میرزا؛ مصحح، محشی؛ جلد: مقوایی، 140گ، 19سطر، اندازه: 11×21سم [ف: 2-317]

35. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4090

خط: نستعلیق، کا: محمد کاتب زرهای، تا: قرن 13، جا: زره باخرز؛ افتادگی: انجام؛ از روی نسخه مورخ 1009، با سرلوح، مجدول؛ تملک: مستشار الوزاره؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 154گ، 16 سطر، اندازه: 14/5×23/8سم [ف: 4-704]

36. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1272-ف

نسخه اصل: موزه بریتانیا 140 .Or؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 156گ، 15سطر [فیلمها ف: 1-173]

37. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 5149/1 ف

نسخه اصل: 535 Marsh، ش 89 فهرست اته؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3-138]

38. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2228

آغاز و پادشاهی مطلع انوار هدایت ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده محمد بن محمد الحسيني»؛ اهدایی: حاج میر سید علی مدرس یزدی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 177گ، 15 سطر (7/5×11/5)، اندازه: 12×18 سم [ف: 4-1209]

39. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 270

آغاز: ... آنکه در باغ شهریاری و اقبال همائی است بیهمال و در بوستان رأفت و افضال سروی بحد کمال ... رکن السلطنة القاهرة ... ابوالفتح بهرام میرزا الحسيني الصفوي ... در سلک کتاب منتظم میگردد و در زیب و زینت بمستشهدات آیات و اخبار و امثال طریق تکلف مسلوک نمیدارد تا مقصود محجوب نگردد و هر کس فهم مطلوب از بن بسهولت تواند کرد و این مختصر موسو مست به لب التواريخ

تتمه ذکر سلاطین ساسانی و مقدمه قسم سوم در این نسخه موجود نیست؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ 136گ، 17سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 2-152]

40. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3300

آغاز: ... بنی عباس ظاهر کرد و با کرمانی در جنگ نصر سیار متفق شد ... و ... مسعود سلجوقی بمحاربه انجامید و منهزم گشت؛ انجام: با چند امیر که همراه بودند بدیشان سپرد تا در روز دوشنبه چهاردهم ربیع الاول سنه مذکوره ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام (به قدر چهل و دو صفحه همان نسخه چاپی از آخر افتاده)؛ نسخه کهن و نفیسی است و از قرائن، از آثار قرن دهم به بعد نمی باشد؛ کاغذ: سمرقندی، 126 گ، 14سطر، اندازه: 12/5×18/5سم [ف: 3-1164]

41. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3-ل/491

آغاز: برابر؛ انجام: و ثابت ایستاده در میان لشکر ایران و توران داد شجاعت و مردی داده بر دشمنان غالب آمدند.

مطالب نسخه تا سلطنت شاه طهماسب صفوی است؛ خط: نستعلیق ریز، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 22سطر (7×14/5)، اندازه: 13×20/5سم [ف: 2-88]

42. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 56

مطالب و مباحث آن از کشته شدن عمر تا «ذکر پادشاهان ترک قراقویونلو» را در بر دارد، تاریخ تأليف آن به سال 950 اتفاق افتاده؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 57گ، 15 سطر، اندازه: 15×19 سم [ف: 1-77]

لب التواريخ (منتخب) / تاریخ / فارسی

lobb-ot tavārīx (mn.)

وابسته به: لب التواريخ؛ قزوینی، یحیی بن عبداللطیف (885-962)

گزیده ای از کتاب لب التواريخ یحیی بن عبد اللطيف قزوینی است که در معرفی و بیان حوادث پادشاهان قبل و بعد از اسلام در جهان تحریر و تلخیص شده است. نسخه حاضر از فصل اول از قسم دوم (پیشدادیان) تا حاکمان آن قویونلو را در بردارد.

آغاز: فصل اول از قسم دوم در ذکر پادشاهانی که قبل از اسلام بوده اند و آن پیشدادیانند ...

انجام: چون یازده سال و کسری سلطنت کرد و در تبریز وفات یافت و در باغ نصریه دفن کردند.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10546/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 56گ (39ر-94ر)، اندازه: 12×19سم [ف: 33/1-91]

لب التواريخ / تاریخ / فارسی

lobb-ot tavārīx

تاریخی است در بیان احوال «طبقات طوایف امم» از خلقت آدم ابوالبشر تا پایان کار امیر تیمور گورکان (=807ق) که مؤلف همه جا از وی با عنوان «سلطان غازی» یاد کرده است. مؤلف ناشناس این کتاب را به طبقات عدیده تقسیم کرده است و از آغاز تا انجام کتاب عبارت «طبقات طوایف امم» را زیاد به کار برده است، و چون در مقدمه و براعت استهلال نیز کلمات «اطباق» و مطبق» و «طوایف امم» را استخدام کرده است، دور نیست که کاتب در ذکر نام اصلی این تاریخ که می نویسد: «تمت الكتاب لب التواريخ» اشتباه کرده و نادانسته چنین نوشته باشد، کما این که دیگری آنرا «تاریخ طبری» دانسته است، و احتمال می رود که نام اصلی این تاریخ «طبقات طوایف امم» یا «طبقات امم» باشد و اینک فهرست تقسیمات کتاب را ذکر می کنیم تا راهنمای ارباب تحقیق در شناسایی آن باشد: قسم 1. در ذکر آدم و اولاد او تا به نوح علیه السلام، ذکر شعب انسان طوایف امم و تفصیل قبایل بنی آدم که در اطراف عالم اند؛ قسم 2. ذکر اخبار ملوک عجم و سلاطین عالم و انبیا و حکما که معاصر ایشان بوده اند تا زمان بعثت حضرت رسالت و آن مشتمل است بر پانزده طبقه: 1) ذکر ملوک پیشداد، 2) از نسل اول در ذکر کیانیان، 3) در ذکر اسکندر ذوالقرنین و اولاد ملوک طوایف، 4) یونانیان بعد از اسکندر رومی، 5) در ذکر اولاد اسحق النبي و اسباط و یعقوب و اجمال انبیا و تفصیل سلاطین که تا زمان بهمن در بنی اسرائیل بوده اند و پیش از ذکر اسحق نبی مؤلف چنین نوشته است: «چون در بعضی از تواریخ قصص و حکایات ایشان را در ذیل دیگر اخبار آورده اند، و بر سبیل اجمال ایمایی کرده چون غرض آن بوده که بحکم: ختامه مسک، اختتام این تاریخ را باخبار و آثار دودمان صاحبقران اعظم، سلطان السلاطين عالم، خليفة الله في الأرض جلال السلطنة و الدنيا والدین اسکندر خلدالله ملکه ختم گردانیم، بنابر آن مقصود، «طبقات طوایف امم» را هر یک در محل خود آوردیم»، 6) ذکر داود و فرزندان او، 7) ذکر بر و عام، 8) ذکر اشکانیان و کیفیت حال انبیا و حکما که معاصر او بودند، 9) در سیرت ملوک اولاد ساسان که سی و هشت تن بودند، و پانصد و سی و یکسال و چهارماه و سه روز سلطنت کردند، 10) ذکر قیاصره که بعد از مسیح بر تخت روم نشسته اند، 11) ذکر قیاصره یونانیان، 12) پایان افرنج و روم که خلفای مسیح بودند، 13) ذکر ملوک عرب که معاصر ملوک عجم بوده اند، 14) در ذکر ملوک عرب و ایشان سه صنف اند، تبایعه بزرگ، ملوک یمن، ملوک حبش،15) درنسب حضرت رسالت که از عدنان تا حضرتش منشعب شده اند؛ قسم 2. (کذا و قسم سوم صواب است) در ذکر ابتدای حضرت رسالت و ولادت او صلی الله علیه و آله و سلم تا آخر خلفای بنی عباس و آن شش طبقه است: طبقه اول در شرح ولادت حضرتش و وقایعی که تا زمان نزول وحی برو واقع شد، طبقه ائمه معصومین صلوات الله وسلامه علیهم اجمعین، طبقه سه پسر امیر المؤمنين علی مرتضی که از فاطمه علیهما اسلام بودند، طبقه بعضی از اصحاب کبار و مهاجرین انصار رضوان الله علیهم، طبقه حکام بنی امیه. طبقه بنی عباس. طبقه اول از قسم دوم (کذا) در ذکر خلفای بنی فاطمه که در مصر خلافت کرده اند؛ قسم 3 (کذا) در ذکر امراء ممالک و سلاطین اقالیم عالم که معاصر خلفای بنی عباس بودند، از اول ظهور بنی لیث تا آخر دولت ملاحده هفت طبقه اند، شصت و نه پادشاه، مدت ملک ایشان به طریق تفصیل در اول هر طبقه مشروح گفته شود ان شاء الله تعالی: اول طبقه صفاریان، طبقه سامانیه، ذکر طبقه آل بویه که بهدیالمه موسومند، ذکر طبقه سلاطین غزنویه، طبقه آل سلجوق و شرح نسب ایشان، مشتمل بر سه شعبه، ذکر طبقه ملوک طبرستان و جرجان، طبقه سلاطین غور، طبقه سلاطین مصر مشتمل بر دو شعبه، طبقه در ذکر سلاطین خوارزم، طبقه اتابکان شام و دیار بکر، [طبقه] اسماعیلیه الموت، طبقه ملوک شبانکاره، طبقه ملوک هرمز، طبقه ملوک کرمان، ذکر ملوک ید که معاصر دولت مغول بوده اند و مبداء نسب ایشان، ذکر شعایب اهالی لرستان، ذکر اتابکان لر بزرگ، ذکر شعبه لر کوچک، قسم سوم در انساب و اقوام ترک و مغول و ظهور دولت سلاطین ایشان تا زمان دولت سلاطین غازی امیر تیمور گورکان آنارالله برهانه طبقه چهارم در ذکر سلاطین مغول که در ختای قاآنی کرده اند، طبقه از قسم [ ]در ذکر اخبار سلاطین مغول که در الوس چغتا پادشاهند، طبقه در ذکر اولاد امیر حسین کماخی، ذکر طبقه اولاد چوپان، طبقه در ذکر محمود شاه اینجو، فرقه اولاد بهاء الدين محمد بن مظفر (کذا)، طبقه امرای ماوراء النهر که بتغلب سلطنت از اروغ چنگیز خان به تصرف خود گرفتند، طبقه در شرح احوال سلطنت غازی [=امیر تیمور] و ذکر جهانگیری که فرمود و حالات فتوحاتی که در زمان دولت او واقع گشت.

آغاز: بسمله. بدانکه اغلب مورخان صادق القول را اتفاق آنست که حضرت عزت عزشأنه نخست جوهری سبز بیافرید. انجام: حضرت سلطان غازی را مرضی که توام آن ولاست

طاری شد، و در شب چهارشنبه چهاردهم شعبان سنه سبع و ثمانمائه بعد از سه روز تب جان نازنین را بتاب کل نفس ذائقة الموت بسپرد و جهان فانی حضرت مهدی عهد یعنی سلطان زمین و زمان شاهرخ بهادر خلدالله ملکه و سلطانه باقی گذاشت، ایزد تعالی و تقدس سایه چتر آسمان سای این حضرت را تا قیام ساعات بر سر مؤمنين مؤمنات و مسلمین مسلمات (کذ) مستدا داراد بحق نبی الأمجاد.

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4269

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالهادی بن ملا مرشد داغستانی، تا: 1076ق، من اعمال دقور ناره؛ مجدول، با یک سرلوح کم کار؛ واقف: نایینی؛ جلد: تیماج، 266 گ، 25 سطر (10/1×23/3)، اندازه: 17/8×32/3سم [ف: 7-149]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 245

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ مجدول؛ 512 گ، 23 سطر، اندازه: 15/5×25سم [ف: 2-136]

لب تواریخ هند - لب التواريخ هند

لب التواريخ هند = تاریخ لب اللباب هند / تاریخ هند / فارسی

lobb-ot tavārīx-e hend = tārīx-e lobb-ol lobāb-e hend

بنداربن بن بهارمل، ق 12 قمری

bīndrāban ben bahārmal(- 18c)

تاریخ تأليف: 1106ق

تاریخ عمومی هند است از روزگار شهاب الدين غوری تا 38 شاهی اورنگ زیب (1068-1118 ق) و عمدتاً گرفته از تاریخ فرشته، در ده «فصل» و «شعبه »هایی: فصل 1. شاهان دهلی، 2. فرمانروایان دکن، در شش شعبه»: بهمنیان، عادلشاهیان، نظامشاهیان، عماد شاهیان، بریدشاهیان، 3. پادشاهان گجرات، 4. فرمانروایان مالوه و ماندو، 5. خاندیس و برهانپور، 6. بنگال، 7. پادشاهان شرقی جونپور، 8 سند، ملتان، 10. شاهان کشمیر . (احمد منزوی)

آغاز: بسمله. پادشاهی بی زوال مر خدای راست ... مر او را رسد کبریا و منی

[فهرستواره منزوی 1328/2 ؛ الذريعه 285/18]

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 5347

آغاز: برابر، انجام: تاریخ خاتمه این تاریخ است

جزو یکم است؛ خط: نستعلیق هندی، کا: سید محمد، تا چهارشنبه 21 ذیحجه 1105ق، جا: ناراین که بره سر کار کولاس حیدر آباد؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 173گ، 17سطر (8/5×18)، اندازه: 13×23سم [ف: 15-4211]

لبث الحادث / هیئت / عربی

lubs-ul hādis

ابو معشر فلکی، جعفر بن محمد، 172 - 272 قمری

abū-ma‘šar-e falakī, ja'far ebn-e mohammad (789 - 886)

تاریخ تأليف: 377ق

وجیزه ای است از تأليفات ابو معشر بلخی.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12320/6

آغاز: بسمله، قال ابو معشر اذا اردت ان تعلم لبث الحادث فاعرف ذلك من السنة التي حدث فیها ذلك الحادث وهو أن ینظر دخول الشمس في اول دقيقة من الحمل؛ انجام: امیر المؤمنين علی علیه السلام تم کتاب لبث الحادث بحمدالله ومنه و صلی الله علی رسوله سیدنا محمد و آله و صحبه وسلم تسلیما کثیرا مبار کا

بی کا، بی تا؛ کاغذ: خانبالغ، اندازه: 20/5×29/52سم [ف: 10-267]

لب الحساب / ریاضیات / فارسی

lobb-ol hesāb

مستوفی، علی بن یوسف، ق6 قمری

mostawfī, “al ebn-e yūsof(- 12c)

در چهار «قسم»: 1. در ضرب و قسمت در نه باب؛ 2. نسبت و انواع معاملات و خطاین در سه باب؛ 3. جبر و مقابله در نه باب؛ 4- مساحت در دوازده باب؛ سپس خاتمه در مسایل و نوادر در چند مساله. این کتاب جز لباب الحساب (استوری 2: 7؛ تاشکند 1: 492) و جز شمس الحساب الفخرى عمر بن عبدالعزیز خنجی فارسی وزیر است که برای فخرالدوله ساخته است.

[راهنمای کتاب ش 6 س 11 و 12 ص 815؛ الذريعه 286/18؛ ریاضیدانان دوره اسلامی 317؛ فهرستواره منزوی 2727/4]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5213

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 6 و 7؛ افتادگی: آغاز (باب 8-11 قسم 4 در جایش نیست و در میانه قسم 3 آمده است)؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 137 گ، 17سطر (5×19)، اندازه: 11×16/5سم [ف: 15-4153]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1716-ف

بی کا، بی تا فیلمها [ف: 1-173]

لب الحسنات / دعا / فارسی

lobb-ol hasanāt

کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006 - 1091

فیض قمری

feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598 - 1680)

به دستور شاه عباس دوم (1052-1077ق)

تاریخ تأليف: صفر 1073ق

مجموعه دعاهای کوتاه و آداب و اوراد ایام و لیالی و ساعات را، در سه «باب» دارای فصول گرد آورده: 1. اوراد متکرره ایام و لیالی؛ 2. اوراد ایام هفته؛ 3. ادعیه ماه ها.

آغاز: منت خدای را عزو جل که دعای بندگان را می شنود و ندای ایشان را به عز اجابت می رساند

انجام این بود آنچه ذکر آن در این مسأله موعود بود و الحمد لله و الصلاة علی رسول الله

[الذريعة 286/18؛ ريحانة الأدب 377/4؛ فهرستواره 794/7]

1. قزوین؛ امام صادق شماره نسخه: 1055/1

آغاز: لب الحسنات چنانکه بر زبان قلم مشکین رقم ایشان جاری شده بود نام نهادم؛ انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ 105گ، 14سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 2-276]

2. تهران؛ مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 19/2

آغاز: برابر؛ انجام: غائبکم و ظاهر کم و باطنکم آمین یا رب العالمين ... در سال هزار و صد و هشت 1108

کا: ابراهیم، تا: شوال 1108؛ مهر: «ابن عبدالعالی ابراهیم» (چهار گوش)؛ کاغذ: اصفهانی، 45گ (55پ -99ر)، 14 سطر (7/5×11)، اندازه: 11×16/5سم [ف: -16]

3. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 670/2

آغاز: برابر؛ انجام: بانجام آمد خلاصه اعمال حسنه ... مسماة بلب الحسنات در نصف صفر سال هزار و هفتاد و سه و الحمد لله اولا و آخرا این کتاب.

خط: نسخ، کا: محمد احسن، تا: 1165ق؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 77ص (99-175)، 12 سطر (9×16)، اندازه: 14/5×23سم [ف: 2-575]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23845

آغاز: برابر؛ انجام: سبحان اليه ... لایق ... خدایرا (کذا)

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام [رایانه]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11524/2

آغاز: برابر؛ انجام: در نصف این ماه سال سی و ششم از هجرت امام زین العابدين (علیه السلام) متولد ...

بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: وسط و انجام؛ جلد: تیماج، 94گ (156-63)، 11سطر (9/5)، اندازه: 9×14سم [ف: 29-178]

6. کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 363/1

آغاز: برابر؛ انجام: جمادی الثاني: در سیم این ماه سال یازدهم از هجرت حضرت فاطمه (علیه السلام) وفات یافت و در این سه ماه عملی نیست مختص که بجا باید آورد. بانجام رسید خلاصه اعمال حسنه.

خط: نسخ، کا: محمد علی بن غلامحسین کاشانی، تا: 13 رمضان 1218ق؛ جلد: تیماج، 47گ (1پ -47پ)، 16سطر، اندازه: 10/5×15سم [ف مخ]

7. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 384/3

آغاز: من العباد حسبی الذي هو مذ کنت حسبی الله و نعم الوكيل و چون از خوابگاه برخیزد بگوید: اللهم اعنی علی هول المطلع؛ انجام: بانجام آمد خلاصه اعمال حسنه سنه، مسمات بلب الحسنات. و الحمدلله اولا وآخرا.

خط: نستعلیق و دعاها نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 60گ (116ر-175ر)، اندازه: 11×17سم [ف: 1-364]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10347/1

خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 68گ (1پ-68پ)، 16سطر، اندازه: 9×16/5سم [ف: 26-289]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8236

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: نزدیک عصر مؤلف؛ جلد: مقوایی، 139گ، اندازه: 11/5×18سم [ف: 21-195]

10. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 932

آغاز: تراب اشرف اقدس اعلی ... شاه عباس ثانی؛ انجام: در این سه ماه عملی مختص نیست که بجای باید آورد بانجام آمد خلاصه اعمال حسنه سنه، مسماة: «لب الحسنات» در منتصف صفر سال هزار و هفتاد و سه و الحمد لله اولا ...

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 54گ، 12سطر (7×11/5)، اندازه: 11×16سم [ف: 1-184]

لب الحقايق / عرفان و تصوف / فارسی

lobb-ol haqāyeq

هاشمی، امیر علی، ق 10 قمری

تاریخ تأليف: 900ق

hāšemī,amīr ‘alī(- 16c)

در دو «فصل»: 1. در بیان آنکه انسان مشترک است بین الحق و الباطل یعنی بین الكمال و النقصان؛ 2. در بیان آنکه سیر سالک بر چند مراتب است.

آغاز: الحمدلله اولا و آخرا و الصلاة علی النبي و آله ظاهرا و باطنا اما بعد چنین گوید محرر این رساله و مقرر این مقاله احقر الفقرة السيد امیر علی المشتهر بهاشمی ... که محققان سراپرده تحقیق حقایق و دقایق و مراتب وجود را به عبارت مغلق رقم و تحریر برگردانیده اند تا هر کس بر آن مطلع نگردد. با سودای یار مشغولیم ** وز دو عالم فراغتی داریم / باصلاح و فساد ما باری ** زاهدان را چه کار ما دانیم. استغفر الله العظيم من الذنب الذي اعلم و من الذنب الذي لا اعلم

[فهرستواره منزوی 795/7]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11711/1

انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ واقف: یحیی معرفت، 1365؛ 7گ (1-7)، 23 سطر، اندازه: 8×15سم [ف: 34-51]

لب الحكمة / فلسفه / عربی

lubb-ul hikma

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض2743

خط: نسخ، بی کا، بی تا [الفبائي: -481]

لب الخبر / تاریخ / فارسی

lobb-ol xabar

حسینی آملی، نجم الدين اسکندر، ق 11 قمری

hoseynī āmolī, najm-od-dīn eskandar(- 17c)

تاریخ بسیار مختصری است از حضرت آدم تا زمان خود و به طور فهرست وار به بیان وقایع پرداخته و آن واقعه ای در شفا یافتن شخصی به دست امام زمان علیه السلام به سال 1012 در تبریز نقل کرده که خود شاهد آن بوده، و تا سال 1068 بعضی وقایع هندوستان را نقل کرده است و از کتبی چون نگارستان و اکبرنامه و بدایع النوادر مطالبی آورده است.

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد چون تتبع آثار و احوال اکابر ادوار کمال است بنا بر خواهش فرزند سعادتمند بنده احقر نجم الدين سکندر این مختصر موسوم به لب الخبر مرقوم نموده انجام: که این مختصر لب الخبر راہ نمائی است بر اثر معنی تفسیر انا نحن نحیی الموتي و نکتب ما قدموا آثارهم و کل شیء احصیناه في امام مبین و السلام علی من اتبع الهدي

چاپ: در میراث بهارستان، دفتر دوم، ص 251 تا 320، به کوشش فرشته کوشکی، 1388 شمسی

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3431

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 یا 12؛ جلد: تیماج، 145گ، 15سطر، اندازه: 10/5×19/5سم [محدث ارموی مخ: 3-1179]

لب الخطاب في رد شبهات أهل الكتاب / کلام و اعتقادات / فارسی

lebb-ol xetāb fī radd-e šobahāt-e ahl-el ketab

بیرجندی، محمد باقر بن محمد حسن، 1276 - 1352 قمری

bīrjandī, mohammad bāqer ebn-e mohammad hasan (1860 - 1934)

در اثبات توحید و رد بر اعتقادات مسیحیان و دلیل بر این که تورات و انجیل تحریف شده و پاسخ از آنچه به اسلام نسبت داده اند، به صورت سؤال و جواب و با عناوین «س – ج».

آغاز: الحمدلله و سلام علی عباده الذين اصطفیاما بعد این رساله ایست موسوم به لب الخطاب في رد شبهات اهل الكتاب که برای تسهیل امر بر طلاب

1. بیرجند؛ دیانی؛ شماره نسخه: 156

آغاز: برابر

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ 50گ، 18 سطر، اندازه: 10/5×17سم [ف: -119]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3411

آغاز: برابر؛ انجام: یعنی مقدم جامه های او را گرفت و او را بر زمین زد یا کنایه از هلاک او، و بر این بشارت ختم شد

خط: نسخ، کا: محمد یوسف زاده ترشیزی کوهسرخی بنده فرائی، تا: 28 رمضان 1340ق؛ پس از کتاب خطبه ها و اشعاری است از مؤلف و دیگران؛ 57گ، اندازه: 10/5×16/5سم [ف: 9-195]

لب خلاصة العلوم / گوناگون / فارسی

lobb-e xolāsat-ol ‘olūm

مظفر علیشاه کرمانی، محمد تقی بن محمد کاظم، 1150 - 1215 قمری

mozaffar-'alī-šāh-e kermānī, mohammad taqī ebn-e mohammad kazem (1738 - 1801)

تاریخ تأليف: 1194ق

مؤلف کتاب مفصلی در هفت جلد به نام «خلاصة العلوم» طی سی سال نگاشته بود که به منزله دائرة المعارف اسلامی به شمار می آمد و در علوم مختلف بحث می کرد. وی این کتاب را خلاصه نموده و بر آن مطالب تازه ای افزوده است، و عناوین کتاب های خلاصه بنا به تصریح خود مؤلف در این کتاب چنین است: 1. خلاصة الايمان في علم الكلام، و ینضم به الاحاديث

أقوال الحكماء و الاخبار؛ 2. خلاصة الأدعية، و هو محتو علی أدعية الايام و التعقيبات و أعمال الاسابيع و الشهور و الاحراز و دفع الشرور و الاخطار؛ 3. خلاصة الطب، و هی محتو علی لوازمه و دفع الالام و الاسقام و الافات؛ 4. خلاصة العلوم السبعة، و مدمته مشتملة علی الحكمة و اصول الدين مختصراً. و علومه السبعة الفقه بانضمام الحديث و القراءة و الصرف و النحو و المعاني و المنطق و اللغات؛ 5. خلاصة العلوم المتفرقة، و هی الخط و التقويم و الحساب و المساحة و الهيئة و الطبيعي و النجوم و الاسطرلاب و الصور و الرمل و التعبير و الاعداد علی سبیل الاختصار؛ 6. خلاصة كثيرة الفائدة، وهی في الحقيقة کشکول صغیر و مشتملة علی الحكمة العملية و تهذیب الاخلاق و نصائح الملوك و الحكماء و غوامض بعض العلوم و مختصر من المعارف و الشرا

ئع و العقائد و تفسیر بعض السور و مقالات الاحبار؛ 7. خلاصة الانشاء و هی نبذ من منشئاتی في زمن السلطان الاعظم و قبله، مختتماً بخلاصة علم التواريخ ملحقاً به الموسيقى و المنتخب من الاشعار.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1200

آغاز: متصف باین صفات دانند هفت است اول آنکه عالم است یعنی دانا است؛ انجام: و نورز و افراسیاب و زاب بن طهماسب و کشتاسف در عهد ...

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: رجب 1194ق؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ جلد: تیماج، 455گ، اندازه: 16×22سم [ف: 3-366]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7743

برگ هایی از جلد پنجم و ششم است؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف (شاید)، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوایی، 41گ، اندازه: 20×32سم [ف: 20-120]

بس الأحمر / فقه / عربی

lubs-ul aʼhmar

حنفی، قاسم

hanafi,qasem

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1386/11عکسی

آغاز: سئلت عن لبس الأحمر البحت هل هو جایز أو مکروه فان کان مکروها فكراهة تحریم أو تنزیه و ما الدليل علی ذلك و هل یصح الصلوة فیه أجبت مکروه؛ انجام: و هی المخططة والله أعلم. قاله و کتبه قاسم الحنفي حامداً مصلياً.

نسخه اصل: کتابخانه اسکوریال در اسپانیا، شماره 1702؛ بی کا، تا: قرن 10؛ به یک واسطه از خط مؤلف، مجدول؛ 2ص (270-271) [عکسی ف: 4-179]

لبس الحرير في الصلاة = لباس نمازگزار / فقه / عربی

lubs-ul ḥarīr fi-şşalāt = lebās-e namāzgozār

خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین، - 1173 قمری

xājā'ī, mohammad esmāʻīl ebn-e hoseyn(- 1760)

تاریخ تأليف: 15 جمادی الاول 1156ق

در اینکه حریر محض در حال نماز زنان و کودکان و خنثی مطلقا جایز و بر مردان جایز نیست جز در مواقع ضرورت و جنگ و مانند اینها. در این رساله بیشتر گفتگوها با علامه حلی است.

آغاز: الحمدلله علی ما أخرج من الزينة و أحلها لامائه و عباده و شدد النكير علی من حرمها علیم في عتوه و عناده

چاپ: در مجموعه اولی از رسائل فقهیه مؤلف چاپ شده است.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2476/3

آغاز: برابر؛ انجام: و العلم عند الله و عند اهله سادتنا محمد و آله خيرة رحله علیهم من الصلوات افضلها و من التسليمات اکملها.

خط: نستعلیق، کا: محمد بن ابی جعفر، تا: دوشنبه 4 ربیع الاول 1217ق؛ مصحح، محشی از مؤلف؛ جلد: تیماج، 14گ (40پ -53پ)، 16 سطر، اندازه: 10/5×15سم [ف: 7-68]

2. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 262/4

آغاز: برابر؛ انجام: کتبه في اویقات عدیده ... سنة ست و خمسین و مائة فوق الالف ... العبد الجاني محمد بن الحسين بن محمدرضا المدعو باسمعیل المازندراني ... قد انتسخته ... ملک محمد بن محمد حسن البروجني في 1272.

خط نستعلیق، کا: ملک محمد ابن محمد حسن بروجنی، تا: 1272ق؛ 15ص 18سطر (8×15)، اندازه: 14/5×21سم [ف: 2-241]

لبس الحرير و الذهب في الصلاة / فقه / عربی

lubs-ul harir-i wa-ddahab fi-Ssalat

عبد الغني بن محمد رضا، ق13 قمری

‘abd-ol-qan ebn-e mohammad rezā(- 190)

تاریخ تأليف: 28 جمادی الثاني 1284ق

ضمن چند امر و چند مسئله استدلالی حکم پوشیدن طلا و حریر را در نماز بیان کرده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5176/2

آغاز: الحمد لله رب العالمين ... و بعد فتوضیح الكلام في حکم الذهب و الحرير من حیث اللبس و ابطال الصلاة؛ انجام: هذا آخر ما ساعدنی علیه التوفيق من التحرير في حکم الذهب و الحرير ...

خط: نستعلیق، کا: عبدالغنی بن محمد رضا، بی تا؛ مصحح؛ 38گ (14پ-51ر)، 17سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 13-380]

لب السير و جهان نما = تاریخ مختصر / تاریخ جهان / فارسی

lobb-os sīyar va jahān namā= tārīx-e moxtasar

ابوطالب لندنی، ابو طالب بن محمد، 1166-1221 قمری

abo-tāleb-e landanī, abo-tāleb ebn-e mohammad (1753 - 1806)

اهدا به: نواب آصف الدوله

تاریخ تأليف: 1208ق

تاریخ عمومی بسیار مختصری در چهار «باب»: 1. در تبیین احوال انبیاء؛ 2. در احوال خلفا در هفت فصل؛ 3. در احوال صحابه و تابعین و علما و مشایخ در هفت فصل؛ 4. در سلاطین عالم در یک مقدمه و هشت فصل.

آغاز: بعد بسمله و حمد، اما بعد ابجد خوان دبستان نادانی ابو طالب بن محمد تبریزی اصفهانی بعرض سالکان مسالک سخندانی میرساند که کتب بسیار از تاریخ و سیر نزد این کمترین جمع شده بود و کثرت عبور و مرور بر آنها حقیر را بأن فن شریف آشنا ساخته ...

انجام: و آخرین آنها یعقوب شاه بن یوسف شاه است که در سنه نهصد و نود و پنج بر دست اکبری عاجز شده بهند آمده و در سلک امرا منتظم گشت از آن باز کشمیر بسلاطین دهلی تعلق داشت حالا در تصرف شاه ابدالیست الحمدلله رب العالمين که در این رساله جامع صفت اختتام یافت.

[فهرستواره منزوی 643/1 ؛ تذکره مورخین 133؛ تاریخ تذکره ها 566/1]

1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1306/6

آغاز و انجام: برابر

در فهرست بدون نام مؤلف است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مذهب، 119ص (702-820)، 35سطر [سنا: ف: 2-219]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8937/6

آغاز: برابر؛ انجام: لالی منثور سپاس و ستایش باستحقاق نثار دامن کبریای ناظمی تواند بود که بمحض قدرت کامله.

خط: نستعلیق، کان محمد کریم بن زین العابدين کوشککی، تا: 20 محرم 1236ق؛ 23 سطر [ف: 23-110]

لب طب / طب / فارسی

lobb-e tebb

رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 322/2ج

آغاز: بسمله ... چون عالی جاہ معلی جایگاه سلالة السادات العظام میرزا محمد رفیع الحسيني القزويني سابق الذكر به جهت معالجه و مداوای بعضی ناخوشی های سر وبدن انسان که مرض مستولی می شود ... مسمی به لب طب بر دو باب و خاتمه ... به آب زر این پندها را تمام ** نوشتند خواندند از بهر عام / یکی آنکه تا معده ات از اطعام ** نگردد تهی و ندانی تمام چه در معده ات اشتها صادق است؛ انجام: دوای جمله بیماران همین است ** تو این را یاد باد از پند من یاد

بی کا، بی تا، برای میرزا محمد رفیع حسینی قزوینی؛ جلد: چرمی بغلی [رشت و همدان: ف: -1217]

لب العقايد / کلام و اعتقادات / فارسی

lobb-ol ‘aqāyed

موسوی کاشانی، احمد بن محمد مهدی، 1279 قمری

musavi kasani, ahmad ebn-e mohammad_mahdi(-1863)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27120

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و اصلی علی حبیبه محمد و آله الطيبين، اما بعد، این مختصری است در خصوص عقاید که به هر یک از مکلفین واجب است؛ انجام: جهل و نادانی و حیرت و سرگردانی ... علی عذابك فکیف اصبر علی ... خاوی الفروع و الاصول جامع المعقول و المنقول ... سنه 1295

کا: کاشانی، ابوالقاسم بن محمد حسن، تا: 1295ق [رایانه]

لب العقايد / کلام و اعتقادات / فارسی

lobb-ol 'aqāyed

هرندی، محمد بن محمد حسن، ق13 قمری

harandī, mohammad ebn-e mohammad hasan(- 19c)

در هشت «باب».

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5866/3

آغاز: بسمله. حمد له ... اما بعد چنین گوید محتاج عفو پروردگار ... محمد ابن المرحوم الحاج محمد حسن؛ انجام: پس تفحص زیاده بر این موجب تضییع عمر و مداد و قلم و قرطاس است هدانا الله و ایاکم ... اولا و آخرا.

کاتب = مؤلف، تا: دوشنبه 29 شعبان 1288ق؛ جلد: تیماج، 15سطر (6×12)، اندازه: 14×20سم [ف: 16-114]

لب العقائد / کلام و اعتقادات / عربی

lubb-ul 'aqā'id

رشتی اصفهانی، محسن بن محمد رفیع، 1215- قرن 13 قمری

raštī esfahānī, mohsen ebn-e mohammad rafi“ (1801 - 19c)

کتابی است در اصول دین به صورت مختصر وبه شکل سؤال و جواب با عناوین «فان قیل، الجواب» که دارای پنج فصل است.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 986/3-9/76

آغاز: ... الممكنات حادث فان قیل ما حد الجوهر و ما حد العرض فالجواب الجوهر هو المتحيز والعرض هو الحال فیه؛ انجام: فان قبل ما الدليل علی ان کل ما جاء به النبي حق فالجواب الدليل علی ذلك انه معصوم ... فهذا ما اردناه ایراده في هذه المقدمه ونختمها باية من کتاب الله العزيز و هی سبحان ربك رب العزة عما یصفون وسلام علی المرسلين والحمدلله

از اواسط فصل اول تا آخر کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ در اول و آخر نسخه خط مؤلف دیده می شود؛ 8گ، 17سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 6-3433]

لب العلاج / طب / فارسی

lobb-ol ‘elāj

فتحانی، محمد کاظم بن فتح الله

fathānī, mohammad kāzem ebn-e fath-ol-lāh

خلاصه دستورهای پزشکی و چگونگی شناخت امراض را مؤلف در این کتاب آورده چون بیشتر کتاب های طبی عربی بود و اطلاع بر آنها برای همگان میسور نبود. در این کتاب دردها با اختصار گزارش شده و علامت و درمان هر یک از آنها را بازگو می کند و در بیشتر مطالب نقل شده از بزرگان با تصریح به نام آنها ذکر می شود. این کتاب در دو «مقاله» و یک «خاتمه» مشتمل بر ابواب و فصول تنظیم شده: مقاله 1، در علاج بیماری های سر تا قدم، دارای بیست و چهار«باب»: 1) بیماری های سر و دماغ در سی و چهار فصل، 2) بیماری های پی در هفت فصل، 3) بیماری های چشم در بیست و شش فصل، 4) بیماری های گوش در یازده فصل، 5) بیماری های بینی در یازده فصل، 6) بیماری های لبو دهان و دندان و زبان و حلق در بیست و هشت فصل، 7) در بیماری سینه و آلات تنفس از حنجره و ریه و حجاب در دوازده فصل، ... 10) بیماری مری و معده در بیست و هشت فصل ... .

آغاز: بسمله. و به ثقتی، حمد و سپاس بی قیاس حکیمی را سزاست جلت حکمته که بعین عنایت بی غایتش ارباب حکمت و اصحاب معرفت را بشرف و من يؤتي الحكمة فقد اوتی خیرا کثیرا مشرف ساخت ... اما بعد چنین گوید احقر عبادالله الغني محمد کاظم بن فتح الله الفتحاني المعلم الكاشاني که علم طب اظرف علومست

1. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 12 و 2312 عکسی

آغاز: برابر

تا باب دهم از مقاله اول؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ تملک: محمد حسن نوشته پدرش محمد صادق بن جالینوس علی کرمانی؛ جلد: تیماج قهوهای، 101گ، 14 سطر، اندازه: 13/5×19سم [ف: 1-25] و [عکسی ف: 6-365]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1931

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 5-359]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14469

آغاز: برابر؛ انجام: وداء الفيل زایل گردد، تمام شد کتاب لب العلاج بعون الوهاب

خط: نسخ، کا: حسین حسینی ابن محمد حسن حسینی ایروانی، تا: 1271ق؛ تملک: «زین العابدين ولد فخر الأطباء» به تاریخ «1297»؛ جلد: چرم، 232گ، 19 سطر (7/5×15/5)، اندازه: 15×22سم [ف: 36-438]

لب عین البكاء = عین البكاء / تاریخ معصومین / فارسی

lobb-e ‘ayn-ol bokā' =‘ayn-ol bokā?

بروجردی کاشانی، محمد تقی بن احمد، ق 12 قمری

borūjerdī kāšānī, mohammad taqī ebn-e ahmad(- 180)

وابسته به: عین البكاء؛ بروجردی کاشانی، محمد تقی بن احمد (12-)

تاریخ تأليف: 1199ق؛ محل تأليف: کاشان

از عین البكاء خودش که در 22 «باب» است گزین کرده است با شعر فارسی او در یک «مقدمه» در ثواب گریستن و امیدواری گریه کنندگان سپس چند «مجلس» هر یک با مقدمه ای: از ذکر رحلت جناب پیغمبر تا می رسد به مجلس ماتم گرفتن اهل بیت امام رضا.

آغاز: الحمدلله الذي خلقنا بلطفه من الماء والطین وجعلنا بكرامة سید المرسلين ... اما بعد لب کلام به نام ملکی است علام که درهای معانی را از عمان الفاظ

انجام: ای خدا دست ما را از دامن حسین آقایی کوتاه مگردان وما را به شفاعت او برسان تمام شد ...

چاپ: در طهران چاپ شده.

[الذريعة 287/18 و 67/15 ؛ فهرستواره منزوی 1721/3 و1748؛ مكتبة امیر المؤمنين 587/2]

1. اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: 35

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ چند برگ پایانی در 19 ذیقعده 1269 بازنویسی شده؛ یادگاری از عبدالمحمد بن محمد علی همدانی به سال 1304 و یادداشتی از حسین بن محمد علی؛ جلد: تیماج، 175گ، 19سطر، اندازه: 21×33سم [ف: 1-38]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14788

آغاز: برسرزده وخضاب خوناب درونش را نکار بندان مجلس عزابر پنجه مژگان بسته؛ انجام: برده کوه غم تو کوه سراندیب زیاد زان غباری

از ابتدای مقدمه است تا رسیدن اهل بیت مطهر به دیر راهب؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ واقف: سید محمد باقر سبزواری، محرم 1405؛ جلد: مقوا، 246گ، 12 و 14سطر، اندازه: 16/5×22سم [ف: 14-459]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 36900

آغاز: برابر؛ انجام: نظر به آن همه لطف ای غریب کشور طوس ** روا مدار شود ذاکر شما مأيوس / نقی اگر چه سراپا تمام جرم و خطاست ** گناه کاری او کی حریف لطف شما است

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی؛ مهر: علی نقی بن محمد خراسانی الاصل اصفهانی المسكن ذاکر ابا عبدالله در 1262ق «علی نقی» (بیضوی)؛ اهدایی: رهبری، 1386ش؛ جلد: تیماج مذهب، 115گ (3پ -117پ)، 18سطر، اندازه: 14×20/5سم [اهدائی رهبر: 8-292]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8258

آغاز: از دو جانب تیغ کشیده؛ انجام: کوتاه نکن

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 9 محرم 1207ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 187گ، 14سطر (8×16)، اندازه: 11×21سم [ف: 17-92]

5. کاشان، عاطفی، حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره

انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ابن محمد مهدی، محمد کاظم نجف آبادی، تا: یکشنبه 24 ذیقعده 1210ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: چرمی قهوه ای، اندازه: 14/5×19/5سم [نشریه: 7-743]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11084

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: اسماعیل کاتب فرزند ملاحیدر کهکیلوئی، تا: جمادی الاول1224ق؛ افتادگی: وسط؛ واقف: ابراهیم علی محمدی، مرداد 1351؛ جلد: مقوا، 209گ، 19 سطر، اندازه: 1972×28/5سم [ف: 14-457]

7. شیراز؛ امام عصر، شماره نسخه: 32

انجام: در آخر کتاب آمده: تمام شد این منبع البكاء بتاریخ یوم الاثنين چهارم جمادی الاولى سنة 1124 از هجرت نبوی ص ...

خط: نسخ، بی کا، تا: 1225ق؛ مجدول؛ در آخر کتاب منظومه ای در 60 بیت به نام کرده های شیطان می باشد، آغاز: «یکی کرد روزی ز شیطان سوال ** که ای قائد کفر و اهل ضلال / از این کرده هایی که داری به پیش ** پشیمان شدی هرگز از فعل خویش»؛ 321گ، 18 سطر (9/5×15/5)، اندازه: 14/5×20/5سم

[ف: 1-82]

8. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 38/2-6083

خط: نستعلیق، کا: محمد محسن بن ملا ابی القاسم کالجی، تا: 16 صفر 1227ق؛ 180گ، 22 سطر، قطع: رحلی [آستانه قم: -158]

9. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 763

خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم بن کربلایی ابراهیم قمی تفرشی، تا: 1231ق؛ 150گ، 20 سطر، اندازه: 22×34سم [ف: 2-585]

10. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1653

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ پخته، کا: علی محمد بن محمد حسن استر آبادی اصل و مسکن، تا: سه شنبه 21 ذیحجه 1239ق؛ اهدایی: دکتر مهدی روشن ضمیر؛ جلد: تیماج، 223گ، 20سطر (13×22)، اندازه: 19×30/5سم [ف: 3-281]

11. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1921-11/21

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد بن آقا ربیعای بروجردی، تا: 1242ق؛ 164گ، 21 سطر، اندازه: 19×29سم [ف: 6-3435]

12. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: -6430

خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 15 ربیع الثاني 1244ق؛ کاغذ: سپاهانی، 111گ، 19 سطر، قطع: رحلی [آستانه قم: -158]

13. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12361

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عباس بن رجبعلی بن ابوالحسن بن محمد حسین هزارجریبی استر آبادی، تا: 5 ذیقعده 1244ق؛ واقف: صفر علی بودر، رجب 1253؛ جلد: میشن عنابی، 206گ، 22 سطر، اندازه: 19/3×28/5 سم [ف: 14-459]

14. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18297

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد محسن واغورورئی؟، تا: رمضان 1255ق، به درخواست بی بی خانم والده آقا نظر علی؛ تاریخ وقف: 1269؛ جلد: میشن مذهب، 282ص، 23 سطر، اندازه: 22×35سم [ف: 50-109]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17044

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، کا: قربانعلی ابن کربلایی حسین ملقب به عمرانلو، تا: 1257ق، جان گلوگاه از قراء گل باد؛ محشی؛ تملک: رجبعلی، جلد: چرم، 124گ، 23 سطر (15×26)، اندازه: 20×33سم [ف: 47/1-186]

16. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17331

آغاز: ... بر سرزده و خضاب خوناب درونش را نکار بندان مجلس عزابر پنجه مژگان بسته؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: سید جعفر حسینی هروی، تا: رجب 1260ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور، 218گ، 25 سطر، اندازه: 1873×28/5سم [ف: 14-458]

17. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7433-38/53

آغاز: بسمله رسولان دیار محنت وغم و پیغمبران کشور والم وعرش پران و کرسی نشینان محفل ایمان ومحدثان تعزیت داری؛ انجام: مجرمان آرند سوی در گهش روی امید ** زانکه در عالم از این بهتر پناهی کس ندید

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 23 صفر 1270ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 152گ، 17سطر، اندازه: 18×22سم [ف: 6-3436]

18. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5438

آغاز: پرتو انداخته لمؤلفه: محفلی را کاین چنین شمعی بود از ذوالجلال ** قدسیان پروانه او چرخ فانوس خیال؛ انجام: برابر

خط: نسخ بدخط، کا: محمد علی محمد بن ملا عاشور اسلاملو، تا 22 ذیحجه 1299ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 302، 20 سطر (11×17)، اندازه: 14×22سم [ف: 5-471]

19. بیرجند؛ مسجد الرسول بازار؛ شماره نسخه: 9/1

انجام: تا چهل هزار نفر مقید رشته اطاعت گردیدند و در آن روز سن شریف آن جناب به سن سی و هفت ...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ 44گ (1پ۔ 44پ)، اندازه: 15/5×21سم [ف: -147]

20. نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 92

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: حسن علی بن حسین علی شریف آبادی، بی تا؛ 159گ، 22 سطر، اندازه: 21×29/5سم [ف: -145]

21. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6713

آغاز: برابر، انجام: چون در صحرای کربلا جناب عباس صدای العتش تشنه گان سراپرده عصمت و طهارت را شنید و بی یاوری برادر خود را دید ...

تذکر: در فهرست با عنوان «عین البكاء» آمده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 258 گ، 12 و 14 سطر (10×17)، اندازه: 15×21سم [رایانه]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17719

بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

لب الغرائب / عرفان و تصوف / عربی

lubb-ul gara'ib

فصولی است در سر خلقت مخلوقات و مدارج کمالی آنها، با شواهدی از آیات و احادیث و گفته های عرفا و شعرا، عناوین و فصول چنین است: فصل: في الميثاق، فصل: في خاصية التلقين من الاحياء و الامانة، فصل: في العين الظاهر و الباطن، فصل: في البيان العلم، فصل: في كيفية الدعوة، فصل: في الايمان، الخاتمة: في الاستقامة علی الايمان و الذكر و الاسلام، فصل: في عدد الاسماء.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1461/7

آغاز: الحمدلله رب العالمين علی کل حال في السراء والضراء و أنزل الفرقان علی عبده المصطفي و رسوله المجتبي و حبیبه المرتضي؛ انجام: قال له یا موسی لو کان لی نوم لهلكة السماوات و الأرض أسرع من کسر الزجاجة في یدك بغیر أنوار.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 13گ (104پ - 116پ)، اندازه: 13×19 سم [ف: 4-252]

لب الفرائد / اصول فقه / عربی

lubb-ul fara'id

تفرشی، مراد بن علی، 965 - 1051 قمری

tafrešī, morād ebn-e ‘alī (1558 - 1642)

این اثر نادر الوجود و کمیاب که این تنها نسخه ای است که عجالتا از آن می شناسیم، رساله ای مختصر در اصول فقه است از دانشمند شیعی عصر صفوی که معروف ترین اثرش همان التعليقة السجادية در شرح من لا یحضره الفقيه است. ملا مراد تفرشی این رساله را در سه «مقدمه» و دوازده «مقصد» به عنوان تحفه ای به آستان امیر المومنين علی (علیه السلام) در سفرش به نجف تدوین و در آن اختصار را مراعات کرده است تا خوانندگان آن را از بر کرده در مفاد آن مدام تأمل کنند. مؤلف در تأليف دیگری موسوم به «الوسيلة الرضوية» لب الفرايد را شرح کرده است. وی کتاب دیگری نیز در اصول فقه دارد موسوم به «التحفة» که شیخ محمد بن یوسف شویهی نجفی (شاگرد و برادر همسر شیخ جعفر کاشف الغطاء) از آن و «الوسيلة الرضوية» در اثر اصولی خود موسوم به «براهین العقول» یاد کرده است. آغاز: بسمله و به نستعین، رب یسر و تمم بالخیر. الحمدالله الذي شرفنا بارسال من کان نبینا و آدم بین الماء و الطين ... اما بعد فلما کان أصول الفقه من اجل العلوم قدر او اوفرها نفعا و اشرفها مأخذا و اهمها حفظا، کان یلیق بمتن وجیز سهل الحفظ و التذكر محرك الفكر و التدبر یشیر الى مسائله ...

شرح و حواشی:

1- الوسيلة الرضوية؛ تفرشی، مراد بن علی (965-1051)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8106

آغاز: برابر؛ انجام: يؤيد ما دل علی انتهاء الامر الى صاحب الامر علیه و علی آبائه المعصومين و الصلوة و السلم و الحمدلله رب العالمين. قد خرج من السواد الى البياض بتوفیق الله تعالی و الحمدلله رب العالمين في الخميس یوم مولد النبي صلی الله علیه و آله، السابع عشر من ربیع الاول سنه الف و اربع وعشرین علی ید مؤلفه احقر العباد مراد بن علیخان التفرشي عفی عنهما بالنبی و الوصي حامدا لله مصلیا علی نبیه و آله صلوات الله و سلامه علیهم اجمعین و الحمدلله رب العالمين. [رقم: ] تمت في یوم السبت احد و عشرین من شهر جمادی الاول (کذا) سنه 1029 علی ید اقل العباد میرزا علی. تم.

خط: نسخ، کا: میرزا علی، تا: 21 جمادی الاول 1029ق؛ دارای رکابه، مصحح؛ جلد: تیماج، 142گ، 11 سطر، اندازه: 9/8×17/2سم [ف: 27/1-190]

لب الفرائض / فقه / عربی

lubb-ul farā’id

مفتی آماسی، خضر بن محمد، ق 11 قمری

moftī āmāsī, xezr ebn-e mohammad(- 17c)

در مسائل ارث.

تبریز؛ تربیت؛ شماره نسخه: 77ض

بی کا، بی تا؛ 12ص [ف: -58]

لب الفن / هیئت / عربی

lubb-ul fan

غریفی، علی بن محمد، ق13 قمری

qarīfi, ‘al ebn-e mohammad(- 19c)

وابسته به تشریح الافلاك؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030)

تاریخ تأليف: سلخ شعبان 1212ق (= «غریب»)؛ محل تأليف: نجف اشرف

تشریح الافلاك منظوم است مشتمل بر «مقدمه» و پنج «فصل» و «خاتمه».

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7885

آغاز: قال بحمدالله خیر ذی النعم ** و الشكر لله علی جری القلم؛ انجام: فلایعب علی من تفرسا ** انی اجبت فیهما الملتمسا

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوایی، 17گ، اندازه: 12/5×13/9سم [ف: 8-279]

اللب في علم الطب / طب / عربی

al-lub fī ‘ilm-it tibb

جبلی، ابراهیم بن عکاشه

jebelī, ebrāhīm ebn-e ‘okāše

اهدا به: امیر سالار بن امیر محمد کریمی

مشتمل بر ده «اشاره».

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4601/9

آغاز: بسمله. الحمد لله خالق الحياض في الأبدان و مخرج الانهار منها علی العيان و محیی موات المواد بینابیع الصور النوعية اما بعد یقول اضعف عبادالله تعالی و احوجهم حاجی ابراهیم بن عکاشه الجبلي. ما استفدت من مجلس درس سلطان الحكما و امام المتاخرين مولانا و سیدنا علم الدين سلمان ابقاه الله تعالی صلاحا للعالمین؛ انجام: هذا آخر ما اردناه في هذا المختصر . الحمد لله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا.

خط: نسخ ریز، بی کا، بی تا، تملک: محمد قاسم بن عبدالقادر تونی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 34ص، اندازه: 12×22سم [ف: 12-305]

لب قصص و حکایات مثنوی / ادبیات فارسی

lobb-e qesas va hekāyāt-e masnavī

تفرشی، اسماعیل بن معصوم، ق13 قمری

tafrešī, esmāʻīl ebn-e ma‘sūm(- 19c)

اهدا به: مستوفی الممالك

تاریخ تأليف: 1283ق

تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 190

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: ترمه [نشریه: 2-92]

لب القول في معنی حوث العالم - اللب

لب الكلام - اللباب

لب اللباب - الاخلاق

لب اللباب - لب الالباب في الدراية و علم الرجال

لب لباب - لب اللباب

لب اللباب / حدیث / عربی

lubb-ul lubāb

قطب راوندی، سعید بن هبة الله، - 573 قمری

qotb-e rāvandī, sa‘īd ebn-e hebat-ol-lāh(- 1178)

تفسیر مفصلی است بر برخی از آیات قرآن کریم به ترتیب سوره ها که مباحثی را تحت عناوین «الاخبار، الوجوه، النكت، الحقائق، البساط» آورده و در ذیل هر عنوان مفصلاً به مباحث آن پرداخته است. این کتاب در 155 مجلس تنظیم شده و ظاهراً در تأليف آن نظر به کتاب «الفصول و الغايات» ابوالعلاء احمد بن عبدالله تنوخی معری داشته است.

[الذريعه 289/18]

قم، مؤسسه آية الله بروجردی: شماره نسخه: 409

آغاز: قال تعالی و لیست التوبة للذین یعملوان السيئات الآية، قال النبي ان الله لیغفر لعبده ما لم یقع الحجاب و قال اسم الله شفاء من کل داء

خط: نسخ، بی کا، تا: از اوایل قرن 14؛ افتادگی: آغاز؛ 161گ، 21 سطر، اندازه: 17/5×22سم [ف: 2-259]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2073

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 6-92]

لب اللباب / تاریخ جهان / فارسی

lubb-ul lubāb

گنجه ای، محمد قلی خان، ق 11 قمری

ganje'ī, mohammad qolī xãn(- 17c)

تاریخ تأليف: 1097ق

تاریخ مختصر عمومی است در ذکر پادشاهان ایران تا سال 1037ق و در پایان تذکره کوتاهی از شعرا، در بیست و سه فصل»: 1.ذکر چهارده معصوم (صلی الله علیه و آله)؛ 2. ذکر ملاعین ثلاثه که غاصب خلافت و امامت شدند؛ 3. ذکر خلافت پر ملامت بنوامیه علیهم اللعنة و العذاب؛ 4. ذکر خلافت بنو عباس؛ 5. ذکر بنو صفار که بعد از وضوح اسلام اول پادشاهان است که معاص خلفا بوده اند؛ 6. ذکر پادشاهان غزنوی؛ 7. ذکر طاهریان؛ 8۔ ذکر پادشاهان ...؟ 9. ذکر پادشاهان غوریان؛ 10. ذکر پادشاهان دیلمان آل بویه؛ 11. ذکر پادشاهان سلجوقی؛ 12. ذکر پادشاهان خوارزمشاهیان؛ 13. ذکر اتابکان؛ 14. ذکر اسماعیلیان؛ 15. ذکر سلاطین قراختای به کرمان؛ 16. ذکر پادشاهی چنگیز خان و اولاد او؛ 17. ذکر پادشاهان سربداران؛ 18. ذکر پادشاهی امیر تیمور و اولاد او؛ 19. ذکر پادشاهان قراقوینلو؛ 20. ذکر سلاطین روم که ایشان را آل عثمان گویند؛ 21. ذکر پادشاهان اوزبکیه؛ 22. ذکر سلاطین عظیم الشأن صفویه و خواقین رفیع مکان حیدریه؛ 23. ذکر شعرای عجم که به فارسی شعر گفته اند شامل سه «باب»: 1) ذکر شعرای متقدمین از رودکی تا سلطان حسین میرزا سال 900ق شامل شصت شاعر، 2) ذکر شعرای معاصر سلطان حسین می

زا شامل سی شاعر،3) شعرای بعد از سلطان حسین میرزا در ایام سلاطین صفویه تا سال 1037ق، شامل صد و سی شاعر. (صدرایی خوئی)

آغاز: بنام آنکه در تاریخ و تأليف ** کسی را نیست بر وی حد و توصیف ... اما بعد معروض میدارد ... حاجی محمد قلی قاجار

انجام: صد و بیست و نهم یمینی سمنانی از شعرای زمان شاه طهماسب مغفور است بیت: صیدش طپان نه بهر رهایی ز بند اوست ** می رقصد از نشاط که صید کمند اوست

[الذريعه 289/18 ؛ فهرستواره منزوی 644/1 و 1061/2؛ نسخه های منزوی 4188/6 ، مشترک پاکستان 1604/11 ، تاریخ تذکره های فارسی734/2]

1. تهران، ادبیات، شماره نسخه: 289 حکمت

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 12 و 13؛ با یادداشت 1277؛ جلد: تیماج، قطع: ربعی [ف: 2-32]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12651

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوانا، بی کا، بی تا؛ با شعری به تاریخ دوشنبه شوال 1284؛ 156گ، 14 سطر، اندازه: 10/5×17/5سم [ف: 36-214]

لب اللباب / تجوید / فارسی

lubb-ul lubab

موسوی، محمد مؤمن بن عبدالرضا، ق 11 قمری

mūsavī, mohammad mo’men ebn-e ‘abd-or-rezā(-17c)

مرتب در یک مقدمه و بیست پنج «فائده) و یک خاتمه، بیشتر مسائل تجوید مذکور در آن منقول از قصیده حرز الاماني شاطبی و کتاب تلخیص النشر في القراءات العشر جزری است.

آغاز: الحمدلله الذي أنزل علی عبده الكتاب تبشيراً للمؤمنين ...

1. قم؛ فاضل قائینی؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: برابر

کاتب = مؤلف، تا: 1036ق؛ قرأها علیه سمیه محمد مؤمن البيد کلی، و أنهاها بخطه. [تراثنا: س13ش 4-113]

2. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2096/5

کا: محمد حکیم بن عبد الوكيل، بی تا؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 43گ (40-82)، اندازه: 12×19 سم [ف: 1164-4]

لب اللباب / فلسفه / عربی

lubb-ul lubab

کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم، 1225 - 1288 قمری

(1871-ebn-e ebrāhīm kermānī, mohammad karīm 1810)

تاریخ تأليف: 22 جمادی الاول 1272ق

رساله فلسفی است در اسرار آفرینش فرشتگان و عوالم و مرکبات و بسائط؛ در یک «مقدمه» وده (یا یازده) «باب»: المقدمة: في بیان ما تقديمة قبل الشروع؛ باب 1. الاشارة الى خلق الارضين و السماوات؛ 2. في جسمانية الكرات الثلاث عشرة؛ 3. معنی الاختيار؛ 4. في أنه اذا رکب شیئان حصل الأمر بین الأمرين؛ 5. في أن اجزاء المركب بمنزلة الحروف و المركب بمنزلة الكلمة؛ 6. تقسیم البسائط الى قسمین؛ 7. في أن بسائط هذا العالم تترکب ولم تختلط في غیر الانسان؛ 8 في أن للبسائط مقام ذواتها و مقام أفعالها؛ 9. في أن من سوی ظهور ذلك القلب الجامع منحط عن درجة الجامعية؛ 10. في أن من المواليد من فیه جمیع ذوات القبضات.

آغاز: بسمله. الحمدلله المحتجب بذاته عن درك الابصار الظاهر بأنواره للانظار الذي أقام الانبياء مقامه في سایر عوالمه في الاداء ... وبعد یقول العبد الأثيم کریم بن ابراهیم هلموا ...

انجام: وأما الفاقدين لبعض الافلاك فلیس لهم جامعية فافهم هذا اللباب فانه نتيجة الابواب السابقة ولب اللباب وخلاصة الكتاب وان فیه لعبرة الاولى اللالباب. تمت

چاپ: چاپ شده

1. شیراز؛ مدرسه منصوریه؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، 18گ (1-18)، اندازه: 14/5×20/5سم [نسخه پژوهی: 1-54]

2. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1765/2

خط: نسخ، بی کا، تا: 1272ق؛ جلد: تیماج، 20گ (55-74)، اندازه: 15×21/5سم [ف: 3-1047]

3. قائن، حسینی قهستانی؛ شماره نسخه:

32/4 خط: نسخ، کا: محسن بن محمد صالح، تا: 1272ق؛ 42گ (179پ-138پ)، 16سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف: -142]

4. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 307/1

آغاز: و متممات الكلمة التامه، و لعنة الله علی اعدائهم الاقشاب، ما طلع نجم و غاب؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد حسن چترودی، تا: 5 رجب 1273ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 53گ (1ر -53ر)، اندازه: 11×16/5سم [ف: 1-305]

5. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 245/2-2/65

آغاز و انجام: برابر

از اول تا آخر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 24 شعبان 1278ق؛ 32گ، 17 سطر، اندازه: 17×22/5سم [ف: 6-3434]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5804/1

خط: نسخ، کا: احمد بن ابوالقاسم مازندرانی، تا: سلخ ربیع الاول 1279ق؛ 50گ (1پ -50ر)، اندازه: 11×17/5سم [ف: 15-193]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3443/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم بن میرزا غیاث طباطبائی نائینی، تا: 15 شوال 1285ق؛ جلد: گالینگور، 35گ (13پ -47پ)، 14سطر، اندازه: 14×21/5سم [ف: 9- 230]

8. گلپایگان مسجد جامع گلپایگان؛ شماره نسخه: 24/1

خط: نسخ، کا: هبة الله بن محمد باقر طباطبائی، تا: پنج شنبه 29 محرم 1288ق؛ 40گ (1پ - 40ر)، اندازه: 11×18سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: -203]

9. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3434/3

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1294 و 1295ق؛ جلد: تیماج ماشی، 24ص (88-65)، اندازه: 14×22سم [ف: 5-1652]

10. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 453/10

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ پخته، کا: هدایت الله، تا: 1297ق؛ 23گ (124پ-146پ) [ف: 1-214]

11. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 766/2

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 و اوایل قرن 14؛ جلد: تیماج، 23گ (47-25)، 18سطر (11×16)، اندازه: 14×20/5سم [ف: 2-874]

12. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3862/1

آغاز: حسناء لم تکشف الى الآن لثامها؛

بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 17ص (1-17) [ف: 5-1824]

13. یزد: وزیری؛ شماره نسخه: 1948/5

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 19ص (134 - 152)، اندازه: 16×21سم [ف: 3-1103]

14. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4502/3

خط: نسخ، بی کا، بی تا، نام مؤلف در آن به ابجد آمده؛ قطع: رحلی [رشت و همدان: ف: -1499]

15. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 64116

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا، 20گ (69پ-88ر)، اندازه: 17×21سم [ف: 1-548]

16. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 7052

آغاز: برابر؛ انجام: فالعرش سو دوحتها و اصلها و جهة معنویتها و اجماله و حقیقتها و آیه ... و الكرسي هو.

خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا، محشی؛ اهدایی: بینا؛ 7گ (146-140)، 19سطر (6×13)، اندازه: 11/5×17/7سم [رایانه]

لب اللباب / تاریخ / فارسی

lubb-ul lubāb

طرب نایینی، محمد جعفر بن محمد حسین، 12100 - قرن 13 قمری

tarab-e nājīnī, mohammad ja‘farebn-e mohammad hoseyn (1796 - 19c)

تاریخ مختصری است از آغاز تاریخ تا عهد لطفعلی خان زند.

آغاز: بسمله. النهر السابع من الجنة الثالثة من جنات عدن الطرب في ایراد نسخة لب اللباب من مؤلفات مؤلف الكتاب في بیان احوال عموم الملوك ... الحمدلله المؤلف لکتاب العالم مبوبا بابواب الارواح و النفوس و الاجسام العلوية و السفلية ...

[فهرستواره منزوی 644/1]

تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2664/7

آغاز: برابر

انجام: در ذکر اسماعیلیان و ایشان دو شعبه اند ... و بعضی او را از نسل عبدالله بن میمون قداح میدانند و او داعی ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور، 7گ، 41-18سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 3-1163]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4022/2-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 3-3]

لب اللباب / کلام و اعتقادات / فارسی

lubb-ul lubāb

کلباسی، محمد بن محمد ابراهیم، ق 14 قمری

kalbāsī, mohammad ebn-e mohammad ebrāhīm(- 20c)

نویسنده نسخه از این کتاب در پایان مصباح العارفين (ص 587) یاد کرده و در خود این کتاب (ص 615) هم از آن یاد شده است. از درس 23 مورخ 19 جمادی الثاني 1299 ق است تا درس 25مورخ جماد یالثانی 1299 ق.

[فهرستواره منزوی 498/9]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2784/2

آغاز: درس یوم دوشنبه 19 شهر جمادی الثانية 199 بسمله: بعد از آنکه فارغ شدند از صلوت بر ائمه ... شروع فرمودند؛ انجام بهجت اینکه آن هم مقترن بصفت است

خط: نستعلیق، کا: علی محمد شاهرودی، تا: 1310ق؛ جلد: مذهب، 50گ (589-638پ)، 14سطر (9/5×16)، اندازه: 14×22سم [ف: 10-1637]

لب اللباب = لب اللباب في علم الحساب / ریاضیات / فارسی

lobb-ol lubāb = lubb-ul lubāb fī ‘ilm-il ḥisāb

نیمدهی، عبد العزيز بن محمد

nīmdehī, abd-ol-'azīz ebn-e mohammad

[فهرستواره منزوی 2727/4]

1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3280/26

آغاز: باب اول در ضرب کسور و در او پنج ضابطه است ضابطه اول ضرب کسور در کسور. طریقه در وی آنست که عدد کسر مضروبین را در یکدیگر ضرب کنند و حاصل آنرا با حاصل ضرب مخرج؛ انجام: جذر او شش است و دو جزو از سیزده جزو قسمت کردم او را بر دو که مخرج است خارج شد سه و جزئی واحد از سیزده جزو و هو المطلوب. کاتب سپس چنین رقم کرده «تمت از رساله عبدالعزیز نیم دهی که مسماست به لب اللباب نقل شد».

یکی از رساله های کمیاب فن حساب است که عطاء الله اصفهانی جزء مجموعه ارزنده کتب ریاضی خویش داشته و در فهرست کتاب های خویش از آن یاد و در این اوراق آخر دفتر بخش حساب کسور از آن کتاب را رونویس کرده است، آنچه در این نسخه موجود است شش «باب» است: 1. در ضرب کسور و در پنج ضابطه است، 2. در قسمت کسور (دارای هشت ضابطه است)، 3. در تضعیف کسور، 4. در تضعیف کسور، 5. در جمع کسور، 6. در تفریق کسور، در پایان باب 6 دو قاعده است یکی در استخراج جذر کسور و دیگری در استخراج جذر صحیح با کسر بالای قاعده ها به ترتیب شماره 3 و 4 گذارده شده؛ کا: عطاء الله بن محمد زکی اصفهانی، تا: 1173ق، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 8ص (315-322)، اندازه: 11×15/5سم [ف: 10-903]

2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 654/2

آغاز: حمدی چون افراد اعداد نامتناهی و ثنایی مقترن به ازواج تسبیح آحاد کمونا از ماه تابه ماهی نثار بارگاه خداوندی سزد که سده کاخ جلال احدیتش؛ انجام: پس سوای داخله آن را جداگانه مساحت کنند و ثانی از اول کم کنند باقی مساحت آن جسم مجوف است و الله تعالی اعلم.

در قواعد حساب مشتمل بر دو مقاله بدین عنوان: مقاله 1. در فن حساب، در یک مقدمه و دو مقصد و خاتمه، مقاله 2. در فن مساحت، در چهار رکن؛ خط: نسخ مایل به نستعلیق، کا: زین العابدين شاهسون، تا: قرن 13؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 50گ (44پ -93پ)، 15 سطر، اندازه: 10/5×15سم [ف: 20-114]

لب لباب / کیمیا / عربی

lobb-e lobāb

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض10795

لب لباب (در صنعت احجار)؛ خط: نستعلیق، کا: علی اکبر، تا: 1266ق [الفبائي: -481]

لب اللباب / نحو / فارسی

lubb-ul lubāb

رساله ای است در نحو که تمام مطالب را به صورت سؤال وجواب آورده است. مؤلف در مقدمه می گوید این کتاب منتخب از «الكتاب الجامع لقواعد الاعراب» است. جواب بعضی از سؤالات به عربی داده شده است.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6029/1-30/99

آغاز: بسمله الحمدلله العليم بالظاهر والمکتوم الذي جعل النحو اماً للعلوم ... وبعد فهذا لب اللباب المنتخب من الكتاب الجامع لقواعد الاعراب ... این مجموعه مسمی به لب اللباب که جامع قواعد کلیه اعراب است؛ انجام: س لقب کدام است و تعریفش چیست ج اللقب ما اشعر بمدح اوذم مثل اسدالله و اعرج س اسم کدام است و تعریفش چیست

مقدار مختصری از رساله موجود است دوبرگی از اول و دوبرگی از وسط کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: وسط وانجام؛ 4گ، 16 و 20 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 6-3434]

لب لباب تحفة المومنين / طب / فارسی

lobb-e lobāb-e tohfat-ol moʻmenīn

عندلیب، محمد علی

‘andalīb,mohammad ‘alī

وابسته به: تحفه حکیم مؤمن = تحفة المؤمنين = تحفه سلیمانی = تحفه در طب؛ حکیم مؤمن، محمد مؤمن بن محمد زمان (-11) مؤلف زمانی را که در مصر ساکن بوده مجربات کتاب تحفة المومنين را به ترتیب حروف الفبا در رساله حاضر گرد آورده است.

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد اقل فقراء ... در محروسه مصر به سبی مشغول به خاطر رسید که مجربات کتاب تحفة المومنين را به ترتیبی که هست ...

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6773/3

آغاز: برابر؛ انجام: و باسمیه مصلحات آن نشاسته و آرد جو و روغن بادام و گل سرخ و رب سوس و کتیر است

خط: نسخ، بی کا، تا: رجب 1244ق، جا: مصر؛ 21گ (63ر-83ر)، اندازه: 16×21/5سم [ف: 20-249]

لب اللباب في تحریر الانساب = الالباب في معرفة الانساب في العرب / انساب /عربی

lubb-ul lubab fi tahrir-il ansab = al-albab fi marifat-il ansāb-i fi-l 'arab

سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری

soyūtī, 'abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506)

وابسته به: اللباب في تهذیب الانساب؛ ابن اثیر، علی بن محمد (630-555)

تاریخ تأليف: دوشنبه 17 صفر 873ق

تلخیص و تنقیح از کتاب «لباب الالقاب» ابن الاثير به ترتیب حروف با حذف حالات آنان که در اصل ذکر شده اند مگر در بعضی از نسبت ها که نام هایی را می آورد. این کتاب در ده روز اختصار شده است.

آغاز: الحمد لله المتنزه عن الاشباه و الانساب و أشهد أن لا اله الا الله وحده لا شریك له خالصة من الشك و الارتياب ... هذا ما اشتدت اليه حاجة المحدث البيب من مختصر في الانساب .. نقحت فیه اللباب لابن الاثير و استوفیت ضبط الفاظه مع مزید علیه کثیر و تتبعت فیه اشیاء اهملها ... و سمیته «لب اللباب في تحریر الانساب

انجام: قال مؤلفه شیخنا الحافظ: و هذا آخر الكتاب و لله الحمد.

چاپ: بیروت، دار الصادر، 286ص؛ لیدن، 1840م؛ بغداد، مكتبة المثني

شرح و حواشی:

1- ذیل لب اللباب في تحریر الانساب؛ عجمی، احمد بن احمد (1086-1014)

2- ذیل ذیل لب اللباب في تحریر الانساب صاحب العلم، ابو تراب (-13)

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 464/1 عکسی

آغاز و انجام: برابر

نسخه اصل: چستربیتی - دبلین ش 3975؛ خط: نسخ، کا: عبد الرحمن اشمونی، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی از محمد بن علی احمد داودی مالکی و عجمی؛ 126گ (1-126)، 21سطر[عکسی ف: 1-413]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15210/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1156ق؛ مجدول، محشی با نشان «12» و «ابوتراب»؛ مهر: «لا الا الله محمد رسول الله، وقف في سبیل الله اکثر من الخيرات، عبدالستار الصديقي الحنفي 1306» (دایره)؛ 101گ (1-101)، 27 سطر، اندازه: 8×16سم [ف: 38-614]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9467

خط: نستعلیق، کا: اسماعیل خلیفه زاده، تا: ربیع الثاني 1169ق؛ تملک: محمد عبد الكتابي، یوسف زاهر بن شیخ اليف ابن الحصيري؛ کاغذ: استانبولی، جلد: مقوایی، 77گ، 28سطر (6×14/5)، اندازه: 11/5×21سم [ف: 17-375]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 349/1 عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: و هذا اخر الكتاب ... قال ... السيوطي اختصرته في عشرة ایام متوالیه آخر ها یوم الاثنين سابع عشر صفر سنة ثلاث وسبعین و ثمانمایه من نسخه صحيحة مقابله علی اصل ابن الاثير ... و استدرك منه جمعا جما و غالب ما زدته من معجم البلدان لیاقوت الحموي ... و لله الحمد و صلی الله علی سیدنا محمد و اله

نسخه اصل: طوپ قاپی - استانبول ش 488 M؛ خط: نسخ و تعلیق، کا: احمد بن عیسی بن عبد الله، تا: 8 ربیع الاول1183ق؛ مصحح، محشی؛ 95گ (1-95)[عکسی ف: 1-308]

5. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 6877/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 13گ (90ر - 102ر)، 16سطر (6×15)، اندازه: 16×22سم [ف: 16-388]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4515/1

آغاز و انجام: برابر

خط: رقعی، کا: محمد صالح بن عبد الفتاح بن ابراهیم الجارم حنفی حسنی رشیدی، تا: شنبه 4 جمادی الاول1323ق، جان دمنهور مصر؛ مصحح، محشی؛ جلد: مقوایی، 139گ (1پ-139ر)، 19سطر، اندازه: 16/5×21سم [ف: 12-93]

7. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 6022/2-ف

نسخه اصل: آستان رضوی. تذکر: در فهرست نام مؤلف نیامده است؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3-192]

لب اللباب في علم الحساب - لب اللباب

لب لباب في مناقب الاصحاب - لب اللباب في مناقب الاصحاب

لب اللباب في مناقب الاصحاب / کلام و اعتقادات / فارسی

lobb-ol lobāb fi manāqeb-el ashāb

مولوی، محمد هندی، ق13 قمری

mowlavī, mohammad hendī(- 19c)

در فضایل اصحاب حضرت پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)، چنان که در آیات و روایات آمده، طبق عقیده اهل سنت؛ در هفت فصل»: 1. آیات در فضل صحابه؛ 2. اخبار نبوی در فضل آنان؛ 3. اخبار نبوی در ذم بغض آنان؛ 4. اخبار بعضی از ائمه و تابعین در فضل آنان؛ 5. اخبار شیعه در فضل آنان؛ 6. در قواعد کلیه در حفظ جانب آنان؛ 7. فضائل خلفاء و بزرگان صحابه .

آغاز: نفس آهنگ تحمیدی کند ساز ** که در وصف نبی ماند از پرواز. بعد از این معلوم سامعان باد که این رساله جلیل الشواهد انجام: و مودت صحابه عظام تلازم نام است و التزام امن بی آن بی ریب ناتمام.

[فهرستواره منزوی 1748/3]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2516

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی؛ جلد: گالینگور، 38گ، 12 سطر، اندازه: 11/5×18سم [ف: 7-101]

لب لباب مثنوی - لب لباب معنوی

لب لباب مثنوی - سراج السالكين

لب اللباب مثنوی = مثنوی لب مثنوی / شعر / فارسی

lobb-ol lobāb masnavī = masnavī-ye lobb-e masnavī

وابسته به: مثنوی معنوی؛ مولوی، جلال الدين محمد بن محمد (672-604ق)

از خطائی، با دیباچه ای به نثر، درباره عمر او اطلاعات بیشتری بدست نیامد، از مقدمه کتاب چنین بدست می آید که او 15 سال در مشهد رضوی اقامت داشته، این کتاب، منتخبی از کتاب مثنوی ملای رومی است. نسخه دیگری از این کتاب در دانشگاه تهران موجود است.

مشهد؛ ادبیات، شماره نسخه: 12 فرخ

آغاز: آغاز دیباچه: بسمله الحمدلله رب العالمين ... اما بعد بهترین حمد که عارفان؛ آغاز: بسمله بشنو از نی چون حکایت میکند

خط: نستعلیق، بی کا، بی تاب افتادگی: انجام؛ در آخر نسخه بخط مغایر نوشته شده: تمت کتاب بعون الملك الوهاب بیداقل خلق حسن الحسيني اتمام پذیرفت بتاریخ 21 ربیع الثاني سنه 1269؛ کاغذ: فرنگی؛ جلد: تیماج، 124گ، 12 سطر (5×10/5)، قطع: جیبی، اندازه: 9×15سم [ف: -145]

لب لباب معنوی = لب لباب مثنوی / عرفان و تصوف، شعر / فارسی

lobb-e lobāb-e ma‘navī = lobb-e lobāb-e masnavī

کاشفی، حسین بن علی، - 910 قمری

kāšefī, hoseyn ebn-e ‘alī(- 1505)

وابسته به: مثنوی معنوی؛ مولوی، جلال الدين محمد بن محمد (672-604ق)

تاریخ تأليف: 875ق

کاشفی، اول مثنوی ملای رومی را به نام «لباب مثنوی» انتخاب کرد و پس از آن برای بار دوم مثنوی را به خواهش مسیب نامی انتخاب نموده است. این کتاب درسه «عین» تنظیم شده: 1. جامع اطوار شریعت؛ 2. مخزن اسرار حقیقت؛ 3. مطلع انوار طریقت هریک نیز دارای «نهر»هاست وهر نهر متضمن بر چند «رشحه»، ودر آغاز هر رشحه مطالبی عرفانی به نثر دارد. در آن آمده: «نام او لب لباب معنوی xx انتخاب انتخاب مثنوی».

آغاز: بعد از تقدیم وظایف ثنای حضرت واجب الوجود عم جوده که لب لباب معنوی را ... ای کمینه بخششت ملک جهان ** من چه گویم چون تو میدانی نهان / ای که جان خیره را رهبر کنی ** وی که قلب تیره را انور کنی

انجام: پوست چینان را ازین لب لباب ** دیده ها بر دوز تا روز حساب / عشق بازان را ازین ماء معین ** فیض ده آمین رب العالمين

چاپ: این کتاب توسط بنگاه افشاری به چاپ رسیده است

[نسخه های منزوی 3094/4 : نشانی 42 نسخه؛ الذريعة 55/14 و 29/18 و 290/18 و 300/18 مكتبة امیر المؤمنين 588/2 ؛ دنا 1012/8-1014 (87 نسخه)]

1. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 884/6

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: پنج شنبه 24 رمضان 844ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 61گ (467پ -527ر) [نشریه: 3-484]

2. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 414

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ تملک: شاهزاده اوکتای قاآن میرزا در سال 1247؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 223گ، 17 سطر (8×16/5)، اندازه: 14×24سم [ف: 1-238]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 414

همان نسخه بالا [نشریه: 5-55]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14047

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: معظم چشتی فاروقی، تا: قرن 10؛ مجدول مصحح، محشی؛ تملک: علی باب؛ جلد: تیماج مذهب، 292 گ، 15سطر، اندازه: 11×19/5سم [ف: 38-69]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9 سرود

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: سمرقندی، قطع: رقعی [نشریه: 13-407]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12193

آغاز: برابر؛ انجام: کشته ایشان و پیرو باباشان جوان ** پس پدرشان پیش آمد ناگهان

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام (تا عین ثانی، نهر سادس و آخر رشحه پنجم نوشته شده و بقیه آن افتاده)؛ دارای سرلوح، مجدول؛ واقف: سید جلال الدين تهرانی، مرداد 1361؛ جلد: تیماج مذهب، 179، 19سطر، اندازه: 14×22/2سم [ف: 377-17]

6. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 7929

خط: نستعلیق، کا: درویش علی، تا: ذیقعده 140ق، جان هرات؛ افتادگی: آغاز کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا، 147گ، 15سطر (7/5×15)، اندازه: 13×20/5سم [ف: 16-742]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16154

آغاز: ای ضیاء الحق حسام الدين تویی ** که گذشت از مه نبودت مثنوی؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز (از ابتدا افتادگی دارد و از مقدمه یک صفحه باقیمانده است)؛ جلد: تیماج، 316گ، 15-17 سطر، اندازه: 11/5×20سم [ف: 17-378]

8. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4671/3

آغاز: برابر؛ انجام: کی کند آن مست جز عدل و صواب ** که ز جام حق چشیده است او شراب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن، هگی (33پ-41ر)، اندازه: 15/2×24/4سم [ف: 1-8]

9. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 18202

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 یا 11؛ با سرلوح مذهب، مجدول، مصحح؛ یادداشتی به تاریخ 1069ق؛ جلد: تیماج مذهب، 488ص، 17سطر، اندازه: 13/5×23سم [ف: 50-56]

10. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 307/2حکمت

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ جلد: تیماج مذهب، قطع: جیبی [ف: 2-59]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 307-فیروز

خط: نستعلیق، کا: درویش ابراهیم مولوی، تا: قرن 11، جلد: تیماج، 594ص، 15 سطر، اندازه: 11/5×19سم [ف: 21-167]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9018

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: سید مبارک ولد سید محمود بن جلال حسینی، تا: قرن 10-11؛ با سرلوح و پیشانی مذهب، مجدول، با بلاغ مقابله؛ مهر: کتابخانه جعفر سلطان القرايي؛ جلد: تیماج مذهب، 239گ، 19 سطر (5/6×13/8)، اندازه: 11×20/4سم [ف: 29/2-632]

13. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 505

آغاز: (در دیباچه افتاده): ... گر تورا اشکال آید در نظر؛ انجام: آتش و جان بین کزو سوزد ..

خط: نسخ پخته، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 318گ، 12سطر (8×13)، اندازه: 13×18 سم [ف: 1-214]

14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 512

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: شیخ محمد بن شیخ زاده الباله حسنی، تا: 14 ذیحجه 1003ق؛ از مقدمه کتاب و جاهای دیگر افتاده دارد؛ مهر: «عبد آل محمد» (مربع)، «غلام شاه مردان است کنعان» (مربع)، «یا محمد» (مربع)؛ جلد: تیماج، 295، 15 سطر، اندازه: 10/5×16/5سم [ف: 2-117]

15. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 927

خط: نستعلیق خوش، کا: فخرالدین ملا خورد الكاتب، تا: 1013ق، جان هرات؛ مجدول، با سرلوح [نشریه: 7-215]

16. تهران؛ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه: 40

آغاز: بسمله - عین اول در بیان جوامع اطوار شریعت در هفت؛ انجام: رشحه اول معرفت و مراتب آن 2 فنا و بقا 3 توحید و درجات آن.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 20 ربیع الاول 1024ق؛ جلد: تیماج، 481ص، 19 سطر (5×14)، اندازه: 8×18/5سم [ف: - 72]

17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8287

خط: نستعلیق، کا: درویش ابراهیم مولوی، تا: شنبه 5 صفر 1027ق (با عدد 1286 نوشته شده و باید این تاریخ صحیح باشد که نوع کاغذ و خط با این تاریخ به نظر مناسب می آید)؛ مهر: کتابخانه مهندس بغایری؛ جلد: تیماج، 290 گ، 15سطر، اندازه: 13/5×20/5سم [ف: 21-248]

18. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 266

خط: نستعلیق، کا: محمد فیض بن قربان قمی، تا: 1060 ق [ف: 3-23]

19. مشهد، رضوی؛ شماره نسخه: 9338

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ابوالحسن بن ملا نذر علی تبریزی، تا: جمادی الاول 1061ق؛ واقف: حاج شمس الدين پرویزی، مهر 1343؛ جلد: تیماج، 238 گ، 19سطر (9×17/5)، اندازه: 15/5×25/5سم [ف: 7-697]

20. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1595-9/145

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالله بن مرحمت پناه حاجی تقی بروجردی، تا: 4 جمادی الاول 1063ق؛ جلد: تیماج، 233 گ، 19 سطر، اندازه: 10/5×17سم [ف: 6-3436]

21. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10374/2

آغاز: باز طبعم را هوای دیگرست ** بلبل جان را نوای دیگرست خط: نسخ و نستعلیق تحریری، کا: کلب علی، تا: 12 جمادی الاول1072ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 21 سطر، اندازه: 13/5×22/5سم [ف: 32-349]

22. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1536

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوب، کا: اسماعیل مراغی، تا: شعبان 1075ق؛ جلد: مقوایی، 250 گ، 17سطر، اندازه: 13×24سم [ف: 4-386]

23. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1085

خط: نستعلیق، کا: علیقلی بن مهر علی مراغی، تا: ذیقعده 1077ق؛ اندازه: 16/5×27/5سم [نسخه پژوهی: 2-212]

24. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7888

آغاز: عین اول در بیان جوامع اطوار شریعت در هفت نهر؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: میرهادی، تا: ذیقعده 1082ق؛ افتادگی: آغاز (دیباچه کتاب را ندارد)؛ مجدول؛ جلد: مقوایی، 172گ، 17سطر(6/5×17/4)، اندازه: 13/7×25سم [ف: 7-697]

25. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 185

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الاول 1082ق؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مذهب، 228گ، 15 سطر (8×18/5)، اندازه: 14×25سم [ف: 1-185]

26. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 7189

آغاز: بسمله. بعد از تقدیم ثنای حضرت واجب للوجود عم جوده که لب لباب معنوی را که ... از این فقیر ... حسین ... التماس انتخاب دیگر از آن نسخه که موسوم بود به لباب المعنوي في انتخاب المثنوي نمودند ... نام او لب لباب معنوی انتخاب انتخاب مثنوی؛ انجام: چون رسید اینجا بیانم سرنهاد** محو شد والله اعلم بالصواب خط: نستعلیق، کا: کربلایی علی، تا: 9 ذیحجه 1084ق؛ 253گ، 17 سطر (7/5×15)، اندازه: 13/5×20سم [ف: 5-473]

27. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4861

خط: نسخ، کان محمد سعید درویش شاعر، تا: 28 ربیع الاول1094ق؛ مجدول؛ جلد: میشن، 182 گ، 14 سطر، اندازه: 12/8×18/8سم [ف: 4-705]

28. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2806

انجام: برابر

خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: 1094ق؛ مجدول و مذهب؛ در حاشیه نسخه نفیسی از حدیقه سنانی نوشته شده؛ جلد: چرمی، 420گ، 11سطر، اندازه: 14/5×26سم [ف: 3-1165]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18683/3

آغاز: برابر؛ انجام: رشحه هشتم دربیان تصوف و صفت فقر بدانکه تصوف فرار است از خلق ... ترک دنیا و ما فیها و در نهایات.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 195گ، اندازه: 14×19/5سم [ف: 51-102]

30. تهران؛ الهيات، شماره نسخه: 152

آغاز: لب مثنوی. بسمله. ای کمینه بخششت ملک جهان ** من چگویم چون تو میدانی نهان / ایکه جان خیره را رهبر کنی؛ انجام: آب جانرا ریز اندر بحر جان ** تا شوی دریای بی حد و کران / چون رسید اینجا بیانم سر نهاد ** محو شد و الله اعلم بالرشاد / این مباحث تا باینجا گفتنی است ** هر چه آید زین سپس نیهفتنی است. (در بیان باز کشیدن عنان عبارت که تا اینجا بیش نرسد و بعد از این نوبت اشارتست و از اشارات نیز باید گذشت العاقل یکفیه الاشارة)

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ با سرلوح، مذهب، مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 233گ، 16سطر (6/5×15/5)، اندازه: 13/5×25سم [ف: -118]

31. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2630

آغاز: عین اول در بیان جوامع اطوار شریعت در هفت نهر؛ انجام: برابر

مشتمل است بر: فهرست مطالب، مقدمه و 7300 بیت مثنوی؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد بن صادق اصفهانی، تا: قرن 12؛ 462ص، 16 سطر (9×15/5)، اندازه: 15×20سم [ف: 8-373]

32. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3429-17/209

آغاز: گر نه بینی آب کورانه بفن ** سوی جوی آی وسبو بر جوی زن / چون شنیدی کاندرین جواب هست ** کور را تقلید باید کاربست؛ انجام: گر بگوید فقه فقر آید همه ** بوی فقر آید از آن خوش دمدمه / وربگوید کفر آید بوی دین ** آید از گفت شکش بوی یقین

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 155گ، 20 سطر، اندازه: 7×17سم [ف: 6-3437]

33. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4277

آغاز: برابر؛ انجام: همزبانی را بباید همدلی ** نیست علم بیعمل جز جاهلی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 306گ، 14 سطر، اندازه: 10/5×17/5سم[ف: 11-292]

34. تهران، ملک؛ شماره نسخه: 5109/1

آغاز و انجام: برابر

با دیباچه منثور آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: میشن، 18سطر، اندازه: 14/1×20/5سم [ف: 8-206]

35. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7187

آغاز: برابر؛ انجام: چون رسید اینجا بیانم سرنهاد ** محو شد والله اعلم بالصواب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوایی، 77گ، 19 سطر (10×19)، اندازه: 13/5×22سم [ف: 5-473]

36. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1094

آغاز: بسمله، مثنوی من قول سلطان المحققين (یک کلمه پاک شده) المدققين مولانا جلال الدين روح قدس ... حمدی که عیون اعیان عالم قدسی وابصار بصایر امکان انجام: از سن (یک کلمه پاک شده ) چیزی تراید کار کن ** تا بروید ذوق علم من لدن.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 241گ، 16 سطر (7×13)، اندازه: 12×20سم [ف: 3-115]

37. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5956

منتخب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 213گ، 19سطر (8×14)، اندازه: 20×13سم [ف: 16-166]

38. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4145

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: قرن 11-12؛ مجدول، یک سرلوح زیبا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 235 گ، 20سطر (8/5×16/5)، اندازه: 14/5×21/5سم [ف: 11-144]

39. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 781

آغاز: حمدی که عیون عوالم قدس و ابصار بصائر ارکان صوامع انس بخلوات رشحات انهار ریاض

خط: نستعلیق، کا: درویش محمد فقیر، تا: 1175ق؛ مجدول، با سرلوح؛ تملک: مصطفی بیک به تاریخ 1208؛ جلد: تیماج، 206گ، 21 سطر، اندازه: 14/5×21سم [ف: 2-388]

40. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12104

آغاز: در بیان مرتبه شفاعت که عبارت از افاضه انوار ملکوتیست و استحقاق آن ... گفت پیغنبر که روز رستخیز ** کی گذارم مجرمانرا اشک ریز؛ انجام: کر تو نشتابی بیاید بر درت ** ور تو بشتابی دهد درد سرت

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام (تا رشحه هفتم (تو کل) از نهر خامس و از عین ثانی می باشد)؛ واقف: سید جلال الدين تهرانی، مرداد 1361؛ جلد: تیماج، 100گ، 15 سطر، اندازه: 16/5×21/7سم [ف: 17-379]

41. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15674/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی؛ مهر: «علی بن منصور الحسيني» (بیضوی)، «عبده جواد بن کاظم» (بیضوی)، «یا جواد» (هشت گوش)؛ 196گ، 20 سطر، اندازه: 1376 سم [ف: 644-39]

42. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 10636

آغاز: مناجات سوم در استدعای مدد هنگام حیرت ... یا خفياً قد ملأت الخافقين ** قد علوت فوق نور المشرقين؛ انجام: و لقمه می شود در تو گهر ** دم مزن چندان که بتوانی بخور

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ تملک: حمید ایزدپناه؛ جلد: تیماج، 78گ، 18 سطر (9×15)، اندازه: 15/5×21سم [ف: 20-103]

43. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3827/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 191ص (1-191)، 14-15 سطر، اندازه: 14/5×20سم [ف: 1864-10]

44. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 690/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 12-13ق؛ 120گ (1پ۔120ر) [ف: 2-213]

45. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4269

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: حاجی محمد رضا کاشانی، تا: قرن 12-13؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 129 گ، 20سطر (6×13)، اندازه: 11×17/5سم [ف: 11-285]

46. تهران؛ موزه ملی؛ شماره نسخه: 8572

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: خانبالغ، 486ص، اندازه: 11/5×19/4سم [نشریه: 2-212]

47. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 220

آغاز: برابر؛ انجام: چون رسید اینجا بیانم سرنهاد ** محو شد والله اعلم بالصواب

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 و13؛ جلد: تیماج، 168گ، 15 سطر (6×15)، اندازه: 10×20سم [ف: 5-473]

48. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2631

آغاز: برابر؛ انجام: باز کردم در لطافت بی نظیر **نازک و زیبا و نغز و دلپذیر

خط شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام (54 بیت از اصل کم است)؛ مجدول، نیم سرلوح مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 253ص، 20سطر(8/5×15/5)، اندازه: 13/5×20/5سم [ف: 8-373]

49. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 184 خوئی

آغاز: برابر؛ انجام: جان اول اشارتست به روح اعظم که عقل اول ... در این حال میگوید: و روحی فیالارواح روح و کلما ** تری حسنا في الكون من فیض طینتی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 496ص، 14 سطر، اندازه: 15/5×20سم [ف: 2567]

50. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 413

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، 234گ ، 19 سطر، اندازه: 12/5×21سم [ف: 2-104]

51. تهران؛ دانشسرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گر کانی؛ شماره نسخه: 161/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: رمضان 1407ق، جا: تبریز؛ قطع: ربعی [نشریه: 5-646]

52. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1187/1

خط: نسخ، کا: محمد بن فاضل سبزواری، تا: 1218ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 209ص (1-209)، 41سطر، اندازه: 11/5×18/5 سم [ف: 3-478]

53. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15141

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد حسین بن میرزا کل علی مازندرانی، تا: 1231ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 299گ، 14سطر (9×14)، اندازه: 15×21سم [ف: 38-432]

54. اصفهان؛ جابری انصاری؛ شماره نسخه: 31

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1233ق [نشریه: 6-596]

55. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 3585-18/105

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: دهه اول شوال 1235ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 151گ، 21 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 6-3437]

56. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8942/1

خط: نستعلیق، کا: هداية الله بن کربلایی رحیم گرگانی قمی، تا پنج شنبه 17 رجب 1243ق؛ جلد: تیماج، 148گ(1پ -148پ)، 16سطر (6×10/5)، قطع: ربعی [ف: 17-257]

57. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7553

آغاز به کودک باز دادند کودک اقجه طلبید شیخ گفت اقجه از کجا آرم که بغیر قرض وجهی دیگر ندارم؛ انجام: همچو حسین از تتق عالم خیال ** هر دم هزار شاهد زیبا برآورم

از اول کتاب تا پایان جلد دوم؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا قبل از 1249ق؛ افتادگی: آغاز ووسط؛ در پنج برگ اول نسخه، رساله ای است کوتاه به فارسی در بیان حالات عشق و مراحل محبت عاشق و معشوق، در آن از مولوی شعری نقل شده است، آغاز: «... عشق ما باخته قطره او را گوهر دریای وحدت سازیم»، انجام: «رفتم سوی پای علم ** کاغذ بنه بشکن قلم - ساقی در آمد الصلا»؛ جلد: تیماج مذهب، 247گ، 21 سطر، اندازه: 19×23سم [ف: 26-48]

58. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 218/1

آغاز: برابر؛ انجام: چون رسید اینجا بیانم سرنهاد ** محو شد والله اعلم بالصواب

خط: نسخ، کا: محسن بن علی اکبر اهری، تا: چهارشنبه 26 صفر 1251ق؛ جلد: تیماج، 243گ (1پ -243پ)، 18 سطر (7×14)، اندازه: 13×21سم [ف: 5-472]

59. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3/ 12260

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد باقر زنجانی متخلص به سالک، تا: محرم 1253ق، جان زنجان؛ واقف: جلال الدين تهرانی، مرداد 1361؛ 310ص (66-375)، اندازه: 14/5×20/5سم [ف: 17-442]

60. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 455

خط: نسخ، بی کا، تا: 26 جمادی الاول1253ق؛ 304گ، 15 سطر، اندازه: 14/5×21/5سم [ف: 2-140]

61. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 224

آغاز: برابر؛ انجام: چون رسید اینجا بیانم سرنهاد ** محو شد والله اعلم بالصواب

خط: نستعلیق دو ستونی، کا: محمد ابراهیم بن آقا حسن، تا: 1256ق؛ مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 177گ، 17 سطر (9×20)، اندازه: 15×25سم اف: 5-473]

62. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 429

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1257ق؛ 282گ، 15 سطر، اندازه: 8/5×13/5سم [ف: 2-249]

63. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4924

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: خسرو بن مهرعلی، تا: 6 رمضان 1259ق؛ مجدول؛ واقف: نایینی؛ جلد: چرمی، 253گ، 17سطر (7×15)، اندازه: 13/8×22/2سم [ف: 7-696]

64. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 226

آغاز: برابر؛ انجام: چون رسید اینجا بیانم سرنهاد ** محو شد والله اعلم بالصواب

خط: نستعلیق دو ستونی، بی کا، تا: چهارشنبه 5 ربیع الاول 1261ق؛ جلد: تیماج، 233گ، 20سطر (8×17)، اندازه:15×27سم [ف: 5-473]

65. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16966

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: اسدالله ابن میرزا ابوطالب مدعو به میرزا آقای کاشانی، شیخ بهایی، تا: شعبان1261ق؛ شاعر معروف آقای مشفق کاشانی آن را به شاعر دیگر معاصر و پژوهشگر عرصه مطبوعات محمد گلبن هدیه داده بود؛ جلد: گالینگور، 448ص، 19 سطر (7×15)، اندازه: 13×20سم [ف: 47/1-91]

66. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 502

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد صادق بن محمد باقر طبیب، تا: چهارشنبه سلخ محرم1262ق، برای میرزا محمد جعفر آشتیانی مالک نسخه در دیه طروز؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 325گ، 31سطر (11/5×23)، اندازه: 21×34سم [ف: -118]

67. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 7568

خط: نسخ، کا: زین العابدين بن محمد باقر، تا: پنج شنبه 24 جمادی الثاني1262ق؛ جلد: تیماج، 149گ، 19-20 سطر (7×14)، اندازه: 15×21سم [ف: 16-632]

68. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 536

آغاز: برابر؛ انجام: تا قیامت تازه و پرنوردار ** دست دزدان را زمیوه اش دور دار / پوست جنبانرا از این لب ولباب ** دیده ها بر دوز تا روز حساب / عشق بازان را از این ماء معین فیض ده

خط: نسخ، بی کا، تا: 1264ق؛ مهر: «محمد بن حسن» (مربع)؛ جلد: تیماج، 189گ، 17 سطر، اندازه: 15×21سم [ف مخ: 4-1648]

69. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 505-3/125

آغاز: برابر؛ انجام: دعوتی کردیم و جان انداختیم ** وزنی عشاق جشنی ساختیم / در گشاده وصلا اندر صلا ** شرم بگذار وقدم نه در ملا

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 22 صفر 1264ق، جلد: تیماج مذهب، 150گ، 19سطر، اندازه: 12/5×20سم [ف: 6-3436]

70. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 26

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: یک شنبه 25 محرم 1268ق، جا: تهران مدرسه دارالشفاء؛ 122گ، 20 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 1-40]

71. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 724

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، کا: میرزا آقا، تا: اواخر شوال 1272ق؛ مجدول دارای سرلوح بسیار زیبا؛ جلد: تیماج، 159گ، 14سطر، اندازه: 13×22/5سم [ف: 2-318]

72. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6262/1

آغاز: ای کمینه بخششت ملک جهان ** من چگویم چون تو میدانی نهان

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1273ق؛ مجدول؛ جلد: روغنی مینا کاری، 16سطر [ف: 9-299]

73. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1680

آغاز: یا الهي سکرت ابصارنا ** فاعف عنا ثقلت اوزارنا؛ انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: حسن، تا: شنبه 4 محرم1283ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: سید سعید طباطبایی، 1332؛ جلد: تیماج مذهب، 272 گ، 15 سطر، اندازه: 9/5×15/5سم [ف: 5-95]

74. شیراز؛ بغایری، عبدالرزاق؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، تا: 1284 ق [میراث اسلامی: 5-570]

75. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3938

آغاز: برابر؛ انجام: عشق بازانرا از این ماء معین ** فیض بخشا ای مفیض عالمین

خط: نسخ و نستعلیق، کا: حسینعلی بن حاجی علی مشهور به صرفی، تا: 12 شوال 1316ق، جهت آقا میرزا محمد باقر بن ملا عباس واعظ اصفهانی مازندرانی؛ تملک: محمد باقر؛ 190گ، 15و16 سطر، اندازه: 17×21/5سم [محدث ارموی مخ: 3-1180]

76. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11365

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، در متن و هامش؛ جلد: تیماج، 45گ، 19سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 33/2-97]

77. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 13434

خط: نستعلیق خوانا، کا: صالح بن محمد کاظم خاتون آبادی، بی تا؛ با سرلوح مزدوج مذهب، مجدول مذهب؛ مهر: محمد ابی بکر بن حاجی حسن خان (مربع)؛ جلد: روغنی مذهب، 71گ، 20 سطر، اندازه: 8×15/5سم [ف: 36-366]

78. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10719/4

آغاز: دیده روشن خواهی از نور اله ** روز بهر دیدنش آینه خواه؛ انجام: خامش بحر است و گفتن همچو جو ** بحر می جوید ترا تو جو مجو

بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 137ص (433-569)، اندازه: 15×20سم [ف: 19533/1]

79. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1165

آغاز: ای که جان خیره را ره بر کنی ** وی که قلب تیره را انور کنی؛ انجام: غیر صورت و حرف ایشان ای دنی ** نیست در دستت چه دعوی می کنی

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ محشی؛ 300گ، 12سطر، اندازه: 15×21سم [مؤيد: 3-143]

80. قزوین؛ فحول قزوینی؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام [ف: -29]

81. تهران: نوربخش؛ شماره نسخه: 222

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مجدول؛ جلد: تیماج، 250ص، 19سطر، اندازه: 14/5×24سم [ف: 1-208]

82. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 770-5/60

آغاز: کافران دیدند احمد را بشر ** چون ندیدند از وی آن شق القمر / خاک زن در دیده خس بین خویش ** دیده خس دشمن عقل است و کیش؛ انجام: پوست چینان را از این لب لباب ** دیده ها بر دوز تا روز حساب / عشقبازان را از این ماء معین ** فیض ده آمین یا رب العالمين

از نعت دوم در بیان معراج تا آخر؛ خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر گیلانی، بی تا، جان دارالسلطنه؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: روغنی مذهب، 203گ، 21-22 سطر، اندازه: 12×23/5سم [ف: 6-3437]

83. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8143-55/123

آغاز: الاصفياء المكاشفين مقتبس لمعات نجوم البروج الصمدية مفیض رموز الكنوز الاحدية

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 257گ، 17سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 6-3437]

84. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27088

بی کا، بیتا؛ خریداری از امرالله صفری [رایانه]

85. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18986

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 160گ، اندازه: 11×20سم [رایانه]

86. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17840

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 17/3×23/3سم [رایانه]

87. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11458

آغاز: بود نکته چند از حقایق ام الكتاب؛ انجام: این نهالی چند سبز از مثنوی ** که ... کشتم بباغ معنوی

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: علامه حائری؛ 279گ، 20 سطر، اندازه: 13×24سم [ف: 9- 230]

88. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 123445

آغاز: راز جربا رازداران انباز نیست؛ انجام: جمله اشباح هم در تیر اوست.

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز[رایانه]

89. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 6175/4-ف

نسخه اصل: گنج بخش ش 63 (تسبیحی 1: 386)؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3-205]

90. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3176/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، سطور چلیپا (11/5×18)، اندازه: 15×21سم [ف: 11-2138]

91. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4872/5

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 115گ (12پ -126ر هامش)، 20سطر (9×13/5)، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 14-3905]

92. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/ 3760

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 162گ (2پ -163ر)، 25 سطر (6×14)، اندازه: 10×20سم [ف: 12-2751]

لب اللباب و فصل الخطاب / کلام و اعتقادات / عربی

lubb-ul lubab wa fasl-ul xitab

حسن بن محمد شریف، ق13 قمری

hasan ebn-e mohammad šarīf(- 19c)

مؤلف کتاب بسیار مفصلی در 12 جلد در علوم گوناگون به نام انوار البصائر» تأليف نموده که هر جلد آن اختصاص به علمی و بانام خاصی شناخته می شوند. نسخه حاضر علم کلام و جلد چهارم این مجموعه است مشتمل برسه باب، هریک دارای فصولی و اصول با این عناوین: 1. في الامور العامة؛ 2. في الجواهر و الاعراض؛ 3. في الالهيات.

آغاز: الحمدلله ... أما بعد فهذا هو الجزؤ الرابع من مقدمة کتابنا الموسوم بانوار البصائر و هو في نفسه من اسنی الذخاير اذکر فیه المسائل الكلامية مشتم" علی ابواب مسمی بلب اللباب و فصل الخطاب

انجام: و قد أفردنا رسالة وجيزة لطيفة في دفع هذه الشبهات من أراد ذلك فلیراجع اليها و لیکن هذا آخرما اردنا ایراده ...

[الذريعه 58/26؛ طبقات اعلام الشيعه 352/2]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26607

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: موسوی طهرانی، علی، تا: 1225ق [رایانه]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4673

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1234ق؛ جلد: تیماج، 135گ، 13 سطر (11/5×13)، اندازه: 19×20/5سم [ف: 19-342]

3. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4186/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: غره ذیقعده 1235ق، جا؛ تهران؛ مهر: «محمد جعفر بن سلطان العلماء» (مربع)؛ جلد: تیماج، 90گ (13پ -102)، 25 سطر، اندازه: 21/5×30/5سم [محدث ارموی مخ: 3-1180]

4. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 633/3

آغاز: برابر؛ انجام: اصل من ادعی في نفسه أو في غیره صفة من صفات الواجب تعالی ثبوتياً او سلبياً فهو کافر ... و جمیع ما مر من الصفات الثبوتية و بعض السلبيه کعدم الامكان ... اجمع خاص بالواجب إذا کان بالنهج المذكور

جزء چهارم از مقدمه کتاب در مسائل کلام و مسما به «لب اللباب و فصل الخطاب» است؛ خط: نسخ خوب، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 14 سطر، اندازه: 17×21سم [ف: 1-538]

لب اللباب و نزهة الاحباب / اخلاق / عربی

lubb-ul lubab wa nuzhat-ul aḥbāb

اشعری، احمد بن محمد، - 550 ؟ قمری

aš‘arī, ahmad ebn-e mohammad(- 1156)

یکصد حکایت ادبی شیرین و نغز است در آداب اجتماعی و اخلاق نیکوی انسانی و چگونگی معاشرت با مردمان، در ده «باب»: 1. في الكرم و حسن الاخلاق و الشيم؛ 2. في الاداب و العقل و العفو و الحلم؛ 3. في الشجاعة و الجلد و البراعة؛ 4. في الفصاحة و الخطاب والرد و الجواب؛ 5. في اللطف في السؤال و التلصص و الاحتيال، 6. في حکایات الشعراء مع الملوك و الكبراء؛ 7. في حکایات العشاق و کل صب و مشتاق، 8 في اخبار النساء مع فنون شتی؛ 9. في أخبار منثورة و حکایات مأثورة؛ 10. في حکایات الصالحين و الزهاد و السالكين.

آغاز: بسمله. رب یسر - الحمدلله الذي عمنا بالانعام و خصنا بالاکرام و فضلنا علی الانعام بالعقول .. فانی کنت في اوان الطلاب و عنفوان الشباب قرضا الى استقراء کل کتاب ...

انجام: و هو یضحك ملء فیه زلت علیه حتی فارق الدنيا رحمة الله علیه و علی امثاله و الله تعالی اعلم و قد تم کتاب لب اللباب و نزهة الاحباب و طرفة الالباب.

[الذريعه 284/18 ؛ معجم تاریخ التراث الاسلامي 407/1]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3307/2

آغاز: برابر؛ انجام: الحكاية العاشرة، الباب العاشرة، و اذا علی شاطی النهر حور علیهم

خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: میشن، 15 سطر، اندازه: 13/5×22/5سم [ف: 6-365]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10944

آغاز: برابر؛ انجام: حتی فارق الدنيا رحمة الله تعالی و علی امثاله و المسلمين اجمعین.

خط: نسخ، کا: عبدالغنی، تا: 977ق [الفبائي: -482]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1386/1عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: و علی أمثاله و المسلمين أجمعين آمین آمین یا رب العالمين.

نسخه اصل: کتابخانه اسکوریال در اسپانیا، شماره 1702؛ خط: نسخ، کا: محمد بن لار، تا: 27 رمضان 996ق؛ مجدول؛ 109گ (109-1)[عکسی ف: 4-175]

4. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1115 ط

آغاز: الجز الاول قال الأصمعي خرج الفضل بن یحیی الى الصيد يوماً و أنا معه؛ انجام: ان کنت تبغی جنان الخلد تسکنها ** فینبغی لك أن تأمن النارا. و هذا آخر ما انتهی من حكاية عبدالواحد و الله اعلم.

خط: نسخ عربی، بی کا، تا: قرن 11؛ فاقد دیباچه است؛ کاغذ: ترکی بغدادی، جلد: تیماج، 184گ، 17 سطر، اندازه: 13×19/5سم [ف: 24/2-146]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8098

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 یا 12؛ دارای رکابه، محشی به نقل از قاموس، برهان و صحاح»؛ جلد: تیماج، 158گ، 19 سطر، اندازه: 13/8×20/7سم [ف: 27/1 -178]

6. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1352

خط: نسخ متوسط، کا: محمد عبدالرزاق مکی، تا: 1193ق؛ مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: چرم مذهب، 214ص، 21 سطر، اندازه: 18/5×27سم [ف: 7-623]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4113/1

آغاز: برابر؛ انجام: و قال یا سیدی مالحقت الرجل فقال من تراه ظن انا نسترجعها و الله لو وقف لا نقدله بعشرة یتبعها عشرة حتی ... تذکر: نام مؤلف در فهرست نیامده است و به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، کا: میرزا رضی، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوایی، 9گ (1پ-9پ)، 11سطر (10×16)، اندازه: 15×21سم [ف: 11-109]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4923

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: نایینی؛ جلد: تیماج، 61گ، 25سطر (11×19)، اندازه: 18/5×27سم [ف: 7-698]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6201

خط: نستعلیق، کا: محمد شریف بن محمد رحیم مازندرانی، تا: رمضان 1217ق؛ جلد: مقوا، 143گ، 14 سطر (9×15)، اندازه: 17×21سم [ف: 16-216]

10. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5911/15

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 1243ق؛ جلد: تیماج، 18سطر (8×14)، اندازه: 14×20سم [ف: 16-149]

11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3445/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: مهر علی تبریزی، تا: شعبان 1251ق؛ جلد: تیماج، 83گ (4پ-86ر)، اندازه: 14×21سم [ف: 9-233]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6412

خط: نسخ، بی کا، تا: 1255ق؛ جلد: تیماج، 157گ، 16 سطر، اندازه: 13×21/5سم [ف: 17-19]

13. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 280

آغاز: برابر؛ انجام: فداه بحق الحق و النبي المطلق و الوصي الولي المصدق و الهما الاخيار الاطهار الابرار.

خط: نسخ، کان محمد طاهر دیلمانی، تا: 1265ق ؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج سبز، 184گ، 16 سطر (7/5×14)، اندازه: 14×22سم [ف: 7-250]

14. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 424-طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: مهدی نقی متقی، تا: 1266ق؛ جلد: تیماج، 95گ، 18سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 24-281]

15. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1346

آغاز و انجام: برابر

تذکر: نام مؤلف در فهرست نیامده؛ خط: نسخ خوش، کا: محمد بن محمد باقر قاری، تا: 1272ق؛ جلد: تیماج، 114گ، 15 سطر (16×9)، اندازه: 15×21/5سم [ف: 9-338]

16. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 568 و 2778 عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: سلخ جمادی الاول 1279ق؛ مصحح؛ تملک: مرتضی بن محمدرضا حسینی طباطبائی به سال 1309؛ جلد: تیماج، 104گ، 18 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 2-198] و [عکسی ف: 7-368]

17. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1669

آغاز و انجام: برابر

تذکر: این کتاب در فهرست با عنوان «طرفة المجالس» و بدون نام مؤلف آمده است که به قرینه آغاز نسخه تصحیح شد؛ خط: نسخ متوسط، بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 186گ، 22 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 4-396]

لب اللبيب / کلام و اعتقادات / فارسی

lobb-ol labīb

در اثبات صانع و نبوت و امامت و معاد و خاتمه ای در احکام نماز، به روش پرسش و پاسخ «اگر پرسند - بگو» و بحث توحید و امامت به تفصیل بیشتر پرداخته شده است. نگاشته شده برای عموم با استفاده از احادیث و ادله عقلی همه فهم، ضمن چند فصل.

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 283/1

آغاز: که ان الله علی کل شی قدیر، یعنی بدرستی که الله تعالی بر همه چیز قادر است؛ انجام: و بعد از آن رکوع کرد و کف را از زانوهای خود پر نمود ...

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 131گ (1ر-131پ)، اندازه: 12×19 سم [ف: 1-385]

لب اللغة / لغت / فارسی

lobb-ol loqa

لاهیجی، محمود بن محمد امین، ق 11 قمری

lāhījī, mahmūd ebn-e mohammad amīn(- 17c)

اهدا به: سلیمان پادشاه

تاریخ تأليف: 1067ق

فرهنگ عربی و ترکی و فارسی به فارسی است که نخست دیباچه ای در دستور زبان در چند فصل، سپس لغتها به ترتیب تهجی به اعتبار حرف نخستین کلمات در آن آمده است.

آغاز: بسمله حمدله وصلاة. اما بعد معروض رأى منیر سخن گستران نکته شناس و هوشمندان بلاغت اساس می دارد مجاوی زاویه نادانی محمود بن محمد امین لاهیجانی که دراوان

انجام: لمؤلفه این نسخه که لب لغه اش نام آمد ** نامش تاریخ سال اتمام آمد / یارب نظر لطف مبند از خاصان ** چون خاص پی مقاصد عام آمد

[الذريعة 291/18 ؛ نسخه های منزوی 1949/3]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2442

آغاز: حطی نویسند و همچنین اگر عین مهمله در کلمه فارسی یافته شود. فصل تفرقه میان دال و ذال از این رباعی که خواجه نصیر ... فرموده اند؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ابوالحسن بن کلب علی، تا: 24 جمادی الاول1107ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 127گ، 18 سطر (8/5×17/5)، اندازه: 15/5×24سم [ف: 9-1121]

2. تهران؛ ادبیات، شماره نسخه: 301

خط: نسخ، کا: اسماعیل بن کرم الله، تا: رمضان 1130ق [ف: 3-23]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2736ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 3-173]

3. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 445-3/65

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 160گ، 20 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 6-3435]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 478

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1251ق؛ 175 گ، 16سطر، اندازه: 14/5×22سم [ف: 2-280]

5. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 7460

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 5 محرم 1256ق؛ جلد: تیماج، 192 گ، 14سطر (6/5×12/5)، اندازه: 11/5×17/5سم [ف: 16-578]

6. تهران؛ شهشهانی، حسین، شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا [میراث اسلامی: 5-605]

لب المرام / مواعظ / فارسی

lobb-ol marām

اصفهانی، میرزا ابراهیم

esfahānī, mīrzā ebrāhīm

تاریخ تأليف: دوشنبه 22 جمادی الثاني 1278ق؛ محل تأليف: اصفهان

مشتمل است بر دو «مقدمه» و چهل «لب» به ترتیب چهل مجلس کتاب «عنوان الكلام» استادش محمد باقر بن جعفر فشار کی اصفهانی (1314ق) (به جز در دو موضع) که در هر لب یکی از آیات قرآن را ذکر کرده و با استناد به اخبار و تفاسیر به تفسیر آیه پرداخته و در لابه لای آن معارف دینی اخلاقی متعددی نیز آورده است. برخی از لب ها عبارتند از: 1. یا ایها الذين آمنوا کتب علیکم الصيام ... 2. وعدالله المؤمنين و المؤمنات جنات تجری؛ ... 10. و من یتوکل علی الله فهو حسبه؛ ... 20. و لو أن اهل القرى آمنوا؛ ... 40. و الفجر ولیال عشر و الشفع و الوتر.

[فهرستواره منزوی 581/6]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20720

آغاز: لهذا لابد در تصرف کردن آن شدم که لا محاله کتاب مستقلی و سبک جدیدی شده باشد؛ انجام: و بر شتر سوار شدن را دارند روحی و جسمی و مالی و عیالی و اولادی و ابی و امی لك و لعیالك الغريب المظلوم الفداء یابن رسول الله ... مؤلف شرمسار ... فارغ شد بحمد الله ... لعنة لا نهاية له و لا زوال في سنة 1287

خط: نسخ، کا: طاهر حسینی انجدانی، تا: رمضان 1305ق؛ افتادگی: آغاز؛ مذیل است به قصیده آخوند ملا محمد حسین متخلص به صفا در وصف کتاب لب المرام و عشرية الجنان و عشرية الميزان و مدح مؤلف؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: میشن، 283گ، 16 سطر، اندازه: 16/5×22سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار2-617]

لب المسائل / فقه / فارسی

lobb-ol masa'el

تویسرکانی، محمد نبی بن احمد، - 1320 ؟ قمری

toyserkānī, mohammad nabī ebn-e ahmad(- 1902)

تاریخ تأليف: شعبان 1294

بیست باب مختصر است در احکام تقلید و نجاسات و نماز و روزه و زکات و خمس، شامل مسائل ضروری و آنچه لازم است بر مکلفین دانستن آن، انتخاب شده از رساله مفصل خود مؤلف که «جامع المسائل» در احکام نوشته بود.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6039/5

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد چنین گوید اقل خلیقه ... چون رساله ای که در سابق ایام در عبادات نوشته بودم؛ انجام: سالی یک زكاة بآنها تعلق می گیرد تا وقتیکه از نصاب وحد زكاة پائین بیاید.

خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 34گ (49پ -82ر)، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 16-41]

لب المعاني في تفسیر سبع المثاني / تفسیر / فارسی

lobb-ol ma‘ānī fī tafsīr-e sab“-el masānī

حسینی تفرشی، فیض الله بن عبد القاهر، - 1025 قمری

hoseynī tafrešī, feyz-ol-lāh ebn-e 'abdolqāher(- 1616)

در تفسیر سوره مبارک حمد شامل مقدمه و شش «مقصد».

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1405ط

آغاز: بسمله. الحمد لله الذي علمنا افتتاح الكلام ... اما بعد از حمد حضرت پروردگار و درود بر سید ابرار ... محرر این کلمات؛ انجام: لو قرئت الحمد علی میت سبعین مرة ردت فیه الروح ما کان ذلك عجبا.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ تملک: سلیمان بن سید علی حسینی خورینی تفرشی؛ مهر: «محمد بن صادق الحسيني»؛ جلد: تیماج، 105ص، 17 سطر، اندازه: 12/5×19سم [ف: 24/3-112]

لب المعرفة /- عربی

lubb-ul marifa

گنجوی، حسن

ganjavī, hasan

گفتاری در ذکر و فکر قلبی

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 864/1

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين ... هذه کلمات من بعض الواردات علی في احقاق الحق؛ انجام: فلا دلالة في شیئی منها علی مطلب الخصم فتبصر ولا تغفل.

خط: نسخ، بی کا، بی تا، دومین شماره آن تفسیر دو سوره ضحی و شرح از محمد بن محمود دهدار است و به خط نسخ تاریخ 1233 از محمد باقر بن کربلائی اسدالله خوئی درخوی گ23پ -48رو سومین شرح دعای اللهم نور ظاهری بطاعتك از محمد جعفر بن صفر خان همدانی؛ 26گ (1ر-19پ) [ف: 3-484]

لبنان / سفرنامه / فارسی

lobnăn

قراگزلو، مسعود، ق 14 قمری

qarāgozlū, mas ūd(- 20c)

یادداشت های سفر مسعود فرید به 12 کشور دنیاست. خود او در مقدمه نسخه شماره 10809 - که اولین مجلد کتاب است ولی آخرین شماره ثبت را خورده به علت سفرها و جمع آوری یادداشت هایش را چنین نوشته است: «تاکنون برای نگارنده دو بار فرصت مسافرت به قاره اروپا دست داده است: اواخر خرداد 1326 در اجرای تصویب نامه دولت از طرف راه آهن دولتی ایران مأموريت یافتم عده ای از مأموران راه آهن را که می بایستی برای کار آموزی به اروپا بروند سرپرستی نمایم و بار دیگر در اواسط سال 1345 به منظور معاینه پزشکی در این دو سفر مجموعة از دوازده کشور دیدن کردم. در مراجعت از سفر اول یادداشتهای ادواری خود را در مجله راه آهن منتشر کردم، منتها برای آن که زیاد خشک و کسل کننده نباشد شمه ای از مشهودات خود را بدان افزودم ... پس از آن که سلسله مقالات در متجاوز از بیست شماره مجله منتشر شد (موقعی که از شورای عالی راه آهن به سازمان برنامه منتقل شده بودم نفهمیدم اولیاء وقت روی چه ملاحظات و مصالحی چاپ بقیه یادداشت ها را که می رفت وارد مرحله حساسی شود متوقف نمودند و بدین ترتیب انتشار مشاهدات و مطالعات ناقص ماند. از آن تاریخ به بعد پیوسته در صدد بودم راهی برای تکمیل آ

ن چه قبلا منتشر شده بود منتها با خصوصیات بیشتر به صورت سفرنامه بنگارم ولی پیش آمدهای گوناگون مانع از انجام این نظر شد. به علاوه تصور می کردم پس از گذشت مدت طولانی نوشتن شرح مسافرتی که نزدیک بیست سال از تاریخ آن گذشته بی مورد و خالی از فایده خواهد بود ... در بازگشت از سفر دوم در صدد بر آمدم یادداشت های سفر گذشته را با یادداشت های سفر اخیر توأم نمایم و بدین ترتیب شرح یک مسافرت دو راهی را که مشتمل بر دوازده کشور است (لبنان، مصر، ایتالیا، سویس، بلژیک، فرانسه، انگلستان، از یک طرف و ترکیه، یونان، یوگسلاوی، اتریش، آلمان از طرف دیگر با هم تلفیق می شود». پس از آن می نویسد که قسمت مهمی از اطلاعات از راهنماها و کتب و منابع مختلف اقتباس و استخراج شده، زیرا در سفر اول به واسطه اشتغال به مأموريت و در سفر دوم به علت ضیق وقت موفق نشده تمام جاهای دیدنی مسیر خود را ببیند. از تاریخ هایی که در این مجلد و مجلدات دیگر آمده داشته می شود وی در سال های 1346 و 1347ش به تدوین این سفرنامه ها اشتغال داشته است. در شماره 10802ص 120-121 از سفرنامه پدرش به اروپا یاد می کند که 40 سال پیش در 1325ق نوشته شده بود و گفته که وی گزارش روزانه و وقایع ایام خود را از اوائل عمر تا آخرین روز زندگی نوشته است.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10803

آغاز: لبنان. کشور زیبا و کوچکی که به نام لبنان معروف است در کتاب مقدس به سرزمینی که شیر و عسل در آن جاری است یاد شده؛ انجام: و خوانندگان عزیز را تا اندازه ای در جریان وضع روز هر یک از کشورهای مذکور بگذاریم

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: مقوا، 29گ، اندازه: 17/5×22سم [ف: 30-338]

لب النظر / منطق / عربی

lubb-un nazar

کاشانی، حبیب الله بن علی مدد، 1262 - 1340 قمری

kāšānī, habīb-ol-lāh ebn-e ‘alī madad (1846 - 1922)

این متن مختصر که مشتمل بر قواعد کلی علم منطق می باشد، دارای ده باب بسیار کوتاه است بدین عناوین: الالفاظ، الكليات، المعرفات، القضايا، القياس، البرهان، الجدل، الخطابة، السفسطة، و المغالطة، الشعر.

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 909/2

آغاز: الحمدلله الذي خلق الانسان و علمه المنطق و البيان و الصلاة علی رسوله میزان الاديان و علی آله موازین القسط و الايمان؛ انجام: ولکن الذكي الفطين لا یقف الا علی ساحل اليقين و هو فائدة البرهان، اللهم نور قلوبنا بنور الايقان ...

خط: نسخ، کا: حسن شریف بن علی کاشانی، تا: 1309ق، جا: کاشان؛ مجدول؛ جلد: گالینگور، 2گ (10ر-11پ)، 18سطر، اندازه: 18×23سم [ف: 3-129]

اللثغة /- عربی

al-latga

کندی، یعقوب بن اسحاق، 185؟ - 252 ؟ قمری

kendi, yaqub ebn-e eshaq (802 - 867)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 437/62-ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4832. رسالة الكندي في اللثغة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7؛ افتادگی: آغاز؛ 3گ (217ر-219ر) [فیلمها ف: 1- 471]

لجة الاسرار / شعر / فارسی

lojjat-ol asrār

جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری

jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493)

تاریخ تأليف: 880ق

در پاسخ امیر خسرو دهلوی.

آغاز: کنگر ایوان شه کز کاخ کیوان برترست ** رخن دان کش به دیوار حصار دین وراست

[نسخه های منزوی 3097/4]

شرح و حواشی:

1- تحفة الافكار؛ امیر علیشیر نوائی، علیشیر بن کیچکنه (844-906)

2- لجة الاسرار (ترجمه)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13794/19

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 19 جلد: گالینگور، 3گ (56پ-58پ) [ف: 37-338]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 441/30-ف

نسخه اصل: با یزید ولی الدين ش 1819؛ بی کا، تا: قرن 9، 9گ ( 163-155) [فیلمها ف: 1-475]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6225/24-ف

آغاز: برابر

نسخه اصل: آکادمی بخارست رومانی 178 M؛ کا: محمود بن داود، تا: 977ق؛ 1ص (189) [فیلمها ف: 3-213]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13886/11

آغاز: برابر

بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: مقوا، 2گ (22ر-22پ) [ف: 37-467]

لجج الحقائق في تواریخ الحجج علی الخلايق / تاریخ معصومین / فارسی

lojaj-ol haqāyeq fi tavārīx-el hojaj-e ‘ala-l xalāyeq

یزدی، احمد بن حسن، - 1310 ؟ قمری

yazdī, ahmad ebn-e hasan(- 1893)

زندگی امام هشتم و نهم و دهم و یازدهم.

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3132

آغاز: بسمله، الحمدلله الذي زین سماء الدين بالشمس و القمر محمد و علی خیر البشر

این نسخه ج 10 و 11 و 12 و 13 کتاب است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن محمد باقر تفتی یزدی، تا: 1288ق؛ اهدایی: تقی رسولیان؛ جلد: تیماج مشکی، 130 گ، 21 سطر (10×16)، اندازه: 16/5×20/5سم [ف: 5-1544]

لجین اللجين في اخبار الحسين / تاریخ معصومین -

lajīn-ol lajīn fī axbār-el hoseyn

رئیس العلماء، جلال الدين بن محمد طاهر

ra’īs-ol-'olamā', jalāl-od-dīn ebn-e mohammad tāher

شیراز، خانقاه احمدیه؛ شماره نسخه: 318

بی کا، بی تا [نشریه: 5-217]

اللحن الخفي (منظوم) / شعر / عربی

al-lahn-ul xafi (manzum)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7232/8

آغاز: اول ما نستفتح المقالا ** بحمد رب ملك تعالا / ثم الصلوة الملك القديم ** علی النبي المصطفى الكريمي / سألتني وفقك البر الوفي ** ان اکشف السر عن اللحن الخفى

خط: نسخ، کا: علی بن فخر الدين بن حسن بن نجم الدين بن ایوب الاعرج حسینی، تا: 856ق؛ جلد: تیماج، 1ص (244پ)، 25سطر [ف: 25-235]

اللحون و النغم / موسیقی / عربی

al-luḥūn wa-n nigam

کندی، یعقوب بن اسحاق، 185؟ - 252 ؟ قمری

kendi, yaqub ebn-e eshaq (802 - 867)

برای: احمد بن معتصم

چاپ: ضمن مجموعة مؤلفات الكندي في الموسيقى، بغداد، تحقیق زکریا یوسف، 1962م، الطبعة الاول

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 262/10

خط: نسخ، بی کا، بی تا 13 گ (117-129)، 16 سطر[فیلمها ف: 1-445]

اللدنية - العلم اللدني

اللذات = اقسام اللذات = تحقیر اللذات / فلسفه / عربی

al-lazzāt = aqsām-ul laddāt = taḥqīr-ul laddāt

فخر رازی، محمد بن عمر، 544؟ - 606 قمری

faxr-e rāzī, mohammad ebn-e ‘omar (1150 - 1210)

اقسام لذت های دنیا و کیفیت ادراک آنها و ماهیت لذت را از دید فلسفی در سه قسم بحث می کند: 1. لذت های حسی؛ 2. لذت های خیالی؛ 3. لذت های عقلی.

آغاز: بسملة، الحمدلله رب العالمين و الصلوة علی أفضل خلقه في السموات العلى ... أما بعد فقد سألتني عن أحوال اللذات المطلوبة في الدنيا و الكشف عن حصر أقسامها و بیان ما فیها من الخيرات و الراحات و الآفات و المخافات ...

انجام: الكمالات التي لا یعرفها أحد إلا أنت أن تعفو عنی في کل ما أخطأت و أن تقبل منی کل ما ارتضیته منی من الاعمال التي أتيت بها بمدد توفیقك و فضلك و برحمتك یا أرحم الراحمين وصلی الله علی سیدنا محمد و آله الطيبين الطاهرين

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1457/13عکسی

آغاز و انجام: برابر

نسخه اصل: گویا در کتابخانه دانشگاه پرینستون آمریکا؛ بی کا، تا: 677ق؛ 12ص (120-140) [عکسی ف: 4-308]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4416/3

آغاز: الحمد لله الواحد الأحد المصور الصمد السلام السرمد ... أما بعد فقد سألتني عن أحوال اللذات

خط: نسخ، کا: ابوبکر بن عبدالوهاب دهستانی ملقب به نجم الدين، تا: 731ق، جا: کرمان؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 20گ (110پ -129پ)، اندازه: 15×20/5سم [ف: 17-12]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22675

آغاز: بسمله، العلى و تحت الارضيين السلفي خصوصا انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11[رایانه]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 286/55

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: شاه مراد بن نقدعلی فراهانی ورامینی، تا: 1072ق؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 9گ (247پ 255پ)، 27 سطر، اندازه: 18×27/5سم [میراث شهاب: 42-140]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10147/5

آغاز: الحمد لله الواحد الأحد المصور الصمد السلام السرمد ... أما بعد فقد سألتني عن أحوال اللذات المطلوبة في الدنيا؛ انجام: برابر

بی کا، تا قرن 12؛ 19ص (29-47)، اندازه: 18/5×24سم [ف: 32-179]

لذات / گوناگون / فارسی

lazzāt

رساله ای است فکاهی از ملامعین. این رساله در سه «باب» است: 1. لذات؛ 2. لابدیات في السفر؛ 3. نعوذ بالله هیهات. از معصوم بیک صفوی، مولانا میر جان خادم و میر زین العابدين یاد کرده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2785/3

آغاز: بسمله الحمدلله الذي خلقتی من طین و لم یجعلنی من البلغمين رتبت الكتاب علی ثلثة ابواب الباب الاول في اللذات. لذه عاشقی که او را نزنند، و بر زنبیل نهاده بمسجد جامع نبرند؛ انجام: استماع قصه حمزه بتفصیل، اختیار سفر بی کینک، کتابت مردم خواندن، حاتم را به از خود تصور کردن.

بی کا، بی تا، جلد: تیماج مذهب، 3ص (44-46)، 23 سطر، اندازه: 12/5×19سم [ف: 10-25]

اللذات الإلهية العقلية / فلسفه / عربی

al-lazzāt-ul ilāhīyyat-ul 'aqlīyya

تاریخ تأليف: پنج شنبه 5 شعبان 1123ق

لذات مزاجی که از لوازم مزاج می باشد نسبت به باری تعالی ممتنع ولی آیا لذات عقلی ممکن است یا نه؟ در این رساله بسیار مختصر اقوال فلاسفه و متکلمین در این موضوع نقل شده و در پایان دوازده حدیث در ذم علم کلام آورده است. مؤلف به پاسخ خود بر سؤال های شیخ علی بن سلیمان حوالت داده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4902/9

آغاز: بعد الحمدلله ... فما سألت عنه أيها الشيخ من أنه سبحانه و تعالی یلتذ لذة عقلية أم لا، انجام: و نجعل الصلاة علی محمد و آله الاعلام خیر ختام ...

کا: عباس بن حسن بن عباس بن محمد علی بلاغی نجفی، تا: 1157ق، جان بهبهان؛ مصحح؛ جلد: تیماج، وگ (146پ - 154پ)، اندازه: 11×16سم [ف: 13-83]

الذات و آلام / فلسفه / فارسی

lazzāt va ālām

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9480/52

منقول از شرح دیوان اميرالمؤمنين (ع) از قاضی میر حسینی میبدی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12، ص (221-226)[مختصر ف: -679]

اللذات و الآلام (رسالة في) - من اللذات و الآلام

لذت / عرفان و تصوف / فارسی

lezzat

استر آبادی، معین الدين سلطان حسین، ق 10 قمری

estarābādī, moʻīn-od-dīn soltan hoseyn(- 16c)

در پنج «باب» به فارسی، در الذريعه (297/18) از این رساله یاد شده است.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3525/1-ف

نسخه اصل: نسخه آقای بنی آدم؛ خط: شکسته، بی کا، تا: دوشنبه 8 جمادی الثاني 1051ق [فیلمها ف: 2-161]

لذة السامع من منتخب الخواص و المنافع اطب / عربی

laddat-us sāmi' min mutagib-il xawāș wa-l manāfi“

تمیمی، محمد بن احمد، ق4 قمری

tamimi, mohammad ebn-e ahmad(- 10c)

دور نیست مؤلف این رساله حکیم محمد تمیمی صاحب جیب العروس (یا حبیب العروس) باشد و بخشی از مطالب آن نیز نزدیک به همان کتاب است. در این رساله داروهایی وصف شده برای سیاه کردن و رویانیدن مو یا زایل کردن آن، زایل کردن بوی بد بدن، ایجاد حسن صوت، زایل کردن کندی زبان، اقسام مسائل مباشرت زنان، زایل کردن مستی و آثار سموم از بدن، جلوگیری از پیری و نظایر اینها. فصل نیز درباره تمائم دارد. در یک جا از مؤلف چنین یاد شده: «قال الحكيم صاحب الكتاب» و چنین استفاده می شود که در قرن چهارم تأليف شده است. در صفحه 171 در زیر عنوان «الادوية التي تولد الذكاء و الحفظ» چنین آمده: «قال المسعودي اخبرنی بهذا الباب جماعة من الفلاسفه ... و اخبرنی الهوري قال سالت الربيع بن سلیمان هل کان الشافعي یستعمل ادوية الحفظ و الذكاء قال نعم کنت اذق له اخلافا». و نیز در همین بخش چنین آمده: «و سمعت أبا خلیفه الفضل بن الخباب الجمحي بالبصره سنه ثلاثمائه من الهجره و قد قارب المائه و هو (کذا) من سبعین سنه اداوم علی الاطريفل الصغير سبعه ایام في کل شهر کل یوم منه و زن اربعه مثقال الى الخمسه و اترک تناول ما یخرج من البحر مثل سمك و غیره و ما یخرج من الضرع و ما یصنع منه مثل الجبن و اللبن و الكواميخ و الكشك و غیره و ها انا علی ما ترونی». مؤلف از کتاب اختیارات الكندي (صفحه اول رساله = 168 مجموعه نیز یاد می کند.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 352/16-طباطبائی

آغاز: بسمله. الحمد لله رب العالمين ... اما بعد فانی قد نقلت هذا الكتاب من کتب الحكماء المتقدمين و الاطباء اليونانين و انتخبته من ملح اقوالهم و غرائب اسرارهم و سمیته کتاب لذة السامع من منتخب الخواص و المنافع و احکمت فصوله و ابوابه و جعلتها ذخيرة لنفسی و لمن یقراه بعدی؛ انجام: ثم احم الكاس في النار ثانیه فاذا حمی اخرجه ثم اسقه مثل الأول تفعل ذلك حتی لا یبقی من الماء شیئی الا یشربه الكاس کله و قال المسعودي (نسخه ناتمام است)

خط: نستعلیق، کا: سالک الدين حموی، تا: 999ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 4گ (84-87)، 25 سطر، اندازه:15×23/5سم [ف: 22-123]

لذة السمع في انسکاب الدمع / متفرقه / عربی

laddat-us sam“ fi inskāb-id dam'

صفدی، خلیل بن ایبک، 696 - 764 قمری

safadī, xalīl ebn-e ībak (1297 - 1363)

در آنچه درباره اشک در کلمات و اشعار بزرگان عرب آمده است مشتمل بر دو «مقدمه» و یک «نتیجه» با این عناوین: مقدمه 1. فیما یتعلق بالدمع؛ مقدمه 2. في سببه؛ نتیجه: شامل سی و هفت «باب»: 1) اوان البكاء، 2) وجود الراحة فیه، 3) حیرته في الجفون خوف الرقبا، 4) في انه شاهد الحب، 5) في انه فاضح الاسرار، 6) في انه غسل العين، 7) في انه شرار اونار، 8) في انه حجب الناظر، 9) في انه دم، 10) في انه عقیق او مرجان، 11) في الاعتذار البياضه، 12) في انه نجوم، 13) في انه لؤلؤ، 14) في انه زهر، 15) في ادعاء شربه، 16) في انه ملح زجاج، 17) في جریته علی الخدود و ترقرقه، 18) في مباكاة الغمام و الحمام، 19) في سقیا الديار و المنازل، 20) في کثرته وجود العين به، 21) في انه کالمطر، 22) في انه النهر، 23) في انه کالبحر، 24) في انه قرح الجفون و خدد الخدود، 25) في انه اذهب العين، 26) في انه ذوب النفس، 27) في طلبه من الرفاق و عاریه للعشاق، 28) في عدمه و جفافه، 29) الاعتذار عن البكاء، 30) الافتخاربه، 31) الضحك بدلا عن البكاء، 32) البكاء بدلا عن الضحك، 33) في انه تبسم، 34) بکاء المحبوب، 35) بکاء العدو و غیره رحمة، 36) مفردات تتعلق به، 37) استعارة البكاء لعین الانسان.

آغاز: الحمد لله الذي جعلنی ممن سما بالعلم و سمح و صحا قلبه من سكرة الجهل و صح و ملا قلمه ملا الآداب بالملح

چاپ: طبع بالقاهرة سنة 1321ه- /1903م؛ ذخائر التراث 644/2

[کشف الظنون 1548/2]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3169 و2154عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: و قال أيضا: عاجلتنا بفراقهن فجاءة ** قیل الصباح و ناعت الغربان

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 یا 11؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ تملک: محمد بن احمد بن عبدالله بن محفوظ معروف به ابن الجد؛ جلد: تیماج، 15 سطر، اندازه: 14/5×21سم [محدث ارموی مخ: 3-1181] و [عکسی ف: 6-195]

لذت العيش

ناصر شاهی / طب / فارسی

lezzat-ol ‘eys-e nāser šāhī

طبیب، محمد

tabīb, mohammad

اهدا به: ابوالمظفر عبدالقادر شاہ خلجی

درباره باه درده «فصل»: 1. تدبیر جماع و وصایای حکماء؛ 2. مقدماتی که در این علم دانستنی است؛ 3. غذاها وروغن های مفرده زیاد کننده باه؛ 4. اغذیه واشربه مرکبه زیاد کننده باه؛ 5. مرکباتی که در این شغل نافع بود؛ 6. مسوحات وضمادات زیاد کننده در باه؛ 7. ادویه ای که در قضیب مالند؛ 8 ادویه ای که زنان را آبستن کند؛ 9. ادویه ای که منع آبستنی کند؛ 10. فوائد متفرقه متعلق به باه.

آغاز: بسمله. الذي بدا خلق الانسان من طین ... چنین گوید ... محمد طبیب ... که چون احکام و تدبیرات امور باه در اکثر کتب سلف ... ملاحظه کرده بوده.

انجام: وقتی که زن در خواب باشد آن جامه برناف او نهد آنچه او پوشیده داشته باشد همه در خواب بگوید و این عمل از کتاب حکیم جعفر طوسی منقول است والله اعلم.

[فهرستواره منزوی 3663/5]

1. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 4822-24/122

آغاز: مرکب با شد قیاس به تفصیلی که گذشت کنند و علاج هم بدان منوال نمایند و همچنین ضعف به سبب سکون منی وقلت نا یافتن چیزی به هیچ با شد چنانکه از خوردن افیون؛ انجام: برابر.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 998ق؛ افتادگی: آغاز؛ 33گ، 15سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 6-3440]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3157/6

آغاز: برابر؛ انجام: اگر نیابد باکره بود و الله اعلم بالصواب.

بی کا، تا: 1255ق؛ جلد: تیماج، 17گ (162-178)، 14سطر (8×12)، اندازه: 10×15/5 سم [ف: 11-2117]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7539/3

آغاز: برابر؛ انجام: دوم اگر عورت ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 36گ (64ر-99پ)، اندازه: 15×20سم [ف: 19-345]

4. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/ 4180

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 25گ (2پ -26پ)، 19سطر (9×18)، اندازه: 11×21سم [ف: 13-3147]

لذت نامه / اخلاق / فارسی

lezzat nāme

شیرازی، شرف الدين علی، ق 11 قمری

Šīrāzī, šaraf-od-dīn 'alī( - 17c)

اهدا به: محمد جاه سلیمان بارگاه

محل تأليف: شیراز

به نظم و نثر است در اخلاق که لذت هر یک از صفات حمیده را نوشته است. او نه لذت را در نه گفتار آورده است. در دیباچه طولانی این رساله از روزگار شکایت دارد و به هجرت از وطنش اشارت می کند: مقاله 1. در باب لذت ساعت؛ 2. بیان لذت روز؛ 3. ادراک لذت شب؛ 4. لذت عمر؛ 5. بیان لذت مصاحبت؛ 6. صفت لذت سخاوت؛ 7. بیان لذت شجاعت؛ 8 لذت عفو از خطیئت؛ 9. بیان عشق حکمت نشان. وی هنگام عزیمت از شیراز، این رساله را به عنوان پیشکش به بزرگی که از او به محمد جاه، سلیمان بارگاه و ... یاد کرده، تقدیم کرده است. حکمرانی که این رساله به او پیشکش شده به احتمال ترک نژاد بوده و مؤلف برای شرفیابی به پیشگاه او یکی از سادات صاحب سعادات را که نام و نشان او در رساله نیامده، واسطه قرار داده و در مدح او چنین سروده: «گوهری از صدف آل نبی است ** برگی از روضه اولاد علی است / مهر برج شرف و جود و عطاست ** در درج کرم و بحر سخاست».(انصاری، محمد باقر)

آغاز: بنام خدایی که جان آفرید** نظام سخن در زبان آفرید / خدائی که جانها به فرمان اوست ** زبان نیز در ذکر احسان اوست ... قادری که شمع زبان از کمال لطف و احسان در فانوس دهان نکته سنجان دار السلطنه علم به موجب یهدی الله لنوره من یشاء به نور نصیحت منود نموده و کلک بیان منشیان ملک معرفت به تحریر دلپذیر ...

انجام: الهي این دعای صدق مکنون ** با مین ملایک باد مقرون

چاپ: مجموعه رسائل فارسی، دفتر هشتم، مشهد، بنیاد پژوهش های آستان قدس رضوی، 1387ش، به کوشش ابراهیم عرب پور

[فهرستواره منزوی 581/6]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38495

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواخر قرن 11؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج، 15گ (47-61)، 20 سطر، اندازه: 11×19سم [اهدائی رهبر: 6-115]

مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 1283/2

همان نسخه بالا[مؤيد: 3-237]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5841/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 21گ (49ر-69پ)، 16 سطر، اندازه: 13/8×20/16 سم [ف: 9-67]

لذت النساء = باه نامه = عشرة الملوك = کوک شاستر / طب / فارسی

lezzat-on nesā' = bāh nāme = ‘ašarat-ol molūk = kūk šāster

طبیب شیرازی، شرف الدين حسن، ق 9 قمری

tabīb-e šīrāzī, šaraf-od-dīn hasan(- 15c)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7503/9

لذة النساء یاقوت باه و تقویت آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 8ص (172-179)، 13 سطر، اندازه: 12×19/5سم [ف: 16-598]

لذت النساء = باه نامه = عشرة الملوك = کوک شاستر / طب / فارسی

lezzat-on nesā' = bāh nāme = “ašarat-ol molūk = kūk šāster

کو کاپندت

kūkāyendet

مترجم: نخشبی، ضیاء الدين، - 751 قمری

مردی هندی به نام «کو کانی» که جهان گردیده و با زنان فراوان آمیزش نموده و آزمایش های بسیاری حاصل کرده بود، خلاصه آزمایش های خود را در رساله ای به نام «کو کاستر» گزارش داده | است. کتاب حاضر ترجمه همان رساله است که در ده «باب» مرتب شده: 1. معرفت هیئت زنان و کیفیت آنان؛ 2. خاصیت زنان و شناختن ایشان؛ 3. معرفت هیئت و مجامعت؛ 4. معرفت رحم و شناختن حمل ایشان؛ 5. معرفت بخار شهوت و شناختن آن و آب منی؛ 6. معرفت ادویه باه و آنچه پشت را قوت دهد؛ 7. معرفت ادویه و شناختن فوائد آن؛ 8 معرفت معجون و شناختن عقاقیر؛ 9. اتصال انبعاث شهوت؛ 10. اشکال مجامعت بتمامه. (سید احمد اشکوری)

[فهرستواره کتابهای فارسی 3659/5 و 3664-3666]

1. یزد؛ خجسته، علی اصغر؛ شماره نسخه: 2

آغاز: بسمله محرر این تحریر و مصور این تصویر ضیای نخشبی اصلح شانه چنین گوید مرد دانا کسی است که او را از جمله علوم بهره باشد و از هیچ علم عاری نباشد اگر کسی از علم این رساله عاریط باشد از زن جوان خوب صورت که بدست او افتد او را همانقدر نصیب بود که بوزینه را از جوز هندی یعنی اگر جوز هندی بدست بوزینه افتد او همین داند که این چیز خوردنی است امان نداند چون باید خورد. لهذا ورقی چند در این علم نوشته مسمی به لذت انساء نمود برده باب مرتب شد؛ انجام: و بوقت حاجت استعمال نمایند.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، با یک سرلوح، با پنجاه و چهار مجلس تصویر کار زناشویی؛ جلد: تیماج، 45گ [نشریه: 465-4]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 10116/14

آغاز: بسمله، باب اول در معرفت هیات زنان و کیفیت ایشان بیاید دانست که همه زنان چهار نوع می باشند؛ انجام: و هر فرزندی که درین ساعت بزاید با عشرت و طرب و ارجمند باشد و هر برده که درین ساعت بگریزد به مشقت تمام پیدا شود و الله اعلم بالصواب.

خط: نسخ، بی کا، تا با تاریخ 1124ق؛7گ (67پ -73ر) [ف:19-114]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 559

آغاز: بسمله، حمدله، بدانکه این نامه برای پادشاه ساخته بود ... که نیکنامی و شجاعت و سخاوت در اطراف و اکناف عالم منتشر گشته بود و در سخاوت مثل حاتم؛ انجام: و مسطور است قوت شهوت بیفزاید و آلت وی در حرکت آید بیت: این نسخه چو از کتم عدم گشت پدید **در نهصد و شصت و یک به اتمام رسید

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 8 ربیع الاول 1193ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 112ص، 13 سطر، اندازه: 13/5×21/5سم [ف: 49-40/3]

4. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2391/2

آغاز: حمد بیحد و ثنای بیعد مرخدای کردگاری را که هریکی را زوج گردانیده است چنانچه در کلام مجید می فرماید فجعل منه الذكر والانثی، یعنی که ما آفریدیم مرد را برای زن وزن را برای مرد پس جفت جفت گردانیدیم؛ انجام: ودست را از زیر پا در آورده در عقب کشیده و پای دیگر را بدین طریق ومرد بسر زانو نشسته حرکت کند

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 8گ، 15 سطر، اندازه: 19×20سم [ف مخ: 4-1648]

5. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5928

آغاز: حمد له ... بدان که این رساله را برای پادشاه ساخته بودند که نیک نامی و شجاعت و سخاوت و بزرگی او در اطراف و اکناف عالم منتشر گشته؛ انجام: و لذت مفتاح السرور و السفر مذکور و منظور است، قوت شهوت بیفزاید و آلت وی در حرکت آید. این نسخه چو از کتم عدم گشت پدید ** در نهصد و شصت و یک به اتمام رسید

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1203ق؛ از روی نسخه مورخ 961، مجدول، دارای چهل و نه مجلس تصویر؛ جلد: میشن، 87گ، 13سطر، اندازه: 11/7×21/3 سم [ف: 4-705]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1563/3

آغاز: چنین گویند در روزگار پیشین رأي بزرگ بود در قنوچ و او را مملکت معمور بود و آستانه و خشی پیراسته؛ انجام: و جماع نکند که از آن مضرت بیابد چون از این پرهیز کند نفع یابد.

خط: نستعلیق، کا: میرزا حبیب الله علوی، تا: چهارشنبه 22صفر 1340ق، جا: حیدر آباد؛ جلد: مقوایی، 13گ (22پ۔135)، اندازه: 19×23سم [ف: 4-373]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1148/4

آغاز: چنین گویند در روزگار پیشین رأي بزرگ بود در قنوج و او را مملکت معمور بود؛ انجام: که از آن مضرت بیابد چون این پرهیز کند نفع یابد، و الله اعلم بالصواب.

تذکر: نام مؤلف به استناد نسخه ش 1563/3 مرعشی تعیین شده؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، بی تا، 13ص (21-33)، 21 سطر [عکسی ف: 3-312]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6670

آغاز: در مجری نماند و این بدترین اشمال است؛ انجام: وی در حرکت آید ... محتاج برادران و خویشان نشوم

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز [الفبائي: -482]

لذة النساء منظوم = منظومه درباه اطب، شعر / فارسی

lezzat-on nesa'-e manzim = mnz. dar bah

حیدر آبادی، شاه محمد بن محمد قلی

heydar-ābādī, šāh mohammad ebn-e mohammad qolī

اهداء به: عبدالله قطب شاه

ترجمه منظومی است از لذت النساء، که در چهل «باب» قرار داده است. او در مقدمه شرح حالی کوتاه از خود آورده است. از روی کتاب «ساسترا» از «کوکا» که در سی و چهار باب است در سال هزار و سی بست و شش» در حیدر آباد. عنوانها: مدح شهنشاه، سبب تأليف و زاد و بوم خویش، بیان قید کردن کو کاور - بربه موجب حکم شاهی و سبب آن، سبب شوخی نمودن پا تراچو کنی پیش فرخنده رای، طلب کردن مردان حکمت شناس و آوردن کو کای وزیر، عاجز کردن کو کای وزیر پا تراچوکنی را، شرمندگی پاتر اچو کنی و رضای آتش خواستن و قانع شدن، تصنیف کردن کو کای وزیر کتاب ساستر را به موجب حکم شهنشاه؛ سپس بابها است: 1. بیان جنس مردان؛ 2. زنان بر چهار جنس اند؛ 3. شناختن زن پدمنی؛ 4. خلوت داشتن زن پدمنی؛ 5. شناختن زن چتنی؛ 6. خلوت داشتن زن چتنی و وقت آن؛ 7. شناختن زن سنکنی و نشانی های وی؛ 8 خلوت داشتن زن سنکنی و نشانی های وی؛ 9. شناختن زن هستنی و نشانی های او؛ 10. خلوت داشتن زن هستنی و وقت آن؛ 11. دانستن شهوت عورت که کجا باشد و طرف چپ در این ایام؛ 12. دانستن شهوت عورت که کجا باشد و طرف راست در این ایام؛ 13. خلوت داشتن عورتی که خورد ساله باشد؛ 14. خلوت کردن عورتان چهار جنس؛ 15. دانستن رگ های شهوت که کجا می باشد؛ 16. شناختن موافق زن و مرد؛ 17. خصلت مردان آهو و شیر و خرو فیل و طبایع ایشان؛ 18. سست شدن عورت به وقت مجامعت؛ 19. بوسه دادن جاها که به زن خوش آید و خوش شهوت نماید؛ 20. ناخن زدن جای ها که زن را خوش حالی دهد؛ 21. یادگاری نشان از ناخن و دندان وقت مسافر شدن؛ 22. هنگام نوجوانی زن و صحبت داشتن؛ 23. دانستن و نشانی های بدن؛ 24. آسان زادن عورت ها؛ 25. شناختن فرزند و دختر؛ 26. آموختن و تربیت عورت حامله؛ 27. ممانعت نمودن زن حامله که جاها نگرد؛ 28. دانستن زن عقیمه؛ 29. انزال کردن عورت وقت صحبت؛ 30. کوتاه و سخت شدن پستان و تداوی آن؛ 31. بکر شدن عورت و تنگ شدن فرج؛ 32. قوت باه و منفعت آن؛ 33. لیپ کردن که هرگز منی نریزد؛ 34. سطبری و گنده شدن آلت؛ 35. امساک و لذت آن که آب منی نریزد؛ 36. علت سوزاک و ادویه آن؛ 37. حکمت و تداوی خیارک؛ 38. علاج ضیق النفس یعنی دسه؛ 39. خروج منی که پیش از بول افتد؛ 40. حکمت ته نشین پختن سیماب. (دانش پژوه)

آغاز: کنم ابتدا من بنام خدا ** که پیداست از قدرتش دوسرا / بنازم مر آن قدرت پاک را ** که داده شرف این سیه خاک را

انجام: بخاصان وعامان دلفروز کن ** بر عاقلان نیز فیروز کن / زصنعات من بر اليم و سقیم ** شفابخش تو یا غفور الحكيم. تم

[مشترک پاکستان 702/1]

1. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5296-26/176

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: سید محمد بن کریم موسوی، تا: 17 ذیحجه 1293ق؛ جلد: تیماج، 34گ، اندازه: 11×17سم [ف: 6-3439]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 8002/7

آغاز: برابر؛ انجام: باب چهلم در حکمت ته نشین پختن سیماب بیاور تو یک سر سیماب را ** بیک دیک از صبر گیر آب را / ته شیشه باشد سه انگشت ریگ ** چنین گفت استاد ای مرد نیک

خط: نستعلیق هندی، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 41گ (102پ -142پ)، 11سطر (8×13/65)، اندازه: 13×18/5سم [ف: 17-3]

لذت النساء = باه نامه = عشرة الملوك = کوک شاستر / طب / فارسی

lezzat-on nesā' = bāh nāme = 'ašarat-ol molūk = kūk šāster

1. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1031/2-ف

نسخه اصل: بادلیان اوزلی 120 (2338)؛ خط: نستعلیق، کا: محمد تقی شیرازی، تا: 1009ق؛ 15سطر [فیلمها ف: 1-558]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10854/1

آغاز و کارهای شاه حکیم پیش هر یکی به ذات آصف رای برسانیده بودند کار مملکت ایشان می کردند و آن وزیر بود ازین وزیران نام او کو کابندت بود؛ انجام: دیگر بیارد دیوجه و خشک کند و بساید و با سرکه به ذکر بمالد بر سرکه شود دراز گردد و الله اعلم بالصواب

ترجمه ای است از کوک شاستر تأليف کو کاپندت هندی، در ابتدا نوشته شده کتاب هشت «باب» است اما در نسخه این ده باب دیده می شود: 1. معرفت عورت و این چهار نوع است، 2. دانستن وقت مباشرت عورت، 3. دانستن شهوت عورت، 4. در دانستن مزاج عورت، 5. در بیان آلت و عمق اندام نهانی عورت، 6. در رام کردن عورت، در چهار فصل، 7. در انزال کنار زن، 8 در فریفتن عورت، 9. در بیان صورت حمیده و ذمیعه و طلی و ادویه که خواهان عورت باشد، در بیست و دو فصل، 10. داروی امساک و انزال، دراز و سطبر شدن قضیب، اندکی از مقدمه افتاده است، بنا بر برگشماری کهن نسخه این افتادگی احتمالا فقط یک برگ باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ یادداشتی از شاه محمد برقی ابن مرحوم آخوند ملا حاجی محمد طبسی قاینی؛ 37گ (1ر-37ر)،13 سطر (6×11)، اندازه:12×19/5سم[ف: 20-420]

3. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 759/1

آغاز: بدانکه اسعد الله تعالی في الدارين چنین گوید که کو کایندت نام سوالف ایام عاقل و ذوفنون بود و در همه هنرهای زمانه ماهر بود؛ انجام: کوکایندت گوید بدانکه ای عزیز این خبرها بمحنت جمع کرده ام باید که با تامل فکر خود کار کنی تا از این فواید و ذوق و طراوت حاصل آید.

ترجمه ای است از کتاب «کوک شاستر» که به زبان هندی بوسیله «کوکایندت» نوشته شده است. مؤلف کتاب را در ده باب و هر باب را در چند فصل مرتب نموده و در آن چگونگی تقویت بدن و لذت های جنسی را بیان نموده است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد مهدی، تا: غره ربیع الثاني 1139ق؛ 29گ (1ر-29پ)، 8 سطر (7×16)، اندازه: 13×24سم [ف: 32-386]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 39827

آغاز: بسمله. ترجمه کوکه مشتمل بر ده باب: باب اول در معرفت؛ انجام: نفع آرد اگر زخم شده باشد از عرق لیمون کولی سائیده بر زخم طلا کند بی حرکت تمام شد کتاب کوک شاستر فاقد خطبه است؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: موهن لعل، تا: 1247ق، جان مراد آباد؛ مذیل است به یک برگ ترکیب خوردن هلیله ساکبی (کذا) از مخدوم نصیر الدين چراغ دهلوی؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1381؛ جلد: مقوا، 15گ، 15 سطر، اندازه: 15/5×21سم [اهدائی رهبر: 9-382]

5. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4637/11

لذت النساء شامل مقدمه و فصول بیست و یکم تا بیست و پنجم؛ بی کا، تا: جمادی الاول 1258ق؛ جلد: میشن، 16 سطر، اندازه: 9/5×20سم [ف: 7-444]

6. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 27765

آغاز: بسمله، في تصنیف کتاب کو گهه از شاستر جوکی که حضرت مولانا ... خوش آن شاه خوش طبع عالی مقام، که بوده است با عیس و عشرت مدام؛ انجام: نگویم به میل و انگشت تو، مگر جا کنی سوده در چشم تو رود ز دو ازین ادویه یک قلم کتاب لذت النساء ... سنه 1262

مترجم: مولوی جامی مؤلف: شاستر جو کی؛ خط: نسخ خفی، بی کا، تا: 1262ق؛ قطع: وزیری[رایانه]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 800216

آغاز: بسمله، بدانکه اسعد الله تعالی في الدارين این کتاب اول هندی بود بر تصنیف کو کاپندت نام مردی بود هوس ناک پیش راجه بهوج و پنج کروروپیه گرفت و این مال را در ذوق و نشاط خرج کرد ... تصنیف این کتاب مرتب شد تمام کرده کامیه نام نهاد و این بنده کوکاپندت و کتاب بعضی حکیمان را ... شرح کرده بعضی که تجربات معلوم شده بود جمع بنمود ... لذة النساء نام نهاده؛ انجام: در میان ایشان عداوت شود تا روز قیامت باشد.

ترجمه ای است از کامیه یا کام شاسترا از کتابهای هندی از کو کاپندت شسترا (71پ -102پ) در ده «باب» برخی در چند فصل: 1. معرفت عورت، 2. در دانستن شهوت و وقت مباشرت، 3. در دانستن مباشرت عورت، 4. در دانستن مزاج عورت و طبایع عورت هر ولایت، 5. در بیان آلت مرد و عمق اندام نهانی عورت، 6. در کنار گرفتن، در این باب چهار فصل است، 7. در انزال کنانیدن عورت، 8 در فریفتنعورت، 9. بیان صفات حمیده و خصال ذمیمه و غیره، در این باب چهار فصل است، 10. در درازی امساک و غیره، در این باب بیست و دو فصل است؛ خط: نستعلیق هندی، بی کا، بی تا، کاغذ: هندی، 32گ (71پ - 102پ)، 11سطر (8×13/5)، اندازه: 13×18/5سم [ف: 17-3]

8. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18967

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 59گ، اندازه: 12×20/9سم [رایانه]

9. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18967

بی کا، بی تاب انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 59گ، اندازه: 12×20/9سم [رایانه]

10. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6670/3

آغاز: آنچه حکما و اطبا گفته اند و اتفاق نموده اند چون بقراط و سقراط و جاماسب و افلاطون و جالینوس؛ انجام: خدای تعالی او را فرزند صالح کرامت کند آیه این است ربنا و هب لنا من ازواجنا ... برحمتك یا ارحم الراحمين.

چند فصل کوتاه است در این موضوع؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، به خواهش حاجی محمد استر آبادی؛ در برگ پایانی یک رباعی فارسی دیده می شود؛ جلد: تیماج مشکی، 11گ (173ر-183پ)، اندازه: 14×24سم [ف: 20-193]

11. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2279/15-12/169

آغاز: بسمله اما آنچه حکما و اطبا گفته اند و اتفاق نموده اند چون بقراط و سقراطون و جاماس و افلاطون و جالینوس و ارسطون و ارسطاطالیس و حاطم هندی و از متاخران شیخ ابوعلی؛ انجام: هر که دروقت صحبت داشتن با عیال خود این آیت رابخواند خدای تعالی او را فرزندی صالح کرامت کند آیت این است ربنا هب لنا من ازواجنا و ... واجعلنا للمتقین اما ما برحمتك یا ارحم الراحمين

رساله کوتاهی است در بهداشت و پزشکی ازدواج و توصیه هایی درباره زناشویی این رساله در پانزده باب کوتاه مشتمل بر مطالبی که حکمای متقدم و متأخر بر آن متفق بوده اند تنظیم گردیده است عنوان برخی باب ها چنین است: 1. در دانستن حب زنان، 2. آنکه قضیب راسست کند، 3. در داروهایی که باه را زیاد کند، 4. ندارد، 5. در صفت شرابها، 6. در صفت معجونها که معاجمت را سود کند، 7. در میان حب هایی که در دهان گیرند و ... خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 6گ، 22سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 6-3439]

لذت و ملایمت / متفرقه / فارسی

lezzat va molāyemat

بندی است در لذت و ملایمت و حب و رغبت.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5908/10

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 جلد: تیماج، 1ص، 18سطر (6×12)، اندازه: 10×16سم [ف: 16-144]

لرستان - کتابچه قسط و خارج فسط بروجرد و لرستان

لرستان / حکومت و سیاست / فارسی

lorestān

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7526/2

تکرار قسمتی از رساله کتابچه تحقیقات سرحدیه از برگ [29ر-33پ] می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 24 رمضان 1291 ق، برای میرزا نصر الله خان نایب اول وزارت خارجه؛ جلد: تیماج، 5گ (86پ -90ر)، 17 سطر، اندازه: 15/5×21/5سم [ف: 26-29]

لرنامه / شعر / فارسی

lornāme

داستان مرگ لر و نکیر و منکر است.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4724/9

آغاز: از قضا روزی یکی لری بمرد ** لر دیگ برد بر خاکش سپرد؛ انجام: توبه کردم توبه کردم الامان ** خزند زدم تا که هستم در جهان

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1251ق؛ جلد: شمیز، 1ص (49)، 15سطر (9×15)، اندازه: 15×22سم [ف: 14- 3670]

لزوم استفاده مشروطه از معارف و تمدن اروپا در ایران / متفرقه / فارسی

lozūm-e estefāde-ye mašrūte az ma‘āref va tamaddon-e orūpā dar īrān

لاهیجانی، محمد بن محمد علی، - 1354 قمری

lāhījānī, mohammad ebn-e mohammad ‘alī(- 1935)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23274

آغاز: بسمله، بدایع حمد و ثنای و جوامع شکر و سپاس؛ انجام: و سعادت مقدسه ... شهر رجب المرجب 1295

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج [رایانه]

لزوم الامكان للممکن / فلسفه / عربی

luzūm-ul imkān lil-mumkin

ابن کمال پاشا، احمد بن سلیمان، - 940 قمری

ebn-e kamāl pāšā, ahmad ebn-e soleymān(- 1534)

[بروکلمان، ج 13-14، ص436]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8931/49

آغاز: الحمد لولیه و الصلوة علی نبیه. و بعد فهذه رسالة مرتبة في تحقیق لزوم الامكان للممکن فنقول و بالله التوفيق اعلم ان الامكان لازم لما هبة الممكن لا یجوز انفکاکها عنه اصلاً انجام: و لم یخرجه عن حیز الامكان و لم یزل عنه حالة القابلية فمن خالف في هذه المسئلة لم یکن علی بصيرة. تمت بحمدالله.

کامل؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ پس از آن، اقوالی از ابراهیم بن ادهم (78ر)؛ جلد: میشن مذهب، 6گ (73ر -78ر)، ابعاد متن: 10/5×23، اندازه: 13×27/7سم [ف: 29/1-368]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1037/20

با عنوان «تحقیق ان الممكن لایکون احد طرفیه اولی بذاته»؛ بی کا، تا: از روی خط او در 963؛ جلد: میشن [ف: 5-226]

لزوم الترتيب في الفوائت من الصلوات / فقه / عربی

luzūm-ut tartīb fi-l fawā’it min-așşalawāt

طالقانی، مطیع بن محمد هادی، ق13 قمری

tāleqānī, motī' ebn-e mohammad hādī(- 19c)

رساله ای است در مسأله لزوم ترتیب در قضای فوائت و بنا به دستور که در مقدمه از وی به بزرگی یاد کرده نگاشته شده و در واقع پاسخ جمعی است که قائل به عدم لزوم ترتیب هستند. اینک بخشی از مقدمه رساله را عيناً نقل می نمائیم: «لما ورد الامر العالي ... باستیجار قضاء فوائت الايام مطلقا التزمت بالانقیاد و عدم المخالفة ثم اشکل علی نفسی مراعات الترتيب فامر لی ثانية به فاطلع علیه بعض الفضلاء الاصدقاء و ارسل اليه عريضة مشتملة علی تمناء الاسقاط نظرة الى عدم ما یدل علیه ثم امرنی بالرجوع الى کلمات الاصحاب فبعده وجدت المسئلة لخلوها عن الدليل المعتمد في غاية الاشكال فعرضت ان الاحتياط سبیل النجاة ثم کتب ذلك الفاضل في الباب رسالة مشتملة علی تقلیل بعض اجلاء العصر وذهل عن ان التقليل مذموم بنص الكتاب و ارسل اليه فبعثنی الهمة مع لقة الباع و قصر الزراع ان اکتب في وجه الاحتياط بل الاشكال شیء و الالم یکن قاب" الى الارسال الا رابهم التفضل و عدم المؤخذة بالشنعة علی ما وجدوا فیه من عیب ومنقصة فشرعت في هذه الأوراق ...). در طبقات اعلام الشيعة والذريعة آورده: «وی از علمای مجاور نجف بوده و در آنجا از اموال میرزا نبی خان که از خواص ناصرالدین شاه قا

جار بوده اقامه عزاداری می کرده. او از علمای اواخر عصر فتحعلی شاه قاجار (1212-11250) و اوایل عصر ناصرالدین شاه قاجار ( 1314-1264ه) می باشد».

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15047/1

آغاز: اما بعد فیقول اکثر الناس جرماً واقهم جرمة ابن محمد هادی ... لما ورد الامر العالي الشيخ الجليل والمولی النبيل والاستاد الكليل؛ انجام: الثاني ان یکون ذلك کل مظنوناً بالظن القوى للجمیع ولا کلام فیه (ايضاً) لکونه ملحق بالاول کما ان الثالث لك التفاتاً الى ...

خط: نسخ، کاتب = مؤلف (گویا)، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی بانشان «منه»، با قلم خوردگی؛ 8گ (1-8)، 19-18سطر، اندازه: 7×14سم [ف: 38-115]

لزوم تقدیم الفائتة علی الحاضرة / فقه / عربی

luzum-u taqdim-il fa'ita ala-1 hadira

اسفر نجانی گلپایگانی، محمد رضا بن محمد اسماعیل، ق13 قمری

ebn-e rezā esfaranjānī golpāygānī, mohammad mohammad esmāʻīl(- 19c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14715/2

خط: نسخ، کا: محمد حسن بن محمد اسماعیل گوگدی، تا: قرن 13، 8گ (17پ-24ر) [مختصر ف: -694]

لزوم جماعة المسلمين / حدیث / عربی، فارسی

luzūm-u jamā‘at-il muslimīn

روایاتی که از طریق فریقین در وجوب اتحاد و حرمت اختلاف مسلمانان وارد شده است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21252

آغاز: بسمله، حمله و بعد فقد تکرر في الحديث من طریق العام و الخاص الامر بلزوم جماعة المسلمين و النهي عن مفارقتهم؛ انجام: قال رسول الله صلی الله علیه و آله ان القليل من المومنين کثیر فتبصر و الله یهدی من یشاء الى صراط مستقیم

خط: نستعلیق، کا: احمد صفائی خوانساری، تا: 1340ق؛ از روی نسخه ابوالقاسم جعفر بن حسین حسینی موسوی استنساخ شده؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: مقوا، 2گ، اندازه: 17/5×22سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار2-618]

لزوم صیغه در وقف / فقه / فارسی

lozūm-e sīqe dar vaqf

میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، 1151 - 1231 قمری

mīrzā-ye qomī, ab-ol-qāsem ebn-e mohammad hasan (1739 - 1816)

سؤال وجواب مختصری است درباره لزوم صیغه دروقف. مؤلف مطالبی از علامه حلی وشهید ثانی نقل کرده است.

[جامع الشتات 317/1؛ چاپ سنگی دو جلدی کتاب الوقف]

قم، مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1345/3

آغاز: سؤال، در وقف، صیغه شرط است یا نه؟ واز باب عقود است که محتاج است بایجاب و قبول یا ایقاع است و قصد قربت شرط است یا نه جواب بلی صیغه شرط است؛ انجام: بلی اگر وقف کند بر آنها از حیثیت کفر صحیح نیت بجهة عدم نیت تقرب هم چنانکه علة عدم صحة وقف مبیع و کتابی ونوشتن تورية وانجیل را با وجود قول بصحة وقف براهل ذمة همین قرار داده اند که این جهة خاصة قربت در آن حاصل نمی شود بجهة اعانت براثم و کفر.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 2گ، 29 سطر، اندازه: 14×20سم [ف مخ: 4-1649]

لزوم العمل بالتقية عند الاختلاف في هلال ذی الحجة = الشياع في روية الهلال / فقه / عربی

luzūm-ul “amal-i bi-taqīyyi “ind-al ixtilāf fi hilāl-i di hujjat = as-siya fi ruwliyat-il hilal

موسوی عاملی، رضی الدين بن محمد علی، 1103 - 1168 قمری

mūsavī "āmelī, razī-yod-dīn ebn-e mohammad ‘alī (1692 - 1755)

تاریخ تأليف: 1147ق

بحث استدلالی است درباره معنی شیاع (شهرت) در دیدن ماه برای ایام حج یا عید فطر و این که آیا باشیاع عید ثابت می شود یا نه. به سال 1147ق در اثر اختلاف بین شیعه و اهل سنت در دیدن هلال ذیحجه نوشته شده است. مؤلف می گوید: در سال 1147 بین شیعه و سنی در ثبوت هلال ذیحجه در مکه اختلاف پیش آمد و رؤيت هلال نزد شیعه به بینه شرعی ثابت نشد ولی به حد شیاع و تواتر رسید. عده ای از شیعیان در این سال مطابق نظر اهل سنت عمل کردند و برخی از اصحاب هم با تقیه مخالفت ورزیدند و به مردم دستور دادند دوباره در عرفات و مزدلفه وقوف کنند. نویسنده با این نظر شديداً مخالفت کرده و آن را نکوهش کرده و عمل دسته اول را صحیح دانسته است.

آغاز: الحمد الله رب العالمين... و بعد فیقول الفقير الي عفو الله تعالی و کرمه رضی الدين بن محمد حیدر عفا الله عنه انه حدث في سنة 1147 اختلاف في هلال ذی الحجة الحرام فثبت عند قاضی الخلاف ذلك بمقتضی مذهبه...

انجام: بما یقتضیه الفهم الصحيح و الفكر السليم من الابطال او التصحيح...

چاپ: در مقدمه مجموعه رؤيت هلال، جلد پنجم، به کوشش رضا مختاری چاپ شده

قم؛ مؤسسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 494/12

آغاز و انجام: برابر

کا: عباس بن حسن البلاغي، تا: 1148ق، جا: مکه مکرمه؛ جلد: تیماج، 9گ (158پ-166پ)، اندازه: 12×17/5 سم [ف: 2-513]

لزوم نقد مشيخة الصدوق في کتاب من لا یحضره الفقيه و الشيخ في التهذيبين/ رجال/ عربی

luzūm-u naqd-i mašīxa-tiṣṣadūq fī k.-i man lā yaḥar-u-h-ul faqīh wa-š šayx fi-t tahībīyn

کلباسی، ابوالمعالی بن محمد ابراهیم، 1247-1315 قمری

kalbāsī, ab-ol-ma‘ālī ebn-e mohammad ebrāhīm (1832-8981)

وابسته به: مشيخة من لا یحضره الفقيه = مشيخة الفقيه؛ شیخ صدوق، محمد بن علی (311-183)

تاریخ تأليف: 71 ربیع الثاني 1301ق

چاپ: مشار عربی، ص450؛ ایران، سنگی، 1317ق، رحلی، 128ص (ضمن رسائل ابوالمعالی)

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3530/12

آغاز: بسمله و به نستعین. اما بعد فهذه رسالة في لزوم نقد مشيخة الصدوق في کتاب من لا یحضره الفقيه و الشيخ في التهذيبين و قل من تعرض للبحث عنه مع شدة الحاجة اليه؛ انجام: فتخطفه الطيرا و تهوی به الريح في مکان سحیق و له في السعير زفیر و شهیق و قد فرغ منه (تاریخ تأليف و نام مؤلف) علی هاجرها خیر الوري سجية آلاف الثناء و التحية من الله باری البرية

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: میشن، 69گ (143پ-211ر)، 19 سطر، اندازه: 18×21/8 سم [ف: 470-6]

لزوم وجود نقبا و اوتاد و ابدال/ عرفان و تصوف/ عربی

lozūm-e vojūd-e noqabā va awtād va ebdāl

بهبهانی، عبدالله بن محمد، - 1325؟ قمری

behbahānī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad(- 1907)

تاریخ تأليف: 7 شوال 1312ق

در پاسخ برخی از سادات، درباره وجوب و لزوم وجود شیعه کامل در هر روزگار، و لزوم شناخت آن نقباء و اوتاد و ابدال که نمی تواند جهان از آنان خالی بماند. با دید شیخیان، آن چنان که کار به رکن رابع بینجامد.

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1804/4- عکسی

آغاز: حمدله. صلاة .و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین. اما بعد، فیقول العبد الجاني... عبدالله بن محمد البهبهاني انه قد سألني بعض؛ انجام: لولا ان هدانا الله. کتبه البعد الجاني عبدالله بن محمد بیمناه الداثرة و فرغت من تسویده یوم السابع من شهر شوال المكرم سنة اثنا عشر و ثلاثمائة بعد الالف من الهجرة النبوية 1312.

خط: نسخ تحریری، کاتب = مؤلف، تا: 7 شوال 1312ق؛ با خط خوردگی های بسیار از نگارنده؛ 48ص (106-59) [عکسی ف: 1-334]

لزوم الوفاء اذا صالح المحق خصمهانکشف بطلان دعواه (رسالة في...)/ فقه/ عربی

luzūm-ul wafā’ iā ṣāliḥ-il muḥiq-i xaṣmuh lnkšf buṭlān d‘wlh (r.-un fī ...)

حسینی، حسین بن محمد ابراهیم، ق31 قمری

hoseynī, hoseyn ebn-e mohammad ebrāhīm(- 19c)

في بیان الأدلة فیما ذا صالح المحق خصمه بعد العجز عن ابراز حجته و انه هل یلزم الوفاء به و ان انکشف بطلان دعوی خصمه و ظهر حجته علیه و لو باقراره أولا.

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 32/2

آغاز: الحمدالله و الصلاة و السلام علی حجج الله و من اتبع رضوان الله؛ انجام: و الحمدالله ذی النعماء العظام و الصلاة علی نبیه و آله مشفعاً بالتحية و السلام الي قیام الساعة و ساعة القيام.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 21، در حیات مؤلف؛ جلد: چرم، 13گ (180ر-192پ)، 17 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [مؤيد: 65-1]

لزومية/ منطق/ عربی

luzāmīyya

ملا شمسا، شمس الدين محمد، 1016-1098؟ قمری

mollā šamsā, šams-od-dīn mohammad (1608 - 1687)

آغاز: بسمله اعلم أن اللزوم مطلقا عبارة عن ضرورة تحقیق شی و هو اللازم عند تحقق شی آخر و هو الملزوم و ینقسم اولا الى ثلثه أقسام اما بحسب الوجود الخارجي فقط بمعنی انه یمتنع وجود الملزوم و الخارج بدون اللازم...

انجام: لتوهم کون اللزوم في تعریف القياس او ما ذهبنا بالمعنی الأول... هذا ما بلغ اليه الخاطر القاصر فتامل و انصف ولا تکن من المعاندين المقلدين لحقية جمیع الأقوال الصادرة عن الماضين... فقد ضل ضلالا کبیرا اعاذنا الله تعالی و ایاك، تمت الرساله الم سماه باللزومية للقاضی المحقق شمس الدين نور مرقده.

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18851/9

آغاز و انجام: برابر

تذکر: نام کتاب و مؤلف به قرینه آغاز و انجام معلوم شد؛ خط: نسخ، کا: سید بن حاجی جبرئیل نزد شیخ شمس الدين، تا: 1097-1098ق، جا: در قیره بیلوه از ناحیه بانه؛ جلد: تیماج، 200گ، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 51-179]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17034/10

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، کا: رسول تلانی، تا: 1347ق، جا: مرکه؛ جلد: چرم قهوه ای، 3گ (62پ-64پ)، اندازه: 16×22 سم [ف: 47/1-171]

3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3315/2

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تاب جلد: تیماج، 2ص (4-3)، اندازه: 12×21 سم [ف: 10-966]

اللسان- آفات اللسان

لسان الأطباء/ طب/ فارسی

’lesān-ol atebbā

لسان الأطباء، نصیر بن محمد باقر

lesān-ol-atebbā’, nasīr ebn-e mohammad bāqer

نام بیماری ها در این کتاب به ترتیب حروف تنظیم شده و پس از تعریف و بیان علامات آن ها با عناوین «شرح» داروی هر مرض را می آورد با عناوین «علاج».

آغاز: کامل ترین قانون شفاء اعلا و خلاصه ترین تذکره لسان اطبا شکرین شکر و حمد بدیع ازلی است

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5197

آغاز: برابر؛ انجام: و اما اغذیه مرکبه صادره بباه چونسماقیه و حصر میه و کسکنات...

در نسخه حاضر فقط حرف الف آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 240گ، 13 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 403-13]

لسان الاعراب = لسان النحويين/ نحو/ عربی

lisān-ul a‘rāb = lisān-un naḥwīyīn

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18345

بی کا، بی تا انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 14×20 سم [رایانه]

لسان الافهام = المعضلات النافعة في المباحثات و المذاكرات/ متطق/ عربی

lisān-ul ifhām = al-mu‘alāt-un nāfi‘at fi-l mubāḥiṯāt wa-l muākirāt

اشرفی جرجانی، عبدالحی بن عبد الوهاب، - 959؟ قمری

ašrafī jorjānī, ‘abd-ol-hayy ebn-e ‘abd-ol-vahhāb(- 1552)

در دو «مقاله».

[معجم المؤلفين 108/5؛ اعیان الشيعه 156/37]

1. رشت؛ ملی؛ شماره نسخه: 3 ل

آغاز: بسمله. الحمدلله یهدی من یشاء الى الصراط المستقيم؛ انجام: و هذا یترقی إلى أن صار (ننوشته مانده)

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، 71ص، اندازه: 13×19 سم [نشریه: 5-388]

2. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 3ل

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ اندازه: 13×19 سم [رشت و همدان: ف: -1160]

لسان التنزيل/ لغت، علوم قرآن/ عربی به فارسی

lisān-ut tanzīl

ترجمه و تفسیر کوتاهی است از لغات سوره های قرآن که در برخی موارد به مشتقات آن ها نیز اشاره شده است. در آن کوشیده است که کلمات را چون یک بار در موضعی تفسیر و تأويل کرده در موضع دیگر متعرض آن نشود تا حجم کتاب مختصر گردد. سبک نثر کتاب سبک نثرهای قرن ششم و هفتم است؛ غور در این کتاب ما را به بسیاری از معادل های فارسی در مقابل کلمات عربی رهنمون می نماید؛ این ترجمه بر خلاف معمول بعد از سوره حمد با سوره ناس آغاز و به سوره بقره ختم می گردد. دکتر مهدی محقق در مقدمه چاپی این کتاب می نویسد

بسیار بعید است که پس از تراجم الأعاجم نوشته شده باشد و تأليف آن را در حدود قرن چهارم پنجم می داند. جهت آگاهی بیش تر می توان به مقدمه دکتر مهدی محقق بر لسان التنزيل و مقدمه مسعود قاسمی و محمود مدبری بر کتاب تراجم الأعاجم رجوع نمود.

[الذريعة 301/18]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14036

آغاز:... المقت دشمن داشتن مرصوص استوار برآورد الرس استوار کردن... سورة الممتحنة المودة دوست داشتن الاخفاء پنهان کردن؛ انجام: سورة التوبة براة بی زاریست یعنی عهد سپری شد... خلو سبیلهم رها کندت شان التخلية رها کردن...

از اول سوره صف تا چند آیه اول سوره توبه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9، افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: شرقی، جلد: مقوایی، 80 گ، 15 سطر (5×9)، اندازه: 9×12/5 سم [ف: 35-505]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 775

آغاز: بسمله، الحمدلله مانح الاعلاق و فاتح الاغلاق و الصلوة و السلم علی صادق؛ انجام: عن ابن عباس لما دعا صلی الله علیه و سلم بها اجیب عند کل كلمة قد فعلت و الحمدلله رب العالمين و صلی الله علی محمد و آله اجمعین.

خط: نستعلیق کهن، بی کا، تا: محتملاً قرن 10؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی مذهب، 150گ، 15 سطر (12×18)، اندازه: 12/5×18/5 سم [ف: 2-300]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3975/1

آغاز: سورة المزمل. الأزمل، جامه در خود پیچیدن. المزمل و المدثر، جامه در خود پیچید؛ انجام: کل كلمة قد فعلت و الحمدلله رب العالمين و صلی الله علی محمد و آله اجمعین. قد وقع الفراغ من... المسمى بلسان التنزيل في...

فرهنگ واژه های قرآنی است به ترتیب سور، از سوره مزمل تا سورة البقره؛ خط: نسخ معرب، کا: عبدالباقی بن حاجی قنبر علی المودي القايني، تا: شنبه 24 جمادی الثاني 1075ق؛ کاغذ: ترمه جلد: میشن، 119گ (1پ-119ر)، 15 سطر، اندازه: 12/7×19/2 سم [ف: 7-125]

لسان الحال/ داستان/ فارسی

lesān-ol hāl

سرگذشت مؤلف است که پس از چهل سال به آیین مسیح گرایید و به گمان خود بنقایص دین اسلام بی پرد، و با خرده گیری هایی از این دین و می گوید که من درستر (سیر ؟) المصطفى تأليف امیر سید یحیی به خط امام شریف ابی البركات سرگذشت پیامبر را خوانده ام.

[فهرستواره منزوی 498/9]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4389/10

آغاز: رساله لسان الحال. بسمله. خداوند قادر و قدوس و مهربانی که دیده حق جویان را از وفور محبت بنور معرفت خود پرنور و دل دوستان را بنوید مغفرت و قبول خویش مسرور فرموده الى الأبد شکر و حمد باد. آمین. مقال حال و سرآمد احوال: پدران [من] پشت در پشت و نسل بنسل بمذهب تشیع بوده اند؛ انجام: که ملکوت و قدرت و جلال تو را است تا ابد آمین. بس رهنما که آمده و کرده ادعا ** کین ره برد بسوی حقت هان یا پسر/ تاریخ این لطیفه چه جستم دوباره گفت ** بگشوده لب ز حمد خداوند دادگر

(1322)

خط: نستعلیق، کا: محمد شفیع بن محمد تقی لاری، تا: قرن 13 و 14؛ جلد: تیماج، 18گ (164-181)، 14 سطر (8×14)، اندازه: 11×17 سم [ف: 13-3353]

لسان الحق المظالم المسيحيين في رد النصاري و التثليث/ کلام و اعتقادات/ فارسی

lisān-ul ḥaqq-ul maẓālim-ul masīḥīyīn fī radd-in naṣārā wa-t taṯlīṯ

مجتهد تبریزی، یوسف، 1279-1337 قمری

mojtahed-e tabrīzī, yūsof (1863 - 1919)

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10854

کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ تا کنون چاپ نشده؛ قطع: رقعی بزرگ (میراث شهاب: س 9 ش 2-22]

لسان الحكام في معرفه الاحكام/ فقه/ عربی

lisān-ul hukkām fī mʻrifat-il ahkām

ابن شحنه، احمد بن محمد، 804-882 قمری

ebn-e šehna, ahmad ebn-e mohammad (1402 - 1478)

تاریخ تأليف: 1027ق

نویسنده می گوید چون بر مسند قضا تکیه زدم بر آن شدم که مختصری در احکام منتخب از کتب بزرگان قوم در بیست و نه «فصل» بدین شرح بپردازم: 1. اداب قضاء و ما یتعلق به؛ 2. انواع دعاوی و بینات؛ 3. شهادات؛ 4. کفاله و حواله و وکاله؛ 5. صلح؛ 6. اقرار؛ 7. ودیعه؛ 8 عاریه؛ 9. انواع ضمانات؛ 10. وقف؛ 11. غصب و شفعه و قسمت؛ 12. اکراه؛ 13. نکاح؛ 14. طلاق؛ 15. اعتاق؛ 16. ایمان؛ 17. بیوع؛ 18. اجارات؛ 19. هبه؛ 20. رهن؛ 21. کراهیه؛ 22. صید و ذبایح و اضحیه؛ 23. جنایات و دیات و حدود؛ 24. شرب و مزارعه و مساقاه؛ 25. سیر؛ 26. در آن چه اسلام است از کافر و آن چه اسلام نیست و... آن چه کفر است از مسلمان و آن چه کفر نیست؛ 27. وصایا؛ 28. فرائض؛ 29. مسائل مختلفه.

آغاز: بسمله، الحمد لله تعالی العادل في حکمه القاضي بین عباده بعلمه أحمده علی ما حکم...

چاپ: طبع، انظر المعجم ص /136؛ اسکندریه، مطبوعات جريدة البرهان، 244 ص، 1299ق.

الأوقاف العامة بغداد 524/1 و 525/1؛ الأوقاف العامة موصل 85/4]

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 251

آغاز: برابر؛ انجام: ما ذکرنا ان الكل حرام و الله اعلم.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1105ق، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 166گ، 18 سطر (9×14)، اندازه: 15×21 سم [ف: 7-219]

لسان الخواص/ دائرة المعارف/ عربی

lisān-ul xawās

قزوینی، محمد بن حسن، - 1096 قمری

qazvīnī, mohammad ebn-e hasan(- 1685)

دائرة المعارف مهمی است در اصطلاحاتی که بر زبان علما و دانشمندان می آید، اصطلاحات را به طور مفصل شرح نموده و از همه علوم اسلامی عصر مؤلف بحث می شود. تأليف این کتاب به پایان نرسیده و فقط یک قطعه از حرف الف که دارای اصطلاحات (ابجد، ابداع، اجتهاد، اجماع، احباط، اختیار، اراده، اربعه، متناسبه، ارتماطیقی) می باشد نوشته شده است. (سید احمد اشکوری)

آغاز: الحمد لله الذي اخرج بجوده انحاء خیرات الوجود من اقسام شرور العدم... اما بعد فیقول... هذه اوراق مشحونة بلطائف الفوائد من العلوم الحقة الدينية.

انجام: هی تلك التعلقات او الارادات انحصار ما لایتناهی بین الحاضرين و هو محال بديهة و اتفاقاً من جمیع العقلاء و الحمد لله علی اتمامه.

[الذريعة 302/18]

شرح و حواشی:

1- حاشية لسان الخواص؛ حسینی قزوینی، محمد بن محمد صادق (- 12) (3 عنوان)

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 74

آغاز: برابر؛ انجام: فیحتاج بیانه الى تمهید تقسیم العدد الى أقسامه المشهورة فنقول.

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ افتادگی: وسط؛ محشی با جمله «منه دام ظله»، با نشان «بلغ مقابلة»؛ تملک: مظفر حسین غیبی سبزواری، حسن حسینی طالقانی، عبدالله بن نورالدین ابن نعمت الله بن عبدالله حسینی موسوی به تاریخ رجب 1153؛ مهر: «الواثق بالله الغني حسن الحسيني» (بیضوی) جلد: مقوایی، 173گ، 19 سطر، اندازه: 12×17/7 سم [ف: 1-86]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13197

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، با نشان «بلغ مقابلة»، محشی با نشان «منه دام ظله»؛ تملک: محمد بن عبدالوهاب همدانی مشهور به امام الحرمين صاحب کتاب فصوص اليواقيت و از مشایخ اجازه آیت الله مرعشی نجفی با مهر «امام الحرمين 1275» (بیضی) به تاریخ 1302ق، محمد بن حسین حسینی، سید کاظم بن سید محمد؛ جلد: تیماج مذهب، 95گ، 18 سطر (7/5×16/5)، اندازه: 16×23/5 سم [ف: 33-366]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10799/4

بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 89گ (67پ-155ر)، اندازه: 18/5×31 سم [ف: 27-214]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15734

آغاز: برابر؛ انجام: في وقت یصیر فیه بعینه هلالاً شبيهة بالعرجون القديم بعد دوران معدودة.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، با بلاغ های «سماع» و «مباحثه»، محشی با نشان «منه»، نام کتاب و مؤلف با دعای «امد الله تعالی في عمره»؛ تملک: لطفعلی بن محمد کاظم (صدر الافاضل) در ربیع الاول 1312ق؛ یادداشت محمد حسین بن شیخ حسام الدين؛ جلد: تیماج، 253گ، 19 سطر، اندازه: 12/5×18/5 سم [ف: 44-33]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15734

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [مختصر ف: - 694]

6. قم؛ استادی، رضا؛ شماره نسخه: نامعلوم

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی با نشان «منه دام ظله»، آغاز تا میانه بحث ابجد و انجام از میانه بحث اراده افتاده؛ 115گ، 19 سطر، اندازه: 12×19 سم [صد و شصت نسخه: -33]

7. قائن؛ امام، سید حسن شماره نسخه: 23

انجام: اشتمالها علی التمائل فان کان من نوع واحد فله ثلاث صور تمائل اثنتین منها او ثلاث...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی با عناوین «منه دام ظله»؛ جلد: تیماج، 254گ، 15 سطر، اندازه: 11/5×18/5 سم [کتابخانه های قائن: ف: -198]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15640

آغاز:... قال: و الله الذي لا إله غیره، ما مات ابو طالب حتی آمن بلسان الحبشة و يؤيد هذا المعنى ما روی ايضاً الكليني رحمه الله عن أبي عبدالله علیه السلام قال: إن أباطالب أسلم بحساب الجمل قال بکل لسان؛ انجام: منها امکان عدم تسلیم اصل الحركة في الأفلاك و الذي عول علیه الرياضيون منهم من المشاهدة انما یدل علی حرکات الكواكب و ما ضموا اليها لیدل علی حرکات الأفلاك من إمتناع الخرق...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی با نشان با نشان «منه دام ظله العالي»؛ کاغذ: شرقی، جلد: مقوا، 115گ، 19 سطر (7×13)، اندازه: 13×20 سم [ف: 39-593]

9. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 530/1

آغاز: برابر؛ انجام: ارثماطیقی: و لاتغفل عما یرد علی مراتب کلام مهم في هذا المقام من البداية الى النهاية و هذا اخرما اردنا ان نختم به مباحث النوع الثالث الذي هو آخر انواع الارثما طیقی و یتلوه انشاء الله تعالی مباحث الاستقاطة بتوفيقة

کا: ابی طالب حسینی مرعشی، تا: دوشنبه 23 جمادی الثاني 1088ق؛ محشی با نشان «صدر، منه»، در 9 شوال 1096 مقابله شده؛ در برگ اول حاشیه مربوط به کتاب و تاریخ در گذشت مؤلف در (8 ساعت گذشته، شب دوشنبه یکم ربیع الاول 1096 به مرض شطر الغب و 71 سال بوده است)؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 56ص (2-57)، اندازه: 12/5×18/8 سم [ف: 5-62]

10. تهران؛ ادبیات، شماره نسخه: 226/2- ج

نسخه تا به کلمه اجتهاد می رسد و ناقص است؛ کا: مراد بن قدیم قمی، تا: 1088ق؛ 42گ (10پ-51پ) [ف: 1-404]

11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3784/1

خط: نستعلیق، کا: ابو طالب حسینی، تا: 1081-1089ق؛ کاتب می نویسد که کتاب را نزد مؤلف خوانده؛ تملک: باقر بن محمد صادق حسینی قمی؛ مهر: «عبده ابوالقاسم الحسيني» (بیضوی)، «عبده الراجي زین العابدين...» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 218گ (1پ-218ر)، اندازه: 16×25 سم [ف: 10-168]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4906 و 1366- ف

خط: نسخ، بی کا، تا: 1092ق؛ محشی با نشان «منه دام ظله، منه»؛ نسخه را خود مؤلف به نعمت شهیریه میر آصف سر میر محمد باقر حسینی بخشیده، در ذیحجه 1102 از اموال ساروخان قورچی باشی بوده و به کتابخانه شاهی آمده است؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 287گ، 17 سطر (7×13/5)، اندازه: 13/5×19 سم [ف: 14-3986] و [فیلم ها ف: 1-372]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4717/3

آغاز: بسمله. من کتاب لسان الخواص لمولانا آقا رضی القزويني. ابجد عبارة من ثمان کلمات مشهورة مفتحة بهذه الكلمة جمع فیها جمیع حروف الهجا؛ انجام: انتفاء المضرة العاجلة و اما المضرة الاجلة فهی العقاب انما یعلم انتفا ذلك لفقد السمع الذي یجب أن یرد به لو کان ثابتاً. انتهی. گزیده ای است از آن؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1096ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 14ص (59-72)، اندازه: 14/5×25 سم [ف: 99-13]

14. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9938

آغاز: فیقول العبد رضی الدين محمد القزويني؛ انجام: و التقييد فکل مرتبه فرضت.

از آخر نیز تا اوائل تعریف لفظ اراده را بیش تر ندارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 93گ، 17 سطر (7/3×14/5)، اندازه: 15×20 سم [ف: 13-188]

15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7889

آغاز: برابر، انجام: و هذا آخر ما اردنا أن نختم به مباحث النوع الثالث الذي هو آخر انواع الارثما طیقی.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: چرمی، 231گ، 20 سطر (7/5×13/4)، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 13-82]

16. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 892

آغاز: برابر؛ انجام: الثالث الذي هذا آخر انواع الارثما طیقی و یتلوه انشاء الله تعالی مباحث...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ مصحح، محشی از جمله حواشی «منه دام ظله»، محمد مهدی بن علی اصغر قزوینی (1116ق) شاگرد مؤلف و ملا خلیل به استکتاب آن همت گماشته و در ظهر نسخه سید ابراهیم بن محمد معصوم خریداری نسخه را برای فرزندش سید علی شرح داده و فرزند دیگرش (احتمالا سید مهدی) نسخه را وقف و تولت آن را مادام الحيوة برای خودش و بعد از موت به برادرش میر حسینا تفویض نموده است با مهر: «انا مدينة العلم و علی بابها» (مربع)؛ واقف: سید مهدی، 1156؛ 320گ، 20 سطر، اندازه: 11×20 سم [ف: 2-197]

17. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5642

خط: نسخ، کا: محمد زمان بن علیقلی دهخوارقانی، تا: 1119ق؛ محشی بسیار از ابو علی با نشان «ابو علی عفی عنه یا اب عفی عنه» و «عبدالغنی»؛ واقف: عبدالرزاق بن شمس الدين جهانشاهی حسینی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 388ص، 21 سطر، اندازه: 16×27 سم [ف: 17-96]

18. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3740

آغاز: علی طبق ما اقتضت الحال و المقام و ادرجت فیه ذکر ما یلائمها و یناسبها و ما یحتاج اليه في اتمام الكلام و توضیح المرام؛ انجام: وهذا آخرما اردنا أن نختم به مباحث النوع الثالث الذي هو آخر انواع الارثما طیقی و یتلوه ان شاء الله مباحث الاستطاعة.

خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه 15 ذیحجه 1132ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ مهر: محمد سعید بن محمد رضوی «محمد سعید بن محمد رضوی» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 160گ، 20 سطر، اندازه: 15/5×21 سم [محدث ارموی مخ: 3-1182]

19. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11159

آغاز:... اری ان یسهل التناول و یعین علی الانتفاع فذکرت اعیان الكلمات الدائرة علی السنة الخواص من ارباب العلوم؛ انجام: فتدبر و ارجع بعد التأمل فیما ذکرنا إلى ما قنع به المفسرون في تفسیر هذه الاية ولا یغفل عن ما یرد علی مراتب کلامهم في ذها المقام

خط: نسخ، کا: شرف الدين علی بن کربلائی شاه ولد، زنوزی، تا: 25 صفر 1194ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، با بلاغ «مقابله»، محشی، در پشت برگ آغاز چنین آمده: «حواشی این نسخه بسیار نفیس به خط مبارک مرحوم حاج میرزا محمد حسن زنوزی مؤلف کتاب ریاض الجنة است و در برگ آغاز نسخه خط مرحوم شمس العلما یکی از نوادگان زنوزی»؛ جلد: ساغری، 192گ، 22 سطر

(8×16)، اندازه: 16×21 سم [ف: 28-230]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1135/31

بخشی از...؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 50ص (360-409)، 18 سطر [سنا: ف: 2-130]

21. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3733

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی؛ جلد: تیماج، 452ص، 15 سطر، اندازه: 14×24 سم [ف: 10-1714]

22. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 2418

لسان الخواص (في ذکر معانی الألفاظ الاصطلاحية للعلماء)؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: محمد حسین زنجانی، 1321؛ اندازه: 17/5×22 سم [ف: 3-74]

23. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11150

آغاز: برابر؛ انجام: و هذا آخر ما أردنا أن نختم به مباحث النوع الثالث الذي هو آخر انواع الارثما طیقی و یتلوه ان شاء الله تعالی مباحث الاستطاعة بتوفیقه.

خط: نسخ، کا: محمد یوسف ابن علی قزوینی، تا: 1256ق؛ واقف: شیخ محمد صالح علامه حائری مازندرانی، مرداد 1315؛ 270گ، 17 سطر (8/5×14/7)، اندازه: 16×22 سم [ف: 13-188]

24. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 898/2

خط: نستعلیق، کا: ملا محمد یوسف بن محمد القاضي، تا: دوشنبه 28 رجب 1274ق؛ 31گ (65-95) [ف: 3-35]

25. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7168

خط: نسخ، کا: میرزا حسین کازرونی، تا: 5 ذیحجه 1318ق، جان نجف اشرف؛ مصحح، محشی از مؤلف، با یادداشتی از رضا موسوی زنجانی به تاریخ ذیقعده 1389؛ جلد: تیماج، 233گ، 19 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 18-310]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11579

آغاز: برابر؛ انجام: و لاتغفل عما یرد علی مراتب کلام مهم في هذا المقام من البدايه الى النهايه و هذا اخر ما أردنا أن نختم به مباحث النوع الثالث الذي هو آخر انواع الارثماطيقي.

خط: نسخ، کا: عبدالله بن محمد حسن تبریزی هشترودی، تا: ربیع الثاني 1325ق، به سفارش محمد امین صدرالاسلام خوئی؛ مهر: من کتب الاقل محمد امین النجفي الخوئي (بیضوی)، جلد: تیماج، 290گ، 17 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف: 33/2-184]

27. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 689- ف

نسخه اصل: نسخه در خاندان همین زنجانی است؛ خط: نسخ، کان عبدالله بن محمد حسن هشترودی، تا: 29 رجب 1335ق، جا: نجف اشرف، به فرموده میرزا ابا عبدالله زنجانی؛ 298گ، 17 سطر [فیلم ها ف: 1-372]

28. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 325- ف

نسخه اصل: یوسف آغا ش 4465؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: زمان مؤلف؛ در پایان نسخه درباره او «الاستاد دام ظله» آمده؛ 209گ، 29 سطر [فیلم ها ف: 1-372]

29. قم؛ مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام (تراثنا: س 18ش 1 و 2-227]

30. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 5912

خط: نستعلیق، بی کا، تا: عصر مؤلف؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ مهر: «جواد بن مرتضی الحسني الحسيني الطباطبائي» (بیضوی)؛ جلد: مقوایی، 184گ، 18 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 15-292]

لسان الذاكرين/ تاریخ معصومین/ فارسی

lesān-ol zākerīn

نائینی، محمد هادی بن ابو الحسن، - 1265؟ قمری

nā’īnī, mohammad hādī ebn-e abo-l-hasan(- 1849)

اهدا به: فتح علی شاه قاجار (1212-1250ق)

تاریخ تأليف: 1242ق

در فضائل و مناقب ائمه معصومین علیهم السلام و مصائب و شهادت آنان مخصوصاً واقعه کربلا و شهادت حضرت امام حسین علیه السلام و با شرح حال سایر ائمه اطهار خاتمه می یابد بدین تفصیل: جلد اولمشتمل بر یک «مقدمه» و چهار «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه: در تعریف عشق؛ باب 1. ذکر دوازده آیه که تأويلا و تصريحاً در شأن سید الشهداء نازل شده؛ 2. ذکر توجه امام حسین از مدینه به کربلا؛ 3. ذکر شهادت اصحاب آن حضرت و آن حضرت؛ 4. ذکر وقایعی که بعد از آن حضرت روی داد؛ خاتمه: در بیان معجزات آن حضرت. جلد دوم: در شرح حال ائمه بعد از امام حسین علیه السلام. آن را به کمک حاج قاسم روضة خوان کاشانی (1242) و حاج میرزا محمد حسین اصفهانی نگاشته است.

آغاز: 1: بسمله نحمدك یامن قربه الجنة اللتي وعد المتقون... تشنگان فرات قربش از بیابان محنت به پایان محبت رسیدند و رخت راحت

2: بسمله الحمدلله الذي جعل مصائب دار الغرور موجهة إلى اولیائه ونوائبها و احز آن ها موقوفة علی اصفیائه.

چاپ: بمبئی، 1287ق، 392ص؛ این کتاب مکرر چاپ شده

نسخه های منزوی 4524/6؛ مشارفارسی 4374؛ الذريعة 304/18؛ فهرستواره منزوی 1749/3]

1. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 345

آغاز: برابر 2؛ انجام: آه از دمی که حضرت جبریل نوحه گر ** از کربلا مخلد بر بوتراب شد.

جلد اول؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ واقف: معصومه خانم بنت محمد نبی سورنج، صفر 1272ق؛ جلد: تیماج، 285گ، 24 سطر [ف: 1-216]

2. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 46

جلد دوم کتاب و از حالات امام سجاد علیه السلام تا حضرت

حجة بن الحسن علیه السلام را داراست و به سال 1232 تأليف آن به پایان رسیده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح ظاهراً توسط مؤلف؛ 181گ، اندازه: 15×22 سم [ف: 1-52]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16431/1

آغاز: برابر 1؛ انجام: شنیدن ماتم وهب افواج هموم بشهربند دل بنده گان خالق وهاب گماشت شادی قاسم را ذکر نمود فریاد و احسیناه بلند شد شهادت علی اکبر را ذکر نمود فغان و اعلیا بر کشیدند...

خط: نسخ، بی کا، تا حدود قرن 13؛ مصحح؛ 274گ، 23 سطر (12/5×22) [ف: 599-41]

4. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 36/1-5917

خط: نستعلیق ریز، بی کا، تا: قرن 13؛ 230گ، 21 سطر، قطع:وزیری [آستانه قم: -158]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14885

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 216گ، 19 سطر، اندازه: 20/8×30/4 سم [ف: 258-41]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 184

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ مهر: محمد باقر؛ جلد: روغنی مذهب، 297گ، 21 سطر (13×20)، اندازه: 30×20 سم [سنا: ف: 1-90]

7. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6155-31/35

آغاز: برابر 1؛ انجام: خبر به ابو بکر دادند که دختر رسول خدا نمی گذارد که شاه ولایت را از خانه بیرون آوریم. آن کافر بیحیا امر نمود که آن مظلوم را آزار نمایند آن ظالمان که

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 180گ، 22 سطر، اندازه: 21×29 سم [ف: 6-3442]

8. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 6534

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 182گ، 18 سطر (9×14)، اندازه: 14×21 سم [ف: 16-287]

9. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1908

آغاز: برابر 2؛ انجام: هرگز بروز حشر نیندیش از حساب ** داری بدست دامن آل ابو تراب

دو جلد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، با سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 156، 31 سطر (13×21/5)، اندازه: 20×30 سم [ف: 4-359]

10. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 3682-19/12

آغاز: برابر 2؛ انجام: شنیده بود که وجود این سعادتمند موجب امور خیر بسیار و سعادات بی شمار است به جز دعای خیر درحق او روانیست

جلد اول و دوم؛ خط: نسخ، کا: محمدبن حاجی نصیر نائینی، تا: 1226ق؛ مجدول؛ تملک: احمد بن محمدحسین حسینی به تاریخ 29 ربیع الاول 1303؛ مهر: «لااله الا الله الملك الحق المبين عبده محمد حسین 1136» (مربع بزرگ)؛ جلد: تیماج مذهب، 335گ، 23 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 6-3441]

11. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 548

خط: نسخ، کا: میرزا محمد حسین اصفهانی، تا: 1231ق؛ مهر: محمد رضا بن محمد علی حسینی «محمد رضا بن علی الحسيني» (چهارگوش)، حاج سید سعید؛ 351گ، 18-21 سطر (9/5×14/5)، اندازه: 16×21 سم [ف: 2-655]

12. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 439

خط: نسخ، کا: محمد بن حاجی نصیر نایینی، تا: 1235ق؛ با خطبه عربی اصفهانی: «الحمدلله الذي جعل مصائب دارالغرور موجهة الى اولیائه»؛ در آغاز آن قصیده ای است در ستایش فتح علی شاه، در گ 247پ-370پ، ذیل لسان الذاكرين است در سرگذشت امامان دیگر به جز امام حسین؛ جلد: روغنی مذهب، 370گ، 17 سطر (17×31)، اندازه: 29×41 سم [ف: 5-474]

13. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5510

آغاز: برابر 2؛ انجام: میر محمد حسین اصفهانی رحمة الله علیه.

خط: نسخ، کا: محمد اسماعیل بن محمد قاسم نایینی، تا: 1239ق، به خواهش علامی محمد هادی (شاید مؤلف)؛ جلد: تیماج، 245گ، 23 سطر (13×24)، اندازه: 19/5×32 سم [ف: 5-474]

14. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 382/1

فقط چند مجلس متفرقه از کتاب انتخاب شده است و تمام کتاب نیست؛ خط: نستعلیق، کان محمد حسن بن محمد علی سور کی، تا: 1239ق؛ جلد: گالینگور، 112گ (1پ-112پ)، 16 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 1-500]

15. همدان؛ همراه، رضا، شماره نسخه: 37

آغاز: که میوه باغ دلند و روشنی چراغ بصر...

خط: نستعلیق، کا: علی پناه بن ولی محمد زنجانی، تا: شوال 1241ق؛ افتادگی: آغاز؛ مؤلف نخبة الأسرار را نوشته و در 1243 به حج رفته و تأليف اخبار یوسف کرده است که چند برگی از آن جزو نسخه های آقای همراه است؛ اندازه: 20/5×28/5 سم [رشت و همدان: ف: -1695]

16. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4028

آغاز: برابر 1؛ انجام: و با این که پدر از وفات پسر و مادر از مرگ دختر فراموش می نماید هنوز آثار تعزیه آن در جهان بیش از پیش است

خط: نسخ، کا: محمد شریف بن عبدالغفار اصفهانی، تا: شنبه 12 رجب 1242ق؛ جلد: تیماج، 262گ، 27 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 11-33]

17. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 3239-17/19

آغاز: برابر 2؛ انجام: و توفیقات او را در کار خیر وسعی او را د رعایت اهل صفا بی شمار گردان یا اله العالمين و یا خیر الناصرين

خط: نسخ، کا: محمد بن حاجی نصیر نائینی و علیرضا بک فیلی ابن حسینعلی، تا: 1230ق و 1246ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب،

302گ، 23 سطر، اندازه: 19×30 سم [ف: 6-3441]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13574/1

آغاز: آغاز دیباچه: ستایش و سپاس مخصوص خداوندی است بی شبه وقیاس عدیل لجماله...

جلد دوم کتاب و از زندگانی امام زین العابدين (علیه السلام) تا امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشريف) را در بر دارد، مؤلف در اول این جلد دیباچه ای به نثر، شامل شش مقدمه با عنوان «المقدمات الستة» آورده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1247ق؛ مجدول؛ جلد: ساغری، مذهب، 127گ (1پ-127ر)، 17 سطر، اندازه: 16×28/5 سم [ف: 37-87]

19. قم؛ فیضیه، شماره نسخه: 1616

جلد دوم از امام سجاد تا امام زمان (علیه السلام)؛ خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم بن محمد رضا، تا: 1248ق؛ 94گ، 17 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 2-88]

20. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35807

آغاز: برابر 2؛ انجام: هرگز بروز حشر نیندیشی از حساب ** داری بدست دامن آل ابوتراب

ج2-1؛ خط: نستعلیق عالی، کا: میرزا محمد باقر مستوفی، تا: 2 ذیحجه 1249ق؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج، 256گ، 20 سطر، اندازه: 21×34/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-620]

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1123

همان نسخه بالالمؤيد: [3-113]

21. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 429

آغاز: برابر 1؛ انجام: سید الشهداء داده اند تمامی را از ثواب نگارش این کتاب حظی وافر عطا کن خصوص... حاجی میر محمد حسین رحمه الله علیه

خط: نستعلیق، بی کا، تا: یک شنبه 17 ذیحجه 1254ق؛ جلد: تیماج، 195، 21 سطر (11×20)، اندازه: 17×27 سم [ف: 5-473]

21. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35969

آغاز: برابر 1؛ انجام: جسمی که بود پرورش در بر نبی ** اندر زمین ماریه شد خاک بسترش/ دانی که کیست او سر و سالار اولیاست ** سبط نبی عزیز والی شاه کربلاست

دو جلد؛ خط: نسخ، کان علی بن حسن بن حسین، تا: سلخ ذیحجه 1255ق، مجدول؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج، 274گ، 21 سطر، اندازه: 17×22 سم [اهدائی رهبر: 8-293]

مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 1001

همان نسخه بالا [مؤيد: 3-19]

23. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 285/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 19 ذیقعده 1255ق [نشریه: 2-108]

24. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 1135

آغاز: برابر 2؛ انجام: سالك مسالك سید الوصيين حاج حسین اصفهانی

جلد اول؛ خط: نستعلیق، کان محمد کاظم بن میرزا کبیر، تا: 14 صفر 1256ق؛ جلد: تیماج، 225گ، 22 سطر، اندازه: 20×32 سم [ف: 2-465]

25. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 324

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 5 ربیع الاول 1259ق؛ جلد: تیماج، 141گ، 25 سطر، اندازه: 23×36 سم [ف: 1-430]

26. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 14785

خط شکسته نستعلیق، کان محمد حسن بن ملا نجف قزوینی، تا: ربیع الاول 1259ق، حسب فرمایش حاجی علی اکبر؛ مجدول؛ تملک: ابوالقاسم بن علیمحمد لاریجانی؛ جلد: تیماج، 17 سطر (11×20) [ف: 2-85]

27. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14411/1

آغاز: الحمدلله الذي ذکره زیب لسان الذاكرين و فکره أنيس اللعابدين؛ انجام: میل بامورات دنیوی نکرده بهیچ کاری مشغول نمی شدم چند جلدی قرآن نوشتم دماغم از نوشتجات نیز بالمره سوخت

خط: نسخ، بی کا، تا: 1260ق؛ مهر: «عبده حسین بن مهدی موسوی» (بیضوی)، «مهدی موسوی» (بیضوی)، «علی الموسوي» (مدور)؛ 142گ (1-142)، 15 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 36-365]

28. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17574

بی کا، تا: 1261ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 20/5×32/5 سم [رایانه]

29. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 16

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد صادق بن محمد باقر طبیب، تا: چهارشنبه سلخ محرم 1262ق، برای میرزا محمد جعفر آشتیانی مالک نسخه در دیه طروز؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 325گ، 31 سطر (11/5×23)، اندازه: 21×34 سم [ف: -118]

30. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 10707

آغاز: برابر 2؛ انجام: در عرصه قیامت و هنگام بازخواست ** هادی ترا شفاعت خیر النساء بس است/ هرگز به روز حشر نیندیشی از حساب ** داری به دست دامن آل ابو تراب

خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر، تا: سه شنبه 9 ذیحجه 1266ق؛ مذهب، مجدول؛ با مهر «عبده حسین 1296» (مربع)؛ جلد: تیماج، 438گ، 19 سطر (12×21)، اندازه: 19×30/5 سم [ف: 20-221]

31. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 37955

آغاز: برابر 1؛ انجام: باتفاق اکثر مفسرین ولی خون افتخار شهدا فرزند او بقية الله في الارضين جناب صاحب الامر (علیه السلام) است

شامل جلد اول و دوم، اما مجلس آخر کتاب در معجزات صاحب الامر (علیه السلام) در نسخه حاضر کتابت نشده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 4 جمادی الثاني 1266ق؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج مذهب، 237گ، 23 سطر، اندازه: 21×24/5 سم اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-619]

مشهد، شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1135

همان نسخه بالا [مؤيد: 3-121]

32. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2811-15/51

آغاز: بر رأي روشن دلان حقیقت بین وصورت گدازان معنی گزین پرتو ظهور و وضوح یافته که اول ما خلق الله تعالی نور نامی و گوهر گرامی الصفات حضرت سید کاینات؛ انجام: چون آن جناب را ستمگران از مدینه طیبه به جانب عراق بردند به حضرت امام رضا (علیه السلام) امر کرد که باید هر شب تا هنگامی که خبر وفات من به تو رسید در دهلیز خانه به سر بری... زینت فزای بارگاه رضا بود آن جا

جلد اول و دوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1254-1283ق، جان مدرسه جده؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 214گ، 19-20 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 6-3440]

33. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 123 ل

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1289ق؛ 110گ، قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: -1160]

34. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 120

آغاز: برابر 1؛ انجام: حیرانم که آن ناکسان که آب بر روی آن حضرت بستند چگونه تمنای زلال مرحمت الهي و آشامیدن آن جام... دارند.

جلد اول؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 4 محرم 125؟؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 254گ، 19 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 1-144]

35. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 26

آغاز: برابر 1؛ انجام: پس بسبب تغیر آن حضرت چگونه امید آمرزش از حضرت رب الارباب داشته باشم.

خط: نسخ، بی کا، تا: نزدیک عصر مؤلف؛ جلد: تیماج، 183گ، 19 سطر، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 1-45]

36. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29132

آغاز: برابر 2؛ انجام: چگونه تمنای زلال معرفت الهي و آشامیدن انجام که صورت مسرور و حیود نامنتها امت دارند تمام.

خط: نسخ، کان نائینی هاشم بن محمد کاظم، بی تا [رایانه]

37. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 20374

آغاز: برابر 2

خط: نستعلیق، کا: حاجی میر محمد حسن اصفهانی، بی تا، صورت مصالحه نامه محمد تقی بن حاج میرزا اسماعیل مورخ ذیحجه 1247ق؛ مهر: «یا امام محمد تقی 1232ه ق» (بیضی)؛ جلد: روغنی، 21 سطر (11/5×21)، اندازه: 19/5×29 سم [ف: 2-441]

38. قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 460/1

آغاز: ستایش و سپاس مخصوص خداوندی است بی شبه و قیاس الاعديل لجماله و جلاله که قدرت کامله اش در وجود آدم و شیطان را برابر نشانید؛ انجام: در نماز اندر سجود دوست بود و داد جان ** بر سرش افتاد شوق کوی محبوب ازل/ پای را لایق ندانستی به سر آمد روان ** گفت تاریخ وفاتش وقت اتمام کتاب. ماتم اندر سجده ی حق برده درسوی جنان

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 136گ، 15 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف مخ: 4-1649]

39. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 26189

بی کا، بی تا؛ خریداری از محمود عبدزاده سراج منیر [رایانه]

40. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6166

آغاز: برابر 2؛ انجام: و کنیز او را بیهوش بخیمه برد و خود در پای جامه ی خواب خفت بعد از ساعتی زن بهوش آمد دید که جماعتی شمع و مشعل ها بر افروخته داخل...

مجلد اول تا اواسط مجلس دوم از باب سوم و از برگ 115 پتا 206پ نسخه فوق افتادگی دارد مجلد دوم تا اواخر مجلس ذکر احوال امام حسن عسکری علیه السلام؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ تملک: یوهط ابن قوتلمک سهی؟؛ جلد: تیماج، 308گ، 15 سطر، اندازه: 14/5×22 سم [رایانه]

41. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 26044

بی کا، بی تا؛ خریداری از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]

42. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6889

آغاز: برابر 2؛ انجام: هرگز بروز حشر میندیش از حساب داری به دست دامن آل ابو تراب

خط: شکسته نستعلیق، کا: اسمعیل بن حاجی میرزا محمد، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 131گ، 20 سطر (8×18/5)، اندازه: 17×27 سم [رایانه]

لسان الذاكرين/ تاریخ معصومین/ فارسی

lesān-ol zākerīn

محمد علی بن زین العابدين، ق14 قمری

mohammad ‘al ebn-e zayn-ol-‘ābedīn(- 20c)

مؤلف که از واعظین و روضه خوانان بوده، روضه هایی را به نظم ونثر از کتاب های مختلف جمع آوری و در این کتاب نقل نموده است.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4378-22/98

آغاز: بسمله هذا کتاب لسان الذاكرين. به غیر شام غریبان ز ابتلای غریب ** به نیل کس نزند جامه در عزای غریب؛ انجام: در جای دیگر حضرت می فرماید ان المحرم شهر... ماه محرم ماهی بود که اهل جاهلیت در این ماه حرام می دانستند جنگ کردن اما منافقان این امت ماه خون ما راحلال دانستند

خط: نسخ و تحریری، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ جلد: مقوا، 178گ، اندازه: 18×23 سم [ف: 6-3442]

لسان الصادقين في شرح الأربعين/ حدیث/ عربی

lisān-uṣṣādiqayn fī š.-il arba‘īn

زنجیفوری، علی حسین بن خیرات علی، ق13 قمری

zanjīfūrī, ‘alī hoseyn ebn-e xayrāt ‘alī(- 19c)

به دستور: مفتی میر محمد عباس لکهنوی (استاد مؤلف)

تاریخ تأليف: 23 صفر 1299ق

شرح چهل حدیث است که مؤلف انتخاب و شرح کرده و در این شرح به آیات و احادیث بسیار استشهاد شده و به مباحث ادبی و لغوی کمتر می پردازد.

چاپ: چاپ لکنهو، 1300ق

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3755

آغاز: الحمدلله الذي شرع لنا شرائع الاسلام و صدع لنا شوارع الاحكام و الصلاة و السلام علی مصابیح الظلام؛ انجام: اللهم فتقبله منا و اجعله نافعاً لمن أراد الانتفاع به و تذکر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف (شاید)، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 170، 16 سطر، اندازه: 15×24 سم [ف: 10-147]

لسان الصدق/ تفسیر/ عربی

lisan-usSidq

حسنی طباطبائی، صدرالدین محمد، - 1154 قمری

hasanī tabātabā'ī, sadr-od-dīn mohammad(- 1742)

تاریخ تأليف: 1136ق

در تفسیر سوره قدر.

1. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 320/4

آغاز: بسمه تعالی و به نستعین، سورة القدر نزولها... مسنداً عن علی بن عیسی القماط عن عمه عن ابی عبدالله (علیه السلام) قال اری رسول الله في منامه بنی امية یصعدون علی منبره من بعده؛ انجام: فنکتب بالنون و ان نخففه و اللام هی الفارقة و من تعلیله.

خط: نستعلیق، کا: سید نقی مدرس مصدق (من احفاد المؤلف)، تا: 1380ق؛ مجدول؛ جلد: مقوایی، 9گ (75-83)، ابعاد متن: 20×23/5، اندازه: 21/5×27 سم [ف: 1-303]

2. یزد؛ مدرسی؛ شماره نسخه: بدون شماره/12

آغاز: نزولها في قمیسمندا عن علی بن عیسی القماط؛ انجام: الحمدلله اولا وآخرا و ظاهرا و باطنا.

خط: شکسته نستعلیق، کان محمد سامع ابن محمد نصیر، بی تا، کاتب از شاگردان مؤلف بوده؛ جلد: تیماج، 4گ (112-115)، 21 سطر (11×18)، اندازه: 11/5×21 سم [میراث اسلامی: 8-460]

لسان الصدق/ فقه/ فارسی

lisān-uṣṣidq

حسینی طارمی، محمد بن ابی القاسم، - 1269 قمری

hoseynī tāromī, mohammad ebn-e ab-el-qāsem(- 1853)

رساله فتوایی در اعمال حج و عمره.

زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: بسم الله اتوکل علیه و استعین به في الاتمام و زيارة بیت الله و بیت رسوله صلی الله علیه و آله

بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1-125]

لسان الصدق/ اصول فقه/ عربی

lisān-uşșidq

تنکابنی، محمد بن سلیمان، 1234-1302 قمری

tonekābonī, mohammad ebn-e soleymān (1819 - 1885)

تاریخ تأليف: شب پنج شنبه 9 ربیع 1258ق

قواعد اصول فقه را با تفصیل و رد و ایراد بسیار و نقل اقوال علمای فن و زنده افکار و نتایج انظار آنان، در یک «مقدمه» و چند «باب» و یک «خاتمه» با عناوین «اصل، اصل» گزارش کرده، و با این که مؤلف مدعی است که از اطناب و تطویل اجتناب نموده ولی خالی از تطویل و اطناب نیست.

آغاز: حقيقة ما حققه المحققون للحقيقة و المجاز و دقيقة ما دققه المدققون في الأطناب و الايجاز و وديعة ما أودعه المودعون في الاحراز.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8428

آغاز: برابر؛ انجام: الحق به في الثاني الثاني کما علیه اصحابنا لا اجماع...

خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف (گویا)، بی تا، افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 129گ، اندازه: 16/5×25 سم [ف: 22-23]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10014

جلد اول، این نسخه از آغاز کتاب تا مبحث «هل یجوز امر الامر بشیء مع العلم بانتفاء شرطه»؛ خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن عبدالغنی کجوری، تا: جمعه 16 محرم 1283ق؛ جلد: تیماج، 280گ، 16 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف: 26-11]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14852

خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه 28 جمادی الثاني 1303ق؛ از روی نسخه اصل کتابت شده؛ جلد: تیماج، 334گ، 19 سطر، اندازه: 17/7×22 سم [ف: 41-244]

لسان الصدق/ اخلاق/ فارسی

lisān-uşșidq

جدید الاسلام، حسینقلی، - 1333 قمری

jadīd-ol-eslām, hoseyn-qolī(- 1915)

تاریخ تأليف: پنج شنبه 6 جمادی الثاني 1322ق

مؤلف گویا از مسیحیان شیروان بوده و در بادکوبه به دین اسلام گرویده است. دارای 62 «مجلس»: با عنوان «مجالس الحكيم من نتایج افکار الجديد» در سخنان حکمت آمیز و در ارتباط با کشورداری و جز آن.

آغاز: بسمله. حمد و سپاس خداوندیرا سزاست... اما بعد بنده فقیر... حاجی حسین قلی در... چهارده سالگی به... اسلام

مشرف شدم... و بعد بسمله... و من اصدق من الله قیلا... مدتی بود پی حکمت می گشتم.

انجام: حکماء مؤمنان صاحبان افکار عالیه و ذهن و قاده از ایشان یاد گرفته عمل کنند، و از این کارعاقل استنکاف نکند چون اصل آن هست از مؤمن گمشده... حفظ کند...

[فهرستواره منزوی 581/6]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4980

آغاز و انجام: برابر

کاتب = مؤلف، تا: 6 جمادی الثاني 1322ق؛ 132گ، مختلف السطر (9/5×16)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 14-273]

لسان الصدق و الصواب/ اخلاق/ عربی

lisān-uṣṣidq wa-ṣṣawāb

تنکابنی، ابوالحسن بن محمد هادی، - 1286 قمری

tonekābonī, abo-ol-hasan ebn-e mohammad hādī(- 1870)

تاریخ تأليف: 1256ق

درهشت «کلمه» است در معنی صدق و کذب و حقیقت هریک از این دو از دید منطقی و لغوی و ادبی.

آغاز: الحمدالله الذي خلقنی فهو یهدین و یمیتنی ثم یحیین و جعل لی لسان صدق في الاخرين و الصلاة علی أشرف المرسلين

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10011/2

آغاز: الحمدالله الذي خلقنی فهو یهدین و یمیتنی ثم یحیین و جعل لی لسان صدق في الاخرين و الصلاة علی أشرف المرسلين؛ انجام: و فیما ذکر غنی عن الاطناب الذي فعله بعض الأجلة و علیك بالدقة

خط: نستعلیق، کا: زین العابدين حسینی تنکابنی (فرزند مؤلف)، تا: 1306ق، جا: نجف اشرف؛ جلد: تیماج، 7گ (76پ-82پ)، اندازه: 15×21 سم [ف: 9-26]

لسان الطير- منطق الطير

لسان الطير/ شعر/ ترکی

lesān-ot tayr

امیر علیشیر نوائی، علیشیر بن کیچکنه، 844-906؟ قمری

amīr ‘alī-šīr-e navā’ī, ‘alī-šīr ebn-e kīčakne (1441-1501)

آغاز: بسمله. جان قوشی چون منطق راز ایلاکای ** تنکری حمدی پرله آغاز ایلاکای

انجام: هر پریشان سوز که یازدیم یا کریم ** بار چاردین استغفرالله العظيم

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9783/2

آغاز و انجام: برابر

تذکر: نام مؤلف به استناد نسخه ش 3582/10 ملی تبریز به دست آمد؛ خط: نستعلیق، کا: مقصود بن خلیفه، تا: 1256-1259ق؛ پس از ختم کتاب کاتب افزوده است: «در زمان بندگان خان خانان سبزوار اعنی امیر اصلان خان خلف نواب مستطاب ارفع اشرف والا سالار بار که این حقیر هم در سلک چاکران ایشان... محبوب می شدیم و مطاعی حضرت پلنگ توش کلاتی نایب مناب سرکار با اقتدار حاکم سبزوار بود با آنجناب شبها بروز و روزها بشب آوردیم و حسب الخواهش مطاع معظم دو جلد کتاب از نوایی غفرالله و رحمه الله باتمام رسانیدیم. اللهم اغفر و الوالديه»؛ واقف: خان بابا مشار، اردیبهشت 1346؛ جلد: میشن، 16 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 9-249]

2. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3582/10

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: ابریشمی و ترمه، جلد: چرمی، 39گ، اندازه: 23/5×34 سم [ف: 3-1109]

لسان العارفين/ دعا/ عربی و فارسی

lisān-ul ‘ārifīn

موسوی جزائری، موسی بن عزیز الله، ق13 قمری

mūsavī xorram jazā’erī,mūsā ebn-e ‘azīz-ol-lāh (- 19c)

ادعیه ومناجاتی که از چهارده معصوم (علیهم السلام) رسیده جمع آوری نموده و این کتاب را در یک مقدمه در بیان فصیلت مناجات و چهارده باب کههر باب ادعیه رسیده از یکی از چهارده معصوم را شامل است، سامان داده وبرای هر مناجاتی عنوانی که مناسب با فحوای آن بوده انتخاب نموده است مانند: مناجات مهمومین، مناجات منیبین، مناجات مستعطفین و... .

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 125-1/125

آغاز: بسمله. حمدودرود نامحدود، شکر وستایش غیر معدود، سزاوار معبود ودودی است که تر دامنان لوث عصیان و خائفان لهب نیران را، شعله آتش خوف عقاب؛ انجام: و أحصي عدد الاحياء و الاموات صل علی محمد و آل محمد خیر البريات وافعل بی کذا و کذا.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، نوشته ای به امضای محمد بن الحاج خضر به تاریخ ربیع الثاني 1254؛ تملک: آقا سید صادق خرم آبادی؛ جلد: تیماج، 224گ، 15 سطر، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 6-3442]

لسان العارفين/ تاریخ معصومین/ فارسی

lisān-ul ‘ārifīn

زندگی نامه چهارده تن پاک است در دو جلد: یکم در پنج «باب» و هر یک در چند «فصل». و دومین در «مجلس» هایی بی شماره، که از حضرت زین العابدين آغاز می شود تا حضرت حجت. عنوان باب ها چنین است: باب 1. در احوال حضرت پیامبر، ده «فصل»: 1) نسب شریف و اسم و کنیت و لقب ایشان، ... 5) فضیلت صلوات بر ایشان، ... 10) در احوالی چند که از دفن واقع شد؛ باب 2. حضرت زهرا، چند «فصل»: ولادت آن حضرت...؛ باب 3. در احوال حضرت علی (علیه السلام). چند «فصل»: 1) ولادت ایشان...؛ باب 4. حضرت حسن، نیز چند «فصل»؛ باب 5. حضرت حسین، نیز چند فصل. مجلس دوم با سربندهای «مجلس» است از حضرت زین العابدين تا حضرت حجت، هر یک در یک «مجلس».

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1764

آغاز: آغاز ج 1: ... در بیان گریستن و گریانیدن بر مصایب حضرت.آغاز ج2: بسمله. الحمدالله الذي ذکره زیب لسان الذاكرين، و فکره انیس للعابدین، من عرفه من الكلام و غنا نفسه بالصیام و هو من الزاهدين و زین العابدين

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ تملک: آقا میرزا مهدی روضه خوان؛ مهر: «عبده ابراهیم» (بیضی)؛ 369گ، 21 سطر (8/5×16/5)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 3-282]

لسان العارفين فیما ورد عن الائمة الطاهرين/ عرفان و تصوف/ فارسی

lesān-ol ‘ārefīn fīmā vrd ‘an-l a’emme tāherīn

برغانی، محمد علی بن محمد، - 1272؟ قمری

baraqānī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad(- 1856)

تاریخ تأليف: 25 ربیع الاول 1229ق

مؤلف گوید که چون کتاب های منهج السالكين، مشكوة العارفين، رموزات العارفين معراج العارفين، حيوة الايمان و تفسیر غنایم العارفين را اغلب برمبنای اصطلاحات اهل عرفان تأليف نموده بود لذا رساله حاضر را درشرح اصطلاحات آن ها نوشته است. مشتمل بر یک «مقدمه» و 48 «فصل» و یک «خاتمه» است. با اشاره به بعضی از احادیث و روایات ائمه اطهار علیهم السلام، هر یک از اصطلاحات در فصلی عنوان شده و موارد استعمال آن ها با ذکر شواهد و توضیح گزارش می دهد.

آغاز: الحمدالله الذي تجلی للخلق بآیاته و احتجب عنهم بظهور صفاته قال تعالی سنریهم آیاتنا في الآفاق... أما بعد چنین گوید... چون این فقیر جمله از رسایل چون منهج السالكين و مشكوة العارفين...

انجام: فإن ذلك علیك سهل یسیر، لأنك یا رب علی کل شئ قدیر و بالإجابة جدیر، آمین یا رب العالمين؛ قد جفت القلم من تأليف هذه النسخة؛ اللهم تقبل منی بحقك علی آلك و بحق آلك علیك و تجاوز عن زللی و خطایای، انك أرحم الراحمين.

چاپ: مشار فارسی، ج4، ص4375؛ هند، بمبئی، 1306ق، سنگی، رقعی، 129ص

[الذريعة 306/18؛ مستدرکات أعيان الشيعة 299/2؛ مكتبة اميرالمؤمنين 589/2؛ فهرستواره منزوی 795/7]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11468

آغاز: یا محمدا في الصفات و یا علیا في الايات لك البهاء و الثناء و المجد و الكبرياي و الرحمه الواسعه و المكتوبه، من یقدر علی تحمیدك یا محمود؛ انجام: الفصل الاول في بیان الموجودات کلهم امه و اليه یشیر قوله تعالی و ما دابه في الارض...

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ افتادگی: وسط؛ جلد: گالینگور، 170گ، 15 سطر، اندازه: 18×24 سم [ف: 33/2-141]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11987/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف، تا: دوشنبه 25 ربیع الثاني 1239ق؛ مصحح، محشی؛ تملکی در 18 ربیع الاول 1335 به نام «موسی بن ریحان الله» که از پدرش «ریحان الله بن جعفر» به ارث برده؛ 65گ (65-1)، 12 سطر، اندازه: 6/5×10 سم [ف: 30-306]

3. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1619/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، گویا از عصر مؤلف؛ جلد: تیماج، 81گ (1پ-81ر)، 15 سطر، اندازه: 10/5×15 سم [ف: 26-5]

4. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5316/1-26/196

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: قنبر بن جعفر، تا: سه شنبه 2 محرم 1255ق؛ جلد: تیماج، 69گ، 14 سطر، اندازه: 11×15 سم [ف: 6-3443]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11440/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، کا: محمد ابراهیم فرزند میرزا عبد المجيد، تا: پنجشنبه دهه سوم ذیقعده 1266ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 22گ (232-253)، 26 سطر(14×23)، اندازه: 21×31 سم [ف: 29-65]

5. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 100/2

آغاز: برابر؛ انجام: از ایشان بیزاری می جوئید، عرض کردم بلی پس حضرت فرمود اگر چنین است بس.

بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 57ص (144-200)، 15 سطر، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 1-122]

لسان العاشقين و دبستان معرفت/ ادبیات/ فارسی

lesān-ol ‘āšeqīn va dabestān-e ma‘refat

شباب، محمد جواد، 1270-1352 قمری

Šabāb, mohammad javād (1854 - 1934)

منظومه ای داستان وار با غزل های آبدار که به درخواست دوستی در اوج حال تنگدستی و فلاکت سروده شده و 1500 بیت را دربردارد. درپایان غزلی درمدح اتابک اعظم علی اصغر خان امین السلطان آمده است.

[الذريعة 307/18]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10475

کاتب = مؤلف، تا: رجب 1330ق؛ قطع: رقعی [میراث شهاب: س8 ش4-71]

2. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2074

آغاز: سرنامه بنام کردگاری ** که جز او را نزیبد ملک داری/ خداوند جهاندار روان بخش ** زرحمت ناتوانان را توان بخش؛ انجام: خدایگانا صدرامها هنرمندا ** توئی مطیع بجان حکم پاک یزدان را/ سخنوران چو نگارند نامه ها زنخست ** زنام نیک تو زینت دهند دیوان را

خط: نستعلیق نازیبا، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ مهر: زین العابدين بن حیدر قلیخان (سردار کابلی) بن نور محمد خان کابلی در ربیع الاول 1349ق «زین العابدين الحسين 1309»؛ 56گ، 15 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف مخ: 4-1650]

لسان العجم/ ادبیات/ فارسی

lesān-ol ‘ajam

طالقانی، حسن بن محمد تقی، ق13 قمری

tāleqānī, hasan ebn-e mohammad taqī(- 19c)

برای: علیقلی میرزا اعتضاد السلطنه

تاریخ تأليف: شنبه 22 ذیقعده 1301ق

مؤلف که از تربیت یافتگان مدرسه دارالفنون بوده رساله حاضر را درعصر ناصرالدین شاه قاجار وبرای وزیرعلوم علیقلی خان اعتضاد السلطنه، در دستورزبان فارسی تأليف نموده است. او این کتاب را دریک «مقدمه» وچهار «باب» ویک «خاتمه» مرتب نموده است. در پایان می گوید که آن را از رساله مبسوطی گزین کرده ام.

چاپ: بمبئی، 1317، جیبی، 172ص؛ تهران، 1305، جیبی، 263ص

[الذريعة 307/18]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 20 سرود

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: تیماج، قطع: رقعی [نشریه: 13-411]

2. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2380-13/60

آغاز: الحمدالله ولی النعمة ومفوض الحكمة. تبارك رب لم یزل عالی الجد ** نزيفهاً عن الفعل المقوم والحسد؛ انجام: و سبین شرح ما اختصرته هنا في رسالة مبسوطة كاملة بعون الله الشاملة واسئل الله ان ینفع بها جمیع اخوانی الطالبين

خط: نستعلیق، کا: حسین بن مرتضی قلی میرزا نواده مرحوم محمد رضا میراز، تا: سه شنبه 22 رجب 1303ق؛ جلد: تیماج، 86گ، 10 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 6-3443]

3. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 166- ج

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ از محمد علی طبیب تهران در 3 صفر 1303، از محل هدیه دکتر مصدق خریده شده است؛ جلد: تیماج مذهب، 73گ، 11 سطر (7/5×13/5)، اندازه: 14×21/5 سم [ف: -180]

لسان العرب/ لغت/ عربی

lisān-ul ‘arab

ابن سینا، حسین بن عبدالله، 370؟-428 قمری

ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038)

در نسخه با عنوان «رسالة في لغت» آمده است.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4693/25

آغاز: بسمله. کان الشيخ الرئيس ابو علی سینا... (برابر آن چه در فهرست مصنفات آمده است)؛ انجام: فصلاً عن آن تعرفها. هذا آخر ما وجدت من هذا الكتاب. تمت

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 3گ (74پ-76ر)، اندازه: 13/7×25/5 سم [ف: 37-8]

لسان العرب في علوم الادب/ معانی بیان، عروض و قافیه، صرف/ عربی

lisān-ul ‘arab fī ‘ulūm-il adab

آثاری، شعبان بن محمد، 765-828 قمری

āsārī, ša‘bān ebn-e mohammad (1364 - 1425)

تاریخ تأليف: 809ق؛ محل تأليف: مکه مکرمه

در هزار بیت به جز خطبه آن و در فنون تصریف و علوم و مخارج حروف و قوافی و بیان است روی هم ده فن است.

[بروکلمان 39/1 و 180/2 و ذیل 96/1 و 469/2؛ معجم المؤلفين 300/4]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4799

آغاز: یقول افقر الوري شعبان ** مقال عبد عمه الاحسان؛ انجام: بمكة في عام طیب ضم ما ** نظمته مصلیا مسلما

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ با پیشانی ترنج؛ تملک: عبدالعزیز بن احمد در 14 صفر 1229 که در مدرسه علی استاد در دیار بکر خریده؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن، 51گ، 15 سطر، اندازه: 21/2×31 سم [ف: 1-451]

لسان الغيب/ شعر/ فارسی

lesān-ol qayb

عطار، محمد بن ابراهیم، 537؟-627؟ قمری

attār, mohammad ebn-e ebrāhīm (1143 - 1230)‘

مثنوی عرفانی است حدود 5400 بیت، همانند «مظهر الاسرار» و «مظهر العجائب» او دربیان ولایت علی وفرزندان اوست.

آغاز: بسمله اسم توحید ابتدای نام اوست ** مرغ روحم جملگی در دام اوست/ اسم توحیدم بنام ذات بود ** دربیانم عشق تحقیقات بود

[نسخه های منزوی 3097/4؛ لغت نامه دهخدا 29/3]

1. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3635/7

آغاز: برابر؛ انجام: آن چه بامن کرده اند در این جهان ** عاجز است ازشرح او این جا لسان...

خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 885ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: چرمی، 50گ، 54 سطر چهارستونی، اندازه: 13×22 سم [ف: 3-1127]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3103/5- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 77-2]

2. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 6

خط: نستعلیق، کا: نظام الدين احمد بن حسین بن محمد شاه بن حیدر بن بایزید بن حسین بن علی بن سلام الله بن عتیق الله بن ابی غانم محمود بن ابی الفضل بن ابی راشد بن هاشم بن ابی الفضايل فاضل بن مفضل بن ابوالکرم یحیی بن عقیل بن زکریا [بن] یحیی بن زین ابی ذر غفاری، تا: 1 محرم 899ق؛ افتادگی: انجام؛ در پایان نسخه قصیده ای در شرح حال اهل دنیا و منقبت علی سروده عطار است و نام نویسنده نسخه در آن «نظام الدين احمد بن حیدر باب تونی غفاری» آمده مورخ 899 (در سه صفحه)، سپس ستایش های شاعران است از عطار در سه صفحه، نویسنده نسخه آن را هنگامی که از زیارت حرم مکه و مدینه و حرم امامان برگشته بوده است و پس از دیدار بغداد و حله ونقاره دو اشکوبه در برابر مقام صاحب الزمان و پس از دیدار مراغه و تبریز و ساختن سرایی برای بی نوایان به نام «غفاریه» در سه سال و وقف چندین مکان برای آن در سال 894 در زمان فرمانروایی سلطان یعقوب بن حسین بیک و پس از رسیدن بکاشان دو کتاب را (که در این نسخه باید باشد و اکنون جز این یکی نیست) برای مردم نوشته است؛ جلد: تیماج مذهب، قطع: ربعی [نشریه: 29-3]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2603

آغاز: برابر؛ انجام: ختم گفتارم بر ایشان بود و بس ** این بود ما را بعقبی دست رس؛ پایان نسخه: مولانا محمود مراغه فرماید...

خط: نستعلیق، کا: علی بن حاجی مذهب، تا: 901ق؛ مجدول، هفت صفحه آخر نسخه یک قصیده در منقبت علی (علیه السلام) از عطار و ابیاتی از مولوی، شیخ محمود شبستری، علاءالدوله سمنانی، قاسم انوار، شاه نعمة الله، سلمان ساوجی، سادات هروی، ابوالوفاء خوارزمی، سید محمد نوربخش، حسین خوارزمی، کاتبی نیشابوری، کمال خجندی، نسیمی و جامی که درباره عطار سروده اند و این قسمت ناتمام است؛ کاغذ:سمرقندی، جلد: تیماج، 459ص، 12 سطر (6×11/5)، اندازه: 10×17/5 سم [ف: 8-340]

4. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3153-16/163

آغاز: برابر؛ انجام: تو مشو غافل زیار هم زبان ** چون به تو همراه باشد درجهان/ هم زبان چون شام خلوتگاه توست ** درغم و زاری شب آگاه توست

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 192گ، 14 سطر، اندازه: 9×16 سم [ف: 6-3444]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2599/2

آغاز: برابر؛ انجام: ختم گفتارم بر ایشان بود و بس ** این بود ما را بعقبی دست رس

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: روغنی مذهب، 109گ (123-231)، 25 سطر، اندازه: 12/5×21 سم [ف: 8-334]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3321

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی، 126گ، 14 سطر (5×10/5)، اندازه: 8/5×14 سم [ف: 11-2305]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 325- طباطبائی

آغاز: برابر؛ انجام: ای ببازار بلا آویخته ** خار در پای عزیزان ریخته

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 169گ، 14 سطر، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 24-225]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2450

آغاز: برابر؛ انجام: ای ببازار بلا آویخته ** خار در پای عزیزان ریخته

خط: نستعلیق، کا: تفرشی، محمد حسین بن عبدالرحیم، تا: یک شنبه 28 شعبان 1208ق، برای زین العابدين بیک؛ با تصحیح میرزا عبدالغفار نجم الدوله در جمادی الثاني 1323؛ جلد: تیماج، 172گ، 14 سطر (7×15)، اندازه: 12×23 سم [ف: 9-1178]

9. سبزوار؛ صد و بیست و پنج نسخه؛ شماره نسخه: 67/1

آغاز: برابر؛ انجام: غم گفتارم پریشان بود و بس ** این بود ما را یعقبی دسترس

خط: نستعلیق تحریری، کا: محمود بیات، تا: 1250ق، جا: همدان؛ مجدول، در صفحه عنوان نسخه از معصومعلی موسوی به تاریخ 1313ق؛ 50گ (1-50)، 23 سطر، اندازه: 21×30 سم [اوراق عتیق: 2-386]

10. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1308

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: عارفعلی تفرشی، تا: 2 جمادی الثاني 1312ق، برای آقا میرزا محمود خان ملقب به نصرت علیشاه خاکسار از فرزندان حاج ناصر علیشاه؛ مجدول؛ اندازه: 12/5×20 سم [نسخه

پژوهی: 2-212]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8883/1

آغاز: برابر؛ انجام: عالم صورت نگردیدم ** غیر خود چیزی ندیدم و السلام

خط: نستعلیق، کا: عارف علیشاه، محمد بن علی اکبر،تا: 1317ق؛ جلد: تیماج، 135گ (1پ-135پ)، 15 سطر، قطع: ربعی [ف: 17-243]

12. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 441

آغاز: برابر؛ انجام: این بود ما را به عقبی دست رس... بدعائی یاد کنند.

خط: نستعلیق، کا: سید حسین اصفهانی، تا: سه شنبه 15 محرم 1318ق؛ جلد: تیماج، 346ص، 13 سطر، اندازه: 14/5×22/5 سم [ف: 2-134]

13. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 299/12

آغاز: درکتابم جمله ترک سر بود ** کشتن این مرغک بی پر بود/ سوی گفتارم نظر کن ای جوان ** تا که مقصودت شود حاصل ازآن؛ انجام: من کتاب غیب آوردم برت ** تاکند واقف زفرش اخضرت/ ختم کردم این لسان الغيب من ** زان که بهتر زین ندارم من سخن

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا، 23گ، 16 سطر، اندازه: 12×20/5 سم [ف مخ: 4-1650]

14. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1150/2

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 119ص (223-341) [ف: 3-405]

لسان الغيب/ شعر/ فارسی

lesān-ol qayb

حیدری تبریزی، - 1002؟ قمری

heydarī tabrīzī(- 1594)

لسان الغيب ناظر به رساله شریف تبریزی (- 956ق) با عنوان «سهو اللسان» است که در آن استاد خویش «لسانی» را قدح نموده و اشعار سستی را به او منسوب نموده است و خشم و طعن همشهریان خود را برانگیخته است. حیدری در دفاع از لسانی و رد دعوی شریف تبریزی، بیت یا ابیاتی از غزلیات لسانی را مطبوع دانسته و بر ابتدای ابیات لسانی، ابیاتی از خویش در مدح لسانی و یا قدح شریف افزوده و به این ترتیب قطعاتی تضمینی ساخته است. حیدری مجموعاً یکصد و نود بیت از اشعار لسانی را در پنجاه ودو قطعه تضمین نموده و علاوه بر آن، ترکیب بند نسبتاً مفصلی نیز نقل کرده است. صادقی کتابدار مؤلف مجمع الخواص نیز که از معاصرین حیدری است، لسان الغيب را نقد کرده و نقد خویش را هجو ثالث نامیده است.

آغاز: حمد بی حد متکلمی را که سنخن وران خرده بین رانه زبان از ادای حمد و ثنای او قاصرست... خرد عاجز ز تفسیر جلالش ** زبان قاصر ز تقریر کمالش/ از او خرم دل تنهانشینان پژوهی: 2-212]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8883/1

آغاز: برابر؛ انجام: عالم صورت نگردیدم ** غیر خود چیزی ندیدم و السلام

خط: نستعلیق، کا: عارف علیشاه، محمد بن علی اکبر،تا: 1317ق؛ جلد: تیماج، 135گ (1پ-135پ)، 15 سطر، قطع: ربعی [ف: 17-243]

12. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 441

آغاز: برابر؛ انجام: این بود ما را به عقبی دست رس... بدعائی یاد کنند.

خط: نستعلیق، کا: سید حسین اصفهانی، تا: سه شنبه 15 محرم 1318ق؛ جلد: تیماج، 346ص، 13 سطر، اندازه: 14/5×22/5 سم [ف: 2-134]

13. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 299/12

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا، 23گ، 16 سطر، اندازه: 12×20/5 سم [ف مخ: 4-1650]

14. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1150/2

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 119ص (223-341) [ف: 3-405]

لسان الغيب/ شعر/ فارسی

lesān-ol qayb

حیدری تبریزی، - 1002؟ قمری

heydarī tabrīzī(- 1594)

لسانی و یا قدح شریف افزوده و به این ترتیب قطعاتی تضمینی ساخته است. حیدری مجموعاً یکصد و نود بیت از اشعار لسانی را در پنجاه ودو قطعه تضمین نموده و علاوه بر آن، ترکیب بند نسبتاً مفصلی نیز نقل کرده است. صادقی کتابدار مؤلف مجمع الخواص نیز که از معاصرین حیدری است، لسان الغيب را نقد کرده و نقد خویش را هجو ثالث نامیده است.

آغاز: حمد بی حد متکلمی را که سنخن وران خرده بین رانه زبان از ادای حمد و ثنای او قاصرست... خرد عاجز ز تفسیر جلالش ** زبان قاصر ز تقریر کمالش/ از او خرم دل تنهانشینان ** وز او بیننده چشم دور بینان

انجام: که ناید بدی ز آدمی در وجود ** هر نکس که بد کرد آدم نبود/ بدو نیک ایام چون بگذرد ** چرا کس بغیر از نکویی کند

چاپ: ضمن گنجینه بهارستان، ادبیات فارسی -2 (شعر)، مسلسل 9، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامس، بهار 1384ش، با تصحیح آرش ابوترابی همدانی

[الذريعه 271/9؛ سخنوران آذربایجان، ج1، ص 320]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5181/3

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ در پایان یادداشت هایی بوده که محو شده تنها یک تاریخ 1242 دیده می شود؛ 24گ (201-224) [ف: 15-348]

لسان الغيب/ شعر/ فارسی

lesān-ol qayb

عصار، محمد بن محمود، 1264؟-1356؟ قمری

assār, mohammad ebn-e mahmūd (1848 - 1937)‘

مثنوی عرفانی است با چند قصیده در آغاز، از سید محمد عصار متخلص به آشفته و ناظم.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5759

آغاز: ز بسم الله رحمن رحیم و اول اسما ** مزین سازم این دفتر بتشریفش زسرتا پا؛ انجام: چشم خواجه چون بر ان دشنه فتاد ** از غضب آهش بر آمد از نهاد

خط: نستعلیق تحریری، کا: عصار، محمد ناظم، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ با قلم خوردگی های بسیار؛ واقف: ناظم؛ جلد: تیماج جگری، 192گ، اندازه: 14×22 سم [ف: 7-699]

لسان الغيب عن لسان الغيب = بیان الغيب عن لسان الغيب/ فلسفه/ عربی

lisān-ul ġayb ‘an lisān-il ġayb = bayān-ul ġayb ‘an lisān-il ġayb

صدرالدین قونیوی، محمد بن اسحاق، 607-673 قمری

sadr-od-dīn qūnīyavī, mohammad ebn-e eshāq (1211 - 1275)

رساله مختصری است درباره وجود و مسائل آن به طریق عرفان و در آن از مؤلف جز نام، مشخصات دیگری نیست. این رساله ترتیب خاصی ندارد و در آن این عناوین آمده است: استیناف، اصل، ایقاظ، تبصره، تحصیل، تنبیه، توصیف، فصل، قطاس عقلی، مختتمه، نقد، وصیت، وهم. (ابراهیم دیباجی)

این رساله در اغلب فهارس ناشناس آمده و فقط برخی آن را از

صدرالدین قونوی دانسته اند و به همان استناد تمامی به نام قونوی ثبت شده است.

آغاز: بسمله رب احمدك و الحمد حمدك و نشکرك و الشكر شکرك... و بعد فهذه اشارات الي کنوز التحقيق و تنبیهات ینبهك علی مخوونات التدقيق مرموزات عالية و مشهورات متعالية سمیتها لسان الغيب و الله الهادي الي الصواب. اشارة الموجودات کلها في الوجود و الوجود في الموجود فالحقيقة الموجودة کل الوجود فکل الوجود هو الحق الموجود و الموجودات کلها في الوجود فالوجود واحد.

انجام: وصية اليها السالك المسترشد الطالب لینابیع المطالب انی قد اوردت لك في هذه الرسالة مع التحقيق و رمز التدقيق فصنها عن من لیس اهلها و انعم بها من هو اهلها و الله حفیظ علیك فاحفظ وصیتی و کفی بذلك شهیدا.

[الذريعه 309/18 و 239]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11703/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کاتب = مؤلف، بی تا؛ 7گ (25ر- 31پ)، 10 سطر (6×11/5)، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: 34-48]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5283/58

آغاز: برابر

در فهرست با عنوان «رساله فلسفیه» آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، سپس فائده فلسفی از ارسطو؛ 2گ (153پ-154ر) [ف: 16-196]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7598/9

آغاز و انجام: برابر

در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: 1092ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 2گ (43-44)، 17 سطر (11×18/5)، اندازه: 19/5×24 سم [ف: 16-647]

4. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 293/40

آغاز و انجام: برابر

در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 4گ (121پ-124پ)، 24 سطر (12/5×18/5)، اندازه: 18/5×24 سم [ف: - 201]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 36209

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: طه بن یحیی بن سلیمان بن محمد کردی خوشناوی، تا: 1192ق؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج مذهب، 2گ، 21 سطر، اندازه: 16×21/5 سم [اهدائی رهبر: 5-166]

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 26/2

همان نسخه بالا [مؤيد: 3-564]

6. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7347/4-37/137

آغاز و انجام: برابر

در فهرست ناشناس؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 3گ، 16 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 6-3445]

7. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2634/2

آغاز و انجام: برابر

در فهرست ناشناس؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 3گ، 17 سطر، اندازه: 12×17 سم [ف مخ: 4-1651]

8. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4655/47

آغاز و انجام: برابر

در فهرست ناشناس؛ خط: نستعلیق، کا: کرمعلی خراسانی، تا: قرن 13؛ 2گ (240پ-241پ)، 22 سطر، اندازه: 14/6×18/5 سم [ف: 7-464]

9. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6135/2

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 1299ق؛ جلد: میشن سیاه، 17 سطر [ف: 9-188]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15982/13

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 13ص (177-189)، اندازه: 11×18 سم [ف: 44-172]

11. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 563/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1412ق؛ جلد: تیماج، 3ص (91-93)، 17 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 2-213]

12. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1342/3

آغاز: برابر

در فهرست ناشناس؛ بی کا، بی تا؛ 1گ، اندازه: 15×20 سم [ف: 3-83]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4185/4

آغاز و انجام: برابر

در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 1ص (41)، 22 سطر (9×15)، اندازه: 15×21 سم [ف: 13-3152]

14. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3322/3-17/102

آغاز و انجام: برابر

در فهرست ناشناس؛ خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 1گ، 23 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 6-3444]

لسان الغيب في ازالة الحيرة و الريب/ استخاره/ عربی، فارسی

lisān-ul ġayb fī izāla-tul ḥayrat wa-r rayb

قندهاری، محمد قاسم بن احمد

qandehārī,mohammad qāsem ebn-e ahmad

رساله مختصری است درباره استخاره شامل «مقدمه» دارای فواید و سپس چند «فصل»: 1. الاستخارة بالمصحف؛ 2. الاستخارة بالسبحة؛ 3. الاستخارة بالقلب؛ 4. الاستخارة بلسان الغير؛ 5. الاستخارة بالقرعة؛ 6. الاستخارة بالرقاع. به نام رساله و مؤلف در

دیباچه تصریح شده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16018/3

آغاز: بسمله. الحمدالله الذي اختار لنا دین الاسلام و جعلنا من امه محمد خیر الانام صلوات الله علیه و علی آله البررة الكرام؛ انجام: اما الرقاع و البنادق و القرعة فمن اضعف خبار الآحاد و شواذ الاخبار.

بی کا، تا: قرن 13-14؛ جلد: مقوا، 38ص (156-193)، اندازه: 14×22/5 سم [ف: 44-201]

لسان الغيب في لسان الغيب- لسان الغيب عن لسان الغيب

اللسان في اسماء اعضاء الانسان/ لغت/ عربی

al-lisān fī asmā’-i a‘ ā’-il insān

صاحب اختیار، نادر بن بدیع الزمان

sāheb extīyār, nāder ebn-e badī‘-oz-zamān

فصول و ابواب: تحت عنوان ابواب و فصولی لغات مربوط به اعضاء انسان را با شرح مبسوط هر یک از اعضاء از لحاظ تشریح و لغت شرح می دهد و شواهدی از اشعار ادبای عرب ذکر می کند و در خاتمه به ذکر کعبه و شعراء و ادباء پیش از اسلام و قبائل معروف عرب می پردازد.

تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3049

آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم. الحمدالله و الصلوة علی رسوله و وصیه و آله اجمعین فبعد لما رایت اقبال الناس في زماننا هذا بتعلم الطب في مدارس الدولة و هو العلم الذي امرنا رسول الله؛ انجام: العضل: العضلة هی العصبة التي فیها اللحم الغليظ في اعلا الساق هی لحمة الساق من باطن الساق و الجمع عضل محرکه داء عضال شدید اعیی المعالج قالت عمرة... (و از این جا به بعد قصیده عمرة بنت عجلان بن عامر را در رثاء برادرش نقل می کند و بعد به شرح مشکلات قصیده می پردازد و کعبه و قبایل عرب و شعراء مشهور عربرا ذکر می کند و آخرین قصیده مذکور قصیده طروبه ابی فراس بن همدان است)

خط: نسخ تعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: چرمی، 10گ، 24 سطر، اندازه: 17/5×22 سم [ف: 1-87]

لسان القلم در شرح الفاظ عجم/ ادبیات/ فارسی

lesān-ol qalam dar š.-e alfāz-e ‘ajam

شریف، عبدالقهار بن اسحق

Šarīf, ‘abd-ol-qahhār ebn-e eshāq

وابسته به: المعجم في معائیر اشعار العجم؛ شمس قیس، محمد بن قیس (-7)

در یک مطلع و مقصود و رونق و ساخته در دویست و پنجاه سالپس از تأليف المعجم شمس قیس رازی و گزیده ای است از آن.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5257/2

آغاز: مطلع جریده ثنا موشح باسم علم الاسماء عمت الاؤه اولی؛ انجام: عدتی اندک در سخن وری نظما و نثرا کامل گردد و باالله العون و العصمة و التوفيق.

خط: نستعلیق، کا: علیا بن محمد سیخانی، تا: شوال 826ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 25گ، 17 سطر (8×10/5)، اندازه: 12×16/5 سم [ف: 15-4183]

لسان المتعلمين = شرح العوامل لملا محسن/ نحو/ عربی

lisān-ul muta‘allimīn = š.-il ‘awāmil li-mullā muḥsin

موسوی جزائری، موسی بن عزیز الله، ق13 قمری

mūsavī jazā’erī,mūsā ebn-e ‘azīz-ol-lāh (- 19c)

وابسته به: العوامل في النحو؛ قزینی، محسن بن محمد طاهر (- 1150ق)

تاریخ تأليف: دوشنبه 18 محرم 1248ق

شرحی است بر عوامل مولی محسن بن محمد طاهر قزوینی. شارح در مقدمه می گوید: «قد امرنی الاستاذ المعظم و مولانا الاعظم... محمدحسین سلمه الله ان اشتغل نفسی بالتحریر ئ التأليف... و کنت اتعلل بلعل و عسی و سوف و ربما... حتی توسل بما لا سعی معه الوري محمد بن مرتضی المدعو بمحسن... فانی بالنقصان معترف و بالخطایا مغترف لانه اول ما شرعت في التأليف و التصنيف».

[الذريعة 359/15]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14131

آغاز: افصح كلمة یفتتح بها اللسان و افضل کلام یتکلم به الانسان حمدالله الملك المنان احمده علی ترادف آلائه و اشکره علی تخالف نعماه؛ انجام: و لمثل هذا ای تلك الخلاصة فلیعمل العاملون و الطالبون و المتعلمون و المبتدءون و الحمدالله اولاً و آخراً و ظاهراً و باطنا و دائماً... في سنة ثمان و اربعین و مأتين من الالف الثاني... برحمتك یا ارحم الراحمين.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1248ق، جا: خرم آباد؛ مصحح، محشی با نشان «منه» به خط مؤلف، با نشان «بلغ»، «بلغ قبالاً»، «بلغ مقابلة»، «بلغ الي هنا»، و عبارت «بلغ ملاحظة و مقابلة و تصحيحاً من اول الكتاب الي آخره الا ما زاغ عنه البصر و ما التفتنا اليه»، مقابله شده؛ جلد: تیماج مذهب، 83گ، 16 سطر (8×15/5)، اندازه: 13×21 سم [ف: 35-697]

2. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 195

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 [نشریه: 11-913]

لسان المسلمين في رد المبلغين من المسيحيين و الكليميين/ کلام و اعتقادات/ فارسی

lesān-ol moslemīn fī radd-el moballeqīn men-al masīhīyīn va-l kalīmīyīn

نجفی، عبدالحسین، قرن 14 قمری

najafī,‘abd-ol-hoseyn (20c)

عقاید باطله ای که مسیحیان و کلیمیان به خدای متعال نسبت دادهاند از انجیل و تورات تحریف شده استخراج و رد کرده است. شامل شش «فصل» و یک «تبصره» می باشد.

آغاز: الحمد الله رب العالمين... چون در سنه 1347 به توفیقات خداوند متعال نائل به زیارت حضرت ثامن الائمه شده بودم چنین مشاهده نمودم که مبلغین مسیحیه...

انجام: و در انجیل یوحنا در باب 15 و باب 16 ذکر همین را می نماید مراجعه نمایید.

چاپ: تهران، 1349ق، سنگی؛ مشار 4377/4 (3 چاپ)

[فهرستواره منزوی 498/9]

قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 472/1

آغاز وانجام: برابر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: مقوایی، 17گ (1پ-17ر)، 15 سطر (7/8×13/5)، اندازه: 11×18 سم [ف: 2-78]

لسان المعقول في نظم بداية العقول/ کلام و اعتقادات/ عربی

lisān-ul ma‘qūl fī naẓm-i bidāyat-il ‘uqūl

وابسته به: بداية العقول = عقاید نسفی = عقائد نسفی = اعتقادات؛ نسفی، عمر بن محمد (461-537)

تاریخ تأليف: 681ق

در این منظومه که یکصد و بیست بیت است اعتقادات ابو حفص نسفی به نظم کشیده شده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4373/5

آغاز: الحمدالله في سر و اعلان ** حمداً علی أن لنصر الحق انسان/ هو الذي فوق ما أنعيه من أمل ** احسانه بعمیم اللطف أعطاني؛ انجام: أرجو من اخوان صدق طاب وقتهم ** أن یذکرونی بخیر بعد فقدان

خط: نسخ معرب، کا: امیر علی بن امیر محمود بن امیر محمد العلوي الحافظ السرابي، تا: رجب 727ق؛ مجدول؛ جلد: مقوایی، 12گ (100پ-111پ)، اندازه: 13/5×18/5 سم [ف: 11-378]

لسان الميزان/ رجال/ عربی

lisān-ul mīzān

ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، 733-852 قمری

ebn-e hajar-e ‘asqalānī, ahmad ebn-e ‘alī (1333 - 1449)

وابسته به: میزان الاعتدال في نقد الرجال؛ ذهبی، محمد بن احمد (673-748)

تلخیصی است در سه جزء از کتاب «میزان الاعتدال في نقد الرجال».

چاپ: معجم المطبوعات 81؛ حیدرآباد، مجلس دائرة المعارف النظامية، 1329ق.

[کشف الظنون 1917/2؛ معجم المطبوعات 81]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 522 عکسی

آغاز: الحمدالله المحمود بکل لسان، المعروف بالجود و الاحسان؛ انجام: فقال المتوكل: و الله لئن ذکرتم هذا لاحد من الناس لاضر بن اعناقکم، و الله سبحانه و تعالی اعلم.

نسخه اصل: راغب پاشا - استانبول، ش256/1؛ خط: نسخ، کا: عبدالرحمن بن احمد قلقشندی شاگرد مؤلف، تا: یک شنبه 19 ذیقعده 845ق؛ نسخه حاضر، نفیس و تمام اجزاء سه گانه آن در حیات مؤلف، نوشته شده و بر او قرائت شده است، مصحح، در بیست و هفتم ربیع الثاني 846 بر مؤلف قرائت شده است، کاتب مجدداً آن را در 851ق با نسخه مصنف مقابله کرده و آن چه از حواشی در نسخه مؤلف بوده به این نسخه ملحق نموده؛ 253گ، 25 سطر [عکسی ف: 2-21]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 523 عکسی

آغاز: حرف السين المهلمة: سابق بن عبد الله الرقي؛ انجام: لیث بن المظفر اللغوي... فاعلم انه مریب و کن منه علی حذر حتی تجده عن ثقة.

نسخه اصل: راغب پاشا - استانبول، ش 256/2. جزء دوم کتاب، و مشتمل است بر حرف سین تا آخر لام؛ خط: نسخ، کا: عبدالرحمن بن احمد بن اسماعیل قلقشندی، تا: پنجشنبه 14 رجب 847ق؛ مصحح، کاتب در بیست و سوم شعبان 847ق از قرائت و عرض آن بر مؤلف فراغت یافته، کاتب مجدداً آن را در 852ق با نسخه مصنف مقابله کرده و آن چه از اضافات در نسخه مؤلف بوده به آن ملحق نموده؛ 245گ، 25 سطر [عکسی ف: 2-22]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 524 عکسی

آغاز: حرف الميم: مالك بن ادا عن النعمان بن بشیر مجهول وثق؛ انجام: و علی الله الكريم الاعتماد، و علی نبیه الصلاة و السلام الي یوم المعاد.

نسخه اصل: راغب پاشا- استانبول- ش 236/3 لکن احتمالاً 256/3 صحیح باشد، این نسخه جزء سوم کتاب است، و از حرف میم شروع، و به آخر کتاب ختم می شود؛ خط: نسخ، کا: عبد الرحمن بن احمد بن اسماعیل قلقشندی، تا: 19 ذیقعده 848ق؛ مصحح، ابن حجر در پایان به خط خود نوشته است که کاتب تمام کتاب را بر او قرائت نموده و در بیست و دوم محرم 849ق از آن فراغت یافته است، کاتب روی صفحه عنوان نوشته: آن چه

مؤلف به نسخه خود اضافه نموده من باین نسخه الحاق نمودم و بلاغات و اکثر الحاقات باب کنی به خط خود مؤلف است؛ 294گ، 25 سطر [عکسی ف: 2-23]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28095

آغاز: العباس ابوبکر العطار الذي عن سنان بن فروخ و عمر بن عبدالله البجلي... محمد ابن العباس ابن الحسن بن ماهان الكاملي المروزي؛ انجام: ابوصالح الراسبي عن موسی بن مروان... في حف الحاء المهملة من کتاب الكني له من طریق هذا عن موسی بن مروان عن بقية خلیل عن ابی دعلجن عن.

ربع رابع از «محمد بن العباس مروزی» تا «ابوصالح راسبی» ادامه نسخه شماره 21821. از انجام نانوشته مانده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ مصحح؛ اهدایی: رهبری، دی 1380؛ کاغذ: هندی، 225گ، 21 سطر، اندازه: 23/5×32/5 سم [ف: 27-228]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21821

آغاز: قال کنیته ابو عبدالرحیم مستقیم الحديث یغرب عن مالك روی عنه ابو عقیل بن ابراهیم بن علی النصيبي... عبد الملك ابن زید الطايي لا اعرفه لکن ذکر ابن عبدالبرفی التمهيد؛ انجام: و قال ابن ابی الفوارس في تاریخه مات سنة 381 و کان فیه تساهل و فیه ارخ العتيقي قال کان متیقظا محمد بن العباس.

جزو سوم (ربع ثالث) موجودی از «عبدالملک بن زید طایی» تا «محمد بن العباس خراز» است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ در ابتدا نوشته: «مستکتب بخط مرزا وزیر علی حاجی از نسخه امداد علی»؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ کاغذ: هندی، 240گ، 21 سطر، اندازه: 24/5×32/5 سم [اهدائی رهبر: 8-111] و [ف: 27-228]

لسان النحويين لسان- الاعراب

لسان الواعظين/ تاریخ معصومین/ فارسی

lesān-ol vā‘ezīn

نجفی کاظمی، محمد علی بن موسی، ق13 قمری

najafī kāzemī, mohammad ‘alī ebn-e mūsā(- 19c)

اهداء به: سلطان واجد علی شاه

تاریخ تأليف: 1263ق؛ محل تأليف: لکهنو

مجالس مرتبی است در تاریخ پیغمبران و پیغمبر آخر الزمان و ائمه طاهرین علیهم السلام و دارای اشعار بسیاری از مؤلف، دارای هشت «فصل» و یک «خاتمه». در مقدمه نام سید عنایت علی خان بهادر جنک و صدر اعظم علی نقی خان بهادر سهراب جنک و میرزا علی حسن خان بهادر جاوید جنک و مولوی سید محمد بن سید دلدار علی و برادرش سید حسین بن سید دلدار علی، مذکور است.

آغاز: لسان واعظین از لسان الواعظين گویا و سمند نطقشان در فسحت میدان آن پویا باعث نطق صامتین.

انجام: کجاست حضرت رسول از نزد فرزندان یتیم که چون ستاره ها او را می خواندند بنوحه و زاری.

چاپ: مشار فارسی، ج4، ص4377، کلان کوتهی، سنگی، 1263ق، رحلی، 720ص

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1010

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد صادق بن عباسعلی اصفهانی، تا: 1292ق؛ 565گ، 21 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 3-203]

لسان الواعظين/ متفرقه/ فارسی

lesān-ol vā‘ezīn

میثمی واعظ، محمد سمیع بن محمد جعفر، ق14 قمری

meysamī vā‘ez,mohammad samī‘ ebn-e mohammad ja‘far (- 20c)

تاریخ تأليف: 1290ق (= «لسان الواعظين»)

مؤلف بعد از اتمام تأليف «مشاعل النفوس في المناقب و المصائب المخصوص» به درخواست بعضی برادران ایمانی این کتاب را در تهذیب نفس و تزکیه مؤمنين و مناقب و مصائب بزرگان دین نگاشته و آن را در یک «مقدمه» و هشت «باب» و «خاتمه» ترتیب داده است: مقدمه: در معرفت آدمی نفس خود را؛ باب 1. بیان ارکان اربعه بدن؛ 2. بیان تشخیص و تعریف صفات حسنه و ملکات ممدوحه و صفات رذیله؛ 3. بیان ملکه عفت و بیان صفات حاصله از آن و ذکر اضداد آن؛ 4. بیان ملکه شجاعت و صفات حسنه ناشی از آن و شناخت اضداد آن؛ 5. بیان صفات حسنه و اخلاق جمیله؛ 6. بیان رکن دوم ایمان که تعلق به مال دارد و آن زکات و خمس و سایر حقوق است؛ 7. بیان رکن سوم ایمان که جهاد و حج باشد؛ 8. امر به معروف و نهی از منکر؛ خاتمه: در مجملی از اوصاف جهنم و بهشت و اهالی آن ها. مؤلف در این کتاب استشهاد به آیات و اخبار و اشعاری به فارسی از خود و دیگران آورده است.

[الذريعه 311/18و 312 رقم 254]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3196

آغاز: الحمدالله الذي دل علی ذاته بذاته و تنزه عن مجانسته مخلوقاته و جل عن ملائمة کیفیاته و ابدء بالحکم البالغة ایجاد مصنوعاته؛ انجام: بعقیده مؤمنين با کم ترین برحمت واسعه خود معامله فرماید الحمدالله اولاً و آخراً و ظاهراً و باطناً...

خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: سلخ صفر1290ق؛ مصحح؛ جلد: پارچه ای، 161گ، 21 سطر، اندازه: 18×22 سم [محدث ارموی مخ: 3-1183]

لشکرکشی ایرانیان به هند/ تاریخ/ فارسی

laškarkešī-ye īrānīyān be hend

حزین، محمد علی بن ابی طالب، 1103-1180 قمری

hazīn, mohammad ‘alī ebn-e abī-tāleb (1692 - 1767)

لشکر کشی های ایران به هند گاهی به علت عدم پرداخت خراج مقرر و گاهی به علت آشوب های داخلی و گاهی به جهت شکست نماینده دولت ایران در برابر دشمن خاجی و یا تقاضای کمک از سوی «مهاراج» هندوستان بوده است. این رساله به خوبی نشان می دهد هندوستان باجگزار و تحت سیطره ایران بوده و نماینده ایران در هند هر سال مبلغ معین بابت خراج سالانه به دولت مرکزی ایران می پرداخته است.

آغاز: موافق سیر معتبره دفعاتی که لشکر ایران به سند و هند در آمده در این مقام به ایجاز و اختصار تمام قدر مشترک آن را که متفق علیه و ثابت است ثبت نماید

انجام: و الحال در نواحی اکبر آباد مشغول دفع متمردان و انتظام آن ملک ویران است.

چاپ: مجموعه رسائل فارسی، دفتر هفتم، مشهد، بنیاد پژوهش های آستان قدس رضوی، 1385ش، به کوشش ابراهیم عرب پور

[فهرستواره منزوی 1061/2]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض9724

آغاز: موافق سیر معتبره دفعاتی که لشکر ایران به سند و هند در آمده در این مقام به ایجاز و اختصار تمام قدر مشترک آن را که متفق علیه و ثابت است ثبت نماید؛ انجام: و الحال در نواحی اکبر آباد مشغول دفع متمردان و انتظام آن ملک ویران است.

خط: شکسته، کا: شاید مؤلف، بی تا؛ واقف: خان بابا مشار، اردیبهشت 1346؛ 32گ، اندازه: 15×23 سم [الفبائي: - 482]

لشکر کشی به ایران (1273ه/ 1857م) جنگ ایران و انگلیس

لشکرکشی به هندوستان (ترجمه)/ حکومت و سیاست/ فارسی

laškarkešī be hendūstān (t.)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/124

رساله ژنرال اسکلبف در باب لشگرکشی به هندوستان (ترجمه)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 26 ربیع الاول 1303ق؛ با یادداشت هایی از اعتماد السلطنه مراغی و میرزا محمد حسن ذکاء الملك فروغی؛ 83ص (647-729) [مختصر ف: -162]

لشکرکشی فرانسه به آفریقای شرقی/ سفرنامه/ فارسی

laškarkešī-ye farānse be-āfrīqāye šarqī

ادوار هوکار، ق14 قمری

advār hūkār(- 20c)

اهداء به: مظفر الدين شاه

دکتر ادوار هوکار که حکیم باشی و صاحب منصب اتاماژر فرانسوی است از طرف فرمانده قشون فرانسه و وزیر جنگ آن کشور مأمور می شود تا از طریق دریا به ماداگاسکار برود و محلیبرای دارالصحه و بیمارستان اردو انتخاب کند و نیز در جبل «آمیر» و جزائر «کمر» و «مائیته» و «نسيبة» به سیاحت بپردازد و حاصل مشاهدات خود را بنگارد و بعد گزارش دهد. او این سفر را انجام می دهد و اطلاعات ذی قیمتی درباره مناطق مذکور و نیز درباره بیمارستان و دارالشفا فراهم می آورد.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1817

آغاز: بسمله، روزنامه اردوی نظامی بتوسط مسیو دکتر ادوارد هوکار حکیم باشی کل عساکر؛ انجام: که خیلی اشخاص دیگر آن را نخواهند دید

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اوایل قرن 14، جا: تهران؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ 149گ، 15 سطر (12×24)، اندازه: 21/5×35 سم [ف: 4-266]

لطافت کلام امیر غیاث الدين محمد الحسيني وزیر شاه اسماعیل/ داستان/ فارسی

letāfat-e kalām-e amīr qīyās-od dīn mohammad al-hoseynī vazīr-e šāh esmā‘īl

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/126

خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر اراسنجی قزوینی، تا: محرم 1107ق؛ 1گ (305) [مختصر ف: -696]

لطافة المقال/ کلام و اعتقادات/ فارسی

letāfat-ol maqāl

بهادر، سبحان علی خان، - 1260 قمری

bahādor, sobhān ‘alī xān(- 1844)

آغاز: بسمله، چه می فرماید علمای دین و مفتیان متین اندرین مسئله که...

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24574

آغاز: برابر؛ انجام: و انا العبد الراجي بن رحمة الله... بالحسنی خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1243ق؛ جلد: مقوا [رایانه]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22349

آغاز: برابر؛ انجام: کان له في اختلاق التاويلات لکن عندی البارد الركبه ید طوبی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: مقوا [رایانه]

لطافت نامه/ ادبیات/ فارسی

letāfat-nāme

لطافت یائی، علیخان

letāfat yā’ī,‘alī-xān

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19033

آغاز: بسمله، مقتدری که به قدرت کامله قدرت خویش کاخ ملک را؛ انجام: دعا زارکی... صبح یا رو کسی کو... بنارس تمام. (کذا)

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1268ق؛ جلد: میشن [رایانه]

اللطائف = اللطف في الوعظ/ عرفان و تصوف/ عربی

al-laṭā’if = al-luṭf fi-l wa‘ẓ

ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی، 508؟-597 قمری

ebn-e jawzī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ‘alī (1115 - 1201)

کتاب معروفی است در بیان موضوعاتی که در موعظه به کار می رود. مؤلف طی پنجاه فصل به بیان مطالب پرداخته است: 1. وحدانية الله سبحانه و تعالی؛ ... 10. الدنيا دار ممر؛ ... 20. العمل قبل دنو الأجل؛ ... 30. في ان الله سبحانه و تعالی لطیف بعباده؛ ... 40. الانشغال بعمل الدنيا؛ ... 50. المشاورة.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15548

آغاز: بسملة، قال الشيخ الإمام العالم الحافظ امام وقته و فرید عصره... الحمدالله علی ما یولیه حمداً یرضیه و صلی الله علی من إجتمعت کل المعالم فیه و قرن إسمه باسم الحق عند الذكر و یکفیه... هذا کتاب رقت عباراته و دقت إشارته؛ انجام: فقلت دعونی و اتباعی رکابکم ** أكن طوع أيديكم کما یفعل العبد/ و ما بال عزمی لا یهوف علیهم ** و قد علموا أن لیس لی منهم بد

خط: نسخ، کا: عبدالوهاب، تا: رجب1150ق؛ مصحح، محشی، با نشان «بلغ» مقابله گردیده؛ تملک: احمد بن محمد عابد و هدیه نامه وی به محمد قیام الدين عبدالباری؛ کاغذ: شرقی، جلد: مقوا، 44گ، 19 سطر، اندازه: 16×20/5 سم [ف: 39-457]

لطائف/ ادبیات/ فارسی

latā’ef

عبید زاکانی، عبیدالله، - 772 قمری

obeyd-e zākānī, ‘obeyd-ol-lāh(- 1371)‘

شامل اخلاق الاشراف و ریش نامه و صد پند و ده فصل یا تعریفات و جلق نامه و مثنویات و تضمینات و قطعات و رباعیات با دیباچه مسیو فرته فرانسوی در سرگذشت زاکانی.

شرح و حواشی:

1- لطائف (منتخب)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3365

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 71گ، 12 سطر (8×16)، اندازه: 18×23/5 سم [ف: 11-2366]

لطائف (منتخب)/ ادبیات/ فارسی

latā’ef (mn.)

وابسته به: لطائف؛ عبید زاکانی، عبیدالله (-772)

چاپ: 1303 استانبول

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4798- ف

در فهرست با نام «منتخب الطايف» آمده. با رباعیات و دلگشا؛ کا: مجتبی مینوی، بی تا، 128ص [فیلم ها ف: 3-107]

لطائف = مجمع اللطايف = مجموعه لطائف/ عرفان و تصوف/ فارسی

latā’ef = majma‘-ol latāyef = majmū‘e-ye latā’ef

نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله، 730؟-834 قمری

ne‘mat-ol-lāh-e valī, ne‘mat-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh (1330 - 1431)

مجموعه ای است از لطایف عرفانی با عنوان «فصل، فصل» که برخی از آن ها عبارت است از: رسم و وسم، غربت، انزجاع، ظن، تخلی، مراتب کشف، غیرت، حیریه، لطیفه، مشاهده، علم، سکر، تجلی، محو، وجود، وجد و تواجد، انس، تجرید و... . این رساله نیز چون سایر رساله های شاه نعمت الله ولی مملو از تک بیتی می باشد.

آغاز: بسمله. انا فتحنا لك فتحاً مبینا. بیت: افتتاح سخن بنام وی است * معجز مصطفی کلام وی است. یا اخی اعزك الله في الدارين. معلوم فرما که فتوح بر انواع ثلاثه است. اول...

چاپ: در مجموعه رساله های او، صص 256-290 چاپ شده است.

[نسخه های منزوی 1363/2 (آغاز برابر نیست)؛ فهرستواره منزوی 828/8]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5298/34

آغاز: برابر؛ انجام: استغفر الله في کل یوم سبعین مرة. بیت: این چنین توبه را نهایت نیست ** ابتدا گرچه نیست غایت نیست/ این رساله بتوبه کردم ختم ** مثل این نسخه در ولایت نیست

خط: نستعلیق، کا: شیخ السلام بن حسین بن علی کاتب، تا: غره ذیحجه860ق؛ کاغذ: ترمه، 39گ (195پ-233پ)، 21 سطر، اندازه: 16/2×23/6 سم [ف: 8-276]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 531/7

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: مقوایی، 5گ (198ر-

202پ)، 23 سطر (6×9)، اندازه: 17×26/5 سم [سنا: ف: 1-336]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3497/7- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 2-154]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 372/68

خط: نستعلیق، کا: محمد مظفر بن محمد حکیم، تا: شنبه 16رجب 1084ق؛ 33 سطر (9×20)، اندازه: 13×24 سم [سنا: ف: 1-211]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4262/40

خط: نستعلیق، کا: میرغلام محی الدين، تا: 1109ق؛ جلد: میشن، 26گ (233ر-258پ)، اندازه: 17×25 سم [ف: 4-675]

5. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1464/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1134ق؛ 5ص (32-36)، 17 سطر، اندازه: 9/5×19 سم [ف: 3-520]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16484/23

آغاز: برابر؛ انجام: بیت: این چنین توبه را نهایت نیست ** ابتدا گرچه هست غایت نیست این رساله را بتوبه کردم ختم مثل این نسخه در ولایت نیست.

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: حدود قرن13؛ 37گ (174ر-210پ)، 14 سطر (8×14) [ف: 41-694]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4209/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 10گ (29-38)، 5 سطر (6×12)، اندازه: 10×17 سم [ف: 13-3184]

8. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2372/3

آغاز: باسم الاعظم و الله الحمد و الكرم و الصلاة علی رسوله و نبیه المحترم و آله واصحابه المصطفين من العرب والعجم، قال رسول الله (صلی الله علیه و آله) کنت نبياً و آدم بین الماء و الطين؛ انجام: التفاتي بغیر او نکنی ** گرچه باشد بهشت و حور و قصور/ این سخن را ز من قبول کنی ** گر نمازی گزاردی بحضور

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 5گ، 12 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف مخ: 4-1710]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18607/31

آغاز: برابر؛ انجام: نکته عارفانه می گویم ** عارف و رمیم و وسم می جویم

خط: نسخ، کا: محمد ابن فاضل سبزواری، تا: 1222ق، حسب فرموده محمد حسن خان خلف مرحوم فتحعلی خان بختیاری؛ جلد: تیماج مذهب، 221گ، 23 سطر (8/5×15/5)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 51-63]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10303/26

خط: نستعلیق تحریری، کا: خدارحم بن خداکرم بروجردی، تا: 16 ربیع الثاني 1246ق؛ جلد: تیماج، 2ص (97-98)، 26 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 32-310]

11. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1464/70

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1255ق؛ 7ص (1016-1022)، 17 سطر، اندازه: 9/5×19 سم [ف: 3-522]

12. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4184/28

خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن میرزا عزیز تفرشی، تا: 1258ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: سیاه، 42گ (185پ-226ر)، 17 سطر، اندازه: 12×23 سم [ف: 4-671]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10119/68

خط: نسخ ریز، کا: عباس بن حاجی محمد شیرازی الاصل همدانی المسكن، تا: 1264ق؛ 23ص (335-357)، 29 سطر، اندازه: 19/5×32 سم [ف: 32-150]

14. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3067/67

آغاز: برابر؛ انجام: مثل این نسخه در ولایت نیست.

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1265ق؛ مجدول؛ 27ص (236-262)، 25 سطر، اندازه: 14/5×23/5 سم [ف: 10-604]

15. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3992/3

خط: نستعلیق و شکسته نستعلیق، کا: زین العابدين نقیب ملایر احمد بن حسین خوانساری، تا: 1285ق؛ 12 سطر، اندازه: 11/2×18/1 سم [ف: 7-134]

16. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 805/11

خط: نستعلیق، کا: میرزا آقا محمد علی گرگانی، تا: 1295ق؛ 2گ (135ر-136ر)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 5-187]

17. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 53/22

خط: نسخ، کا: سید محمد باقر گلپایگانی، تا: 1298ق؛ جلد: مقوا، 2ص (149-150)، 23 سطر، اندازه: 16/7×21/6 سم [ف: 5-53]

18. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 518/23

آغاز: بسمله و نحن اقرب اليه منکم ولکن لاتبصرون ما باو نزدیک و او نزدیک ما؛ انجام: این رساله بتوبه کردم ختم ** مثل این نسخه در ولایت نیست

خط: نسخ، کا: سید محمد باقر گلپایگانی، تا: 1298ق؛ 45ص (151-195)، 23 سطر، اندازه: 16/7×21/6 سم [ف: 5-53]

19. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2831/32

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن13 و 14؛ جلد: تیماج، 58ص (336-393) [ف: 10-1673]

20. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 59/3

آغاز: باسمه الاعظم و له الحمد؛ انجام: معنی آن چو عارفان میدان.

بی کا، تا: 1315ق؛ جلد: تیماج، اندازه: 13×18/5 سم [ف: 1-88]

21. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1636/3

آغاز: برابر

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ 18گ، اندازه: 11×18 سم [نسخه پژوهی: 157-3]

22. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1089/4

آغاز: برابر؛ انجام: و بدین جا بپایان می رسد: و بمشاهد شاهد واقع شود نعیم مشاهد. شعر: «مشاهدة الحق من علمنا یحصل شاهدها في القلب» و کم دارد.

خط: تعلیق، بی کا، بی تا؛ 2گ (35 ر-36ر) [ف: 3-490]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10047/4

آغاز: بسمله باسم الاعظم و له الحمد و اکرم الصلوة... قال رسول الله... کنت نبیا و آدم بین الماء الطين؛ انجام: بیت التفاتي بغیر او نکنم... این سخن زمن قبول کنی

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 7ص (45-51)، 15 سطر، اندازه: 12/5×21/5 سم [ف: 32-60]

لطائف/ عرفان و تصوف/ فارسی

latā’ef

محنت ساوجی، حسین، ق13 قمری

mehnat-e sāvajī, hoseyn(- 19c)

تاریخ تأليف: غره شعبان 1242ق

کتابی متوسط در عقاید ومباحث عرفانی ذوقی که در دو دفتر تنظیم و نگارش اولیه آن در غره شعبان 1242ق آغاز شده است: دفتر 1. درآفرینش نور خواجه کائنات و خلاصه موجودات وخلقت آدم... و کیفیت و لادت و بعثت سرور عالم و نص خلافت و امامت تازمان غیبت؛ دفتر 2. دربیان ایمان و معنی آن و تصدیق بدان و احوال امامت و قیامت.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3256/1

آغاز: بسمله الحمديته المتفرد بالعز و الكمال و المتوحد با العظمة و الجلال و تقدس با الحسن و الجمال و تمجد علی جمیل الفضائل و تجبر علی جمیع جزیل النوال خالق لا و ظیر له واحد؛ انجام: همه جهان را حاجت بسبابه تو بود ** چو آفتاب اگر خو کنی به تنهایی/ اگر مربی جانی بترک جسم بگوی ** که جان فزودن شمعست جسم فرسایی

خط: شکسته نستعلیق ممتاز، کاتب = مؤلف، تا: 1242ق؛ درلابه لای سطور اشعاری از مؤلف با عنوان «لراحمة» آمده است، نوشته دستخط و مسوده مؤلف بوده وخط خوردگی دارد؛ جلد: تیماج، 63گ، 20 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف مخ: 4-1651]

لطائف/- عربی

latā’ef

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10596

خط: نسخ، بی کا، تا: 997ق؛ افتادگی: آغاز؛ نسخه کهن؛ قطع: رقعی [میراث شهاب: س 9ش 2-22]

لطائف/ داستان/ فارسی

latā’ef

ناشناخته:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1611 ض

بی کا، تا: قرن 12 [د.ث. مجلس]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15509/4

آغاز: خیاطی از عالمی پرسید که من لباس سلطان را می دوزم آیا من هم از اعوان ظلم محسوب خواهم شد و در روز قیامت از من بازخواست خواهند کرد یا نه؟ جواب داد که تو اعوان ظلم نیستی اما آن ها که به تو سوزن و خیوط می فروشند، ایشان اعوان ظلم هستند؛ انجام: زنی زشت منظر مشرف به مردن شد، به شوهرش گفت که ای بیچاره وقتی که من مردم، از فراق من چه طور خواهد شد؟ شوهرش گفت: بگو که ای بیچاره اگر من نمردم پس شما چه خواهی کرد؟

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1281ق؛ مجدول؛ 3گ (134ر-136پ)، 14 سطر (12×16/5)، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 39-378]

3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17988

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ 180گ، اندازه: 15/5×25/5 سم [رایانه]

لطائف اخبار الاول في من تصرف في مصر من ارباب الدول/ تاریخ/ عربی

laṭā’if axbār-il awwal fī man taṣarraf-a fī miṣr min arbāb-id duwal

اسحاقی، محمد بن عبدالمعظمی، - 1090 قمری

eshāqī, mohammad ebn-e ‘abd-ol-mo‘tī(- 1679)

اهداء به: سلطان مصطفی

کتابی است در تاریخ مصر و قاهره و سلاطین آن ها، و می رسد به سال 1032، با استفاده از کتاب های تاریخی و دیده ها و شنیده های مؤلف، مشتمل بر یک «مقدمه» و ده «باب» و یک «خاتمه»: المقدمة: في فضائل مصر و ذکرها في کتاب الله المبين و احادیث سید المرسلين و ما کان بها من الانبياء و الصديقين؛ باب 1. خلافة الخلفاء الاربعة و من ولی بعدهم؛ 2. دولة بنی امية؛ 3. الدولة العباسية؛ 4. فیمن ولی مصر من نواب الخلفاء و بنی امیه و العباسية و ما داخلها من تغلب و بنی طولون و الاخشيدية؛ 5. دولة الايوبية؛ 6. دولة الايوبية؛ 7. الدولة التركية المعروفين بالممالیك البحرية؛ 8. دولة الجراكسة؛ 9. ظهور ملوک آل عثمان؛ 10. یمن تصرف في مصر من نواب آل عثمان؛ الخاتمة: في مواعظ و نصایح و سلوک و آداب للسلاطین و الملوك. (جعفر اشکوری)

آغاز: الحمدالله الملك العزيز في ملکه و اقتداره الذي ملك الوجود بقوته و اوجده بارادته و اختیاره و ملك منه ماشاء لمن شاء

چاپ: مصر، 278ص، 1296ق؛ المطبوعات الشرقيه، 200ص، 1300ق؛ الطبوعات الميمنيه، 184ص، 1310ق.

[بروکلمان 296/2 و ذیل 407/2؛ معجم المؤلفين 254/10؛ کشف الظنون

1551-1550/2؛ الاعلام زرکلی 247/6؛ هدية العارفين 482/2؛ معجم المطبوعات 432/1]

تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 123

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: محمد بن وفا، تا: یک شنبه 25 جمادی الثاني 1269ق؛ مجدول، 464ص [نشریه: 6-657]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2668

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 7-265]

لطائف ادبی/ شعر/ ترکی

latā’ef-e adabī

کتابی است ادبی که موضوعات ظریف شعری را به ترتیب الفباء آورده و به تناسب هر یک از شعرای مختلف فارسی زبان بیتی ذکر کرده است. نویسنده موضوعات را به ترکی و فارسی آورده است.

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1082/2

آغاز: سپاس فراوان اول متکلم بی انبازه که ایفای ثنای بی پایانی؛ انجام: ع، دروغ دندراًر دسر من بیوها (؟)

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شوال 1076ق؛ جلد: تیماج، 18گ (103پ-120ر)، 21 سطر، اندازه: 18×27/5 سم [مؤيد: 3-86]

لطایف اشرفی- لطائف اشرفی في بیان طوایف صوفی

لطائف اشرفی في بیان طوایف صوفی/ عرفان و تصوف/ فارسی

latā’ef-e ašrafī fī bayān-e tavāyef-e sūfī

غریب یمنی، نظام، ق8 قمری

qarīb-e yamanī, nezām(- 14c)

کتابی در بیان مراتب عرفانی و اخلاقی، حالات، مقامات، کرامات و مقالات صوفیان است؛ مشتمل بر یک «مقدمه» و شصت «لطیفه» و یک «خاتمه»: مقدمه: در فوائد علم و استماع کلمات مشایخ؛ 1. توحید و مراتب آن؛ 2. معرفت ولایت و ولی و اقسام آن؛ 3. معرفت عارف و متعرف و جاهل؛ 4.معرفت صوفی و متصوف و اصناف آنان؛ 5. تفریق بین معجزه و کرامت؛ 6. اهلیت شیخی و آداب مرشد و مسترشد؛ 7. اصطلاحات تصوف؛ 8. شناختن راه سلوک؛ 9. شرایط تلقین ذکر و فضل ذکر جلی؛ 10. شرایط تفکر و مراقبه؛ 11. وصول رویت صوفیه و مؤمنان؛ 12. انواع لباس مشایخ؛ 13. بیان حلق و قصر؛ 14. مبدء خانواده مشایخ؛ 15. سلسله حضرت قدوة الكبرا؛ 16. معنی کلمات مشایخ از شطحیات و امثال آن؛ 17. آداب صحبت و زیارت مشایخ؛ 18. معانی زلف و خال و امثال آن؛ 19. معانی ابیات متفرقه؛ 20. سماع و استماع مزامیر؛ 21. مسئله اختیار و قضا و قدر؛ 22. ترک سلطنت؛ 23. نزول رایات اشرفی به ظفرآباد؛ 24. دیدن امرا و سلاطین و فقرا و مساکین؛ 25. اثبات صانع؛ 26. بحث طریقت و شریعت و وحدت؛ 27. دلائل وحدت وجود؛ 28. بیان توبه؛ 29. معرفت نماز؛ 30. معرفت روزه؛ 31. بیان زکات؛ 32. بیان حج و جهاد؛ 33. اوصاف اصناف امت؛ 34. فوائد سفر و شرایط آن؛ 35. عجائب روزگار و غرائب آثار؛ 36. طریق اطعام طعام؛ 37. شرایط انکشاف و عزلت و خلوت؛ 38. وظایف صبح و شام؛ 39. عشق و مراتب آن؛ 40. بیان زهد و تقوی؛ 41. توکل و کسب و رضا؛ 42. تعبیر خواب؛ 43. بخل و سخا؛ 44. مجاهده و ریاضت؛ 45. رسوم خلق و مزاج مستحسن؛ 46. تذکیر و وعظ؛ 47. بیان مؤمن و مسلم؛ 48. امر به معروف و نهی از منکر؛ 49. معرفت امامت و تولی و تبری؛ 50. معرفت نفس و روح و قلب؛ 51. ذکر علم و طبل و زنبیل گردانیدن؛ 52. نسب حضرت رسالت پناه؛ 53. ذکر خلفاء راشدین؛ 54. ذکر بعضی شعرا؛ 55. بعضی از خوارق قدوة الكبرا؛ 56. تفویض مقام به سید عبدالرزاق؛ 57. مقام اشرفی درخطه اوده و غیره؛ 58. شرح دعوات و اسماء اعظم؛ 29. حالات پس از مرگ قدوة الكبرا؛ 60. حالات سید عبدالرزاق و اولاد و احفادوی؛ خاتمه: در پاره ای از اخلاق و اوصاف صوفیه. ترجمه اردوی آن گزارش شده است.وی از سال 750ق به مدت سی سال در بقعه یمن ملازم خدمت میر سید اشرف جهانگیر بن ابراهیم سمنانی نوربخشی چشتی (-808ق) از همراهان و همسفران امیر سید علی همدانی بوده و بیش تر مطالب این کتاب را به نشر افکار و بیان کرامات و مراتب سلوکی پیر خود- امیر اشرف جهانگیر- قرار داده است. این کتاب از سویی شبیه است به کتب مقامات صوفیان خاصه ملفوظات نظام الدين اولیاء و از سویی با تذکره مشایخ همانندی دارد. حاجی غریب در پایان از چند اثر کوتاه دیگرش به نام های «حجة الذاكرين» و «بشار المريدين» و رساله «قبریه» یاد کرده است.

آغاز: الحمد الله الذي شرف العارفين بتشریف العرفان... در عنفوان جوانی و ربعان زندگانی...

چاپ: دهلی هند، 1297ق

[مشترک پاکستان 1834/3؛ فهرستواره منزوی 2255/3]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35221

آغاز: برابر؛ انجام: خرامید سوی حریم نگار ** سپرده روان جان شیرین به یار

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ جلد: تیماج، 292گ، 27 سطر، اندازه: 20×30 سم [اهدائی رهبر: 5-166]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27877

آغاز: لطیفه سی و چهارم در بیان فوائد سفر، السفر سفران الظاهر

و الباطن سفر الظاهر یمشی الاقدام؛ انجام: و این اشارت بحضرت قدوة الكبري بود که هم درین روزها

از لطیفه 34 تا اوایل لطیفه 57 می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ اهدایی: رهبری، دی 1380؛ 162گ، 21 سطر، اندازه: 15/5×24/5 سم [اهدائی رهبر: 5-167]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1911

آغاز: برابر؛ انجام: حازم بیچاره را در هر دو عالم شاددار ** از طفیل اهل بیت مصطفی و مجتبی

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 433گ، 26 سطر، اندازه: 19/5×30/5 سم [ف: 5-280]

لطائف الابرار/- فارسی

latā’ef-ol abrār

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2934- ف

نسخه اصل: بادلیان2489 و ینفیلد 28؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 1-174]

اللطائف الابهية في شرح الالفية/ نحو/ عربی

al-laṭā’if-ul abhīya fī š.-il alfīya

لاهیجانی، ابوتراب بن محمد، ق13 قمری

lāhījānī, abū-torāb ebn-e mohammad(- 19c)

وابسته به: البهجة المرضية في شرح الالفية = شرح الفية ابن مالک = شرح الخلاصة في النحو؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911)

تاریخ تأليف: نیمه شعبان 1275ق

شرح مفصلی است با عناوین «قوله- قوله» بر «البهجة المرضية» جلال الدين سیوطی.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5864/2

آغاز: العمل و اتصلت في ذلك ايضاً بها و لم تکن بعيدة عنها، قوله و هو اکثر كأن وجهه رعاية الاختصار

خط: نسخ، کا: محمد بن علی طباطبائی زواره ای، تا: شعبان 1275ق (هشت روز پس از پایان یافتن تأليف)؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 275گ (58ر-332پ)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 15-249]

لطائف الاحكام/ هیئت/ فارسی

latā’ef-ol ahkām

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2925/5

آغاز: تحویل زحل بحمل دلیل است بر حرکت پادشاهان جهت محاربه و کثرت مقاتله و ظلمت هوا؛ انجام: در حوت دلیلست بر حرکت مسافران دریا و مخاطره کشتیها و آفت حیوانات آبی و کثرت با زندگی و بسیاری جویها و بستانها. و الله اعلم لطایف الاحكام.

بخشی است اندک از کتاب لطایف الاحكام تحویلات کواکب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 (این نسخه در حاشیه ص 110 این دفتر نوشته شد)؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: پارچه، 7ص (104-110حاشیه)، 14 و 18 سطر، اندازه: 16×23 سم [ف: 10-329]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3066/2

آغاز:... دید یمکن که این نشان خط بود، هر آینه آن کس راه گم کند؛ انجام: یمکن که این نشان خط بود، هر آینه آن کس راه

عناوین این کتاب در نسخه چنین است: مدلولات، مدلولات کواکب، خاتمه کتاب با عنوان های فایده و لطیفه است. در احکام کسوف از کسوف روز یک شنبه 29 (؟) 812 نام می برد و می گوید که از آن کسوف دو سال گذشته که این کتاب را نوشته ام، همه این ها درباره لطائف الكرام في احکام الاعوام از سید منجم محمد بن الحسين لاهیجانی است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 15 سطر، اندازه: 13×18 سم [ف: 6-196]

لطایف الاخبار = تاریخ قندهار/ تاریخ ایران/ فارسی

latāyef-ol axbār = tārīx-e qandehār

عالمگیری، بدیع الزمان رشید خان، ق11 قمری

ālamgīrī, badī‘-oz-zamān rašīd xān(- 17c)‘

در شرح کوشش های (بینتیجه) شاه جهان پادشاه هند برای فتح قندهار از 1056 تا 1063 و مرتب است بر یک «آغاز» و «پیمایش» و «انجام».

آغاز: حمد بیحدی که ابواب فتح را بروی پادشاهان گشاد مر خدائی را سزاست که اخبار لطایف کمالش هر گوشی شنیده و سپاس بیقیاس که شاهد ظفر را هم آغوش خسروان تواند نمود

انجام: و خاطرشان را از انتظار برارم، نظم: شکر شکن شوند همه طوطیان هند ** زین قند پارسی که به بنگاله می رود

[فهرستواره منزوی 1062/2]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3141

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاتب افزوده «به تاریخ دوم ذیقعده سنه 1135 هجری تمام شد»، مرحوم بهار پشت برگ نخستین نوشته: «در سنه 1063 مهندسان اروپائی در خدمت شاه جهان بوده اند در محاصره قندهار در اردوی شاهزاده دارا شکوه حضور داشته اند و در لاهور مانوری تهیه کرده اند و صورت قلعه قندهار را ساخته و مروچالها بقاعده فرنگ بر گردان قلعه زده و با یورش آن را مفتوح ساخته اند ولی در فتح خود قلعه قندهار کاری از پیش نبرده اند»، ورق 9پ. و نیز در همین برگ است با مداد کم

رنگ: «یکی از این اروپائیان دو توپ بزرگ را ضایع کرده و با نوکر خود بدرون قلعه فرار می کند افسوس که اسم و نژاد این فرنگی ها را معلوم نکرده است». ورق 26پ-27ر، در کنار برگ دوازدهم این توضیحات از بهار آمده: «اوتار به ما زبان داده است اوتار خان یکی از غلامان شاه عباس دوم است که بعد از مردان محرابخان حافظ قندهار مأمور این خدمت شد و قهرمان این روایت او است و در نتیجه حسن خدمت و مردانگی که در حفظ قندهار نمود ذوالفقارخان نام گرفت و السلام. م بهار»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 376ص، 17 سطر، اندازه: 17×24 سم [ف: 1-711]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 179- بهار

همان نسخه بالا [نشریه: 5-669]

لطائف الاسرار في تحقیق المحصورات- تحقیق المحصورات

لطائف الاسماء/ شعر، ادبیات/ فارسی

’latā’ef-ol asmā

بحرآبادی، عبدالجلیل محمد

bahrābādī, ‘abd-ol-jalīl mohammad

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 722/1

آغاز: بنقصان خویش... هست امیدم که هنر پروران ** خرده نجویند زبزرگی بر آن/ ان هذا الشروع في المقصود ** مستعینا بواسع المعبود الخ؛ انجام: آن مملکت را ** سیور غال ملک اعظم مشار اليه دانسته و او را.

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 84گ، 23 سطر (10×17)، اندازه: 16×24 سم [ف: 2-610]

لطائف الاشارات/ علوم غریبه/ عربی

laṭā’if-ul ešārāt

بونی، احمد بن علی، - 622 قمری

būnī, ahmad ebn-e ‘alī(- 1226)

رساله مفصلی است در اسرار علم حروف و اوقاف با رسم دوایری در این علم، نظیر «شمس المعارف» بونی.

قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 454/2

آغاز: بسمله الحمدالله الذي اراد بیده الاسرار لطایف افلاك الملكوتيات؛ انجام: جداول است

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 33گ (14ر-46ر)، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-379]

لطائف الاشارات = مقاصد الاشارات/ فلسفه/ عربی

laṭā’if-ul ešārāt = maqāṣid-ul ešārāt

دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد، - 948 قمری

daštakī šīrāzī, mansūr ebn-e sadr-od-dīn mohammad (- 1542)

وابسته به: الاشارات و التنبيهات؛ ابن سینا، حسین بن عبدالله (370-428)

تعلیقاتی است بر کتاب اشارات ابو علی سینا.

آغاز: بسمله. الحمد الله الذي هدانا الي مقاصد اشارات مقتدانا غیاث حق حقق بمحکمات حکم منطقة الاشارات... و بعد فان الفقير الحقير... یقول هذه مقاصد الاشارات و یتلوها لطائف الاشارات املیتها و أملستها مع الاختصار من فوائد الأخيار و فرائد سمحت بها الانظار جعلتها تعلیقات علی الشرح المشهور للاشارات مشیرا الي جمیع ما في الكتاب...

چاپ: به کوشش عبدالله نورانی در مصنفات غیاث الدين منصور حسینی دشتکی شیرازی، جلد 2 (تهران، دانشگاه تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی: 1386)

شرح و حواشی:

1- اشارات لطائف الاشارات = حاشية الاشارات؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 611/10

خط: نسخ، بی کا، تا: 1097ق؛ 17 سطر، اندازه: 14/5×26 سم [ف: 2-366]

2. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 78-ح /595/3

آغاز: برابر؛ انجام: منها علی انتقالات آخر کما یکون في الحركات من البلوغ الي الحدود و النهايات.

خط: نستعلیق بد، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 18گ، 18 سطر (6/5×11/5)، اندازه: 10/5×16 سم [ف: 2-185]

لطائف الاشارات في حقائق العبارات = اشارات القرآن/ تفسیر/ عربی

laṭā’if-ul ešārāt fī ḥaqā’iq-il ‘ibārāt = išārāt-ul qur’ān

قشیری، عبدالکریم بن هوازن، 386-465 قمری

qošayrī, ‘abd-ol-karīm ebn-e havāzan (997 - 1073)

تاریخ تأليف: 437ق

تفسیری عرفانی و کهن از سوره حمد تا الناس است. چلبی در «کشف الظنون» میگوید این تفسیر قبل از 410 نگاشته شده ولیکن خود نگارنده در سرآغاز کتاب میگوید: در ماه های سال 437 به آن آغاز کردم. مطالب عرفانی این کتاب بیش از مطالب ادبی آن است. قشیری در این کتاب اندکی به تفسیر و بیش تر به تأويل آیات پرداخته و در ضمن تأويل آیات به اشعار عرفانی

(عربی) استشهاد می کند از استاد خود ابو علی دقاق گاه به گاه یاد می کند ولیکن اصولاً به نقل از دیگران کم تر می پردازد و اقوال دیگران را با عنوان «قیل» و «قال بعضهم» می آورد. از مشخصات خاص این تفسیر (علاوه بر ذکر تفسیرات و تأويلات مختلف) در عنوان سوره ها به جای ذکر نام سوره بیش تر چنین می گوید: «السورة التي یذکر فیها یونس (یا) السورة التي یذکر فیها الحجر.»

آغاز: بسمله. حسبی الله و کفی و صلواته علی سیدنا محمد المصطفي. الحمدالله الذي شرح قلوب اولیائه لعرفانه و اوضح نهج الحق... و تیسر الاخذ في ابتداء هذا الكتاب في شهور سنة سبع و ثلاثین و اربعمائة و علی الله تمامه. سورة الفاتحة هذه السورة تسمی فاتحة الكتاب و مفاتحة الاحباب بالخطاب و الكتاب من اجل النعمي و اکرم الحسني. اذهی تسبب الوصال...

چاپ: قاهره، دار الكاتب العربي، محقق ابراهیم بسیونی، چاپ اول، 1387-1389ق.

[ريحانة الادب 461/4؛ سیر اعلام النبلاء 227/18؛ کشف الظنون 1551/2]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3

آغاز: برابر؛ انجام: جزء اول: و یقال العمل الصالح اعتقاد جوار العرويه و انتظار و قید و الحمدالله رب العالمين تم المجلد الاول.

فقط دارای نخستین نیمه تفسیر می باشد از آغاز قرآن تا آیه 103 سوره کهف [قل هل انبئکم بالاخسرین اعمالا]؛ خط: نسخ خوب، کا: ابو علی هبة الله بن سعد ابن هبة الله بن سعد معروف به دینیار، تا: شنبه 18 شعبان 551ق، جا: اسدآباد؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 277گ، 23 سطر (12/5×20)، اندازه: 17×26 سم [ف: 1-185]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12379

آغاز: قوله ان في خلق السموات و الارض الآيات التي یعرف الحق سبحانه بها الي العوام الآيات من العبر و الآثار و الايات التي یعرف بها الي الخواص؛ انجام: ای لا یلاحظ عمله و لا یستکثر طاعته و ليتبرأ من حوله و قوته و یقال العمل الصالح هاهنا اعتقاد جواز الرؤية و انتظار وقته

نسخه بسیار نفیس و صحیح و قابل اعتماد است که در مقایسه با نسخه چاپ مصر که با دقت زیادی با نسخه های گوناگون مقابله و به چاپ رسیده، برتری و درستی آن آشکار می گردد، به عنوان نمونه می توان به بررسی آغاز و انجام نسخه حاضر، با نسخه چاپ مصر پرداخت، و میان این دو چندان اختلاف وجود دارد که نزد ارباب دقت، نسخه چاپی زیر سؤال می رود؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 3 ربیع الثاني 575ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: شرقی، جلد: چرم، 237گ، 18 سطر (10/5×13)، اندازه: 14/5×18/5 سم [ف: 31-288]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5669

آغاز: الذي کان الله تصاویر واقف... قوله عزوجل اولئك علیهم صلوات اراد بصلوته علیهم؛ انجام: لما رای من الواجب علیه من حق الحار علی حسب المكنه (دنباله تفسیر آیه حتی اذا بلغ بین السدين از سوره کهف)

از بقیه تفسیر سوره آل عمران تا آیه... از سوره کهف؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 6 یا 7؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 870ص، 19 سطر، اندازه: 8×24 سم [ف: 17-120]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 648- ف

نسخه اصل: حفید افندی ش 11. جلد آخر؛ خط: نسخ، کا: محمد بن عمر بن یحیی مقری، تا: سه شنبه 4 جمادی الاول 638ق، برای شهاب الدين ریحان؛ 198گ، 15 سطر [فیلم ها ف: 1-373]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 466- ف

آغاز: برابر؛ انجام: بل اذا اراد الحق اعانه عبده، حمله علی الاستعانة و تیسر علیه صدق التوكل، ثم تكفية ما یرید، و باالله التوفيق.

نسخه اصل: کوپرولو ش 117، در سه مجلد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: پنجشنبه 12 ذیقعده 851ق؛ مقابله شده در روز یک شنبه 21 شوال 853 از روی نسخه اصل نوشته فضل بن احمد صاعدی فراوی در 4 ربیع الثاني 453 که بر استاد امام خوانده بود و پسرش ابوعبدالله محمد بن الفضل می شنیده در سال 551 تا ربیع الاول 553؛ 310گ، 29 سطر [فیلم ها ف: 1-372]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 388- عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-233]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14876

آغاز: بسمله، قال الامام، جمال الاسلام، ابوالقاسم النيشابوري و کتابنا هذا اشارات القرآن علی لسان اهل المعرفة و الايقان، اما من معانی مقولهم او قضایا اصولهم، سلکنا فیه طریق الاقلال... قوله تعالی بسم الله، الباء في بسم الله حرف التضمين؛ انجام: و کما قال یعوذن برجال من الجن قسما هم رجالا فعلی هذا استعاذ من الشيطان الذي یوسوس في صدور الناس و الشيطان الذي له تسلط علی الناس کالوسواس.

خط: نسخ، کا: حافظ محمد شریف بن محمد لطیف صدیقی تتوی سندهی، تا: 927ق؛ مصحح، محشی، برخی به فارسی، مذهب، مجدول، عناوین سوره ها مذهب و مرصع، ترقیمه: «انتهی تفسیر اشارات القرآن تصنیف امام ابوالقاسم، جمال الاسلام نیشابوری مع تحریر ستة اوراق، ثلاثة من اول الكتاب و ثلاثة من آخر الكتاب و کانت هذه الاوراق مفقودة من هذا الكتاب الذي کتبه حافظ محمد شریف ابن محمد لطیف صدیقی ابن عمدة الخطاطين حافظ عبدالرشید صدیقی تتوی صندهی، في السنة 927ه فقمت بكتابة هذا الاوراق الستة المفقودة معه ترمیم اوراق الكتاب في سنة سبع و عشرین و ماءة بعد الالف و الله الحمد و المنة، العبد الضعيف، عبدالرحمن تتوی»؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مذهب، 459گ، 26 سطر (12×20)، اندازه: 18×26/5 سم [ف: 37-507]

لطائف الاعلام في اشارات اهل الالهام/ عرفان و

تصوف/ عربی

laṭāyif-ul a‘lām fī išārāt-i ahl-il ilhām

عبدالرزاق کاشی، عبدالرزاق بن احمد، - 736؟ قمری

abd-or-razzāq-e kāšī, ‘abd-or-razzāq ebn-e ahmad (- 1336)‘

شرح مفصلی از اصطلاحات صوفیان است که در 28 «باب» به ترتیب حروف آغاز آن ها با رعایت حرف دوم مرتب شده است. مؤلف، این کتاب را در بیان اسرار علم عرفانی و تصوف که بر علمای ظاهر مخفی است و از حقیقت آن ها اطلاعی ندارند، نگاشته است. آقا بزرگ (122/2) «اصطلاحات الصوفية» عبدالرزاق را مختصر این کتاب دانسته، اما با توجه به مقدمه «اصطلاحات الصوفيه»، به نظر می رسد که کتاب حاضر بخش دوم «اصطلاحات الصوفيه» وی در تفاریع (فروع مقامات صوفیان) باشد.

آغاز: الحمدالله و سلام علی عباده الذي اصطفی ممن سبقت لهم من الله الحسني فاستقام علی نهج علی نهج الشريعة مستجیبا لدواعی الطريقة

انجام: و بالسکون بمعنی المفعول ای مجموع فیه و هذه قاعدة كلية في فعله و فعله و الله سبحانه اعلم.

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 79

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ دو برگ آغاز و چهارم برگ پایان نسخه را سید محمد علی روضاتی بتاریخ 1401 تکمیل کرده؛ محشی از استاد جلال الدين همائی و به خط وی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 294گ، 19 سطر، اندازه: 13×22 سم [ف: 1-117]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35362

آغاز:... و بعد فانی لما رأيت كثيراً من علماء الرسوم بما استعصی علیهم فهم ما یتضمنه کتبنا؛ انجام: کما کل ایام اللقاء یوم جمعه اللهم لك الحمد کما انت اهله فصل علی سیدنا محمد کما هو اهله و افعل بنا، انت اهله و لا تفعل بنا ما نحن باهله

قسمتی از خطبه کتاب ندارد؛ خط: نستعلیق، کا: سید غلام محیی الدين فقیر عالم المارهري، تا: 1319ق؛ مقابله شده با دو نسخه دیگر، دارای بلاغ تصحیح به تاریخ های 1320 و 1331ق؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ جلد: تیماج مذهب، 192گ، 17 سطر، اندازه: 20×32/5 سم [اهدائی رهبر: 5-168]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4898/1

آغاز: برابر؛ انجام: قیل انه بمعنی الوجدان للشییء و الوجودله... و تجده في ذاتها و خصه بعضهم بما کان من ذالك

بی کا، بی تا؛ 15گ (1پ-151پ) [ف: 14-45]

لطائف الافكار في حل غوامض الاسرار و عقد عرایس الابكار/ متفرقه/ فارسی

laṭā’if-ul afkār fī ḥall-i ġawāmi -il asrār wa ‘iqd-i ‘arāyis-ul abkār

مطالب و مسائل چندی است از غوامض و مشکلات که بنا به ادعای مؤلف بی واسطه تفکر و شائبه تحیر در صفحه خواطر و لوح ضمیر صورت گرفت و آن ها را در این کتاب تدوین کرده است. این مباحث بیش تر به فارسی و پاره ای به عربی با عباراتی شیوا و دارای صنایع لفظی و عناوین «لطيفة، لطيفة» نگارش یافته و در آغاز آن نعت چهارده معصوم را با تفصیل و به نثر و شعر آورده است. فصول این کتاب آمیخته ای است از فلسفه و عرفان و کلام با شواهدی از آیات و اخبار و نقل هایی دارد از استادش سید احمد موسوی. این عناوین در کتاب دیده می شود: اثبات نبوت مطلقه، اثبات ولایت معلمین، معنی مرگ، معنی روایت «انا اصغر من ربی بسنتین»، تقسیم المفهوم، تفسیر حدیث في التوحيد، معنی امام و پیشوا، تفسیر آیه «کل یوم هو في شان»، بیان چگونگی قبض روح، اثبات هیولی، سر و له القلوب لسید الشهداء علیه السلام، اتصاف ذات الهي به معنی عدل، معنی ان الدور یستلزم التسلسل، قیاس مرتبت انبیا با خاتم پیامبران، خلوص نیت در دعا و ختم شفاعت اولیا و انبیا و مقربان.

[فهرستواره منزوی 796/7]

1. شیراز؛ خانقاه احمدیه؛ شماره نسخه: 246

بی کا، تا: قرن 13 [نشریه: 5-217]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6413

آغاز: لطایف حمد و ثنا و وظایف شکر بی منتهی یگانه موجودی را سزاست که ذات اقدسش جامع جوامع مجد و کمال؛ انجام: ناتمام: و چنان چه این معنی را بروجه حقیقت تصور نمائی شکر گذاری از تو بعمل آمده، هذا...

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 135گ، 19 سطر، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 17-20]

لطائف الافهام/ اصول فقه/ عربی

laṭā’if-ul ifhām

بختیاری حویزی، یعقوب بن ابراهیم، - 1150 قمری

baxtīyārī hovayzī, ya‘qūb ebn-e ebrāhīm(- 1738)

تاریخ تأليف: جمعه ذیحجه 1103ق

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5475

آغاز: بسمله. الحمدالله علی الانعام... و بعد فهذه لطائف الافهام... التنزيل في اللغة مصدر نزلة تعدیه نزل مع تکرار و دونه کانزل؛ انجام: باب الاستصحاب... ج- استصحاب حال الشرع کالمتمم یحد الماء في اثناء الصلاة فتیممه لانها ملاه مشروعة قبل الماء فیستصحب هذا. و الحمدالله اولا

خط: نستعلیق شکسته، کاتب = مؤلف، تا: جمعه ذیحجه 1103ق؛

محشی به علامت منه؛ جلد: تیماج، 64گ، 20 سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 16-375]

لطائف الالطاف في تحقیق التفسير و نقد الكشاف/ تفسیر/ عربی

laṭā’if-ul alṭāf fī taḥqīq-it tafsīr wa naqd-il kaššāf

کازرونی، منصور بن حسن، - 860 قمری

kāzerūnī, mansūr ebn-e hasan(- 1456)

وابسته به: الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل و عیون الاقاويل في وجوه التأويل؛ زمخشری، محمود بن عمر (467-538ق)

حاشیه ای است مفصل با عناوین «قوله- قوله» بر تفسیر معروف «الكشاف» زمخشری که بیش تر جنبه انتقادی دارد و مفید است که اشتباهات وی را بازگو کند.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11644

بی کا، تا: قرن 9؛ واقف: مرحوم حاج ملا محمد جعفر بن محمد صفی فارسی آباده ای [میراث شهاب: س 10ش 23-2-1]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6903

آغاز: النبيين رسول الملك الجليل الي خیار الخلق و حبله المنجي الدليل من دله

در این نسخه فقط حاشیه مقداری از بسمله آمده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوایی، 92گ، 22 سطر، اندازه: 10/5×20 سم [ف: 18-97]

لطائف الالهية في شرح الالفية/ نحو/ عربی

laṭā’if-ul ilāhīyya fī š.-il alfīya

وابسته به: البهجة المرضية في شرح الالفية؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911)

حواشی مفصلی است بر «البهجة المرضية في شرح الالفيه» سیوطی، این حاشیه با عنوان های «قوله، قوله» برگزار شده و جلد دوم آن درسال 1277ق پایان یافته است.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5193-26/73

آغاز: انقلبت الواو لتحرکها و انفتاح ما قبلها الفا و حصل ماتری و لعل هذین الوجهين مع بعدهما في حد نفسهما کما لایخفی؛ انجام: و بالجملة اختلت فرصا من الزمان لانجام ما اردته من هذه الامور ذوات الشأن والحمدالله العزيز المنان... و آله الائمة النقباء النجباء الاعيان

جلد دوم از باب العلم و اسماء اشاره تا آخر کتاب؛ خط: تحریری، کا: گویا به خط مؤلف، تا: 1277ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 169گ، 20 سطر، اندازه: 18×23 سم [ف: 6-3445]

لطائف الانشاء/ نامه نگاری/ فارسی

’latā’ef-ol enšā

بناء نسفی، نصرالله بن علاء

bannā’ nasafī, nasr-ol-lāh ebn-e ‘alāe

در آداب و شرایط و ادوات انشاء و منشئاتی از مؤلف با بهره بردن از منشئات متقدمین و متأخرين و تضمین ابیاتی به فارسی و عربی در نامه ها، به نام ناصر الدوله نصرالله بن آصف الوزارة فضل الله؛ در یک «مقدمه» و دو «مقصد»: مقدمه: در علم انشاء و شرف کتابت و آداب کلی آن؛ مقصد 1. در کلیات ألقاب و خطابات، دارای نوزده «مقاله»؛ مقصد 2. در عباراتی که در منشئات به کار بندند، دارای پنج «مقاله».

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4719

آغاز: بسمله. حمد و ثنای بی انتها و شکر و سپاس بیقیاس حضرت مبدعی را... آن صانع لطیف که بر فرش کاینات ** چندین هزار صورت الوان نگار کرد/ ترتیب آسمان و طلوع ستارگان ** از بهر عبرت نظر هوشیار کرد؛ انجام: عهود و مواثیق من اولها الي آخرها مادام که باید بنده بعنایت و عاطفت باشد و شفقت بینم و بشرایط و استظهاری که ارزانی

فهرست مقصدها و باب ها و فصل های کتاب در آغاز نسخه به خط کاتب آمده است، ولی یک برگ از این فهرست افتاده، انجام کتاب در باب دوم از قسم دوم از مقصد دوم یعنی در آخرین بخش کتاب افتاده است و شاید افتادگی از یک برگ تجاوز نکند؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن8 و 9؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوایی، 156گ، 15 سطر (9×14/5)، اندازه: 15/5×23/5 سم [ف: 13-101]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9883/2

آغاز: برابر؛ انجام: و از جاده عقل و شرع اعتساف و انحراف نجویند

در فهرست ناشناس؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: پنجشنبه 19 رجب902ق، جا: در منزل آجی صواز توابع بیچین؛ 71گ (71پ-141پ)، 19 سطر، اندازه: 18×26/5 سم [ف: 25-181]

لطائف الانوار في بیان حقایق القرآن/ تفسیر/ فارسی

latā’ef-ol anvār fī bayān-e haqāyeq-el qor’ān

خوسفی بیرجندی، علی اصغر بن محمد حسن، - 1293 قمری

xūsefī bīrjandī, ‘alī asqar ebn-e mohammad hasan (- 1876)

تاریخ تأليف: 1290ق

مؤلف، عالمی فاضل و زاهدی با دقت نظر بوده است که مدتی در بیرجند متصدی امور شرعیه بوده است. در دیباچه میگوید: «سنه الف و ماتین و تسعین باشد قذف در قلب شد که استمداد از فیض روح القدس نموده شمه از بطون و حقایق آیات قرآنی

... در بیان فضائل محمد و علی و آل طیبین (علیهم السلام) است اظهار نماید...». پس از آن در مقدمه اول به زبان عربی به بیان اتصال سلسله اجازه ها و روایات خود پرداخته است.

آغاز: لطائف انوار جوهریه غیبیه و شهودیه عوالم بداء که حمد حامدان موجودات و ثناء کائنات کل عوالم قطره ایست از لجه محیط نوریه او که از مجرای قلم هریک از عوالم...

مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 561/1

آغاز: برابر؛ انجام: حقیقت الحقايق باشد که از نور جنان... و عروج نموده پونصد سال...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13و 14؛ افتادگی: انجام؛ در آغاز نسخه حدود پانزده برگ، تحریر دیگری از همین کتاب هست و پس از آن دوباره شروع می شود؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج عنابی، 19 سطر (8×15/5)، اندازه: 14/5×21/5 سم [ف: 2-670]

لطائف البرهانية في بیان كلمة الرحمانية/ عرفان و تصوف/ عربی

laṭā’if-ul burhānīya fī bayān-i kalimat-ir raḥmānīya

بخاری، برهان الدين بن عمر

boxārī,borhān-od-dīn ben ‘omar

در تحقیق کلمه طیبه «رحمان»

1. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 6/12

آغاز: بسمله سبحان من تفرد با لالوهية و الجلال؛ انجام: کذا ذکر الشيخ ابو علی السينا في الشفا و فیه بحث یظهر بادنی تامل و فرغت...

خط: نستعلیق، کا: محمد فاضل بن محمد مهدی مشهدی، تا: 1087ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی با رمز «عبدالنبی عفی عنه، منه رحمه الله...»، مصحح؛ جلد: مقوا، 5گ (85پ-89)، 16 سطر (9×15)، اندازه: 12×19 سم [ف: - 16]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15484

آغاز: بسمله، الحمدالله الذي لا مبدل لکلماته التامات؛ انجام: و فیه بحث یظهر بادنی تامل.

خط: نسخ، بی کا، بی تا [رایانه]

لطائف التفسير- لطائف العرفان

لطایف التوحيد في غرایب التفريد/ عرفان و تصوف/ فارسی

latāyef-ot towhīd fī qarāyeb-et tafrīd

حموی، محمد بن مؤيد، 586-649؟ قمری

hamavī, mohammad ebn-e mo’ayyed (1191 - 1252)

رساله ای است بسیار مختصر و فارسی در امور الهي که مؤلف بهدرخواست یکی از دوستان عارف و عابد خود نوشته تا اصحاب تحقیق و ارباب تذویق در این مسأله تأمل نمایند.

آغاز: الحمدالله رب العالمين... این کتابیست موجز در امور الهيات که نوشته شد از برای عرفا و اصحاب التحقيق و واقفان معنی که درین تاملی شافی کنند و تفکری صافی نمایند و تذکری ایشان را حاصل گردد... و نام این کتاب لطائف التوحيد في غرائب التفريد کردیم و مقصود از این تصنیف اشارت دوستی از دوستان حق...

انجام: و انواع آن جمله که شرح آن در اسرار السلوك آورده ایم مستوفی مطالعه کند حق تعالی توفیق رفیق گرداناد بحق محمد و آله الطيبين و الطاهرين و سلم تسلیما کثیرا و الحمد الله رب العالمين تمام شد کتاب لطائف التوحيد في غرائب التفريد بعون الله و حسن توفیقه

چاپ: در گنجینه بهارستان، بخش حکمت، به کوشش بهروز ایمانی، تابستان 1379ش

[نسخه های منزوی 1342/2؛ فهرستواره منزوی 796/7 و 499/9]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14590/150

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ابوالمجد تبریزی، تا: شنبه 29 ذیحجه722ق؛ جلد: تیماج، 2ص (644-645)، 41 سطر، اندازه: 19×32 سم [ف: 41-101]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 104/4- ف

نسخه اصل: عاطف افندی ش 2241؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 4 ذیقعده 828ق؛ 3گ (463-465)، 23 سطر [فیلم ها ف: 1-408]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 531/21

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ترمه، 4گ (268پ-271ر)، 23 سطر (6×9)، اندازه: 17×26/5 سم [سنا: ف: 1-337]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 234/4- ف

نسخه اصل: اونیورسیته ش 496؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 980ق؛ 14گ (93-106)، 18 سطر [فیلم ها ف: 1-441]

4. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 697/5

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه آکادمی لینچی- رم 39؛ خط: نسخ، کا: درویش عارفی معنیسوی، تا: 997ق؛ 11گ (363-373) [عکسی ف: 2-335]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/112

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن11؛ 3ص (222-224) [مختصر ف: -634]

7. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 509/8

آغاز: اختلافات طبایع بزعم شیخ سعدالدین حموی من کنز المراد النار الهواء؛ انجام: 6 آذور بزبان هندی 7 سجع بزبان فارسی. تمت

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج،

5گ (109پ-113ر)، اندازه: 12/5×19/5 سم [ف: - 315]

8. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 234/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 2گ (183پ-18پ)، ابعاد متن: 9×15/5، اندازه: 13/5×20 سم [ف: -263]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض7911

آغاز: بسمله حمدله، اما بعد این کتابیست موجز در امور الهيت که نوشته شد از برای عارفان اهل تحقیق؛ انجام: علم و عمل اخلاص و صدق و عرفان و انواع اینجمله که مذکور شد... الحمدالله رب العالمين اولا وآخرا و ظاهرا و باطنا

خط: نسخ، بی کا، تا: 1083ق [الفبائي: -482]

10. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 847/20

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی اکبر، تا: 1091 تا 1092ق؛ مجدول؛ 4گ (120پ-123ر)، اندازه: 10×17 سم [میراث اسلامی: دفتر نهم- 99]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1570/12

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 4-405]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1142/21- ف

نسخه اصل: بادلیان اکسفورد ش 94 والکر (ش 1298)؛ بی کا، تا 109ق [فیلم ها ف: 1-568]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10810/1

آغاز: الحمدالله رب العالمين... اما بعد عزیز و محسنی و برادری مومنین که امتثال امر او واجب و متحتم بود؛ انجام: و این گفتار بغیر التفات الكتاب تصنیف شد و الحمد الله رب العالمين...

خط: نستعلیق، کا: محمد اکمل بن محمد افضل بن کمال الدين واعظ محرر یزدی، تا: یک شنبه11 ربیع الاول 1095ق؛ جلد تیماج، 10گ (2پ-11ر)، 10 سطر، اندازه: 10/5×14/5 سم [ف: 27-229]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3455/308

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: بین 1063 تا 1141ق؛ جلد: تیماج، 2ص (450-451)، اندازه: 15/5×33 سم [ف: 10-1383]

14. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3497/21- ف

بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 2-154]

لطائف جعفر/ متفرقه/ فارسی

latā’ef-e ja‘far

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8492/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا 1 ص (14-31) [ف: 17-147]

لطایف الحدايق- لطایف الحدايق من نفایس الدقايق

لطایف الحدايق من نفایس الدقايق/ ادبیات/ فارسی

latāyef-ol hadāyeq men nafāyes-d daqāyeq

عباسی، عبداللطیف بن عبدالله، - 1048 قمری

abbāsī, ‘abd-ol-latīf ebn-e ‘abd-ol-lāh(- 1639)‘

وابسته به: حديقة الحقيقة و شريعة الطريقة = فخری نامه؛ سنایی، مجدود بن آدم (473-525)

تاریخ تأليف: 1038ق

در شرح حدیقه سنایی.

آغاز: بسمله. سپاس و ستایش مبتدعی است که بسخن پاک سخندان و سخنگوی را ابداع کرد و حمد و مدح مخترعی است که پرتو نور این دو شریف صورت و مایه را اختراع نمود نگار کرد...

این گلدسته ای است از ریاحین حدیقه سخنوری و هوشمندی و مجموعه ای از لطایف نسخه فرهنگ افزای دانش پژوهی مسما به لطایف... (فهرستواره)

[مشترک پاکستان 29/7 (13 نسخه)؛ نسخه های منزوی 1371/1 (3 نسخه) و 3510/5 (4 نسخه دیگر)؛ فهرستواره منزوی 797/7]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3318/4

این نسخه گزیده ای است از آن و نام «عبداللطیف» در هامش ص 132 دیده می شود؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 101گ (92-192 هامش)، 15 سطر (7×14)، اندازه: 12/5×19/5 سم [ف: 11-2303]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3176/3

آغاز: برابر؛ انجام: بر گرفته بقوت ایمان ** دو گروهی ز عالم تن و جان (در قصیده ستایش ابی نصر احمد صغانی ص 403 حدیقه چاپ بمبئی)

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، 661گ (153-813)، سطور چلیپا (11/5×18)، اندازه: 15×21 سم [ف: 11-2139]

لطائف الحساب/ ریاضیات/ فارسی

latā’ef-ol hesāb

شریف لاهیجی، قطب الدين محمد بن علی، - 1097 قمری

šarīf-e lāhījī, qotb-od dīn mohammad ben ‘alī(- 1686)

اهدا به: میرزا محمد رضی مستوفی دارالسلطنه مزبور و میرزا محمد نصیر

محل تأليف: لاهیجان

رساله ای است «در بیان استخراج خبایا و مضمرات و استعلام مجهولات عددية از معلومات و استحصال مرموزات و ملغوزات».

آغاز: بسمله، حمد بی حساب و عد عالم السرايري را سزاست که خبایای ضمایر اکوان را علم کامل او شامل

انجام: و هی جزء آخرها بالتمام، و بآخره یتم الكلام

[رک: مقدمه محدث ارموی بر تفسیر شریف لاهیجی؛ راهنمای کتاب س 6 ش 10 و 11 ص 816؛ فهرستواره منزوی 2728/4]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5609

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1121ق، مجدول، با حواشی «منه»؛ واقف: نایینی؛ جلد: پارچه ای، 67گ، 15 سطر، اندازه: 11/8×20/8 سم [ف: 8-280]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2032- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-174]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 697- طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1226ق؛ جلد: تیماج، 76گ، 15 سطر، اندازه: 10/5×15 سم [ف: 24-430]

لطائف الحقائق/ گوناگون/ فارسی

latā’ef-ol haqā’eq

رشید الدينفضل الله همدانی، 648؟-718 قمری

rašīd-od-dīn fazl-o-llāh-e hamadānī (1251 - 1319)

از جامع التصانيف الرشيدية یا المجموعة الرشيدية با مباحث سلطانیه او، چاپ دانشگاه تهران در دو مجلد.

آغاز: ان هذه تذكرة فمن شاء اتخذ... اما بعد حمد الله تعالی و الصلاة... چنین گوید ضعیف ترین خلایق... فضل الله ابی الخير المشتهر بالرشید (فهرستواره)

[الذريعة 314/18؛ یادگار نامه یغمایی ص 347؛ ؛ فهرستواره منزوی 798/7]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1281

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8، گویا 708ق، مجدول؛ کاغذ: دولت آبادی، 363گ، 19 سطر، اندازه: 25/6×35 سم [ف: 4-706]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4028- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 4-3]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4768- ف

نسخه اصل: بنیاد خاور شناسی تاشکند 2001 (فهرست 101/4 ش 2940)، رساله 7 بناء کنز المعاني تا پایان رساله 14 رساله عدد؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 3-104]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 412- ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 3833. جلد چهارم مجموعه رشیدیه است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 323گ، 25 سطر [فیلم ها ف: 1-175]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 980- ف

نسخه اصل: پاریسS. P. 63 بلوشه 2217. جلد چهارم مجموعه رشیدیه است؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 1-175]

لطائف الحكمة/ فلسفه/ فارسی

latā’ef-ol hekma

سراج الدين ارموی، محمود بن ابی بکر، 594-682 قمری

serāj-od-dīn-e ormavī, mahmūd ebn-e abī-bakr (1198 - 1284)

اهدا به: عزالدین کیکاووس بن کیخسرو سلجوقی

تاریخ تأليف: 655 ق

این کتاب مشتمل بر دو «قسم» است: قسم اول در «علم و معرفت» که خود به هفت باب تقسیم می شود و در این ابواب به موضوع علم و انواع و فواید آن و اثبات وجود واجب و بحث در صفات او و حکمت در خلق موجودات و اثبات نبوت توجه شده و در حقیقت نوعی از مباحث کلامی و حکمی در آن ها مورد تحقیق قرار گرفته است. در «قسم دوم» مؤلف به بعضی از مباحث سهگانه اخلاق (یعنی تهذیب نفس و تدبیر منزل و سیاست مدن) توجه کرده و به همین سبب آن را «حکمت عملی» خوانده است و توضیحاتی که درباره پادشاهی و شرایط آن و موضوع خلافت و اخلاق ملوک و آداب رعایا نسبت به آنان داده قابل توجه است در مطاوی مطالب حکمی و اخلاق مذکور بسیاری از امثال و اشعار و حکایات به عنوان شاهد به کار رفته است. شیوه نگارش سراج الدين، ساده و روان و از باب تفهیم مسائل علمی به زبان ساده قابلفهم شایان توجه است. (اردلان)

آغاز: بسمله. حمد بی نهایت و ثناء بی طرف و غایت مرخدای را جل جلاله که آسمان رفیع بر کشیده قدرت اوست...

چاپ: به تصحیح آقای دکتر غلامحسین یوسفی در سال 1351 در تهران جزء انتشارات بنیاد فرهنگ به چاپ رسیده

[الذريعه 314/18؛ فهرستواره منزوی 581/6]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 747- ف

نسخه اصل: P. 121 (بلوشه 61/1 ش 98)؛ خط: نسخ، کا: ابوالمحامد محمد بن محمود بن حاجی ملقب به حمید مخلص بخاری، تا: جمعه 4 ذیحجه 684ق، جا: قونیه؛ 182گ، 15 سطر [فیلم ها ف: 1-175]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 230

آغاز: برابر؛ انجام: و اتفق الفراغ من تنمیقه یوم الجمعه في شهر جمادی الآخره سنه احدی و سبعین و سبعمائه و باالله التوفيق.

خط: نسخ خوانا، بی کا، تا: جمادی الثاني 771ق؛ نسخه ما هم از نظر قدمت و هم از جهت خوانا بودن خط واعراب و اعجام و کامل بودن، نسخه ممتازی است؛ واقف: نادرشاه افشار، 1145؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 94گ، 19 سطر، اندازه: 18×25 سم [ف: 1-193]

تهران؛ مطالعات فرهنگی؛ شماره نسخه: ع138

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فهرستواره مینوی: - 176]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1710 و 2052

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-175]

تهران؛ بنیاد فرهنگ ایران؛ شماره نسخه: ع138

نسخه اصل: همان نسخه بالا [نشریه: 11-999]

4. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 269

آغاز: وعده دهد وفا کند پیغامبر صلعم فرمود الحديث بینکم أمانة و ستر آشکارا کردن حرام است

نسخه اصل: کتابخانه مسجد چهل ستون- زنجان. قسمت هایی از قسم دوم کتاب؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن مصطفی، تا: 9 ربیع الاول967ق؛ افتادگی: آغاز؛ 96ص [عکسی ف: 1-313]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 542- ف

نسخه اصل: اسعد افندی ش 2880؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 94گ، 17 سطر [فیلم ها ف: 1-175]

تهران؛ مطالعات فرهنگی؛ شماره نسخه: ع105

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فهرستواره مینوی: -176]

تهران؛ بنیاد فرهنگ ایران؛ شماره نسخه: ع105

نسخه اصل: همان نسخه بالا [نشریه: 11-999]

لطائف الحكمة/ هیئت/ فارسی

latā’ef-ol hekma

سمرقندی، محمد بن اشرف، ق7 قمری

samarqandī, mohammad ebn-e ašraf(- 13c)

کتاب مهم و معتبری است از قرن ششم هجری که شامل هفت رشته از علوم حکمت است. در سبب تأليف می گوید که: «به خاطر می گذشت مدتی که کتابی تأليف کرده شود مشتمل بر لطایف اقسام حکمت به لغت پارسی تا فایده آن عام باشد، اما روزگار چنانک عادت اوست از تعویق آمال و تضییق احوال، آن را در اهمال می انداخت تا بآن خاطر موافق افتاد اشارت بزرگی کذا) بتصنیف نسخه ای که مشتمل باشد بر هفت نوع علم از علوم حکمت بدین تفصیل: هيأت، اقلیدس، اعداد وفق، طبیعی احکام نجوم، رمل، جوهرنامه، و این کتاب را لطایف الحكمة نام نهاده شد».

آغاز: بسمله، رب تمم بالخیر، حمد و ثنا حضرت پادشاهی را که قصر مشید آسمان بر کشیده قدرت اوست، و فرش ممهد زمین گستریده مشیت اوست

فهرستواره منزوی 2728/4 و 3029]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5610

آغاز: برابر؛ انجام: هم چنین ابتداء انجلاء کسوف از جانب مغرب بود و ابتداء انجلاء خسوف از جانب مشرق و تصور آن ظاهرست، و الله اعلم بالصواب

متأسفانه نسخه ما فقط علم اول در هيأت است مشتمل بر سیزده فصل، و شش علم دیگر را از دنبال آن جدا کرده اند؛ خط: نسخ تحریری، کا: محمد بن حمید بن سعد بن جمال، تا: سه شنبه 1 صفر 599ق؛ واقف: نایینی؛ جلد: پارچه ای، 15گ، اندازه: 14/5×17/7 سم [ف: 8-281]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2065- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-175]

لطائف الحكمة/ فلسفه/ فارسی

latā’ef-ol hekma

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29085

آغاز: وعده دهد وفا کند پیغامبر صلعم فرمود الحديث بینکم امانة و ستر آشکار کردن حرام؛ انجام: اگر زللی در مجلسی رفته باشد این کفارت آن گردد و هذا آخر لطائف الحكمة.

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن مصطفی، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا [رایانه]

لطائف حکم در لطائف کلم/ مواعظ/ فارسی

latā’ef-e hekam dar latā’ef-e kalem

گفتار و کلمات حکمت و پند است از کلیله و دمنه، تاریخ و صاف، فرفوریوس با عنوان های کلمه، اشارت، نصیحت.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 901/35- طباطبائی

آغاز: بهترین یاران و برادران آن باشد که در نصیحت مبالغه کند

خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 7ص (241-247)، اندازه: 15/5×25 سم [ف: 23-215]

لطایف الحكم (في مناقب سادات الامم)/ حدیث/ عربی

laṭāyif-ul ḥikam (fī manāqib-i sādāt umam)

آل عصفور، محمد علی بن محمد نقی، 1289-1350 قمری

āl-e ‘osfūr, mohammad ‘alī ebn-e mohammad naqī (1872 - 1932)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17975

آغاز: بسمله، الحمدالله الذي من علینا بکشف؛ انجام: بعد العصر حمق و النوم بعد العشائين یحرم الرزق

خط: نسخ تحریری، کاتب = مؤلف، تا: 1335ق [رایانه]

لطائف الحيل و طرایف العمل/ علوم غریبه/ فارسی

latā’ef-ol heyal va tarāyef-ol ‘amal

کتابی است درعلوم غربیه برگرفته از اساتید فنون مختلف

هم چون قرمس، ارسطو، محمد بن زکریا، ذیمقراطیس، احمد بن یعقوب طبری، اسحق و یوحنا مصری و...؛ شامل دوازده «باب»: 1. درنوشتن خطوط مختلفه؛ 2. صورت های مختلفه از انواع؛ 3. اعمال عجیبه و چراغ ها و آتش ها و شعبده ها؛ 4. اعمال حب و بغض و گشودن و بستن و عقد اللسان؛ 5. اطلاع برضمایر و دفاین و اسرار؛ 6. دفع حشرات و امراض و آفات؛ 7. شعبدهای غربیه و به حرکت درآوردن جمادات؛ 8. معاجین وحب ها؛ 9. شعبد های آب؛ 10. بخورات حب و بغض و نجورات کواکب؛ 11. منافع حیوانات؛ 12. طلسمات.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6824/5-35/4

آغاز: بسمله بدانکه ایدك الله تعالی که چند کلمه دربا ب صنایع که هریک د رکاری و عملی بکار می افتد و بعضی... و بعضی درلیمیا و ریمیا وسیمیا و دررنگ کردن سنگ ها؛ انجام: رهایش کند پس از آن اگر از وی در آهن بمالند آن آهن هرگز زنگ نپذیرد و پیوسته پاکیزه با شد تمت هذه الرسالة الاثني عشر باب من ابواب السيميا و لیمیا بعون الملك الوهاب

خط: نستعلیق، کا: محمد صالح بن عباس جهرمی کاشانی، تا: 20 ربیع الثاني 1112ق؛ جلد: تیماج مذهب، 19گ، 30 سطر، اندازه: 24×37 سم [ف: 6-3445]

لطایف خمسه- سرگذشت و سیرت نامه

لطایف الخيال/ تراجم/ فارسی

latāyef-ol xīyāl

دارابی، شاه محمد بن محمد، 1027؟-1147؟ قمری

dārābī, šāh mohammad ebn-e mohammad (1618 - 1735)

تاریخ تأليف: 1076 یا 1078ق؛ محل تأليف: بنگاله هند

تذکره سرایندگان است به ترتیب سرزمین آنان در دو مجلد: 1. فارس و شیانکاره، 2. توابع فارس، 3. اصفهان، 4. توابع اصفهان، 5. کاشان و توابع آن، 6. دار المؤمنين قم، 7. قزوین و ساوه و نواحی آن، 8. ری و تهران و توابع آن، 9. همدان، 10. توابع همدان، 11. ادربیل، 12. تبریز، 13. توابع آذربایجان، 14. شوشتر، 15. طبرستان و گیلان، 16. مازندران، 17. استرآباد، 18. یزد، 19. کرمان، 20. خراسان، 21. نیشاپور، 22. مشهد، 23. هرات، 24. بلاد متفرقه از خراسان، 25. قندهار و سیستان، 26. فرارود، 27. هندوستان و توابع آن، 28. روم و توابع آن، نجف، کربلا. شمار کسان در نسخه ها یکسان نیست. ارزش آن بیش تر در همروزگاران است. (احمد منزوی)

چاپ: ایران، قم، مجمع الذخائر، 1391 شمسی، با تصحیح یوسف بیگ بابا پور، در دو جلد

[تذکره نویسی در هند و پاکستان ص 202؛ تاریخ تذکره های فارسی 87/2؛ فهرستواره منزوی 1937/3]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4325

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی به امضای نظام دست غیب شیرازی؛ کاغذ: هندی، جلد: میشن، 419گ، 21 سطر، اندازه: 15×20/8 سم [ف: 4-706]

لطائف الخيال (خلاصه) = تذکره نصرت/ تراجم/ فارسی

latā’ef-ol xīyāl (xolāse) = tazkere-ye nosrat

نواب رضوی، محمد صالح بن محسن، ق11 قمری

navvāb-e razavī, mohammad sāleh ebn-e mohsen(- 17c)

تاریخ تأليف: 1104ق

متن از عارف شیرازی، خلاصه از صدر الممالك میرزا محمد صالح نواب رضوی فرزند میرزا محسن بادیباچه ای از محمد نصیر نصرت فرزند محمد جعفر نگاشته 1104ق (=گل انتخاب)، گزیده ای است با افزودگی هایی. گلچین معانی می نویسد: هیچ ارتباطی میان این دو کتاب (لطائف الخيال عارف وکتابی که به نام خلاصه آن مورد گفتگوست) نیست، آن تذکره است و این سفینه، آن رویهم 35 تن سراینده را با زندگی نامه آورده، و این از 963 تن سراینده بی زندگی نامه سروده هایی با رعایت ردیف و قافیه و به ترتیب الفبائي آورده است. ابن یوسف (مجلس 479/2)و الذريعه (237/7) به گونه ای دیگر سخن می گویند که نیاز به بررسی بیش تر روی نسخه های این دو کتاب هست. (احمد منزوی)

محمد نصیر بن محمد جعفر رضوی متخلص به نصرت در مقدمه ای که بر آن نوشته، چنین سخن گفته: «جناب... میرزا محمد صالحای رضوی... با وجود کثرت مشاغل صفوی و صرف همت والا نهمت به کسب معارف حقیقه اخروی در فواصل اوقات به قدر انتهاض فرصت از هر گلشنی گلی نوشکفته و از هر مرغزاری سنبلی تازه رسته و از هر نهالی ثمر نورس خیالی فراهم آورده گلدسته بسته بودند؛ به خاطر دقایق ذخایر خدام والا مقام معزی اليه رسید که آن گلدسته های رنگین را... یک جا جمع نموده و به تربیتی خاص که هر آئینه باعث تسهیل شناختن مقام هر از آن ها تواند بود مرتب و به لطایف آن خیال ملتفت سازند لهذا جهت تبیین این مرام حسب الاشاره خدام والا مقام مشار اليه این حقیر بی بضاعت ابن محمد جعفر الرضوي محمدنصیر متخلص به نصرت این شکسته بسته را که به طریق براعت استهلال محتوی است بر اسامی تخلصات شعرائی که درین مجموعه اندراج یافته مقدمه بیان ترتیب آن نموده». وی پس از آن توضیحاتی درباره روش ترتیب اشعار نوشته است (ذیل عنوان ذکر قاعده و بیان ترتیب اشعار)، و با مثنوی

کوتاهی از یحیای استرآبادی خالص تخلص در تاریخ تأليف کتاب آمده است: «سعی بنموده میرزا صالح ** جمع بنموده میرزا صالح/ آن که او را به وصف حاجت نیست ** هیچ وصفی به از سیادت نیست/ خالص این تحفه تمام عیار ** هست مجموعه بهشت و بهار/ حواهی ار زین کتاب تاریخش ** شد «کل انتخاب» تاریخش برابر سال 1104ق». (حکیم)

[الذريعة 232/7 و 1293/9 و 315/18؛ تذکره نویسی در هند و پاکستان ص 5 و 785؛ تاریخ تذکره های فارسی 88/2؛ شجره طیبه 234 و 460؛ فهرستواره منزوی 1939/3]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9054

آغاز: آغاز مقدمه: ای از تو بلند تارک و تاج سخن ** گوهر ز تو یافت بحر مواج سخن... بلند خیالان محفل دانش و آگاه دلان فسحتکده بینش که آشنایان زبان وحی و حاجیان سراپرده مخفیات الهام. آغاز: ابتدای لطایف الخيال. حرف الف. بسمله وحید. زهی نخل قدت عمر روزگار رسا ** تو در زمانه چنانی که روح در اعضا؛ انجام: انجام مقدمه: چنان که کلمه شکن مثلا پیش از کلمه فکن. دگر کلمه سازد قبل از کلمه سوزد و نقل شده و علی هذا القياس ايضاً تمت تمام شد. انجام موجود: گفتم که بخور باده گرفت و به زمین ریخت ** گفتم که چرا ریختیش گفت که مستم

خط: نستعلیق شکسته، کاتب = مؤلف، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ خط آن شباهت هایی با نسخه شماره 1170 همین کتابخانه دارد، بخش هایی از آن منظم و قسمت هایی آشفته است، مصحح، با بلاغ مقابله، از عبارات بلاغ بر می آید که نسخه 3 بار خوانده شده باشد، روی بسیاری از برگ ها عبارت «بلغ ثانی و ثالثا» نوشته شده، روی ابیات و مصراع های تصحیح شده هم حرف «ص» نوشته شده که در مواردی این حرف دو بار یا سه بار در کنار یک شعر تکرار شده است: «ص ص» و «ص ص ص»؛ در مواردی این سه نقطه خط خورده که نشان می دهد شک کاتب یا مصحح برطرف شده؛ مهر: «محمدتقی1220» (بیضوی) و کتابخانه جعفر سلطان القرايي؛ 313گ، اندازه: 13/5×23/8 سم [ف: 29/2-677]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8217

آغاز: اشعار: بسمله حبذا این کتاب فرخ فال؛ انجام: بپوشان چشم اگر دلرا بجای خویش می خواهی

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 274گ، اندازه: 24×35 سم [ف: 27/2-15]

3. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2730

آغاز: این نسخه پس از مقدمه مفصل و دو فهرست این است: خالصا: ای شده نام تو زیب هر کتاب ** گویم از حسن تو دارد هر که تاب

خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول، با دو سرلوح، دارای مقدمه و دیباجه مفصل نصرت؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 347ص، 10 و 11 سطر، اندازه: 19/5×31 سم [ف: 2-482]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4131

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول، با سرلوح زرین کوچک؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 222گ، اندازه: 21×28/9 سم [ف: 4-706]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2951

آغاز: ای از تو بلند تارک و تاج سخن ** گوهر ز تو یافت بحر مواج سخن... بلند خیالان محفل دانش و آگاه دلان فسحتکده بینش؛ انجام: غنچه را لعل لب منقار بلبل می کند ** سرو اگر بیند ترا از خرمی گل می کند

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن11و 12؛ بسیار نسخه پاکیزه ایست؛ تملک: عباسعلی حسینی، مورخ 1295؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 169گ، 27 سطر (14×27)، اندازه: 23×36 سم [ف: 10-1845]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1170

بی کا، بی تا؛ بر حسب قرائن چنین به نظر می آید که این نسخه به خط خود جامع باشد، برگ نخستین کنونی از اواخر کتاب بوده و برگ هایی از آخر نسخه هم از میان کتاب می باشد و از اول کتاب در حدود نصف آن افتاده و ابیات کنونی نسخه در حدود 14000 بیت است؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 242گ، اندازه: 22/5×35/5 سم [ف: 3-449]

لطائف سبع = تعليقة علی ديباجة فصوص الحكم/ عرفان و تصوف/ عربی

laṭā’if-u sab‘ = ta‘līqat-un ‘alā dībājat-i fuṣūṣ-il ḥikam

گیلانی، میرزا هاشم، ق14 قمری

gīlānī,mīrzā hāšem(- 20c)

وابسته به: فصوص الحكم = الفصوص؛ ابن عربی، محمد بن علی (560-638)

گفتاری است درباره وجود، وحدت و مراتب وجود، بخش بندی نشده، در آن چند بار از صدرالدین قونوی یاد کرده است. خود بدان نامی نداده و نام نگارندهدر متن نیامده است. جز آن که نسخه دیگری از این رساله با دیباچه ای فارسی در دست هست که در آن جا از وی به نام «دام مجده» یاد می کند. (احمد منزوی)

آغاز: الحمدالله رب العالمين و الصلوة علی محمد و آله الطاهرين و بعد اعلم ان النفس الانسانية بحکم خواص التطورات و غلبة احکام الطبيعة...

انجام: و مظاهرها و غیرها. و لولا ضیق المجال و تشویش الحال نبهتها و اوضحت اسرار الحكم و المعارف التي تعد من کلمات اکابر العرفاء في ذلك المقام...

1. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 311/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: سید علی اکبر بن سید محمد صادق طباطبایی حسینی، تا: رمضان1311ق، جا: تهران؛ در برگ 105پ-106ر گفتاری از میرزا هاشم در بیان مراد از «مهمة» دیده می شود؛ جلد: تیماج، 12گ (94پ-105ر)، 20 سطر (8/5×17/5)، اندازه: 16/5×21/5 سم [ف: - 213]

مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 60/10 عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [ف: 3-1336]

2. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 397/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، کا: سلیمان برازجانی شیرازی، تا: 21 محرم 1312ق؛ 10گ (1پ-10پ) [ف: 1-214]

3. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1386/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: 14 شعبان1312ق؛ سپس «مراتب الخمس» از همو؛ 17گ (1پ-17ر) [ف: 3-282]

4. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 397/3

خط: نستعلیق پخته، کا: یوسف موسوی اردکانی، تا: 1313ق؛ با دیباچه الحاقي، نسخه کاملتر؛ 23گ (15پ-37پ) [ف: 1-214]

اللطائف السنية في اخبار الممالك اليمنية/ تاریخ/ عربی

al-laṭā’if-us sanīyya fī axbār-il mamālik-il yamanīyyi

کبسی، محمد بن اسماعیل، - 1308 قمری

kabasī, mohammad ebn-e esmā‘īl(- 1891)

به درخواست: سید احمد بن علی معافی

تاریخ تأليف: 22 رجب 1305ق

مؤلف در این کتاب تاریخ سلاطین حکمران بر یمن و عمال آنان را از صدر اسلام تا سال 1305 به رشته تحریر آورده و آن را به ترتیب سال تنظیم نموده است.

آغاز: الحمد الله من لا یستحق الحمد سواه و صلاته و سلامه علی رسوله و مصطفاه وآله سفن النجاة و اصحابه القلادة الهداة

چاپ: یمن، صنعاء، محقق: ابوحسان خالد ابا زید الاذرعي، مكتبظة الجيل الجديد، چاپ 1، 1426ق.

[مؤلفات الزيدية 402/2]

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 650

نسخه اصل: کتابخانه آکادمی لینچی- رم 364؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 12جمادی الاول1350ق، جا: صنعاء؛ در صفحه عنوان معرفی کتاب به زبان ایتالیایی نوشته شده است؛ 121ص [عکسی ف: 2-285]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 451

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه آکادمی لینچی- رم 362؛ خط: نسخ، بی کا، تا: جمادی الاول 1353ق؛ افتادگی: انجام؛ از روی نسخه اصل، اصل کتاب نیز ناقص بوده؛ 298ص [عکسی ف: 2-46]

اللطائف السنية في شرح ديباجة الرسالة الشمسية/ منطق/ عربی

al-laṭā’if-us sanīyya fī š.-i dībājat-ir r.-tiš šamsīya

عبدالمجید بن نعمان

abd-ol-majīd ebn-e no‘mān‘

وابسته به: تحریر القواعد المنطقية في شرح رسالة الشمسية = شرح شمسیه قطبی قطب الدين، رازی، محمد بن محمد (694-766)

شرحی بر دیباچه «تحریر القواعد المنطقية في شرح الشمسية»

آغاز: بسمله، قال الفقير عبدالمجید ابن نعمان رزقهما الله تعالی قائدا الي الجنان بعد الحمد المحمود علی نواله و الصلاة علی افضل رسوله محمد و اله و بعد فهذه رسالة حاوية للطائف السنية

انجام: لامتناع ان یکون جزء التي مطلوبا ثبوته له بالبرهان بينة الثبوت للشئ ولیکن هذا آخرما اردنا ایراده في هذه الاوراق

1. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2873-15/113

آغاز و انجام: برابر

در فهرست با نام تحریر القواعد آمده است و احتمالاً در ادامه تحریر القواعد را نیز دارد؛ خط: نستعلیق شکسته، کا: حاج محمد بن محمد صادق، تا: 28 جمادی الثاني؛ جلد: تیماج، 135گ، اندازه: 17×22 سم [ف: 2-746]

2. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8326/1-56/176

آغاز: برابر

از اول تا آخر؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 4گ (1-4)، 19 سطر، اندازه: 11×19 سم [ف: 5-2575]

3. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8223/2-56/73

آغاز: برابر

از اول تا آخر؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 3گ (3-5)، 21 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 5-2575]

لطائف شرفی در فن ترسل و صناعت استیفاء/ نامه نگاری/ فارسی

’latā’ef-e šarafī dar fann-e tarassol va senā‘at-e estīfā

فلک علای تبریزی، عبدالله بن علی، ق8 قمری

falak ‘alā-ye tabrīzī, ‘abd-ol-lāh ebn-e ‘alī(- 14c)

برای: شرف الدين حاج محمد فرزند سعدالدین محمد ساوجی وزیر غازان خان

در فن ترسل و صناعت استیفا. وی این کتاب را از کتاب دیگرش سعادت نامه برگزیده است. در پایان سعادت نامه (نسخه کتابخانه مجلس) از کتاب دیگرش قانون السعادة یاد می کند. مرحوم تربیت کتاب الهادية الي حل الكفاية (شرح مشکلات

کافیه ابن حاجب) را نیز از او نام می برد. این رساله مبسوط، مشتمل است بر مقدمه و دو قسم در ترسل و صناعت استیفا.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14590/107

آغاز: حمد و ثنا و مدح و سپاس حضرت باری عز شأنه و جلسلطانه را...

خط: نسخ، کا: ابوالمجد تبریزی، تا: یک شنبه 26 ربیع الاول723ق؛ جلد: تیماج، 17ص (418-434)، 41 سطر، اندازه: 19×32 سم [ف: 41-91]

لطائف الطوائف- لطائف الظرائف

لطائف الطوائف- اتفاقات بدیع و شگفت

لطائف الظرائف = لطائف و ظرائف = مجموعة اللطائف = لطائف الطوائف/ داستان- فارسی

latā’ef-oz zarā’ef = latā’ef va zarā’ef = majmū‘at-ol latā’ef = latā’ef-ot tavā’ef

فخرالدین صفی، علی بن حسین، 868-939 قمری

faxr-od-dīn safī, ‘al ebn-e hoseyn (1464 - 1533)

اهداء به: ظهیر الدين شاه محمد سلطان پادشاه گرجستان

تاریخ تأليف: 939ق؛ محل تأليف: گرجستان

درچهارده «باب» وهر باب درچند «فصل»، حکایت ها و ظرایف را برای ندیمان پس از رهایی از زندان یک ساله هرات گردآورده است. عناوین «باب» ها: 1. استحباب مزاح وذکر مطایب های پیغمبر؛ 2. لطایف از امامان؛ 3. لطایف از پادشاهان؛ 4. از امیران؛ 5. ازادیبان؛ 6. اعراب بلیغان؛ 7. مشایخ وقضات؛ 8. فرزانگان؛ 9. سرایندگان و آن چه بالبداهة سروده اند؛ 10. ظرفا ازمرد وزن؛ 11. بخیلان؛ 12. طماعان؛ 13. اطفال وبندگان؛ 14. ابلهان و پیامبران دروغین.

آغاز: بعد از ادای لطایف تحمیدات الهي و وظایف صلاة حضرت رسالت پناهی علیه و آله صلاة مصونة عن التناهي چنین گویند فقیر حقیر بقعر و نیستی مباهی... که چون در شهور سنه تسع و ثلاثین و تسعمائة...

انجام: ریحانه مجنونه ازمجذوبات بود همیشه درگورستان ها اقامت کردی و هرگز روی بعمارت نیاوردی ازو سوال کردند که همه عمر درگورستان می باشی جهت آن چیست گفت بر در دروازه وصال نشستهام... که کی باشد که این در باز شود. منتظر باش وچشم بر در دار ** کو نظر را در انتظار نهاد.

چاپ: مشار فارسی، ج4، ص4379؛ بمبئی، سنگی، 1311ق، وزیری کوچک، 175ص؛ تهران، اقبال، تصحیح احمد گلچین معانی، 1336ش، سی و سه + 462ص

[الذريعة 317/18؛ نسخه های منزوی 3619/5؛ فهرستواره منزوی 465/1]

شرح و حواشی:

1- لطائف الظرائف (منتخب)؛ تنکابنی، اسدالله (-12)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 108 سرود

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ دارای یک سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، قطع: وزیری [نشریه: 13-436]

2. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2657

آغاز:... باب چهارم در ذکر لطایف امراء و مقربان و ظرایف وزراء و ارباب دیوان؛ انجام: محمود غزنوی چون دارالشفاء غزنین بساخت... و مکانی دلکش دید مشتمل بر انهار و اشجار آن جا دو رکعت نمازگذارد دیوانه در گوشه بزنجیر محبوس بود آواز...

خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: اوایل قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: چرمی، 122گ، 18 سطر، اندازه: 14×24 سم [ف: 3-1165]

3. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2799

آغاز:... بودند سلام کردم جواب داد و فرمود که در آی؛ انجام: اکنون آن چه می کنی تو بکن در حالی که عقل با تست عمش بخندید و از سرگناه او درگذشت کودکی در مکتب...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواخر قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: ، 178گ، 18 سطر، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 3-1166]

4. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2950/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالخالق بن قاضی سلطان محمد، تا: ذیقعده 998ق، جا: لاهور؛ مصحح؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 182گ (1پ-182ر)، 19 سطر (7×15/5)، اندازه: 12×19 سم [ف: 5-475]

5. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3054

آغاز: آمد و راه صحرا گرفت و در صحرای جوی باریک بود؛ انجام: پایان: و این صدقه دادن چیست...

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 152گ، 21 سطر (7×17)، اندازه: 13×20 سم [ف: 6-853]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6281/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: میشن، 42گ (151پ-192ر) [ف: 9-307]

7. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5445/58

منتخب و بندهایی از آن است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد شاه قاضی، تا: قرن 11؛ مجدول؛ جلد: میشن، 4گ (145ر-148پ)، اندازه: 14/8×26/1 سم [ف: 8-390]

8. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5765/5

آغاز: بسمله. حمدله. و العاقبة للمتقین و الصلاة و السلام علی رسوله محمد و آله... اما بعد چنین گوید فقیر حقیر [علی بن]

حسین الواعظ الكاشفي المشتهر، تأليفي که رجاء بکرم الهي؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ نام کتاب و نگارنده و فهرست باب ها در دیباچه آمده است، به اتمام رسید این نسخه متبرکه «لطایف و ظرایف» سلخ ربیع الثاني 1151 مطابق سنه بیست و چهارم جلوس محمد شاه محمد شاه پادشاه در شاه جهان آباد (30ر91ر) محله مسجد کهور، به خط کاتب هندی؛ کاغذ: هندی، جلد: مغزی دار یشمی، 13 سطر [ف: 9-30]

9. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2949

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 188گ، 16 سطر (8×15/5)، اندازه: 13×22 سم [ف: 5-475]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 158

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز ووسط (آغاز در دیباچه و انجام در فصل یکم از باب دهم افتاده)؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 152گ، 12 سطر (7×17)، اندازه: 15×25 سم [سنا: ف: 1-80]

11. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 649

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، قطع: ربعی [نشریه: 7-215]

12. اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 251

آغاز: اقبال نماید و اگر زنگار دهشتی و غبار وحشتی بر آیینه ضمیر منیر که جام جهان نمای عالم صغیر و کبیرست

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: ورثه مرحوم امام زاده؛ 154گ، 17 سطر، اندازه: 11/5×18/5 سم [ف: 2-5]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3100/4

آغاز: برابر؛ انجام: گفت جبرئیل بتو می آمد گفت بیش تر خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: 1020ق؛ افتادگی: وسط و انجام؛ کاغذ: امیری، جلد: میشن، 201ص (394-594)، 23 سطر، اندازه: 11×18/5 سم [ف: 10-652]

14. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1325

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1071ق؛ 179گ، اندازه: 13×18/5 سم [نسخه پژوهی: 2-212]

15. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2468

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 14 صفر 1077ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 194گ، 16 سطر، اندازه: 11×19 سم [ف مخ: 4-1652]

16. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10147/24

بخشی از آن در بیان استحباب مزاح و ذکر بعضی مطایبه های پیغمبر و...؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ 49ص (حاشیه 12-60) [ف: 32-182]

17. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1852

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: میشن، 28گ، 12 سطر، اندازه: 12/3×18/4 سم [ف: 4-706]

18. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 37607

آغاز: رود نیل از زیر قصر من می گذرد پس او مباهات کرده است به حکومت و ولایت مصر؛ انجام: اگر موی در درون خوب بودی همه حیوانات را موی به درون آفریدی.

شامل اواخر باب چهارم تا پایان کتاب؛ خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر حسینی رضوی نجفی، تا: چهارشنبه 18 ربیع الاول 1110ق، جا: اصفهان؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: آقا میر علی اکبر ولد حاج میر مهدی «عبده الراجي علی اکبر رضوی» (بیضوی)؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج مذهب، 36گ (1ر-36پ)، 15 سطر، اندازه: 14×19 سم [اهدائی رهبر: 8-501]

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1353/1

همان نسخه بالا [مؤيد: 3-290]

19. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 163

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1186ق؛ جلد: تیماج، 105گ، 20 سطر، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 1-117]

اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 341

همان نسخه بالا [نشریه: 11-913]

20. شیراز؛ شاه چراغ؛ شماره نسخه: 716

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 6گ، اندازه: 14×19 سم [ف: 3-74]

21. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 826-5/116

آغاز: شریفه امام علی نقی رضی الله عنه درکشف الغمه از علی بن محمد نوفلی نقل کرده که امام گفت اسم اعظم هفتاد و سه حرف است... فصل چهارم درلطایف مدعیان نبوت مردی دعوی نبوت کرد؛ انجام: فصل سیوم درلطایف دروغ گویان از دروغ گویی پرسیدند هرگز راست گفته ای... و در طعام ختنه سوری من از جمله مصالح صد من زعفران سوده کمندی

از ماقبل «فصل چهارم درلطایف مدعیان نبوت» از باب سوم تا «فصل سیوم درلطایف دروغ گویان» از باب چهارم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن12 و 13؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛

مهر: «دخیل حسین عبدالحسین است 1251» (بیضوی)؛ جلد: تیماج مذهب، 151گ، 15 سطر [ف: 6-3446]

22. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 128- ج

نسخه ار قزوینی خوانده و حواشی نوشته است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 77گ، 22 سطر (10/5×17)، اندازه: 17×22 سم [ف: 1-405]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 53/6 سرود

یکی از فصل ها در صنایع شعری، ناقص است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1224ق [نشریه: 13-422]

24. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2321

آغاز و انجام: برابر

باب اول و پنج فصل ازباب 13 و کل باب 14 را دربردارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیقعده 1248ق؛ افتادگی: وسط؛ جلد: تیماج، 10گ، 19 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف مخ: 4-1652]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 825/3

«فصل هشتم در مزاح صحابه با یک دیگر» است و می رسد به «فصل هفتم در لطائف حکایات ابلهان و کذابان و مدعیان نبوت و دیوانگان»؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 17 رجب 1282ق؛ افتادگی: آغاز؛ با اغلاط تصحیح شده با مداد در حاشیه؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج، 208ص (17-224)، ابعاد متن: 10×14، اندازه: 15×22 سم [سنا: ف: 2-70]

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 802/3

همان نسخه بالا [نشریه: 7-257]

26. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2206/1

خط: شکسته نستعلیق، کا: اسدالله بن نظر علیخان تنکابنی، تا: 1293ق؛ جلد: مقوایی، 210ص، 12 سطر(7×14/5)، اندازه: 13×21 سم [ف: 5-295]

27. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 772/1

تنها بخشی از فصل سوم از باب دوم است؛ خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: گالینگور، 19گ (1پ-19پ)، 13 سطر، اندازه: 15×20 سم [نشریه: 13-156]

28. همدان؛ برنا، قاسم؛ شماره نسخه: 32

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14 [نشریه: 5-376]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16011/3

آغاز: و چون جناب وزارت مآب را که جامع فضایل کسبی و مستجمع شمایل ذهبی است؛ انجام: الصباح یعنی دوای تو منحصر است بناله که سر شب کنی تا بامداد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1302ق؛ افتادگی: آغاز؛ 82گ (57ر-138پ)، 12 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 44-196]

30. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8977/17

از ص 121 تا پایان نسخه بدون نظم و تربیتی مشخص حکایات و داستان های پراکنده ای از کتاب لطائف الطوائف نوشته شده؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ اندازه: 14/3×23/5 سم [ف: 29/1-537]

31. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9794

آغاز: برابر؛ انجام: که از اقران شیخ سعدیست غزلی دارد که در بعضی ابیات آن در هر.

خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 118گ، 12 سطر، اندازه: 12×16 سم [ف: 31-91]

32. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 622/2

آغاز: بعد از ادای تمحیدات الهي

بی کا، بی تا؛ اندازه: 16×21/5 سم [ف: 2-381]

لطائف الظرائف (منتخب)/ داستان/ فارسی

latā’ef-oz zarā’ef (mn.)

تنکابنی، اسدالله، ق12 قمری

tonekābonī, asadollāh(- 18c)

وابسته به: لطائف الظرائف = لطائف و ظرائف = مجموعة اللطائف = لطائف الطوائف؛ فخرالدین صفی، علی بن حسین (868-939)

حکایاتی را از کتاب «لطایف الظرايف» کاشفی سبزواری انتخاب و به عینه نقل کرده است

قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 478/5

خط: نستعلیق، کا: اسد الله تنکابنی، تا: 1286ق؛ 19گ (106پ-124ر)، 11 سطر (6×13)، اندازه: 11×18 سم [ف: 2-87]

لطائف الظرائف و طرائف المعارف/ مواعظ/ عربی

laṭā’if-uz ẓarā’if wa ṭarā’if-ul ma‘ārif

جزایری شیرازی، محمد مؤمن بن محمد قاسم، 1074ق 12 قمری

jazāyerī šīrāzī, mohammad mo’men ebn-e mohammad qāsem (1664 - 18c)

تاریخ تأليف: 6 رجب 1109ق؛ محل تأليف: قصبه بکر از توابع تتر از بلاد سند

مؤلف کتابی در هفت «مجلس» با عنوان «مجالس الاخبار و مجالس الاخيار» تنظیم کرده که عبارتند از: 1. در تاریخ انبیا به نام «معارج القدس»؛ 2. در مناقب ائمه به نام «تحفة الابرار»؛ 3. در احوال پادشاهان به نام «بحر المعارف»؛ 4. در احوال اولیا و و علما و شعرا به نام «ربیع الابرار»؛ 5. در حالات خود مؤلف به نام «زهرة الحياة الدنيا»؛ 6. در شرح سیصد حدیث به نام «روح الجنان»؛ 7. در فوائد متفرقه از انواع علوم و فنون به نام «لطائف الظرائف.

[الذريعه 357/19 و 316/18]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7154

آغاز: الحمدالله علی الحكيم المؤمن... و بعد فیقول العبد الآثم، محمد مؤمن بن الحاج محمد قاسم الجزايري زاد الله یقینها...

نصيحة: هذه الدنيا المذمومة المهلكة هی بعینها المزرعة؛ انجام: بکر من توابع تتر من البلاد السنديه لاامنحت ریاضها مخضرة ندية و کانت تأليف جمیع المجلدات سبع سنین، و الحمدالله علی نعمة الاتمام و الصلوة و السلام علی محمد و آله و السلام.

نسخه حاضر مجلس هفتم است که شامل احادیث و اخبار و مواعظ در موضوعات متفرقه به صورت «فصل» می باشد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن جمشید مراغی، تا: 28 رجب 1240ق؛ تملک: آقا میرزا آقا بن مرحوم؛ مهر: عبدالله بن محسن بن عبدالله اردبیلی (بیضوی)؛ جلد: تیماج قهوه ای، 249گ، 17 سطر، اندازه: 10/5×18 سم [ف: 25-163]

لطائف العالمين و تحایف العالمين/ کلام و اعتقادات/ عربی

laṭā’if-ul ‘ālamīn wa taḥāyif-ul ‘ālamīn

تبریزی، ابراهیم بن عبدالجلیل، ق13 قمری

tabrīzī, ebrāhīm ebn-e ‘abd-ol-jalīl(- 19c)

اهداء به: میرزا ابو القاسم فراهانی

نویسنده می گوید پس از آن که از تحریر رساله «تحفه الملوك و سر السلوك» فارغ آمدم بر آن شدم که رساله مختصری در سر العالمين بنگارم؛ این رساله در چهار «مقاله» است: 1. معرفة الله و توحیده و عدله و سایر صفاته؛ 2.سر الخليقه و بیان العوالم؛ 3. الولاية و النبوه؛ 4. بیان حقیقه الانسان و سیره في العوالم و تطبیق العالمين و بیان الانسان الفلسفي.

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 104

آغاز: بسمله، الحمد الله خالق الخلق باسط الرزق بدیع السموات و الارض رب العالمين...؛ انجام: والعدل المشتهر عجل الله فرجه و سبل مخرجه و السلام خیر ختام.

خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13، جا: تبریز (احتمالا)؛ مهر: ناصر الدين شاه؛ جلد: تیماج، 74گ، 15 سطر (6/5×12)، اندازه: 12×19/5 سم [ف: 7-96]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17721

بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

لطائف العرفان = لطائف التفسير = تفسیر سیف الدين = تفسیر زاهدی/ تفسیر/ فارسی

latā’ef-ol ‘erfān = latā’ef-ot tafsīr = tafsīr-e sayf-od dīn = tafsīr-e zāhedī

درواجکی بخارائی، احمد بن حسن، - 549 قمری

darvājakī-ye boxārāīī, ahmad ebn-e hasan(- 1155)

تاریخ تأليف: 519ق

تفسیری است شیعی که به نام های «لطایف العرفان» و «لطایف التفسير» و «تفسیر سیف الدين» و «تفسیر زاهدی» و «تفسیر زاهد درواجکی» نیز خوانده می شود. متنی است پرارزش به فارسی از قرن 6. پس از بیان شأن نزول و شمار آیات و کلمات و حروف و هم چنین نکات ادبی، روایی و اقوال مفسرین به ترجمه و شرح معانی آیات پرداخته و در مقدمه چنین آمده است: «الشيخ الامام الأجل سیف الملة و الدين الزاهد الاستاد فخر الملة تاج المفسرين ابونصر بن احمد... في تفسیر کلام الله تعالی... مورخا في یوم التاسع من شوال سنة تسع عشر و خمس مائة... به تفسیر قرآن و شرح معانی و بیان مجمل و مفصل وی، ناسخ و منسوخ وی و محکم و متشابه وی و وعد و وعید وی و بیان نهی و نزول وی و قصص و نظم وی بر سبیل اختصار الموفق للصواب و الهادي الي الرشاد وابتدا کردیم از تفسیر اعوذ و هر چند اعوذ از قرآن نیست...».

آغاز: بسمله. الحمدالله الذي انزل القرآن نوراً مضياً و جعل اتباعه ديناً رضياً... قال الشيخ... ابتدا کردیم بتفسیر قرآن و شرح معانی و بیان

انجام: بگوی اعوذ برب الفلق و اعوذ برب الناس

[نسخه های منزوی 16؛ فهرستواره مینوی ص 93]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6206- ف

نسخه اصل: گنج بخش 1305؛ خط: نسخ خوش، کا: ترکستانی، تا: قرن 7 [فیلم ها ف: 3-209]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6207- ف

نسخه اصل: گنج بخش 4046؛ خط: نسخ خوش، کا: ترکستانی، تا: قرن 8 [فیلم ها ف: 3-209]

3. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 150- عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: فبلغن اجلهن فامسکوهن.

اصل نسخه: گنج بخش، ش 1305. در 3 مجلد؛ خط: ثلث، بی کا، تا: قرن 7-8؛ 516ص، قطع: رحلی [عکسی ف: 2-243]

4. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 155- عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: از پرسیدن و دیدن با ذکر...

اصل نسخه: گنج بخش، ش601. از فاتحه تا پایان کهف؛ خط: ثلث، بی کا، تا: قرن 7-8؛ افتادگی: انجام؛ 300گ [عکسی ف: 2-234]

5. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 217- عکسی

اصل نسخه: گنج بخش، ش 4046 (گنج 56/1)؛ افتادگی: آغاز و انجام (آغاز در سوره بقره و انجام در سوره مراسلات افتاده). در 2 مجلد؛ خط: ثلث خوش ترکستانی، بی کا، تا: قرن 8؛ 617ص [عکسی ف: 2-234]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12150

آغاز: و این عهد را به خود اضافت کرد بدان معجزه فرمایند بدین عهد ویست قوله تعالی اوف بعهدکم و این بدان معجزه قبول کننده و گذارنده این عباد ماثیم و کذلك؛ انجام: در لوح محفوظ یاد کرده شده است ان الله بکل شی علیم خدای تعالی داناست به همه چیزها. تمت سورة الانفال بعون الله ذو الجلال و هو کبیر المتعال.

از آیه 40 سوره بقره تا آخر سوره انفال؛ خط: تحریری، بی کا، تا: 761ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 588گ، 25 سطر، اندازه: 19/5×27 سم [ف: 35-149]

7. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 218

جلد 1 و نیمه نخستین؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 و 9؛ مجدول، مذهب؛ کاغذ: ترمه بخارایی، جلد: میشن، 322گ، 37 سطر، اندازه: 25×33 سم [ف: 4-707]

8. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 219

ج 2 و نیمه دوم قرآن و دنباله شماره پیش؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 و 9؛ کاغذ: ترمه بخارایی، جلد: میشن، 290گ، 37 سطر، اندازه: 24/7×32/7 سم [ف: 4-707]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1387

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 8 و 9، مجدول؛ تملک: عبدالعلی که از منور علی صاحب پسر قاضی انور علی صاحب در 21 ربیع الثاني 1296 خریده است؛ مهر: ابو محی الدين محمد ابراهیم؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 235گ، 33 سطر (19×25)، اندازه: 25×33 سم [سنا: ف: 2-242]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4236- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 3-35]

10. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1228

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری بدخط، کا: عالی الدين احمد یا عالم الدين احمد، تا: جمادی الاول 829ق؛ واقف: امیر جبرئیل از حیدرآباد دکن، 1037؛ کاغذ: کشمیری، جلد: تیماج، 507گ، اندازه: 24×30 سم [ف: 1-440]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1398- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-175]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4673- ع و 3602- ف و 4676- عکس

نسخه اصل: فاتح ش 303. ج 1؛ کا: محمد بن عبدی بن قتلغ شاه ترکستانی، تا: جمعه 22 ربیع الاول 877ق؛ 434گ [فیلم ها ف: 1-175 و 2-196 و 3-231]

تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 12بخش3 و 13بخش3

نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [ف: - 93]

12. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17559

آغاز: ان الله حرمهما علی الكافرين چون طبع آدمی به شهوتی میل کند بهشت و دوزخ بر وی عرض کنی باز نایستد؛ انجام: و لو تقول علینا... و انه لتذكرة للمتقین یعنی محمدا کما یزعم الكفار.

از اواخر مقدمه تا آیه 48، از سوره «الحاقة» است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ جلد: تیماج، 519گ، 35 سطر، اندازه: 24/2×31 سم [ف: 22-152]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2762 و 2001- ف

آغاز: سورة الكهف مكية... بسمله. قوله تعالی الحمد الله... کذبا حق سبحانه و تعالی بندگان خود را تعلیم کرده و بایشان آموخت که چگونه حمد و ثنا گویند او را بر بزرگوارترین نعمتی که برایشان کرده است و آن قرآن است؛ انجام: برابر

از سوره کهف است تا پایان قرآن؛ خط: نسخ، کا: حیدر بن عبدالحمید قاینی، تا: 10 ربیع الاول 968ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 568گ، 24 سطر (14/5×25)، اندازه: 22/5×33 سم [ف: 10-1622] و [فیلم ها ف: 1-175]

14. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1095- ف

نسخه اصل: ش 20 تفسیر. از مریم تا پایان؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 2 ربیع الثاني 977ق [فیلم ها ف: 1-175]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1415

خط: نسخ، کا: حسین بن علی، تا: 7 محرم 980ق، جا: ارض روم؛ از روی نوشته عبدالحی بن محمد بن محمد جامی در بامداد روز یک شنبه 27 شعبان 761؛ تملک: عبدالفتاح بیک، حسین الحسيني؛ جلد: مقوایی، 394گ، 35 سطر (13×21)، اندازه: 15×24 سم [سنا: ف: 2-250]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4233- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 3-34]

16. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12298

آغاز: کان موالی رسول علیه السلام و... سبب ذلك... کانوا اضعف الخلايق و لذلك اختاروا الفرار... البلدان و الامصار و کان من عادتهم الحرب و القتل؛ انجام: عسی ربه ان طلقکن ان یبدله ازواجاً خيراً منکن مسلمات مؤمنات.

از اواسط سوره احزاب تا آیه 4 از سوره تحریم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ جلد: گالینگور، 390گ، 16 سطر، اندازه: 20×28/5 سم [ف: 35-264]

17. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18199

آغاز: سورة الانعام حجاج مع المشركين... بسمله قوله عزوجل المص ای انا الله اعلم افضل گفت من خدای و انا؛ انجام: لا یشرک ربه احدی بر وی باد که در پرستش رب شرکت نیارد... سلم تسلیما کثیرا کثیرا حق الملك و الله اعلم.

تفسیر سوره اعراف تا آخر سوره کهف؛ خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: گالینگور، 744ص، اندازه: 15×22 سم [ف: 50-55]

18. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 160- عکسی

اصل نسخه: گنج بخش، شماره (601) (گنج 55/1-56). نیمه دوم تفسیر است. در 2 مجلد؛ خط: ثلث، بی کا، بی تا؛ 556ص [عکسی ف: 2-234]

19. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 825- ف

نسخه اصل: آستان قدس ش 21 تفسیر به نام تفسیر گازر در فهرست. از آیه «واتل علیهم نبا ابراهیم» در شعراتا «اذا تتلی علیه آیاتنا قال اساطیر الاولين» در ملک؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 1-175]

لطائف العرفان/ گوناگون/ فارسی

latā’ef-ol ‘erfān

تقوی بهبهانی، ضیاء الدين، 1320-1388 قمری

taqavī-ye behbahānī, zīyā’-od-dīn (1902 - 1968)

کتابی است که در تیرماه 1346 در 41 «مجلس» نوشته است: لطيفة 1. در مدح که بیش تر اشعار دفتر پنجم مثنوی معنوی را آورده است؛ 2. در معنی آیه کریمه «فخذ اربعة من الطير»؛ 3. در بط و حرص و شکم خواری او؛ 4. در بیان حدیث الكافر یا کل في سبعة امعاء؛ 5. در بیان شاه و رعیت؛ 6. در بکاء و گریه و خوبی آن و غیره...

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16750

آغاز: گر نبودی خلق محجوب و کثیف ** ور نبودی حلق ها

تنک و ضعیف؛ انجام: ماند حسرت بر حریصان تا ابد ** هم چون حال اهل ضروان از حسد

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: جمادی الاول 1387ق؛ نسخه مصدر است به: «مشارق العرفان» که جزوه ای در شش مشرق می باشد و نکات عرفانی از دفتر پنجم مثنوی مولوی را توضیح می دهد، آغاز: «قصه اهل ضروان و حسد ایشان که پدر ایشان دخل بمسکینان می داد»، انجام: «صد هزاران جان دهد او رایگان»؛ واقف: سید ضیاء الدين تقوی شیرازی، دی 1367؛ 235گ، 11 و 12 سطر، اندازه: 10/5×17/2 سم [ف: 17-381]

لطائف غیاثی = ترجمه اسرار التنزيل/ چند دانشی/ فارسی

latā’ef-e qīyāsī = t.-ye asrār-ot tanzīl

فخر رازی، محمد بن عمر، 544؟ -606 قمری

faxr-e rāzī, mohammad ebn-e ‘omar (1150 - 1210)

اهدا به: ابوالفتح محمد بن ملک شاه

فخر رازی کتاب اسرار التنزيل را در چهار «مقاله» (اصول، فقه، اخلاق، مناجات، و دعا) نگاشته و در کتاب حاضر توسط مترجم ناشناسی به فارسی ترجمه و «لطایف غیاثی» نامیده شده است.

آغاز: حمد بی حد و نهایت و مدح بی عد و غایت حضرت جلال آن خدایی را که واجب الوجودي جز ذات او را ممکن نیست و امکان حقیقی جز بر غیر ذات او...

انجام: هر عاقل که در این قدر که نوشته شد تفکر کند او را نموداری حاصل شود و تواند که به مدد توفیق در بقیه دلائل کند و الله اعلم. تم کتاب اسرار التنزيل.

چاپ: درهند و تهران به چاپ رسیده است

[نسخه های منزوی 681/1؛ الذريعة 316/18؛ ريحانة الأدب 300/4؛ هدية العارفين 108/2؛ کشف الظنون 83/1؛ فارسی مشار ص 87 و 1338؛ فهرستواره منزوی 319/6]

1. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6310

خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 7؛ آغاز نسخه ما در برگ 2ر مطابق سطر 16 صفحه 5 چاپی است و پایان آن نیز مطابق چاپی است؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی، 58گ، 22 سطر (12×16/5)، اندازه: 15×22 سم [ف: 3-125]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5225

آغاز: او نبود ثبات آن چیز هم به عقل و هم به سمع توان کردن مثال این چنان باشد که معرفت وحدانیت صانع، زیرا که هر وقت؛ انجام: که در آفرینش هر یک از اعضای آدمی این چندین منافع و مصالح به فضل بی نهایت

در میانه فصل پنجم افتاده است: عنوان ها بدین گونه است: فصل 6. در بیان انک ایمان به تقلید درست نیست، 7. بیان خصایل علم و قرآن و تفسیر، 10. در استدلال به احوال دیگر ستارگان بر کمال قدرت، 11. در استدلال به احوال اطلال بر کمال قدرت صانع، مقالت سوم در بیان کیفیت احوال انسان، باب اول در کیفیت استدلال به احوال تکون انسانی، فصل 1. در فواید حکمت، 3. در شرح دلالت ذوات و صفات افلاک بر هستی آفریدگار، 4. در دلالت احوال زمین بر هستی خالق، 6. در دلالت احوال ماه بر هستی آفریدگار، 7. در شروق و غروب کواکب، 8. در گردش شب و روز، 9. در احوال و کیفیت بروج، فصل دوم: در شرح فضیلت انسان، فصل چهارم: در بیان آفرینش انسان، باب دوم: در عجایب خلقت آدمی، فصل اول: در صفات استخوان ها؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 8؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مشکی، 60گ، 17 سطر (7/8×15/5)، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: 16-59]

3. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3658

آغاز:... رأيته را ازین دعا کن یادگاری باشد فصل نخستین در فضیلت علم علی الاطلاق بدانک دلیل فضیلت علم بر اقسام است بعضی از قرآن و بعضی از تورات و انجیل و بعضی از اخبار و بعضی از آثار؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: فتح الله بن فضل الله تمیمی قزوینی، تا: 741ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا، 97گ، 23 سطر، اندازه: 11×20/5 سم [ف: 3-1168]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3112- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 2-79]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12087

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 9؛ جلد: مقوا، 86گ، 22 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 35-99]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9063

آغازو انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالاً قرن 10؛ افتادگی: وسط؛ جلد: میشن، 161گ، 15 سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 11-13]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10906

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ قطع: جیبی [میراث شهاب: س 9ش 2-22]

7. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 7041

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الثاني 1022ق؛ دارای سرلوح دوره تیموری، مذهب، مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 99گ، 19 سطر (8×15)، اندازه: 14/2×23 سم [رایانه]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3775

آغاز و انجام: برابر

تا فصل پنجم در شرح قوت های نفسانی را دارد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن محمد تقی کاتب خاتون آبادی، تا: 25 شوال 1051ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 100گ، 18 سطر (7×15)، اندازه: 11×21 سم [ف:

2766-12]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2274

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 20صفر1090ق، جا: گنجه؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 150گ، 16 سطر (7/5×17)، اندازه: 14×26 سم [ف: 9-922]

10. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4269

خط: نسخ، کا: محمد تقی شیرازی، تا: سه شنبه 29 ربیع الثاني 1096ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 143گ، 15 سطر (5×11)، اندازه: 10×16 سم [ف: 13-3238]

11. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1167

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالکریم، تا: دوشنبه 10 رجب 1285ق؛ محمد نامی آن را به دستور معتمد الدوله با نسخه مورخ پنجشنبه 30 جمادی الاول 972 در رجب 1285 مقابله نموده؛ جلد: تیماج، 72گ، 15 سطر (4×7)، اندازه: 14×21 سم [ف: 5-475]

12. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1168

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ درست مانند شماره پیش و گویا از روی آن نوشته شده؛ جلد: تیماج، 124گ، 17 سطر (7/5×14)، اندازه: 14/5×22 سم [ف: 5-477]

13. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12033

آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم، صفت سرمدیه اوست چون آحاد کاینات و افراد ممکنات همه دلیل فردانیت اویند؛ انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق و نسخ، کا: زین العابدين، تا: سه شنبه 6 رمضان 1301ق؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: «صراط علی حق نمسکه» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 236گ، 12 سطر (5×11/5)، اندازه: 11×17 سم [ف: 30-393]

14. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2968-15/208

آغاز: چون در هستی بر همه هستی ها سابق است هو الاول نعت از لیت اوست و چون هستی او... مصطفی صلوات الله و سلامه علیه باد و بر یاران و خاندان او و سلم تسلیما کثیرا؛ انجام: الله تعالی موسی علیه السلام را گفت اننی انا الله لا اله الا انا فاعبدنی لا اله الا الله کمال قوه نظری است فاعبدنی کمال قوه عملی است. تم الكتاب...

قسم نخستین و دهم را دارد؛ خط: شکسته، نستعلیق، کا: محمد حسین بن ابراهیم، تا: رجب 1304ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 21گ، 16-17 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 6-3448]

لطایف غیبی- رموز الاسرار

لطایف غیبی و عواطف لاریبی/ کلام و اعتقادات/ فارسی

latāyef qaybī va ‘avātef-e lāraybī

علوی عاملی، احمد بن زین العابدين، - 1054 قمری

alavī ‘āmelī, ahmad ebn-e zayn-ol-‘ābedīn(- 1645)‘

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 300

آغاز: اول و حدوث علم ثانی لازم آید و هر دو در حق تعالی محال است؛ انجام: چه کمال ذات فاعل بذاته چیزی است و کمال ذات فاعل بحسب فعل.

[در فهرست فیلم های دانشگاه تهران دانش پژوه این نسخه را «لطائف غیبی و عواطف لاریبی» نظام الدين احمد بن زین العابدين عاملی دانسته است. رک: فیلم ها 145/2]. گفتاری که در کلام و به فارسی است و در کنار رویه برگ نخستین و پشت برگ های 131 و 132 نسخه ما از آن فیلسوف داماد استرآبادی دانسته شده و آغاز و انجام هم در آن نیست و از نیمه مطلب دوم میقات دوم آغاز و از دانائی خداوند در آن گفتگو می شود، مطلب های سوم تا هشتم در صفت های دیگر خدا است و میقات سوم در صفت های سلبی سپس «لطیفه افعالیه» می آید و در آن کردارهای خدا یاد می گردد رکن سوم درباره پیامبری می باشد و نبوت عام و خاص در آن روشن می گردد و شبهه هایی که درباره عصمت پیامبر کرده اند پاسخ داده می شود و در اثبات پیامبری محمد (صلی الله علیه و آله) آیت های تورات و انجیل (دو عهد) گواه آورده شده است. در پایان با عنوان «لطيفة برهانیه في اصول اعتقادية» که آن هم خودداری چند لطیفه دیگر است از مبحث های کلی درباره اصول عقاید گفتگو می گردد، تنها لطیفه یکم آن (پنج اصل دین) در نسخه ما هست، این گفتار تا اندازه ای روان نوشته شده و مانند نوشته های داماد دشوار نیست، در بسیاری از جاها آیت ها و خبرها آمده و خیلی از آیت های قرآن در آن تفسیر شده و یاد می شود از فارابی و ابن سینا و اشراقیان و امام رازی و زمخشری و شیخ طبرسی و بیضاوی و خواجه طوسی و شارحان قدیم و جدید تجرید و از انشاء الدوائر محیی الدين، نگارنده از خود در چند جا به نام «ابن کمینه» یاد می کند، در جائیکه از شبهه از این کمونه خرده می گیرد از حواشی و تعالیق خود بر شرح تجرید نام می برد، باز یاد می کند از «معلم قوانین حکمت یمانی و مقنن فلسفه ایمانی ادام الله تعالی و قرن بالمیامن ایامه و لیالیه» گرچه این گفتار ریخت نگارش های فارسی دیگر داماد را ندارد ولی عنوان های باب ها مانند عنوان های نوشته های دیگر اوست؛ خط: شکسته تعلیق، بی کا، بی تا؛ در جدول زرین لاجوردی با عنوان های شنگرف در گ 101ر مبحث معاد آمده و میان دو برگ 200 و 101 افتاده دارد؛ 122گ، 21 سطر (7×16)، اندازه: 12×24 سم [ف: 3-576]

لطائف غیبی و عواطف لاریبی/ تفسیر/ فارسی

latā’ef-e qaybī va ‘avātef-e lāraybī

علوی عاملی، احمد بن زین العابدين، - 1054 قمری

alavī ‘āmelī, ahmad ebn-e zayn-ol-‘ābedīn(- 1645)‘

اهداء به: شاه صفی (1052ق)

تفسیر آیه های قرآن درباره اصول دین ومبدأ ومعاد است با عنوان های «لطیفه- لطیفه». ازسوره فاتحه آغاز کرده ولی دیگر سوره ها را تربیتی نداده است. بنا به گفته خودش: «اگر چه علمای اعلام و فضلای عظام و اجلای کرام... متوجه جمع آیات بینات قرآن مجید و کلمات بلاغت آیات فرقان حمید که در بیان شرایع نبوی و اوامر و نواهی دین مصطفوی است گردیده اند ولیکن متوجه جمع آیات که در باب ذات و صفات حضرت باری تعالی و هم چنین در بیان سایر امور اعتقادیه است نگردیده لاجرم این کمینه بی مقدار... در این کتاب جمع آیات بینات فرقانی و ثمرات ریاض آسمانی که در باب ذات و صفات حضرت باری جل جلاله خواه ثبوتی و خواه سلبی و هم چنین در سایر صفات فعلی حق تعالی و هم چنین در باقی امور اعتقادیه از نبوت و امامت و معاد و غیر ذلک که از مراتب علیه و درجات سنیه که تقلید در آن ها روا نیست بترتیبی کامل و ترصیفی شامل و شرح غوامضی که در طی آن ها منطوی است با نکات قدسیه و اشارات عقلیه که از مدارک افهام و مدارج اوهام متعالیست شده ایم».

آغاز: بعد ازحمد مبدعی که سبعه معلقات هفت آسمان نمونه ای از بدایع انشاء لطایف ابداع است و دوایر توی برتوی هفت زمین [الذريعة 317/18؛ نسخه های منزوی 57/1 و 949]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 74

آغاز: برابر

خط: نستعلیق متوسط، کاتب = مؤلف، بی تا؛ در نسخه این کتابخانه آخرین مطلب این کتاب [لطیفه، در آیاتی که دلالت بر اهل بهشت و دوزخ دارند] و در پایان آن تاریخ نوشتن را اواخر جمادی الاول 1044 گذارده سپس همه آن لطیفه و تاریخ را خود نگارنده خط زده و سه صفحه دیگر افزوده و در پایان آن تاریخ نگذارده است پس تاریخ پایان نگارش در آن حدود است، اما تاریخ شروع را در آغاز نسخه این کتابخانه برگ 5-پ، 1033 مطابق با جمله [شریعت احمد] تعیین کرده و سپس خود نگارنده روی آن خط زده، با قلم خوردگی بسیار، بر پشت آخرین صفحه زایجه [نور چشم عالم و عالمیان خلف اعاظم سادات... میر محمد مجید... 26 ربیع الاول 1029 = 20 شباط 1931 اسکندری = 17 اسفند 54 (ظ 540) جلالی]، با خط نگارنده نوشته شده، با سابقه خود خواهی که در او می دانیم آشکار است که زایجه فرزند خود او می باشد؛ جلد: تیماج، 137گ، 17 سطر (12×17/5)، اندازه: 22×27 سم [ف: 1-188]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 24

خط: نسخ خوب، کاتب = مؤلف، بی تا؛ نسخه پاک نویس اصل، ناقص و فقط شانزده برگ آغاز کتاب را دارد، نویسنده ای آن را از برای نگارندهاش نوشته و لیکن نگارنده به عادت خود در این پاک نویس نیز دست برده و آن را تغییر داده، در برگ 15پ نسخه به طور ناقص ختم می شود و سپس یک صفحه به خط نگارنده بدان اضافه شده، محشی با مضای «منه» به خط خود نوشته؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، 16گ، 13 سطر (12×16/5)، اندازه: 20/5×26/5 سم [ف: 1-190]

3. تهران؛ چهل ستون؛ شماره نسخه: 264

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ از روی نسخه اصل؛ 330گ، 17 سطر، قطع: وزیری [چند نسخه- ف: - 364]

4. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 220

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی با نشانه «ضیاء الدين دری»؛ تملک: هدایت الله در 1236، ضیاء الدين دری در 1352؛جلد: تیماج، 243گ، 17 سطر (11/5×19)، اندازه: 20×29/5 سم [ف: - 118]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3443- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 2-145]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3361- ف

خط: نستعلیق، کا: پیربوداق دکنی، تا: 1 رجب 1080ق؛ با یادداشت 1250 و 15 شعبان 1322؛ 224گ [فیلم ها ف: 2-130]

6. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 8234/1

آغاز: برابر؛ انجام: ملاحظه پاکان و اهل صفا مقرون و ارجوان یکون ذلك... مراد رسول الله و مراد علی بن ابی طالب.

کامل؛ خط: نستعلیق، کا: پیر بوداق بای دکنی، تا: 1 رجب 1080ق، از روی خط مؤلف؛ 217گ (1پ-217ر)، 19 سطر (11/5×21) [ف: 5-477]

7. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 384

آغاز: برابر؛ انجام: ازنظر ناپاکان مأمون وبه حسن ملاحظه پاکان و اهل صفا مقرون وارجوان یکون ذلك حسنة مبرورة و حصله مشکوره و استغفرالله و اتوب اليه من قول و فعل و عقد یخالف الايمان.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شوال 1088ق، جا: مشهد رضوی؛ ازروی نسخه مصنف؛ مهر: «محمد جعفرقاسم» (مربع)، «نقی بن عبدالغفور» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 222گ، 25 سطر، اندازه: 15×24 سم [ف مخ: 4-1653]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1383

آغاز: برابر؛ انجام: لازم آید توقف صفت فعل بر صفت حقیقی ذاتی او و در آن فسادی بهیچ وجه نیست چنان چه.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ واقف: عضد الملك، 1283؛ جلد: تیماج، 218گ، 19 سطر، اندازه: 19×35 سم [ف: 1-543]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24076

آغاز: باشد و سغی کند اما بواسطه؛ انجام: و الحمدالله وحده و الصلوة علی خیر خلقه محمد و آله الطاهرين.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج [رایانه]

10. گلپایگان؛ امام جمعه، محمد حسن؛ شماره نسخه: 17

خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 5 ربیع الاول 1119ق؛ 150گ،

21 سطر، اندازه: 18×24 سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: -128]

11. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 148

آغاز:... خاصه صنع یدالهی بمرکب سفید فیض نامتناهی سطری چند بر آن نگاشته سواد خوانان صفحات نانوشته شهود بمعانی باریک آن توانند رسید؛ انجام: شبهه پنجم آنست که حق تعالی عتاب به آن عالیجناب درباره اذن دادن جمعی را در باز ماندن از جهاد در هنگامی که با آن حضرت تخلف از جهاد نمودند...

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 135گ، 17 سطر، اندازه: 17×26 سم [ف: -136]

12. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9153

آغاز: برابر؛ انجام: چه متفطن لبیب از اسلوب این کلام حقیقت فرجام استشمام تواند نمود که.

کامل نیست؛ بی کا، بی تا؛ 100گ [ف: 11-656]

لطائف غیبیه- لطیفه غیبیه

لطائف فارسی نقل من الكبراء/ ادبیات/ فارسی

’latā’ef-e fārsī naql men-al kobarā

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3104/11- ف

نسخه اصل: ملی تبریز ش 3572؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ 1ص [فیلم ها ف: 2-77]

لطائف الفضايل/ فضایل و مناقب/ فارسی

latā’ef-ol fazāyel

در یک «مقدمه» و چند «فصل» و «خاتمه» درباره فضایل اميرمؤمنان علی (علیه السلام).

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 391/31

آغاز: بسمله. و به نستعین حمد و سپاس بیرون از قیاس و افزون از انفاس اجناس ملایک و جن و ناس آفریدگاری را؛ انجام: و اله و اصحابه اجمعین...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 8ص (205-212)، ابعاد متن: 8×13، اندازه: 16×29 سم [سنا: ف: 1-238]

لطائف الفقراء (منتخب)/ عرفان و تصوف/ فارسی

latā’ef-ol foqarā’ (mn.)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8042/2

آغاز: حمدله، صلاه، بدان که چند سطریست متضمن به نصایح کبری الموسوم به منتخب لطایف الفقراء... مشتمل بر چهل لطیفه شریفه؛ انجام: تا که طمع بر طرف نشود گوهر صبر حاصل نیاید.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 29 شعبان 1278ق؛ کاغذ: هندی، 9گ (9ر-17ر)، 11 سطر (9/5×14/5)، اندازه: 12/5×14 سم [ف: 17-14]

لطائف الفيوض/ هیئت/ فارسی

latā’ef-ol foyūz

عباسی، حسن محمد بن راجی محمد

abbāsī, hasan mohammad ebn-e rājī mohammad‘

برای: راجی محمد

در اعمال ا سطرلاب جنوبی و شمالی و ربع الدستور و زرقالی و جمیع آلات رصدیه است مشتمل بر «مقدمه» و دو «مقاله» و «خاتمه»: مقدمه- در تسطیح؛ مقاله 1. اعمال مشهوره در بیست «باب»: 1) معرفت القاب و خطوط و قسی دوایر این آلة مکمله تامه، 2) معرفت اخذ ارتفاع و میول و ابعاد و عرض بلند و غایت ارتفاع کواکب، 3) معرفت جیب از قوس و قوس از جیب و سهم و وتر، 4) معرفت ظل مستوی و معکوس از اقدام و اصابع و ستینی، 5) معرفت دایر و فضل دایر شمس و کواکب سیاره و ثوابت و تعدیل النهار و قوس النهار و قوس الليل از طرف وجه این آلة و مقدار گذشته از روز و باقی مانده از روز، 6) معرفت ساعات و اجزاء آن، 7) معرفت مطالع فلکیه و بلدیه و مطالع مستقیم و مطالع طلوع و غروب و طوالع آن و اوتاد اربعه و مقدار شب از گذشته و باقی مانده، 8) معرفت تعدیل النهار و نصف قوس النهار شمس از ظهر این آلة و تسوية البيوت بوجوه، 9) در اخراج مدار شمس و کواکب از میل و بعد از عرض بلد که آن تخطیط سهم ظاهر مدار شمس و کوکب است و معرفت سمت هر ارتفاع وسعت مشرق و ارتفاع لاسمت، 10) در استخراج تقویم کواکب سیاره و ثوابت و موضع راس و ذنب و عروض و ابعاد و ممرات و نصف قطر هر یک از ظهر این صفحه، 11) معرفت اوقات نماز ظهر و عصر و طلوع صبح و غروب شفق و سمت قبله، 12) معرفت درجه طلوع و غروب کوکب و ظهور خفای کواکب، 13) معرفت ارتفاع از دایر و دایر از طالع و طالع تحویل سنون، 14) معرفت رؤيت هلال، 15) معرفت رسیدن کوکب به افق مشرق و مغرب و به نصف النهار و دانستن کوکب فوق الارض است یا تحت الارض، 16) معرفت مطارح شعاع کواکب و خسوف و کسوف، 17) معرفت عرض اقلیم رؤيت، 18) معرفت بلندی اشخاص، 19) معرفت اعماق و مواضع و ابار، 20) معرفت ابعاد مواضع و پهنای رودها؛ مقاله 2. اعمال مخصوص رصدیه مشتمل بر بیست باب؛ خاتمه- در ذکر تسطیح دیگر و اتمام کتاب. (احمد گلچین معانی)

آغاز: بسمله، سپاس بی قیاس و منتهای بی منتها مرخالقی را که مهندس حکمت بالغه اش کره عالم را زینت وجود داد

انجام: باب هفتم در معرفت دایر و فضل دایر کوکب که بعد از نصف النهارست بصنعت مدار

[فهرستواره منزوی 3030/4]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5379

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: پارچه ای، 70گ، 15 سطر (5×11/6)، اندازه: 11/8×20/5 سم [ف: 8-282]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3017/5

آغاز: برابرانجام: و فصل دایر کواکب که بعد از نصف النهار است بصنعت

کا: محمد بن محمد باقر مدعو به سعید، تا: 1095ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: مقوایی، 6ص (131-136)، 16 سطر (7/5×12)، اندازه: 12×19 سم [ف: 6-796]

لطائف قدرخانی/ گوناگون/ فارسی

latā’ef-e qadar-xānī

علاء نصیر، ابوالفتح

alā‘ nasīr, ab-ol-fath‘

اهدا به: الغ قتلغ اعظم همایون

کتاب در جواب مسائل و بیان لطائف و ذکر حکم و نکات است.

آغاز: سپاس بیقیاس مر حکیمی را که جواهر حکم در معادن قلوب نهاد و ثناء بی منتها مر علیمی را که اسلاف ملکوت مکتوبات مشکلات بفکر عقلا و فهم علما بگشاد... گوید دعاگوی فقیر حقیر... که چون رای... قدرخان مدالله ظلال جلاله در اقتذار فضائل... بود رساله بر اشکالات شفطیه و جوابات بلیغه است تحفه آن درگاه... ساخته نام وی لطائف قدرخانی داشته آمد... چه حکمت است که لا اله الا الله دوازده

1. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 553/3

آغاز: برابر؛ انجام: به سهو در خواب شد نماز او درست و الله اعلم بالصواب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ دارای یک سرلوح؛ جلد: تیماج، 17ص، 15 سطر (7×12/5)، قطع: ربعی [ف: 1-334]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 553/3

همان نسخه بالا [نشریه: 5-85]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13948/1

آغاز: برابر؛ انجام: سوال چه حکمت است که نکاح بغیر مهر او روا نیست... حکم شد بدل این است که ده بار درود روح پیغامبر محمد(صلی الله علیه و آله) بفرستی او هم چنان کرد.

خط: نستعلیق، کا: عمر، تا: قرن 13؛ سه برگ از آغاز و سه برگ پس از پایان دارای مطالب پراکنده ای چون (حقوق مرد بر زن، مسائل فقهی، اقسام روافض، سنت و جماعت و مطالبی پیرامون فئه باغیهو اشعار فارسی) آمده است، در پایان نسخه اشعاری از مؤلف در استغاثه به غوث اعظم شیخ عبدالقادر گیلانی آمده؛ 4گ (4ر-7ر)، 21 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 35-383]

لطائف قدوسی/ عرفان و تصوف/ فارسی

latā’ef-e qoddūsī

چشتی، رکن الدين بن عبدالقدوس

Češtī, rokn-od-dīn ebn-e ‘abd-ol-qoddūs

رساله مفصلی است با عنوان «لطیفه، لطیفه» در کرامات یکی از مشایخ چشتیه به نام عبدالقدوس که مؤلف در رساله حاضر از وی به حضرت قطبی یاد می کند. این داستان ها را مؤلف یا خود شاهد بوده، یا دیگران برایش نقل کرده اند و مؤلف خود گویا از شاگردان و مریدان وی بوده است.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7962-54/52

آغاز: آمدند دیدند که شیخ پیاده خادم حضرت شیخ عارف پسر شیخ احمد عبد الحق دیوان مسعود بک می خواندند بدیدن حضرت قطبی علماء شرع و مفتی وقت بودند

خط: نستعلیق، کا: امام الدين بن امام بخش بن شاه محمد شفیع چشتی ساکن قلعه اسلام آباد دروازه محل شیخ عبدالکریم، تا: چهارشنبه 27 محرم 1249ق؛ افتادگی: آغاز؛ 85گ، 17 سطر، اندازه: 14×26 سم [ف: 6-3449]

لطائف الكرام في أحكام الاجرام- لطائف الكلام في احکام الاعوام

لطائف الكرام في احکام الاعوام (مختصر)/ هیئت/ فارسی

latā’ef-ol kerām fī ahkām-el a‘vām (mx.)

نخعی آشتیانی، محمد حسین بن محمد مؤمن، ق13 قمری

naxa‘ī āštīyānī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad mo’men(- 19c)

وابسته به: لطائف الكلام في احکام الاعوام = لطائف الكرام في أحكام الاجرام؛ سید منجم، محمد حسین بن محمد (-9)

اصل کتاب از: محمد بن الحسن معروف به سید منجم می باشد که به جهت ضبط کامل ستارهشناسان و منجمان مدلولات بروج و کواکب را به طور مفصل بیان نموده است. در نام کتاب و مؤلف در نسخه ها اختلاف هست. تلخیصکننده، اصل نسخه را برای استنساخ از عزیزی بازیافته که در استرداد بسیار شتاب داشت. و بیش از سه روز نگهداشتن مرخص نمی فرمود، اجمال آن را استنساخ نمود.

آغاز: آغاز خلاصه: این خلاصه ایست از کتاب لطائف الكرام در احکام اعوام، کاتب این اوراق بنده مجرم جانی محمد حسین... آغاز اصل: چنین گوید محرر این سواد و اضعف العباد محمد بن الحسن المدعو بسید المنجم که این مسوده ایست در معرفت قانون نجوم

انجام: و اگر قران سعدین بود راحت و فراخی نعمت بود، و

آسایش در میان خلایق بهم رسد، و ایمنی را بها بود، و رونق دارالقضا بود و الله اعلم.

1. قوچان؛ سلطان ابراهیم؛ شماره نسخه: 78/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عبدالصمد بن ملا محمد از قریه قهپایه از نواحی اصفهانی، تا: پنجشنبه 24 شعبان 1232ق؛ جلد: تیماج، 33گ (37پ-69پ)، 18 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-]

2. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 78/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عبدالصمد بن ملامحمد از قریه قهپایه از نواحی اصفهان، تا: پنجشنبه 24 شعبان1232ق؛ مهر: «الواثق با الله الغني عبده عبدالصمد» (بیضوی)، «عبده الراجي محمد مؤمن النخعي» (مربع)، «المؤمن حی في الدارين» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 33گ (37پ-69پ)، 18 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-97]

لطائف الكلام في احکام الاعوام = لطائف الكرام في أحكام الاجرام/ هیئت/ فارسی

latā’ef-ol kalām fī ahkām-el a‘vām = latā’ef-ol kerām fī ahkām-el ajrām

سید منجم، محمد حسین بن محمد، ق9 قمری

seyyed monajjem, mohammad hoseyn ebn-e mohammad(- 15c)

تاریخ تأليف: 824ق؛ محل تأليف: لاهیجان

در معرفت قانون احکام و اختربینی که تحویل سال عالم را به افق لاهیجان در 7 ربیع الاول 824ق در این کتاب استخراج کرده و از استخراج دیگر او چنین بر می آید که آن را در سال های 823-824ق نگاشته است. سید منجم در این کتاب برزیج ایلخانی خرده می گیرد و آن را بر اصول صحیح رصد نمی داند و تنها زیج محقق سلطانی را (مقصود زیج محقق سلطانی تأليف شمس الدين وابکنوی است) شایسته اعتماد می داند. سخن او چنین است: «در این تاریخ که ماییم اعتماد بر کتاب محقق سلطانی است که وضع آن بر اصول رصد جدید ایلخانی کرده اند نه برزیج ایلخانی چه آن بر اصول آن رصد بلکه بر اصول ارصاد قدیم است از آن که هرگز محسوب آن موافق مرئی نیست و تفاوت های فاحش در طول و عرض آن مشاهده می شود و احکامی که از آن دلائل می سازند اکثری خطا می افتد».

آغاز: بسمله، الحمدالله رب العالمين و العاقبة للمتقین... اما بعد چنین گوید محرر این سواد اضعف العباد محمد الحسيني المدعو به سید منجم که این مسوده ایست در معرفت قانون احکام...

انجام: اگر قران سعدین باشد راحت و فراخی نعمت و آسایش خلایق باشد و الله اعلم بالصواب.

شرح و حواشی:

1- لطائف الكرام في احکام الاعوام (مختصر)؛ نخعی آشتیانی، محمد حسین بن محمد مؤمن (-13)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3452/6

آغاز: بیان احکام تأويلات کواکب تحویل زحل بحمل دلیل است بر حرکت پادشاهان؛ انجام: و رقیب حیوانات آبی و کثرت بارندگی و بسیاری عمارت جوی ها و بستان ها.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: پارچه چیت، 7ص (104-110)، اندازه: 16×23 سم [ف: 10-1324]

2. شیراز؛ بغایری، عبدالرزاق؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، تا: 29 جمادی الثاني 881ق [میراث اسلامی: 5-570]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9419

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 29 جمادی الثاني 881ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: مصطفی بن محمد سلمانی منجم به تاریخ 1083، یزدانبخش بن پیر علی بن شیخ علی طبیب مشهور به کوچک المنجم «عبده محمد علی بن محمد باقر الشريف» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 48گ، 21 سطر، اندازه: 17×25 سم [ف: 24-190]

4. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 301/1

آغاز: برابر؛ انجام: که شاعر را مقصود است بی زیاده و نقصان و الله ولی الاحسان

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 155گ (2پ-154پ)، 15 سطر (8×11/5)، اندازه: 13×18/5 سم [ف: - 277]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11984

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 192گ، 10 سطر، اندازه: 10/5×14/5 سم [ف: 10-83]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6347/2

خط: نسخ جلی، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مشمع، 194ص (168-361)، 20 سطر، اندازه: 15×22/5 سم [ف: 19-383]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6403/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: مقوا با روکش مشمع، 92ص (188-279)، 23 سطر، اندازه: 12/5×21 سم [ف: 19-564]

8. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 329/3

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج، 17 سطر (10/5×17)، اندازه: 16/5×24 سم [ف: 1-274]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 482/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: اناری، محیی الدين بن بدر الدين، تا: 10 جمادی الاول 915ق، مجدول، محشی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج،

112گ (1پ-112ر)، 18 سطر (11/5×25)، اندازه: 9/5×17 سم [ف: 4-936]

10. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3181/3

خط: نسخ، بی کا، تا: 931ق؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 17 سطر، اندازه: 12/7×18/2 سم [ف: 6-265]

11. تهران؛ خاکپور، اسدالله (خاندان)؛ شماره نسخه: 52

بی کا، تا: 943ق [نشریه: 7-567]

12. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 491/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: درویش الياس مؤذن، تا: یک شنبه اواخر محرم 957ق؛ محشی، مهر: نجم التوليه تاریخ 1307؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 19 سطر (10×14)، اندازه: 15×22 سم [ف: 1-248]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 491/1

همان نسخه بالا [نشریه: 5-71]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2452/1

خط: نستعلیق، کا: یوسف بن یادگار گیلانی لنگرودی، تا: یک شنبه 8 شعبان 964ق، برای مولانا سیف الله بن قاضی علی بن حسن واعظ بن حسین دانشمند گیلانی منجم در روزگار شاه تهماسب صفوی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 5ص (1-5)، 25 سطر (14×19)، اندازه: 18×25 سم [ف: 9-1183]

14. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3129/1

آغاز: بسمله، حمدله، این کتابی است در قانون احکام نجوم مسمی به لطائف الكلام في احکام الاعوام. واجب و لازمست مدلولات بروج و کواکب نیکو معلوم کند؛ انجام: و کثرت اخبار نیک و گشادگی هوا و اعتدال هوا

خط: نستعلیق، بی کا، تا: نزدیک به پایان جمادی الثاني 972ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 86گ (1پ-86ر)، 12 سطر، اندازه: 12/6×18 سم [ف: 6-238]

15. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3134

خط: نسخ، بی کا، تا: ربیع الثاني 995ق؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 128گ، 17 سطر، اندازه: 11/3×19/6 سم [ف: 4-707]

16. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14928

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 [مختصر ف: - 695]

17. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 909/6

آغاز: برابر؛ انجام: اثرش ظاهر تر بود برای این که وقت قابل و مایل شده باشد...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ تملک: محمود بن علی اصغر؛ 78گ، 21 سطر، اندازه: 2/5×19 سم [ف: 2-750]

18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11582

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواخر قرن11؛ مصحح؛ مهر: «عبده الراجي محمد امین الحسني» (بیضوی)، «عبده محمد رفیع الحسني» (بیضی) در ماه رمضان 1169ق در اصفهان، «هو المالك» (مربعی درشت)؛ جلد: تیماج، 83گ، 16 سطر (7/5×13/5)، اندازه: 13/5×20 سم [ف: 29-296]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6740

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول،مصحح، یادداشت های پراکنده ای از ملامحمود ارزرومی و ملاحسین همدانی؛ 62گ، 21 سطر، اندازه: 13×25 سم [ف: 20-229]

20. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 94

آغاز: برابر؛ انجام: زایچه مبارک این است و السلام

خط: نستعلیق تحریری مخلوط به شکسته، بی کا، تا: قرن 11؛ آغاز (نونویس): «بسمله، حمدله، صلات... اما بعد، این چند کلمه بود در احکام سال و گرانی...»؛ مهر: «پیرو مرتضی علی اکبر 1096ق» (چهارگوش)؛ جلد: تیماج، 107گ، 14 سطر (7/5×14)، اندازه: 12×19 سم [ف: 1-215]

21. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4279

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ برگ های این نسخه درهم است؛ جلد: مقوایی، 149گ، 12 سطر، اندازه: 18×26 سم [ف: 11-280]

22. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6405

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه 1046ق، جا: اکبر آباد؛ تملک: محمد بن نصر الله موسوی؛ جلد: تیماج، 89گ، 25 سطر، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 17-8]

23. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6694

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1064ق؛ مصحح؛ مهر: «فخرالاطبا» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 79گ، 19 سطر (6×15/5)، اندازه: 10/3×20/7 سم [رایانه]

24. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 606

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد معصوم بن معز الملك باغ آسانی، تا: جمعه 10 ذیقعده 1095ق؛ مهر: محمد حسین بن محمد رضی الخادم به تاریخ 1152 «محمد حسین» (هشت گوشه)، «عبده محمد جعفر» (بیضوی)، «المتوكل علی الله الاحد عبده محمد جعفر بن محمد علی» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 77گ، 19 سطر، اندازه: 112×18 سم [ف: 2-202]

25. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 225/6

خط: نسخ، کا: محمد شفیع هروی، تا: شعبان1096ق؛ جلد: تیماج، 46گ (374پ-419ر)، اندازه: 19/5×29 سم [ف: 1-175]

26. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 137/1

انجام:... کواکب خمسة علی شکل قائم الزاوية... و الله اعلم بالصواب...

بخشی از آن است؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 12؛ 7گ (6پ-12ر) [ف: 1-215]

27. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8526/1

آغاز: برابر؛ انجام: موافق 26 ماه اسفند ارمذماه (کذا) جلالی سنه اثنی و اربعین و ثلثمائه ملکشاهیه، زایجه اینست (بیاض)

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: چرمی، 226ص (1-226)، 15 سطر (7/5×13/7)، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 8-301]

28. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5611

آغاز: برابر؛ انجام: و ضعف و مرض است و احتراق دلیل مرگ و هلاکت زیرا که احتراق مزاج

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ واقف: حاج قائم مقام، بهمن 1316؛ 69گ، 19 سطر (8/5×18)، اندازه: 15×25/8 سم [ف: 8-285]

29. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5378

آغاز: برابر؛ انجام: و ضعف و مرض است و احتراق دلیل مرگ و هلاکت زیرا که احتراق مزاج

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ واقف: میرزا محمود عاملی، 1308؛ جلد: پارچه ای، 8گ، 20 سطر (7/2×14)، اندازه: 12/8×14/9 سم [ف: 8-287]

30. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 635-4/105

آغاز: برابر؛ انجام: فصل دردانستن میان دو کس که از کدام... و اگر بر پشت یا پایه ی صورت دیگر آمده با نفع نشود.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 100گ، 14-15 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 6-3447]

31. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2205

خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم تویسرکانی، تا: 1120ق؛ مهر: «خدا از تو راضی محمد رضا»؛ اهدایی: ورثه سید حسن و سید مرتضی؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 68گ، 17 سطر (8×12/5)، اندازه: 14×19 سم [ف: 4-1201]

32. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6462/1

خط: نسخ، کا: عطاء الله بن محمد زکی منجم، تا: سه شنبه 27 رمضان 1176ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 38گ (17پ-54ر)، اندازه: 14×21/5 سم [ف: 20-41]

33. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6969-35/149

آغاز: و نظافت و ظرافت و عجب و شرم و عطف و... مدلولات عطارد گرم است به ده درجه وسرد است به بیست درجه... مدلولات قمر سرد است به سی درجه؛ انجام: برابر

در فهرست با عنوان «نجوم» و ناشناس، انجام هماهنگ است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: سلخ صفر 1192ق؛ افتادگی: آغاز و وسط؛ مصحح؛ تملک: باقر موسوی؛ جلد: مقوا، 108گ، 15 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 4-2082]

34. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 285

خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه دهه آخر ذیقعده 1196ق، جا: ارومیه؛ مجدول، محشی؛ مهر: «المتوكل علی الله عبدالرضا بن عنایت الله» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 104گ، 17 سطر، اندازه: 12×20/5 سم [ف: 1-210]

35. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16575 ض

بی کا، تا: قرن 13 [د.ث. مجلس]

36. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9518

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مهر: «عبده الراجي محمد نبی بن ابراهیم» (بیضوی)؛ 43گ، 21 سطر، اندازه: 11×15/5 سم [ف: 24-272]

37. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11848/2

آغاز: برابر؛ انجام: و اگر قران سعدین بود راحت و فراخی و نعمت و آسایش خلایق باشد و الله اعلم بالصدق و الصواب و اليه المرجع و المآب... و نیشابور و حبشه و سند و هند و یمن و بربر.

خط: نستعلیق شکسته زیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، مجدول؛ جلد: تیماج، 75گ (17-91)، 19 سطر (6/5×12/5)، اندازه: 13/5×21/5 سم [ف: 30-105]

38. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8769/3

آغاز: برابرانجام: انجام آن جدول است.

در معرفت قانون احکام با استفاده از جدول؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ 66گ، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 28-250]

39. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 322

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 14 رجب 1222ق؛ جلد: تیماج، 82گ، 19 سطر (8×18)، اندازه: 11×23 سم [سنا: ف: 1-164]

40. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 644

خط: نستعلیق، کا: اسماعیل حسینی، تا: یک شنبه 25 صفر 1229ق؛ 79گ، 19 سطر (8×14)، اندازه: 15×20 سم [ف: 5-477]

41. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3651/7

آغاز و انجام: برابر

کا: اسدالله شاطر بن کربلائی علی مازندرانی، تا: 1240، جا: حویزه؛ مجدول؛ 50گ (200پ-249ر)، 20 سطر، اندازه: 20/9×30 سم [ف: 7-13]

42. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6110/2

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1264ق؛ جلد: تیماج، 339ص (160-354)، 16 سطر، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 19-96]

43. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3672/2

خط: نستعلیق، کا: محمد خلیل بن محمد حسین بیرجندی قائنی، تا: 1268ق؛ جلد: تیماج، 73گ (40پ-112ر)، 18 سطر، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 10-64]

43. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3117/16

آغاز: بسمله، این رساله ای است در قانون احکام نجوم مسمی بلطائف الكلام في الاحكام آن چه برین فن واجب است و لازم است مدلولات کواکب و اقطار؛ انجام: و کثرت اخبار و نیک و گشادی هوا و روزگار باصر ملک المنان، تمت الكتاب

بی کا، تا: 1277ق؛ جلد: میشن، 25گ (94پ-118پ)، 16 سطر،

اندازه: 17×22 سم [ف: 6-231]

45. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17099

آغاز: برابر؛ انجام: و انواع آشوب و بدی ها اگر قران عطارد و زحل باشد بلایی عظیم باشد و موت خلایق بود

خط: تحریری، کا: علیقلی ابن سیف الملوك میرزا، تا: 1377ق، جا: تهران؛ با جداول نجومی، سالم و کامل؛ مهر: محمد «الراجي الي الله، محمد» (بیضوی)؛ جلد: چرم، 103ص، 19 سطر (10×14)، اندازه: 16×21 سم [ف: 47/1-222]

46. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16815

بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

47. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 485

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 124گ، 15 سطر (7×15)، اندازه: 16×21 سم [ف: 4-937]

48. یزد؛ جامع کبیر؛ شماره نسخه: 150/6

خط: نسخ، بی کا، بی تا [نشریه: 4-399]

49. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3967/2

آغاز: برابر؛ انجام: هفتم ماه ربیع الاول سنه 947 هجریه موافق... و سال هجدهم بود از قران آخر در مثلثه هوایی. و الله اعلم

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: رویه میشن، 113گ (54پ-166)، اندازه: 10/4×14/9 سم [ف: 7-123]

50. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12508/7

آغاز: برابر؛ انجام: در وقتش اگر در مثلش آتشی باشد احتراق مواضع و فساد معادن و جواهر بود اگر هوا این جا باشد...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور، 37گ (128ر-164پ)، 17 سطر [ف: 36-17]

51. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 298/1

آغاز: واوسه وجه دارد اول ازآن مریخ دوم از آن شمس سبوم ازآن زهره مذکر نهاریست طبعش گرم خشک از خلص ها صفرا از عناصر آتش طعمش تلخ از فصول بهار؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ با خط خوردگی، مصحح، محشی از صادق ومحمد حسین، مجدول؛ جلد: تیماج، 92گ، 17 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف مخ: 1-406]

52. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6284-30/164

آغاز: بسمله این رساله ایست درقانون احکام نجوم مسمی بلطایف الكلام في الاحكام آن چه برحسب ابن فن واجب و لازم است... باب دربیان دلالات بیوت اثناعشر؛ انجام: حال او برمزاج زحل است و زحل صاحب نوبت اوست تا آخر عمر و الله اعلم تمت الرسالة

ازاول تا آخر؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ محشی؛ اهدایی: زین العابدين مجاهدی؛ جلد: تیماج، 88گ، 15 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 6-3447]

53. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3179/2

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 138ص (25-162)، 12 سطر (7×14)، اندازه: 10×18 سم [ف: 5-1561]

لطائف الكلام في الاواني الذهب والفضة من الاحكام/ فقه/ عربی

laṭā’if-ul kalām fi-l awāni-ahab wal-fia min-al aḥkām

موسوی زنجانی، ابوالقاسم بن محمد کاظم، 1224-1292 قمری

mūsavī zanjānī, ab-ol-qāsem ebn-e mohammad kāzem (1809 - 1875)

رساله ای فقهی واستدلالی است درتبیین حکم استفاده از اوانی ذهب وفضه شامل مقدمات و مسائل و خاتمه.

آغاز: بسمله الحمدالله عظیم الرجاء سابغ النعماء حمد الشاكرين له كثيراً الموصل نعمه بحمده المتقبل بعفوه عن الحامدين

انجام: حتی عقد الشراك فارجع البصر ثم ارجع البصر تجدها کما ذکرنا هذا آخرما اردنا بیانه من هذه الرسالة

[الذريعة 321/18]

1. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6703/1-34/73

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عبدالصمد، تا: 1289ق؛ مصحح؛ جلد: روغنی مجدول مذهب، 43گ، 14 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 6-3447]

2. قم؛ زنجانی (آية الله)؛ شماره نسخه: 113

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: مرحوم آیت الله زنجانی، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ 8گ، 13 سطر، قطع: بیاض رقعی [چند نسخه- ف: - 240]

لطائف الكلام من احکام النجوم/ هیئت/ فارسی

latā’ef-ol kalām men ahkām-en nojūm

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1379/2

انجام: دلالت کند بر فرح بزرگان و بزرگ زادگان این نسخه شباهت مطلب به لطایف الكرام سید منجم دارد؛ خط: نستعلیق، کا: ملک محمد کنک لو، تا: ربیع الثاني 1217ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 55گ (20-74)،

13 سطر (6×10/5)، اندازه: 10×15 سم [ف: 3-943]

لطائف لامعی/ متفرقه/ ترکی

latā’ef-e lāme‘ī

لطایف لامعی به ترکی عثمانی در فکاهات.

تبریز؛ نخجوانی، حسین؛ شماره نسخه: 40

بی کا، بی تا [نشریه: 4-340]

لطائف اللغات = فرهنگ لغات مثنوی/ لغت/ فارسی

latā’ef-ol loqāt = farhang-e loqāt-e masnavī

عباسی، عبداللطیف بن عبدالله، - 1048 قمری

abbāsī, ‘abd-ol-latīf ebn-e ‘abd-ol-lāh(- 1639)‘

وابسته به: مثنوی معنوی = مثنوی مولوی؛ مولوی، جلال الدين محمد بن محمد (604-672)

تاریخ تأليف: 1032ق

فرهنگ واژه های عربی و فارسی غریب «مثنوی معنوی» است به ترتیب حروف آغاز واژه ها در باب و حرف انجام آن ها در فصل، که به کمک شاگردش مولانا ابراهیم دهلوی، در دوازده سال نگاشته است.این کتاب جز «لطایف معنوی» اوست که در شرح بیت های دشوار مثنوی است.از مندرجات لطائف اللغات بر می آید که ازعلم نجوم و اصطلاحات آن باخبر بوده و به مناسبت بدان اشاره نموده و در هنگام تأليف این فرهنگ به قاموس و صراح و جهانگیری و کشف اللغات عبدالرحیم سوربهاری و مدار الافاضل شیخ الله داد سرهندی و مؤيد الفضلاء و فرهنگ های دیگر مثنوی که پیش از وی نوشته اند مراجعه نموده است. پس از لغات عربی رمز (ع) و فارسی (ف) و ترکی (ت) و سریانی (س) و پس از کلماتی که میان فارسی و عربی مشترک است (عف) و آن چه میان ترکی و فارسی مشترک است (تف) و لغتی که میانه فارسی وهندی مختلط است (فه) و الفاظي که میانه عربی و هندی است (عه) علامت گذارده که مراجعهکننده گذشته از معنی، بداند که این لفظ از چه لغت و زبان است.

آغاز: این فرهنگی است مشتمل بر حل لغات غریبه عربیه و الفاظ عجیبه عجمیه مثنوی مولوی معنوی که بیمن تأييد لطیف خبیر که فرهنگ بخش هر صغیر و کبیر است...

انجام: یوفی به معنی یافه گوی یعنی بیهوده گوید. تم تم.

چاپ: هند، 1877م؛ در تهران نیز چاپ شده است

[نسخه های منزوی 1950/1 و 3507/5؛ الذريعة 2/18 و 321/18؛ تاشکند 733/8؛ مقدمه لغت نامه ص 184؛ فرهنگ نویسی در هند ص 182؛ مشترک پاکستان، 241/14-244؛ دنا 1036/8-1037]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14204

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ مهر: محمد کریم بن علی اکبر «إنه لقرآن کریم» (بیضوی)؛ کاغذ: شرقی، جلد: چرم، 240گ، 17 سطر (8×16/5)، اندازه: 14/5×25 سم [ف: 36-16]

2. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: - 6412

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 46گ، 21 سطر، قطع: رحلی [آستانه قم: - 158]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8665

خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: 29 ربیع الثاني 1030ق؛ مصحح؛ مهر: «بنده خانه زاد پادشاه عالم گیر غازی...» (دایره)، «حفيظاً... الله...» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 268گ، 15 سطر، اندازه: 14/5×21/5 سم [ف: 28-195]

4. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 4

آغاز: شیخ لاد دهلوی که الحق درحل لغت مؤيد الفضلاي و علما است الخ؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1045ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن مذهب، 306ص، 15 سطر، اندازه: 14/5×29/5 سم [ف: 2-228]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 479

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1056ق؛ 212گ، 15 سطر، اندازه: 12×19/5 سم [ف: 2-280]

6. مراغه؛ عمومی؛ شماره نسخه: 114

آغاز: برابر؛ انجام: فصل الياء، یکسری یعنی سرسرای، یک سر بمعنی از یکسر تا سرد و... و ایضا بمعنی تنها...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 16 ربیع الاول1077ق؛ مجدول، با سرلوح؛ تملک: امین بن یوسف در 1291ق، آخوند ملا غلام علی با تاریخ 1316ق، هاشم کتابفروش مشهدی در 1326ق؛ جلد: تیماج مذهب، 221گ، 18 سطر، اندازه: 12×25 سم [ف: - 117]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15406

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الاول1081ق؛ مصحح، محشی از «محمد نژاد آذر» به سال 1355؛ تملک: مؤتمن الملك به تاریخ 1320 شمسی؛ واقف: مرحوم حضرت آیت الله حاج شیخ ضیاء الدين جوادی ابهری، 1415ق؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمع، 395گ، 11 سطر (9×17)، اندازه: 16×25 سم [ف: 39-167]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22746

آغاز: بسمله، رب انعمت فزاد انت حسبی اللهم؛ انجام: عاشر شهر رمضان المبارك سنه خمس و ستین و الف.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1088ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

9. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 380

خط: نسخ، کا: محمد تقی بن ابی الحسن، تا: 1094ق، جا: آران کاشان؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 110گ، 20 سطر، اندازه: 17/9×25/9 سم [ف: 4-708]

10. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 328

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: میشن، 118گ، 25 سطر، اندازه: 16/2×25/7 سم [ف: 4-707]

11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4441

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 164گ، 19 سطر، اندازه: 14×23 سم [ف: 12-36]

12. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22149

آغاز: بسمله، شرح بعضی ابیات مشکله و ترجمه اشعار؛ انجام: موجود و ادا می کنند نماز پنجگاه بشرط

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوا [رایانه]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4709

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 284گ، 15 سطر (7×11)، اندازه: 11×21 سم [ف: 14-3654]

14. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 209

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 [ف: 3-24]

15. همدان؛ دانشگاه بو علی؛ شماره نسخه: 173

آغاز: لغتی میانه فارسی و هندی مختلط است و آن چه میانه عربی و هندی ملتبس می باشد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ تملک: میر ابراهیم تفتی به تاریخ 1330؛ جلد: تیماج، 186گ، اندازه: 14/5×21 سم [ف: - 87]

16. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12056

انجام: یافه... گم شده را گویند و سخنان هرزه سردرگم را بهمین اعتبار یافه و یاوه گویند.

خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: حدود اواخر قرن 12؛ افتادگی: انجام (از آخر به مقدار دو سطر را کاتب ننوشته)؛ واقف: سید جلال الدين تهرانی، مرداد 1361؛ جلد: تیماج، 58گ، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 13-190]

17. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8841/72

آغاز: برابر؛ انجام: ادریس... و ابداع خط و قلم و اصطناع رقوم از خصایص آن حضرت است همواره به تدریس شرایع

فقط بخشی از حرف الف کتاب را دارد؛ کا: جمال الدين محمد حسنی، تا: شوال 1110ق، جا: فراه؛ افتادگی: انجام؛ جلد: میشن، 4ص (417-420)، اندازه: 22/3×34/9 سم [ف: 29/1-99]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 863

خط: نسخ، کا: علی اکبر بن خلیل الله حسینی، تا: 1112ق؛ خط و مهر اسم عبدالحی بن عبالرزاق رضوی که این نسخه برای ایشان نوشته شده و خط و مهر محمد رضا بن محمد صفی حسینی کاشانی مشعر بر این که به سال 1166 این نسخه را خریداری نموده؛ کاغذ: کشمیری، جلد: تیماج، 194گ، 17 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 3-97]

19. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 126

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 28 صفر1120ق؛ جلد: گالینگور وزیری [نشریه: 3-30]

20. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6565

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عطاء الله متوطن در چکله سیالکوت، تا: دوشنبه 17 ذیحجه 1132ق، جا: قصبه بکرام از توابع پیشاور؛ کاغذ: هندی، 64گ، اندازه: 16/7×22/9 سم [ف: 13-83]

21. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1683

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 4 ربیع الثاني 1173ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 280گ، 15 سطر، اندازه: 13/6×21 سم [ف: 4-708]

22. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 376/3

آغاز: برابر انجام: و یحضنی؟ بمعنی ذخیره است که در باب ذال در فصل ها گذشت

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن مذهب، 13-21 سطر، اندازه: 13/3×21/1 سم [ف: 5-18]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7925

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تیماج سبز، 220گ، 14 سطر، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 26-405]

24. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18703/2

آغاز: برابر؛ انجام: باب النون فصل الالف نهی بازداشتن.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 479گ، اندازه: 15×20 سم [ف: 51-112]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 102 سرود

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، قطع: خشتی [نشریه: 13-434]

26. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11300/1

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد مهدی بن عبد الوهاب، تا: دهه آخر رجب 1228ق، جا: اصفهان؛ جلد: تیماج مذهب، 191گ (1-191)، 17 سطر (8/5×15)، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: 28-454]

27. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 864

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1231ق؛ محشی؛ جلد: روغنی، 182گ، 20 سطر، اندازه: 15/5×26 سم [ف: 3-98]

28. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 89

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1232ق؛ واقف: سپهسالار؛ جلد: تیماج، 144ص، 22 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 2-229]

29. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10540

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ جلی، کا: محمد تقی ابن عیدی محمد معرف شوشتری، تا: 29 رمضان 1232ق، محمد صالح خانا بیگلر بیگی صفحه عربستان؛ جلد: تیماج، 235گ، 17 سطر (9×19)، اندازه: 15×26 سم [ف: 13-189]

30. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3128

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 27 ربیع الثاني 1232ق؛ جلد: تیماج، 228گ، اندازه: 11×17 سم [محدث ارموی مخ: 3-1183]

31. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10029

خط: نسخ، کا: محمد علی، تا: دوشنبه سلخ شعبان 1235ق؛ مهر: «المتوكل علی الله عبده محمد علی» (مربع)؛ جلد: تیماج، 188گ، 17 سطر، اندازه: 15×23 سم [ف: 26-25]

32. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 444

خط: نسخ، بی کا، تا: 1244ق؛ جلد: میشن، 168گ، 16 سطر، اندازه: 18/3×28/4 سم [ف: 4-708]

33. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8557

خط: نستعلیق، کا: محمد رضای خبوشانی، تا: 26 شوال 1244ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 171گ، 19 سطر(5/5×11)، اندازه: 11×20 سم [ف: 17-161]

34. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11605/1

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 2 ذیحجه 1245ق؛ مصحح، ولی مغلوط؛ 151گ (1-151)، 19 سطر، اندازه: 11×16 سم [ف: 29-341]

35. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 466

خط: نسخ، کا: عباس بن حاجی محمد شیرازی، تا: 21 رجب 1252ق؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: عبدالرحیم؛ جلد: تیماج، 118گ، 34 سطر (9×16)، اندازه: 16×24 سم [سنا: ف: 1-269]

36. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12532

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1254ق؛ واقف: حسین کی استوان، آبان 1348؛ جلد: مقوا، 142گ، 21 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 13-189]

37. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 419

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1256ق، به دستور میرزا نبی خان؛ با سرلوح، مجدول؛ جلد: روغنی مذهب، 141گ، 20 سطر، اندازه: 14/2×21 سم [ف: 4-708]

38. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 567-4/37

آغاز:... که هر عامی و عالم در تفرقه و تمیز السنة محتاج بتحقیق و تفتیش نباشد و آن چه نهایت اهتمام و غایت سعی است... باب الالف فصل الالف استثناء خیری از جمله بیرون آوردن؛ انجام: برابر

از حرف الف تا یاء؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1256ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 139گ، 22 سطر، اندازه: 16/5×26 سم [ف: 6-3448]

39. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11535

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: دوشنبه 7 رجب 1259ق؛ واقف: حسن فرید محسنی، شهریور 1354؛ جلد: تیماج، 147گ، 20 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 13-190]

40. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22805

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: رجب1261ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

41. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13582

آغاز: برابر

مذیل است به اختیارات مجلسی؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: جعفرحسین بن قدم حسین، تا: 1263ق، جا: احمد شاهی؛ جلد: تیماج، 327گ، 15 سطر، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 13-190]

42. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25418

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1264ق؛ جلد: کالینگور [رایانه]

43. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10218

آغاز: شرح اصطلاحات صوفیه و فرهنگ های متفرقه مثنوی که بعضی ارباب طلب در خور جهد

خط: نسخ، کا: غلامعلی بن محمد کاشانی، تا: سه شنبه 9 جمادی الثاني 1274ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 227گ، 16 سطر، اندازه: 13×22 سم [ف: 26-189]

44. شیراز؛ شاه چراغ؛ شماره نسخه: 672

خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن حاج زین العابدين، تا: چهارشنبه غره رجب 1276ق؛ 195گ، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 3-75]

45. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 134/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [ف: 3-30]

46. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7808/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 16 سطر (8×18)، اندازه: 14×24 سم [ف: 16-708]

47. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 26295

بی کا، بی تا؛ خریداری از محمد ابراهیم شریعتی [رایانه]

48. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3306/2

در فهرست بدون نام مؤلف است، در پایان در فصل النون افتاده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 15 سطر، اندازه: 15/4×20/8 سم [ف: 6-365]

49. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2901

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ تملک: میرزا کلب علی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 248گ، 19 سطر، اندازه: 13×25 سم [ف: 8-99]

50. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1927

آغاز: برابرانجام: کفو به ضم به معنی همتا وانباز. کلو به ضمتین و کاف فارسی معروف وبا واو مجهول و کاوتازی کلانتر و رئیس محله و بازار را گویند وبعضی به کسر اول خوانده اند مولوی معنوی مثنوی گوید.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 152گ، 12 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف مخ: 4-1653]

51. تهران؛ خاکپور، اسدالله (خاندان)؛ شماره نسخه: 57/1

بی کا، بی تا [نشریه: 7-567]

52. تبریز؛ تربیت؛ شماره نسخه: 143

انجام: نویسنده در آخر کتاب می نویسد: تمت الكتاب المسمي بلطائف اللغات من ید احقر العباد و العصاة...

بی کا، بی تا؛ از طرز نگارش و خط چنین معلوم می شود که در هند نوشته شده؛ تملک: خیرالحاج حاجی ملا محمد خلف حاجی ملا علی اکبر روضه خوان میلانی اشتراها في مدينة شام در 1269، [ف: - 120]

53. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 235 فرخ

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا، حسب فرمایش میرزا محمدرضا نوری؛ 246گ، 17 سطر (9×18/5)، اندازه: 14×24 سم [ف: - 146]

54. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3245

آغاز: که برخی از سلف نوشته اند داخل بود ملاحظه آن که شاید در جایی نسخه باشد یا در کتاب دیگر یافته شود؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، کا: حاج محمد ابراهیم بن حاج رحمة الله تهرانی، بی تا؛ افتادگی: آغاز (اندکی از دیباچه افتاده)؛ جلد: مقوایی، 414ص، 17 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 10-822]

لطائف اللغات = شرح حدیقه سنایی/ لغت/ فارسی

latā’ef-ol loqāt = š.-e hadīqe-ye sanāyī

وابسته به: حديقة الحقيقة و شريعة الطريقة = فخری نامه؛ سنایی، مجدود بن آدم (473-525)

فرهنگ لغات دشوار «حديقة الحقيقه» سنایی غزنوی است. مؤلف لغات مشکل حدیقه را به ترتیب حروف تهجی آخر واژه ها و در هر حرف به ترتیب حرف اول هر واژه تنظیم و معنی لغوی هر یک را بیان نموده است. این رساله گویا بخشی از فرهنگ مفصلی است. عنوان این بخش در نسخه حاضر «چمن چهارم» ذکر شده که به «لطایف اللغات» موسوم است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14203/1

آغاز: چمن چهارمین مبنی بر نعم موفور و درر منشور لغات غربیه عربیه و الفاظ عجیبه عجمیه و غیره... (انشاء) بکسر و سکون نون و شین معجمه پیدا کردن و آفرین (آرا) آراینده و امر از آراستن باشد نیز و جمع رای؛ انجام: فصل الياء (یخنی) ذخیره است (یوفی) بضم اول یافه گوی به معنی بیهوده گوی و هرزه گوی.

بی کا، تا: 25 شوال 1134ق؛ جلد: مقوایی، 156گ (1پ-156ر)، 19 سطر، اندازه: 14/5×25/5 سم [ف: 38-283]

لطائف اللمعات/ عرفان و تصوف

latā’ef-ol loma‘āt

سروری، محمد قاسم بن محمد، ق11 قمری

sarvarī, mohammad qāsem ebn-e mohammad(- 17c)

شیراز؛ بغایری، عبدالرزاق؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز [میراث اسلامی: 5-570]

لطائف اللئالي- فوائد و امالی

لطائف المترسلين/ نامه نگاری/ فارسی

latā’ef-ol motarasselīn

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 242/6- ف

نسخه اصل: اونیورسیته ش 552 فارسی. گزیده ای است از آن؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن7 و8؛ 25 سطر [فیلم ها ف: 1-443]

لطائف المدايح و ظرائف المناقب/ تراجم/ فارسی

latā’ef-ol madāyeh va zarā’ef-ol manāqeb

بروجردی، میرزا محمد، ق13 قمری

borūjerdī, mīrzā mohammad(- 19c)

تاریخ تأليف: 1238ق

تذکره چهل و چهار تن از شعرایی است که در آن «محمد تقی میرزا حسام السلطنة فرزند فتحعلی شاه قاجار» حاکم لرستان، بروجرد، بختیاری و خوزستان، مدح شده است. اشعار مؤلف همراه ترجمه و شرح حال خود، بخش قابل توجهی از کتاب را در بر می گیرد. این کتاب با یک مقدمه ادیبانه تنظیم یافته و نمونه ای از اشعار آن ها نیز آمده است.

[تاریخ تذکره های فارسی، 105/2-109؛ تذکره حسین حزین (بروجردی) 223؛ مجله یغما، سال 12، شماره 5، مرداد 1338ش]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12185

آغاز: لطایف مدایح و ظریف مناقب سزاوار جلال ذوالجلالیست که ابلغ بلغای بندی آدم با وجود تکلم بکلام أنا افصح العرب و العجم؛ انجام: باد حبیب شما عزیزتر از این ** باد عدوی شما خفیف تر از آن

خط: نستعلیق شکسته زیبا، بی کا، تا: 1279ق؛ این نسخه با نسخه ای که آقای «احمد گلچین معانی» در تاریخ تذکره های فارسی معرفی نموده اند، از لحاظ انجام متفاوت است، نسخه ای که در تاریخ تذکره های فارسی معرفی شده از آن آقای «حسین پرتو بیضایی» است و گفته که نسخه وی اصل است؛ جلد: مذهب، 179گ، 15 سطر (17/5×19/5)، اندازه: 16/5×28/5 سم [ف: 30-688]

اللطائف المروية عن النبي (صلی الله علیه و آله)/ حدیث/ عربی

al-laṭā’if-ul marwīyya ‘an-in nabī (ṣ)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9467/18

خط: نستعلیق، کا: محمد بن جمشید مراغی، تا: قرن 13؛ 1گ (31ر- 31پ) [مختصر ف: - 695]

لطائف مستخرجة من ملیح النوادر و غرر المضاحك/ داستان/ عربی

laṭā’if-un mustaxraja min malīḥ-in nawādir wa ġurar-ul ma āḥik

ثعالبی مرغنی، حسین بن محمد، 4-421 قمری

sa‘ālebī marqanī, hoseyn ebn-e mohammad (10c - 1031)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3104/10- ف

نسخه اصل: ملی تبریز ش 3572؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 938ق؛ 1ص [فیلم ها ف: 2-77]

لطائف المسرات علی دلائل الخيرات/ دعا/ عربی

laṭā’if-ul masarāt ‘alā dalā’il-il xayrāt

وابسته به: دلائل الخيرات و شوارق الانوار في ذکر الصلاة علی النبي المختار؛ جزولی، محمد بن سلیمان (-870ق)

اهداء به: حسین افندی فرزند محمد پاشا وزیر عثمانی

شرح مزجی جامعی است بر کتاب «دلائل الخيرات» أبو عبدالله جزولی. اصل این شرح از شرح شیخ محمد مهدی فاسی گرفته شده که به نام «مطالع المسرات» نامیده شده و شارح ما مطالب وی را گاهی با همان تفصیل یا با اختصار و با نشانی «ش» نقل کرده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5619

آغاز: الحمدالله الذي جعل الصلاة علی حبیبه من أفضل الطاعات و اکمل ما یتوسل به في نیل المطالب و بلوغ المآرب و المبرات؛ انجام: و علی آله و صحبه و أمته أجمعين و سلام علی المرسلين و الحمدالله رب العالمين.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، دارای سرلوح مختصر؛ جلد: تیماج، 213گ، 25 سطر، اندازه: 11/5×20 سم [ف: 15-20]

لطائف المعارف في الحقايق و المعارف/ عرفان و تصوف/ فارسی

latā’ef-ol ma‘āref fe-l haqāyeq-e va-l ma‘āref

هدایت، رضا قلی بن محمد هادی، 1215-1288 قمری

hedāyat, rezā qolī ebn-e mohammad hādī (1801 - 1871)

لطایف عرفانی را با عناوین «لطیفه، لطیفه» با نثر و نظمی شیوا برشمرده و در هر لطیفه آغاز مطالب به نثر آمده پس از آن منظوم می سازد. شامل یک «مقدمه» و پنجاه و چهار «لطیفه» و یک «خاتمه».

آغاز: الحمد لصاحب الالاء و ساتر الخطايا و الشكر لواهب النعماء و معطی العطايا... أما بعد سرآغاز هر نامه.

انجام: آخر کار جهان چون خامشی است ** خامشی ز اول نشان باهشی است

[فهرستواره منزوی 800/7]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5925/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالحسین، تا: 1244ق؛ جلد: تیماج، 19ص، 19 سطر (7×18)، اندازه: 12×20 سم [ف: 16-156]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6220/4

آغاز: برابر؛ انجام: از باده یاد دوست مدهوشی به ** و از هر چه نه یاد او فراموشی به/ خاموش هدایت که اگر مرد رهی (اگر ز اهل دلی) ** چیزی نبود بود اگر خاموشی به (؟)

خط: شکسته نستعلیق، کا: رضا قلی خان هدایت، تا: 1257ق، جا: تهران؛ جلد: میشن، 18گ (31پ-48ر)، 15 سطر، اندازه: 14/3×20 سم [ف: 9-275]

3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 13

آغاز: برابر؛ انجام: کنون مختصر خوبتر این کلام ** سلامی برندان زما و السلام

همراه با دیوان؛ ترتیب و تنظیم دیوان نیز احتمالاً در همان اوقات [1260ق]. فصول: رساله لطائف المعارف در لطائف عرفانی و الهي، قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیع بند، ساقی نامه؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: جمادی الاول1260ق، جا: تهران؛ مجدول، با سرلوح، مهر: ناصر الدين شاه؛ جلد: روغنی، 203گ، 22 سطر (19×29)، اندازه: 18/5×28/5 سم [ف: 9-1]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1843/1- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-629]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6309/12

آغاز: برابر؛ انجام: چیزی نبود ترا ز خاموشی به.

بی کا، تا: 1284ق؛ جلد: میشن، 79گ (100پ-178پ)، 15 سطر، اندازه: 16/2×22/3 سم [ف: 9-321]

5. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3549

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن حاج محمد قلی قزوینی آشوری، تا: 1322ق؛ جلد: چرمی نرم، 42گ، 12-11 سطر، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 3-1168]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5795/8

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد تقی بن حاجی تراب شیرازی، تا: 1239-1240ق؛ جلد: مقوایی، 14گ (191پ-204ر)، اندازه: 10/5×16/5 سم [ف: 15-182]

لطایف ملا جعفری خروس باز/ تراجم/ فارسی

latāyef-e mollā ja‘farī-ye xorūs bāz

محمد حسن

mohammad hasan

تاریخ تأليف: 1305ق

در این کتاب از ملا جعفری خروس باز، جا نمازدار مجلسی معروف سخن به میان است که از خلال داستان ها و شوخی های زیادی که به او نسبت داده می شود درایت و فهم ملا جعفری آشکار می گردد.

آغاز: ملا جعفری خروس باز از مشاهیر اهل اصفهان و رنود آن سامان و از اصحاب اشهر العلماء و المحدثين علامه بی عدیل و قرین مرحوم آخوند ملا محمد باقر مجلسی...

انجام: ملا جعفری در دوران صفویه چنان بوده است که ملا نصیرالدین در زمان گورکانیها و السلام

چاپ: تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1388، میراث بهارستان، دفتر دوم، ص 217، پژوهش و ویراست بهروز ایمانی

[فهرستواره منزوی 478/1]

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 428

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: 7 ربیع الثاني 1305ق؛ 8گ، 9 سطر (9/5×17)، اندازه: 14×22 سم [ف: 1-408]

لطائف منظوم و منثور/ گوناگون/ عربی

latā’ef-e manzūm va mansūr

منقولاتی است به نثر و نظم از اصمعی، سید علی اخضری (معمی في علی)، قطعه ای درباره الفيه ابن مالک، دو بیت از کاتب، از کشکول، ابونواس، از نامه شیخ بهائی به والد، قطعه ای منقول از شیخ رضی الدين مرندی منقول از خط شهید، از علی بن الجهم، از دیوان مهیار دیلمی.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 879/22- طباطبائی

کا: محمد بن میرزا محمد حسینی، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 3ص (76-78)، اندازه: 12×20/2 سم [ف: 23-173]

لطائف المنن في مناقب الشيخ ابی العباس و شیخه ابی الحسن/ تراجم/ عربی

laṭā’if-ul minan fī manāqib-iš šayx abi-l ‘abbās wa šayx-u-hū abi-l ḥasan

ابن عطاء الله، احمد بن محمد، - 709 قمری

ebn-e ‘atā’-ol-lāh, ahmad ebn-e mohammad(- 1310)

در مناقب شیخ خود ابوالعباس المرسي و شیخ او ابوالحسن شاذلی که این یکی پایه گذار گروه شاذلی بوده است. نه تنها در مناقب آنان بل بیان اصول اعتقادی این گروه است. در یک«مقدمه» و ده «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در نبوت، و افضلیت پیامبر اسلام؛ باب1. تعریف شیخ خود؛ ... خاتمه در اتصال نسبت خود به این گروه.

چاپ: قاهره، محقق: حسن جبر شقیر، دار الحسين الاسلامية، 172ص، 2002م چاپ شده

[حاجی خلیفه 1554/2 «لطایف المنن في...»؛ سرکیس، معجم 185/1 (2چ)]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 140- عکسی

آغاز: بسمله. رب یسر و اعن بفضلك، صلی الله علی سیدنا محمد و علی آله عدد انعام الله و افضاله. قال الشيخ الامام... تاج الدين ابوالعباس احمد بن محمد بن عبدالکریم بن عطاء الله (ق) الحمدالله الذي فتح لاولیائه باب محبته و اد عقولهم بنوره... اما بعد، فانی قصدت في هذه الكتاب ان اذکر جملا من فضایل سیدنا و مولانا... شهاب الدين ابی العباس احمد... الرستي [المرسي]؛ انجام: کذاك جمیع من رأيت فیکم/ و والانی باجزال النصيب. تم الكتاب بعون الملك الوهاب و صل الله علی سیدنا و سندنا محمد و آله و صحبه و سلم. و الحمدالله وحده و حسبنا الله و نعم الوكيل و لاحول و لاقوة الا باالله...

اصل نسخه: توبینکن، ش 116 در 2 مجلد؛ خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: 26 شوال 907ق؛ 256ص [عکسی ف: 2-234]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5484/1- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 3-159]

لطائف المنن و الاخلاق في بیان التحدث بنعمة الله علی الاطلاق/ اخلاق/ عربی

laṭā’if-ul minan wa-l axlāq fī bayān-it taḥaduṯ bi-ni‘mat-ul lāh ‘ala-l iṭlāq

شعرانی، عبدالوهاب بن احمد، 898-973 قمری

ša‘rānī, ‘abd-ol-vahhāb ebn-e ahmad (1493 - 1566)

تاریخ تأليف: 1 ربیع الاول 960ق

آغاز: بسمله. حمدله. و أصلي و أسلم علی سیدنا محمد و علی سایر الانبياء و المرسلين و علی آله و صحبه أجمعين و بعد فهذه جملة من النعم و الأخلاق التي تفضل الحق؛

چاپ: بولاق، 595ص، 1288ق؛ مصر، 1321ق.

[معجم المؤلفين 218/6؛ معجم المطبوعات 1132؛ الاوقاف العامة موصل 301/2 و 302]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4781

خط: نسخ، کا: شرف الدين بن حاج شرف طوخی شعرانی، تا: قرن 12؛ مجدول؛ جلد: میشن، 282گ، 31 سطر، اندازه: 20/8×29/9 سم [ف: 1-452]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1384/2 عکسی

آغاز: برابر

کا: عبدالسلام بن عبدالسلام بن محمد، تا: 1266-1268ق؛ 38ص

(105-68)، 19- 26 سطر [عکسی ف: 4-171]

لطائف المواعظ = نزهة النواظر و تنبیه الخواطر (منتخب)/ مواعظ، حدیث/ عربی

laṭā’if-ul mawā‘iẓ = nuzhat-un nawāẓir wa tanbīh-ul xawāṭir (mn.)

وابسته به: نزهة النواظر و تنبية الخواطر؛ ورام، مسعود بن عیسی (-605ق)

گزیده ای است از «نزهة النواظر و تنبیه الخواطر» موسوم به «مجموعه ورام» که روایات زواجر و نواهی را جمع آوری نموده است. علی رغم فحص در مصادر، ملخص و منتخب پیدا نشد. اما در ظهر برگ اول و در عطف کتاب با خط مغایر (؟) عنوان کتاب «لطائف المواعظ» آمده و با بسمله و حمدله شروع شده و متذکر می شود که در ایضاح المكنون اسماعیل پاشا (406/2) برای شیخ مصطفی صدقی بن ابراهیم سیواسی مشهور به دباغ زاده (1196ق) چنین عنوانی یاد شده است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18909

آغاز: بسمله. الحمدالله رب العالمين علی ما انعم به علینا کما هو اهله و مستحقه... و بعد فهذا نبذ من اخبار الاخيار لخصتها للایجاز و الاختصار من مجموعة الفاضل... الورام؛ انجام: اذا عملت الخطيئة في ارض فمن انکرها کان کمن غاب عنها و من رضی ها کان کمن...

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ کاتب ناتمام گذاشته است؛ محشی؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1372؛ کاغذ: کشمیری، 80گ، 14 سطر، اندازه: 18×27 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار2-620]

لطائف المواقف/ اخلاق/ فارسی

latā’ef-ol mavāqef

عزلتی خلخالی، ادهم، - 1052 قمری

ozlatī xalxālī, adham(- 1643)‘

مواعظ و تحقیقات و اشارات و تنبیهاتی است عارفانه برای طالبان منهج حق و سالکان مسلک صدق، به نثر و نظم با شواهدی از آیات کریمه و احادیث اهل بیت علیهم السلام، و در پایان ذکر ده صفت از صفات (منجیه) نجات دهنده در آخرت می باشد و پس از آن ده صفت از مهلکات آورده می شود. (سید احمد اشکوری)

آغاز: اما بعد این مختصری است مسمی بلطائف المواقف... محتوی بر مواعظ و تحقیقات و مشتمل بر اشارات و تنبیهات

انجام: تو دانی و تدبیر خود و السلام.

[الذريعه 323/18؛ فهرستواره منزوی 582/6]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7130/1

آغاز: درایت را شکی و ریبی نبود و محامد و مناقب وی و اگر درایت و اگردد؛

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 31گ (2ر-32ر)، 15 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 18-281]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 776/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 13 ربیع الثاني 1229ق؛ محشی؛ جلد: تیماج، 22ص (343-364)، ابعاد متن: 10×19، اندازه: 20×29 سم [سنا: ف: 2-57]

3. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 525/3

بی کا، تا: 1229ق [نشریه: 7-246]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7108

آغاز: موجود درایت راشکی و ربی نبود؛ انجام: نسخه عقل بان رسد جمله منتفی باشند... من اتبع الهدي 1258 انجام لطایف چون تقدیر...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1258ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا [رایانه]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7108

آغاز: درایت را شکی و ریبی نبود و محامد و مناقب وی؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1258ق؛ افتادگی: آغاز؛ 141گ، 15 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 6-462]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6329

آغاز: برابر؛ انجام: باوجود ارتکاب اعمال صالحه خلل و رخنه در بنای عمل انداخته شرح آن دراز است و ما را در این رساله...

خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 23گ، 15 سطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 16-297]

7. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1963/6

آغاز: حمدات نامتناهی پادشاهی را سزد که ذوات ارباب معرفت را مرآة صفات حضرت خود نمود؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوایی، 26گ (159پ-184ر)، 15 سطر، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 5-398]

لطایف نامه = ترجمه مجالس النفايس/ تراجم/ فارسی

latāyef nāme = t.-ye majāles-on nafāyes

فخری هروی، محمد بن امیر، 903؟ ق10 قمری

faxrī heravī, mohammad ebn-e amīr (1498 - 16c)

وابسته به: مجالس النفائس؛ امیر علیشیر نوائی، علیشیر بن کیچکنه (844-906)

اهدا به: شاه اسماعیل صفوی

تاریخ تأليف: 928ق

ترجمه مجالس النفاس امیر علی شیر نوایی. دارای یک «مقدمه» و نه «مجلس» و یک «خاتمه». افزودگی هایی بر متن دارد و نیز در پایان فصل ویژه ای زیر نام «مجلس نهم» (متن در 8 مجلس است) بدان افزوده که در آن 189 تن سراینده را که میر علیشیر

از آنان یاد نکرده آورده است که نخستین آنان خود نگارنده یعنی نوائی است.

آغاز: چاپی: ای نام تو مطلع کلام همه کس ** در نظم کلام تو نظام همه کس... حمد بی حد و ثنای بی عدد مالك الملك پادشاهی را...

چاپ: تهران، به کوشش علی اصغر حکمت، 1323ش

[تاریخ تذکره های فارسی 118/2-128؛ الذريعه 372/19؛ کشف الظنون 1591/2؛ فهرستواره منزوی 1939/3]

1. تهران؛ فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 203/2

خط: نستعلیق، کا: فتح الله بن ابی المكارم حجازی، تا: پنجشنبه 9 ربیع الثاني 960ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 94گ (245-338)، 19 سطر (8×16)، اندازه: 14×21/5 سم [نشریه: 3-232]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7894

خط: نستعلیق، بی کا، تا: پایان ذیقعده 979ق؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج تریاکی، 116گ، 15 سطر (7×14)، اندازه: 12×20 سم [ف: 16-727]

3. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3128

آغاز: برابرانجام: نگردد تهی از تو عالم همی ** که جانی و جان همه عالمی...

خط: نستعلیق، کا: ضیاء الدين محمد بن تاج الدين حسین حسینی مازندرانی، تا: 992ق، جا: اصفهان؛ مهر: «عبده ضیاء الدين محمد الحسيني»، «عبده محمد سعید»، «افوض امری الي الله»؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: چرمی، 359ص (254+105)، 23 سطر، اندازه: 17×24 سم [ف: 3-1221]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5574

خط: نستعلیق، کا: خانم کشمیرزاده (تا 151) و میر صادقی، تا: گویا در 1341 و 1342ق؛ با فهرست ها به خط سعید نفیسی مورخ در تهران در جمعه 12 تیر 1321ش، از روی نسخه نوشته سیمین دانشور برای برای علی اصغر حکمت از روی نسخه نوشته ضیاء الدين محمد بن تاج الدين حسین حسینی مازندرانی در اصفهان در روز چهارشنبه 19 جمادی الاول 892؛ جلد: مقوا، 118گ، 18 سطر (10×16)، اندازه: 17×22 سم [ف: 16-38]

5. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3128/1

بی کا، بی تا [ف: 1-236]

لطائف نفسیه در فضائل اویسیه/ تاریخ/ فارسی

latā’ef-e nafīsīyya dar fazā’el-e oveysīye

اویسی چینی، احمد بن محمود، ق12 قمری

oveysī čīnī, ahmad ebn-e mahmūd(- 18c)

تاریخ تأليف: 1156ق

در 24 لطیفه در سرگذشت اویس قرنی؛ و ترجمه اردوی آن هم به نام «نسیم یمن في حالات اویس قرن» از اشفاق حسین شاه رزاقی در لاهور در 1328 به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله خداوندا حمد و سپاس تو نامحصور و زبان در صفت و ستایش تو پر عجز...

چاپ: دهلی، 1314

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18145

آغاز: برابر؛ انجام: و از تجلیات فیض حضور بهره پذیرد فهو المطلوب... الليالي و الايام الي یوم القيامه محمد رسول الله صلی الله علیه.

این نسخه شامل 25 لطیفه است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: احتمالاً قرن 13 و 14؛ جلد: تیماج مذهب، 223ص، 15 سطر، اندازه: 15/5×24/5 سم [ف: 33-50]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4189- ف و 7073- عکس

نسخه اصل: دانشگاه پنجاب P.C.17 6702/55754؛ خط: نستعلیق، کا: میان عمر بخش پسر میان عبدالشکور قوم آراتین، بی تا؛ 25ص [فیلم ها ف: 3-28 و 276]

لطائف و الغاز/ متفرقه/ فارسی

latā’ef va alqāz

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9467/20

از شیخ بهائی، شرح شافیه نیشابوری، محمد کاظم بن امین طبیب، عبدعلی بن ناصر مشعشعی، شیخ لطف الله؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن جمشید مراغی، تا: قرن 13؛ 5گ (35ر-39پ) [مختصر ف: - 695]

لطایف و ظرایف/ ادبیات/ فارسی

latāyef va zarāyef

کاشفی، حسین بن علی، - 910 قمری

kāšefī, hoseyn ebn-e ‘alī(- 1505)

ظاهراً کتاب از کمال الدين حسین واعظ کاشفی پدر فخرالدین علی صفی صاحب لطایف الطوايف است و اگر این ظن صحیح باشد باید پدر و پسر هر دو کتابی در لطایف و ظرایف به دو نام مختلف «لطایف و ظرایف» و «لطایف الطوايف» نوشته باشند. آن چه مسلم است نسخه حاضر هیچ مناسبتی با «لطایف الطوايف» ندارد. در الذريعه کتابی به نام «لطایف و ظرایف» به ملا حسین کاشفی نسبت داده و به نسخه کتابخانه ملی تبریز نیز اشاره کرده اند. ولی آغاز «لطایف الطوايف» را به جای آغاز لطایف و ظرایف آورده اند ناگفته نماند این نسخه علاوه بر لطایف دارای نکات و لطیفه ها و فنون ادبی- از قبیل جناس و ایهام و... نیز می باشد. (دانش پژوه)

تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2640

آغاز: برگ اول نونویس: بسمله. رب یسر و تمم بالخیر. سپاس بی قیاس واجب التعظيمي را سزا است که به تشریف نطق انسان را مشرف ساخت...

صفحه اصلی: ... او را صلا زنید چون او سلام نکرد چرا او را صلا باید زد؛ انجام: برگ اول نونویس: ... سنت آنست که اول او سلام کند بعد از آن جناب شما او را صلا زنید... برگ آخر نسخه: ... پادشاه گفت آن جا آیند دیوانه گفت پس معموره آن جا باشد...

دارای نه باب و چند فصل است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن10 و 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سمرقندی، 161گ، 12 سطر، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 3-1167]

لطائف و ظرائف- لطائف الظرائف

لطائف و ظرائف- اتفاقات بدیع و شگفت

لطائف و ظرائف/ داستان/ فارسی

latā’ef va zarā’ef

فیروزکوهی، حسین بن محسن، ق13 قمری

fīrūzkūhī, hoseyn ebn-e mohsen(- 19c)

تاریخ تأليف: جمعه 21 جمادی الاول 1285ق؛ محل تأليف: تهران

تأليف یکی از ادیبان اصفهان با عنوان «لطیفه» و «ظریفه». نام کتاب در دیباچه هست و داستانی درباره مردم فیروزکوه مازندران دارد و کسی در هامش می نویسد که در فیروزکوه چنین رخ نداده شاید در ارجمند بوده و شما شنیدید. کتابی با نام لطائف و ظرائف- بدون ذکر نام مؤلف- گویا از یکی از ادیبان اصفهان به چاپ رسیده که آغاز دیباجه آن همانند نسخه حاضر است و در الذريعه و فهرست مشار از آن یاد شده است.

آغاز: بسمله. ستایش مر خداوندی را سزاست که بنی نوع انسان را از جمیع موجودات لباس برتری پوشانیده.

انجام: بهر تصویر صورت شیطان ** جز رخت را نمونه نتوان کرد

[فهرستواره منزوی 467/1]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1039/6- طباطبائی

آغاز: برابر؛ انجام: من ناچار شدم از این که بگویم دندانم پیله کرده است و بنا کردم فریاد زدن و ناله کردن ضعیفه

در فهرست بدون نام مؤلف؛ بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ در کتیبه صفحه آغاز نسخه این یادداشت دیده می شود: «این کتاب لطائف و ظرائف تأليف یکی از ادباء اصفهان است و به چاپ رسیده است ولی این بنده دیباجه ای بر آن اضافه نموده و در تحریر حکایات و امثال آن حک و اصلاح کلی به عمل آورد چنان که از روی یک قاعده جا دارد که تأليف آن را به این حقیر نسبت دهند لکن الفضل للمتقدم گفته اند»، نویسنده یادداشت بالا عنوان و نام نسخه را چنین است: «هذا کتاب مطایبات موسوم به لطائف و ظرائف»، بنابراین در صورتی که نویسنده دیگری در اصل کتاب تغییراتی بوجود آورده است نام آن را نیز «مطایبات» نهاده است، این نسخه با دو قلم نوشته شده و پایان آن نا تمام است، در ص 259 ماده تاریخ باغ و عمارت نظامیه که میرزا آقا خان صدراعظم به اسم میرزا کاظم خان نظام الملك پسر خودش در بیرون دروازه شمیران ساخت (در 1270)؛ جلد: تیماج، 90ص (194-283)، اندازه: 13/5×21/5 سم [ف: 23-342]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4456/1

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: سید حسین پسر محسن خان فیروز کوهی، تا: جمعه 21 جمادی الثاني 1285ق؛ 54گ (2پ-52ر و 91پ-93ر)؛ 11 سطر (7×14)، اندازه: 11×17 سم [ف: 13-3413]

لطائف و ظرائف/ داستان/ فارسی

latā’ef va zarā’ef

تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 15/2

آغاز: بسمله نقل است که روزی حضرت رسول

خط: نسخ، کا: محمد صادق شیرازی، تا: ذیحجه 1077ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، قطع: ربعی [نشریه: 3-33]

لطائف و ظرائف/ گوناگون/ فارسی

latā’ef va zarā’ef

مجموعه لطایف و مطایبات شیرین از بزرگان دینی و ملت که به صورت «لطیفه، لطیفه» گردآوری شده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10595/2

آغاز: حمد و سپاس مر خداوند اکبر را که در همه مخلوقات خلقت انسان را بر تمام عوالم شرف داده که لقد کرمنا بنی آدم؛ انجام: مثل فیلبان و ساربان و مثل آن اکثر تندخو و عربده جو می باشند، گفت ای مهربان هم چنین است.

خط: نستعلیق، کا: محمد میانجیان، تا: ربیع الاول 1275ق، جا: هندوستان؛ مجدول؛ جلد: گالینگور، 48گ (59پ-106)، اندازه: 16×21 سم [ف: 33/1-121]

لطائف و نوادر/ گوناگون/ عربی و فارسی

latā’ef va navāder

به نثر و نظم؛ در این بخش فوائدی است از این قرار: منازل ماه (دوبیتی)، نام ماه های رومی، تفسیر اسماء قدماء و فلاسفه، چند نسخه مجرب قرطاس برای بستن تب، در ذیل نسخه چنین نوشته است: «نقلت من شریف خط المولي الاعظم امین المله و الدين

دام ظله».

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1231/64- طباطبائی

خط: نسخ، کا: شیخ محمد علی بن محمود تبریز، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 1ص (180ر)، اندازه: 19×26 سم [ف: 23-841]

لطائف الهندي/ گوناگون/ اردو

latā’ef-ol hendī

صد لطیفه با عنوان نقل، به نثر و نظم. نسخه دیباچه ندارد. نام کتاب در پایان به خامه نویسنده آمده است.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6496/2

آغاز: بسمله. نقل ا. ایک ساو کار پونزون کارجا زمانی کی پیچ ماچ مین؛ انجام: اورجور تشیون کوبحال کیا. تمام شد بمنه... هذه الكتاب المسمي بلطایف الهندي کما هو منقول بلسان الخفي و الجلي

خط: نستعلیق هندی، بی کا، بی تا؛ کاغذ: هندی، جلد: میشن، 47گ (54پ-100پ) [ف: 9-432]

اللطف/ کلام و اعتقادات/ عربی

al-luṭf

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6905/4

از مطلب ششم است. از میرزا قاسم؛ کا: محمد تقی بن محمد باقر قاضی زاده، تا: 1133ق؛ از چپ به راست؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 13گ (113ر-125ر)، 24 سطر (10×17)، اندازه: 15×24 سم [ف: 16-393]

لطف التدبير/ حکومت و سیاست/ عربی

luṭf-ut tadbīr

خطیب اسکافی، محمد بن عبدالله، - 420 قمری

xatīb-e eskāfī, mohammad ebn-e ‘abd-ol-lāh(- 1030)

مجموعه ای از اخبار و حکایات حکمتآمیز است که پادشاهان را در تدبیر مملکت به کار آید، شامل سی و دو «باب» و یک «خاتمه»: 1.أوائل ما تحتاج الملوك الي معرفته؛ 2.لطف التدبير في الحروب؛ 3. فتح القلاع؛ 4. لطف التدبير في فتح البلاد؛ 5. لطف التدبير في عقد ملك؛ 6. کسر العساكر بقوة الرأي لابقوة المكاثرة؛ 7. کسر الجيوش بتفریق کلمتها؛ 8. التدبير علی مفسد أو مستعص؛ 9. تسکین شغب و اصلاح نفار أو ذات بین؛ 10. التضريب و الاغراء؛ 11. تدبیر المنهزم؛ 12. لطف التدبير؛ 13. المكائد علی الاعداء؛ 14. مكايدة صغیر لکبیر؛ 15. دفع مکروه بقول؛ 16. دفع مکروه بمکروه؛ 17. دفع مکروه بمکروه؛ 18. لطف التدبير في دفع مکروه؛ 19. مداراة السلطان؛ 20. الانتقام من سالبی ملك؛ 21. الخلاص من نقمة من یعین علی قطيعة الرحم بالقتل؛ 22. الفتك و الأمر به أو الاحترازمنه؛ 23. جزالة الرأي؛ 24. اظهار أمر و اخفاء غیره؛ 25. اطلاع علی مکتوم؛ 26. درک ثأر و طائلة؛ 27. انهاء خبر بلا تصریح؛ 28. مخاطرة الملوك بأنفسهم؛ 30. اللطف في حط منزلة؛ 31. دفع الفيلة؛ 32. دفع ظنة؛ الخاتمة یجمع ضروباً مختلفة في لطف التدبير. این کتاب به نام های مختلف خوانده شده، یاقوت در معجم الادباء، از آن به عنوان «لطف التدابير في سیاسات الملوك» یاد کرده، حاجی خلیفه در کشف الظنون «لطف التدبير في سیاسات الملوك» ضبط نموده و در معجم المطبوعات «لطف التدبير في سياسة الملوك» ثبت شده و بروکلمان در تاریخ الادب العربي «لطف التدبير في حیل الملوك» نام برده است. در ابتدای نسخه حاضر «کتاب لطف التدبير في تدبیر الرياسة» درج شده است.

دو نسخه از این کتاب در کتابخانه های عاشر افندی و احمد ثالث در استانبول ترکیه شناسایی شده و نسخه سومی نیز در اختیار احمد عبدالباقی بوده و همو کتاب را تحقیق کرده و در سال 1964م به چاپ رسانده است. به گفته وی در ابتدای برخی نسخه ها، تأليف کتاب به خطیب بغدادی نسبت داده شده، که اشتباه است.

چاپ: بغداد، مكتبة المثني، تحقیق احمد عبدالباقی، الطبعة الاولي، 1964م، 237ص

[اثر آفرینان: 351/2؛ الاعلام، زرکلی: 227/6؛ تاریخ التراث العربي، فؤاد سزگین: 427/8؛ فهرس المخطوطات المصورة، فؤاد سید: 554/1؛ کشف الظنون: 1555/2؛ المعجم الشامل للتراث العربي المطبوع: 281/2-282]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1200 عکسی

آغاز: بسمله. حمدالله أوجب قبل کل کلام و منحة العقل فوق کل إنعام و ما بعد کتب الله المنزلة علی أنبيائه و بعد جوامع کلمهم أشرف من ثمرات العقول التي یرثها الآخر عن الأول؛ انجام: فیقول له لعلك ذکرت القرد فیقول نعم، فیقول من ثمة لم تبرأ، تمت النسخة المباركة المسماة بلطف التدبير.

نسخه اصل: کتابخانه احمد ثالث منتقل شده به موزه طوپ قاپی سرای در استانبول، ش 2633؛ خط: نسخ معرب زیبا، بی کا، تا: 1 رمضان 880ق؛ در صفحه عنوان نام کتاب و مؤلف بدین صورت درج شده: «کتاب لطف التدبير من جمع الشيخ الامام العالم الفاضل الكامل الحبر العلامة ابی عبدالله الخطيب»؛ مهر: «الحمدالله الذي هدانا لهذا و ما کنا لنهتدی لولا ان هدینا الله...» (کروی)؛ 116ص، 21 سطر [عکسی ف: 3-471]

اللطفة علی القطفة/ نحو/ عربی

al-laṭfa ‘ala-l qaṭfa

قطان مکی، عبدالله بن احمد، ق12 قمری

qetān-e makkī, ‘abd-ol-lāh ebn-e ahmad(- 18c)

تاریخ تأليف: دوشنبه 20 رجب 1141ق؛ محل تأليف: مدینه منوره

«القطفة» مختصری است از کتاب «التحفة القطانية» خود شارح در قواعد نحو، و این کتاب شرح مزجی مختصری است بر آن مختصر که در مکه بدان شروع شده و در مدینه پایان یافته است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7506

آغاز: الحمدالله و الصلاة و السلام علی رسول الله صلی الله علیه و سلم، فیقول الفقير الي الله تعالی و الغني به؛ انجام: انه علیم أي عارف بکل شیء، و قد ابتدأت بشرحی هذا في مكة المشرفة و ختمته بالمدينة المنورة...

خط: نسخ، کا: محمد بن علی سعدی کوده ای، تا: 5 ذیقعده 1222ق؛ جلد: تیماج، 92گ، اندازه: 11×16 سم [ف: 19-306]

لطف الرمل/ رمل/ فارسی

lotf-or raml

مسائل وقواعد رمل را به نظم کشیده، دفتر اول را لطف الرمل و دفتر دوم را مشرق الرمل نامیده است.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1280/2

آغاز: علم رمل ای مهندس هشیار ** منحصر کرده ام بجار ادوار؛ انجام: هشت دیگر زخانه اش محروم ** شده هر یک به ناقصی مرسوم

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ 65گ، اندازه: 16×22 سم [ف مخ: 4-1653]

لطف السمر و قطف الثمر/ رجال، تراجم/ عربی

lotf-os samar wa qaṭf-uṯṯamar

غزی عامری، محمد بن محمد، 977 - 1061 قمری

qazzī ‘āmerī, mohammad ebn-e mohammad (1570-1651)

وابسته به: الكواكب السائرة بمناقب اعیان المئة العاشرة؛ غزی عامری، محمد بن محمد (977-1061)

مؤلف پس از اتمام کتاب «الكواكب السيارة بمناقب اعیان المائة العاشرة» این کتاب را به عنوان ذیل آن در احوال شخصیت های معروف قرن یازده به رشته تحریر درآورده و به مناسبت احترام به ساحت قدس نبی اکرم (صلی الله علیه و آله) ابتدا به ترجمه اشخاص موسوم به «محمد» و سپس به معرفی سایر اعیان و برجستگان این قرن به ترتیب حروف هجا از «حرف الهمزة» تا «حرف الياء» پرداخته است.

آغاز: بسمله، الحمدالله الباقي بعد فناء خلقه. القابض لکل عبد من عباده. بعد استیفاء عمله

انجام: و طالما تحفت في هذا ** الدنيا بما غیرك لا/ یتحففهل ما قد مضی مغنیا ** عنك فتيلاً ایها المسرف.

چاپ: دمشق، وزارة الثقافة و الارشاد القومي، تحقیق محمود شیخ، بی تاریخ، 2 جلد

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 515/2 عکسی

آغاز و انجام: برابر

نسخه اصل: چستربیتی- دبلین، ش 3708؛ خط: نسخ، کا: حاج ابراهیم بن حاج محمد، تا: دوشنبه 12 رجب 1108ق؛ در پایان ترجمه مؤلف، در دو برگ نوشته شده؛ 115ص (452-566)، 29 سطر [عکسی ف: 2-16]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24565

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: میر فضل شاه، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبری، اسفند 1376؛ جلد: مقوا، 293گ، 13 سطر، اندازه: 16×25 سم [اهدائی رهبر: 8-294] و [ف: 27-229]

لطف نامه/ شعر/ فارسی

lotf nāme

خاکی خراسانی، لطفعلی، - 1234 قمری

xākī xorāsānī, lotf-‘alī(- 1819)

تاریخ تأليف: 1214ق

مثنوی است، در صدو پنجاه بیت، در سیر و سلوک و توحید، شامل مقدمه و بیان اهم شروط راه حق، در التفات از بیان راه به مناجات اله، در شکایت از روزگار و نصیحت نفس ناسازگار و در بیان خاتمه و وجه تسمیه رساله. در آن آمده: «کرد نامم پدر لطف علی ** شد لقب خاکی مرا از کاملی.../ رفته بود از هجرت خیر الانام ** دو صد و هم چارده با الف عام...»

آغاز: بسمله درتوحید حق جل وعلا بسمله، ای قدیم الذات محمود الصفات ** وی بیکسو از حدوث ازجهات/ وحدت ذات تو باشد جاودان ** کثرت آمد از صفاتت بی کران؛

انجام: چه القا شد بمن از لطف باری ** سراپا نامه ام از طبع عاری/ مناسب پس نمودم درسرانجام **که گویم لطف نامه باشدش نام

[الذريعة 281/9؛ فرهنگ سخنوران 182؛ نسخه های منزوی 3098/4؛ مجمع الفصحاء 445/2]

1. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 274/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ پس از پایان لطف نامه اشعاری از خاکی در تعریف شیراز و اهلش و در مدح میرزا داود و در ترجمه قول ارسطاطالیس در نصیحت و یک رباعی و ابیاتی در توصیف مسجد جامع امام رضا علیه السلام دارد؛ جلد: مقوا، 8گ، 20 سطر،

اندازه: 10/5×16 سم [ف مخ: 1-407]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4931/5

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 6گ (145پ-150ر)، 17 سطر، اندازه: 13/2×20/3 سم [ف: 8-130]

لطمات المقربين = في مصيبة سید المظلومين/ تاریخ معصومین/ فارسی

latamāt-ol moqarrabīn = fī mosībat-e sayyed-ol mazlūmīn

جعفر آبادی، عباس بن ابی القاسم، ق14 قمری

ja‘farābādī, ‘abbās ebn-e ab-el-qāsem(- 20c)

به درخواست: میرزا عبدالعلی آرانی

در تعزیه و مصائب حضرت سید الشهداء علیه السلام و جواز و عدم جواز لطمه زدن بر سر و روی در عزای آن حضرت با استفاده از روایات می باشد.

آغاز: بسمله. حمدله و صلاة اما بعد: چنین گوید این احقر مذنب اثم عباس ابن ابوالقاسم عفی الله عن جرائمها بعضی از برادران دینی از احقر خواهش نمود خاصه جناب مستطاب قدسی

انجام: در تفسیر امام حسن عسکری است و قال جعفر بن محمد علماء شیعتنا مرابطون في الثغر الذي... لانه یدفع عن ادیان محبینا و ذلك یدفع عن ابدانهم. اللهم و فقنا علی ذلک

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38178

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: ذیقعده 1346ق؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: مقوا، 38گ، 15 سطر، اندازه: 13/8×22 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-621]

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1172

همان نسخه بالا [مؤيد: 3-149]

2. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 332-2/152

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، تا: 5 ذیقعده 1346ق؛ محشی؛ جلد: مقوا، 19گ، 13-15 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 6-3449]

لطیف الاخبار و المراثي/ مواعظ/ فارسی

latīf-ol axbār va-l marāsī

مجالس منبری است درذکر احادیث و مواعظ و تاریخ چهارده معصوم و ذکر مصائب اهل بیت علیهم السلام با آوردن اشعار مناسب با هر مجلس. محتمل است مؤلف همان کاتب نسخه باشد.

قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 295

آغاز: بسمله حمدله والعاقبة للمتقین وصلوة علی اشرف انبیاء و المرسلين الذي کان نبياً و الادم بین الماء و الطين آن پیمبری که همیشه در فکر امت بود؛ انجام: زینب صدای برادر را می شنید زن ها را دلداری می داد نترسید واهمه نکنید برادر در حياة است کسی جرأت ندارد به خیمه ها بیاید یکوخت زینب صدای برادر را نشنید از خیمه بیرون آمد دید سربرادر بالای نیزه

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن علی حسین واعظ کربلایی، تا: محرم 1324ق؛ جلد: مقوا، 172گ، اندازه: 15×21 سم [ف مخ: 1-407]

لطیفه (رساله)/ کلام و اعتقادات/ عربی

latīfe (r.)

شوشتری، نورالله بن شرف الدين، 956-1019 قمری

šūštarī, nūr-ol-lāh ebn-e šaraf-od-dīn (1550 - 1611)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22565

آغاز: بسمله، الله لطیف بعباده اعلم ان من فروع العدل؛ انجام: له فتد بر تمت الرساله الموسومه باللطیف بلطف الله تعالی

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج [رایانه]

اللطيفه (منتخب)/ داستان/ عربی

al-laṭīfa (mn.)

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27350

بی کا، تا: 1286ق؛ خریداری از رضا غیبی [رایانه]

لطیفه شوق/ شعر/ فارسی

latīfe-ye šowq

جنونی مسکین، قرن 11 قمری

jonūnī-ye meskīn (17c)

تاریخ تأليف: 1000ق

مثنوی است با عنوان «لطیفه» با ستایش محمد بن ابوالظفر محمد اورنگ زیب عالم گیر بهادر غازی. در آن آمده: «ای جنونی دمی بیا در هوش ** نکته سنجی کن و مباش خموش/ نیز «این کتابی که کرده ام تصنیف ** هست از بهر طبع در لطیف/ مانده ام نام او لطیفه شوق ** که فزاید ازو بهر دل ذوق.../ این همه چون لطيفة الشوق است ** صاحب شوق را از و ذوق است».

[الذريعه 207/9؛ فرهنگ سخنوران 138؛ ایوانف 362/1؛ نسخه های منزوی 3099]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7778

آغاز: بلبل بوستان دانایی ** می سراید چنین ز گویایی؛ انجام: مرد از آن طرح و وضع حیران شد ** گشت [دل ریش] واقف

آن شد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: هندی، جلد: گالینگور، 333گ، 9 سطر (8×13)، اندازه: 16×21 سم [ف: 16-696]

لطيفة العرفان- الهي نامه

لطیفه غیبی- لطیفه غیبیه

اللطيفة الغيبية/ عرفان و تصوف/ فارسی

latīfa-tol qeybīye

سهروردی، عمر بن محمد، 542-622؟ قمری

sohravardī, ‘omar ebn-e mohammad (1148 - 1226)

رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 625ل

آغاز: الحمد... و سمیت هذه الرسالة باللطيفة الغيبية الفتها لبیان سلوك خاندان العشقية دامن آثار برکاتهم الي یوم الدين و انما اخترت العبارة بالعبارة الفارسية لیسهل درکها... قال العبد... چون نیت و همت واثقه این ضعیف در تأليف این مختصر آن بود که بعضی از اسرار ربوبیت و خفایاء الوهيت و حقایق ارشاد و دقایق رشاد که از فیض فضل ربانی و انعام نعم؛ انجام: آن که داند که عالم و مافیه به این حقیقت قیام است و آن در همه اشیاء هویداست که متصف و متصور به صورت عالم و عالمیان شده.

خط: نسخ، بی کا، تا: 13 صفر 1137ق؛ جلد: مقوا، 41گ، 17 سطر (7×13)، اندازه: 12/5×18 سم [رشت و همدان: ف: - 1160]

لطیفه غیبیه = لطیفه غیبی = لطائف غیبیه = شرح دیوان خواجه حافظ شیرازی/ لغت، عرفان و تصوف/ فارسی

latīfe-ye qeybīye = latīfe-ye qaybī = latā’ef-e qeybīye = š.-e d.-e xāje hāfez-e šīrāzī

دارابی، شاه محمد بن محمد، 1027؟-1147؟ قمری

dārābī, šāh mohammad ebn-e mohammad (1618- 1735)

وابسته به: دیوان حافظ شیرازی؛ حافظ شیرازی، شمس الدين محمد (-792)

تاریخ تأليف: 1087ق؛ محل تأليف: شیراز

مختصری است در شرح بعضی از ابیات و اصطلاحات عرفانی دیوان حافظ شیرازی. مرتب بر «مقدمه» و سه «باب» و «خاتمه»: مقدمه در بیان اصطلاحات اهل عرفان؛ باب 1. بیان ابیات مشکله؛ 2. بیان معانی ابیات به اصطلاح اهل عرفان؛ 3. بیان معانی ابیات مخالف ظاهر؛ خاتمه در بیان تفألاتي که از دیوان اعجاز نشان آن سر حلقه اهل عرفان نسبت به هر کس جلوه و ظهور یافته.

آغاز: بسمله. فصحیح ترین کلامی که فصحای بلاغت شعار و بلغای فصاحت دثار کتاب دیوان خود ساخته اند حمد و ستایش و نیایش کبریاییست که حضرت خاتم النبيين که نبی امی آن بارگاه است بر لب فصحای عدنان و بلغای قحطان بنوعی مهر خموشی زد که بغیر از اقرار بعجز کلامی از ایشان صادر نشد و از غایت اضطرار و نهایت قصور از عدم توانایی معارضه طعن سنانی بر فقرات انسانی اختیار نمودند.

انجام: در آن حالت (بی تحاشی از جای جسته) سنگ مزار آن سر دفتر اهل عشق را از بوسه ها پیاپی تنگ شکر ساخت. تمت بالخیر و البركة.

چاپ: مشار، فارسی 4/4383 که نشانی 2 چاپ آن را داده با لغزشی در نام نگارنده؛ شیراز، انتشارات احمدی، 1317ش، سربی؛ شیراز، انتشارات احمدی، و 1357ش افست؛ 1385ش، انتشارات طراوت، تهران، تصحیح نصرت الله فروهر؛ چاپ تبریز

[نسخه های منزوی 1342/2 و 3508/5؛ الذريعة 38/4 و 222/9 و 497 و 317/18؛ فهرستواره منزوی 800/7]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3260/1

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 54گ (1-54)، سطور چلیپا (7×17)، اندازه: 12×22/5 سم [ف: 11-2220]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5903/1

آغاز: برابر؛ انجام: ز منزل جانان گذر مکن درویش ** که سیر معنوی و گنج خانقاهت بس

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول 1094ق؛ کاتب در پایان افزوده که نسخه اصل بسیار مغلوط بوده و این نسخه مقابله و تصحیح شده؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 75ص (2-76)، 18-25 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 17-294]

3. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2514/2

آغاز: برابر؛ انجام: و بحسب اشتغال نمودن از دیوان فیض نشان آن سر دفتر ارباب عرفان تفألي نمودم... دگر زمنزل جانان گذر مکن درویش ** که سیر معنوی و گنج خانقاهست و بس

خط: نستعلیق، بی کا، تا: نصف جمادی الاول 1094ق، جا: قندای؛ 24گ، 23 سطر، اندازه: 14×19 سم [ف مخ: 4-1654]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2585/1

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: میشن، 15و 20 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 6-61]

5. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1234

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول، با سرلوح؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-216]

6. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2174/1

آغاز: برابر؛ انجام: گناه اگر چه نبود اختیار ما حافظ ** تو در مقام ادب باش و گو گناه من است. امید از کمال صاحب فطرتان که قلم عفو بر جریده خطاکاران بکشند تا محل صحیح یابند و بر آن محل پایند، که خطا شیوه غیر معصوم است و في الحديث

نسخه ما تا صفحه 122 چاپی است که انجام آن افتاده است و

ظاهراً کاتب شرح اشعار را تا بیت: گناه اگرچه نبود اختیار ما حافظ... تمام کرده؛ خط: نستعلیق متوسط، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 2گ (1-22پ)، 18 سطر (13×18)، اندازه: 16/5×21 سم [ف: 11-444]

7. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 814/2

خط: نسخ، کا: عبدالمومن بن محمد باقر، تا: 1105ق؛ 69گ (32-100)، اندازه: 10×18 سم [نسخه پژوهی: 3-119]

8. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7089/2-36/89

آغاز: برابر؛ انجام: دیگر زمنزل جانان گذرمکن درویش ** که سیر معنوی گنج خانقاهت بس

خط: نستعلیق، بیکا، تا: جمعه 18ربیع الاول 1193ق؛ 33گ، 21 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 6-3450]

9. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 462-3/82

آغاز و انجام: برابر

از اول تا آخر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا، 42گ، 9-18 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 6-3450]

10. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 205-2/25

آغاز: برابر؛ انجام: دلی که غیب نمایی است و جام جم دارد ** ز خاتمی که دمی گم شود چه غم دارد. شاه عالم پناه از غایت تعجب می گفت سبحان الله که في الحال دست مبارکش بر آن انگشتر می خورد که از شکاف قبای قمامه داخل آن قبا شده بود

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ درآخر نسخه تاریخ وفات میرزا یوسف مستوفی الممالك صدراعظم ایران به سال 1303 درج شده؛ جلد: تیماج، 36گ، 16 سطر، اندازه: 20/5×29/5 سم [ف: 6-3450]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15539/3

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 49گ (15پ-63پ)، 20 و 11 و 12 سطر، اندازه: 11/4×18/2 سم [ف: 43-153]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5856/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 46گ (1پ-46پ)، 11 سطر (5×6)، اندازه: 10×15 سم [ف: 16-109]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8829/1

خط: نستعلیق، کا: محمد هاشم حرم، تا: قرن 13؛ در خاتمه افتاده؛ 3گ (1پ-3پ)، 19 سطر (9×15)، قطع:ربعی [ف: 17-231]

14. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2998

آغاز: برابر؛ انجام: با آن که من می دانم که در دنیا این بهشت نیز هست...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 13؛ نسخه ناقص؛ 35گ، 11 سطر (8×12/5)، اندازه: 11×18 سم [ف: 6-754]

15. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2167/4

آغاز: برابر؛ انجام: و از بعضی معتمدین که در آن مجلس بهشت آئین حاضر بودند...

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جا: اصفهان؛ 124ص، 11 سطر (9×14/5)، اندازه: 15×21 سم [ف: 5-238]

16. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 32/4

آغاز: الغيب می دهد بلکه مذمت سخنانش می نماید مخفی نیست که جویان در بادی الرأي قبل از تحقیق اعتراض که بر کلام حافظ با کلام ملك الكلام توانند از سه راه است اول آن که بعضی از سخنانش بی معنی است مثل آن که؛ انجام: که چند قصد کفار این باشد که شارع سجده صنم و شد زنار را از علامت کفر قرار داده

بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ 52گ (75ر-126پ)، 15 سطر (7/5×16)، اندازه: 12/5×22/5 سم [ف: - 221]

17. مشهد؛ مدرسه آية الله خوئی؛ شماره نسخه: 151/1

خط: نسخ، کا: محمدعلی بن محمدنصیر هزار جربیی، تا: چهارشنبه غره ذیقعده 1214ق؛ 67گ (1پ-67پ)، 15 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: - 100]

18. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 577

آغاز: برابر؛ انجام: ز منزل جانان گذر مکن درویش ** که پیر معنوی و کنج خانقاه است و بس

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1224ق؛ مهر: «علی بن زین العابدين» (بیضوی)؛ 35گ، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 2-213]

19. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4290/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: رجب 1225ق؛ مهر: احمد بن حسین حسینی مورخ 1033؛ جلد: تیماج، 101گ (23-123)، 16 سطر (6×11)، اندازه: 11×16 سم [ف: 13-3259]

20. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6384/1

آغاز: برابر؛ انجام: رحم الله معشر الماضين که بمردی قدم فشردندی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان1225ق؛ جلد: تیماج، 36گ (1پ-36ر)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 16-341]

21. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 766

خط: نستعلیق، کا: عبدالله بن عبدالمجید هزارجربیی، تا: 1226ق؛ قطع: بغلی [نشریه: 7-215]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 155/3- طباطبائی

آغاز: در بیان اصطلاحات اهل عرفان بدان که دیر مغان؛ انجام: و محل جسم که قابل ابعاد ثلاثه است متکون می شود.

از آغاز مقدمه دارد و دیباجه کتاب را ندارد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد امین بیک، تا: 1233ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مذهب، 5گ (152-156)، 25 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 22-52]

23. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1481/7

در مقدمه و سه باب و خاتمه در تفسیر دیوان حافظ؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه 1233ق؛ کاغذ: قورخانه ای، جلد: میشن یشمی، 25گ (227پ-251پ)، اندازه: 21×31 سم [ف: 5-273]

24. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10852

آغاز: برابر؛ انجام: دلدارئی دوستان ثواب است

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1234ق؛ واقف: محمد ایرانی مجرد؛ جلد: پارچه ای، 51گ، اندازه: 13×20 سم [ف: 9-233]

25. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11051/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 20 رجب 1235ق؛ قطع: رقعی [میراث شهاب: س9ش 2-29]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13569/37

آغاز: برابر؛ انجام: در بزم حور یکدو قدح در کش و برو ** یعنی طمع مدار وصال دوام را

بی کا، تا: اواخر جمادی الاول 1238ق، جا: یزد؛ جلد: تیماج، 7ص (196-202)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 37-78]

27. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9467/33

خط: نستعلیق، کا: محمد بن جمشید مراغی، تا: 1241ق؛ 4گ (66ر-69ر) [مختصر ف: - 696]

28. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29384

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1241ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

29. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12683/3

آغاز: برابر؛ انجام: وعده از حد بشد و ما نه دودیدیم و نه یک خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، کا: محمد یوسف بن محمد طبری، تا: شعبان 1242ق؛ افتادگی: انجام؛ واقف: حسین کی استوان؛ جلد: تیماج، 14 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 11-346]

30. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1461/2

خط: نستعلیق، کا: حسین بن گنجعلی، تا: ذیقعده 1243ق؛ 22گ (30-51)، اندازه: 17×31 سم [نسخه پژوهی: 3-148]

31. قم؛ دارالحدیث؛ شماره نسخه: 314/10

آغاز: ارننگ و ناموس ظاهری گذشته و اقبال بالکلیه بصوب مطلوب نموده و از خرقه که سبب عیب پوشی ها است؛ انجام: گفته بودی که شوم مست و دو بوسه بدهم ** وعده از حد بشد و ما نه دیدیم و نه یک

خط: نسخ، کا: سید هاشم واعظ کابلی، تا: 1243ق، جا: خبوشان؛ افتادگی: آغاز؛ 23گ (111ر-133پ)، 14 سطر [ف: - 252]

32. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7170/3

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 1 جمادی الثاني 1244ق؛ 60گ (103پ-162ر) [ف: 5-478]

33. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8548/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1247ق؛ جلد: تیماج، 42گ (89پ-130ر)، 15 سطر (7×15)، قطع: ربعی [ف: 17-159]

34. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1434/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 5 ربیع الاول 1255ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-281]

35. کاشان؛ عاطفی، حسن؛ شماره نسخه: 11/2

خط: شکسته نستعلیق بدخط، بی کا، تا: 1257ق [نشریه: 11-953]

36. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 477

خط: نستعلیق، کا: محمد صادق بن علی حسینی، تا: چهارشنبه 10صفر 1258ق؛ محشی؛ با فال حافظ از سید مهدی در قلعه شیشه و ابوالقاسم پسر همین سید مهدی در شب یک شنبه 26 ذیقعده 1244 و از خود همان نویسنده؛ مهر: محمد علی، «صراط علی حق نمسکه»؛ جلد: تیماج، 46گ، 14 سطر (10×14)، اندازه: 17×21 سم [سنا: ف: 1-277]

37. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10744

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: رضا حسینی، تا: 1263ق؛ واقف: محمد؛ جلد: میشن، 142گ، 10 سطر، اندازه: 11×15/5 سم [ف: 9-232]

38. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15390

آغاز:... سائر ائمه اثنی عشر که ثمره شجره نبوت و اختر برج ولایت و امامت اند...

خط: نسخ، کا: میرزا حسین بن احمد کرجی (گرجی؟)، تا: 1275ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مذهب، 63گ، 12 سطر، اندازه: 10/9×17/3 سم [ف: 43-66]

39. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 350/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، کا: رضا قلی فرزند محمد حسن دادمرزی، تا: 1295ق، برای برادرش آقا میرزا یحیی؛ جلد: تیماج، 39گ (76پ-114پ)، اندازه: 12×18 سم [ف: 1-338]

40. شیراز؛ شاه چراغ؛ شماره نسخه: 303

خط: نستعلیق زیبا، کا: سید اسدالله حسینی دشتکی، تا: شنبه 22 جمادی الثاني 1298ق؛ 56گ، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 3-75]

41. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7535/34

خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: مخمل آبی، 14 سطر (7×16)، اندازه: 13×21/5 سم [ف: 16-616]

42. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3141

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: حاجی میرزا ابوالحسن خان فتوح الدوله پسر حاجی میرزا رفیع خان مستشار السلطنه، تا: 1307ق؛ مجدول؛ فخر الدين منشی این نسخه را برای چاپ آماده کرده بوده؛ 62گ، 15 سطر (8×16)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 11-2094]

43. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 853

آغاز: برابر؛ انجام: وعده از حد بشد و ما نه دودیدیم و نه یک

خط: شکسته، نستعلیق، کا: غلامحسین بن حاج بهرام کرمانشاهی، تا: 1316ق؛ افتادگی: وسط؛ واقف: قائم مقام؛ 30گ، اندازه: 12×20 سم [ف: 4-230]

44. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 932

خط: نستعلیق تحریری، کا: مهدی قوام نصیری، تا: 1317ق؛ از روی چاپ تهران 1304ق با جوهر آبی؛ 14 سطر (7×13)، اندازه:

10/5×17/5 سم [ف: 2-214]

45. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 854

آغاز: برابر؛ انجام: از لوث انانیت بالکلبه پاک بودن است و فنای صفاتی

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: وسط و انجام؛ واقف: قائم مقام؛ 14گ، 12 سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 4-231]

46. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1101

آغاز: برابر؛ انجام: خطا باشد به تیغ نهر جستن ** دگر بار از پریرویان جمالش

خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، بی تا؛ واقف: محمد ایرانی مجرد؛ جلد: تیماج، 52گ، اندازه: 10×15 سم [ف: 9-231]

47. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15632

آغاز: کلام الله به تبلیغ بلاغت و تسلیم فصاحت؛ انجام: فان ذکری لهم ان العنهم فمن شاء فلیومن.

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: کالینگور [رایانه]

48. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9424

آغاز: بسمله، الحمدالله الحكيم الكريم العلي العظيم و الصلوة علی النبي؛ انجام: نبوت کویند ظاهرا خواهند ولایت کویند باطن خواهند

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا [رایانه]

49. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 20135

بی کا، بی تا؛ خریداری از مهردخت همایی [رایانه]

50. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15676

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد باقر الحسيني، بی تا؛ مهر: «محمد باقر الحسيني؟ 130» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 58گ (1پ-58)، 17 سطر (10×15/5)، اندازه: 17/5×22/5 سم [رایانه]

51. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 358/4

در یک مقدمه و سه باب و خاتمه؛ بی کا، بی تا [ف: 3-58]

52. شیراز؛ خاوری (دکتر)؛ شماره نسخه: 9/15

بی کا، بی تا [نشریه: 5-268]

53. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4359/8

آغاز: بسمله و گلی چند از حقایق و معارف در گلستان همیشه بهار دیوانش شکفته؛ انجام: کاوس و کیقباد گویند.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ هامش ص 93-132 و متن 176-179؛ جلد: تیماج، 14 سطر (13×17)، اندازه: 17×21 سم [ف: 13-3316]

54. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 205/1 فرخ

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 91ص (1-91)، اندازه: 10×16 سم [ف: - 188]

55. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض11010

آغاز: بسمله، اللهم اهدنا الي سبیل الرشاد و اعصمنا عن التعصب؛ انجام: مطلبی است که بدان واسطه به تحریر مامور و دور تضییع وقت...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام [الفبائي: - 483]

56. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1112

آغاز: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جا: همدان؛ آثار سال 1259به دست می آید؛ بالای صفحه نخستین نسخه به امضاء قوام دفتر آشتیانی (حسین) که از درباریان اوائل قرن چهاردهم هجری بوده به سال 1314 قمری هجری نوشته شده: «این کتاب بخط میرزا محمد حشمت آشتیانی است»، ولی نگارنده را عقیده این است که الحاقي بودن این نگارش را دقت زیاد در خود نوشته ثابت می نماید؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 45گ، 15 سطر، اندازه: 8×14 سم [ف: 3-356]

57. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3646/2

آغاز: برابر انجام: مست و شهود و شاهد اهل جذبه را گویند خمار و باده فروش پیران کامل را گویند... وساقی ومطرب و [...] فیض رساننده سالک را گویند وبعضی اصطلاحات به طریق سؤال و جواب درگلشن راز مسطور است

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 18گ، اندازه: 17×27 سم [ف مخ: 4-1654]

58. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1367/13

آغاز: برابر؛ انجام: بنابراین حاصل بیت اینکه از عشق ناتمام ما و مقید تعینات واعتبار اتیم جمال یار مستغنی است چه نظرهای.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور، 35گ، 15 سطر، اندازه: 11×16 سم [ف مخ: 4-1654]

59. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 636/1

آغاز: برابر؛ انجام: شاه ترکان سخن مدعیان می شنود ** شرمی از مظلمه خون سیاووشش باد. تمت

از اول تا آخر؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 73گ، 15 سطر، اندازه: 11×21 سم [ف مخ: 1-408]

60. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 85/1-1/85

آغاز: برابر؛ انجام: ولارفیق سفر بخت نیکخواهست بس ** نسیم روضه شیرزا و پیک راهست بس/ دگر ز منزل جانان گذر مکن درویش ** که سیر معنوی و گنج خانقاهست بس

خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 79گ، 15 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 6-3450]

لطیفه غیبیه/ عرفان و تصوف/ فارسی

latīfe-ye qeybīye

شیخ الشيوخ، عبدالله بن حسام الدين

šeyx olšoyūx,‘abd-ol-lāh ebn-e hosām-od-dīn

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17188/3

آغاز: بسمله الحمدالله رب العالمين المذكور بکل لسان و المحمود

في کل زمان؛ انجام: روزم اینست روزگارم نیست ** جویند صدم و شکارم نیست

خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1206ق؛ مصحح؛ جلد: گالینگور، 39ص (26-64)، اندازه: 17×25 سم [ف: 47/2-62]

لطیفه فیاضی/ ادبیات/ فارسی

latīfe-ye fayyāzī

نورالدین محمد بن عبدالله، قمری

nūr-od-dīn mohammad ebn-e ‘abd-ol-lāh

مؤلف میگوید که خواهر زاده شیخ ابوالفیض فیضی فیاضی است وچون علامی درگردآوری منشآتش برخی مکاتبات را جمع نکرده او اقدام به جمع آوری آن ها نموده و درپنج «لطیفه» و سه «منطوقه» قرار داده: لطیفه 1. عرایض که به والا درگاه ارسال شده؛ 2. مفافضات فیاضی به شرفا و علماء و عرفا؛ 3. به حکمای معاصر؛ 4. به سلاطین و امراء عظام؛ 5. به بنات و اخوان و اقارب؛ منطوقه: 1. مناجات، 2. رقعات، 3. مکاتیب.

آغاز: یا ازلی الظهور یا ابدی الخفا ** نورك فوق النظر حسنك فوق الثنا. خاك ذره بی قدر و بهاونم قطره نیست هست نما را چه یارا و کدام نیرو که بامداد سواد

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3175/2-16/185

آغاز: برابر؛ انجام: دست همت به دامن شاهد مقصود می زد و باالله التوفيق و به المستعان. دولت اگر... در دلم آمد که گنه کرده ام ** کین ورق چند سیه کرده ام. بسمله

فقط مقدمه رساله موجود است؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ 3گ، 15 سطر، اندازه: 12×23 سم [ف: 6-3451]

لطيفة في الذوقيات- ذوقیات

اللطيف من الكلام في الجواهر/ کلام و اعتقادات/ عربی

al-laṭīf min-al kalām fi-l jawāhir

مفید، محمد بن محمد، 336-413 قمری

mofīd, mohammad ebn-e mohammad (948 - 1023)

اصفهان؛ هادی نجفی؛ شماره نسخه: 123/2

خط: نسخ، کا: عبدالله بن محمد حسن تبریزی نجفی، تا: 1345ق، جا: نجف اشرف؛ 11گ (17ر-27پ)، 21 سطر، اندازه: 17×21 سم [اوراق عتیق: 2-338]

لعان = پرسش و پاسخ/ فقه/ فارسی

le‘ān = porseš va pāsox

طبیب کاشانی، ابوالحسن بن مؤمن، ق13 قمری

tabīb-e kāšānī, ab-ol-hasan ebn-e mo’men(- 19c)

پاسخ چند سوال فقهی پیرامون «لعان» است که برادر مولی غلامرضا، مولی محمدباقر بن محمد علی آرانی از مؤلف پرسیده است.

آران کاشان؛ محمد هلال؛ شماره نسخه: 37/14

آغاز: در بیان مسائلی که اخوی مرحوم ملا محمد باقر بن مرحوم ملا محمد علی آرانی از مجتهد الزماني میرزانا میرزا ابوالحسن کا: غلامرضا بن محمد علی آرانی، تا: با تاریخ 1228ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور، 2گ، 21 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف مخ: - 22]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 262/14

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1-306]

اللعبة/ کیمیا/ عربی

al-la‘ba

جابر بن حیان، 120-198؟ قمری

jāber ebn-e hayyān (739 - 814)

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3467/36

آغاز: بسمله. حمدله. و صلی الله علی محمد... و کتابنا هذا نذکر فیه القمر و ما یخصه و هی الفضة؛ انجام: هذا کما ورد کما قلنا. فاعلمه ان شاء الله

مقاله سی و هشتم آن است؛ خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 2گ (61پ-62ر)، اندازه: 15/6×23/2 سم [ف: 6-449]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9011/38

آغاز: الحمدالله رب العالمين و صلی... المتقين و سلم. قد سبق لنا قبل کتابنا هذا سبع و ثلثون كتاباً کل کتاب في فن من فنون هذه الصناعة... و کتابی هذا ثامن في الاحجار ايضاً و قد سمیته کتاب اللعبة و انا اذکر فیه القمر و ما خصه من الاحجار الذائبة السبعة و هو الفضة؛ انجام: و ان دبرت هذا الذي ذکرناه ههنا کان کما قد و صفناه و لم نرمز في ذلك شيئاً فاعمل به رزقنا الله و ایاك انه علی ذلك قدیر.

خط: نسخ، بی کا، تا: صفر 1288ق؛ جلد: تیماج مذهب، 3گ (94پ- 96ر)، 19 سطر (8/5×14/5)، اندازه: 13/7×22/3 سم [ف: 29/2-616]

لعل قطبی/ عروض و قافیه/ فارسی

la‘l-e qotbī

نصیرای همدانی، نصیرالدین بن مسعود، - 1030 قمری

nasīrā-ye hamadānī, nasīr-od-dīn ebn-e mas‘ūd(- 1621)

وابسته به: عروض حسینی؛ استرآبادی، میر محمد مؤمن بن میر علی (- 1034)

اهداء به: محمد قلی قطب شاه

تاریخ تأليف: 1021ق

این کتاب حاشیه و تعلیقه ای بر عروض محمد مؤمن حسینی می باشد و خود مؤلف آن را «لعل قطبی» نامیده و هم چون اصل کتاب موشح به اسم محمد قلی قطب شاه است. مؤلف این کتاب نصیرای همدانی (محمد الشهير بنصیر الهمداني) است که از این مؤلفه و نامه ای که در طلب ا سطرلاب به دانشمندی نوشته و مثنوی وی معلوم می شود که از دانشمندان و شعرا و ریاضی دان های اوایل قرن یازدهم هجری بوده است. نثر وی هم چون نظمش منظم و متین و امامی مذهب بوده و گذشته از این که به شرح و بسط مطالب مختصره مؤلفه نام برده پرداخته، قواعد و مطالب زیادی از خود در این اثر به یادگار گذارده و مدعی شده که درجای دیگر این مطالب یافت نخواهد شد و انصاف توان داد که رساله و مؤلفه ای جامع است. تأليف آن هنگامی بوده که جمعی عروض محمد مؤمن را پیش وی می خوانده اند و مؤلف آن در قید حیات بوده و در دیباچه با شرح و بسطی با تجلیل زیاد از ایشان یاد کرده است. تمام این تعلیقه درحدود 2000 بیت کتابت دارد.

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 287/2

آغاز: بسمله گوهری غریب بدیع که بدستیاری غواص فکر سریع از بحر ضمیر کاملان اقلیم معنی متواتر مکشوف گردد سپاس صانع بی ابتداست الخ

خط: شکسته نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 11؛ واقف: سپهسالار؛ جلد: تیماج، 86گ، 14 سطر، اندازه: 11×20/5 سم [ف: 2-444]

لعن النبي (فصل في من...)/ فقه/ عربی

la‘an-un nabī (faṣl-un fī man ...)

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 528/20

بی کا، تا: قرن 9 [ف: 5-61]

لعنت نامه منظوم کشندگان امامان/ شعر/ فارسی

la‘nat-nāme-ye manzūm-e košandegān-e emāmān

اهدا به: ناصر الدين شاه (1264-1313ق)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6123

آغاز: حمد بر ایزد احد باشد ** و هو لم یتخذ ولد باشد/ که شهنشه نمود ناصر دین ** ماحی کفر و حامی آیین؛ انجام: بر یزید پلید و ابن زیاد ** هر دمی صد هزار لعنت باد

با لعن معاویه و یزید که بخش دوم است. از رضا قلی، در دوازده بند؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ میان ص 1 و 2 افتاده؛ 29گ، 11 سطر (8×13)، اندازه: 14×21 سم [ف: 16-201]

لعن چهار ضرب/ متفرقه/ فارسی

la‘n-e čahār zarb

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5682/2

خط: نستعلیق، کا: ابوالحسن محمد باقر سید آقای تفرشی تهرانی، تا: 8 شعبان 1278ق؛ 14 س چلیپا در گوشه چپ صفحه به درازا؛ جلد: تیماج حنایی، 17 سطر (7×15)، اندازه: 14×22 سم [ف: 16-66]

اللعن علی اعداء الائمة/ متفرقه/ عربی

al-la‘n ‘alā a‘dā’-il a’imma

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2807/2

خط: نسخ، بی کا، تا: 1236ق؛ 4گ (3ر- 6پ هامش) [ف: 6-110]

اللعن علی مخالفی اهل البيت/ دعا/ عربی

al-la‘n ‘alā muxālifī ahl-il bayt

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 579/2

آغاز: بسمله اللهم العن اول ظالم ظلم حق محمد و آل محمد و غصب حقهم و هو الزنديق الاكبر الاحمق؛ انجام: و بنی العباس و خلفائهم و من تابعهم من الان الي یوم الدين آمین یا رب العالمين

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مذهب، 35ص (112-78)، اندازه: 14/6×23/3 سم [ف: 5-89]

لعن و طعن خلفای راشدین/- عربی

la‘n va ta‘n-e xolafā-ye rاšdyn

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4900/109

خط: نسخ، بی کا، تا: 1082ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 2گ (304ر-305ر)، 25 سطر (15×29)، اندازه: 23×35 سم [ف: 14-105]

لعنیه- نفحات اللاهوت (ترجمه)

اللعنية = تعیین المخالفين لأميرالمؤمنين/ کلام و اعتقادات/ عربی

al-la‘nīya = ta‘yīn-il muxālifīn li-amīr-il-mu’minīn

محقق کرکی، علی بن حسین، 890-940 قمری

mohaqqeq-e karakī, ‘alī ebn-e hoseyn (1486 - 1534)

این رساله به دستور یکی از پادشاهان صفویه جهت تعیین مخالفین حضرت امیر علیه السلام تنظیم گردیده است و اسامی بسیاری از صحابه را با ذکر مختصری از اعمال شنیع و و قیحآن ها یاد می نماید و از این جهت که مستحق لعن می باشند رساله لعنیه

نیز نامیده اند. این رساله نفحات اللاهوت في لعن الجبت و الطاغوت او در یک مقدمه و سه فصل و خاتمه نیست.

آغاز: الحمدالله حق حمده و الصلوة علی رسوله محمد و آله الطاهرين، قد برز الأمر العالي المطاع أعلاه الله تعالی و أنفذه في الأقطار بتعیین المخالفين لأمير المؤمنين

انجام: و معرفة استحقاقهم الطعن و اللعن علی ألسنة أهل الايمان و الحمدالله رب العالمين و صلواته علی سیدنا محمد و آله الطاهرين آمین یا رب العالمين.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6357/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمود بن محمد صابر واعظ فهنانجی، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 3گ (127پ-129پ)، اندازه: 13×19 سم [ف: 16-320]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7177/3

خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 3گ (18پ-20پ)، اندازه: 10×17 سم [ف: 16-475]

3. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3567/2

آغاز: برابر

در فهرست ناشناس؛ خط: نستعلیق تحریری، کا: داود بن محمد شفیع یزدی، تا: 1075ق؛ 3گ (4-6) [ف: 5-1702]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2830/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالصمد بن حسین بن محمد شوشتری، تا: قرن 13، جا: اصفهان مدرسه جده؛ 4ص (39-42) [ف: 10-1668]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12135/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ 6گ (92-97)، 12 سطر، اندازه: 6/5×10/5 سم [ف: 30-589]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2021

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه 11 جمادی الثاني 1286ق؛ کاتب آورده که این نسخه را به پنج واسطه از نسخه اصلی رونویس داشته؛ واقف: جواد شجیعی، فروردین 1315؛ 6گ، 12 سطر، اندازه: 8×13 سم [ف: 6-610]

7. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 188/9

آغاز و انجام: برابر

تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق متوسط، بی کا، بی تا؛ 4ص [ف: - 169]

8. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 1042/4

آغاز: برابر؛ انجام: فعلیهم من الله لعنات لاتحصی و من الملائكه و الناس اجمعین

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 11ص (131-141)، 14 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 2-262]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1968/7

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: قاضی محمد مقیم بن ابی البقاء شریف سپاهانی، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 2گ (231ر-232پ)، 14 سطر (6×11)، اندازه: 10×14/5 سم [ف: 8-581]

لعنیه/ شعر/ عربی

la‘nīyye

میسی، لطف الله بن عبدالکریم، - 1032 قمری

mīsī, lotf-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-karīm(- 1623)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13674/25

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: گالینگور، 2گ (108پ-109ر)، اندازه: 9×16 سم [ف: 37-199]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13674/23

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: گالینگور، 1ص (108ر)، اندازه: 9×16 سم [ف: 37-199]

اللعنية/ کلام و اعتقادات/ عربی

al-la‘nīya

شیخ علی

šayx ‘alī

رساله ای مختصر است، در تبری جستن از دشمنان و مخالفان اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) که این اثر به «شیخ علی» منسوب است. ممکن است مراد و منظور شیخ علی بن عبدالعالی کرکی (- 940ق) بوده باشد، لیکن از او در این موضوع دو رساله در دست است به نام های «نفحات اللاهوت في لعن الجبت و الطاغوت» و دیگری «الرسالة اللعنية» که گاهی با عنوان «تعیین المخالفين لامیرالمومنین (علیه السلام)» نیز معرفی شده است؛ و البته اثر حاضر هیچ یک از آن دو هم نیست. در ضمن یک رساله اللعنية هم از محمدکاظم هزارجربیی در دسترس است که آن هم با نسخه حاضر همخوانی ندارد.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ذیل 300

آغاز: بسملة، اللهم العن من شید الكفر و اکنافه و هدم الدين القويم و اخافه کسر اضلاع الشرع و قطع اکنافه خالف کتاب الله واتبع خلافه نصب نفسه بالخلاف علی الخلافة؛ انجام: مع فرعون و هامان في کل آن و اغفرلنا و لكافة اهل الايمان و ادخلنا الجنان یا منان و صلی الله علی سیدنا و نبینا محمد و آله الي یوم القيام؛ تم

خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، دارای کمند طلایی؛ جلد: تیماج، 2گ (95پ-69ر)، سطور چلیپایی (13×24)، اندازه: 16×30 سم [میراث شهاب: س13 ش3 و 4-125]

لعنية/ کلام و اعتقادات/ عربی

la‘nīyyi

عریضی خراسانی، حسن بن محمد علی، - 1306 قمری

arīzī xorāsānī, hasan ebn-e mohammad ‘alī(- 1889)‘

لعنیه ای فصیح است مشتمل بر لعن خلفاء جور و ظالمین واشقیایی چون معاویه، یزید، خولی، شمر، عبدالله بن زیاد و... . این نسخه منحصر به فرد است و در هیچ یک از منابع کتاب شناسی معرفی نشده است.

بشرویه؛ اميرالمؤمنين؛ شماره نسخه: 114/2

آغاز: و مما جری علی قلبی و نطق به لسانی و صدر عن قلمی... بسمله اللهم العن الغوي البغي الردي الدني الزني التيمي الوثني النصبي الصنمي الخبيث الابتر و اللعين الاشر صاحب الحمق و الخرافة؛ انجام: اللهم زدنی بغضهم و لا تحشرنی معهم و جنبنی الميل اليهم و لا تجمع بینی و بینهم طرفة عین ابدا في الدنيا و الاخرة و لا تجعل لهم الي رحمتك سبیلا... بنعمتك یا قاهراً ذا العذاب الاليم

خط: نسخ، کا: تقی حسینی خراسانی بشروی، تا: 21 شعبان 1311ق؛ جلد: مقوای، 4گ (8ر-11ر)، 16 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف مخ]

لعنیه/ شعر/ ترکی

la‘nīyye

اردبیلی، ابراهیم بن حسین، ق14 قمری

ardabīlī, ebrāhīm ebn-e hoseyn(- 20c)

ترکیب بند لعنیه به زبان ترکی از رمزی.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17000ض

خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1315-1322ق؛ جلد: چرم، 8ص (158- 165)، اندازه: 13×21 سم [ف: 47/1-120]

لعنیه/ کلام و اعتقادات/ عربی

la‘nīyye

انشایی است در لعن و نفرین بر دشمنان اهل بیت پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله). از ملا محمد کاظم هزار جربیی دو کتاب در طعن بر خلفا می شناسیم که مفصلتر از متن حاضر است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1073/2

آغاز: اللهم العن الثعلبين المحيلين الكلبين؛ انجام: اللهم العن أبا الشرور و أتباعه بعدد ما في علمك یا جبار یا قهار.

خط: نستعلیق، کا: ملا محمد حسن حری، تا: 1232ق؛ 21ص (2-22)، 15 سطر [عکسی ف: 3-15]

لعنیه/ شعر/ فارسی

la‘nīyye

غیر همانند:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15213

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13[مختصر ف: - 696]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13463/65حاشیه

آغاز: لعن بر ذات تو ای مردود رب العالمين ** مرکز پرگار لعنت منکر آداب دین

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، مذهب، 7ص (415-421)، اندازه: 16×27/5 سم [ف: 36-415]

3. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1289/4

کا:عباس علی هزار جربیی،بی تا؛ قطع: بیاضی ربعی [نشریه: 7-275]

لعنية جامعة/ متفرقه/ عربی

la‘nīyye-ye jāme‘a

عریضی خراسانی، حسن بن محمد علی، - 1306 قمری

arīzī xorāsānī, hasan ebn-e mohammad ‘alī(- 1889)‘

لعنیه زیبا و بسیار فصیحی است که مؤلف در متابعت از زیارت جامعه مرویه از امام هادی علیه السلام انشاء نموده است. وی در این لعنیه کوشیده است الفاظ را از لحاظ شکل و وزن نزدیک ترین و از لحاظ معنی كاملاً مخالف زیارت جامعه انتخاب نماید.

بشرویه؛ اميرالمؤمنين؛ شماره نسخه: 114/3

آغاز: بسمله حدثنا الشيخ الملحد مخرب الدين ابن عبد یعوق عن الامام المأبون مروج الشنيعة ابن عبدود عن الشيخ الرئيس الخبيث المخبث غرازیل المشتهر بابلیس انه قال اذا اراد احدکم زيارة؛ انجام: فاسئلك اللهم ان تدخلنی في جملة العارفين بکفرهم و تملأ قلبی من بغضهم و عداوتهم انك انت ارحم الراحمين.

خط: نسخ، کا: تقی حسینی خراسانی بشروی، تا: 21 شعبان 1311ق؛ جلد: مقوا، 6گ (11پ-16ر)، 13 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف مخ]

لعنیه خواجه نصیر/ دعا/ فارسی

la‘nīyye-ye xāje nasīr

شرح چهارده لعن خواجه نصیرالدین طوسی است که نحوه انجام آن جهت برآوردن حاجات بیان شده است.

مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2295

آغاز: بسمله، باید که در روز دوشنبه شروع کند و در دوشنبه دیگر ختم کند و هر شام یک دفعه بخواند... اما قبل از ختم باید استمداد از روح خواجه نصیر علیه الرحمه بطلبد و روح آن را به فاتحه شاد کند؛ انجام: الغوث الغوث الغوث ادرکنی ادرکنی

ادرکنی برحمتك یا ارحم الراحمين.

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: اواخر قرن 14؛ واقف: محمد حسین فیضی؛ جلد: مقوا، 20گ، 9 و 11 سطر، اندازه: 8/5×14/5 سم [ف: 5-659]

لعنیه خوارج/ دعا/ عربی

la‘nīyye-ye xavārej

نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمری

nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6938/1

بی کا، تا: 7 شعبان1320ق؛ جلد: تیماج، 7گ (1ر-7ر)، اندازه: 12×18 سم [ف: 20-354]

لعنیه خوارج/ دعا/ عربی

la‘nīyye-ye xavārej

در صدر صفحه آغاز چنین نوشته است که «لعنیه خوارج که مشتمل بر چهارده فصل است و هر فصلی مخصوص به یکی از معاندین و ظالمین آل محمد علیه السلام مقابل تحیت چهارده معصوم علیه السلام که خواجه نقل فرموده است». صاحب الذريعة کتابی را تحت این عنوان یاد می کند که آن را در حاشیه کتاب المختار من الارشاد مورخ 982 دیده است و معلوم نیست که کتاب حاضر همان باشد.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 98- طباطبائی

آغاز: اعوذ باالله من النار و من غضب الجبار... اللهم العن اول ظالم ظلم حق محمد و آل محمد... و هو الزنديق الاكبر الاحمق الابتر؛ انجام: العباس و لخفائهم و من تابعهم الي یوم الدين آمین رب العالمين

خط: نسخ عالی، کا: احمد شاملو، تا: محرم 1232ق، به سفارش فرج الله خان افشار؛ دارای سر لوحی مذهب، مجدول، مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 10گ، 8 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 24-87]

لغات (مختصر)/ لغت/ عربی- فارسی

loqāt (mx.)

ابوالفتح بن حسین بن مسعود، ق13 قمری

abo-l-fath ebn-e hoseyn ebn-e mas‘ūd(- 19c)

این قسمت از مجموعه فرهنگ کوچک عربی به فارسی است و لغات آن بر حسب ترتیب الفبائي حرف اول کلمات مرتب شده و در آن تعدادی از مصادر عربی آمده و از حرف الف تا حرف یاء می باشد.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1022/8

آغاز: الحمد الله رب العالمين و الصلوة و السلام علی نبیه محمد و آله مؤلف این مختصر خواجه ابوالفتح بن حسین بن مسعود؛ انجام: ینع: میوه رسیدن، یبوست: خشگی، یقظه: بیداری. پایان نسخه: تمت الكتاب بعون الملك الوهاب بتاریخ یوم پنج شنبه هفدهم شهر رجب در دارالخلافه طهران 1271.

خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن میرزا باقر تفرشی، تا: 17 رجب 1271ق، جا: تهران؛ جلد: تیماج مذهب، 26ص (425-399)، 15 سطر (8×14)، اندازه: 17/5×21/5 سم [ف: 3-27]

لغات (منتخب)/ لغت/ ترکی

loqāt (mn.)

بیمدار، محمد رضا

Bīmdār, mohammad rezā

این کتاب، یک «مقدمه» و دو «مقاله» و یک خاتمه دارد که از کتب لغت فارسی و عربی بهرهمند گشته و در مقدمه کتاب به فضایل اهل بیت هم اشاره شده است: مقدمه: توضیحی درباره لغات؛ مقاله 1. بیان توضیح لغات عربی؛ مقاله 2. بیان لغات فارسی و معضلات لغات ترکی؛ خاتمه: در بیان محسنات شعر.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11303

آغاز: بیقیاس و ستایش بی اندراس کیم اصناف و طوایف بنی آدم تیلیدین اول خالقیقدر؛ انجام: مع الميم و بیم داغ ئسان و ضم زبون و ناگورامع النون دهن و سستی و تن...

خط: نستعلیق نازیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مذهب، 84گ، 13 سطر (8×14)، اندازه: 13×21 سم [ف: 28-458]

لغات (منتخب)/ لغت/ عربی

loqāt (mn.)

ناشناخته:

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13217/15

آغاز: همم، قوله تعالی، اذهم قوم ان یبسطوا اللهم بالأمر حدیث النفس بفعله واهمه الأمر اذا عنی به؛ انجام: کبس، في الدعاء، یا من کبس الارض علی الماءاي ادخلها فیه من قولهم کبس رأسه في ثوبه اخفاه و ادخله و جمعها فیه.

گزیده ای از لغات گوناگون است و مؤلف آن بدون ترتیب خاص از برخی کتاب های لغت هم چون مجمع البحرين طریحی، سود جسته است، به نظر می رسد بخشی از یک کتاب بوده باشد؛ خط: نسخ، کا: محمد بن علی اصغر قاینی، تا: 6 محرم 1255ق، جا: اصفهان (مدسه جده)؛ افتادگی: آغاز؛ 7گ (114ر-120پ)، 29 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 33-419]

2. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4034/2

بی کا، بی تا [نشریه: 13-356]

لغات/ لغت/ عربی

luġāt

به ترتیب حرف های آغاز کلمات و بیش تر لغت های قرآن است و مؤلف آن شیعی است.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 409

آغاز: برشید فعام في اقواله و افعاله و قوله تعالی اتی امرالله اشارة الي القيامة... امن اصل للامن طمأنينة النفس و زوال الخوف و الامن و الامانة في الاصل مصادر؛ انجام: یا حرف نداء و یستعمل في البعيد و اذا استعمل في الله تعالی نحو یا رب فتنبیه للداعی انه بعید من فیض الله و توفیقه.

خط: نسخ، کا: علاءالدین حسن اصفهانی، تا: جمعه 22 ربیع الثاني 963ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن، 435گ، 19 سطر، اندازه: 12/5×23 سم [ف: 1-453]

لغات/ لغت/ عربی

luġāt

شامل معنای لغوی کلمات ا سطرلاب، طغرل بک، اخشید، الب ارسلان، قرواش، جیحون، زمخشر از کتاب القاموس و وزیر از کتاب مطالب السؤل.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8825/23

خط: نستعلیق، کا: سید محمد طباطبایی طبیب یزدی، تا: با تاریخ 1286ق؛ جلد: میشن، 2گ (102پ-103ر)، اندازه: 22×35/3 سم [ف: 29/1-60]

لغات (ترجمه و منتخب)/ لغت/ عربی و فارسی

loqāt-e (t. va montaxab)

لغات را به ترتیب حروف الفبا از کتاب «لفظ» انتخاب و ترجمه نموده است.

دامغان؛ قمر بنی هاشم؛ شماره نسخه: 55/2

آغاز: باب دیگر در بیان اکثر الفاظ از کتاب لفظ منتخب کردیم این است اذنبه کج بینی اشم بلند بینی؛ انجام: یوسف حسرت زده یهوم درها یوسق استوار کند و استوار بندد يؤثرون می گزینند یسروع گرمی

خط: نستعلیق، کا: محمدصادق، تا: دهه اول صفر 1228ق، جا: کربلا؛ محشی؛ جلد: گالینگور، 9گ، 30 سطر، اندازه: 18×27/5 سم [ف مخ - 228]

لغات بدیعی/ لغت/ فارسی

loqāt-e badī‘ī

شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1639/3

خط: نستعلیق، کا: محمد بیک بن ایوب بیک بن میرال بیک، تا: 1263ق؛ 7گ (81-87پ)[نسخه پژوهی: 3-159]

لغات پهلوی/ لغت/ فارسی

loqāt-e pahlavī

مثنوی در معنای لغات پهلوی به فارسی است. تنظیم شده به ترتیب حروف تهجی از «الف» تا «ی» که پس از آن ها حروف «پ» و «چ» و «ژ» و «گ» آمده اند.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10931/21

آغاز: «لغات پهلوی الف. آز حرص است و چین بود آژنگ ** چون هلال آورنگ و تخت اورنگ/ عیب آهو انوشه ارشادی است ** وز کسی شکر گفتن آزادی است؛ انجام: گاف با کاف گفته شد یک جا ** باز چون گویمش چو نیست روا/ از لغات دری که چندین است ** متداول هر آن چه بد این است/ سخن این جا رسید و شد آخر ** در ضمیر آن چه بود شد ظاهر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 4گ (91ر-94ر)، ابعاد متن: 10/5×19/5، اندازه: 12/5×21/5 سم [ف: 20-515]

لغات تاریخ وصاف/ لغت/ فارسی

loqāt-e tārīx-e vassāf

چون زبان وادب نوشتاری حاکم برمتن «تجزیه الامصار و تزجية الاعصار» تاریخ و صاف، و صاف الحضرة شهاب الدين عبدالله شرف که از جمله متون سخت زبان پارسی است مغلق بود مؤلف که نامش درکتاب نیامده برخی از آن را با معنی آورده است.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 533/3

آغاز: اخلاص: بمعنی پاک، آفاق: کنارهای جهان، جوهر: دانه قیمتی، بسیط: غیرمرکب، جلد: ... تواقب: روشنی، آن: حقیقت شی ای را گویند؛ انجام: یافه درای بمعنی هذیان گواست، منج: مطلق زنبور را گویند وزنبور عسل را هم می گویند لُعاب عکس عسل است، مذبج: مزین، تزهت: تزین، آشنا: گوهر گران مایه است ارفع، ژرف: عمیق، شگرف: بزرگ دَرُ دور

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مهر: «یا علی الاعلي» (مربع)؛ جلد: تیماج، 18گ، 21 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف مخ: 4-1655]

لغات ثلثه = ترجمان معارف/ لغت/ ترکی، عربی و فارسی

loqāt-e salāse = tarjomān-e ma‘āref

حاج حسن؛ قرن 11قمری

hāj hasan(17c)

تاریخ تأليف: 1085ق؛ محل تأليف: بغداد

مؤلف این کتاب چنانکه درمقدمه آن به ترکی نگاشته شده، حاج حسن می باشد که مقام مترجمی لغات سه گانه عربی ترکی و فارسی را در بغداد داشته و این کتاب را در سه مجلد بدین ترتیب درآن شهر مرتب نموده که در هر یک از مجلدات یکی از لغات زبان های مذکور را اصل قرار داده و موافق حروف تهجی هر یک از فصول آن ها را مرتب نموده و به دو زبان دیگر مراد از آن لغت را بیان کرده و هر یک از مجلدات را در ده «فصل» گذارده: 1. مصدر؛ 2. فعل ماضی؛ 3. فعل مضارع؛ 4. فعل امر؛ 5. فعل نهی؛ 6. بیان اعضاء انسان و خویشان او و آلات جنگ و اسماء؛ 7. بیان حیوانات و طیور؛ 8. اسامی و اشجار و نباتات؛ 9. نام های پیشه ها و ابزار آن ها؛ 10. نام های افلاک و ستارگان و روزها و سال ها و خواندن و نوشتن و آن چه بدین دو متعلق است و معادن و آن چه بدان ها مربوط می باشد و غیر از این ها. نام این کتاب را مؤلف «ترجمان معارف» گذارده تا سال تأليف هم از حروف نام کتاب به دست آید، بنابراین به سال 1085 تأليف گردیده و نیز مؤلف در مقدمه میگوید که این لغات ثلثه را از کتاب های لغت اختری، شاهدی، حلیمی، نصاب، نعمة الله و سایر کتب معتبره انتخاب کرده ام و این مؤلفه نخستین کتابی است که در لغات ثلثه (عربی و فارسی و ترکی) تأليف گردیده است.

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 34

آغاز: بسمله حمد بیقیاس و سپاس لایقاس، اول خالق ملکوت و آسمان، و آفریننده جهان و جهانبانه که فرمان کن بر له عالمی پیدا الخ

نسخه این کتابخانه مشتمل بر دو مجلد (عربی به ترکی و فارسی- ترکی به عربی و فارسی) می باشد و مجلد سوم را ندارد و این دو مجلد در حدود 8500 بیت کتابت دارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1244ق؛ تملک: رضا قلیخان هدایت در سال 1271 و پشت صفحه اول به نام لغت ترکی ترجمه به لغت عربی و فارسی آن را معرفی کرده و در زیر نوشته خویش مهر بادامی رضا قلی زده شده و به سال 1290 داخل کتابخانه اعتضاد السلطنه گردیده؛ واقف: سپهسالار؛ 178ص، 30 سطر، اندازه: 21×30/5 سم [ف: 2-255]

لغات ثلثه/ لغت/ فارسی و عربی

loqāt-e salāse

تاریخ تأليف: قرن 11

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16194

آغاز: تفهیم (فهمیدن) تقلیل (اندک کردن) تکثیر (بسیار کردن) تسلیم (گردن نهادن)؛ انجام: نبی (پیغمبر) نبوت (پیغمبری) نکبت (بلا و رنج) ندامت (پشیمانی) ندیم (هم نشین)

خط: نسخ تحریری، بی کا، بی تا [رایانه]

لغات جدیده/ لغت/ فارسی

loqāt-e jadīde

شیرازی، محمد حسین بن فخرالدین، ق14 قمری

šīrāzī, mohammad hoseyn ebn-e faxr-od-dīn(- 20c)

لغاتی را به ترتیب حروف الفبا گرد آورده و در برخی از لغت ها و اسماء به تفصیل سخن رانده و معادل اروپایی آن را نگاشته است و به ریشه اصلی برخی دیگر از واژه ها اشاره مختصری دارد.

اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 53

آغاز: انفاذ مصدر باب افعال از نفذ و بمعنی ارسال مکتوب و امثال آن است انفاد به دال مهمله که در مراسلات می نویسند که مشق از نفد باشد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ مصحح؛ از کتاب های عبدالحسین سپنتا؛ جلد: مقوایی، 166گ، اندازه: 11×18 سم [ف: 1-52]

لغات جوک/ لغت/ فارسی

loqāt-e jok

پندت کشمیری

pandet kešmīrī

کتاب جوک یکی ازکتب عرفانی است و مؤلف آن پندت کشمیری می باشد و در زمان ولیعهدی سلطان سلیم از سلاطین عثمانی که از سال 916 تا 924 سلطنت کرده، به امر و خواست وی نظام الدين پانی پاتی آن را به فارسی ترجمه نموده و حضرت میرفندرسکی از آن ترجمه انتخابی کرده و بر آن اضافاتی نموده ونسخه آن در آخر یکی از مجموعات (شماره 640 فهرست خطی ج2) در کتابخانه مجلس شورای ملی می باشد. نظام الدين مذکور پاره ای از لغات را به همان نحو که در اصل سانسکریت بوده نقل، دربعضی ازموارد، معنی آن ها از تفسیر وبیانات وی معلوم می شود ولی پاره ای از مطالب را به اجمال و ابهام گذاشته و گذشته است. مرحوم میرفندرسکی درضمن منتخب خویش به شرح آن الفاظ و لغات پرداخته و یکی از دانشمندان برخی از بیانات نظام و پارهای از تفاسیر میر را جمع نموده، و نسخه ذیل را به نام «لغات جوک» ترتیب داده و بعضی از نویسندگان نسخ آن را ضمیمه ترجمه جوک کرده اند. این کتاب مشتمل بر 460 لغت و درحدود 540 بیت کتابت دارد.

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 860

آغاز: بسمله باب الالف آتمان هستی مطلق و اصل آفرینش و

آن چه همه را آفریده الخ؛ انجام: عالم ضمند دوات مائیم ** در کنسه و سومنات مائیم.

خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: 1277ق؛ آخر نسخه در بالا از روی نسخه ضمیمه ترجمه جوک کتابخانه مجلس نقل شده است و اندک مخالفتی با انجام این نسخه دارد و پس از آخرین لغت به این شعر ختم گردیده است؛ جلد: تیماج، 11ص، 19 سطر، اندازه: 21×33/5 سم [ف: 2-256]

لغات دساتیر/ لغت/ فارسی

loqāt-e dasātīr

این کتاب مشتمل بر معانی لغاتی است که در دساتیر می باشد. مؤلف از خود در مقدمه و خاتمه نامی نبرده، از مطالعه کتاب هم مؤلف به دست نیامد، موجب آن هم آشکار است که چون در کشور مسلمانان با غلبه عوام بر خواص اظهار فضل و اطلاع بر کتب ادیان دیگر موجب نقص بوده، جامع خود را نشناسنده، ولی از مندرجات کتاب به دست می آید که صوفی مسلک بوده و به کتب و اصطلاحات عرفا و حکما آشنایی داشته و از مزایای این کتاب یکی ترجمه لغات و اصطلاحات حکمی می باشد، از لغت برهان قاطع که به سال 1062 تأليف شده بسیار نقل دارد. عبارات آن بسیار سلیس و متین است برای نمودار پاره ای از آن را در این جا می آوریم: «مهین نامه یزدانی نزد عارفان و اصل و محققان کامل تمام عالم کتاب حضرت حق است چه پیوسته ایشان از اوراق ذرات موجودات احکام اسرار تجلیات الهي عز اسمه می خوانند و مجموع عالم از غیب و شهادت را کتاب حق تعالی می دانند که مشتمل بر تمامی اسما و صفات الهيت و مطابق این معنی یکی از عرفا منظوم فرموده، رباعی: از لوح جهان خط الهي خواندن ** خوشتر بود ازحرف و سیاهی خواندن/ بر صفحه کائنات خطیست کز آن ** اسرار ازل توان کماهی خواندن. نشیبسار به فتح اول و کسر ثانی اسم مرتبه فرق است از مراتب ثلثه ایزد شناسی به اصطلاح هیربدان یعنی صوفیه صفیه که مشاهده کثرت باشد بدون وحدت و جدا دانستن وحدت از کثرت و ویژه درونان فارس این مرتبه فرق را فرجند شای نیز گویند چنان که در باب الفا گذشت». این لغت در حدود 1000 بیت کتابت دارد و شامل 793 لغت است.

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 90

آغاز: بسمله باب الف ممدوده ااب به سکون بای ابجد نام یکی از عناصر اربعه و به معنی آبرو و عزت و دولت و قدرت الخ؛ انجام: و الحاق های هوز در آخر به جهت حرکت حرف آخر است چه پیوسته آخر کلمات فارسی ساکن می باشد.

خط: نستعلیق خوب، بی کا، بی تا؛ به سال 1275 داخل کتابخانه اعتضادیه شده است؛ واقف: سپهسالار، جلد: تیماج، 28ص، 15 سطر، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 2-257]

لغات دیوان حافظ = فرهنگ واژگان دیوان حافظ/ لغت، ادبیات/ فارسی

loqāt-e d.-e hāfez = farhang-e vāžegān-e d.-e hāfez

وابسته به: دیوان حافظ شیرازی؛ حافظ شیرازی، شمس الدين محمد (-792ق)

فرهنگ نامه ای مختصر است از بعضی از لغات دیوان حافظ که محتاج به روشنگری بوده که به ترتیب حروف الفبا و بر اساس حرف اول واژه در چندین باب (باب الالف تا باب الياء) تدوین شده است. این فرهنگ با فرهنگ های مشابه آن در حد امکان مقایسه شد که نتیجه ای نداشت. دیباچه ای چند سطری در آغاز دارد که مقداری از آن نقل خواهد شد. این نسخه از آن جا که در حاشیه تصحیح شده، نسخه اصل نمی تواند باشد. درباره پایان رساله مزبور نکته ای گفتنی هست و آن این که صفحه 33 به حرف «ه» رسیده است و صفحه بعدی آن می بایستی حرف «ی» باشد که ناگهان مطلب دیگری در اسامی معشوق و عاشق در صفحه 34 جلوه می کند که آن هم از قضا پایان کتابی است که باب بیست و یکم (باب آخر) آن «در بیان اسماء عاشق» است. پس نباید پایان رساله ای ناقص را که یک برگ از آن در اختیار ماست، پایان لغات دیوان حافظ تصور کرد، هر چند رکابه های آن ها تصادفاً با یک دیگر همخوانی دارد.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8124/1

آغاز: بسمله- اما بعد حمد خدای را که روشن گردانیده دل های عاشقان را بنور محبت خویش و بلند مرتبه و درجه بخشید مر عارفان را بشریف وصل خویش و بعد صلوات حضرت خلاصه موجودات احمد مجتبی محمد مصطفی صلی الله علیه و آله و سلم که مقصود از آفرینش موجودات مظهر اوست صلی الله علیه و آله و سلم که گفته می شود که چون دیده شده بر بعضی طالبان نظم دیوان خواجه حافظ قدس الله سره العزيز مشکل می شود و در میان بعضی لغات محتاج می نمایند بنابر آن بواسع امکان بعضی لغات جمع آورده شد تا ایشان را فایده باشد. و الله الموفق بالاتمام. باب الالف: اسم اعظم، نام باری تعالی است که همه نام های خدای بزرگ است. اعمال جمع عمل یعنی کارها کردن از نیك و بد. اطلال بالفتح جمع طل خانها کهنه. آفات بالمد بلاها. ابتدا بالکسر

آغاز. اجر بالفتح مزدوری. آرمیده قرار گرفته. ان یکاد یعنی اینک قریب شود؛ انجام: باب ه: هنگام، وقت بهار. همدستان موافق و متابع و هم حکایت و هم صحبت. همتا بالکسر اندوه و دعا و نیز سخاوت و شجاعت. هوا میانه آسمان و زمین و نیز عشق و دوستی و اشتیاق. هیچ: معدوم ای ناچیز...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ به نظر نسخه هندی باشد، دارای رکابه، کتابت شده با مسطر، مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 33ص (1-33)، 19 سطر، اندازه: 13×23 سم [ف: 27/1-236]

لغات رامند قزوین/ لغت/ فارسی

loqāt-e rāmand-e qazvīn

رامند یکی از بلوک قزوین می باشد و تقريباً 18×12 کیلومتر مربع مساحت دارد و از سی کیلومتری قزوین شروع و در 48 کیلومتری خاتمه می یابد. اهالی آن جا بیش تر به فارسی گفتگو دارند. برحسب خواست مرحوم اعتضاد السلطنه وزیر علوم آن عصر یکی از اهالی آن جا لغات مستعمله در آن بلوک را در شش مبحث گرد آورده و از خود نام نبرده است: 1. لغات راجعه به انسان و اعضاء او؛ 2. در عمارات و بعضی ابزار خانه از لباس و ظروف و غیره؛ 3. در خوراکی های انسان و حیوان؛ 4. در نام های مرغ ها و حیوانات و حشرات؛ 5. در اسامی روزها و ماه ها و سال ها و اقسام حرفه ها و ابزارهای آن ها؛ 6. در کلمات و افعال مفرده و مرکبه در هنگام گفتگو. این رساله در حدود 250 بیت کتابت دارد.

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 96

آغاز: بسمله الحمدالله رب العالمين و الصلوة والسلام علی خیر خلقه محمد و آله الطاهرين. اما بعد این شطری است از لغات و اصطلاحات فرس معمولی اهالی رامند که حسب الفرمايش نواب اشرف امجد والاعتضاد السلطنه وزیر علوم و صنایع و تجار دام اجلاله العالي جمعآوری گشته هرچه درمقام خود نوشته و مختلف فیه هر قریه از قراء فارس را هم به سمت تحریر برآورده و در مقام خود قلمی نموده و کلام در شش مبحث است؛ انجام: مخفی نماند چیزهائی که نوشته نشده یکی آن که گنجایش ندارد و یکی آنکه اکثر چیزها فارسی مصطلح است الهم اختم بالخیر و السعاده بجاه محمد و آله صل علی محمد و آله و ارزقنا زیارت الحسين تمام شد.

بی کا، تا: 1286ق؛ در رمضان 1287 داخل کتابخانه اعتضادیه شده؛ پس از اتمام نسخه صورت صرف افعال به زبان فرس قدیم با معادل آن ها به فارسی کنونی در هفت ورق نوشته شده و این نگاشته شده به خط نسخ غیر از نویسنده نسخه است؛ واقف: سپهسالار؛ جلد: تیماج، 14ص، 18 سطر، اندازه: 14/5×23/5 سم [ف: 2-258]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5603- ع و 4603- عکس

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-176 و 3-234]

لغات زند و پازند/ ادبیات/ فارسی

loqāt-e zand va pāzand

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1393/2- ف

نسخه اصل: موزه بریتانیاAdd. 24413 (ریو 50)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1179ق؛ 13 سطر [فیلم ها ف: 1-598]

لغات زند و پازند و اوستا/ لغت/ فارسی

loqāt-e zand va pāzand va avestā

این رساله چنان که از عبارت ذیل که بر سر نخستین صفحه آن است، بر می آید، یک باب از کتابی می باشد ولی با تفحص دانسته نشد چه کتابی بوده و آن عبارت این است: در چهارم مشتمل است بر لغات زند و پازند و اوستا جلوه الف از در الف. این رساله مشتمل بر 436 لغت و درحدود 500 بیت کتابت دارد.

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 90

آغاز: (پس از عبارت بالا درچهارم تا از در الف) آبهی بابای مسکور نام رود آموست زراتشت بهرام گوید شعر: در آن وقت نزدیک دریا رسید ** یکی ژرف دریای بن ناپدید/ بوستا درون نام آن آبهی ** که قعرش نبودست هرگز بهی

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ واقف: سپهسالار؛ جلد: تیماج، 14ص، 15 سطر، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 2-259]

لغات شاهنامه/ ادبیات/ فارسی

loqāt-e šāhnāme

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17537 ض

بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

لغات شیمی/ شیمی/ فارسی

loqāt-e šīmī

ترجمه لغات شیمی از زبان فرانسه به فارسی.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15604

آغاز: بسمله. ترجمه لغات شیمی در نکور. فصل اول جسم بسیط ساده مفرده اختلاط مخلوط؛ انجام: و آن چیزی که اصلا نماینده ندارد یا نماینده آن صفر باشد واحد است نباید مجذور کرد مجذور اسم قسمی از ضرب است

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 152گ، اندازه: 11×18 سم [رایانه]

لغات الصوفية/ عرفان و تصوف/ فارسی

loqāt-os sūfīye

نویسنده می گوید: «عالم معنی را ادراک نتوان کرد مگر در لباس صورت و اگر صورت مجرد باشد ادراک بشری انسان بدان راه نتوان برد پس حکمت الهي اقتضای آن کند که هر معنی را در صورت قولی و فعلی محسوس و معقول بر عالمیان بنماید تا به ادراک انسان رسند من معترفم که شاهد دل معنی است لیکن چه کنم که چشم صورت دیده اند و ترنم معنی می کنند و الفاظ زلف و خال را در سلک نظر می کشند و هر یکی از مظهر و

معنی عظیم کرده اند و حقایق و دقایق را درین نمط نموده اند واجب دیده ام آن الفاظ و اسامی را شرح کردن تا هر کس که شروع کند در ابیات ایشان داند که به مقصود ایشان نه این صورت ظاهری بوده و بدین الفاظ چه معانی و دقایق خواسته اند». او پس از آن یک یک الفاظ مصطلح صوفیان را از قبیل «عشق» و «شاهد» و امثال آن ها را شرح می دهد.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2468/4

آغاز: بسمله، بباید دانستن که عالم معنی؛ انجام: که در آن مشاهده کند نرگس نتیجه عالم را گویند

خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا: 1268ق؛ جلد: تیماج، مذهب، 3ص (72-74)، 15 سطر (5×11/5)، اندازه: 11×17 سم [ف: 5-632]

لغات طبی/ لغت/ فارسی

loqāt-e tebbī

حاوی لغات طبی: علیق، نارنج، خل، خلر، لسان الثور، خیار شنبر، صرصر، شیح، سندروس و غیره، در آن این لغات هم شرح داده شده و هم خواص طبی آن ها بیان گردیده است.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 978/1

آغاز: علیق نباتیست خاردار در برگ و شکل شبیه بگل سرخ و ثمرش در طعم و شکل مثل توت سیاه؛ انجام: حصرم بفارسی غوره نامند.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1129ق؛ جلد: تیماج مذهب، 9ص (1-9)، 18 سطر (11×20/5)، اندازه: 20×30 سم [ف: 2-528]

اللغات الطبية/ لغت/ عربی به فارسی

loqāt-ot tebbīya

فرهنگی است عربی به فارسی.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4176/8- ف

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ در 341ر بندی است به عربی در منافع عروق؛ 2گ (339پ-340پ) [فیلم ها ف: 3-26]

لغات عالمگیریه/ لغت/ فارسی

loqāt-e ‘ālamgīrīyya

اهداء به: پادشاه غازی عالمگیر محمد اورنگ زیب

لغات عربی که در قرآن و سنت آمده و اصطلاحات فنون مختلف و عرفا و صوفیه را، به ترتیب آغاز کلمات در ابواب دارای فصول برای حروف آخر کلمات تنظیم نموده و در بعضی از مواد مطالب تاریخی یا تفسیری و مانند این ها را با تفصیل بیش تری آورده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7456/1

آغاز: الحمد لمن علم آدم الأسماء کلها و کرمه بمعرفة حقایق الأشياء جلها و الشكر لمن أفصح ألسنة أصحاب الكشف صحاح لغات العرب العرباء...

خط: نستعلیق، کا: محمد عباس متخلص به مخمور، تا: 12 ربیع الاول 1252ق، به دستور یاسین پاداشاه صاحب قبله؛ 539گ (1پ-539پ)، 19 سطر، اندازه: 20×29/5 سم [ف: 19-258]

لغات العرب- فرهنگ عربی بفارسی

لغات عربی- الرسالة الشريفية

لغات عربی به فارسی- فرهنگ عربی بفارسی

لغات عربی- ترکی- لغة المراح

لغات عربی- فارسی- فرهنگ عربی بفارسی

لغات عربی کتاب مرزبان نامه/ لغت/ فارسی

loqāt-e ‘arabī-ye k.-i marzbān nāme

آدمیت، منوچهر

ādamīyat,manūčehr

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1754

آغاز: مجموعه لغات عربی کتاب مرزبان نامه چاپ قزوینی بر حسب دستور دانشمند تحریر استاد بزرگوار؛ انجام: یوسف، ص 122/6 تمام آن که شود که پسندیده آید. منوچهر آدمیت.

خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: 1319؛ جلد: مقوا، 78گ، 20 سطر، اندازه: 17/5×21 سم [ف: 3-282]

لغات غاية البيان في علم اللسان/ لغت/ فارسی

loqāt-e qāyat-ol bayān fī ‘elm-el lesān

وابسته به: غاية البيان في علم اللسان؛ صفی پوری، عبدالرحیم بن عبدالکریم (قرن 13)؛ المسالك البهية في القواعد النحوية؛ صفی پوری، عبدالرحیم بن عبدالکریم (قرن 13)

فرهنگ لغات دشوار غاية البيان في علم اللسان و المسالك البهية في القواعد التحوية هر دو از تأليفات عبدالرحیم صفی پوریاست. احتمال دارد این فرهنگ نامه نیز تأليف خود او باشد. در مقدمه آمده: «پوشیده نخواهد بود که چون کتاب غاية البيان في علم اللسان محتوی بر الفاظ غربیه و منطوی بر کلمات مستعصبه است و در اثنای اوزان و ایراد امثله به تفسیرش پرداختن موجب تشویش ذهن متعلم و انتشار خاطر وی بود لهذا مناسب نمود که آن را و هم چنین الفاظ اوابد که در المسالك البهية ف القواعد النحوية در ایراد امثله و شواهد وارد گردیده و توضیح معانی آن به وجهی از وجوه اصلا یا لغة، افرادا یا جمعا به جایی از اصل کتاب نرفته به عبارت سهل به طبق تفسیر نحاة یا اهل لغة جائی که نحاة بعد ایراد امثله به تفسیرش نپرداختند ترجمه نموده با جزوی از احوال ایمه اجله نحو و لغت که به سعی همت ایشان

این فن شریف تکمیل یافته ضمیمه اصل کتاب گرداند... و از آن جا که اصل کتاب غاية البيان مبین ماده و فارق میان اصول و زوائد است اخراج لغات علی الفظ اختیار آمد مگر در بعض مواضع... و چون این مختصر محض اشتمال بر الفاظ غریبه دارد و آن را معدود است در اخراج لغات به طرز باب و فصل نپرداخته حرف اول کلمه را باب قرار داده باقی را با رعایت ترتیب مذکور گردانید.»

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24530

آغاز: الحمدالله رب العالمين و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و اله و اصحابه اجمعین اما بعد پوشیده نخواهد بود که؛ انجام: نوعی از درختان بزرگ است که در ریگستان روید و حجر یهیر سنگ سخت. ییم محركة واوی است.

خط: نستعلیق، کا: مبارک علی، تا: چهارشنبه 17 شعبان 1280ق؛ مصحح؛ اهدایی: رهبری، اسفند 1376؛ 25گ (203پ-227پ)، 17 سطر، اندازه: 19×36 سم [اهدائی رهبر: 10-75]

لغات غریبه (ترجمه و تفسیر)/ ادبیات/ عربی و فارسی

loqāt-e qarībe (t. va tafsīr)

در دوازده «باب» در مقطعات لغویه غریبه از ذوبطنین و مقلوبات و ذو بحرین و مثلثات و مسلوب الالف و مرصعات.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2024/2

آغاز: بسمله. الهي بنور دل مصطفی ** به اعزاز آن پنج آل عبا/ بتول رسول و دو فرزند و شوی ** بر آری زما جمله آرزوی... پس از 5 بیت شعر: اقتداء بکلمه طیبه تلك عشرة كاملة نموده و این کتاب را به ده باب ساخته و هذه الفصلة و مقطعات لغویه غریبه مشتمل بر صنایع بدیعه عجیبه؛ انجام: بحمدالله و کرمه بحسب الارادة باتمام رسید و جهت سهولت استخراج حروف بشرحی مطلوب شده، و الله اعلم بالصواب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1055ق؛ جلد: میشن، 16گ (30پ-45پ)، اندازه: 9×16 سم [ف: 5-410]

لغات غریبه قرآن/ لغت/ عربی

loqāt-e qarībe-ye qor’ān

رساله ای است در تفسیر لغات غریبه قرآن.

تهران؛ چهل ستون؛ شماره نسخه: 294/1

آغاز: هذا تفسیر غریب القرآن الف علی الحروف المعجمة... الهمزة المفتوحة الم و سایر حروف الهجاء؛ انجام: الياء المسكور یقال لیس في العربية كلمة او لها یاء مکسور الايسار في قولهم یسار لید اليسري

خط: نسخ، کا: فتحعلی بن علیقلی بیک بیگدلی شاملو، تا: 1236ق، جا: ابرقوه [چند نسخه- ف: - 375]

لغات فرانسه/ لغت/ فارسی

loqāt-e farānse

معنای مختصر چند کلمه مشهور فرانسوی و توضیح آن هاست. کلمات فرانسوی به املای فارسی نوشته شده اند.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8968/4

آغاز: لغات فرانسه. السنبت: علفی مخصوص است که به پارسی افسنتین گویند و در کتب ادویه ضبط است لکن در اصطلاح فرانسه الكي است که با این علف تقطیر کرده؛ انجام: و هیکول یعنی حامل چنان که هوا و هیکول حلولت است و در علم طبی مایعا گویند که حامل دوای دیگر می شوند.

خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا: اوایل قرن 14؛ جلد: چرم مذهب، 4ص (24-26)، اندازه: 12/6×21/8 سم [ف: 29/1-493]

لغات فرس- لغات فرس فخری

لغات فرس/ لغت/ فارسی

loqāt-e fors

فرهنگ لغت مختصر و کوتاهی است به ترتیب حروف پایانی حروف پایانی کلمات.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21868

آغاز: ترجمه لغات فرس به ترتیب حروف تهجی، بسمله. گمرا: جای چهار پای بود. بروا: فراغت باشد. مروا: قال نیکو بود. بالا: جنیبت باشد؛ انجام: لامای: چاپلوسی، ببوگانی، عروسی باشد. شبانی: درمی است اما هفت.

خط: نستعلیق شکسته، کا: ابواسحق محمد عتیق الله، تا: 5 رجب 1145ق، جا: شاهجهان؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1372؛ جلد: مقوا، 5گ (233پ-237پ)، 19 سطر، اندازه: 12×20 سم [اهدائی رهبر: 10-76]

لغات فرس (نموذجی در) = فرهنگ فارسی بفارسی/ لغت/ فارسی

loqāt-e fors (namūzajī dar) = farhang-e fārsī be-fārsī

دانش تبریزی، لطفعلی بن محمد کاظم، 1268-1350 قمری

dāneš-e tabrīzī, lotf-‘alī ebn-e mohammad kāzem (1852 - 1932)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4734/32

بی کا، تا: 1318ق؛ جلد: مذهب، 10ص (627-636)، 11 سطر

(6×11)، اندازه: 11×17 سم [ف: 14-3691]

لغات فقه/ فقه/ فارسی

loqāt-e feqh

ترجمه لغت های ابواب فقهی است.

شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1647/3

آغاز: جد = بخت، جد = کوشش... وضع = نهادن

خط: نسخ، کا: عبدالله بن محمد بن مسعود، تا: 27 ربیع الاول 755ق؛ افتادگی: آغاز؛ 33گ (36-68)، اندازه: 11/5×15 سم [نسخه پژوهی: 3-162]

لغات قدیمه جغرافیائی/ جغرافیا/ فارسی

loqāt-e qadīme-ye joqrāfīyā’ī

شیرازی، محمد حسین بن فخرالدین، ق14 قمری

šīrāzī, mohammad hoseyn ebn-e faxr-od-dīn(- 20c)

تاریخ تأليف: اوایل ربیع الاول 1317ق؛ محل تأليف: تهران

نام جغرافیایی شهر های قدیم را به ترتیب حروف الفبا تنظیم نموده است با تعیین موقعیت جغرافیایی آن ها.

اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 56

آغاز: حرف الف ممدوه آئا شهری بوده است واقع در مملکت منگیرلی و در دهنه رود فاز که به قریه دنکیز می ریزد

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1317ق؛ جا: تهران؛ مصحح؛ از کتاب های عبدالحسین سپنتا؛ جلد: تیماج، 267گ، اندازه: 11×18 سم [ف: 1-53]

لغات قرآن- لغت نامه

لغات القرآن/ لغت، علوم قرآن/ عربی

loqāt-ol qor’ān

ابن عباس، عبدالله بن عباس، 3-68 قمری

ebn-e ‘abbās, ‘abd-ol-lāh ebn-e ‘abbās (625 - 688)

رساله مختصری است در الفاظ قرآن به روشی ابتکاری، بدین صورت که به ترتیب از سوره های قرآن الفاظي را انتخاب کرده و مشخص می کند که هر لفظی از لغات و لهجه های کدام یک از قبایل عرب یا غیر عرب است.به عنوان مثال، بخشی از الفاظ سوره بقره از این رساله نقل می شود: «البقرة قول الله عزوجل قالوا أنومن کما آمن السفهاء السفهاء کنانه، و قوله رغداً یعنی الخصب بلغة طی، و قوله فأخذتكم الصاعقة بلغة عمان، و قوله رجزاً یعنی العذاب بلغة هذیل...، قوله و لبئس ما شروا به أنفسهم یعنی باعوا بلغة هذیل، قوله تلك أمانيهم بلغة قریش، قوله الا من سفه نفسه یعنی من خسر نفسه بلغة طی، قوله ابراهیم بلغة توافق السريانية، قوله وسطاً یعنی بلغة قریش...». در صفحه عنوان نسخه چستربیتی ش 4263، این رساله چنین معرفی شده است: «کتاب لغات القرآن عن ابن عباس رضی الله عنه لمحمد بن علی بن المظفر المعروف بالوزان الحينفي، لغة قریش و هذیل و كنانة و خثعم و الخزرج و اشعر و صین و النبطة و جرهم و قیس بن عیلان و الحبشة و السريانية و بربر و اليمن و ازدشنوءة و كندة و تمیم و هجره و العبرانيةو حميرية و مدین و لخم و سعد العشيرة و حضرموت و القبط و الروم و سدوس و العمالقة و الحجاز و جذام و انمار و غسان و مذحج و خزاعه و غطفان و سبا و عمان و الفرس و بنی حنيفة و تغلب و طی و عامر بن صعصعة و اوس و مزينة و ثقیف». صلاح الدين منجد در مقدمه تحقیق این رسال می نویسد: «لغات القرآن موضوع جلیل ذوشأن... و کتابنا هذا، هو أحد الكتب التي ألفت في هذا الباب. فقد أفرد لما في القرآن من لغات القبائل و الامم. رتب الكتاب علی السور، فهو يبدأ لبقرة حتی ینتهی الي آخر سورة، و یسرد ما في کل سورة من ألفاظ الامم الاخري کالفرس و الروم و الأنباط و السريان و العبرانيين. فهو من هذه الناحية یبین لنا مصادر القرآن اللغوية، و یلقی ضوءأ علی لغات القبائل قبیل الاسلام و یحدد نسبة ما أخذ القرآن من ألفاظ کل قبيلة من هذه القبائل... و هو یکاد یکون الكتاب الأول الذي وقع بین أيدينا و أفرد لهذا الموضوع... و هذا الكتاب یدلنا علی ان القرآن قد أخذ من ألفاظ قریش بأوفر نصیب... و بعد قریش، نجد ألفاظ هذیل، ثم كناية، ثم حمیر، ثم جرهم، ثم تمیم، و قیس عیلان، ثم خثعم، و أزدشنوءة، و أهل عمان، ثم طی و مذحج و مدین و غسان، ثم بنی حنيفة و حضرموت و أشعر، ثم أنمار، ثم خزاعة و بنی عامرو لخم و كندة، ثم سبأ و أهل اليمامة و مزينة و ثقیف و سدوس و سعد العشيرة و العمالقة و عذرة و الأزد و تغلب و الأوس و همدان... و هکذا نجد أن القرآن قد ضم ألفاظاً من معظم القائل. و هذا الأمر یومیء الي غاية سياسة قصد اليها النبي علیه صلوات الله، هی: توحید العرب، و جعل القرآن كتاباً تجد فیه کل قبيلة من ألفاظها الخاصة بها، ثم ایجاد لغة واحدة تکون اللغة الرسمية للعرب جميعاً هی تلك اللغة الكاملة التي نجدها في القرآن».

نسخه های شناخته شده از رساله لغات القرآن: 1. نسخه شماره 1604 دارالکتب ظاهریه دمشق، به خط محمد بن محمد بن مرتضی در 652ق در مصر؛ 2. نسخه شماره 1574 مکتبه جامع کبیر صنعا در یمن کتابت شده در 834ق؛ 3. نسخه شماره 4263 کتابخانه چستربیتی در ایرلند جنوبی، به خط محمد بن عبدالرحمن صفدی در 875ق؛ 4. نسخه شماره 91 کتابخانه اسعد افندی در ترکیه، کتابت شده در 949ق؛ 5. نسخه شماره 6255 کتابخانه آستان قدس رضوی که در فهرست (ج13، ص 32) ناشناخته مانده است.

صلاح الدين منجد در سال 1365ق این رساله را از روی نسخه دارالکتب ظاهریه تصحیح و تحقیق کرده و مطبعة الرسالة در

قاهره آن را در 80 صفحه به چاپ رسانده است. نام کتاب بر روی جلد آن «کتاب اللغات في القرآن» درج شده است. سلسله راویان رساله در نسخه ظاهریه با راویان آن در نسخه حاضر متفاوت است. در ابتدای نسخه ظاهریه آمده است: «أخبرنا الشيخ أبومحمد اسماعیل بن عمرو بن اسماعیل بن راشد الحداد المقري قراءة علیه قال حدثنی أبواحمد عبدالله بن الحسين بن حسنون المقري، قال حدثنا أبو العباس أحمد بن عبید، قال حدثنا الحسين بن محمد، قال حدثنا أحمد بن محمد بن سعید بن أبان القرشي قال حدثنا أبوجعفر محمد بن أيوب المقري عن عبدالملك [بن عبدالعزیز] ابن جریح عن عطاء عن ابن عباس». درباره نام رساله نیز گفتنی است که فهرست نگار ظاهریه آن را «اللغات في القرآن» نامیده، صلاح الدين منجد آن را «کتاب اللغات في القرآن» خوانده، و در فهرست صنعا «معرفة اللغات مما في کتاب الله عزوجل من لغات سائر العرب و العجم» ضبط شده، و آربری در فهرست چستربیتی «لغات القرآن» آورده و محمود شاکر سعید در ترجمه فهرست مذکور، آن را «لغة القرآن» ثبت کرده است، اما در صفحه عنوان و انجامه نسخه حاضر به عنوان «کتاب لغات القرآن» ثبت گردیده است. نسخه چستربیتی و اسعد افندی تهذیب شده محمد بن علی بن مظفر معروف به وزان از علمای اواخر قرن چهارم و اوائل قرن پنجم هجری است.

چاپ: قاهره، محقق: صلاح الرين المنجد، مطبعة الرسالة، 80ص، 13654ق.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1205 عکسی

آغاز: بسمله. و به الاعانة الحمدالله رب العالمين و صلی الله علی نبیه محمد و آله و صحبه و سلم أخبرنا أبوبكر الفبار (؟) عبدالله بن محمد قال حدثنا أبوعمرو عثمان بن موسی بن محمد قال حدثنی محمد بن یحیی بن عبدلی بقزوین قال حدثنا أبوالحسن علی بن أبي علی المقري القرشي الهمداني قال ثنا أحمد بن محمد بن سعید بن أبان القرشي مولی عثمان بن عفان أبوجعفر المقري سود بن جعفر بن سلمه عن عبدالملك بن جریح عن عطاء عن ابن عباس في قول الله جل و عز بلسان عربی مبین قال بلسان قریش و لو کان غیر عربی ما فهموه... البقرة قول الله عزوجل قالوا أنؤمن کما أمن السفهاء السفهاء بلغة عمان؛ انجام: فلایك في صدرك حرج منه أي شك و هی لغة قرشية، طفقت الي درهم فاعطیته

یعنی عمدت من قول الله عزوجل فطفق مسحا یعنی عمد و هی لغة غسانية. آخر کتاب اللغات و الحمدالله أولاً و و آخراً صل علی محمد و علی آله و صحبه و سلم.

نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، ایرلند جنوبی، ش 4263 (فهرست نسخه های خطی عربی کتابخانه چستربیتی، آربری: 82/5؛ فهرس المخطوطات العربية في مكتبة تشستربیتی، آربری، ترجمه محمود شاکر سعید: 701/2)؛ خط: نسخ، کا: محمد بن عبدالرحمن صفدی، تا: شنبه 15 ذیحجه 875ق؛ مصحح؛ 18ص، 20 سطر [عکسی ف: 3-482]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6255

آغاز: بسمله، روی عن عبدالملك بن جریح عن عطا عن ابن عباس في قول الله جل بلسان عربی مبین؛ انجام: فطفق ای عمد و هی لغة غسانیه.

تذکر: در فهرست با عنوان «خلو قرآن از لغت غیرعرب» و با مؤلف ناشناس معرفی شده است و با همین نام پیش تر در فنخا (ج14: ص 45) آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ واقف: ابن خاتون، 1067ق؛ جلد: پارچه ای، 14گ، 17 سطر (6×12/5)، اندازه: 10/5×16/9 سم [ف: 13-32]

لغات القرآن/ لغت/ عربی

loqāt-ol qor’ān

عزیزی، عثمان بن احمد

azīzī, ‘osmān ebn-e ahmad‘

مؤلف مطابق حروف تهجی غرایب ولغات مشکله قرآن مجید را استخراج و شرح نموده است.

قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 225/2

آغاز: بسمله قرا علی الشيخ الاوحداني منصور مهوب بن احمد بن محمد بن الجواليقي... بسم الله الرحمن، ذکر الالف المفتوحة الم و سایر حروف الهجا في اوایل السور کان بعض المفسرين یجعلها اسماء للسور و یعرف کل سورة بما افتحت به و بعضهم یجعلها اقساما؛ انجام: ذکر الياء المكسورة قیل لیس في العربية یاء مكسورة، الايساد و یساد للبد و یقال یعسار من قولهم یعری الجدي اذا صالح و الله اعلم بالصواب.

کامل است؛ خط: نسخ، کا: حاجی بن علی بن فهدان، تا: 19 صفر 964ق؛ تملک: محمد بن محمد باقر بن محمد طبیب، ابراهیم بن جعفر عاملی شامی فراهی در 1086ق، مرتضی بن احمد حسینی رشتی، عبد الله بن محمدرضا بن محمد باقر؛ جلد: تیماج، 82گ [ف: 1-366]

لغات قرآن/ لغت، شعر/ فارسی

loqāt-e qor’ān

رضوی، محمد تقی بن محمد مؤمن، - 1270

razavī, mohammad taq ebn-e mohammad mo’men(- 1270)

توضیح واژگان قرآنی است به شکل منظوم.

مشهد؛ مدرسه آية الله خوئی؛ شماره نسخه: 225/1

بی کا، بی تا [اوراق عتیق: 1-255]

لغات القرآن/ لغت/ فارسی

loqāt-ol qor’ān

خوئی، محمد صادق بن علی یار، ق13 قمری

xū’ī, mohammad sādeq ebn-e ‘alī yār(- 19c)

در معنی قرآن از کتب خاصه و عامه در این ترجمه استفاده کرده، چنان چه خود در مقدمه می گوید: از نسخه غرایت القرآن از عزیزی که از علمای و لغویین اهل تسنن است و از نسخه لغات التنزيل که از علمای شیعه است و از ترجمه آقا هادی که از علمای شیعه است و از کنز اللغة و بعضی را از قصص الانبياء و برخی را از اخبار اهل بیت عصمت به طریق اختصار اختیار کردم. مؤلف در ترجمه لغات از هر کلمه یک معنی را ذکر کرده که معنی سایر مشتقاتش از او به دست می آید و در ذکر آن ها ترتیب را رعایت نموده، چنان چه میگوید: هر کلمه که باشد از مشتقات وی معنی یکی مذکور شده که معنی ماده کلمه به دست می آید پس به ترتیب حروف نوشتم که اول الف مع الف دوم الف مع با و تا آخر حروف و بعد از آن اول حرف با مع الف تا به آخر حروف و بعد از آن حرف تا را مع الف تا به آخر حروف ایراد نمودم.

مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 415

آغاز: بسمله حمدله اما بعد نظر باین که قرآن مجید معجزه باقیه جناب خاتم النبيين بوده؛ انجام: و یا مال خود را در راه خدا ایثار ننمودند که حقوق واجبی مالشان را ندادند تا عوض جنت بگیرند. بعد از آن دارد نسخه اصل لغات القرآن درروز پنج شنبه نوزدهم ماه ربیع الثاني در 1262 في ید مؤلفه محمد صادق ابن علییار خوئی و السلام علی من اتبع الهدي و الحمدالله رب العالمين اولا و آخرا دو هزار و چهار صد بیت

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: پنجشنبه 19 ربیع الثاني 1262ق؛ مصحح، در آخر کتاب در دو برگ تفسیر آیه نور است از میرزا آقاسی که مؤلف در سال 1263 دراصفهان از او شنیده و یادداشت کرده، آغاز: «در این تاریخ که علمای اصفهان قریب شصت نفر مجلس نشین جناب حاجی میرزا آقاسی... انجام: ماضی و مستقبل نسبت بخدا و السلام»، نسخ، 2 برگ؛ جلد: تیماج، 14 سطر (6/5×11/5) [ف: 1-239]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 415

همان نسخه بالا [نشریه: 5-55]

لغات قرآن/ لغت/ فارسی

loqāt-e qor’ān

مدیر شانه چی، کاظم، 1306-1381 شمسی

modīr šāne-čī,kāzem (1927 - 2002)

گزیده ای از تفاسیر.

مشهد؛ مدیر شانه چی؛ شماره نسخه: 30

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ قطع: بغلی [نشریه: 5-588]

لغات قرآن/ لغت/ عربی، فارسی

loqāt-e qor’ān

شیرازی، محمد حسین بن فخرالدین، ق14 قمری

šīrāzī, mohammad hoseyn ebn-e faxr-od-dīn(- 20c)

تاریخ تأليف: 14 ذیقعده 1310ق

اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 514

خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا [نشریه: 11-914]

لغات قرآن/ لغت/ فارسی

loqāt-e qor’ān

فخرالادباء اصفهانی، حیدر علی بن محمد مهدی، ق14 قمری

faxr-ol-odabā’ esfahānī, heydar ‘al ebn-e mohammad mahdī(- 20c)

اهداء به: احمد شاه قاجار

فرهنگ بسیار مختصری است برای لغات قرآن کریم و ترجمه آن ها به فارسی به ترتیب سوره ها.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2488

آغاز: حمد بیحد خداوندی را سزاست که آیات وجودش افزون از شماره و قیاس است؛ انجام: الخناس یعنی الشيطان لعنه الله لانه یخنس اذا ذکر الله تعالی ای یذهب و یستتر.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف (شاید)، تا: شعبان1341ق (شاید تاریخ تأليف باشد)؛ جلد: مقوایی، 29گ، 14 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 7-78]

لغات قرآن/ لغت/ فارسی

loqāt-e qor’ān

دانش، محمود

dāneš, mahmūd

فرهنگ مفصلی است برای لغات و کلمات و حروف و اسامی و افعال مندرجه در قرآن کریم، به ترتیب حروف آغاز آن ها با عنوان «باب» و مراعات حرف دوم با عنوان «فصل»، به روش تلفظ نه مأخذ اشتقاق و اسقاط حروف زوائد، با ملاحظه اختصار نسبی و اجتناب از تطویل غیرلازم. در این فرهنگ اظهار نظر شخصی نشده و مطالب آن از کتب معتبره با تلخیص و اختصار گرفته شده و در آیات اعتقادی به اختلاف بین شیعه و مذاهب دیگر اشاره رفته و به ادله هریک از آن ها اشاره می شود، و در صورت لزوم به مسائل علوم مختلف می پردازد. در پایان این کتاب قواعد کلی علم نحو و علم صرف را که در فهم آیات

قرآن لازم است، جمع آوری کرده و آن را بخش دوم کتاب قرار داده و قسم ادبی نیامده است.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8208

آغاز: الحمدالله الذي شرفنا بالنطق و البيان و فضلنا بالفصاحة و التبيان... کتاب حاضر که در هفت جلد تهیه شده

جلد اول کتاب و شامل حرف ألف است؛ خط: نستعلیق، کا: حاج احمد دانش، بی تا؛ با قلم خودکار نوشته شده؛ 178گ، اندازه: 22×36/5 سم [ف: 21-179]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8209

جلد دوم و دارای حرف باء تا خاء می باشد؛ خط: نستعلیق، کا: حاج احمد دانش، بی تا؛ با قلم خودکار نوشته شده؛ 175گ، اندازه: 22×36/5 سم [ف: 21-180]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8210

جلد سوم کتاب و از حرف دال تا ظاء را دارد؛ خط: نستعلیق، کا: حاج احمد دانش، بی تا؛ با قلم خودکار نوشته شده؛ 168گ، اندازه: 22×36/5 سم [ف: 21-180]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8211

جلد چهارم از حرف عین تا کاف می باشد؛ خط: نستعلیق، کا: حاج احمد دانش، بی تا؛ با قلم خودکار نوشته شده؛ 172گ، اندازه: 22×36/5 سم [ف: 21-180]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8212

جلد پنجم کتاب و دارای حرف لام و میم می باشد؛ خط: نستعلیق، کا: حاج احمد دانش، بی تا؛ با قلم خودکار نوشته شده؛ 174گ، اندازه: 22×36/5 سم [ف: 21-181]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8213

جلد ششم شامل حرف نون تا یاء است؛ خط: نستعلیق، کا: حاج احمد دانش، بی تا؛ با قلم خودکار نوشته شده؛ 104گ، اندازه: 22×36/5 سم [ف: 21-181]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8214

جلد هفتم مشتمل بر قواعد صرفی و نحوی؛ خط: نستعلیق، کا: حاج احمد دانش، بی تا؛ با قلم خودکار نوشته شده؛ 43گ، اندازه: 22×36/5 سم [ف: 21-181]

لغات قرآن/ لغت

loqāt-e qor’ān

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17672

بی کا، تا: 1098ق [د.ث. مجلس]

لغات القرآن/ لغت/ عربی

loqāt-ol qor’ān

غیر همانند:

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16645

آغاز: بسمله و به نستعین، باب الضاد... قیل صوت الفاس الفراس؛ انجام: من حروف التهجي... و احکم تم الكتاب...

خط: نسخ، بی کا، تا: 963ق؛ جلد: مقوا [رایانه]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3939

آغاز: الاالخاطئون و المخاطئه مصدر و الخطوه ما بین قدمی الخاطئي و الخطوه المره من الخطو و اتبع خطواته و وطنی علی عقبیه... (حنفاء) احنفها استر ها و اظهر ها و هو من الاضداد؛ انجام: الباب السادس و العشرون ما اخره هاء و هو انواع. النوع الاول ما اول الف (اوه) اواه... ذکره الله تعالی و التاوه ان یقول: اوه اوه

مؤلف ظاهرا شیعی است: روی عن الباقر (علیه السلام) و الصادق (علیه السلام) (برگ 48پ)، کتاب بر 28 «باب» به ترتیب حرف آخر کلمات تنظیم شده و هر باب به چند «نوع» تقسیم گردیده به ترتیب حرف اول کلمه مثلا کلمه «ابتر» در باب راء و نوع ب «بتر» آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: تیماج، 112گ، 22 سطر (9/5×18)، اندازه: 15/5×23 سم [ف: 17-219]

3. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 283/1

بندی از کتاب لغت قرآن. دارای عنوان های «الثاني و العشرون ما اوله میم محز، مصر، مطر... السابع عشر ما اوله عین عبر... غدر؛ بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 4گ [نشریه: 3-406]

4. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 453/2

معنی و تعداد بعضی از لغات قرآن را بیان نموده است؛ خط: نسخ، کا: عبدالنبی بن شیخ علی عاملی، تا: شنبه 26 صفر 1075ق؛ 14گ (52-65)، اندازه: 12/5×19/5 سم [نسخه پژوهی: 3-98]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15333

آغاز: في بنی اسماعیل واحد هم سبط و هم اثنی عشر سبطا من اثنی عشر... اصبرهم و صبرهم لمعنی واحد و قوله تعالی فما اصبرهم علی النار... الثاء المكسورة ثیابك فطهر فیه خمسته اقوال قال الفراء معناه عملك فاصلح و قال غیره معناه قلبك فطهر؛ انجام: الياء المكسورة لیس في کلام العرب كلمة اولها مكسورة الا في قولهم یسار لغة في اليد اليسري.

این کتاب که نام آن و مؤلفش معلوم نگردید لغات قرآنی را به ترتیب حروف هجا از «الف» تا «ی» شرح و تفسیر می نماید؛ خط: نسخ، کا: عبدالله بن ناصر بن حمدان بن سالم، تا: 18 صفر 1107ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: حاج احمد فاضل، اسفند 1365؛ جلد: گالینگور، 47گ، 22 سطر، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 22-371]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5736

آغاز: بسمله، حمدله. و العاقبة للمتقین و الجنة للموحدین و النار للملحدین... کتاب الالف الالف- المفردة علی ضربین لينة و متحركة و اللينة یسمی الفا؛ انجام: باب ما اوله الهاء- هیهات... فیقال هیهات مثل هراق و اراق.

باب یاء را ندارد به ترتیب تهجی آخر کلمات در بخشی به عنوان کتاب سپس به ترتیب آغاز کلمات به عنوان باب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: محرم 1262ق؛ جلد: میشن، 239گ، 26 سطر، اندازه: 15/5×21/7 سم [ف: 1-453]

7. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1081

آغاز: و ذلك لکون الملي كالعلامة... طبق المطابقة من الاسماء المتضايفة؛ انجام: هیهات كلمة یستعمل لتبعید الشيء... لما توعدون.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 249گ، 21 سطر، اندازه: 12/3×22/3 سم [ف: 1-452]

لغات قرآن/ لغت/ عربی، فارسی

loqāt-e qor’ān

غیر همانند:

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2574/1- ف

نسخه اصل: موزه بریتانیاOr. 6474. بر حسب سوره ها، لغات بی ترتیب در آن ها ترجمه شده است؛ خط: نسخ، کا: محمد بن ابی بکر بن محمد شرف الخطاط بخاری، تا: دوشنبه 13 رمضان 655ق؛ افتادگی: آغاز [فیلم ها ف: 1-715]

2. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2015

آغاز: بسمله سورة الناس. القول: گفتن العوذ والعیاذ. پناه گرفتن به کسی یا به چیزی یا به جائی؛ انجام: القرء: حیض و پاکی. القروء: ج. الحول: سال. والله اعلم و السلام.

مترجم کلیه لغات سور را به فارسی ترجمه نموده و چون لغتی در سوره دیگر مکرر شود آن را ذکر نکرده است، مترجم نامی از خود و سال ترجمه نبرده و از آخرین سوره قرآن شروع نموده و به سوره بقره ختم کرده است و لغتی از سوره حمد را ترجمه نکرده علت آن چنین به نظر می آید که لغت تازه در آن نیست و لغات این سوره در ضمن سور دیگر قرآن ترجمه شده است، برای نشان دادن طرز انشاء این کتاب چند سطری از آن را در این جا نقل می کنیم: سورة الضحي: الضحي: چاشت. السجو: تاریک شدن شب. التودع: وداع کردن. القلي: دشمن داشتن و گندم درتاوه بریان کردن. الاخرة: آن جهان. الاولي: این جهان. الوجدان: یافتن. [الايوان: جای دادن]. الضال: گمراه. العائل: درویش. القهر: غلبه کردن. السائل: خواهنده. السائلين: ج. النهر: بانگ بر زدن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ نسخه ابتداء به ترجمه لغات سوره الناس شده؛ واقف: سپهسالار؛ جلد: تیماج، 41ص، 13 سطر، اندازه: 12×17 سم [ف: 1-186]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11561/3

آغاز: الحمدالله الذي أنزل علی عبده الكتاب و أوضح بینه أنواع الخطاب... أما بعد فإن ترجمة لغات القرآن... باب الألف، ابراهیم: پیغمبریست؛ انجام: یوسف: پیغمبر یست (علیه السلام)؛ یونس: پیغمبریست علیه السلام.

فرهنگ الفبايي مختصری است برای لغات قرآن کریم و ترجمه آن ها به فارسی، که از کلمه «ابراهیم» آغاز و به «یونس» پایان گرفته است؛ خط: نسخ، کا: محمد حسین شجاع، تا: قرن 10؛ مصحح، دستخط احمد فرزند سید علی طباطبائی به سال 1183؛ مهر: «... محمد بن حسین البوني نبی الدين» (دایره)، «لا إله إلا الله الملك الحق المبين عبده محمد حسین 989»؛ کاغذ: شرقی، 16گ (101-116)، 19 سطر، اندازه: 8×12 سم [ف: 29-245]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 607/1

آغاز: و بعد فانی ترجمت لغات القران علی ابواب مفصلة بالحروف المعجمة

بی کا، تا: قرن 10؛ اندازه: 13×20 سم [ف: 2-362]

5. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 786

آغاز: آنفه قیامت * الت نقصان کردن* اغلمه غلامان... بعد از 17 برگ: باب الباء المفتوحه ب بلا * بلا آزمایش * بل نه که؛ انجام: یحل واجب شود عذاب * ینبغی باید * یا ابت ای

کتابی است به ترتیب حروف تهجی لغات عربی را به فارسی ترجمه کرده، جناب آقای محمدتقی دانش پژوه می فرمایند گمان می رود از عادل بن علی حافظ قاری خراسانی باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن10-11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 151گ، 17 سطر (7/5×12)، اندازه: 12×18 سم [ف: 1-240]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1510/1

آغاز: حرف الالف الم سوگند به این حروف الم- منم خدای دانا؛ انجام: یمحص الله خالص گرداند خدا

از تازی به پارسی به ترتیب تهجی در جدول؛ بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: ترمه بخارایی، جلد: ساغری، 20گ (3پ-22پ)، اندازه: 17×32 سم [ف: 5-279]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14047/3

آغاز: الم = انا الله اعلم، اربعین = چهل روز، استسقی = آب خواست، اداراتم = اختلاف گردید؛ انجام: یقسو = سخت شود، یحیفیه = منع کند، ییضطهد = ستم دیده شود، یظاهر = یاری کرده شود.

از: ناشناخته، رساله ای است در ترجمان لغات قرآن که به ترتیب حرف اول هر کلمه در 28 باب تنظیم گشته لکن ترتیب الفبايي در لغات هر باب رعایت نگردیده است. در این رساله ترجمه کلمات در زیر آن ها نوشته شده و برخی از کلمات را ترجمه ای دور از ظاهر نموده است. از جمله اخت را هم مذهب در کفر احلامهم را خرد های ایشان حین را شش ماه و موازین را ائمه معصومین علیهم السلام معنی نموده است؛ کا: علی اشرف بن عبدالله مراغی، تا: قرن 13؛ محشی؛ 20گ (162ر-181پ)، 8 سطر، اندازه: 6×12 سم [ف: 35-521]

8. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 196/1

به ترتیب سوره ها از مرکبات و مفردات تا سوره ناس؛ خط: نسخ، کا: محمد رفیع بن محمد کریم انجدانی، تا: سه شنبه 5 جمادی

الثاني 1203ق، جا: کاشان مدرسه ترک آباد؛ افتادگی: آغاز؛ قطع: بیاضی [نشریه: 7-228]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4265/2

آغاز: بسمله. سورة الفاتحه حمد و شکر، سپاس و ستایش، رب: پروردگار، رحمن: روزی دهنده؛ انجام: از دیو و آدمی.

ترجمه پاره ای از لغات و عبارات سور قرآنی است از فاتحه تا ناس؛ بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: پارچه، 49گ (104ر-152پ)، 15 سطر (8×14)، اندازه: 12×18 سم [ف: 13-3237]

10. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3796/4

آغاز: و پادشاهی کردن. اليوم روز، الدين: جزا دادن، ایاك ترا، العباده پرستیدن، الاستعانه یاری خواستن، الهدي و الهدايه راه نمودن، الصراط راه، الاستقامه راست شدن؛ انجام: سوره الحطب: الحطب هیزم، الجيد کردن، المسدليف... سوره الاخلاص: الصمد پناه نیازمندان.

لغات هر سوره از سوره های قرآنی به ترتیب سوره ها ترجمه به فارسی شده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ تملک: حسینعلی بن قربانعلی؛ جلد: تیماج، 67ص (61-127)، 12 سطر (8/5×13/5)، اندازه: 13×19 سم [ف: 16-452]

11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3120/1

آغاز: اسم نام، الله خدا، رحمن بخشاینده، رحیم مهربان، حمد ستایش و سپاس؛ انجام: وسواس اسم شیطان و وسوسه کننده، خناس باز پس رونده و دیو سرکش

لغات غریب و مشکل را به ترتیب خود قرآن از آغاز تا پایان، گرد آورده و زیر هر کلمه فارسی آن را بیان می کند؛ خط: نسخ، بی کا، تا: سال های 1317-1319ق؛ جلد: تیماج، 24گ (1پ-24ر)، اندازه: 16×20/5 سم [ف: 8-350]

لغات قرآن/ لغت/ عربی به ترکی

loqāt-ol qor’ān

تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 23

آغاز: بسمله. الحمدالله حق حمده علی کل نعم مسبوغة اللعباد؛ انجام: و می رسد به «فهو یفع ق».

فرهنگی است عرب بترکی زیر سطور؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ افتادگی: انجام [نشریه: 3-30]

لغات قرآن/ لغت/ فارسی

loqāt-e qor’ān

ناشناخته:

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7767

آغاز: فما ربحت تجارتهم سودمند نیامد بازرگانی ایشان، التجارة بازرگانی کردن؛ انجام: سورة الليل التردي هلاك...

لغات مشکل آیات قرآنی را به ترتیب سوره ها و آیه ها با کمال اختصار ترجمه و تفسیر کرده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 67گ، 13 سطر، اندازه: 12×17/5 سم [ف: 20-134]

2. شیراز؛ شاه چراغ؛ شماره نسخه: 566/1

آغاز: الملك و المليك پادشاه- الملك پادشاهی و پادشاه شدن- اليوم- روز؛ انجام: الوسواس دیو وسوسه کننده یعنی اندیشه بد در دل افکندن- الجنه پریان- تم الكتاب... علی یدی... علا بن سعد بن محمد کازرونی... لسنة تسع و عشرین فثما نمائة.

ترجمه کلمات قرآن مجید است. مترجم آن ذکر نشده؛ کا: علا بن سعد بن محمد کازرونی، تا: 829ق؛ افتادگی: آغاز؛ 57گ، 17 سطر (5/5×11)، اندازه: 10/5×16 سم [ف: 2-302]

3. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3638-18/158

آغاز: اصحاب النار اهل دوزخ الصاحب یارالاصحاب ج یا بنی اسرائیل ای فرزندان یعقوب الذكر و الذكري یاد کردن التذكر پند پذیرفتن و بیاد آوردن؛ انجام: الخناس آن دیو کجون خدای را تبارک و تعالی یاد کنند باز پس شود از دل نعوذ باالله من شره الخنوس

فرهنگ لغات قرآن است که به ترتیب سوره ها لغات را با روشی بسیار مختصر به فارسی ترجمه کرده و گاهی تصریف آن ها را نیز بیان می کند؛ خط: نسخ، کا: عابد بن پیر حمید، تا: سه شنبه 12 ذیحجه 845ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: گالینگور، 93گ، 12 سطر، اندازه: 13/5×18 سم [ف: 6-3451]

4. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 416

آغاز: بالمصدر والف ولام در وی استغراق جنس است بنزد اهل سنت و جماعت و بنزد اهل اعتزال مرعهد را... الرب پروردگار عالم... سورة التي نذکر فیها البقرة الم و باقی حروف هجا در اول سورت ها تاویل وی بر دو گونه است یکی عام و یکی خاص؛ انجام: و سورة الناس ست آیات قوله ملک الناس آله الناس عطف بیان لرب الناس... الوسواس دیو وسوسه کنند یعنی اندیشه بد بدل افکنده الجنة پریان و دیوان... یوسوس علی معنی ان الشيطان الموسوس زبان جنی و انسی فنعوذ باالله و نعتم به و نتوکل علیه منها کتابی است در ترجمه لغات قرآن به طور خلاصه، از «رب العالمين، سوره حمد» تا آخر قرآن، به ترتیب متداول سور قرآن در هر سوره به ترتیب کلمه اول و... تا آخر، و در برخی موارد به ذکر نکات صرف و نحو پرداخته مثلا در سوره بقره بعد از کلمه و یقیمون الصلوة و مما بذکر اقسام کلمه ما و بعد حروف ناصبه و در ذیل آیه ختم الله علی قلوبهم و حروف عطف و هم چنین من، حروف شرط، حروف ندا، حروف ناصبة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 10 جمادی الثاني 891ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوا، 61گ، 15 سطر (8×12/7)، اندازه: 13×18 سم [ف: 1-241]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 416

همان نسخه بالا [نشریه: 5-55]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11561/2

آغاز: حرف الألف، آل: خاندان و پس رو؛ آزفة؛ قیامت؛ آنفاً: اکنون؛ انجام: نواگرانی کردن و بگرانی بر داشتن و بفتادن، نوص: گریختن.

فرهنگ مختصری است برای لغات قرآن کریم و ترجمه آن ها به فارسی، این رساله به ترتیب حروف الفبا و با رعایت اوائل کلمه است ولی متأسفانه فقط تا حرف «نون» است؛ کا: زین العابدين، حسینی، تا: قرن 10؛ مصحح؛ مهر: «عبده سید احمد» (بیضوی)، «لا إله إلا الله الملك الحق المبين عبده محمد حسین 989» (دایره)، «...محمد بن حسین البوني نبی الدين» (دایره ای بزرگ)؛ کاغذ: شرقی،24گ (77-100)، 15 سطر، اندازه: 7×11 سم [ف: 29-244]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4901/1

آغاز: الاذن گوش، الاذن جمع، الصاعقة پاره آتش؛ انجام: سورة الماعون، ارأيت ای دانستی، الماعون...

لغات قرآن مجید را به ترتیب سوره ها ترجمه کرده و وجوه مختلف معانی آن ها را بیان می کند؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ جلد: مقوایی، 69گ (1ر-69پ)، اندازه: 12×17 سم [ف: 13-77]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9144

آغاز: العوذ و العياذ و اللوذ و اللياذ: پناه گرفتن به کسی یا چیزی یا به جایی. ب: به. الله و الاله: خدای، الالهة ج. من: از. الشيط: هلاک شدن. الرجيم: رانده... الحمد: ستودن و سپاس و ستایش. ل: مر. الرب: بروردن. العالم: هر چه جز خداست، العالمون ج. الملك: بادشاه و خداوند شدن؛ انجام: الخبء: بنهان کردن. الهداية: آن چه به کسی فرستند از عطاء. العفريت: دیو ستنه. الطرف: جشم و بر هم زدن جشم. التنكير: ناشناسا گردانیدن.

از آغاز قرآن تا اوایل سوره نمل؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ خریداری از احمد علی عبداللهی در آذر 1348ش؛ جلد: گالینگور، 10-16 سطر (7×14)، اندازه: 10/6×20/1 سم [ف: 29/2-804]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17266/1

آغاز: الاسماع جماعة البصير بینایی الابصار جماعة الغشاوة پوشش العذاب شکنجه العظيم بزرگ؛ انجام: الواسواس دیو وسوسه کننده یعنی اندیشه بدل دل دل افکنده الجنة بریان سورة الفاتحه بسمله بنامت خداوند آفریدگار و جواهاء روزی دادن بر عموم و آمرزیدن مؤمنان را خاص... و شهداء و الصالحين و مقصد از آن ها که برایشان جهودان و مقصود و ترسایان.

ترجمه واژه های قرآنی به فارسی است به ترتیب سور قرآن همراه با سوره حمد و ترجمه اش در پایان؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1105ق؛ مجدول، با دو سرلوح مذهب و مرصع؛ جلد: مقوایی، 20گ (2-21)، اندازه: 16/5×30 سم [ف: 47/2-102]

9. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 816

آغاز: سورة القصص... اصبح گرداند، و کز مشت زد، قضی گشت، یبطش حمله کند؛ انجام: کعصف مأكول مثل برگ خورده شده قریش از نسل نصربن کنانه است و وجه تسمیه اش از راه قوت و... یدع

لغاتی را از قران کریم به ترتیب سور انتخاب نموده و به فارسی ترجمه کرده است، به جهت افتادگی طرفین نسخه شناسایی کتاب میسور نشد، احتمالاً «لسان التنزيل» باشد که درسوره قصص تا قریش؛ خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول مذهب؛ 71گ، 12 سطر، اندازه: 7×14/5 سم [ف مخ: 1-408]

10. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1322/3

آغاز: کسیرا و لم یولد و از کس زاده نشد الكون و الكينونة بودن؛ انجام: الميسرة فراخ دستی، الاملاء املاکردن و الله اعلم بالصواب تمت.

فرهنگ لغات قرآن عربی به فارسی است که تحت عنوان سوره ها آمده است از بعضی از سور چند لغت مهم ذکر شده و ترتیب سوره ها ازجزء سی ام شروع شده و با ذکر لغات سوره بقره اتمام یافته است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 54گ، 12 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف مخ: 4-1655]

11. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17537

لغات قرآن حمید (فرقان، حمید و...)؛ بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ 80گ، اندازه: 10/4×16/6 سم [رایانه]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2574- ف

نسخه اصل: موزه بریتانیا Or. 6474؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 1-176]

13. تهران؛ انجمن اسلامی؛ شماره نسخه: 12

در پایان نسخه ای از تفسیر بیضاوی دیده شده است؛ بی کا، بی تا [نشریه: 11-1025]

لغات القرآن (منظوم)- نظم تحفة الاريب مما في القرآن من الغريب

لغات القوافي- ترجمان القوافي

لغات گلستان/ ادبیات/ فارسی

loqāt-e golestān

وابسته به: گلستان سعدی؛ سعدی، مصلح بن عبدالله (-691ق)

در این رساله لغات دشوار و عبارت های عربی کتاب «گلستان» سعدی به ترتیب کتاب، به فارسی معنی شده است.

قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 171/1

آغاز: منت، بر کس امتنان داشتن، سزاوار، شایسته عزوجل عزیز و بزرگ، خوان سفره؛ انجام: عندلیب، بلبل، پیرامون، پائین و اطراف، طرار، مکار، استعارت، قرض کردن عاریه گرفتن، تلفیق ترکیب داخل هم کردن

بی کا، تا: جمعه 7 شوال 1335ق؛ جلد: مقوایی، 30ص (1-30)،

اندازه: 17×26 سم [ف: 1-141]

لغات لاری/ ادبیات/ فارسی

loqāt-e lārī

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4981/2- ف

نسخه اصل: در دو ستون (لغات پارسی، لغات لاری)؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، 8ص [فیلم ها ف: 3-119]

لغات متضاد/ لغت/ فارسی

loqāt-e motazād

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3979/3

آغاز: للعلامة التفتازاني: ده لفظ از نوادر الفاظ بر شمر ** هر لفظ را دو معنی دان ضد یک دیگر/ جون و صریم و سدفه و ظن و بین و قرء و دشت (؟) ** هاجد دگر جلل بود ور هوای پسر (؟)

دو بیت است از تفتازانی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 1ص (53)، 8 سطر (9×15)، اندازه: 14×21 سم [ف: 12-2975]

لغات متفرقه/ لغت/ فارسی

loqāt-e motefarreqe

بغایری، عبدالرزاق، 1246-1332 شمسی

baqāyerī, ‘abd-or-razzāq (1867 - 1953)

فرهنگ لغات لهجه هایی است که در سرحدات ایران معمول می باشد هم چون انواع ترکی و سیستانی و بلوچستانی و عربی با تصریح به محل استعمال آن لغات. لغات همان گونه که تلفظ می شوند آمده و توضیح داده می شود. در این فرهنگ لغات اندکی به ترتیب حروف آغاز آن ها انتخاب شده و بیش تر نسخه سفید مانده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9690

آغاز: آس = طاحونه درقاینات می گویند آس آب و آس باد و آس گاو و آس خر

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج، 96گ، اندازه: 11×17 سم [ف: 25-56]

لغات مثلثة- الوجوه الثلاثة

لغات مثلثه- مثلثات بدیعی

لغات مثلثه = المثلثات = المثلث/ لغت/ فارسی

loqāt-e mosallase = al-mosalasāt = al-mosalas

بصری، قطب الدين بن احمد

basrī, qotb-od-dīn ebn-e ahmad

در این رساله واژه های عربی که دارای یک صورت هستند ولی به حسب اعراب سه گونه تلفظ می شوند و سه معنی متفاوت دارند، گردآوری شده است.

آغاز: بسمله قال الشيخ الامام قدوة الفضلا... قطرب بن احمد البصري... هذا کتاب المثلث تالفه علی اسماء متفقه کتابته و مختلفه معناه علی الوجوه مثلث... الغمر

[فرهنگنامه های عربی به فارسی از منزوی]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض10819

آغاز: برابر؛ انجام: بسته به جایی الرغبه سته و الرغبة... تمت

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن [الفبائي: - 483]

2. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 77/5

آغاز: این رساله ایست که قطب الدين بن احمد بصری رحمه الله جمع کرده در بیان لغاتی که هر یکی آن ها سه معنی دارد؛ انجام: الرغوة کف شیر و کف گوشت و کف دیگ و الرغوه و الرغوة مثل ها.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1257ق؛ 2گ (106ر-107پ)، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 1-96]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 649/3- طباطبائی

آغاز: برابر

بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 6گ (25پ-30پ)، 15 سطر، اندازه: 8/5×16/5 سم [ف: 22-346]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 8226

آغاز: بسمله، این رساله ای است که قطب الدين ابن احمد البصري رحمة الله جمع کرده و بیان لغت که هر یک آن ها را سه معنی است بحسب اعراب؛ انجام: الرغوه کف شیر کف شتر کف دیك الرغوه مثلهاتمة الرساله الشريفة في علم اللغة المسميه بالثلث بعون الله تعالی وحده العزيز

خط: نستعلیق متوسط، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 6گ (30پ-35)، 13 سطر (9×16)، اندازه: 16×22 سم [رایانه]

لغات مثلثه/ لغت/ فارسی

loqāt-e mosallase

آدم، اویس بن اعلا

ādam, oveys ebn-e a‘alā

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21746

آغاز: بسمله، سپاس و ستایش بیقیاس مر خدا را که عقول؛ انجام: فرهنگ گلستان کاتب الحروف بنده

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا [رایانه]

لغات مثنوی/ لغت/ فارسی

loqāt-e masnavī

وابسته به: مثنوی معنوی = مثنوی مولوی مولوی، جلال الدين محمد بن محمد (604-672)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5352/4

آغاز: بسمله. لغات مثنوی مولوی معنوی باب الالف استعیذ بازداشت می خواهم؛ انجام: منتظر نگاهیان.

به ترتیب تهجی؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالقادر بن ملا یحیی، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 14گ (154ر-167پ)، اندازه: 14/5×24/5 سم [ف: 15-4214]

لغات مستعمل فرانسه/ لغت/ فارسی

loqāt-e mosta‘mal-e farānse

حاوی لغات مستعمل زبان فرانسه و معادل فارسی آن است و نویسنده سعی کرده زبان محاوره ای مردم را ملاک کار خود قرار دهد و لغات محاوره ای را بیاورد و گاه گاهی هم جملی را نیز را بآن می افزاید.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1682

آغاز: بسمله، لغات مستعمل mots usites؛ انجام: پول نقره دو قران و ده شاهی La roupie

خط: نسخ و لاتین، بی کا، تا: محتملاً قرن 13؛ مجدول؛ جلد: مخمل مذهب، 91گ، 15 سطر (16×29)، اندازه: 22×35 سم [ف: 4-157]

لغات مشکله قرآن- غریب القرآن

لغات نصاب/ لغت/ عربی به فارسی

loqāt-e nesāb

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15998/5

آغاز: لغات نصاب، قفا حیره یعنی پشت کردن؛ انجام: عماد لغت عربی قدیم الوضع را گویند که واضع آن عرب باشد...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 9گ (77ر-85پ)، 12 سطر، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: 44-186]

لغات و اصطلاحات فرانسه/ لغت/ فارسی

loqāt va estelāhāt-e farānse

؟ناصرالدین قاجار، شاه ایران، 1247-1313 قمری

nāser-od-dīn-e qājār, šāh-e īrān (1832 - 1896)

محتملاً از ناصرالدین شاه قاجار. این رساله در حقیقت دفترچه و یادداشتی است که در آن لغات و اصطلاحات فرانسه درج شده است. لغات آن با دو خط و در دو قسمت می باشد یک قسمت آن به احتمال قریب به یقین به خط ناصرالدین شاه است و قسمت دیگر آن که خطی خوش است باید از آن دیگری باشد.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 706

آغاز: ردیف ستون ها که در جلو یک عمارتی بنا کنند؛ انجام: بی گناهی

خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13، جا: تهران (احتمالا)؛ جلد: تیماج، 47گ، 15 سطر (7/5×14)، اندازه: 9/5×15/5 سم [ف: 2-214]

لغات و ترکیبات فارسی و ترکی/ لغت/ ترکی- فارسی

loqāt va tarkībāt-e fārsī va torkī

این رساله در ابتداء مصادر فارسی را آورده و در زیر آن مصدر ترکی آن را ذکر کرده است.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2922/4

شامل: جمع مصدر و نفی مصدر فارسی، صرف فعل ماضی، قسم ثالث در فعل مضارع، فعل امر و بعد از آن جمع اسم مفعول و سپس اسماء سماوی، از اعضاء، اسماء صناعات و آداب، اسماء حیوان، اسماء ایام و اسماء ماه ها می آید؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن13؛ 22ص (108-129)، 17 سطر (9×15/5)، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 6-648]

لغات و حکایات/ ادبیات/ فارسی

loqāt va hekāyāt

فرجاد فرد، محمود

farjādfard, mahmūd

در نسخه ها حاضر مؤلف درروی اوراق حکایات و داستان های اخلاقی و آموزنده را از کتب مختلف ادبی مانند گلستان و قابوسنامه و... برگزیده و به نگارش درآورده است و درپشت اوراق و در آخر نسخه لغات بسیاری را معنی نموده است.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1547-9/97

آغاز: بسمله منت خدای را عزوجل که طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مزید نعمت؛ انجام: ثری: خاک، ثریا: از زمین تا آسمان، مناجات: راز گفتن، قیام: ایستادن

خط: نستعلیق، کا: خط مؤلف، تا: 1317ق؛ مجدول؛ جلد: گالینگور، 51گ، 16 سطر، اندازه: 12×19/5 سم [ف: 6-3452]

لغات و عبارات گلستان- فرهنگ عربی به فارسی

لغات و مطلع و ترسل/ ادبیات/ فارسی

loqāt va matla‘ va tarassol

همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 1509/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1101ق؛ قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: -

1489]

لغاتی چند در اشعار به اصطلاح صوفیه/ عرفان و تصوف، ادبیات/ فارسی

loqātī čand dar aš‘ār-e be estelāh-e sūfīye

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1232/24

خط: نسخ، بی کا، بی تا [ف: 5-248]

لغاتی که در صرف عربی در دو نقش و یا حالت استفاده می شوند/ صرف/ فارسی

loqātī ke dar sarf-e ‘arabī dar do naqš va yā hālatestefāde mīšavand

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8914/30

آغاز: بدان که یک لغة مصدر و هم غیر مصدر آید هم چون بذر که به معنی تخم و تخم افشاندن آمده؛ انجام: و مفعول به معنی فاعل نیز چند جا آمده مثل کان وعده مائياً که به معنی انبا است.

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن مذهب، 3ص (229-231)، اندازه: 12/3×23/6 سم [ف: 29/1-314]

لغات یوسفی- فرهنگ یوسفی

لغات یوسفی/ لغت/ عربی به فارسی

loqāt-e yūsofī

یوسفی هروی، یوسف بن محمد، - 966 قمری

yūsofī heravī, yūsof ebn-e mohammad(- 1559)

به گمان بسیار از همان یوسفی هروی، یوسف بن محمد بن یوسف پزشک است. واژه نامه ای است عربی به فارسی، بسیار کوتاه و ساده، که نویسنده نسخه آن را «لغات یوسفی» نوشته است.

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1831/8

آغاز: لغات یوسفی باب الف): ابتدا و افتتاح، اول کار؛ انتهاء، آخر کار؛ انهاء خبر دادن در سود و زیان؛ التقا، یک دیگر را دیدن؛ انجام: باب الياء: یسر، آسانی؛ یشاب، ویران؛ یتیم، بی پدر؛ یابس، خشک، يأس، نومیدی؛ یقطین، درخت کدو؛ یم، دریا؛ یوم، روز؛ یمین، سوگند و دست راست؛ یسار، چپ؛ یمین، خجسته؛ ید، دست؛ ... تمت لغات به عون الملك الوهاب.

خط: نستعلیق خوش، کا: شمسا اصفهانی [شمس الدين محمد]، بی تا؛ اهدایی: دکتر صادق کیا؛ 28گ (89پ-116ر) [ف: 3-283]

لغت- فرهنگ عربی به فارسی

لغت/ لغت/ عربی

loqat

صاحب بن عباد، اسماعیل بن عباد، 326-385 قمری

sāheb ebn-e ‘abbād, esmā‘īl ebn-e ‘abbād (939 - 996)

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 460

آغاز: قال الصاحب بن عباد رحمه الله عکاظ سوق للعرب معروفة؛ انجام: و قد ورد مکان الطاد طاء و السلام.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7؛ کاغذ: دولت آبادی، 4گ، 15 سطر، اندازه: 13×17/4 سم [ف: 1-453]

لغت/ لغت/ فارسی به ترکی

loqat

مولوی، خطیب رستم، ق10 قمری

mowlavī, xatīb rostam(- 16c)

مؤلف این کتاب در دیباچه ای که به فارسی در 12 بیت بر این کتاب نوشته خود را معرفی نموده و می گوید برای استفاده مولوی زادگان به این تأليف مبادرت گردید زیرا که تحصیل زبان عربی بدون فارسی آسان نیست. این لغت یا فرهنگ به پنج بخش قسمت شده: 1. اسماء شامل 6000 نام، 2. مصادر 980 مصدر، 3. اداة (حرف) در حدود 300 کلمه، 4. فصول و ماه ها و برج ها و اعداد در حدود 200 واژه، 5. امثله مختلفه افعال در حدود 300 کلمه با ترجمه ترکی آن هاست.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 869

آغاز: بسمله الحمدالله رب الارباب... چون مولوی زادگان بعون و عنایت یزدان

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن مصطفی، تا: 988ق؛ جلد: تیماج، 107گ، 15 سطر، اندازه: 14/5×22 سم [ف: 3-104]

اللغة (ارجوزة)/ لغت/ عربی

al-luġa (urjūza)

یزدی حائری، محمد باقر بن مرتضی، 1239-1298 قمری

yazdī hā’erī, mohammad bāqer ebn-e morteza (1824 - 1881)

مطالب لغوی را در چند «باب» به نظم کشیده و در هر باب لغات را به ترتیب حروف ترتیب داده است. در این نسخه فقط باب اول آمده که در اضداد می باشد و تا حروف ضاء را دارد.

آغاز: احمد ربی واضع اللغات ** و خالق الذوات و الصفات/ جل جلاله عن الاضداد ** و عز ذاته عن الانداد

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4663/4

آغاز: برابر؛ انجام: و الضعف مثل الشيء أو مثلاه ** و غیر هذا الخمس لا أراه

خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1275ق؛ جلد: تیماج، 4گ (80ر-83پ)، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 12-251]

لغت/ اصول فقه/ عربی

loqat

شریف حسینی، محمد هادی بن ابی طالب، ق13 قمری

šarīf hoseynī, mohammad hād ebn-e abī tāleb(- 19c)

مباحث اصولی استدلالی در لغت و کیفیت استعمال آن و مسائل مربوط به آن از قبیل دلالت و غیره که شبیه مباحث الفاظ در علم اصول فقه است، شامل یک«مقدمة» و چند «باب» و «خاتمة»: المقدمة: في علة ایجاد اللغة و تعریفها و أقسامها؛ باب 1. الدلالة و الوضع و ما یتعلق بهما، دارای پنج فصل؛ 2. تقاسیم الألفاظ، دارای سه فصل؛ 3. في نبذة من مباحث الألفاظ المتعلقة بها بأي اعتبار، دارای شش فصل؛ الخاتمة (در نسخه نیست). ظاهراً بعضی از مباحث کتاب ناتمام است..

کرمانشاه؛ فیض مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره/3

آغاز: الحمدالله رب العالمين... و بعد، فهذه وجيزة في اللغة و ما یتعلق بها

کاتب = مؤلف، بی تا [تراثنا: س2ش 4-44]

لغت/ لغت/ فارسی

loqat

شیرازی، محمد حسین بن فخرالدین، ق14 قمری

šīrāzī, mohammad hoseyn ebn-e faxr-od-dīn(- 20c)

برخی از واژه های عربی را که رایج بوده به ترتیب حروف الفبا و با ترجمه فارسی آن ها گرد آورده است، سپس به برخی از جملاتی که در محاوره به کار آیند اشاره نموده و لغات و بعضی از اشعار کتاب نزهة الابصار و الاسماع و برخی از لغات تزوک تیموری و ناپلئون بناپارت و لغات متفرقه مغولی و در پایان گزیده ای از فرائد میرزا ابوالفضل گلپایگانی را افزوده است.

اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 55

آغاز: ادب علم عربی را علم ادب از آن گویند که به آن نگاه داشته می شود از خلل در کلام عرب از روی لفظ یا کتابت و آن دوازده قسم است

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ در مقابل برخی از واژه ها معادل لاتین آن آمده؛ از کتب عبدالحسین سپنتا؛ جلد: تیماج، 166گ، اندازه: 11×18 سم [ف: 1-53]

لغت/ لغت/ عربی و فارسی

loqat-e ‘arabī be ‘arabī va fārsī

فقیهی گیلانی، عبدالحسین، - 1410 قمری

faqīhī gīlānī, ‘abd-ol-hoseyn(- 1990)

لغت نامه ای است به ترتیب الفبايي اول کلمات که برای هر کلمه عربی معنی عربی و گاهی فارسی می آورد. در مواردی معنای جملات مرکب از کلمات را ذکر می کند.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15784

آغاز: بسمله. باب الالف بالالف، آله و اله و یتاله اليه یعنی استعانت می جویم باو در تمام امور دنیا و آخرت؛ انجام: یواطئوا عدةما حرم الله ای یوافقوا عدة الأربعة الأشهر المحرمة.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 101گ، 18 سطر، اندازه: 11/5×17 سم [ف: 44-64]

لغت/ لغت

loqat

ناشناخته:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17768 ض

بی کا، تا: 1282ق [د.ث. مجلس]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17278

بی کا، تا: 1313ق؛ خریداری از محمد مهدی ابراهیمی؛ اندازه: 10/8×17/3 سم [رایانه]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16555

نسخه نادر؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام [د.ث. مجلس]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17669

بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15998/6

لغات مولد و معرب و معجم و مشترکه و مختلف فیها و اسامی فلزات و اسامی لیالی در ایام ماه؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 3گ (85پ-87پ)، 12 سطر، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: 44-186]

لغت/ لغت/ انگلیسی- فارسی

loqat

دفتری شخصی است مانند دفاتر محصلان دبیرستان که در آن لغات انگلیسی به خط لاتین و با ذکر تلفظ لغات و ترجمه آن ها به فارسی درج شده است.

نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 115

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 225گ، 16 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: - 169]

لغت/ لغت/ ترکی- فارسی

loqat

این کتاب که حاوی صفحه اول نیست در ابتدای خود یعنی صفحه اول نسخه واجد نام کتب لغت بسیاری است و در انتهای آن صفحه نویسنده با کلمه «فقیر» از خود نام می برد سپس لغت ها را که بر حسب ترتیب حروف تهجی اول و آخر آن ها مرتب شده است می آید. این کتاب لغت بعد ها به دست ترک زبانی می افتد و او با خط حمایلی مقابل هر لغت معادل ترکی آن را قرار می دهد و علاوه بر آن پاره ای از لغات با اشعاری نیز همراه است.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2439

آغاز: بسمله، القسم الاول في المصادره الباب الاول في الالف؛ انجام: یکسو، یکی در یاء مضمومه

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 12؛ جلد: مقوایی، 133گ، 8 سطر (8/5×13)، اندازه: 14×18/5 سم [ف: 5-580]

لغت/ لغت/ ترکی و عربی

loqat

ناشناخته:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 427/2 کر

آغاز:... ریق الشمس: قتی اسد و گونه قرشو بقجق ابلک ایللر کورنن، ری: ایکن، ریه...؛ فصل ز؛ زايرة عورة نی زنی، زامرة زاید: منع ایدجی، زاملة: مسافر دوستی، زافلة: مرتک، زارعی: اکنجی؛ انجام: زجی: صواقمق، زجاج: جمع زجه، زج: شکود بندکی دمر، زحمت: ف، زحق: غزا وو دشمندن یکایورمک، امهلمک، زحرجة: اراقلق...

فرهنگ لغت عربی به ترکی عثمانی با عناوین «فصل، فصل» است که معانی ترکی آن زیرنویس شده است و شور بختانه به جهت افتادگی بسیاری از کتاب، نام اثر و مؤلف آن مورد شناسایی دقیق قرار نگرفت؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 1گ (4ر-4پ)، 7 سطر با زیرنویس 14 سطر، اندازه: 10×14 سم [ف: 40/2-104]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18615

آغاز: و ورمته توریما و سمی موسم میسم و وسمه و سما و سمة... لغت های عربی پشت سر هم آمده و معنی آن ها به ترکی، بین سطر ها آورده شده است، لغت های عربی بر اساس حروف آخر هر باب تنظیم شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ جلد: تیماج مشکی، 81گ، 10 سطر (10/5×16)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 51-69]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8194

آغاز: الحمدالله حق حمده عل کل نعم مستوعب لعباده اکرمها العقل... (دیباچه) آذان جمع اذن آن بلجی و عالم آل محمدك اهل بیتی و خصمی قومی و کدك کذارند اغزن؛ انجام: یوعدون، یهودی، یهود، یهود.

مقدمه به عربی و متن به ترتیب الف باء باسه حرکت، هر حرفی در یک باب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 190گ، 6 سطر (6×14)، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 17-50]

لغت/ لغت/ عربی

loqat

ناشناخته:

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15455

آغاز: المضارب قال الشاعر؛ انجام: ابن قطعت منها لکل واحد.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6؛ افتادگی: آغاز [رایانه]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3682

آغاز: والحاکم الذي یفصل بالحق و الكاتب المنشئ من یخترع الكتب و المحرر من یکتبها و الحاسب ذوالمعرفة بالحساب و العارض کاتب العسكر؛ انجام: یفرج الله به الهمو ماتم الكتاب و الله محمود مشکور علی تسهیله علی جمیع الآئه و انعمه و الصلوة علی نبیه محمد و آله اجمعین.

لغت نامه ای است عربی به عربی در ذکر اسامی علویات و سفلیات و حیوانات، مشابه السامي في الاسامي و متأسفانه چون آغاز نسخه را کاتب از دنباله یکی از ابواب شروع کرده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: حدود قرن 9؛ واقف: ملاعلی کل؛ جلد: پارچه ای، 58گ، 19 سطر (13×17/5)، اندازه: 18×24/3 سم [ف: 13-83]

3. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 22698

نسخه ای است بدون آغاز و انجام که شیوه آن هم چون قاموس فیروز آبادی (متوفی 817 ق)، می باشد و تنها حرف ق، ک، ل را دارد عنوان برگ 6 «باب الكاف فصل الالف- الاراك بالتحریك شجر من الحمض الواحده اراکه و ارکت الابل»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 و10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ 26گ، 25 سطر (13×20/5)، اندازه: 18×25 سم [ف: 3-842]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2967

آغاز: اما بعد حمدالله علی آلائه و الصلوة علی محمد و آله. فان من احب الله تعالی احب رسوله محمد المصطفي... و من احب الرسول العربي احب العرب و من احب العرب احب اللغة العربية التي نزل... القسم الاول في نکت و جوامع من اسرار اللغة العربية عن الاية فصل في التنزيل و التمثيل. الاسباط في ولد اسحاق بمنزلة القبايل في ولد اسماعیل (علیه السلام) الاقيال لحمیر کالبطاریق للروم و القواد للعرب؛ انجام: و کان ابن عباد یقول: اذا سمع قول یحیی بن اکثم للمأمون و قد سأله عن شی لا واید الله اميرالمؤمنين هذا الوا و احسن من واوت الاصداغ في خدود المرد الملاح آخر الكتاب و الحمدالله وحده و صلی الله... و قد کان الفراغ... في اوایل شهر رجب المرجب من شهور سنة ستین و تسعمأيه علی ید... محمد بن بر کقدیر بن عبدالله... امین.

کتابی است در فقه اللغة که شباهت تامی به کتاب «سر الادب في

مجاری کلام العرب» از ابو منصور ثعالبی دارد و این کتاب به طور یقین یا ریشه و اساس کتاب سرالادب بوده و یا گزیده ای است از آن کتاب زیرا که خطبه این کتاب به عینه خطبه سرالادب است و مطالب آن خلاصه ای است از سرالادب که بدون کم و زیاد آورده شده است. مرحوم ملک الشعراء بهار (در نوشته ای که در پشت نسخه دارد) نیز این احتمال را درباره این کتاب و فقه اللغة ثعالبی داده است. مطالب و موضوعات این کتاب تحت عنوان «فصل- فصل» ترتیب یافته است؛ خط: نسخ، کا: محمد فرزند بر کقدیر بن عبدالله، تا: اوایل رجب 960ق؛ تملک: سلمان بن احمد محاسن، محمد تقی بهار مورخ اردیبهشت 1309، عبداللطیف حسینی، عبدالرحمان بن علی اخسیکتی مورخ 1165، اسدالله و پسر او محمد باقر، محمد صادق بن حسین معروف به ابن خراط در ذیقعده 1121، احمد بن سلیمان محاسن در 1143، محمد بن شیخ محمد معروف به جوی زاده؛ مرحوم بهار این یادداشت را بر روی همین برگ نوشته: «هو المالك بالتحقیق. این کتاب مستطاب شباهتی تام بکتاب فقه اللغة ابومنصور عبدالملک بن محمد بن اسماعیل الثعالبي درد ولی ذکری از آن در ضمن تأليفات وی نیست و ظاهراً همین کتاب باشد که بعد با تصرفات و زوایدی بنام فقه اللغه معروف شده است زیرا در فقه اللغة فصول دیگری دیده می شود و بعلاوه ابواب عدیده دارد و درین نسخه آن ابواب دیده نمی شود و تنها فصول مرتب شده است. حرره بهار خراسانی في 1309»؛ دو بیت عربی از شیخ محمد بن شیخ عیسی کنانی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 238ص، 13 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 10-411]

5. قائن؛ مدرسه جعفریه؛ شماره نسخه: 113

آغاز: و ذخيرة لی یوم یلقاه انه ولی ذلك و القادر علیه و هو حسبنا و نعم الوكيل الباب الاول ما آخره ألف أوهمزه و هو أنواع

مشتمل بر 28 باب به تعداد حروف الفبا و هر یک از ابواب مشتمل بر چند نوع وبه ترتیب حروف آخر تنظیم شده که انواع آن به وجود لغتی درآن باب بستگی دارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 104گ، 21 سطر، اندازه: 16×21 سم [کتابخانه های قائن: ف: - 99]

6. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 430/4

نسخه اصل: کتابخانه مدرسه نمازی- خوی 260؛ مطالبی جالب به طور پراکنده وبدون نظم خاصی در ابواب متعدد درباره نسبت افرادی که منسوب به مکانی هستند با توضیح لغوی آن- غالبا با استفاده از معجم البلدان- و اسماء خاص و دیگر لغات را آورده و برای برخی از کتاب ها رمزهایی قرار داده است، این کتاب ظاهراً پیش نویس مؤلف بوده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1021ق؛ واقف: ابراهیم شریف حسینی، 1320؛ 175ص (172-180 و 200-365) [عکسی ف: 2-27]

7. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 507/3

آغاز: بسمله و به نستعین، الحمدالله اهل الحمد و مستحقه و صلوته علی خیر حلقه محمد و آله الطاهرين الاخيار و صحابته؛ انجام: قال رایه و همه و قل علیه و ضل فهمهان خال فال

حاوی ابوابی است که در آن ابواب لغاتی چند معنی شده است ظاهراً این کتاب باید از اجزاء و قسمت های کتاب قبل باشد زیرا تبویب کتاب و نوع بیان مطلب می رساندکه این کتاب از جمله مباحث کتاب سابق است ولی چون کتاب قبل با عبارت کاتب «تم الكتاب...» به انتهاء رسیده لذا این کتاب علیحده در نظر گرفته شده و متأسفانه صفحه اول آن حاکی برین مطلب نیست، ابواب آن بدین شرح است: باب طهور، باب بعد، باب قرب، باب در معنی اصلح الفاسد، باب درمعنی اوسعته لوما، باب در معنی اشبهه و مضارعه، باب در صدا مری، باب در معنی صاررفیقه و سلک طریقه، باب در معنی انتصامه عوج، باب در انواع میل، باب در معنی جنی و بغی، باب در معنی صفح عنه و عفا، ابواب بدون عنوان آمده است و جای آن خالی می باشد؛ خط: نستعلیق، کا: روح الله بن خواجه مازندرانی، تا: 1046ق، جا: فتح پور هندوستان؛ کاغذ: کشمیری، جلد: تیماج مذهب، 34ص (135-168)، 26 سطر (10×21/5)، اندازه: 16/5×27/5 سم [ف: 8-10]

8. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1596

در دهه آخر شعبان 734 تأليف شده، مؤلف در آخر کتاب گفته که کتابش را از هفتاد کتاب جمع آوری کرده، که نام شمار زیادی از آن ها را آورده است؛ خط: نسخ، کا: محمد بن حسن بن علی بن محمد بن احمد مخرومی شافعی امام، تا: قرن 12، جا: ازهریه قاهره؛ افتادگی: آغاز؛ اندازه: 15/5×20/5 سم [نسخه پژوهی: 2-213]

9. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 825

آغاز: الاسب وزان حمل شعر الاست و الاسبيوش برزقطونا و یقال له حب الزرقة الاست، همزته وصل ولامه مختومة؛ انجام: الريق... و قیل التانيث للوحدة وراق الماء و الدم و غیره ربقا من باع انصب.

از حرف الف تا را (اسف- ریق). نسخه ناشناخته؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: محمد جواد علمیه؛ کاغذ: کبود اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 134گ، 19 سطر (10×14)، اندازه: 15/5×19 سم [ف: 2-699]

10. تهران؛ دانشسرای عالی- کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 156/2

عربی به عربی از میانه کتابی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: ربعی [نشریه: 5-646]

11. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 688/2

آغاز: بسمله ابا. ابی. اب. ابد. ابق- ابل...

فرهنگ نامه ای است از حرف الف تا یاء که در زیر برخی از آن ها ترجمه فارسی آن آمده است و کاتب موفق به اتمام آن نگردیده در هر حرفی بالغ بر پنجاه لغت ندارد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج، 8 سطر (7/5×16)، اندازه: 14×21 سم [ف: 2-797]

12. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19086

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 8/3×13/5 سم [رایانه]

13. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 26017

بی کا، بی تا؛ خریداری از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]

14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2990

آغاز: ترشش علیه الماء (آب بروی بپاشید) تمشش العظم (بخایید استخوان را) ص تلصص (دزدی کرد) و هی اللصوصية؛ انجام: و یطفق طفقاً علق هات کذا یفعل کذا لیس زید ذاهباً هات کذا

فرهنگ عربی است به عربی با ترجمه لغات به فارسی بین سطرها، الفاظ به ترتیب ابواب مجرد و مزید صرفی تنظیم شده و در هر باب فاء الفعل و عین الفعل و لام الفعل رعایت می شود، چون آغاز کتاب افتاده معلوم نشد که چیست؛ خط: نسخ، کا: یوسف بن طاهر، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوایی، 158گ، 8 سطر، اندازه: 17/5×26/5 سم [ف: 8-164]

15. مشهد؛ مدرسه خیرات خان؛ شماره نسخه: 88

آغاز: آغاز از فصل خاء: فصل الخاء الخندفة مشية كالهرولة و منه سمیت خندف امراة الياس بن خضر و اسمها لیلی نسبت ولد الياس اليها و هی امهم؛ انجام: و لا زال منهلا بجرعائك القطر و الله اعلم.بر منوال قاموس لکن خلاصه تر از او می باشد از فضل خاء الخندفه تا آخر؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 365گ، 23 سطر (11×18/5)، اندازه: 18/5×24/5 سم [رشت و همدان: ف: - 1759]

16. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22927

آغاز: موجود... بماء الثلج ینفع منالطاعون و الوبا؛ انجام: تمت کتابه هذا الكتاب... في الدنيا و الاخره

خط: نستعلیق، کا: محمد لزیف بن کلان، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج [رایانه]

لغت/ لغت/ عربی- فارسی

loqat

ناشناخته:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6788/3

آغاز: اعراب نشان جنبیدن و ناجنبیدن، اغباب گاه گاه کردن، اغلب بیش تر، اکتساب کسب کردن، القاب صفتهاء ستایش، برگشتن، ایجاب واجب کردن؛ انجام: متواری پنهان شونده، مجاری روش ها... مدعی دعوی کنند، مدعی دعوی کار بدروغ کتابی است در ترجمه لغات عربی به فارسی به ترتیب حروف آخر با رعایت حروف آغازین، و در هر باب صیغه های مختلف آن واژه را بررسی کرده است، ظاهرا بخشی از کتاب تاج المصادر می باشد؛ خط: نسخ درشت، بی کا، تا: قرن 6؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 49گ (56ر-104پ)، اندازه: 13/5×17/5 سم [ف: 20-257]

2. شیراز؛ بنیاد فارسشناسی؛ شماره نسخه: 10

آغاز: آنک دندان پیش او شکسته باشد الاقلف ختنه ناکرده؛ انجام: اليماني شمشیر معروف اليمني دست راست اليهودي جهود اليهود و الهود و صلی الله علی النبي محمد و آله الطيبين الطاهرين

انجامه: تم الكتاب بحمدالله تعالی و حسن توفیقه علی یدی العبد الضعيف المذنب

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 201گ، 23 سطر (14/5×23/5)، اندازه: 18/5×28/5 سم [ف: - 26]

3. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 635

آغاز: الباب الاول من القسم الاول... الله و الا له، خدای سزای پرستش

لغات را بنا بر موضوع دسته بندی کرده، عنوان اصلی «قسم» و هر قسم چند «باب» و هر باب دارای چند «فصل» است: قسم 1. باب 1) في الاسماء المطلقة علی الله تعالی و علی غیره، باب 2) في اسماء النبي و غیره، باب 3) في الكتب المنزلة و ما یناسبها، باب 4) في شرائع الاسلام، قسم 2. في الحيوانات، شامل بیست هفت باب، قسم 3. في الاثار العلوية، پنج باب، قسم 4. الاثار السفلية و توابعها، شش باب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 68گ، اندازه: 15×23 سم [نسخه پژوهی: 2-213]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9497/4

لغت عربی و معادل فارسی آن ها؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ 1گ (80پ) [مختصر ف: - 261]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16986

آغاز:... در صف نعال که محل سیاست است بر یکپای بایستانند و گوش او بدست او گیرانند؛ انجام: نهر: بفتح جوی و فراخی و روشن و بالتحریك...

در این کتاب که مؤلف آن شناخته نشد واژه ها و اصطلاحات و کنایات فارسی و عربی به فارسی معنی شده و برخی اعلام مثل بشر حافی و بوبکر ربابی در آن معرفی گردیده است، اگرچه این نسخه از اول و آخر افتادگی دارد اما به دلیل شامل بودن برخی معانی برای کلمات که در سایر فرهنگ ها نیامده حائز اهمیت است، در ضمن تمام کلمات مدخل با شنگرف نوشته شده و معنی آن ها با مرکب مشکی در ادامه آمده است، هم چنین فارسی یا عربی بودن کلمات مدخل با دو حرف «ف» و «ع» در بالای آن ها مشخص گردیده است، در ذکر معانی لغات به اسامی برخی کتب منبع بر می خوریم، از جمله در معنی واژه توحید به نام کتاب های عوارف و نفحات اشاره شده است. هم چنین در مواردی اشاره به شواهد شعری شده است، مثلا در ذکر معنی واژه «تند» مؤلف به بیتی از جمال الدين حسین انجو مؤلف فرهنگ جهانگیری استناد نموده است، وی بنای کار خود را بر اختصار نهاده و کم تر واژه ای است که بیش از یکی دو سطر در موردش توضیح ارائه شده باشد، بخش بندی: ترتیب واژه ها ابتثی آغازین و در هر حرف به ترتیب حرف پایانی فصل بندی شده است؛ خط: نستعلیق شکسته تحریری، بی کا، تا: احتمالاً قرن10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛

مصحح؛ جلد: چرم، 306ص، 17 سطر (8×18)، اندازه: 15×25 سم [ف: 17/4-107]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6286

آغاز: بسمله، الحمدالله مبدع الاشياء بقدرته و مصورها ببدایع حکمته... و بعد هذه صحایف تتضمن اسماء مترجمة لابد للمبتدی ان یتلقنها... الباب الاولي الشيء چیز، العين و الذات هستی، الجوهر گوهر، الطبع سرشت؛ انجام: البهجة زیبایی، الفوز بالنجاح پیروزی (تمت).

در دوازده «باب» است: 1. ذکر المبادي و الاعضاء، 2. اصناف الناس، 3. الادواء و الامراض، 4. الاطعمة و الاشربة، 5. الامتعة و الاسلحة و الاقمشة، 6. ما یلبس و یفرش، 7. الحيوان من السباع و ما یتصل بها، 8. الاسماء و ما یتعلق بها، 9. الارض و ما یتصل بها، 10. النبات و الشجر، 11. الابنية و الامكنة، 12. في ذکر الحروف. در متن نسخه فرهنگ عربی به فارسی و زیر سطرها ترجمه ترکی است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه استانبولی، 10گ، 7 سطر، اندازه: 14×19/7 سم [ف: 1-455]

7. تهران؛ فیاض؛ شماره نسخه: 2

لغت فارسی و عربی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 [نشریه: 7-698]

8. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1919

آغاز: المرضي و قد یطلق الابرن اليابس ایضا ایکون (کذا) هو النشاء اجوده الابيض الهش بارد رطب في الاولي معرملین نافع من الكلف طلامع الزعفران؛ انجام: و الا صفر منه اقل صبر علی النار من الاحمر و اما الكحلي فلا صبر له.

لغت نامه ای از عربی به فارسی به ترتیب حروف معجم است؛ عناوین آن چنین می باشد: حرف الألف، حرف الباء الوحدة، حرف التاء، حرف الثاء، حرف الجيم، حرف الحاء، حرف الخاء المعرب، حرف الدال العرية، حرف الذال المعجمة، حرف الراء، حرف السين المهملة... حرف الهاء و حرف الياء، به دلیل ناقص بودن صدر و ذیل نسخه، نام کتاب و مؤلف شناخته نشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 201گ، 21 سطر، اندازه: 12/5×23 سم [ف: 5-306]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1254/6ط

آغاز: بسمله. الحمد الله رب العالمين... اما بعد فهذا مختصر في اسماء العربيه علی وجه الايجاز... الباب الاول في اسماء الله تعالی و کتبه و رسله الله و اله خلاء...

فرهنگ لغات عربی به فارسی است در چند باب. این نسخه از باب اول در اسماء الله و کتبه و رسله آغاز و در پایان باب هفتم در ذکر محترفین و ادواتهم و دیگر ابواب است که جای بقیه عناوین خالی و نانوشته مانده است؛ کا: نورالهدی، تا: 1025ق؛ جلد: تیماج، 59ص (133-191)، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 24/3-42]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17/9 سرود

خط: نسخ و نستعلیق، کا: عبدالباقی بن حاج قنبر علی مودی قاینی، تا: 1062ق [نشریه: 13-410]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 170

آغاز: الحمدالله الذي کرم بنی آدم علی الوري و اختار منهم المؤمنين و ماورائهم من الوري... و ذوی الفنون صنفوا افناناً... و منهم الشيخ المرحوم فاضل أهل وقته في العلوم احمد بن محمد الميداني طیب الله ثراه اذ صنف کتاب الاسمي في الاسماء... فاخذ العبد نسخة بیده مرتبا و جعلها ثمانية و عشرین باباً في کل باب ثمانية و عشرین فصلا... باب الالف و فصله. الآء شجر. الواحد آه. الاياني، ج. الاثاء بار خرما بن الاداب، آلت أفزار. الادووات. ج... فصل الباء. الباري. آفریننده؛ انجام: ی: اليحيي. اسم نبی علیه السلام. ابو یحیی ملک الموت. اليفي یهتان. تنور

نگارنده در آغاز این کتاب می گوید کتاب الاسمي في الاسما نگارش احمد پسر محمد میدانی [الاسمي في الاسما نگارش سعید پسر احمد پسر محمد میدانی (م 539ق) است که آن را در برابر کتاب «السامي في الاسامي» پدر خود نگاشته. گویا لفظ سعید بن از خامه نویسنده افتاده است] را گرفته و به ترتیب حرف های الفباء مرتب کرده، حرف پایان ریشه را بزرگ بخش (باب) و حرف آغاز را کوچک بخش (فصل) قرار داده است همه جا واژه های عربی را به فارسی گزارش نموده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1077ق؛ محشی به امضاهای «منه» و «صحاح» و «فرهنک» و «المصادر» و «مواعظ»، مصحح؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 95گ، 18 سطر (9×15)، اندازه: 15×20 سم [ف: 2-440]

12. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12165/3

آغاز: بسمله، اما بعد از ثناء واجب بی همتا و صلواة برافضل انبیا و رسل و عترت طاهره او بعضی لغاتی که درمحاورات و مکالمات و مکاتبات درکار بود انتخاب نموده شد؛ انجام: اما چون این مختصر گنجایش بیان مسایل و اختلافات آن نداشت لهذا متوجه بیان نشد.

لغت عربی به فارسی مختصری است مشتمل برچندین «باب» و یک «خاتمه» (دربیان اصطلاحات و الفاظ علم کلام و اصول) به ترتیب حروف هجا که «بعضی از آن لغت ها مصادرند و بعضی مفاعیل» و مصدراست به نام امان الله خان زمان فرزند مهابت خان که ظاهراً؛ یکی از امرای محلی هندوستان بوده؛ خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم، تا: ربیع الاول 1081ق؛ جلد: تیماج، 20 سطر، اندازه: 12×24/2 سم [ف: 13-199]

13. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 409

آغاز: گرسنه داشتن اذاعه و اشاعه اشکار کردن و پاشیدن و بول انداختن؛ انجام: کشی پهنای شکر کردن سوسمار و او جمع کشته است

مؤلف به روشی عمل کرده که کلمات عربی را نخست به ترتیب حرف اول و واژه و سپس براساس حرف آخر واژه مرتب کرده است مثل: «کتاب الالف باب ب اب» ضمناً نسخه غیر دو فرهنگ معروف «کنز اللغه ابن معروف» و «منتخب اللغات شاهجهانی» از

اوائل کتاب «الف» تا کتاب «کاف»؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 156گ، 23 سطر، اندازه: 19×29 سم [ف: - 214]

14. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 638

آغاز: [باب افعال] الا طلا: گردن از درد گردانیدن، اعلاء: بحجاز آمدن و بلند کردن، اعل عن الوساده و عنی، ای دور شو از بالش و از من

مؤلف لغات را بر حسب ابواب مزید فیه آورده و در هر بابی ابتدا لغات صحیح و سالم، سپس به معتلات و غیره پرداخته است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اندازه: 17×22/5 سم [نسخه پژوهی: 2-213]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8124/3

آغاز: حرکت، جنبش، تفریعت، سرزنش، حجج، حجت ها، سود، جمع اسود، صفر، جمع اصفر، تفتیش، تفحص، كثرة، بسیاری، تتابع، پی در پی؛ انجام: ثقل، گرانی، ...، ظاهر، خرافات، بیهوده.

اما، چون که بشد، قنطار، پوست پرکرده، بازای، مقابله، فترت، انقطاع، دثار، لباس جامه را گویند که بالای جامه پوشند و جامه بزیر را شعار نامند. نفی، پاکیزه، شادی، نام چاشت، الواث، جمع لوث، حمیت، ننگ.

رساله ای یک برگی در لغات عربی و ترجمه آن ها به صورت زیرنویس به فارسی، امثال این رساله ها فراوان است و معلوم نشد که این با کدام یک از آن ها مشابهت یا یکسانی دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 2ص (99-100)، 19 سطر، اندازه: 13×23 سم [ف: 27/1-237]

16. قائن؛ مدرسه جعفریه؛ شماره نسخه: 111

آغاز: بی همزه آخر منقطع گردانیدن کقولهم بحر لایوبی ای لاینقطع ارعابعین غیر منقطعه منقوطه گوش به سوی چیزی داشتن

کتاب لغتی است که لغات را به ترتیب حروف اول و آخر تنظیم و در هر بابی ابتدا لغات مصادر و بعد غیر مصادر را نقل و معنا نموده و در ابواب دیگر نیز اگر لغتی وجود داشته ذکر کرده و تا آخر (باب الهاء مع الكاف) را دار است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: غلامحسین تولیت نجفی قائنی، 1390؛ 270گ، 18 سطر، اندازه: 17×23/5 سم [کتابخانه های قائن: ف: - 98]

17. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1297

آغاز: یا للأفيكته اذرمیاه بالبهتان مرفق اقتل ای متباین من الرو؛ انجام: نذف ذهب عقله او نفد شرابه انك.

نسخه ای است که اول و آخر آن ناقص است و از تورق سطحی نام اصلی آن دست نداد، فرهنگ نامه ای است در بیست و هشت کتاب به ترتیب حروف تهجی و در هر کتابی نام هایی که با حرفی از حروف هجا شروع می شود به صورت مفتوح و مضموم و مکسور بودن حرف اول آن آمده، پس از آن از افعال، مهموز، منقوص، اجوف، لفیف و مضاعف آن ذکر شده است، مثلا: کتاب الذال، الذال المفتوحة. ذات الصدور، حاجتها... ذهب = زر، ذیل = دامن، ذیال = دراز دنب. الذال المضمومه، ذباب = مگس و... الذال المكسوره ذبح = کشتنی... و من الافعال، باب بعث یبعث ذبح نافه شکافت و گلو ببرید... مهموز... منقوص... اجوف... کتاب «المستخلص» تأليف حافظ الدين محمد بخاری در 711ق و کتاب «خلاصة الترجمان» اسماعیل باخرزی را در اختیار نداشتم تا این کتاب را با آن ها مقابله کنم شاید یکی از این دو باشد (؟)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج قهوه ای، 19 سطر (10/5×17)، اندازه: 17×26 سم [ف: 4-1904]

18. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2334

آغاز: بسمله، افتتاح کل امر ذی بال و باللطف الشامل استنجاح الامال... اما بعد فلما مسحت الاهتداء؛ انجام: الباب السادس في الحروف المفردة... لو: اگر... چرا نفرستادی به ما رسولی.

در سه «قطب» است، نخستین اسماء متمکن، دوم مصادر و افعال، سوم ادوات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: میشن، 85گ، 17 سطر، اندازه: 14×20/8 سم [ف: 1-454]

19. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2987

آغاز: اجتنا میوه چیدن، احتبای غیر منقوطه فراهم بستن؛ انجام: یوی بضم الياء و فتح واو و تشدید یاء آخر نام مردیست سنه 1132ه. ق.

این کتاب لغت که قسمت اول آن افتاده و بر اثر آن نسخه خود را نمی توان معرفی کند در آن کلمات در بیست و هشت باب بر حسب ترتیب الفبائي حرف اول آن ها آمده و در آن ابواب باز خود کلمات در بیست و هشت باب برحسب ترتیب الفبائي حرف اول آن ها آمده و در آن ابواب باز خود کلمات بر حسب ترتیب الفبائي و حرف آخر کلمات مرتب شده اند، در انتهای نسخه تاریخ 1132ق آمده و این تاریخ نشان می دهد که تأليف کتاب و نگارش نسخه باید اقدم بر این تاریخ باشد؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 12؛ جلد: مقوایی، 264گ، 23 سطر (14×21/5)، اندازه: 21×35/5 سم [ف: 6-741]

20. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2940

آغاز: توکلت علی الله. بسم الله الرحمن الرحيم علیه نتوکل و به نستعین. الحمدالله الذي کرم بنی آدم علی الوري و اختار منهم المؤمنين و ماوراهم من الورا؛ انجام: فصل الياء یحیی اسم نبی علیه السلام ابو یحیی ملک الموت اليغي عسیان تستور...

به تعداد حروف هجای عرب دارای بیست و هشت «باب» و هر باب شامل بیست و هشت «فصل» است، چنان چه خود مؤلف در مقدمه میگوید: این کتاب مقتبسی است از کتاب «الاسمي في الاسماء» از احمد بن محمد میدانی نیشابوری (-518ق) که مؤلف آن را اخذ و در بیست و هشت باب که هر باب نیز به تعداد حروف هجای عربی بیست و هشت فصل دارد، ترتیب داده است بدین ترتیب: باب اول که باب الف می باشد شامل کلماتی است که به الف ختم می شود و هم چنین فصل اول شامل کلماتی است که با

الف آغاز می گردد و اولین کلمه فصل الف و آغاز کتاب با کلمه الف مع الف مانند «آلاء» آغاز می گردد و مؤلف در ترتیب لغت ها اصل و ریشه کلمه را در نظر گرفته است نه ظاهر آن را مثلا کلمات «اعطش» و «عطشان» بدون توجه بحروف زاید آن ها هر دو در فصل عین و باب شین قرار گرفته است زیرا همزه آغاز «اعطش» و الف و نون خاتمه «عطشان» حروف زایدند و اصل هر دو کلمه «عطش» می باشد؛ خط: نسخ، کا: محمد تقی ابن حافظ خضر دهخوارقانی، تا: 1110ق؛ مهر: «یا الله المحمود»؛ جلد: چرمی، 136گ، 27 سطر، اندازه: 11×31 سم [ف: 3-1169]

21. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28955

آغاز: بسمله، ابتداء انتهاء انتسا انشا و املا افتتاح و مفاتحت؛ انجام: اقتباس و استفارت... استعمال

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام [رایانه]

22. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1385

آغاز: را بذکر رفته و بعضی را بذکر مصادر آن اعتماد نموده و هر مصدری که آخر آن حرفی اصلی نباشد او را در یکی از سه باب باید جست یا باب آخر الف و یا باب آخر تا و یا باب آخر نون... کتاب الالف باب الالف مع الالف من صدر ثلاثی المجرد انا دریافتن کقوله تعالی غیر ناظرین اناه و هنگام شدن و بنهایت رسیدن؛ انجام: یحسو بجای غیر منقوطه آکنده می کند یغشو.

از محتوای موجودی فرهنگ نامه چنین می توان حدس زد که شامل 28 کتاب است به ترتیب حروف تهجی و حرف اول هر واژه و سپس هر کتابی مشتمل بر 28 باب، به ترتیب حرف اول و آخر واژه که ضمن هر لغتی: من المصادر، من غیر المصادر، من مصدر الثلاثي و... برای نمونه: کتاب الجيم باب الجيم مع الالف من المصادر. جفا، ستم کردن و قرار ناگرفتن چیزی و بیرون کردن و بدر بردن غم و بخشیدن... باب الجيم مع الباء من المصادر جلب و جلب گوسفند و شتر و برده و مثل آن از جای برند از برای فروختن و پوست بر سر آوردن جراحت و بانک بر زدن و برانگیختن... کتاب الدال باب الدال مع الالف من المصادر. دقا، بسیار شیر خورنده دوا مداوا کردن دیدا سخت دویدن شتر دفاء کرم شدن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 23 سطر (13/5×20)، اندازه: 16×22 سم [ف: 4-1970]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 37/2 سرود

خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1240ق [نشریه: 13-417]

24. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8603

آغاز: باب الالف مع الالف ابتداء آغاز کردن ابتغاء خواستن ابتلا آزمودن و در بلا و رنج افکندن؛ انجام: ملکی است که حکمای یونان آن جا بودند مع الها یاه کلمه ای است که برای راندن شتر گویند مع الياء یومی بضم میم و فتح و او و تشدید یاء آخر نام.

خط: نسخ، بی کا، تا: چهارشنبه 14 رمضان 1242ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 315گ، 18 سطر، اندازه: 14×19 سم [ف: 28-150]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8520

آغاز: از جوامدمشتقات که بین الناس کثیر الوقوع است به عدد حروف تهجی و منازل قمر مشتمل بر بیست و هشت کتاب هر کتابی مبوب بر سه باب و الله الموفق المعين و علیه التكلان کتاب الهمزة باب الهمزة المفتوحة ابق گریزنده اثم بزه کار؛ انجام: یمنی دست راست، یوح نامی است آفتاب را باب الياء المكسوره یسار لغت است و آن لغت رومیست.

کلمات را به ترتیب آغاز حروف الفبا در 28 «کتاب» گرد آورده و هر کتاب را در سه «باب» (مفتوحه، مضمومه، مکسوره) مرتب کرده است؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد حسین بن حاجی محمد جعفر طبیب شیرازی، تا: دهه دوم ربیع الاول 1247ق، جا: تهران؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، در پنج برگ آغازین اشعاری عربی از ابن رومی، صلاح الدين صفدی و بختری و محمد عبدالله کاتب، ابونؤاس، صاحب بن عباد، احمد بن قیس، ابن معتز و در دو برگ پایانی اشعاری از ابوالقاسم قیروانی و ابن المعتز آمده؛ جلد: تیماج، 89گ، 15 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 28-82]

26. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1579-9/129

آغاز: بسمله کتاب الالف باب الالف مع الالف من المصدر و غیره. ابتداء: آغاز کردن، ابتغاء خواستن، ابتلاء آزمودن و در بلا و رنج افکندن؛ انجام: یوز: قسمی است ازشیر که او را بپرورند و شکار کنند. يأس: ناامید شدن، یابس: خشک یعوق: نام نبی است از آغاز تا باب الياء کلمه «یعوق»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوایی، 151گ، 12-13 سطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 6-3452]

27. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18523/3

آغاز: إناء، دور کردن هنگام شدن و بنهایت رسیدن. إتاء، بسیاری گوسفند و چهارپا؛ انجام: یدی، دست بدست زدن و بدام افتادن شکار. یَدی، نعمت ها. یدی، دست من.

کلماتی را که در نوشتن یکسان ولی در خواندن متفاوت و دارای معانی مختلف می باشند را به ترتیب الفبائي آورده است؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: مقوایی، 107گ، 14 سطر (7/5×14)، اندازه: 11×18/5 سم [ف: 51-15]

28. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1124/3

آغاز: سحار غورمضمار مضایق... جادوگر عمقمیدانتنگ؛ انجام: فیضان- دمو عجاری شدناشک

نسخه ای است بدون خطبه و خاتمه که حدود هشتصد لغت را ترجمه کرده است هیچ گونه تربیتی درکتابت لغات رعایت نشده است. به یادداشت های شخصی می ماند و چندان اعتباری ندارد؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج تریاکی، 14 سطر (7×13)، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 3-1566]

29. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2286- ف

آغاز: بسمله. الحمدالله مبدع الاشياء بقدرته و مصورها ببدایع

حکمته... و بعد فهذه صحائف تتضمن اسماء ترجمة لابد للمبتدی ان یتلقنها و لمرید الادب ان یتحفظها... و هی تشتمل علی اثنی عشر بابا؛ انجام: البهجة زیبایی الفور و النجاح پیروزی

نسخه اصل: فاتح ش 5178. در دوازده «باب» و جز البلغة المترجمة في اللغة نسخه های گوتا ش 402 (792- ف/3179- ع) و با یزید عمومی ش 954 (86- ف/97- ع) است؛ بی کا، بی تا؛ با ترجمه ترکی زیر سطور ریزتر؛ 13گ [فیلم ها ف: 1-176]

30. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 260/2

آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم... باب الالف ابتدا و افتتاح و انشاء آغاز کردن کار، انتها پایان بردن کار التجا پناه گرفتن و...

خط: نسخ، کا: ابوالقاسم بن جمال الدين، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 12 سطر، اندازه: 12/5×22 سم [ف: 1-236]

31. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2306/2

آغاز: سخن گفتن مفاوضه به کسی واراندن؛ انجام: صالح و طالح نیک مرد و بد مرد انتها و ابتدا آخر و اول. تمت الكتاب بعون الملك الوهاب.

خط: نسخ، کا: نعمت الله، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 16گ (25-40)، اندازه: 12×17 سم [ف: 4-1243]

32. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1647/1

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 16گ (1-16)، اندازه: 11/5×15 سم [نسخه پژوهی: 3-162]

33. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1647/2

آغاز: باب الالف، ابتداء = اول کار، انتهاء = آخر کار...

به تعداد حروف الفبا دارای «باب» می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 19گ (17-35)، اندازه: 11/5×15 سم [نسخه پژوهی: 3-162]

34. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16931/1

آغاز: ظلال: سایه ها؛ منقطع: قطع کننده؛ طلعت: دیدن؛ غرا: بزرگوار؛ الفاظ: لفظ ها؛ عبارات: عبارت ها...؛ انجام: خفی:

خط باریک؛ جلی: خط سطبر؛ حسب: حساب؛ ملکت: قایم شدن چیزی؛ مجمره: عود سوز؛ خفاش: شیسره؛ والله اعلم بالصواب.

بدون ترتیب الفبايي؛ خط: نستعلیق تحریری، کا: احتمالاً عبدالرحمن، تا: 1223ق؛ افتادگی: آغاز؛ مرکب: مشکی، علائم و سرفصل ها به شنگرف؛ کاغذ: آبی آسمانی، جلد: چرم قهوه ای، 18گ (1-18)، 13 سطر (6×13)، اندازه: 11×17 سم [ف: 47/1-46]

35. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15998/4

آغاز: باب ما اوله الألف اخشم فراخ بینی اذعال افساد استحماش اشتداد اشراف خوف...؛ انجام: باب ما اوله الياء غیر بالغ... یزك طلایه و مقدمة الجيش یساول صف آرا.

رساله مختصری است در بیان معانی لغات عربی به فارسی به ترتیب الفباي اول کلمات؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 12 سطر، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: 44-186]

لغت/ لغت/ فارسی

loqat

ناشناخته:

1. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1194/3

آغاز: آب سه معنی دارد؛ انجام: چنان چه بتخانه را فغستان خوانند.

خط: نستعلیق ترک، کا: ایوب بن صائلمش، تا: قرن 9؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 14ص (38-51)، ابعاد متن: 8/5×14، اندازه: 13×19 سم [ف: 3-890]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 492/35

آغاز: بسمله. حمدله... اما بعد بدان که هر چند [تفاوت] در السنه و اختلاف در لغات بیش از آنست که ذهن هیچ آدمی محیط آن تواند شد... اما لغتی چند از فرس که علماء و حکماء و شعرا را در تصنیف بدیع و تأليف صنایع بدان احتیاج است باز نموده می شود؛ انجام: بخراسان خرج رفتی شبانی دیگر جدا باشد

به ترتیب حروف تهجی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن، 41ص (434-474 هامش)، 18 سطر، اندازه: 12/2×20/7 سم [ف: 5-43]

3. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2879/5

آغاز: بسمله، باب الالف: ابتداء: اول کارها- اعدا: دشمنان- انتها: آخرکار- استدعا: خواستن- التجا: پناه گرفتن- احصا: شمردن؛ انجام: عاطفه: مهربان- عابرالبسیل: راه گذر- عزیزالوجود: آن چه دشوار بدست آید- [...] - علی رأوس الاجتهاد: برسر حاضران

مجموعه لغات عربی به فارسی که ترتیب حروف تهجی از اول در یک دفتر گرد آوری شده است، نسخه حاضر از اول «حرف الف» تا اواسط «حرف عین» را دربردارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن11؛ افتادگی: انجام؛ 16گ، اندازه: 10×16 سم [ف مخ: 4-1656]

4. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1321

اوراقی است از یکی از کتاب های لغت فارسی به فارسی که برای شناسایی آن، مقداری از آن نقل می شود: باب لام فصل الف، ال، با اول مضموم به معنی او باشد و با اول مکسور شهر و ولایت بود، الاماندار نام ذو القرنين باشد الا و با اول مفتوح آتش باشد و آن را لاویز گویند... فصل با، بل با اول مضموم بثانی زده اول احمق و نادان را گویند دوم به معنی بسیار هوس، بسیار کام آمده چنان چه بلهوس و بلکام نیز به معنی بسیار آمده و بسیار کام بود و با اول مکسور به معنی بگذار است و آن مخفف بهل است...؛ بی کا، تا: گویا قرن 11، 65گ، اندازه: 14×25 سم [ف: 2-89]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8649

آغاز: بدان که عرب به جیم و پا و گاف و ژا مثل چه و پا کردن و کژ تنطق ننمایند الا نادراً و فارسیان به صاد و ضاد و طاء و ثاء و حاء و عین و قاف تکلم کنند مگر بطریق ندرت... آغاز کلمات: آرا آرایش و آراینده و به معنی دوم با فاعل مشتمل شود چون سخن آرا و بزم آرا، آسا بمعنی مانند و آسایش و آساینده و امرا از آسایش و در این معنی با باء استعمال کنند؛ انجام: ضمادوار و

بر جراحت مالیدن و خرقه ای که بر سر چوب کرده گذارند فصل في الراء المهمله ضرریان ضرر گزند و جای تنگ ضریر نابینا و لاغر...

در آغاز فصولی در کلیات مباحث لغت شناسی و سپس لغات به ترتیب پایان حروف کلمات در ضمن ابواب و فصولی با شواهدی شعری از سعدی و منصور شیرازی خاقانی و ظهیر و انوری و کمال اسماعیل و کاتبی و حافظ؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مهر: «سعید مرید محمد اسدخان» (دایره)، «عبدالعظیم مرید اسدخان» (دایره)، «سرافراز گردید از لطف حق شاه سلطان غازی خان محمد» (دایره)، «اسدالله خان» (بیضوی)؛ جلد: تیماج قهوه ای، 80گ، 21 سطر، اندازه: 12/5×21 سم [ف: 28-184]

6. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1672/2

آغاز: انف: بینی انی و انی و انی ساعت. اناء ج انی بغایت گرمی رسیدن و گاه آمدن؛ انجام: تنزیل فرو فرستادن پراکنده. تنکیل: بند بر نهادن. تنعیم به ناز و نعمت.

واژه نامه مختصری است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: سید سعید طباطبایی، 1332؛ جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 10×19 سم [ف: 5-89]

7. بیدگل؛ مجتهد الزمان بیدگلی؛ شماره نسخه: 31

آغاز:... او اوج حضیض ادهم و اشهب کرد آخر او لیل و نهار کمال اسماعیل گوید؛ انجام: یقه گریبان، یله رها و رها کره، یویه آرزو، یوره (؟) شه درخت برداری قیمه و تخم مرغ که در هم بزنند.

مشتمل بر ابواب به ترتیب حروف فارسی و هر یک در فصولی نسبت به حرف آخر کلمات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 14 ربیع الثاني 1006ق؛ افتادگی: آغاز؛ تملک: محمد شریف به حاجی علی رضا؛ 109گ، 18 سطر، اندازه: 11×16/5 سم [ف: - 51]

8. اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 294

آغاز: این تصنیف می رسد که پریشانی بیش تر مناسبت دارد به این بیت که پریشان کردن و جداکردن و افشاندن؛ انجام: خورد مخالفان تو خون دل و جگر ** قوت موافقان تو یزدادی و عسل

خط: نستعلیق، کا: علی بن عینی (عیسی) ازناوی برورودی، تا: 18 ذیقعده 1070ق؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: عسکر بن حاجی بابا (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 265گ، 15 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 2-40]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10222

تأليف آرزو؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ قطع: جیبی [میراث شهاب: س8ش 4-66]

10. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11481/1

آغاز: بسمله حمدله، علی من اولی افصح اللغات محمد صلی الله علیه و آله اجمعین اما بر رای ارباب اللباب؛ انجام: از فلان نقاع می گشاید پهلو کردن اختراز کردن

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1104ق؛ جلد: میشن [رایانه]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9659/2

آغاز: ایزد الله تعالی، یزدان: خالق، خدا: واجب الوجود؛ انجام: خزینه را خزینه دن فرد عالم

خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: استانبولی، 71گ (2پ-72ر)، 17 سطر (8×16)، اندازه: 16×21 سم [ف: 17-446]

12. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 16

آغاز: قسمت اول: بسمله آلا، آسا، آوا، آشنا، آشنا، آسیا الخ. قسمت دوم: بسمله اسا بکسر الف به معنی خمیازه و به معنی شبه و نظیر هم آمده؛ انجام: یمنی دست راست و قسم و میمنت، یتامی یتیمان، یتمطی خرامان می رود.

لغت فارسی و عربی کتاب موجود مشتمل بر لغات عربی و فارسی می باشد که به ترتیب اواخر آن ها مرتب گردیده و فارسی و عربی آنان از یک دیگر مجزی و فرهنگ تازه ای است، مؤلف پس از این که کلمات و لغات را از الف تا یا منظم نموده دوباره یک به یک آن لغات را ذکر و به شرح و بیان آن ها پرداخته و برای اثبات معنی مذکور شعری از یکی از شعرای معروف شاهد آورده و اشعار: ابن یمین، خاقانی، دقیقی، فردوسی، سید حسن غزنوی، رشید و طواط، آذری، مجد همگر، سعدی، مولوی، اسدی، امیر معزی، انوری، عمادی، کمال اسمعیل، خواجو کرمانی، حافظ، اوحدی، امامی هروی و بسیاری دیگر از متقدمین و متأخرين به استشهاد در آن دیده می شود و از اشعار صبا ملک الشعرا متوفی به سال 1238 و میرزا ابوالقاسم قائم مقام متوفی به سال 1251 و میرزا محمد تقی علی آبادی صاحب تخلص متوفی به سال 1256 و محمد حسین عندلیب تخلص پسر ملک الشعرا در آن مکرر دیده شد، در اول و آخر کتاب مؤلف نامی از خود نبرده و در ذیل مطالب کتاب هم با جستجوی زیاد اثری از وی پیدا نشد، بالای صفحه اول و دوم نسخه نوشته شده: «این مسوده باطله کتابست خدمت قبله گاهی حکیم باشی دادم که اگر لغتی ضرور شود در این جا پیدا کنند تا کتاب صحیح شود انشاء الله و این را در آب بشویند و صحیحش را نگاه دارند و شرط کردند که احدی از روی آن ننویسد که ناقص است و بدنامی کتاب صحیح»، پشت صفحه نخستین از طرف اعتضاد السلطنه چنین نوشتهاند: «هو کتاب در لغت است شخصی جمع کرده است چون زحمتی در جمع کردن آن کشیده و گفته است به آب بشویند از بابت کثرت زحمت او شایسته نبود محو شود در کتابخانه مبارکه نواب مستطاب اشرف والا شاهزاده اعظم افخم اعتضاد السلطنه وزیر علوم و معادن دام اقباله ضبط شد في شهر رجب 1297». از قرائن

بالا به دست می آید که تأليف این کتاب در اواخر قرن سیزدهم هجری و در هنگام پادشاهی ناصرالدین شاه انجام پذیرفته است و در المآثر و الاثار چهار نفر به عنوان حکیم باشی معرفی شده اند: 1. در ص 203 می گوید: میرزا محمد حسین طبیب کاشانی از حکیم باشیان مشهور این عهد جاوید مهد است، 2. ص 210 نگاشته: میرزا ابوالفضل طبیب کاشانی مقیم دارالخلافه از حکیم باشیان

معتبر بود الخ، 3. ص 219 نوشته: میرزا محمد حکیم باشی شیرازی در ایران چنان است که ارسطو در یونان معالجاتش به نتائج دم عیسوی می ماند الخ. (این حکیم باشی جد پدری جناب آقای حکمت وزیر معارف است)، 4. محمد قبلی که در ص 173 و 174 در ذیل خلاصه عباسی به شرح حال وی پرداخته ایم. و نیز در ص202 الماثر و الاثار نگاشته شده: «میرزا عبدالمطلب کاشانی مشهور به ادیب درشعب ادب و علم طب رنج بسیار برده و خون جگر خورده و درفن ادب و احاطه به لغت عرب و تفسیر و طب مسلم است» و در کتاب مذکور که شامل حال دانشمندان چهل سال اول سلطنت ناصرالدین شاه می باشد جز عبدالمطلب در فن ادب و احاطه به لغت کسی معرفی نشده بنابراین به احتمال قوی این کتاب تأليف وی باشد و حکیم باشی مذکور که مؤلف نسخه، کتاب خود را پیش او فرستاده بایستی میرزا محمد حسین باشد که مقیم طهران و تا هنگام تأليف المآثر و الآثار زنده بوده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ از قرائن به خوبی واضح می شود که خط مؤلف می باشد و تأليف آن خاتمه نیافته؛ واقف: سپهسالار؛ 149ص، 17 سطر، اندازه: 22×33 سم [ف: 2-263]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6716

آغاز: باب الالف و آن مشتمل است بر دو فصل، فصل اول در ذکر اسامی شهور و نام های رجال و القاب نظام آقست به مدالف و قاف مفتوحه به سین مهمله زده و تاء فوقانیه بر وزن پابست نام یکی از ماه هاست؛ انجام: و عرض شمالی آن چهل و شش درجه و چهل و هشت دقیقه است این جا محفوظ ترین شهرهای جرمن است زیرا که اطرافش کلا و حل و کل و رفتن

واژه ها و نام رجال و اماکن جغرافیایی را به ترتیب حروف الفبا با عناوین باب و هر یک در فصولی گرد آورده است. واژه های این کتاب تمامی از لغات لاتینی است؛ خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 31گ، 15 سطر، اندازه: 16×27/5 سم [ف: 20-218]

14. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 1018/5

آغاز: بسمله، ایزد خدای عزوجل، افسر تاج، اورنگ تخت، ارشنگ نگارخانه مافی آژنگ، چین روی آسا مانند؛ انجام: خلیل دوست، راهب پیر ترسا، ذلت گناه، صنف بزمین روئیدن.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1225ق؛ جلد: تیماج، 1ص (56پ)، اندازه: 10×18 سم [ف: 2-275]

15. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1649/4

آغاز: حمد و ثنا بی آلت و مخترع بی غرض... این لفظی چند است که بر زبان ها متداول است و در نام های پارسی و تازی مستعمل و مبتدی چون این قدر یاد گیرد و در استعمال آورد عبارت او در محاورت مهذب گردد...

خط: نستعلیق، کا: حسن علی بن محمد حسین انجدانی، تا: 1230ق؛ 15گ (113-127)، اندازه: 11×13سم [نسخه پژوهی: 3-163]

16. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1649/5

آغاز: بسمله. الالف- الله خدا، اصفیا برگزیدگان اتقیا پرهیزکاران، اصفیا کسی که رازداری با ایشان داشته باشد

کتاب اللغت من حروف الهيجا؛ خط: نستعلیق، کا: حسن علی بن محمد حسین انجدانی، تا: 1230ق؛ 23گ (128-150)، اندازه: 11×13 سم [نسخه پژوهی: 3-163]

17. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17255/1

آغاز: کتاب الهمزة الباب الاول اب آبق گریزنده ث آثم بزه کار ج آجر خشت پخته؛ انجام: باب الياء المكسورة س یسار لغتیست در یسار... و الله اعلم بالصواب.

خط: تحریری، کا: جلال الدين، تا: 1237ق؛ مصحح؛ مهر: «خادم ربیع الاوليا بهار علی شاه»؛ جلد: تیماج، 225ص (1-225)، 14 سطر، اندازه: 9/5×15 سم [ف: 47/2-97]

18. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 22574/2

آغاز: استجاد یاری خواستن استیجاش لشکر خواستن- استبداد بتنهائی کاری کردن؛ انجام: یاقوت سنگ سرخ بود که بسیاهی زند- ید- دست تمت الرساله...

لغت نامه ای است عربی به فارسی از حرف الف تا یا که ناقص الاول است و پیدا نیست که با رساله اول ارتباطی دارد یا این که خود رساله ای مستقل می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الثاني 1245ق؛ جلد: تیماج، 28گ (19-46)، 15 سطر (8×14)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 3-756]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 64/2 سرود

در ذیل آن تاریخ 963 دیده می شود؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1247ق، در حاشیه کنز اللغه است؛ جلد: تیماج [نشریه: 13-425]

20. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 161/1

آغاز: بسمله باب الباء بشارت: مژده دادن، بشیر: مژده دهنده، بر: بیابان، بررک: ندم؛ انجام: الاحسان: نیکویی کردن، التلاق: ملاقات نمودن، العفو: درگذشتن، الرووف: مهربان، المساء: شب. تم

کا: علی، تا: جمادی الاول 1267ق؛ جلد: تیماج [ف: 1-336]

21. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15985/1

آغاز: بسمله. فصل الالف، الالف مع الالف. آئین: زیب و آرایش و طرز و دستور. آبشار: زهگذر آب که بالا به پهنائی بزیر ریزد؛ انجام: فصل الياء اليا مع الراء یرلیغ: فرمان شاهی. اليا مع الميم، یم: دریا، اليا مع نون، ینابیع: چشمه ای بزرگ آب. اليا مع الواو یواقیت جمع یاقوت.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 25 صفر 1276ق؛ جلد: مقوا، 25گ (2پ-26ر)، 12 سطر، اندازه: 8/5×14/5 سم [ف: 44-179]

22. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 266/2

آغاز: اسعاب: گرسنه کردن، گرسنگ ها جمع سعب. اسهاب: بسیار گفتن و در بیابان اسب؛ انجام: باب التاء مع الفاء تاسف: اندوه خوردن، تأليف: سازگاری دادن و چیزی را با هم تمام کردن

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الثاني 1277ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 61گ، 16 سطر [ف: 1-362]

23. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2893

آغاز: لعبة بازی تفاحة سیب ** تعال بیا یا آبی/ نلعب بازی کنم مع با ** امام جلو بیتنا خانه ما؛ انجام: ینقل جا به جا می شوند ** خلقین بسوی دیگ بزرگ/ و یضر مون وروشن می کنند ** ان یطیب تا پاک بشود

دفتر کوچکی که در آن مجموعه برخی لغات که احتمالاً به درس عربی اختصاص دارد از عربی به فارسی بامداد و قلم نوشته شده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: مقوا، 80گ، اندازه: 10×15 سم [ف مخ: 2-892]

24. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 14842/1

آغاز: باب الالف 21 فصل است و 93 لغت فصل اول همزه 14 لغت است: آذر فر...

لغات تحت عنوان باب و فصل آمده است، باب الف 21 فصل و 93 لغت، باب الثاء و 16 فصل است، این لغتنامه ناظر به 20 فصل است و 90 لغت... این لغت نامه ناظر به کتاب محمد هند و شاه است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغازوانجام؛ جلد: تیماج، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 2-144]

25. مشهد؛ مدرسه باقریه؛ شماره نسخه: 271

معجمی که در آن کلمات جدید به فارسی آمده است، و گمان می رود که تاریخ فراغت از تأليف آن 23 رجب 896ق باشد، و از ابتدای آن 96 برگ افتاده است و در آخر کتاب بابی در چند اسم آمده است، فصل في الحساب... فصل في الكسور، و أول عنوان في الكتاب: باب الراء المضمومة ب، الرباح کی ماده الربابيح جمع رباح جهار جهار الربان ناخذاه ای مهتر ملاحان و یقال افعل...؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، 19 سطر (8×17) [تراثنا: س6ش 3-108]

26. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25899

کتابی در لغت به ترتیب حروف ابجد؛ بی کا، بی تا؛ خریداری از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]

27. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17773

فرهنگ فرانسه- فارسی؛ بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 24/2×37/9 سم [رایانه]

28. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 8226

آغاز: مضرب: تازیانه زخم زن تازیانه مماس چسبیده مناص پناه گاه؛ انجام: قطر جمع اقطار عمق و عرض و طول را گویند ظلم یعنی دهن باد بروت یعنی مغرور و متکبر

معنی لغات مشکل تعدادی از کتاب ها که دارای نثری مغلق می باشند، به طور پراکنده در این مجموعه آورده شده که به ترتیب ذیل می باشد: از تاریخ [جهانگشای] نادری، از تاریخ المعجم [في آثار ملوك العجم]، از منشات میرزا مهدی خان، از کتاب خزان بهار؛ خط: نستعلیق متوسط، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ خریداری از قدبیگی؛ جلد: مقوایی، 33گ (1پ-2پ و 10پ-30پ و 40پ-49پ)، 13 سطر (9×15/5)، اندازه: 16×22 سم [رایانه]

29. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 191/4

آغاز: باب الف، افتتاح و فاتحه و مفتح و بدو و ابتدا و بدائه و مبدأ و دیباچه و مطلع= آغاز کار، انتها و نهایت و منتهی و خاتمه و مختتم و اختتام و مقطع = پایان کار، انبساط = گشادگی؛ انجام: یمکن = تواند بود، یدیم الله دولته = همیشه دارد خدا دولت اورا، یرحم الله عبدأ قال آمینا = رحمت کند خدا بر بنده ای که گوید آمین.

کتابی به ترتیب حروف الفبايي که در هامش کتاب «معیار جمالی» کتابت شده و به صورت مختصر و کوتاه می باشد که لغات فارسی به فارسی معنی شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ ازموقوفات شهید؛ جلد: تیماج، اندازه: 17×24 سم [ف: - 99]

30. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17779

کتابی در لغات قرآن؛ بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 25×39 سم [رایانه]

31. مشهد؛ مدرسه باقریه؛ شماره نسخه: 312/4

مقاله ای به زبان عربی و از فارسی به عربی؛ خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، 3ص (320-322)، 22 سطر، اندازه: 10/5×20/5 سم [تراثنا: س6ش 4-93]

32. تهران؛ حکیمی، ابراهیم؛ شماره نسخه: بدون شماره

به فارسی و فرانسه با شواهد شعری؛ بی کا، بی تا؛ دو جلد [میراث اسلامی: 5-620]

33. تهران؛ حکیمی، ابراهیم؛ شماره نسخه: بدون شماره

تاریخ تأليف: 1317ق؛ بی کا، بی تا [میراث اسلامی: 5-620]

34. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5839/5

آغاز: باب الژاء. ناژ نوژ، نشك. این هر سه یکی است. و آن درختی باشد مانند سرو؛ انجام: دقیقی گفت: دل بر چون بدانست کم کرد ناشکیبا ** بگریخت تا چنینم دیوانه کرد و شیدابه بخشی از فرهنگ اسدی طوسی می نماید؛ خط: نسخ نزدیک به نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 19گ (44ر-62پ)، 17 سطر، اندازه: 14/2×18/7 سم [ف: 9-65]

35. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 1018/4

آغاز: باب الف: آسا: دهان دره باشد و از ملالت یا غلبه خواب باشد و آسای دیگر: مانند باشد چنان چه گویند شیر آسا و...؛ انجام: وقتی خراسان زدندی و خرج کردند و شیان جزا و مکافات بود تمام شد.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 21گ (36ر-56پ)، اندازه: 10×18 سم [ف: 2-275]

36. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17537 ض

بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

37. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2676/7

آغاز: هذا کتاب زبان فارسی و فهلوی و دری. بسم الله الرحمن

الرحيم و به نستعین. الحمدالله الواحد القديم و الصلوة علی رسوله الكريم اما بعد بباید دانست که این زبان را بپارسی دری و فهلوی خوانند؛ انجام: یک سر از سر چتر؟ خلاق معانی راست: درختان در آن ماه برفی که خوردند ** درین ماه کردند یک سر شکوفه.../ و... یال بازو و بن گردن باشد ** فردوسی راست/ سپهبد برو یال جنگ گرفت ** بر آورد و زد بر زمین ای شگفتو... کمیت اسب زرد پاچه. ممشوق اسب لاغر...

لغت منتخب زبان فارسی و فهلوی و دری؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 37گ، 16-15 سطر، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 3-1172]

38. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1168/2

آغاز: زراندود کردن، آراسته: باجلوه، غویه: تزویر، گول زدن، داهی: بزرگ، التزام: به گردن گرفتن، جلا: ترک کردن؛ انجام: تکلف: رنج و زحمت، احرار: آزادگان، زاد و بود: محل تولد، تفکه: لذت بردن و سرگرمی.

مقداری از لغات مشکل زبان فارسی را به فارسی معنی کرده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور، 42گ، اندازه: 17×21 سم [ف مخ: 4-1655]

لغت/ لغت/ فارسی به ترکی

loqat

1. تبریز؛ تربیت؛ شماره نسخه: 70

مصادر کلمات فارسی و بعضاً کلمات عربی را که در زبان فارسی معمول است به ترتیب حروف تهجی و مراعات اعراب مفتوحه و مکسوره و مضمومه نوشته و معنای آن ها را با ترکی اسلامبولی زیر هر کلمه نوشته اند و غالباً کلمات مرکبه را هم مثل کلمات مفرده نوشته مثل آب آوردن و آب گشادن و از مؤلف و تاریخ تأليف خبری نیست فقط در آخر کتاب با جوهر قرمز نوشته شده؛ کا: بید آصفی الرومي، تا: 951ق؛ به همین مناسبت در پشت صفحه اول کتاب به خط درشت نوشته شده لغت ایاسی. [ف: - 119]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 622/3

آغاز: اژخ سکل و فوق قوز، اژدف طاوشنجل و الج، اژدرها اژدر، اژدهام طوشجل؛ انجام: نفیر بوری، نفیس غایت ایو، نفج سیارکن نکرکی صاچلن (؟) نفول بالدر...

لغات فارسی را آورده و زیر آن معادل ترکی هر یک را نگاشته است به ترتیب حروف تهجی، بدون نبویت و عنوان خاصی؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: احتمالاً قرن 11-12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 188ص (153-340)، 8-9 سطر، اندازه: 15/7×21 سم [ف: 40/3-79]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18626/12

آغاز: بسمله، خدا (تنکری) ایزد دادگر... آسمان (کوک)...

پشت سر هم کلماتی را آورده و زیر آن ها معنی را به زبان ترکی بیان کرده و آن چه را که مترادف است با حرف «م» مشخص کرده است؛ بی کا، تا: 1300ق؛ جلد: تیماج، 167گ، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 51-75]

4. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 10194/1

بی کا، بی تا؛ اندازه: 12×20 سم [رشت و همدان: ف: - 1595]

5. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 191/2

آغاز: آرا، امر ازآرایش و آراینده به معنی دوام با فاعل مستعمل می شود چون سخن آرا و بزم آرا

لغات فارسی را ابتدا ریشه یابی وبه فارسی معنی کرده و بعد به ترکی برگردانده از آخر ناتمام است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ از موقوفات شهید؛ جلد: تیماج، اندازه: 17×24 سم [ف: - 99]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7160

آغاز: دانستن یلمک، شناختن اکلمق، آموختن اکر تمک؛ انجام: هزار با هزار بیک کره بیک

فرهنگ فارسی ترکی است که الفاظ به فارسی و روی آن ها به ترکی ترجمه شده، که در آغاز مفردات اسماء پس از آن مفردات افعال پس از آن جمله های کوتاه می آید و فرهنگ تطبیقی است برای آموختن این دو لغت؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: 12 محرم 999ق؛ جلد: مقوایی، 40گ، اندازه: 15×21 سم [ف: 18-304]

7. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 293 بخش3

آغاز: الحمدالله مبدع الاشياء بقدرته و مصورها ببدایع حکمته

نسخه اصل: فاتح 5179.عربی به فارسی و ترکی در دوازده باب؛ بی کا، بی تا؛ با یادداشت «تاریخ اوایل شهور رجب من سنة ثمانية و ثلاث مئه (803)، بخشایش بن جامچه از آق شهر» در ص ع خط محمد بن علی عبادی هست [ف: - 137]

لغت/ لغت/ فارسی، عربی، ترکی

loqat

شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1691/1

آغاز: فصل؛ الف از فارسی به معنی قریب و اتصال و فاعل آید در آخر کلمه و نیز بدل منادای محذوف آید...

مؤلف در آخر مقدمه می گوید: این رساله ای است مشتمل بر بعضی از لغات فارسی و عربی و ترکی که مندرج است به ترتیب حروف تهجی، در مقدمه بعضی از قواعد دستور فارسی- الف در فارسی و حرکت ها و اضافه در فارسی- را با عنوان «فصل» آورده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1100ق؛ اندازه: 10×20/5 سم [نسخه پژوهی: 3-166]

لغت/ فرهنگ اصطلاحات/ فرانسه- فارسی

loqat

این کتاب که محتملاً در دوره سلطنت ناصرالدین شاه تحریر یافته حاوی کلمات و اصطلاحات فرانسوی است که به فارسی ترجمه یا برای آن معادل فارسی آورده شده است.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 304

آغاز: عزم حکم Arrete؛ انجام: به پاکی و تمیزی ندارند Souci de la Proprete

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جا: تهران؛ خط آن بسیار زیبا است (چه در قسمت فارسی و چه در قسمت غیر فارسی) معانی فارسی لغات در برابر هریک از لغات فرانسوی با مرکب قرمز آمده و در بعضی موارد نیز معانی اضافی و تصحیحاتی با مرکب بنفش برای لغات فرانسوی در متن دیده می شود که محتمل است از آن ناصر الدين باشد، مجدول؛ جلد: تیماج، 56گ، 12 سطر (11×17)، اندازه: 17×22 سم [ف: 1-297]

لغت/ لغت/ فرانسه- فارسی

loqat

تهران؛ حکیمی، ابراهیم؛ شماره نسخه: بدون شماره

لغت فرانسه: به فارسی که بیش تر جنبه پزشکی دارد؛ بی کا، بی تا [میراث اسلامی: 5-620]

لغت (منتخب)/ لغت/ عربی و فارسی

loqat (mn.)

منتخبی است از یکی از کتب لغت که ظاهراً کاتب آن ها را انتخاب و تنظیم نموده است.

دامغان؛ قمر بنی هاشم؛ شماره نسخه: 55/1

آغاز: همیشه تا مصنفات رسائل لغات مصادر سخن پروری دیباچه کتاب بیان ماهیات صحاح کلمات را؛ انجام: یلی نزدیک می شود و او فعل مضارع است مشتق از ولی یا لی جمع یولو است.

خط: نستعلیق، کا: محمدصادق، تا: 1228ق، محشی؛ جلد: گالینگور، 68گ، 30 سطر، اندازه: 18×27/5 سم [ف مخ - 228]

لغت (منتخب)/ لغت/ فارسی

loqat (mn.)

تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2676/4/5

آغاز: لغت گزیده؛ بسمله؛ آذر: آتش. آمرزگار: عفو کننده... و لغت اعضاء و جوارح انسان؛ بسمله؛ اهاب: جلد. انف: بینی؛ انجام: یفتنج. کوره مار سیاه. یمامه: کنیزکی بوده است کبود چشم که از سه روز راه هر چه بود می دیدی... و... یافوخ: میان سر و تهی کله... عشل: شتاب رفتن... قمس: بآب فرو بردن.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: چرمی، 5گ، 18-16 سطر، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 3-1172]

لغت اتراکیه = بهجة اللغة = مقالید ترکیه/ لغت/ ترکی

loqat-e atrākīyye = bahjat-ol loqa = maqālīd-e torkīye

قاجار، فتحعلی بن کلبعلی، 1210 قمری

qājār, fath-‘al ebn-e kalb‘alī (1796 -)

اهدا به: ناصر الدين شاه (1264-1313ق)

تاریخ تأليف: 1274-1280ق

مؤلف در زمان سلطنت فتحعلی شاه قاجار مدت 17 سال را به اتفاق عباس میرزا در جنگ با روسیه در ایروان بوده و در آن جا چون به تأليفات میر علی شیرنوائی علاقه مند بوده به تعلیم لغت جغتائی پرداخته، و پس از نصب علی نقی میرزا رکن الدوله به منصب والی گری خراسان مؤلف نیز به سمت یوز باشی گری در خدمتش به خراسان رفته و مدت دو سال از محضر یلنگ توش خان کد خدای ایل جلایر و کلات در آموختن لغت جغتائی استفاده نموده و پس از چندی به اتفاق بیگلرخان چاپشلو به دره جز و تجن رفته و از صوفی و قاضی آن ها نیز در تعلیم این لغت کوشش نموده و مدت سی سالی را که در خدمت دولت بوده به فراگیری این زبان همت گمارده و در ولایات مختلف ایران و روم به دنبال فرهنگ لغت جغتائی گشته و فقط متفرقاتی یافته که به نظرش کافی نیامده تا آن که به سال 1274ق که میل ناصرالدین شاه قاجار به تأليفات میرعلی شیر نوائی را دیده به تأليف کتاب حاضر پرداخته و به سفارش شاهزادگان و وزیران آن را عوام فهم نگاشته است. فرهنگ حاضر به ترتیب حروف الفبائي تنظیم شده و در آغاز مقدمه مفصلی در روش کار خود و فرق های بین لغت جغتائی و ترکی ایران را متذکر شده و مباحث مفصل این بحث را به کتاب «مبانی اللغه» میرزا مهرخان صاحب سنگلاخ حواله داده است.

آغاز: خدایا مسلم خدالیق سنکا ** بیر اوشه که دأبي کدالیق سنکا/ خداوندی مثل و مانند سین ** خداوند لارغه خداوند سین

[الذريعه 3/22]

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1835

آغاز: برابر؛ انجام: یتیمانه طراران یکران اسب باشد

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1277ق، جا: مشهد رضوی؛ جلد: تیماج، 427گ، 17 سطر (15×22)، اندازه: 24×33/5 سم [ف: 4-286]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4343

آغاز: برابر؛ انجام: بو نکته پتیلری در و بیرله ** سوزکیم ناچاکیم اوراتیم آخر/ او تلوق دل و آه سرد بیرله ** یغلای یغلای تو کاتیم آخر

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1280ق؛ مصحح؛ بعد از مقدمه کتاب یادداشتی از مؤلف آمده که نگاشته سه نسخه از این کتاب را برای برخی نوشته که نسخه حاضر از تمامی آن ها کامل تر است؛ جلد: تیماج، 352گ، 17 سطر، اندازه: 20/5×31/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1512]

3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1836

آغاز: برابر؛ انجام: یتیمانه طرارانه یکران اسب باشد

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مذهب، 420 گ، 17 سطر (15 × 22)، اندازه: 21 × 32 سم [ف: 4 - 287]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 396/1

آغاز: برابر؛ انجام: پیشلا میشی بفتح اول بلغت مغول رهبری و راهنمایی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1280 ق، جا: مشهد رضوی؛ صفحه دوم تاریخ تولد مؤلف و حاصره ایروان و منازعه عباس میرزا با چاپان اوغلی و مناظره پاسکویچ و والی گری رکن الدوله علی نقی میرزا در خراسان و شکست سفر مرو از ترکمان تکه ضبط شده؛ جلد: میشن، 18 سطر، اندازه: 21 × 32/4 سم [ف: 5 - 20]

5. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 396/2

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1280 ق؛ 18 سطر [ف: 5 - 21]

6. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 150

از باب الالف الممدوده تا اندکی از باب الياء؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ جلد: تیماج، 241 گ، 17 سطر (15 × 22)، اندازه: 21/5 × 31 سم [ف: - 3]

لغة الاضداد / لغت / عربی

lugat-ul addād

تنکابنی، محمد بن سلیمان، 1234 - 1302 قمری

tonekābonī, mohammad ebn-e soleymān (1819 - 1885)

تاریخ تأليف: جمعه 1 ذیقعده 1245 ق

لغات اضداد را (لغاتی را که دارای دو معنای مخالف یک دیگر می باشند) به ترتیب حروف اواخر کلمات با عناوین ابواب با لحاظ حروف اوایل آن ها با عناوین فصل از کتب لغت گرد آورده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8884/3

آغاز: الحمد لله خالق البشر و رازق الحجر و الصلاة و السلام علی اشرف الانبياء و المرسلين محمد و آله و عترته المعصومين؛ انجام: فصل الكاف اکدی زاد و نقص.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 9 گ (81 پ - 89 پ)، اندازه: 10/5 × 15 سم [ف: 23 - 73]

لغت الفاظ = فرهنگ عربی - فارسی / لغت / عربی، فارسی

loqat-e alfāz = farhang-e a rabī- fārsī

فرهنگ لغات عربی - فارسی در چند «باب» است که ترجمه ترکی عثمانی آن نیز در ذیل کلمات نوشته شده است. نسخه ای از این اثر در دار الكتب قاهره به شماره ی «3 - م مجامیع ترکی» همراه ترجمه فارسی آن موجود است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 408/6 کر

آغاز: بسمله، باب الالف ابتدا و افتتاح و انشا: آغاز کار کردن، اش باشدن با یشلمق؛ انتها: بپایان چیزی رسیدن، شیئنک آخرنه ایرشمک؛ انجام: یمین: مبارک، م؛ یدیم اللّه تعالی: پیوسته داراد خدای او را، حق تعالی آنک دولتین دایم قلسون؛ تمت بعون اللّه الملك الوهاب

خط: نستعلیق مایل به نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ 18 گ (123 ر - 140 ر)، 10 سطر، اندازه: 12/5 × 18 سم [ف: 40/2 - 36]

لغة البهلوي / لغت / عربی

lugat-ul bahlawī

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 462/71 (آ) - 463/71 (ب) - ف

نسخه اصل: کوپرولوش 1589. گزیده از لغت نامه اسدی طوسی. درهامش؛ بی کا، تا: با تاریخ 754 ق؛ 3 گ (164 پ - 166 پ) [فیلمها ف: 1 - 484]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2116/71 عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [میراث شهاب: س 18 ش 1 - 56]

بسم اللغة التحفة - حمد و ثنا

بسم اللغة التحفة - فرهنگ عربی بفارسی

اللغة التحفة = الفاظ مفرده و مرکبه = فرهنگ لغت / لغت / عربی به فارسی

al-loqa-tot tohfa = alfāz-e mofrade va morakkabe = farhang-e loqat

این رساله در حدود 500 بیت کتابت دارد. در خود کتاب نامی از جامع نیست و در جای دگر هم گرد آورنده آن را نیافتیم، ولی در آخر نسخه کلمه «لراقمه» موجود است بنا بر این شاید محمد امین کاتب نسخه، مؤلف باشد.

مقصود وی از این تأليف از عبارت مقدمه معلوم می شود: «اما بعد بدان که این الفاظ چند است از مفردات و مرکبات که بر زبان ها متداول است و در نامه های تازی و پارسی مستعمل، مبتدی چون این قدر بخواند و یاد گیرد و در استعمال آرد عبارات او در محاورات و مکاتبات مهذب گردد انشاء اللّه تعالی فصل الخ». این رساله در پنج «فصل» مرتب گردیده و مؤلف نظم و ترتیب صحیحی برای آن در نظر نگرفته و فصل آخر آن در اضداد است برای نمونه قسمتی از یکی از فصول آن را نقل می کنیم: فصل «معزز» عزیز کننده، «مغیث و غیاث» فریادرس، «رکن» گوشه، «عضد، یار و بازو، «فلک» آسمان، «قطب» آن چه آسیا بر او گردد، «قیام» آن که ایستادگی بدو بود، «عده» ساخته از جهت حوادث، «زین و زینت» آرایش،

«مجد و شرف» بزرگواری، الخ.

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 107

آغاز: بسمله حمد و ثنا مبدع بی آلت و مخترع بی غرض و علت را و درود بسیار بر سید انبیاء الخ؛ انجام: «راجی و خاطی» امید دارنده و گناه کار، «میمون و همایون» مبارک و خجسته، «ابتدا و انتها» اول و آخر و اللّه اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب تمت.

خط: نستعلیق خوب، کا: محمد امین، تا: 1109 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 20 × 30 سم [ف: 2 - 187]

لغت حروف هجاء / لغت / فارسی

loqat-e horūf-i hejā

در آن معنای حروف فارسی و پس از آن معنای حروف ابجد و... ذکر شده است.

قم؛ دار الحديث؛ شماره نسخه: 357/2

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 2 گ (38 پ - 39 پ)، اندازه: 7 × 11 سم [ف: - 162]

لغت حلیمی - بحر الغرايب

لغت حلیمی - شرح بحر الغرايب

لغت زیرک - ارهاض اللغة

لغت سفری / لغت / فارسی و عربی

loqat-e safarī

نصیری فراهانی، ابو تراب، قرن 13 قمری

nasīrī farāhānī,abū-torāb (19 c)

از میرزا ابو تراب نصیری فراهانی وزرا حسب گرجستانی که در چهل سالگی بازنشسته بوده (دیباچه)، به ترتیب تهجی، دو جلد در یک مجلد: 1. دارای 5600 لغت عربی به فارسی به سال 1244؛ 2. دارای 5400 لغت فارسی «با مقدمه ای به فارسی» از روی فرهنگ سروری و شاه نامه، بیش ترین بی تفسیر، در دیباچه آمده که همه آن ها بایستی به روسی ترجمه شود ولی تنها در ص اول برابر روسی آن ها نوشته شده است به سال 1243.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 467

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1244 و 1243 ق، جا: پطرز بوغ؛ جلد: تیماج، 118 گ، 23 سطر (12 - 14 × 26)، اندازه: 21 × 32 سم [سنا: ف: 1 - 269]

لغت شاهنامه / ادبیات / فارسی

loqat-e šāhnāme

بغدادی، عبد القادر بن عمر، 1030 - 1093 قمری

baqdādī, abd-ol-qāder ebn-e omar (1621 - 1682)

وابسته به: شاه نامه؛ فردوسی، ابو القاسم (329 - 416)

چاپ: چاپ کارلوس زالمان در پتروپولی در 1895.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3762 - ف

از روی چاپی؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 2 - 245]

تهران؛ مطالعات فرهنگی؛ شماره نسخه: ف 70

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فهرستواره مینوی: - 176]

تهران؛ بنیاد فرهنگ ایران؛ شماره نسخه: ف 70

نسخه اصل: همان نسخه بالا [نشریه: 11 - 999]

لغة الصرف / لغت / عربی به ترکی

loqat-os sarf

ترجمه لغات اسماء و افعالی است که به عنوان شواهد صرفی به کار می روند به زبان ترکی.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15534/4

آغاز: باب الالف: اجلوز دوه پر غلامی، اسلنقی قفاسی یتدی، اقشعر درسی بر آرایه؛ انجام: یئس نومیذ، یتصابی من الصبي، یرعوی ای رجع

خط: نسخ، کا: علی بن قاسم، تا: با تاریخ 1112 ق؛ جلد: مقوایی، 8 ص (127 - 134)، 21 سطر، اندازه: 14/5 × 20/8 سم [ف: 43 - 145]

لغت طهماسبی / لغت / عربی - فارسی

loqat-e tahmāsbī

لغات تازی را به ترتیب حروف الفباي آغاز کلمات گرد آورده و به فارسی ترجمه کرده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8444

آغاز: الاب بفتح همزه و تشدید باء گیاه تر است یا چراگاه یا هر چه برویاند زمین آن را و اب الرجل ابا از باب نصر و ضرب یعنی مهیا شد آن مرد برای رفتن و سیر؛ انجام: و یهماء کحمراء بیابانی است که راه یافته نمی شود در اول و سال سختی است که فرح و شادی در او نیست، بین بفتح هر دو یاء نام چشمه ای است یا نام رودخانه است.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 7 ربیع الاول 1279 ق، هنگام رفتن به عتبات عالیات و زیارت مراقد ائمه (علیه السلام)؛ مصحح، از آغاز حرف صاد تا آغاز حرف لام در نسخه حاضر نیامده؛ جلد: تیماج، 554 گ، اندازه: 17/5 × 22 سم [ف: 28 - 46]

لغت فرس = فرهنگ اسدی - لغت نامه / لغت / فارسی

loqat-e fors = farhang-e asadī= loqat nāme

اسدی، علی بن احمد، - 465 قمری

asadī, al ebn-e ahmad (- 1073)

برای: اردشیر بن دیلمیار نجمی (شاگرد مؤلف)

واژه نامه مهمی است فارسی به فارسی که در آن شواهد شعری زیادی را با نام شاعران آن ها ذکر می کند. پس از او در این فرهنگ دست برده شده و واژه هایی افزوده شده است.

آغاز: بسمله و به العون، سپاس و ستایش خدای دانا و توانا را که جهان آفرید و جانوران را پدید گرداند و صورت های مختلف و درود او بر پیغامبر... اما پس از آن بدانک این کتاب پارسی که بروز گار

چاپ: در فهرست مشار (ص 1340) از دو چاپ گوتینگن و تهران آن یاد شده و بار سوم هم در تهران به چاپ رسیده است

[نسخه های منزوی 1951/3 - 1952؛ الذريعة 191/16 - 192؛ مقدمه لغت نامه ص 179 و 186]

شرح و حواشی:

1- لغت فرس (منتخب)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14590/134

آغاز: بدانک فخر مردم بر جانوران دیگر سخن گفتن است...

خط: نسخ، کا: ابو المجد تبریزی، تا: یک شنبه 22 جمادی الثاني 721 ق، درا؛ جلد: تیماج، 10 ص (613 - 622)، 41 سطر، اندازه: 19 × 32 سم [ف: 41 - 98]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1245

آغاز: الحمد لله رب العالمين... ابتدا این کتاب بر حروف تهجی نهاده شد اما چند حروف هست که لغت در آن نیست

نسخه اصل: کتاب خانه واتیکان - رم 22 کتب فارسی؛ خط: نسخ، کا: عبد الرحمن بن حسن بن عبد الرحيم بن احمد بن ظهیر، تا: پنج شنبه 9 محرم 733 ق؛ تملک: عبید اللّه بن محمود گرگین؛ 143 ص [عکسی ف: 4 - 71]

تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 18/1 بخش 2

نسخه اصل: همان نسخه بالا [ف: - 65]

3. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3639/2

آغاز: برابر؛ انجام: خیزی رواق بود. روزیش خطر کردم و نانش بشکستم ** بشکست مرا دست و برون کردن زخیزی هم منجیک گوید درین باب: بباغ تا گل ها سر ز کنگره برزد ** ز رشک خیزی خیزان همی شود صحرا...

خط: نسخ، کا: سبط حسام الدين الدين حافظ ملقب به نظام، تا: 766 ق؛ پشت برگ اول با آب طلا و شنگرف کتاب را به نام «مشکلات پارسی دری» نامیده اند و بعد در پائین و در وسط دو دایره متداخل عبارت «برسم مطالعة الامير الكبير الملك العادل الباذل سمح اليدين باسط الكقين مربی العلماء و الفقراء فخر الدنيا و الدين حلبی عیسی بگ ابن محمد بن آیدین ابد اللّه دولته و خلد ملکه» و در حاشیه میان دو دایره، قطعه: «ای چراغ آفتاب از شمع رویت منزوی ** در نسیم لطیف تو پیدا خواص عیسوی / تا ببوسد آستانت منحنی شد آسمان ** ورنه روز آفرینش داشت قد مستوی» نوشته شده است. و نیز بیت: «نام تست آنک بقا یابد بی آب حیات ** صیت تست آنک جهان گیرد بی خیل و حشم»، ظاهراً نسخه پس از انقراض دولت عیسی بگی به دست سلطان بایزید اول دست خوش غارت شده و به دست کسی که طبع شعری داشته افتاده و نام برده بیت: «گرچه آیدین اغلی عیسی بک النده بو کتاب ** نیچه پیلر دو تسغ اولدی شمدی کشفی قوللنر» را به عنوان یادداشت تملک نوشته است، نسخه خیلی نفیس و گران بها و کم نظیر است؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا با ته چرمی، 87 گ، 11 - 30 سطر، اندازه: 18/5 × 26/5 سم [ف: 3 - 1170]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4298

آغاز: خوانند چنانک اغاجی گوید: بوصال تو من ایمن بدم از گشت زمانه ** تا فراق آمد و بگرفت چو بر خفج مرا، فلج غلق در باشد یعنی کلید. علی قرط اند کانی گوید: در بفلج اندر بکردم استوار ** در کلید اندر فرو هشتم مزنک؛ انجام: آهو عیب باشد که در مردم و کالا و هر چیزی پدید آید و هر آن چیزی که در وی عیب نباشد گویند بی آهو است یکی از شاعران گوید: ز آهو همان کش نیفتاد موی ** نگوید سخن مردم عیب جوی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج سرخ، 81 گ، 13 سطر (7 × 11)، اندازه: 12 × 17 سم [ف: 13 - 3268]

5. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 121/1 - ج

خط: نستعلیق، کا: حسین موسوی فراهانی، تا: 2 جمادی الاول 1303 ق، به فرموده میرزا علی محمد خان مستوفی؛ نسخه در پاریس در 28/10/27 ش نزد اقبال بوده است؛ جلد: تیماج قهوه ای، 88 گ، 16 سطر (8/5 × 14)، اندازه: 15 × 22 سم [ف: 1 - 405]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15611

خط: نستعلیق تحریری، کا: ان السادات عبد الوهاب حسینی، تا: شب چهار شنبه 10 شعبان 1314 ق؛ از روی نسخه کتابت شده توسط محمد بن مسعود بن مظفر که یک شنبه 22 جمادی الثاني 721 در مقام سهند (به فارسی آب روان)، کاتب نسخه ما از پر غلطی آن نسخه شکایت کرده و می نویسد: «بسیار غلط و بد خط بود رو نویسی شده انشاء اللّه تعالی اگر نسخه دیگر بدست آید مقابله و تصحیح خواهد شد»؛ جلد: مقوایی، 75 گ، 9 سطر، اندازه: 11 × 17/6 سم [ف: 43 - 189]

7. تهران؛ لغت نامه دهخدا، شماره نسخه: 99/1

خط: نستعلیق، کا: محمد باقر قاجار متخلص به خسروی، تا: رجب 1336 ق، برای فرزند خود غلام رضا خان رشید سلطان؛ از روی نسخه نوشته حسین موسوی فراهانی در 2 جمادی الاول 1203 برای میرزا علی محمد خان مستوفی؛ جلد: مقوا، قطع: خشتی [نشریه: 3 - 44]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5532

خط: نستعلیق، کا: سعید نفیسی کرمانی، تا: رمضان 1336 ق؛ از

روی نسخه نوشته حسین موسوی فراهانی در جمادی الاول 1304 به دستور آقا میرزا محمد علی خان مستوفی از روی نسخه نوشته محمد بن مسعود بن مظفر در روز یک شنبه 22 جمادی الثاني برج اسد 721 در آب روان سهند از روی نسخه مغلوطی، نسخه فراهانی از آن میرزا محمد علی خان مستوفی فراهانی قائم مقامی عمید الوزراء بوده و سپس به فرزندش میرزا عبد الوهاب خان رسیده آن گاه در دست عباس اقبال آشتیانی آمده بوده و اکنون در دانشکده ادبیات تهران است (یادداشت سعید نفیسی در 22 شوال 1336 برابر 7 اسد یونت ئیل 1297 خ در پایان نسخه ما - فهرست ادبیات 405/1 - دیباچه دبیر سیاقی بر چاپ تهران)؛ جلد: مقوا، 47 گ، 14 سطر (10 × 14)، اندازه: 13 × 18 سم [ف: 16 - 30]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5569

آغاز: برابر؛ انجام: بباغ تا گل ها سر ز کنگره برزد ** ز رشک خیری حیران می شود صحرا

خط: نسخ، کا: عبرت نائینی، محمد علی، تا: دو شنبه نیمه شعبان 1352؛ این نسخه مطابق با نسخه چاپی آقای دبیر سیاقی است، در پایان نسخه نوشته آن را از نسخه غلط حسام الدين حافظ معروف به نظام مورخ 766 ق نوشته؛ جلد: تیماج، 182 ص، 20 - 21 سطر، اندازه: 15 × 22 سم [ف: 17 - 33]

10. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1311/1

آغاز: ترب: حیلت و زبان دانی بود. رودکی گوید: اندر آمد مرد با زن چرب چرب ** گنده پیر از خانه بیرون شد به ترب؛ انجام: یک بسی: یعنی یک بارگی بوشکور بلخی گفت: بخیلی مکن جاودان یک بسی ** بدین آرزو چون منم خود رسی.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ از روی طبع پاوِل هورِن به سال 1897 میلادی در اروپا؛ جلد: مقوا، 119 گ، اندازه: 13 × 22 سم [ف مخ: 4 - 1656]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8662

بی کا، بی تا؛ چاپ پاول هرن در گتینگن در 1897 با تصحیح عباس اقبال. 133 ص + 19 ص اعلام + 56 یادداشت؛ اندازه: 22 × 27 سم [ف: 17 - 189]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 47 - ف

نسخه اصل: ملک، ش 5839؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1 - 176]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 435 - ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4743؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 116 گ، 13 سطر [فیلمها ف: 1 - 176]

لغت فرس (منتخب) / لغت / فارسی

loqat-e fors (mn.)

وابسته به: لغت فرس = فرهنگ اسدی = لغت نامه؛ اسدی، علی بن احمد (- 465)

رساله ای کوتاه در منتخب «لغة الفرس، اسدی طوسی که همانند متن به ترتیب الفبايي آخر کلمه آمده است، نام «من لغة الفرس» در بالای رساله آمده ولی در تطبیقی که با لغة الفرس به عمل آمد لغات کم تری را با هم دیگر مشترک داشتند.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2879/4

آغاز: باب الالف سا: خراجی بود که به پادشاهان دهند، آسا: دهان دریده باشد و بمعنی مانند هم آمده است مثل سپهر آسا، شیدا: فریاد؛ انجام: و سنی: مردی باشد که دو زن داشته باشد و آن زنان یک دیگر وسنی گویند، مغی: تکبر وحماقت بود، بارکی: اسب باشد، گیتی: عالم باشد. و اللّه اعلم بالصواب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 7 گ، اندازه: 10 × 16 سم [ف مخ: 5 - 2140]

لغت فرس / لغت / فارسی

loqat-e fors

پاره ای از لغات را که عالمان و حکما و شاعران در تالیفات خود می توانند از آن ها بهره برند را به ترتیب حروف الفباي آخر کلمات گرد آورده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6645/27

آغاز: الحمد لله رب العالمين... اما بعد بدان که هر چند در السنه و اختلاف در لغات بیش از آن است که ذهن هیچ آدمی محیط آن تواند شد؛ انجام: شیانی در می بوده ست ده هفت که وقتی به خراسان خرج رفتی شیانی دیگر جدا باشد.

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 47 گ (حاشیه 375 - حاشیه 421)، 18 سطر، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 20 - 174]

لغت فرشته اوغلی / لغت / فارسی به ترکی

loqat-e ferešte oqli

ابن فرشته، عبد اللطيف بن عبد العزيز، - 801 ه قمری

ebn-e ferešte, abd-ol-latīf ebn-e abd-ol- azīz (- 1399)

فرهنگ فارسی به ترکی است.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9689

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ با پیشانی زرین، مجدول، از قسم دوم در بیان مصادر؛ کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج مذهب، 455 گ، 31 سطر (9 × 18)، اندازه: 17 × 29 سم [ف: 17 - 452]

لغت کطکاری / لغت / فارسی

loqat-e katkārī

مؤلف با مطالعه کتب علمای سلف کتاب را به صورت موجز به ترتیب حروف تهجی برای سهولت تعلیم مبتدئین استخراج کرده است.

خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 592/4

آغاز: و چون این عدم البضاعه و قلیل الاستطاعه مدت مدید در مطالعه کتاب های علمای سابق و تدبیر عمیق؛ انجام: نارس یزک قراول یعنی عاجز و لم یعی بخلقهن ای عاجز نشد از آفرینش ایشان تمام شد.

خط: نسخ، بی کا، تا: 11 ذیحجه 1264 ق؛ اندازه: 18 × 22 سم [ف: - 313]

لغت گلستان / ادبیات / فارسی

loqat-e golestān

وابسته به: گلستان سعدی؛ سعدی، مصلح بن عبد اللّه (- 691)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1004/17 - ف

نسخه اصل: بادلیان 224.Land Or؛ خط: نسخ، کا: درویش حسن، تا: جمعه پایان ربیع الثاني 886 ق؛ 15 سطر [فیلمها ف: 1 - 553]

لغت مر / لغت / فارسی

loqat-e morr

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/64

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ 1 گ (411) [مختصر ف: 145]

لغة المراح = لغات عربی - ترکی / لغت / ترکی و عربی

loqat-ol marāh = loqāt-e arabī - torkī

فرهنگ لغت عربی به ترکی عثمانی است که ترکی آن به صورت زیر نویس و مورب نگارش یافته است. به نظر می رسد در آن اثر لغات (در این نسخه حدود 150 واژه) موجود در مراح الارواح في التصريف، تأليف احمد بن علی بن مسعود، به ترکی با لهجه عثمانی توضیح داده شده است؛ البته به جهت ناتمام ماندن متن، این موضوع باید بیش تر بررسی گردد که آیا این اثر حقيقتاً به کتاب مراح الارواح وابسته است یا نه. باید افزود که بر اساس فهرست های در دسترس، در کتاب خانه های ایران و خارج از کشور، به نسخه دیگری از این اثر اطلاع نیافتیم.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 427/1 کر

آغاز: بسملة زاح: طریق، زحزاح: واسع یول، تفاح: المه، ازواح: شراب، جناح: قنت، نجاح: قورتلجق، لمع: جکدی؛ انجام: طوال: مبالغه ایله اوزن اولجی، علامر مبالغه ایله بلنجی... ادغام، سر، فر، عض، حب، فردد، صکك، حبد، ظل...

ناتمام؛ خط: نسخ ترکی عربی، بی کا، بی تا؛ تملک: ملا اسمعیل، سید حاج مصطفی افندی؛ 2 گ (2 پ - 3 پ)، 22 سطر (8/5 × 18)، اندازه: 15 × 20/5 سم [ف: 40/2 - 103]

لغت منتخب / لغت / ترکی و عربی

loqat-e monta xab

فرهنگ لغت دو زبانه عربی و ترکی عثمانی مفصلی به ترتیب الفبا و تقدیم مفتوح بر مضموم و آن نیز بر مکسور مانند روش اقنوم عجم است که از باب الالف مع الهمزة شروع و به باب الياء مع الياء ختم می گردد و در نسخه مجلس با اندکی اختلاف به صورت «باب الحاء باب الفاء» و در قالب «فصل، فصل» نگارش یافته است. در این اثر، کلمات عربی آورده شده و ذیل هر یک از آن کلمات، ترجمه ترکی آن ها نوشته شده است. باید دانست که تأليف این فرهنگ لغت به سال های پیش از قرن 11 بر می گردد.

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 427/3 کر

آغاز: آذان: جمع اذن، آن: بلجی و عالم و زمان و بیر شیئکی نهایته بالغ اولمش، آل محمد: محمدک اهل بیت و قومی و کوک کنارنده اغرن، آل ابراهیم: اسماعیل و اسحاق کذا وقع في القرآن، آل عمران: موسی و هرون، آلهه: معبودلر و بتلر ایلمک؛ انجام: یومئذ: اول گون ایچنده، یوم القيامة: قیامت گون... یوم الحساب، یوم العرض، یوم الحسرة، یوم الندامة، یوم هم الذي یوعدون

خط: نسخ عربی معرب، کا: علی بن یوسف، تا: رمضان 969 ق، جا: تیره مقام گازر اورغا؛ مصحح، محشی؛ 181 گ (5 ر - 185 ر)، 7 سطر با زیر نویس 14 سطر، اندازه: 11 × 16 سم [ف: 40/2 - 104]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1073

آغاز: بسمله، اذان آن، ال محمد، ال ابراهیم، ال عمران؛ انجام: یوم القيامه ته...

این کتاب فرهنگ لغت عربی به ترکی است و در آن لغات عربی آمده و سپس معانی ترکی آن ها در فوق یا در زیر آن لغت درج گردانیده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 984 ق؛ مجدول، محشی؛ کاغذ: کشمیری، جلد: تیماج مذهب، 156 گ، 11 سطر (12/5 × 23)، اندازه: 18/5 × 30/5 سم [ف: 9 - 67]

لغت منظوم / لغت، شعر / عربی به فارسی

loqat-e manzūm

غیر همانند:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18736/1

آغاز: بسمله، الحمد لله علی نواله و الصلوة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله. مصر شهر و قمر و ماه و ماء آب و خوف سهم ** سهم تیر و اجنحه چه بال باشد بال جان / این سه صفت هست ده بیت تمام ** چار رقطا چار حفیه ایامام / لیک منقوطه دو بیت آمد از آن ** تا معارض عاجر آید اندران؛ انجام: تا چند سخن گوی چندان ** خاموشی پیش گیر «عبد الرحمن» / بس کن که همین رساله کافیست ترا ** زین بیش مده دردسر خود یکسان

جز تأليف ابو نصر فراهی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 17 گ، 13 سطر (8 × 16)، اندازه: 13 × 23 سم [ف: 51 - 125]

2. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1922/3

آغاز: حمد ایزد را که داد او بنده را طبع روان

عربی به فارسی به روش نصاب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 8 گ (53 - 60)، اندازه: 9 × 16 سم [ف: 3 - 150]

لغت منظوم / لغت، شعر / فارسی

loqat-e manzūm

غیر همانند:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18736/2

آغاز: بسمله، بعد توحیدی صفات خالق شام و سحر ** وز پس نعت و ثناء خواجه خیر البشر

احتمالاً نام منظومه «در لغت» است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 17 گ، 13 سطر (8 × 16)، اندازه: 13 × 23 سم [ف: 51 - 125]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2788

آغاز: وز پی او درود بر صدری ** که رسول و حبیب یزدانست /شاه مرسل (محمد) عربی ** کافتاب سپر ایمان است؛ انجام: تا هم استاد ترکی کو شوی ** هم زبان باشی بترکان بی عتاب / چون شوی استاد بر من فرست ** رحمتی و اللّه اعلم بالصواب

از حزمیا: فرهنگ منظومی است بروش «نصاب الصبيان» در واژه های ترکی که به نام محمد قلی قطب شاه به نظم کشیده شده، و ناظم در پیش گفتار خود می گوید که با مرشد قلی بیک و مهدی قلی طالش و رضا قلی که از اعیان ترکانند دوست شده و ترکی را از آنان فرا گرفته و بنای این منظومه را بر لهجه قزلباش نهاده است. این منظومه دارای سه «مقاله» و یک «خاتمه» است: مقاله 1. در الفاظ غیر مشتقه، دارای بیست و دو قطعه، مقاله 2. در مشتقات، دارای یازده قطعه، مقاله 3. در اصول و فروع لغات، دارای سه قطعه، خاتمه: در ختم رساله؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ جلد: تیماج، 34 گ، 15 سطر، اندازه: 13 × 19 سم [ف: 7 - 351]

اللغة المنظومة / لغت، شعر / عربی به ترکی

al-loqa-tol manzūma

عبد اللطيف بن عبد اللطيف

abd-ol-latīf ebn-e abd-ol-latīf

منظومه ای است در لغت به ترکی در واژگان قرآنی که مؤلف جهت نوه اش عبد الرحمن نگاشته است.

خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 260/4

آغاز: بسمله... حمد ثابت در اول اللّه که عالمی علماء ایله بزندی عنایت نظر اهله کونکلری کوزندی فهوم...

خط: نسخ، کا: ابو القاسم بن جمال الدين، تا: با تاریخ 885 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 52 ص (232 - 283)، 12 سطر، اندازه: 12/5 × 22 سم [ف: 1 - 237]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 257/5

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1 - 294]

لغت موران / عرفان و تصوف / فارسی

loqat-e mūrān

سهروردی، یحیی بن حبش، 549 ه - 587 ه قمری

sohravardī, yahyā ebn-e hebaš (1155 - 1192)

شیخ شهاب الدين می گوید یکی از عزیزان از من خواست تا در «نهج سلوک» کلامی فراهم آورم به شرطی که نا اهل فهم آن نکند من نیز این رساله را که حاوی مطالب مورد خواست او بود فراهم آوردم. در این رساله تعدادی پندهای حکمت آمیز در ضمن داستان هایی آمده بدین ترتیب: داستان 1. درباره موری؛ 2. درباره سلحفاتی؛ 3. مجلس مرغان به نزد سلیمان؛ 4. درباره جام گیتی نمای کیخسرو؛ 5. داستان مؤانست با ملوک حسن؛ 6. داستان مخاصمت حربا و خفاش (این داستان افتادگی دارد)؛ 7. داستان هدهد؛ 8 داستان باغ پادشاهی؛ 9. داستان ادریس نبی؛ 10. چراغ فرا راه آفتاب داشتن ابله است. (عبد اللّه انوار)

آغاز: بسمله، رب زدنی علما سپاس مبدع همه را که بحقیقت همه همگی باعتراف موجودات از روی شهادت، وجود سزاوار است

انجام: اگر چه روشن باشد هیچ نتوان دیدن کل من علیها فان و یبقی وجه ربك ذو الجلال و الاكرام، الا کل شیء ما خلا اللّه باطل، هو الاول و الاخر و الظاهر و الباطن و بکل شییء علیم. نوشته شد فصلی چند که از رسالت لغت موران یافته است.

چاپ: مجموعه مصنفات شیخ اشراق، جلد سوم، تصحیح دکتر سید حسین نصر (تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی: 1380 (چاپ سوم))

[فهرستواره منزوی 803/7]

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2412/8

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد بن علی الدامغاني الجابر می المولد، تا: 659 ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 7 ص (112 - 118)، 19 سطر (6 × 15/5)، اندازه: 9/5 × 19 سم [ف: 5 - 543]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1136/4 - ف و 3059/9 - ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1 - 566 و 2 - 51]

2. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1797/6

بی کا، تا: 670 ق؛ 4 گ (48 ر - 51 ر) [ف: 5 - 479]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14590/191

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: ابو المجد تبریزی، تا: سه شنبه 15 صفر 723 ق؛ 2 ص (702 - 703)، 41 سطر، اندازه: 19 × 32 سم [ف: 41 - 106]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 195/111 - ف

نسخه اصل: حمدیه ش 1447؛ درهامش است؛ بی کا، تا: با تاریخ 755 ق [فیلمها ف: 1 - 429]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10180/13

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 8 ص (128 - 135)، اندازه: 13 × 24 سم [ف: 32 - 212]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 436/9 - ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4821؛ کا: عبد الرزاق بن عبد الكريم، بی تا [فیلمها ف: 1 - 467]

لغة الناصري / لغت / فارسی

loqat-on naseri

بیرجندی، ابو الحسن بن محمد اسماعیل، ق 14 قمری

bīrjandī, abo-ol-hasan ebn-e mohammad esmā īl(- 20 c)

اهداء به: ناصر الدين شاه قاجار

رساله ای است منظوم به نام لغة الناصري یا نصاب انگلیسی که اسمعیل بیرجندی در سفری که به عنوان طبیب در خدمت امیر الامرا عمید الملك احمد خان نوائی حاکم بندر بوشهر همراه و به کار طبابت اشتغال داشته در اوقات فراغت قواعد و لغات زبان انگلیسی را از جمعی اهالی انگلیس که به علم لغات و قواعد اشتقافات افعال وارد و عالم بودند فرا گرفته و منظومه ای در این باب به صورت نصاب فارسی و انگلیسی در سلک نظم کشیده است. عناوین مطالب منظوم این رساله: قصیده ای در توحید، ذکر حضرت سلطان و متعلقان او، ارباب حرف و صنایع، ذکر بعضی از اسما و شئون و صفات، نام اعضا به لغت انگلیسی، اسامی طیور، سباع، حشرات، نام اغذیه، فواکه، طعوم، بقولات و حبوبات، مرکبات، لبوب، اعداد انگلیسی، ذکر از منه، نام اوقات مخصوص، جهات سته، عناصر اربعه، کاینات جو، نام فلزات، نام البسه، نام الوان، اقسام کلام، حرف تعریف، علامت مصدر، ذکر مصادر انگلیسی، ذکر افعال، اسم صفت، حرف ندا، اسم صفت، اسم مصدری، نام ایام هفته، حرف معنوی.

آغاز: بسمله - حمد خدای را سزاست که در مجری هوای مخرج از صدور نغمه و نقور از قصبات ریه مقرر فرموده و اختلاف حروف و اصوات را هر یک از مخرجی خاص مقدر نموده... اما بعد چون در این زمان فیروز او آن خوش تر از صبح نوروز تخت سلطانی و مسند حکمرانی ممالک محروسه ایران صانها اللّه تعالی بوجود مسعود پادشاهی مزین است که جامع مرتبتین عدل و بذل است... این پرورده دولت و بر آورده نعمت ابو الحسن بن محمد اسمعی البيرجندي الحسيني المتخلص بالحكمة... در اوقات فراغت لغت های مصطلحه و متداوله زبان انگلیسی را فرا گرفته بجهة شوق طبایع بمنظومات در سلک نظم کشیده که مبتدیان نصاب وار از بر نموده کار تعلیم زبان و ترجمه کتب فرنگستان برایشان آسان گردد و این مجموعه را لغة الناصري نام نهاده مور صفت هدیه بارگاه سلیمان روزگار نمود... شعر: ای همه آیات از ظهور تو مظهر ** وی همه اصوات در نوای تو مضمر / ای همه خلقان بذکر حمد تو گویا ** گر همه گبر و یهود مومن کافر / نام تو دیدم نوشته بر در هر در ** گاد خدا و پرافت است پیمبر / جیزد عیسی بدان سنت ولیرا ** حیف امام است ولارد سید مهتر / حضرت مریم مری ملائک انجل ** روح قدس جای هولی کوست بیاور...

تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2273

آغاز: برابر؛ انجام: حرف معنوی: اکسبت ذم بجای جرایشان بیار تو ** در خانه این ذهوز بخاطر سپار تو / با من تو و دمی او را نیوچه بر شما ** قسمی ز حرف معنوی ایزا شمار تو

خط: نسخ و ثلث، کا: ابو الحسن بن محمد اسماعیل بیرجندی حسینی متخلص به حکمت، تا: اوائل قرن 14؛ مجدول، با سرلوح مذهب؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج، 55 ص، 9 سطر، اندازه: 14 × 22 سم [ف: 7 - 626]

لغت نامه - لغت فرس

لغت نامه = رساله در لغت / لغت / عربی

loqat nāme = r. dar loqat

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10703

آغاز: بسمله، حرف الالف الاسد النار قاله هرس الاسد النفس و قال غیره الاسد؛ انجام: دل علی ذلك کلام صاحب الحكمة الكنز اليابس الخديد و الحمد لله وحده. تمت بالخیر في سنه 1098

خط: نسخ، کا: نجفی، صالح بن حسن بن عباس، تا: 1098 ق؛ واقف: محمد ایرانی، جلد: میشن [رایانه]

لغت نامه / لغت عربی - فارسی

loqat nāme

ناشناخته:

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4854

آغاز: سرخی در چشم - اجزاء بکر: خبر، خبر کردن؛ انجام: و قر: گرانی گوش - وقر:..، میمون، مبارك.

فرهنگ لغات مختصری است که کلمات عربی را بطور موجز و به ترتیب حروف الفبا به زبان فارس توضیح داده است؛ خط: نستعلیق مبتدی، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، 56 گ (54 - 109)، 19 - 30 سطر (14 × 19 و 12/5 × 18/5)، اندازه: 15/5 × 20 سم [رایانه]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11031

مؤلف مجهول؛ خط: شکسته نستعلیق خوش، کا: محمد حسین بن آقا میرزا، تا: 1310 ق؛ قطع: جیبی [میراث شهاب: س 9 ش 2 - 22]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7963/2

آغاز: سوراخ او الحشفة (زور) ختنه گاه (الاقلف) ختنه ناکرده؛ انجام: (السيه) خم گوشه کمان (العجس) دسته کمان (الوتر و الشرعة) زه کمان.

لغت نامه ای است عربی به فارسی و دارای چند باب، فهرست باب های موجود چنین است: الباب الثالث: في ذکر الادواء و الامراض، الباب الرابع: في ذکر الاطعمة و ما یناسبها، الباب الخامس: الامتعة و الاقماش و الاسلحة؛ خط: نسخ تحریری، بی کا، بی تا؛ 15 سطر، اندازه: 15/5 × 21/5 سم [ف: 26 - 443]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1032

آغاز: استفتاح: طلب فتح کردن. انجاح: برآوردن حاجت. ارتضا. رضا داده؛ انجام: یقین و یقن: بی شبهه است. پس بمعنی آیه کریمه باشد که حتی یاتیك اليقين و اللّه الموفق و المعين. تم

اندکی از تاریخچه گرد آوری لغت ها و واژه های دشوار قرآن در (ج 1 ص 31 و 32) این فهرست یاد شده، یکی از آن نمونه کتاب ها، کتابچه بی نام و نشانی است که در این کتاب خانه هست و در این جا شناسانده می گردد، این کتابچه به ترتیب حرف های الفباء در آغاز واژه ها می باشد، همه آن در حدود 540 بیت نوشته دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، 31 گ، 12 سطر، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 2 - 440]

5. مشهد؛ فرهنگ و هنر؛ شماره نسخه: و - 4

آغاز: بسمله، آلم بدان که حروف هجا که در اوایل بعضی سوره های قرآن است؛ انجام: یعسوب، اسب تیز رفتار، یرقع پینه دوز...

خط: نستعلیق بد، بی کا، بی تا؛ در این جزوه تقریبا کلمات قرآن را به عربی معنی کرده و در حاشیه آن، متن نسخه به شعر فارسی برگردانده شده است؛ جلد: مقوا، 8 ص، 27 سطر (14 × 25)، اندازه: 21 × 33 سم [ف: -93]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 100 معزی

آغاز: باب فعل یفعل بضم العين في الماضي و الغابر الجنابة جنب شدن و النعت منه جنب و دور شدن؛ انجام: الادهان مداهنت کردن الاذعان کردن نهادن الارضان استوار کردن... الازمان افکار کردن و دیرینه شدن.

فرهنگ لغت عربی به فارسی است به ترتیب ابواب صرفی تنظیم شده مانند باب فعل یفعل، باب الافعال، باب التفعيل، باب التفعل، باب التفاعل و...؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 - 9؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ رکابه دار؛ جلد: تیماج قهوه ای، 59 گ، 17 سطر (10 × 13/5)، اندازه: 14/5 × 18 سم [ف: 39 - 59]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8912/6

بخش هایی شبیه لغت نامه است، گرد آورنده در یک سطر کلمات و عبارات عربی و زیر آن ها ترجمه فارسیشان را نوشته است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کتاب پردازی نسخه همه جا یکسان نیست، چند برگی هم بر عکس نوشته شده است؛ جلد: زیتونی مقوایی، 20 ص (157 -171 و 239 - 242 و 252)، اندازه: 8/9 × 14/3 سم [ف: 29/1 - 309]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 918 عکسی

آغاز: باب الالف: استفتاح: طلب فتح کردن. انجاح: بر آوردن حاجت. ارتضا: رضا دادن. استنباط: چیزی از خود بیرون آوردن؛ انجام: یقین و یقن: بی شبهه است. پس بمعنی آیه کریمه باشد که حتی یاتیك اليقين و اللّه الموفق و المعين. تم.

نسخه اصل: کتاب خانه مرکزی دانشگاه - تهران، ش 1032. کتابچه ای است در لغت، از عربی به فارسی بترتیب حروف معجم در ابتدای کلمات. فهرست نگار کتاب خانه مرکزی دانشگاه، کتاب را تحت عنوان «لغات قرآن» ثبت نموده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: احتمالاً قرن 13؛ 31 گ، 12 سطر [عکسی ف: 2 - 398]

9. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 65

آغاز:... الا بدان و آگاه باش اداء = رسانیدن، اذی: رنجه کردن؛ انجام: یوفی - یافه گوی، بیهوده گوی، قد تم بتوفیقه... تحریر پذیرفت در روز یک شنبه بیستم شهر رجب المرجب سنة ثلث و ستین و ماتین بعد الف من الهجرة... رضا بن عبد اللّه الحسيني...

گر بهم بر زده بینی خط من عیب مکن ** که مرا محنت ایام بهم بر زده است

نسخه ای است در ترجمه و معنی لغات عربی به فارسی، در متن و حاشیه به صورت چلیپایی، به ترتیب حروف الفبا؛ خط: نستعلیق، کا: رضا بن عبد اللّه حسینی، تا: یک شنبه 20 رجب 1263 ق؛ 79 گ، 12 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 1 - 84]

10. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 135

آغاز: ابو الشفاء بالفتح شکر، ابو المهنا بالفتح شراب. ابو... کنیه امیر المونين علی کرم اللّه وجهه است؛ انجام: صفی بالفتح برگزیده و دوست و مخلص. صیقلی: بالفتح آن که آئینه و شمشیر را روشن کند.

کتاب لغت فارسی و عربی به فارسی است به عنوان «فصل، فصل» که در هر فصل اول و آخر کلمه ملاحظه شده است، معانی مختصر هر کلمه را بیان کرده و بعضاً به اشعار شاعران نیز استشهاد می کند، نسخه حاضر از اوائل حرف الف مع الهمزه تا صاد مع الياء می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور، 225 گ، 21 سطر، اندازه: 18 × 26/5 سم [ف: 1 - 158]

11. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 396

آغاز: در همزه بابای ابجد مشتمل بر شصت و دو لغت و کنایت، اب بفتح اول و سکون ثانی به زبان ژند پدر را گویند و در عربی نیز همین معنی دارد

لغات و واژه ها به ترتیب حروف آغاز آن ها در چند «بیان» تنظیم شده با آوردن ردیف آن ها به عربی با دیگر زبان ها، در این نسخه قطعه ای از کتاب نوشته شده است؛ خط: نستعلیق خوب، بی کا، بی تا؛ 68 گ، 17 سطر، اندازه: 21/5 × 34 سم [ف: 2 - 396]

12. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26677

آغاز: بسمله، رب انعمت فردا نعمت حسبی اللهم اللهم اجعلنی في الحقايق موجود؛ انجام: بعد از آن آب خنک بر وی می پاش باشد شود

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [رایانه]

13. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26079

آغاز: في بسکون لام وو او و الف و فتح تحتانی؛ انجام: و کسر راء محمله تحتانی و نون...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام [رایانه]

لغت نامه / ادبیات / فارسی

loqat nāme

ناشناخته:

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24789

آغاز: زین پرند سبز شاخ... بادامه به فتح میم؛ انجام: هشیوار بضم ها و کسر شین معجمه

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام [رایانه]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26497

آغاز: بسمله، استفتاح طلب فتح کردن انجاح براوردن حاجات؛ انجام: نکال بر وزن فعال عقاب و عذاب

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ ضمیمه در 3 برگی منظومه لغوی اثر طبع و ابیاتی در معما [رایانه]

3. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1034/2

آغاز:... ایثار نثار کردن و اختیار کردن چیزی بر دیگری؛ انجام: یله بفتح یا، رها کرده. یلمه قبا باشد و تقریب او یلمق است

لغت نامه ای که معنی کلمات را مختصر بیان کرده است، در ترتیب فقط حروف اول کلمه را ملاحظه نموده و حروف دوم را در نظر نگرفته است؛ کا: ملا حضرت قلی مکتب دار واحد العين، تا: 3 رمضان 1260 ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 70 گ (153 ر - 222 ر)، 13 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [مؤيد: 3 - 46]

لغت نامه ترکی جغتایی نوایی = لغت نوائی / لغت / ترکی

loqat nāme-ye torkī joqatāyī navāyī = loqat-e navā ī

امیر علی شیر نوائی، علی شیر بن کیچکنه، 844 - 906 ه قمری

amīr alī-šīr-e navārī, alī-šīr ebn-e kīčakne (1441 - 1501)

لغات ترکی و گاهی فارسی و عربی که میر علی شیر نوائی در اشعار ترکی خود به کار برده و احتیاج به توضیح داشته در این فرهنگی گزارش داده شده است. در بعضی از واژاه ها ابیاتی که آن واژه ها به کار رفته نیز آورده است. این فرهنگ به ترتیب حروف تهجی آغاز کلمات در بیست و هشت بخش تنظیم شده و در هر بخشی ابتدا مفتوحه بعد مکسوره بعد مضمومه را آورده است، آغاز کتاب در نسخه ها متفاوت می باشد و به احتمال زیاد این کتاب همان است که در الذريعه (196/5) با عنوان «فرهنگ جغتائی» تأليف ندر علی یاد شده و به امر شاه صفی صفوی (1038 - 1052 ق) تأليف کرده است. اما تاریخ کتابت نسخه خوی با آن سازگار نیست.

1. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 654

آغاز: یوز حمد انکا کیم و صفی دادورایل تیلی لال ** گرچه تیل ارا اندین ایرور سوزنکه مجال ** گر السنه مختلفه جمع اولسه ** حمدینی اداقیلمان ایرور امه محال؛ انجام: یومای بر آچق نسنه قیایالی دمکدر و برنسنه صویله یوما یا این رمکدر و السلام.

خط: نسخ، بی کا، تا: 9 رمضان 952 ق؛ تملک: محمود چلبی بن محمد بن رمضان، دری محمد بن مصطفی؛ از موقوفات رمضانیه آقا ابراهیم 1230، مهر: محمد بن سنان «الفقير محمد بن سنان» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 12 × 19 سم [ف: - 352]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 22

آغاز: لك یا ذا الجلال و الا کرام، افتتاح الكلام و الاتمام، بسمله، یوز حمداً نکاکیم و صفی داد و رایل تیل لال، گرچه تیل ارا اندین ایرور سیوز کامجال؛ انجام: انجام: یومای براچوق نسنة [کذا]قپا یاین دمکدر و بر نسنة صوایل یوما یه ین دمکدر و السلام، تمت الكتاب بعون ملك الوهاب آخر نسخه: شد بتوفیق خدائی لا ینام، این کتابت شد روزی شنبه تمام [کذا]فقیر حقیر کاتب سلطان خواجه هر که خاند [= خواند]دعا دارم ** زانکه من بنده گنه کارم

خط: نستعلیق بد، کا: سلطان خواجه، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوایی روغنی مذهب، 179 گ، 17 سطر (9/5 × 18)، اندازه: 15 × 26 سم [ف: 1 - 15]

3. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 179 - ج

خط: نستعلیق ترک، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 51 گ، 15 سطر (8/5 × 12/5)، اندازه: 16 × 20 سم [ف: - 181]

4. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 180 - ج

خط: نسخ ترکی، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 203 گ، 14 سطر (9 × 15)، اندازه: 15/5 × 21/5 سم [ف: - 181]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12055/2

آغاز: بسمله، یوز حمدانکاکیم و صفیداد ورایل تیلی لال... حرف الالف المفتوحه، آت اوج معنا ایله کلوراسم؛ انجام: پویاین و قاپایان دیمکدور تمت.

خط: نستعلیق خوش، کا: نوری بابا خان بن محمد شریف یوزباشی، تا: صفر 1122 ق؛ واقف: سید جلال الدين تهرانی، مرداد 1361؛ جلد: گالینگور، 89 ص (136 - 224)، 14 سطر، اندازه: 14/2 × 19/2 سم [ف: 17 - 493]

لغت نعمة اللّه رومی - فرهنگ نعمة اللّه / لغت / فارسی به ترکی

loqat-e ne mat-ol lāh rūmī = farhang-e ne mat-ol lāh

روشنی زاده، نعمت اللّه بن احمد، - 969 قمری

rošanī zāde,ne mat-ol-lāh ebn-e ahmad (- 1562)

در مقدمه این کتاب مؤلف خود را «نعمة اللّه بن احمد بن مبارک رومی» معرفی نموده و می گوید که این کتاب را با کوشش بسیار از چندین لغات جمع کردم، هم چون اقنوم عجم و قائمه لطف اللّه حلیمی و وسیله المقاصد و لغة قره حصاری و صحاح عجم دیرینه مختصر و صحاح عجم جدید کبیر و جز این ها از بسیار کتب چیدم و بر سه قسم مرتب ساختم: اول مصادر آوردم که اصل است بعد از آن قواعد این زبان دری ایراد کردم بعد از آن اسماء جامده و مشتقه و ترتیب حروف را بر قاعده اقنوم عجم مرتب کردم اول با مفتوحه ثانياً با مکسوره ثالثاً مضمومه تا یافتن لغت مطلوب آسان شود... و نامش را به نام خود اضافت کردم یعنی لغت نعمت اللّه نهادم. این کتاب که مقدمه آن به پارسی و ترجمه لغات آن به ترکی است در حدود 10500 بیت کتابت دارد و گاهی برای لغات شواهدی از اشعار فارسی آورده است.

آغاز: حمد بی قیاس و شکر با سپاس آن مالک بی همتا را که ملکش بی انباز است... و بعد ناگاه بر خاطر این بنده... نعمة اللّه بن احمد بن مبارک الرومي را خطور کرد که از کتاب های لغات فارسی لغت ها جمع کنم... و نامش را بنام خود اضافت کردم یعنی لغت نعمة اللّه نهادم

[فرهنگ نویسی در هند ص 275؛ نسخه های منزوی 2020]

1. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 969

خط: نستعلیق، کا: پیری بن حمزه، تا: جمادی الاول 978 ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج [نشریه: 3 - 30]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9005

خط: نستعلیق، کا: مصطفی بن شاهدی مولوی معلوی، تا: سه شنبه 22 جمادی الثاني 981 ق، جا: تیره؛ مجدول؛ مهر: سهیل عمان؛کاغذ: استانبولی، 239 گ، 23 سطر (7 × 15/5)، اندازه: 13 × 21 سم [ف: 17 - 272]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 975

آغاز: برابر؛ انجام: یویه آرزومند، یهه مثله، بهره مثله.

خط: نسخ، ک ا: محمد بن علی، تا: ربیع الثاني 986 ق؛ مصحح، به روز جمعه 21 شوال 980 ه مقابله اش به پایان رسیده؛ مهر: عمر بن عثمان ارض رومی (هشت گوشه)، سید فتح اللّه بن محمد حلمی در شهر سرور «صالح فتح اللّه الهاشمي» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 263 گ، 19 سطر، اندازه: 17/5 × 24 سم [ف: 3 - 169]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4512/1 - ف

نسخه اصل: دانشگاه لیدن مجموعه 684 Or وارنر؛ ک ا: محمد بن زین العابدين، تا: 5 جمادی الاول 987 ق [فیلمها ف: 3 - 66]

5. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 154 - ج

آغاز: برابر؛ انجام: یهبه مثله، یهره مثله (تمت... سنة ثمان و ثمانین و تسعمائة)

خط: نسخ، بی کا، تا: 988 ق؛ مجدول، با سرلوح؛ تملک: اسحق بن عبد اللّه در 1017، درویش عثمان مولوی در 1112، قاسم بنداری مفتی در جزیره کرید سمرقند در 1186، کتاب خانه حاج معتمد الدوله رفاهی در 1329، صاحب جمع در 1339 در اسلامبول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 279 گ، 21 سطر (8/5 × 16)، اندازه: 14 × 22 سم [ف: - 180]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 429

خط: نسخ، بی کا، تا: 15 ربیع الثاني 998 ق؛ مجدول، با سرلوح؛ تملک: صالح بن ابراهیم کاتب دیوان، مصطفی بن محمود بن محمد شیخ زاده از قرن 11؛ کاغذ: استانبولی، جلد: میشن، 225 گ، 23 سطر، اندازه: 12/4 × 19/7 سم [ف: 1 - 620]

7. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 214 - ج

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ نسخه در ترکیه بوده؛ جلد: روغنی مذهب، 287 گ، 21 سطر (8 × 15/5)، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 1 - 406]

8. همدان؛ آرامگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 1799

آغاز: برابر؛ انجام: «یویه» آرزومند، «یهیه» مثله «یهوه»، بهتر مثله، «یولیوس» یازك الك آیی «یوه» دلوجه طوغان بعفلیر بویمول درلربرقوش درو بعفیلر قره کوز دردلر «یوهر» «مثله» «یوهه» مثله «یویو» بوبمول قوشی.

خط: نسخ معرب، ک ا: محمود بن محمود اخوی، طرابوزانی، تا: جمعه 13 جمادی الثاني 1000 ق؛ محشی؛ اهدایی: وراث «پرفسور عدل غفاری»؛ کاغذ: استانبولی، جلد: مقوا، 242 گ، 19 سطر (9 × 13) [نشریه: 5 - 334]

9. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2

آغاز: برابر؛ انجام: «یویو» بویمل قوشی، «یویه» آرزو مند، «یهه» مثله، «یهره» مثله.

خط: نستعلیق، کا: فضل اللّه، تا: 1058 ق؛ با شرحی به سال 1284 رضا قلی خان هدایت در تبریز مبنی بر این که این نسخه را خریده اند؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 253 ص، 17 سطر، اندازه: 19 × 20/5 سم [ف: 2 - 266]

10. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 332

خط: نسخ، ک ا: محمد بن حاجی قرط شافعی، تا: 1091 ق؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 208 گ، 21 سطر، اندازه: 12/8 × 22/8 سم [ف: 1 - 620]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5301

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 235 گ، 17 سطر (8/5 × 14)، اندازه: 14/5 × 21 سم [ف: 15 - 4197]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2387

آغاز: برابر؛ انجام: یویه آرزومند، یهه مثله، بهره مثله.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، دارای سرلوح رنگین؛ تملک: مصطفی با مهر «نائل الطاف خدا مصطفی» (دایره)، ابراهیم ادهم به تاریخ 1260 با مهر «ثقه اسرار محرم ابراهیم ادهم» (هشت گوش)، مصطفی بن محمد المنصوري، توفیق قمر زاده ارضرومی به تاریخ صفر 99 با مهر «توفیق بن احمد» (دایره)، محمد قاضی زاده ارضرومی به تاریخ 1271، مصطفی نجفی به تاریخ 1152؛ مهر: «السيد محمد عاک ف» (دایره)؛ جلد: تیماج، 195 گ، 19 سطر، اندازه: 11 × 19/5 سم [ف: 6 - 368]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2016/52 - ف

نسخه اصل: آغاز و انجام چند نسخه از کتاب خانه های یوگسلاوی؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1 - 640]

لغت نوائی - لغت نامه ترکی جغتایی نوایی

لغت نوایی / لغت / ترکی

loqat-e navāyī

شاعری که نامش معلوم نیست به دستور امیر علی شیر نوایی لغات ترکی جغتایی را که در اشعار وی به کار رفته بترتیب حروف با ترکی ساده تری شرح کرده است. شارح مزبور به جای خطبه و دیباچه، یک قطعه دو بیتی در حمد باری تعالی، و یک قطعه دوبیتی در نعت سید المرسلين، و بیست و پنج بیت مثنوی در توضیح مطلب آورده و در شرح لغات از «محاک مة اللغتين» هم استفاده کرده است.

آغاز: بسمله، یوز حمدا انکاکیم وصفی داد رایل تیکی لال

انجام: یومای بیرا چوق نسته قایا ین دیمك در... یوما یه ین دیمکدر

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3651

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1080 ق؛ واقف: آقا زین العابدين خادم اصفهانی، 1166 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: چرمی، 132 گ، 18 و 19 سطر (7 × 14/5)، اندازه:

12/2 × 18/9 سم [ف: 13 - 84]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6940

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 3 ذیحجه 1096 ق؛ واقف: درة السلطنه ملک زاده کوثر، آبان 1326؛ کاغذ: سمرقندی، 182 گ، 15 سطر (6/7 × 12/6)، اندازه: 12/5 × 18/8 سم [ف: 13 - 85]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3684

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: عضد الملك، 1278 ق؛ جلد: چرمی، 93 گ، 18 سطر (8/2 × 14/6)، اندازه: 14/4 × 21 سم [ف: 13 - 85]

لغت نوایی / لغت / ترکی

loqat-e navāyī

این نسخه فاقد نام مؤلف می باشد و از قرائن مؤلف شناخته نشد، چون نسخه سال 1051 نوشته شده و امیر در سال 906 وفات یافته تأليف کتاب میانه این دو سال بوده و در حدود 1680 بیت کتابت دارد.

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 100

آغاز: بسمله عشق و محبت میخانه سپینونک رند قدح پیمای و شعر و بلاغت کاشاسنوبک الخ؛ انجام: «یولد اماق» یول کوستر مک بیت: اول زمان لطف پر لاقولد اقولوم ** و اخی او زجانبك غه یولدایو لوم.

خط: نستعلیق، کا: رجب بن محب علی شاملو، تا: 1051 ق، به فرمان زال بیک قورچی خاصه؛ مهر: زال بیک؛ مذهب، مجدول؛ واقف: سپهسالار؛ جلد: تیماج، 40 ص، 15 سطر، اندازه: 12/5 × 19 سم [ف: 2 - 268]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6830/1 - عکس

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 3 - 262]

لغت وان قولی - صحاح اللغة (ترجمه)

لغت وصاف = شرح المشك لات / لغت / فارسی

loqat-e vassāf= š.-el moškelāt

نظمی زاده، مرتضی بن علی، - 1134 قمری

nazmī-zāde, morteza ebn-e alī (- 1722)

مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 22574/1

آغاز: بسمله حمد و سپاس خالقی را که مشیت بی علتش بتمشیت ایجاد عالم دوام قرار گرفته بنص آیه کریمه اعطی کل شیئ خلقه هر فردی از افراد انسان را... اما بعد بر ضمیر منیر دلپزیر جوهریان سخن و صرافان نقود نورد کهن پوشیده و مخفی نماناد که این ذره بی مقدار... در دار البوار قندهار به تحریر تاریخ عالی مقدار وصاف که وصف آن بر زبان ها سایر و دایر مشغول بود و اشکال فهم لغات مبهم آن بر دانشوران ظاهر یکی از اخوان که اذعان فرمان او واجب بر جان بود التماس نمود که بقدر امکان لغات آن تاریخ کامل الصفات را از ترکی و فارسی و عربی و خطائی بیرون نوشته... انگلیون - کتابیست که مانی نقاش تصویر ها...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 19 گ (1 - 19)، 15 سطر (8 × 14)، اندازه: 13 × 20/5 سم [ف: 3 - 756]

اللغة و واضعها / ادبیات / عربی

al-luga Wa Wadi uha

همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 674/7

آغاز: الفصل الثالث في اللغة و هو اقسام القسم الاول في فائدة ایجادها و عللها و وضعها و ما یتعلق بذلك و فیه مسائل المسئلة الاولى في علة ایجاد اللغة و الحاجة اليها اعلم ان اللّه سبحانه خلق بك رمه وجوده الانسان من؛ انجام: فالظاهر الاحتياج الى معرفة الواضع فظهر ان الا قوی هو مذهب التوقيف و هو ما ذهب اليه ابو الحسن الاشعري و ابو فهورك و غیر هما المسئلة الثالثة في الواضع و اقسامه و الوضع تخصیص شییء بشییء و هو اقسام الاول الوضع عام و الموضوع له عام و الثاني الوضع عام.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 118 ص (241 - 358)، قطع: خشتی [رشت و همدان: ف: - 1437]

اللغز / شعر، ادبیات / عربی

al-lugaz

سیبویه، عمرو بن عثمان، 148 - 180 ه قمری

sībevayh, amr ebn-e osmān (766 - 797)

51 بیت شعر است که شاعر در ابتدا شخصی به نام «ثوبان» را مورد خطاب قرار داده می گوید: پدرم عثمان هنگام جنگ لباس غیر خشن و سبک بر من پوشاند و در ادامه وقایع پیش آمده در جنگ و فرود آن ها در سرزمین مکه را بیان می کند. در پایان کتاب توسط کاتب نوشته شده این الغاز تصنیف سیبویه نحوی است که مشخص نیست کدام سیبویه منظور ایشان بوده است. اشعار کتاب در نسخه حاضر از لحاظ صرف و نحو بررسی و تجزیه و ترکیب شده است.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2414/5

آغاز: کسانی ابی عثمان ثوبان في الوغا؛ انجام: مررت بزید مخبرا ان خاله، اباه حسین من فراق حبیبه.

خط: نسخ، ک ا: محمد حسین، تا: 1088 ق؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تریاکی مذهب، 8 گ (162 پ - 169)، اندازه: 12/5 × 25/5 سم [ف: 12 - 204]

لغز / معما / فارسی

loqaz

امامی هروی، محمد بن ابی بکر، - 686 قمری

emāmī heravī, mohammad ebn-e abī-bakr (- 1288)

لغزی در علم اعداد از امامی هروی صاحب دیوان اشعار فارسی است.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12144/22

آغاز: ثلث خمس زوج فردی را که سدس خمس او بی شک از حد عدد بیرون بود، تنصیف کن؛ انجام: در قسم پنج ها دو دال و هاء در صورت کتابت ده است و ده با است، پس مقصود به حصول پیوست و اسم امامی از این لغز بیرون آمد و السلام.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 1 گ (133)، سطور مورب، اندازه: 11 × 15 سم [ف: 30 - 619]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7013/9

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 1 ص (38 ر)، 21 سطر (9 × 15)، اندازه: 14 × 20 سم [ف: 16 - 429]

لغز / معما، شعر / فارسی

loqaz

ابن یمین، محمود بن یمین الدين، 685 ه - 769 ه قمری

ebn-e yamīn, mahmūd ebn-e yamīn-od-dīn (1287 - 1368)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8914/40

آغاز: مرا دو بار جهان دیده و دو همزادند ** که یک زمان نتوانم گریز از ایشان کرد

بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ جلد: میشن مذهب، 1 ص (253)، اندازه: 12/3 × 23/6 سم [ف: 29/1 - 316]

اللغز / معما / عربی

al-lugaz

شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری

šeyx-e bahā ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)

1. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 398/2

خط: نسخ، کا: سلیمان بن عبد اللّه، تا: قرن 11؛ محشی با نشانه «منه دام ظله»، در 14 پ تا 18 پ صورت نوشته سید ماجد بن سید محمد به شیخ احمد بن شیخ محمد علی جوهری در پاسخ نوشته او به عربی و در 19 ر و پ اشعار عربی سید مبارک بن سید مطلب خان؛ جلد: تیماج، 5 گ (9 پ - 13 ر)، 11 سطر، اندازه: 10 × 15 سم [ف: - 292]2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18459

آغاز: بسمله، یقول اقل الانام بهاء الدين محمد العاملي؛ انجام: ان اللّه عز و جل لم یعجل في شئ مما حرم دواء و لا شفاء و السلام.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج [رایانه]

3. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 577/3

خط: نسخ، بی کا، تا: ذیقعده 1033 ق؛ جلد: چرم، 7 گ (123 پ - 129 پ)، 15 سطر، اندازه: 10/5 × 16/5 سم [مؤيد: 2 - 81]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18555

آغاز: اخبرنی خلیل عن اسم سباعی الحقيقه؛ انجام: و السلام ك ما ان باخره ینتهی الك لام

خط: نسخ شکسته، ک ا: محمد ابن عبد اللّه ابن دیباج، تا: 1063 ق [رایانه]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15532/9

آغاز: ایها الولد المؤيد بالاك رام و الإعزاز، المؤفق في حل المعميات و الألغاز أخبرني عن إسم آخر أوله آخر الحروف؛ انجام: و بعضی في اليسار مکین و بطرف آخر یبتدی المقام و بطرفه الآخر ینتهی الك لام و السلام.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ بخشی از پاسخ شیخ بهاء الدين عاملی بر معمای پدر بزرگوارشان، به دنبال این رساله آمده؛ 1 ص (63 پ)، 12 سطر، اندازه: 9 × 10 سم [ف: 39 - 412]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12144/20

آغاز: بیان این لغز از ك ل الغاز ** که وصفش می زند پهلو باعجاز؛ انجام: یخرج عن رجس القمار و علة فاعلية الترك یب ثوراً و الصداق سنوراً بنسخ حرف منه بقی حرفان و لا یخلو منهما العراق و لا خراسان.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 1 گ (131)، سطور مورب، اندازه: 10 × 15 سم [ف: 30 - 618]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4925

آغاز: بسمله، یقول الفقير الى اللّه الغني اقل الانام بهاء الدين محمد العاملي عفی اللّه عنه؛ انجام: من یعتصم باللّه فقد هدی.

دو لغزست از شیخ بهائی و به دنبال آن مقالتی است در آداب سلوک، جمعاً شامل چهار ورق که از مجموعه ای جدا کرده اند؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: نایینی؛ 4 گ، 17 سطر (8 × 15)، اندازه: 11/3 × 18 سم [ف: 7 - 700]

8. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 343/5

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 3 - 56]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1302/88 - طباطبائی

آغاز: ما شیء یطیر بلا جناح، یبیض و یفرخ في البطاح. رأسه في ذنبه. و عینه في موضع فیه؛ انجام: معما: یلعب به الاطفال و هو في سورة الانفال

عنوان در فهرست: معما؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 1 ص (73 پ) [ف: 23 - 740]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9467/22

خط: نستعلیق، ک ا: محمد بن جمشید مراغی، تا: قرن 13؛ 1 گ (41 ر - 41 پ) [مختصر ف: - 697]

11. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1425/2

سه لغز؛ بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 - 279]

12. تهران؛ دانشسرای عالی - کتاب خانه میرزا عبد العظيم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 90/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: ربعی [نشریه: 5 - 640]

13. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 166/4

خط: نستعلیق، کا: اسحاق بن محمد علی واعظ کرمانی، تا: 1254 ق [ف: 3 - 30]

14. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 364/42

فائدة في اسم اذا قرء علی الحلويات اعطی علی مطلوبه بطریق اللغز؛ کا: علی بن احمد رشتی، تا: 1269 ق، جا: یزد؛ جلد: تیماج، 19 سطر، قطع: جیبی [نشریه: 2 - 180]

15. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 531/5

آغاز: نبئونی ایها الاحباب العظام عن اسم آخره في البحار و اوله یمیاز النار في بعض الاشجار؛ انجام: و یصیر من اسافل العلاج بعض الابراج، بتالی متلو آخره یبتدء السلام و بآخر اوله ینتهی الك لام.

خط: نستعلیق، کا: علی بن احمد موسوی، تا: 1270 ق؛ جلد: تیماج، 2 گ (68 پ - 69 ر)، ابعاد متن: 7/5 × 13، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 2 - 153]

16. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20706

آغاز: اما بعد الحمد و الصلاة فیقول الفقير الي رحمه... یا من صرف في مطالعة النحو ایاما؛ انجام: و هو في البحر داخل في عدد السمات و في انعال

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ تذکر: شماره بازیابی اصلاح شد؛ جلد: تیماج، 3 گ، 15 سطر، قطع: رقعی [اهدائی ف: - 326]

17. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 14478

خط: نسخ، کا: حسن، تا: 1312 ق [الفبائي: - 484]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7571/26

خط: نسخ، بی کا، تا: 1338 ق؛ جلد: تیماج، 3 گ (192 - 194)، اندازه: 14 × 20/5 سم [ف: 26 - 67]

19. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 216/3

خط: نسخ، کا: تبریزی، محمد مقیم بن محمد علی، بی تا؛ محشی با نشان «منه مدظله»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 12 گ (197 پ - 208 پ)، 8 سطر (4 × 9/5)، اندازه: 10 × 17 سم [ف: - 740]

20. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 313/3 ج

بی کا، بی تا؛ الا یا اخی سم بلدة لی ** بها من احب و من اطلب؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: - 1218]

21. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3208/3

خط: نسخ، بی کا، بی تا [ف: 6 - 300]

22. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 389/2

خط: نسخ، بی کا، بی تا [ف: 1 - 648]

23. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5686/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 18 صفر؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 6 گ (37 پ - 42 پ)، اندازه: 13/8 × 20/5 سم [ف: 8 - 464]

24. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 603/3

آغاز: نبئونی ایها الاصحاب الك رام اخبرونی ایها الاحباب العظام اخبرونی عن اسم آخره في البحار؛ انجام: و یصیر من اسافل الاعضاء بعض الابراج بتالی متلو آخره یبتدی السلام خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: چرم، 3 گ (140 پ - 142 پ)، 16 سطر، اندازه: 10 × 15 سم [مؤيد: 2 - 112]

لغز / معما / فارسی

loqaz

شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری

šeyx-e bahā ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2909/6

آغاز: بسمله، مقدمه، بدان که معما مشتق از تعمیه است و تعمیه در لغت پوشیده کردن است؛ انجام: اصل دهم، بدان که آوردن لغت در وقتی جائز است که آن لغت... که چیزی را ذکر می کنند و مراد او است چنان که مؤلف این کتاب...

این رساله به فارسی و در قالب سوال و جواب است (کتاب شناسی 517)؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 3 گ (66 ر - 68 ر)، اندازه: 14/8 × 21/3 سم [ف: 6 - 161]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14199/13

لغزی است که برای شخصی به نام جعفر نوشته است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 1 ص (94) [ف: 38 - 274]

اللغز (جواب پدرش) / معما / عربی

al-lugaz (javāb-e pedaras)

شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری

šeyx-e bahā ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)

تاریخ تأليف: شوال 1002 ق

این معمایی است که پدر شیخ بهائی آن را مطرح کرده و شیخ به آن پاسخ داده است.

آغاز معما: ایها الولد المؤيد بالاکرام و الاعزاز الموفق في حل المعميات...؛ آغاز پاسخ معما: یا سیدی و ابی و استادی و من اليه في العلوم استنادی...

انجام معما: و بطرف الاخر ینتهی الك لام؛ انجام پاسخ معما: القبل از اقال تم بالخیر و علی اللّه التوك ل

[الذريعة 334/18 و 336؛ سر گذشت شیخ بهائی 107]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3514/20

آغاز: جوابه للشیخ بهاء الدين حمد رحمه اللّه یا سیدی و ابی و استادی و من اليه في العلوم استنادی هذا اسم رباعی الاعضاء ثلاثی الاجزاء اثنی عشری الاصول؛ انجام: و بثانی ثانیه ینتهی القيل و القال.

بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 1 ص (263)، سطور چلیپا (12 × 20)، اندازه: 18 × 25 سم [ف: 12 - 2526]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12144/18

آغاز: هذا جواب لشیخنا البهائي... یا سیدی و أبي و أستاذي و من اليه في العلوم استنادی؛ انجام: و بثلث ثالثه یبتدئ السؤال و بثانی ثانیه ینتهی القيل و القال.

این نسخه فقط پاسخ معما را دارد؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 1 گ (131)، 24 سطر، اندازه: 3 × 11 سم [ف: 30 - 616]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13096/20

آغاز: یا سیدی و أبي و استادی و من إليه في العلم استنادی، هذا اسم رباعی الاعضاء ثلاثی الاجزاء؛ انجام: اوله بالعراق و آخره بالشام و بثلثی ربعه یتم الايمان و الاسلام و بثلث ثالثه یبتدی السؤال و بثانی ثانیه ینتهی القيل و القال.

خط: نستعلیق، کا: ابو القاسم حسینی فرزند میرزا عزیز، تا: قرن 13؛ 2 گ (121 پ - 122 ر)، 5 سطر، اندازه: 13/5 × 15 سم [ف: 33 - 180]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2 - 2189/5

آغاز: معما: یا ایها الولد المؤيد بالاکرام و الاعزاز الموفق في حل المعميات؛ انجام: پاسخ معما: القبل از اقال تم بالخیر و علی اللّه التوك ل

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 1 گ (38 - 38 پ)، اندازه: 15/5 × 21 سم [ف: 11 - 467]

اللغز (شیخ لطف اللّه) / معما / عربی

al-lugaz (šayx lotf-ol lāh)

شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری

šeyx-e bahā ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)

الغزي است که شیخ لطف اللّه از شیخ بهائی پرسش می کند و ایشان پاسخ می دهند.

آغاز: بسمله. ارسل الشيخ الاجل الشيخ لطف اللّه الى... البهايي الغزاً لحله، فحله و هی: سلام اللّه علی شیخنا و مخدومنا... هذا الاسم الشريف بعضه علم للفاعلية و بعضه علم للمفعولية..

1. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 166/8

تعیین رساله به استناد کتاب شناسی شیخ بهائی است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 3 - 31]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12144/19

آغاز: برابر؛ انجام: و اخذ من الرابع علامته من الباقي لك ان ینبغی أن ینسب الى وجه المعشوق.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 1 گ (131)، سطور مورب، اندازه: 7 × 15 سم [ف: 30 - 617]

3. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 8360/4

آغاز: برابر؛ انجام و رابعه اول لقب عیسی.

خط: نستعلیق، کا: حسن منجم، تا: شوال 1253 ق؛ جلد: تیماج، 1 گ (15 ر - 15 پ)، 22 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 3 - 277]

اللغز (میرزا زین العابدين) / معما / عربی

al-lugaz (mīrzā zayn-ul ā bidīn)

شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری

šeyx-e bahā ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)

آغاز: ثقتی و رجائی و من به في الدارين اقتدائی استدعی منکم

الاخبار عن اسم عدد افراده بعدد لطائف الارك ان و من اجزائه عرف ابواب الجنان و یذك رونه مع اللّه الملك المنان في اوله يصيرة المخلوقات و ثانیه ثانی اسم الذات...

انجام: الدين الحروف مندرج بین جزئی آخره بالتمام و باخره ینتهی حروف کل الك لام

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1805/41

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1079 ق؛ جلد: تیماج، 2 ص (300 - 301)، 25 سطر، اندازه: 21 × 34 سم [ف: 9 - 363]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 328016

آغاز: برابر

با سرگذشت شیخ بهائی از سعید نفیسی؛ ا: عطاء اللّه بن محمد زکی اصفهانی، تا: 1173 ق؛ اتب در زیر سطور این لغز توضیحاتی افزوده؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 1 ص(104)، اندازه: 11 × 15/5 سم [ف: 10 - 891]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12144/21

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 1 گ (132)، 22 سطر، اندازه: 3 × 15 سم [ف: 30 - 618]

لغز / معما / عربی

loqaz

مشعشعی، عبد العلي بن ناصر

moša ša ī, abd-ol- al ebn-e nāser

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9500/49

آغاز: بسمله. حمد اللّه و الصلوة... یقول غبار نعال... ای اسم آخره آخر الحروف و اوله بذا کی معروف...

خط: نسخ، ا: فضل اللّه بن مسعود، تا: 1047 ق؛ جلد: تیماج [ف: 30 - 175]

اللغز / معما

al-lugaz

خاتون آبادی، محمد بن علی، - 1057 قمری

xātūn-ābādī, mohammad ebn-e alī (- 1647)

از شاگرد شیخ بهائی در جواب لغز شیخ و حل آن.

اصفهان؛ روضاتی، سید محمد علی؛ شماره نسخه: 4/16

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، 4 گ (95 ر - 98 پ)، اندازه: 11 × 18 سم [نشریه: 5 - 151]

اللغز / معما / عربی

al-lugaz

حکیم مؤمن، محمد مؤمن بن محمد زمان، ق 11 قمری

hakim mo men,mohammad mo men ebn-e mohammad zamān(- 17 c)

بسم اللّه... اخبرونی ایها الاخوان عن اسم خماسی الاعداد.

رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 313/4 ج

بی کا، بی تا؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: - 1218]

اللغز / ادبیات / عربی، فارسی

al-lugaz

ظهیر الدين محمد ابراهیم، ق 11 قمری

zahīr-od-dīn mohammad ebrāhīm(- 17 c)

تأليف ظهیر الدين محمد ابراهیم خادم مزار نواب خاقان و وزیر آذربایجان در تاریخ «نهاية الاقدام في طور الك لام» (1070 ق) به عربی و فارسی در فلسفه و ادب.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 868

آغاز: الحمد لله الاول بلا اول کان قبله و الاخر بلا آخر یکون بعده؛ انجام: و سلامة من کل اتم.

خط: نستعلیق خوش، کا: تبریزی، محمد شفیع، تا: 1085 ق؛ با شکل های جغرافیایی و نجومی و ریاضی، مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: مرغش یشمی، 52 گ، 7 سطر، اندازه: 15/7 × 25/9 سم [ف: 1 - 455]

لغز / معما / فارسی

loqaz

اعتماد الدوله، محمد بیگ

e temād-od-dole, mohammad beyg

لغز کوتاهی است که پاسخ آن از میرزا رضی صاحب رقم بعد از لغز آمده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12589/31

آغاز: عجب عددی در حساب دیدم با آن که مساوی نود و چهار بود، نصف دویست و شصت و نصف دویست بود چون بحساب در آوردم بیش از صد نبود؛ انجام: علامت ذی الكل با عدد شذوذ مساوی ثلث حرف آغاز و نشان بعد ذی الاربع از ضعف آخرین حرفش سخن پرداز و در انجام و آغاز، آغاز بی انجام است کارساز. تمت

خط: نستعلیق، کا: محمد فاضل طباطبائی، تا: محرم 1126 ق؛ محشی؛ کاغذ: شرقی، 1 ص (91 پ)، سطور چلیپایی، اندازه: 14 × 28/5 سم [ف: 31 - 699]

اللغز / معما / عربی

al-lugaz

حسینی خاتون آبادی، محمد

hoseynī xātūn-ābādī, mohammad

از امیر شمس الدين سید محمد حسینی خاتون آبادی ملا باشی که به درخواست دوستی ساخته است.

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2950/85

آغاز: بسمله. من نتایج افکار عالی جناب... شمس الملة و الدين امیر سید محمد الحسيني الخاتون آبادی ملا باشی دام اقباله لما کان بعض السلف من اهل الفضل و الشرف من المهرة في هذا الفن شغلوا احیانا بذلك النوع من العمل؛ انجام: رزقنا اللّه و ایاکم افرادا كاملة منه في الاخرة و الاولى و السلام.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 2 گ (538 - 539)، ابعاد متن: 11 × 22، اندازه: 15/5 × 26/5 سم [ف: 10 - 1845]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2950/86

آغاز: ایضا من نتایج افکار عالی جناب معزی اليه دام عزه و افاداته بسمله. و به نستعین. الحمد لله مالك الملك مجری الفلك مسخر الرياح... ایها المتاملون في الالفاظ الرقيقة؛ انجام: کی یشربوا من رحیقها و الحمد لله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 4 گ (539 - 542)، ابعاد متن: 11 × 22، اندازه: 15/5 × 26/5 سم [ف: 10 - 1845]

اللغز = قصيدة في اللغز = القصيدة الرائية في اللغز / متفرقه / عربی

al-lugaz = qasidat-un fi lugaz = al-qasida-tur ra iyya fi 1 lugaz

غمری حسنی، محمد، ق 12 قمری

qamrī hasanī, mohammad (- 18 c)

قصیده نیکوی رائیه ای است مشتمل بر 43 بیت در معما و لغز. سراینده، چند تأليف داشته و کتاب «القواعد المقنعة في تحویلات المقادير الأربعة» را به سال 1124 ق نگاشته است. او خط زیبایی نیز داشته است. نامی از این قصیده، در منابع موجود، یافت نگردید.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15176/2

آغاز: ایها الفاضل الذي ملأ الكو ** ن علوماً و حاز خيراً و جبرا؛ انجام: واسمعن الغمري بدیع جواب ** وانشقنه من عرف فحواك عطرا / فهو مثن علیك لا یعقل الده ** سر وداع اليك سراً و جهرا.

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ 2 گ (168 - 169)، 21 سطر، اندازه: 8 × 14 سم [ف: 38 - 530]

اللغز / معما / عربی

al-lugaz

تنکابنی، محمد بن حسین، ق 13 قمری

tonekābonī, mohammad ebn-e hoseyn(- 19 c)

درباره نام «4124»

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1425/1

بی کا، تا: قرن 13؛ 1 ص، قطع: ربعی [نشریه: 7 - 279]

اللغز / معما / عربی

al-lugaz

عمرانی، یوسف بن احمد، ق 13 قمری

emrānī, yūsof ebn-e ahmad(- 19 c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 52/7 طباطبائی

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 1 ص (96 ر) [ف: 22 - 10]

لغز / معما / فارسی

loqaz

نوری، عباس بن علی بابا، ق 13 قمری

nūrī, abbās ebn-e alī bābā(- 19 c)

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1773/3

خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13 [ف: 5 - 362]

اللغز / معما / عربی

al-lugaz

کرمانی، محمد، 1253 ه - 1311 ه شمسی

kermānī, mohammad (1874 - 1932)

در لغز و معما.

مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1715/2

آغاز: بسمله. الفت و صنفت رسالة للمخادیم لتکون فوائدة عامة للخواص و العوام اوله و ان کان واحدا یکون عشرا و اعجب ان یکون خمسة و خمسین و ثانیه و ان کان واحدا یکون عشرة و عشرین؛ انجام: و من اراد تفصیلها فلیرجع الى کتاب الموسوم بخلاصة العلوم مقالتی هذا المضمون یحویها ان الهدايا علی مقدار مهدیها.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ برخی از دعاها مترجم به فارسی تحت اللفظي؛ واقف: سید سعید طباطبائی، 1332؛ جلد: تیماج قهوه ای، كلاً 22 سطر، اندازه: 10 × 15 سم [ف: 5 - 135]

اللغز / معما / عربی

al-lugaz

سلیمان بن پیر احمد

soleymān ebn-e pīrahmad

به نام محمد که صاحب سفینه بوده است.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7013/8

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: تیماج، 2 گ (37 پ - 38 ر)، 20 سطر (9 × 15)، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 16 - 429]

لغز / معما / عربی

loqaz

غیر همانند:

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2695/3

آغاز: بسمله هذا الاسم رباعی العين ثنائی الطريق اوله بانتقاص ثانیه عنه بالتمام؛ انجام: ماینتو به النهايه و انقطعت به الحكايه و بالاول ختم الجواب و اللّه اعلم باصواب.

این معما که از حروف متعدد و روابط عددی بین آن ها حاصل شده پس از چندین ترکیب و ذکر اعداد معین سرانجام نام طرح گمشده کتاب به دست می آید؛ خط: نستعلیق، کا: محمد مشهور به نوید، تا: 1026 ق، جا: حیدر آباد؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 6 ص (55 - 60)، 17 سطر (5 × 11)، اندازه: 10 × 17 سم [ف: 6 - 269]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4400

آغاز: بسمله، اما بعد الحمد و الصلوه فیقول احوج الخلق الى رحمه ربه الغنى؛ انجام: و الجاهل لا ینفع الالف عباره تمت محمد رفیع الحسيني المازندراني سنه 1033.

خط: نستعلیق، کا: محمد رفیع، تا: 1033 ق؛ جلد: مقوا [رایانه]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3514/19

اللغز از پدر نگارنده نسخه (همان محمد رضا) چه در آن آمده «هذا اللغز لوالدی طاب ثراه»؛ بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 1 ص (263)، سطور چلیپا (12 × 20)، اندازه: 18 × 25 سم [ف: 12 - 2526]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15532/8

آغاز: بسملة، أخبرني عن اسم سباعی... سداسی الصورة اوله اول الأفعال و آخره آخره وسط الأعمال لو عکست الثاني وجدت الأول و الثاني و هو مع العكس؛ انجام: مبدؤه وسط الشام و آخره اول المسجد الحرام و بهما یتم المقام و السلام کما ان بآخره ینتهی الكلام...

معمایی است از فردی ناشناخته که با عبارت «أخبرني» معما را طرح نموده است. نام مؤلف را در منابع موجود نیافتیم، لیکن به قرینه دو معمایی که به دنبال این معما از شیخ بهائی و پدرشان آمده، به نظر می رسد که از شیخ بهائی باشد؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: شرقی، 1 ص (63 پ)، 14 سطر، اندازه: 10 × 11/5 سم [ف: 39 - 411]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24100

آغاز: بسمله، الحمد لله الذي ابرز من کنوز الغاز الألفاظ الآلى المعاني... ان اصول حروفه یشیر الى بعض من الأحكام الشرعية و نبذ من المسائل الفقهية الفرعية کما ان ثانیه کنصف رابعه موافق لفروض الوضوء من الطهارات و معادل لواجبات الركوع في الصلوات و شروط وجوب حج البيت المحفوفة بالبرکات؛ انجام: فإن الثمرة تنبیء عن الشجرة و تدل علی البعير البعرة و الحمد لله اولا و آخراً.

گر چه مؤلف معلوم نگردید و هر چند با هیچ یک از الغاز مرحوم شیخ بهایی و پدرش شیخ حسین بن عبد الصمد (قده) تطبیق ندارد ولی سبک نگارش به قلم شیخ بهایی نزدیک تر است؛ بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: شیخ محمود حلبی، آذر 1341؛ جلد: مقوای، 3 گ، اندازه: 10 × 21 سم [ف: 21 - 1122]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16244/47

آغاز: اخبرونی عن اسم الذي ارکانه اربعة متناسبة و ضعف آخره یساوی ثانیه عند المحاسبه... رابعه نقط کالاول الحق جمیع حروفه مهمل؛ انجام: ثانیه کرابعه لا یقبل الا واحده فقط لو انضم اول عدد الى آخره في الحساب لکان المجموع اول عدد تام في الجواب.

خط: نستعلیق، کا: سید محمد حسینی همدانی، تا: حدود قرن 13؛ 1 ص (211 ر در حاشیه) [ف: 41 - 259]

7. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2002/5 - 11/102

آغاز: بسمله الباب الثاني في الالغاز التي یطلب توجیه اعراب ها و اذکر ابیات الالغاز مرتبة القوافي علی حروف الهجا تسهيلاً لتناولها حرف الهمزه قال حسان بن ثابت؛ انجام: و ضمیر اليها للعلی و المعنى انه لعلوته بالعلی باکتساب المفاخر یدعوه النهار و المساء فاسمعا ما اقول و صلی اللّه تعالی علی محمد و آله اجمعین

باب دوم تا آخر بخشی از رساله ای است در لغز، این بخش باب دوم رساله است و در آن مؤلف لغز هایی را که جواب آن ها اعرابی از اعراب های نحوی است، به ترتیب حروف قوافی از الف تا یاء ذکر نموده است؛ خط: تحریری، بی کا، تا: 29 ربیع الاول 1257 ق، جا: پالپاله؛ جلد: مقوای سرخ، 17 گ، اندازه: 16 × 22 سم [ف: 6 - 3452]

8. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 714/9

آغاز: یا نقاب معاشر الفحول و نقاد مدارس اسلامبول حلت لکم برکات اللّه و شفاعة الرسول؛ انجام: ذی الولادتين في الظلمات هذا و الصلوة علی سیدنا مفخر الموجودات و زبدة الكائنات و شفیع المومنات

خط: نستعلیق، کا: عبد القادر کرکوکی، تا: 1279 ق، جا: قسطنطنیه؛ جلد: تیماج، 23 سطر، اندازه: 11 × 18 سم [نشریه: 13 - 89]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4220/7

چهار لغز است و چهارمین آن لغز شیخ حسین بن عبد الصمد و پسرش شیخ بهائی است با توضیح آن در زیر سطر ها بدین گونه: «هذا لغز للشیخ حسین بن عبد الصمد قدس سره لولده بهاء الملة و الدين: ایها الولد المويد بالاکرام و الاعزاز الموفق في حل المغيبات و الالغاز اخبرنی عن اسم آخر اوله آخر الحروف و ثانی آخره بهذا الوصف معروف... و بطرفه الآخر ینتهی الكلام و السلام فاجابه ولده الشيخ البهائي یا سیدی و ابی و استادی و من اليه في العلوم استنادی هذا لم رباعی الاعضاء ثلاثی الاحزاء... و بثانی ثانیه ینتهی القيل و القال»؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1280 ق؛ جلد: تیماج، 1 ص (63 پ)، 28 سطر (8 × 20)، اندازه: 12 × 23 سم [ف: 13 - 3195]

10. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22379

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: مقوا [رایانه]

لغز / معما / فارسی

loqaz

ناشناخته:

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 56/8

آغاز: بسمله، در شبی که بزم سرور بحضور جمعی از دوستان معنی دان؛ انجام: جدولی است حاوی اعداد و سیاق

در این رساله نویسنده می گوید: شبی در محفلی از اقسام معما و لغز سخن بمیان آمد و منجر به ذکر «لغز غفران پناه خلیفه سلطان و عالیجاه محمد خان اعتماد الدوله آن زمان در خواص عدد همدان و طرفین آن گردید.»، دوستی از یاران شبانه از من خواست که رساله ای در لغز اعتماد الدوله بپردازم، من نیز در لغز از اعتماد الدوله را آوردم و مقصود آن دو یافتن دو عدد است که خواص هر یک از آن ها در متن هریک از آن دو لغز آمده است؛ خط: نستعلیق خوش، کا: شرف الدين بن عبد الواحد الانصاري، تا: قرن 11؛ 6 ص (188 - 193)، 10 سطر، اندازه: 8/5 × 15 سم [ف: 1 - 47]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9087/102

مجموعه چند لغز کوتاه درباره لاله، شمشیر، خربزه، هندوانه، بادام و ماکوی شعر بافی؛ خط: نسخ کهن معرب، بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ جلد: تیماج مذهب، 1 ص (198 پ)، اندازه: 15/1 × 28/4 سم [ف: 29/2 - 740]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3455/264

آغاز: بذروه عرض می رساند که هزار محنت کشیدیم و صد فرسنگ دویدیم تا به خدمت پیری نود ساله رسیدیم که هشتاد مرید داشت

از آلفته؛ بی کا، تا: 1063 - 1141 ق؛ جلد: تیماج، 1 ص (369)، اندازه: 15/5 × 33 سم [ف: 10 - 1370]

4. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1177/3

شعری است در لغز با مطلع: «ای رای ملک شه معظم...»؛ بی کا، تا: قرن 13، جلد: تیماج، اندازه: 9/5 × 16/5 سم [ف: 3 - 1633]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7984/4

عددی است که از سخن اگر خبر داشته باشی و یا نداشته باشی خواهی یافت - تا عزیز گردد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، یک صفحه و نیم، 15 سطر (9/5 × 18)، اندازه: 15/5 × 24/5 سم [ف: 16 - 756]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1517/1

آغاز: در شبی که بزم سرور به حضور جمعی از دوستان معنی دان طرب افزا و فیض رسان بود... نکات دقیق آیات... عالی جاہ محمد خان در بیان عدد صد... هفتاد و شش نیز بود

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 5 - 282]

7. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 20039

بی کا، بی تا؛ خریداری از مهر دخت همایی [رایانه]

اللغز 1 / معما / عربی

al-lugaz 1

مؤلف پرسشی معما گونه در علم صرف را به سال 1077 ق در یکی از شهر های کشور عراق مطرح نموده و خود به دو طریق علمی بدان پاسخ داده است.

آغاز: مما سنح بالخاطر الفاتر في اواخر شهر رمضان المبارك و قد نبهت في آخره بالاسم الملغوزفيه. اخبرونی یا اهل العرفان و یا معشر الاخوان و الخلان من اسم خماسی الحروف خمساه حرف تعریف ان دخلت علی غیر هما تکون بمعنی الا

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2401/5

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: رضا بن موسی کشمیری، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 1 ص(44)، 28 سطر (13/5 × 19/5)، اندازه: 18 × 24/5 سم [ف: 9 - 1013]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3759/5

آغاز: برابر؛ انجام: فمن کشف عن وجه هذا اللغز في اليوم جزاه اللّه في الغدو دفع عند اللوم. انتهی.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، دارای کمند اندازی، مصحح؛ مهر: «ابن عبد القادر الطبيب ابو الحسن الشريف» (خشتی)؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 2 گ (38 پ -39 پ)، 14 سطر (5 × 11/5)، اندازه: 10 × 16/5 سم [ف: 16 - 1391]

اللغز 2 / معما / عربی

al-lugaz 2

مجموعه ای است از لغز و معما با عناوین «ایها الصاحب الزكي - ایها الولد المؤيد» و از شیخ بهایی نیز نقل کرده است.

آغاز: ایها الصاحب الزكي و الفاضل الذكي اخبرنی عن اسم واحدی الاحاد و ثنائی العشرات ثلاثی المآت رباعی الحروف

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1390/4

آغاز: برابر؛ انجام: و هذا من اعجب العجائب.

بی کا، تا: محتملاً قرن 12؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 2 ص (13 - 14)، 21 سطر (7/5 × 14)، اندازه: 12/5 × 19/5 سم [ف: 9 - 403]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3514/18

آغاز: برابر؛ انجام: و آن ضعف منه حرف صارستة احرف و هذا من العجائب.

بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 1 ص (263)، سطور چلیپا (12 × 20)، اندازه: 18 × 25 سم [ف: 12 - 2526]

3. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 652/2

آغاز: برابر؛ انجام: و الكناية ابلغ من التصريح طرفاه مقطع الوصي و خاتم الاوهام و بکنه معرفته عجزة الاوهام واخرست الالى عن وصفه و کلت الاقلام و بهیهنا ننتهیا لختام و الختام خیر الكلام نور اللهم قلوبنا بنوره و سرنا بحضوره الى یوم القيامة علیه و علیك السلام

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جا: محلات؛ جلد: تیماج، 2 گ، 23 سطر، اندازه: 12 × 19 سم [ف مخ: 4 - 1658]

لغز به اسم مبارک حضرت ظل اللّه / معما / فارسی

loqaz be-esm-e mobārak-e hazrat-e zell-ul lāh

نواب لاهیجانی، محمد بن محمد باقر، - 1263 قمری

navvāb-e lāhījānī, mohammad ebn-e mohammad baqer (- 1847)

اهداء به: محمد شاه قاجار

تاریخ تأليف: محتملاً 1263 ق

در این رساله از اسم «محمد شاه قاجار» لغزی تهیه شده که شامل صنایع لفظی بسیار می باشد و حکایت از اطلاع نویسنده بر مباحث الفاظ می کند.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 682/5

آغاز: لغز باسم مبارك حضرت ظل اللّه. یا من علا امرك و غلبت سلطانک؛ انجام: سیماب جودش مس وجودم زر و خزف اقوالم گوهر گردد.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1258 ق، جا: تهران؛ اهداء به: حاجی میرزا آقاسی؛ جلد: تیماج، 3 ص (128 - 130)، 15 سطر (6 × 11)، اندازه: 9/5 × 16/5 سم [ف: 2 -184]

لغز التهذيب / معما / عربی

lugaz-ut tahdib

معمایی است که در آن اشاره به لفظ «تهذیب» نموده و مراد وی «تهذیب الاحكام» شیخ طوسی می باشد. این کتاب به سبک معمیات شیخ بهائی و شاید از تأليفات او باشد.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1450/5

آغاز: الحمد لله الذي ابرز من نور الغاز الالفاظ لالی المعاني... اعلم ایها القسطاس القماس في لجج عقائل الالفاظ

نسخه اصل: کتاب خانه آستان قدس رضوی - مشهد 9181. خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 6 ص (231 - 236) [عکسی ف: 4 - 279]

لغز خلیفه سلطان / تفسیر / فارسی

loqaz-e xalīfe soltān

هروی، محمد تقی بن حسین علی، 1217 - 1299 قمری

heravī, mohammad taqī ebn-e hoseyn-alī (1803 - 1882)

اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 146/6

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1297 ق [نشریه: 11 - 929]

لغز در باره تاریخ اسلام / تاریخ اسلام / عربی

loqaz dar bāre-ye tārī x-e eslām

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2673/5

بی کا، بی تا؛ 1 گ (60 ر - 60 پ) [ف: 6 - 90]

لغز ریاضی / معما / فارسی

loqaz-e rīyāzī

شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری

šeyx-e bahā ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)

لغزی ریاضی از شیخ بهایی است به فارسی و عبد القادر بغدادی بر آن شرحی نوشته است.

تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 131/4 - د

آغاز: عجب عددی در لغت فارسی دیدم؛ انجام: و ثلث او باضافه او مساوی اوست

تذکر: همانند این رساله در کتاب خانه مرعشی هست و از آن محقق خوانساری دانسته شده است؛ بی کا، بی تا؛ 1 ص (112 پ) [ف: 1 - 406]

لغز ریاضی / معما، ریاضیات / فارسی

loqaz-e rīyāzī

سلطان العلماء، حسین بن محمد، 1001 - 1064 قمری

soltan-ol- olamā’, hoseyn ebn-e mohammad (1593 - 1654)

منسوب به خلیفه سلطان. این رساله شرح هایی نیز دارد.

شرح و حواشی:

1- شرح لغز ریاضی = شرح لغز خلیفه سلطان

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3849/107 - ف

نسخه اصل: کتاب خانه ملی تهران؛ خط: نسخ تعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2 گ (183 پ - 184 ر) [فیلمها ف: 2 - 258]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 511/16 - طباطبائی

آغاز: من نتائج افکار قدوة المحققين و سید المدققين سلطان الحكماء و المتكلمين خلیفه سلطان... عجب عددی در لغت فارسی دیدم با آن که مساوی نه بود نصف پنج بود. عجب تر آن که چون ملاحظه کردم نصف نه نیز بود. طرفه آن که چون بشماره در آوردم پنجاه و پنج بود

در فهرست کتاب خانه دانشکده ادبیات دانشگاه تهران شرحی بر این لغز از عبد القادر بغدادی معرفی و نام این متن لغز بهائی و اثر شیخ بهائی یاد شده است، در صدر نسخه حاضر آمده که از خلیفه سلطان است. در الذريعه از «لغز بعض الاعداد» اثر سید شمس الدين حسینی ابهری یادش ده که آغاز آن با نسخه حاضر تفاوتی اندکی دارد. نسخه آن که در کتاب خانه آستان قدس رضوی موجود است، چنین شروع می شود: «عجیب عددی یافتم»؛ بی کا، تا: 1085 یا 1065 ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 1 ص (197 پ)،

21 سطر، اندازه: 14/5 × 19 سم [ف: 22 - 213]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 770/10 - طباطبائی

بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 55 گ، 19 و 20 و 27 سطر، اندازه: 10 × 21 سم [ف: 23 - 61]

لغز ریاضی / معما / فارسی

loqaz-e riyazi

محقق خوانساری، حسین بن محمد، 1016 - 1099 قمری

mohaqqeq-e xānsārī, hoseyn ebn-e mohammad (1608 - 1688)

لغز بسیار کوتاهی است در علوم ریاضی

[اعیان الشيعة 14876؛ امل الآمل 101/2؛ ريحانة الادب 238/5]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12589/30

آغاز: عجب عددی در لغز فارسی دیدم با آن که... مساوی نه بود نصف پنج بود عجب تر آن که چون ملاحظه کردم نصف نه نیز بود طرفه آن که چون بشماره آوردم پنجاه و پنج بود چون پنجاه بر او افزودم باز پنجاه بود؛ انجام: پنجاه اسقاط کردم یکی شد عجب العجائب آن که دو ثلث او مساوی اوست و ثلث او باضافه او مساوی اوست

خط: نستعلیق، کا: محمد صادق طباطبائی خادم طبیب، تا: محرم 1126 ق؛ کاغذ: شرقی، 1 ص (91 پ)، سطور چلیپایی، اندازه: 6/5 × 10 سم [ف: 31 - 698]

لغز الزبدة = اعجاز الاصناف = الرضويه = اعجاز الالغاز = رساله نورانیه = الزبدة في اللغز و التعمية / معما / عربی

lugaz-uz az-zubdat = i jāz-ul așnāf = radawīya = i jāz ul algāz = r.-ye nūrānīye = az-zubdat fi-l lugaz wa-t ta miya

شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری

šeyx-e bahā ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)

تاریخ تأليف: 1021 ق؛ محل تأليف: مشهد رضوی

در آن با تعمیه و الغاز به علوم مختلف نقلی و عقلیاز جمله هندسه، تاریخ، جغرافیا، هیئت و نجوم، فلسفه و کلام، فقه... اشارت دارد و در یک جا از صاحب و دوانی یاد می کند. در این معما از مسائل مربوطه برای تقویت ذهن و رفع کسالت استفاده کرده است. شیخ این رساله را برای محمد فرزند خاتون عاملی می فرستد و او از این رساله تمجید بسیار نموده و می گوید: «در این رساله به تمامی علوم به صورت رمزی اشاره شده است...». شیخ بهائی «لغز» های دیگر نیز دارد که عبارتند از: «لغز القانون»، «لغز الكافية»، «لغز الكشاف» و «لغز النحو». در برخی نسخه ها سال تأليف آن ماه رجب سال 1002 ق ذکر شده و در برخی 1021 ق در مشهد رضوی آمده است.

آغاز: اما بعد الحمد و الصلوة فیقول احوج خلق اللّه الى رحمة اللّه الغني محمد المشتهر... عفی اللّه عنه لایخفی علیکم ایها الاصحاب العظام و الاحباب الكرام المختصون من اللّه سبحانه... أخبروني عن اسم کتاب بعضه من حروف النورانية

انجام: مثلث قاعدته بسمرقند و رأسه ببغداد و لنقصر علی هذا القدر.. و العاقل یکفیه الاشارة و الجاهل لا ینتفع بالف الف عباره و اللّه اعلم

[الذريعة 336/18 و 334/18 و 240/11؛ سر گذشت بهائی از سعید نفیسی: 107 - 169؛ کتاب شناسی شیخ بهایی ص 494 - 501 و 357/8 (خط مؤلف)]

شرح و حواشی:

1- شرح لغز الزبدة؛ حلبی، ابراهیم بن مصطفی (- 1190)

2- شرح لغز الزبدة؛ حسینی، محمد هاشم (- 13)

3- شرح لغز الزبدة؛ زنجانی، ابراهیم بن ابو الفتح (- 1351)

4- شرح لغز الزبدة؛ قارصی، علی

5- شرح لغز؛ نعیمی بحرانی، حسین

6- حاشية لغز الزبدة

7- شرح لغز الزبدة

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1793 ض

کاتب = مؤلف، بی تا؛ محشی با نشان «منه دام ظله العالي» به خط جمال الدين محمد خوانساری مورخ 1030 در طوس؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوای پارچه ای [ف: 8 - 357]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7036/61

بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 6 گ (393 ر - 398 ر)، اندازه: 18/5 × 30 سم [ف: 18 - 211]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1182/20

آغاز و انجام: برابر

نسخه اصل: فرهنگستان علوم آذربایجان باکو، ش140 M (8201)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ مصحح، محشی؛ 3 ص (70 - 72)[عکسی ف: 3 - 414]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2114/7

آغاز: برابر؛ انجام: تم اللغزفي شهر شوال سنه الف و اثنین من الهجرة و تاریخ انما لغز طبیبانه بی عدیل

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج، 23 ص، 17 سطر، اندازه: 60 × 120 سم [ف: 5 - 131]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6966/13

خط: نسخ، کا: محمود بن عاشورا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 21 سطر (8 × 14)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 16 - 414]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3768/2

آغاز: برابر؛ انجام: ینتهی القيل و القال.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: مقوایی، 3 ص (2 - 4)، اندازه: 26 × 34/1 سم [ف: 13 - 122]

7. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5828/3 - 29/168

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی از مؤلف؛ 7 گ، 15 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 6 - 3453]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17090/4

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، 14 ص (174 - 187)، اندازه: 16 × 21 سم [ف: 47/1 - 218]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4884/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی با نشان «منه - منه قدس سره»؛ با کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوایی، 6 گ (1 پ - 6 ر)، 16 سطر (7 × 13)، اندازه: 135 × 19/5 سم [ف: 14 - 24]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5138/40

آغاز: برابر؛ انجام: نصفه تساوی ما تجب فیه الزكوة و ثلثه تعادل ما یحصل به الزكوة مضعف اوله بعدد الخيار و مکعب آخره کعدد التكبيرات

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی با نشان «منه دام ظله»؛ 1 ص (184 پ) [ف: 15 - 149]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 206/8 - طباطبائی

بی کا، تا: قرن 11؛ محشی با نشان «منه» و بدون نشان و نیز از سید سمرقندی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 6 گ (85 پ - 90 پ)، اندازه: 13 × 22 سم [ف: 22 - 74]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 278/13

خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، اندازه: 7/5 × 23 سم [سنا: ف: 1 - 135]

13. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10195/6

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد باقر بن کامران تبریزی، تا: 1020 ق؛ جلد: تیماج، 5 گ (40 پ - 44 پ)، اندازه: 13 × 20 سم [ف: 26 - 158]

14. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 8360/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1021 ق؛ از روی خط منقول از خط بهایی؛ 5 گ (11 ر - 15 ر) [ف: 5 - 55]

15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 788

آغاز: برابر

کا: محمد جعفر بن نجم الدين محمود خادم حسینی، تا: 1022 ق، جا: اصفهان؛ محشی از مؤلف و هم مقرو بر مؤلف است [ف: 18 - 102]

16. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2695/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد مشهور به نوید، تا: 1026 ق، جا: حیدر آباد؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 12 ص (41 - 52)، 17 سطر (5 × 11)، اندازه: 10 × 17 سم [ف: 6 -268]

17. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2190/12

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: بهاء الدين علی حسینی، تا: دهه وسط صفر 1027 ق، جا: فرح آباد؛ جلد: تیماج، 5 گ (205 پ - 209 ر)، 11 سطر، اندازه: 17/5 × 29 سم [محدث ارموی مخ: 3 - 1184]

18. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1935/2

خط: نستعلیق، کا: محمد امین بن رحمة اللّه دولت آبادی، تا: 14 رمضان 1030 ق؛ محشی با نشان «منه سلمه اللّه تعالی، منه مدظله العالي، منه دام ظله العالي»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 4 گ (50 پ - 53 ر)، 19 سطر (7 × 13)، اندازه: 13 × 19 سم [ف: 8 - 552]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1231/3 - طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: شیخ محمد علی بن محمود تبریز، تا: 1030 ق، جا: قزوین مدرسه رزم سارية؛ محشی از مؤلف؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 3 گ (23 پ - 25 ر)، اندازه: 19 × 26 سم [ف: 23 - 811]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9500/8

خط: نسخ، کا: فضل اللّه بن مسعود، تا: 1047 ق؛ جلد: تیماج، 9 گ (9 پ - 17 ر)، 21 سطر، اندازه: 11 × 20 سم [ف: 30 - 172]

21. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4816/4

آغاز: برابر؛ انجام: و لنقتصر علی هذا القليل من الاطناب في ذکر الكتاب و النمسك عنان القلم مخافة الملل... و الحمد لله وحده...

خط: نسخ، کا: شیخ حر عاملی، تا: 1051 ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 3 گ، 19 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 13 - 227]

22. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10040/4

خط: نستعلیق، کا: جعفر بن سلیمان دشت بیاضی قائنی، تا: 1061 ق؛ جلد: تیماج، 6 گ (87 پ - 92 ر)، اندازه: 13 × 25 سم [ف: 26 - 32]

23. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14315/8

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد مظفر بن محمد حکیم، تا: 1073 ق؛ محشی از مؤلف؛ کاغذ: شرقی، جلد: چرم زرد، 15 گ (55 - 69)، 18 سطر (3/5 × 13/5)، اندازه: 8 × 19/5 سم [ف: 36 - 172]

24. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9464/3

خط: نسخ، بی کا، تا: 4 رمضان 1074 ق؛ جلد: تیماج، 5 گ (64 پ - 68 ر)، 21 سطر، اندازه: 13 × 25 سم [ف: 30 - 150]

25. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3457/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: حسن بن خمیس الاسدي، تا: 1075 - 1074 ق؛ جلد: تیماج، 4 گ (91 ر - 94 ر)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 9 - 256]

26. مشهد؛ مدرسه آية اللّه خوئی؛ شماره نسخه: 128/2

خط: نسخ، بی کا، تا: 18 رمضان 1076 ق؛ 4 گ (58 پ - 61 ر)، اندازه: 12 × 19 سم [ف: - 83]

27. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18577

آغاز: پس از بسمله: ایها العالم الاديب و الفاضل اللبيب ما اسم یطلق علی بعض المسميات؛ انجام: مع تشتت الاحوال و تستت (کذ) الاهوال.

بی کا، تا: 6 ذیقعده 1079 ق [ف: 18 - 103]

28. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15536/22

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن حمید، تا: با تاریخ 1089 ق؛ جلد: تیماج، 4 ص (203 - 206)، 14 - 19 سطر، اندازه: 15/8 × 20/8 سم [ف: 43 - 150]

29. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25865

آغاز: بسمله، اما بعد الحمد و الصلوة فیقول احوج الخلق الى رحمة ربه؛ انجام: سنح لنا هذه اللغز في المشهد الاقدس الرضوي... سنه الف و تسعین

خط: نسخ، بی کا، تا: 1090 ق [رایانه]

30. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 6 - ز/581/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1093 ق؛ مذهب، محشی؛ جلد: تیماج، 7 گ، 12 سطر (5/5 × 10/5)، اندازه: 11 × 18/5 سم [ف: 2 - 169]

31. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 269/21

آغاز: برابر

کا: محمد طاهر الحسيني، تا: 1095 ق؛ جلد: تیماج، اندازه: 12/5 × 25 سم [ف: 1 - 255]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 610/4

آغاز: اما بعد الحمد و الصلاة فیقول احوج الخلق... لا یخفی علیکم ایها الاصحاب العظام و الاحباب الكرام

نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ 4 گ (125 - 128) [عکسی ف: 2 - 210]

32. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10799/27

کا: محمد ابراهیم نصیری، تا: 1097 ق؛ جلد: تیماج، 2 گ (482 پ - 483 پ)، اندازه: 18/5 × 31 سم [ف: 27 - 222]

33. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11109/4

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: مراد، تا: محرم 1097 ق؛ مجدول محشی، با اشکال هندسی؛ 4 گ (37 - 40)، 17 سطر، اندازه: 8 × 11 سم [ف: 28 - 162]

34. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14687/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: حدود قرن 12؛ کاغذ: شرقی، 4 گ (130 ر - 133 ر)، 21 سطر، اندازه: 7 × 16/5 سم [ف: 37 - 190]

35. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12232/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: غفار حسینی نجفی، تا: قرن 12؛ مجدول؛ 14 سطر (3 × 8/5)، اندازه: 9/5 × 16/2 سم [ف: 10 - 138]

36. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4443

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ واقف: نائینی؛ 7 گ، 11 سطر (6/5 × 15)، اندازه: 12/2 × 22 سم [ف: 7 - 205]

37. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 723/2 و 2353/2 عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: فتح علی، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 3 گ (94 پ - 96 پ)، 6 سطر، اندازه: 15/5 × 21 سم [ف: 2 - 380]و [عکسی ف: 6 - 456]

38. مشهد؛ امام هادی؛ شماره نسخه: 41/13

بی کا، تا: قرن 12؛ محشی؛ 7 گ (130 پ - 136 پ)، اندازه: 12/5 × 18 سم [ف: - 35]

39. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5666/4

بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 2 ص (160 - 161)، اندازه: 15/7 × 27 سم [ف: 17 - 118]

40. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1269/15 ط

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 8 ص (192 - 199)، اندازه: 7 × 15 سم [ف: 24/3 - 47]

41. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2799/6

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ تملک: اعتضاد السلطنه 1283 ق؛ واقف: سپهسالار، 1297؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، اندازه: 24 × 38 سم [ف: 4 -]

42. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12658/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، کا: محب علی کازرونی، تا: 1109 ق؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 10 گ (119 پ - 128 ر) [ف: 36 - 226]

43. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12144/16

آغاز و انجام: برابر

کا: علی اصغر فرزند مرتضی اصفهانی، تا: 1115 ق؛ محشی به نقل از مؤلف با نشان «منه»؛ 2 گ (126 - 128)، سطور مورب، اندازه: 10 × 16 سم [ف: 30 - 615]

44. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 144/2 - ج

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 1119 ق؛ محشی با نشان «منه»؛ 3 گ (14 پ - 16 ر) [ف: - 450]

45. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 43/2

خط: نسخ، کا: محمد رحیم بن زین علی، تا: سلخ شوال 1125 ق؛ 5 گ (47 پ - 51 پ)، اندازه: 14/5 × 20/5 سم [نسخه پژوهی: 3 - 69]

46. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23471

آغاز: برابر؛ انجام: و تاریخ ذلك رضویه و هذا اسمه ایضا.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1126 ق، جلد: تیماج [رایانه]

47. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9102/2

خط: نسخ، کا: ابو طالب علی رضا بن اسماعیل قمی، تا: جمعه 5 رجب 1128 ق؛ جلد: مقوایی، 9 گ (111 پ - 119 ر)، اندازه: 16 × 25 سم [ف: 23 - 247]

48. اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 132/2

آغاز: برابر

به قرینه آغاز، نام کتاب و مؤلف برگزیده شد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد امین بن محمد ابراهیم، تا: ربیع الاول 1129 ق؛ جلد: تیماج، 7 گ (14 پ - 20 ر)، اندازه: 14 × 22/5 سم [ف: 1 - 118]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2426/2

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 7 - 28]

49. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3455/101

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: بین 1063 تا 1141 ق؛ جلد: تیماج، 6 ص (72 - 77)، اندازه: 15/5 × 33 سم [ف: 10 - 1345]

50. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3280/7

آغاز و انجام: برابر

کا: عطاء اللّه بن محمد زکی اصفهانی، تا: 1173 ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 9 ص (105 - 113)، اندازه: 11 × 15/5 سم [ف: 10 - 891]

51. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8827/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 10 ص (267 - 276)، 11 سطر (7 × 14)، اندازه: 12/5 × 19/9 سم [ف: 29/1 - 66]

52. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13569/11

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 4 ص (76 - 79)، اندازه: 15 × 20/5 سم [ف: 37 - 74]

53. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 460/4 - طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: سید جلال الدين حسینی لواسانی، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 5 گ (233 پ - 237 ر)، 16 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 22 - 174]

54. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6913/2

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ با اشکال هندسی، مجدول، مصحح، محشی؛ 9 گ (56 پ - 64 ر)، 9 سطر، اندازه: 12 × 19 سم [ف: 20 - 340]

55. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1983/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 4 گ (67 پ - 70 پ)، اندازه: 10 × 16 سم [ف: 5 - 403]

56. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2664/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 21 سطر، اندازه: 12/2 × 20/5 سم [ف: 6 - 87]

57. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2634/7

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 4 گ، 19 سطر، اندازه: 12 × 17 سم [ف مخ: 4 - 1657]

58. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 226 حکمت

خط: نسخ، کا: محب علی شیرازی پسر میرزا گلشن شاعر، تا: قرن 13 و 14؛ محشی؛ قطع: ربعی [ف: 2 - 74]

59. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29801

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [رایانه]

60. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 32/2

خط: نسخ، کا: فضل علی بن محمد حسینی، تا: قرن 13؛ 2 گ (104 پ - 105 ر)، اندازه: 14/5 × 20/5 سم [نسخه پژوهی: 3 - 66]

61. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5825/2

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا، 14 سطر (7 × 13)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 16 - 99]

62. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1049/8

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 5 ص (314 - 318)، 18 سطر (8 × 15)، اندازه: 15 × 20/5 سم [ف: 3 - 63]

63. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13096/16

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ابو القاسم حسینی فرزند میرزا عزیز، تا: قرن 13؛ با قلم خوردگی؛ 1 گ (120)، 26 سطر، اندازه: 15 × 24 سم [ف: 33 - 178]

64. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6481/4

خط: نسخ، کا: علی بن عبد اللّه، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 18 سطر (6 × 13)، قطع: جیبی، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 16 - 275]

65. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1267/7

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1205 ق؛ واقف: عضد الملك، 13 ق؛

کاغذ: استانبولی، اندازه: 14 × 22 سم [ف: 1 - 556]

66. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1524/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد کاظم بن حاج محمد صادق، تا: یک شنبه 13 ذیقعده 1227 ق؛ 4 گ (40 پ - 43 پ) [ف: 3 - 283]

67. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6829/6

خط: نسخ، کا: محمد قاسم بن سعید، تا: چهار شنبه 22 شوال 1227 ق؛ جلد: تیماج مذهب، 3 گ (15 پ - 17 پ)، 17 سطر، اندازه: 9/5 × 14/5 سم [ف: 20 - 291]

68. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 135/14

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1229 ق؛ 5 گ (473 پ - 477 ر)، اندازه: 15 × 22 سم [ف: 1 - 159]

69. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8702/1

کا: ابو الفضل، تا: 1234 ق؛ جلد: تیماج، 6 گ (2 پ - 7 پ)، اندازه: 10 × 14/5 سم [ف: 22 - 244]

70. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1195/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن محمد باقر طبیب خوئی، تا: ربیع الاول 1237 ق؛ مهر: «ابو الحسن 1321» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 3 گ، اندازه: 12 × 20 سم [ف مخ: 4 - 1657]

71. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2913/38

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد ابراهیم بن عبد الخالق، تا: پنج شنبه 29 صفر 1238 ق؛ 3 ص (566 - 568) [ف: 5 - 480]

72. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 175/17 م

خط: نسخ، بی کا، تا: 1242 ق؛ 1 ص (227)، اندازه: 15 × 20/5 سم [رشت و همدان: ف: - 1209]

73. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3864/5

بی کا، تا: 1246 ق؛ جلد: تیماج، 7 ص (111 - 117)، 23 سطر (13 × 18)، اندازه: 17 × 22 سم [ف: 12 - 2842]

74. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 9112/3 - 60/52

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: علی حسینی تفرشی، تا: ذیقعده 1246 ق؛ 3 گ (77 - 79)، 15 سطر، اندازه: 15 × 20 سم [ف: 6 - 3453]

75. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14521/5

خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه 20 محرم 1250 ق؛ جلد: تیماج مذهب (صحافی معاصر)، 6 گ (56 ر - 61 ر)، 14 سطر، اندازه: 11/3 × 16/8 سم [ف: 41 - 30]

76. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 246

آغاز: برابر؛ انجام: اعلم ان الوقف في جمیع القرآن المجيد خمسة آلاف و ثمانية و عشرون وقف

کشکولی است شامل مطالب متفرقه در علوم مختلف به عربی و فارسی از جمله «لغز» شیخ بهایی و شرح احادیث مشکله، معما های فقهی که پدر شیخ بهایی از او پرسیده و منتخباتی از مقامع الفضل بهبهانی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: رمضان 1252 ق؛ 102 گ، 16 سطر، اندازه: 11/5 × 17/5 سم [ف مخ: 1 - 392]

77. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10600/2

آغاز: برابر؛ انجام: قاعدته بسمرقند و زاویته ببغداد و لنقتصر علی هذا القدر من الاطناب في ذکر الكتاب و لیمننك عنان القلم مخافة الملل و المنام و الحمد لله و صلی اللّه علی محمد و آله الطاهرين و سلم تسليماً كثيراً

خط: نسخ، کا: عبد الوهاب...، تا: چهار شنبه دهه اول رجب 1252 ق، جا: عتبات عالیات؛ جلد: تیماج، 8 گ (114 ر - 121 پ)، 18 و 7 سطر (9 × 14)، اندازه: 15/5 × 21 سم [ف: 20 - 60]

78. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16244/43

آغاز: قال یا اصحاب الفطنة القويم و الفطرة المستقيم و الطبيعة الالمعية و الروية اللوزعية اخبرونی عن اسم کتاب من الحروف النورانية و اکثره من حروف الزيادة؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: سید محمد حسینی همدانی، تا: 1255 ق؛ محشی با نشان «منه» و «12»؛ 3 گ (207 ر- 209 ر)، 12 سطر (7/5 × 13) [ف: 41 - 257]

79. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9919/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1265 ق؛ 11 ص (186 - 196)، اندازه: 15/5 × 22 سم [ف: 8 - 398]

80. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1738/2

خط: نستعلیق، کا: علی بن احمد، تا: 1266 ق؛ 5 گ، 16 سطر، اندازه: 10 × 15 سم [ف: 3 - 125]

81. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4185/1

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 6 جمادی الثاني 1271 ق؛ 6 گ (1 - 6)، 22 سطر (9 × 15)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 13 - 3152]

82. قم؛ دار الحديث؛ شماره نسخه: 32/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1275 ق؛ 4 گ (29 پ - 32 ر)، 16 سطر [ف: - 168]

83. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6285/2

خط: نسخ، بی کا، تا: 1278 ق؛ جلد: تیماج، 7 ص، 15 سطر (6 × 11/5)، اندازه: 10 × 17 سم [ف: 16 - 235]

84. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4237/4

بی کا، تا: 1279 ق؛ جلد: تیماج، 7 گ (121 - 127)، 15 سطر (6 × 11)، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 13 - 3209]

85. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6907/9 - 35/87

آغاز: برابر؛ انجام: ازید بکثیر من مساحة مثلث قاعدته بسمرقند و رأسه ببغداد و لنقتصر علی هذا القدر من الاطناب

خط: نستعلیق، کا: عبد الشكور مرندی، تا: دو شنبه 9 جمادی الاول 1279 ق؛ محشی با نشان «منه»؛ جلد: تیماج، 3 گ، 18 سطر، اندازه:

17 × 23 سم [ف: 6 - 3453]

86. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4166/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1282 ق؛ محشی با امضای «منه، منه رحمه اللّه علیه»، مصحح، با اشکال هندسی؛ جلد: تیماج، 5 گ (44 پ - 48 پ)، 6 - 14 سطر (9 × 13)، اندازه: 14/3 × 20/3 سم [ف: 18 - 94]

87. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12167/3

آغاز و انجام: برابر

کا: صالح حسینی، تا: 1284 ق، جا: سمنان مدرسه صادق خان؛ جلد: تیماج، اندازه: 10/3 × 17/2 سم [ف: 10 - 87]

88. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 148/15

کا: علی حسینی یزدی میبدی، تا: 1283 - 1287 ق، جا: کرمانشاه؛ 4 گ (265 پ - 268 ر)، اندازه: 14/5 × 19/5 سم [ف: - 111]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2305/15

آغاز: برابر

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6 - 353]

89. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5879/5

خط: نسخ، کا: تنکابنی گلیجانی، حسن بن محسن، تا: پنج شنبه 13 محرم 1290 ق، جا: تهران مدرسه فخریه؛ جلد: تیماج، 14 سطر (5 × 13)، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 16 -119]

90. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15246/10

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1294 ق؛ محشی با نشان «12، منه، منه ره». مصحح؛ 18 گ (109 - 126)، 6 سطر، اندازه: 7 × 15 سم [ف: 38 - 719]

91. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 561/7

آغاز: برابر؛ انجام: سنح لنا هذا للغفر في المشهد الاقدس الرضويه علی ساکنه السلام سنه الف و احدی و عشرین و تاریخ ذلك رضویه و هذاسمه ایضا - 1021

خط: نسخ، بی کا، تا: 1299 ق؛ 6 گ، 11 سطر (7/5 × 12)، اندازه: 13 × 19 سم [ف: 1 - 472]

92. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1393

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا [ف: 4 - 415]

93. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 606/4

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ از موقوفات رمضانیه آقا ابراهیم 1230؛ جلد: تیماج، 21 سطر، اندازه: 12 × 19 سم [ف: - 320]

94. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1988/5

آغاز: برابر؛ انجام: الرضوى علی ساکنه السلام سنه الف واحدی و عشرین و تاریخ ذلك رضویه و هذا اسمه ايضاً تمت.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 14 ص (79 - 92)، اندازه: 16 × 20/5 سم [ف: 9 - 698]

195. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3275/4

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 13 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 6 - 346]

96. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2448/1

کامل؛ بی کا، بی تا؛ به دو واسطه از نسخه خط مؤلف نقل شده؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 9 گ (1 - 9)، اندازه: 10 × 15 سم [ف: 4 - 1297]

97. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14623/4

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 7 گ (74 ر - 80 ر)، 17 سطر، اندازه: 9/5 × 15/2 سم [ف: 41 - 130]

98. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 696/2

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ به حاشیه دارد به نشانه «منه»؛ 3 گ (26 ر - 28 ر) [ف: 5 - 479]

99. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2799/6

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ 4 ص (23 - 26) [ف: 5 - 480]

100. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 728/1

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن مشکی، 7 گ (4 پ - 10 پ)، 19 سطر، اندازه: 10 × 14/4 سم [ف: 5 - 160]

101. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2909/22

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ ساخته در خراسان در 1001 مشهد؛ محشی با نشان «منه رها»؛ جلد: میشن، 3 گ (126 پ - 128 پ)، اندازه: 21/3 × 14/8 سم [ف: 6 - 163]

102. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2/ 839

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی با امضای «منه»؛ جلد: تیماج، 4 گ، 11 سطر، اندازه: 12 × 20 سم [ف مخ: 4 - 1657]

103. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3667/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 7 گ (1 پ - 7 ر)، اندازه: 13 × 20 سم [ف: 10 - 59]

104. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4828

آغاز: برابر؛ انجام: و بعد الاخر یبتدی بما ینتهی به النهاية و انقطعت به الحكاية و بالاول ختم الجواب و اللّه اعلم بالصواب.

خط: نسخ متوسط، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 3 گ (9 پ - 11)، 23 سطر (6 × 16)، اندازه: 15 × 21 سم [رایانه]

105. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4878

خط: نستعلیق متوسط، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 7 گ (44 پ - 50)، 10 سطر (6 × 9/5)، اندازه: 10/5 × 15 سم [رایانه]

106. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6078

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [الفبائي: - 59]

107. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 133

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ محشی بامضای «منه»؛ کاغذ: نخدی نازک، 7 ص [ف: 2 - 441]

108. اصفهان؛ روضاتی، سید محمد علی؛ شماره نسخه: 4/15

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، 5 گ (91 پ - 95 ر)، اندازه: 11 × 18 سم [نشریه: 5 - 151]

109. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1269

آغاز: برابر؛ انجام: و الي هل لا ینتفع بالف عباره و اللّه اعلم. قد تم علی ید کاتبها

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: استانبولی، جلد: مقوا [رایانه]

110. همدان؛ سیر لو، حمید؛ شماره نسخه: 12/13

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبد الغفار نوری سالیانی، بی تا؛ 3 گ (78 ر - 80 ر)[رشت و همدان: ف: - 1711]

111. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 7 - ب/ 3 / 651

انجام: و از اه اعظم منه و تحرك حتی مآسه تبین لك غلط صاحب المواقف في قدر غلط... و تعجبت من موافقة الدواني.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ محشی، با اشکال هندسی؛ جلد: تیماج، 3 گ، 17 سطر (6 × 10)، اندازه: 10 × 15 سم [ف: 2 - 235]

112. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 15 - د/668/4

انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با اشکال هندسی، محشی؛ جلد: تیماج، 8 گ، 7 سطر (8 × 14/5)، اندازه: 15 × 21/5 سم [ف: 2 - 253]

لغز زبر و بینات / معما / عربی

loqaz-e zobar va bayyenāt

زین العابدين، قرن 11 قمری

zayn-ol-abedin (17 c)

در هنگام کتابت نسخه لغز زبده (در 1030) زنده بوده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1231/4 - طباطبائی

آغاز: یا ثقتی و یا رجائی و من به في الدارين اقتدائی مداللّه ظلال جلالك و جعلنی اللّه فداك استدعی منکم الاخبار عن اسم عدد اعضائه لطائف الاركان و من اجزائه عرف ابواب الجنان... في اوله بصيرة المخلوقات و ثانیه ثانی اسم الذات؛ انجام: و باخره ینتهی حروف الكلام

کا: شیخ محمد علی بن محمود تبریز، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، 1 ص (25 ر)، اندازه: 19 × 26 سم [ف: 23 - 811]

لغز الشيخ البهائي و جوابه / معما / عربی

lugaz-us sayx-ul baha i wa jawabuh

حسینی خراسانی، محمد بن حسن، - 1322 قمری

hoseynī xorāsānī, mohammad ebn-e hasan (- 1904)

شش بیت شعر است از شیخ بهائی در معما به اسم شهری، این شعر را مؤلف به عربی جواب داده و برای شیخ یحیی بن احمد کرمانی ارسال نموده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13162/3

آغاز: لغز: یا ایها المولى الذي حل من ** معالم العلم با علی المقام / ما بلدة اولها سورة ** بال جبل مشتهر في الانسام؛ جواب: یا ایها الشيخ الذي جل من ** مديحة العبد الذليل المستضام / هاتا التي ذکرتها مستخبرا ** اوضحها حرفا فحرفا بالتمام؛ انجام: جواب: خامسها في البحر کالسماء ** و سورة فیها الذي سهو علاج / و اسماً و فعلاً و کذا حرفاً اتی ** مضارعاً جمعاً و فصلاً للعلاج

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 2 گ (160 پ - 161 ر)، 15 سطر [ف: 36 - 245]

لغز عدد / معما / فارسی

loqaz-e adad

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8904/96

آغاز: عجب عددی در لغت فارسی دیدم با آن که مساوی نه بود نصف ده بود. عجب تر آن که چون ملاحظه کردم نصف نه نیز بود؛ انجام: عجب العجايب آن که دو ثلث او مساوی اوست و ثلث او با اضافه او مساوی است. من افادات نواب سلطان العلمايي خلیفه سلطانا.

کا: مقیم کاشانی، تا: اواخر رجب 1072 ق، جا: برهانپور؛ با یادداشت های توضیحی بین سطور و در حاشیه آن؛ جلد: تیماج، 1 ص (81 ر)، اندازه: 14/9 × 25/3 سم [ف: 29/1 - 286]

لغز في اسم اللّه / معما / عربی

lugaz fi ism-il lāh

شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری

šeyx-e bahā ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)

لغز و معمایی است درباره اسمی از اسماء اللّه تعالی که شیخ آن را طرح ساخته است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12144/25

آغاز: من شیخنا الأجل بهاء الدين.. أخبرني یا حبیبی الماهر عن اسم من أسماء اللّه الظاهر أجزاءه حروف الدواير؛ انجام: نصفه في القم و ربعه في الكاشان و طرفاه ابتداء المصحف و انتهاء القرآن.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 1 گ (135)، 17 سطر، اندازه: 7 × 15 سم [ف: 30 - 621]

لغز في اسم کتاب / معما / عربی

.lugaz fi ism-i k

لغزی پیرامون اسم کتاب، و از وجود بسیار به اسم آن اشاره کرده است.

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 545/2

آغاز: الاخروية فیضطر الانسان الى ترطیب الدماغ بلطائف المداعبات؛ انجام: و العاقل یکفیه الاشارة و الجاهل لا ینتفع بالف عبارة

خط: نسخ، کا: احمد بن ابراهیم، تا: یک شنبه 21 جمادی الاول 1155 ق؛ افتادگی: آغاز؛ مقابله شده؛ جلد: چرم زرد، 3 گ (58 ر - 60 ر)، اندازه: 15 × 21 سم [مؤيد: 2 - 44]

لغز قاموس / معما / عربی

loqaz-e qāmās

میرزا محمد هادی، قرن 11 قمری

mīrzā mohammad hādī (17 c)

از میرزا محمد هادی. در الذريعه لغزی از مولی محمد هادی نزیل مشهد خراسان آمده به نام «لغز جعفر و صدر» و شرح آن نیز از سید صادق اعرجی و از محقق قمی یاد شده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 511/17 - طباطبائی

آغاز: لمیرزا محمد هادی باسم قاموس غفر له. ایها الاخ التقى النقي الذكي الزكي... اخبرنی عن شیء مرکب من خمسة اعضاء و خمسة عشر اجزاء و ثلثة اصول ثالث الاصول اول اصوله و اول الاصول بناء علی بعض الاصول ثانی اصوله

بی کا، تا: 1085 یا 1065 ق؛ در حاشیه ص 393 - 394 اشعاری است از صائب، شاهدای نیشابوری، بابا افضل کاشی و یک قطعه مستزاد (بدون نام شاعر)؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 1 ص (198 ر)، 21 سطر، اندازه: 14/5 × 19 سم [ف: 22 - 213]

لغز القانون / معما / عربی

lugaz-ul qanun

شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری

šeyx-e bahā ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)

وابسته به: القانون في الطب؛ ابن سینا، حسین بن عبد اللّه (370 - 428)

تاریخ تأليف: شوال 1000 ق (موافق جمله «لغز طبیبان بی عدیل») مختصری است در معما از برای کتاب «قانون» ابن سینا با به کار بردن اصطلاحات طبی و هندسی نگاشته شده است. (احمد اشکوری)

آغاز: بسمله یقول الاقل الانام بهاء الدين محمد العاملي ایها الاصحاب الكرام و الاخوان العظام ان لی حبیبا جالینوسی المشرب بقراطی المطلب مسیحی الانفاس فلسفی...

[الذريعة 334/18 و 336؛ سرگذشت شیخ بهائی 107]

شرح و حواشی:

1- شرح لغز القانون؛ رازی، محمد سلیم (- 11)

2- شرح لغز قانون؛ شیخ بهائی ملک الاطباء، محمد تقی (- 1285)

3- شرح لغز القانون (ترجمه)؛ زنجانی، ابراهیم بن ابو الفتح (- 1351)

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1182/22

آغاز: برابر؛ انجام: و مرکبات الثنائيات، تم اللغز في شهر شوال سنة ألف و اثنین من الهجرة و تاریخ اتمامه لغز طبیبانه بی عدیل.

نسخه اصل: فرهنگستان علوم آذربایجان باکو، ش M 140 (8201)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ مصحح، محشی؛ 1 ص (74) [عکسی ف: 3 - 415]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/85

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ 3 ص (187 - 188) [مختصر ف: - 698]

3. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 18878/6

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبد الكريم بن شیخ عز الدين محمد انصاری استر آبادی، تا: سلخ ذیقعده 1026 ق؛ افتادگی: انجام؛ 2 ص، 12 و 15 سطر، اندازه: 13 × 19 سم [ف: 2 - 288]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1935/3

آغاز: برابر؛ انجام: و مرکباته الثنائيات تاریخ اتمامه لغز طبیبانه بی عدیل = 1002

خط: نستعلیق، کا: محمد امین بن رحمة اللّه دولت آبادی، تا: 1030 ق؛ محشی باید از خود بهایی باشد؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 1 گ (53 ر - 53 پ)، 19 سطر (7 × 13)، اندازه: 13 × 19 سم [ف: 8 - 552]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9500/9

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: فضل اللّه بن مسعود، تا: 1047 ق؛ جلد: تیماج، 3 گ (17 پ - 19 ر)، 21 سطر، اندازه: 11 × 20 سم [ف: 30 - 172]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 278/12

خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: ربیع الاول 1050 ق؛ جلد: تیماج، ابعاد متن: 7 × 19، اندازه: 7/5 × 23 سم [سنا: ف: 1 - 135]

7. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 124/19

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1053 ق؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 11 - 927]

8. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5906/5

آغاز: برابر

بی کا، تا: 1067 ق؛ جلد: میشن، 2 گ(11 پ - 12 ر)، 33 سطر، اندازه: 23 × 35/2 سم [ف: 9 - 99]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10799/29

آغاز: برابر؛ انجام: عادل بسائط مقادیر النبض و مرکباته الثنايات

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد ابراهیم نصیری، تا: 1097 ق؛ جلد:

تیماج مشکی، 1 ص (485 پ)، اندازه: 18/5 × 31 سم [ف: 27 - 222]

10. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 723/3

آغاز: برابر؛ انجام: و ان زدت علی احدهما مسطح آخره عادل بساط مقادیر النبض و مرکباته الثنائيات

خط: نسخ، کا: فتح علی، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 2 گ (97 ر - 98 پ)، 6 سطر، اندازه: 15/5 × 21 سم [ف: 2 - 381]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2353/3

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6 - 457]

11. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1390/3

آغاز: برابر؛ انجام: عاذل بسائط مقادیر النبض و مرکباته الثنايات تم اللغز.

بی کا، تا: محتملاً قرن 12؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 2 ص (11 - 12)، 21 سطر (7/5 × 14)، اندازه: 12/5 × 19/5 سم [ف: 9 - 402]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3514/21

کا: محمد رضا، تا: 11 جمادی الثاني 1105 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 2 ص (264 - 265)، سطور چلیپا (12 × 20)، اندازه: 18 × 25 سم [ف: 12 - 2527]

14. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2426/6

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتاب خانه حوزه علمیه امام صادق اردکان، ش 132. دو معماست از شیخ بهائی و یک معما از پدر وی حسین بن عبد الصمد عاملی و جواب شیخ بهائی در معمای پدرش و جوابی از شیخ عبد الصمد برادر شیخ بهائی در جواب پدرش. تذکر: نام اثر و مؤلف با تطبیق آغاز نسخه تعیین شد؛ کا: سه شنبه 11 ربیع الاول 1129 ق؛ 5 گ (68 - 72) [عکسی ف: 7 - 29]

15. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4614/2

آغاز: برابر؛ انجام: فصل عدد.

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد شفیع بن بهاء الدين محمد حسینی، تا: 1165 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، سطور چلیپا (11 × 14)، اندازه: 17 × 25 سم [ف: 14 - 3547]

16. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3280/16

آغاز: برابر؛ انجام: و مرکباته الثنائيات و تاریخ اتمامه لغز طبیباته بی عدیل

کا: عطاء اللّه بن محمد زکی اصفهانی، تا: 1173 ق؛ محشی از مؤلف؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 3 ص (227 - 229)، اندازه: 11 × 15/5 سم [ف: 10 - 897]

17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16244/44

آغاز: برابر؛ انجام: و ان زدت آخرهما مسطح آخره عادل بساط مقادیر البيض و مرکباته الثنائيات تم اللغز في شهر شوال الف و اثنین من الهجرة و تاریخ اتمامه لغز طیباته بی عدیل فانه اذ سقط لفظ عدیل یبقی التاريخ الف و اثنین.

خط: نستعلیق، کا: سید محمد حسینی همدانی، تا: حدود قرن 13؛ محشی با نشان «منه»؛ 1 ص (209 پ)، 17 سطر (7/5 × 13) [ف:41 - 257]

18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12144/23

آغاز: برابر؛ انجام: عادل بسائط مقادیر النبض و مرکباته الثنايات و تاریخ اتمامه لغز؛ قد تم.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ با آداب مطالعه ملا حامد غفاری و غیره در حاشیه؛ 1 گ (133)، 17 سطر، اندازه: 11 × 15 سم [ف: 30 - 620]

19. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13096/18

آغاز: برابر؛ انجام: عادل بسایط مقادیر النبض و مرکبات الثنائيات، صورة خطه... تم اللغز.

خط: نستعلیق، کا: ابو القاسم حسینی فرزند میرزا عزیز، تا: قرن 13، جا: تهران؛ کل رساله در 15 سطر آمده؛ 1 گ (121)، 15 سطر، اندازه: 12 × 15 سم [ف: 33 - 179]

20. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5825/3

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا، 14 سطر (7 × 13)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 16 - 99]

21. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6690/2

خط: نستعلیق، کا: حسن حسینی، تا: 25 رجب 1268 ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 14 گ (27 پ - 40 پ)، اندازه: 10/5 × 16/5 سم [ف: 20 - 204]

22. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 364/41

کا: علی بن احمد رشتی، تا: 1269 ق، جا: یزد؛ جلد: تیماج، 19 سطر، قطع: جیبی [نشریه: 2 - 180]

23. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5879/6

خط: نسخ، کا: محمد رضا حسینی تنکابنی، تا: 1290 ق؛ جلد: تیماج، 14 سطر (5 × 13)، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 16 - 120]

24. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1057/5

آغاز: برابر؛ انجام: مقادیر النبض و مرکباته الشانيات. تمت.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 4 گ (4 - 7)، 20 سطر (7/5 × 14)، اندازه: 11/5 × 18 سم [ف: 3 - 1447]

25. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4843/8 - 24/143

آغاز: برابر؛ انجام: و ان زدت علی احدهما مسطح آخره عادل بسائط مقادیر النبض و مرکباته الثنائيات تم

در آخر تاریخ تأليف رساله سال 1021 در مشهد مقدس ذکر شده؛ خط: نستعلیق، کا: یحیی حسنی لاریجانی، تا: شعبان 1313 ق، جا: تهران؛ جلد: تیماج، 2 گ، 13 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 6 - 3454]

26. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 430/3

آغاز: برابر؛ انجام: آخره عادل بسایط مقادیر النبض و مرکباته الثنائيات

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی با نشان «منه رحمه اللّه»؛ جلد: تیماج، 1 گ، 20 سطر، اندازه: 12/5 × 20/5 سم [ف مخ: 1 - 408]

27. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1988/4

آغاز: برابر؛ انجام: بالعل و الحسد لصارت الهزة بعض الازهار.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 2 ص (78 - 79)، اندازه: 16 × 20/5 سم [ف: 9 - 698]

28. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 22673/1

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: علی محمد حسینی، بی تا؛ مصحح، مقابله شده، محشی وسیله سلمان شاه بن محمد امین، مهر: «عبده علی محمد الحسيني»؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 4 ص، 13 سطر (7/5 × 17) [ف: 3 - 825]

29. کرمانشاه؛ نجومی؛ شماره نسخه: 6 مجموعه بدون شماره

کا: محمد طاهر بن محمد صالح، تا: بین سال های 1277 - 1263 ق [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1 - 271]

30. کرمانشاه؛ نجومی؛ شماره نسخه: 5 مجموعه بدون شماره

کا: محمد طاهر بن محمد صالح، بی تا، 1227 - 1263 ق [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1 - 271]

31. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 15 - د/668/5

آغاز: برابر؛ انجام: و ان زدت علی احدهما سطح آخره عادل بساط مقادیر النبض و مرکباته الثنائيات.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 3 گ، 7 سطر (7/5 × 14/5)، اندازه: 15 × 21/5 سم [ف: 2 - 253]

32. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1 - 2189/5

آغاز: برابر؛ انجام: من المزاجات فان زدت علی اخریه انواع الرسوب حصل عدد کل من المراطبات و المخففات و ان زدت علی احدهما مسطح اخره عادل یسایط مقادیر النبض و مرکباته اثنائیات (گ 38 پ)

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 1 گ (38 - 38 پ)، اندازه: 15/5 × 21 سم [ف: 11 - 467]

لغز قلم / ادبیات / عربی

loqaz-e qalam

اصفهان؛ روضاتی، سید محمد علی؛ شماره نسخه: 2/21

آغاز: بسمله. ن و القلم ما یسطرون، ان هذا تذكرة لقوم یعقلون یا من فاق في البراعة سألتني عن وصف البراعة؛ انجام: بعد ماوقب غواسق الظلم. صلی اللّه علیه و آله و صحبه و سلم نقله العبد القليل و لم یفهم و هو علی المدعو بنیازی، اوصله اللّه الى الصمد من الصنم، في اوایل شهر ربیع الثاني سنه 955 بمدرسه دار الشفاء (در اواسط رساله از السلطان ابن السلطان بن ابی المظفر یعقوب بهادر خان یاد کرده است)

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: اوایل ربیع الثاني 955 ق، جا: مدرسه دار الشفاء؛ کاتب بالای صفحه اول این رساله نوشته است: مولانا جلال دوانی؛ 4 گ (207 پ - 210 پ)، اندازه: 12 × 17 سم [نشریه: 5 - 140]

لغز الكافية = اللغز النحوية / معما / عربی

lugaz-ul kāfīya = lugaz-un naħwīyya

شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری

šeyx-e bahā ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)

معما و لغزی کوتاه درباره مسایل نحوی است که برای تمرین و ممارست ذهن طراحی شده است.

آغاز: بسمله اما بعد الحمد و الصلوة فیقول الفقير الى رحمة ربه الغني محمد المشتهر ببهاء الدين عاملی عفی اللّه عنه یا من صرف في مطالعة النحو اياماً و خاض فیه شهوراً و اعواماً اخبرنی عن اسم ثنائی الاحاد...

انجام: و مما اختص به هذا الاسم الخماسي الحروف من الغرايب انك اذ انقصت من حروفه حرفین بقی حرف واحد و هذا من اعجب العجائب انتهی کلامه اعلی اللّه مقامه تمت

[الذريعة 336/18]

شرح و حواشی:

1- زهر الحديقة = شرح لغز النحو؛ سرکانی، محمد صادق بن محمد علی (- 11)

2- المجموع المفرد في شرح لغز الكافية؛ امام الحرمين همدانی، محمد بن عبد الوهاب (- 1303)

3- شرح لغز النحو

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 278/36

خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، ابعاد متن: 7 × 19، اندازه: 7/5 × 23 سم [سنا: ف: 1 - 136]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18458

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج [رایانه]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1182/21

آغاز و انجام: برابر

نسخه اصل: فرهنگستان علوم آذربایجان باکو، ش M 140 (8201)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ مصحح، محشی؛ 2 ص (72 - 73) [عکسی ف: 3 - 415]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5906/4

آغاز: برابر

بی کا، تا: 1067 ق؛ جلد: میشن، 1 گ (11 ر - 11 پ)، 33 سطر، اندازه: 23 × 35/2 سم [ف: 9 - 99]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10799/28

آغاز و انجام: برابر

کا: محمد ابراهیم نصیری، تا: 1097 ق؛ جلد: تیماج، 2 گ (484 پ - 485 ر)، اندازه: 18/5 × 31 سم [ف: 27 - 222]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3864/2

بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 4 ص (60 - 63)، 23 سطر (13 × 18)، اندازه: 17 × 22 سم [ف: 12 - 2842]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5825/1

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا، 59 گ، 14 سطر (7 × 13)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 16 - 99]

8. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 293

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 4 گ، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 3 - 75]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6481/3

خط: نسخ، کا: علی بن عبد اللّه، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 18 سطر (6 × 13)، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 16 - 275]

10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13096/17

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ابو القاسم حسینی فرزند میرزا عزیز، تا: قرن 13؛ با قلم خوردگی؛ 1 گ (121)، 25 سطر، اندازه: 15 × 20/5 سم [ف: 33 - 178]

11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16244/46

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: سید محمد حسینی همدانی، تا: 1255 ق؛ محشی؛ 2 گ (210 پ - 211 ر)، 29 سطر (9 × 15) [ف: 41 - 258]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15455/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد مهدی بن محمد کاظم، تا: 1274 ق؛ محشی با نشان «12»؛ جلد: تیماج، 2 گ (102 ر - 103 ر)، 18 سطر (9/5 × 14/5)، اندازه: 16 × 22 سم [ف: 39 - 268]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5879/8

خط: نسخ، کا: تنکابنی گلیجانی، حسن بن محسن، تا: دو شنبه 27 محرم 1290 ق، جا: مدرسه فخریه؛ جلد: تیماج، 14 سطر (5 × 13)، قطع: بغلی، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 16 - 120]

14. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3263/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: حسین موسوی کابلی، تا: 1293 ق؛ 2 گ، 15 سطر، اندازه: 17 × 22 سم [ف مخ: 4 - 1657]

15. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 313/14 ج

آغاز: برابر

کا: املشی، تا: 1305 ق، جا: املش؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: - 1218]

16. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 133

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 3 گ (348 - 350) [ف: 2 - 442]

17. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 99/5

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 3 گ (141 پ - 143 ر)، اندازه: 10 × 15 سم [ف: - 76]

لغز الكشاف / معما / عربی

lugaz-ul kaššāf

شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری

šeyx-e bahā ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)

معمایی است که شیخ بهایی ظاهراً برای نام تفسیر کشاف زمخشری انتخاب نموده است. در الذريعة با عنوان لغز الكشاف آمده و صاحب الذريعة آورده که محمد مهدی بن علی اصغر قزوینی معاصر حر عاملی نیز شرحی بر آن نوشته است.

آغاز: ایها الصاحب الزكي والفاضل الذكي اخبرنی عن اسم واحدی الآحاد ثنائی العشرات ثلاثی المآت رباعی الحروف ان نقص منه حرف واحد بقی حرف واحد و هذا عجیب و کله في الارض و لرأسه مع رجله في کف الخضيب و مسماه رفیق شفیق.

انجام: حروفه ثلاثة، لکن ان حذف منه حرف واحد، بقی واحد. و هذا من الغرائب و ان ضعف منه حرف واحد، صار ستة احرف. و هذا من اعجب العجائب، تم

[کتاب شناسی شیخ بهائی 509؛ الذريعة 18/336]

شرح و حواشی:

1- شرح لغز الكشاف؛ زنجانی، ابراهیم بن ابو الفتح (- 1351)

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ذیل 101

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: حیدر بن علی بن اسماعیل بن عبد العالي هاشمی عاملی کرکی، تا: 1072 ق؛ محشی با نشان «5»؛ جلد: تیماج، 2 گ (42 پ - 43 ر)، 15 سطر (6/5 × 11)، اندازه: 12 × 19/5 سم [میراث شهاب: س 13 ش 3 و 4 - 126]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22527

آغاز: برابر؛ انجام: خاتم المجتهدين بهاء المله و الدين العاملي

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1097 ق [رایانه]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15080/2

آغاز: برابر؛ انجام: و ان اصفی الى کلام الايمانيين قطب و کش لطع قصاع الفلاسفة شغله و عادته و هم من بین...

شامل برگ نخست است و مشخص نیست چند برگ افتادگی دارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 1 گ (56 پ)، 19 سطر (9 × 13)، اندازه: 11/5 × 16 سم [ف: 38 - 206]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16244/45

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: سید محمد حسینی همدانی، تا: 4 محرم 1255 ق؛ 1 ص (210 ر)، 15 سطر (9/5 × 12/5) [ف: 41 - 258]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5879/7

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1290 ق؛ جلد: تیماج، 14 سطر (5 × 13)، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 16 - 120]

لغز لوامع ربانی / کلام و اعتقادات / عربی

loqaz-e lavāme -e rabbānī

علوی عاملی، احمد بن زین العابدين، - 1054 قمری

alavī āmelī, ahmad ebn-e zayn-ol- ābedīn (- 1645)

وابسته به: لوامع ربانی در رد شبهات نصرانی؛ علوی عاملی، احمد بن زین العابدين (- 1054 ق)

لغز ادبی است برای نام کتاب «لوامع ربانی» با اشاره به موضوع و بعضی از مباحث آن.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7591/2

آغاز: بعد حمد اللّه علی آلائه و الصلاة علی محمد و آله... أيها الاخوان نبؤوني باسم کتاب، فیه آیات محکمات؛ انجام: و یصیر عدد علامات الامتلاء بحسب الأوعية ان أضفت ثانیه اليه عند المحققين.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 8 گ (155 پ - 162 ر)، اندازه: 14/5 × 21/5 سم [ف: 19 - 404]

لغز مرقوم / ریاضیات / فارسی

loqaz-e marqūm

ظهیر الدين محمد ابراهیم، ق 11 قمری

zahīr-od-dīn mohammad ebrāhīm(- 17 c)

تاریخ تأليف: 1070 ق

رساله ای در عرفان نظری که با اشعاری به عنوان شاهد مثال و با نثری مسجع نگاشته شده است. مؤلف در مقدمه خود یا براعت استهلالی مباحثی از ریاضی و منطق را یاد می کند و سپس مطالبی از فلسفه و هندسه و اندازه مساحت پاره ای از اشکال هندسی و خواص اعداد را می نگارد و بعد مسائلی از نجوم می پردازد.

آغاز: بسمله، الحمد لله الاول بلا اول کان قبله و آخر بلا آخر یکون بعده

انجام: گفتم که الف، گفت دگر گفتم هیچ ** در خانه اگر کس است یک حرف بس است

[فهرستواره منزوی 2694/4 با عنوان «ریاضی» و ناشناس، 803/7]

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 56/9

آغاز و انجام: برابر

در فهرست با عنوان «رساله ای در بعضی از مباحث فلسفی و ریاضی» و ناشناس آمده؛ خط: نستعلیق و نسخ خوش، کا: شرف الدين بن عبد الواحد انصاری، تا: 23 محرم1113 ق؛ با سر لوح، دارای چهار جدول؛ 58 ص (194 - 251)، 10 سطر، اندازه: 8 × 15 سم [ف: 1 - 48]

2. تهران؛ ملک، شماره نسخه: 1517/4

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: ساغری مذهب، 7 سطر [ف: 5 - 282]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12158/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق،کا: محمد زنجانی، تا: سه شنبه 14 ربیع الثاني 1266 ق؛ مجدول، محشی؛ 32 گ (54 - 85)، 7 سطر، اندازه: 8 × 14 سم [ف: 30 - 644]

لغز منظوم / شعر / فارسی

loqaz-e manzūm

ناشناخته:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8914/32

آغاز: چیست آن هم نفس که هر ساعت ** با تو گوید ز علم غیب اسرار / آگه از حال مهر و کار سپهر ** واقف از سر لیل و کار نهار؛ انجام: نام وی قلب وقت و عکس من است ** عمر او را بهار تا به بهار

بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن مذهب، 1 ص (234)، اندازه: 12/3 × 23/6 سم [ف: 29/1 - 315]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9258/27

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 1 گ (76 ر) [مختصر ف: - 261]

اللغز النحوية - لغز الكافية

اللغز و الاعراب = الغاز الاعراب / ادبیات / عربی

al-lugaz wa-l i rāb = algāz-ul i rāb

راشد، ابو نصر حسین

rased, abu-nasr-e- hoseyn

کتابی است جامع و مفید و مشحون به نکات و دقایق لطیف ادبی و لغوی در شرح الغاز و اعراب ابیات مشکل شعرای مختلف عرب به ترتیب حروف تهجی تأليف امام ابو نصر حسین الراشد که با فحص بلیغ در مدارک و مآخذ موجود متأسفانه معلوم نشد کیست و در چه زمانی می زیسته است. مؤلف در کتاب حاضر به تأليف دیگر خود «کتاب الحروف» و «شرح اللمع» اشاره کرده است.

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6841

آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمين و صلی اللّه علی سید المرسلين... اما بعد فانی اطال اللّه بقا و ادام عزك و نعماك و حرس نفسك و علاك لما وقفت علی شریف منزلتك و منیف رتبتك و علو همتك؛ انجام: ضمیر فاعل من العلا و المعنى انه لعلوقه بالعلی و هو اکتساب المفاخرة لسحده (کذا) اليها النهار و المسافهى دابه ابدا فاسمعا ما اقول و عیا و اللّه اعلم.

خط: نسخ جلی، بی کا، تا: شعبان 1060 ق؛ واقف: درة السلطنه ملک زاه کوثر، آبان 1326؛ جلد: میشن، 50 گ، 23 - 24 سطر (13/7 × 20/3)، اندازه: 21 × 30 سم [ف: 12 - 12]

2. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 504

آغاز: الحمد لله رب العالمين... اما بعد فانی أطال اللّه بقاك و أدام عزك... لما وفقت علی شریف منزلتك و منیف رتبتك و علو همتك؛ انجام: و لعل البالغ العاقل لا یقوم بحفظ العشرة فما فوق و قد ینقطع بهما ذو النفس القوية و العدم في العلوم العربية...

تذکر: نام کتاب و مؤلف به استناد نسخه استان قدس ش 6841 تعیین شد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 131 گ، 17 سطر، اندازه: 12 × 18 سم [ف: 2 - 367]

اللغز و حله / معما / عربی

al-lugaz wa ħall-u-h

عاملی، حسین بن عبد الصمد، 918 - 984 قمری

āmelī, hoseyn ebn-e abd-os-samad (1513 - 1577)

شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری

šeyx-e bahā ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)

شیخ حسین بن عبد الصمد عاملی پدر شیخ بهائی لغزی را خطاب به فرزندش طرح کرد و حل آن را از وی خواست، شیخ بهائی نیز از آن را پاسخ گفت.

آغاز: أيها الولد المويد بالاکرام و الاعزاز الموفق في حل المعميات و الألغاز أخبرني عن اسم آخر أوله آخر الحروف و ثانی آخره بهذا الوصف معروف قلبا

[الذريعة 414/1 و 18 و 334]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 920/4

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ محشی؛ 17 سطر [ف: 5 - 215]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7550/10

خط: نستعلیق چلیپا، کا: تنکابنی، محمد بن ابو الفتح، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 28 سطر (10/5 × 20/5)، اندازه: 16/5 × 28 سم [ف: 16 - 624]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1182/23

آغاز: برابر انجام: ثانية ینتهی القيل و القال.

نسخه اصل: فرهنگستان علوم آذربایجان باکو شماره 140 M (8201)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ مصحح، محشی؛ 1 ص (74) [عکسی ف: 3 - 415]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1935/4

آغاز: برابر؛ انجام: و بثانی نائية ینتهی القايل و القال.

خط: نستعلیق، کا: محمد امین بن رحمة اللّه دولت آبادی، تا: 1030 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 1 ص (54 ر)، 19 سطر (7 × 13)، اندازه: 13 × 19 سم [ف: 8 - 552]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4900/45

آغاز: برابر؛ انجام: یبتدی السؤال و بثانی ثانیه ینتهی القيل و القال

خط: نسخ، بی کا، تا: 1079 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 1 ص (124 پ)، 25 سطر (15 × 29)، اندازه: 23 × 35 سم [ف: 14 - 73]

6. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1390/2

آغاز: برابر؛ انجام: یبتدئ المنام و طرفه الاخر ینتهی الكلام.

بی کا، تا: محتملاً قرن 12؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 1 ص (10)، 21 سطر (7/5 × 14)، اندازه: 12/5 × 19/5 سم [ف: 9 - 402]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5923/6

خط: نستعلیق، کا: یوسف، تا: 1106 ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 17 - 313]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13777/10

کا: محمد کاظم، تا: 20 ربیع الثاني 1114 ق؛ خط چلیپایی، مجدول؛ جلد: گالینگور، 8 ص (46 - 53) [ف: 37 - 315]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3455/210

بی کا، تا: بین 1063 تا 1141 ق؛ جلد: تیماج، 1 ص (294)، اندازه: 15/5 × 33 سم [ف: 10 - 1359]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3280/15

آغاز: برابر

کا: عطاء اللّه بن محمد زکی اصفهانی، تا: 1173 ق؛ با اشکال هندسی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 1 ص (226)، اندازه: 11 × 15/5 سم [ف: 10 - 896]

11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13338/17

آغاز: برابر؛ انجام: و لم یتمیز الحنطة عن بعض الثمار اوله بالعراق و آخره بالشام.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی؛ 2 گ (290 پ - 291 ر)، 13 سطر، اندازه: 8/5 × 14 سم [ف: 33 - 591]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13096/19

آغاز: برابر؛ انجام: و بعضه في اليسار مکین و بطرف آخره یبتدی المقام و بطرف الآخر ینتهی الكلام.

خط: نستعلیق، کا: ابو القاسم حسینی فرزند میرزا عزیز، تا: قرن 13؛ 1 گ (121)، 6 سطر، اندازه: 5 × 15 سم [ف: 33 - 179]

13. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12144/24

آغاز: برابر؛ انجام: و بطرف آخره یبتدی المقام و بطرفیه الآخر ینتهی الكلام.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی؛ 1 گ (134)، 22 سطر، اندازه: 3 × 13 سم [ف: 30 - 620]

14. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4220/7

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1280 ق [ف: 13 - 3195]

15. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2700/31

آغاز: برابر؛ انجام: و بثلث ثالثه یبتدی السوال و بثانی ثانیه ینتهی القيل و القال للشیخ الاعظم... و اوصیائه المرضيين و اولاده الطيبين الطاهرين

خط: نستعلیق، کا: ابو القاسم، تا: 1287 ق، جا: تهران؛ 1 ص (115)، 21 سطر (7/5 × 14)، اندازه: 10/5 × 16/5 سم [ف: 13 - 158]

16. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23510

آغاز: کتب الشيخ الجليل شیخ حسین بن عبد الصمد؛ انجام: موصوفا و لکان کل فقیر بسواد...

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: روغنی [رایانه]

17. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7013/7

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 1 ص (37 پ)، 20 سطر (9 × 15)، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 16 - 429]

18. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6285/3

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 1 ص، 15 سطر (6 × 11/5)، اندازه: 10 × 17 سم [ف: 16 - 235]

19. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2909/15

خط شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 1 گ (120 ر و پ)، اندازه: 14/8 × 21/3 سم [ف: 6 - 163]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 879/7 - طباطبائی

آغاز: برابر

کا: محمد بن میرزا محمد حسینی، بی تا؛ در کنار صفحه 37 حاشیه ای است بر پاسخ شیخ بهائی و توضیح سخنان او بدون ذکر نام نویسنده: «قوله رباعی الاعضاء ای حروف الاسم اربعه: ثلاثی الاجزاء ای جملة تنقسم ثلثه من غیر کسر. اثنا عشری الاصول...»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 2 ص (18 - 19)، اندازه: 12 × 20/2 سم [ف: 23- 167]

اللغز و المعما = لغز یوم الخميس و شهر ربیع الاول و... / معما / عربی

...al-lugaz wa-l mu ammā = lugaz-u yawm-il xamīs wa šahr-i rabī-il awwal wa

هروی، محمد تقی بن حسین علی، 1217 - 1299 قمری

heravī, mohammad taqī ebn-e hoseyn--alī (1803 - 1882)

آغاز: بسمله، اما بعد حمد اللّه العالم بما في الضمائر، الواقف بما في السرائر فیقول... اخبرونی معاشر الاخوان عما اصفه لکم من الزمان و المكان و خلص الاحباب و الاخوان و ما یهوی اليه قلبی في کل زمان، فاقول: کنت ذات یوم مع جمع من خیار الابرار...

1. تهران؛ نور بخش؛ شماره نسخه: 559/6

آغاز: برابر؛ انجام: و لعن اعدائهم من الاولين... رب العالمين.

بی کا، تا: 1268 ق؛ 3 ص (157 - 159) [ف: 2 - 204]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3713/6

آغاز: برابر؛ انجام: و الحمد لله رب العالمين.

خط: نسخ، کا: تبریزی، محمد علی بن محمد حسین، تا: 1313 ق؛ جلد: مقوا، 2 ص (46 - 47)، 21 سطر (10 × 15)، اندازه: 17 × 22 سم [ف: 12 - 2713]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14994/5

آغاز: برابر؛ انجام: و هنا شیء ظریف رزقنا اللّه الوصول الى جنابه و جعلنا من خدام ابوابه بحق محمد مهبط الوحي و التنزيل و آله الهادين الى سواء السبيل...

بی کا، بی تا؛ محشی؛ 1 گ (209)، 26 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 37 - 658]

لغز و مغالطه = الغاز و مغالطه / معما / فارسی

loqaz va moqālete

گیلانی، ابو الحسن بن حسین، ق 14 قمری

gīlānī, ab-ol-hasan ebn-e hoseyn(- 20 c)

تاریخ تأليف: 1304 ق

چند شعر و مثال نحوی است از بزرگان علماء ادب که به طور لغز و معما سروده شده و چند مغالطه منطقی، که در این رساله در دو «باب» گزارش داده می شود: 1. الغاز نحوی؛ 2. مغالطات منطقی. لغز و مغالطه به عبارت عربی با نام سازنده آن آورده شده پس از آن ترجمه می شود و با عناوین «جواب» توضیح داده می شود.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3841/1

آغاز: عبد ممتحن ابو الحسن گوید که این رساله صدق مقاله در دو باب بیان می شود باب اول در الغاز نحویه است؛ انجام: و بهمین قواعد حل جمیع مغالطات می شود

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج، 35 (5 پ - 39 ر)، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 10 - 225]

لغز ها و معما ها / معما / فارسی

loqaz-hā va mo ammāhā

تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 122/12

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ قطع: وزیری [نشریه: 6 - 683]

لغز ها و معمیات = الغاز و معمیات / معما / فارسی

loqaz-hā va mo ammīyāt = alqāz va mo ammīyāt

آرانی کاشانی، محمد علی بن محمد حسن، 1177 - 1244 قمری

ārānī kāšānī, mohammad alī ebn-e mohammad hasan (1764 - 1829)

معما هایی است در بعضی از اسماء مانند محمد، احمد، علی، آدینه، الهام، ابل، و جز آن. این معما ها فصل چهارم از یکی از کتاب های مؤلف بوده است و پایان آن در نسخه حاضر ناقص می باشد.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 621/11

آغاز: فصل چهارم در ذکر بعضی الغاز و معمیات، معما باسم سامی و نام گرامی محمد (صلی الله علیه و آله و سلم)

نسخه اصل: کتاب خانه مجلس شورای اسلامی - تهران؛ بی کا، تا: با تاریخ 1237 ق؛ 6 گ (408 - 413) [عکسی ف: 2 - 244]

لغز یوم الخميس و شهر ربیع الاول و... - اللغز و المعما

لغزیه / معما / عربی

loqazīyeh

کاشانی، عبد الوهاب بن محمد حسین، ق 13 قمری

Kāšānī, abd-ol-vahhāb ebn-e mohammad hoseyn(- 19 c)

محل تأليف: تبریز

درباره سخن فقهاء «في طائر یطیر بلاجناح یبیض البطاح» ساخته است.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1297/2

آغاز: بسمله... الحمد لله الذي هدانا بحل المشكلات؛ انجام: و لانعبد بذکره...

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن آلبالویی، 20 سطر [ف: 5 - 258]

لفظ / عرفان و تصوف / فارسی

lafz

خوئی، مصطفی بن محمد، ق 13 قمری

xūll, mostafā ebn-e mohammad(- 19 c)

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2572/2

آغاز: بدان که هر ذره از ذرات موجودات مجلاء جمال با کمال اوست

کاتب = مؤلف، تا: 1252 ق؛ اهدایی: محمد جواد علمیه؛ جلد: تیماج، ابعاد متن: 5/5 × 14، اندازه: 8 × 16/5 سم [ف: 4 - 1347]

لفظ /- عربی

lafz

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 807/6

در «مقدمه» و «تنبیه» و «خاتمه»؛ بی کا، بی تا؛ 7 گ (58 پ - 64 ر) [ف: 5 - 188]

لفظ جلاله - تحقیق در معنی لفظ جلاله

لفظ الجلالة / اسماء اللّه / عربی

lafz-ul jalala

در بیان اختلاف نحویین و دیگران در لفظ جلاله (اللّه) و این که آیا علم است برای ذات واجب الوجود یا صفت، با دو مقدمه در آغاز درباره معنی علم و صفت و معنی توحید، پس از آن بیان دلایل موضوع از جهت علمی و وصفی. این رساله «العجالة في تحقیق مصداق الجلالة» شیخ علی بن الحسين کربلائی نیست که بنا به گفته الذريعه (

222/15) فارسی می باشد و این رساله عربی است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4404/4

آغاز: اعلم أنه قد اختلف علماء العربية في لفظ الجلالة هل هو علم للذات المقدسة أو صفة؛ انجام: فلا یبطل القول بالجنسية و لهذا لا تثبت العلمية به الابادعاء...

خط: نسخ، کا: محمد جعفر بن تاج الدين علی موسوی عاملی خادم، تا: 1122 ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، اندازه: 12 × 18 سم [ف: 12 - 7]

اللفظ الجوهري في رد اغلاط الجوهري / لغت / عربی

lafz-ul jawhri fi radd-i aalat-il jawhri

سیوطی، عبد الرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری

soyūtī, abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18793

آغاز: بسمله و به نستعین و لتسمعن من الذين اوتو الكتاب؛ انجام: و اللّه المستعان و علیه التكلان... محمد و علی اله وصحبه و سلم

خط: نسخ، کا: غلام محی الدين، تا: قرن 12 [رایانه]

لفظ «چلبی» / متفرقه / عربی

«lafze «čalabī

ابن کمال پاشا، احمد بن سلیمان، - 940 قمری

ebn-e kamāl pāšā, ahmad ebn-e soleymān (- 1534)

رساله کوتاهی است درباره لفظ «چلبی» که مؤلف آن را از اسماء الهي می داند و دراین باره توضیحات می دهد و شواهدی از کتب و اقوال علما می آورد

[لغت نامه دهخدا، ماده (کمال پاشا زاده - 16362/11؛ سرکیس 227/1 و 228]

قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 190/3

آغاز: رسالة من رسائل کمال پاشا زاده رحمة اللّه علیه الحمد لله الذي علم الانسان مالم یعلم و الصلوة علی سیدنا محمد سید العرب و العجم و علی آله و اصحابه نیابیع العلوم و الحكم... اعلم ان لفظ چلبی بالتحریك اسم من اسماء اللّه تعالی کالرحمن و الرحيم؛ انجام: اولئك هم الكفرة الفجرة و هذه الاعتقاد خطأ عظیم اعوذ باللّه ان اکون من الجاهلين تمت

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوا، 2 گ،، 13 سطر، اندازه: 16 × 21 سم [ف مخ: 1 - 238]

اللفظ المحرر في معرفة العمل بالربع المستر / هیئت / عربی

lafz-ul muharrir fī ma rifat-il amal-i bi-r-rub -il mustar

در هیئت و در سی «باب».

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3071/1

آغاز: بسمله، الحمد لله حق حمده و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد خیر خلقه، اما بعد فهذه موسومة باللفظ المحرر في معرفة العمل بالربع المستر و هی مرتبة علی 30 باباً متوالیه الباب الاول في تسمية رسومه؛ انجام: و اقسامه علی ذلك الظل فما کان فهو عمق ذلك المنخفض و النجعل ذلك آخر الرسالة و صلی اللّه علی سیدنا محمد و آله و سلم خط: نسخ، کا: ابو الصلاح محمد قطری قاضی، تا: قرن 11 و 12؛ مجدول؛ کاغذ: استانبولی، جلد: میشن، 4 گ (2 پ - 5 پ)، 25 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 6 - 198]

لفظ الملفوظ - لطائف اشرفی في بیان طوایف صوفی

اللفظ الواحد علی اشیاء كثيرة بمفهومات متخالفة متشابهة او غیر متشابهة فهو متفق / فلسفه / عربی

al-lafz-ul wāḥid alā ašyā’-in katīra bi-mafhūmāt-in muta xālafat-in mutašābiha aw gayr-a mutašābiha fa huwa mutafiq

ابن سینا، حسین بن عبد اللّه، 370 ه - 428 قمری

ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e abd-ol-lāh (981 - 1038)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 227/30 - ف

نسخه اصل: روان کوشکو ش 2042؛ کا: عبد الرحمن بن علی بن موید، تا: ربیع الاول و ربیع الثاني 888 ق، جا: شیراز [فیلمها ف: 1 - 438]

لقاء اللّه /عرفان و تصوف / عربی و فارسی

leqa -ul lah

ملکی تبریزی، جواد بن شفیع، - 1343 قمری

malekī tabrīzī, javād ebn-e šafi (- 1925)

رساله عرفانی مختصر و مشهوری است در بیان لقاء اللّه و سلوك الى اللّه تعالی که مورد توجه سالکان قرار دارد.

آغاز: بسمله حمدله و بعد در قرآن مجید زیاده از بیست جا عبارت لقاء اللّه و نظر بر خداوند وارد شده و هکذا در تعبیرات انبیاء و ائمه علیهم السلام

انجام: و نوع منها لازم بجهة نفسه و ماهیته فهو الذي یجب تنزیه موجده عنه و الحمد لله اولاً و آخراً و ظاهراً و باطناً

چاپ: توسط انتشارات مصطفوی قم به چاپ رسیده است.

[الذريعة 377/18؛ نسخه های منزوی 1344/2؛ مكتبة امیر المؤمنين 592/2]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2092

آغاز: برابر؛ انجام: فما یوجد فیه من صفات الواجب فهو لیس من صفاته من حیث الامكان.

خط: نسخ و نستعلیق، کا: عبد الحميد متطبب ملقب به ملک الاطبا، تا: 14 جمادی الثاني 1337 ق؛ مصحح؛ تملک: حسین بن اسحاق رضوی فاطمی قمی؛ جلد: مقوایی، 35 گ، 18 سطر، اندازه: 17/5 × 22 سم [ف: 6 - 108]

2. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 510/1 - 3/130

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، کا: حسن بن محمد مهدی گلپایگانی، تا: 20 رمضان 1350 ق، جا: کنجد جان من قری گلپایگان؛ 47 گ، 20 سطر، اندازه: 12/5 × 20 سم [ف: 6 -3454]

3. قم؛ گلپایگانی، شماره نسخه: 1219 - 7/119

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: حسن بن علی رضوی قمی، تا: جمادی الاول 1356 ق؛ 46 گ، 15 سطر، اندازه: 17 × 21 سم [ف: 6 - 3454]

لقط المرجان في اخبار الجان / کلام و اعتقادات / عربی

luqat-ul marjān fi a xbār-il jān

سیوطی، عبد الرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری

soyūtī, abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506)

وابسته به: آکام المرجان في احکام الجان؛ شبلی، محمد بن عبد اللّه (712 - 769)

نویسنده می گوید این کتاب مختصری است از کتاب «اکام المرجان في احکام الجان» قاضی بدر الدين سبکی. اصل کتاب درباره جن و ذکر وجود آن ها و خلقت آن ها ست و نیز اعمالی که آن ها می کنند و بالاخره یک سلسله امور غریبه دیگر. سیوطی از آن کتاب پس از اختصار و حشو و زاید این کتاب را فراهم آورده است با فهرست: 1. ذکر وجودهم؛ 2. ذکر ابتداء خلقهم؛ 3. ذکر اکلهم و شربهم؛ 4. ذکر مساکنهم؛ 5. ذکر تکلیفهم؛ 6. ذکر روایتهم للحدیث؛ 7. ذکر عقابهم و ثوابهم؛ 8. ذکر موتهم؛ 9. ذکر القرين؛ 10. ذکر الوسوسه؛ 11. ذکر صرعهم للانس؛ 12. ذکر اختطافهم الانس؛ 13. ذکر طعنهم للانس؛ 14. ذکر اصابتهم الانس بالعین؛ 15. ذکر ما یعتصم به منهم؛ 16. ذکر ایذانهم؛ 17. ذکر استراقهم للسمع؛ 18. ذکر تصفیدهم في رمضان؛ 19. جامع من اخبار الجن؛ 20. جامع من اخبار الشيطان

چاپ: بیروت، محقق: مصطفی عبد القادر عطا، دار الكتب

العلمية، 333 ص، 1406 ق.

[الاوقاف العامة موصل 33/2]

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 891

آغاز: بسمله و به نستعین الحمد لله الحنان المنان و الصلوة و السلام علی سیدنا؛ انجام: مکتوب حسبی اللّه و کفی سمع اللّه لمن دعا لیس وراء اللّه

خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 13؛ کاغذ: کشمیری، جلد: تیماج مذهب، 119 گ، 17 سطر (10 × 14)، اندازه: 14/5 × 20/5 سم [ف: 8 - 398]

اللقطة / فقه / عربی

al-luqata

مدرس یزدی، حسن بن محمد علی، - 1262 قمری

modarres-e yazdī, hasan ebn-e mohammad alī (- 1846)

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2083/2

آغاز: بسمله اختلف الاصحاب رضوان اللّه تعالی علیهم فیما یجده الانسان في الخربات المجهولة الاهل

کامل؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 13 گ (121 - 133)، 22 سطر (8/5 × 15)، اندازه: 11 × 20 سم [ف: 4 - 1154]

اللقطة / فقه / عربی

al-luqata

گلپایگانی، زین العابدين، 1218 - 1289 قمری

golpāygānī, zayn-ol- ābedīn (1804 - 1872)

شرحی است بر کتاب اللقطه یکی از متون فقهی که ظاهراً الروضة البهيه شهید دوم باشد

گلپایگان؛ کتاب خانه حجة الاسلام گلپایگانی؛ شماره نسخه: 106/14

آغاز: کتاب اللقطة الظاهر من اهل اللغة ان اللقطة بالسکون أو بالفتح أيضاً علی مذهب غیر الخليل لا یطلق الا علی المال الملقوط؛ انجام: فیکون غاصباً و ادلة سماع قول ذی اليد لا یشتمل ید الغاصب

کا: زین العابدين گلپایگانی، تا: 1262 ق؛ جلد: تیماج، 61 گ (246 ر - حاشیه 306 پ)، اندازه: 15 × 22 سم [کتاب خانه های گلپایگان: ف: - 79]

اللقطة = الالتقاط = شرح شرایع / فقه / عربی

al-luqata = al-iltiqāt = š.-i šarāyi

رشتی، حبیب اللّه بن محمد علی، 1234 - 1312 قمری

raštī, habīb-ol-lāh ebn-e mohammad alī (1819 - 1895)

وابسته به: شرایع الاسلام في مسائل الحلال و الحرام؛ محقق حلی، جعفر بن حسن (602 - 676)

تاریخ تأليف: جمادی الاول 1271 ق

شرح استدلالی و مفصل است و هر کدام در یک «مقدمه» و چند «مقصد» با عناوین «التقاط» بیان شده اند. در ابتدای کتاب لقطه «مطارح انظار» شیخنا الاستاد بر این رساله اطلاق شده است. اکثر نوشته های نام برده شرح شرایع الاسلام است ولی این دو کتاب (وقف و غصب) به عنوان شرح بر کتاب مزبور نیستند.

آغاز: الحمد لله... بعد فهذه ملتقطات من مطارح انظار شیخنا الاستاذ طال بقائه مادام المراد في الامتداد اودعتها في هذه الاوراق متزودا به في الدين یوم المعاد کتاب اللقطة و فیه مقدمة و مقاصد...

[الذريعة 285/2 و 385/2 و 57/16]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9639

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: مقوایی، 50 گ، اندازه: 15 × 21/5 سم [ف: 25 - 28]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 37465

آغاز: برابر؛ انجام: وکیلا او فضولا او ضمیما عنه الغسل حاشا فافهم کما یعتمدون علی قول الوكيل علی قول الفضول تمت رسالة

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: مقوا، 71 گ، 20 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [اهدائی رهبر: 3 - 153]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5379/2

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قرمز، 73 گ (348 پ - 420 ر)، اندازه: 14 × 20 سم [ف: 14 - 168]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2398

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 12 گ، 21 سطر، اندازه: 15/4 × 26 سم [ف: 1 - 386]

5. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 22525

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مهر: احمد بن محمد رضوی «العبد المذنب احمد الرضوي»؛ جلد: مقوا، 118 گ، 21 سطر (9 × 15)، اندازه: 15/5 × 22/5 سم [ف: 3 - 724]

6. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 504/2

بی کا، تا: 1271 ق؛ قطع: وزیری [ف: - 282]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7642

آغاز: برابر؛ انجام: و لعل ما ذکرنا هو السر في اطلاق الاصحاب هنا فان ما ذکره السيد من التفصيل لیس علیه شاهد في کلمات العلماء هذه آخر ما قرأنا عند الاستاذ دام ظله في باب الوقف و یتلوه باب الاجارة.

کتاب های، لقطه، نکاح، غصب و وقف را شامل است؛ خط: نسخ، کا: محمد صادق بن محمد علی کرونی اصفهانی، تا: 1277 ق؛

مهر: «عبده محمد رحیم بن محمد هادی بن محمد صالح 1291» (بیضوی)؛ جلد: تیماج مذهب، 317 گ، 21 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 26 - 136]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6711

نسخه ما از وصیت است تا قضاء و شهادات؛ خط: نسخ، کا: محمد جعفر بن ملا علی محمد رشتی، تا: 24 ذیحجه 1284 ق؛ جلد: تیماج، 205 گ، 33 سطر (12 × 21)، اندازه: 21 × 31 سم [ف: 16 - 343]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20695

آغاز: بسمله، حمدله کتاب الوقوف و الصدقات؛ انجام: و لعل ما ذکرنا هو السر في اطلاق الأصحاب... لیس علیه شاهد في کلمات العلماء.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج مذهب، 90 گ، 21 سطر، اندازه: 14/5 × 21 سم [اهدائی رهبر: 3 - 82]

10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14986/2

آغاز: برابر؛ انجام: و الفرق في اعتماد الناس علی فعل غاسل الثوب و قوله بین کونه وکیلا و فضولا او منهیا عن الفعل حاشا خانهم کما یعتمدون علی قول الوكيل کذلك علی القول الفضول.

خط: نسخ، بی کا، تا: جمادی الثاني 1303 ق، جا: نجف اشرف؛ محشی با نشان «م»؛ جلد: مشمع، 62 گ (112 پ - 173 پ)، 23 سطر (10 × 15)، اندازه: 15/5 × 20/5 سم [ف: 37 - 667]

11. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 510

آغاز: غصب و الكلام في موضوعه و احکامه و لواحقه ففیه مقاصد المقصد الاول في بیان المراد به في المقام و ذکر اسبابه المشتمل علیها کتب الاعلام التقاط کلمات المتقدمين و الاصحاب...؛ آغاز لقطه: برابر؛ انجام: اترك الفرق في اعتماد الناس علی فعل غاسل الثوب و قوله بین کونه وکیلا او فضولا اومنهیا عن الغسل حاشا فافهم کما یعتمدون علی قول الوكيل کك علی قول الفضول

خط: نسخ، بی کا، تا: جمادی الاول 1305 ق؛ از روی نسخه اصل استنساخ شده، در این نسخه تاریخ پایان کتاب غصب 1271 عنوان شده؛ جلد: تیماج مذهب، 200 گ، 23 سطر، اندازه: 19 × 23 سم [ف مخ: 4 - 1427]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5309

آغاز: بسمله. حمدله. و صلی اللّه علی محمد و آله الطاهرين. کتاب القضاء و مقاصده ثلاثه؛ انجام: بان یخلف الزوج علی عدم موت الام کذالك تم تقسیمان تركة الام نصفین کما لولم یکن لها ولدا اصلا و یکون تركة الابن لابیه الى هنها جف قلمه الشريف

تنها کتاب قضاء، لقطه، غصب وقف را دارد؛ خط: نسخ، کا: محمد حسین رشتی، تا: 14 رجب 1307 ق؛ جلد: تیماج، 205 گ، 2 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 16 - 225]

13. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11643

آغاز: بسمله، حمدله کتاب الوقوف و الصدقات التقاط الوقف لغة الحبس و التحبيس؛ انجام: فیعمل بظاهر اليد الى ان یعلم خلافه و هو واضح و اللّه العالم بحقائق الأمور و الأحكام و له الحمد... و آله الأمجاد [انجام وقف: «و لعل ما ذکرنا هو السر في اطلاق الأصحاب هنا فان ما ذکر السيد من التفضيل لیس علیه شاهد في کلمات العلماء». آغاز غصب: «بسمله، حمدله... کتاب الغصب و الكلام في موضوعه و احکامه و لواحقه.»]

خط: نسخ، کا: میرزا محمد بن علی اکبر خوانساری، تا: سه شنبه 21 جمادی الاول 1323 ق؛ با دو سرلوح، مجدول؛ واقف: حسن فرید محسنی، شهریور 1354؛ جلد: مقوای روغنی، 210 گ، 21 سطر، اندازه: 15 × 24/5 سم [ف: 21/1 - 137]

14. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25503

آغاز: التقاط اذا قسم الشريكان؛ انجام: ان التقسيم من حیث الاجتهاد...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام [رایانه]

15. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 504/3

بی کا، بی تا؛ قطع: وزیری [ف: - 282]

16. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1451/2

در مقدمه و چند مقصد از روی گفته استاد «ملتقطات من مطارح انظار شیخنا الاستاد» که گویا شیخ مرتضی باشد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی با نشان «منه عفی عنه»؛ جلد: میشن، 92 گ (79 پ - 170 پ)، 19 سطر، اندازه: 16 × 22 سم [ف: 5 - 268]

اللقطة / فقه / فارسی

al-luqata

اشرفی مازندرانی، احمد

ašrafi-ye māzandarānī, ahmad

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7547/2

خط: نستعلیق، کا: ملا شکر اللّه بن ملا رضا قلی مازندرانی شاگرد اشرفی، بی تا؛ جلد: تیماج، 70 گ (51 - 120)، 20 سطر (8/5 × 14)، اندازه: 11 × 17/5 سم [ف: 16 - 621]

القطة العلم / گوناگون - عربی

loqatat-ol elm

امام الحرمين همدانی، محمد بن عبد الوهاب، - 1303 ه قمری

(1886 -) emām-ol-harameyn-e hamedānī, mohammad ebn-e abd-ol-vahhab

آغاز می کند به این که «لقطه» را بر سه گونه دانسته اند: لقطه انسان، لقطه حیوان و لقطه مال. و من این جا از گونه چهارم آن که اشرف آن ها ست، یعنی لقطه علم سخن می گویم. و این را از کتاب های اصحاب بیرون کشیده «القطة العلم» نامیدم. بخش بندی نشده.

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 2140 - عکسی

آغاز: الحمد لله الذي علی بحوله، و دنی بطوله. و جل و عز في قوله... اما بعد، فیقول الفقير الى رحمة الودود، ابن تاج الحاج و النجم الوهاج، عبد الوهاب الهمداني محمد المشتهر بین اصحاب بابن داود؛ انجام: او نقول الحبس غیر الرجوع.

خط: نستعلیق شکسته تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ نسخه به مسوده اصلی می ماند؛ 24 ص (8 - 31) [عکسی ف: 1 - 334]

لقلق الكيل في کشف رموز فسوة الفصيل» - اشارات الكليل في کشف رموز منظومة فسوة الفصيل

لقمات / عرفان و تصوف / فارسی

laqamāt

در سیر و سلوک به فارسی با عنوان های: لقمة، لقمة.

قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 718/7

آغاز: کشکولی که لقماتش لطیفه ربانیه را قوت بخشد...

بی کا، تا: قرن 13 [ف: - 125]

لکتور لانگاژ / - فارسی

lektor lāngāž

تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 375 بخش 3

عکس نسخه اصلی است. جلد سوم؛ بی کا، بی تا؛ ترجمه واژه به واژه است [ف: - 155]

لکه گیری / متفرقه / فارسی

lakkeh gīrī

رساله ای است در پاک کردن جامه از لکه و آلودگی ها. گزیده ای است از رساله کندی در نه «اصل».

آغاز: بسمله، در معرفت پاک کردن جامه و غیره. علامة الشيرازي کندی را در این علم رساله ایست بعضی از آن در نه اصل یاد کردیم. اصل اول جامه سفید بهر چه پالاید بسر که و شیر شتر...

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4093/3

آغاز: برابر؛ انجام: اصل نهم. اگر خواهند که آهن زنگ بر نیاورد، سیه کرده بمالند و اگر سفیده تخم مرغ با روغن بگدازند و بجوشانند و کارد بدان مالند زند (خوانده نشد) اگر بجامه افتد بروغن گاو آلوده کنند گرم و با غلا بشویند

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 2 گ (243 پ - 244 پ)، 17 سطر (7 × 15)، اندازه: 13 × 22 سم [ف: 11 - 90]

لگاریتم / ریاضیات / اردو

logārītm

حافظ، کمال الدين صاحب

hāfez,kamāl-od-dīn sāheb

رساله ای در لگاریتم همراه با جداول استخراج آن است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25010

آغاز: بسمله، حمد بی عدد واحد بی مثل کو سزد هی اور درود بی شمار؛ انجام: لو کارثم کی علامت... اور عمل... اعداد لو کارثم... الحمد اللّه که کتاب فیض... نکو طبع شد. بازلو کار ثم

خط: نستعلیق، کا: میر بن علی، تا: 1268 ق، جا: دار الخلافه شاه جهان آباد؛ محشی؛ اهدایی: رهبری، اسفند 1376؛ جلد: گالینگور، 24 گ، 14 سطر، اندازه: 20 × 30 سم [اهدائی رهبر: 9 - 163]

لگاریتم (جدول) / ریاضیات / فارسی

logārītm (jadāvel)

تبریزی، مصطفی بن حسن، ق 14 قمری

tabrīzī, mostafā ebn-e hasan(- 20 c)

نام ترسیم کننده جداول در آغاز آن نیامده اما از صدر نسخه فوائد که در پایان همین دفتر است فهمیده می شود که این جداول را نیز همان تبریزی رسم کرده است. در صدر صفحه اول جدول نوشته: «جدول تسهیل جیب من رصد الفرنگ»، ابتدا جداول «جیب» است و پس از آن جدول تسهیل ظل است «از رصد فرنگی» و در ادامه جداول نشان دهنده درجات بعد آفتاب و مشتری و دیگر ثوابت است از مراکز زمین و در انتها جداول درجات 12 موج است.

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6239/2

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ جلد: گالینگور، ص (... - 78)، 30 سطر، اندازه: 16/5 × 21/5 سم [ف: 19 - 208]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا [ف: 19 - 298]

لگاریتم / ریاضیات / فارسی

logārītm

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: بدون شماره

چند بحث و فائده است متعلق به جدول لگاریتم (شماره یکم)؛ بی کا، بی تا [ف: 19 - 298]

لگاریتم (جداول) / ریاضیات / فارسی

logārītm (jadāvel)

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3407/2

خط: نستعلیق، کا: میرزا محمد حسینی قاینی خوش نویس، تا: قرن 13 [ف: 6 - 400]

لگاریتم (جدول) / ریاضیات / فارسی

logārītm (jadāvel)

رساله ای کوتاه درباب جداول و محاسبات لگاریتم که با اصطلاحات و بیان قدیم نگاشته شده است.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3443/1

آغاز: الحمد لله... در باب جدول لگاریتم های اعداد صحاح الگاریتم های اعدادی واقعند مابین 1، 10، و 100 و هکذا در حالتی که غیر منطق باشند نمی توان رسم کرد در جدول؛ انجام: اما جدول لگاریتم های ظل تمام حاصل می کنند [...] تقریبات که صل همیشه در لگاریتم اظلال موافق نمره (32) و این فقره بجهة آنست که تفاضلات اظلال و تفاضلات اظلال تمام

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی؛ در ادامه محاسبات و معادلات و مسائل مختلف درباب لگاریتم آمده؛ جلد: تیماج مذهب، 34 گ، 13 سطر، اندازه: 12 × 18 سم [ف مخ: 2 - 544]

لگاریتم (جدول) / ریاضیات / فارسی

logārītm (jadāvel)

تهران؛ فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 117/2

بی کا، تا: 1264 ق؛ جلد: تیماج، 17 سطر (7/5 × 13)، اندازه: 15 × 21 سم [نشریه: 3 - 227]

لگاریتم اعداد (جدول) / ریاضیات / فارسی

logārītm-e a dād (jadval)

ریاضی، عبد اللّه، 1285 - 1358 شمسی

riyazi, abd-ol-lah (1906 - 1979)

بیست ورق است در لگاریتم اعداد؛ و دارای دو صفحه لاحقه است به زبان فارسی از میر سید محمد علی قائنی.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12112

آغاز: اعداد صحاح، لوگاریتم، تفاضل؛ انجام: و ع

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1369 ق؛ در آخر آن این عبارت به خط نستعلیق است: «... قد فرغت بمنه من ترقیم هذا الجدول الشريف و تصحیحه من کتب معتبرة علی قدر الوسع و الطاقة في... ربیع الاول من سنة 1369 و کتب بدار الخلافة... و انا العبد عبد اللّه و رسوله صلی اللّه علیه و آله» [میرزا عبد اللّه ریاضی چنین امضاء می کرده]، لاحقه به خط شکسته از میر سید علی قائنی، بیست ورق است در لگاریتم اعداد از میرزا عبد اللّه ریاضی تهرانی مازندرانی، و دارای دو صفحه لاحقه است به زبان فارسی از میر سید محمد علی قائنی. آغاز لاحقه: «بدان که مبدع و مخترع جداول لوگاریتم محاسبی بوده است در قدیم صاحب طبع سلیم»، انجام: «و بنا بر آن عمل از پنج و ده تجاوز کند و اللّه اعلم»؛ جلد: تیماج مشکی، 22 گ، اندازه: 15/5 × 25 سم [ف: 10 - 43]

للمرءة منیا ام لا (في تحقیق ان) / طب / عربی

lil-mar’at-i manīyyan am lā (fī taḥq7q-i anna)

جالینوس، 129 - 199 میلادی

jalinus (129 - 199)

رساله ای در تحقیق این که آیا زنان هم منی دارند یا نه، و وجود استدلال بر آن از مقالات جالینوس.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 360/7

خط: نستعلیق، کا: طبیب حموی، تا: 1007 ق [سنا: ف: 1 - 186]

لماذا اخاف الموت - دفع الخوف من الموت

لماذا یحس النائم من البرد ما لایحس اليقظان / طب / عربی

li-mada yahis-un_na im_min-al bard mala-yahisu-1 yaqzān

رازی، محمد بن زکریا، 251 - 313 قمری

rāzī, mohammad ebn-e zakarīyā (866 - 926)

همین نسخه را آقای دکتر نجم آبادی در کتاب خود (ص 226 - 228) عکسی چاپ کرده اند.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1987/6

خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن محمد باقر طبیب، تا: 1075 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 3 گ (89 پ - 91 ر)، 23 سطر (8/5 × 15)، اندازه: 12/5 × 22 سم [ف: 8 - 595]

لمپریز = اشتباهات / داستان / فارسی

lomparīz = eštebāhāt

مرتضوی، یوسف، ق 14 قمری

mortazavī, yūsof (- 20 c)

تاریخ تأليف: 14 رجب 1337 ق؛ محل تأليف: تبریز

ترجمه از فرانسه، نمایش نامه.

شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1403/2

خط: نستعلیق شکسته، کا: مرتضوی، یوسف، بی تا؛ 26 گ، اندازه: 19/5 × 31 سم [نسخه پژوهی: 1 - 42]

اللمحات / فلسفه / عربی

al-lamaḥāt

سهروردی، یحیی بن حبش، 549 ه - 587 ه قمری

sohravardī, yahyā ebn-e hebaš (1155 - 1192)

این رساله در ده مورد»، و هر مورد در چند «لمحه» ترتیب یافته: مورد 1. الايساغوجي، در نه لمحه؛ 2. الأقوال الشارحة، در نه لمحه؛ 3. باریر میناس، در چهار لمحه؛ 4. جهات القضايا، در پنج لمحه؛ 5. التركيب الثاني أي الحجج، در سه لمحه؛ 6. قیاس الخلف، در پنج لمحه؛ 7. أصناف ما یحتج به؛ 8. أصناف القضايا؛ 9. البرهان، در چهار لمحه؛ 10. المغالطات.

آغاز: و الحمد لواهب العقل بلا نهاية. اصلحنا بنورك یا ذا العرش. انك ولی الباقيات الصالحات. صل علی ملائکتك و انبیائك خصوصاً علی محمد و آله. و بعد فإن هذه لمحات في الحقائق علی غاية الايجاز، و لم اذکر فیه غیر المهم من العلوم الثلاثة

انجام: و نختم الكتاب بذکر اللّه تعالی رب العجائب. فسبحان الذي زلزل الارض فاستوی نوره الى العرش و الحمد لله الذي زلزل الارض فصعد من الارض سرجا و انوارا و اتصلت بالعرش فازدادت ثقلا و نورا. و لله الحمد رب السماوات و الارض رب العالمين. و صلی اللّه علی سیدنا محمد و آله اجمعین و سلم تسلیما کثیرا.

چاپ: بیروت، دار النهار، محقق امیل معلوف، چاپ اول، 156 ص، 1388 ق؛ نیز در مجموعه مصنفات شیخ اشراق، جلد چهارم، تصحیح نجف قلی حبیبی (تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی: 1380 (چاپ سوم))

[کشف الظنون 1560/2]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1677/1 - ف

نسخه اصل: لیدن 177. Cod. Or؛ بی کا، تا: محرم 721 ق [فیلمها ف: 1 - 625]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17009/1

آغاز:... فوق خلقه الحفي في لطفه... الباهر عمله، العالم بما تخفی الحوائج و الضماير؛ انجام: اللهم ارزقنا حسن العاقبه و حسن الخاتمه و وفقنا لحسن البشره... و صل اللهم علی محمد... الى یوم جزاء و الدين؛ انجامه: فرغ من مشقه مشقه کاتبه و مؤلفه محمد بهاء الدين عبد الحسن الخطي... في شهر ذی الحجه الحرام سنه 1058. اللهم وفق.

کا: بهاء الدين محمد بن عبد الحسين خطی، تا: ذیحجه 1058 ق؛ جلد: چرم، 155 ص (1 - 155)، اندازه: 10 × 20 سم [ف: 47/1 - 131]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15982/16

آغاز: اللمحة التاسعة هی ان الموجود ینقسم الى علة و معلول و العلة علی احد المفهومين هو ما یجب به وجود غیره؛ انجام: لتطابق الاعداد و الاوقات لما فسدو ما یکون فالتناسخ باطل.

بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 7 ص (225 - 231)، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 44 - 172]

4. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 601/1

خط: نسخ، بی کا، تا: 1308 ق؛ جلد: تیماج، 38 گ (2 پ - 39 ر)، 17 سطر (11 × 15)، اندازه: 17 × 21/5 سم [ف: - 338]

5. تهران؛ عبد العظيم؛ شماره نسخه: 628/1

آغاز: برابر؛ انجام: مکانها أو أخذها ما لیس بعلة علة و هذا مختص بقیاس الخلف و من علم ما قلناه سهل علیه التحرز، قد تمت.

خط: نسخ، کا: ید اللّه کجوری نظر پاک، تا: 1349 ق؛ 25 گ (1 پ - 25 پ)، 13 سطر، اندازه: 17/5 × 23 سم [ف: 2 - 476]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 117 عکسی و 122 عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: ثم مما یشاهد النفس من الامور الغيبية قد شرف

نسخه اصل: کتاب خانه واتیکان - بشماره 873؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ 100 گ، 13 سطر [عکسی ف: 1 - 115 و 119]

7. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6365 - 32/65

آغاز: برابر؛ انجام: فصل مشاهدة الصور ايضاً ممکن... فتعین ان کان مناماً و يؤول ان کان وحياً... النفس من الامور الغيبية قد شرف عکسی است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ نسخه کهنه ای است، مصحح؛ جلد: گالینگور، 100 گ، 13 سطر، اندازه: 21 × 30 سم [ف: 6 - 3454]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 114/2

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ قسمت ثانی ناتمام؛ 21 و 22 سطر، اندازه: 9 × 14 سم [ف: 2 - 58]

لمحات الانوار و نفحات الازهار / علوم قرآن / عربی

lamahat-ul anwar wa nafahat-ul azhar

ملاحی، محمد بن عبد الواحد، 549 - 619 قمری

malāhī,mohammad ebn-e abd-ol-vāhed (1155 - 1223)

مجموعه ای در فضایل و خواص قرآن کریم است که در آغاز به فضایل و خواص کلی پرداخته، سپس به تک تک سوره ها و آیات می پردازد. به طور کلی می توان گفت که مجموعه احادیث و روایات وارده در خصوص قرآن کریم، از دیدگاه اهل سنت، در این کتاب گرد آوری شده است در پایان کتاب بخشی به طرق و اجازات مؤلف اختصاص یافته که در آن به کتاب هایی که از آنان نقل شده و نیز به مشایخ مؤلف اشاره شده است و می توان فواید بسیاری درباره سلسله مشایخ و فقهای حنبلی مغرب به دست آورد که در هیچ منبع دیگری، حتی در منابع اختصاصی علمای مغرب، یافته نمی شود.

چاپ: بیروت، محقق: رفعت فوزی عبد المطلب، دار البشبئر الاسلامية، چاپ اول، 3 ج، 1418 ق.

[سیر اعلام النبلا 162/22؛ فهرس خزانة القرويين 4/3؛ کشف الظنون 1560/2؛ معجم المؤلفين 262/10؛ الوافي بالوفیات 680/4]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12222

آغاز: الحمد[للّه الذي هدانا بآلایات البينات] و الذكر الحكيم (الي الصراط) المستقيم... و بعد فانه لما کان کتاب اللّه تعالی ذی العر [ش المجيد]؛ انجام: اللهم اغفر لنا... و سلم تسليماً كثيراً كثيراً كثيراً

خط: مغربی ممتاز، کا: ابو البركات بن سلامه، تا: ربیع الثاني 606 ق؛ دارای سرلوح مذهب، کاتب نسخه که بی شک از خوش نویسان خط کوفی مغربی بوده است، نام خود را علاوه بر پایان نسخه، در پشت برگ آغازین نیز به خط درشت، با شنگرف نوشته و صورت «سماع» و اجازه ای را از نسخه اصل، از خط مؤلف نقل می کند که متأسفانه به دلیل آسیب های نسخه، چندان قابل خواندن نیست، تاریخ کتابت نسخه در رقم کاتب، با حروف ابجد به این صورت: «عام و. و» نوشته شده است که تبدیل آن به عدد چنین است: «606» و قراین دیگر که حکایت از حیات مؤلف در زمان نگارش نسخه دارد، مانند کلمات «وفقه اللّه بطاعته و اعزه بتقواه و نفعه بما نجز له» که درباره مؤلف، این تاریخ را قطعی می سازد، مصحح؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 176 گ، 25 سطر (14 × 21)، اندازه: 12 × 29/5 سم [ف: 31 - 33]

اللمحات في شرح اللمعات / عرفان و تصوف / فارسی

al-lamahāt fī š.-el loma āt

تبریزی شیرازی، یار علی بن عبد اللّه، ق 9 قمری

tabrīzī šīrāzī, yār alī ebn-e abd-ol-lāh(- 15 c)

وابسته به: لمعات؛ عراقی، ابراهیم بن بزرگمهر (610 - 688)

تاریخ تأليف: جمادی الاول 812 ق

در شرح لمعات فخر الدين ابراهیم بن شهریار عراقی در یک «مقدمه» دارای چهار «لمحه»: 1. بیان موضوع و مبادی و مسایل این علم؛ 2. بیان وجود حق سبحانه و تعالی و لوازم آن؛ 3. بیان غبب هویت و احدیت و واحدیت؛ 4. در مرآت الهيه و کونیه و در تحقیق آن که نزول تجلی الهي و مر او را درین مراتب مذکوره بین الاجمال و التفصيل است. پس از این مقدمه شرح آغاز می گردد و عبارت های متن پس از «قوله» بند به بند می آید و شرح می شود و عنوان های لمحه و تنبیه و سؤال و جواب هم دارد. در آن از «شیخ اکبر» محیی الدين محمد عربی و از «شیخ کبیر» صدر الدين محمد قونوی و از «شیخ مطلق» اوحد الدين حامد کرمانی و از «خواجه» فرید الدين عطار و از «مولانا» جلال الدين محمد رومی و از «حکیم» مجدود بن آدم سنائی غزنوی یاد شده است.

آغاز: حمد و ثنای بی حد و لایق سپاس بی قیاس، وجود مقدس خدائی را سزاست که... لهذا شیخ بزرگوار و یگانه أحرار، عالم عامل ربانی، و عارف عاشق صمدانی الشيخ فخر الملة و الدين ابراهیم بن شهریار العراقي، رحمة اللّه علیه بعد از تقلبات در أغوار قرب... رساله «لمعات» را که هر لمعه از آن بحریست... و شمه از حدایق عوارف شیخ أكبر و شیخ کبیر را در بیان منازل عشق و محبت بر نسق عجیب ساخته... و چون مآخذ و مشارب این رساله از أوكار أفكار، مرتفع... لیکن چون این ضعیف نحیف بقصور باع در باب کشف و اطلاع معترف بود، و بقلت بضاعت بنزد أهل این صناعت متصف... بعد از تقدیم إستخارت... بشرح «لمعات» شروع، افتاد و نام او را «لمحات» نهاد...

انجام: و چون قیود کثرت و اضافات و أحكام مراتب که بر عین وجود یگانه طاری شده بود، محو وفاتی شود همان وجود یگانه باقی ماند؛ و آن متعین مضاف که تعین و إضافتش عارضی بود بزوال عارض با آن وجود مطلق یگانه شود. تا ز خود بشنود نه از من و تو ** لیس في الدار نادیار

چاپ: در هامش اشعة اللمعات چاپ ایران دیده می شود

[نسخه های منزوی 1344/2؛ فهرستواره منزوی 803/7؛ دنا 8: 1072 - 1071 (20 نسخه)]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2261/1 - ف

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 9؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 121 گ (1 پ - 121 ر)، 16 سطر، اندازه: 8 × 13 سم [فیلمها ف: 1 - 659]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14390/2

آغاز:... هر زمان ز حمید کند آغاز، یعنی تجلیات مکرر نیست. قال م في الفصوص أن الحق - سبحانه - ما تجلی في صورة واحدة؛ انجام: آن که از نقباء اثنی عشر آن که جهل تنان آن که از سی صد و شصت آگاه از صلحاء امت و السلام

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9، افتادگی: آغاز؛ کاغذ: شرقی، 58 گ (18 - 75)، 13 سطر، اندازه: 8 × 11 سم [ف: 36 - 321]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10217

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ضیاء الدين طیب بن محمد بن علی شیر حنفی نیلانی، تا: ذیقعده 816 ق؛ مهر: ابو محمد ابن محمد رضا شیرازی به تاریخ 1140 ق؛ جلد: تیماج مذهب، 86 گ، 21 سطر، اندازه: 13 × 17/5 سم [ف: 32 - 259]

4. اصفهان؛ کتاب خانه های اصفهان؛ شماره نسخه: 15

آغاز و انجام: برابر

خط: تعلیق، کا: ضیاء الدين طیب بن محمد بن علی شیر حنفی النيلاني، تا: 10 ذیحجه 816 ق، جا: مکه مکرمه؛ مهر: أبو محمد بن مرحمت پناه مولانا محمد رضا شیرازی «أبو محمد بن مرحمت پناه مولانا محمد رضا شیرازی بتاریخ 9 ربیع الثاني - 1141»؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 86 گ، 21 سطر، اندازه: 13 × 18 سم [فهرست روضاتی: -42]

اصفهان؛ علامه روضاتی (کتاب خانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

همان نسخه بالا [نسخه پژوهی: 1 - 155]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3662 - ف

آغاز و انجام: برابر

نسخه اصل: فرخ ش 126؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواخر شعبان 826 ق [فیلمها ف: 2 - 217]

6. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 204 فرخ

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواخر شعبان 826 ق؛ در سه برگ آخر اشعاری از مثنوی و دعای سید محمد بخاری و اشعاری از همو؛ جلد: تیماج، 95 گ، 19 سطر (8 × 12)، اندازه: 12 × 16/5 سم [ف: 147]

7. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 71 - عکسی

بی کا، تا: 835 ق؛ واقف: سلطان محمود خان [نشریه: 2 - 278]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10046/1

آغاز: ارواح ایشان از کوس مواجید و عرفان مرتوی است؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 882 ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج سبز، 16 و 22 سطر، اندازه: 11/5 × 17 سم [ف: 32 - 59]

9. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4201

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 9 شوال 884 ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه، 120 گ، 15 سطر، اندازه: 11/8 × 16/9 سم [ف: 4 - 708]

10. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6549

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 91 گ، 16 سطر (9 × 12/5)، اندازه: 13/5 × 18/5 سم [ف: 5 - 480]

11. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 610

خط نستعلیق، بی کا، تا: گویا قرن 10؛ آغاز و انجام نو نویس [ف: - 24]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3303

آغاز: دانی چه حدیث می کند در گوشم یعنی در گوش قالب و قلب من بزبان حال و مقالت و بیان غمزه و اشارت می گوید قوله: عشقم که در دو کون مکانم نیست عنقای مغربم که نشانم بدید نیست عنقای مغرب سیمرغست ناظم ترجمانی؛ انجام: نطق بزبان قال و کامی بر من چشم ها و کامی باشارت ابرو ها قوله.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: پارچه ای، 173 ص، 19 سطر، اندازه: 14 × 28 سم [ف: 10 - 952]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3304

آغاز: از حیث معلوم نیست و تعین صور ایشان در علم حق سبحانه مستحیل است که محقول باشد لاستحاله قیام الحوادث بذات الحق سبحانه و لاستحاله ان یکون الحق سبحانه طرفا لسواه او فطرونا و از اینج است که حقایق نزد محققان اهل کشف؛ انجام: سخن گفتن و چون حدیث تو آید سخن دراز کنم سر من عرف اللّه طال لسانه ازین جا معلوم می شود سؤال اگر گویند بعضی از مشایخ گفته اند من عرف اللّه.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ این نسخه کامل تر از نسخه سابق است و تنها اوراقی از دیباچه و مقدمه لمعات و اوراقی از شرح لمعه 27 تا آخر را ندارد، مجدول، محشی، مصحح؛ کاغذ: ترکی، جلد: پارچه ای، 203 ص، 15 سطر، اندازه: 16 × 24 سم [ف: 10 - 953]

14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6073

آغاز: برابر؛ انجام: و اضافتش عارضی بزوال عارض بآن وجود مطلق یگانه متحد شود باز خود بشنود نه از من و تو.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 93 گ، 17 سطر، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 16 - 75]

15. اصفهان؛ جابری انصاری؛ شماره نسخه: 24/2

خط نستعلیق، کا: علی بن آقاسی انصاری، تا: 1282 ق [نشریه: 6 - 596]

16. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3198/10

آغاز و انجام: برابر؛ تمت اللمحات في شرح اللمعات بعون اللّه تعالی و حسن توفیقه. ای عشق دریغا که ترا صد حالست ** زین روی زبانم ز بیانت لال است / کفر تو ز ابروست و زان زلف سیاه ** اسلام تو خدست و جمالت خالست / اسم تو شریعتست و غیر تو گناه ** جان و دل من توئی دگر خود قالست

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ بدون تردید از آثار عهد صفوی است؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: چرمی، 49 گ، 46 سطر متن و حاشیه، اندازه: 14/5 × 23/5 سم [ف: 3 - 1175]

17. قم؛ گلپایگانی، شماره نسخه: 7777/4 - 52/117

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 16 گ، 18 سطر، اندازه: 14 × 19 سم [ف: 6 - 3455]

18. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 178 - عکسی

نسخه اصل: کتاب خانه ایاصوفیه شماره 1918؛ بی کا، بی تا [نشریه: 2 - 278]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 667

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ 147 گ، 12 سطر، اندازه: 11/5 × 20 سم [ف: 2 - 424]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1717 - ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1 - 176]

اللمحات في شرح اللمعات / عرفان و تصوف / فارسی

al-lamahāt fī š.-el loma āt

تبریز؛ ثقة الاسلام؛ شماره نسخه: بدون شماره /3

بی کا، بی تا [نشریه: 7 - 538]

اللمحات الملحقة باللمعات = الحدوث و القدم / کلام و اعتقادات / عربی

al-lamahāt-ul mulhaqa bi-l-lama āt = al-hudū wa-l qidam

دشتکی شیرازی، منصور بن صدر الدين محمد، - 948 قمری

daštakī šīrāzī, mansūr ebn-e sadr-od-dīn mohammad (1542 -)

وابسته به: اثبات الواجب القديم = صیت و صیدا؛ دوانی، محمد بن اسعد (830 - 908)

رساله مفصلی است در موضوع حدوث و قدم عالم است، و انتقاد از رساله یکی از دانشمندان معاصر مؤلف که نام ویرا ذکر نکرده (و محتملاً دوانی است) و فقط متن کلامش را نقل و انتقاد می کند. نام مؤلف هر چند در نسخه تصریح نشده اما به حدس قوی، نگارنده آن غیاث الدين منصور است. این رساله در فهرست چاپ جدید مجلس با عنوان «دلیل الهدي» آمده که خطاست و با نام هایی چون «الحدوث و القدم» و «حدوث العالم» و «اللمحات الملحقة باللمعات» به آن داده شده است.

آغاز: حمدا لاحد أيدنا بمحمد سیدنا سید اعلام الاسلام سند اهل الكلام في الكلام بالکلام غیاث الانام في الانام هادی قاطبة الانام الى دار السلام.

انجام: علی نهج الاستقامة و الهدي بحق محمد المصطفي و آله و صحبه مفاتیح الهدي و مصابیح الدجي و محاویج التقى.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6525/13

آغاز: من اصول الدين في حدوث العالم و انما اخترته من بین المباحث الاصولية لانه اصل عظیم یبتنی علیه کثیر من المسائل؛ انجام: برابر

در فهرست با عنوان «حدوث العالم» و ناشناس آمده؛ خط: نستعلیق، کا: محمد تبریزی معروف به برهان المنجمين، تا: 1042 ق؛ جلد: تیماج، 9 گ (101 ر - 109 ر)، اندازه: 17 × 25 سم [ف: 17 - 109]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1219/19

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ ریز، بی کا، تا: 1046 ق؛ جلد: تیماج، 23 سطر، اندازه: 12 × 25 سم [ف: 4 - 164]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 457

آغاز: برابر؛ انجام: و لو ساغ ما توهمه لساغ ابطال وجود الجسم بما اوهمه

در فهرست حاشية الزوراء دانسته ولی آغاز آن با اللمحات هماهنگ است نه حاشية الزوراء؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ واقف: ملا موسی؛ 14 گ، 13 سطر، اندازه: 12 × 19 سم [ف: 4 - 76]

4. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 559/2

آغاز: برابر؛ انجام: فانها لیست باضطرارية بل اختيارية فالمحذور المذكور عائد مع زوائد.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 11 گ (29 پ - 39 پ)، اندازه: 15/5 × 24 سم [ف: 2 - 403]

اللمحات من نفحات القدس / عرفان و تصوف / فارسی

al-lamahāt men nafahāt-el qodos

صدیقی، محمد عالم

sadīqī, mohammad ālam

اهدا به: ابو الفتح امام قلی محمد بهادر خان

کتابی است با عنوان های «لمحه، لمحه» که به اشاره خواجه احمد یسوی در رویا در دو «مقصد» نگاشته شده است: مقصد 1. بیان آیات و روایاتی که دلالت دارد بر جواز ذکر جهر؛ مقصد 2. بیان خوارق عادت، واردات و الهامات مشایخ سلسله جهریه که با حضرت خضر (علیه السلام) آغاز می گردد. مؤلف در این کتاب به شرح احوال و کرامات صوفیان ماوراء النهر پرداخته و از اشعار فارسی نیز استفاده نموده است.

آغاز: حمد و سپاس بی قیاس مر خداوندی را که عارفان درگاه احادیث از ادراک کمال او قاصر... اما بعد یقول العبد الفقير الى اللّه الغني...

چاپ: لاهور، مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان، 1406 ق [فهرستواره کتب فارسی 2257/3]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14008

آغاز: برابر؛ انجام: و مرقد شریف حضرت شیخ در ولایت انهار سمرقند در قریه قومی است... و از خاکساران و مشتاقان بسازی آمین رب العالمين.

خط: نستعلیق، کا: دوست محمد بن شاہ محمد غزیره کی، تا: جمادی الثاني 1056 ق؛ دارای یک مورد حاشیه با نشان «منه سلمه اللّه»، مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 165 گ، 21 سطر (10 × 17)، اندازه: 18 × 26 سم [ف: 35 - 471]

لمح البصر / کلام و اعتقادات، عرفان و تصوف / عربی

lamh-ul başar

نیر ممقانی، محمد تقی بن محمد، 1247 - 1312 قمری

nayyer-e mamaqānī, mohammad taqī ebn-e mohammad (1832 - 1895)

تاریخ تأليف: ظهر روز عرفه 1283 ق

در گزارش عبارت شیخ احمد احسایی (1166 - 1241 ق) که در پاسخ شیخ احمد بن صالح بن طوق قطیفی درباره «نفخ صور» نوشته بود. این قطیفی چند بار از پیشوای خود شیخ احمد احسایی پرسش هایی کرده، که در این فهرست به نام «القطيفيه» نشان داده شده اند.

[الذريعه 341/18 «لمح البصر»]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1854 - عکسی

آغاز: حمدله. صلاة و بعد، فیقول العبد الضعيف محمد تقی بن محمد بن حسین الشريف هذه نميقة لطیفه موسومة بلمح البصر في کشف عبارة للشیخ الاعظم... الشيخ احمد بن زین الدين الاحسايي؛ انجام: لئلا یخلوا هذا الكتاب من فايدة مهمة و الا فما کان یقصر حل الاشكال هذه المقدار من البسط و التفصيل. و السلام. فرغ من تسویده... محمد تقی بن محمد بن الحسين التبريزي الممقاني في ظهر یوم عرفة سنة ثلث و ثمانین و مأتين بعد الالف من الهجرة. حامداً مصلياً.

خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ تملک نگارنده نوشته 1283 ق پس بایستی یا به خامه نگارنده و یا نسخه برای نگارنده در همان سال نگارش نوشته شده باشد، با سرلوح، مجدول؛ 15 ص، 15 سطر (12 × 22)، اندازه: 21 × 30 سم [عکسی ف: 1 - 334]

لمحة الالبان في رضاع الصبيان / فقه / فارسی

lamhat-ul alban fi rida-issibyan

سبزواری، زین العابدين بن محمد علی، ق 13 قمری

sabzevārī, zayn-ol- ābedīn ebn-e mohammad alī(- 19 c)

رساله مختصری است در پنج «فصل» در احکام رضاع و شیر دادن در فقه شیعه که برای عوام الناس تأليف نموده است.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4780 - 24/80

آغاز: الحمد لله الذي اوجدنا من بین الاضلاع و النخاع و اخرجنا من اشدا...ع و البقاع و ارشدنا الى سبیل الارضاع؛ انجام: و صغيرة حرام می گردد بر آن زوجی که دخل کرده باشد با کبیره برای آن که به منزله مادر دختر می شود. مسئله سابعه رمز آن این است کب صماک کبیره نفر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ در پایان نسخه جداولی مشجر در شرایط رضاع و احکام آن، فسخ نکاح مستحبات شیر دادن، صفات حمیده و صفحات رذیله در شش برگ؛ 15 گ، 11 سطر، اندازه: 17 × 23 سم [ف: 6 - 3455]

لمح الملح / بدیع / عربی

lamh-ul milk

انصاری خزرجی، سعد بن علی، - 568 قمری

ansārī xazrajī, sa d ebn-e alī (- 1173)

اهداء به: المقتضي باللّه خلیفه وقت عباسی

کتابی است در تجنیس که مؤلف از مثال های گوناگون نثر و نظم برای بیان مطالب خویش بهره جسته است. مطالب کتاب از یک «مقدمه» که حاوی بیان اصطلاحات گوناگون ادبی است و بیست و هشت «باب» به ترتیب حروف تهجی «از حرف الف تا یاء» تشکیل یافته است.

آغاز: الحمد لله الذي خلق من ماء الحيوان انساناً و جعله لعین الحيوان انساناً و ملکه ارفع المراتب و اسلکه اوسع المذاهب و جعل المخلوقات طوع امره طباعاً... و بعد فاعذب الكلام بحاجة

[خريدة القصر و جريدة العصر: 28/5 - 106 (بخش عراق، ج 4)؛ فهرس المخطوطات المصورة: احمد الثالث، طوپ قاپوسرای، استانبول، 2344؛ کشف الظنون: 1560/2]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12876

آغاز: برابر؛ انجام: في الحصن قالوا والیا ** بالحق یقضی کعلی / قلت لهم أتعجبوا ** من أمره و هو علی

خط: نسخ، بی کا، تا: نیمه نخست قرن 9؛ مصحح؛ تملک: عدوی شافعی به تاریخ 1022 ق، حاج حسین؛ مهر: «محمد طاهر» (بیضی) به تاریخ ربیع الاول 1238؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مذهب، 99 گ، 15 سطر (9 × 12/5)، اندازه: 12/5 × 16/5 سم [ف: 32 - 669]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2183

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6 - 229]

لم (رسالة) / فلسفه / عربی

lima (r.)

ارسطو، 384 - 322 ه قبل میلاد

arastu (- 384 - -322)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23200

آغاز: بسمله و به نستعین، هذه رساله منسوب الى ارسطاطالیس؛ انجام: من الصبح الى الطلوع... تم بعون اللّه.

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن [رایانه]

اللمع / نحو /عربی

al-lama

ابن جنی، عثمان بن جنی، 300 - 392 ه قمری

ebn jennī, osmān ebn-e jennī (913 - 1003)

بر پایه آرای استادش ابو علی فارسی شیعی تدوین کرده است.

چاپ: قاهره، عالم الكتب، محقق: حسین محمد محمد شرف، چاپ جدید، 363 ص، 1398 ق.

شرح و حواشی:

1- شرح اللمع في النحو؛ عوتی، اسعد بن نصر

مشهد؛ مدرسه آية اللّه خوئی؛ شماره نسخه: 378

کامل؛ بی کا، تا: قرن 6 و 7؛ یکی از بهترین نسخه های شناخته شده این کتاب در جهان [اوراق عتیق: 1 - 251]

اللمع = لمع يسيرة في الحساب = مقدمة في علم

الحساب / ریاضیات / عربی

al-lama = lama -un yasīra fi-l hisāb = muqaddamat-un fi ilm-il hisāb

ابن هائم، احمد بن محمد، 753 ه - 815 قمری

ebn-e hāem, ahmad ebn-e mohammad (1353 - 1413)

رساله در علم حساب است. پس از گفتاری در اعداد اصلیه مرتب است بر سه «باب»: 1. ضرب الصحيح في الصحيح (در چهار فصل)؛ 2. في القسمة (یک فصل)؛ 3. في الكسور.

آغاز: بسمله. حمدله. صلاة. و بعد فهذه لمع يسيرة في فن الحساب یضطر الى معرفتها من یرید شروع في علم الفرائض نافع ان شاء اللّه...

انجام: و علی هذا القياس و في هذا القدر كناية لمن وفقه اللّه تعالی

چاپ: قاهره، مطبعة بولاق، 18 ص، 1241 ق.

[کشف الظنون 1562/2؛ معجم المؤلفين 137/2؛ هدية العارفين 120/1؛ الاوقاف العامة الموصلي 198/3]

شرح و حواشی:

1- شرح اللمع في الحساب؛ سبط ماردینی، محمد بن محمد (826 - 907)

2- شرح اللمع في الحساب؛ دری، زین العابدين

1. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1995/7

آغاز: برابر

خط: تحریری، کا: حسن ظهیر بن فاضل ظهیر حسینی کور سرخی، تا: پنج شنبه 9 جمادی الاول 964 ق، جا: کرمان؛ 11 گ، اندازه: 12 × 18 سم [ف: 3 - 162]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6566/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: بهاء الدين محمد بن حسین بن عبد الصمد جباعی حارثی همدانی، تا: 969 ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 17 گ (115 پ - 131 ر)، اندازه: 10/5 × 16 سم [ف: 20 - 130]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3021/5 - ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 2 - 29]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13747/8

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 10؛ مقابله شده با نشان «بلغ»، مصحح، محشی؛ 16 گ (118 - 133)، 15 سطر، اندازه: 7 × 13 سم [ف: 34 - 735]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13294/1

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: شوال 1056 ق؛ مجدول؛ اندازه: 8/9 × 16 سم [ف: 18 - 149]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15166/7

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد صادق لاهیجی، تا: قرن 13؛ مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج، 11 ص (35 - 45)، 25 سطر مورب (14/105)، اندازه: 16/5 × 21/5 سم [ف: 38 - 507]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9228/3

آغاز: برابر؛ انجام: فاضرب بسط المقسوم في مخرج الخمس و بسط الثاني في مخرج النصف و الثلث الحاصل الاول و هو خمسة...

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 23 گ (151 پ - 173 پ)، 15 سطر، اندازه: 10 × 16/5 سم [ف: 24 - 26]

7. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 465 - عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: او عکس. قسم الخمسة عشر من الستين. فالجواب ربع. و اللّه اعلم. و باللّه التوفيق، و صلی اللّه علی سیدنا محمد و آله و صحبه و سلم تسلیما...

اصل نسخه: ترکیه؛ خط: نسخ تحریری، بی کا، بی تا؛ 15 گ، 15 سطر [عکسی ف: 2 - 235]

لمعات - سراج المنير

اللمعات - انتخاب حل التقويم

لمعات - دیوان کرهرودی

لمعات - اقالیم سبعه

لمعات / عرفان و تصوف / فارسی

lama āt

عراقی، ابراهیم بن بزرگمهر، 610 - 688 ه قمری

erāqī, ebrāhīm ebn-e bozorgmehr (1214 - 1290)

وابسته به: السوانح في العشق = سوانح العشاق غزالی، احمد بن محمد (- 520)

تاریخ تأليف: 669 - 672 ق

در مراتب عشق به روش «سوانح العشاق» غزالی، با نثری ادبی و ابیاتی از شعر که مؤلف در هنگامی که در روم از درس «فصوص الحكم» قونوی بهره مند می شده، نگاشته است. در بیست و هشت «لمعه»: 1. بدان که اشتقاق عاشق و معشوق از عشقست؛ 2. سلطان عشق خواست که خیمه کنت كنزاً مخفياً...؛ 3. عشق هر چند خود به خود می دید خواست که در آئینه نیز جمال بر کمال معشوقی خود مطالعه کند...؛ 4. غیرت معشوقی آن اقتضا کرد که عاشق غیر او را دوست ندارد؛ 5. محبوب در هر آینه هر لحظه روی دیگر نماید؛ 6. نهایت این کار آنست که محب محبوب را آئینه خود بیند...؛ 7. عشق در همه ساریست ناگزیر همه اشیاست...؛ 8. محبوب یا در آئینه صورت روی نماید یا در آئینه معنی؛ 9. محبوب آئینه محب است درو به چشم خود جز را نه بیند؛ 10. ظهور دائماً صفت محبوبست و خفا کردن صفت محب...؛ 11. بدان که میان صورت و آئینه به

هیچ وجه نه اتحاد ممکن بود و نه حلول؛ 12. بر هر که در حقیقت این در بگشاید که در خلوت خانه نابود خود بنشیند و خود را...؛ 13. محبوب هفتاد هزار حجاب نور و ظلمت بهر آن بر روی خود فرو گذاشت...؛ 14. محب و محبوب را یک دائره فرض کن آن را خطی بدونیم کند...؛ 15. محب سایه محبوبست...؛ 16. یکی استاد از پس ظل خیال چندین صور مختلف و اشکال متضاد می نماید...؛ 17. معشوق هر لحظه از دریچه هر صفتی با عاشق روی دیگر نماید...؛ 18. عاشق با بود و نبود آرمیده بود...؛ 19. عاشق ار دلی است منزه از تعین...؛ 20. عشق سلطنت و استغناء به معشوق داد...؛ 21. عاشق باید بی غرض با دوست صحبت دارد او نیز دوست دارد؛ 22. شرط عاشق آنست که هر چه دوست دارد او نیز دوست دارد؛ 23. عشق ار آتشی است که چون در دل افتد هر چه در دل باشد همه را بسوزد؛ 24. طلب و جستجوی نمونه طلب معشوقست...؛ 25. محب خواست که به علم اليقين جمال دوست بیند...؛ 26. محب چون خواهد که مراقب محبوب شود...؛ 27. عاشق را طلب شهود بهر فناست؛ 28. معشوق چون خواهد که عاشق را بر کشد...

آغاز: و صلوات اللّه علیه و علی آله... الحمد لله الذي نور وجه جبینه بتجلیات الجمال فتلالاً نوراً و ابصر فیه غایات الكمال ففرح به سروراً فصدره علی یده و صافاه و ادم لمیکن شئياً مذكوراً... اما بعد کلمه چند در بیان عشق بر سنن مشایخ به زبان املاء کرده می شود تا آینه معشوق نمائی هر عاشق گردد با آن که رتبه عشق برتر از آن است که...

انجام: دل نیز در بحر امید دست و پایی می زند و با جان به لب رسیده خطابی می کند نظم: که بود ما ز ما جدا مانده ** من و تو رفته و خدا مانده

چاپ: لمعات عراقی را آقای سعید نفیسی به همراه کلیات وی به چاپ رسانده است.

[دنا 1072/8 - 1075 (82 نسخه)؛ نسخه های منزوی 1345/2؛ تاشکند 734/8؛ کشف الظنون 1563/2؛ تاریخ ادبیات در ایران، دکتر صفا، ج 3 (2)، ص 1197؛ فهرستواره منزوی 804/7]

شرح و حواشی:

1- اللمحات في شرح اللمعات؛ تبریزی شیرازی، یار علی بن عبد اللّه (- 9)

2- شرح لمعات عراقی؛ کوکدی، علی بن یوسف (- 9)

3- شرح لمعات عراقی؛ نعمة اللّه ولی، نعمة اللّه بن عبد اللّه (730 - 834)

4- ضوء اللمعات = شرح لمعات؛ ترکه اصفهانی، علی بن محمد (- 836)

5- اشعة اللمعات = شرح لمعات = حقایق لمعات؛ جامی، عبد الرحمن بن احمد (817 - 898)

6- شرح لمعات عراقی؛ تبریزی، نعمة اللّه

7- تحریر اللمعات = شرح لمعات

8- التنبيهات في شرح اللمعات (2 عنوان)

9- حاشیه شرح لمعات

10- شرح لمعات (8 عنوان)

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 108/7 - ف

نسخه اصل: ایاصوفیا 2051 (209)؛ کا: محمود بن احمد بن محمود تبریزی سراج، تا پایان شوال 730 ق [فیلمها ف: 1 - 410]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 623/4 - ف

نسخه اصل: شهید علی پاشا ش 2703؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمود بن محمد بن حافظ محمود سمرقندی، تا: پنج شنبه 13 جمادی الاول 731 ق؛ افتادگی: آغاز؛ 9 گ (17 پ - 25 ر)، 25 سطر [فیلمها ف: 1 - 515]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10481/8

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 740 ق؛ جلد: تیماج، 11 گ(120 پ - 130 ر)، اندازه: 19 × 24 سم [ف: 33/1 - 49]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2055

خط: میان نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: آغاز و انجام (آغاز در دیباچه و انجام در لمه 28 افتاده)؛ محشی؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 90 گ، 7 سطر، اندازه: 11 × 11/8 سم [ف: 4 - 708]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 29 - فیروز

خط: نستعلیق ترک، بی کا، تا: قرن 9؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 134 ص، 10 سطر، اندازه: 10/5 × 17/5 سم [ف: 21 - 168]

6. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1206/24

نسخه اصل: کتاب خانه ایاصوفیا، استانبول - ترکیه 4792؛ خط: نسخ، کا: اسعد بن علی بن محمد کاتب، تا: با تاریخ 813 ق؛ 29 ص (66 - 94 در حاشیه) [عکسی ف: 4 -25]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 104/6 - ف

نسخه اصل: عاطف افندی ش 2241؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهار شنبه 4 ذیقعده 828 ق؛ 54 گ (478 - 531)، 23 سطر [فیلمها ف: 1 - 408]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3299/2

بی کا، تا: 5 ربیع الثاني 831 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 73 گ (7 - 79)، 13 سطر (9 × 14)، اندازه: 13 × 17 سم [ف: 11 - 2277]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 101/2 - عکسی

آغاز و انجام: برابر

اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2 - 234]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 129/16 - ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4795؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 855 ق؛ 12 گ (184 - 195)، 14 سطر [فیلمها ف: 1 - 413]

10. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8589/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 22 شعبان 860 ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 21 گ (40 ر - 60 ر)، 15 سطر (7/5 × 11/5)، قطع: ربعی [ف: 17 - 167]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 543/1 - ف

نسخه اصل: اسعد افندی ش 2882؛ خط: نستعلیق، کا: درویش یوسف گیلانی، تا: 877 ق؛ 38 گ، 13 سطر [فیلمها ف: 1 - 497]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2958/11

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: تیماج، 27 گ (188 - 214)، 21 سطر (9/5 × 18)، اندازه: 17 × 25 سم [ف: 10 - 1855]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2990/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 100 ص (2 - 101)، 11 سطر، اندازه: 13/5 × 20 سم [ف: 10 - 435]

14. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4056/9

آغاز و انجام: برابر

بیست و هشت لمعه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 140 ق؛ محشی؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 34 گ (87 پ - 120 پ)، 25 سطر، اندازه: 15 × 23 سم [ف: 7 - 175]

15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 232

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: شیخ یوسف بن عبد اللّه، تا: جمادی الاول 996 ق؛ مجدول؛ واقف: ابن خاتون، 1067؛ جلد: پارچه ای، 48 گ، 7 - 10 سطر، اندازه: 12 × 19 سم [ف: 1 -196]

16. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 697/4

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتاب خانه آکادمی لینچی - رم 39؛ خط: نسخ، کا: درویش عارفی معنیسوی، تا: 997 ق؛ 58 گ (305 - 362) [عکسی ف: 2 - 334]

17. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1701/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 19 گ (1 - 19)، اندازه: 12/5 × 19 سم [نسخه پژوهی: 3 - 169]

18. تهران؛ نور بخش؛ شماره نسخه: 658/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1000 ق؛ جلد: مذهب، 57 گ (1 - 57)، 9 سطر، اندازه: 9 × 12/5 سم [نشریه: 13 - 45]

19. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2844/1

آغاز و انجام: برابر

تا لمعه 28 را دارد و یک برگ افتاده است؛ خط: نستعلیق درشت خط، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 51 گ (3 پ - 53 پ)، 19 و 20 سطر (6/5 × 14 و 7/5 × 15)، اندازه: 13 × 22 سم [ف: 5 - 480]

20. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 323/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ابو القاسم بن سعدی دامغانی، تا: با تاریخ 1027 ق؛ تملک: محمد شفیع بن علی اکبر؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 279 گ، 15 سطر (6 × 12)، اندازه: 9 × 17 سم [ف: 5 - 480]

21. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3639/3

آغاز: محبوب یا در آینه صورت رخ نماید؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق چلیپا، کا: درویش حسینی دکنی، تا: 1057 ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 17 ص (91 - 107)، سطور مورب (7 × 13)، اندازه: 10 × 17 سم [ف: 5 - 1732]

22. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9730/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1058 ق؛ جلد: مقوایی، 43 گ (135 پ - 177 پ)، 13 سطر، اندازه: 9 × 18 سم [ف: 25 - 83]

23. شیراز؛ بنیاد فارس شناسی؛ شماره نسخه: 79/7

آغاز: اللهم اهدنا سواء السبيل، الحمد لله الذي نور وجه حبیبه؛ انجام: انجامه: بتاریخ دهم شهر جمادی الاول سنه 1065 در بندر بایسر من اعمال ادویسه سمت تحریر یافت.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 10 جمادی الاول 1065 ق، جا: بندر بایسر من اعمال ادویسه؛ جلد: تیماج، 34 گ (158 پ - 191 ر)، 15 سطر، اندازه: 11 × 19 سم [ف: - 98]

24. اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 275/1

خط: نسخ، کا: محمد اسماعیل حسینی، تا: 1079 ق؛ 34 گ (3 پ - 36 ر)، 12 سطر، اندازه: 10 × 17 سم [ف: 2 - 23]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 329/22 - فیروز

خط: نستعلیق، کا: محمد رضا پسر علی جان طرشتی، تا: 1089 ق؛ محشی؛ 24 ص (242 - 265)، 21 سطر، اندازه: 15/5 × 25 سم [ف: 21 - 304]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15536/25

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن حمید، تا: با تاریخ 1089 ق؛ 34 ص (321 - 354)، 14 - 19 سطر، اندازه: 15/8 × 20/8 سم [ف: 43 - 151]

27. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 428/1

آغاز:... هرزه گرد نگه را دورباش هیبتش پا شکسته و جهان سیمای اندیشه را حاجب دهتشتش در بر رخ بسته؛ انجام: که من از قصه خود گذشته پسر را به وی بخشیدم به داغ فراق سوزم به که به ما تمش نشینم از دردش اشک ریزم البته که در...

قسمتی از خطبه از اول کتاب و از لمعه 18 تا آخر کتاب افتاده است؛ خط: نسخ، کا: علی رضا بن حاجی محمد رضا، تا: 16 رجب 1093 ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوایی، 105 گ (3 -107)، 14 سطر (9 × 14)، اندازه: 12 × 19/5 سم [ف: 2 - 37]

28. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 215/12

آغاز: برابر

کا: عبد اللّه، تا: 12 جمادی الثاني 1097 ق، به دستور محمد کاظم بیک؛ 13 گ (322 ر - 334)، 19 سطر، اندازه: 16 × 25 سم [ف: 1 - 169]

29. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7902/4

خط: نستعلیق، کا: محمد فاضل روضه ای، تا: 1097 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 37 گ (89 پ - 125 ر)، 12 سطر (6 × 12/5)، اندازه: 11/5 × 20 سم [ف: 16 - 729]

30. قم؛ دار الحديث؛ شماره نسخه: 292/3

آغاز و انجام: برابر؛ رباعیه: ایزد که نگاشت خامه احسانش ** ابواب کتاب عالم و ار کانش / بر لوح وجود زد رقم فهرستی ** در آخر کار نام کرد انسانش

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ 9 گ (43 ر - 51 پ) [ف: - 253]

31. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1073/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 14 سطر [ف: 5 - 230]

32. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15387/12

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: شرقی، 11 گ (122 ر - 132 ر)، 24 سطر، اندازه: 9 × 15 سم [ف: 39 - 121]

33. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5847/1

آغاز: افتاده: جز خود را دوست ندارد که در آیینه روی معشوق جز خود را نبیند؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: اسماعیل بن محمد حسین مازندرانی (ملا اسماعیل خواجوئی)، تا: محرم 1133 ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 6 گ (2 ر - 7 ر)، اندازه: 12 × 18 سم [ف: 15 - 229]

34. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 231

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ جلی، بی کا، بی تا؛ محشی؛ واقف: نادر شاه افشار، 1145؛ جلد: تیماج، 127 گ، 5 سطر، اندازه: 13 × 23 سم [ف: 1 - 195]

35. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10392/10

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اوائل قرن 13؛ قطع: رقعی بزرگ [میراث شهاب: س 8 ش 4 - 61]

36. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14966/1

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: حدود قرن 13، جا: تهران؛ مصحح، محشی با نشان «12، محمد علی الخلخالي»؛ 12 گ (1 ر - 12 ر)، 21 سطر، اندازه: 9 × 14 سم [ف: 37- 621]

37. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18683/1

آغاز: او توان گشت یا بدیده کشف و عیان بجمال حقیقت او نظر توان کرد؛ انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مذهب، 195 گ، اندازه: 14 × 19/5 سم [ف: 51 - 102]

38. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 719/12

بی کا، تا: قرن 13 [ف: - 126]

39. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 122/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 3 - 29]

40. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3424/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول 1201 ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 60 گ، 9 سطر، اندازه: 13 × 19 سم [ف مخ: 4 - 1658]

41. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 44/2 سرود

خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1204 ق [نشریه: 13 - 418]

42. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6466/2

خط: نسخ، کا: محمد افضل حوسجه، تا: 1213 ق؛ جلد: تیماج، 16 گ (27 پ - 42 ر)، اندازه: 16 × 24 سم [ف: 20 - 44]

43. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1017/2 - ف

نسخه اصل: بادلیان ش 404 اليوت (1252)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1215 ق؛ 17 سطر [فیلمها ف: 1 - 554]

44. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 463/7 - عکسی

اصل نسخه: گنج بخش، ش 1026 (مشترک 1840/3 - 1842)؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 1226 ق؛ 25 ص (130 - 154) [عکسی ف: 2 - 234]

45. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3367/2

آغاز: و صلوات اللّه علیه و علی آله... اما بعد کلمه چند در بیان عشق بر سنن مشایخ به زبان املاء کرده می شود تا آینه معشوق نمائی هر عاشق گردد با آن که رتبه عشق برتر از آن است که؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبد الباقي بن حاج میرزا شفیع، تا: جمادی الثاني 1231 ق؛ افتادگی: آغاز؛ 20 گ، 15 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف مخ: 4 - 1659]

46. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 155/4 - طباطبائی

خط: نستعلیق، کا: محمد امین بیک، تا: 1233 ق؛ جلد: تیماج مذهب، 10 گ (154 - 163)، 25 سطر، اندازه: 20 × 30 سم [ف: 22 - 52]

47. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/13 خوئی

آغاز: بدان که رتبه عشق برتر از آنست که بقوت فهم و بیان.؛ انجام: و لا یشرك بعبادة ربه احدا تمت في دار العلم شیراز... سنة 1235 في ید... برهان بن عبد اللّه... الهدي.

کا: برهان بن عبد اللّه، تا: 1235 ق، جا: شیراز [ف: 7 - 256]

48. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2811/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: حسن بن سید کاظم طباطبایی، تا: غره جمادی الاول 1249 ق؛ جلد: تیماج، 31 گ، 15 سطر، اندازه: 10 × 18 سم [ف مخ: 4 - 1658]

49. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1434/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: دو شنبه 5 ربیع الاول 1255 ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 - 281]

50. مراغه؛ عمومی؛ شماره نسخه: 19/9

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 1256 ق؛ جلد: تیماج، 13 گ، اندازه: 15 × 21 سم [ف: - 236]

51. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7341/5

کا: رستم بن بیجن، تا: 1256 ق؛ جلد: تیماج، 14 گ (48 پ - 61 پ)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 19 - 135]

52. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3175/1

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد حسین بن محمد ابراهیم اصفهانی، تا: با تاریخ 1258 ق؛ 5 گ (3 پ - 7 پ) [ف: 6 - 255]

53. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2482/2 - 13/162

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبد الواسع تویسرکانی، تا: 1258 ق؛ جلد: مذهب، 18 گ، 15 سطر، اندازه: 12 × 19 سم [ف: 6 - 3456]

54. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 22736/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1258 ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: هندی، 17 گ (1 - 17)، 15 سطر (7 × 12)، اندازه: 11 × 15 سم [ف: 3 - 868]

55. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2909/5

خط نستعلیق، بی کا، تا: 1262 ق؛ 27 ص (225 - 251) [ف: 10 - 1759]

56. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2814/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1266 ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 30 ص، 11 سطر (6 × 11)، اندازه: 11 × 17/5 سم [ف: 6 - 434]

57. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3672/3

آغاز: برابر؛ انجام: شاید ناتمام باشد: خلق را روی کی نماید او ** در کدام آینه در آید او. و ما قدروا اللّه حق قدره ان اللّه لقوی عزیز

تذکر: تغییر نام کتاب و تعیین نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه صورت گرفته است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد خلیل بن محمد حسین بیرجند قائنی، تا: 1269 ق؛ جلد: تیماج سبز، 15 گ (114 پ - 128 پ)، 18 سطر، اندازه: 13 × 20/5 سم [ف: 10 - 64]

58. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 20/1

خط: نستعلیق تحریری، کا: ابن ملا سلطان علی، تا: 1271 ق؛ 43 گ (1 پ - 43 ر)، اندازه: 10 × 17 سم [ف: 1 - 33]

59. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14681

آغاز: برابر؛ انجام: حسب الفرمايش عالیجاه شوکت و جلالت دستگاه عظمت و فخامت اکتناه ابهت و منالت انتباه بسالت و نبالت همراه مقرب الخاقان: آن که بهنگام بذل پنجه جودش ** گرد بر آرد ز کان و دود ز دریا / آن که بعزم نثار بزمش بارد ** ابر ز دامان خویش لؤلؤ لالا / حضرت احمد که پیش قدر جلالش ** خاك نشین آمدست چرخ معلا. برشته تحریر آمد و بانجام رسید امید که پسند طبع عالی آید.

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 17 صفر 1275 ق؛ مجدول؛ مهر: کتاب خانه خصوصی داور ریاحی؛ جلد: چرم مذهب، 74 گ، 7 سطر، اندازه: 13/3 × 20/5 سم [ف: 41 - 155]

60. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 840/1

خط: نستعلیق، کا: مسیح بن محمد باقر فیروز آبادی، تا: سه شنبه 2

ذیقعده 1282 ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: میشن، 17 سطر [ف: 5 - 204]

61. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10512

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق خوش، کا: ملا حسین قلی بن آقا خان برای آقا حمید، تا: 17 شوال 1284 ق؛ یادداشت کاتب نسخه «ملا حسین قلی» با تاریخ 1287 ق که نسخه را به جهت غلام ترکمن خود آقا حمید نگاشته است؛ یادداشت وقف مدرسه آیت اللّه بروجردی شهر ری دارد در تاریخ 1381 ق؛ جلد: تیماج، 29 گ، 15 - 17 سطر (6/5 × 15)، اندازه: 11 × 18/5 سم [ف: 19 - 700]

62. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 120/2

آغاز: برابر؛ انجام: و اگر صور و معانی کلمات را بعضی فهوم مکرر نماید معذورم... گر ز آن که من و تو از میان برخیزیم. مقصود و مراد مابکام من و تو است.

خط: تعلیق خوش، کا: تفرشی، محمد علی، تا: رمضان 1287 ق، جا: سبزوار مدرسه فصیحیه؛ 27 گ (82 پ - 108 ر) [ف: 3 - 485]

63. کرمانشاه؛ مدرسه آية اللّه بروجردی؛ شماره نسخه: 119/11

آغاز: برابر؛ انجام: اندر این بحر بی کرانه چه غوک ** دست و پائی بزن چه دانی بوک

تذکر: نام کتاب و مؤلف به قرینه آغاز تعیین شد؛ خط: نسخ خوب، کا: محمد باقر بن محمد حسن بروجنی، تا: محرم 1297 ق؛ 15 گ (182 پ - 196 پ)، 23 سطر، اندازه: 13/5 × 21/5 سم [ف: 96]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1780/14

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5 - 243]

64. تهران؛ نور بخش؛ شماره نسخه: 286

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 63 ص، 15 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 2 - 30]

65. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4389/9

خط: نستعلیق، کا: محمد شفیع بن محمد تقی لاری، تا: قرن 13 و 14؛ جلد: تیماج، 22 گ (142 - 163)، 14 سطر (8 × 14)، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 13 - 3353]

66. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7505/2

آغاز و انجام: برابر

تنها 28 لمعه را دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 1 رجب 1303 ق؛ پایان آن مانند نسخه دانشگاه نیست و چنین است: اندر بحر بی کناره چو غوک ** دست و پایی بزن چه دانی بوک؛ 48 ص (1 - 48) [ف: 5 - 481]

67. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2135/1 - 12/25

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: غلام محی الدين، تا: 19 شوال 1305 ق، جا: حیدر آباد دکن؛ 37 گ، 13 سطر، اندازه: 13 × 25 سم [ف: 6 - 3456]

68. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 486/2

خط: نستعلیق، کا: عبد الحميد بن عبد الجواد، تا: دو شنبه 21 صفر 1308 ق؛ جلد: تیماج، 15 سطر (6 × 13)، اندازه: 10/5 × 18 سم [ف: 1 - 293]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 486/2

همان نسخه بالا [نشریه: 5 - 70]

69. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 307/4

در معنی مراد حق از خلق؛ خط: نستعلیق، کا: عبد الكيم بن شیخ عبد اللّه مردوخی، تا: 1328 ق؛ 1 گ (28 ر و پ)، اندازه: 17 × 22 سم [ف: - 208]

70. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2287/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 34 گ (2 پ - 35 ر)، 10 سطر، اندازه: 10/5 × 17/5 سم [محدث ارموی مخ: 3 - 1185]

71. کاشان؛ عاطفی، افشین؛ شماره نسخه: 86/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 17 گ (1 پ - 17 ر)، اندازه: 14 × 20/5 سم [ف: - 75]

72. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 887/4

آغاز: برابر؛ انجام: لمعه بیست و هفتم عاشق را طلب شهود بهتر مناسب قدم از وجود دایم در عدم...

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 21 گ (31 پ - 51 پ)، 17 سطر، اندازه: 12 × 18 سم [ف: 2 - 149]

73. شیراز؛ خاوری (دکتر)؛ شماره نسخه: 10/9

بی کا، بی تا [نشریه: 5 - 268]

74. تهران؛ نور بخش؛ شماره نسخه: 639

لمعه 22 تا آخر در نسخه نوشته نشده؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 26 گ، 12 سطر، اندازه: 9/5 × 15 سم [نشریه: 13 - 32]

75. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8134/7

آغاز: برابر؛ انجام: [از لمعه 24:] چون حب و شوق و فرح و ذوق و ضحك بل هر صفة که محب مجبول است باصالة صفة محبوب تواند بود و بیش [ناتمام و نانوشته رها شده]...

خط: نسخ جلی، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، اندازه: 13/4 × 21/6 سم [ف: 27/1 - 254]

76. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5866/3

خط: نستعلیق، کا: کربلائی میرزا حسن سبزواری خلف کربلائی، بی تا؛ 1 ص (171)، 15 سطر، اندازه: 13/5 × 23 سم [ف: 17 - 269]

77. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5334/4

آغاز: برابر؛ انجام: باز همت می گوید نا امیدی شرط نیست. اندرین بحر بی کرانه چون غوک دست و پای بزن چه دانی لوک آخر نسخه تمام شد مختصر لمعات از منشآت ملك العرفان و السالكين فخر الملة و الدين شیخ عراقی رحمة اللّه علیه؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 38 گ (133 پ - 170 ر)، 10 سطر [ف: 16 - 247]

78. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 775/2 - 5/65

آغاز: برابر؛ انجام: و معشوقی بر چو پیدا آمد نعت طالبی و مطلوبی ظاهر گشت طاهر را

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 3 گ، 15 سطر، اندازه: 12 × 22 سم [ف: 6 - 3456]

79. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 1324/2 - 8/34

آغاز: برابر؛ انجام: و اگر از ناهمواری زمین سایه کج نماید آن کج عین راستی بود

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 8 گ، اندازه: 17 × 27 سم [ف: 6 - 3456]

80. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5549/1 - 27/219

آغاز: محبت بتافت محبوب سراپرده سایه خود بر صحرای ظهور کشیده آنگاه محبت را گفت آخر نظری بسایه من نکنی؛ انجام: الفقر سواد الوجه في الدارين پوشیده نه در سرای وجود خود را نوری بیند که بدان سپید روی گردد

از نیمه لمعه پانزدهم تا آخر؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 49 گ، 11 سطر، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 6 - 3457]

81. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4856/3 - 24/156

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 17 گ (96 - 112)، 16 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 6 - 3457]

82. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7156/10

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 17 گ (254 ر - 270 ر)، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 18 - 301]

83. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 2549/5

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: میشن، 5 گ (20 پ - 24 پ)، 21 سطر، اندازه: 14 × 20 سم [ف: 6 - 41]

84. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4025

خط: ثلث، کا: مولانا میرک، بی تا؛ با پیشانی مذهب، مجدول؛ برخی از عبارت های عربی دارای ترجمه فارسی است به نستعلیق؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن، 105 گ، 7 سطر، اندازه: 12/2 × 18/5 سم [ف: 4 - 709]

85. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6412/5

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 25 گ (73 پ - 97 ر)، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 9 - 373]

86. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2998/12 - ف

بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1 - 779]

87. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/36 - عکس

بی کا، بی تا؛ 1 ص (594 ر) [فیلمها ف: 3 - 218]

88. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 717/1 - ف

نسخه اصل: موزه بریتانیا ش 7863 شرقی؛ بی کا، بی تا؛ 37 گ (3 پ - 39 ر) [فیلمها ف: 1 - 528]

لمعات / عرفان و تصوف / فارسی

lama at

نعمة اللّه ولی، نعمة اللّه بن عبد اللّه، 730 ه - 834 قمری

ne mat-ol-lāh-e valī, ne mat-ol-lāh ebn-e abd-ol-lāh (1330 - 1431)

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1464/37

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1134 ق؛ 54 ص (463-516)، 17 سطر، اندازه: 19×9/5 سم [ف: 3 - 521]

لمعات/ اخلاق/ فارسی

lama‘āt

محمد بن شمس الدين محمد شریف، ق 11 قمری

mohammad ebn-e šams-od-dīn mohammad šarīf(- 17c)

تاریخ تأليف: جمعه آخر ربیع الاول 1030 ق

رساله ای است مشتمل بر بیست «لمعه» و یک «خاتمه» که در هر لمعه یکی از اخلاقیات را ذکر کرده است.

مشهد، شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1283/1

آغاز: شکر و سپاس بی قیاس مالک الملكي را سزاست جل شأنه و عظم سلطانه؛ انجام: درین دم که هستیم باشیم شاد ** که خواهیم این روز را کرد یاد

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 47 گ (1 پ - 47 پ)، 20 سطر، اندازه: 11×18/5 سم [مؤيد: 3 - 236]

لمعات/ گوناگون/ فارسی

lama'at

هفشوی، پیر سلیمان بن پیر احمد

hafšavī,pīr soleymān ebn-e pīr ahmad

مؤلف در این رساله احادیثی را برای فهم فارسی زبانان به فارسی ترجمه و شرح نموده و در چند «ساطعه» قرار داده است. عنوان مطالب آن چنین است: شرح حدیث عقل و جهل که هشام نقل نموده؛ عقل و لشکریان او به نقل از کتاب غور الأمور؛ احادیثی از چهل حدیث قدسی با شرح و ترجمه؛ مطالبی به نقل از شرف النبي؛ مطالبی به نقل از ترجمه اعتقادات شیخ صدوق که حسن زواره ای ترجمه نموده؛ نقل از شرح صحیفه ملا محمد باقر مجلسی؛ مطالبی در وعظ با عنوان های ساطعه ساطعه. انشای فارسی این کتاب نادرست و مانند انشاء دانشمندان روحانی بعد از صفویه و به شیوه نگارش عربی می باشد. در گ 112-111 جلد یکم این کتاب از جد مادری خود مجلسی نقل کرده است [آقا محمود پسر آقا باقر بهبهانی در مهیج الاشواق از جد امی خویش مجلسی یاد کند و امام جمعه تهران مهدی پسر مرتضی (1263-1185 ق) صاحب شرح نهج البلاغه فارسی که نسخه ناقص آن در سپهسالار هست نیز نواده دختری مجلسی بوده، و ابن یوسف در فهرست آن کتابخانه (ج 2 ص 134) گمان می برد که نگارنده این پنج جلد (جای گفتگو) امام جمعه باشد و می گوید: شاید آن را از روی شرح ابن عتایقی ترجمه کرده باشد].

آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله الطاهرين و بعد مخفی نماند که حسب الالتماس یکی از اخوان مؤمن این فقیر حقیر ذلیل مامول به کرم واحد صمدد

1. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4154/1-21/74

آغاز: خطور کرد که چه علت باشد که این قدر عبادت این قدر ثواب ... قال رسول الله (صلی الله علیه و اله و سلم) اذا بلغکم عن رجل حسن حال فانظروا في حسن عقله فانه یجازی بعقله؛ انجام: دهم به وی آزار دهند تحمل کند و بردبار باشد و مضرتش به کسی نرسد اللهم اغفر لمؤلفه ...

خط: نسخ، کا: سید احمد موسوی، تا: 27 جمادی الاول 1259 ق؛ جلد: مقوا، 100 گ، 19 سطر، اندازه: 21×14 سم [ف: 6 - 3457]

2. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4160/2-21/80

آغاز: برابر؛ انجام: از برای وحوش و انعام به شب می خسبم و نیست مرا چیزی و صبح بر می خیزم و نیست چیزی و نیست بر روی زمین

خط: نسخ، کا: سید احمد بن سید زمان موسوی، تا: 12 رجب 1259 ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 160 گ، 16 سطر، اندازه: 21×15 سم [ف: 6 - 3457]

اللمعات/ اصول فقه/ عربی

al-lama‘āt

قواعد اصول فقه را بر پایه آراء اهل سنت با رد و ایراد و نقل گفته های بعضی از معتزله و شیعه را با گفتگو در آن ها گزارش داده و دارای فصولی می باشد مشتمل بر اقسام و مسائل. این عناوین در این نسخه نامرتب و ناقص آمده است: الفصل الثامن: في الأخبار: الفصل التاسع: في القياس؛ الفصل العاشر: في التعادل و الترجيح؛ الفصل الحادي عشر: في الاجتهاد؛ الفصل الثالث عشر: فیما اختلف فیه المجتهدون من أدلة الشرع.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9535

آغاز: بیان الأول قول ابی بکر الصديق رضی الله عنه أي سماء تظلنی و أي أرض تقلنی اذا قلت في کتاب الله برأيي

خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 8؛ افتادگی: آغاز؛ نسخه از کتابخانه سلطان عبدالحمید عثمانی می باشد؛ جلد: تیماج، 80 گ، 14 سطر، اندازه: 12/5×18/5 سم [ف: 24 - 284]

لمعات = مجموعه ادعیه/ دعا/ فارسی

lamaʻāt = majmū‘e-ye ad'īye

کتابی است در ادعیه شیعی در 12 «لمعه» در اعمال دوازده ماه سال و یک «خاتمه». استاد عبدالحسین حائری در هنگام ورود نسخه به کتابخانه حاضر، خصوصیات آن را چنین یادداشت کرده اند: «این نسخه کتاب دعا مشتمل است بر 12 لمعه در اعمال 12 ماه سال و یک خاتمه. چون برگ هایی از آغاز و پایان آن افتاده است و نام کتاب در آن یاد نشده است و احتمال

می رود نام لمعات باشد، نام لمعات بر آن انتخاب شد تا به لطف خدا حقیقت کشف شود. از شیوه کتاب پیداست به دست مردی فقیه و آگاه تأليف شده، خاصه در خاتمه آن که در باب روز های نحس سال بحث کوتاهی دارد درباره این که مقصود شمسی است یا قمری. چنان که به وسیله ثقات اطلاع حاصل است مرحوم شیخ انصاری این نسخه را پیوسته با خود داشت و به هنگام فوت آن را به مولا حسن بهبهانی معروف به آخوند یا خدا که گویا از بزرگان اهل معنی و مورد اعتماد شیخ انصاری و نزدیک او بوده است و در نماز جماعت شیخ سال ها محل اقتدای او در نزدیک ترین مکان به شیخ قرار داشت - سپرد. بنابراین نسخه دارای برکات ویژه ای است که شیخ انصاری رحمة الله علیه از آن آگاه بوده است. این نسخه که در کتابخانه مرحوم حاج شیخ محمد علی معصومی بهبهانی سبط مرحوم ملا یا خدا بوده است با تعدادی دیگر از کتاب های آن کتابخانه بر اثر کوشش آقای سید محمد منصور طباطبایی همکار عزیز ما به کتابخانه مجلس انتقال یافته است.»

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15852

آغاز: بالقرآن صدری و استعمل بالقرآن بدنی و نور بالقرآن بصری و اطلق بالقرآن لسانی؛ انجام: ماه صفر وجه تسمیه اش آنست که صفر در لغت مأخوذ از صفر است ... دو پسر نام مبارکشان قاسم و ابراهیم چهار دختر نام مبارکشان فاطمه ...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 245 گ، 15 سطر، اندازه: 12×21/5 سم [ف: 44 - 98]

لمعات/ تاریخ اسلام/ فارسی

lamaʻāt

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18893/3

آغاز: بسمله، لمعه اول در احوال خاتم الانبياء و ائمه طاهرین علیه التحية و الثناء

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 یا 13؛ جلد: تیماج، 297 گ، 13 سطر (28×15/5)، اندازه: 22×32 سم [ف: 51 - 198]

لمعات/ اخلاق/ فارسی

lama‘āt

از ناشناس، با سربند های «لمعه، باب و فصل». اخلاق دینی عرفانی و اعتقادات است: لمعه در بیان دجال، لمعه در بیان فضیلت نماز، لمعه در بیان اختلاف شرایع و مذمت بدعت، لمعه پنجم در بیان مال حلال و انفاق کردن، لمعه ششم در بیان تجمل و زینت ملبوسات فاخره، برای نشانی: «فضل در بیان فضیلت علم و یاد گرفتن و یاد دادن آن. فضل علما است. بدان که علم از اشرف سعادات و افضل کمالات است. و آیات و اخبار در فضیلت آن بسیار است».

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1595

آغاز: که ذریه ایشان مقرر، فرموده اند؛ انجام: سالکان مسالک جهالت را هدایت فرماید. و ما و ایشان و جمیع مؤمنين را به درجات سعادت فایز گرداند. انه علی کل شیی قدیر تمت.

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 18 شوال 1207 ق؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: دکتر روشن ضمیر؛ 74 گ، 16 سطر (10×14/5)، اندازه: 15×19 سم [ف: 3 - 284]

لمعات/ اخلاق/ فارسی

lama'at

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19446

آغاز: دام در آب انداخت چون باز کشید؛ انجام: في یوم الاحد هجدهم في شهر شوال المكرم من سنه 1261.

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1261 ق؛ افتادگی: آغاز [رایانه]

لمعات/ عرفان و تصوف/ فارسی

lama‘āt

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 617/12

در بیان مراتب عشق؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1262 ق؛ 14 سطر، اندازه: 21×13 سم [ف: 2 - 369]

لمعات/ تاریخ معصومین/ فارسی

lama‘āt

کتابی مقتل مانند در مصایب و مناقب امام حسین (علیه السلام) و شهادت یاران وفادار وی که در چند «لمعه» تنظیم شده است، چند عنوان المعه عبارت است از: لمعه 21. در ذکر مجاری احوال اهل بیت رسالت در حین بردن ایشان ...؛ لمعه 22. در بیان فتح نامه نوشتن عبیدالله زیاد به اطراف ممالک ...

کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 315

آغاز: ... پس دست برو نگذاشتم و قبر را پر کردم و چون گاو بستم که شخم کنم هر چند گاو به نزدیک قبه می رسید بر می گشت و نتوانستم که آن موضع را شخم کنم؛ انجام: پادشاه عالم فرماید که هر چند تو بیشتر قیمت کنی ما بیشتر خریداری نماییم امام حسین علیه السلام فرماید ملکا کارسازا قیمت این در آن است که حساب بر صاحبش [...] صراطش بگذرانی و از ...

از لمعه 21 تا آخر لمعه 29 را در بردارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 82 گ، 16 سطر، اندازه: 12×17 سم [ف مخ]

لمعات/ عرفان و تصوف/ فارسی

lama'at

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 2173/9 - ف

نسخه اصل: آغاز و انجام پاره ای از نسخه های یوگسلاوی که یان بگدانویج فیلم آن ها را آورده است؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 1 - 648]

لمعات الازل/ بهائیت/ عربی

lama‘āt-ul azal

صبح ازل، یحیی، 1246 - 1330 قمری

sobh-e azal, yahyā (1831 - 1912)

به روش آیت های قرآن در بیست و هشت سوره با اشاره به نام برادرش بهاء الله و فرمانروایان ایران. نسخه ای از آن در موزه بریتانیا (5274 .Or) و نسخه ای در کتابخانه برون (A 35) هست.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5676

آغاز: بسمله، الله الاحد الفرد القديم تلك آیات بینات و رحمة من ربك؛ انجام: لا اله الا هو بیده الامر و انه لغنی حمید 33.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 180 گ، 10 سطر، اندازه: 18/6×11/3 سم [ف: 1 - 456]

لمعات الهيه در معارف ربوبیه = شریفیه خاقانیه/ فلسفه/ فارسی

lamaʻāt-e elāhīyye dar ma‘āref-e robūbīyye = šarīfiye ye xāqānīye

زنوزی، عبدالله بن بیرمقلی بابا خان، - 1257 قمری

zonūzī, ‘abd-ol-lāh ebn-e bayramqolī bābā xān(- 1841)

به دستور: فتح علی شاه قاجار (1212-1250 ق)

تاریخ تأليف: عصر جمعه 6 ربیع الأول 1240 ق

این کتاب در مبحث اثبات واجب (خداشناسی و معرفت صفات حق تعالی است) است و جامع ادله عقلی و سمعی و شواهد ذوقی است. کتاب مرتب است بر بیست «فصل» و هر فصل شامل عناوین «لمعة الهيه» و غیر ها: فصل 1. در اثبات واجب الوجود بالذات؛ فصل 20. در اثبات عدل.

آغاز: بسمله، حمد و ثنای نامتناهی واجب الوجودي را سزاست که بمجرد ذات پاکش ظاهر و هویدا است.

انجام: و او مرتبه جمع جمیع صور عقلیه و قصوی درجات سلاك مسالك معارف یقینیه است الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله الطاهرين.

[نسخه های منزوی 837؛ الذريعه 252/18؛ فهرستواره منزوی 216/6؛ دنا، 1076-1075/8]

1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10259

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1240 ق؛ جلد: تیماج، 160 گ، 20 سطر، اندازه: 21×15 سم [مختصر ف: - 698]

2. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1277

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1240 ق؛ جلد: تیماج، 207 گ، 19 سطر (15×9)، اندازه: 21×15 سم [ف: 5 - 481]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11653

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق متوسط، بی کا، تا: 16 شعبان 1242 ق؛ مجدول، دارای سر لوح، مصحح، این نسخه به دستور مؤلف برای میرزا خانلرا نوشته شده و مؤلف تصحیح نموده؛ واقف:سید کاظم عصار، جلد: تیماج، 179 گ، 21 سطر، اندازه: 21×14 سم [ف: 11 - 281]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2870

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد علی بن عبدالرحمن قاینی، تا: رمضان 1244 ق؛ جلد: میشن، 215 گ، 20 سطر، اندازه: 21/7×16/7 سم [ف: 4 - 709]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1434 ط

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: فتحعلی شیرازی، تا: رجب 1255 ق، حسب درخواست آقا میرزا محمد علی حاکم لاهیجان؛ در پایان رباعی است از محمد زمان طبیب خراسانی در توصیف خط کاتب یا حاکم لاهیجان؛ جلد: تیماج، 289 ص، 21 سطر، اندازه: 16×21/5 سم [ف: 24/3 - 124]

6. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 617

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد دامغانی، تا: رجب 1272 ق، بدستور آخوند ملا آقا بزرگ طهرانی؛ واقف: علی مردان خان تیموری (نصرت الملك)؛ جلد: تیماج، 203 گ، 18 سطر (15×10)، اندازه: 20×15 سم [ف: - 497]

مشهد؛ مدرسه خیرات خان؛ شماره نسخه: 99

همان نسخه بالا [رشت و همدان: ف: - 1760]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1947

بی کا، تا: قرن 13؛ این نسخه بر طبق نوشته ای که در گوشه آخرین صفحه کتاب است و قسمتی از آن پاک و سیاه شده، به دست مؤلف با نسخه اصل مقابله و تصحیح شده و او برخی حواشی را نیز بر آن افزوده، نسخه به دو خط و دو قلم است و برخی از صفحات با خطی نزدیک به خط مؤلف نوشته شده، آقا علی حکیم فرزند مؤلف حاشیه های بسیار بر کنار صفحات این نسخه دارد که زیر برخی از آن ها «علی بن المصنف» و زیر برخی دیگر «علی عفی عنه» و یا «علی الطهراني» نوشته، از مصنف نیز حاشیه هایی با نشان «منه» در نسخه موجود است؛ مهر: آقا علی

مدرس و آقا حسن؛ واقف: سیده بیگم خانم همسر آقا علی مدرس؛ جلد: تیماج، 559 ص، 21 سطر، اندازه: 21×14/5 سم [ف: 453 - 5]

8. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 1114

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جا: تهران (احتمالا)؛ جلد: تیماج مذهب، 175 گ، 23 سطر (20×12)، اندازه: 30×20 سم [ف: 3 - 135]

9. تهران، مجلس؛ شماره نسخه: 9009

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ مهر: کتابخانه جعفر سلطان القرايي؛ جلد: تیماج، 251 گ، 18 سطر (14/5×8/5)، اندازه: 15/3×21/7 سم [ف: 29/2 - 609]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1946

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 291 ص، 21 سطر، اندازه: 22×14/5 سم [ف: 5 - 452]

11. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 1276

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 2 جمادی الاول، جا: مدرسه دارالشفا؛ جلد: تیماج، 210 گ، 19 سطر (15×10)، اندازه: 22×17 سم [ف: 5 - 481]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6934

آغاز: نیست قول شما که باید تفاوت در جنبه لاتناهی ثابت باشد مسلم نیست

قطعه ای از اویل کتاب آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 34 گ، 19 سطر، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 18 - 122]

13. قم؛ استادی، رضا، شماره نسخه: نامعلوم

از آغاز تا فصل پنجم است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 33 گ، 19 سطر، اندازه: 14×19 سم [صد و شصت نسخه: - 50]

لمعات الانوار/ فقه/ عربی

lama‘āt-ul anwār

کرمانشاهی، عبدالرحیم بن عبدالرحمن، 1223 - 1305 قمری

kermānšāhī, ‘abd-or-rahīm ebn-e ‘abd-or-rahmān (1808 - 1888)

تاریخ تأليف: طهارت دهه آخر رجب 1259 ق

کتاب دوره کامل فقه است که به شیوه استدلالی در عناوین «لمعه» نگاشته و در ضمن مباحث، بعضا متعرض صاحب جواهر با رمز «سلمه الله» شده است

1. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 370

آغاز: بسمله حمدله کتاب الصلوة و هی لسان الشارع علی الاصح اسم للافعال؛ انجام: شاهدا في الروايه علی المدعي و اما الثالث کتاب صلوة؛ خط: نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف، تا: سلخ ذیقعدہ 1268 ق؛ عناوین «لمعه - مقام»، مسوده اصلی؛ جلد: تیماج، 318 گ، 23 و 23 سطر، اندازه:22×16 سم [ف: - 216]

2. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 17

آغاز: بسمله کتاب الطهارة مبتدا هذا الخبر محذوف ای هذا کتاب الطهارة و المشار اليه؛ انجام: مع امکان تقریره في جهة من الشرايط الجائزه

خط: نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف، بی تا، نیمه دوم قرن 13؛ جلد: تیماج، 146 گ، 21 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: - 216]

3. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 422

آغاز: بسمله حمدله کتاب الصلوة و هی في لسان الشارع علی الاصح اسم للافعال؛ انجام: شاهدا في الرواية علی المدعي و اما الثالث

از کتاب صلوة تا آخر نوافل و اذان و اقامه؛ خط: نسخ خوب، بی کا، تا: اوایل نیمه دوم قرن 13؛ مبیضه مسوده نسخه ش 370 است، مصحح؛ واقف: مؤلف، 1288؛ جلد: تیماج، 310 گ، 21 سطر، اندازه: 21×34/5 سم [ف: - 217]

4. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 9

آغاز: باب الربا و هو اللغة علی ما نقل غیر واحد عن غیر واحد من اللغويين؛ انجام: و ینافی الفرع المذكور کلام ستضح لك انش في کتاب الصلح هذا ما اردنا ایراده في باب الربا و الحمدلله علی اتمامه بالخیر

خط: نسخ، کا: محمد بن علی تستری، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 96 گ، 15 سطر، اندازه: 21×15 سم [ف: - 218]

5. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 124

آغاز: القول في الخيار و هو فعال اما الحاصل من المصدر من المصدر؛ انجام: و علی المختار من الخارجيه لا یجزی شی من ذلک

این نسخه مسودات کتاب خیارات تا اواخر بیع است؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 154 گ، اندازه: 22×15/5 سم [ف: - 219]

6. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 59

آغاز: کتاب التجارة التجارة قیل في اللغه مطلق التكسب؛ انجام: ان الثاني ارجح فترجیح البيع علی العتق رحمة الله حسناتنا علی السيئات مسودات

کتاب مکاسب (تجارت تا بیع) است؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: سلخ ذیقعدہ 1268 ق، جلد: تیماج، 202 گ، 19 سطر، اندازه: 21×16 سم [ف: - 219]

7. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 12

آغاز: بسمله القول في الخيار و هو فعال اما لحاصل من المصدر من المصدر لباب المفاعله؛ انجام: و عدمه و علی المختار من الخارجيه لا یجزی شی من ذلك

نسخه مبیضه کتاب معاملات است که کتابت آن ناتمام مانده؛ خط: نسخ خوب، بی کا، بی تا، احتمالا محمد بن علی تستری - کاتب جلد ریا؛ جلد: تیماج، 207 گ، 18 سطر، اندازه: 21×15/5 سم [ف: - 218]

8. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 10

آغاز: بسمله و الحمدلله رب العالمين ... کتاب الاجاره و المعني المنقول اليه ما تقدم في کتاب البيع؛ انجام: عند العرف و العادة بینه و بین سایر انواع المعاوضه

مسودات کتاب اجاره است و ناتمام مانده؛ خط: نسخ تحریری، بی کا، بی تا؛ در عطف نسخه آمده: «اجاره مرحوم شیخ»؛ جلد: تیماج، 75 گ، 18 سطر، اندازه: 22×16/5 سم [ف: - 218]

9. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 11

آغاز: بسمله و القول في افعال الصلواة و هی عدیده لمعة في النية و هی واجبة اجماعاً؛ انجام: سیتضح لك انشاء الله في کتاب الصلح هذا ما أردنا ایراده من باب الربا و الحمدلله

خط: نستعلیق و نسخ تحریری، بی کا، بی تا؛ مسودات کتاب صلوة، بیع، ضمان و رباست؛ جلد: تیماج، 155 گ، 18 سطر، اندازه: 21×15 سم [ف: - 217]

لمعات الانوار/ کلام و اعتقادات/ عربی

lamaat-ul anwar

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25456

آغاز: بسمله. الحمدلله الذي خلقنا من الماء و الطين؛ انجام: ادراکان اگر چه خویشان تو باشند.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا [رایانه]

لمعات الانوار/ کلام و اعتقادات/ فارسی

lamaat-ul anwar

در اصول ایمان و اعتقادات با دلیل و برهان و نسبتا مفصل، گرفته شده از ادله عقلی و نقلیه و گفته های بزرگان، و عمده آن گرفته شده از تأليفات و فرمایشات آخوند ملا محمد باقر. این کتاب دارای سه «مقدمه» و چهار «اصل» دارای «رواشح» و یک «خاتمه» می باشد: مقدمه 1. در وجوب تحصیل علم و ثمرات آن؛ مقدمه 2. در تحصیل علوم واجبه؛ مقدمه 3. در بنا های اسلام و ایمان؛ اصل 1. توحید، دارای نه رشحه؛ اصل 2. نبوت خاصه و عامه، دارای هشت رشحه؛ اصل 3. امامت، دارای نه رشحه؛ اصل 4. معاد، دارای بیست رشحه؛ خاتمه: در حقیقت ایمان و درجات و علامات مؤمن.

آغاز: الحمدلله الذي خلقنا من الماء و الطين ... اما بعد این مختصری است از اصول ایمان و اعتقادات.

انجام: سیم در هر امری که بر تو مشکل شود طلب یاری خدا بکن چهارم ذکر حسبی الله و نعم الوكيل.

[فهرستواره منزوی 499/9]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5698

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 371 گ، اندازه: 20×16 سم [ف: 15 - 101]

لمعات الانوار الذهبية الالهية = اصول دین/ کلام و اعتقادات، شعر/ عربی

lamaʻāt-ul anwār-uddahabīya-tul ilāhīyya = usūl-i dīn

عاصی ارومیه ای، حسن، - 1326 قمری

asi orumiye-i, hasan(- 1908)

ارجوزه ای است در هفتصد بیت در اعتقاد و اصول دین پنج گانه بر پایه اعتقادات شیعه امامیه با آمیختن بعضی فضایل عرفا و اولیا که ناظم برای رفع اتهام از صوفیان ذهبی با نظم گاهی مغلوط به نظم کشیده است. این ارجوزه دارای دیباچه ای است به نثر عربی. (احمد اشکوری)

آغاز: آغاز دیباچه: الحمد الكوني الساري في کل موجود لله المتعال الواجب الوجود الذي جعل الأئمة الأبرار المظاهر له بالکل؛ آغاز ارجوزه: اقول باسم الله مستعینا ** فانه الناصر و المعينا/ ان اصول الدين و الاسلام ** خمس لدی الخواص و العوام؛

انجام: لان شانهم اجل اکبر ** شفاعة العصاة شان اصغر/ علیهم الصلاة و السلام ** و احمد الله علی اختتام

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2218/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1315 ق؛ جلد: تیماج، 62 ص، 12سطر (13×7/5)، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: 5 - 315]

2. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 719/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: علی نقی موید لشکر فرزند میرزا غفار الشكر نویس افشار، تا: چهارشنبه 21 شعبان 1316 ق؛ جلد: مخمل، 25 گ (2 پ - 26 ر)، 17 سطر، اندازه: 20×13 سم [ف: 2 - 377]

لمعات الانوار في فضل الصلوات المؤكدة من الاذكار/ دعا/ فارسی

lama‘āt-ol anvār fī fazl-es salavāt-el mo’akkada men-al azkār

سدهی اصفهانی، ابوالقاسم بن محمد علی، - 1329 قمری

sadehī-ye esfahānī, ab-ol-qāsem ebn-e mohammad ‘alī(- 1911)

تاریخ تأليف: 1301 ق

در سه «لمعه» و یک «خاتمه»: 1. صلوات؛ 2. بسمله؛ 3. فضل مطلق ذکر؛ خاتمه در اقسام ذکر.

آغاز: سپاس بی قیاس مر خدایی را.

چاپ: مشار فارسی، ج 4، ص 4401؛ دارالخلافه طهران، 1311 ق، وزیری، 111 ص

[الذريعه 344/18؛ فهرستواره منزوی 808/7]

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 857/1

آغاز: سه کس اند که داخل بهشت نمی شوند کسی که خون مسلمانان ریزد؛ انجام: نهی فرمود از سخن چینی و گوش دادن آن و فرمود تمام داخل بهشت می شوند ...

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: علی مدرسی یزدی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 42 گ (1-42)، 14 سطر (19×10)، اندازه: 21×15 سم [ف: 2 - 717]

لمعات الانوار المشرقه من اخبار الائمة الاطهار/ گوناگون/ عربی

lama‘āt-ul anwār-ul mušriqa min axbār-il a’imma-til aṭhār

شاهرودی خراسانی، محمد علی بن محمد کاظم، - 1293 قمری

šāhrūdī xorāsānī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad kazem( - 1876)

مباحث مفصلی است در اعتقادات و مواعظ که مؤلف با استناد به آیات و روایات انجام داده است. عنوان ها در نسخه نانوشته است و به همین دلیل تعداد ابواب و فصول کتاب معین نیست.

آغاز: الحمدلله الذي عرفنا دلائل توحیده و تفریده و ارشدنا الى معالم تقدیسه و تمجیده فتجلی لنا بنا حتی عرفناه.

انجام: و جعل صلوة جمعته صلوة وعیده و انصرف بولده و شیعته الى منزل ابی محمد الحسن بن علی علیهما السلام بما اعدله من طعامه و انصرف غنیهم و فقیر هم برفده الى عیاله.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4790/4-24/90

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: گویا مؤلف، بی تا؛ جلد: مقوا، 103 گ، 24 سطر، اندازه: 22×16 سم [ف: 6 - 3458]

لمعات انوار الهداية و الرشاد في المبدأ و المعاد/ کلام و اعتقادات/ عربی

lama‘āt-u anwār-el hidāya wa-r rašād fi-l mabda’ wa-1 ma‘ād

گوهر قراجه داغی، حسن بن علی، - 1266 قمری

gohar qarāje dāqī, hasan ebn-e ‘alī(- 1850)

تاریخ تأليف: 3 ذیقعده 1239 ق؛ محل تأليف: کربلا

در چهارده «لمعه» است در توحید و مباحث متعلق به آن به روش استادش شیخ احمد احسائی؛ عناوین آن چنین است: لمعه 1. الإشارة إلي بیان التوحيد؛ 2. الاشارة الى بطلان وحدة الوجود؛ 3. تقسیم الوجود؛ 4. اطلاق الوجود علی الحق و الخلق؛ 5. في ان الذات لا اسم له ولا رسم؛ 6. اثبات الوجود الذهني؛ 7. علم الله سبحانه بالاشیاء؛ 8. الاشارة الى حدوث الارادة؛ 9.بیان سر الخليقه؛ 10. في أن الماهيات غیر مجعولة؛ 11. سر القدر و الامر بین الأمرين؛ 12. احتیاج البقاء الى مدد جدید؛ 13. عود الأشياء في الآخرة؛ 14. المعاد.

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد فیقول ... ان هذه کلمات اقتبستها من انوار الولاية و مصابیح مشكوة الهداية

انجام: قال عیسی علیه السلام ما معناه الى السماء الامن نزل منها هذه آخر ما اوردتها اليك و الله خلیفتی علیك ...

[الذريعة 343/18 رقم 397]

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2029/1 و 2180/1 عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف؟، تا: جمادی الثاني 1240 ق؛ یادداشتی در وصف باری تعالی و وصف زمان و صورت اجازه شیخ احمد احسائی به حسن بن علی گوهر قراچه داغی به خط حسن بن مشهدی بابا بیگ کافکانی در کربلا مدرسه سردار به سال 1240 آمده و شاید همین شخص کاتب همه مجموعه باشد؛ جلد: مقوایی، 28 گ (3 ر - 30ر)، اندازه: 11×16/5 سم [محدث ارموی مخ: 3 - 1185] و [عکسی ف: 6 - 225]

2. گلپایگان کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی؛ شماره نسخه: 127/7

کا: زین العابدين گلپایگانی، تا: قرن 13؛ 3 گ (145 ر - 147 پ)، اندازه: 15×21/5 سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: - 110]

3. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1911/5

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه کاشف الغطاء - نجف اشرف؛ خط: نسخ، کا: محمد قلی بن مرزا (میرزا) محمد (خویی)، تا: شب عرفه 9 ذیحجه 1239 ق، جا: کربلا؛ 21 ص (29-49) [عکسی ف: 5 - 367]

4. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 425/2-3/45

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی اکبر بن علی مرادن خان خلخالی، تا: جمعه 13 رمضان 1273 ق؛ 15 گ، 21 سطر [ف: 6 - 3458]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11732

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 9 صفر 1274 ق؛ مجدول؛ 17 سطر [ف: 11 - 282]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 12824

خط: نسخ، بی کا، بی تا [الفبائي: - 491]

7. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 965/3

آغاز: برابر؛ انجام: حجاب الواحدية تحت حضرة الاحدية و لیس وراءه مقام و دونه انقطع الكلام و هکذا القول بعینه في القسم الخامس تمت بعون الله.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 36 گ (81 پ - 116 ر)، 15 سطر، اندازه: 15×10 سم [ف: 2 - 230]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2293

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی با نشانی «نورالدین»؛ مهر: «ابوالقاسم» (بیضوی)؛ جلد: مقوایی، 20 گ، 16 سطر، اندازه: 20×15 سم [ف: 6 - 279]

لمعات الثقبين في اثبات حدیث الاقتداء بالشیخین/ کلام و اعتقادات/ فارسی

lama‘āt-os saqabayn fi esbāt-e hadīs-el eqtedā’-e beš šeyxeyn

افضل الدين محمد لطف الله، ق 13 قمری

afzal-od-dīn mohammad lotf-ol-lāh(- 19c)

به دستور: مولانا نظام الدين احمد عرف فقیر

مؤلف می گوید: یکی از معاصران شیعی مذهب خدشات چند بر حدیث اقتدا ثبت نموده، پس وی این اثر را در یک «مقدمه» و «ذیل» و سه «لمعه» و «خاتمه» و «تتمه» به شرح ذیل نگاشته است: مقدمه: در کیفیت صحت اقتدای به شیخین (و بیان سه خدشه)؛ لعمه 1. در دفع خدشه اول؛ لمعه 2. دفع خدشه دوم؛ لمعه 3. دفع خدشه سوم؛ خاتمه: در بیان شبهه مستحدثه متعلق به حدیث در اثبات خلافت شیخین.

[گنج بخش، منزوی 2418/4]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1712

آغاز: بسمله. الحمدالله و کفی و سلامه علی نبیه المصطفي و علی الذين اتبعوه و کانوا اخوان الصفا و بعد فهذه وریقات مترجمة بلمعات الثقلين في اثبات حدیث الاقتداء بالشیخین حررتها امتثالا؛ انجام: الحمدالله أولا و آخرا ... کانوا مطهرا و طاهرا، تمام شد رساله لمعات الثقلين.

نسخه اصل: کتابخانه ندوة العلما، لکهنو، هند، شماره 119 (ردیف 76)؛ خط: نستعلیق، کا: محمد حسن ولد محمد صادق مرحوم، تا: یک شنبه 27 رمضان 1257 ق، جا: علمداری انکریزان؛ مصحح، با خط خوردگی؛ 38 ص، 17 سطر [عکسی ف: 5 - 146]

لمعات حسینی/ عرفان و تصوف/ فارسی

lama‘āt-e hoseynī

دارای لمعه 22 در بیان سر تکلیف عاشق سالك.

تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 394 بخش 3

بی کا، بی تا؛ 1 گ [ف: - 157]

اللمعات الرضوية في شرح الخطبة الرضوية = شرح خطبة الرضا (علیه السلام)/ شرح حدیث/ عربی

al-lamaʻāt-ur radawīyya fī š.-il xuțbat radawīyya = š.-i xuțbat-iz riņā

شرحی با عناوین «قوله علیه السلام» بر خطبه حضرت امام رضا (علیه السلام) با مطلع «الحمدلله فاطر الأشياء» است که در توحید املاء فرموده اند و در «علل الشرايع»، صدوق آمده است. شارح در مقدمه، متن کامل خطبه و مطالبی راجع به دو کتاب «الجفر» و «الجامعة» منسوب به امام علی (علیه السلام) آورده و از استاد خود «میرزا محمد علی حفظه الله» شرح اربعین شیخ بهائی، شرح مواقف سید شریف و آیات الاحكام مقدس اردبیلی یاد کرده است. در منابعی چون الذريعه و اعیان الشيعه چنین شرحی ضبط نشده و تنها یک نسخه دیگر از آن در یک کتابخانه شخصی نگهداری می شود.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18910

آغاز: بسمله. نحمدك یا من خلق فسوی ... الحمدلله فاطر الأشياء؛ انجام: اللهم ارحمنا یوم تبلی السرائر و تبدی الضمائر ... آخر دعوانا الحمدلله رب العالمين

مؤلف به نقل ظهر برگ اول نسخه و همچنین نسخه کتابخانه شخصی مذکور در ذیل: علی نقی بن سلطان العلماء، در ظهر برگ اول نسخه حاضر افزوده شده که وی محمد مهدی بن محمد جعفر موسوی (قرن 13 ق) است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1372؛ 48 گ، 9 سطر، اندازه: 20/5×13 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2 - 622]

اللمعات العرشية/ فلسفه/ عربی

al-lama‘āt-ul ‘aršīya

نراقی، مهدی بن ابی ذر، 1128 - 1209 قمری

narāqī, mahdī ebn-e abī-zar (1716 - 1795)

این اثر از پنج «لمعه» تشکیل شده است؛ و یک دوره فلسفه استبا عباراتی روان و پخته و بسیار سودمند: لمعه 1. في وجود الماهيه و بعض مالها من احوال؛ 2. فیما یتعلق بالمبدا من صفات الجلال و نعوت الجمال؛ 3. في کیفیه ایجاده و افاضته و سایر ما یتعلق بصدور الأفعال؛ 4. في النفس الإنسانية و ما یتعلق بها؛ 5. في النبوات و کیفیه الوحي و نزول الملك. جز اللمعة الالهية في الحكمة المتعالية او که در پنج باب است با عنوان های «لمعه».

آغاز: بسمله، و به نستعین، الحمدلله المتفرد بوجوب الوجود و الألوهية المتوحد بالازلية و القيومية ...

[الذريعه 18:343]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3563 - ف

آغاز: در [فصل] اعلم ان صفاته تعالی اما حقيقة کمالیه كالحياة و القدرة و العلم» افتاده و می رسد به عبارت «فان ذاته مع کمال وحدته و فردانیته یستحق هذه الاسماء»

لمعه نخستین و 7 ص از لمعه دوم را دارد؛ خط: نستعلیق، کا: فخرالدین نصیری امینی، تا: قرن 13 [فیلم ها ف: 2 - 184]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18584

آغاز: برابر؛ انجام: الا بحسب التسمية بل یکون کلها معنی واحدا و حیثیته واحدة هی بعینها حيثية الذات فان ذاته مع کمال وحدته و فردانبته یستحق هذه الأسماء.

بخشی از آن، کتاب دارای دو لعمه است، لعمه دوم: في ما یتعلق بالواجب من اثبات وجوده و صفاته و افعاله، نسخه موجود دارای لعمه اول و چند برگ از لعمه دوم است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مهر: «کتابخانه نصیری امینی 1073»؛ 56 گ، 25 سطر (20×11/5)، اندازه: 19/5×29/5 سم [ف: 51 - 43]

3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3247

آغاز: برابر؛ انجام: فانما هو مما وجب عند الله أن یسنه فما یسنه من عند الله فالنبی فرض بامر الله و حکمه

خط: نسخ، بی کا، تا: 1253 ق؛ مجدول، کامل و حدود دو برگ آغاز کتاب افتاده سپس کپی از اصل تهیه شده و بدان الحاق گردیده؛ جلد: تیماج مذهب، 365 گ، 18 سطر (16×10)، اندازه: 21/5×15 سم [ف: 15 - 52]

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 25

همان نسخه بالا [نشریه: 7 - 216]

اللمعات في شرح دعاء السمات/ دعا/ عربی

al-lama‘āt fī š.-i du‘ā’-is samāt

دهکردی، ابوالقاسم بن محمد باقر، 1272 - 1353 قمری

dehkordī, ab-ol-qāsem ebn-e mohammad bāqer (1856 - 1934)

وابسته به: دعاء السمات

تاریخ تأليف: 1349 ق

شرحی است بر دعای سمات با عناوین «لمعة - لمعة». مؤلف ابتدا قسمتی از دعا را تحت اللفظي ترجمه کرده و سپس آن را توضیح و شرح می کند

آغاز: الحمدلله الذي شرح صدورنا بلمعات انوار الملكوت واضاء مصباح قلوبنا باشراقات عالم الجبروت و الصلوة علی من برسالته من علی الانس و الجان و سهل لعباده طرق المعرفة و الايقان و السلام علی ابواب الايمان

[الذريعة 346/18؛ فهرستواره منزوی 808/7]

1. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 345

آغاز: برابر؛ انجام: قوله تعالی للفقراء الذين أحصروا في سبیل الله الخ عن ابی جعفر علیه السلام نزلت الآية في اصحاب الصفة و هم ... اقول منهم ... ابی ذر و المقداد و سلمان و جناب و جماعة من الصفة أرباب العبادة و الشجاعة و المجاهدة و الزهد و الفقر.

خط: نسخ، کا: محمد علی بن محمد رفیع بن محمد ابراهیم نائینی، تا: صفر 1352 ق؛ مجدول، مصحح، محشی با امضای «منه عفی عنه»؛ جلد: مقوا، 103 گ، 18 سطر، اندازه: 22×17 سم [ف مخ: 4 - 1659]

2. اصفهان؛ شفتی، مهدی؛ شماره نسخه: 25/2

کا: سید نصیر الدين موسوی، تا: شنبه 4 جمادی الثاني 1359 ق؛ 85 گ (12 ر - 96 پ) [سه کتابخانه اصفهان: ف: - 174]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25797

آغاز: برابر؛ انجام: و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

خط: نسخ و نستعلیق، کا: بحرانی، عبدالرحیم بن عبدالکریم، تا: 1364 ق؛ جلد: میشن، قطع: رقعی [رایانه]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26046

آغاز: برابر؛ انجام: من حسن الثواب لا قتتلوا علیها ...

بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ ضمیمه نسخه ش 26045 [رایانه]

لمعات قادریه - شرح ملهمات غوثیه

لمعات القدسيه = اربعین/ عرفان و تصوف/ فارسی

lamaʻāt-ol qodsīya = arba‘īn-e

اردکانی، احمد بن محمد ابراهیم، 1175 - 1238؟ قمری

ārdakānī, ahmad ebn-e mohammad ebrāhīm (1762 - 1823)

تاریخ تأليف: 1229 ق؛ محل تأليف: شیراز

مؤلف چهل حدیث مشکل از کتب روایی شیعیان درباره توحید انتخاب و در رساله حاضر به شرح و بررسی آن پرداخته است. مؤلف، ابتدا متن عربی حدیث را ذکر می کند، بعد «بیان ترجمه اجمالی» و پس از آن «بیان تحقیقی تفصیلی» که در حقیقت شرح حدیث است، وی در خلال ترجمه و شرح احادیث متعرض بسیاری از مطالب عالی گوناگون فلسفی و کلامی و لغوی و تفسیری و حل مشکلات آن ها شده، کتاب خود را به حکایات و اشعار عارفانه و کلمات اهل سیر و سلوک مشحون، و مجم اثری به غایت ممتع و دل انگیز بوجود آورده است. فهرست احادیث: 1. روایت ابان بن تغلب از حضرت صادق علیه اسلام حدیث معراج را و بیان حال مؤمن؛ 2. حدیثی در فضل سوره توحید، از کتاب «توحید شیخ صدوق»؛ 3. روایت سؤال کمیل بن زیاد از حضرت امیر المؤمنين علیه السلام «ما الحقيقة»؟؛ 4. روایت کتاب «مشارق الأنوار» شیخ رجب برسی سؤالي دیگر را که آن حضرت کرده اند «هل رأيت في الدنيا رجلاً؟»؛ 5. روایت دیگر «مشارق» از قاسم بن أيوب علوی در باب ولایت عهد حضرت رضا علیه السلام؛ 6. حدیث سؤال رأس الجالوت از

حضرت رضا علیه السلام «ما الكفر و ما الايمان؟»؛ 7. حدیث «مشارق الأنوار» خطبه أمير المؤمنين علیه السلام را پس از رحلت پیغمبر اکرم صل الله علیه و آله و سلم «الحمدلله الذي أعجز الأوهام أن تنال إلا وجوده ...»؛ 8 خطبه دیگر امیر المؤمنين علیه السلام هنگامی که مردم را بجنگ با معاویه خواند «الحمدلله الواحد الأحد ...» منقول از کتاب مذکور؛ 9. أيضاً از «مشارق الأنوار، سؤال حماد بن عمر و نصیبی از حضرت صادق علیه السلام در باب توحید؛ 10. حدیثی دیگر از آن حضرت «الله غاية من غیاه ...»؛ 11. روایت ابوحمزه از حضرت باقر علیه السلام «ما من شیء أعظم ثواباً من شهادة أن لا إله إلا الله ...»؛ 12. حدیث هشام بن حکم از حضرت صادق علیه السلام در جواب زندیق که از هویت باری پرسیده بود؛ 13. سؤال عبدالرحمن ابن ابی نجران از حضرت ابوجعفر ثانی علیه السلام در باب توحید؛ 14. خطبه مفصل امیر المؤمنين علیه السلام در أوصاف باری تعالی «الحمدلله الذي لا یغیره المنع ...»؛ 15. روایت فتح بن یزید جرجانی فرمایش حضرت رضا علیه السلام را «یا فتح! من أرضى الخالق لم یبال بسخط المخلوق ...»؛ 16. روایت جابر جعفی سؤال یکی از علماء شام را از حضرت باقر علیه السلام در باب اول ما خلق الله؛ 17. کلام حضرت صادق علیه السلام «الحمدلله الذي لا یحس و لا یجس و لا یمس ...»؛ 18. پاسخ امیر المؤمنين علیه السلام در سؤال یهودی از آن حضرت: «یا أمير المؤمنين! متی کان ربنا؟»؛ 19. خطبه حضرت پیغمبر اکرم صل الله علیه و آله و سلم «الحمدلله الذي کان في أوليته»؛ 20. خطبه امیر المؤمنين علیه السلام در مسجد کوفه «الحمدلله الذي لا من شیء کان ...»؛ 21. هشام بن حکم روایت نموده که ابو شاکر دیصانی بمن گفت که در قرآن شما آیه ای هست که مؤيد ما طائفه ثنویه است ...؛ 22. روایت عمر بن اذینه از حضرت صادق علیه السلام در تفسیر آیه شریفه «ما یکون من نجوی ثلثة ...»؛ 23. روایت «کافی» پاسخ حضرت امیر المؤمنين علیه السلام را به سؤال جا ثلیق «أخبرني عن الله عزوجل - بحمل العرش ...»؛ 24. روایت «کافی» کلام حضرت صادق علیه السلام را «إن الله تعالی خلق اسمة بالحروف غیر متصوف ...»؛ 25. روایت دیگر «کافی» فرمایش حضرت صادق علیه السلام را «ان الله خلق السعادة و الشقاء قبل أن یخلق خلقه ...»؛ 26. پاسخ حضرت امام کاظم علیه السلام بکسی که از علم باری سؤال کرده بود «کیف علم الله؟ قال: علم و شاء و أراد ...»؛ 27. فرمایش حضرت سجاد علیه السلام درباره خلقت انبیاء علیهم السلام «ان الله عزوجل خلق النبيين من طينة علیین ...»؛ 28. سؤال شخصی از مردم بصره از حضرت صادق علیه السلام در باب استطاعت و پاسخ آن حضرت «اتستطیع أن تعمل ما لم یکن؟ ...»؛ 29. روایت «کافی» فرمایش امام الموحدين امیر المؤمنين علیه السلام را که پس از بازگشت از جنگ صفین در باب قضا و قدر فرمود؛ 30. حدیث زراره از حضرت باقر علیه السلام درباره فطرت و تفسیر آیه شریفه «فطرة الله ...»؛ 31. فرمایش امیر المؤمنين علیه السلام «إعرفوا الله بالله، و الرسول بالرسالة، و اولی الأمر و بالأمر بالمعروف و العدل و الإحسان» به روایت «کافی»؛ 32. سؤال محمد بن عبید از حضرت امام کاظم علیه السلام در باب مسئله رؤيت و جواب آن حضرت؛ 33. روایت ابوحمزه ثمالی داستان عبدالله بن عمر و حضرت سجاد علیه السلام را در باب علت گرفتار شدن حضرت یونس بن متی در شکم ماهی؛ 34. سؤال أبوبصير از حضرت صادق علیه السلام از کیفیت معراج پیغمبر اکرم صل الله علیه و آله و سلم و این که معراج آن حضرت دوبار بود و منقبتی از حضرت امیر المؤمنين علیه السلام؛ 35. سؤال حسین بن خالد از حضرت رضا علیه السلام در باب خلق قرآن «أخبرني عن القرآن، أخالق أم مخلوق؟ فقال: لیس بخالق و لا مخلوق، و لکنه کلام الله عزوجل»؛ 36. حدیث داستان شخص نسابه و پیغمبر اکرم صل الله علیه و آله و سلم به روایت «کافی»؛ 37. روایت زراره از حضرت امام محمد باقر یا حضرت امام جعفر صادق علیهم السلام در باب حسنه و سیئه؛ 38. فرمایش پیغمبر اکرم صل الله علیه و آله و سلمبه حضرت امیر المؤمنين در مرض موت؛ 39. روایت انس بن مالک داستان أسقف نجران را با عمر خلیفه ثانی و إشكال که در باب بهشت و دوزخ کرد و جواب دادن امیر المؤمنين علیه السلام به او؛ 40. کلام حضرت صادق علیه السلام «من حفظ من أحاديثنا اربعین حديثاً بعثه الله یوم القيمة عالماً فقيهاً». خاتمه کتاب و إنشاء درود و تحیت بر رسول اکرم و ائمه هدی علیهم السلام. (محمد علی روضاتی)

آغاز: احمدك یا من توحد بالربوبية فعز و جل عن مجاورة الشركاء و خص نفسه بالوحدانية ... و بعد خامه شکسته مستمد فیوض قدسی ... بر الواح صافیه ضمایر ذاکیه چنین نگارش می نماید ...

انجام: و علی الاسم الاعظم الالهي الحاوي للنشآت اللامتناهي ناموس الله الاكبر ... هؤلاء ائمتنا و سادتنا و کبرائنا قد آمنا بهم فاغفر لنا بحقهم یا غفور یا رحیم

[نسخه های منزوی 1348؛ الذريعة 346/18؛ فهرستواره منزوی 808/7]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14492

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کاتب - مؤلف، تا: 2 رجب 1230 ق، جا: شیراز؛ مصحح؛ 235 گ، 21 سطر، اندازه: 20/5×15 سم [ف: 38 - 648]

2. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 458

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، با سر لوح؛ کاغذ: مانند پوست آهو، جلد: مذهب، 284 گ، 17 سطر (8×4)، اندازه: 22×13 سم [ف: 5 - 481]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6398

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: دهه سوم ذیقعده 1229 ق؛ با سر لوح، مجدول؛ مهر: محمد رضوی؛ جلد: میشن، 187 گ، 25 سطر، اندازه: 21×14 سم [ف: 4 - 709]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10948

خط: نسخ، بی کا، تا: 1229 ق؛ نسخه هنری و مرصع و مجدول، دارای یک سر لوح کار شیراز؛ قطع: رحلی کوچک [میراث شهاب: س 9 ش 2 - 22]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20710

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: دهه آخر ذیقعده 1229 ق، جا: شیراز؛ مهر: «مصطفی الحسيني» (بیضوی)؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج، 229 گ، 22 سطر، اندازه: 14/5×21/5 سم [اهدائی رهبر: 5 - 169]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1099

همان نسخه بالا [اهدائی ف: - 203]

6. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 204

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: دهه سوم ذیقعده 1229 ق، جا: شیراز [ف: 3 - 10]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3841

آغاز: برابر؛ انجام: این است آن چه در صدر کتاب وعده اده بودیم ... و چون مناسب بل لازم دید ختم این کتاب را بعد از حمد و صلوة ... لهذا به ذکر این صلوات و تحیات و تسلیمات ... ختم نمود و سپس صلوة بر دوازده امام است (عربی) و قد وقع الفراغ من تسویده ... سنه تسع و عشرین و ماتین و کان ذلك في شیراز.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1229 ق، جا: شیراز؛ با نسخه اصل مقابله شده، محشی با نشان «منه رحمه الله» و حواشی مفصلی به عربی از محمد جعفر و نیز چند حاشیه از عماد الدوله بن عمادالدوله و از عبدالله؛ 502 ص، 19 سطر، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 10 - 1876]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14025/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: صفر 1238 ق، جا: شیراز؛ دارای یک سر لوح، مذهب، مجدول، محشی با نشان «منه»، مصحح، مقابله شده با نشان «بلغ»؛ مهر: «بنده خدا محمد» (بیضوی)؛ 207 گ، 25 سطر، اندازه: 11×20/5 سم [ف: 35 - 494]

9. اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 126

خط: نسخ، کا: محمد بن رجبعلی اردکانی یزدی، تا: دهه اول محرم 1275 ق؛ اهدایی: روثه سلطان العلماء؛ 244 گ، 17 سطر، اندازه: 22×14 سم [ف: 1 - 113]

10. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2038

آغاز: برابر؛ انجام: و موجب هلاکت می داند

خط: نسخ خوب، کا: محمد ابراهیم بن محمد شریف نیریزی، تا: 1294 ق، جا: شیراز حسینیه قوامیه؛ واقف: نائینی، مرداد 1311؛ جلد: تیماج، 362 گ، 15 سطر، اندازه: 26×17 سم [ف: 5 - 268]

11. اصفهان؛ علامه روضاتی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: برابر

بی کا، بی تا [نسخه پژوهی: 1 - 156]

12. اصفهان، کتابخانه های اصفهان، شماره نسخه: 67

آغاز و انجام: برابر؛ و قد وقع الفراغ من تسویده في العشر الثالث من شهر ذیقعده الحرام من سنة تسع و عشرین و مائتین بعد الألف من الهجرة في دارالعلم شیراز، الموصوفة بجنت طراز ... یا أخي! قد جمعت في هذا الكتاب ما هو لب لباب الحكمة، و أس أساس المعرفة الحاصلة من النظر في آیات أوراق الأنفس و الآفاق. فطوبی لمن نظر فیه حق النظر، و فهم ما فیه حق فهمها، فإنه من هداه الله تعالی و آتاه من الخير كثيراً. و ویل لمن کان عینه أعمى عن مشاهدة هذه الحقائق المشتملة علی الدقائق، فإنه ممن أضله الله فکان في الآخرة أعمى کما کان في هذه أعمى و أضل سبيلاً

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی با نشان «منه ره»، مقابله شده؛ جلد: تیماج مذهب، 256 گ، 24 سطر در متن (15×8)، اندازه: 13/5×22/5 سم [فهرست روضاتی: - 307]

13. شیراز؛ خاوری (دکتر)؛ شماره نسخه: 5

بی کا، بی تا؛ دو نسخه [نشریه: 5 - 267]

14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2596

آغاز: و بعد خامه شکسته مستمد فیوض قدسی ..... بر الواح صافیه ضمایر زاکیه و خواطر راکبه مبین نگارش می نماید؛ انجام: چون این حالت را مشاهده نمود حمل بر عجز آن حضرت کرد و دلیر شد و سؤال دیگر نمود و گفت ای بزرگ مسلمین ...

خط: نستعلیق، عبارات عربی نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 103 گ، 14 سطر، اندازه: 22×14 سم [ف: 7 - 182]

15. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 14832/3

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 5 گ، 15 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 2 - 135]

اللمعات القدسيه في التصوف = في العشق/ عرفان و تصوف

al-lama'āt-ul qudsīya fi-t tasawwuf = fi-l 'išq

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 876/5 - ف

نسخه اصل: بادلیان 34 .Ms ED. Clark Or ش 1251 فهرست؛ بی کا، بی تا؛ 23 سطر [فیلم ها ف: 1 - 545]

لمعات قطب شاهی/ - فارسی

lama‘āt-e qotb-e šāhī

مازندرانی، محمد تقی بن حسین

māzandarānī «mohammad taqī ben hoseyn

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17230/2

آغاز: بسمله زیباترین زیپی که در عنوان صحیفه گنجد و روشن ترین لمعه که در دیباچه بیاض هر صفحه افتد؛ انجام: دخان ممتزج به بخار افتد مشتغل شود باقی حالات العلم من عند الله تعالی تمت بالخیر.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 14 ص (22-35)، 13 سطر، اندازه: 22×14/5 سم [ف: 47/2 - 82]

اللمعات المشرقية - التنقيح

لمعات ملكوتية/ کلام و اعتقادات/ فارسی

lama‘āt-e malakūtīye

علوی عاملی، احمد بن زین العابدين، - 1054 قمری

‘alavī ‘āmelī, ahmad ebn-e zayn-ol-‘ābedīn(- 1645)

تاریخ تأليف: نیمه شوال 1034 ق

بیان بعضی از غوامض انجیل درباره اصطلاحات «الأب، الابن، روح القدس، فارقلیط» و سبب تکون بدن عنصری حضرت مسیح در مریم و اسامی پیامبر اسلام در کتاب های انبیاء گذشته با عناوین «لمعة ملكوتية، لاهوتية، الهية قدسية» و مانند این ها؛ دارای دو «میقات»: میقات 1. در بعضی از کلمات غامضه انجیل؛ میقات 2. در اسامی حضرت پیامبر در کتاب های آسمانی.

آغاز: بعد از حمد بی حد حکیمی را که آثار انوار صبح وجود را از ظلمت عدم برآورد و ثنای بیعد علیمی را.

انجام: و فواید آن ها شوم سواد و مداد و قوم و قلم همراهی نتوان نمود.

چاپ: به کوشش رسول جعفریان و محسن صادقی، میراث اسلامی ایران، 3 (1375): 727-750.

[فهرستواره منزوی 499/9]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7591/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 22 گ (163 پ - 184 پ)، اندازه: 14/5×21/5 سم [ف: 19 - 405]

لمعات ناصری/ اخلاق/ فارسی

lama‘āt-e nāserī

قاجار، چنگیز میرزا، ق 13 قمری

qājār, čangīz mīrzā(- 19c)

اهدا به: ناصرالدین شاه (1264-1313 ق)

تاریخ تأليف: 18 ربیع الاول 1267 ق؛ محل تأليف: اصفهان

مؤلف از شاهزادگان قاجار بوده و چنان که خود در مقدمه می گوید در سفری که ناصر الدين شاه به اصفهان رفته است این کتاب را در اخلاق و سلوک به نام او پرداخته و در 18 «فصل» که هر یک از آن ها را لمعه نامیده به پایان رسانده است، به همین جهت آن را «لمعات ناصری» نام گذاشته است.

آغاز: لمعات انوار ستایش و ثنا نثار بارگاه ...

انجام: خامی نکرده قطع بیابان نمود.

[فهرستواره منزوی 583/6]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2244

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ تعلیق خوش، بی کا، تا: 18 ربیع الاول 1267 ق؛ با سر لوح زیبا، مجدول، مذهب؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 140 ص، 11 سطر، اندازه: 22×14 سم [ف: 6 - 200]

لمعات النجاة في رفع الخطيئات/ کلام و اعتقادات/ فارسی

lamaat-on najat fi raf-el xati'at

ابراهیم

ebrāhīm

اهدا به: شاه طهماسب صفوی

چهل «لمعه» است در فضائل و مناقب حضرت امیر المومنين علیه السلام، در هر لمعه ای آیه و روایت و حکایتی مناسب می آورد با نثر فارسی ادبی.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1660

آغاز: حمد بی منتها و ثنای بدون از احصا مالك الملك بحق و واجب الوجود مطلق راست که زبان عارفان کامل؛ انجام: و از حدیث سابق معلوم شد که ممکن و میسر نیست که منقبت آن حضرت را کسی بیان نماید پس بر این چهل لمعه اختصار نمودیم

خط: نستعلیق، کا: مهدی بن محمد علی، تا: دوشنبه 28 جمادی الثاني 1268 ق؛ مجدول؛ 34 گ، 14 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 56 - 5]

لمعات النور/ اخلاق/ فارسی

lamaʻāt-on nūr

صدر السادات، محمدرضا بن میرزا رفیع، - 1345 قمری

sadr-os-sādāt, mohammad rezā ben mīrzā rafi'(- 1927)

این کتاب جلد سوم روضات النور است که مؤلف آن را «لمعات النور» نامیده است. کتاب مشتمل است بر یک دیباچه و 24 «باب»

آغاز: بسمله. فهرست کتاب لمعات النور از مجلد سیم روضات النور از مؤلفات و مرتبات این اقل السادات عملا و اکثرهم زللا حاج صدر السادات کازرونی ابن الحاج میرزا محمد رفیع آقا کازرنی عفی الله عنهما

انجام: و امر بمعروف را مقصد دیگر بنمودیم با آن که طویل

الذيل است بحهة آن که از اعظم طرق و تدبیر سیاست

[فهرستواره منزوی 583/6]

شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2 - ل/ 100

آغاز و انجام: برابر

جلد سوم روضا النور؛ خط: نسخ درشت، کاتب - مؤلف، تا: 16 جمادی الثاني 1331 ق؛ جلد: مقوا با چرم، 149 گ، 12-13 سطر (25×14)، اندازه: 21/5×33/5 سم [ف: 1 - 87]

لمعات النور في كيفية الظهور/ کلام و اعتقادات/ فارسی

lamaat-on nur fi keyfiyat-ez zohur

شیرازی مرودشتی، محمد بن ابی تراب، - 1341 قمری

šīrāzī marvdaštī, mohammad ebn-e abī-torāb(- 1923)

تاریخ تأليف: آغاز تأليف: 1330 ق

کتاب در اثبات مهدویت و وجود و ظهور حضرت بقية الله حجة بن الحسن (عجل الله تعالی فرجه الشريف) است. مرتب شده در پنج «لمعه»: 1.ذکر خبر های آسمانی و خبر های غیر آسمانی به ظهور مهدی موعود و قیام قائم آل محمد صلوات الله علیهم اجمعین در آخر الزمان و اثبات این که مهدی موعود حضرت حجة بن الحسن (علیه السلام) می باشد و ابطال قول مخالفین و معاندین؛ 2. بیان علائم ظهور آن نور مقدس؛ 3. بیان کیفیت ظهور آن نور و تعیین مکان و زمان ظهور و جمع میان اخبار مختلفه؛ 4. ذکر امور مترتبه بر ظهور که محل اتفاق اخبار و آثار است؛ 5. بیان خصایص وجود مبارک آن حضرت است.

آغاز: الحمدلله الدائم ملکه المطاع حکمه مصدر الامور و مکور الدهور ملك کل مالك و مملوك مالك کل ملك و صعلوک

انجام: با آن ولی مهدی بگو مستان سلامت می کنند

چاپ: در سال 1336 ق، در دو جلد، جلد اول به نام «بشارة الظهور» به چاپ رسیده

[فهرستواره منزوی 499/9]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6803

آغاز: الحمدلله الدائم ملکه المطاع حکمه مصدر الامور و مکور الدهور ملکی کل مالك و مملوك مالك کل ملك و صعلوك؛ انجام: با آن ولی مهدی بگو مستان سلامت می کنند

خط: نستعلیق، کاتب - مؤلف، بی تا، نسخه به جز چند صفحه، به خط مؤلف است؛ واقف: محمود تولائی واعظ حلبی، 26 آذر 1326 ش؛ جلد: میشن، 308 گ، 17 سطر، اندازه: 22×17 سم [ف: 269 - 5]

اللمعات النيرة في شرح تكملة التبصرة/ فقه/ عربی

al-lama‘āt-un nayyira fī š.-i takmila-til tabșira

آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین، 1255 - 1329 قمری

āxūnd-e xorāsānī, mohammad kāzem ebn-e hoseyn (1839 - 1911)

وابسته به: تكملة التبصرة؛ آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین (1255-1329)

مؤلف بر «تبصرة المتعلمين» علامه حلی (- 726 ق) تکمله ای نگاشته و در آن آراء فقهی خود را در بعض مواضع بیان کرده است، سپس در این کتاب به شرح آن پرداخته است.

[الذريعه 347/18]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 225

آغاز: حمداq لك اللهم علی ما عرفتنا من دلائل الأحكام و فقهتنا في الدين و فهمتنا من معالم الحلال و الحرام

جلد اول، تا بحث «استعمال اوانی الذهب و الفضه» (کتاب الطهارة)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 2 شوال 1329 ق (ممکن است سال تأليف باشد)؛ استنساخ شده از روی نسخه اصل، مصحح؛ 105 ص [عکسی ف: 1 - 249]

اللمعان = ترجمه اللوامع = شرح الروضة البهية/ فقه/ فارسی

al-lama‘ān = t.-ye lavāme' = š.-er rovzat-ol bahīyye

بارفروشی مازندرانی، محمد بن مقیم، 1196 - 1281 قمری

bārforūšī māzandarānī, mohammad ebn-e moqīm(1782 - 1865)

وابسته به: الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ شهید ثانی، زین الدين بن علی (911-965)

شرح استدلالی مفصلی است بر کتاب شرح لمعه شهید ثانی با عناوین «لمعان - لمعان» و گرفته شده از شرح عربی خود با عنوان «اللوامع في شرح الروضة البهية». مؤلف از علمای بابل در مازندرانی بوده و در نزد حجة الاسلام شفتی و سید محمد مجاهد و شیخ ابراهیم کرباسی درس خوانده و علاقه مند به آثار و افکار شیخ احمد احسایی بوده است. در مقدمه می گوید: «این چند کلمه ای است مسماة به لمعان ترجمه مهمات از مسایل لوامع شرح مزجی بر شرح لمعه به ترتیب او از اول دیباچه تا هر جا که توفیق الهي شامل حال این فقیر بی بضاعت بوده باشد و مقام اقتضا کند بعض زوایدی را که در اصل نباشد».

آغاز: بسمله. حمدلله و الصلوة و السلام علی اشرف امره و خلقه محمد و آله الطاهرين و بعد چنین گوید حقیر ... محمد بن مقیم البار فروشی المازندراني ... لمعان در بیان این است که در بسم الله چرا ...

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2870

آغاز: برابر؛ انجام: هذا کلام آخر در جلد اول تمام کرده او را این فقیر إلي الله الغني با چشم رمد مبرم در یازدهم شهر رمضان المعظم من شهور سنه 1264 ... خدا زیاد کند نور چشم را و دفع کند رمد را توفیق دهد که شروع کنیم در جلد ثانی بشرح کتاب لوامع و ترجمه او بلمعان تا فراغ انشاء الله

خط: نسخ خوش، کا: یعقوب برادر مؤلف، تا: 1264 ق؛ جلد: مقوایی مذهب، 279 گ، 20 سطر (16×10)، اندازه: 17×22/5 سم [ف: 6 - 531]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9422

آغاز: برابر؛ انجام: و کراهت نداشتن اذان اتفاقی اصحاب است هذا آخر الكلام در جلد اول

کتاب طهارت؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن حسن علی خادم مدرسه صدر، تا: 25 ذیقعده 1265 ق؛ جلد: تیماج مذهب، 206 گ، 24 سطر، اندازه: 17/5×27 سم [ف: 30 - 122]

3. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 284/3

آغاز: الحمدلله ... و بعد چنین گوید ... این چند کلمه ای است مسمات به ... از مسائل لوامع شرح مزجی به شرح لمعه به ترتیب او از اول دیباچه تا هر جا که توفیق الهي شامل حال این فقیر؛ انجام: و این باب در سدر است باطنه فیه الرحمة و ظاهره من قبله العذاب و سدر حجابی است مضروب بین الفريقين مسمی است به اعراف رجال یعرفون کلا بسیماهم و نادوا اصحاب الجنة أن سلام علیکم لم یدخلوها و هم یطعمون الإيات.

شرح مقدمه و مسائل اصول دین را دارد؛ خط: نستعلیق، کا: غلام حسین بن آقا شمس العلماء عراقی، تا: جمادی الاول 1336 ق؛ این نسخه برای آقا سید احمد فرزند حاج آقا محسن عراقی تحریر شده؛ جلد: تیماج قهوه ای، 47 گ، اندازه: 22×18 سم [ف مخ: 4 - 1659]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7226

آغاز: الحمدلله ... و بعد چنین گوید ... این چند کلمه ای است مسمات به ... از مسائل لوامع شرح مزجی به شرح لمعه؛ انجام: و یکی می گوید نمی کند و هر یک بموجب فهم خود ...

از آغاز کتاب تا احکام وضو را دارد و در آغاز به مناسبتی اصول اعتقادی را نیز آورده؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ گویا به خط مؤلف، مصحح، جلد: تیماج قهوه ای، 231 گ، اندازه: 22×17/5 سم [ف: 19 - 32]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10028

از آغاز کتاب تا احکام اذان می باشد؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: فاطمه بنت محمد بارفروشی (دختر مؤلف می باشد و کتاب را در روزگار وی نوشته است)، بی تا؛ 250 گ، اندازه: 22×16/5 سم [ف: 26 - 25]

6. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1559

آغاز: ... این کلمه ای است مسماة به لمعان ترجمه مهمات؛ انجام: خدا زیاد کند نور چشم را و دفع کند رمد را و توفیق دهد که شروع کنم در جلد ثانی ...

خط: نستعلیق، کا: آخوند ملا کاظم سرخه ای سمنانی، بی تا، برای حاج محمد علی تاجر رشتی بارفروشی؛ 244 گ، 19 سطر، اندازه: 22×16 سم [ف: 2 - 89]

لمعان الغيب دافع الشكوك و الريب/ عرفان و تصوف/ فارسی

lama‘ān-ol qayb dāfe'-uš šokūk va-r rayb

شیرازی، مصطفی، ق 14 قمری

šīrāzī, mostafā(- 200)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22841

آغاز: بسمله، الحمدلله الذي جعل حقيقة الانسانيه؛ انجام: المسمى باقا مصطفی ... رجب المرجب 1327.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج [رایانه]

لمع الانوار/ فلسفه، شعر/ عربی

lama'-ul anwar

قائم مقام فراهانی، علی اکبر بن علی، 1269 - 1329 قمری

qā'em maqām-e farāhānī, ‘alī akbar ebn-e ‘alī (1853 - 1911)

در هفت «لمعه» هر یک در چند «نور» و «اضائة»: لمعه 1. الامور العامة؛ 2. الجوهر و العرض؛ 3. الالهيات بالمعنی الأخص؛ 4. الطبيعيات؛ 5. النبوات؛ 6. المعاد؛ 7. في بنذ من علم الاخلاق.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4509/2

آغاز: بسمله. احمد ربا و احدا حکیما ** مسلما علی النبي تسلیما/ بعد العلي الاكبر الحسيني ** مفرغ هذا النظم کاللجین/ قال فهذا موجز في الفلسفة ** بلمع الانوار سمه و اعرفه/ انواره الخمسة تاریخا لمع ** في الف التاسيس سامح أن وقع (1315-263×5)؛ انجام: طبع و ما للطبع قد کان انعقد ** أن الأمانات إلى أهل ترد/ ختمت بالتسلیم و السلام ** فالحمدالله علی التمام. تمت بالخیر في الثاني من شعبان المعظم سنة 1315 و قد نظمتها في عشرین یوما و الحمدالله تعالی و انا العبد علی اکبر الحسيني الفراهاني 890 بیت.

بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 64 گ (21-84)، 17 سطر (14×7)، اندازه: 22×15 سم [ف: 13 - 3459]

لمع البروق في ایضاح مفتتح الأصول = سلاسل العقول في مسائل الأصول/ اصول فقه/ عربی

lama'-ul burūq fī īdāḥ-i muftatiḥ-ul uṣūl = salāsil-ul ‘uqūl fi masā'il-il uşūl

محمد حسن

mohammad hasan

مباحث علم اصول فقه را به روشی استدلالی با عناوین «تبصرة، مصباح، تقریر، تکمیل» و جز این ها با تنظیم خاصی جز تنظیم کتاب های اصول دیگر، گرد آورده است.

آغاز: الحمدلله حمداً لایادی اصول نوادیه و فروعها التي هی للوصول اليها اعجاز و بوادیه

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1947/1

آغاز: برابر؛ انجام: فلا شیء یخرج عن حيطة علمه و احاطته و انکشافه و لکن في مرحلة التفاصيل ...

ناتمام؛ خط: نسخ، کاتب - مؤلف، بی تا؛ گویا به خط و تصحیح خود مؤلف؛ جلد: تیماج، 108 گ (1 پ - 108 پ)، اندازه: 10×14/5 سم [ف: 5 - 312]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 3409/1

آغاز: برابر؛ انجام: إن جاز اجتماعها و خروج (در عموم و خصوص)

در فهرست نام مؤلف «محمد محسن» ثبت شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 111 گ (2 پ - 112 پ)، 10 سطر (14×7)، اندازه: 21×15 سم [ف: 11 - 2415]

لمعه - اللمعة الدمشقية في فقه الامامية

لمعه = لمعات/ کلام و اعتقادات/ فارسی

lom'e = lama‘āt

حسینی، موسی بن فضل الله، ق 13 قمری

hoseynī, mūsā ebn-e fazl-ol-lāh(- 19c)

نسخه موجود شامل چند لمعه است در مسائل اعتقادی و ظاهراً بخشی از یکی از کتاب های مؤلف می باشد. نام «لمعه» یا «لمعات» را براساس عناوین نسخه، برگزیدیم. این رساله به خط سید موسی بن فضل الله کلانتری همدانی و از تأليفات همو است.

[مرآة الشرق 1337/2؛ اعیان الشيعة 193/10؛ موسوعة طبقات الفقهاء 861/14]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16018/11

آغاز: لمعه، سلب قدرت نکردن را از عبد در هنگام معصیت، خذلان و استدراج می نمایند ... لمعه، عمل خیر و طاعت، به امر و اراده و قضا و قدر اوست؛ انجام: چون که استعمال در اغارض اخرویه باقیه الهيه می کند ...

خط: شکسته نستعلیق، کاتب - مؤلف، تا: اواخر قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ با قلم خوردگی، مصحح، 11 برگ، شامل مطالب پراکنده در فلسفه و فقه و اشعاری فارسی (که در کرمان در مزار شاه نعمت الله ولی نگاشته شده) که همه به خط و از تأليفات مؤلف است؛ مهر: «اهدایی سید کاظم کمالی الحسيني همدانی» (بیضوی)؛ اهدایی: سید کاظم کمالی حسینی همدانی؛ 4 گ (344-341)، 24 سطر، اندازه: 16×12 سم [ف: 40 - 561]

لمعه/ عرفان و تصوف/ فارسی

lom'e

گفتاری است در مبحث نفس. پنداشته می شود از افادات حکیم نامی بابا افضل کاشانی است. برای معرفی این مقال سطوری از آن نقل می گردد: «و مردم خویشتن را به سه روی تواند شناختن یکی آن که جسد خویشتن را بشناسد و ترکیب او بداند جداگانه از نفس که چیست و چگونه است و دیگر آن که نفس خویشتن را بداند و صفات و افعال نفس را بداند خالی از جسد و سوم آن که هر دو را بی کجا بداند»

آغاز: پس از بسمله: رب وفق بدان ارشدک الله که جوهر نفس انسانی را نزدیک خدای تعالی محلی عظیم است چون امر او را مطیع باشد.

انجام: و اگر همه را بر شماریم درازا شود.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8245

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ این مقال ضمیمه: «جاودان نامه» مذکور در صفحه 85. [ف: 11 - 283]

لمعة اشراقية/ فلسفه/ عربی

lam'at-un išrāqiyyi

رساله در «رفع شبهه ابن کمونه» که مؤلف در چند جای رساله به نام «لمعه اشراقیه» یاد کرده است. و مؤلف احتمالاً «محمد باقر زنجانی» کاتب نسخه می باشد.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12260/1

خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد باقر زنجانی متخلص به سالک، تا: رمضان 1252 ق، جا: زنجان؛ واقف: جلال الدين تهرانی، مرداد 1361؛ 55 ص (2-56)، اندازه: 20/5×14/5 سم [ف: 17 - 441]

لمعة الاذكار/ عرفان و تصوف/ فارسی

lamʻat-ol azkār

از ناشناس، شاید فقیر محمد پارسا نقشبندی پیشاوری، که نسخه را در 22 رجب 1180 ق/ 1766 م به انجام رسانده است. درباره ذکر «لا اله الا الله» نخست درباره ذکر خفی و جلی با سر بند «مسئله» و سپس «فصل» در اشارتی که از کبار مشایخ (رح) درباره کلمه طیبه صادر شده است. و این بخش با سربند های «اشارة» است.

[فهرستواره منزوی 809/7]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 266/2 - عکسی

آغاز: بسمله. لا اله الا الله، ذکر الله اعلی و بالتقدیم اولی. قال الله تعالی فاذکرونی اذکرکم. هر عبادتی را جزا فرموده و آن جراء از جنس آن عبادت نیست؛ انجام: و هذا آخر الكلام في لا اله الا الله. و قال النبي (صلی الله علیه و اله و سلم) من کان آخر کلامه لا اله الا الله دخل الجنة. اللهم ارزقناها في یسر منك و عافية. آمین ...

اصل نسخه: گنج بخش، ش 351 (گنج 755/2)؛ خط: نستعلیق تحریری، کا: فقیر محمد پارسا نقشبندی پیشاوری، تا: 22 رجب 1180 ق؛ 6 گ (109-114) [ عکسی ف: 2 - 234]

اللمعة الالهية في الحكمة المتعالية/ فلسفه/ عربی

lum'at-ul ilāhīyya fi-l hikma-til muta'ālīya

نراقی، مهدی بن ابی ذر، 1128 - 1209 قمری

narāqī, mahdī ebn-e abī-zar (1716 - 1795)

رساله مختصری است در برخی مسائل فلسفی در پنج «لمعه» به ترتیب: 1. وجود و ماهیت؛ 2. افاضة؛ 3. اثبات واجب و صفات او؛ 4. احوال نفس و منشأ آن؛ 5. نبوت.

آغاز: هذه لمعة الهيه. بسمله. بعد تقدیم واجب الوجود و تمجیده ... یقول ... مهدی بن ابی ذر هذه لمعة الهية في الحكمة المتعاليه ... و رتبتها علی خمسة ابواب

انجام: باجنحة الكروبيين فلیکن هذا آخر الكتاب و الحمد لملهم الحق و الصواب.

[الذريعة 349/18]

1. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 6550/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ درشت، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی با نشان «منه دام ظله، 12»؛ 83 گ (2 پ - 84 پ) [ف: 5 - 482]

2. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 630

آغاز: برابر

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ مهر: حاج سید سعید؛ 57 گ، 11 سطر (15/5×9/5)، اندازه: 21×15 سم [ف: 2 - 744]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1374/1 و 3511 ف

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: زین العابدين بن حاجی مرتضی، تا: پنج شنبه دهه دوم ذیقعده 1202 ق؛ محشی با نشانه «منه»؛ جلد: تیماج، 75 ص (75-1)، 9 سطر (15×9)، اندازه: 1/5×21 سم [ف: 8 - 65] و [فیلم ها ف: 2 - 157]

4. کاشان، فرهنگ و ارشاد؛ شماره نسخه: 76

آغاز: برابر؛ انجام: و ان جمیع ما سنه فانما هو مما وجب عند الله أن یسنه فما سنه من عند الله فالنبی فرض علیه بامر الله و حکمه

خط: نسخ و نستعلیق، کا: عبدالکریم، تا: 13 صفر 1207 ق؛ 290 گ، 15 سطر، اندازه: 21×15 سم [ف: - 80]

5. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3630/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: علی بن حسن میمه ای، تا: جمعه غره محرم 1208 ق؛ مصحح، محشی؛ 43 گ (3-45)، 12 سطر، اندازه: 21×15 سم [محدث ارموی مخ: 3 - 1186]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1245/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: دوشنبه 5 ربیع الاول 1208 ق؛ محشی؛ جلد: تیماج، 143 ص، 10 سطر (21×5)، اندازه: 15×9 سم [ف: 7 - 2778]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1948

آغاز: الحمدلله المتفرد بوجوب الوجود و الألوهية و المتوحد بالأزليه و القيوميه، فیقول الشايق الى عالم الانوار و طالب حقائق المعارف و الاسرار مهدی بن ابی ذر النراقي ... هذه المعات عرشیه یستضیء بها وجوه عوالم الأكوان؛ انجام: فالمناط في حدوثها اجماع المليين و الظواهر من الكتاب و السنه هذا و من المتاخرين ... قد بلغ الكتاب هنا الى النصف و المناسب أن یجلد ما بعده بجلد آخر ... الحمدلله الموفق (در نسخه الموافق) لا تمامه الى هنا و نسأله التوفيق في اتمام ما بقی من الكتاب و انی قد استکتبت هذا الكتاب و کتبت بعضه بیدی و انا العبد المذنب الجاني محمد [دنبال آن سیاه شده و به درستی خوانده نمی شود] و وفقهم لتحصیل مراضیه

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ در پایان نسخه نوشته «این نسخه را نویسانیدم و برخی از صفحات آن را من خود نوشته ام، این نسخه از آغاز کتاب است تا اندکی از لمعه سوم «في كيفية ایجاده و افاضته ...» و بر طبق نوشته ذیل نسخه نیمه دوم کتاب در جلد دیگر نوشته شده است؛ کاغذ: اصفهانی شده، جلد: تیماج، 410 ص، 21 سطر، اندازه: 21×15 سم [ف: 5 - 454]

8. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 909/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 80 گ، اندازه: 21×15 سم [ف مخ: 4 - 1660]

لمعه اول/ تاریخ پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله و سلم)/ فارسی

lom'e-ye avval

1. تهران؛ فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره/ 62

در احوال خاتم انبیاء؛ بی کا، بی تا؛ 3 گ (308 ر - 310 پ) [نشریه: 7 - 554]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 3743/62 - ف

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، 3 گ (308 ر - 310 پ)، قطع: ربعی [فیلم ها ف: 2 - 242]

لمعه ثانی/ تاریخ معصومین/ فارسی

lom“e-ye sānī

لمعه ثانی در احوال حضرات ائمه معصومین ... ذکر امامت علی بن ابی طالب.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2636/9

آغاز: لمعه ثانی در احوال حضرات ائمه معصومین ... ذکر امامت علی بن ابی طالب؛ انجام: و از آن وفت غیبت کبری است

خط: نستعلیق، کا: محمد حسین علاء الدين درزی مازندرانی، تا: 1105 ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 6 ص (222-227) [ف: 10 - 1513]

لمعة الايضاح في اسرار النكاح/ طب/ عربی

Lam'at - ul idah fi asrar - in nikah

این رساله ای است درخواص برخی ادویه که از قول حکمای اسکندر مانند ارسطو و خضر نقل کرده است.

شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: ف 248/5

آغاز: بسمله - هذه لمعة لا یضاح في اسرار النكاح معجون الفلاسفه؛ انجام: و ان طال عمره نجوت من شره و کیده ثم اعمله ثلث مرات و تم بحمده

بی کا، بی تا؛ 2 گ، 23 سطر، اندازه: 16×11 سم [ف: 1 - 223]

اللمعة البيضاء في شرح خطبة الزهراء/ شرح حدیث/ عربی

lumat-ul bayda' fis.-i xutbat-iz zahra

حافظ دزماری، محمد علی بن احمد، - 1310 قمری

hāfez-e dozmārī, mohammad ‘al ebn-e ahmad(- 1893)

وابسته به: خطبة الزهرا (سلام الله علیها) - خطبة اللمة؛ فاطمه زهرا (سلام الله علیها) (- 11)

اهدا به: ولیعهد قاجار مظفرالدین میرزا

شرح کامل خطبه مشهور حضرت فاطمه زهراء (سلام الله علیها) و مشتمل بر تاریخ زندگی آن حضرت و بیان مطالب متنوعه ای است به اضافه فهرست کامل موضوعات در مقدمه کتاب و پیش از شروع به شرح خطبه کلیاتی بسیار جالب و دقیق در اسرار مقامات ائمه ذکر می کند و از لحاظ سبک نزدیک به روش شیخ حافظ رجب برسی در مشارق الانوار است.

چاپ: تبریز، در 1292 ه، سنگی، 470 ص.

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 988/4 - طباطبائی

در این جنگ چند صفحه از آن نقل شده است؛ خط: نستعلیق متوسط، کا: سید محمد صادق طباطبائی، تا: قرن 13؛ واقف: سید محمد صادق طباطبائی؛ جلد: تیماج قرمز، 4 ص (34-37)، اندازه: 18×11 سم [ف: 23 - 265]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1238

آغاز: پس از فهرست الحمدلله الذي اقام الهدي و نصب رایات التقى و لم یترك عباده سدی؛ انجام: و ما التنا من عملهم من شی کل امرء بما کسب رهین.

خط: متوسط، کا: احمد بن اسدالله تبریزی، بی تا؛ جلد: تیماج، 186 ص، 23 سطر، اندازه: 33×20 سم [ف: 4 - 22]

اللمعة الجلية - اللمعة الجلية في معرفة النية

اللمعة الجلية في تحقیق المسائل الاسماعيلية/ فقه/ عربی

lamat-ul jaliyya fi tahqiq-il masa'il-il isma'iliyya

سماهیجی، عبد الله بن صالح، 1076؟ - 1135 قمری

samāhījā, “abd-ol-lāh ebn-e sāleh (1666 - 1723)

تاریخ تأليف: 9 رمضان 1132 ق؛ محل تأليف: بهبهان

پاسخ 109 پرسش فقهی است که شیخ اسماعیل پرسیده و سماهیجی به اختصار و با اشاره به دلیل آن ها پاسخ گفته است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4902/4

آغاز: الحمدلله الذي أمر بالتفقه في الدين لمن جهل و ارشاد المسترشدين لمن سئل و الصلاة علی أفضل من علم و عمل؛ انجام: نسأل الله تعالی دفع کل المكاره بمحمد و آله الطاهرين

خط: نسخ و نستعلیق، کا: علی جان بن علی جان بهبهانی، تا: 12 ربیع الثاني 1157 ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 32 گ (79 پ - 110 پ)، اندازه: 16×11 سم [ف: 13 - 80]

اللمعة الجلية في معرفة النية = اللمعة الجلية/ فقه/ عربی

lum'at-ul jalīyya fi ma'rifat-in nīyya = al-lum'at-ul jalīyya

ابن فهد حلی، احمد بن محمد، 757؟ - 841 قمری

ebn-e fahad-e hellī, ahmad ebn-e mohammad (1357 - 1438)

در الفاظ نیاتی است که در عبادات به کار می رود. آن را در یک «مقدمه» و نه «باب» مرتب کرده است: 1. طهارت، 2. صلاة، 3. زکات، 4. خمس، 5. صوم، 6. اعتکاف، 7. حج، 8 جهاد، 9. امر به معروف و نهی از منکر.

آغاز: بسمله. رب وفق یا کریم. الحمدلله مبدع الصور و منشیء البشر و خالق الشمس و القمر الذي بالجود و الاحسان اشتهرو في آیاته و مخلوقاته ظهر و بکنه ذاته عن الأوهام استتر فلا یتلوث به فهم ملك و لا بشر. نحمده علی ما نهج لنا من الشرع المطهر الهادي إلى احسن السير و اوضح لنا من العبر الباعثة للفکر المؤدية الى سعادة المنتشر ... فهذه المقدمة الموسومة باللمعة الحلية في معرفة النية و هی مع اشتمالها علی فروع غريبة و نکات عجيبة

حلوة المطعم لذيذة المغنم عملتها راجیا بوضعها الثواب و متوکلا علی رب الارباب و فیها مقدمة و ابواب.

انجام: و لو اخل بالنية او التعيين لم یخرج عن العهدة و نية المندوب آمر بالمعروف لندبه قربة الى الله فهذا آخر ما اردنا ایراده و قصدنا تعداده في هذه اللمعة نفع الله بها الطالبين انه خیر موفق و معین و الحمدلله رب العالمين و صلی الله علی محمد و آله الطيبين الطاهرين، سلم كثيراً كثيراً

چاپ: بیروت، محقق: عبدالحسین الحسون، مجلة تراثنا، س 2، ع 46، 1407 ق؛ ایران، قم، کتابخانه آية الله مرعشی نجفی، 1409 قمری، سید مهدی رجائی، 1، در الرسائل العشر

[الذريعة 350/18؛ دنا 1080/8-1081 (36 نسخه)]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5601/1

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ جلد: تیماج، 26 گ (2 پ - 27 ر)، اندازه: 14×18/5 سم [ف: 15 - 3]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6894/2

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ مصحح؛ مهر: سلطان حسین واع «عبده سلطان حسین الواعظ» (بیضوی)؛ واقف: سلطان حسین واع؛ جلد: تیماج، 29 گ (9 پ - 37 ر)، اندازه: 12/5×17/5 سم [ف: 20 - 326]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1119/1

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه دانشگاه لس آنجلس: M1313؛ خط: نسخ، کا: عبدالمحمود بن محمد بن علی حسینی، تا: پنج شنبه 26 شوال 811 ق؛ 26 ص (2-27)، 17 سطر [عکسی ف: 3 - 247]

4. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 2308

بی کا، تا: 22 ذیقعده 836 ق؛ کاغذ: دولت آبادی، 21 گ، 16 سطر، اندازه: 18×13/7 سم [ف: 1 - 456]

5. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 879/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ معرب، کا: جرجانی، کمال الدين بن عبدالله، تا: 878 ق؛ با عنوان های شنگرف که کمال الدين عبدالله بن سعید گرگانی نزدیک 878 آن را نوشته، محشی؛ 35 گ (145 پ - 167 پ و 213 ر - 224 ر) [ف: 5 - 1992]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6207

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی بن جابر شهیر به ابن حویه رقطاوی، تا: قرن 10؛ 35 گ، 14 سطر، اندازه: 21×15 سم [ف: 20 - 415]

7. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4275-21/195

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: مقوا، 39 گ، 14 سطر، اندازه: 16×10 سم [ف: 6 - 3459]

8. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1238/1

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان - رم 720؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ مصحح، با امضای بلاغ؛ 148 ص، 2-150 [عکسی ف: 4 - 62]

9. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 953/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ پخته، بی کا، تا: قرن 10، 28 گ (43 پ - 70 ر) [ف: 2 - 214]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10601/1

آغاز: ... القسم الثاني الغسل و هو واجب و ندب فالواجب غسل الجنابة و الحيض؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کا: احمد بن اسماعیل بن احمد بن حاج ابراهیم بن الثقيف، تا: 12 شوال 901 ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور، 29 گ (1 ر - 29 پ)، 29 سطر، اندازه: 21×16 سم [ف: 33/1 - 125]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10070/10

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: کمال الدين عطاء الله بن مسیح آملی، تا: 27 شعبان 933 ق؛ 12 گ (176 پ - 187 پ)، اندازه: 16×12 سم [ف: 32 - 92]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 680/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علیجان بن سلطان بایزید کوکدی، تا: 939 ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 32 گ (126 پ - 157 پ)، 12 سطر، اندازه: 16/5×9 سم [ف: 2 - 273]

13. تهران، دانشگاه شماره نسخه: 2312/2

خط: نسخ، کا: محمد بن رضی الدين روایتی، تا: محرم 952 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مذهب، 14 گ (22 پ - 35 پ)، 20 سطر (16×10)، اندازه: 25×17 سم [ف: 9 - 945]

14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3612/1

خط: نسخ، کا: محمد بن ابراهیم نادری، تا: سه شنبه 8 رجب 965 ق، جا: قزوین؛ محشی؛ مهر: محمد مهدی بن عبدالهادی بن آقا مهدی، محمد رسول به تاریخ شوال 1235 «محمد رسول الله» (مربع)، کمال به تاریخ 20 جمادی الثاني 1325، محمد اشرف بن زین العابدين اشرف حسینی «افوض امری الى الله محمد اشرف» (بیضوی)، ابوطالب رضوی «عبده ابوطالب الرضوي» (مربع)؛ جلد: تیماج، 44 گ (2 پ - 45 ر)، اندازه: 18/5×13 سم [ف: 10 - 11]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14/2 معزی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: حسیبن بن احمد بن یوسف بن سعید، تا: یکشنبه 29 ربیع الاول 973 ق؛ جلد: تیماج، 34 گ (4 پ - 37 ر)، اندازه: 14×10 سم [ف: 39 - 7]

16. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2553

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 12 شوال 976 ق؛ مصحح، مقابله شده با نسخه اصل؛ تملک: محمد بن علی معروف بن ابن خاتون عاملی؛ واقف: ابن خاتون، 1067؛ جلد: مقوا، 31 گ، 17 سطر، اندازه: 18×12 سم [ف: 21 - 1124]

17. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 240/2

خط: نسخ، بی کا، تا: ذیحجه 980 ق [نشریه: 7 - 130]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1161/1 - طباطبائی

خط: نسخ، کا: شیخ راشد بن حسین بن علی بن حسین بن محمد بن صالح بن حسن بن ابی شروان اوالی البحراني اصلا و الاحسائي مولدا، تا: 983 ق؛ محشی از محقق کرکی با نشان ع ل؛ 28 گ (1-28) [ف: 23 - 640]

19. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5383/2

خط: نسخ، کا: زاهر بن علی بن یوسف بن زاهر بن فرج بن احمد نعیمی بحرانی اوالی، تا: صفر 987 ق؛ جلد: تیماج، 28 گ (12 پ- 39 ر)، اندازه: 20×12/5 سم [ف: 14 - 173]

20. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 848/1

خط: نسخ پخته، بی کا، تا: شعبان 994 ق؛ مجدول؛ 10 گ (1 پ - 10 پ) [ف: 2 - 214]

21. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 306/1

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، 17 گ (2 پ - 18 پ)، 19 سطر (17×8)، اندازه: 23×14 سم [ف: - 205]

22. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 5396/11

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 36 گ (356 ر - 321 پ)، 18 سطر (13×7)، اندازه: 20×14 سم [ف: 15 - 4238]

23. قم، مرعشی؛ شماره نسخه: 1370/1 عکسی

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان در رم ایتالیا، شماره 720؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 10 و 11؛ مصحح، با بلاغ مقابله؛ واقف: ابراهیم بن حسین صایغ عاملی؛ 73 ص (2-74)، 10 سطر [عکسی ف: 4 - 143]

24. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 47/6 - طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی بن علی الحسائي، تا: 25 جمادی الاول 1037 ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 14 گ (85-98)، 17-11 سطر، اندازه: 24×17 سم [ف: 22 - 8]

25. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2057/1

خط: نسخ، کا: محمد رشیدا، تا: 8 ربیع الاول 1049 ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 12 و 13 سطر، اندازه: 10×7 سم [ف: 5 - 417]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18053 ض

بی کا، تا: با تاریخ 1098 ق [د. ث. مجلس]

27. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 8190/21

بی کا، تا: 1099 ق؛ 13 گ (304 ر - 316 پ) [ف: 5 - 482]

28. مشهد؛ مدرسه سلیمانیه؛ شماره نسخه: 109/2

خط نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ قطع: جیبی [چهار کتابخانه مشهد - ف: - 19]

29. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3733/7

خط: نسخ، کا: صادق بن عبدالحکیم بن حیدر، تا: با تاریخ 1150 ق؛ جلد: تیماج، 17 گ (238 پ - 254 ر)، 21 سطر، اندازه: 23×13 سم [ف: 10 - 130]

30. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8221

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا، 24 ص، 21 سطر، اندازه: 21×15 سم [ف: 21 - 1124]

31. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 32854

آغاز: برابر؛ انجام: الباب السابع في الحج و هو واجب و ندب فالواجب ... علی اجتهاد الكاتبين و قال امن.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1384؛ جلد: تیماج مذهب، 12 گ، 21 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [اهدائی رهبر: 3 - 567]

32. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 9668

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد بن زین العابدين موسوی، تا: 23 ربیع الاول 1267 ق؛ مصحح؛ واقف: خان بابا مشار، اردیبهشت 1346؛ جلد: تیماج مشکی، 5 ص (23-27)، اندازه: 10×17 سم [ف: 21 - 1122]

33. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4164/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ مهر: «خانه زاد فدوی شاه عالم گیر غازی فضائل خان» (مربع)؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: گالینگور مذهب، 33 گ (12 پ - 44 پ)، 17 سطر (7/5×14/5)، اندازه: 23×12/5 سم [ف: 18 - 85]

34. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9739/9

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 17 گ (113 پ - 129 ر)، اندازه: 19×12/5 سم [ف: 25 - 91]

35. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 882/7

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی؛ 30 گ (145 ر - 174 پ) [ف: 5 - 1993]

36. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 598/10

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه شهرداری - گرگان؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 50 گ (667-716) [عکسی ف: 2 - 191]

37. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6367-32/67

آغاز و انجام: برابر

این نسخه عکسی است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، با بلاغ مقابله؛ تملک: ابراهیم بن حسن صایغ عاملی؛ جلد: گالینگور، 75 گ، 10 سطر، اندازه: 21×30 سم [ف: 6 - 3459]

38. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2332/1

آغاز: علی سبیل التعليم و التفهيم؛

بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: اخوان مصلایی؛ جلد: مقوایی، 21 گ (1-21)، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 4 - 1253]

39. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4058/2

بی کا، بی تا [نشریه: 13 - 360]

40. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13684/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی؛ جلد: مقوایی، 26 گ (22 پ - 47 پ) [ف: 37 - 210]

اللمعة الجوينية - العلم و العمل

اللمعة الدمشقية في فقه الامامية = لمعه/ فقه/ عربی

al-lumat-ud dimasqiya fi feqh-il imamiya = lome

شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری

šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385)

به درخواست: شمس الدين محمد آوی یکی از مریدان علی بن مؤيد فرمانروای خراسان

تاریخ تأليف: 782 ق

از متون فقهی جامع و موجز و معروف شیعی است و مشتمل بر کتاب طهارت تا دیات می باشد. باعث بر تأليف این بوده که امیر خواجه علی مؤيد سربداری در سلک مریدان مؤلف بوده و با او مکاتبه و مراسله داشته است، تا آن که در مرتبه آخر امیر شمس الدين محمد آوی که از اعیان ملک و اصحابش بود به صحابت تحفه های لایقی و نام های مشتمل بر تلطف و تعظیم و نیازمندی شیعه خراسان به داشتن پیشوای مذهبی و ترغیبی بر حرکت مؤلف به خراسان ارسال داشت. مؤلف چون بر مضمون نامه مطلع گشت، این کتاب را به نام امیر مذکور تأليف و مصحوب شمس الدين محمد به خراسان فرستاد و از رفتن به خراسان پوزش خواست. تاریخ تأليف به تحقیق مشخص نیست، اما شهید ثانی در «الروضة البهية» آورده است که شمس الدين مذکور، نسخه این کتاب را پیش از مقابله گرفت و رفت؛ و در استنساخ از آن، بسیار بخل می ورزید و تنها یک تن از طلبه ها از آن نسخه برداشت؛ سپس مؤلف آن نسخه دوم را در 782 ق تصحیح و اصلاح نمود. گفته اند مدت تأليف این کتاب، در هفت روز بوده است. (مهدی ولایی)

آغاز: بسمله. الله احمد استماماً لنعمته و الحمد فضله و ایاه اشکر استسلاما لعزته ...

انجام: و الباعث علیه اقتضاء بعض الطلاب و الحمدالله وحده و صلی الله علی محمد و آله الطيبين الطاهرين.

چاپ: بار ها به چاپ رسیده. نجف، محقق: محمد کلانتر، مطبعة الآداب، 1966 م.

[الذريعة 352/18؛ ريحانة الأدب 277/3؛ دنا 8: 1083-1081 (82 نسخه)]

شرح و حواشی:

1- الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ شهید ثانی، زین الدين بن علی (911-965)

2- حاشية حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ عاملی، علی بن حسن بن زین الدين (- 11)

3- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ عاملی، علی بن حسن بن زین الدين (- 11)

4- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ موسوی حسینی، فخر الدين محمد (- 11)

5- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية - حاشية شرح اللمعة؛ تونی، احمد بن محمد (- 11)

6- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ شریف کاشانی، فضل الله بن محمد (- 11)

7- کشف الرموز الخفية في شرح الروضة البهية - حاشية الروضة البهية؛ سبط الشهيد، محمد بن حسن (980-1030)

8- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ سلطان العلماء، حسین بن محمد (1001-1064)

9- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ مرعشی، ابراهیم بن حسین (- 1098)

10- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ شیروانی، محمد بن حسن (1033-1098)

11- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ دیلماج، محمد بن قاسم (- 12)

12- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ بحرانی درازی، احمد بن ابراهیم (- 12)

13- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ فندرسکی استرآبادی، ابوطالب بن میرزا بیگ (- 1100)

14- الزاهرات الزوية في شرح الروضة البهية؛ عاملی، علی بن محمد (1104-1013)

15- حاشية حاشية خلیفه سلطان علی الروضة البهية - جواب اعتراضات سلطان العلماء؛ عاملی، علی بن محمد (1013-1104)

16- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ عاملی، علی بن زین الدين (- 1104)

17- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية - حاشية شرح اللمعة؛ حویزی، جعفر بن عبدالله (- 1115)

18- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية - حاشية شرح اللمعة؛ آقا جمال خوانساری، محمد بن حسین (- 1125)

19 - حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ مسیحا فدشکوئی محمد مسیح بن اسماعیل (1037-1127)

20- المناهج السوية في شرح الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ فاضل هندی، محمد بن حسن (1062-1137)

21- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية - مشارق الأحكام في معرفة الحلال و الحرام؛ حسینی خاتون آبادی، محمد بن محمد صالح (- 1148)

22- تعلیقه بر شفعه شرح لمعه و تعلیقی در انعزال وکیل؛ حسینی قزوینی، محمد ابراهیم بن محمد معصوم (- 1149)

23 - التحفة القوامية في فقه الامامية؛ حسینی سیفی، محمد بن محمد مهدی (- 1150)

24- المواهب السنية في کشف معضلات الروضة البهية؛ خاتون آبادی، محمد حسین بن صالح (- 1151)

25- اشارات الفقه؛ حسنی طباطبائی، صدرالدین محمد (- 1154)

26- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ جیلانی، محمد رفیع بن فرج (- 1160)

27- حاشية مبحث الوقت و القبلة من الروضة البهية؛ خلخالی، محمد صالح بن محمد سعید (1095-1175)

28- منهاج الامة و کاشف الغمة في شرح الروضة علی اللمعة؛ نراقی، محمد نصیر بن احمد (- 1184)

29- تعليقة علی بحث اوقات الصلاة من شرح اللمعة؛ ساروی، محمد علی بن محمدرضا (- 1193)

30- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ کوکدی گلپایگانی، محمدرضا بن علی (- 13)

31- الدلائل في فن الفقه علی المسائل؛ طبری، محمد کاظم بن رضا (- 13)

32- شرح الوقت و القبلة المذكورين في شرح اللمعة؛ موسوی تنکابنی، محمد مهدی بن محمد جعفر (- 13)

33- مرجع الضمائر في شرح شرح اللمعة؛ رشتی اصفهانی، محسن بن محمد رفیع (1215-13)

34- حاشية الروضة البهية في شرح اللعمة الدمشقية؛ رشتی اصفهانی، محسن بن محمد رفیع (1215-13)

35- القبلة؛ موسوی تنکابنی، محمد مهدی بن محمد جعفر (- 13)

36- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ عبدالله بن محمد تقی (- 13)

37- شرح الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ هزار جریبی، عبدالله بن محمد تقی (- 13)

38- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ نائینی، محمد بن محمد علی (- 13)

39- توضیح المشكلات ؛ محمد شفیع بن محمد حسین (- 13)

40- شرح الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ حسینی مرعشی، محمد بن عبدالمهدی (- 13)

41- فصل الخطاب الابراهيمية في کشف عبارات روضة البهية؛ مدنی، ابراهیم بن محمد حسین (- 13)

42- شرح اللمعة الدمشقية في فقه الامامية؛ شفتی اصفهانی، محمد علی بن محمد باقر (- 13)

43- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ شیخ علی (- 13)

44- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ گلپایگانی، محمد باقر (- 13)

45- تعلیقات علی اللمعة و شرح ها من کتاب النكاح؛ اسفرجانی، محمدرضا بن محمد علی (- 13)

46- شرح الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ استرآبادی، اسماعیل بن خداداد (- 13)

47- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية - حاشية شرح اللمعة؛ اسفرجانی، محمدرضا بن محمد علی (- 13)

48- کشف القناع؛ همدانی، محمد کاظم (- 13)

49- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ آقامحمد علی کرمانشاهی (1144-1216)

50- مخزن الاسرار الفقهية في شرح معضلات اللمعة الدمشقية؛ آقا محمد علی کرمانشاهی (1144-1216)

51- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ کرمانشاهی، محمد محسن بن محمد سمیع (- 1223)

52- حاشية الروضة البهية؛ عاملی غروی، جواد بن محمد (1152-1226)

53- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ کاشف الغطاء، جعفر بن خضر (1154-1228)

54- کشف اللسان عن منطق الطيور و الحيوان؛ عقدائی، اسماعیل بن محمد (1188-1230)

55- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ کاشف الغطاء، موسی بن جعفر (- 1243)

56- مخزن الأسرار الفقهية في حاشية الروضة البهية - تكملة الروضة - حاشیه شرح لمعه؛ هزار جریبی، محمد علی بن محمد باقر (1188-1245)

57- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ نراقی، احمد بن محمد مهدی (1185-1245)

58- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ بهبهانی، شمس الدين بن جمال الدين (- 1248)

59- تقریرات الفقه؛ مراغی، فتاح بن علی (1175-1250)

60- شرح اللمعة الدمشقية في فقه الامامية؛ آل کاشف الغطاء، علی بن جعفر (- 1253)

61- شرح اللمعة الدمشقية في فقه الامامية؛ بحر العلوم، رضا بن محمد مهدی (1189-1253)

62 - التحفة الغروية في شرح اللمعة الدمشقية؛ عفکاوی، خضر بن شلال (1180–1255)

63 - التحفة الرضوية في شرح اللمعة الدمشقية؛ رضوی، محمد بن معصوم (- 1255)

64- حاشية شرح اللمعة و قوانین الاصول؛ مدرسی یزدی، محمد علی بن محمد باقر (1200-1262)

65- ینابیع الحكمة في شرح تحفة القوامية؛ استرآبادی، محمد جعفر بن سیف الدين (1198-1263)

66- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ استرآبادی، محمد جعفر بن سیف الدين (1198-1263)

67- مجمع الآراء؛ استرآبادی، محمد جعفر بن سیف الدين (1198-1263)

68- شرح الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ استرآبادی تهرانی، مسیح بن محمد سعید (- 1263)

69- قبله و وقت - رساله سهله در شرح قبله؛ بسمل شیرازی، علی اکبر بن علی (1187-1263)

70- مطلع الانوار الغروية في شرح اللعمة الدمشقية - المشكاة الغروية

• الشريعة النبوية في شرح اللعمة الدمشقية - المواهب القدسية - شرح اللمعة الدمشقية؛ ملا کتاب، محمد جواد بن تقی (- 1264)

71- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ آرانی کاشانی، غلامرضا بن محمد علی (1192-1265)

72- المشكاة المضيئة؛ زنجانی، محمد علی بن عبدالرحیم (- 1267)

73- شرح اللمعة الدمشقية في فقه الامامية؛ کرباسی، محمد مهدی بن محمد ابراهیم (- 1278)

74- اللمعان - ترجمه اللوامع - شرح الروضة البهية؛ بارفروشی مازندرانی، محمد بن مقیم (1196-1281)

75- اللوامع في شرح الروضة البهية؛ بارفروشی مازندرانی، محمد بن مقیم (1196-1281)

76- تعلیقات علی الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ گلپایگانی، زین العابدين (1218-1289)

77- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ جهانشاهی، احمد بن عبدالرزاق (- 1290)

78- حاشية اللمعة الدمشقية؛ جهانشاهی، احمد بن عبدالرزاق (- 1290)

79- محرر الأحكام الالهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ آقا میرزا بابا سبزواری (- 1293)

80- تعليقة علی الروضة البهية - زوال الشمس؛ هروی، محمد تقی بن حسینعلی (1217-1299)

81- الحديقة النجفية في شرح الروضة البهية؛ هروی، محمد تقی بن حسینعلی (1217-1299)

82- الحديقة السنية في بیان النكات و الدقائق المتعلقة بالمتأجر من الروضة البهية؛ حائری تهرانی، محمد (- 14)

83- کنز الغابرين - حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ تنکابنی، محمد شریف بن محمد یوسف (- 14)

84- الجعالة؛ تنکابنی، محمد بن سلیمان (1234-1302)

85- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ تنکابنی، محمد بن سلیمان (1234-1302)

86- صفاء الروضة؛ موسوی حائری، محمد صالح بن حسن (- 1303)

87- شرح الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ داماد، محمد صالح بن حسن (1212-1303)

88- شرح الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ عریضی خراسانی، حسن بن محمد علی (- 1306)

89- النفحات الحائرية و النفثات الحسينية في شرح اللمعة الدمشقية؛ عریضی خراسانی، حسن بن محمد علی (- 1306)

90- شرح الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ نجفی، جواد بن عبدالحسین (- 1311)

91- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ رضوی، محمد علی بن صادق (1239-1311)

92- منهاج الملة في تعیین الوقت و القبلة؛ علیاری، علی بن عبدالله (1327-1234)

93- نهج الاعلان فیما یثبت به دخول رمضان؛ علیاری، علی بن عبدالله (1327-1234)

94- شرح الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ مدرس چهاردهی، محمد علی بن محمد نصیر (1252-1334)

95- تعلیقات مفيدة علی الروضة البهية؛ حسینی کاشانی، حسن بن احمد (- 1342)

96- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ حسینی کاشانی، حسن بن احمد (- 1342)

97 - الموائد الحسينية؛ حسینی کاشانی، حسن بن احمد (- 1342)

98- سراج الأمة في شرح اللمعة؛ شیخ کبیر، محمد حسن بن صفر علی (- 1345)

99- شرح الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ حسینی همدانی، محمد بن موسی (- 1349)

100- حاشیه شرح لمعه؛ تقوی بهبهانی، ضیاء الدين (1320-1388)

101- تبیان اللمعة؛ کلاک، حسن بن علی اصغر

102- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ تونی، میرزا محمد

103- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية ؛ قزوینی، سید تقیا

104- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ علی بن محمد بن حسن

105- شرح الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ قائنی خراسانی، محمد بن حسین

106- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ حسینی سدهی، مرتضی

107- شرح الروضة البهية؛ ترکه، غیاث الدين

108- تعلیقات علی شرح اللمعة الدمشقية؛ شیرازی، آية الله سید صادق

109- شرح الأرجوزة القوامية؛ امیر مازندرانی، محمد باقر بن محمد علی

110- تعلیقات بر شرح لمعه

111- تعلیقات علی الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية

112- تعليقة علی روضة البهية

113- توضیح شرح اللمعة الدمشقية

114- حاشية الروضة البهية

115- حاشية الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية (53 عنوان)

116- حاشية الروضة البهية و النفلية

117- حاشية اللمعة الدمشقية (3 عنوان)

118- حاشية اللمعة الدمشقية - شرح اللمعة الدمشقية

119- حاشية اللمعة الدمشقية و شرح ها (2 عنوان)

120 - شرح الروضة البهية

121- شرح الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية (3 عنوان)

122- شرح اللمعة الدمشقية في فقه الامامية (4 عنوان)

123 - شرح شرح اللمعة

124- شرح شرح اللمعة الدمشقية

125- الشريعة النبوية من تفسیر اللمعة الدمشقية

126- الغرة الغروية في شرح اللمعة الدمشقية (2 عنوان)

127- کشف النقاب - شرح لمعه دمشقیه

128 - اللوامع الزاهرة (2 عنوان)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 342 - طباطبائی

آغاز: و الأصم و الاعمى و الاعرج و من بعد بأزيد من فرسخین ... و یحرم السفر بعد الزوال علی المكلف؛ انجام: برابر

خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 8 یا 9؛ افتادگی: آغاز؛ محشی با عبارت «منه دام ظله»، با گواهی مقابله؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 78 گ، 23 سطر، اندازه: 19×14 سم [ف: 24 - 236]

2. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 238

خط: نسخ، کا: حسین بن محمد بن حسن خویانی مونسی، تا: 808 ق، جا: نجف اشرف؛ افتادگی: آغاز؛ در جمعه سلخ رجب 808 مقابله شده؛ اندازه: 12×15/5 سم [نسخه پژوهی: 2 - 214]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2547

آغاز: برابر؛ انجام: عن امیر المومنين علیه السلام ... کثیرا

از ابتدای طهارت تا دفن میت؛ خط: نسخ، کا: ابراهیم بن علی بن احمد کشدیش، تا: 27 ذیقعده 849 ق؛ افتادگی: انجام؛ نزد مرحوم شهید ثانی تصحیح و مقابله شده و إنهاء آن جناب در پایان نسخه دیده می شود، محشی؛ واقف: ابن خاتون، 1067؛ جلد: تیماج، 107 گ، 17 سطر، اندازه: 18×13 سم [ف: 21 - 1126]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2038 عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [میراث شهاب: س 17 ش 1 و 2 - 127]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18454

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی بن محمد بن مفتی بن احمد کونانی، تا: یکشنبه 12 جمادی الاول 860 ق؛ محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 84 گ، 20 و 21 سطر، اندازه: 18×13 سم [ف: 21 - 1124]

5. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 254

خط: نسخ، کا: اسعد بن احمد بن اسعد انجدانی جاسبی، تا: 868 ق، جا: قزوین، جهت قاضی جلال الدين مسعود بن فتح الله کاشانی؛ واقف: محمود بن میرزا علی؛ 188 گ، 11سطر، اندازه: 12/5×18/5 سم [ف: 1 - 179]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10198

آغاز: المفتي و هی الايمان و العدالة و معرفة الأحكام بالدلیل و القدرة علی رد الفروع الى الأصول

خط: نسخ نازیبا، کا: علی بن موسی عبشیشی، تا: جمادی الثاني 887 ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 128 گ، 15 سطر، اندازه: 18×13/5 سم [ف: 26 - 163]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2247/1

آغاز: ما یستحق اطلاق اسم الماء علیه و لا یمکن سلبه عنه؛ انجام: و لو غاب بعض العاقلة لم تخص به الحاضر.

خط: نسخ، بی کا، تا: 898 ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، دارای علامت بلاغ، جلد: مقوایی، 142 گ (1 ر - 142 پ)، 11سطر، اندازه: 18×12/5 سم [ف: 6 - 231]

8. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3175

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 193 گ، 12 سطر (12×7)، اندازه: 12×19/5 سم [ف: 14 - 289]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15838

آغاز: زمان الردة علی الأقوى کتاب اللعان و له سببان احدهما رمی الزوجة المحصنة المدخول بها بالزنا؛ انجام: الثامنة یتوارث الغرقي و المهدوم علیهم.

از ابتدای کتاب لعان تا میراث غرقی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی، مقابله شده، دارای بلاغ های متعدد از عزالدین حسین بن عبدالصمد، والد ماجد شیخ بهائی؛ 40 گ، 10 سطر، اندازه: 19×12/5 سم [ف: 21 - 1130]

10. همدان، همراه، رضا؛ شماره نسخه: 38

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 471 ص، اندازه: 24×15 سم [رشت و همدان: ف: - 1695]

11. اصفهان؛ مهدوی، مصلح الدين؛ شماره نسخه: 62

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: تیماج، 95 گ، 12 سطر، اندازه: 20×15 سم [مهدوی، مصلح الدين: ف: - 71]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18509

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 904 ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: محمد علی بن محمود تبریزی «خیر و البشر محمد و علی 1047» (چهار گوش)، حسین بن سید جلال الدين حسینی «قال محمد حسین منی 1061» (بیضوی)، «عبده محمدرضا بن ذبیح الله الحسيني» (چهار گوش)؛ جلد: تیماج، 159 گ، 13 سطر (11×6/5)، اندازه: 18×12 سم [ف: 6 - 51]

13. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2811

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عبدالعلی بن نورالدین استرابادی، تا: رجب 107 ق، جا: استرآباد؛ مصحح، محشی؛ واقف: خواجه شیر احمد؛ جلد: تیماج، 119 گ، 15 سطر، اندازه: 18×13 سم [ف: 5 - 597]

14. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23601

آغاز: (پس از یک برگ که نیمی از آن نیز افتاده) الثاني في الغسل و موجبه الجنابة و الحيض و الإستحاضة؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی بن محمد کمانگر استرآبادی، تا: شوال 919 ق، جا: کاظمین؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: شکرالله فقیه نیا؛ 100 گ، 19 سطر، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 21 - 1129]

15. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 6298

خط: نسخ، کا: شریف بن حسن حافظ، تا: 24 ذیقعده 947 ق؛ محشی با نشان «شرح»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 170 گ،

15 سطر (12×7)، اندازه: 18×12 سم [ف: 16 - 237]

16. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8217

خط: نستعلیق، کا: صفی الدين کرمانی، تا: ذیقعده 148 ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 64 گ، 19 سطر (17×11)، اندازه: 20×13 سم [ف: 17 - 59]

17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 959

خط: نستعلیق، کا: ابراهیم بن علی، تا: 951 ق؛ تملک: حیدر علی بن جمال الدين؛ جلد: تیماج، 103 گ، 19 سطر، اندازه: 11/5×21 سم [ف: 3 - 151]

18. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2549

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عبد المؤمن بن محمد ایواغلی، تا: 958 ق؛ محشی؛ جلد: مقوا، 98 گ، 17 سطر، اندازه: 19×12 سم [ف: 21 - 1127]

19. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6208

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: احمد بن ماجد، تا: 8 جمادی الاول 960 ق؛ جلد: تیماج، 157 گ، 13 سطر، اندازه: 21×15 سم [ف: 5 - 598]

20. زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه: 142/9

خط: نسخ، کا: نصرالله بن برقع بن ترکی بن صالح طرفی، تا: سه شنبه 16 ذیقعده 967 ق؛ جلد: مقوایی، 42 گ (217 پ - 258 ر)، 25 سطر، اندازه: 19/5×24/5 سم [اوراق عتیق: 1 - 178]

21. تهران، ملک، شماره نسخه: 1054

خط: نستعلیق، کا: ملک محمد بن سلطان حسین بن محمد شاه بن پیر سلطان اصفهانی، تا: یکشنبه 10 ربیع الاول 967 ق، جا: قزوین، هنگامی که آن را نزد شیخ حسین بن عبدالصمد حارثی عاملی در مدرسه رزم ساریه قزوین می خوانده است؛ محشی با نشانه «ز»، با بلاغ قرائت، با اجازه ای از همین عاملی مورخ پنج شنبه 12 ربیع الأول 967 در قزوین به همین اصفهانی در پایان؛ تملک: محمد مهدی بن رضی الدين محمد هروی، محمد بن زین العابدين موسوی در اصفهان؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 212 گ، 11 سطر، اندازه: 12/5×18/7 سم [ف: 1 - 456]

22. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1627/3

آغاز: الأربع و التخوية للرجل و التورك بین السجدتين؛ انجام: برابر

موجودی از اواخر «الفصل الثالث في كيفية الصلاة» تا پایان «کتاب الديات»؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 968 ق؛ افتادگی: آغاز؛ توسط شیخ نور الدين علی قمی یکی از علمای وقت تصحیح و مقابله و حاشیه نویسی شده که دستخط وی در صفحات مختلف و صفحه آخر با عبارات زیر در سنوات 971 و 976 به چشم می خورد: «قد وقع الفراغ من المقابلة في 15 شهر شعبان سنه 971 حرره الفقير الى الله الغني نور الدين علی قمی»، در یادداشت دیگر چنین مرقوم فرموده: «و ما علی الحواشي من الاعتكاف الى النكاح ایضا برقم الاقل نور الدين علی قمی في سنه 971» و در آخرین یادداشت چنین آمده: «قد سعد با تمام التحشية و التصحيح نورالدین علی قمی في سلخ شهر ربیع الاول سنة ست و سبعین و تسعمائة»؛ واقف: سید سعید طباطبائی، 1332؛ جلد: گالینگور، 79 گ، 15 سطر، اندازه: 20×12/5 سم [ف: 5 - 39]

23. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13233

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ضیاء الدين محمد بن تاج الدين حسین حسینی، تا: شنبه 14 محرم 968 ق؛ مصحح، واقف: کاظم مدیر شانه چی، آبان 1362؛ جلد: تیماج، 125 گ، 15 سطر، اندازه: 12/7×18/5 سم [ف: 1129 - 21]

مشهد؛ مدیر شانه چی؛ شماره نسخه: 91

همان نسخه بالا [نشریه: 5 - 601]

24. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10440

بی کا، تا: 975 ق؛ مصحح [میراث شهاب: س 8 ش 4 - 56]

25. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2551

آغاز: برابر؛ انجام: روی ذلك عن امیر المؤمنين علیه السلام.

خط: نستعلیق، کا: عمادالدین اسحاق بن ابراهیم بن احمد، تا: شنبه آخر جمادی الثاني 979 ق؛ محشی؛ واقف: نادر شاه، 1145؛ جلد: مقوا، 200 گ، 9 سطر، اندازه: 16×10 سم [ف: 21 - 1128]

26. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2550

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد مقصود بن قاضی تمیمی، تا: 14 ربیع الاول 983 ق بجلد: مقوا، 128 گ، 15 سطر، اندازه: 18×12 سم [ف: 21 - 1128]

27. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2545

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی بن محمد مشهور به فرشته، تا: 21 شعبان 984 ق؛ محشی؛ واقف: امیر جبرئیل، 1037؛ جلد: تیماج، 168 گ، 15 سطر، اندازه: 24×12 سم [ف: 21 - 1126]

28. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2548

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: احمد بن یحیی بن داوود بحرانی اوالی توبلی، تا: پنج شنبه 9 جمادی الاول 988 ق؛ واقف: امیر جبرئیل، 1037؛ جلد: تیماج، 372 گ، اسطر، اندازه: 17×12 سم [ف: 21 - 1127]

29. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2546

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: رضا علی بن عبدالله شیرازی، تا: 12 جمادی الثاني 990 ق؛ محشی با رمز «ز مدظله العالي»، دارای بلاغ؛ واقف: ملاموسی گیلانی؛ جلد: تیماج، 211 گ، 10 سطر، اندازه: 20×13 سم [ف: 21 - 1127]

30. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15867

آغاز: و الحديث یدل احتساب ما بقی من التكبير لهما ... الخامس دفنه و الواجب مواراته في الأرض؛ انجام: في الذكر مستأصلا او الحشفة الدية و لو کان المسلول الخصيتين و في.

از دفن میت تا مبحث دیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی؛ واقف: حاج احمد فاضل، اسفند 1365؛ 137 گ، 12 سطر، اندازه: 12/5×18/5 سم [ف: 21 - 1130]

31. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11771/3

آغاز: ... رهن الطير في الهواء إلا إذا اعتید عوده و لا السمك في الماء إلا إذا کان محصوراً؛ انجام: الثامنة في الأسنان الدية و هی ثمانية و عشرون في المقاديم الاثني عشر ستمائة دینار ...

شامل بخشی از کتاب رهن تا دیه دندان؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: سمرقندی، 50 گ (65-114)، 19 سطر، اندازه: 12×9 سم [ف: 29 - 569]

32. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 445

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مهر: محمد باقر جندقی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 249 گ، 11 سطر (12×6)، اندازه: 22×12 سم [ف: 1 - 394]

33. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 382

انجام: القول في دية المنافع و هی ثمانية الأول في العقل الدية و في بعضه بحسابه بحسب نظر الحاكم ...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی، با عبارت «بلغ سنة 1112»؛ مهر: «عبدالباقی بن محمد صالح الحسيني» (مربع)، «عبدالباقی بن محمد رفیع الحسيني» (مربع)، «العبد محمد صادق الحسيني» (مربع)؛ واقف: آقا سید علی؛ جلد: تیماج، 207 گ، 11 سطر، اندازه: 23×17 سم [ف: 2 - 272]

34. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 7223

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: سیف الله بن کمال الدين علی بن محمد الشريف، تا: 1 جمادی الثاني 1008 ق، جا: مسجد اولیاء الله؛ جلد: گالینگور، 164 گ، 17 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 25 - 225]

35. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 231

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1011 ق؛ مصحح؛ اندازه: 9/5×17/5 سم [نسخه پژوهی: 2 - 214]

36. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3433/1

آغاز: ... و الثور و الخمر و المسكر و دم الحدث و الفقاع و کر للدابة و الحمار و البقره و سبعین دلوا معتادة للانسان و خمیس للدم الكثير و العذرة الرطبة و اربعین للثعلب و الارنب؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عبدالوهاب بن محمد بن عبدالوهاب، تا: 14 جمادی الثاني 1054 ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی، با علامت بلاغ؛ 129 گ، 15 سطر، اندازه: 18×12 سم [ف مخ: 4 - 1661]

37. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 302

خط: نسخ، کا: محمود بن غلامعلی، تا: 16 ربیع الاول 1060 ق؛ تملک: محمد عطا؛ جلد: تیماج، اندازه: 20×13 سم [ف: - 150]

38. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 171

خط: نسخ، کا: ابوطالب بن هاشم حسینی، تا: 27 شعبان 1078 ق؛ افتادگی: انجام؛ 79 گ، اندازه: 14/5×20 سم [نسخه پژوهی: 2 - 213]

39. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 18603

از آغاز تا اواخر کتاب الايلاء؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1086 ق؛ مقرو و مقابله شده؛ در صفحه عنوان آمده: «انتقل الى بالبیع الشرعي من ابن عمر بهاء الدين اشرف بمحروسة هراة، في 12 شهر محرم الحرام سنه 1086 ه و انا الفقير علی بن حسن بن حسین بن عبدالصمد العاملي عفی عنهم»، با مهر «ان في الجنه نهراً من لبن لعلی و حسین و حسن»؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج قهوه ای، 10 سطر (10×6)، اندازه: 19×13 سم [ف: 2 - 6]

40. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2541

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، محشی؛ مهر: کتابخانه «فضل الله نوری» (مربع بزرگ)؛ جلد: تیماج، 114 گ، 17 سطر، اندازه: 20×13 سم [محدث ارموی مخ: 3 - 1186]

41. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1331

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی، در پایان اجازه ای است که مهدیقلی شیرازی نجفی به تاریخ 1277 برای میرزا فتح الله تبریزی نجفی نوشته؛ جلد: تیماج، 117 گ، 15 سطر، اندازه: 18×12 سم [ف: 4 - 160]

42. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10563/2

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: قرن 12، جلد: گالینگور مذهب، 83 گ (40 ر - 122 ر)، 15 سطر، اندازه: 19×12 سم [ف: 33/1 - 103]

43. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4439-22/159

آغاز: برابر؛ انجام: الثالثة یحرم الأعيان النجسة و المسكر کالخمر و النبيذ ... و کذا مایقع فیه هذه من المايعات و الجامدات الأبعد الطهارة و کذا ما باشره الكفار

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 112 گ، 15 سطر، اندازه: 19×13 سم [ف: 6 - 3460]

44. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5448-27/118

آغاز: برابر؛ انجام: فانکسران علی الشركاء حصة لانه حفظ وضیعوا روی ذلك عن أمير المؤمنين علی بن ابی طالب علیه السلام ولیکن هذا آخر اللمعه ...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی با امضای «نور الدين»؛ جلد: تیماج، 122 گ، 15 سطر، اندازه: 18×13 سم [ف: 6 - 3460]

45. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1555

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 کاغذ: سپاهانی، 119 گ، 14 سطر (13×8)، اندازه: 19×13 سم [ف: 8 - 176]

46. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 32070

آغاز: برابر؛ انجام: و روی ذلك عن أمير المؤمنين اسدالله الغالب علی بن ابی طالب ... و سلم تسلیما کثیرا.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1383؛ جلد:

تیماج، 227 گ، 10 سطر، اندازه: 24×14 سم [اهدائی رهبر: 3 - 567]

47. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19518

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مهر: سید اسدالله بن حجة الاسلام شفتی؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج مذهب، 228 گ، 12 سطر، اندازه: 17/3×10/2 سم [ف: 21 - 1125]

48. تهران؛ شهشهانی ، حسین؛ شماره نسخه: بدون شماره

کا: محمد قاسم خوانساری، تا: 1103 ق؛ محشی از شانزده نفر [میراث اسلامی: 5 - 600]

49. تهران، مجلس؛ شماره نسخه: 15786

خط: نسخ، کا: جعفر بن محمد باقر کلاردشتی، تا: ذیقعده 1116 ق، به دستور استادش میرزا قوام؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 177 گ، 17 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 44 - 66]

50. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1732/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد فاضل بن محمد مومن جیلانی، تا: شنبه 12 ربیع الاول 1125 ق، جا: خوسف تاین؛ مهر: «عبده سید کاظم الحسيني ...» (بیضوی)، «محمد صلی الله علیه و آله فاضل انبیا بود 1240» (بیضوی)؛ جلد: تیماج مذهب، 78 گ، 20 سطر، اندازه: 24×12 سم [ف مخ: 4 - 1660]

51. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 138

از اول تا آخر صوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 41 گ، اندازه: 15×10/5 سم [نسخه پژوهی: 2 - 213]

52. مشهد، میبدی؛ شماره نسخه: 346

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی؛ 149 گ، 14 سطر، اندازه: 14/5×22/5 سم [ف: 2 - 58]

53. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 8298

خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13؛ جلد: تیماج، 125 گ، 10 سطر (7×4)، اندازه: 6/5×10 سم [ف: 17 - 101]

54. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 7036

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ انجام در اطعمه و اشربه افتاده؛ جلد: مقوا، 132 گ، 12 سطر (14×8)، اندازه: 19×12 سم [ف: 16 - 435]

55. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8000-54/90

آغاز: و البئر بالملاقات و یطهر القليل بما ذکر و البئر بنزح جمیعه للبعیر و الثور و الخمر و المسكر

از کتاب الطهارة تا آخر لمعه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1 رجب 1220 ق؛ افتادگی: آغاز؛ 107 گ، 16 سطر، اندازه: 21×16 سم [ف: 6 - 3461]

56. کرمانشاه؛ فیض مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

کا: محمد علی، تا: پنج شنبه دهه اول محرم 1227 ق [تراثنا: س 2 ش 4 - 38]

57. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 10083

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ درشت، بی کا، تا: ربیع الثاني 1228 ق؛ مهر: «الراجي» علی بن محمد جعفر (بیضی)، «المتوكل علی الله عبده زین العابدين» (بیضی)؛ اهدایی: ناصر کاتوزیان؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 127 گ، 15 سطر (11×7)، اندازه: 12/5×17/5 سم [ف: 50 - 19]

58. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8901-59/121

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: احمد بن ملاعلی، تا: سه شنبه 21 جمادی الأول 1235 ق، جا: بهبهان؛ 74 گ، 14 سطر، اندازه: 15×10 سم [ف: 6 - 3460]

59. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11986

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ جلی و خفی، بی کا، تا: 1 ربیع الاول 1237 ق؛ مصحح، بر فراز برگ ها عبارات: «یا خیر الحاكمين، یا خیر المعطين، یا غفار الذنوب، یا ستار الذنوب و ...» نوشته شده؛ جلد: تیماج، 109 گ، 18 سطر (10×6)، اندازه: 15×10 سم [ف: 30 - 305]

60. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1063-6/153

آغاز: لغة النظافة و شرعاً استعمال طهور مشروط بالنية و الطهور الماء و التراب ... ثما لطهارة اسم للوضوء و الغسل؛ انجام: لانه حفظ وضیعوا روی ذلك عن امیر المؤمنين علیه السلام و التحية و الاكرام ولیکن هذا آخر اللمعة ... و صلی الله علی سیدنا محمد و آله و عترته المعصومين

از طهارت تا دیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه سلخ ربیع الثاني 1239 ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 116 گ، 16 سطر، اندازه: 12/5×18/5 سم [ف: 6 - 3460]

61. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 2947/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد بن اسمعیل الشهير بقیری شیرازی، تا: 1244 ق؛ مصحح؛ مهر: «عبده الذليل محمد بن اسمعیل 1241» (بیضوی)، «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده محمد» (مربع)؛ جلد: تیماج، 122 گ، 17 سطر، اندازه: 16×11 سم [ف مخ: 4 - 1661]

62. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4540

خط: نسخ مایل به ثلث، کا: هادی بن مهدی، تا: ربیع الاول 1248 ق؛ برگ آخر چند سطر شعر از ملاصدرا شیرازی و از فیض کاشانی به نقل از جنگی نفیس در کاشان به تاریخ 1321 شمسی هست؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: تیماج، 114 گ، 15 سطر (9×4/5)، اندازه: 15×10 سم [ف: 12 - 214]

63. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 215/1

خط: نسخ، کا: محمد حسن بن ملا معصوم، تا: 1253 ق [نسخه پژوهی: 3 - 83]

64. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12002/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، کا: فرزند ملاحسن بذشی بسطامی، تا: ربیع الاول 1256 ق، جا: بذش از روستا های بسطام؛ مصحح، محشی؛ جلد: ساغری، 86 گ (13-98)، 20 سطر (6/5×12/5)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 30 - 345]

65. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24986

آغاز: بسمله کتاب الطهارة و هی لغة النظافة؛ انجام: فالباعث علیه الحاجة ... في سنه 1278

خط: نسخ، بی کا، تا: 1278 ق [رایانه]

66. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4161/1

آغاز: برابر؛ انجام: روی ذلك عن علی علی علیه السلام. و لکن هذا آخر اللمعة و لم نذکر فیها سوی المهم و هو مشهور بین الاصحاب ... قد تمت الكتاب ... اذهب الله عنهم الرجس و طهرهم ...

خط: نسخ، کا: محمد حسین خادمی، تا: دوشنبه غره محرم 1297 ق، با یک سر لوح، مجدول؛ جلد: تیماج، 265 گ (1 پ - 265 ر)، 11 سطر (5/5×11)، اندازه: 16×9 سم [ف: 11 - 164]

67. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 393/16

انجام: القبلة بحیث لو جلس استقبل و یستحب نقله إلى مصلاه و تلقینه الشهادتين ...

کا: علی قلی بن همت علی سرابی، تا: 1297 ق؛ افتادگی: انجام؛ اندازه: 17×11 سم [ف: 2 - 77]

68. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4800

جلد 1 و 2، از طهارة تا آخر دیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1298 ق؛ قطع: نیم ربعی [رشت و همدان: ف: - 1351]

69. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 2546

جلد اول کتاب الطهارة تا آخر متاجر؛ خط: نستعلیق خوش، کا: حسین بن عبدالصمد رضوی همدانی، قاضی همدان، تا: پنج شنبه 5 محرم 1324 ق؛ قطع: نیم ربعی [رشت و همدان: ف: - 1351]

70. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 2547

جلد دوم، از اجاره تا آخر دیات؛ خط: نستعلیق خوش، کا: حسین بن عبدالصمد رضوی، قاضی همدان، تا: پنج شنبه 12 ذیحجه 1324 ق، قطع: نیم ربعی [رشت و همدان: ف: - 1351]

71. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 271

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد علی حائری سنقری همدانی، تا: شوال 1325 ق، جا: کربلا؛ محشی؛ جلد: تیماج، 110 گ، 19 سطر، اندازه: 18×12 سم [ف مخ: 1 - 409]

72. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28756

آغاز: و بعض في الاخر بل لوائم بعض الركوعات؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عیسی بن نظام الدين موسوی اردبیلی حائری، تا: 1325 ق؛ افتادگی: آغاز [رایانه]

73. مشهد؛ امام هادی؛ شماره نسخه: 49

خط: نسخ، کا: ابوالقاسم بن محمدرضا، تا: 9 ذیقعده 1327 ق؛ 64 گ، 22 سطر، اندازه: 16/5×17/5 سم [ف: - 41]

74. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 412

آغاز: بسمله و هی مبنية علی کتب کتاب الطهارة و هی لغة النظافة و شرعاً استعمال طهور مشروط بالنية و الطهور هو الماء؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد صادق بن حاج آقا محمد شیرازی، تا: 25 جمادی الاول 1343 ق؛ جلد: مقوا، 77 گ، 15 سطر، اندازه: 20×12 سم [ف مخ: 1 - 409]

75. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 489/3

آغاز: کتاب الطهارة و هی لغة النظافة و شرعا استعمال طهور مشروط بالنیه و الطهور هو الماء و التراب قال الله تعالی و انزلنا من السماء ماء طهورا و قال النبي صلی الله علیه و آله؛ انجام: الثالث او کان واجبا و یجب بالجماع في الواجب نهاراً کفارتان و ان کان في شهر رمضان و قیل مطلقا و في الجماع ليلاً واحدة فان اکره المعتكفة فاربع علی الأقوى.

کتاب طهارة، صلاة، زكاة و صوم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 18 گ، 15 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف مخ: 4 - 1661]

76. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 5348

خط: شکسته نستعلیق عالی، بی کا، بی تا، اندازه: 18×11 سم [رشت و همدان: ف: - 1616]

77. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 375

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 181 گ، 10 سطر، اندازه: 16×11 سم [ف: 2 - 477]

78. مشهد؛ مدرسه باقریه؛ شماره نسخه: 307/3

بی کا، بی تا [تراثنا: س 6 ش 4 - 90]

79. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6209

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: مهدی فراهانی، بی تا؛ کاتب این نسخه را نزد آخوند ملا محمد خوانده، تاریخ ختم قرائت: جمادی الثاني 1165 یا 1265 (1265 اقرب الاحتمالين است)؛ جلد: مقوا با روکش پارچه، 71 گ، 15 و 16 سطر، اندازه: 21×16 سم [ف: 5 - 599]

80. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3877/5-19/207

آغاز: المسجد الكوفه و الاقصى بالالف و الجامع بمائة و القبيلة بخمس و عشرین و السوق باثنی عشر و مسجد المرأة بیتها؛ انجام: برابر

از صلاة تا آخر؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمد بن علی بابا دشتی اصفهانی، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ جلد: تیماج، 160 گ، 15 سطر، اندازه: 18×12 سم [ف: 6 - 3460]

81. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 866/3

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 124 گ (45 پ - 168 پ)، اندازه: 18×13 سم [ف: 3 - 57]

82. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25920

از طهارت تا آخر نکاح؛ بی کا، بی تا؛ خریداری از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]

83. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15972

بی کا، بی تا؛ انتقالی از سازمان مدارک فرهنگی؛ اندازه: 24/2×16/5 سم [رایانه]

لمعة السراج لحضرة التاج/ داستان/ فارسی

lamat-os seraj le-hazrat-et taj

اهداء به: کریم بن محمدبن عبدالکریم شاهزاده ورارود خراسان

محل تأليف: سمرقند

در ده «باب» ساخته شده و بختیار نامه است و مؤلف آن شیعی است در دنبال آن داستان های یحییی برمکی و سلیم جوهری وسطی و زین الأصنام و ابوالفوارس ملاح و خواجه بازرگان و خالد و مرد حجام است.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1251 - ف

نسخه اصل: بادلیان 476 اوزلی 231؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 1 - 176]

اللمعة السنية في تلخیص شرح الدرة الغروية/ فقه/ عربی

al-lum'at-us sanīyya fi talxīş-i š.-id durrat-il ġarawīyya

کازرونی، محمد تقی بن محمد شفیع، 1305 ق 14 قمری

kāzerūnī, mohammad taqī ebn-e mohammad safī“ (1888 - 20c)

وابسته به: المواهب السنية في شرح الدرة الغروية؛ طباطبائی بروجردی، محمود بن علینقی (- 1300)

تلخیص شرح مفصل میرزا محمود طباطبایی بروجردی است بر «الدرة الغروية» علامه بحرالعلوم مسمی به «المواهب السنية». شرح در سه بخش مجزا نوشته شده است: 1. احکام طهارت، وضوء و غسل؛ 2. احکام تیمم؛ 3. احکام جنائز.

[الذريعه 240/23]

قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 690/1

خط: نسخ تحریری، کا: محمد تقی موسوی کازرونی، تا: جمعه 5 رمضان 1323 ق، جا: ماه شهر؛ جلد: مقوا، 58 گ (1 پ - 58 پ)، 18 سطر، اندازه: 22×17 سم [ف: 1 - 588]

اللمعة الشمسية علی التحفة القدسية/ فقه/ عربی

al-lum'at-uš šamsīya ‘ala-t tuhfat-ul qudsīya

سبط ماردینی، محمد بن محمد، 826 - 907 قمری

sebt-e mārdīnī, mohammad ebn-e mohammad (1423 - 1502)

وابسته به: التحفة القدسية - منظومة في الفرائض؛ ابن هائم، احمد بن محمد (753-815)

شرح منظومة التحفة القدسيه «ابن هائم» است که در موضوع فرائض سروده شده است و عناوین به صورت «مسئلة، مسئلة» می باشد. در برگ 42 از این مجموعه یکی از آثار مؤلف بیان شده با این عبارت: «و قد أوضحته في شرح الياسمينيه» که در هدية العارفين به نام الماردينية في شرح الياسمينية آمده است.

[ایضاح المكنون 411/2؛ کشف الظنون 372/1؛ هدية العارفين 218/2]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12014/1

آغاز: ... و في الميات میات و في الألوف ألوف فاذا ضربت ثلاثة في أربعين ... مسئلة أربعة في خمسة مية رد الميات الى خمسة؛ انجام: و ثلث الثلث للساقی و تبقی أسهم ستة تفرق بین عشاقی و الله سبحانه و تعالی هو الموفق للصواب و اليه المرجع و المآب و هو حسبی و نعم الوكيل.

خط: نسخ کهن، بی کا، تا: اواخر قرن 9؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، 53 گ (1-53)، 17 سطر، اندازه: 13×9 سم [ف: 30 - 365]

اللمع في أسباب الحديث/ علوم حدیث/ عربی

al-lama' fi ’asbāb-il ḥadīt

سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری

soyūtī, “abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506)

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1471/14 عکسی

آغاز: بسمله. الحمدلله مسبب الأسباب و میسر السحاب ... من أنواع علوم الحديث معرفة أسبابه

نسخه اصل: کتابخانه اسکوریال در اسپانیا، شماره 1798؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ 38 ص (157-194)، 15-19 سطر [عکسی ف: 4 - 336]

اللمع في اصول الفقه/ اصول فقه/ عربی

al-lama' fi usūl-il fiqh

ابواسحاق شیرازی، ابراهیم بن علی، 393؟ - 476 قمری

ābūeshāq-e šīrāzī,ebrāhīm ebn-e ‘alī (1004 - 1084)

ابواسحاق این کتاب را نوشته است تا ذیل بر کتاب بزرگ او در اصول به نام خلاف باشد.

[کشف الظنون 361/2؛ معجم المطبوعات: 1172]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3327/1

آغاز: بسمله و به نستعین قال الشيخ الامام الاوحد ابواسحق ابراهیم

بن علی ابن یوسف الفيروز آبادی رضی الله عنه الحمدلله کما هو اهله سألني بعض اخوانی ان اصنف له مختصرا في المذهب في اصول الفقه لیکون ذلك مضافا؛ انجام: علی التصريح بالتسویه بینهما فمن فرق بینهما فقد خالف الاجماع و ذلك لا یجوز. باب القول (کلمه اخیر نشان صفحه آخر است که در نسخه نیست)

کا: کمال الدين حسین زوارئی بن سیدی احمد، تا: 974 ق؛ افتادگی: انجام؛ 300 ص (1-300)، اندازه: 17×23/5 سم [ف: 10 - 1099]

اللمعة في اعمال الجمعة/ آداب و سنن/ عربی

al-luma fi a'mal-il juma

اسفراینی، مهدی بن ابوالقاسم،

esfarāyenī, mahd ebn-e ab-ol-qāsem

در دوازده «فصل» و 6 «مقصد» و 4 «بحث».

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4307

آغاز: الحمدلله الذي فضل یوم الجمعة علی غیره من الايام في البركات و جعل لیلته الغراء مثله في الدرجات لیضاعف بفضله فیهما الحسنات و یمحو السيئات؛ انجام: عن والدی المرحوم المبرور السيد نور الدين علی المذكور عن السيد العالم العامل التقى السيد علی البعلبكي العلواني عن الامام الفاضل الأوحد الشيخ الأجل الشيخ بهاء الدين محمد العاملي الجبعي عن والده الشيخ حسین بن عبدالصمد المذكور الى آخر المذكورين رضوان الله علیهم اجمعین. و الحمد لله رب العالمين.

خط: نسخ، کا: محمد باقر بن کربلائی حسن، تا: چهارشنبه 25 ذیقعده 1271 ق؛ جلد: تیماج، 196 گ [ف: 12 - 2]

اللمعة في التجويد/ تجوید/ عربی

al-lama fi-t tajwid

رساله مختصری است مفید در عمده مباحث تجوید مرتب بر پنج «مقاله» (هر مقاله در چند فصل) به شرح زیر: 1. الادغام و الاظهار و ما یتبعها من احکام النون الساكنه و التنوين؛ 2. هاء الكنايه؛ 3. المد و القصر؛ 4. حکم الرآت و فیها فصلان؛ 5. مخارج الحروف. مؤلف در خلال مقاله پنجم از شرح ابی شامه عبدالرحمن بن اسماعیل دمشقی متوفی 665 و در مقاله دوم از کتاب «معرفة الأصول في التجويد» نقل مطلب کرده است. عنوان رساله از عبارات اول نسخه (ادامه خطبه) اخذ شده است چنان که آورده است: «و بعد فان للسلف من القراء اصولا في الفراء لایسع طالبها جعلها و قوانین ینبغی لمعبعها حفظها و فهمها و قد اوردت من اهمها في هذه الرساله لمعة متفق علیها وارد فیها تکثیرا للفایده مواضع مختلف فیها».

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3060

آغاز: الحمدلله الذي انزل القران نورا لعباده؛ انجام: مثل النفخ لقوتها في اللهات و اللسان فهذا ما اردنا ذکره و قصدنا حضره مما ذکره العلماء في هذه الموضع و الله اعلم بالصواب

اوراق نسخه جابجا صحافی شده به طور مثال اوراق کسری مابین برگ ششم و عفتم نسخه بعد از مقاله پنجم آمده است؛ خط: نسخ خوب، کا: صالح بن فالح حمیدانی، تا: 914 ق، جا: مدرسه دینیه حله؛ مصحح، مقابله شده، با یادداشتی در تشریح قرائت احسن با چند واسطه از نسخه ابو عبدالله فاسی، مصنف شرح شاطبیه نقل کرده؛ واقف: ابن خاتون عاملی، 1067؛ جلد: مقوا با روکش پارچه، 17 گ، 15 سطر، اندازه: 12×15/5 سم [ف: 23 - 147]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23603

آغاز: بسمله، الحمدلله ... و بعد فان للتلف من القراء (کذا)؛ انجام: للمتکلم عند النطق بها ساكنة

خط: نسخ تحریری، کا: علی بن محمد استرآبادی، تا: چهارشنبه اواسط رجب 929 ق؛ افتادگی: انجام (مقاله چهارم ناقص)؛ واقف: شکرالله فقیه نیا، آذر 1375، 11 گ، 19 سطر، اندازه: 15×21/7 سم [ف: 23 - 148]

اللمعة في تحقیق أمر الجمعة - اللمعة في عدم عينية صلاة الجمعة

اللمعة في تحقیق شرایط الجمعة/ فقه/ عربی

al-luma fi tahqiq-i sarayet-il juma

امیر صنعانی، محمد بن اسماعیل، 1099 - 1182 قمری

amīr san‘ānī, mohammad ebn-e esmāʻīl (1688 - 1769)

رساله ای است استدلالی درباره وجوب نماز جمعه بر اهالی شهرو عدم وجوب شرکت بر غیر اهالی.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22294

آغاز: بسمله، و الحمدلله الذي یقول الحق و هو یهدی السبيل و الصلاة و السلام علی المبعوث من خیر قبیل و آله قرناء التنزيل و بعد فانها لما اضطربت في شرایط الجمعة الأقاويل و کان اکثرها عاطلاً؛ انجام: و عرف الباطل فاطرحه و لم یتبع هواه آمین.

خط: نسخ، کا: محسن بن اسماعیل بن عطف الله، تا: 6 ربیع الثاني 1183 ق؛ محشی؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1374؛ 8 گ، 32 سطر، اندازه: 33×22 سم [اهدائی رهبر: 3 - 569] و [ف: 21 - 1132]

اللمعة في تحقیق صلاة الجمعة/ فقه/ عربی

al-lum'a fi taḥqīq-i Şalāt-il jum'a

شوشتری، نورالله بن شرف الدين، 956 - 1019 قمری

šūštarī, nūr-ol-lāh ebn-e šaraf-od-dīn (1550 - 1611)

مختصر استدلالی است بر عدم وجوب نماز جمعه و حرمت آن در حال غیبت و این که وجوب آن مشروط است بر وجود امام یا نائب خاص آن حضرت، مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «فصل» و

«خاتمه».

آغاز: الحمدلله الذي خص یوم الجمعة بالاحترام و فضل صلاتها في محکم الكلام و ناطها لمزیتها بحضور الأمام

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28014

آغاز: برابر؛ انجام: صحة صلوة الجمعة و وجوبه فتامل فانه مع وضوحه لا یخ عن دقة.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبری، دی 1380؛ 25 گ، 16 سطر، اندازه: 12/5×25/5 سم [اهدائی رهبر: 3 - 570]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7107/4

آغاز: برابر؛ انجام: هذا آخر ما أردنا ایراده في تحقیق هذا المرام و الحمدلله علی توفیق الاتمام و الصلاة و السلام علی محمد و آله الطهر الكرام

کا: محمد کاظم بن محمد شریف مدرس خادم خاتون آبادی، بی تا؛ جلد: گالینگور، 14 گ (60 پ - 73 پ)، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 18 - 260]

اللمعة في تفسیر سورة الجمعة/ تفسیر/ عربی

al-lum'a fi tafsīr-i sūrat-il jum'a

کاشانی، حبیب الله بن علی مدد، 1262 - 1340 قمری

kāšānī, habīb-ol-lāh ebn-e ‘alī madad (1846 - 1922)

تفسیر گزیده ای است بر سوره جمعه که چون مؤلف آن را در حال پریشانی حال و خاطر نگاشته، رعایت اختصار را نموده است.

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 903/2

آغاز: الحمدلله الملك الوهاب الذي بعث في الأميين رسولا یتلو علیهم آیاته و یعلمهم الكتاب

نسخه اصل: کتابخانه مؤلف - کاشان؛ خط: نسخ، کاتب - مؤلف، بی تا؛ 16 ص (399-414) [عکسی ف: 3 - 103]

اللمعة في حل الكواكب السبعة/ هیئت/ عربی

al-lamʻa fi ħall-il kawākib-is sabʻa

ریشی، احمد بن غلام، - 836 قمری

rīšī, ahmad ebn-e qolām (- 1433)

مؤلف بعد از تأليف کتابش «نزهة الخاطر في تلخیص زیج بن الشاطر»، آن را مختصر کرده و در این مجموعه گرد آورده است، این کتاب در دوازده «فصل» و شصت «جدول» تنظیم و آن را به «الخزانة الكريمة العالية المولوية الحسنية المخدومية الناصرية ناظر دواوین الانشاء بالدیار المصرية» پیشکش نموده است. عناوین فصول: 1. التواريخ المشهورة في زماننا؛ 2. استخراج التواريخ بعضها من بعض؛ 3. المواسم و الاعياد و غیرها؛ 4. مقومات السيارة و العقدتين؛ 5. الرجوع و الاستقامة و عروض الكواكب و میل الشمس؛ 6. معرفة غاية ارتفاع الشمس و قوس النهار؛ 7. معرفة المطالع الفلكية و البلدية و الطالع و تسوية البيوت؛ 8. معرفة الاجتماع و الاستقبال؛ 9. معرفة الخسوف و الكسوف ؛ 10. معرفة ظهور الكواكب و الخمسة و خفائها و معرفة رؤية الاهلة؛ 11. اتصالات الكواكب السيارة بعضها ببعض و مقارنتها للعقدتین؛ 12. تتمات یحتاج اليها.

آغاز: بسمله، وصلی الله علی سیدنا محمد ... یقول العبد ... (قال الشيخ الامام العالم العلامة) شیخنا الشيخ شهاب الدين احمد بن غلام الله الكوم الريشي الموقت بجامع الملك المؤيد ... الحمدلله الذي جعل العلم شمس و حرس من الكسوف شعاعه ... و بعد فانی لما رایت نزهة الخاطر في تلخیص زیج ابن الشاطر ... ثم اختصرته ... و سمیته باللمعة في حل السبعة یستخرج منه الاعمال بالجداول ... في اثنی عشر فصلا و لجداوله في 60 جدولا ... و خدمت به الخزانة ... الناصرية ناظر دواوین الانشاء الشريفة بالدیار الاسلامية ...

[معجم المؤلفين 39/2؛ چلبی؛ تاریخ علم الفلك في العراق 163؛ کشف الظنون 1565/2؛ اعلام زرکلی 192/1]

شرح و حواشی:

1- رسالة في الزيج - شرح اللمعة في حل السبعة؛ مهتدی موصلی، محمد طبیب

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3372

آغاز: برابر؛ انجام: قیاقح ل کام فه ج ... و الله اعلم بالصواب (فمن عفی و اصلح علی الله).

خط: نسخ، کا: عبدالرحمن خادم الطب حلبی، تا: صفر 998 ق؛ مجدول؛ جلد: میشن لاجوردی، 44 گ، 23 سطر، اندازه: 24/1×16/8 سم [ف: 1 - 457]

2. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 22

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: یکشنبه 8 شوال 1055 ق؛ مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج، 58 گ، اندازه: 20/8×15 سم [ف: 1 - 21]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3415

آغاز: برابر؛ انجام: قیاقح ل کام فه ج ... و الله اعلم بالصواب (فمن عفی و اصلح علی الله).

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 50 گ، 27 سطر، اندازه: 22/1×16/7 سم [ف: 1 - 457]

4. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2213/2

آغاز: برابر؛ انجام: و بعد مسافت از محل معین به محل معین بر این طریق استخراج نماییم.

خط: نستعلیق تحریری، کا: حسن بن رفیع حسینی خبوشانی، تا: پنج شنبه 27 جمادی الاول 1266 ق، جا: قوچان مدرسه عوضیه؛ جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 23×17/5 سم [ف: 5 - 586]

5. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2459

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه شیخ علی کاشف الغطاء - نجف؛ خط: نسخ، کا: مسعود بن محمود رهاوی، تا: 1295 ق؛ مجدول، مصحح؛ 128 ص [عکسی ف: 7 - 72]

اللمع في الحوادث و البدع/ فقه/ عربی

al-lama‘ fi-l ḥawādiṯ-i wa-l bida‘

ترکمانی، ادریس بن بید کین

torkamānī, edrīs ebn-e bīdakīn

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12742

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين؛ انجام: و ان نبتلنا من غرق البدعه ...

خط: نسخ، بی کا، تا: 1133 ق [الفبائي: - 484]

اللمعة في خصایص یوم الجمعة - خصائص یوم الجمعة

اللمعة في عدم عينية صلاة الجمعة = اللمعة في تحقیق امر الجمعة/ فقه/ عربی

al-lum'a fī ‘adam-i 'aynīyat-i Şalāt-il jum'a = al-lum'a fi taḥqīq-i amr-il jum'a

کرکی عاملی، حسین بن حسن، - 1001 قمری

karakī ‘āmelī, hoseyn ebn-e hasan(- 1593)

اهدا به: شاه طهماسب صفوی (930-984 ق)

تاریخ تأليف: رمضان 966 ق؛ محل تأليف: اردبیل

رساله ای است مبسوط و مفصل در نفی وجوب عینی نماز جمعه که مشتمل بر اقوال و ادله زیادی است. مؤلف در این رساله معتقد است که اگر فقیه جامع الشرايط باشد نماز جمعه واجب تخییری است و تمام ادله ای را که شهید ثانی بر وجوب عینی نماز جمعه اقامه نموده است به سختی رد کرده است. در یک «فاتحه» و دو «فصل» و «نصیحت»: فاتحه شامل هفت مقدمه: 1) معنی الاجماع، 2) الخاص مقدمة علی العام، 3) یجوز تخصیص الكتاب و السنة بخبر الواحد مطلقا، 4) العام المخصوص انما نعمل به اذا لم یکن هناك مخصص آخر، 5) الواجب ینقسم باعتبارات متعددة الى اقسام، 6) اذا ارتفع الوجوب هل یبقی الجواز بالمعنی الأعم، 7) لابد للقول بشیء مصحح و هو وجود الموافق حذرة من حرق الاجماع؛ فصل 1. بیان ادله قائلین بجواز تخییری نماز جمعه با وجود فقیه جامع الشرايط؛ فصل 2. مذهب مشهور که وجوب تخییری است با شرط فقیه جامع الشرايط؛ نصیحت در فضیلت نماز جمعه.

آغاز: بسمله اللهم فاطر السموات و الارض عالم الغيب و الشهادة انت تحکم بین عبادك ... و بعد فقد اشتهر علی السنة الطلبة في هذا العصر وجوب صلوة الجمعة حتماً علی وجه القصر غیر مشروط في امامها ما یزید علی شرایط الامامة في اليومية من وجود الامام او نایبه و لو عموماً و هما خلاف اطباق الامامية من غیر اصل ...

انجام: یوم لا ینفع مال ولا بنون إلا من أتى الله بقلب سلیم

[الذريعة 353/18]

1. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 21754

آغاز و انجام: برابر؛ فرغ من تسویدها بیده الفانية الجانية افقر عباده اليه و اکثرهم جرمالدیه مؤلفها الحسين بن الحسن الحسيني بعد العشاء الآخرة ليلة لثمان خلون من شهر الله ذی الحجة سنة تسع و الف تمت بالخیر. در حاشیه همین صفحه آخر با خط مغایر آمده است: قوله سنة تسع و الف الخ هذا غریب فان وفاة المؤلف کما صرح به في تاریخ عالم آرا کان سنة 1001، احدی و الف و قد صرح عبدالله الافندي في کتابه ریاض العلماء أنه رأى نسخة من الكتاب و في آخرها انه فرع مصنفه من تأليفها في شهر رمضان 966 ست و ستین و تسعمایه في حضرة الشاه صفی باردبیل انتهی. فما في هذا النسخة مما ظاهره انه صورة خط المؤلف سهو و غلط من الكاتب الجاهل و قد خلط تاریخ كتابة الكتاب بقول المصنف.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1009 ق؛ مجدول، مصحح، محشیبا امضاء «منه رحمه الله»، مهر: «ماشاالله لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم»؛ جلد: تیماج عنابی، 25 سطر (16/5×9/5)، اندازه: 19×26/5 سم [ف: 2 - 620]

2. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 230/4

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: محمد زمان حسینی ارتیمانی، تا: 1069 ق؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 83 گ (129-211)، 21 سطر (17×6)، اندازه: 25×13 سم [ف: 1 - 199]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 20664

آغاز: برابر؛ انجام: انهم نجباء امناء الله علی حلاله و حرامه و لولاهم لا نقطعت آثار النبوة.

خط: نسخ، کا: بهاء الدين محمد بن محمد باقر مختاری حسینی نایینی سبزواری، تا: 1100 ق؛ افتادگی: انجام؛ محشی به لفظ «منه رحمه الله»؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: مقوا، 21 گ، 27 سطر، اندازه: 24×12 سم [ف: 21 - 1131]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35687

آغاز: برابر؛ انجام: انهم نجباء امناء الله علی حلاله و حرامه و لو لا هم لانقطعت آثار النبوة.

خط: نسخ، کا: بهاء الدين محمد بن محمد باقر مختاری حسینی نائینی سبزواری، تا: 1100 ق؛ افتادگی: انجام؛ محشی به لفظ «منه رحمه الله»؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: مقوا، 21 گ، 27 سطر، اندازه: 24×12 سم [اهدائی رهبر: 3 - 568]

5. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3520/14-18/40

آغاز: برابر

انجام: قلنا المتوقف علی الأذن الصحة أو الوجوب

ولا ثبوت الاجماع و تحققه علی الانتفاء

خط: نسخ، بی کا، تا: 1133 ق؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشیبا امضای «منه»؛ جلد: تیماج، 25 گ، 14 سطر، اندازه: 25×18 سم [ف: 6 - 3461]

اللمع في فقه أهل البيت (علیهم السلام)/ فقه/ عربی

al-lama' fī fiqh-i ahl-il bayt

کتابی است مفصل در فقه زیدی به ترتیب کتاب های فقهی.

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 779

آغاز: ... ابی الفوارس و ذکر (علیه السلام) استیناف الصلاة عمد یحیی (علیه السلام) من قلیل النجاسة و کثیرها في الثوب غیر الدم و القيء

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان - رم 1044. جلد اول و از کتاب طهارت تا پایان حج؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ 301 ص [عکسی ف: 2 - 460]

اللمعة الماردينية في شرح الياسمينية/ ریاضیات/ عربی

al-lam'a-tul mārdīnīyya fī š.-il yāsamīnīya

سبط ماردینی، محمد بن محمد، 826 - 907 قمری

sebt-e mārdīnī, mohammad ebn-e mohammad (1423 - 1502)

شرح بر منظومه ابو محمد عبدالله بن حجاج یاسمینی در علم جبر و مقابله.

چاپ: کویت، محقق: محمد سویسی، مطبعة مقهوی، 1403 ق.

[الأوقاف العامة الموصلي 200/3]

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2379

آغاز: بسمله و به نستعین، الحمدلله الذي خیر قلوب اولیائه

خط: نسخ، بی کا، تا: 975 ق؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 20 گ (255-274)، 17 سطر (11/5×8/5)، اندازه: 12/5×17 سم [ف: 4 - 1271]

اللمعة المحمدية في مدح خیر البرية/ بدیع/ عربی

al-lam-at-ul muḥammadīyya fī madḥ-i xayr-ul barīyya

حکیم زاده، محمد بن عبدالحمید، ق 11 قمری

hakīm-zāde, mohammad ebn-e ‘abd-ol-hamīd(- 17c)

مؤلف می گوید: در مجلسی با اخوان الصفا نشسته بودیم و مباحث بدیع مطرح بود و از حسن سبک قصیده برده و قصیده شیخ صفی الدين عبدالعزیز سرایا حلی سخن به میان آمده و یکی از حضار مجلس به من پیشنهاد شرح قصیده شیخ صفی را نمود که بعد از استخاره شروع در این کار کردم.

[الذريعه 354/18]

خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 42

آغاز: الحمدلله بدیع السموات و الارض و باسطها بالطول و العرض خالق جمیع انواع المخلوقات و مخترع سائر اجناس المصنوعات؛ انجام: ما دامت الأشعار دائرة علی لسان أولى الأداب و القصائد تکتب علی صفحات الدفاتر بقلم الكتاب و الحمدلله رب العالمين

خط: نسخ، بی کا، تا: 17 ذیقعده 1017 ق؛ محشی؛ مهر: «مالواثق بالله الغني محمد بن علی بن علی الحسيني» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 244 گ، 17 سطر، اندازه: 12/5×23/5 سم [ف: 1 - 34]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 82

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1 - 104]

اللمعة المظفرية/ نامه نگاری/ عربی

al-lamat-ul mazaffariyya

گرمرودی، علی محمد بن محمد حسن، قرن 14 قمری

garmrūdī, ‘alī mohammad ebn-e mohammad hasan(20c)

اهداء به: مظفرالدین شاه

از علی محمد بن محمد حسن گرمرودی تبریزی شاگرد شیخ عبدالحسین تهرانی که منشآت و محاضرات است با نامه های او به معاصران خود و عربی است.

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 560 مشیر

آغاز: الحمدلله منطق الاعضاء باللغی باظهار الصوت في الهواء و تکیفه في الفضاء؛ انجام: یقول المؤلف هذا الانشاء و انکان اللهم الانه ... غیرت بعض اسلوب الكتابة خیر ما نقلته في هذا الكتاب و السلام علی اولی الألباب.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، دو برگ پایان به خط احمد انگرودی منشی باشی آستان مبارک والای ولی عهد در ربیع الاول 1287 ق؛ جلد: تیماج، 116 گ، 12 سطر (10×21/5)، اندازه: 28×18 سم [ف: 5 - 482]

لمعه مؤدي در نکاح دائم و متعه/ فقه/ فارسی

lom‘e-ye ma’dī dar nekāh-e dā’em va mot‘e

آملی، عزالدین بن جعفر، - 904 قمری

āmolī, ‘ezz-ed-dīn ebn-e ja‘far (- 1499)

رساله استدلالی مختصری است در یک «مقدمه» و چهار «باب» است: مقدمه دربیان فضیلت نکاح؛ باب 1. عقد دوام و ارکان آن، دارای دو فصل؛ 2. بیان عقد متعه، دارای فصل؛ 3. احکام نکاح، مشتمل بر سه فصل؛ 4. ملک، شامل دو فصل. مؤلف شاگرد علی بن هلال جزایری همدرس محقق کرکی و شیخ ابراهیم قطیفی است.

آغاز: احسن حمد و سپاس لایق مصوری است که بدایع صور زیبایی دلبران حوری صفتان را به جهت حکمت اطفاء شهوت

حیوانی و ایقاع نوع انسانی اختراع کرد.

انجام: ظاهر آن است که مستمر باشد تا آن که مالک فسخ کند یا منع کند و الله اعلم بالصواب تمام شد.

[الذريعة 353/18-354]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2552

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: مظفر بن حیدر بن حاج حسین طبسی، تا: 28 ربیع الاول 923 ق، جلد: مقوا، 18 گ، 19 سطر، اندازه: 18×11 سم [ف: 21 - 1133]

2. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1617/1

آغاز: برابر

تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 954 ق؛ همراه یک برگی از کتابی دیگر که نسخ فتح الله بن حسین در 954 می باشد و گویا کاتب آن دو نسخه هم او بوده؛ 17 گ (1-17)، اندازه: 14×20 سم [ف: 3 - 109]

3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2582/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 959 ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 24 گ (78 پ - 101)، اندازه: 18/5×13 سم [ف: 12 - 525]

4. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4379/5

آغاز: برابر

انجام: او را فرزندی شایسته بدهد این دعا را ... علی بن الحسين علیه السلام روایت است بخواند که ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قرمز، 17 گ (104 پ - 120 پ)، 16 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [محدث ارموی مخ: 3 - 1187]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 2223

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن مقصود علی بهشت آبادی، تا: جمعه 8 شوال 1027 ق؛ واقف: نادرشاه افشار، 1145؛ جلد: مقوا، 23 گ، سطور مورب، اندازه: 18×12 سم [ف: 21 - 1134]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5445/57

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد شاه قاضی، تا: محرم 1047 ق؛ مجدول؛ جلد: میشن، 9 گ (136 پ - 144 پ)، اندازه: 26/1×14/8 سم [ف: 389 - 8]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15486

آغاز: برابر؛ انجام: مسألة: اگر شخصی را غسل جنابت واجب باشد و غسل مسح میت ترس کند یا زنانی باشد که غسل حیض و استحاضه نیز بر او واجب باشد ... برای هر یک غسل باید کرد و این جا تداخل نیست ...

خط: نسخ، بی کا، تا: رمضان 1053 ق؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمع، 50 گ، 13 سطر (13/5×7)، اندازه: 12/5×21/5 سم [ف: 39 - 310]

8. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 3106/9

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد قاسم بن احمد طبرستانی آملی، تا: 1078 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 32 گ (125 پ - 156 پ)، 17 سطر (14×5)، اندازه: 10×19 سم [ف: 11 - 2060]

9. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 3772/21

آغاز و انجام: برابر

تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1089 ق؛ جلد: مقوا، 8 گ، 20 سطر، اندازه: 26×22 سم [ف مخ: 4 - 1661]

10. قم؛ دارالحدیث؛ شماره نسخه: 157/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: نجف علی کرانی، تا: 1094 ق؛ 20 گ (210 پ - 229 ر)، 19 سطر [ف: - 199]

11. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24771

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ اهدایی: رهبری، اسفند 1376؛ 17 گ، 17 سطر، اندازه: 11/5×16 سم [اهدائی رهبر: 3 - 570]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1667/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن معزالدین حسینی، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 21 گ (46 پ - 66 پ)، اندازه: 17×11 سم [ف: 5 - 62]

13. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2653/4

خط: نسخ، بی کا، تا: 1119 ق؛ در هامش؛ جلد: میشن، 8 گ (30 ر - 23 پ)، اندازه: 29×11 سم [ف: 6 - 81]

14. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16903/3

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 23 گ (55 پ - 77 پ)، اندازه: 16×11 سم [ف: 47/1 - 12]

15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38591

آغاز: و در وی فضیلت بسیار و ثواب بی شمار است و در آیات و اخبار تنبه و؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: میرزا اسحاق بن محمد حسینی طبیب قزوینی، تا: 1294 ق؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ 22 گ، 17 سطر، اندازه: 10/5×16/5 سم [اهدائی رهبر: 3 - 571]

16. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2590/2 - ف

خط نسخ، کا: عبدالله بن محمد قلی بورودی، بی تا [فیلم ها ف: 1 - 717]

17. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18261/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 24 ص (322-345)، 21 سطر، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 50 - 91]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 843/1

آغاز: برابر

تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ بی کا، بی تا؛ جلد:

تیماج، 20 سطر، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: 3 - 73]

19. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 7549/2

آغاز و انجام: برابر

تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ بی کا، بی تا؛ 22 گ (23 پ - 44 پ) [ف: 5 -]

20. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2163/6

آغاز: برابر؛ انجام: (نیمه فصل دوم باب دوم) که وقت عقد معین باشد نزد زوجین.

تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ بی کا، بی تا؛ 8 گ (194 ر - 201 پ) [ف: 5 - 482]

21. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5118/1

انجام: حضرت فرمود که شاة أو بقرة او بدنة یعنی عقيقة گوسفند

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوایی، 10 گ (1 پ - 10 پ)، اندازه: 11×16/5 سم [ف: 13 - 323]

اللمعة النورانية/ علوم غریبه/ عربی

al-lam'at-un nūrānīya

صدرالدین قونیوی، محمد بن اسحاق، 607 - 673 قمری

sadr-od-dīn qūnīyavī, mohammad ebn-e eshāq (1211 - 1275)

وابسته به: الشجرة النعمانية؛ ابن عربی، محمد بن علی (560-638 ق)

در حل مشکلات «الشجرة النعمانية المخصوصة بالدولة العثمانية» منسوب به صدرالدین قونوی.

[بروکلمن 1:447 و ذیل 1: 799 (126)؛ عثمان یحیی ش 665؛ الأوقاف العامة موصل 224/2]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7890

آغاز: بسمله الحمدلله الذي بین البيان؛ انجام: علی فروع الشجره النعمانيه و هنا تم تمامها ... السيد مهدی بن التبريزي سنه 1350

خط: نسخ، کا: مهدی تبریزی، تا: 1350 ق؛ 18 گ، 19 سطر [الفبائي: 485]

اللمعة النورانية في الأوراد الربانية/ علوم غریبه، دعا/ عربی

al-lam-at-un nūrānīya fi-l awrād-ir rabbānīya

بونی، احمد بن علی، - 622 قمری

būnī, ahmad ebn-e ‘alī(- 1226)

بحثی است در اسم اعظم و کیفیت انفعالات به آن و همچنین دعوات الايام و الليالي، و معرفت ساعات و پاسخ پرسشی است درباره اسم اعظم که مؤلف می گوید: «در پاسخ آن یک پا به جلو می گذاشتم و پای دیگر به عقب می نهادم، چون که راه دشوار بود ...» تا این که پس از توضیحاتی، دعا هایی برای ایام و ساعات خاص، جهت استفاده از اسماء الله، معرفی نموده است. نام این کتاب در منابع موجود و برخی از دیگر نسخه های موجود، «شمس الواصلين و انس الساترين» نیز آمده و شاید این نام را مؤلف بعد از گسترش و شرح کتاب اللمعة النورانية انتخاب نموده باشد. آثار موجود از «ابوالعباس بونی» دارای نسخه های متفاوت، در کمیت و کیفیت هستند؛ و شاید علت آن نبودن قیاس های عقلی و نقلی یکسان، در این قبیل موضوعات باشد، چنان که صاحبان این گونه معلومات می گویند: «گمان نکنید که اسرار حروف از آن گونه است که با مقیاس خرد حاصل شود؛ بلکه آن از طریق شهود و توفیق الهي، بدست می آید ...» (بونی، به نقل کشف الظنون، ج 1، ص 651). به همین دلیل، این گونه کتاب ها، مانند کتاب های علمی مورد درس و بحث حوزه های اندیشه، تحت بررسی و مداقه علمی قرار نمی گیرد و دچار کاستی و فزونی می گردند. (سید محمود مرعشی)

چاپ: مصر، با کتاب شرح اسم الله الاعظم، بدون تاریخ چاپ شده.

[کشف الظنون 1062/2 و 1566/2؛ هدية العارفين: 90/1؛ زرکلی 174/1]

شرح و حواشی:

1- رشح أذواق الحكمة الربانية في شرح اوفاق اللمعة النورانية؛ بسطامی، عبدالرحمن بن محمد (- 858)

2- شرح اللمعة النورانية في الأوراد الربانية؛ بسطامی، عبدالرحمن بن محمد (- 858)

3- شرح اللمعة النورانية في الأوراد الربانية

4- اللمعة النورانية في الأوراد الربانية (منتخب) (2 عنوان)

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12853/1

آغاز: اسرار الملكوت الا في صدفة الرمز و ستر الاشارة لضیق العالم و حصره الا انه من لطف الله سبحانه أظهر اسمائه مختلفة التراكيب ... هذه دعوات یوم الأحد؛ انجام: ساعته اول ساعة من یوم او ثامنها في برج الشرف ثم القلب ثم الخد ثم الوجه البخور سندروس عود عنبر حب الغار و سعی أن یتوجه اليه سراً و الى مکانه ظاهراً عند القرائة علی السوية.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، مهر بزرگ واقف که از خان های خیوه در ازبکستان و مدتی نیز حاکم خوارزم بوده با عنوان «واقف این کتاب الله قلی خان بهادر هست» وی از سال 1825 تا 1542 م حاکم استان خوارزم بوده و چندین بار به خراسان «طوس» حمله برد، اولاد و احفاد وی تاکنون در خوارزم مقیم می باشند، این نسخه در همان حوالی خوارزم کتابت شده؛ کاغذ: شرقی، 30 گ (1 ر - 30 پ)، 21 سطر، اندازه: 12/5×21/5 سم [ف: 32 - 618]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15068/4

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اعلم ایدك الله و ایای بهدایته آن

اسم الله الاعظم هو من الكمال في غاية لا یحیط بها العبارات؛ انجام: و لقد کان في رسول الله اسوة حسنة فافتح بما فتح الله به و اسأل الله من فضله أنه ذو الفضل العظيم.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ مصحح، محشیبا نشان «شرح»؛ مهر: «و بالنجم هم یهتدون» (بیضوی)؛ کاغذ: شرقی، 54 گ (18-71)، 12 سطر، اندازه: 59 سم [ف: 38 - 173]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2007

خط: نسخ، کا: ابراهیم بن علی بن خالد الصوفي، تا: دوشنبه 3 رمضان 986 ق؛ مصحح، محشی؛ تملک: عثمان العبادي به تاریخ محرم 1274، ابراهیم بن احمد حانوی شافعی، سلیمان بن احمد، احمد بن ابی الفتح بن عبدالرحمن حجاری شافعی؛ مهر: «حسبی الله وحده و ثقتی عبده محمد امین بن مصطفی» (بیضوی)، «لمعه نور حلیم بن محمد سلیم» (بیضوی)؛ جلد: مقوایی، 72 گ، 13 سطر، اندازه: 22×16 سم [ف: 6 - 10]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 629/2

آغاز: أحمدالله علی حسن توفیقه و أسأله الهداية الطريقه و الهاماً للحق بتحقیقه و قلباً موقناً بتصدیقه؛ انجام: و لقد کان لکم في رسول الله أسوة حسنة فاقنع بما فتح الله به و اسأل الله المزيد من فضله انه ذو الفضل العظيم

خط: نستعلیق نازیبا، بی کا، تا: ذیحجه 1036 ق، جا: اصفهان؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 23 گ (16 پ - 38 ر)، اندازه: 10×14/5 سم [ف: 2 - 230]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11593/6

آغاز: الحمدلله علی حسن توفیقه، و أسئله هداية طریقه و إلهام الحق و تحقیقه؛ انجام: نفع الموافقة لانك حینئذ من جنس الملائكة فانهم ذلك ...

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی، 17 گ (229-245)، 11 سطر، اندازه: 14×7/5 سم [ف: 29 - 319]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4159

خط: نسخ، بی کا، تا: 1262 ق، جا: قزوین، به دستور محمد زنجانی؛ جلد: تیماج، 106 گ، 15 سطر، اندازه: 21×16 سم [ف: 173 - 11]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 10686

آغاز: بسمله قال الشيخ الامام العالم الرباني ابوالعباس احمد بن علی بن عبدالمومن؛ انجام: و الكواكب سبعة و السموات سبع من هاهنا حصلت المناسبة

خط: نسخ، بی کا، بی تا [الفبائي: 485]

8. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 2004/9 - عکسی

آغاز: کتاب اللمعة النورانية تصنیف الشيخ الامام الاوحد فرید عصره و وحید زمانه امام البوني العمري الشافعي یوسف القرشي ... الحمدلله الذي اختص من یشاء من عباده بتوفیقه و جعلهم من خواص حزبه المبحوبين و فریقه و جمع بهم شمل (15 سطر بعد). و بعد، فانی استجزت الله تعالی في استجابة دعوة اخ لی صدیقا سألني عن اسم الاعظم و كيفية الانفعالات به؛ انجام: فان العلما یجوز تصویر الصورة اذا کانت مقطوعة الوسواس. و الله حسبنا و نعم الوكيل، نعم المولي. و لا حول و لا قوة الا بالله.

خط: نسخ تحریری، بی کا، بی تا؛ 45 ص (147-191) [عکسی ف: 335 - 1]

اللمعة النورانية في الأوراد الربانية (منتخب)/ علوم غریبه، دعا/ فارسی

al-lam-at-un nūrānīya fi awrād-ir rabbānīya (mn.)

بونی، احمد بن علی، - 622 قمری

būnī, ahmad ebn-e ‘alī(- 1226)

در خواص اسماء پروردگار

1. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 694/41

بی کا، تا: 1059 ق؛ جلد: تیماج، 2 ص، اندازه: 13/5×22/5 سم [ف: 541 - 1]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3466/7

بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 75 ص (230-304)، 17 سطر، اندازه: 12×25 سم [ف: 6 - 438]

لمعة النورانية في خواص سورة الاخلاص و النور (منتخب)/ علوم غریبه/ عربی

lamat-ul nuraniya fi xawaSs-i surat-il ixlas-i Wa-n nur (mn.)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1178/50

به نثر عربی؛ بی کا، تا: قرن 12؛ محشی با فهرست؛ جلد: تیماج، 9 ص (686-694) [سنا: ف: 2 - 159]

لمعه نورانیه و برقه رحمانیه/ فلسفه/ عربی - فارسی

lam-e-ye nūrānīye va barqe-ye rahmānīye

زنوزی، علی بن محمد حسن، ق 13 قمری

zonūzī, “alī ebn-e mohammad hasan(- 19c)

در فلسفه الهي بعربی و فارسی هم دارد.

آغاز: بسمله. الحمدلله علی افضاله و السلام علی محمد و آله فیقول علی ... الخوئي هذه قطرة من بحر الحكمة سمیتها لمعة نورانیه و برقة رحمانية.

انجام: و في الباب احادیث كثيرة طويلة.

[فهرستواره منزوی 216/6]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2982/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 12 گ (634-645)، 20 سطر (17/5×9/5)، اندازه: 21/5×35 سم [ف: 10 - 1895]

اللمعة الوافية = الاثني عشرية/ اصول فقه/ عربی

al-lam-at-un wāfiya = itnā ‘ašarīyya

طریحی، فخر الدين بن محمد، 979 - 1087؟ قمری

torayhī, faxr-od-dīn ebn-e mohammad (1572 - 1677)

تاریخ تأليف: چهارشنبه 5 رجب 1057 ق

مشتمل بر دوازده «بحث»: 1. ذکر طائفة مهمة من الألفاظ، دارای دو فصل؛ 2. الأوامر و النواهي، دارای دو مطلب و هر کدام حاوی چند فصل؛ 3. العموم و الخصوص، دارای دو مطلب و هر یک شامل چند فصل؛ 4. المطلق و المقيد، دارای یک اصل؛ 5. المجمل و المبين، دارای دو مطلب و چند فصل؛ 6. الإجماع، دارای چند اصل؛ 7. الأخبار، دارای چند اصل؛ 8. القياس و هو ضروری البطلان عندنا؛ 9. الاستصحاب؛ 10. الاجتهاد دارای دو اصل؛ 11. التقليد، دارای دو اصل و یک تذنیب؛ 12. مرجحات الاخبار عند التعارض، دارای یک فصل. مؤلف نام خاصی برای کتاب خود انتخاب نکرده ولی به جهت آن که دوازده مبحث از مباحث اصول فقه در کتاب او بررسی شده به «الاثنا عشرية» معروف شده است. نام «اللمعة الوافية» هم از عبارات آغازین مقدمه مؤلف گرفته شده است.

آغاز: بسمله. الحمد لمن جعل للفروع اصول و للاجساد مدارك و عقولا و الصلاة علی من بعث للعالمین رسولا و علی آله و اصحابه الذين بلغوا من الغاية مامولا و من النهاية وصولا. اما بعد فیقول الفقير الى الله المعين فخر الدين انی مودع في هذه الأوراق المعه وافية في المسائل الأصولية و مجعة شافية لابتناء الأحكام الشرعية جعلتها مشتمله علی مباحث و اصول و مطالب و فصول مستمدا من الله التوفيق للنهاية کما امد به في البداية و هو حسبنا و نعم الوكيل. البحث الأول في ذکر طائفة مهمة من الألفاظ.

انجام: و هی كثيرة فاتبع منها الأقوى في المناط و الزم ما أمرت به من سلوك الاحتياط و التوكل علی الله و لا حول و لا قوة الا بالله تمت الرسالة بعون الله و حسن توفیقه.

[الذريعه 114/1 و 355/18]

1. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1610/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی با نشان «منه حفظه الله، منه دام مجده»؛ جلد: مقوا، 109 گ، 6 سطر، قطع: ربعی [ف: 5 - 19]

2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 889613

آغاز و انجام: برابر؛ تمت الرسالة ... علی ید مؤلفها ... فخر الدين بن محمد علی بن احمد طریح النجفي مولدا و مسکنا عصرية یوم الأربعاء في یوم الخامس من شهر رجب من سنه سبع و خمسین بعد الألف من الهجرة النبوية علی مشرفها السلام.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن مذهب، 12 گ (81 پ - 92 پ)، 22-20 سطر (15×9/5)، اندازه: 21/7×15/5 سم [ف: 29/1 - 257]

3. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 102/2

خط: نسخ، کا: حسن بن عباس نجفی بلاغی، بی تا؛ 11 گ (88 پ - 98 پ)، اندازه: 14×19/5 سم [ف: 1 - 78]

لمعة ميزانية/ منطق/ فارسی

lamʻat-on mīzānīyya

مباحث این رساله عبارت است از: بیان ماء حقیقت و ماء شارحه، هل بسیط و هل مرکب، اقسام نه گانه تعریف، بیان مطلب کم هو و اقسام آن و فرق بین امهات و فروع مطالب.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26623

آغاز: بدان که گاهی بلفظ ما سؤال کرده می شود از مهیات حقایق متحصله در اعیان؛ انجام: چنان که با بسط وجه در لمعات الهيه با بیانات شافیه بیان نمودم

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: سید محمدرضا سادات اخوی، فروردین 1379؛ جلد: تیماج، 6 گ، 19 و 20 سطر، اندازه: 18×10/5 سم [ف: 24 - 255]

لمع السراج/ شعر/ عربی

lama'-us sirāj

صفدی، خلیل بن ایبک، 696 - 764 قمری

safadi, xalil ebn-e ibak (1297 - 1363)

منتخبی است از دیوان اشعار سراج الدين عمر بن محمد بن حسن وراق مصری [کشف الظنون 792/1 با عنوان دیوان سراج الدين] دیوان سراج الدين در سی جلد بوده که صفدی مختصری از آن را در کتاب حاضر جمع آوری نموده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13804

آغاز: اما بعد الحمدلله علی نعمة المنتقاة و مننه التي توجب بنا المزيد من فضله یوم ملتقاة ... فاننی لما وقفت علی دیوان الاديب الفاضل البليغ سراج الدين عمر بن محمد؛ انجام: بر غمی سلمت من الرواية ** و جانبتها جملة كافية/ اظنك صادفتها ماشية ** و ما ذلت في عدة الماشية

خط: نسخ، بی کا، تا: 29 صفر 871 ق؛ جلد: تیماج، 96 گ، 17 سطر، اندازه: 18×13/5 سم [ف: 37 - 352]

لمع الشمع المنتخب من شمع الجمع/ ادبیات/ عربی

lama'-uš šam“ al-mn. min samʻ-il jam

مؤلف پس از این که کتابی به نام «شمع الجمع» در اشعاری که به جهت مشاعره به کار آید، در یک «مقدمه» و ده موضوع ادبی و

یک «خاتمه» به جهت کتابخانه شاهی، گرد آورده بود، در این کتاب تلخیص نموده و مقدمه و خاتمه را انداخته و ده قسم را باین ترتیب تنظیم نموده است: فنون مواعظ، شکوی و عتاب، فخر و حماسه، مدایح، مراثی، تهانی، غزلیات و خمریات، أوصاف و تشبیهات و الغاز، هجاء و هزل؛ متفرقات.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 601/2

آغاز: الحمدلله السابغ اذ یال افضاله و الصلاة و السلام علی نبینا محمد و آله، و بعد فانی استرقت غفلة من الزمان، انجام: عف عنی یا الهي ** و اکفنی شر الرمد/ لیس الله شریك ** لا ولا كفواً أحد

خط: نسخ، بی کا، تا: 1098 ق، جا: نجف اشرف؛ جلد: تیماج، 74 گ (62 ر - 135 ر)، اندازه: 16×9/5 سم [ف: 2 - 191]

اللمع من فقه اهل البيت/ فقه/ عربی

al-lama‘ min feqh-i ahl-il bayt

حسنی یمنی، علی بن حسین، - 729 قمری

hasanī yamanī, ‘al ebn-e hoseyn (- 1329)

کتابی است در چهار جزء به ترتیب کتب فقهی که در هر کتب با استفاده از اقوال فقهی علمای دیگر (که با رمز به نام آنان اشاره شده) مباحث را مطرح و هر کتاب را در چند موضع مختلف که هر کدام دارای فصول متعددی می باشد جمع آوری نموده است.

[مؤلفات الزيديه 404/2 شماره 2659]

شرح و حواشی:

1- شرح اللمع من فقه اهل البيت

1. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1584

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان - رم 1040. از مسائل یمین (قسم) شروع و به مسائل حرب (جنگ) ختم می شود؛ خط: نسخ، کا: سعید بن حسن بن محمود بن عمرو بن اسعد بن محمد بن مسلم بن عمرو بن یزید بن روح بن مدرک، تا: 10 رمضان 679 ق؛ مصحح؛ واقف: سعید بن حسن بن محمود؛ 396 ص [عکسی ف: 4 - 445]

2. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1147

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان - رم 1037. مشتمل بر جزء سوم و چهارم و از ابتدای کتاب شفعه تا پایان کتاب دیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: سه شنبه 12 ربیع الاول 728 ق؛ مصحح، محشی؛ تملک: محمد بن احمد بن عمران بن سعید حروبی؛ 388 ص [عکسی ف: 3 - 432]

لمع يسيرة في الحساب - اللمع

لمناقب و المصائب - المجالس في المناقب و المصائب

لمية اختصاص الحروف بالعدد المعروف/ فلسفه/ عربی

lamīyya-tu ixtiṣāṣ-il ḥurūf bil-a‘dad-il ma‘rūf

تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 587/16

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6؛ 2 گ (223 ر - 224 پ) [نشریه: 2 - 124]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1091/16 - ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1 - 564]

لمية اختصاص المنطقة بموضع معین من الفلك - القطب و المنطقة

لؤلؤ البحرين/ تفسیر/ فارسی

lo'lo'-ol bahrayn

رشتی اصفهانی، محسن بن محمد رفیع، 1215 - قرن 13 قمری

raštī esfahānī, mohsen ebn-e mohammad rafī‘ (1801 - 19 c)

مشتمل بر سه «سفینه»، یک «لؤلؤ» و دو «بحر» (بحر اول تفسیر سوره قدر، بحر دوم تفسیر آية الكرسي). مؤلف در مقدمه از فتحعلی شاه قاجار، محمد شاه، ناصرالدین شاه و منوچهر خان معتمدالدوله یاد می کند.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 21 سرود

خط: نستعلیق، کا: عبدالجواد بن ملالطفی، تا: 1278 ق؛ در پایان قصیده غدیر به فارسی (ظاهرا به خط مؤلف) افزوده شده؛ جلد: تیماج، قطع: رقعی [نشریه: 13 - 411]

لؤلؤ البحرين في ذکر مناقب الحسين/ فضایل و مناقب/ فارسی

lo’lo’-ol bahrayn fī zekr manāqeb-el hoseyn

فاضل بسطامی، نوروز علی بن محمد باقر، 1227 - 1309 قمری

fāzel-e bastāmī, nowrūz ‘alī ebn-e mohammad bāqer (1812 - 1892)

مرحوم بحر العلوم 132 بیت در دوازده بند اشعاری در مدح امام حسین سروده که شارح آن ها را مفصلا در کتاب «سفينة النجاة» خود شرح نموده و در رساله حاضر فقط به معنای اشعار اکتفا نموده است.

آغاز: الحمدلله الذي جعل الحسين سفينة النجاة العالمين و فضل قطرات دموع الباكين في رزیته علی اللؤلؤ الثمين البحرين

چاپ: ایران، سنگی، 1298، جیبی

1. گلپایگان؛ مسجد جامع گلپایگان؛ شماره نسخه: 4/2

آغاز: برابر؛ انجام: که اگر هیج جراحتی وارد نمی شد بر آن

سرور مگر آن جراحت، آن حضرت را شهید می نمود

خط: نسخ، کا: محمد جواد بن آقا رضا گلپایگانی، تا: 1296 ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 13 گ (35 ر - 47 پ)، اندازه: 17×22/5 سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: - 187]

2. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 146/9 ح

بی کا، تا: قرن 14؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: - 1206]

لؤلؤة البحار في منقبة الأئمة الأطهار/ فضائل و مناقب/ فارسی

lo’lu’at-ol bahār fī manqabat-el a’emma-til athār

نظام العلماء، محمد رفیع بن علی اصغر، 1250 - 1326 قمری

nezām-ol-‘olamā’, mohammad rafī‘ ebn-e ‘alī asqar (1835 - 1908)

تاریخ تأليف: 11 جمادی الاول 1300 ق

درباره زهر خوردن امام رضا است از محمد رفیع طباطبایی تبریزی در این که او اگر می دانست چرا خورد و اگر نمی دانست این منافی با عقیده شیعیان است در عالم امام، پنج پاسخ داده شده است. در پایان از «انیس الادباء و سمیر السعدا و مصابیح الظلم و تشریح الحكم» خود یاد کرده است.

آغاز: بسمله. حمدله ... چنین گوید ... محمد رفیع حسینی الطباطبايي التبريزي نظام العلماء که این روز ها یکی از احبا در مسئله تناول سم حضرت رضا ... سئوالی نموده.

انجام: حول حولنا الي احسن الاحوال.

چاپ: ایران، تبریز، 1300 ق، سنگی، جیبی، 80 ص، به درخواست وزیر و دبیر مهام خارجه مملکت آذربایجان میرزا عبدالرحیم خان ساعد الملك

[فهرستواره منزوی 1750/3]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3716/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن طهماسب قلی نجم ثانی تبریزی کاظمی، تا: 26 جمادی الثاني 1307 ق؛ در پایان مؤلف پس از این رساله شرحی درباره چاپ این رساله می نویسد و می گوید که آقا میرزا عبدالرحیم ساعد الملك وزیر و دبیر مهام خارجه مملکت آذربایجان دستور چاپ این رساله را داده است و امید که کتاب های دیگر مؤلف: انیس الأدباء و سمیر السعدا و مصابیح الظلم و تشریح الحكم هم به چاپ برسد؛ جلد: تیماج، 19 گ (118 پ - 136 ر)، 12 سطر (20×14)، اندازه: 26×21 سم [ف: 12 - 2718]

لؤلؤة البحرين في الاجازة لقرتی العين/ تراجم، اسناد، اجازات/ عربی

lu’lu’at-ul baḥrayn fi-l ijāza li-qurratay-il ‘ayn

بحرانی، یوسف بن احمد، 1107 - 1186 قمری

bahrānī, yūsef ebn-e ahmad (1696 - 1773)

تاریخ تأليف: 11 ربیع الاول 1182 ق؛ محل تأليف: کربلا

این کتاب، اجازه مفصلی است برای دو شاگرد خود یعنی خلف بن شیخ عبد علی بن احمد، و شیخ حسن بن محمد بن احمد، که ضمن آن به احوال و تراجم 133 تن از مشایخ اعلام امامیه و تاریخ و نام کتاب ها و آثارشان پرداخته تا عصر غیبت و در آخر آن هم شرح حال و آثار خویش را آورده است. صاحب الذريعه (ج 6 ص 190) در حاشیه از دو دانشمند، برای لؤلؤة یاد کرده است: محمد پسر عبدالنبی نیشابوری هندی اخباری (- 1232 ق) که در 1207 ق این حاشیه را نگاشته، و می گوید چون لؤلؤة را بررسی کردم و در آن نادرستی ها دیدم، این حاشیه را نگاشتم؛ محمد پسر سلیمان تنکابنی (- 1302 ق) در «قصص العلماء» می گوید حاشیه ای بر لؤلؤة نگاشتم.

آغاز: الحمدلله الذي جعلنا من اهل الرواية و نور قلوبنا بانوار المعرفة و الدراية. و بعد، فیقول الفقير ... انه لما کان من نعمه سبحانه

انجام: فانکما مأذونان في ذلك لیتم النفع بها للطالبین و یعظم الوقع لها في صدور الراغبين.

چاپ: این کتاب مکرر چاپ شده است؛ ایران، سنگی، 1269، جیبی

[الذريعة 389/18 و 379/18 و 380؛ مصفی المقال 505؛ معجم المؤلفين 268/13؛ ريحانة الادب 421/2 و 360/3؛ چاپ تازه بی تاریخ نجف]

شرح و حواشی:

1- صفاء اللؤلؤة؛ اخباری، محمد بن عبدالنبی (1178-1232)

2- لؤلؤة البحرين (منتخب) - منتخبة من اللؤلوية في بیان احوال المشايخ و ضبط کتبهم؛ گرگانی قمی، عبدالعظیم بن محمد یوسف

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2949

خط: نسخ، کاتب - مؤلف، تا: 1182 ق، جا: کربلا؛ با توجه به این که تاریخ تأليف و کتابت یکی است و نسخه حدود چهار سال پیش از وفات نویسنده نوشته شده به احتمال قریب به یقین نسخه به خط مؤلف است، البته نام مؤلف هم در پایان آن ذکر شده؛ مهر: «عبده ابن محمد کاظم لطفعلی»؛ جلد: تیماج حنایی، 130 گ، 18 سطر (14×8)، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 14 - 53]

2. شیراز؛ بنیاد فارس شناسی؛ شماره نسخه: 59/4

خط: نسخ، کا: محمد حسن بن محمد علی سبزواری، تا: 1182 ق؛ واقف: الحاج حاجی محمد حسن قزوینی، 1248 ق؛ جلد: تیماج، 85 گ (112 پ - 196 پ)، اندازه: 21×16/5 سم [ف: - 77]

3. تبریز؛ تربیت؛ شماره نسخه: 236 ض

کا: میرزا محمد حسن حسینی زنوزی خوبی مؤلف ریاض الجنة و کتاب بحر العلوم، تا: 1197 ق، جا: کربلا [ف: - 200]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 707

خط: نسخ، کا: معز الدين بن علی اکبر حسینی (سید معز الدين بن علی اکبر بن سید شفیع جاپلقی)، تا: یکشنبه 8 جمادی الأول 1199 ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: مقوایی، 133 گ، 17 سطر، اندازه: 16×10/5 سم [ف: 2 - 302]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15855

آغاز و انجام: برابر؛ کتب الفقير إلى عفو ربه الكريم یوسف بن احمد ... قرحت قلب الدين بعدك یوسف ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، محشی از مالك نسخه عبدالله بن حسن بن عبدالله ؛ تملک: صدرالافاضل لطفعلی دانش؛ جلد: تیماج، 110 گ، 20 سطر، اندازه: 21×15/5 سم [ف: 44 - 99]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1909

خط: نسخ، کا: جزایری دورقی، سلطان بن بدر، تا: قرن 12؛ مقابله شده توسط ابویحیی محمد بن حسن بن سالم در 13 شوال 1196 با اصل؛ 105 گ، ابعاد متن: 16×9، اندازه: 20×15 سم [ف: 8 - 524]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13734

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: سید محمد کاظم بن زین العابدين موسوی، تا: قرن 13، جا: اصفهان؛ مصحح، محشی با نشان «ابوالقاسم موسوی عفی عنه»، «5» و غیر آن، مقابله شده با نشان «بلغ مقابلة»؛ تملک: علامه حاج میرزا محمود بن علینقی طباطبایی بروجردی صاحب کتاب المواهب في شرح الدرة لبحر العلوم در اصفهان با مهر «محمود بن علینقی الحسني الحسيني الطباطبايي» (بیضی)؛ جلد: تیماج مذهب، 84 گ، 20 سطر (15×9/5)، اندازه: 21×16 سم [ف: 34 - 707]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2805

خط: نسخ، کا: تبریزی حکم آبادی، محمد بن حسن، تا: قرن 13؛ 127 گ، 17 سطر (15/5×9)، اندازه: 22×15/5 سم [ف: 10 - 1651]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18531/1

آغاز: السادات القادات بسلاسل الاجازات التومن فیه العثرات؛ انجام: و کان ذلك في کربلا المعلى في جوار السيد الشهيد و امام السعداء علیه و علی آبائه و ابنائه افضل صلوات ذی العلا و الحمدالله وحده ... و رحمة الله و برکاته. انجامه: انتهی التأليف بلغ قبالا في یوم الجمعة سلخ ربیع الثاني في بروجرد سنه 1266.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 140 گ، 25 سطر (15/5×9)، اندازه: 21×15/5 سم [ف: 51 - 18]

10. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6081

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، جا: زنجان؛ مهر: «محمد حسین رضوی» (چهار گوش)؛ جلد: میشن، 150 گ، 16 سطر، اندازه: 20/3×14/7 سم [ف: 1 - 460]

11. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 188

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی به امضای «منه ره» و «لمحرره محمد حسین» و «ملا زنجانی» و «میرزا ابوالقاسم زنجانی سلمه الله» و «محمد عفی عنه»، و در پایان نسخه (گ 139 پ و 140 ر) یازده بیت شعر عربی به قافیه فاء در تاریخ مرگ نگارنده در 1187 ق از سید محمد تبریزی که در هنگام نوشتن زنده بوده است؛ بیشتر در کتابخانه آقا ضیاء الدين نوری نواده حاج میرزا حسین نوری بوده؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج، 141 گ، 19 سطر (15×8)، اندازه: 21×15 سم [ف: 2 - 644]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1138/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 41 ص (81-121) [سنا: ف: 2 - 132]

13. شاهرود؛ مدرسه اسماعیلیه؛ شماره نسخه: 73/2

بی کا، تا: عصر مؤلف قرن 13 [ف: - 26]

14. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 408

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، مقابله شده به وسیله محمد بن اسماعیل معروف به ابوعلی صاحب رجال با حواشی از او و گواهی درستی نسخه؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج، 98 گ، 23 سطر (10/5×16/5)، اندازه: 23×16/5 سم [ف: 2 - 516]

15. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1186/7

خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ 100 گ [ف: 3 - 65]

16. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3754/4

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی با عناوین «لمحرره الحاج حسین»، با علامت بلاغی به سال 1257؛ مهر: «یارفیع الدرجات» (مربع)؛ 93 گ (84 پ - 176)، 20 سطر، اندازه: 20/5×15 سم [محدث ارموی مخ: 3 - 1177]

17. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2693

آغاز: برابر؛ انجام: عن ابن شهر آشوب عن أبي القاسم الشحام عن أبي سعید عن ابی یعلی احمد بن المثني الموصلي

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی با عناوین «سید محمد عفی عنه»؛ تملک: «محمد علی خوانساری»؛ جلد: تیماج، 142 گ، 18 سطر، اندازه: 17×11 سم [محدث ارموی مخ: 3 - 1176]

18. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 36899

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جا: اصفهان؛ در پایان مدت عمر ائمه و چندین تن از اکابر علماء متقدمین و متأخرين و شرح حال کوتاهی از ابن بابویه نوشته شده در سال 1325 ق؛ مهر: «عبده غفور الحسيني 1217» (بیضی) که احتمال دارد از آن کاتب باشد؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج مذهب، 90 گ، 23 سطر، اندازه: 14/7×20/5 سم [اهدائی رهبر: 8 - 113]

19. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19852

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ تملک: صفایی خوانساری در ذیقعده 1368 با مهر «مصطفی الحسيني 1342» (بیضوی)؛ مهر: «عبدالجواد الحسيني» (مربع)، «ابن عبدالجواد الحسيني» (مربع)؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج، 165 گ، 15 سطر،

اندازه: 20×11/5 سم [اهدائی رهبر: 8 - 113] و [ف: 27 - 46]

20. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 2056/4 - عکس

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ پخته، بی کا، تا: قرن 13؛ 100 ص (371-470) [عکسی ف: 1 - 338]

21. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 2704/3

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 و 13، 137 گ (1-137)، اندازه: 20×13 سم [ف: 5 - 490]

22. دامغان؛ صادقیه؛ شماره نسخه: 143

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمدرضا بن مصطفی بن حسین زنگی کربلایی، تا: 1201 ق، جا: کربلا؛ مصحح، با علامت استکتاب کتاب از (ابوالفضل مازندرانی ساروی) به سال 1202 در کربلا؛ جلد: تیماج، 93 گ، 23 سطر، اندازه: 21×16 سم [ف مخ - 167]

23. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 610

خط: نسخ، کا: باقر بن محمد سمیع خراسانی، تا: 22 جمادی الثاني 1207 ق؛ محشی با نشانه «من حسین الخراساني، محمد عفی عنه»؛ تملک: حاجی ... بن خراسانی، ضیاء الدين دری با تاریخ 1355، نسخه از سید عبدالعلی طباطبائی نزد محمد علی بن قاسم عاریه بود؛ 130 گ، 18 سطر (14×8)، اندازه: 21×16 سم [ف: - 649]

24. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 176 - ج

خط: نسخ، بی کا، تا: 1217 ق، به دستور حاجی محمد ابراهیم بن حاجی محمد حسن؛ رثانی که سید محمد زینتی برای مؤلف سروده و تاریخ مرگ او در پایان نسخه؛ جلد: تیماج، 101 گ، 22 سطر (14×8/5)، اندازه: 21×14/5 سم [ف: 1 - 408]

25. قم؛ موقوفه میرزا ابوطالب قمی؛ شماره نسخه: 28

خط: نسخ، کا: محمد باقر بن حاج علی قاینی، تا: 1217 ق، حسب الأمر حاجی کلباسی؛ این نسخه را حاج محمد ابراهیم کلباسی به میرزای قمی اهدا نموده؛ 96 گ، 19 سطر [جنگ: 1 - 500]

26. قم، مؤسسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 82/2

خط: نسخ، کا: محمد حسین بن محمد طاهر همدانی، تا: صفر 1223 ق؛ 101 گ (211 پ - 311 پ)، 22 سطر، اندازه: 21×15/5 سم [ف: 1 - 55]

27. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38070

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: میرزا محمد بن محمد علی راهجردی اصلا نمکوری کزازی مسکنا، تا: 12 ربیع الاول 1235 ق؛ در پایان نسخه تاریخ وفات مصنف به نظم از سید محمد منسوب به سید رازی؛ مهر: حاجی ملا میرزا محمد نمکوری در ذیحجه 1245 ق «عبده میرزا محمد بن محمد علی»؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج، 137 گ (1 پ - 137 پ)، 16 سطر، اندازه: 15×10 سم [اهدائی رهبر: 8 - 112]

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 603/1

همان نسخه بالا [مؤيد: 2 - 111]

28. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8266

خط: نسخ، کا: محمد بن شیخ عباس، تا: سه شنبه 18 ربیع الأول 1235 ق؛ از روی نسخه محمد بن علی بن حسین بن محمد بن یوسف بن محمد بن حسن بن عبدالله بن کنبار نعیمی بلادی بحرانی در بامداد در روز سه شنبه 1231/5/17 برای شیخ جبر که در پشت آن آمده بود که محمد بن عبدالنبی آن را نادرست یافته بوده و به قیاس آن را تصحیح کرده و حواشی زده بود (به خط خود او در پایان سال 1217 در کربلا) با شعری درباره تاریخ مرگ مؤلف از سید محمد؛ جلد: تیماج، 99 گ، 25 سطر (16×9/5)، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 17 - 94]

29. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4630

خط: نستعلیق، کا: رمضانعلی بن عباس کرهرودی، تا: غره رجب 1235 ق؛ پس از کتاب اشعاری در رثاء مؤلف و اشعاری از سید اسماعیل طباطبائی؛ مهر: «محمد بن محمد حسین» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 182 گ، 15 سطر، اندازه: 14×9 سم [ف: 12 - 192]

30. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 22451

آغاز: بسمله الحديث و تلمذ علیه و ربانی و قربنی و اوانی و اختضی من بین اقرانی جزاة الله عنی خیر الجزاء ...

خط: نسخ، کا: محمد باقر بن محمد علی بن جعفر النددشتي [الندوشني؟] یزدی، تا: رمضان 1236 ق، جا: اصفهان؛ جلد: قهوه ای، 20 سطر (14×9)، اندازه: 20/5×14 سم [ف: 2 - 660]

31. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7337/6

خط: نسخ، کا: نعمة الله بن محمد مهدی اصطهباناتی، تا: جمعه 8 شعبان 1236 ق؛ جلد: تیماج، 94 گ (142 پ - 235 پ)، اندازه: 21×14/5 سم [ف: 19 - 130]

32. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 108 معزی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد بن آخوند ملا ابوطالب شوشتری، تا: 1236 ق؛ مصحح؛ در روی صفحه بدرقه: «واقع شد عقد جواهر دختر حج نورالله برای محمد پسر حج حسین ... شب دوازدهم رجب سنه 1303 ...»؛ جلد: مقوایی، 86 گ، 20 سطر (15×9)، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 39 - 62]

33. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1001

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن علی مراد کزازی، تا: 13 ذیحجه 1236 ق؛ مهر: «جلال الدين الموسوي» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 121 گ، 15 سطر، اندازه: 11×15/5 سم [ف: 3 - 224]

34. اردکان یزد؛ امام صادق: شماره نسخه: 384

آغاز: الى یوم الحساب و حیث أن الولدين الفاضلين الأعزين الكاملين نورین العين و الناظر و بهجتی القلب و الخاطر

خط: نسخ، کا: محمد حسین بن محمد جعفر حسینی اردکانی یزدی، تا: 21 جمادی الثاني 1237 ق، جا: اصفهان؛ افتادگی: آغاز؛

97 گ، اندازه: 15/5×20/5 سم [ف: 2 - 114]

35. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 299

خط: نسخ، کا: میرزا بابا بن ابراهیم، تا: رجب 1237 ق، که به پسرش ابوتراب داده؛ تملک: علی محمد؛ اهدایی: دکتر عباس گرگانی؛ جلد: مقوا، 152 گ، 19 سطر (7×14/5)، اندازه: 14×21/5 سم [ف: - 649]

36. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1576

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد بن محمد صادق، تا: شعبان 1237 ق؛ جلد: تیماج، 22 سطر (14/5×8/5)، اندازه: 14/5×19/5 سم [ف: 4 - 2125]

37. تهران؛ چهل ستون؛ شماره نسخه: 163

خط: نسخ، کا: محمد علی بن منده علی، تا: 1238 ق [چند نسخه - ف: - 335]

38. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3928

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1240 ق، جا: کربلا؛ مصحح، محشی برخی از «عبدالکریم بن ابی طالب ارموی»؛ جلد: تیماج، 98 گ، 21 سطر، اندازه: 22×16 سم [محدث ارموی مخ: 3 - 1177]

39. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2310/4

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد بن صادق چورسی خویی، تا: 1240 ق؛ 81 گ، 19 سطر، اندازه: 20×15 سم [ف مخ: 4 - 1645]

40. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2932

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالغفور محمد باقر قزوینی، تا: 1240 ق؛ جلد: تیماج، 321 ص، 12 سطر، اندازه: 21×14 سم [ف: 10 - 343]

41. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 504 - طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: میرزا محمد بن علی اکبر دستجردی کزازی، تا: 1242 ق؛ بعد از اتمام متن، ابیاتی از سید محمد (از احفاد سید رضی) در تاریخ وفات مصنف شیخ یوسف صاحب حدائق آورده شده است که برخی چنین است: «یا قبر یوسف کیف او عبت العلي ** و کنت في جنیك لا یکنف/ مذ غبت من بین الأنام فکلنا ** یعقوب حزن غاب عنه یوسف/ فغضیت واحد و الزمان فأرخو ** قرحت قلب الدين بعد یوسف»؛ جلد: تیماج مذهب، 127 گ، 20 سطر، اندازه: 15×10 سم [ف: 24 - 332] و [ مختصر ف: 702]

42. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3507/6

خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر بن محمد صالح حسینی مازندرانی، تا: 24 صفر 1244 ق، جا: اصفهان؛ جلد: میشن، 26 سطر، اندازه: 15/2×21/5 سم [ف: 6 - 462]

43. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 78/3

خط: نسخ، کا: حسن بن محمد ابراهیم خوانساری، تا: 1248 ق؛ جلد: تیماج مذهب، 133 گ، 31 سطر (20×11/5)، اندازه: 29/5×20 سم [ف: 1 - 69]

44. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 295

انجام: یا قبر یوسف کیف او عیت العلا ** و کنفت في جنبیك ما لا یکنف/ قامت علیك نوایح من کتبه ** تشکوا الظليمة بعده و تاسف/ کحدائق العلم التي من زهرها ** کانت انامل ذی البصاير تقطف/ فقضیت واحد ذا الزمان فارخوا ** قرحت قلب الدين بعدك یوسف. و دفن في مشهد الكربلاء المعلي عند رجل شهید السعداء (رحمه الله علیه)

خط: نسخ، کا: محمد بن میرزا ابی القاسم بن حاجی ملا احمد بن ملاعلی بن ملا دولتعلی بن علی، تا: رجب 1249 ق، جا: خوی؛ 112 گ، 19سطر، اندازه: 20×15 سم [ف: 2 - 388]

45. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 662/1 - طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ابوالقاسم بن اخند ملا علی ریزی، تا: 1260 ق؛ 108 ص (1-108) [ف: 22 - 354]

46. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7004/1

خط: نستعلیق، کا: فتحعلی بن محمد کریم خان زند، تا: 1261 ق، جا: شیراز؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 95 گ (2 پ - 96 ر)، اندازه: 14/5×21/5 سم [ف: 18 - 176]

47. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3115

خط: نسخ، کا: ابوالفضل محمد علی بن محمد محسن بید کلی کاشانی، تا: جمعه 18 صفر 1262 ق، به دستور میرزا ابوتراب؛ محشی از فرزند مؤلف (که بنا به نوشته آية الله مرعشی نام وی شیخ حسن می باشد)؛ جلد: مقوایی، 68 گ، 23 سطر، اندازه: 21×15 سم [ف: 8 - 342]

48. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 204

آغاز: برابر؛ انجام: و امام السعدا علیه و علی ابنائه علی من لا نبی بعده و آله الميامين و رحمة الله و برکاته ...

خط: نسخ، بی کا، تا: 1264 ق؛ مهر: ناصر الدين شاه؛ جلد: تیماج، 146 گ، 17 سطر (13×7)، اندازه: 21×12/5 سم [ف: 7 - 175]

49. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15938/2

آغاز: برابر؛ انجام: قال في الخلاصة و کتاب ... یعقوب بن اسحق السكيت بالسین المهملة و الكاف و الياء المنقطة تحتها نقتطین ... نوشته نیست

خط: نستعلیق ریز، کا: احمد بن عبدالرزاق حسینی جهانشاهی تبریزی، تا: 1244 تا 1265 ق، جا: یزد و تبریز؛ مصحح، محشی؛ جلد: چرم مذهب، 66 گ (72-137)، 21-2 سطر (10×16)، اندازه: 22×16 سم [ف: 40 - 421]

50. قم؛ زنجانی (آية الله)؛ شماره نسخه: 102

خط: نسخ، بی کا، تا: 1265 ق؛ مصحح، مقابله شده به وسیله سید احمد صفائی خوانساری در سال 1320؛ قطع: بیاض رقعی [چند نسخه - ف: - 235]

51. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6281/1-30/161

آغاز و انجام: برابر

از اول تا آخر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ربیع الاول 1266 ق؛ جلد: تیماج، 98 گ، 23 سطر، اندازه: 21×15 سم [ف: 6 - 3432]

52. اصفهان؛ علامه فانی (ضیاء الدين)؛ شماره نسخه: 46

چاپ سنگی؛ خط: نسخ، کا: ابوالقاسم خوانساری، تا: 1269 ق؛ 145 گ، 19 سطر [سه کتابخانه اصفهان: ف: - 129]

53. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13318

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی قفطانی، تا: 10 ذیحجه 1269 ق؛ توسط حسن بن علی قفطانی فرزند کاتب با نسخه مورد اعتماد تصحیح و مقابله شده؛ واقف: عباس فخیمی، آذر 1362؛ جلد: تیماج، 69 گ، 25 سطر، اندازه: 21×14/8 سم [ف: 27 - 45]

54. تهران؛ وزارت امور خارجه؛ شماره نسخه: 1-33

خط: نسخ، کا: ابوالقاسم خوانساری، تا: 1269 ق؛ مهر: «افوض امری الى الله عبده محمد»، «کتابخانه مؤسسه روابط بین الملل»؛ جلد: مقوایی، اندازه: 11/5×18/5 سم [ف: - 54]

55. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 323

خط: نسخ، کا: محمد بن محمد تقی خوانساری، تا: پنج شنبه 6 ذیحجه 1270 ق؛ اندازه: 11×17 سم [ف: 2 - 431]

56. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 595/1 - طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوب، کا: حاج محمد کریم بیگدلی، تا: 1270 ق؛ پر غلط، مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 106 گ (1 پ - 106 ر)، 22 سطر، اندازه: 22×14 سم [ف: 22 - 292]

57. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4211

آغاز: برابر؛ انجام: عن ابن شهر آشوب عن ابی القاسم الشحام عن أبي سعید عن ابی یعلی احمد بن المثنى الموصلي

خط: نسخ، کا: امیر محمد صادق بن امیر شفیع، تا: 3 شعبان 1272 ق، جا: خوانسار؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 176 گ، اندازه: 11×17/5 سم [محدث ارموی مخ: 3 - 1177]

58. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2560

خط: نسخ، بی کا، تا: 1272 ق؛ جلد: میشن، 87 گ، 25 سطر، اندازه: 21/6×16/1 سم [ف: 1 - 460]

59. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16447

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: حسین بن محمدباقر دهملائی بسطامی، تا چهارشنبه 25 ذیحجه 1272 ق؛ مصحح؛ در برگ نخست از ابراهیم بن علی کفعمی، سید حسین رضوی قاینی و محمد کریم بن مهدیقلی تبریزی نام برده شده؛ مهر: کاتب «حسین منی و انا من حسین» (بیضی)؛ جلد: مشمع، 66 گ، 24 سطر (11/5×15/5)، اندازه: 18×23/5 سم [ف: 615 - 41]

60. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 926/2-6/16

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: یک شنبه 9 رجب 1275 ق؛ مصحح؛ 60 گ، 25 سطر، اندازه: 31×20 سم [ف: 6 - 3431]

61. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8329

خط: نسخ، بی کا، تا: ذیقعده 1281 ق؛ مجدول، دارای سر لوح رنگین؛ 127 گ، 19 سطر، اندازه: 22×14/5 سم [ف: 21 - 291]

62. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5539

آغاز: بعد الحمد فیقول الفقير إلى عفو ربه الكريم و المعطش الفيض جوده الجسيم؛ انجام: یوسف بن احمد بن ابراهیم الدرازي البحراني، بتاریخ اليوم الثاني عشر من شهر ربیع المولود من السنة الثانيه و الثمانين بعد المائة و لالف من الهجرة النبوية

خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 14 جمادی الاول 1281 ق؛ جلد: تیماج زرد، 96 گ، 19 سطر (13×9)، اندازه: 22×16 سم [ف: 16 - 426]

63. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3852

خط: نسخ، کا: محمد علی بن میرزا احمد عقدائی اصفهانی، تا: جمادی الثاني 1282 ق؛ جلد: میشن، 164 گ، 15 سطر، اندازه: 13/5×22/5 سم [ف: 1 - 460]

64. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9858

آغاز و انجام: برابر

کا: محمد خلیل موسوی امامی، تا: چهارشنبه 26 شوال 1282 ق؛ واقف: مرحوم تنکابنی، مرداد 1346؛ جلد: تیماج، 141 گ، 19 سطر، اندازه: 20×15 سم [ف: 27 - 44]

65. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3929/1

خط: نستعلیق، کا: علاء الدين علی بن علی رضا ثقفی، تا: سه شنبه 26 جمادی الثاني 1293 ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: «علی بن علاء الدين» (بیضوی): 172 گ (8 پ - 179 پ)، 18 سطر، اندازه: 22×11/5 سم [محدث ارموی مخ: 3 - 1177]

66. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23377

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد اسماعیل بن محمد حسین، تا: 25 محرم 1294 ق؛ واقف: حجة الاسلام محمدی گلپایگانی، مهر 1375؛ جلد: تیماج، 52 گ، 17 سطر، اندازه: 21×16/5 سم [ف: 27 - 46]

67. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2913

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی اکبر ابن ملا حسین یزدی بصروی، تا: 1301 ق، جا: ورامین؛ جلد: تیماج، 252 گ، 13 سطر (12×6)، اندازه: 10/5×17/5 سم [ف: 14 - 15]

68. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14899/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: اسماعیل بن محمد تقی موسوی، تا: جمادی الثاني 1312 ق؛ مجدول، مصحح؛ 102 گ (1 پ - 102 ر)، 17 سطر، اندازه: 16×8/5 سم [ف: 37 - 539]

69. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9063

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی، طبق یادداشتی روی برگ اول از ملا احمد نراقی است ولیکن بعضی از آن ها به

خط شیخ حسن بحرانی فرزند مؤلف می باشد و در حاشیه ای در صفحه های آخر کتاب تاریخ وفات پدر را نوشته، در چند برگ اول و آخر کتاب چند تاریخ تولد و وفات خاندان نراقی و وقفنامه کتاب به تاریخ سلخ ذیحجه 1235؛ جلد: تیماج، 76 گ، اندازه: 20×15 سم [ف: 23 - 216]

70. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4560

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، جلد: تیماج، 124 گ، 18 سطر (15/5×9/5)، اندازه: 15×21/7 سم [ف: 19 - 192]

71. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 166

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ تملک: محمد بن احمد بن عیسی؛ مهر: محمد باقر بن محمد خونساری «الواثق بالله الصمد محمد باقر بن محمد» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 118 گ، 19 سطر، اندازه: 22×14 سم [ف: 1 - 184]

72. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1218/2-7/118

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، مذهب، 110 گ، 22 سطر، اندازه: 14/5×21/5 سم [ف: 6 - 3432]

73. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1947

آغاز: خاطبه مولانا امیر المؤمنين (علیه السلام) بالابیات المشهورة یاحار همدان من یمت یرنی؛ انجام: و الحمدلله وحده، صلی الله علی من الايق بعده و علی آله الميامين و رحمة الله و برکاته

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 127 گ، اندازه: 22×14 سم [ف: 3 - 1103]

74. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 10206

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مهر: ملا محمد جعفر مجتهد طهرانی (چهار گوش)؛ واقف: ملا محمد جعفر مجتهد طهرانی؛ جلد: مقوا، 103 گ، 21 سطر (15/5×8)، اندازه: 21×13 سم [ف: 19 - 257]

75. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1262/3

بی کا، بی تا؛ 8 گ، 24 سطر، اندازه: 21×15 سم [ف: 3 - 74]

76. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1089/4

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ اندازه: 21×15 سم [ف: 3 - 54]

77. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 19

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جا: اصفهان؛ جلد: چرم، 92 گ، 23 سطر، اندازه: 21×15 سم [مؤيد: 1 - 54]

78. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه: 2222 - عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، کا: محمد جعفر بن محمد رحیم خوانساری النجاني، بی تا، کاتب از حوالی اصفهان؛ پایان مقابله بهرام بن عباس پنج شنبه 14 جمادی الثاني 1367 (1267؟)؛ 256 ص، 19 سطر (16/5×9/5)، اندازه: 21×30 سم [عکسی ف: 1 - 338]

لؤلؤة البحرين (منتخب) = منتخبة من اللؤلوية في بیان احوال المشايخ و ضبط کتبهم/ تراجم/ عربی

lu'lu'at-ul bahrayn (mn.) = muntaxabat-un min-al lu'lu'iya fi bayan-i ahwal-il masayix wa dabt-i kutubihim

گرگانی قمی، عبدالعظیم بن محمد یوسف

gorgānī qomī, ‘abd-ol-‘azīm ebn-e mohammad yūsof

وابسته به: لؤلؤة البحرين في الاجازة لقرتی العين؛ بحرانی، یوسف بن احمد (1107-1186)

گزیده ای از لؤلؤتي البحرين شیخ یوسف بحرانی.

تهران؛ دانشسرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 188/7

خط نستعلیق، بی کا، تا: 9 شوال 1257 ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 5 - 648]

اللؤلؤة البهية/ کلام و اعتقادات/ عربی

al-lu'lu'at-ul bahiyya

شریف نائینی، محمد بن محمد هادی، - 1305 قمری

šarīf-e nāʻīnī, mohammad ebn-e mohammad hādī( 1888)

در کلام است در شش «مقصد».

آغاز: بسمله، حمدا علی معرفة الكلام ** لنعم المهيمن العلام/ و اناراجی العلم و الرشاد ** من ربه محمد بن الهادي/ سمیتها اللؤلؤة البهية ** موهبة من خالق البرية

انجام: منشائی في البلد الأمين ** ماوی الصفا مدنية النائين

[الذريعة 380/18]

1. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4358

آغاز: بسم الله، قال العبد الباس الذليل المفتقر الى الله؛ انجام: ان له صبراً متی تدعه للاهوال ینحزم.

خط: نستعلیق تحریری، کاتب - مؤلف (ظاهراً)، بی تا؛ 178 گ، اندازه: 22×16 سم [نشریه: 13 - 391]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5192

آغاز و انجام: برابر

924 بیت؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مذهب، 77 گ، سطر، اندازه: 20/3×15/2 سم [ف: 1 - 461]

اللؤلؤة الغالية في اسرار الشهادة/ گوناگون/ عربی

al-lu'lu'at-ul galiya fi asrar-is sahada

حسینی قائنی، ابوطالب بن ابی تراب، 1230؟ - 1293؟ قمری

hoseynī qā'enī, abū-tāleb ebn-e abī-torāb (1815 - 1876)

تاریخ تأليف: دوشنبه هفته سوم محرم 1289 ق

این کتاب مشتمل است بر چند لؤلؤ در بیان حفظ مقاصد و ضروریات پنج گانه یعنی عقل، دین، نفس، نسب و مال و همچنین علم انبیا و اوصیا بالاخص نبی اکرم و ائمه اطهار علیهم صلوات الله نسبت به کائنات (جوهر، عرض، مجرد، ماده، دنیوی و برزخی، فلسفه نزول بلایا و مصائب بر پیامبران، صلحا و پاکان و واقعه کربلا) و خاتمه در بیان اموری چند از جمله علت شرکت گروهی از بزرگان بنی هاشم در حادثه کربلا و احوال مختار ابوعبیده و بالاخره شرح حال مؤلف و تصدیق اجتهاد و اجازه روایت از شیخ محسن نجفی و دیگران. (براتعلی غلامی مقدم)

آغاز: بسمله. الحمدلله الذي شرح صدورنا بلوامع الاسرار و اشرق افئدتنا بشوارق الانوار ... و بعد، فیقول ... إن جمعاً من أزكياء الأحباب منذ سنین سألوا منی أن أكتب شيئاً یتعلق بسادات البرية من حیث أسرار البلية و المصيبة و الشهادة و السعادة ... لؤلؤة في انه یجب حفظ المقاصد الخمسة التي تسمی بالضروریات الخمس ...

انجام: لیس الامن طوله و فضله و ان کان کل ما اعطی البرية کذالك کما تقدم ... في کل غدوة و عشية.

چاپ: مشهد، سنگی، 1318، خشتی

[فهرستواره منزوی 502/9]

شرح و حواشی:

1- شرح لؤلؤة الغاليه - جامع اسرار شهادت؛ خراسانی قائنی عبدالواسع بن محمد علی (- 13)

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14687

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد حسین، تا: چهارشنبه 25 ذیحجه 1288 ق؛ مصحح، مقابله شده؛ واقف: محمد باقر سبزواری، محرم 1405؛ جلد: تیماج مذهب، 225 گ، 14 سطر، اندازه: 16/7×21/5 سم [ف: 14 - 456]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26884

آغاز: أن هذا الغالي غاية؛ انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1288 ق [رایانه]

3. بیرجند؛ دیانی؛ شماره نسخه: 83/2

خط: نسخ، کا: محمد باقر بیناباجی، تا: با تاریخ 1288 ق؛ 247 گ (49 پ - 295 ر)، اندازه: 12×22/5 سم [ف: - 68]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4311

خط: نسخ، کا: حسن بن ابراهیم خراشادی، تا: صفر 1289 ق؛ محشی، در زیر عنوان «تتمه» شرح احوال و آثار مؤلف آمده، با ذکر نام و ستایش «امیر تومان»؛ مهر: علی خراشادی؛ جلد: تیماج، 225 گ، 16 سطر، اندازه: 13/5×22/5 سم [ف: 12 - 5]

5. زهان؛ مدرسه جعفریه زهان، شماره نسخه: 64

آغاز: برابر؛ انجام: و لمثلی لیس الا من طوله و فضله و ان کان کل ما اعطی البرية کذلك کما تقدم ثم انی قد فرغت من تسوید ...

خط: نسخ، کا: محمد حسین هردنگی، تا: 13 محرم 1289 ق؛ نسخه دومی است که به دستور مؤلف نگاشته، مصحح، محشی با عناوین «منه دام ظله»؛ تملک: غلامحسین مقدس بن محمد حسن بن عبدالنعیم زهانی قائنی خراسانی در شوال 1308؛ جلد: تیماج، 184 گ، 15 سطر، اندازه: 22×16/5 سم [ف: - 51]

6. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1969

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ولی الله بن محمد شفیع هردنگی، تا: 25 ربیع الاول 1290 ق؛ محشی به لفظ «منه ظله العالي»؛ جلد: تیماج، 136 گ، 18 سطر، اندازه: 17/5×21/5 سم [ف: 5 - 354]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15513

آغاز: برابر؛ انجام: و کلما ظهر منه و برز مما ظاهره الشكاية ... الصبر في التسليم و الرضا بالبلية محمول علی إظهار عظم الواقعة و کبر الرزية مثل حالة ... له حین سروره علی القتلى من طرف عینه و دورها و کمال الحزن و البكاء ...

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی؛ جلد: تیماج، 31 گ، 23 سطر (15×8/5)، اندازه: 14×22 سم [ف: 39 - 384]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3759

آغاز: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 316 گ، 16 سطر (12×15)، اندازه: 22×17 سم [ف: 12 - 2751]

اللؤلؤة الفريدة في شرح القصيدة الحميرية/ ادبیات/ فارسی

al-lu'lu'at-ul farida fis.-il qasida-til himyariyya

شریف حسینی، محمد حسین بن احمد، ق 13 قمری

šarīf hoseynī, mohammad hoseyn ebn-e ahmad(- 19c)

وابسته به: القصيدة العينية الحميرية؛ سید حمیری، اسماعیل بن محمد (105-173)

به درخواست: طهماسب میرزا قاجار

تاریخ تأليف: رجب 1237 ق

مؤلف قصیده عینیه حمیری را شرح کرده است. ابتدا مقدمه ای در بیان معنی شعر عربی و قصیده و تحقیق شعر و احوال قائل قصیده آورده، بعد شروع به شرح کرده و ابیات قصیده را بیت بیت با عنوان «قال السيد» آورده، بعد با عنوان «اقول» در چند بیان، بیان صرفی، بیان نحوی، بیان لغوی، بیان ایضاحی، گزارش می کند.

آغاز: بسمله. الحمدلله عدد آیاته و اسمائه و زنة ارضه و سمائه ... اما بعد چنین گوید ... محمد حسین بن احمد الشريف الحسيني که از اعظم عبادات ... ذکر مناقب .. علی بن ابی طالب ...

1. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7129

آغاز: برابر؛ انجام: مکاننا مع سادتنا و کبرائنا ... و قد فرغ مؤلفه في شهر رجب سنة 1237، علیه الاف ثناء و تحية.

خط: نسخ، کاتب - مؤلف، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 80 گ، 19 سطر (15×9)، اندازه: 21×15 سم [ف: 5 - 489]

2. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 618/4

آغاز: برابر؛ انجام: و مذمت سزاوار اعدایشما است غفر الله له و لنا و جعل علی الحوض موردنا و تحت اللواء.

خط: نسخ، بی کا، تا: شوال 1237؛ تملک: شیخ عبدالله، عاریه میر عبدالشکور 18 ربیع الثاني 1308؛ جلد: تیماج، 150 ص، 18 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: - 331]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 873/3

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3 - 63]

3. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4780

آغاز: برابر؛ انجام: یعنی اگر بند از بند او جدا کنند دست از مدح شما بر نمی دارد چه شما را شناخته و حق شما را دانسته و یافته که مدح سزاوار شما است و مذمت سزاوار اعداء شما است غفر الله له و لنا ... تمت القصيدة مسمی بلولوة الفريدة ليلة الجمعة سنة 1238

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: - 1268]

اللؤلؤة المنضودة في الصور المرصودة = اللآلي المنضودة/ هيأت، شعر/ عربی

al-lu'lu'at-ul mandida fi-Suwar marsuda = al-la'ali-1 mandūda

موسوی عاملی، حیدر بن علی، ق 13 قمری

mūsavī āmelī,heydar ebn-e ‘alī (- 19c)

تاریخ تأليف: 1185 ق

منظومه ای در «66» بیت در صور فلکی است. ضمناً این رساله با نام اللالي المنضودة نیز آمده است.

آغاز: الحمدلله الذي قد کون ** للأرض في الجرباء ما قد بین/ من زينة السماء بالکواکب ** معمورة بقدرة الأعاجب

[أعيان الشيعة 273/6]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12092/1

آغاز: برابر؛ انجام: و آله العز الكرام الخيرة ** و من بقوله اقتدی و نصره/ ما نسم النسيم في البراري ** و هاجت الأمواج في البحاري

خط: نسخ، کاتب - مؤلف، تا: 1185 ق؛ مصحح، محشی با رمز «منه»، با قلم خوردگی؛ 3 گ (1-3)، 18 سطر، اندازه: 16×6 سم [ف: 30 - 517]

لؤلؤة الميزان/ منطق/ عربی

lu'lu'at-ul mīzān

همدانی، عبدالهادی بن جواد، - 1333 قمری

hamadānī, ‘abd-ol-hādī ebn-e javād(- 1915)

تاریخ تأليف: جمادی الثاني 1316 ق

ارجوزه ای است در علم منطق در چند «فصل»: فصول موجود در نسخه: فصل في تحقیق القضية المحصوره، فصل في بیان مواد القضايا، فصل في انقسامها الى مطلقه وموجهة، فصل في انقسام الموجهة الى الصادقه و الكاذبه باعتبار الجهة ... فصل في جملة من اقسام الشرطية و احکامها، فصل في التناقص، فصل في العكس المستوى ... فصل في القياس، فصل الاستقراء، فصل في التمثيل، خاتمة في بیان حقيقة الفن و ما یتعلق به.

چاپ: به طبع رسیده است

[الذريعة 382/18]

قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 320/1

آغاز: و الامتياز ثابت في اللاخفة ** بینهما بالطبع دون السابقة/ اذا العناد الطرفين یلزم ** في تلك فالوضع هو المحكم/ و غیرها حملية و ما حکم ** علیه بالموضوع في العرف رسم؛ انجام: تم الصلوة و السلام الابدي ** علی الرسول المصطفى محمد و آله الغر مصابیح الظلم ** و من بهم تمت علی الخلق النعم

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: آغاز؛ با علامت بلاغ؛ 8 گ، 15 سطر، اندازه: 16×11/5 سم [ف مخ: 1 - 405]

لؤلؤ التنزيه عن صفة التعطيل و التشبيه/ کلام و اعتقادات/ عربی

lu’lu’-ut tanzīh ‘an şifat-it taʻțīl wa-t tašbīh

نجار، محمد، ق 12 قمری

najjār, mohammad(- 180)

منظومه ای در توحید و صفات الله تعالی منتزع از کتب شعرانی.

مشهد، شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 26/9

آغاز: قال الفقير حامل الأوزار ** محمد الشهير بالنجار؛ انجام: عد الحصى و الرمل و الرغام ** في بدء منظوم و في ختام

خط: نسخ، کا: طه بن یحیی بن سلیمان بن محمد، تا: 1196 ق، جا: دمشق؛ جلد: چرم، 5 گ (161 پ - 165 پ)، 21 سطر، اندازه: 16×21/5 سم [مؤيد: 3 - 566]

لؤلؤ درج المضامين/

lo’lo'-e dorj-ol mazāmīn

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10497/2

خط: نستعلیق، کا: محمد سعید بن محمد شریف، تا: 1261 ق؛ قطع: جیبی [میراث شهاب: س 8 ش 4 - 72]

لؤلؤ درج مضامین - درج مضامین

لؤلؤ الزمان في احوال من ادرکناه من الفضلاء و الأدباء و المشايخ الأركان/ تراجم/ عربی

lu’lu’-uz zamān fī aḥwāl-i man adarknā-hu min-al fualā’ wa-l udabā’ wa-l mašāyix-ul arkān

امام جمعه خوئی، محمد امین بن یحیی، -1367؟ قمری

emām jom'e xū’ī, mohammad amīn ebn-e yahyā (- 1948)

تاریخ تأليف: 1337 ق

کتابی است، در تراجم که مؤلف در سال 1337 ق آن را به رشته تحریر در آورده است؛ سپس در سال 1347 ق مواردی را به آن افزوده است و به نام مرآة الشرق نامیده آن گونه که در زندگی نامه خود، نام «لؤلؤئة الزمان» را خط زده و به جای آن «مرآة الشرق» نوشته است. کتاب به ترتیب حروف الفبا تنظیم شده و در اسم های مرکب، بخش دوم اسم لحاظ شده است و از حرف «آ، تا، ی» را در بر می گیرد.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12246

آغاز: الحمدلله الذي جعل العلماء امناء الأئمة الأوصياء و ورثة الرسل و الأنبياء فجعلهم خلفاء في الأرض بعد الخلفاء ... اما بعد: قال ... ان اشرف العلم انما هو بشرافة موضوعه فاشرف العلم بعد العلمين هو علم الرجال؛ انجام: السيد الأجل الميرزا یوسف التبريزي کان من اجلة علماء عصره في آذربایجان ذکره الفاضل الدربندي الملا آقا في اکسیر العبادة و المولوي الميرزا محمد علی في نجوم السماء

خط: شکسته نستعلیق، کاتب - مؤلف، تا: 1337 ق؛ مصحح، محشی، با قلم خوردگی های بسیار؛ جلد: تیماج مذهب، 258 گ، 18 سطر (15/5×9)، اندازه: 23×18 سم [ف: 31 - 84]

لؤلؤ الصدف في تاریخ النجف/ تاریخ/ فارسی

lo'lo'-es sadaf fi tārīx-en najaf

حسینی اصفهانی، عبد الله بن محسن، ق 14 قمری

hoseynī esfahānī, 'abd-ol-lāh ebn-e mohsen(- 20c)

تاریخ تأليف: 16 محرم 1322 ق

رساله کوتاهی است درباره تاریخ و جغرافیای شهر نجف اشرف. این رساله فاقد فصول و ابواب بوده و عنوان مطالب آن چنین است: در بدو خلقت نجف اشرف؛ دردفن حضرت آدم و نوح علیهما السلام؛ شرح حال حیره و خورنق؛ شرح حال غریین؛ شرح حال دریای نجف و وجه تسمیه نجف به نجف؛ ذکر ادله اثبات قبر امیر المؤمنين علیه السلام؛ ذکر بدو دفن کردن امیر المؤمنين در نجف و اختفای آن قبر شریف؛ موضع قبر مغیره بن شعبه؛ تعمیر حضرت صادق قبر شریف را و آمدن هارون به شکار و تعمیر کردن او مرقد مطهر را؛ اذیت کردن منافقین زواران قبر شریف را و قصه او و عباسی؛ تعمیر سیم مرقد شریف و قصه آن؛ اول سور پیدا کردن نجف؛ تعمیر چهارم آن قبر شریف؛ قصیده ابوحجام؛ ... ابن شاهین؛ ... مسجد خضراء و قنات سلطان سنجر؛ دربیان ... و سوختن عمارة حرم شریف؛ در کیفیت بنای شاه عباس قبه و بارگاه را؛ قصه مره بن قیس؛ ... نادر شاه؛ ... قصه اهل سلیمانیه؛ ضریح نقره به امر آقا محمد خان قجر نصب کردن آن را؛ قصه محاصره و هابی نجف را؛ بنای سور نجف و حفر قنات و تجدید طلای مناره؛ قصه دکرت و ثمرت؛ بنای مدرسه معتمد و ابتلای آمرحری؛ تجدید طلای مناره و تشرف ناصرالدین شاه به نجف؛ حکایت تعمیر رواق و تجدید ضریح و معجزه فتح باب؛ قصه نقره کردن در های حرم و فرش صحن؛ درذکر مساجد نجف؛ درذکر مقابر نجف؛ قصه آقا میرزا مسیح و قتل گریبایدوف؛ قصه شیخ جعفر کبیر با عساکر حله؛ قصه میرزا محمد اخباری؛ قصه شیخ جعفر کبیر با ملا محمد کلیددار؛ قصه میرزای شیرازی با ناصرالدین شاه؛ قصه میرزای شیرازی با اشرار نجف؛ حرکت میرزای شیرازی به سر من رای؛ قصه دخانیه؛ قصه خروج و طغیان نمودن اهل سر من رای؛ وفات میرزای مرحوم و نقل ایشان به نجف؛ مقبره هود و صالح علیهما السلام؛ ذکر مدارس نجف؛ ذکر مقبره علامه حلی؛ ذکر مقبره اردبیلی، ذکر مقبره شیخ مرتضی انصاری؛ ذکر حال شیخ حسین نجف؛ ذکر مقبره شیخ حسین کاظمینی؛ مجمل حال سید جواد عاملی وحالات آقا میرزا مسیح طهرانی؛ حالات شیخ محمد حسین اصفهانی؛ مقبره حاجی میرزا حبیب الله رشتی؛ مقبره آقا حاجی سید علی شوشتری و حاجی سید اسدالله اصفهانی؛ احوال شیخ جعفر کبیر و وقایع ثلاثه ایشان؛ احوالات شیخ طوسی و مقبره ایشان؛ احوالات شیخ محمد حسن صاحب جواهر و مقبره ایشان؛ احوالات شیخ باقر قزوینی و آقا سید مهدی و مقبره او؛ احوالات سید حسین ترک و مقبره او؛ احوالات شیخ راضی و مقبره او؛ احوالات فاضل ایروانی و مقبره او؛ احوالات میرزای شیرازی و مقبره او.

آغاز: سپاس خارج از وهم و قیاس مر کرد گاری را سزاست که فرحه مراقد انبیاء و اولیاء را روضة الصفاي کروبین گردانید و نسخه ضرایح اتقیا و انور الابصار ملائکه مقربین فرمود ...

چاپ: اصفهانی، 1379 ق

[الذريعة 382/18 و 100/8 با عنوان درة النجف]

1. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5630-28/50

آغاز: برابر؛ انجام: و مرجو از اخوان مومنین آن که حین مطالعه مرا بذکر خیر باد کنند بقلم عفو خود اصلاح فرمایند لسان طعن را کوتاه سازند فان الانسان لا یسلم عن الخطاء و النسيان تم.

خط: نسخ، کا: میرزا محمد تقی استرآبادی نجفی، تا: قرن 14؛ جلد: مقوا، 67 گ، 21 سطر، اندازه: 23×16 سم [ف: 6 - 3429]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13222

آغاز: برابر؛ انجام: و همچنین در وادی السلام قبور علماء و اکابر و سلاطین و اشراف بسیار است که اگر کسی حالات تاریخچه آن ها را جمع کند مجلدات کثیره خواهد گردید و الحمد لله و المنه فارغ شدم.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 20 شوال 1364 ق؛ ترقیمه: «بر حسب دستور آقا شیخ محمد همدانی استنتاج تاریخ نجف را نموده که در موقع قرائت یادی از کاتب بنماید بتاریخ بیستم شوال المكرم 1364»؛ جلد: مقوایی، 66 گ، 15 سطر (17/5×13/5)، اندازه: 23×18/5 سم [ف: 33 - 426]

لؤلؤ العبرات/ شعر/ فارسی

lo’lo'-el ‘abarāt

تبریزی، ابوالحسن بن محمد جعفر، ق 13 قمری

tabrīzī, abo-ol-hasan ebn-e mohammad ja far(- 19c)

1. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2629

آغاز: هذا کتاب لؤلؤ العبرات. بسمله. در ستایش جناب باری عز اسمه و منقبت حضرت نبوی و اشارت بمناقب حضرت مرتضوی علیه السلام. بنازم قدرت از آن خالق یکتای بی همتا ** که در یک کن بیاورد از عدم دنیا و ما فیها؛ انجام: در غمش بوالحسن اینک شده گریان بخدا ** زان که ریزند سرشک عالم و آدم ز حفاظ ... و ... وای بر احوال آن نار و زنان ** گشت بر من این چنین و آن چنان/ بوالحسن از گردش گردون رنج ** کی میسر می شود بی رنج گنج

خط: نستعلیق، کاتب - مؤلف، تا: 1277 ق؛ جلد: چرمی، 112 گ، 30-10 سطر در متن و حاشیه، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 3 - 1176]

2. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2614

آغاز: هو الله تعالی در بیان حقیقت اصول خمس هر آن سری که بفرق سنان نگردد تاج ** چگونه او ز محبت توان کند معراج/ بنازم آن تن سلطان عشق را کز سر ** درر ز دیده افلاکیان ستاند باج. بسمله. بنام خداوند دانای داور ** بمینای گردنده آرای اختر/ با مرش کند مهر گردون نوردی ** کشد نقش زرین رخ لاجوردی؛ انجام: بجز عشق حسینم کار نبود ** بخوان از بوالحسن این یادگار است ...

[این نسخه که قریب شانزده سال بعد از کتاب شماره 2629 نوشته شده است تقريباً کلیات دیوان شاعر است] شامل نه فقره مثنوی و قصاید و غزلیات و ترجیعات و ...؛ خط: نستعلیق، کاتب - مؤلف، تا: 1293 ق، جا: استانبول؛ مجدول و مذهب، با سر لوحی زیبا؛ جلد: چرمی، 240 گ، 18-17 سطر [ف: 3 - 1177]

لؤلؤ العبرات/ شعر/ فارسی

lo’lo'-el ‘abarāt

جهاتی، قاضی بن محمد جعفر، ق 13 قمری

jahātī, qaz ebn-e mohammad ja'far(- 19c)

دیوان اوست در عرفان و منقبت و سو کواری.

[الذريعة 384/18]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5269

آغاز: بسمله. مقدمه در بیان شمه ای از احوالات عالم ... ای آن که ز عین خود نمایی ** مایی تو بما ولی نمایی/ چون بنگرمت بهر مکانی ** جویم ز مکان نه اندر آنی؛ انجام: چه خوش بوده این شاه را لب و دندان ... ** شماتت از آن گشته ما را هلاکت (تمت الكتاب)

خط: شکسته، نستعلیق، کاتب - مؤلف، تا: 19 صفر 1288 ق؛ مجدول؛ جلد: رویه میشن، 159 گ، 12 سطر، اندازه: 14/8×21/7 سم [ف: 4 - 713]

اللؤلؤ الغرية في شرح الكفاية/ اصول فقه/ عربی

al-lu’lu’-ul ġurrīya fi š.-il kefāya

فاضل قائنی، محمد بن عبد الكريم، - 1405 قمری

fāzel-e qā'enī, mohammad ebn-e ‘abd-ol-karīm(- 1985)

وابسته به: كفاية الاصول؛ آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین (1255-1329 ق)

دوره کاملی در علم اصول. این شرح مزجی نیست و بحث بر نهج کفایه مرتب شده است، دارای یک «مقدمه» و چند «مقصد» و «خاتمة»، در چهار جلد.

قم: فاضل قائینی؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلاة و السلام علی أشرف الأولين

کاتب - مؤلف، تا: 1355 ق، جا: نجف اشرف [تراثنا: س 13 ش 4 - 112]

لؤلؤ القرآن در فواید آیات/ علوم قرآن/ فارسی

lo’lo’-ol qor'ān dar favāyed-e āyāt

قاری اصفهانی، علی، ق 12 قمری

qārī esfahānī, ‘alī(- 18c)

رساله کوتاهی است در خواص آیات قرآن که مؤلف به درخواست بعضی از برادران دینی تدوین نموده است. این رساله فاقد فصول و ابواب است.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5870/2-29/210

آغاز: الحمدلله رب العالمين و العاقبة للمتقین و الصلوة و السلام علی اشرف المرسلين محمد صلی الله علیه و آله الطاهرين و بعد گوید احقر عباد الله و احوجهم الى رحمة الله الغني ... که چون بعضی از برادران ایمانی؛ انجام: مروی است از حضرت امام محمد باقر (علیه السلام) که اگر کسی را که ران ها ورم کند آب گرم در طشت

کند و در طشت بنشیند

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 1 گ، 17 سطر، اندازه: 14×10 سم [ف: 6 - 3430]

اللؤلؤ المسجور في معنی لفظ الطهور = تطهیر الطهور من شبهات بعض الجمهور = لامعة السطور في معنی الطهور/ فقه/ عربی

al-lu’lu’-ul masjūr fī ma‘nā lafẓ-it ṭahūr = taṭhīr-utṭahūr min šubahāt-i ba‘-il jumhūr = lāmi‘a-tus suṭūr fī ma‘na-ṭṭahūr

کاظمی، اسدالله بن اسماعیل، 1186 - 1237 ؟ قمری

kazemi, asad-ol-lah ebn-e esma'il (1773 - 1822)

تاریخ تأليف: 24 ذیقعده 1216 ق

در تفسیر و تحقیق معانی «طهور» در آیه شریفه «و انزلنا من السماء ماءا طهورا» او از کتب معتبر تفسیر و ادب و از آن جمله از تفسیر شهرستانی یاد می کند. از دیباجه رساله استفاده می شود که نام دیگرش «تطهیر الطهور من شبهات بعض الجمهور» است. در پایان رساله، مؤلف حدیثی از مصباح الشريعه در آداب طهارت آورده است: «و اذ قد انتهی ما اردنا ایراده في هذه الرساله فلنختمها بما روی في مصباح الشريعه عن الصادق (علیه السلام) انه قال اذا اردت الطهاره ...». در مقدمه آن بیان کرده اند که شایسته است این کتاب را «اللؤلؤ المسجور في معنی الطهور» یا «تطهیر الطهور من شبهات بعض الجمهور» نامید. از عبارات مقدمه و مطالب رساله معلوم می شود که از علماء عامه ابوحنیفه و بعضی از تابعین ایشان قائل اند بر این که از لفظ «طهور» مطهریت مفهوم نمی گردد و مراد از آن مبالغه در طهارت است و مؤلف، این رساله را در رد بر آن ها نگاشته و به کلمات و عبارات فقها و لغویین عامه و خاصه استشهاد نموده و در حدود 1000 بیت کتابت دارد.

آغاز: بسمله الحمدلله الذي أنزل من السماء ماء طهوراً لیطهر به الناس من الادناس و یزید هم ... و بعد فیقول ... اسدالله بن اسماعیل ... بان تسمی باللؤلؤ المسجور في معنی الطورا و تطهیر الطهور

انجام: و طهر قلبك بالتقوی و اليقين عند طهارة جوارحك بالماء. و قد وقع الفراغ ... برحمتك یا ارحم الراحمين و اکرم الاكرمين.

[الذريعة 384/18]

1. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 901/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ به آخرین عبارت مصنف که حاکی از سال تأليف است خاتمه یافته، از قرائن معلوم می شود که کاتب آن خود مصنف بوده اند و نیز احتمال قوی می رود که اولین نسخه بوده باشد؛ واقف: سپهسالار؛ 26 ص، 18 سطر، اندازه: 21×15 سم [ف: 1 - 609]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 13535

آغاز: برابر؛ انجام: فیکون معناه فرعا للمعنی الوصفي الآتي اخيرة لم یستعمل اللفظ علی هذا.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 5 گ، 20 سطر، اندازه: 21/3×14/5 سم [ف: 21 - 1137]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12837/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: احمد حکیم، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی با علامت «منه»؛ جلد: تیماج مذهب، 25 گ (268 پ - 292 ر)، 23 سطر (16×10)، اندازه: 23×17 سم [ف: 32 - 590]

4. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 6207/2-31/87

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 25 گ، 25 سطر، اندازه: 22×14 سم [ف: 6 - 3430]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14657/15

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: ذیقعده 1216 ق؛ محشی با نشان «منه قدس سره»؛ 17 گ (92 ر - 108 پ)، 24 سطر، اندازه: 15/5×9 سم [ف: 37 - 131]

6. تهران: مروی؛ شماره نسخه: 948

بی کا، تا: 1220 ق؛ مؤلف در پایان رساله، به خط خود نوشته: این نسخه را آمیرزا احمد نجل مولی محمد کرمانشاهی در 1220 برای خود استکتاب کرده عند تشرفه بالعتبات. [ف: - 213]

7. کرمانشاه؛ فیض مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: شعبان 1235 ق [تراثنا: س 2 ش 4 - 48]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1314

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ متوسط، کا: عبدالحسین بن محمد امین شراره عاملی فتونی، تا: 1262 ق؛ محشی از مؤلف؛ جلد: تیماج، 431 ص، 31 سطر، اندازه: 17×27 سم [ف: 4 - 88]

9. گلپایگان؛ کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی؛ شماره نسخه: 106/19

کا: زین العابدين گلپایگانی، تا: 1262 ق؛ 13 گ (392 ر - 404 پ)، اندازه: 22×15 سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: - 80]

10. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 26/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد بن علی قزوینی الاصل، تا: 1271 ق؛ واقف: حاج علی اکبر قزوینی، ذیحجه 1271 ق؛ جلد: تیماج مذهب، 25 سطر [ف: 1 - 319]

11. قم: فیضیه؛ شماره نسخه: 17/1

خط: نسخ، کا: محمد علی قزوینی، تا: 1274 ق؛ 16 گ، 25 سطر، اندازه: 36×23 سم [ف: 3 - 1]

12. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2608/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد بن علی قزوینی، تا: 1275 ق؛ جلد: تیماج مذهب، 16 گ (1-16)، 25 سطر (11×22)، اندازه: 20/5×33/5 سم [ف: 13 - 17]

13. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 400/3 - طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد حسن، تا: 1281 ق؛ از روی نسخه خط مؤلف؛ محشی؛ جلد: تیماج، 21 گ (220 ر - 240 پ)، 23 سطر، اندازه: 21×15 سم [ف: 22 - 155]

14. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1690/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: جمادی الاول 1320 ق؛ واقف: سید سعید طباطبایی، 1332؛ 36 گ، 13 سطر، اندازه: 15×11 سم [ف: 5 - 107]

15. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 194/6

آغاز: برابر

خط: نسخ زیبا، کا: شیخ موسی بن محمد خوانساری، تا: 2 شعبان 1324 ق؛ محشی با عبارت «منه ره»، از روی نسخه ای که ابن مصنف نوشته بود؛ جلد: تیماج، 36 گ (186-221)، اندازه: 22×16 سم [ف: 1 - 142]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 707/6

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2 - 348]

16. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19523

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: احمد بن محمدرضا حسینی علوی خوانساری، تا: یکشنبه 22 ذیحجه 1330 ق؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: مقوا، 20 گ، 20 سطر، اندازه: 14/5×19/5 سم [اهدائی رهبر: 3 - 572] و [ف: 21 - 1138]

17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10759/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی بن حسین بن عبدالرزاق بن اسماعیل بن عباس بن حمزه بحرانی اصفهانی مشهور به کاتب حسینی، تا: 1251 ق؛ 11 گ (195 پ - 205 ر)، 30 سطر، اندازه: 30×20 سم [ف: 27 - 188]

18. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 202/3

بی کا، بی تا [ف: - 277]

اللؤلؤ المضيء في مناقب آل النبي (صلی الله علیه و اله و سلم)/ فضایل و مناقب/ عربی

al-lu’lu’-ul madī’ fi manāqib-i āl-in nabī

برای: سلطان مظفر ابونصر حسن بن علی بن عثمان سلطان

مؤلف در این رساله مناقب اهل بیت علیهم السلام را در سه «باب» جمع آوری و تدوین نموده است بدین ترتیب: باب 1. مما ورد في حقهم من القرآن الكريم الالهي، مؤلف در این باب آیات نازله در شأن اهل بیت علیهم السلام را ذکر و تفسیر آن ها را به نقل از مفسران نقل می کند، او در این بخش از این تفاسیر و مفسران مطالبی نقل نموده است: تفسیر الكشف و البيان ثعلبی که در اغلب موارد از آن نقل نموده و در برخی موارد از ثعلبی با عنوان «قال الأستاذ» یاد می کند، معالم التنزيل، کتاب الفردوس ابن شیرویه دیلمی، ابوالمظفر یوسف بن ابی الفرج عبدالرحمن محمد جوزی، «شیخ الفاضل علی بن الجعد في تفسیره»، مطالب السؤل قاضی القضات دمشق، نخب المطالب في مناقب آل ابوطالب، ذوی العقبا في فضائل ذوی القربي ابن ادریس شافعی، زمخشری، واقدی، واحدی و کواشی؛ باب 2. مما ورد من الحديث النبوي مؤلف در این باب روایاتی را از کتاب های اهل سنت که درباره فضایل اهل بیت علیهم السلام نقل نموده اند ذکر می کند؛ باب 3. مما حصل في الحياة و بعد الممات من الكرامات. در این باب مؤلف کرامات و فضایلی از اهل بیت علیهم السلام نقل می کند و در آخر این باب منتخبی از کتاب های شیعه درباره ائمه علیهم السلام و تعداد آن ها، از جمله منتخبی از کتاب اکمال الدين شیخ صدوق درج نموده است. مؤلف در آن روایتی را از ابوالمظفر یوسف بن ابی الفرج عبدالرحمن محمد جوزی (- 597 ق) نقل می کند و گویا خود مؤلف از علمای قرن هشتم یا نهم بوده است. در الذريعه (385/18) ذکر شده که میر محمد اشرف در کتاب فضایل السادات که در سال 1103 تأليف نموده، از این کتاب مطالبی را نقل نموده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14355/2

آغاز: الحمدلله الذي نور قلوب اولیائه بمصابیح المعارف و صور في الواح فضلهم ... و بعد فانی الفت هذا الكتاب و هو مشتمل علی فضایل آل سیدنا محمد سید الأنبياء و المرسلين صلی الله علیه و علیهم اجمعین و سمیته باللؤلؤ المضي في مناقب آل النبي علی سبیل الايجاز و الاختصار من غیر تطویل و اکثار لان حصر ذلك يؤدي الى الملال؛ انجام: و روی بالبیهقی في کتاب دلائل النبوة باسناده عن ابن عباس قال قال رسول الله (صلی الله علیه و اله و سلم): ان الله خلق الخلايق قسمین فجعلنی في خیرهما قسما و ذلك قوله تعالی و اصحاب اليمين و اصحاب الشمال فانا من اصحاب اليمين ... فذو العرش محمود و هذا محمد (صلی الله علیه و اله و سلم)

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ جلد: تیماج، 209 گ (3 پ - 211 پ)، 14 سطر، اندازه: 11×20/5 سم [ف: 38 - 484]

اللؤلؤ المضيئة في العمل بالنسبة الستينية/ ریاضیات/ عربی

al-lu’lu’-ul muļī’a fi-l ‘amal-i bi-n-nisbat-is sitīnīyya

ابن عبدالسلام، عبدالعزیز بن عبدالسلام، 577 - 660 قمری

ebn-e 'abd-os-salām, 'abd-ol-'azīz ebn-e 'abd-os-salām

(1182 - 1262)

گزیده کتاب نزهة الطلاب، در حساب درج و دقائق.

تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 524/1

آغاز: بسمله. هذه رسالة في الحساب الفها الشيخ الامام الهمام العلامة فرید و وحید العصر ... عز الدين و الدنيا عبدالعزیز الموقت بالجامع المويد و الازهر بالقاهرة ... قال الحمدلله و صلوات الله علی خیر خلقه محمد اشرف الانبياء و الخلق اجمعین و بعد فهذه رسالة لطيفة في حساب الدرج و الدقائق؛ انجام: في البيت المشترك جنس خارج الضرب و هو رتبة المنحط و الله اعلم بالصواب

خط: نسخ، بی کا، تا: 3 ذیقعده 739 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 20 گ (1 پ - 20 پ)، 15 سطر (8/5- 12×10 - 15)، اندازه: 17/5×13 سم [ف: - 318]

اللؤلؤ المكنون/ منطق، شعر/ عربی

al-lu’lu’-ul maknūn

قائم مقام فراهانی، علی اکبر بن علی، 1269 - 1329 قمری

qā'em maqām-e farāhānī,'alī akbar ebn-e 'alī (1853 - 1911)

به نظم عربی در 300 بیت با عنوان غوص، لولوة و در دو صدف است: صدف 1. التصورات (در چند لولوة)؛ صدف 2. التصديقات (در چند لولوة).

آغاز: بسمله. یا من حمدناه علی نواله ** صل علی محمد و آله/ و بعد هذا موجز في المنطق ** باللولو المكنون سم و انطق/ میراث الاسكندر قد خلفه ** و الحبر رسطالیس قد الفه/ وفقنی الله بنظم دره ** تاریخ ذا اللولوه «غوص بحره»

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4509/1

آغاز: برابر؛ انجام: رابعها مؤلف الكتاب ** لیکن القلب من الطلاب/ مثل العلي الاكبر الحسيني ** مفرغ هذا النظم مثل العين/ ثمة برهان ای الطرق الي ال ** وقوف علی الحق و به العمل/ فاحمد الله علی الكمال ** مصلیا علی النبي و الال. تمت بالخیر سنة 1315 و انا العبد علی اکبر الحسيني الفراهاني 3000 بیت

خط: نستعلیق، کاتب - مؤلف، تا: 1315؛ جلد: تیماج، 19 گ (1-19)، 17 سطر (14×7)، اندازه: 15×22 سم [ف: 13 - 3459]

لؤلؤ مکنون/ حدیث/ فارسی

lo'lo'-e maknūn

تاریخ تأليف: 1199 ق (- «ختم نصایح»)

هارون الرشيد از امام رضا علیه السلام خواسته بود که آن چه از نصایح انبیا و اولیا و حکما به گوش آن جناب رسیده است را مکتوب دارد. رساله حاضر به بیان آن نصایح پرداخته است.

[گنج بخش منزوی 968/2؛ مشترک پاکستان 2440/4-2441]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2096/1

آغاز: بهترین در شاهواری که از بحر دل به ساحل زبان بیاید و مطبوع دل ها گردد حمد حضرت اوست جل شانه و عظم برهانه؛ نسخه اصل: کتابخانه گنج بخش - پاکستان 407؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالله بیک کابلی بخاری نژاد، بی تا؛ 47 ص (2-48) [عکسی ف: 6 - 121]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6214/1 - ف

همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 3 - 210]

اللؤلؤ المكنون (الف)/ دعا/ فارسی و عربی

al-lu'lu'-ul maknūn

دعا هایی است که مؤلف از کتاب های مختلف و اغلب از کتاب های جد خود میرداماد و ابن طاووس جمع آوری نموده است. او در این کتاب، حدیث معراج، دعای سیفی و برخی حرز های دیگر را جمع کرده است. در آن چنین آمده: «حدثنی بعض من اقوامی عن اقاربی هم امیر احمد العلوي و امیر الداماد و الشيخ زین الملة و الدين و ابنه و السيد محمد صاحب المدارك و الشيخ علی الكركي و الشيخ عبدالعالی رضوان الله علیهم اجمعین عمن حدثهم قال حدثنی ابوالحسن بن محمد البصري ...». در اول حدیث معراج آورده: «من الأدعية التي ذکرها بعضی اقاربی اعنی منه السيد رضی الدين علی بن طاووس ... تولاه جدی القمقام ثالث المعلمين بل اولهما لو کشف الغطاء». از این تعابیر می توان یقین نمود که مؤلف کتاب از نوادگان میر احمد عاملی داماد میرداماد بوده است. می دانیم که سید احمد را پسری بود به نام میرزا عبدالحسیب (1121 ق) و او دارای سه پسر بوده به نام های: صدرالدین محمد علوی، میرزا اشرف علوی و میرزا زین العابدين علوی و مؤلف نسخه حاضر باید یکی از این سه نفر باشد.

آغاز: بسمله. انی اجمعت ما وجدت من الاذكار ... مسمیا لها باللولو المكنون. حدثنی بعضی اقوامی هم امیر احمد العلوي و امیر الداماد و الشيخ زین الملة و الدين و البلد و السيد محمد صاحب المدارك و الشيخ علی الكركي و الشيخ عبدالعالی رضوان الله علیهم

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5188

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مذهب، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: مذهب، 174 گ، 12 سطر (14×7)، اندازه: 16×12 سم [ف: 16 - 13]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12337

آغاز: برابر؛ انجام: و اگر قبل از اتمام ختم مطلب حاصل شود

ختم را تمام کند تا دوام مطلب به عمل آید و السلام.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با سر لوح، مجدول مرصع؛ تملک: علی بن محمد تقی طباطبائی جمعه اول ذیحجه 1286؛ مهر: «لا اله الا الله الملك الحق المبين محمد صادق» (مربع)؛ جلد: روغنی مذهب، 175 گ، 12 سطر، اندازه: 19×11/5 سم [ف: 35 - 297]

اللؤلؤ المكنون في وقت فضيلة الظهرين/ فقه/ عربی

al-lu’lu’-ul maknūn fi waqt-i fadīla-tiz Zuhriyn

شهدادی، محمد بن ابی الحسن، - 1278 قمری

šahdādī, mohammad ebn-e ab-el-hasan(- 1862)

تاریخ تأليف: 1266 ق

در این رساله به بحث و تحقیق درباره وقت فضیلت نماز ظهر و عصر و نافله های آن ها پرداخته شده است.

آغاز: بسمله، الحمدلله الذي جعل الطاعة ذريعة للبلوغ الى الدرجة العليا

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19497

آغاز: برابر؛ انجام: و هذا مما لا یکاد یصح فتأمل جداً قد اختمت الرسالة الموسومة باللؤلؤ المكنون.

خط: نسخ، کا: احمد بن محمدرضا حسینی خوانساری، تا: 1348 ق؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: مقوا، 20 گ، 16 سطر، اندازه: 17×10 سم [اهدائی رهبر: 3 - 572] و [ف: 21 - 1138]

اللؤلؤ المنتثر/ فقه، شعر/ عربی

al-lu’lu’-ul muntațir

شیرازی، محمد حسین بن ابراهیم، ق 13 قمری

Šīrāzī, mohammad hoseyn ebn-e ebrāhīm(- 19c)

تاریخ تأليف: 1252 ق

منظومه ای است مختصر در فقه با شرح ابیات در اثنای آن از خود ناظم که به نام استادش سید محمد باقر حجة الاسلام شفتی اصفهانی به نظم کشیده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2108

آغاز: الحمدلله العلى العالم ** خالق ما کان من العوالم/ فاطر کل ما سواه من عدم ** معلم آدم ما لم یعلم؛ انجام: اذ یغتسل فیه الجنب ماحده الذي لا یجوز فکتب لا توضأ من مثل ...

مشتمل بر کتاب طهارت است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی ظاهراً به خط مؤلف، روی برگ اول اجازه اجتهادی است که حجة الاسلام شفتی برای ناظم به تاریخ 1253 نوشته؛ 24 گ، 15 سطر، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 6 - 122]

لؤلؤ منثور/ فقه/ فارسی

lo'lo'-e mansūr

نیر بروجردی، علی اصغر بن علی اکبر، 1231 - 1300 قمری

nayyer-e borūjerdī, ‘alī asqar ebn-e ‘alī akbar (1816 - 1883)

مشهد؛ مدرسه آية الله خوئی؛ شماره نسخه: 240/1

بی کا، تا: قرن 13 [اوراق عتیق: 1 - 256]

اللؤلؤ النظيم في روم التعلم و التعليم/ اخلاق/ عربی

al-lu’lu’-ul naZīm fi ruwm-i ta'allum wa-t taʻlīm

انصاری، زکریا بن محمد، 826؟ - 926؟ قمری

ansārī, zakarīyā ebn-e mohammad (1423 - 1520)

در آداب تعلیم و تعلم و وظایف استاد و شاگردش و حصر انواع علوم و شناخت حدود و فواید آن ها و آن چه به فراگیری علم متعلق است.

آغاز: الحمدلله الذي شرف من وفقه بالعلم و العمل و زینه بالهداية ... اما بعد فهذه رسالة مشتملة علی بیان شروط تعلیم العلوم و تعلیمها

چاپ: مطبوعات الموسوعات، 32 ص، 1319 ق.

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3578/4

آغاز: برابر؛ انجام: و الجسم التعليمي و لو احقها و اوضاعها و فائدة معرفة كمبة مقادیر الأشياء و علم الهيئة

بی کا، تا: 1136 ق؛ 4 ص (135-138) [ف: 10 - 1548]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10173/7

آغاز: برابر

فقط صفحه اول آن آمده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 1 ص (146 پ)، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: 26 - 130]

اللؤلؤ و المرجان/ تراجم/ عربی

al-lu’lu’-u wa-l marjān

مراغی، محمد تقی بن محمد علی، ق 13 قمری

marāqī, mohammad taq ebn-e mohammad ‘alī(- 19c)

اهدا به: محمد شاه قاجار

تاریخ تأليف: 1252 ق

سرگذشت و سوانح زندگی خود او است.

[اعلام الشيعة 224/2]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2906

آغاز: سبحان من حارت لطائف الأوهام في بیداء کبریائه؛ انجام: و صلی الله علی محمد و آله اجمعین.

خط: نسخ، کاتب - مؤلف، بی تا؛ جلد: میشن، 60 گ، 13 سطر، اندازه: 21/2×14 سم [ف: 1 - 460]

اللؤلؤ و المرجان / اصول فقه / عربی

al-lu’lu’-u wa-l marjān

نوربخشی، محمد حسن بن محمد صالح، ق13 قمری

nūrbaxšī, mohammad hasan ebn-e mohammad sāleh( 19c)

پس از این که مؤلف مدتی از درس های استادش میرزا ابوالقاسم قمی (صاحب قوانین الاصول) استفاده نمود، بر آن شد که کتابی در اصول بپردازد خالی از حشو و زوائد، و این کتاب را در چند «مقاله» نگاشت.

[الذريعه 388/18 ]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9059/2

مقداری از مباحث الفاظ؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ 251گ (47پ -297پ)، اندازه: 14/5×21 سم [ف:23-214]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8317/1

بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج سبز، 19 سطر (7/5×13)، قطع: ربعی [ف: 107-17]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 760

آغاز: الحمدلله رب العالمين و العاقبة للمتقین ... أما بعد فیقول الفقير إلى عفو ربه القدير الغني

خط: نسخ، کا: محمد علی بن محمد زین الدين، بی تا، جا: مکه (در راه ...)، حسب خواهش شیخ حسن بن محمد جعفر طایفی؛ گویا مقداری از آن به خط مؤلف می باشد، بسیار پراکنده و نامرتب و بعضی از موضوعاتش چند مرتبه نوشته شده است؛ جلد: تیماج، 168گ، 25 سطر، اندازه: 15/5×21سم [ف: 2- 366]

لؤلؤ و مرجان در شرایط پله اول و دوم روضه خوانان / اخلاق / فارسی

lo’lo' va marjān dar šarāyet-e peleh avval va dovvom-e rowze xānān

نوری، حسین بن محمد تقی، 1254 - 1320 قمری

nūrī, hoseyn ebn-e mohammad taqi (1902 - 1838)

به درخواست: مولوی سید محمد مرتضی جونپوری هندی

تاریخ تأليف: 25 ذیقعده 1319ق؛ محل تأليف: نجف اشرف

دستور العملي است از برای اهل منبر و سخنگویان دینی و بیان شرایطی که باید در آنها باشد تا بتوانند نشر دین نمایند و مردم را ارشاد کنند. این کتاب مشتمل است بر یک «مقدمه» و دو «فصل» و یک «خاتمه»: مقدمه: در فضیلت عزاداری برای اهل بیت؛ فصل 1. اخلاص عمل؛ فصل 2. صدق اهل منبر؛ خاتمه: در چند فایده.

آغاز: بسمله. ستایش بیرون از اندازه و حساب سزاوار قادریست که از سوزش برق خاطف و ناله رعد قاصف ابر تیره را بگریاند

انجام: تمام شد این رساله شریفه در روز دحو الارض بیست و پنجم ذی القعده یکی از ایام متبرکه که وعده ظهور در آن داده اند از سنه 1319 که در آن جمعه و قربان و نوروز جمع شده در نجف اشرف، حرره العبد المذنب المسيء حسین بن محمد التقي النوري الطبرسي حامداً مصلياً مستغفراً

چاپ: مشار فارسی، ج 4، ص 4356؛ قم، انتشارات استاد احمد مطهری، 1420ق/1379ش، با تصحیح و تعلیق مصطفی درایتی، رقعی، 400ص (با عنوان چشم اندازی به تحریفات عاشورا)؛ تهران، سنگی، 1321ق (افست از روز چاپ بمبئی؛ 1320)، خشتی، 243+1ص؛ هند، لکنو، مطبع تصویر عالم، 1320ق، سنگی، وزیری بزرگ، 168 ص، به سعی و اهتمام کارپردازان مطبع تصویر عالم

[ريحانة الادب 440/2 ؛ مشار عربی 2687؛ فهرستواره منزوی 586/6 ]

1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4169

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1319ق؛ محشی؛ مهر: «[حاج سید] نصر الله التقوي»؛ جلد: تیماج، 72گ، 22سطر (8/5×16)، اندازه: 15/5× 21/5 سم [ف: 178-11]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8066

آغاز: برابر؛ انجام: و قامع کفر و نفاق و عدوانرا بخواهند، اللهم عجل فرجه و سهل مخرجه و صل علیه و علی آبائه الغر البررة ...

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: مقوایی، 71گ، 22 سطر، اندازه: 15/5×21سم [ف: 69-21]

اللؤلؤ و المرجان و الفرائد الحسان في مدائح مولانا الوزير الأعظم عزالدین آصف خان /- عربی

wa-l marjān wa-l farā'id-ul șisān fi al-lu’lu’-u madā’iḥ-i mawlā-nā al-wazīr-il a‘Zam ‘iz-ud-dīn āşif xān

کنانی، محمد بن محمد

kenānī, mohammad ebn-e mohammad

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1460/7 عکسی

آغاز: بسمله. الحمد لله الذي نور مطالع خواطرنا في افق البلاغة بسجایا آصف الواضحة

نسخه اصل: کتابخانه اسکوریال در اسپانیا، شماره 1708؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 12ص (72-83)، 17 سطر [عکسی ف: 4-315]

اللؤلؤ و الياقوت /- فارسی و عربی

al-lu’lu’-u wa-l yāqūt

مصباح الهدي، محمد رضا بن عباسعلی، ق 14 قمری

mesbāh-ol-hodā, mohammad rezā ben ‘abbās'alī(- 20c)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17423

آغاز: بسمله. في فضیله القرآن، و العصر از امام سوال کردند؛ انجام: متشابه و مجمل و مفصل و تاویل ...

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1365ق؛ جلد: مقوا [رایانه]

اللؤلؤيات / اخلاق / عربی

al-lu'lu'īyyāt

نسفی، ابو مکحول بن فضل

nasafi, abu-makhul ebn-e fazl

اهدا به: علی بن عیسی بن محمد بن محمد نسائی

در مواعظ در چند «باب». در چندین باب که در آغاز آنها «قال ابو مطیع» دارد و استادان او از آن بیرون می آید. به عربی در عرفان و زهد به روش اخباریان، با شعرهای عربی.

[بروکلمان ذیل 293/1 ؛ ایاصوفیا 480/9]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 130/11-ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4801؛ خط: نسخ، کا: محمد بن اسعد بن ابراهیم بن هبة الله بن ابی طالب فرغانی، تا: 15 شعبان 610ق؛ 101گ( 165-265)، 21 سطر [فیلمها ف: 1-416]

اللؤلؤئية - نظم اللآلي في تجوید کلام الله المتعالي

لوئی چهاردهم / تاریخ / فارسی

lū’7-ye čāhārdahom

دوما، آلکساندر، 1802 – 1870 میلادی

dūmā, aleksānder (1802 - 1870)

مترجم: محمد طاهر قاجار، 1250 - 1317 قمری

اهداء به: ناصر الدين شاه

تاریخ ترجمه: 1310ق

شرح زندگی لوئی چهاردهم و حوادث ایام سلطنت اوست منتهی به صورت داستان.

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1808

آغاز: در عالم چهار قرن بزرگ شمرده اند: اول قرن پریکلس؛ انجام: اما ابداً؛ چون ایند و نمی توانست (کتاب اشعار ویرژیل) البته می دانید که لکن از اهل کوردو بوده

جلد اول؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1310ق، جا: تهران؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 302گ، 31سطر (14×25)، اندازه: 20/5 × 32/5سم [ف: 260-4]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1826

آغاز: فصل بیست و ششم 1602 حد بلوغ شاه - بارونها - حالت مملکت فرانسه؛ انجام: ( ...و حکایا تیست که در ذیل روزنامجات درج می نماید) جلد دوم تاریخ لوئی چهاردهم و قرن اوست که به صورت داستان تاریخی تحریر یافته است، مطالب آن از فصل بیست و ششم اصل کتاب شروع می شود تا فصل پنجاه و دوم آن می آید، از صفحه 632 نسخه حاوی ضمیمه ای است که در آن محمد طاهر میرزا بعضی از مطالب مهم متن را شرح و توضیح می دهد و این ضمیمه تا صفحه 646 ادامه دارد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر میرزا، تا: 1310ق، جا: تهران؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 322گ، 21سطر (14×24/5)، اندازه: 21×33/5سم [ف: 274-4]

3. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 163

آغاز: حد بلوغ شاه - بارونها - حالت مملکت فرانسه نسبت به داخل وخارج - مسیو - پرنس دکونده - مازارین - کواجتور - مادموازل - کاردینال داخل فرانسه شد؛ انجام: علی الخصوص اخیرا فویلتون شما که در این باب تحریر فرموده بودید. که مرا نیز یقین شد مثل شما که این محبوس برادر بزرگتر لوی چهاردهم بوده است و غیره. (فویلتون قصه و حکایاتی است که در ذیل روزنامجات درج می نمایند)

جلد دوم؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مذهب، 218گ، 24 سطر، اندازه: 20×32سم [ف مخ: 4-1672]

لواء الهدى في الليل و الدجي / منطق /عربی

liwa'-ul huda fi-1 layl-i Wa-d duja

بهاری، غلام یحیی بن نجم الدين

bahārī, qolām yahyā ebn-e najm-od-dīn

وابسته به: التصور و التصديق؛ قطب الدين رازی، محمد بن محمد (694-766)

حاشیه ای است که بر رساله تصور و تصدیق قطب الدين رازی نگاشته است.

آغاز: بسمله. یسبح لله ما في السموات وما في الأرض الملك القدوس ... و بعد فیقول العبد الضعيف ... انی کنت قد صرفت حيناً من الدهر في غوص الفرائد

انجام: المراد به الصوره الحاصلة لإنحصار المطالعة للمعلوم فیه و علی أن ...... القسمة حقيقة بحسب الظاهرات أقاويل القوم هی دون هو کما بینته سالفاً فتأمل تمت

چاپ: چاپ شده.

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 31441

انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1383؛ جلد: تیماج مذهب، 21گ، 23 سطر، اندازه:15/5×23/5 سم [اهدائی رهبر: 5-389]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 34951

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1225ق؛ مصحح در محرم سال 1200ق؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ جلد: تیماج، 14گ،

20 سطر، اندازه: 13/7 × 23/5سم [اهدائی رهبر: 388-5]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8060

خط: نستعلیق، کا: قادر علی، تا: 4 صفر 1234ق، جا: مدرسه مولوی عبدالعلی صاحب؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 31گ، 17سطر (5/5×14/5)، اندازه: 13×22/5سم [ف: 17-21]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35091

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد محسن، تا: 1248ق؛ مجدول؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ جلد: تیماج، 22گ ، 22 سطر، اندازه:16×25سم [اهدائی رهبر: 5-388]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18105/1

آغاز: بسمله الحمد و ما به و علیه و له و منه منه منته علینا و الصلوة و ما به و علیه و له و منه منه رحمته علینا ... قوله یتحقق کل فرد منه بعد تحقق الموصوف ای بعد زمانیته و هی التي تمنع اجتماع العبد؛ انجام: برابر

این نسخه احتمالا کتاب مذکور باشد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد صادق قندهاری، تا: 28 محرم 1270ق، حسب خواهش میان محمد عمر جان صاحب زاده؛ محشی؛ تملک: فضل احمد غجدوانی؛ جلد: تیماج مذهب، 112ص (1-112)، 11-16 سطر، اندازه: 15/5×26سم [ف:50-12 ]

الواجب الوجود ارادة / فلسفه / عربی

li-wājib-ul wujūd irāda

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15733/11

آغاز: بسمله. و صلی الله علی من اوری لقابس قبساً و ازال عن وجوه الحقايق خبلا و لبسا؛ انجام: لم یعن بالقصد هذا فهو لفظ لا مفهوم له و لواهب العقل المن و الفضل.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1028ق؛ جلد: تیماج، 1گ (49ر-پ)، 19سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 44-32]

الواجب الوجود قدرة / فلسفه / عربی

li-wājib-ul wujūd qudra

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15733/12

آغاز: بسمله. و الصلوة علی من هدی الى اعلی الرتب و المنازل ... واجب الوجود له قدرة لاتزید علی ذاته فیقال انه قادر کما یقال انه مرید و برهانه ... خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1028ق؛ جلد: تیماج، 3گ( 49پ۔ 51پ)، 19 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 44-32]

اللواحق / حدیث / عربی

al-lawāḥiq

منقول از کتاب جامع الاصول، شامل احادیثی در معانی متفرقه مشترکه و منفرده.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1286/5

خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 16ص (83-98)، 33سطر [سنا: ف: 2-209]

اللواحق علم المجسطي - شرح المجسطي

لو ادعی المراة المهر و انکر الزوج /فقه / عربی

lav idd'a-l mara al-mahr wa ankar-az zawj

میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، 1151 - 1231 قمری

mīrzā-ye qomī, ab-ol-qāsem ebn-e mohammad hasan (1739 - 1816)

رساله کوتاهی است در این که اگر زنی ادعای مهر نموده و همسر وی انکار نماید، حکم آن چیست؟ مرحوم میرزای قمی به بررسی اقوال گوناگون در خصوص این مساله پرداخته است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14690/2

آغاز: بسمله، لو ادعی المراة المهر و انکر الزوج، فان کان قبل الدخول، فالقول قوله، لاصالة البرائة و عدم تفویت البضع و عدم استلزام العقد المهر؛ انجام: و آن ظهر أن الدعوى في المسمى، فیرجع الى العمل بالرواية و بعدم قول الزوج کما مر.

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1195ق، جا: قم؛ مصحح؛ 7گ (10پ -16ر)، 30سطر، اندازه: 9×16/5سم [ف: 37-196]

لو ارتد رجل ... ثم تولد ولد من عهد اسلامه (رسالة في ...) / فقه / عربی

law irtadd-a rajul-un ... tumm-a tawalad-a walad-un min ‘ahd-il islāmih (r.-un fi...)

اسفرجانی، محمد رضا بن محمد علی، ق13 قمری

esfarjānī, mohammad rezā ebn-e mohammad ‘alī( 19c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14715/11

خط: نسخ، کا: محمد حسن گوگدی، تا: 1270ق؛ 3گ (99ر - 101ر) [مختصر ف: -754]

لوازم الانشاء / انشاء / فارسی

lavāzem-ol enšā'

قاری گیلانی، ملامیر، ق 11 قمری

qārī gīlānī, mollā-mīr(- 17c)

اهداء به: خان احمد خان (فرمانفرمای گیلان)

تاریخ تأليف: 7 ذیقعده 1003ق

دستور نامه نگاری و قواعد انشاء فارسی با آنچه که نامه نگاران را به کار آید از واژه های فارسی و مثلهای مختلف، دارای دو «فصل»: 1. در معنی انشاء و آداب آن؛ 2. در واژه هایی که برای منشی لازم است.

[الذريعه 356/18 ]

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 201

آغاز: گرامی کاین گلشن رعیت پروری و شمن چمن عدالت گستری دوحه روضه جهانبانی شکوفه کشورستانی شمع لکن سخا و کرم جامع مکارم اخلاق و حسن؛ انجام: از ذکر و بیان مقدمات و مدعیات دیگر گذشت و از تفکرات لا طائل و تخیلات بی حاصل آسوده گشت

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: شنبه 7 ذیقعده 1003ق، جا: لاهیجان؛ مهر: ناصرالدین شاه؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مذهب، 490گ، 12سطر (5/5×15)، اندازه: 12/7×25 سم [ف:1-199]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2722

آغاز: بسمله. صحایف شرایف سپاس و تحایف لطایف محامده معالی اساس زیاده از انکه اندیشه صحیح فلک پیمای دبیران روشن رای و شیرین ادا متصدی و مباشر شطری از آن تواند بود ... دیباچه این کتاب مزین است باسم ... میرزا محمد شفیع میرزای عالم و عالمیان ...... این کتاب مسمی بلوازم الانشا از مؤلفات ... ملا میر قاری گیلانی و این کتاب مفصل است بدو فصل: فصل اول در معنی انشا و آداب طریق این فن زیبا و اسامی الصناع و الحترفة بلسان العرب و ترجمتها بالفارسية ... فصل دوم در حل معنی بعضی الفاظ و کلمات عربیه ... بدو طریق: اول بطریق اجمال که ترتیب حروف تهجی مرعی نباشد ...؛ دویم بسیل تفصیل که حروف تهجی مرعی افتد و در ذیل این برخی از لغات و الفاظ فارسیه قدیمه نیز ذکر پزیر می گرددپ؛ انجام: بابالهاء مهع الكاف من المصادر هتک پرده دریدن هلک و هلوک

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام ؛کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 133گ، 18سطر (10×18)، اندازه:15/5×25 سم [ف: 10-1597]

3. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 578/1

آغاز: ... ساق هذا الشاعر الجبن الى من قلبه قاس، سار في القوم فالهم علینا جبل راس؛ انجام: محمد شفیع صان الله تعالی ارکان بقائه ودولته من الانهدام وحفظ بنیان قواعد اعمار سایر المخاديم وسعاداتهم لمس النقصان والانعدام والسلام علی من تابع الهدى من الأنام.

خط: نستعلیق، کا: دوست محمد بن رجب، تا: ربیع الاول 1075ق؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 37گ (1-37)، 19سطر (9×22)، اندازه:14×28 سم [ف: 2-487]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1736/2

آغاز: صحایف شرایف سپاس و تحایف لطایف محامد معالی اساس زیاده از آنکه اندیشه صحیح فلک پیمای دبیران روشن رای انجام: مثال پس از نوروز سلطانی پدید آید زمستانی زمستانی پدید آید پس از نوروز سلطانی ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 265گ (29پ -293پ)، 16سطر، اندازه: 15×24سم [ف: 5-123]

لوازم الدين / کلام و اعتقادات / فارسی

lavāzem-od dīn

عزلتی خلخالی، ادهم، - 1052 قمری

‘ozlatī xalxālī, adham(- 1643)

وابسته به: الباب الحادي عشر = باب حادی عشر؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)

تاریخ تأليف: 1307ق؛ محل تأليف: تبریز

ترجمه و تفسیر و شرح روانی بر باب حاد یعشر علامه حلی است و در ابتدا به مسئله کفایت و عدم کفایت ظن در اصول دین نیز پرداخته است.

آغاز: ثنا و ستایش واجب الوجودي را لایق و سزاوار است که عدم سابق و لاحق را به ذات مقدس سرمدی او راه نیست سوی هستی منزه او چنانکه باید و شاید از آئینه وجود ...

انجام: پس وجوب او نقلی بود چنانکه حق تعالی فرموده و لتکن منکم ... یعنی امر کنید یکدیگر را به نیکی و نهی کنید یکدیگر را از راه بدی و الله اعلم بالصواب.

چاپ: به کوشش عبدالله نورانی، مقالات و بررسی ها، ش 59-60 (1375) :129-158.

[فهرستواره منزوی 500/9 ]

1. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2272/2 - 12/162

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مذهب، 20گ، 18 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 6-3463]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 856

آغاز: برابر؛ انجام: و دعای ایشان هرگز مستجاب نگردد

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول مذهب؛ واقف: نائینی؛ 4گ، اندازه:26×43 سم [ف:4-232 ]

لواقح الانوار في طبقات سادة الاخيار / رجال، تراجم / عربی

lawaqih-ul anwar fi tabaqat-i sadat-il axyar

شعرانی، عبدالوهاب بن احمد، 898 - 973 قمری

ša“rānī, ‘abd-ol-vahhāb ebn-e ahmad (1493 - 1566)

تاریخ تأليف: 952ق - 961ق

مناقب و شرح حال 422 نفر از عرفا و صوفیه عصر پیامبر (صلی الله علیه و آله) را تا زمان خود با ذکر برخی از گفته های آنان که بیانگر طریقت و مقامات آنان می باشد آورده است. او در مقدمه می نویسد: «شیوه تصوف مطابق با دستورات قرآن و سنت پیامبر اکرم است». شمار آنان از صحابه 24، از تابعین 95، از زنان 17، از مشایخ 200 و از مشایخ عصر مؤلف 86 نفر می باشند. نویسنده آن را در پانزدهم رجب 952 به پایان رسانده است و در ذیل کتاب به بیوگرافی گروهی از اقطاب مصر که همزمان با مؤلف بوده اند، پرداخته و در سال 961 به اتمام رسانده است. این کتاب که به طبقات شعرانی معروف است.

آغاز: بسمله، الحمدلله الذي خلع علی اولیائه خلع انعامه فهم بذلك له حامدون و اختصهم بمحبته و اقامهم في خدمته

چاپ: قاهره، مكتبة الآداب، تحقیق عبدالرحمن حسن محمود 1414 ق

[التاريخ و التراجم ص 342-344؛ بروکلمان 466/2 ؛ آربری 386؛ چلبی 364/2 ؛ الأوقاف العامة موصل 143/4 ]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15922

آغاز: ... امه لا یرفع صوته اجلالا لها، و کان کریما جدا فحبس مرة في دین فقال له السبحان امض الى بیتك و تعالی آخر النهار، فقال لا اعینك علی خيانة امانتك ... و منهم ثابت بن اسلم البناني رضی الله عنه؛ انجام: الامام محمد الملقب بفقیه الحرم، کان اماما عالما عاملا و کان من [ورده ]کل يومستة الف مرة قل هو الله احد و هو الشيخ أبي اسحاق الشيرازي ...

نسخه موجود، با قسمت هایی از ترجمه محمد بن سیرین آغاز شده و با مقداری از ترجمه امام محمد، ملقب به فقیه الحرم، به پایان رسیده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، مصحح، محشی؛ جلد: مشمع، 180 گ، 27 سطر (10×20)، اندازه: 19/5×30 سم [ف: 40-399]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28602

آغاز: برابر؛ انجام: و کان رضی الله عنه یقول علوم هذه الطايفة علوم تحقیق و علوم التحقيق لا تحتملها عقول عامة.

نیمه اول کتاب است و ادامه آن در شماره 28463 می آید؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ حاشیه های نسخه از محمد بن رستم معتمد خان صاحب مفاتیح النجاة في مناقب آل عبا است با مهر: «الملك الله 1257» (هشت گوش)؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1381؛ جلد: تیماج مذهب، 194 گ، 27 سطر،اندازه: 14×20/5سم [ اهدائی رهبر:8 -297] و [ف:27 -231]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28463

آغاز: عامة الخلق و کذلك شیخه ابوالحسن رضی الله عنه لم یضع شيئاًو الله اعلم؛ انجام: فعلیکم ایها الاخوان الاقتداء في مثل ذلك اکراما للخلق من حیث کونهم عبيداً لله و من أمة محمد صلی الله علیه و سلم و لم اجد احداً سبقنی إلى نحو ذلك فالحمدلله رب لوازم العالمين.

ادامه نسخه 28602 است و برگشماری آن هم در ادامه آن نسخه است؛ خط: نسخ، کا: یوسف بن احمد بن علی بن موسی دمیری شافعی، تا: محرم 1017ق؛ افتادگی: اهدایی: رهبری، خرداد 1381؛ جلد: تیماج مذهب، 180 گ، 27 سطر، اندازه: 14/5× 20/5سم [ف: 27-231]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22335

آغاز: برابر؛ انجام: فعلیکم ایها الاخوان الاقتداء في مثل ذلك اکراما للخلق من حیث کونهم عبيداً لله و من امة محمد صلی الله علیه و سلم و لم اجد احداً سبقنی الى نحو ذلك فالحمدلله رب العالمين.

خط: نسخ، کا: یوسف بن احمد بن علی بن موسی البناء الدميري شافعی، تا: محرم 1017ق؛ با سرلوح مزدوج مذهب، مجدول؛ تملک: زین الدين احمد مشتهر به محمد محسن بن فخرالدین احمد خان بهادر؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1374، جلد: گالینگور، 348گ،25سطر، اندازه: 21× 29/5 سم [اهدائی رهبر: 8 -295] و [ف: 27-231]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18907

خط: نسخ، کا: یوسف بن محمد البناء مقری دمیری، تا: 1 رجب 1024ق؛ مجدول، با سرلوح مذهب گنبدی؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1372؛ جلد: مقوا، 240گ، 27 سطر، اندازه: 19×30سم [اهدائی رهبر: 8-297] و [ف: 27-230]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3116

آغاز: برابر؛ انجام: و الامام الرافعي و الامام النووي فاکتفینا بشهرتهم بذلك رضی الله عنهم اجمعین

خط: نسخ، کا: حسن بن حسین، تا: دوشنبه 4ذیحجه 1235ق؛ تملک: محمد بن عبدالله الحواط به تاریخ 15رمضان 1335، محمد امین بن محمد اسعد العينتابي به تاریخ 1260، عبدالسلام بن مصطفی زیلوی به تاریخ 1294، علی بن محمد صنع الله خالدی قدسی به تاریخ 21 محرم 1236؛ جلد: تیماج قرمز، 229گ، 33سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 8-343]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8264

آغاز: برابر؛ انجام: ولم اجد احدا سبقنی الى نحو ذلك ... تسلیما کثیرا

خط: نسخ ترکی، کا: اسماعیل بن جمال الدين، تا: 1244 ق، به امر محمود باشاه حاکم بابان؛ مصحح؛ تملک: فرهاد میرزا در 25 ربیع الاول سال 1286ق؛ یادداشت هایی از عباسقلی سپهر کاشانی از جمله خرید این نسخه روز پنج شنبه هشتم شعبان 1324 ق در دارالخلافه طهران از آقا میرزابادی کتابفروش طهرانی؛ جلد:

تیماج، 367 گ، 21 سطر، اندازه: 20/5 ×29سم [ف:27/7-43]

8. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 5306

خط: نسخ، کا: بلشه کاظمی، عبدالمجید بن عبدالله، تا: 21 ربیع الثاني 1330 ق، به دستور اليس؛ از روی نسخه کتابخانه عمومی لندن؛ جلد: گالینگور، 72گ، 20سطر (10×20)، اندازه:19×30سم [ف: 15-4199]

لوامع - سراج المنير

لوامع -دیوان کرهرودی

اللوامع / فقه / عربی

lawāmi

ابن فهد حلی، احمد بن محمد، 757؟ - 841 قمری

ebn-e fahad-e hellī, ahmad ebn-e mohammad (1438 - 1357)

کتابی است حاوی فواید متفرقه در فقه: از توضیح کلمات فقها و بیان فروع و غیرها که در عنوان «لمعه» معنون داشته است. این فواید، متفرق بوده و یکی از شاگردان ابن فهد [گمان می رود جامع این فواید، شاگردش شیخ زین الدين علی بن فضل بن هیکل حلی باشد] آن را جمع و مصدر به دیباچه و مرتب بر نه «باب» نموده است: باب 1. در طهارت؛ ... «باب» 9 در قضاء.

آغاز: بسمله الحمدلله الذي طهر انبیائه بماعین عظیمه و نزه اولیاء عن القلوب بمیم معصیه احمده علی ماشرفنا ... و بعد فلما کان شیخنا الامام جمال الدين احمد بن فهد اعلاالله شانه و رفع في الدارين مکانه قد افاد من المسائل العلمية مالایوجد في دفتر ولا کتاب و لافصل

[الذريعه 18:358]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29752

آغاز: برابر؛ انجام: الهان قبیله بالشام من خوشب من یزید قتل بصفین مع معاویه ...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام [رایانه]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2633

آغاز: برابر؛ انجام: منهم خویشب بن یزید قتل بصفین مع معاوية.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ واقف: ابن خاتون، 1067؛ جلد: تیماج، 70ص، 17 سطر، اندازه: 16×23سم [ف: 21-1134]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4566/16

آغاز: برابر؛ انجام: سحب بن یعرب بن قحطان بن از فحشد بن سام بن نوح ... قبيلة بالشام منهم حوشب بن یزید قبل مع معاویه.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 960ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 12گ (104پ-115ر)، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 266-12 ]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2637

آغاز: برابر؛ انجام: منهم خویشب بن یزید قتل بصفین مع معاوية.

خط: نسخ، کا: محمد بن ابراهیم بن احمد بن جعفر احسایی، تا: 969ق؛ واقف: ابن خاتون، 1067؛ جلد: میشن، 82ص، 17 سطر، اندازه: 15×20سم [ف:21-1135]

5. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1722/4

از باب 1 در طهارت تا باب 19 در قضاء؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن [ف: 5-347]

6. مشهد؛ مدرسه باقریه؛ شماره نسخه: 311/3

خط: نسخ، بی کا، تا: 1172ق؛ کاغذ: سپاهانی، 13 سطر، اندازه: 6/5×11 سم[تراثنا: س6 ش4-93]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6537

آغاز: برابر؛ انجام: مع معاوية علیه اللعنة و الهاوية.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1190ق؛ جلد: مقوا، 40گ، 19 سطر، اندازه: 11×20سم [ف: 20-416]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6537

آغاز: برابر؛ انجام: منهم خویشب بن یزید قتل بصفین مع معاوية

خط: نسخ، بی کا، تا: 1190ق؛ جلد: مقوا، 41گ، اندازه: 10/5 ×20سم [ف: 5-599]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:988/9 -طباطبائی

آغاز: ... في اللوامع لابن فهد الحلى قال و حکم النفساء کالحائض في کل الأحكام ... و تفارقها في مواضع ...

نسخه حاضر گزیده کوتاهی است از آن که در این جنگ مندرج گردیده؛ خط: نستعلیق متوسط، کا: سید محمد صادق طباطبائی، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: سید محمد صادق طباطبائی؛ جلد: تیماج، 2 ص (54-55)، اندازه: 11×18سم [ف:23-270]

لوامع الاجتهاد في مسائل شرائع الائمة الأطهار / فقه / عربی

lawāmi'-ul al-ijtihād fī masā'il-i šarā'i'-il a'imma-til 'athār

احمد بن ملا ولی محمد

ahmad ben mollā valī mohammad

فقهی است استدلالی از یکی از علماء متأخر، از ریاض و کشف اللثام نقل می نماید و در کتب تراجم نامی از مؤلف پیدا نشد و طبق اظهارش در احادیث و مناقب و فضائل ائمه علیهم السلام تأليفاتي دارد. در آغاز کتاب می گوید: که بر آن شدم که در فقه کتابی تأليف کنم و بلافاصلهشروع به کتاب نکاح نموده است.

قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 1324

آغاز: ... الصلاة و السلام علی باعث خلق الممكنات و فیاض الموجودات بفیض المبدء؛ انجام: المقصد الثالث: هل یجوز سماع صوت الاجنبية ام لا؟ قیل: نعم و قیل: لا

در مبحث نکاح است؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛

افتادگی: انجام؛ مسوده می باشد؛ در برگی الحاقي به آخر نسخه درباره کتب مشهور امامیه و اعتماد بر آنها مطالبی از کتاب مستقصی مرحوم میر حسینا نقل می نماید و در مجلس مرحوم سید محمد مهدی برادر دیگر میر حسینا که جماعتی از طلاب و اهل فضل بوده اند انتساب کتابهای مهم شیعه به مؤلفين آنها ذکر شده احتمالا برگ اخیر به خط یکی از احفاد میر حسین بن محمد ابراهیم قزوینی حسینی است؛ 14گ، 25سطر، اندازه: 22×35سم[ف: 410-2]

لوامع الاحكام - لوامع النكات الحاوى لما افاده شیخنا الانصاري في المباحث الفقهية من الافادات

لوامع الاحكام في الحلال و الحرام / فقه / فارسی

lavāmeʻ-ol ahkām fe-l halāl va-l harām

فقه فتوایی است از کتاب طهارت مشتمل بر فصول، و تنظیم شده برای عمل مقلدین، و گاهی در بعض از فروع اشاره به ادله یا اقوال شده، و در این نسخه فقط کتاب طهارت و صلاة آمده است. در این کتاب به «بحر المغفره» جدش ارجاع داده که در ادعیه و اعمال سال است، و گویا همان است که در الذريعه (48/3) از سید امیر رضا بن محمد قاسم حسینی قزوینی معاصر علامه مجلسی دانسته شده و گوید نسخه آن نزد نوه اش سید محمد تقی معروف به سید آقا قزوینی در قزوین موجود است.

آغاز: الحمدلله ذی الجلال و الاكرام و الصلاة علی النبي المبعوث بالحلال و الحرام ... پس این جمله ایست از مسائل دین مبین

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5731

آغاز: برابر؛ انجام: پس فرمود خداوند عزوجل مگر کسی که مکروه شود و دل او بایمان آرام گرفته باشد.

خط: نستعلیق، کا: رضا بن کاظم حسینی قزوینی، تا: رجب 1241ق؛ 146گ، 14 سطر، اندازه: 16×21/5سم [ف: 15-127]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29455

آغاز: برابر؛ انجام: خداوند عزوجل مگر کسی که مکره شود و دل او بایمان آرام گرفته باشد و قد فرغت.

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1261ق؛ واقف: محمد باقر سروقد رضوی؛ جلد: تیماج[رایانه]

لوامع الاحكام في فقه شريعة الاسلام / فقه / عربی

lawami-ul ahkam fi feqh-i sari'at-il islam

نراقی، مهدی بن ابی ذر، 1128 - 1209 قمری

narādī, mahdī ebn-e abī-zar (1716 - 1795)

کتابی مبسوط و استدلالی در فقه امامیهدر مجلداتی که به نهج و سیاق «الذكري» شهید اول(- 766ق) تأليف شده است، فرزند مؤلف «احمد بن مهدی نراقی» (1245 ق) مباحث و مسائلی را از این کتاب در آثار خود از جمله «مستند الشيعه»، «العوائد» و« الجواهر» نقل نموده است.

آغاز: بعد الحمد لشارع الشرايع و الاحكام و واضع قواعد الحل و الحرام و الصلاة علی نبینا سید الأنام و عترته الغر الأماجد الكرام ... یقول الاحقر مهدی ... انی ممتثل ما أمرت به من تحریر الأحكام الشرعية ...

[الذريعة 358/18 ، ريحانة الادب 165/6 ؛ بروکلمان، ذیل 824/2 ]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7272

آغاز کتاب تا پایان احکام وضو؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ مهر: محمد موسوی کاشانی (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 199گ، 25 سطر،اندازه: 20×30سم [ف: 19- 60]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7144

احکام غسل جنابت است؛ خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، جلد: تیماج، 314گ، اندازه: 15×21سم [ف: 18-289]

3. قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2525

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه کاشف الغطاء - نجف اشرف. از آغاز کتاب الطهارة تا کتاب الصلاة بحث مبطون را داراست؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، با امضای بلاغ؛ تملک: سید جعفر بن محمد آل بحر العلوم طباطبائی، شیخ علی کاشف الغطاء به سال 1369؛ 590ص [عکسی ف: 7-118]

4. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6215- 31/95

آغاز: الظاهر عدم الفرق بین فضل الوضوء و الغسل وفاقاً للعلامة والمعالم ... بحث حکم الماء النجس و المشتبه فصل یحرم شرب النجس اختياراً کعدمه؛ انجام: تتمیم المتمكن من ضبط الاحداث الثلاثة مع التضرربه کغیر المتمكن منه فالتفصیل المذكور یجری فیه ... وتفصیل الحكم بعد الاحاطة بما ذکر ظاهر

کتاب الطهارة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، با خط خوردگی، با علامت بلاغ؛ تملک: احمد بن مرتضی حسینی؛ جلد: مقوایی، 240 گ، 19سطر، اندازه: 16×21سم [ف:6-3464]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 825عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: تتمیم، التمكن من ضبط الاحداث الثلاثة مع التضرر به کغیر المتمكن منه ... بها ذکر ظاهر، تم.

از اول کتاب، تا پایان فصل مبطون از کتاب طهارت؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، مصحح، محشی، مهر: محمد الموسوي «الراجي محمد بننصر الله الموسوي» (بیضوی)؛ 199گ، 25سطر[عکسی ف: 2-300]

6. کاشان؛ عاطفی، افشین؛ شماره نسخه: 124

از آغاز کتاب تا پایان احکام وضو؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ مهر: نصرالله بن ابی القاسم کاشانی به سال 1240 «عبده

نصرالله بن ابی القاسم» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 159گ، 26 سطر، اندازه: 21×31سم [ف: -107]

7. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4665

آغاز: برابر؛ انجام: مع الاختلاف في الحال الوقت او الاتحاد فیها او الاختلاف في احدهما و الاتحاد في الاخر و تفصیل الحكم بعد الاحاطة بما ذکر ظاهرا.

کتاب طهارت؛ خط: نسخ، کا: محمد بن حسین حسینی کاشانی، تا: 1202ق؛ مصحح؛ در منزل مؤلف مقابله شده، مهر: رضا موسوی زنجانی؛ جلد: تیماج، 212 گ، 15 سطر (14×25)، اندازه: 21/5× 32/5سم [ف: 19-337]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 148

آغاز: خلافا للصدوق و بعض الثلاثه لنا نقد الاجماع من المرتضي؛

انجام: القرح و الكسر و الثاني ... او بمرض اخر خلاف التحقيق تم کتاب الطهارة من لوامع الاحكام ... سنه 1203 ق.

طهارت؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1203ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا [رایانه]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8350

از غسل جنابت تا پایان کتاب طهارت؛ خط: نسخ، بی کا، تا: دوشنبه 29 رمضان 1206ق؛ مهر: احمد بن محمد مهدی نراقی (فرزند مؤلف)، کتابخانه سید علی مولانا، «محمد بن عبدالکریم الموسوي» (بیضوی)؛ تملک: حسین بن عبدالغنی حسینی؛ جلد: تیماج، 263گ، 19 سطر، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 21-308]

10. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2553

نسخه اصل: کتابخانه ای در نجف اشرف.جلد دوم و از بحث غسل الجنابة تا پایان کتاب الطهارة و چنانکه در این نسخه آمده در شعبان 1203 تأليف آن پایان یافته است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: رجب 1207ق؛ مصحح؛ تملک: جعفر بن محمد آل بحر العلوم طباطبائی به سال 1321، علی کاشف الغطاء؛ 378ص [عکسی ف:150-7]

11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11436

آغاز: برابر؛ انجام: و یخصص الأول بالعضو الكامل أو الجرح و القرح و الكسر و الثاني ببعضه أو بمرض آخر خلاف التحقيق.

کتاب طهارت تا مبحث تیمم؛ خط: نسخ، کا: مهدی فرزند حاج محمد حسین فرزند حاج ابوطالب، کاشانی آرانی، تا: پنج شنبه 23 شعبان 1245ق؛ مصحح؛ مهر: مهدی بن إسمعيل بن لطفعلی بن احمد تبریزی در ذیقعده 1328 «الواثق بالله الغني عبده مهدی بن اسمعیل» (مربع)؛ جلد: ساغری، 210گ، 30سطر (14×21)، اندازه: 20/5×30سم [ ف:29-59]

12. آران کاشان؛ محمد هلال؛ شماره نسخه: 76

آغاز: برابر؛ انجام: والکلام هنا في صورة تعذر الجبيرة أو المسح ولو علی الخرقة فاختلف الموضوع في المسألتين و یخصص الاول بالعضو الكامل او الجرح والقرح والکسر والشانی ببعضه او بمرض آخر خلاف التحقيق تمت.

از ابتدای طهارت تا بحث تیمم؛ خط: نسخ، کا: احمدبن محمدباقر حسینی شیرازی آرانی، تا: 9 ربیع الثاني 1274ق؛ جلد: تیماج مذهب، 198گ، 31 سطر، اندازه: 21×30/5سم [ف مخ: - 130]

13. کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 20

آغاز: برابر؛ انجام: والفروض فیها امکان السمح علیها والکلام هنا في صورة تعذر الجبيرة اوالمسح ولو علی الخرقة فاختلف الموضوع في المسألتين و یخصص الأول بالعفو الكامل او الجرح والفرج والکسر والثانی یبعضه او بمرض آخر خلاف التحقيق

خط: نسخ، بی کا، تا: 1300ق؛ جلد: تیماج، 291گ، 25 سطر، اندازه: 22×36سم [ف مخ]

14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9043

قطعه ای از آغاز کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ مهر: کتابخانه شیخ ابو الفضل طهرانی؛ جلد: تیماج، 61گ، 19 سطر، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 23-202]

15. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 1106

کتاب الطهارة؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ قطع: وزیری[رشت و همدان: ف: - 1351]

لوامع الاذكار / دعا / عربی

lawāmi'-ul adkār

طباطبائی، محمد قاسم بن محمد مهدی، ق 12 قمری

ebn-e mohammad

qāsem

tabātabā'ī,mohammad mehdī(-18c)

کتابی است بر چهارده «لمعه» در اذکار و اوراد مرویه از طرق اهل بیت پیامبر (صلی الله علیه وآله) است. وی سبب تأليف را این گونه ذکر می کند: «چون دیدم جمعی از برادران دینی به اورادی که از طریق اهل ضلال وارد شده مشغول شده اند بر آن شدم تا اذکاری که از طریق اهل بیت جمع آوری نموده تا مؤمنين بدان مشغول باشند». نشانی از این رساله و مؤلف آن در منابع موجود به دست نیامد، لذا نسخه حاضر نفیس و قابل تصحیح و چاپ است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 32588

آغاز: بسمله. الحمدلله الذي جعل الذكر شرفاً للذاکرین؛ انجام: یا صاحب ادرکنی هذا ما أرادناه لمن ... من اذکار لامعه و اوراد جامعه و قد وفینا بما شرطنا نسأل الله تعالی أن یوفقنا للعمل بذلك خالصاً لوجهه ... و ما توفیقی الا بالله علیه توکلت و اليه انیب و هو حسبی و نعم الحسيب ... سنه 1189 خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1189ق؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1382؛ جلد: میشن زرد اخرا، 6گ، 12 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [اهدائی رهبر: 6-374]

لوامع الاسرار في شرح مطالع الانوار = شرح مطالع / منطق / عربی

lawāmi'-ul asrār fī š.-i mațāli“-il anwār = š.-i mațāli“

قطب الدين رازی، محمد بن محمد، 694 - 766 قمری

qotb-od-dīn-e rāzī, mohammad ebn-e mohammad (1295 - 1365)

وابسته به: مطالع الانوار؛ سراج الدين ارموی، محمود بن ابی بکر (682-594)

اهدا به: غیاث الدين وزیر

تاریخ تأليف: سه شنبه 10 جمادی الاول 728ق؛ محل تأليف: تبریز مدرسه قازانیه

شرح معروف و مهمی است بر بخش منطق کتاب «مطالع الانوار» قاضی سراج الدين ارموی با عناوین «قوله، اقول». در متن و شرح از سخنان صاحب الكشف (خونجی) و امام رازی و کشی بارها آمده و خرده گیری شده است و گفته های دیگر متأخران هم در این کتاب هست. رازی در آن از آراء شیخ رئیس در برابر اعتراضات متاخران جانبداری نموده است. این شرح علاوه بر توضیح مطالب متن و نقل اقوال دانشمندان به رد و ایراد نیز می پردازد. چنان که در مقدمه آمده است: «فاخذت في شرح له کشف عن وجوه فوایده نقابها و ذلل من مسالك شعابه صعابها و الم اقتصر علی حل تراکیبه و الافصاح عن نکت اسالیبه بل حققت ایضا قواعد الفن و بینت مقاصد القوم و بالغت في نقد الكلام و ایراد ما سنح لی من الرد و القبول و النقض و الابرام».

آغاز: الحمدلله فیاض ذوارف العوارف و ملهم حقائق المعارف، واهب حياة العالمينو رافع درجات العالمين

انجام: فکل میسر لما خلق له و لتقتع بهذا القدر من الكلام حامدین لله علی الاتمام موجهین الى حضرة النبوه افض السلام و السلام علی من اتبع الهدي

چاپ: مشار عربی، ص 771؛ تهران، سنگی، 1274ق، وزیری؛ 1294ق، وزیری، 337ص

[الذريعة 359/18 و 358 و 132/6 -135 و 69/14؛ معجم المطبوعات 919؛کشف الظنون1715/2 ؛ دنا 1088/8 -1393 (170 نسخه)؛ الأوقاف العامة

موصل 136/4 و 137]

شرح و حواشی:

1- حاشية لوامع الاسرار في شرح مطالع الانوار = حاشية شرح المطالع = الرسالة الجلالية؛ حسینی، علی بن حسین (-9)

2- حاشية حاشية الجرجاني علی لوامع الاسرار في شرح مطالع الانوار = حاشية لوامع الاسرار في شرح مطالع الانوار؛ قره داود شیروانی (-9)

3- حاشية حاشية لوامع الاسرار في شرح مطالع الانوار؛ قاضی زاده رومی، موسی بن محمود (-815)

4- الفياضية = رسالة الفياض في شرح خطبة حاشية لوامع الاسرار = رسالة في معنی الفياض = الفوائد المنطقية = حاشية خطبة حاشية لوامع الاسرار؛قاضي زاده رومی، موسی بن محمود (-815)

5- حاشية لوامع الاسرار في شرح مطالع الانوار = حاشية شرح المطالع = الحاشية علی شرح المطالع القطبية؛ جرجانی، علی بن محمد (740 -816)

6- حاشية لوامع الاسرار في شرح مطالع الانوار؛ آیدینی، خضر بن علی(-820)

7- حاشية حاشية لوامع الاسرار في شرح مطالع الانوار ؛ آیدینی، خضر بن علی (-820)

8- حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ جرجانی، محمد بن علی (-838)

9- حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ میرک بخاری، محمد بن مبارکشاه (-740)

10- حاشية حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ حسینی، فتح الله بن حبیب الله (-10)

11- تحقیق معنی نفس الامر (رسالة في ... )؛ مشکک رستمداری، محمد بن علی (-10)

12- حاشية حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ مشکک رستمداری، محمد بن علی (-10)

13- حاشية حاشية الجرجاني علی لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ میر نعمت قمی (-10)

14- حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ طبیب، درویش علی(-10)

15- حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ شریف استر آبادی، علی بن علی (100)

16- حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ حنفی تبریزی، شمس الدين محمد (-10)

17- حاشية حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار = حاشية الجديد علی حاشية الجرجاني علی شرح مطالع الانوار؛ دشتکی شیرازی، میر صدرالدین محمد (828-903)

18- الحاشية علی خطبة لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار = حاشية علی لفظة «الفياض» في اول شرح المطالع = رسالة الفياض = حاشية الفياض؛ بقال، شرف الدين حسن شاه (-905)

19- حاشية حاشية مطالع الأنوار؛ شیروانی، کمال الدين مسعود (-905)

20- حاشية حاشية لوامع الاسرار في شرح مطالع الانوار؛ شیروانی، کمال الدين مسعود (905)

21- حاشية حاشية الجرجاني علی لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ تونی، معین بن حسن (-907)

22- حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)

23- حاشية حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار = حاشية القديمة علی حاشية شرح المطالع = تنویر المطالع القديمة؛ دوانی، محمد بن اسعد (908-830)

24- تنویر المطالع و تبصیر المطالع = حاشية حاشية شرح المطالع = تعویذ المطالع و تبصیر المطالع = حاشية حاشية الجديدة علی شرح المطالع؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)

25- تقسیم علم الكلام؛ مؤيد، عبدالرحمن بن علی (-920)

26- حاشية حاشية حاشية شرح المطالع؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948)

27- حاشية لوامع الاسرار = حاشية حاشية الدواني علی لوامع الاسرار = المحاكمة بین الحاشيتين؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948) 28- حاشية حاشية الجرجاني علی لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ ابیوردی، ابوالحسن بن احمد (-966)

29- حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار = حاشية شرح المطالع؛ جرجانی، ابوالفتح بن مخدوم (-976)

30- حاشية حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار جرجانی، ابوالفتح بن مخدوم (-976)

31- حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ فخرالدین حسینی، محمد بن حسین (-984)

32- حاشية لوامع الاسرار في شرح مطالع الانوار = حاشية شرح مطالع الانوار؛ میرزا جان باغنوی، حبیب الله (-994)

33- حاشية حاشية الجرجاني علی لوامع الاسرار = حاشية حاشية شرح مطالع الانوار؛ میرزا جان باغنوی، حبیب الله (-994)

34- حاشية حاشية الجرجاني علی لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار = الفياضية؛ حسینی، شاه فتح الله بن حبیب الله (-11)

35- حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار = حاشية شرح المطالع؛ شیروانی، محمد بن حسن (1033-1098)

36- الرسالة اللزومية؛ شیروانی، محمد بن حسن (1033-1098)

37- حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ ملا شمسا، شمس الدين محمد (1016-1098)

38- حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099)

39- حاشية حاشية الدواني علی لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ عرفی طالقانی، محمد نعیم بن محمد تقی (-12)

40- حاشية حاشية الدواني علی لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار = حاشية حاشية القديمة علی لوامع الاسرار؛ مسیحا فدشکوئی، محمد مسیح بن اسماعیل (1037-1127)

41- حاشية حاشية شرح مطالع الانوار؛ مسیحا فدشکوئی، محمد مسیح بن اسماعیل (1037-1127)

42- حاشية حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار؛ شروانی، عبدالرحیم بن محمود

43- حاشية حاشية لوامع الاسرار في شرح مطالع الانوار؛ گیلکی، عبدالرحیم بن مطهر

44- حاشية حاشية الشريف في الفياض = الفياضية؛ سید ولی الدين

45- حاشية لوامع الاسرار في شرح مطالع الانوار؛ حامد

46- حاشية حاشية الجرجاني علی لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار (10عنوان)

47- حاشية حاشية المطالع

48- حاشية حاشية خطبة لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار

49- حاشية حاشية شرح مطالع الانوار

50- حاشية حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار (10 عنوان)

51- حاشية حاشية لوامع الأسرار في شرح مطالع الانوار = حاشية حاشية شرح المطالع

52- حاشية خطبة لوامع الاسرار

53- حاشية شرح مطالع = تصورات

54- حاشية شرح مطالع الانوار

55- حاشية شرح مطالع السيد الشريف

56- حاشية لوامع الاسرار في شرح مطالع الانوار (14 عنوان)

57- الفياضية (2 عنوان)

58- الفياضية = رسالة الفياض في شرح خطبة حاشية لوامع الاسرار = حاشية خطبة حاشية لوامع الأسرار

59- معنی الفياض (رسالة في)

1. تهران؛ دانشگاه، شماره نسخه: 6983

خط: نسخ، کا: نجم الدين حسین طبری الشوزيلداسي شاگرد شاگرد علامه، تا: 20 رجب 728 ق، جا: تبریز مدرسه کلامیه سلطان غازان؛ محشی؛ وقف دختر میرزا محمد علی با تولیت ابوالهادی بن محمد مهدی حسینی در رجب 1182؛ تملک: ابوالحسن بن محمد رضی حسینی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 405گ، 27سطر (8×15)، اندازه:12×21سم [ف: 16-419]

یزد؛ علومی، شیخ علی؛ شماره نسخه: 47

همان نسخه بالا [نشریه: 4-442]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1823

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: یحیی بن تاج الشرف موسوی، تا: دوشنبه سلخ رمضان 733ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 165گ، 27 سطر، اندازه: 12×21/5سم [ف: 5-206]

3. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 801

خط: نسخ، کا: حاجی سیف الدين بن محمد بن طالب، تا: جمعه 10 جمادی الثاني 760ق، جا: مایر ناباد مدرسه مجدیه؛ مصحح، محشی؛ مهر: صفی الله بن محب الله حسینی (دایره بزرگ)، محمد ابراهیم بن محمود بن شمس الدين محمد حسینی «عبده محمد ابراهیم الحسيني أليس الله بکاف» (دایره)، «عبده المتوكل علی الله الحبيب ابونصر بن شهاب الدين الطبيب» (هشت گوش)؛ 160گ،اندازه: 18×28سم [نسخه پژوهی: 2-214 و 1-26]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11282

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 17 رمضان 772ق؛ مجدول، مصحح، محشی؛ دستخط نوه سید علیخان مدنی با عنوان: «عبده الراجي سید محمد بن محمد حسن الحسني الحسيني» در روز 29 جمادی الاول 1250؛ تملک: محمد باقر بن محمد تقی، محمد حسین بن محمد

صالح حسینی؛ کاغذ: خانبالغ، جلد: چرم، 258گ، 19سطر (8×12)، اندازه: 13/5×18/5 سم [ف: 28-430]

5. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 310

خط: نسخ، کا: محمود بن علی منصوری ترمذی، تا: شوال 775ق؛ تملک: احمد بن میر محمد هادی حسینی مورخ 1127؛ جلد: تیماج، 187 گ، 25 سطر (9×17)، اندازه: 14×24 سم [ف: 1-242]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13225

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عمر بن محمد بن علی حنبلی، تا: 775ق؛ مصحح، محشی با نشان «ه- من وح م»؛ مهر: «یا محمد 1336» (بیضی)، «محمد تقی بن محمد مهدی سنة 1172» (بیضی)؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مذهب، 252گ، 25سطر (7×15)، اندازه: 12/5×21 سم [ف: 33-430]

7. مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 310

خط: نسخ، کا: ریحان محمد بن علی منصوری ترمذی، تا: شوال 775ق؛ جلد: تیماج، قطع: وزیری [نشریه: 5-41]

8. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 128/1

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: محمدبن... توسی، تا: 784ق، جا: مدرسه المجديه؛ مصحح، محشی؛ یکی دوبیتی به ترکی از میرزا محمد صالح شیخ الاسلام تبریز؛ تملک: ابی بکربن محمد حسین 1133؛ جلد: تیماج، 425ص (5-429)، 25 سطر، اندازه: 16×26 سم [ف: -73]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 404/1

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2-9]

9. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 1227

خط: نسخ، بی کا، تا: 8 ذیحجه 788 ق، جا: شیراز؛ مقابله شده با نسخه میر سید شریف؛ قطع: خشتی [رشت و همدان: ف: -1351]

10. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6747 و 2530-ف

خط: نسخ، کا: قطبی ازنیقی، محمد بن محمد، تا: 14 ربیع الثاني 795ق؛ محشی؛ تملک: شکور بن میرک، علی بن حیدر گیلانی، علی بن امرالله بن محمد در قسطنطنیه، یوسف قطبی ابن محمد بن ملا قطب الدين ازنیقی که از برادرش صمد قطبی به او رسیده بود، محمود قطبی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 171گ، 12 سطر (10×19)، اندازه: 18×28 سم [ف: 16-352] و [فیلمها ف: 1-373]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8193

خط: نسخ بی نقطه، بی کا، تا: قرن 8؛ مصحح؛ تملک: نواب محمد حسینی، عبدالله بن زین الدين بصروی کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 145گ، 35سطر (7×15)، اندازه: 10/5×21 سم [ف: 17-50]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13781

آغاز: برابر، انجام: قال العاشر في القياسات المغالطية اقول المغالطة قیاس فاسد... فما لاتتناهی یکون... کاخذ سوالب الجهات...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی با نشان «22، ق، س» و غیر آن؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 222گ، 25سطر (7×16)، اندازه: 12×22 سم [ف: 34-795]

13. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14647/1

آغاز: ... تختلف باختلاف الطبايع و الافهام، اختص النظر بالدلالة الوضعية و عرفها صاحب الكشف، بانها فهم المعنى من اللفظ، عند اطلاقه بالنسبة إلى من هو عالم بالوضع و احترز بالقید؛

انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، 45گ (4ر -48پ)، 17 سطر، اندازه: 7/5×14 سم [ف: 37-104]

14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13365

تذکر: در نشریه حاضر نام مؤلف سراج الدين ارموی آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 [میراث شهاب: س 8ش 4-53]

15. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12644

بی کا، تا: قرن 9 [میراث شهاب: س 10ش 1-2-23]

16. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12644

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ مصحح، محشی؛ تملک: محمد بن ابراهیم علوانی حسینی به سال 1158ق، محمد امین بن زین العابدين علوانی حسینی به سال 1221ق؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 85گ، 19 سطر، اندازه: 8×12 سم [ف: 32-125]

17. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22792

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ مصحح، محشی؛ واقف: عبدالباقی آية اللهي، اسفند 1374؛ جلد: مقوا، 79گ، 23 سطر، اندازه: 12/5×21/5 سم [ف: 24-257]

18. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3891

آغاز: و المراد بالقصد هو القصد الجاري علی قانون اللغه، و الالو قصد؛ انجام: موجهین الى حضره النبوه علیه افضل السلام

خط: نستعلیق کم نقطه، بی کا، تا: قرن 9؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 215گ، 25سطر (9/5×17/2)، اندازه: 17/5×24/5 سم [ف: 17-143]

19. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 389

از قضایا؛ خط: نسخ ریز، بی کا، تا: قرن 8 و 9، جا: تبریز مدرسه شیخیه [ف: 3-103]

20. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 1218

آغاز: برابر

انجام: الشيخ بذالك انما هو في العلة الفاعلية یلوح ذلك لمن ینظر في کتابه...

از ابتداء تا بخشی از الفصل السادس في التعريفات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ مصحح، محشی؛ مهر: میر حسینا «حسین منی و انا من حسین»؛ تملک: سید مهدی؛ واقف: سید مهدی بن میر ابراهیم، 1163ق؛ 95 گ، 17سطر، اندازه: 13×18/5 سم [ف: 2-341]

21. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3078

بخش منطق؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9، افتادگی: انجام؛ کاغذ: ترکی، جلد: تیماج مشکی، 395ص، 23 سطر، اندازه: 14×23 سم [ف: 10-632]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10494

آغاز: اقول: اول من اورد هذا الشك ماتن مخاطباً لسقراط في ابطال الاكتساب؛ انجام: قال: و التعريف بالمثال، اقول: المناسب تقدیم هذا الكلام علی بحث الاختلال اذ هو جواب نقض...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی؛ جلد: تیماج، 57گ، 19 سطر، اندازه: 14×18 سم [ف: 33/1-57]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 540

خط: نسخ، بی کا، تا: نزدیک به پایان ذیقعده 840ق؛ مجدول مذهب؛ تملک: محمد جعفر بن محمد صادق در جمادی الثاني 1125، صدر الدين محمد فیضی که پدرش در 1180 به او بخشیده بود، ابن حاجی محمد ملک اردکانی، محمدرضا بن شاه مراد گودرزی در 1209، محمدرضا بن امیر عبدالحی حسینی در 1071، محمد علی امیدی در 1015، محمد مهدی؛ جلد: تیماج مذهب، 235 گ، 27 سطر (6×13)، اندازه: 16×24 سم [سنا: في: 1-344]

24. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8634

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 850-860ق، جا: مصر؛ مهر: «عز من قنع و ذل من طمع شرف علی» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 161گ، 29 سطر، اندازه: 18/5×27 سم [ف: 22-200]

25. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8397/1

قسم یکم؛ خط: نسخ تحریری، کا: قاسم بن عبدالرحیم، تا: رمضان 863ق، جا: بورسه؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا، قطع: ربعی [ف: 17-128]

26. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7188

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 12 جمادی الثاني 889ق؛ مهر: اسدالله؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 277 گ، 21 سطر (5×11)، اندازه: 10×17/5 سم [ف: 16-478]

27. گلپایگان؛ کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی؛ شماره نسخه: 85

خط: نسخ و نستعلیق، کا: مسعود بن ابی بکر ایجی، تا: غره ذیحجه 891ق؛ 282گ، اندازه: 11×17 سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: 64]

28. اردکان یزد؛ امام صادق، شماره نسخه: 156

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ 152گ، 31سطر، اندازه: 14/5×25 سم [ف: 1-138]

29. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1058

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ محشی؛ جلد: تیماج، 187گ، 23 سطر، اندازه: 14/5×25 سم [ف: 3-290]

30. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 389

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مصحح، محشی؛ اندازه: 12/5×19 سم [نسخه پژوهی: 2-214]

31. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 427

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 و 10 [نشریه: 2-168]

32. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9507/5

انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 145گ (88ر-232پ)، 21سطر (4/5× 11/5)، اندازه: 10×16/5 سم [ف: 17-387]

33. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8243

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول؛ تملک: خلیل الله بن هداية الله بن خلیل الله بغدادی، ابوالفضل بن ابی القاسم حسینی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 240گ، 25سطر (7×14)، اندازه: 12/5×21/5 سم [ف: 17-83]

34. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8161

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی؛ کاغذ: سمرقندی و سپاهانی، جلد: تیماج، 380گ، 19سطر (6×12)، اندازه: 12×21 سم [ف: 17-45]

35. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4912/1

خط: نستعلیق نازیبا، بی کا، تا: شاید قرن 10؛ افتادگی: وسط؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 90گ (2پ-91پ)، اندازه: 13/5×18/5 سم [ف: 13-92]

36. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7394

آغاز: برابر؛ انجام: في قسم التصورات حامدین بمقتضی الكمالات

بخش تصورات آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام مصحح، محشی پاره ای به خط ملامهدی نراقی؛ مهر: نراقی (بیضوی)، حبیب الله تویسرکانی (دایره)؛ جلد: مقوایی، 189گ، 21سطر، اندازه: 15×24/5 سم [ف: 19-194]

37. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1093

آغاز: برابر؛ انجام: فیکون اوضح عنده و افقد عرفت ان المعرف الشي ینفع أن یکون نفسه.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ واقف: میر سید علیخان طبیب، 1273ق؛ جلد: پارچه ای زرد اخری، 74گ، 20 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 1-342]

38. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27374

آغاز: همة تلفظ مرامیها الى المطالب وجودة قريحة تسوق حادیها الى المآرب؛ انجام: برابر

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ تاریخ وقف: شهریور 1380، جلد: تیماج، 221گ، 29 سطر، اندازه: 11/5×21 سم [ف:24-258]

39. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14725

آغاز: الا في ضمن الخاص عدم ارادته الا في ضمنه الثاني ان قولکم لو کان الكل نظریا یلزم الدور؛ انجام: و لا فائدة لقید الكلية في هاتین القوتين لنجعلها في الجزئية ایضا

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی؛ واقف: سید محمد سبزواری، محرم 1405؛ جلد: تیماج، 294گ، 21 سطر، اندازه: 11×19 سم [ف: 24-259]

40. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12472

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: کمال بن عماد بن نعیم امینی بلیانی، تا: قرن 10؛ واقف: حسین کی استوان؛ جلد: تیماج، 242گ، 25 سطر، اندازه: 10/5×18/5 سم [ف: 11-491]

41. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 200

آغاز: برابر؛ انجام: في قسم التصورات. حامدین لمفیض الكمالات و الخيرات

خط: نسخ پخته، بی کا، تا: 15 رمضان 901 یا 105ق، جا: شیراز؛ مصحح، محشی؛ مهر: «عبده محمد رضا 1243» (چهار گوش)؛ جلد: تیماج، 78گ، 23 سطر (7×11/5)، اندازه: 11/5×14/8 سم [ف: 1-215]

42. قم، گلپایگانی، شماره نسخه: 1533/2-9/83

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: احمد بن عمر بن قاسم دوسکی، تا: 130ق، جا: بدلیس؛ مصحح؛ جلد: مقوا، 221گ، 21-23 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 6-3464]

43. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3531

خط: نستعلیق، کا: حسن بن محمد بشلی کشلی، تا: غره محرم 936ق؛ مصحح، محشی، فائده ای به خط «ابوتراب»؛ مهر: ابوتراب بن احمد بن علی نقی کاشانی به سال 1241 «عبده الراجي ابوتراب بن احمد» (بیضوی)، «عبده محمد حسن بن احمد» (بیضوی)، صدر الدين محمد ملقب به عبدالوهاب بن محب علی تبریزی «عبده صدرالدین محمد» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 236 گ، 25 سطر، اندازه: 13×21/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1188]

44. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7292

خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 23 ذیقعده 955ق، جا: مشهد در محضر ابوالفتح قزوینی؛ مجدول؛ تملک: ابو طالب بن دوستعلی ملایری به تاریخ 1256، محمد تقی بن عابد گلپایگانی به تاریخ 1257، جمال الدين حسن جزائری؛ مهر: عبدالکریم بن عبدالباقی گیلانی لنگرودی مسمی به منجم باشی با «الراجي بالله عبده عبدالکریم» (مربع)؛ جلد: تیماج، 173گ، 19سطر، اندازه: 9/5×18 سم [ف: 19-80]

45. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15705

آغاز: الأخرى احله منهما محل الرئيس ازهاره زهرت اعرافه ظهرت انواره؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمود بن حسن بن غیاث میبدی، تا: 974ق، جا: میبد؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 281گ، 23 سطر، اندازه: 11/5×20/7 سم [ف: 24-258]

46. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1198

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه 979ق؛ محشی؛ تملک: عبدالقیوم بن محمد نصیر، ابوتراب بن احمد اردکانی، حبیب الله، محمد رضا بن لطف الله حسنی حسینی طباطبائی در 990؛ کاغذ: ترمه سپاهانی، جلد: تیماج، 198گ، 26سطر (8×18)، اندازه: 14/5×26/5 سم [ف: 6-2336]

47. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1908

آغاز: مرکبات فان کانت بسایط فکل منها نوعع و لیس بمضاف و الا لترکبت من الجنس و الفصل؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالعظیم، تا: سه شنبه 7 جمادی الثاني 980ق؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: «سجع «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده محمد طاهر» (بیضوی)، عبدالله حسنی «الملك لله الواحد القهار»؛ جلد: تیماج مذهب، 158گ، 24 سطر، اندازه: 13/5×23/5 سم [ف: 5-296]

48. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1694/3

خط: نسخ، بی کا، تا: 1 محرم 984ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 21سطر [ف: 5-337]

49. کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 128

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: نورالدین محمد قلی بن حسن خماینی، تا: سه شنبه 7 شعبان 984ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 190گ، 23 سطر، اندازه: 14/5×23/5 سم [ف مخ]

50. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3927

آغاز: معرفته و یفرطون في اطرائه و مدحته؛ انجام: فهو جدیربان - مهجر الحكمه... حامد بن اللهعلى الاتمام... افضل السلام

خط: نسخ، بی کا، تا: 986ق؛ افتادگی: آغاز؛ محشی با نشان «عماد، سید»، با بلاغ مقابلت و تصحیح با امضای محمد باقر؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: میشن، 263گ، 21سطر (6×12/4)، اندازه: 13×20/6 سم [ف: 17-183]

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 997

همان نسخه بالا [نشریه: 7-216]

51. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2253

تنها تصورات است؛ خط: نسخ، کا: علی بن عمادالدین قریه الدشتي، تا: جمادی الثاني 987ق؛ کاغذ: ترمه، 101گ، 19سطر، اندازه: 10/3×16/6 سم [ف: 1-475]

52. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 340

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: غره شوال 989ق؛ تملک: نورالدین محمد بن شاه علی بن محمد حسن یزدی؛ جلد: تیماج، 108گ، 21 سطر، اندازه: 9×17/5 سم [ف: -173]

53. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1091

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: حیدر بن حسین علی نعمه، تا: 990ق؛ محشی به

امضای میرک، مبارک شاه شیخ احمد و رمز «م ن» و از میرک با جمله دعائیه «سلمه الله»، توضیح: در چاپ نخست فهرست، این حواشی را از میرک بخاری یعنی شمس الدين محمد بن مبارک شاه، شارح حكمة العين که از علمای قرن هشتم بوده است، پنداشته اند و چون تاریخ تحریر نسخه 990 هجری بوده است از این جهت تعجب کرده اند که چگونه امکان دارد محشی تا این سال زنده باشد. و حال آن که این میرک، نظام الدين احمد بن معین الدين خوانساری است که «از علمای امامیه قرن دهم هجرت می باشد که به سال 9378 هجرت در بلده کاشان از نوه محقق کرکی نورالدین علی بن حسین بن محقق کرکی اجازه داشته»؛ واقف: حاج سید محمد شوشتری جزائری، 1309ق؛ جلد: تیماج (عمل رمضان علی 1277)، 278گ، 24سطر، اندازه: 12×23 سم [ف: 1-340]

54. تهران؛ فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 201

خط: نستعلیق، کا: عبدالله بن جانعلی مفتی ابدکانی، تا: رمضان 995ق، جا: کاشغر مدرسه امیر کبیر؛ محشی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 25سطر (9×15)، اندازه: 15/5×24/5 سم [نشریه: 3-213]

55. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 123

جزء اول؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 117گ، 19سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 1-93]

56. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 832

آغاز: بسمله، قال: الفصل الثاني في اکتساب التصديقات، اقول: ای المجهولات التصديقية؛ انجام: برابر

قسم تصدیقات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مهر: «یا محسن قد اتاک المسيء 1116» (بیضوی)، «لا اله الا الله الملك الحق المبين محمد کاظم 1149» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 271گ، 18سطر، اندازه: 12×16 سم [ف: 2-340]

57. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 826

تصحیح شده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ 120گ، اندازه: 12×19/5 سم [نسخه پژوهی: 2-214]

58. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1124

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ اندازه: 12/5×18/5 سم [نسخه پژوهی: 2-214]

59. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 26/3-5767

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ یادگاری محسن بن حبیب گلپایگانی با اجازه دارنده نسخه میرزا عبدالجواد بن حاجی محمد صادق در روز آدینه ذیقعده 1265؛ کاغذ: سپاهانی،جلد: تیماج، 148گ، 23 سطر، قطع : وزیری [آستانه قم: -159]

60. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 679/2

آغاز: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ محشی از میرزا رفیعای نائینی با مهر «سلمه الله»؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج تریاکی، 17 سطر (6×12)، اندازه: 13×21 سم [ف: 2-788]

61. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8070-55/40

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ 143گ، 25-21سطر، اندازه: 19×25 سم [ف: 6-3466]

62. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9645

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی؛ واقف: خان بابا مشار؛ جلد: تیماج، 105گ، اندازه: 12×19 سم [ف: 11-492]

63. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1176

آغاز: برابر؛ انجام: اریدبه معنی الصاهل کان غیر الناطق حینئذ... قائماً مقامه.

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: چرم، 97گ، 25سطر (7/5×15)، اندازه: 13×21 سم [ف: 9-162]

44. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 105

آغاز و انجام: برابر

تذکر: در فهرست از آن سراج الدين ارموی دانسته شده که خطاست؛ خط: نستعلیق، کا: فخر الدين بن فضل علی الارموي، تا: قرن 11، جا: اصفهان؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 70گ، 12سطر (6/5×13/5)، اندازه: 11/5×19/5 سم [ف: 7-96]

65. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26145

آغاز: برابر؛ انجام: لجواز الانتهاء الي لازم یکون لازمه بعض ملزوماته بمرتبة

از ابتدای کتاب تا اواخر مباحث الفاظ است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ واقف: استاد جعفر زاهدی، 1377ش؛ جلد: میشن، 30گ، 16سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 24-256]

66. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21108

انجام: فهو حد تام عند الظاهريين من المنطقيين و اما عند المحصلين فان اشتمل علی جمیع الذاتيات بحیث

تا مباحث اجناس وفصول است؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ 97گ، 17سطر، اندازه: 14×21 سم [اهدائی رهبر: 5-391]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 828

همان نسخه بالا[اهدائی ف: -161]

47. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38573

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: «لا اله الا الله الملك الحق المبين محمد کاظم 1149» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 72گ، 16سطر، اندازه: 12×18 سم [اهدائی رهبر: 5-390]

48. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16110

آغاز: لأن الجهل لا ینافی الضرورة فان کثیرا من الضروريات کالتجربیات؛ انجام: اذا عرفت هذا فنقول الشرطية التي هی جزء

القياس اما متصلة مقدمها عین تالیها لاستلزام وجود

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، مقابله شده، محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 199گ، 23سطر، اندازه: 13/3×22/3 سم [ف: 24-259]

69. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 668

آغاز: کلها و ابا نصر الفارابي ذلك الفيلسوف الذي لم یظفر بمثله في تحقیق المعاني و تشبیه المباني؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: اواخر قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 218گ، 23سطر (6/5×15)، اندازه: 12×24 سم [ف: 2-574]

70. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11665/1

آغاز: ... فلا شیء من المضارع المخاطب و المتكلم بكلمة بیان الكبرى ظ و أما بیان الصغرى فمن وجهین؛ انجام: برابر

از مباحث کلی و جزئی آغاز گردیده؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ مهر: «وقف کتابخانه... مرحوم حاج شیخ محمد حسین آل طاهر خمینی» (مستطیل)، «عبده محمد باقر بن محمد تقی» (بیضوی)؛ کاغذ: سمرقندی، 43گ (1-43)، 25سطر، اندازه: 6×17/5 سم [ف: 29-444]

71. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2997/1

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ با سرلوح، محشی از میر سید شریف؛ کاغذ: سپاهانی ترمه، جلد: تیماج مذهب، 375گ (3پ-377ر)، 15سطر (9×19/5)، اندازه: 15×27 سم [ف: 5-484]

72. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 23607

آغاز: لا یطلع علی مقاصده الا واحد بعد واحد...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 200گ، 27سطر (7×19/5)، اندازه: 13×25 سم [ف: 3-965]

73. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3222

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی از عماد، لطف الله؛ تملک: حسین بن حیدر حسینی کرکی عاملی، محمد علی حسنی حسینی طباطبائی، محمد مهدی خلخالی، میرزا محمد صالح شیرازی؛ جلد: تیماج، 65گ، 21 سطر (1366/5 )، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 11-2183]

74. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3602

تا پایان مبحث تصورات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ تملک: حسن علی بن مصطفی مازندرانی آملی مورخ 1178؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 126گ، 17سطر (5×12)، اندازه: 10×18 سم [ف: 12-2610]

75. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1634

از آغاز است تا «القسم الثاني ان یکون الاوسط جزءا غیر تام»؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، محشی از «م ن، رضا»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 276گ، 18سطر (5×12)، اندازه: 11×18 سم [ف: 8-215]

76. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2712/2

از آغاز است تا پایان تصورات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 50گ (203ر-252ر) [ف: 10-1591]

77. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9381

خط: نستعلیق، کا: دوست محمد بن میر محمد، تا: قرن 11، جا: مدرسه عالیه عبدالله خان بلخ؛ مصحح، محشی؛ مهر: «یا محمد» (مربع)؛ جلد: تیماج، 164گ، 25 سطر، اندازه: 16×24 سم [ف: 24-164]

78. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1186

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: زاهد نامراد، تا: 1001ق؛ مجدول؛ واقف: نائینی؛ 181گ، 27سطر، اندازه: 16×25 سم [ف: 4-386]

79. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1122

خط: شکسته، نستعلیق، کا: یحیی بن علاء الدين، تا: 1003ق؛ تملک: محمد بن عبدالله مازندرانی با مهر: «المتوكل علی الله محمد بن عبدالله»؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 149گ، 25سطر، اندازه: 15/7×24/6 سم [ف: 1-457]

80. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6676/2

تنها مبحث تصورات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 25 رجب 1005ق؛ مصحح، محشی «هادی، جمال الدين محمود»؛ 69گ (138پ-206پ) [ف: 5-485]

81. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2073

آغاز: في تحقیق المعاني و تشیید المباني و ترقی امره الى حیث لقب بالمعلم الثاني

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمود بن اسکندر، تا: 1007ق؛ محشی با نشانه ها محمود، عصام الدين، مبارکشاه، سید شمسیه، و...؛ مهر: «عبده محمود»؛ اهدایی: محمد طاهری؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 214گ، 19سطر (9×14)، اندازه: 15×19/5 سم [ف: 4-1149]

82. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 474/1 کر

آغاز: ... یرفع ستایره و یوضع سرایره... خدمت بها حضرته العلية و سدته السنية... قوله اللهم إنا نحمدك و الحمد من آلائك؛ أقول الحمد هو الوصف بالجمیل علی جهة التعظيم؛ انجام: خلاف المقدر، الثاني لو کان المنطق محتاجاً إليه في اکتساب العلوم النظرية لما حصل الإكتساب بدونه و التالي باطل لأن كثيراً من العلماء و النظار مجردین من هذه الآثار یکتسبون العلوم و المعارف

کا: محمد سلمان بن شیخ شاه لنکرکنانی، تا: 1013ق، جا: شیراز؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی با نشان های «عماد، عبدالرحیم، حاجی، محیی الدين، شر، شرح الاشارات، سید علی مواقف، منه، غرر، رومی و...»؛ جلد: مذهب، 13گ (1ر-13پ)، 17سطر (7/5×14)، اندازه: 12/5×19/5 سم [ف: 40/2-264]

83. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1994

خط: نسخ، کا: امام الدين ولد بهلول، تا: 1013ق؛ محشی؛ جلد: تیماج، 337گ، 19سطر، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: 5-426]

84. قم؛ مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

کا: امام الدين بن بهلول، تا: 1013ق؛ از روی نسخه مؤلف، مصحح، محشی [تراثنا: س 18ش 1 و 2-228]

85. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1542

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1021ق؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج مذهب، 282گ، 21سطر (7×15)، اندازه: 13×21/5 سم [ف: 10-42]

86. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 262/1

بخش تصورات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1043ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 81گ (2پ -82ر)، 21-22سطر (6/5×17)، اندازه: 13×22/5 سم [ف: -196]

87. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 143

خط: نستعلیق، کا: شاه محمد سرکانی، تا: 1046ق، جا: اصفهان؛ مهر: محمد باقر؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 212گ، 23سطر (7×17)، اندازه: 13/5×25/5 سم [ف: -649]

88. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6764

خط: نستعلیق، کا: محمد قاسم بن غلامعلی طبیب رستمداری، تا: رجب 1049ق، مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 185گ، 25سطر، اندازه: 12/5×25 سم [ف: 17-311]

89. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16083

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق کم نقطه، کا: محمد خلیل بن عبداللطیف شرفی صدیقی برغانی، تا: عید قربان 1055ق، جا: بخارا؛ مجدول، محشی، مصحح؛ مهر: «محمود بن حسن» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 211گ، 25سطر، اندازه: 12×21/5 سم [ف: 44-239]

90. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1158

آغاز: بسمله، قال الثاني في اکتساب التصديقات؛ انجام: لانه لا یکون مستعدا لدرك حقایق الاشياء و کل میسر لما خلق.

تذکر: نام کتاب و مؤلف به قرینه آغاز و انجام نسخه ذکر شد. جلد دوم و مبحث تصدیقات است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 4 ذیقعده 1057ق؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی، 200گ، 20سطر (7/5×14)، اندازه: 12×18 سم [ف: 3-876]

91. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1092

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: نظام الدين، تا: ربیع الاول 1061ق؛ محشی از صدرالدین دشتکی و میر سید شریف جرجانی؛ واقف: نادر شاه افشار، 1145؛ جلد: میشن دار چینی، 316گ، 19سطر، اندازه: 12×22 سم [ف: 1-341]

92. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 1253/1

از آغاز تا آخر قسم تصورات؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن علیرضای تبریزی، تا: چهارشنبه 17 شوال 1062ق، جا: قم؛ قطع: خشتی (رشت و همدان: ف: -1486]

93. شیراز؛ خانقاه احمدیه؛ شماره نسخه: 233

کا: اسکندر بن سید علی دبلجانی، تا: 11 ربیع الاول 1064ق [نشریه: 5-217]

94. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 133

آغاز: کالعلق النفيس و اذا قابلته بالعلوم الاخرى احله منها یحل الرئيس ازهاره زهرت اعرافه ظهرت

خط: نستعلیق کم نقطه، بی کا، تا: 1065ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 82گ، 19 سطر، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 1-122]

95. دامغان؛ قمر بنی هاشم؛ شماره نسخه: 135

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالصمد بن ملا کریم ایروانی، تا: 1066ق، جا: اصفهان؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 269گ، 18سطر، اندازه: 12/5×19 سم [ف مخ -167]

96. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2999

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1 محرم 1068ق، تملک: رفیع مولوی خلخالی، در قزوین در 1242؛ جلد: تیماج، 242گ، 19 سطر (9×18)، اندازه: 15×26/5 سم [ف: 5-484]

97. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5153-26/33

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: درویش علی طالقانی، تا: 1068ق؛ جلد: تیماج، 161گ، 25سطر، اندازه: 15×26 سم [ف: 6-3465]

98. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15385

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد شفیع طبسی، تا: یک شنبه دهه اول رجب 1069ق، جا: مشهد رضوی؛ مصحح، مقابله شده؛ واقف: محمد رفیع طبسی، تیر 1366؛ جلد: تیماج مذهب، 168گ، 24 سطر، اندازه: 19/3×24/5 سم [ف: 24-255]

99. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1996

خط: نسخ، کا: جلال الدين محمد بن جلال الدين احمد بن ملا توفیق گیلانی، تا: سلخ ذیقعده 1070ق، جا: اصفهان مدرسه ملا عبدالله؛ محشی؛ جلد: تیماج، 181گ، 23سطر، اندازه: 20×24 سم [ف: 5-427]

100. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 4042

آغاز: فنقول المجهول المطلق محکوم علیه من حيثية بامتناع الحكم لامن تلك الحيثية بل من حيثية اخری فلا تناقض وثالثها ان المحكوم علیه في التالي هو الحكم والمجهول مطلقا ما یتعین به المحكوم علیه؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد مقیم بن محمد طالقانی، تا: 1073ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: گالینگور، 219گ، 22سطر، اندازه: 13×26 سم [ف مخ: 4-1662]

101. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1332

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1073ق؛ جلد: تیماج مذهب، 317 گ،

20سطر (16×6/5)، اندازه: 13/5×25/5 سم [ف: 9-325]

102. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1949

انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: غلام علی پسر بنده علی حصاری، تا: 1078ق؛ مجدول، محشی از میر سید شریف گرگانی؛ تملک: محمد حسین بن محمد رضا خوراسکانی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 276ص، 21سطر، اندازه: 16×24/5 سم [ف: 5-455]

103. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4554

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1084ق؛ مصحح؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 320گ، 15-19 سطر (6/5×14-15)، اندازه: 13×22/4 سم [ف: 19-187]

104. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5477-27/147

آغاز: برابر؛ انجام: لانه اکثر وجوداً من الخواص في العقل فیکون عرفاً والاعرف واجب التقديم في نظر التعليم وفیه ماعرفت ولنقتصر علی هذا التقدير من الكلام في قسم التصورات حامدین

قسم تصورات؛ کا: علی بن رستم هزار جریبی، تا: 1086ق، جا: مشهد رضوی مدرسه یوسف خواجه؛ جلد: تیماج مذهب، 85گ، 23سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 6-3465]

105. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2416

آغاز: الدهر عن طبایع الابية اقباله و صار عود الامل من سحب ایادیه؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد صالح بن محب علی خوش مکانی، تا: 1092ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی با امضای «منه» از خود مؤلف و یا با امضای «مهدی» و «م ن» و یا با استفاده از کتاب های دیگر همچون حاشیه میر سید شریف می باشد؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 278گ، 20سطر (9×17)، اندازه: 15×25/5 سم [ف: 12-207]

106. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 600

خط: نسخ، کا: محمد شفیع بن محمد رضا حسینی دریاباری، تا: 1092ق؛ 230گ، 18سطر، اندازه: 18×24 سم [ف: 1-244]

107. اهواز؛ شوشتری، محمد؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، تا: 1092ق؛ یک برگ افتاده [نشریه: 7-795]

108. اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: 2719

خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: 1092ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: چرمی، 467ص، 23سطر(8×17)، اندازه: 16×25 سم [ف: 1-266]

109. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 417-طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1093ق، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 266گ، 20سطر، اندازه: 12×19 سم [ف:24-278]

110. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 733/1

خط: نستعلیق، کا: غیاث بن محمد بن محمود لاهیجی، تا: 1094ق؛ محشی با نشان «میر سید شریف، حاجی پاشا، ج، ح»؛ جلد: تیماج، 83گ (1پ-83پ)، 24 سطر (6×14/5)، اندازه: 10/5×20 سم [ف: -373]

111. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 37-ب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 27 ربیع الاول 1097ق، جا: اصفهان، نوشته محمد معصوم شریف؛ واقف: مهد علیا، 19 شعبان 1274؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 268گ، 19سطر (9×19)، اندازه: 17/5×29 سم [ف: -451]

112. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 806

خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن محمد بن عبد الفتاح تنکابنی، تا: پنج شنبه 5 ربیع الثاني 1100ق؛ مصحح؛ جلد: چرم، 118گ، 16سطر، اندازه: 12×19 سم [مؤيد: 2-254]

113. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 771/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ 27گ (2-28)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 3-114]

114. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1676

آغاز: برابر؛ انجام: و فیه ما عرفت و لیقتصر علی هذا القدر من الكلام في قسم التصورات حامدین بمفیض الكمالات و الخيرات و الله اعلم قال القسم الثانى اقول القسم الثاني الى المجهولات التصديقية.

از ابتدای کتاب تا پایان مباحث تصورات است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ واقف: سید سعید طباطبائی، 1332؛ 77گ، 17سطر، اندازه: 13×18 سم [ف: 5-92]

115. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3044/1-16/54

آغاز و انجام: برابر

کا: نصرالله بن عبد المؤمن سمرقندی، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 238گ، 21سطر، اندازه: 12×22 سم [ف: 6-3465]

116. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2103

آغاز: بسمله، قال القسم الثاني في اکتساب التصديقات و فیه ابواب الاول في اقسام القضية و اجزائها و احکامها و فیه فصول، انجام: برابر

از قسم دوم تا پایان کتاب است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ یادداشتی از محمد حسینی که در آن آمده: آن را در سنه 1315 قرائت کرده و اغلاطش فراوان است؛ واقف: مهدی دهقان، 1393، 261گ، 21سطر، اندازه: 12/5×22/5 سم [ف: 55-490]

117. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2120/1

آغاز: برابر؛ انجام: اذ لو کان بینا کان قریبا و هذه الملازمة واضحة بذاتها.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ واقف: مهدی دهقان، 1393؛ جلد: میشن مذهب، 13سطر، اندازه: 12/5×19 سم [ف: 5-504]

118. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1924

آغاز: برابر؛ انجام: من اجزائه و قوله و افیا لخارج علی ما هو...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 131گ، 24 سطر

(7/5×17)، اندازه: 13×24/5 سم [ف: 10-595]

119. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 242

آغاز: برابر؛ انجام: اما في الضرب الثاني فالجواز امکان...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: خان بالغ، جلد: تیماج، 159گ، سطر (6×12/5)، اندازه: 13×21/5 سم [ف: 7-212]

120. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10919

آغاز: برابر؛ انجام: و لتنقل الى العلوم الحكمية بعده انشاء الله تعالی.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ واقف: محمد ایرانی مجرد؛ جلد: مقوا، 523گ، 17سطر، اندازه: 9/5×12/5 سم [ف: 11-491]

121. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 31793

آغاز: القضية المعتبره في... لم یعتبر في العلوم کك القضية الشخصية؛ انجام: برابر

شامل قسم تصورات و تصدیقات است؛ خط: نستعلیق، کا: سعید(؟) بن شیخ دین محمد بن شیخ وجیه الدين، تا: اوایل قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1383؛ جلد: تیماج مذهب، 200گ، 19سطر، اندازه: 14×21 سم [اهدائی رهبر: 5-391]

122. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 34708

انجام: الفصل الثالث في الخصوص و الاهمال اقول... (بعد از 2 برگ) هذا خلف قلت انما یکون خلفاً

موجودی آن تا فصل سوم (الخصوص و التصورات) از قسم تصدیقات است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ جلد: میشن مذهب، 18 و 19 سطر، اندازه: 14×21 سم [اهدائی رهبر: 5-391]

123. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38458

آغاز: برابر؛ انجام: فیه ما عرفت و لنقتصر علی هذا القدر من الكلام في قسم التصورات حامدن لمفیض الكمالات و الخيرات و صلی الله علی... الراشدين من بینهما

شامل قسم اول (تصورات) است؛ خط: نستعلیق، کا: محمدرضا بن محمد بن عبدالفتاح تنکابنی، تا: ربیع الثاني 1100ق، اهدایی: رهبری، مهر 1386، جلد: تیماج، 111گ، 16 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [اهدائی رهبر: 5-389]

124. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17957

آغاز: برابر؛ انجام: لا یمتنع طلبه و هو لا ینافی في القضية الثانية

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی، مقابله شده، دارای بلاغ؛ تملک: سید مهدی سید شرف حسینی در جمادی الاول 1166؛ 50گ، 24 سطر، اندازه: 14×26 سم [ف: 24-257]

125. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27879

آغاز: آغاز موجود پس از 7 سطر: لاستلزامه اجتماع النقيضين أما اذا کان الأصل جزئياً فقط؛ انجام: برابر

قسم تصورات و تصدیقات است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ محشی با رمز «صح»؛ اهدایی: رهبری، دی 1380؛ جلد: مقوا، 203گ، 17سطر، اندازه: 14×24 سم [اهدائی رهبر: 5-392]

126. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 36508

آغاز: برابر؛ انجام: فیه ما عرفت و لنقتصر علی هذا القدر من الكلام في قسم التصورات حامدن لمفیض الكمالات و الخيرات و صلی (الله) علی... الراشدين من بینهما

قسم تصورات است؛ خط: نسخ، کا: احمد بن جعفر بن حسین بن حسن طالقانی، تا: 1101ق، جا: اصفهان (مدرسه باقریه)؛ افتادگی: آغاز؛ محشی از شریف جرجانی بر «لوامع»؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج، 77گ، 20-24سطر، اندازه: 19×24/5 سم [اهدائی رهبر: 5-390]

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 366

همان نسخه بالا[مؤيد: 1-307]

127. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1241

خط: نسخ، کا: محمد طاهر بن عبدالجبار کازرونی، تا: 1104ق؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 241گ، 23سطر (8×16)، اندازه: 14×24 سم [ف: 7-2779]

128. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 803

بخش تصدیقات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه 13 صفر 1107ق؛ اندازه: 14×25/5 سم [نسخه پژوهی: 2-214]

129. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2814/1

آغاز: بسمله، قال الثالث مفهوم الحيوان مثلا غیر کونه کلیا اقول من العلوم ان اللحيوان مثلا من حیث هو في نفسه معنی سوآء کان موجوداً في الاعيان او متصوراً في الاذهان لیس کل و لاجزئی؛ انجام: وجوداً الا في العقل و کانا اشرنا الى تفصیل ذلك في رساله تحقیق الكليات فلفظمها من ارادة في سلك المطالعه هذا هو الكلام في الكلى الطبيعي تم...

خط: نسخ، کا: رجب علی اصفهانی، تا: 1118ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 17ص (1-17)، 12سطر، اندازه: 10×18 سم [ف: 10-109]

130. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4019/1

آغاز: برابر؛ انجام: لجواز ارتفاع نقیض اللازم و عین الملزوم فبینهما منع الجمع قال خاتمة أقول...

خط: نسخ، کا: نوروز علی بن محمد صالح پا بازی براقی، تا: 17 ذیحجه 1129ق؛ مصحح؛ 74گ، 24سطر، اندازه: 12×24 سم [محدث ارموی مخ: 3-1189]

131. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1258

انجام: بواسطه عموم اعتراف الناس.

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: 16 شعبان 1132ق؛ افتادگی: انجام (در بخش دوم افتاده)؛ مقابله شده، محشی؛ مهر: شیخ عبدالله بن محمد علی بن شیخ محمد آل عبد الجبار «عبدالله بن محمد علی بن عبدالجبار» (چهار گوش)، اسماعیل بن حسن بن محمد علی بن عبدالجبار 1284 «لا اله الا الله الملك الحق المبين محمد»

(بیضوی)؛ تملک: محمد بن حسین بن احمد بن علی بن عبدالجبار جمادی الاول 1177ق «الواثق بالله الغفار محمد بن حسین...» (هشت گوش)؛ جلد: تیماج، 320گ، 18سطر (6/5-8×13)، اندازه: 14×20 سم [ف: 3-284]

132. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6186-31/66

آغاز: برابر؛ انجام: في نظر التعليم وفیه ماعرفت ولنقتصر علی هذا القدر من الكلام في قسم التصورات حامدین لمفیض الكمالات والخیرات

خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1125ق؛ مصحح؛ تملک: محمد اسحاق به تاریخ 1153، محمد امین بن محمد باقر حسنی در 1125؛ 104گ، 18سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 6-3465]

133. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10273

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالرحیم، تا: 1151ق؛ سرلوح مذهب مرصع، مجدول، مصحح، محشی از میر سید شریف؛ جلد: تیماج، 170گ، 23سطر، اندازه: 16×27/5 سم [ف: 32-294]

134. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1554

آغاز: انوار قرایحهم الوقادة و استنار علی صفحات الايام... قال اللهم انا نحمدك و الحمد من آلائك اقول الحمد هو الوصف بالجمیل؛ انجام: او احدهما و اما الرسم التام و الناقص.

برگ اول از دیباچه نسخه موجود کسر است و تا اواخر قضایا را دارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، مقابله شده؛ جلد: تیماج عنابی، 20سطر (5/5×14)، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف:4-2108]

135. کرمانشاه؛ مدرسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 31

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 177گ، 24سطر، اندازه: 14/5×25 سم [ف: -31]

136. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2821-15/61

آغاز: آثار خواطرهم البعادة یحکمون بوجوب معرفه ومفرطون في اطرائه ومدحته حتی ان الشيخ اباعلی ابن سینا لما حاول التنبيه علی جلالة قواعده وفضلها قال المنطق نعم العون علی ادراك العلوم کلها؛ انجام: المغالطة قیاس فاسد اما من جهة الصورة او من جهة المادة... والسور کاخذ السور بحسب الاجزاء مکان السور بحسب الجزئيات واخذ الكلى المجموعي مکان الكل

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی با امضاء «مدظله»؛ جلد: تیماج، 332گ، 19 سطر، اندازه: 13×22 سم [ف: 6-3466]

137. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3511

آغاز: برابر؛ انجام: لجواز ارتفاع نقیض اللازم و عین الملزوم فبینهما منع الجمع قال خاتمة أقول...

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی، جلد: تیماج، 25گ، اندازه: 15×24 سم [محدث ارموی مخ: 3-1188]

138. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3705-19/35

آغاز: فاسدان اما التقسيم فلان مورد القسمة علم... قال بل البعض من کل منهما نظری یمکن تحصیله من البعض الاخر الضروري... اقول لما ابطل ان کل واحد من التصورات؛ انجام: قال واما الشكل الثاني اقول الشكل الثاني ومحصله حمل محمول واحد علی شیئین... وهو ممنوع ولیس سلمنا ذلك لکن انتظام القياس

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ 167گ، 21سطر، اندازه: 16×25 سم [ف: 6-3466]

139. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19830

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی؛ تملک: مصطفی صفائی خوانساری در 1385ق؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: مقوا، 286گ، 18سطر، اندازه: 16×22 سم [اهدائی رهبر: 5-390]

140. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1187

آغاز: برابر؛ انجام: حامدین لفیض الكمالات و الخيرات

تنها مبحث تصورات؛ خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا: 1222ق؛ افتادگی: انجام؛ واقف: نائینی؛ 111گ، 15سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 4-386]

141. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1188

آغاز: برابر؛ انجام: في قسم التصورات حامدین بمقتضی الكمالات

تا اول مبحث تصدیقات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1222ق؛ واقف: نائینی؛ 108گ، 17 سطر، اندازه: 13×22 سم [ف: 4-386]

142. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1783-10/93

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ابو القاسم بن محمد حسین تبریزی، تا: 1223ق؛ مصحح، محشیبا نشان «منه»؛ جلد: تیماج مذهب، 272گ، 16سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 6-3465]

143. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 238

آغاز: بسمله قال القسم الثاني في اکتساب التصديقات و فیه ابواب الاول...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1227ق؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج، 153گ، 24سطر (8×17)، اندازه: 17×25 سم [ف: 1-207]

144. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 808

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالله بن نجف قلی قزوینی، تا: 15 شوال 1236ق؛ محشی؛ مهر: «عبده احمد الحسيني» (بیضی)؛ جلد: تیماج، 416ص، 23 سطر، اندازه: 15×26 سم [ف: 40/3-184]

145. اصفهان؛ مكتبة الزهراء؛ شماره نسخه: 34

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 20 جمادی الثاني 1239ق؛ 88گ، 21سطر، اندازه: 15×26 سم [ف: -36]

146. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 864

آغاز: برابر؛ انجام: و لنقتصر علی هذا القدر من اکلام في قسم التصورات حامدین لفیض الكمالات و الخيرات

قسمت تصورات؛ خط: نسخ، کا: قربان علی، تا: 1248ق؛ مصحح؛ 167گ، 15سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 2-126]

147. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4838

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته خوش، بی کا، تا: 1262ق؛ مصحح، محشی از شارح با نشان «منه، رحمه الله»؛ جلد: تیماج مذهب، 365گ، 15سطر (6×15)، اندازه: 13×21/5 سم [رایانه]

148. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8646

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: دوشنبه 3 رجب 1267ق؛ نسخه را علی اکبر در قزوین استکتاب و تصحیح کرده؛ مهر: کتابخانه محمد امین خوئی نجفی؛ جلد: تیماج، 188گ، 25سطر، اندازه: 21×34 سم [ف: 22-206]

149. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 237

آغاز: بسمله، القسم الثاني في اکتساب التصديقات ای المجهولات التصديقية و فیه ابواب اولها في القضايا و ثانیها في القياس و ثالثها في الاقيسة الشرطية الاقترانية؛ انجام: برابر

جلد دوم؛ خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن ملا لطفعلی طالقانی، تا: 1269ق؛ جلد: تیماج، 165گ، 18سطر، اندازه: 12×21 سم [ف: -137]

150. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13908

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، کا: عبدالحسین بن علی اصغر حسینی مرعشی، تا: 14 جمادی الثاني 1287ق؛ مصحح، محشی با نشان «منه»؛ جلد: تیماج مذهب، 238 ص، 23سطر (7×14/5)، اندازه: 16×22 سم [ف: 35-301]

151. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 298

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1298ق؛ محشی با نشان «سید، ح، صحاح، ح، سید شریف، منه، منهاج»؛ تملک: سید عمر بن عثمان نقیب در ارز روم؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی، 104گ، 15سطر (9/5×13)، اندازه: 14×18/5 سم [ف: -649]

152. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1250

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 247گ، 21 سطر، اندازه: 12×25سم [ف: 1-225]

153. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2786/13

آغاز: ... لکون المنطق احسن العلوم شانا فهو انه؛ انجام: عن ضعف و تکلف...

بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: میشن، 297ص (200-496)، اندازه: 12×20 سم [ف: 10-35]

154. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 466/1

آغاز: في سائر العلوم إلا أن الاحاطة بجمیع الطرق... قال الفصل الثاني في موضوع المنطق آه. اقول...

از اوایل تا فصل هشتم در توابع قیاس؛ خط: شکسته نستعلیق، کان آقا میر محمد حسین خاتون آبادی، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج، 36 سطر به طور چلیپا (6×15)، اندازه: 12×22 سم [ف: 2-570]

155. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 595

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ تاریخ 1238ق روی برگ اول نقش بسته؛ جلد: تیماج، 145گ، 14 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: -137]

156. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 236

آغاز: برابر؛ انجام: و فیه ما عرفت و لنقصر علی هذا القدر من الكلام في قسم التصورات حامدین لمفیض الكمالات و الخيرات قد تم.

خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد حسین طالقانی، بی تا؛ مصحح، محشی؛ 145گ، 18 سطر، اندازه: 12×21 سم [ف: -137]

157. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 390

آغاز: برابر، انجام: فیکون المحمول منافياً للموضوع فنوخذ بدل الموضوع لاحقة و هو الوصف و بدل المحمول ملحوقظ و هو الذات.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ این نسخه قدیمی است ولی بسیاری از برگ های آن افتاده که بعدها دیگران نوشته و به آن ملحق کرده اند، محشی؛ جلد: تیماج، 363گ، اندازه: 16×23 سم [ف: 2-379]

158. اصفهان؛ مكتبة الزهراء؛ شماره نسخه: 125

انجام: هو الايجاب الكلى لاشتماله علی الشرفين الإيجاب الذي هو اشرف من السلبفإن الوجود...

این قسمت تصدیقات؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ 125گ، 15سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: -82]

159. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 436

آغاز: برابر؛ انجام: مشتبهات بالقضایا الواجبة القبول و القياس المشاغبي ما مقدماته مشتبهات بالمشهودات و صاحب السوفسطائي.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ این نسخه قدیمی است؛ مجدول، محشی؛ جلد: چرمی، 180ص، 20سطر (12×19/5)، اندازه: 16/5×24 سم [ف: 2-30]

160. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 30-ش/496

انجام: و الحمدلله علی التام و للرسول افضل السلام - قد تم بعون الله تعالی و حسن توفیقه.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ محشی؛ جلد: تیماج، 113ص، 19سطر، اندازه: 11/5×20 سم [ف: 2-92]

161. کرمانشاه؛ نجومی؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ نسخه قدیمی؛ محشی [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1-248]

162. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 396

چند برگ از اثنای کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی؛ 5گ، 35سطر، اندازه: 11×20 سم [ف: 1-366]

163. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1150

آغاز: برابر

انجام: وفی الدوام واللادوام باعتبار آخر وتلك الكيفية الثابتة في نفس الامر تسمی مادة القضية و عنصرها و اللفظ

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 238گ، 25 سطر، اندازه: 13/5×21 سم [ف مخ: 4-1662]

164. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3742

آغاز: برابر؛ انجام: واما الرسم التام والناقص فلجواز ان یذکر فیهما خواص متعدده او احدیها والعام في الحد والرسم یجب تقدیمه لانه اکثر وجود امن الخاص في العقل فیکون اعرف والاعرف واجب التقديم في نظر التعليم وفیه ما عرفت ولنقتصر علی هذا القدر من الكلام في قسم التصورات

تصورات؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ تملک به تاریخ 1259ق؛ جلد: مقوا، 75گ، اندازه: 13×24 سم [ف مخ: 4-1662]

165. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2172

آغاز: الى قیاس المنتظم من الشكل الاول فانه یقال في العكس مثلا متی صدقت القرينة صدقت صغراها مع عکس الكبرى؛

انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 273گ، 17سطر (7×12)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 4-1190]

166. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2468-13/148

آغاز: برابر

انجام: فان کان جوهرا یکون الجوهر جنسالها و ان کان عرضا کان احد التسعة جنساً لها او احدا الثلاثة علی اختلاف المذهبين فلا یکون ترکها

از آغاز تا الفصل رابع في مباحث الفصل؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 49گ، 14-18سطر، اندازه: 15×19 سم [ف: 6-3465]

167. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 473/4

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 19-21 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 1-400]

168. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7662/1-39/42

آغاز: برابر

انجام: قال ولیس الكل فمن کل منهما ضرورياً... اقول ولیس کل واحد من کل واحد من التصور والتصدیق... حقيقة الملك والروح والتصدیق مجدوث العالم لا یقال التقسيم والتعریف

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ جلد: گالینگور، 6گ، 21سطر، اندازه: 16×26 سم [ف: 6-3466]

169. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8432-57/102

آغاز: برابر

از اول تا «قال النظر الثالث فیما یترکب من ما نعتی الجمع او ما نعتی الخلو، اقول وان کانت...»؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ 150گ، 18-24سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 6-3466]

170. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 118/2

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 17سطر، اندازه: 7×14 سم [ف: 2-60]

171. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 140

آغاز: برابر

در منطق و حکمت؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی؛ 76گ، 20سطر، اندازه: 9×13 سم [ف: 2-74]

172. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 141

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ 82گ، 22سطر، اندازه: 8×20/5 سم [ف: 2-74]

173. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8900

خط: نستعلیق، بی کا، تا: نزدیک عصر مؤلف؛ مصحح، محشی؛ با تملکی بدون نام به تاریخ چهارشنبه 15 صفر 1297؛ جلد: تیماج، 181گ، اندازه: 16×25 سم [ف: 23-84]

174. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1189

آغاز: القضيه و هو ملتف في طرفی الشرطيه؛ انجام: ان یکون ضروریا

از اوایل مبحث تصدیقات تا اواخر مبحث جهات است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: نائینی؛ 46گ، 21سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 4-387]

175. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4320/1

آغاز: برابر

انجام: بانها فهم المعنى من اللفظ عنه اطلاقه بالنسبه الى من هو عالم بالوضع و احترز بالقید الاخير عن الدلاله الطبيعيه و فهم المعنى في دلاله...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 24گ (2پ-25پ)، 18سطر (6/5×13)، اندازه: 12/5×19/5 سم [ف: 18-283]

176. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3068

آغاز: ... کتاب الشفا الذي لا یطلع علی مقاصده الا واحد بعد واحد من الاذكياء... و سمیتها لوامع الاسرار في شرح مطالع الانوار؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبد العزيز بهلول، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی با امضای ع، 5، ه-؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 165گ، 25سطر (9×16/5)، اندازه: 15/5×24/5سم [ف: 14-192]

177. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3950

آغاز: برابر؛ انجام: واجب التقديم في نظر التعليم...

خط: نسخ زیبا و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 74گ، 24سطر (7/5×15/5)، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 17-231]

لوامع الاشراق - لوامع الاشراق في مکارم الاخلاق

لوامع الاشراق في علم الحساب و السياق / حساب /

فارسی

lavāmeʻ-ol ešrāq fï ‘elm-el hesāb va-s sīyāq

خوئی، محمد امین بن محمد کاظم، ق13 قمری

xūll, mohammad amīn ebn-e mohammad kāzem(- 19c)

تاریخ تأليف: 1261ق

رساله ای مفصل در علم حساب و شناختن سیاق و دانستن چگونگی دفترداری، که به درخواست جمعی از مخادم و مشتمل است بر دو «لمعه» و یک «قطعه» دارای چند «اشراق» و «نور» و «شعله» و «ضیاء».

آغاز: نحمدك یا من لا تعد نعماؤه ولا تحصی آلاؤه... ذره بیمقدار و بنده خاکسار... معروض رای أولو الالباب و الابصار می دارد

[فهرستواره منزوی 2729/4]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3153

آغاز: برابر؛ انجام: اکنون مصطلح و متعارف است و تصرفات را مدخلیت تمام در این معانی باشد

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح، گویا نسخه ناتمام باشد؛ جلد: مقوایی، 164گ، 10سطر، اندازه: 14/5×22 سم [ف: 8-385]

لوامع الاشراق في مکارم الاخلاق = اخلاق جلالی / اخلاق / فارسی

lavāmeʻ-ol ešrāq fī makārem-el axlāq = axlāq-e jalālī

دوانی، محمد بن اسعد، 830 - 908؟ قمری

davvānī, mohammad ebn-e as‘ad (1427 - 1503)

وابسته به: اخلاق ناصری نصیر الدين طوسی، محمد بن محمد (672-597ق)

به جهت: بهادر خان سلطان اوزون حسن بیک آق قونیلو (882ق) و فرزندش سلطان جلیل (883ق)

تاریخ تأليف: 872ق (=«مطلع بضع سنین»)

این کتاب که به نام «اخلاق جلالی» معروف است جامع دوره حکمت عملی (تهذیب اخلاق. تدبیر منزل. تدبیر مدن و رسوم پادشاهی) است. مؤلف آورده است که مطالب این کتاب را از اخلاق ناصری گرفته و به خامه نغز به شرح و بسط پرداخته و به آیات قرآنی و احادیث نبوی تمسک جسته و به گفتار حکماء و اشعار بلغاء استشهاد و تمثل نموده است. کتاب مرتب است بر «مقدمه» (در مقام و منزلت انسان و اهمیت حکمت عملی) و سه «لامع» و هر لامعی مشتمل بر چند «لمعه» و «خاتمه» در نصائح افلاطون و ارسطو و غیرهما.

آغاز: بسمله. افتتاح کلام بنام واجب الاعظام سلطانی را سزاورا که بامر نافذ ازلی جنود مجنده اعیان ممکنات را از سر حد عدم بدار الملك وجود متوجه ساخت

انجام: جهانداری و انظار نیرین سپهر کامکاری به قضاء رای مطالب برساناد کما مکنا عبادك في ظلال الرأفة مکنا علی سریر الخلافة و کما افاض علی نبی نوع الانسان بحال العدل و الاحسان مأيد مما بمزید التأييد و الامتنان

چاپ: مشار فارسی، ج1، ص193؛ متن فارسی آن در ایران و هند و لندن چاپ سنگی شده و در سال 1839م. در لندن به انگلیسی به اهتمام مستر طامسن منتشر شده؛ کلکته 1810 میلادی؛ چاپخانه منشی نولکشور سال 1283ق؛ لکهنو، سنگی، جمادی الثاني 1329ق./1911م، وزیری، 2+350+2 ص؛ 1283ق، 348ص؛ لاهور، 1923م، وزیری کوچک، 320ص؛ هند، لکنو، منشی نول کشور، 1318ق، به اهتمام: منشی پراگ نراین صاحب مالک مطبعه نول کشور؛ هند، بمبئی، مظفری

[دنا 1093/8-1097 (119 نسخه)؛ الذريعة 359/18 و 273/1؛ نسخه های منزوی 1672/2؛ فهرستواره منزوی 583/6-585 که از چند ترجمه اردوئی آن یاد کرده]

شرح و حواشی:

1- اخلاق جلالی (منتخب)؛ گلپایگانی، محمد تقی (-1292)

2- سواطع الآفاق في شرح لوامع الاشراق، محمد یوسف علی

3- لوامع الاشراق في مکارم الاخلاق (منتخب) = گزیده اخلاق جلالی (2 عنوان)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1053/1

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1019ق، کاغذ: کشمیری، جلد: مقوا، قطع: خشتی [ف: 3-296]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 41-فیروز

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 412ص، 15سطر، اندازه: 9×18 سم [ف: 21-168]

3. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1017

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ قطع: بغلی [نشریه: 7-216]

4. شیراز؛ امام عصر؛ شماره نسخه: 59

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ 59گ (1-59)، اندازه: 9/5×17 سم [ف: 1-83]

5. همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 275

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 92گ، 10سطر، اندازه: 17/5×سم [ف: -145]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 873

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: مظفر بن منصور بن مظفر حسنی حسینی، تا: قرن 10؛ مصحح، محشی؛ تملک: محمد باقر بن محمد تقی ابن محمد باقر بن محمد تقی اصفهانی نجفی به تاریخ 1331، محمد شفیع رضوی؛ جلد: تیماج، 176گ، 15سطر، اندازه: 13×18 سم [ف: 3-62]

7. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 281

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 و 10؛ افتادگی: انجام؛ تملک: محمد اسماعیل؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 211گ، 15سطر (5/5×12)، اندازه: 10×19 سم [ف: -119]

8. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 625

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول، با پیشانی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: میشن، 116گ، 21سطر، اندازه: 11×18/9 سم [ف: 4-710]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2694-ف

نسخه اصل: دار الكتب المصرية ش 10 اخلاق فارسی طلعت؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 900ق؛ با سرلوح زرین، مذهب؛ 97گ، 16سطر (14×23) [فیلمها ف: 1-177]

10. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8560

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 156گ، 15 سطر (6×12)، اندازه: 12×18 سم [ف: 161-17]

11. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 519/3

خط: نستعلیق، کا: احمد بن محمد بن الياس رومی لاذقی، تا: چهارشنبه 10 ربیع الاول 910ق، جا: بیدر مدرسه خواجه جهان؛ کاغذ سمرقندی؛ جلد: مشمع، 23 سطر (7×14/5)، اندازه: 11×20 سم [ف: 1-343]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 519/2

همان نسخه بالا [نشریه: 5-77]

12. مشهد؛ ادبیات، شماره نسخه: 181/3 فرخ

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 8 ربیع الاول 922ق؛ دارای سه سرلوح؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج، 81گ (135-215)، 19سطر (9/5×18)، قطع: مصری [ف: -173]

13. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7213

خط: نسخ، کا: محمد بن محمد شاه بن حافظ بدرالدین قائنی، تا: 25 ذیقعده 929ق؛ مجدول، مصحح؛ مهر: محمد بن محمد حسین رضوی (مربع)، عبدالله طبرسی بتاریخ پنجم ذیحجه 1281 (بیضوی)، میرزا محمد علی خان قوام الدوله فرزند میرزا عباس خان قوام الدوله تفرشی به تاریخ 1289 (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 170گ، 15 سطر، اندازه: 15/5×23 سم [ف: 19-21]

14. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1268

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الثاني 148ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 115گ، 15سطر (6×14)، اندازه: 12×22 سم [ف: 5-485]

15. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 993/2-ف

نسخه اصل: بادلیان ش 251 فرازر (1457)؛ کا: پیر محمد بن مولانا محمد، تا: 5 محرم 949ق [فیلمها ف: 1-552]

16. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2417

آغاز: در ضیافتی حاضر شود

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 951ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، 90گ، 15 سطر (6×12/5)، اندازه: 10/5×18/5 سم [ف: 4-1287]

17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3444

خط: نستعلیق، کا: محمد بن فضل الله رستمان، تا: شعبان 958ق؛ مجدول؛ تملک: عبدالله بن محمد خلیل حسینی بتاریخ 1289، محمود بن عبدالحسین طبیب قزوینی به تاریخ ربیع الثاني 1313 می نویسد که کتاب منتقل شده به وی در مکتب مخدره فاطمه سلطان دختر سید عبدالحسین نایب الصدر در قزوین؛ جلد: تیماج، 135گ، 15سطر، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 9-232]

18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7776

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 2 رمضان 969ق؛ تملک: آقا علی اکبر به تاریخ 1245؛ جلد: تیماج، 148گ، 17سطر، اندازه: 11×19 سم [ف: 20-140]

19. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3441

آغاز: برابر؛ انجام: یا ناظرا فیه سل بالله مرحمته ** علی المصنف و استغفر لصاحبه/ او اطلب لنفسك من خیر یزید بها ** من بعد ذلك غفراناً لکاتبه

خط: نستعلیق، کا: سلام الله بن جمال الدين، تا: شوال 970ق؛ محشی، مصحح، با علامت بلاغ؛ مهر: «عبده الراجي محمد جواد الموسوي» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 117گ، 15سطر، اندازه: 12×18 سم [ف مخ: 4-1663]

20. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5964

خط: نستعلیق خوش، کا: اصفهانی، بابا شاه، تا: 27 رمضان 980ق؛ با سرلوح زرین، مجدول؛ کاغذ: خانبالغ، جلد: مذهب، 28گ، 12سطر، اندازه: 16×25 سم [ف: 4-710]

21. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 38- فیروز

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 985ق؛ دارای دو سر لوح، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 372ص، 14سطر، اندازه: 10×18 سم [ف: 21-168]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2246

آغاز: برابر؛ انجام: مطلب برساد.

خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ جلد: میشن، 429ص، 12سطر، اندازه: 10×17/5 سم [ف: 6-201]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4742

آغاز: بحکم قال یا آدم انئهم باسمائهم منصب افاده منهیان ملاء اعلی را سزد و شاید، درود بر کاملی که بحسب نشأة قدس فاتحه کتاب ابداع و اختراع انسی دیباچه مجموع مکارم اخلاق؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ابراهیم ولد محمد مراد کاتب، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 183گ، 15سطر (7×14/5)، اندازه: 13/5×23 سم [ف: 13-121]

24. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1090

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ تملک: رضا قلی هدایت در تبریز به سال 1282؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 145گ، 14سطر (8×13)، اندازه: 12/5×18/5 سم [ف: 485-5]

25. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 22739

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام کاغذ اصفهانی؛ جلد: تیماج، 102گ، 21 سطر (7×11/5)، اندازه: 10/5×16سم [ف: 3-871]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11343/1

عکسی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ متن [مختصر ف: -699]

27. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3379

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ مجدول، به دستور عباسقلی خان در 25 رجب 1224 هفت صفحه آخر کتاب که ناقص بوده است نوشته شده؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب ، 129گ، 20سطر (6×15/5)، اندازه: 9×19/5 سم [ف: 11-2377]

28. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14799

آغاز: برابر؛ انجام: في ظلال الرأفة فمکنهما علی سریر الخلافة و کما افاضا علی...

خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: احتمالاً قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 143گ، 17سطر، اندازه: 10/6×17/7 سم [ف: 41-220]

29. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1556

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام 110گ، اندازه: 10×19/5 سم [نسخه پژوهی: 2-214]

30. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 498/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ اندازه: 15×24 سم [نسخه پژوهی: 3-100]

31. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه: 14/1

آغاز: ... دو نیز قدسی بنیان منظر؛ انجام: به حق عین الاعيان محمد و آله و اخواته ذی العيان قد تم یوم السبت من شهر

کا: محمد رضا بن علی رضا اردبیلی، تا: محتملاً قرن 11؛ افتادگی: آغاز کاغذ: دولت آبادی و اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 29گ (1-29)، 16 سطر، اندازه: 9/5×19 سم [ف: -37]

32. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2932

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 142گ، 15سطر، اندازه: 14×23/6 سم [ف: 4-710]

33. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2104

آغاز: برابر؛ انجام: خاتمة راقم این نقش براعت شعار و ناظم این عقد نفاست آثار فقیر جانی محمد بن اسعد دوانی بیما من دولت خاقانی ومآثر تربیت سلطانی خود را ذره وار در معرض...

از ابتدا تا خاتمه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مذهب، 82گ، 17 و 18سطر، اندازه: 16×21 سم [ف مخ: 4-1664]

34. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4374

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 183گ، 13سطر (5×11)، اندازه: 10×17 سم [ف: 13-3340]

35. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6742

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، مصحح به خط قربانعلی کابلی، دارای قصیده ای در تقریظ کتاب؛ تملک: تردی محمد به تایخ 1038 در لاهور، علی اکبر بن محمد زمان بیک سنندجی به تاریخ 1252 در اصفهان؛ جلد: مقوایی، 79گ، 19سطر، اندازه: 17×24 سم [ف: 17-292]

36. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2464/33

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 210ص (836-1045 حاشیه یکم)، سطور چلیپا (17/5×33)، اندازه: 18/5×34 سم [ف: 9-1206]

37. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6052

آغاز: برابر؛ انجام: من ذوی العيان.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 28 جمادی الثاني 1003ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: نائینی؛ از تا ص 224 نوشته شده [ف: 6-4526-452]

38. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 583

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1003ق؛ دارای سرلوح، مجدول؛ 92گ، 23سطر، اندازه: 13/5×23 سم [ف: 2-343]

39. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7265/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1005ق، جا: بغداد؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، 12سطر (8×13)، اندازه: 16×22 سم [ف: 501-16]

40. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15904

آغاز: برابر؛ انجام: و الحمدلله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا.

خط: نسخ، کا: اصیل الدين، تا: 1008ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

41. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3924/1

خط: نستعلیق، کا: علی رضا بن افضل گیلانی، تا: 1008ق؛ تملک: فرهاد میرزا مورخ 260؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 225ص (2-226)، 18سطر، اندازه: 11×21/5 سم [ف: 10-1993]

42. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 992

آغاز: برابر؛ انجام: بحق عین الاعيان محمد و آله و اخواته من قوی الحيان.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 3 ذیحجه 1009ق؛ جلد: تیماج، 173گ، 15سطر (7×15)، اندازه: 14/5×24 سم [ف: 2-549]

43. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13169

آغاز: برابر؛ انجام: بقصاری مطالب برسائل... شیخ علی منجم گیلانی غفر ذنوبه.

خط: نستعلیق، کا: علی منجم گیلانی، تا: 1011ق؛ جلد: تیماج [الفبائي: -486]

44. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 10562

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: احمد رشتی پسیخانی، تا: چهارشنبه 17 ذیقعده 1011ق، جلد: تیماج [الفبائي: -486]

45. مشهد؛ صحت، رضا (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره/2

بی کا، تا روز چهارشنبه 17 ذیقعده 1011ق [نشریه: 7-560]

46. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1295

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1012ق؛ افتادگی: آغاز؛ اندازه: 10×22/5 سم [نسخه پژوهی: 2-214]

47. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 5-ل/525/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق درشت خط، کا: کرمعلی ابن محبعلی میمندی، تا: 20 جمادی الثاني 1013ق؛ محشی؛ در مقدمه این کتاب دیباچه ای است در 10 برگ که ناصر منصوری پسر تاج الدين برای «شهریارزاده خواجه محمد تقی ابن مرحوم خواجه نظام الدين میمندی» نوشته و دلالت دارد که شبی خوابی دیده است که شیخ سعدی و خواجه حافظ شیرازی در حرم شاه چراغ نظامی گنجوی را شیعه معرفی کرده اند؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 184گ، 15سطر (7/5×15)، اندازه: 15×23/5 سم [ف: 2-117]

48. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 274/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 5 جمادی الاول 1014ق؛ کاغذ: هندی [نشریه: 2-101]

49. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 1102/2الف

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1016ق، جلد: چرمی، 20 سطر (6/5×17)، اندازه: 13×26 سم [رشت و همدان: ف: -1234]

50. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1395

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 17 محرم 1025ق؛ جلد: تیماج، 134گ، 14سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 4-231]

51. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 549

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق بسیار خوش، بی کا، تا: 27 رجب 1026ق، جا: خاندیش؛ مجدول؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مذهب، 167گ، 15سطر (6×13)، اندازه: 12×22 سم [ف: 2-40]

52. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1287

خط نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 1030ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 202گ، 14سطر (5/5×12)، اندازه: 11×21/5 سم [ف: 485-5]

53. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3566

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عنایت الله، تا: جمادی الثاني 1034ق؛ مجدول، مذهب، با سرلوح، تملک: شاهزاده فرهاد میرزا در 1304؛ واقف: حاج قائم مقام؛ 98گ، 23سطر، اندازه: 13×26 سم [ف: 6-463]

54. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 812

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، کا: ابن محمد شفیع دانشمند خان محمد نصیر یزدی، تا: 1043ق؛ مهر: «عبده محمد اسماعیل»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 114گ، 18سطر، اندازه: 11×22 سم [ف: 2-690]

55. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4218/10

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد نظام بن علیخان ساوه، تا: شنبه 12 ربیع الثاني 1046ق؛ در هامش نسخه و به طور چلیپا نوشته شده؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 285ص (1-285)، اندازه: 18/5×29/5 سم [ف: 11-237]

56. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 453

خط: نستعلیق، کا: محمد شفیع بن امین الدين محمد حسینی نطنزی، تا: در 12 شعبان 1046ق؛ تملک: محمد جواد واعظ عراقی در ربیع الاول 1346؛ با یادداشت عبدالرزاق و یادداشت رباعی از محمد شفیع حسینی (نویسنده نسخه که گویا شاعر هم بوده)؛ مهر: محمد جواد بن جلال الدين؛ جلد: تیماج، 125گ، 17سطر (7×13)، اندازه: 12×19 سم [سنا: ف: 1-264]

57. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2973

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1046ق؛ مجدول؛ جلد: میشن، 126گ، 15سطر، اندازه: 16/3×25/4 سم [ف: 4-710]

58. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6889/2

خط: نستعلیق، کا: فصیح الدين محمد زینل کوکدی جربادقانی (گلپایگانی)، تا: شنبه 16 جمادی الثاني 1050ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 27سطر (7×18)، اندازه: 13×25 سم [ف: 16-390]

59. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24758

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 17 ربیع الاول 1052ق؛ دارای کتیبه و سرلوح مذهب، مجدول؛ اهدایی: رهبری، اسفند 1376، جلد: تیماج مذهب، 121گ، 17سطر، اندازه: 12×18/5 سم [اهدائی رهبر: 6-116]

60. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4493/48

قسمتی از فاتحه و خاتمه کتاب؛ کا: محمد جعفر شیرازی، تا: 1055ق؛ جلد: چرمی، 7ص (771-765)، اندازه: 14/5×23/5 سم [ف: 7-594]

61. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 272

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: مظفر اصفهانی، تا: رجب 1057ق؛ مجدول مذهب، مصحح؛ جلد: تیماج، 113گ، 15سطر، اندازه: 11×18 سم [ف مخ: 1-410]

62. تبریز؛ تربیت؛ شماره نسخه: 98

خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: 1059ق؛ خیلی مغلوط [ف: -110]

63. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 190/8

خط: نستعلیق تحریری خوش، کا: محمد سعید بن محمد تقی

کاتب خاتون آبادی، تا: 1062ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، اندازه: 19×28/5 سم [ف: 7-20]

64. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1127/1

خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم، تا: پنج شنبه 20 صفر 1062ق؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن، 21سطر [ف: 5-236]

65. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 990/3

آغاز: برابر؛ انجام: عالم بستانی است که آثار آن دولتست و دولت سلطانی است که صاحب شریعتست صاحب شریعت کسی است که حافظ ملکست ملک مدینه ایست که باره آن لشکرست لشکر را مال کفایت کند مال از رعیت حاصل شود رعیت را عدل سازد عدل مدار عالمست.

خط: نسخ خوش، کا: مفتح بن حاجی محمد صادق المصحح، تا: 1062ق؛ جلد: تیماج مذهب، 285ص (602-886)، 17سطر (7/5×15/5)، اندازه: 16×25 سم [ف: 2-547]

66. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 88/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1064ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: ساغری [نشریه: 2-95]

67. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 33-1/33

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1 ذیقعده 1065ق؛ جلد: تیماج ، مذهب، 78گ، 18سطر، اندازه: 18×26 سم [ف: 6-3467]

68. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17079

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، کا: بدیع الزمان بن شمس الدين محمد کاشانی، تا: 27 رمضان 1065ق؛ مهر: «یا رب سبع السموات و الارض»؛ جلد: چرم، 304 ص، 15 سطر (7×12)، اندازه: 11×18 سم [ف: 213-47/1]

69. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13314

آغاز: جای گرفته خبر عظمت؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد نظام طبسی، تا: 1065ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج [الفبائي: -486]

70. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2245

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ تعلیق، بی کا، تا: رجب 1069ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 266ص، 19سطر، اندازه: 12/5×24/5 سم [ف: 6-201]

71. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3567

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: غره ربیع الاول 1076ق؛ دارای یک سرلوح مرصع، مجدول؛ واقف: نائینی؛ 167گ، 15سطر، اندازه: 12×23 سم [ف: 6-463]

72. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 894/1

خط: تعلیق خوش، کا: محمد مظفر بن محمد باقر الشريف کارزاری، تا: ذیحجه 1077ق؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه سپاهانی، جلد: تیماج، 9گ (1پ-98ر)، 19سطر (9×21)، اندازه: 16×30 سم [ف: 3-671]

73. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10423

آغاز: برابر؛ انجام: اخلاق جلایی بپرد از... محمد صالح سبزواری.

خط: نستعلیق، کا: ابراهیم سبزواری، تا: 1078ق [ الفبائي: -486]

74. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 629

آغاز: ... و علم آدم الاسماء کلها حقایق اسماء و صفات ازلی و دقایق حکمت علمی و عملی؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد اسماعیل بن مرحوم باقر حسنی حسینی یزدی، تا: غره ذیحجه 1078ق؛ جلد: تیماج، 207گ، 18سطر (4×14)، اندازه: 8/5×19/5 سم [ف: 2-261]

75. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3831

خط: نستعلیق، کا: محمد تقی تبریزی، تا: دوشنبه 14 ذیقعده 1079ق؛ روی برگ اول، این کتاب «نصرت نامه» نامیده شده، مصحح، محشی، مجدول، با سرلوح؛ تملک: احتشام السلطنه به تاریخ شعبان 1302 که توسط سید هاشم در دارالسلطنه اصفهان خریداری شده؛ مهر: «احتشام السلطنه» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 117گ، 15سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 10-211]

76. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 996/1-ف

نسخه اصل: بادلیان 78 .Pers. Ist. Ind (2725 و 2785 ج 3 ص 59)؛خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1 و 14 صفر 1080ق؛ مقابله شده در ربیع الاول 1115 در دولت خانه نواب حسن علی خان در اجمیر [فیلمها ف: 1-552]

77. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2119

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد نصر بن محمد مقیم طیب جیلانی، تا: 25 صفر 1085ق؛ مهر: محمد حسین بن علی مازندرانی در 1308ق «محمد حسین» (بیضوی)، محمد سلیم بن محمد مقیم طیب جیلانی «اذ جاء ربه بقلب سلیم 1056م» (بیضوی)؛ جلد: تیماج مذهب، 174گ، 14سطر، اندازه: 14×23 سم [ف مخ: 4-1663]

78. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11566

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عهدی (شاید تخلص)، تا: سلخ ربیع الثاني 1086ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 100گ، 17 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 33/2-181]

79. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7932

خط: نستعلیق، کا: عبدالباقی غزنوی، تا: 1087ق؛ کاغذ: سپاهانی، 128گ، 17سطر (5×15)، اندازه: 9/5×21 سم [ف: 16-743]

80. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 448

آغاز: بمیامن دولة خاقان ومآثر تربیت سلطانی خود را ذره وارد معرض استفاضه شوارق لمعات انوار خاطر حکماء نامدار اولی الايدي والابصار در آورده لوامع الاشراق في مکارم الاخلاق؛

انجام: ایشان محسوسو مشاهد گردد و زبده این کتاب و خلاصه مطالب دائره است و اگر... آن بتو نفرستادی کافی بود و صورت دائره این است

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 156گ، 14سطر، اندازه: 11×17سم [ف مخ: 1-410]

81. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4821

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 133گ، 17سطر (7×16)، اندازه: 12×24 سم [ف: 14-3851]

82. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10989

انجام: بر چیزی که از تو فوت شود تاسف منمای که شیمه صبیان ناقصان است

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 159گ، 14سطر، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 27-399]

83. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12247

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج [الفبائي: -486]

84. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3586

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ تملک: لطفعلی بن محمد کاظم؛ جلد: تیماج، 135گ، 15سطر، اندازه: 12/5×19/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1189]

85. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10675

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: گالینگور، 211گ، 20سطر، اندازه: 15×27 سم [ف: 160-33/1]

86. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10147/10

آغاز: بسمله چون مقاصد این کتاب قواعد حکمت عملیست و آن عبارتست از علم...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، 131ص (79-209)، اندازه: 18/5×24 سم [ف: 32-180]

87. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3715

انجام: یکی نقطه دائره خلاف وی یکی واسطه قلاده سلطنت و وزارت است.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ دارای سر لوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 388ص، 14سطر، اندازه: 10/5×18/5 سم [ف: 10-1690]

88. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 507

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 [نشریه: 2-92]

89. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11101

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: علیمردان قلیچی، تا: 1124ق؛ جلد: تیماج [ الفبائي: -486]

90. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10841/24

آغاز: قال الله تعالی ما خلقنا السموات و الارض و ما بینهما لاعبین و قال تعالی افحسبتم انما خلقناکم عبثاً و انکم الينا لاترجعون. از پرتو اشعه این دو نیر قدسی بینایان منظر تحقیق را این معنی مشاهد و معاین شود که ذرات اکوان و حقایق عالم امکان انجام: ابوالحسن عامری گوید که قصه خوانان ازین طایفه بدترند چه با وجود آن جور و ستم و اخذ مال به حکایات کاذبه ایشان را فریب دهند و اضاعت قابلیت ایشان می کنند و ایشان را از فیوضات باز می دارند

بخشی از کتاب دوانی است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1129ق؛ جلد: تیماج مذهب، 21گ (14پ-34پ)، ابعاد متن: 9×20، اندازه: 12×24/5 سم [ف: 20-384]

91. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1372

آغاز: بسمله، چون مقاصد این کتاب قواعد حکمت عملیست؛

انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 جلد: تیماج، 156گ، 14سطر (8×12/5)، اندازه: 14×23 سم [ف: 3-430]

92. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 34804

آغاز به یک روز از مشرق به مغرب برساند؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ جلد: تیماج، 289گ، 13سطر، اندازه: 12×18 سم [اهدائی رهبر: 6-117]

93. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 69 حکمت

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، قطع: جیبی [ف: 2-33]

94. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10383

آغاز: برابر؛ انجام: و به گمان باطل آن را شجاعت دانند مصرع زهی...

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 75گ، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 32-353]

95. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5857

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1204ق؛ جلد: تیماج، 135گ، 17سطر (7/5×17/5)، اندازه: 13×23 سم [ف: 485-5]

96. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10978

خط: نستعلیق، کا: پیر محمد بن شیر محمد عباسی، تا: 1225ق؛ مجدول، دارای سرلوح؛ جلد: تیماج، 225گ، 12سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 27-387]

97. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18588/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی نقی کاتب کازرونی، تا: با تاریخ 1248-1249ق؛ جلد: مقوایی، 343گ، 23سطر (13/5×22/5)، اندازه: 20/5×30 سم [ف: 51-45]

98. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 2457

آغاز: به حکم قال یا آدم انئهم باسمائهم متصف افاده منتهیان ملاء

اعلی را سزد و شاید و درود بر کاملی که به حسب نشانه قدسی فاتحه کتاب ابداع و اختراع و به صورت انسی دیباچه مکارم اخلاق و لطائف اصطناعست؛ انجام: برابر

خط: شکسته، بی کا، تا: 1295ق؛ افتادگی: آغار؛ قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: -1269]

99. تهران؛ دانشسرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 157

خط: نستعلیق، کا: محمد علی، تا: ربیع الثاني 1301 ق، برای آقا میرزا سلمان مستوفی؛ کاغذ: زرد، قطع: ربعی [نشریه: 5-635]

1. سبزوار؛ صد و بیست و پنج نسخه؛ شماره نسخه: 71

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کان محمد علی، تا: 27 ربیع الثاني 1301ق، حسب فرمان میرزا سلطان مستوفی؛ جلد: میشن، 58گ، 15سطر، اندازه: 15×21 سم [اوراق عتیق: 2-389]

10. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 941

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الثاني 1307ق؛ اهدایی: وزیری؛ 171گ، 15سطر (7/5×12)، اندازه: 12×21 سم [ف: 2-770]

102. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 528

آغاز: برابر؛ انجام: که به مرور ایام از زمین کرده بود اکنون ادا می کند و ابر هر بخاری که...

خط: نستعلیق، کا: زین العابدين بن میرزا ولی الله بن ملا نورالله طبرای کلارستارقی کلاردشتی کرکی من طایفه با نج، تا: رمضان 1334ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 194گ، 14سطر، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 2-187]

103. قائن؛ حسینی قهستانی؛ شماره نسخه: 18/2

خط: نستعلیق زیبا، کا: محمد مومن بن نورالدین محمد، بی تا؛ دارای سرلوح؛ جلد: تیماج، 108گ (139پ-246پ)، 19سطر، اندازه: 13/5×27 سم [ف: -128]

104. خور؛ حکمت یغمایی، عبدالکریم؛ شماره نسخه: بدون شماره /1

بی کا، بی تا [میراث اسلامی: 5-625]

105. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 507

آغاز: برابر؛ انجام: عالم پناه که یکی نقطه دایره خلافت و یکی واسطه.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ با سرلوح، مذهب؛ جلد: مقوایی، 282ص، 15سطر، اندازه: 13×15 سم [ف: 2-176]

106. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1803

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ ناتمام؛ 114گ، 18سطر، اندازه: 10×19 سم [ف: 2-90]

107. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 15/1ل

خط: نستعلیق، کا: علی بن فتح الله خالسری، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ قطع : وزیری [رشت و همدان: ف: -1188]

108. تهران؛: ادبیات؛ شماره نسخه: 263/1

بی کا، بی تا [ف: 3-24]

109. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1025-6/115

آغاز: برابر؛ انجام: و بخون آغشته غیر از سفق بچراغ نتوان طلبید دو چشم روشن سلطنه اند که...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 171گ، 14-15سطر، اندازه: 13×18/5 سم [ف: 6-3467]

110. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 11028

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ به طور چلیپا؛ جلد: تیماج، 101گ، 15سطر (4/5×10)، اندازه: 8×13 سم [ف: 2-13]

111. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10407

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: امیر بیک بن مرتضی حسنی حسینی سلامی، بی تا؛ مجدول، مذهب؛ تملک: ملک الشعرا بهار؛ مهر: امیر بیک بن مرتضی حسنی حسینی سلامی «عبده امیر بیک الحسيني» (هشت ضلعی)؛ جلد: تیماج مذهب، 145گ، 15سطر، اندازه: 12×20 سم [مختصر ف: -699]

112. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3315/5

آغاز: ... چون فضائل معلوم شد باید دانست که بازاء آنها صفتی چند است که نه از آن جنس است؛ انجام: یا استجلاب غرضی و عنایتی تعالی عن ذالك علوا کبیرا.

بخشی از اواخر کتاب است؛ بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 28ص (17-44)، اندازه: 12×21 سم [ف: 10-968]

113. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3315/6

آغاز: مراد به علمی که در تعریف حکمت مذکور است نه حفظ اقوال متداوله مشهوره است؛ انجام: بخش اول و اثر انصاف و انتصاف در او ظاهر شود (پس از صفحات سفید): و انسان را مزاح العله گردانید و آنچه انسان را بدان حاجت بود از این اسباب حواله با تدبیر. پایان بخش ها: و رذالت حرس معلوم است و برین قیاس سایر رذائل.

دو بخش دیگر است از کتاب لوامع الاشراق دوانی؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 45ص (46-90)، اندازه: 12×21 سم [ف: 10-968]

114. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18839

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 14×23 سم [رایانه]

115. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18125

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 9/1×19/5 سم [رایانه]

116. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1449

آغاز: بسمله، مقاصد این کتاب قواعد حکمت عملی است و آن عبارتست از علم باحوال نفس ناطقه؛ انجام: تاریخ تمام چیست گفتا ** اخلاق جلالیش بپرداز

خط: نستعلیق، کا: محمد، بی تا؛ مجدول؛ کاغذ: بخارایی، جلد:

تیماج، 149گ، 17سطر (5/5×11)، اندازه: 9×16 سم [ف: 3-507]

117. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3910

آغاز: خلاص داده به سر منزل کمال و کم شدگان بوادی سلوک و متعطشان [...] طلب را مطایاء حسن ارشاد به منهل زلال وصال رسانید؛ انجام: و به صورت استهزاء ایشان را عقاب نمایند و اما عذر و آن در مال وجاه وغیر آن باشد و تمام اقسام آن خیانت است که از اراذل رذایل ورذایل اراذل است و نزد هیچ

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، مهر: «وقف اولاد» (بیضوی)؛ جلد: مقوا، 46 گ، 16سطر، اندازه: 12×17 سم [ف مخ: 4-1664]

118. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 641

آغاز: افادت منتهیان ملا اعلی را سزد و شاید ودرود بر کاملی که نخست نشئه قدسی فاتحه کتاب ابداع و اختراع و به صورت دیباچه مکارم اخلاق و لطایف اصطناعت است؛ انجام: چنان کن که اهل صلاح از تو ایمن باشند و اهل فساد خائف ای اسکندر تو را بارها وصیت کرده ام و دیگر تاکید می کنم که در خون ریختن دلیر مباش اهلاک حیوانات مخصوص به حق است و حقیقت

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: گالینگور، 199گ، 13سطر، اندازه: 14×18 سم [ف مخ: 4-1664]

119. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 273

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 110گ، 17سطر، اندازه: 14×22 سم [ف مخ: 4-1663]

120. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1388

آغاز: عاقل مستحسن نیست و حضرت رسالت پناه صلی الله علیه و آله آن را از اخلاق منافق شمرده و فرموده که روز قیامت؛ انجام: برو بحر جهان را به انوار معدلت این دو جمشید خورشید اشتباه و این دو خورشید عالم پناه که یکی نقطه دائره خلافت ویکی واسطه سلطنت ورأفت...

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ مهر: «وقف اولاد» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 69گ، 16سطر، اندازه: 10×17 سم [ف مخ: 4-1664]

121. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3479

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کتابت شده به نام: حسن بیک بهادر خان؛ جلد: میشن [الفبائي: -486]

122. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3480

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کتابت شده به نام: حسن بیگی بهادر خان؛ جلد: پارچه ای [الفبائي: -486]

123. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14238

آغاز به حضار مخالفان آمده؛ انجام: شخصی را از حال خود.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا [الفبائي: -486]

124. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2090

انجام: و در هر شخصی که معاصر آن حضرت بود چون همین اعتبار کنند در این مدت چهارصد سال بهر یک مثل این عدد زیاده شود.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، با نشانی بلاغ؛ مهر: «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده عبدالله» (مربع)، «محمد علی» (لوزی)؛ جلد: مقوایی، 26گ، 20سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 6-106]

لوامع الاشراق في مکارم الاخلاق (منتخب) = گزیده اخلاق جلالی / اخلاق / فارسی

lavāme'-ol ešrāq fi makārem-el axlāq (mn.) = gozīde ye axlāq-e jalālī

وابسته به: لوامع الاشراق في مکارم الاخلاق = اخلاق جلالی؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)

ظاهراً غیر همانند:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6645/26

آغاز: الحمدلله الكريم الرازق... اما بعد بدانکه این رساله انتخابی است از کتاب لوامع الاشراق في مکارم الاخلاق از مصنفات حضرت علامة العلماء؛ انجام: کتاب لوامع الاشراق في مکارم الاخلاق از فیض خطر خورشید مآثر نشان اقتباس آمد.

گزیده ای است از «لوامع الاشراق» جلال الدين دوانی؛ خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، در حاشیه به چلیپا کتابت شده؛ جلد: تیماج مذهب، 64گ (حاشیه 312- حاشیه 375)، 18سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 220-174]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14338/2

آغاز: في علم الأخلاق، أن الحكمة العملي و هی علم بأحوال النفس الناطقه من أنها یتجلی؛ انجام: و اگر انحرافی بیند مبادرت بخود نماید، حدیث است طوبی لمن شغله عیبه عن عیوب الناس

گزینش نیکویی است، از بخش اول کتاب «لوامح الإشراق»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مهر: «احمد» (بیضوی)، «احمد» (مربع)؛ جلد: مشمع، 22گ (76-97)، 15سطر (7/5×12/5)، اندازه: 11×18 سم [ف: 36-226]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 492/33

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن، 43ص (386-428 هامش)، 18سطر، اندازه: 12/2×20/7 سم [ف: 5-43]

لوامع الأصول / اصول فقه / عربی

lawāmi“-ul uşūl

در اصول فقه با عنوان های لامعه، تقریرات مانند در یک مقدمه و چند مقصد و یک خاتمه، جز لوامع الاصول في شرح مبادی

الوصول الى علم الاصول محمد تقی هروی (الذريعه 60: 18) است.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8293

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 184گ، 19سطر (8/5×16)، اندازه: 14×20 سم [ف: 17-100]

لوامع الاعلام من شوارق الالهام / کلام و اعتقادات / عربی

| lawami-ul alam min sawariq-il ilham

حسینی، محمد تقی بن اسدالله، ق 14 قمری

hoseynī, mohammad taqī ebn-e asad-ol-lāh(- 20c)

وابسته به: شوارق الالهام في شرح تجرید الكلام؛ لاهیجی، عبدالرزاق بن علی (-1071)

تاریخ تأليف: 9 رمضان 1310ق

حاشیه شوارق لاهیجی است.

قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 460/1

آغاز: الحمد لله الذي انشأ بقدرته بساط الوجود

خط: نسخ، کاتب = مؤلف (گویا)، بی تا؛ 71گ (1-71)، 19سطر، قطع: خشتی [ف: -109]

لوامع الافكار المضية في شرح مخمس الماء الورقي و الارض النجمية / کیمیا / عربی

lawāmi“-ul afkār-ul mudīyya fi š.-i muxammas-il mā’ waraqī wa-l ard-ul najmīyya

جلد کی، علی بن ایدمر، - 762 قمری

jeldakī, ‘alī ebn-e aydamor(- 1361)

وابسته به: الماء الورقي و الارض النجمية؛ تمیمی، محمد بن امیل (-170ق)

تاریخ تأليف: ربیع الاول 741ق؛ محل تأليف: دمشق

شرحی است با عناوین «قال الحكيم - الشرح» بر قصیده مخمس «الماء الورقي و الارض النجمية» ابو عبدالله محمد بن امیل تمیمی که به درخواست برخی از برادران نگاشته است.

[کشف الظنون 1568/2 و 1576؛ ایضاح المكنون 413/2؛ هدية العارفين 724/1؛ الاعلام زرکلی 5/5؛ الاوقاف العامة الموصلي 183/3]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2042

آغاز: الحمد لله المبتدع بحکمته عجائب المصنوعات المخترع من فواضل نعمه صور البسائط و المركبات الخالق لما یحویه العالم من المعدن و الحيوان و النبات

نسخه اصل: کتابخانه دانشگاه کراچی - پاکستان 19990؛ خط: نسخ، کا: محمود حمدی، تا: 19 شوال 1344ق؛ از روی نسخه دار الكتب الظاهريه شماره 116؛ 164ص [عکسی ف: 6-65]

اللوامع الالهية في المباحث العلائية - اللوامع الالهية في المسائل الكلامية

اللوامع الالهية في المسائل الكلامية = اللوامع الالهية في المباحث العلائية / کلام و اعتقادات / عربی

lawāmi“-ul ilāhīyya fi-1 masā’il-il kalāmīyya = lawāmi“-ul ilāhīyya fi-1 mabāḥit-il ‘alā'īya

فاضل مقداد، مقداد بن عبد الله، - 826 قمری

fāzel-e meqdād, meqdād ebn-e 'abd-ol-lāh(- 1423)

تاریخ تأليف: چهارشنبه 19 جمادی الاول 804ق

در بیان اصول اعتقادی با نقل بعضی از اقوال غیر شیعه و گفتگوهای مختصر درباره آن ها، و در حقیقت متن کلامی مفیدی است مانند کتاب «تجرید الاعتقاد» خواجه نصیر الدين طوسی. درباره این کتاب گفته شده که در نظم و ترتیب و نقد و تحقیق از بهترین کتب کلامی است. مطالب در عنوان دوازده «لامع» ذکر شده است و هر لامعی مشتمل است بر فصول و مطالب: 1. مباحث النظر (سه بحث)؛ 2. تقسیم المعلوم (مقدمه و شش بحث)؛ 3. الوجوب و الامتناع و القدم و الحدوث (شش بحث)؛ 4. الماهية و لواحقها (سه فصل)؛ 5. تقسیم الممكنات (سه فصل)؛ 6. حدوث العالم؛ 7. وجود الصانع تعالی؛ 8 صفاته و فیه مرصدان؛ 9. الافعال (چهار مقصد)؛ 10. النبوة (چهار مطلب)؛ 11. الامامة (سه مقصد)؛ 12. الحشر و الجزاء و فیه مطلبان.

آغاز: بسمله السبحات لجلال مبدع انطق بایات وجوب وجوده هویات الاشياء و اغرق في تیار بحار الوهيته عقول العقلاء و احرق في انوار جمال کبریائه اجنحة افکار العلماء...

انجام: و یستره بدلیل العفو و الغفران فالعفو عند کرام الناس مأمول، و الحمدلله وحده و الصلاة علی من لانبی بعده...

چاپ: سال 1396 در تبریز

[ريحانة الأدب 3/4 و 282؛ الذريعة 361/8]

شرح و حواشی:

1- الفوائد؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9886

آغاز: برابر؛ انجام: و لمن قرا و انتفع به و لوالدیه و لکافه المؤمنين اجمعین بمحمد و آله الطاهرين رب اختم بخیر.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ محشی از احمد بن حسین بن جمال المغراني (کذ) تاریخ فراغ از تعلیق: نیمه ربیع الاول 852 پنداشته شده که همو کاتب نسخه است؛ واقف: شیخ عباسقلی واعظ چرندابی؛ جلد: تیماج، 127گ، 17 و 19سطر، اندازه: 14×18/5 سم [ف: 11–285]

2. تبریز؛ واعظ چرندابی؛ شماره نسخه: 4

بی کا، تا: شنبه 15 ربیع الاول 852ق [نشریه: 4-337]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6169-عکس

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 3-243]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 661عکسی

آغاز و انجام: برابر

نسخه اصل: چستربیتی، ش 3727(اربری، فهرست خطی عربی 97/3)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ مصحح، محشی؛ تملک: میرزا محمد همدانی به تاریخ 1302ق؛ 192گ، 15سطر [عکسی ف: 2-141]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19427

آغاز: بسمله الحمدلله و بعد فقد... سبحانه و عملت؛ انجام: و کتب العبد موسی بن محمد بن صالح الصيري حامدا

خط: نسخ، کا: موسی بن محمد بن صالح صیری، تا: 928ق [رایانه]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2494/1

آغاز: الاجر جزیل الثواب بتحریر کتاب جامع لفوز فوائد العلم المشار اليه و تقریر نکت فوائد المعول فیه علیه؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن اسماعیل بن احمد الفوعي، تا: یک شنبه 13 شوال 964ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی، انهائی به تاریخ چهارشنبه 29 رمضان 966؛ مهر: «عبده الراجي یعقوب» (بیضوی)، «عبده الراجي محمد» (بیضوی)، «اللهم صل علی محمد و آل محمد» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 156گ (1ر-156پ)، 15سطر، اندازه: 13×18 سم [ف: 7-85]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2126-ف

نسخه اصل: مدرسه نواب ش 141؛ بی کا، تا: قرن 11 [فیلمها ف: 1-373]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5375/1

خط: نستعلیق، کا: حاجی محمود بن مولانا حسن اردبیلی، تا: 1041ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 109گ (2پ -110ر)، 21سطر (8×14)، اندازه: 12×19 سم [ف: 15-4225]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13950

آغاز: برابر؛ انجام: تمت تم... بن محمد الشافعي عفی الله عنهما خط: نسخ، کا: نورالدین شامی، بی تا [الفبائي: -486]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 368/1

آغاز و انجام: برابر؛ وقع الفراغ من تصنیفه یوم الاربعاء تاسع عشرین شهر جمادی الأول من سنة أربع و ثمانمائة هجرية و کتب مصنفه العبد مقداد بن عبدالله الاسدي غفر الله له و لوالدیه و لمن صنفه له و لمن ینتفع به و لوالدیهم و لكافة المؤمنين اجمعین بمحمد و اله المعصومين رب اختم بالخیر - هذا آخر صورة خط المصنف رحمه الله و السلام و الدعاء.

خط: تعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ محشی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 17سطر (6×13)، اندازه: 12×21/5 سم [ف: 3-614]

10. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26427

آغاز: بغفرانه اعظم ماصنف فیه من الكتب المشهوره؛ انجام: فصل ینبغی التكلم ان یتانق...

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام [رایانه]

اللوامع الالهية و الشواهد الربوبية / عرفان و تصوف / فارسی

lawāmi“-ul ilāhīyya wa-š šavāhed-ur rubūbīya

قزوینی، اسدالله بن محمد ابراهیم، ق13 قمری

qazvīnī, asad-ol-lāh ebn-e mohammad ebrāhīm(- 19c)

تاریخ تأليف: 22 صفر 1250ق

مؤلف این کتاب را در مدت چهار ماه به پایان رسانیده است. مشتمل بر شش «نصرة» است: 1. ذکر عقل و جهل و سایر اسرار متعلقه به آنها؛ 2. فضیلت علم وعلما...؛ 3. علم تهذیب اخلاق... 4. مشارق انوار اليقين في کشف حقایق اسرار امیر المؤمنين علیه السلام؛ 5. بیان طریقه تکسب نمودن خصال کمال...؛ 6. نادری در ذکر احادیث متفرقه و اخبار... .

[فهرستواره منزوی 811/7 ]

مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 417

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 22 صفر 1250ق؛ مهر: اسدالله الغالب؛ تملک: سید عبدالوهاب بن محمد علی بن محمدرضا بن میر محمد حسین بن سید بدرالدین حلی مورخ 1338ق؛ جلد: تیماج، 218گ، 18 و 20سطر، اندازه: 17×24 سم [ف: 1-242]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 417

همان نسخه بالا [نشریه: 5-55]

لوامع الانوار - لوامع انوار الكشف و الشهود علی قلوب ارباب الذوق و الجود

لوامع الانوار = حاشية معالم الأصول / اصول فقه / عربی

lawāmi‘-ul anwār = ḥāšīyat-u ma‘ālim-ul uṣūl

وابسته به: معالم الاصول = معالم الدين و ملاذ المجتهدين؛ عاملی، حسن بن زین الدين (959-1011)

حاشیه ای است بر مبحث «حقیقت و مجاز» معالم الاصول شیخ حسن که یکی از شاگردان سید کاظم رشتی با اقتباس از کلمات و مطالب استاد خود در توضیح و شرح معالم الأصول، آن را به رشته تحریر در آورده است.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3777/8

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و صلی الله علی محمد و آله الطاهرين. [اما بعد] فهذه لوامع انوار اقتبسناها من شموس الكلمات الثامته الطالعه من افق منظر افلاك المعرفه و العرفان و من بدور الالفاظ الجامعه اللامعه... یباحث الاصول من کتاب معالم الاحكام؛ انجام: هذا یکون باعثا قوه ظن احد الطرفين ولحق في ترجیح قول اهل العصمته علیهم السلام لانهم علیهم السلام.

خط: نسخ، کا: عبدالعلی بن محمد صالح مراغی، تا: 1263ق؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 45گ

(53پ-97پ)، 25سطر (10×19)، اندازه: 19×30 سم [ف: 16-423]

لوامع الانوار / گوناگون / فارسی

lavāmeʻ-ol anvār

رساله مفصلی است در اخلاق و آداب و پند و اندرز و تاریخ و معجزات ائمه علیهما السلام این رساله را مؤلف در نه باب ویک خاتمه تأليف نموده که نسخه حاضر از نیمه باب دوم تا آخر کتاب را دارد. مؤلف در آن از علامه مجلسی مطالبی را نقل می کند و در خاتمه رساله سر العزير مدهوش گلپایگانی را تماماً درج نموده است. مؤلف از عالمان قرن سیزدهم هجری است. عنوان باب های موجود رساله عبارتند از: - فضائل سور و آیات قرآن کریم، فصل 3) ترجمه حدیث معراج، 4) در وصایای حضرت پیامبر به علی علیه السلام، 5) در وصایای حضرت پیامبر به اباذر، 6) در وصایای حضرت پیامبر به عبدالله جندب، 7) در مواعظ ونصایح علی علیه السلام به ترتیب حروف تهجی که فقط ترجمه فارسی آنها ذکر شده است، 8) در وصایایی که از بعضی علمای دینی رسیده شامل صد و سی و چهار نور که به منزله رساله ای در سیر و سلوک است؛ باب 3. بیان محرمات و معاصی قلبیه و صفات خبیثه شامل یک مقدمه و چند فصل (چهل و هفت فصل)؛ باب 4. بیان طاعات قلبیه و صفات حسنه (چهل و شش فصل)؛ باب 5. ندارد؛ باب 6. در اجتناب کردن از خصوص منهیات است، خاتمه در توبه؛ باب 7. در بیان قدریاز کیفیت خلقت عالم (دوازده فصلویک خاتمه)؛ باب 8.در بیان احوال چهارده معصوم از حیث تولد و اسامی و... (پانزده فصل)؛ باب 9. در معجزات معصومین علیهما السلام (چهارده فصل)؛ خاتمه دربیان پندهایی که از پیشینیان آمده با عنوانهای «ای عزیز، ای عزیز». در این بخش منظومه سر العزير مدهوش گلپایگانی را درج نموده است.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4714/1-24/14

آغاز: روز در خانه خود بخواند شیطان سه روز داخل آن خانه نمی شود... آل عمران از حضرت پیغمبر صلی الله مرویست که کسی که این سوره را بخواند خدای تعالی به عدد هر آیه از این سوره امانی می دهد او را انجام: نگهدار فرخنده اقبالشان ** بکن بارور نخل آمالشان / که تا پرده کفر از هم درند ** به دولت گرائید و دین پرورند

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ با علامت بلاغ؛ جلد: تیماج مذهب، 385گ، 24سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 6-3467]

لوامع انوار التمجيد و جوامع اسراره في التوحيدكلام و اعتقادات، عرفان و تصوف / عربی

lawāmi“-u anwār-it tamjīd wa jawāmi“-u asrār-i-h fi-t tawḥīd

حافظ برسی، رجب بن محمد، ق9 قمری

hāfez-e barsī, rajab ebn-e mohammad(- 15c)

کتابی است در موضوع امامت بنا به گفته صاحب الذريعه، گویا ذیل کتاب دیگر مؤلف، موسوم به «مشارق انوار اليقين في حقائق اسرار امیر المؤمنين» است در مقدمه آن نام کتاب را «لوامع انوار التمجيد و جوامع اسراره في التوحيد» نامیده است.

آغاز: بسمله و به نستعینالحمدلله الواحد لامن قلة الموجود لامن علة و الصلوة... و بعد یقول المخلوق من الماء المهين... هذه رسالة في اصول الكتاب سمیتها لوامع انوار التمجيد... قدمتها لوجوب تقدیم التوحيد علی سایر العلوم

انجام: ان الكريم الجواد و اعظم من سئل فجاد برحمتك یا ارحم الراحمين و الحمد لله رب العالمين...

[الذريعة 362/18 رقم 478]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2070/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 6گ (148ر-153پ)، 23سطر (6/5×20/5)، اندازه: 11/5×16 سم [ف: 8-696]

12. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 99/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج، 22ص (497-518)، 12سطر (5/5×12)، اندازه: 10/5×19 سم [ف: 7-91]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18695/3

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: یحیی بن حاجی درویش محمد، تا: ربیع الاول 1071ق؛ جلد: تیماج، 187گ، 17سطر (10×16/5)، اندازه: 14×20/5سم [ف: 51-107]

14. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 195/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1086ق، کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 25ص (354-378)، 15سطر، اندازه: 12/7×18/7 سم [ف: 5-7]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 782/3 - طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عبدالرحیم بن منصور الدين علی طبرستانی، تا: چهارشنبه 14 ذیحجه 1087ق، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 196ص (20-215)، 15سطر، اندازه: 13×21/5 سم [ف: 23-88]

16. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4376/1

آغاز: برابر؛ انجام: ان توسل علی من بغی علی العذاب الاليم...

کا: محمد باقر بن محمد تقی شهمیرزادی، تا: رجب 1093ق؛ یادداشتی دارد که عدد سطور کتاب مزبور را 7400 یاد کرده، یادداشت به نام عوض الرضوي، با تاریخ 1093 است؛ مهر: «یا

محمد علی»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 18گ (169-186)، 19سطر (8×18)، اندازه: 14/5×24/5 سم [ف: 12-86]

17. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16101

آغاز: برابر؛ انجام: فجعل الله له سهباً من نور الايمان و الولاية و الاحسان و العناية و عدد تلك...

خط: نستعلیق مایل به نسخ، بی کا، تا: احتمالاً قرن 12؛ مصحح، محشی، دارای خط خوردگی، با نشانی «بلغ»؛ جلد: گالینگور، 44ص، اندازه: 11/5×21/5 سم [ف: 45-9]

18. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22492

آغاز: برابر؛ انجام: باسمك العظيم یا هیا هیا و بحمدالله رب العالمين.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوا [رایانه]

19. شیراز؛ بنیاد فارس شناسی؛ شماره نسخه: 35/2

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: علاء الدين محمد بن سلیمان بسطامی، تا: 1119ق؛ برافزوده: روی برگ اول: «از عالی حضرت ملامحمد شفیع بدبخشی در اصفهان به عنوان عاریه گرفته شده است و او الحال که [...] است فوت شده ان شا الله باولاد او رد شود العبد عبدالحسین النوربخشي [...] الكازروني»؛ جلد: تیماج، 7گ (146پ-152پ)، 21سطر، اندازه: 15×23/5 سم [ف: -57]

20. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3915/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، 8گ (178ر-185ر)، 15سطر، اندازه: 13×20/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1192]

21. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11004/10

آغاز: برابر؛ انجام: و یعتقدون و به یتعبدون ولایشعرون کلا سوف یعلمونثم کلا سوف یعلمون

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، ابتدای نسخه حاضر با نسخه الذريعة اندکی متفاوت است؛ 13گ (275-287)، سطور چلیپایی، اندازه: 13/5×23 سم [ف: 28-23]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1343/2

آغاز: برابر؛ انجام: یا فعال انت هو ان ترسل علی من بغی.

خط: نسخ، بی کا، تا: 3 ذیقعده 1230ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مذهب، اندازه: 14/5]20/5 سم [ف: 24/3-73]

23. قم؛ استادی، رضا؛ شماره نسخه: نامعلوم / 3

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر، تا: 1260ق؛ 14سطر، اندازه: 14×20 سم [صد و شصت نسخه: -71]

24. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9577/34

کا: سید علی اصغر پسر محمد قاسم طباطبائی زواره ای، تا: 26 ذیحجه 1265ق؛ جلد: تیماج، 8گ (280ر-287ر)، 35سطر (14×28)، اندازه: 22×39 سم [ف: 17-413]

25. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 2020/2-عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: محرم 1282ق؛ مصحح؛ 14ص (317-330) [عکسی ف: 1-335]

26. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6798

آغاز: برابر؛ انجام: علی العذاب الاليم... هزار و دویست و هشتاد و سه 1283.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1283ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

27. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11346/2

آغاز: برابر؛ انجام: لکان مرکبا و مؤلفا و هو محال فکونه متحیزا محال.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور [رایانه]

28. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 514/2

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: چرم، 10گ (153ر-162پ)، 17سطر، اندازه: 11×17/5 سم [مؤيد: 2-16]

29. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 2/ 108 - د

بی کا، بی تا؛ 15گ (237پ-252ر) [ف: 1-407]

30. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2481/3

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 11گ (228-238)، 17سطر (10×5)، اندازه: 9/5×16/5 سم [ف: 1311-4]

31. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1786/2

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ 10گ (89پ-98پ) [ف: 5-486]

32. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1790/2

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ مصحح، مقابله شده؛ 6گ (135پ-140پ) [ف: 5-486]

لوامع الانوار العرشية في شرح الصحيفة السجادية / شرح دعا / عربی

lawāmi“-ul anwār-ul ‘aršīya fi š.-is şaḥīfa-tis sajjādīya

ملاباشی شیرازی، محمد باقر بن محمد، - 1240 قمری

mollā-bāšī šīrāzī, mohammad bāqer ebn-e mohammad(- 1825)

وابسته به: الصحيفة الكاملة السجادية = الصحيفة السجادية؛ علی بن حسین علیه السلام، امام چهارم (38-94)

تاریخ تأليف: 12 شعبان 1232ق

شرحی است مفصل در دو مجلد بر صحیفه سجادیه، مؤلف قبل از شروع به شرح دعاها سند صحیفه را مفصلاً شرح کرده و پس از آن به ترتیب به شرح دعاها پرداخته و هر دعایی را در یک المعه مخصوص به خود قرار داده است. مشتمل بر 54 لمعه و هر المعه دارای خطبه ای مستقل موافق مضامین همان دعاء. خود او در پایان کتاب، درباره آن چنین می گوید: «ان لا یغفلوا عن دقائق

مبانیه و حقائق و فنون بدایعه و انواع صنایعه و مار تحت به فقراته من المحسنات اللفظيه و المعنويه و النكات البيانيه و البديعيه و ما اشتملت علیه من المسائل الكلاميه و العقائد الاسلاميه و العلوم الحكميه و المعارف العرفانيه و ما انطوف علیه من الاسرار الجبروتيه و الرموز الملكوتيه و الدقائق التنزيليه و الحقائق التاويليه المتعلقه بهذا التنزيل السماوي و لعمری ان نفایس تحقیقات کاعین الؤلؤ و المرجان و عرایس تدقیقات لم یطمثهن انس قبلی و لاجان و مخدرات اسرار...».

آغاز: بسمله. الحمدلله الذي کان مخفیا في غیب الهوية في مرتبة الاحدية و بالحب طلع شمس الحقيقة من افق الاسماء و الصفات في مرتبة الواحدية

انجام: و علی الله نلتجاء من الغباوة و علیه التوكل في البداية و النهاية و منه التوفيق و الهداية الحمدلله رب العالمين و السلام علی سید المرسلين... سیما وصیه و خلیفته الحافظ لدینه المبين.

چاپ: طهران، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 258+60ص؛ اصفهان، 1425، با تحقیق و تصحیح مجید هادی زاده

[الذريعة 362/18؛ اعلام الشيعة 190/2؛ فارسنامه ناصری 113/2؛ آثار عجم ص472؛ ريحانة الادب 166/1 و 72/4؛ فهرستواره منزوی 811/7]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16346

آغاز و انجام: برابر

هر دو جلد؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1233ق؛ مصحح، محشیاز مؤلف، با نشان «بلغ» مقابله گردیده، با قلم خوردگی؛ جلد: مشمع مشکی، 346گ، 31سطر (18×22/5)، اندازه: 18×22/5 سم [ف: 41-483]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9531

آغاز: برابر؛ انجام: لایرید الشرك و الكفر فلا دلیل للاشعری في امثال هذه و قس علیه نظائره.

ج اول، از اول کتاب تا لمعه 27؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: ذیحجه 1279ق؛ مجدول؛ واقف: خان بابا مشار، خرداد 1345؛ جلد: ساغری مذهب، 320گ، 29سطر، اندازه: 22×34/5 سم [ف: 419-15]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1220

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ با بلاغ مقابله، انجام «سیما ابن عمه ابی الحسنين» با تاریخ تأليف شب پنج شنبه 17 ربیع الاول 1231؛ جلد: میشن سیاه، 325گ، 26سطر، اندازه: 19/5×29/9 سم [ف: 458-1]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1311

انجام: انجام «دفع الله تعالی عنا، و عن جمیع الخليقة»

ج 1؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، با سرلوح، مجدول، با تاریخ تأليف شب آدینه آغاز ربیع الثاني 1231؛ جلد: روغنی، 339گ، 29سطر، اندازه: 20/7×30/1 سم [ف: 1-458]

5. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1312

آغاز: . الحمدلله الذي جعل التذكرة للجیران و الاولياء سنة سنية

ج 2، از لمعه 36 تا آخر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، با سرلوح، مجدول؛ جلد: مذهب، 257گ، 29سطر، اندازه: 20/4×29/7 سم [ف: 1-458]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16336

آغاز: ... و کان من دعائه علیه السلام اذا حزنه امر و اهمته الخطايا الحزن بالنون الهم یقال حزنه الامر یحزنه حزونا اهمه لغة قریش؛ انجام: قال اذا کتب الاسم و الخطيئة و باشر الامر مباشرة ولیه بنفسه و حقیقتها الصادق البشرة يالبشرة ثم کثر حتی...

از ابتدای لمعه 21 آغاز و تا پایان لمعه 43 به انجام رسیده؛ خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: حدود قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، با نشان «بلغ» مقابله شده؛ جلد: مقوا، 365گ، 19سطر (7/5×14/5)، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 41-468]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16339

آغاز: برابر؛ انجام: او مو تلف من خطوط مجتمعة او خط اذا ینتهی الى المبصر انبسط علی سطحه بسرعة... کما هو مذهب الرياضين ولا بالانطباع ای بان ینطبع صورة المرئي فالعین کما هو مذهب الرياضيين ولا بالانطباع ای بان ینطبع صورة المرئي فالعین کما هو مذهب ارسطو و تابعیه و هو المعروف.

از ابتدای لمعه اول تا پایان لمعه نوزدهم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: حدود قرن 13؛ مصحح از سوی مؤلف، با نشان «بلغ» مقابله شده؛ جلد: مقوا، 463گ، 20سطر (8/5×14/5)، اندازه: 16×20/5 سم [ف: 41-470]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16341

آغاز: ... و اطمان اليك لعدوك اللام اما بمعنی من و اما ان یضمن الا نخداع معنی الاطاعة و الشيطان الرجيم المطرود عن الخيرات؛

انجام: برابر

از بخشی از لمعه 44 آغاز و تا پایان کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: حدود اوایل قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، با نشان «بلغ» و «بلغ قبالاً»، مقابله شده، محشی بعضی به خط مؤلف؛ جلد: مقوا، 254گ، 19سطر (5/8×14)، اندازه: 15×21 سم [ف: 474-41]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22593

آغاز: برابر؛ انجام: کون الشئ غیر مع انه عین...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور [رایانه]

10. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22594

آغاز: بسمله. الحمدلله الذي من علینا بنبیه محمد؛ انجام: کما کین بر بازوی با تمکین و نیزه...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام [رایانه]

11. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5680

آغاز: برابر

انجام: انجام در 274پ که در صفحه آخر (277پ) بدانجا ارجاع شده است: عبدك و رسولك و اهل بیته الطاهرين

الدعاء (الحمدلله الذي وفقنا باستنساخ هذه الفقرات الشريفة. العبد الجاني محمد علی عفی عنه).

خط نستعلیق، کا: محمد علی کرمانشاهی، تا: 1230ق؛ جلد: تیماج، 278گ، 19سطر (9×15)، اندازه: 11/5×18/5 سم [ف: 5-486]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7163

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی البهبهاني بن محمد طاهر، تا: جمعه 15 شوال 1232ق؛ تملک: فرهاد بن ولیعهد اول شعبان 1301، جلد: تیماج، 560گ، 27سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 25-170]

13. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9320

آغاز: منها لایفید للعقل بصيرة الا غشاوة علی غشاوة و لا للقلب تنویر الا ظلمة بعد ظلمة؛ انجام: و لما کان من الفتنة ما هو خیر و شر کما قال سبحانه و نبلوکم بالشر و الخير فتنة سئل ع النجاة من مضلات الفتن.

خط: نسخ، کا: علی بن محمد طاهر بهبهانی، تا: جمادی الثاني 1233ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، مقابله شده؛ واقف: شیخ علی موحد، مرداد 1343؛ جلد: تیماج، 407گ، 31سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 15-418]

14. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22606

آغاز: برابر؛ انجام: سنه 1236 بعد الالف من الهجره.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1236ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22607

آغاز: بسمله. الحمدلله الذي کان... طهر الموجودات؛ انجام: من رجب المرجب... من الهجره النبويه.

ج 1؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1239ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

16. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16350

آغاز: الحمدلله الذي للجیران و الاولياء سنة سنية و البر و الاحسان اليهم طريقة صده... و کان من دعائه علیه السلام لجیران اولیائه؛

انجام: برابر

از دعای 26 تادعای 54؛ خط: نسخ زیبا، کا: ابوطالب شیرازی - محمد علی اشرف الكتاب ارسنجانی، تا: 1394-1245ق، حسب فرموده جناب ملاباشی حاجی الحرمين الشريفين؛ مجدول، مصحح، سه برگ در آغاز نسخه در مورد مؤلف و شجره وی به خط یا املاء حفیدش سید محمدباقر آية اللهي همراه با شرح حال خود ایشان؛ جلد: تیماج مذهب، 252گ، 29سطر (14×23)، اندازه: 19/5×30 سم [ف: 41-486]

17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 183عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: قد مر شرحه في اخر اللمعة العشرين من دعاء مکارم الاخلاق، و قد وقفنی الله لا تمام هذه اللمعه في ليلة الجمعه... و عن جمیع خلقه

نسخه اصل: کتابخانه شخصی خاندان مؤلف - شیراز. مجلد اول از المعه اول تا آخر لمعه بیست و پنجم؛ خط: نسخ زیبا، کا: حاج ابو طالب شیرازی، تا: 1245ق؛ مصحح، قبل از کتاب شرحی در احوال مؤلف به قلم یکی از احفاد او به تاریخ 22 شعبان 1394 نوشته شده؛ 285گ، 29سطر [عکسی ف: 1-166]

18. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 61

آغاز: الحمدلله الذي حصن ثغور المسلمين بحبیبه اشرف المرسلين... و کان من دعائه علیه السلام لاهل الثغور. الثغور جمع ثغر بفتح الثاء المثلثة واسکان الغين المعجمة وهو مایلی دار الحرب؛ انجام: واضافة المضلات اليه من اضافة الصفة الى الموصوف ای من الفتن المضلة ولما کان من الفتنة ما هو خیرو شر کما قال سبحانه ونبلوکم بالشر والخیر فتنة. نسال علیه السلام النجاة من مضلات الفتن.

از لمعه 27 تا آخر؛ جلد دوم؛ خط: نسخ، کا: نظر علی بن محمد تقی، تا: دوشنبه 26 ذیحجه 1260ق، جا: مدرسه سلطانیه (چهارباغ)؛ جلد: تیماج، 160گ، 33سطر، اندازه: 22×35 سم [ف مخ: 4-1665]

19. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 62

آغاز: برابر؛ انجام: وعن امیر المومنين علیه السلام ان امین خاتم الهي کما ان الخاتم یحفظ الكتابة عن نظر الغير فکل امین یحفظ الدعاء عن الخيبة ویجعل الداعي مأمونا عن العقاب وقدفر الكلام...

جلد اول، از دعای اول تا 26؛ خط: نسخ، کا: نظرعلی، تا: 24 جمادی الاول 1260ق، جلد: تیماج، 233گ، 33سطر، اندازه: 22×35 سم [ف مخ: 4-1665]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 258 خوئی

آغاز: الحمد لله الذي خص ثغور المسلمين بحبیبه... و بعد فیقول... محمد باقر بن سید محمد بن السادة الموسويه هذه اللمعه السابع و العشرون... و کان من دعائه لاهل الثغور، الثغور جمع فتح الثاء المثلثه و اسکان الغين المعجمه و هو مایلی دار الحرب و موبضع المخافه من خسروج البلدان و في النهايه هر موضع یکون حدا فاصلا بین بلاد المسلمين و الكفار وهو موضع المخافه من اطراف البلاد و المراد باهل الثغور المرابطون بهاو الملامون لها لحفظها و یدخل فیهم من کان الثغر بلده و کان ساکنا فیه اذا وطن نعنه علی المحافظه و تسمی الاقامه بالثغور رباطا و مرابطه کان الرابط اصله الشد و لما کان من الفريقين یربطون خیولهم في ثغرهم و کل معد لصاحبه تسمی ملازمه؛ انجام: برابر

جلد دوم، از لمعه 17 آغاز شده؛ کا: شیخ ابوالقاسم، تا: 1280ق؛ در پایان لمعه 44 (ص 244) تاریخ فراغت از تأليف با حروف، 1233 نوشته شده و اگر غلط کاتب نباشد معلوم می شود این لمعه پس از لمعه 54 تأليف شده است، همچنین در پایان لمعه 48 ش 344 (با حروف) آمده و گویا این نیز غلط کاتب است؛ این نسخه در کتابخانه سلطان العلماء بوده که به کتابخانه مرحوم امام جمعه منتقل شده با مهر «جعفر بن محمد سلطان العلماء» (مربع)؛ جلد: تیماج، 418ص، 29سطر، اندازه: 22×35/5 سم [ف: 7-423]

21. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16349

آغاز: برابر؛ انجام: و قوله [علیه السلام] و آتنا في الدنيا حسنة الى آخره قد مر شرحه في آخر اللعمة العشرين من دعاء مکارم الاخلاق و قد وفقنی الله لاتمام هذه اللمعة في ليلة الجمعة من اوایل شهر ربیع الثاني سنة احدی و ثلاثین و مأتين و الف و من الهجرة مع تراکم الغموم رفع الله تعالی عنا و عن جمیع الخليفة.

مشتمل بر دعای اول تا دعای 25 می باشد؛ خط: نسخ زیبا، کا: ابوطالب شیرازی - دعاها محمد علی اشرف الكتاب ارسنجانی، تا قبل از 1245ق؛ مجدول مذهب، مصحح، محشی با نشان «منه ادام الله بقائه»؛ جلد: تیماج مذهب، 285گ، 29سطر (14×23)، اندازه: 19/5×30 سم [ف: 41-485]

22. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22608

آغاز: برابر؛ انجام: و روی الهيثم بن عدی عن مجالد بن سعید.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور [رایانه]

23. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5054

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، روی برگ اول حدیثی به تاریخ 1293 و طریق اسناد میرزا ابوالفضل بن ابو القاسم بن محمد علی بن محمد هادی طبری نوری طهرانی به خط وی که به تاریخ چهارم شوال 1315 نوشته؛ جلد: تیماج، 462گ، 29سطر، اندازه: 20×30/5 سم [ف: 13-251]

24. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 184 عکسی

آغاز: الحمدلله الذي للجیران و الاولياء سنة سنية... فیقول المستعين للحضرة الاحدية... هذه اللمعة السادسة و العشرين من لوامع الانوار العرشية في شرح الصحيفة السجادية علیه السلام؛ انجام: برابر

جلد دوم، مشتمل بر لمعه بیست و ششم تا لمعه پنجاه و چهارم؛ خط: نسخ، کا: حاج ابوطالب شیرازی، بی تا؛ 251گ، 29سطر [عکسی ف: 1-167]

لوامع الانوار في شرح عیون الاخبار / شرح حدیث / عربی

lawāmi“-ul anwār fi š.-i ‘uyūn-ul axbār

جزایری، نعمة الله بن عبد الله، 1050 - 1112 قمری

jazāyerī, ne'mat-ol-lāh ebn-e “abd-ol-lāh (1641 - 1701)

وابسته به: عیون اخبار الرضا؛ شیخ صدوق، محمد بن علی (311-381)

تاریخ تأليف: چهارشنبه 14 شعبان 1106ق؛ محل تأليف: شوشتر

شرحی است بر مواضع مشکل «عیون اخبار الرضا» شیخ صدوق که آن را پس از شرح خود بر کتاب «التوحيد» صدوق نگاشته است.

آغاز: بسمله، و به نستعین، الحمدلله رب العالمين حمدا کثیرا و بعد فان المذنب الجاني نعمة الله الحسيني الموسوي الجزايري یقول لما فرغت من شرح التوحيد للصدوق... اردت ان اکتب شرحا علی مشکلات کتاب عیون الاخبار... الحمدلله الواحد القهار العزيز الجبار اسم للوجود الحق الجامع للصفات...

انجام: فضایح العيوب و اجعل هذا الشرح من جملة وسایلنا عند الامام علی بن موسی الرضا علیه و علی آبائه من الصلوات اکملها و من التسليمات اجزلها قال هذه الاحرف بلسانه و حررها ببیانه مؤلف الكتاب المذنب الجاني نعمة الله الموسوي الحسيني الجزايري.

[الذريعة 363/17 -364 و 200/18 ؛ کشف الحجب 343 (به عنوان شرح عیون...)]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1817

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد صالح بن عبد الرشيد، تا: چهارشنبه 14 شعبان 1106ق، جا: شوشتر؛ مؤلف کتاب را در سه شنبه ماه شعبان همین سال در خانه خود که نزدیک مسجد جامع شوشتر بوده تصحیح کرده و آن را در اواخر شوال 1106 وقف روضه رضوی نموده و متولی بر وقف را شیخ مصطفی حویزی و پس از او ملا عبدالرحیم جامی قرار داده است؛ جلد: تیماج؛ 484ص [رایانه]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 145

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 1-160]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10590

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: سهل علی بن محمد تقی حسنی سیفی، تا: 1108ق؛ از روی نسخه دستخط مؤلف کتابت و با آن مقابله شده؛ جلد: تیماج، 285گ، 17سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 33/1-700]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 216

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: اسماعیل بن حاجی ابراهیم عامری سبزواری، تا: 1110ق؛ با این عبارت: «بلغ مرة ثانية في قرية کاخك بعد ما بلغ في مشهد الرضا علیه آلاف التحية و الثناء في شهر شوال سنة 1174»؛ مهر: محمد حسن بن حاج محمد قاسم «أفوض أمري إلى الله عبده محمد حسن» (بیضوی)؛ تاریخ وقف: 1192؛ جلد: مقوایی، 193گ، 20سطر، اندازه: 17/5×23 سم [ف: 1-245]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3261

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: خواجه علی بن میر یادگار خواجه علی موسوی ارغیانی، تا: 1132ق، به امر میرزا سید محمد شیخ الاسلام؛ با نوشته ای از عبدالباقی بن سید محمد با مهر: «عبدالعالی حسینی»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 24سطر، اندازه: 18×24 سم [ف: 866-10]

5. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 372

آغاز: اولین عنوان موجود در پشت برگ اول: باب مولد الرضا علیه السلام محمد بن ابراهیم. اعلم ان اخبار هذا الكتاب و ان کانت غيرنقية بالاصطلاح الجديد الا ان الباعث؛ انجام: آخرین عنوان

موجود چهار سطر به آخر مانده: باب ذکر ما ظهر للناس في وقتنا من برکه هذا المشهد.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر: «عبدالرضا» (بیضی کوچک)؛ واقف: عبدالرضا بن محمد حسین تربتی قرایی، سلخ محرم 1311ق؛ جلد: تیماج، 267گ، 15سطر (10×16)، اندازه: 17×23 سم [ف: -311]

6. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 308

خط: نسخ، کا: اسدالله حایری، تا: 3 محرم 1287ق، جا: مشهد رضوی [نشریه: 2-168]

7. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 44564-23/84

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کان محمد موسوی جزایری (کاتب بخش نونویس)، تا: قرن 12، 15 جمادی الثاني 1392ق(تاریخ کتابت بخش نونویس)، جا: اهواز؛ دستخط مؤلف دربرگ اول نسخه موجود است، از روی نسخه خط مؤلف تحریر شده؛ جلد: تیماج، 241گ، 21سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 6-3468]

لوامع الأنوار في کشف غوامص الاسرار / کلام و اعتقادات / عربی

lawāmi'-ul anwār fī kašf-i gawāmiş-il asrār

برغانی، محمد علی بن محمد، - 1272 ؟ قمری

baraqānī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad(- 1856)

تاریخ تأليف: 1236ق؛ محل تأليف: کرمانشاه

در شرح برخی از مشکلات و حل پاره ای از اسرار؛ دارای یک «مقدمه» و سی و یک «لمعه» و «خاتمه»: مقدمه در اسرار بسمله؛ لمعه 1. بیان حقیقت ملائکه؛ لمعه 31. در حقیقت انسان بر اساس حقیقت عرفان؛ خاتمه در حقیقت علم و شناخت طالب علم. مؤلف که به شیخ احمد احسائی بسیار معتقد بوده است از او به تکرار یاد و روایت می کند. نام این کتاب در الذريعه آورده نشده است.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10962/1

خط: نسخ، کا: = مؤلف، تا: 1236 ق [میراث شهاب: س 9 ش 2-31]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1157/2-طباطبائی

آغاز: بسمله الحمد لله الذي خلق الاشياء بمشیته... و قدر الكائنات بقدره... اما بعد فیقول الفقير... علی ابن محمد البرغاني القزويني ان الله قدمن علی بمطالعه الاخبار و بصرنی ببعض رموزات الاثار... اردت ان اکتب بعض ذلك للطالبین؛ انجام: ایاك ایها الناظر في هذا الكتاب من جلساء السوء و العلماء السوء الذين لایذکرون الله في الخلوات و یلبسون البيض و یتعمهون و یتحنکون... و الناس یقولون لهم انکم قاعدون في مقام النبي و الوصي... و اذکرنا بذکرك یا ارحم الراحمين. جف القلم من تسوید هذه النسخه و تالیفها بید مؤلفها في ليلة الاحد في 7 شهر جمادی الاولى... سنه سته و ثلاثین بعد الالف و ماتین في بلدة کرمان شاهان في المدرسة الجديدة للشاهزاده حامدا مصلیا و مستغفرا

در آغاز نسخه نامه ای است از مؤلف گویا خطاب به احسائی و از او خواسته است که این رساله را مورد ملاحظه و دقت قرار دهد، زیرا با نوشته دیگران متفاوت است و جرأت اظهار این مطالب را در نزد دیگر اقران ندارد، احسائی نیز این رساله را مورد دقت قرارداده است. در پایان لمعه (22= کج) نامه ای است از شیخ احمد احسائی در پاسخ نامه مؤلف و در کنار ص 193 در پایان المعه کو - في حقيقة الحيواة و الموت نیز یادداشت احسائی مشتمل بر اظهار نظر و تحسین درباره نوشته مؤلف به خط او دیده می شود؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1236ق؛ 119گ (10-128) [ف: 627-23]

لوامع الانوار في معرفة الأئمة الأطهار / تاریخ معصومین / فارسی

lavāmeʻ-ol anvār fi ma‘refat-il a'emma-til athār

زواره ای، علی بن حسن، ق 10 قمری

zavvare'], 'ali ibn-i hasan(- 16c)

وابسته به: احسن الكبار في معرفة الائمة الاطهار؛ حسنی ورامینی، محمد بن ابی زید (-8)

به دستور: شاه طهماسب (930-984930-984ق)

تاریخ تأليف: 955ق

مؤلف کتابی نوشته به نام «احسن الكبار في مناقب الائمة الاطهار» و آن را در این کتاب گزین کرده و از روایت های نادرست و نقل های سست پاک ساخته است. این کتاب در یک «مقدمه» در توحید و عدل و نبوت و امامت و معاد، سپس چهارده «باب» در سرگذشت چهارده تن و هر یک باب در چند «فصل» و «قانون» و «قاعده» و «اصل»؛ خاتمه در حالات ابی طالب و محمد بن ابی بکر و عایشه است.

آغاز: بسمله، حمد نامحدود حضرت واجب الوجودي را رواست که در ذات عالی یکتا و در صفات متعالی بی همتا...

انجام: پس اینجا نیز ختم بدعای دولت و حشمت و نصرت حضرت شاه دین پناه ملایک سپاه می نماید امیدوار است که باجابت مقرون گردد اللهم... مقارنا متصلا الى خاتم الائمة المعصومين صلوات الله علیهم اجمعین بحرمة آل طه و یس

[الذريعة 361/18 و 362؛ نسخه های منزوی 984/2 ؛ فهرستواره منزوی 1749/3 و 500/9]

1. تهران؛ وزارت امور خارجه؛ شماره نسخه: 2-1

انجام: در زمان شاه غازی نایب مهدی دین ** رحمة للعالمین موصوف رحمن الرحيم / سایه لطف خدا طهماسب شاه دین پناه ** بنده پرور خسرو عادل خداوند کریم / از خرد تاریخ اتمامش طلب کردیم گفت ** بر طریق صدق دریاب از صراط مستقیم

... تمت الكتاب بعون الملك الوهاب علی ید العبد الضعيف المذنب الراجي الى رحمة الله الغني احمد بن سلطان علی الهروي بتاریخ شهر شعبان المعظم سنه ستة و ستین و تسعمائة في بلدة گنجه.

خط: نستعلیق زیبا، کا: احمد بن سلطان علی هروی، تا: 966ق، جا: گنجه؛ مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 238گ، اندازه: 25×35 سم [ف: -3]

2. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1287

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ اندازه: 19×28 سم [نسخه پژوهی: 2-214]

3. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5514

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج زرد، 336گ، 19سطر (12×18/5)، اندازه: 18/5×27/5 سم [ف: 5-485]

4. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 23736

آغاز: تسمیه گبران که ما کاوران علیم مکنه بدان که زردشت حکیمی بوده است که گبران او را نبی میدانند...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام (کمی از باب سوم تا مقداری از مقصد دوم از خاتمه را دارد)؛ جلد: تیماج، 80گ، 16 سطر (7/5×16)، اندازه: 11/5×20 سم [ف: 3-997]

5. مشهد؛ مدرسه آية الله خوئی؛ شماره نسخه: 401

بی کا، تا: قرن 11 [اوراق عتیق: 1-251]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20471

آغاز: برابر؛ انجام: و بشکل و بهیئت غریب و صورت عجیب از سنک و لوحی از مس در

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج، 283گ، 22 سطر، اندازه: 19×28 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-624]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 345

همان نسخه بالا[اهدائی ف: -204]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12527

آغاز: دو مقتول مسموم دو سر مکتوم دو گوشواره عرش اعظم دو سبط... اما بعد از حمد و سپاس الهي و درود بر حضرت رسالت؛ انجام: آن وادی از پس این طلسم است و دیگر دو لوح دیگر هست از سنگ و ذکر انبیاء و مواعظ... آثار دلیل روشن و برهان واضح است بر آنکه ائمه دوازده

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 285گ، 24سطر (12/5×30)، اندازه: 20×29 سم [ف: 31-579]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7029

آغاز: سخاوت شهسوار معرکه شجاعت کرار غیر فرار جدا سازنده فقار هرذی غدر را بذو الفقار

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 445گ، 20سطر، اندازه: 19/5×29 سم [ف: 18-192]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 180

خط: نستعلیق، کا: محمدرضا بن گته آقا اشرفی تجری، تا: پنج شنبه 18 ذیقعده 1068ق؛ تملک: محمد طالب بن حاجی محمد کریم دستجردی برخواری؛ جلد: تیماج مذهب، 376گ، 23سطر (9×20)، اندازه: 16×25 سم [سنا: ف: 1-88]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9389

آغاز: برابر؛ انجام: مقارنا متصلا الى خاتم الائمة المعصومين صلوات الله علیهم اجمعین بحرمة آل طه و یس

خط: نسخ، کان محمد جعفر بن محمد حریری، تا: ذیقعده 1070ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 376گ، 19 سطر، اندازه: 20×29/5سم [ف: [106-30]

11. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5355-27/25

آغاز: البته در جهت است و هر چه در جهت است جسم است پس اگر دیدنی می بود جسم می بود و آن بر خدای تعالی محالست و در قران ورود یافته که لن ترانی؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: میرزا قلی ملقب به عبدالله ابن امر الله دزماری، تا: جمادی الثاني 1072ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 384گ، 21سطر، اندازه: 15×26 سم [ف: 6-3469]

12. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3574

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد صفی بن ابی القاسم انصاری، تا: سه شنبه 3رمضان 1099ق؛ مصحح، مهر: «علی اصغر بن رستم» (مربع)، «الواثق الراجي محمد صادق» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 315گ، 20سطر، اندازه: 18/5×30/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1190]

13. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8331

آغاز: برابر؛ انجام: مسلم برو خاتم سروری... اللهم خلد ظلال سلطنته و خلافته و معدلته... اللهم انصر سلطانه... علی الاعداء الطاغين...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: سوخت، 382گ، 19سطر، اندازه: 18/7×28/5 سم [ف: 14-459]

14. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8677

آغاز: برابر؛ انجام: پس از آن توبه می کنند از نزدیکی عصیان پس آنانند که توبه بپذیرد... یا باشد بر نفس ستمکار پس آمرزش.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: وسط و انجام؛ واقف: سید علی اصغر اصغرزاده موسوی، اردیبهشت 1338، 271گ، 25سطر، اندازه: 18/6×25/5 سم [ف: 14-460]

15. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4005

انجام: و یمکن که وادی نمل که حق سبحانه و تعالی جل قدره...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوایی، 222گ، 22سطر، اندازه: 19×26 سم [ف: 11-5]

16. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 107/1-6061

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز (در دیباچه افتاده)؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 192گ، 19سطر، قطع: ربعی [آستانه قم: -159]

17. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 17/2-6096

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 233گ، 26سطر، قطع: رحلی [آستانه قم: -159]

18. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14886

آغاز: معجزات بوی ارزانی داشته بود مثل عصا و ید پسر کرامت این از و بیشتر باشد؛ انجام: بنده پرور خسرو عادل خداوند کریم... چون صراط المستقيم آمد صراط او قویم باب آن هر یک بود چون باب رحمت... ره بجناب النعيم از چه در تاریخ اتمامش طلب کردیم و گفت بر طریق...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: سید محمد باقر سبزواری، محرم 1405؛ جلد: گالینگور، 216گ، 24سطر، اندازه: 19×26 سم [ف: 26-484]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10562

آغاز: ... مقدمه در بیان توحید و عدل و نبوت و امامت و معاد و کلمه چند در طعن و لعن دشمنان انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1193ق؛ برگ اول مخدوش و ترمیم شده؛ جلد: گالینگور، 214گ، 31سطر [ف: 33/1-102]

20. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1661

آغاز: الخصوص [...] سپهر خلافت اختر برج امامت گوهر درج کرامت در بحر سخاوت [...] جدا سازنده فقار هر ذی عذار به ذوالفقار [...] و چمن لافتی؛ انجام: زهی سعادت و سرور فرستادیم به تو این کتاب را به ید همت فراگیر و به نظر عبرت بخوان و فهم کن که در او تمام [...] والسلام پدر نور وپسر نوری است مشهور از آنجا فهم کن نور علی نور.

جزء اول را دارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1194ق؛ جلد: تیماج، 121گ، 18سطر، اندازه: 17×29 سم [ف مخ: 4-1665]

21. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3252-17/32

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، کا: نصر الله بن عبدالهاشم افشار ارومی، تا: 1232ق، جلد: مقوایی، 263گ، 23سطر، اندازه: 20×28 سم [ف: 3469-6]

22. قم؛ دار الحديث؛ شماره نسخه: 144

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: میرالله ویردی بن حاجی میر حاجی بابا (ساکن بربر)، تا: 15 صفر 1236ق؛ جلد: تیماج مذهب، 290گ، 21سطر، اندازه: 21×30 سم [ف: -126]

23. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2327-13/7

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ابن میرزا محمد نصیر، تا: جمعه 5رجب 1242ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 273گ، 22سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 6-3469]

24. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2232

آغاز: فصل اول در بیان توحید باید دانست که توحید عبارتست از اثبات؛ انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1244ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قرمز، 327گ، 12سطر (13×25)، اندازه: 21×33/5 سم [ف: 343-5]

25. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 78/2-6421

خط: نستعلیق، کا: مشهدی حسین علی تبریزی، تا پایان صفر 1248ق؛ کاغذ: سپاهانی، 16سطر، قطع: رحلی [آستانه قم: -159]

26. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3730

خط: نستعلیق، کان اسماعیل دارانی (از محال دزمار از توابع قراچه داغ)، تا: جمعه 15 صفر 1249ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 213گ، اندازه: 20/5×30/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1190]

27. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25264

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: خداقلی بن محمد رضا اردبیلی، تا: 1265ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

28. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15315

آغاز: برابر؛ انجام گرفته از او مذهب حق رواج ** چو زیبنده گشته بر او تخت و تاج / مسلم برو خاتم سروری ** چو بر مصطفی ختم پیغمبری

خط: نستعلیق، کا: نوروز علی بن آقا بابا، تا: صفر 1270ق، مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 216گ، 27سطر (14×23/5)، اندازه: 21×31/5 سم [ف: 39-25]

29. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 374

آغاز: برابر؛ انجام: بعد از آن حکیم بن خزامة بر او نماز کرد و در اقصای بقیع در دوله دفن کردند او را.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، دارای سرلوح؛ جلد: تیماج، 158گ، 27سطر، اندازه: 22×35 سم [ف: 1-392]

30. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 21210

بی کا، بی تا؛ خریداری از مصطفی حسینی [رایانه]

31. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5737

آغاز: برابر؛ انجام: گفتم مرا خبر ده از آنکه برای چه می ترسانی و می ترسی ملک از آن بنی عباس نیست و هیچ از ایشان...

تذکر: نام کتاب و مؤلف به قرینه آغاز نسخه ذکر شد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ جلد: مقوایی، 165گ، 25سطر، اندازه: 19/5×30 سم [ف: 15-132]

32. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5509

انجام: چون صراط مستقیم آمد صراط او قویمباب آن هریک بود چون...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ تملک: محمد صادق

بن محمد یوسف حسنی حسینی طباطبائی موسوی تبریزی به تاریخ 1244 در تبریز، علی بن رضا بتاریخ ربیع الاول 1322؛ جلد: تیماج، 368گ، 19سطر، اندازه: 19×29 سم [ف: 14-283]

33. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4600

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 293گ، 19سطر، اندازه: 21×27 سم [ف: 12-167]

34. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3758

آغاز: چهارم در تعاقب شب و روز چند فایده است؛ انجام: او نیز بخندیده خود را در آنجا

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 261گ، 42سطر (11/5×19/5)، اندازه: 19/5×29/5 سم [ف: 5-1785]

لوامع الانوار القدسية في مناقب العلماء و الصوفية / فضائل و مناقب / عربی

lawāmi--ul anwār-il qudsīya fi manāqib-il ‘ulamā’-i wa-Sufiyya

شعرانی، عبدالوهاب بن احمد، 898 - 973 قمری

ša‘rānī, ‘abd-ol-vahhāb ebn-e ahmad (1493 - 1566)

شامل سه «قسم»: 1. مناقب من لم یدرك من الصحابة التابعين و الأئمة الى جده الشيخ علی الشعراني المتوفي سنة 891ه-؛ 2. مناقب العلماء و الصالحين الذين ادر کهم؛ 3. مناقب من ادر کهم من العلماء من اهل المذاهب الاربعة.

[التاريخ و التراجم ص 345؛ معجم المطبوعات 1132]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4011

خط: نسخ، بی کا، تا: 1269ق، برای ناصرالدین شاه؛ 333گ، 19سطر، اندازه: 13/7×21/4 سم [ف: 1-458]

لوامع انوار الكشف و الشهود علی قلوب ارباب الذوق و الجود = شرح خمریه ابن فارض = شرح قصیده میمیه فارضیه / عرفان و تصوف، شعر / فارسی

lavāme'-o anvār-el kašf va-š šohūd ‘alā qolūb-e arbāb ez zowq va-1 jūd = š.-e xamrīye-ye ebn-e fārez = š.-e qasīde-ye mīmīye-ye fārezīyye

جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری

jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493)

وابسته به: القصيدة الخمرية = قصیده میمیه؛ ابن فارض، عمر بن علی (576-632)

تاریخ تأليف: 875ق

شرحی ادبی و عرفانی است بر قصیده میمیه ابن فارض مشهور به قصیده خمریه با این مطلع: «شربنا علی ذکر الحبيب مدامة ** سکرنا بها من قبل ان یخلق الكرم». نام اصلی این رساله «لوامع انوار الكشف و الشهود علی قلوب ارباب الذوق و الوجود»است، و از راه اقتصار به «لوامع جامی» مشهور شده است. شرحی است در یک دیباچه بلند و چندین «لامعه» و ابیات به نظم و نثر شرح شده است.

آغاز: بسمله، سبحان من جمیل لیس لوجهه نقاب الا النور ولا الجماله حجاب الا الظهور

انجام: بی دعوی فضل جامی و لاف هنر ** در سالک بیان کشید این عقد گهر / وان لحظه که شد تمام آورد بدر ** تاریخ مه و سال وی از «شهر صفر» = 875

چاپ: تهران، سربی، با تصحیح حکمت آل آقا، 1341ش، انتشارات بنیاد مهر، 92 ص و در سال 1378ش به کوشش جویا جهانبخش در آینه میراث به چاپ رسیده.

[الذريعة 4/14 و 188/9 و 362/18؛ کشف الظنون 1338/2؛ نسخه های منزوی 1348/2؛ فهرستواره منزوی 809/7811؛ دنا 1100/8-1103 (115 نسخه)]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7881/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: صفر875ق؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، 15سطر (8×14)، اندازه: 13/5×22 سم [ف: 16-724]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 96/6

ف نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4207؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 22 شعبان 877ق، جا: بغداد؛ 9گ (313-321)، 30سطر [فیلمها ف: 161-1]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4795/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 895ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 15گ (307پ-1321ر)، 31سطر، اندازه: 25/2×34 سم [ف: 8-92]

4. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 744/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 896ق؛ 48گ (104پ -151ر) [ف: 2-214]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6326

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 19 جلد: پارچه ای، 41گ، 17سطر (7/7×12/5)، اندازه: 8/9×13/5سم [ف: 7-700]

6. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 274/8-عکسی

اصل نسخه: گنج بخش، ش 393 (گنج 776/2 )؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 100ق؛ 50گ (48-97)[ عکسی ف: 2-235]

7. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 314/23

خط: نستعلیق، کا: ظهوری، تا: 902ق؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج مذهب، اندازه: 26×36 سم [ف 3-249]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8253/16

خط: نسخ، کا: محمد بن حسن معرف هروی، تا: شوال 909ق؛ کاغذ: سمرقندی، 27سطر (5/2×15)، اندازه: 23/5×33/5 سم [ف: 90-17]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10361/1

آغاز: در مقام جمع احدیت همچنین خود را بغیر خود در خود یا به خود در غیر خود یا بغیر خود در غیر خود بیند

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 927ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 41گ (4ر-44پ)، اندازه: 12×16/5 سم [ف: 26-302]

10. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4056/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 140ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 32گ (50پ-81پ)، 25سطر، اندازه: 15×23 سم [ف: 7-174]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5313/1

آغاز: برابر؛

خط: نستعلیق، کا: آقا جان فرزند سیف، تا: جمادی الثاني 949ق؛ 47 (1-47) [ف: 16-228]

12. قم؛ مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، تا: اواسط جمادی الاول 952ق، جا: دمشق مدرسة العادلية [تراثنا: س 18 ش 1 و 2-228]

13. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1632/2

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: اواسط جمادی الاول 959ق، جا: دمشق مدرسه عادلیه؛ جلد: تیماج، 27گ (47پ-73ر)، اندازه: 10×15 سم [ف: 5-41]

14. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9229/1

خط: نستعلیق، کا: عبدالرحمن طره بزونی، تا: 969ق؛ کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج، 46گ (1پ-46پ)، 15 سطر (7×12)، اندازه: 12×19 سم [ف: 17-325]

15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6327

آغاز: دستی افراشته اند که قدم همت ماست قدمان را؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: مسعود، تا: 969ق؛ جلد: تیماج [الفبائي: -485]

16. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6328

آغاز: و مستی افراشته اند که قدم همت ما سست قدمان را؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: مسعود، تا: ربیع الاول 969ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ واقف: نایینی؛ جلد: تیماج، 60گ، 15سطر (5/5×11)، اندازه: 11×18 سم [ف: 7-701]

17. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1226

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 6 محرم 977ق؛ اندازه: 13×19 سم [نسخه پژوهی: 2-215]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2544/9

آغاز: برابر؛ انجام: ما یترکب منها الالحان غنم المال...

خط: نستعلیق، کا: عبدالعزیز، تا: 980ق؛ ناتمام است؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 39گ (493-531)، 58سطر، اندازه: 12×22 سم [ف: 8-247]

19. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5850-29/190

آغاز: به روح منفوخ در قالب تناسب وفی الحقيقة ظهور سر وحدت است در صورت کثرت... طبقه اولی روشن دلانی که نفوس طیبه ایشان از شوب شهوت مصفا شده باشند؛ انجام: ای صنع تو لحظه لحظه از خامه کن ** صد نقش نوانگیخته بر لوح کهن / خواهم که شود صحیفه عمر مرا ** بر یاد تو ختم شد برین ختم سخن

خط: نسخ، کا: محمد صالح خطیب، تا: یک شنبه 9 شعبان 990ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، کاتب دورباعی نیز از خود در پایان نسخه آورده؛ جلد: کاغذی، 44گ، 15سطر، اندازه: 11×16 سم [ف: 6-3471]

20. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 250/5-عکسی

نسخه اصل: گنج بخش، ش 4011 (گنج 776/2 ؛ مشترک 1850/3)؛ خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: 992ق؛ 18ص (46-63)[عکسی ف: 2-235]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 471/8-عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ 18ص (65-82)[عکسی ف: 2-235]

21. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14377/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن عتیق الله، تا: 994ق؛ جلد: تیماج، 127ص (68-194)، 15سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 17-401]

22. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 471

آغاز: برابر؛ انجام: روش قلم تیز کام و جنبش خامه بی آرام در قطع مراحل ترتب این لوامع و طی منازل تالیف این بدایع...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: تیماج، 53گ، 15سطر (5×13/5)، اندازه: 10/5×19 سم [ف: 2-77]

23. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 316/9

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: بخارایی، جلد: تیماج، 25سطر، اندازه: 24×36/5 سم [ف: 3-244]

24. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 313/22

خط: نستعلیق، کا: خواجه خواوند بن میرک، تا: قرن 10؛ با یک شمسه مذهب، مجدول، دارای 16 سرلوح مذهب بسیار عالی، در حواشی صفحات اول و دوم مثنوی یوسف و زلیخا به ترتیب یازده 11 ترنج پروانه ای و سروی شکل مذهب مرصع بسیار عالی، هفت صفحه از آغاز این کلیات شامل فهرست و اعلام کتاب نفحات الانس و نام عرفا و صوفیانی که در این کتاب از احوالات آنان بحث رفته است و همچنین نام 34 نفر از زنان عارفه و شاعره از جمله رابعه عدویه، فاطمه بنت المثني، فاطمه نیشابوریه و غیرهما که در جداول بند زرین مربع شکل به سرخی و مشکی نوشته شده؛ مهر: ولیعهدی مظفر الدين شاه قاجار «بر ملکت ناصری ولیعهد - بر رایت نصر حق مظفر - 1282 نقش شیر و خورشید و شمشیر»، «بروز قیامت بلرزد جسد - محمد بفریاد جعفر رسد 1165»؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج، 23سطر منثور و 19 سطر منظوم، اندازه: 35×43 سم [ف: 3-235]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3834/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام (اند کی ناقص)؛ جلد: تیماج، 44ص (256-319)، 37سطر، اندازه: 11×20/5 سم [ف: 10-1871]

26. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18896

آغاز: بسمله. یا مولای یا واحدا مولای یا دائم یا علی یا حکیم الحمدلله الذي علم بالقلم؛ انجام: فتحفظ تحفظ و من یتخیر الخير بلقه و من یتوق الشر بوقه و اتقوا الله و جعلکم (؟) الله اللهم امدنا بالسبب الاقوى و اجعل رفیقنا التوفيق و زادنا التقوى الاقوى و اجعل رفیقنا و سلم ابداً ان شاء الله تعالی آمین اللهم آمین

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1372؛ جلد:مقوا، 17گ، 19سطر، اندازه: 16×24 سم [اهدائی رهبر: 5-171]

27. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6744/10

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: مقوایی، 15گ (463پ-477ر)، 25سطر، اندازه: 18×26 سم [ف: 17-296]

28. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10231/2

آغاز: برابر؛ انجام: بی دعوی فضل جامی و لاف هنر... این عقد گهر.

بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، مصحح؛ مهر: کتابخانه باقر ترقی؛ جلد: تیماج، 21سطر، اندازه: 13/5×24/5 سم [ف: 32-266]

29. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1259

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ اندازه: 15×19 سم [نسخه پژوهی: 2-215]

30. تهران، ادبیات، شماره نسخه: 125/2

دیباچه و لامعه ها را ندارد؛ بی کا، تا: قرن 11؛ 10گ (44پ-53پ) [ف: 1-407]

31. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4196/8

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1017ق، کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 20گ (113پ-132پ)، 25سطر، اندازه: 14/6×25/7 سم [ف: 7-257]

32. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3066/1

آغاز: موجود باشد و انجذاب باطن بفضل و کمال سیرت جبلی؛ انجام: برابر

کا: آقا شیخانعلی بن جعفر قلی گنجلو، تا: 29 شعبان 1058ق؛ افتادگی: آغاز، کاغذ: اصفهانی، جلد: میشن، 92ص (1-92)، 16سطر، اندازه: 9/5×28/5 سم [ف: 10-583]

33. شیراز؛ بنیاد فارس شناسی؛ شماره نسخه: 37/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1059ق؛ جلد: تیماج مذهب، 49گ (1پ-49)، اندازه: 13/5×23 سم [ف: -58]

34. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 511/13-طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 1072ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 21گ (153پ-173ر)، 21سطر، اندازه: 14/5×19 سم [ف: 22-211]

35. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 722/11

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: محمد عارف بن محمد صالح غزنوی، تا: 1072ق؛ جلد: تیماج عنابی، اندازه: 9×17/5سم [ف: 11-316]

36. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5852

خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر بن خواجه رحمت الله لاهجی، تا: غره جمادی الثاني 1073ق، مصحح؛ مهر: «العبد غازی الحسيني» (مربع)؛ جلد: تیماج، 47گ، 17سطر، اندازه: 10/5×19/5 سم [ف: 235-15]

37. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 339/37

خط: شکسته، کا: نصیر الدين حسین حر حسینی، تا: 1076ق؛ دیباچه آن افتاده، آغاز کنونی: «شربنا علی ذکر...»، آخرین لامعه آن نیز افتاده است [ف: 2-215]

38. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1769/3

خط: نستعلیق، کا: ضیاء الدين یوسف بن علاء الدين محمد فرامید آبادی، تا: 15 شعبان 1086ق؛ جلد: تیماج، 23گ (64پ-86پ)، اندازه: 12×18 سم [ف: 5-183]

39. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5838/12

خط: نسخ، بی کا، تا: 1 محرم 1098ق؛ 30گ (120پ-149پ) [ف: 5-483]

40. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12842/2

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوا، اندازه: 10/5×17/5 سم [ف: 11-342]

41. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2234/3

آغاز: برابر؛ انجام: هر چند شهود و کشفی مفیدشان دست داده باشد

بی کا، تا: محتملاً قرن 12؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج، 6ص، 24سطر (19×29)، اندازه: 25×38 سم [ف: 5-348]

42. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5854-29/194

آغاز: وجودی شهادی که عبارت از ظهور وجود وجود حق است سبحانه به حسن استعدادات وقابلیات اعیان روحا ومثالا وحسا... سؤال اگر کسی گوید توجیه ثانی موقوف است بر وجود ارواح پیش از اشباح؛ انجام: یقولون لی صفها فانت بحالها ** خبیر اجل عندی باوصافها علم... اجل به معنی نعم است یعنی آری ولافی قوله ولاماء واخواته هی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 24گ، 15سطر، اندازه: 9×16 سم [ف: 6-3471]

43. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5373/2-27/43

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج مذهب، 42گ، 16سطر، اندازه: 17×25 سم [ف: 5-2642]

44. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 474

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ مهر: عبده علی اکبر الحسيني؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 43گ، 14سطر (8×14/5)، اندازه: 17×22 سم [ف: 1-419]

45. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 357/10

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز [ف: 3-58]

46. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 252/4

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: ربیع الاول 1105ق؛ 126گ (186پ-311ر)[ف: 3-487]

47. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8841/38

آغاز: برابر

تنها نصف صفحه از ابتدای کتاب است؛ کا: جمال الدين محمد حسنی، تا: جمعه 28 ربیع الاول 1118ق؛ در صفحات 290-291 هم دو بند مجزا نوشته شده که به نظر می رسد مربوط به همین کتاب باشد؛ کاغذ: شرقی، جلد: میشن، 1ص (288)، اندازه: 22/3×34/9 سم [ف: 29/1-92]

48. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15318

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: یک شنبه 20 جمادی الثاني 1123ق؛ جلد: تیماج، 65گ، 19سطر، اندازه: 9×15 سم [ف: 17-43]

49. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11391/19

آغاز: قال الشيخ الامام العالم العاقل... ابو حفص عمر بن علی السعدي المعروف بابن الفارض المصرى... شربنا علی ذکر الحبيب مدامة ** سکرنا بها من قبل ان یخلق الكرم؛ انجام: برابر

تذکر: نام مؤلف به قرینه انجام آن شناسائی شد؛ خط: نسخ خوش و نستعلیق کتابتی، کا: عبد السليم بن محمد مهدی بن محمد هادی واعظ دهخوارقانی، تا: 1159ق؛ افتادگی: آغاز (دیباچه و چند برگی از آن افتاده)؛ جلد: تیماج، 8ص (317-324)، اندازه: 11/4×23/5 سم [ف: 17-44]

50. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4849/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 77ص (1-77)، 16سطر (5/5×12)، اندازه: 12×20/5 سم [ف: 7-762]

51. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14074

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: فضل الله، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی؛ دستخطی از مرادی خویی در انجام نسخه به تاریخ 1275ق آمده؛ جلد: مشمع، 127گ، 10 سطر (7×11)، اندازه: 11×16 سم [ف: 572-35]

52. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10386

آغاز: برابر، انجام: در کمال و نقصان این قصه تواند بود...

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 128گ، 20سطر، اندازه: 16×23 سم [ف: 32-353]

53. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 1/1-د

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 34گ(2پ-35ر)، 15سطر (8/5×16)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: [406-1]

54. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9479

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ با نامه «محمد پاشا مهمدندن میرزا ده مصطفی فخرالدین» در آماسیه 7 رمضان 1342 در پاشا؛ کاغذ: استانبولی، 32گ، 16سطر (12×16)، اندازه: 17×22 سم [ف: 17-382]

55. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 616/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 33 (1پ-33پ)، 17سطر، اندازه: 17/5×21/5 سم [ف: 2-479]

56. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 346/11 حکمت

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 22 شعبان 127 = 1207ق؛ جلد: تیماج، قطع: جیبی [ف: 2-62]

57. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 867/14

کا: عباسعلی بن نعمت الله کرمانی احمد آبادی، تا: 1213ق؛ جلد: تیماج، 41گ (205-245)، 12سطر (10/5×17) [ف: 2-214]

58. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1840/4

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 1224ق؛ جلد: تیماج، 39ص (82-120)، 21سطر، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: 3-1071]

یزد؛ جامع کبیر؛ شماره نسخه: 152/4

همان نسخه بالا [نشریه: 4-399]

59. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5185/2

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: پیر مراد، تا: ذیقعده 1228ق؛ 40گ (16پ-55ر)، 17 سطر، اندازه: 14/8×21/4 سم [ف: 8-236]

60. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 525/6

خط: نستعلیق، کا: علی نقی بن امین، تا: جمادی الاول 1229ق، جا: آشتیان [ نشریه: 7-246]

61. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2619/14

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1232ق؛ جلد: چرمی، 75گ، 18-27سطر متن و حاشیه، اندازه: 15×21 سم [ف: 3-1178]

62. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3243

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد حسن بن ملا محمد اسماعیل منجم، تا: ذیقعده 1233ق؛ جلد: چرمی، 27گ، 18-21 سطر، اندازه:

10/5×17/5 سم [ف: 3-1179]

63. تهران، مجلس؛ شماره نسخه: 2673/3

آغاز: برابر؛ انجام: بر یاد تو ختم شد برین ختم سخن.

کا: سید محمد صادق، تا: 1240ق؛ جلد: مقوا، 19گ (371-389)، اندازه: 13×22 سم [ف: 8-436]

64. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6552

خط: نسخ، کا: عبدالمجید بن مؤمن اصفهانی، تا: دهه میانین رمضان 1244ق؛ مصحح؛ جلد: مقوا، 34گ، 19سطر (8/5×14)، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 5-483]

65. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 93/3

آغاز: آغاز چکامه: شربنا علی ذکر الحبيب مدامة ** سکرنا بها من قبل أن یخلق الكرم؛ دوبیتی فارسی آن: روزی که مدار چرخ و افلاک نبود ** و آمیزش آب و آتش و خاک نبود / بر یاد تو مست بودم و باده پرست ** هر چند نشان باده و تاک نبود؛ آغاز لوامع: سبحان من جمیل لیس لوجهه نقاب الا النور... اما بعد این ورقی چند است در شرح الفاظ... قصیده ميمية خمریه فارضیه... و هر مقدار مستقلی از کلمات جامعه تصدیر می یابد بکلمه لامعه، تنبيهاً علی انها من لوامع انوار الكشف و الشهود علی قلوب ارباب الذوق و الوجود، انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1246ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 34گ، 20سطر (13×4) [ف: 2-213]

66. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3924/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 15 ربیع الثاني 1247ق؛ جلد: مقوا، 29گ (1پ-29پ)، 18سطر (9×15)، اندازه: 15×21 سم [ف: 12-2914]

67. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11023

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کان محمد حسن، تا: جمادی الثاني 1247ق؛ واقف: محمد ایرانی مجرد؛ جلد: میشن، 45گ، 16سطر، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 9-233]

68. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1463/1

کا: علی اصغر بن محمد رفیع گوباره ای یا تبریزی، تا: 1247ق؛ جلد: میشن، 27گ (1پ-27پ)، اندازه: 14×23سم [ف: 5-270]

69. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16415

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن احمد رشتی، تا: 1250ق؛ جلد: تیماج، 55گ، اندازه: 13/7×21/5 سم [ف: 17-382]

70. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1999/1

خط: نستعلیق، کا: علی بن احمد، تا: 1250ق؛ 45گ، اندازه: 11×17 سم [ف: 3-163]

71. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 522

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: ذیحجه 1259ق؛ با سر لوح، با کتیبه مذهب مرصع، مجدول مذهب؛ جلد: مقوایی، 57گ، 12سطر (8/515)، اندازه: 13/5×2 سم [ف: 2-143]

72. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5452/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: شجاع بن محمد صالح حسینی، تا: یک شنبه 19 محرم 1259ق؛ مجدول؛ جلد: مقوایی، 17گ (5پ-21ر)، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 14-234]

73. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 66/2

بی کا، تا پایان صفر 1263ق، جا: زنجان؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 99ص (270-368)، 17-13سطر (7×13)، اندازه: 13×22 سم [سنا: ف: 1-36]

74. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 761/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، کا: محسن حسینی تفریشی، تا: 1264ق؛ جلد: تیماج، 31گ (25پ-55ر)، اندازه: 14×21 سم [ف: 2-367]

75. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2023/5

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1264ق، جلد: تیماج، 29گ (78پ-106پ)، اندازه: 15×21 سم [ف: 6-26]

76. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2036/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالحسین فریدنی، تا: 1264ق؛ جلد: تیماج، 56گ(1پ-56پ)، 12سطر، اندازه: 10×15/5 سم [محدث ارموی مخ: 2-913]

77. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1372/1ط

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1265ق؛ جلد: تیماج، 83ص (1-83)، 11سطر، اندازه: 11×21/5 سم [ف: 24/3-95]

78. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7101/2

آغاز: از هر چه نه عشق یار بیزار آید ** او را به هزار جان خریدار آید آتش عشق و شعله شوق در نهادش افروختن گیرد؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کان آغ اولی، محمد حسین بن علی محمد، تا: سه شنبه 21 ربیع الثاني 1266ق، به دستور میرزا عبدالوهاب خان؛ افتادگی: آغاز؛ چند جا افتادگی دارد. [ف: 5-483]

79. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3057

آغاز: برابر؛ انجام: رباعی: ای صنع تو لحظه لحظه از خامه کن ** صد نقش تو انگیخته بر لوح کهن / خواهم که شود صحیفه عمر مرا ** بر یاد تو ختم شد بدین ختم سخن

خط: نسخ، کا: علی بن محمد صالح خوانساری، تا: 1270ق؛ مهر: «هو الواقف این کتاب را در دار الدوله کرمانشاهان سرکار شریعتمدار امام الجمعة والجماعة آقا اسد الله مدظله وقف فرمودند 1301» (قطره ای)؛ واقف: آقا سید اسدالله امام جمعه سلطان العلماء، جمادی الثاني 1303؛ جلد: تیماج مذهب، 42گ، 17سطر، اندازه: 10×15 سم [ف مخ: 4-1666]

80. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 146/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1270ق؛ جلد: تیماج، 95ص (162-256)، 11سطر، اندازه: 14×23 سم [ف: 1-166]

81. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 10/13فرخ

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: رمضان 1272ق؛ جلد: تیماج، 21سطر (8/3×16/5)، قطع: رقعی [ف: -204]

82. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3768/2-19/98

آغاز: برابر؛ انجام: تانفس باقی است تو با ما به فضل و گرامت هم نفس کن و چون منقطع گردد به لطف و عنایت فریاد رسی بنمای

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1274ق؛ جلد: تیماج، 14گ، 28سطر، اندازه: 14/5×22 سم [ف: 6-3471]

83. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5903/3

خط: نسخ، کا: ابوالقاسم شریف، تا: 1277ق؛ جلد: تیماج مذهب، 18سطر (6×15)، اندازه: 14×22 سم [ف: 16-141]

84. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4092/1

خط: نسخ، کا: ابوالقاسم شریف، تا: غدیر 1284ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 69گ (1پ-69ر)، اندازه: 10×17 سم [ف: 11-108]

85. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6551/1

خط: نستعلیق، کا: محمد علی کرمانشاهی، تا: 1285ق؛ جلد: تیماج، 54گ (1پ-54پ)، 11سطر (8×14)، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: 5-483]

86. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 32/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 21 محرم 1285ق؛ جلد: تیماج، 44گ (32پ-75پ)، 17سطر (7/5×16)، اندازه: 12/5×22/5 سم [ف: -221]

87. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6328

انجام: ملاحظه صدور و آثار و افعال دوست داری.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1287ق؛ افتادگی: انجام؛ واقف: حاج قائم مقام؛ 30گ، 17سطر (7×16)، اندازه: 14×22 سم [ف: 7-702]

88. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 569

خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن عبدالغنی، تا: دوشنبه دهه دوم جمادی الثاني 1291ق، جا: اصفهان؛ با سرلوح، مجدول؛ جلد: میشن، 80گ، 12سطر، اندازه: 9/4×13/4سم [ف: 4-709]

89. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38568

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خفی، کا: محمدرضا بن محمد تقی، تا: 1295ق، جا: مدرسه صدر تهران؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج، 28گ، 15سطر، اندازه: 12/5×20 سم [اهدائی رهبر: 5-170]

90. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 546/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کان محمد رضا مازندرانی اشرفی سکیلی، تا: صفر 1295ق، جا: تهران مدرسة الصدر؛ جلد: چرم، 27گ (1ر-27پ)، 15سطر، اندازه: 12/5×20 سم [مؤيد: 2-45]

91. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6410

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1296ق، جلد: مقوا، 78گ، 13سطر (5/5×10/5)، اندازه: 11×18 سم [ف: 5-483]

92. کاشان؛ عاطفی، افشین؛ شماره نسخه: 99/4

کا: عبدالرحیم بن ابراهیم حسینی یزدی غروی، تا: 18 صفر 1297ق؛ 16گ (224ر-239پ)، 23سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: -86]

93. ساری؛ عمومی؛ شماره نسخه: 57/2

آغاز: برابر، انجام: در سلک بیان کشید این عقد.

خط: نستعلیق متوسط، کا: علی اکبر بن احمد مازندرانی ساروی، تا: جمادی الثاني 1299ق، جا: تهران مدرسه شیخ عبدالحسین؛ جلد: تیماج، 15سطر (10×15)، اندازه: 16/5×21/5 سم [عمومی ساری و تنکابن: ف: -46]

94. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 28

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ قطع: بغلی [نشریه: 6-658]

95. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13181/2

آغاز: برابر؛ انجام: در عرصه کون همدمی نتوان یافت ** در قصه عشق محرمی نتوان یافت.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14، جلد: پارچه ای، 33گ (2-34)، 20-19سطر، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 17-67]

96. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5408/2-27/78

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد تقی بن میرزا رحیم قزوینی، تا: 1300ق؛ 23گ، 19سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 5-2639]

97. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11782

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1301ق؛ واقف: زرین قلم؛ جلد: میشن، 44گ، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 9-234]

98. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5674

خط: نستعلیق، کا: اسدالله ذهبی پسر نظر علی خان تنکابنی، تا: 21 جمادی الثاني 1302ق؛ جلد: مقوا، 36گ، 14سطر (8×15)، اندازه: 13×21 سم [ف: 16-64]

99. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7512/4

خط: نستعلیق، کان نصر الله لشکرنویس فرزند میرزا اسماعیل الشكرنويس نوری، تا: پنج شنبه 26 رجب 1309ق؛ جلد: تیماج، 77گ (16پ-92پ)، اندازه: 11×17 سم [ف: 19-314]

100. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12917

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، کا: ملاعلی اصفهانی، تا: 27 جمادی الاول 1309ق؛ از روی نسخه اصل، دارای سر لوح مرصع زیبای عهد قاجار، مجدول؛ هدیه نسخه به «محمد صادق خان سرور الملك» به تاریخ 1310ق از سوی مالک نسخه با مهر: «علی نقی

الموسوي» (بیضوی)، جلد: تیماج مذهب، 118گ، 12سطر (6/5×10/5)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 32-732]

101. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1658/2

خط: نسخ، کا: علی بن حسین علی صدر تویسرکانی، تا: 1311ق؛ جلد: میشن سرخ، 17سطر [ف: 5-320]

102. قم؛ دار الحديث؛ شماره نسخه: 243

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: عبدالرحیم بن ملا محمد ترشیزی، تا: 10 شعبان 1317ق؛ 53گ، 13سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: -253]

103. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24323

آغاز: برابر؛ انجام: الاحد سلخ جمادی الثاني في سنه 1328 خورشیدی.

خط: نستعلیق، کا: علیرضا بن محبعلی زرین قلم، تا: 1328ق؛ جلد: مقوا [رایانه]

104. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1772

خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم ملایری، تا: 27 محرم 1329ق؛ 47گ، 15سطر، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 4-710]

105. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18248/8

آغاز: برابر؛ انجام: بر لوح کهن خواهم که شود صحیفه عمر مرا برباد تو.

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مجدول، 56ص (199-254)، اندازه: 16×22 سم [ف: 50-83]

106. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 735/2

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ واقف: امین پناهنده؛ جلد: تیماج مذهب، 18سطر، اندازه: 10×5 سم [ف: -395]

107. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3322/12

آغاز: از هر چه نه یار بیزار آید ** او را بهزار جان خریدار آید آتش عشق و شعله شوق در نهادش افروختن گیرد؛ انجام: برابر

بخشی از آن؛ خط: نسخ، کا: بهاء الدوله، بی تا؛ جلد: تیماج، 40ص (553-592)، 21سطر، اندازه: 17/5×31 سم [ف: 10-1031]

108. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 610/1

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 13سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 2-364]

109. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10923/1

انجام: بعضی از این طایفه را پرسیدند که سعید کیست گفت...

خط: نستعلیق، کا: میرزا یحیی تبریزی، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 24گ (1پ-24پ)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 27-334]

110. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 4148/2

آغاز: لامعة. وعلامت صحت این آن است که صفات متقابله محبوب چون وعده و وعید وتقریب و تبعید واعزاز واذلال و هدایت واضلال بر محب یکسان شود؛ انجام: لامعة. مقصود از آفرینش عالم وجود بنی آدم است و مطلوب از وجود بنی آدم معرفت و محبت حق تقدس و تعظم...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: گالینگور، 12گ، 23سطر، 13گ (140ر-152پ)، اندازه: 10×21 سم [ف مخ: 4-1666]

111. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15809

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ در سال 1251ق توسط سید اسماعیل ابرند آبای با نسخه اصل مقابله و در حواشی تصحیح شده؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 56گ (18پ-73پ)، 17سطر (6×13)، اندازه: 10/5×17/5 سم [رایانه]

112. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17903

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 9/2×16/7 سم [رایانه]

113. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 118/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 80ص (125-204)، 14سطر، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: 1-146]

114. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1409/12-عکس

نسخه اصل: کیمبریج، برون (11)؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3-222]

115. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4089/2

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ در سه صفحه آخرا [را] محمد موسوی در 3 صفر 1342ق نوشته؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 176گ (53-228)، 12سطر (4×9)، اندازه: 9×13 سم [ف: 13-3069]

116. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 970/6-ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4209؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 31گ (799-829)، 27سطر [فیلمها ف: 1-161]

117. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1159/14-ف

نسخه اصل: دهلی نوش 504؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1-164]

118. کرمانشاه؛ نجومی؛ شماره نسخه: 1مجموعه بدون شماره

بی کا، بی تا [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1-256]

119. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 68

بی کا، بی تا [نشریه: 2-92]

120. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 1043

آغاز: اتوکل علی الملك الحق القديم

تا لمعه بیست و هفتم؛ بی کا، بی تا؛ ناقص [ف: -212]

لوامع البرق - ومض البرق الموهن

لوامع البرهان و قواطع البيان في معانی القرآن / تفسیر / عربی

lawāmi'-ul burhān wa qawāți“-ul bayān fi ma‘āni-l qur'ān

معینی، محمد بن حسین، - 584 قمری

moʻīnī, mohammad-e-bn-e hoseyn(- 1189)

تفسیر مزجی بسیار مختصر توضیحی است که بیشتر به بیان معانی مفردات لغوی و الفاظ می پردازد و مباحث مفصل را متعرض نمیشود.

آغاز: الحمدلله الذي جعل الحمد مفتتح قرآنه و آخر دعوی اهل جنانه ... أما بعد فان سر القرآن و لبابه مقصده الاقصي دعوة العباد الى الله. انجام: ألا أخبرك بأفضل ما تعوذ به المتعوذون قلت بلی قال أعوذ برب الفلق و قل اعوذ برب الناس.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1100

آغاز: الحمدلله الذي جعل الحمد مفتتح قرآنه و آخر دعوی اهل جنانه... أما بعد فان سر القرآن و لبابه مقصده الاقصي دعوة العباد الى الله؛ انجام: ألا أخبرك بأفضل ما تعوذ به المتعوذون قلت بلی قال أعوذ برب الفلق و قل اعوذ برب الناس.

خط: نسخ، کا: عبدالرزاق بن ابراهیم شافعی، تا: پنج شنبه 10جمادی الثاني 869ق، جا: مدرسه بردبکیه جوار جامع ازهر، به جهت علاء الدين علی عجمی صوفی؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ واقف: ابو الخير بن محمد زاهد شیروانی، اوایل ذیقعده 908؛ جلد: تیماج، 182گ، 23سطر، اندازه: 21×30 سم [ف: 3-275]

لوامع البينات في الأسماء و الصفات / اسماء الله / عربی

lawāmi‘-ul bayyināt fi-l asmā’-i wa-ṣṣifāt

فخر رازی، محمد بن عمر، 544؟ - 606 قمری

faxr-e rāzī, mohammad-e-bn-e ‘omar (1150 - 1210)

اهدا به: ابو المويد سام بن محمد بن عماد بن حسین

کتابی است در شرح اسماء و صفات خدا از دید فلسفه و مباحث عقلی و کلامی و مشتمل بر سه «قسم»: 1. مبادی و مقدمات؛ 2. مقاصد و غایات؛ 3. لواحق و متممات. هر قسم نیز شامل چندین فصل می شود.

آغاز: بسمله، رب یسر ولا تعسر، الحمدلله الذي حارت الافكار في مبادی انوار کبریائه و صمدیته و تاهت الانظار في مطالع اسرار عزه و فردانیته... اما بعد فان الله تعالی لما اسعدنی بالاتصال بحضرة السلطان... ابو المويد سام بن محمد بن عماد بن الحسين... و الامير الاسفهسالار الكبير ملك الامراء عماد الدولة و الدين نظام الاسلام و المسلمين ابی حفص عمر بن الحسين... فلما اتفق وصولی الى بلدة ولو الج التي هی مرکز مملكتة و مستقر حشمته و قضی الله تعالی لتنقیح الكلام في شرح اسماء الله تعالی و صفاته و تحقیق القول في تفسیر نعوته وسماته فصنفت هذا الكتاب في هذه المباحث... و سمیته بلوامع البينات في الأسماء و الصفات و رتبته علی ثلاثة اقسام: الاول في المبادى و المقدمات و الثاني في المقاصد و الغايات و الثالث في اللواحق و المتممات...

انجام: و لما کان ذلك محالاً في حق الله تعالی کان اطلاق لفظ العزم في حقه محالاً، و لما انتهی الكلام الى هذا المقام...

چاپ: مطبوعات الشرقيه، 265ص، 1323ق.

[الذريعه 364/18؛ سر کیس 916/1]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 233

آغاز: برابر؛ انجام: الفعل علی مصلحة راجحة والاختیار عبارة.

دیباچه نسخه مصدر به ثنای بهاء الدين ابی المؤيد سام بن محمد بن عماد بن حسین از پادشاهان غوری می باشد، نسخه ما از نظر قدمت و خوانا بودن خط از نفایس به شمار می آید ولی متأسفانه ناقص است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالاً قرن 7؛ افتادگی: انجام؛ واقف: خواجه شیر احمد تونی، جلد: تیماج عنابی، 305گ، 13سطر، اندازه: 13×17 سم [ف: 1-196]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10820

خط: نستعلیق نازیبا، بی کا، تا: قرن 18 افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 187گ، 15سطر، اندازه: 11/5×16 سم [ف: 27-241]

3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3026

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ (غرب ایران تا سوریه)، بی کا، تا: قرن 8؛ با توجه به مطلبی فقهی در برگ 130 و نیز فهرست کتاب در برگ 1 و چند مورد حاشیه با امضای ابراهیم طرسوسی، و این که در منابع فقط یک فرد را به نام ابراهیم طرسوسی یافتیم که او هم در سال 720ق متولد شده و در سال 758 ق وفات یافته و یکی از قاضیان حنفی ساکن دمشق و عالم در اصول فقه و صاحب تأليفات بسیار بوده، احتمال می رود که نسخه در قرن هشتم کتابت شده باشد (هدیه العارفين ج 5: 16 معجم المؤلفين ج 62: 1)، مصحح، محشی با نشانه های اختری، طرسوسی، ه-، شرح مواقف ابهری و ابراهیم طرسوسی، وصالی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 130گ، 17سطر (12×19/5)، اندازه: 16/5×26/5 سم [ف: 14-138]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7099/2

آغاز: قال مولانا فخرالدین رازی في ذکر المضمرات اما ذات و هو...

بخشی از؛ خط: نسخ، کا: محمد شاه بن محمد ناعمری مریبانی، تا: 716ق؛ جلد: تیماج، 1ص (235)، اندازه: 16×24 سم [ف: 25-107]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12120

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عابد بن محمد بن علی بن ابی بکر شافعی، تا: صفر 773ق؛ جلد: تیماج، 117گ، 22 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 35-124]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3542

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 817ق؛ مصحح؛ تملک: قاسم بن ارغون شاه الراهيمي به تاریخ دوم رجب 817، محمد بن قاسم بن ارغون شاه الراهيمي به تاریخ دوم رمضان 9 ... ؟؛ جلد: مقوایی، 81گ، 27سطر، اندازه: 18×27 سم [ف: 9-336]

7. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 117/2

منتخب؛ خط: نسخ، کا: علاء الدين حسن اصفهانی، تا: 17رجب 994ق [نشریه: 11-926]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4154

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: بنیاد حافظ دور آستانه مقدسه، تا: 4 جمادی الثاني 1095ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 161گ، 16سطر (8×14)، اندازه: 12×18 سم [ف: 13-3123]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20936

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: احمد بن محمدرضا حسینی خوانساری، تا: اواخر شعبان 1344ق؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: مقوا، 87گ، 19سطر، اندازه: 17×21 سم [اهدائی رهبر: 6-375]

10. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6230

آغاز: فهذا حجة من نفی الاسم و یمکن الجواب عنه؛ انجام: الاولي الالباب و هو من هذا الباب.

از او آئل مطالب (فصل سوم از قسم اول) تا قسم دوم که اواخر شرح نام مبارک (الملك) است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ واقف: ابن خاتون؛ 86 گ، 17سطر، اندازه: 15×18 سم [ف: 6-275]

لوامع التأويل / تفسیر، فضائل و مناقب / فارسی

lavāme‘-ot ta’vīl

استر آبادی، محمد معصوم بن محمد امین، ق 11 قمری

estarābādī, mohammad ma‘sūm-e-bn-e mohammad amīn(- 17c)

وابسته به تأويل الآيات الظاهرة في فضائل العترة الطاهرة؛ استر آبادی، شرف الدين علی (-965ق)

اهدا به: شاه عباس دوم؛ به دستور: میر محمد مؤمن استر آبادی

تاریخ تأليف: 1040ق

این کتاب ترجمه «تأويل الآيات الظاهره» است که به دستور استادش مولانا محمد امین نگاشته است و به ترجمه بسنده نکرده است. مقدمه ای بر آن افزوده و لطایفی به مناسبت مقام در آن درج کرده است. سطوری از مقدمه آن نقل می گردد: «این رساله را از بیان تازی به زبان رازی و از لباس عربی به حلیه پارس در آور تا عربی چون عجمی و بلخی بنحو کرخی و طرازی مثال حجازی از شمایل عرایس کلام و ظرایف نفایس ارقامش فایده یابند»، تا آنجا: «و چون پیشنهاد از ترجمه این رساله آن است که مطالب کلام هدایت نظامش سهل المأخذ هر طالبی بوده از حظوظ مستلذات نکاتش هر طالب وسائلی را حظی تواند حاصل آمد در طریق سلوک تحریر و سلوک طریق تقریر التزام نمود که به قدر میسور معانی احادیث بل مطالب عامه کلمات را بطریق نقل بالمعنی به عبارات بی ساخته پسندیده و الفاظ پرداخته سنجیده آشنا انشا (کذ) نماید و از ذکر بعضی فواید و نکات و ظرایف و لطایف اشارات که تقریب اقتضا (کذ) کند قدم قلم کوتاه ندارد و در هر موقع اگر حدیثی یا حکایتی که ذکر آن مشتمل بر فضائل اهل البيت یا منظوی بر معایب اعدای این خاندان باشد و در رساله اصل محل رقم نیافته باشد مذکور نماید و زواید خود را که في الحقيقه اثمار اشجار حق جویی است و از گلزار حقیقت گویی است برای امتیاز بلفظی و کلمه که مناسب بود معنون و مصدر سازد از قبیل «تبصره» و «لامعه» و «لایحه» و «لطیفه» و «نکته» و «هداية» و «تنبیه» و «دقیقه» و «تحفه» و غیر از این الفاظ مفرده و بعضی مباحث بالفاظ مرکبه مناسبه مصدر سازد مثل «تحقیق حال و رفع مقال» و «مؤلف گوید» و «تنبیه فیه ترفیه و توجیه فیه تنبیه» و «تقریر فیه تذکیر و تنمیق فیه تحقیق» و غیر این از عبارات لایقه مقام و دیگر معایب معاندان این دودمان را در محلی مناسب بتفصیل مذکور نماید و بذکر احادیث معراج و قصه پر غصه فدک و ایمان ابوطالب و تزویج حضرت فاطمه علیها السلام و تفضیل حضرت امیر بر انبیای سابقه و نقل احادیث موضوعه اهل خلاف با وجود تزییف آنها و حروب حضرت امیر المؤمنين علیه السلام و غیر آن پردازد و هر یک را در جایی که تقریب مقتضی باشد ایراد نماید و برای زیادتی انکشاف مقصود در هر جا شعری که لایق باشد و بنظر در آید از محققان محل تسطیر ارزانی دارد». (مهدی ولائی)

آغاز: صدر الكتاب آمال مفسران آیات کلام دانش و فصل الخطاب جریده مترجمان احادیث عیون اخبار بینش... ستایش و سپاس گزاری بدیع آثاری است...

انجام: این نسخه که گلشنی است بهجت انگیز ** بحری است زنیستان سخن گوهر خیز / جوید ز تو اندیشه اگر تاریخش ** گوید چمنی است از حقایق لبریز

[الذريعة 365/18 و 304/3؛ نسخه های منزوی 58؛ معجم المؤلفين 42/12]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11757

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق متوسط، کا: ... شریف، تا: 3 شعبان 1069ق؛ مجدول، دارای سرلوح؛ واقف: باقر کتابچی، تیر 1356؛ جلد: تیماج، 378گ، 21سطر، اندازه: 19×29سم [ف: 11-657]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 214

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: اسماعیل بن امام وردی مشهدی، تا: 27 ربیع الاول 1070ق؛ مهر: حسن بیک خان؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن، 323گ، 21سطر، اندازه: 19/6×32 سم [ف: 4-711]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12508

آغاز: الناس و یکون الرسول علیکم شهيداً، خطاب با ائمه معصومین علیهم السلام است و می فرماید؛ انجام: بحق محمد خلاصة سلسلة الإيجاد و أوصيائه المعصومين من أولاده الأمجاد صلاة باقية دائمة إلى یوم الميعاد

خط: نستعلیق، کا: نعمت الله حسینی، تا: 1087ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ تملک: ریحان الله موسوی به سال 1326 با مهر «ریحان الله موسوی» (بیضی)، محمد باقر بن محمد بن ریحان الله موسوی؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 310گ، 19سطر (11×17)، اندازه: 17×25 سم [ف: 31-551]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2356

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: غلامحسین بن ابی الحسن کشمیری، تا: 1128ق؛ با نسخه اصل مقابله شده؛ تملک: خواجه حسین خواجه حسوی شهاب الدين یوری؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 265گ، 23سطر (11×19)، اندازه: 17×26 سم [ف: 9-962]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2009

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ ممتاز، بی کا، بی تا؛ مجدول، مذهب؛ جلد: میشن، 668ص، 21سطر، اندازه: 19×30/5 سم [ف: 6-7]

لوامع التأويل (منتخب) / تفسیر / فارسی

lavāme“-ot ta’vīl (mn)

وابسته به: لوامع التأويل؛ استر آبادی، محمد معصوم بن محمد امین (قرن 11)

مؤلف شناخته نشد. کتاب حاضر گزیده و مشتمل بر حدود هفتاد جزء از اجزای کتاب «لوامع التأويل» تأليف محمد معصوم بن محمد امین بن علی بن حسین حسینی استر آبادی معاصر شاه عباس دوم صفوی (-1077ق.) است. اصل «لوامع التأويل» ترجمه فارسی کتاب «تأويل الآيات الظاهرة في فضایل العترة الطاهرة» شرف الدين علی حسینی استر آبادی (قرن 10ق)می باشد که به دستور «میر محمد مؤمن استر آبادی» در سال 1039ق (= یک جمعیت از حقائق لبریز) به انجام رسیده است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22301

آغاز: بسمله. پاره انتخاب از ترجمه تأويل الآيات مؤلف مولوی محمد مومن؛ انجام: تقلید را هیچ چیز مفید نیست.

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1374؛ 210گ، 17سطر، اندازه: 16×26 سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن - 239]

لوامع التنزيل (ترجمه) / قرائت / فارسی

lavāme“-ot tanzīl (t.)

اردکانی، محمد علی بن محمد حسن، ق13 قمری

ārdakānī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad hasan( 19c)

تاریخ تأليف: 15 ربیع الثاني 1238ق

مؤلف کتابی در شرح قصیده شاطبیه در تجوید به عربی نگاشته که در کتاب حاضر آن را به فارسی برگردانده و در آن به شرح قصیده و اضافه آنچه که در کتب مفسرین از وجوه قرائات یافته پرداخته است.

اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 238

آغاز: تصریح کرده اند و چون همین کفایت نمی کرد که یکی از علماء عامه یا خاصه قرائتی را به یکی از قراء سبعه... با ظهور خلاف

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح توسط مؤلف؛ جلد: تیماج، 225گ، 19سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-225]

لوامع التنزيل / تجوید / فارسی

lavāme'-ot tanzīl

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17689

بی کا، بی تا[د.ث. مجلس]

لوامع التنزيل و سواطع التأويل / تفسیر / فارسی

lavāme'-ot tanzīl va savāte'-ot ta’vīl

لاهوری، ابوالقاسم بن حسین، - 1324 قمری

lāhūrī, ab-ol-qāsem-e-bn-e hoseyn(- 1906)

تفسیر بسیار مفصلی است در سی جلد با بحث های گوناگون دنبال هر آیه و نقل روایات و اقوال فراوان از علماء شیعه و سنی، و مخصوصاً در آیات مربوط به اعتقادات بیشتر تفصیل می دهد و بحث می کند. چند جلد از این تفسیر را مؤلف نگاشته و در گذشت، پس از وی فرزندش سید علی رضوی لاهوری دنباله کار پدر را گرفت ولی باز ناتمام مانده، و هر جلدی از آن دارای یک جزء از قرآن می باشد. جلد ششم به روز نهم ربیع الاول 1312، نسخه جلد هفتم در بیست و چهارم رجب 1315، جلد هشتم در روز چهارشنبه پنجم صفر 1317، جلد دهم در چهارشنبه 26 جمادی الاول 1319 به پایان رسیده است.

چاپ: مشار فارسی، ج 4، ص4405؛ لاهور، سنگی، 1317ق./1899م، رحلی، 480ص؛ 1303ق، 6+520ص؛ لاهور، سنگی، 1303، رحلی، 4+668+3ص؛ لاهور، سنگی، 1900/1318م، رحلی، 616ص؛ لاهور، سنگی، 1318، رحلی، 47608صص؛ (ج1): لاهور، سنگی، 1300، رحلی، 748+34+406ص و 6+34+748ص؛ پاکستان، لاهور، سلطانی موسوم به امپرئیل پریس، 1303 ق، به اهتمام: سید رجب علی شاه مالک مطبعه

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2733

جلد ششم؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 9 ربیع الاول 1312ق؛ مصحح، قبل از کتاب تقریظ میرزا حبیب الله رشتی؛ مهر: «لا اله الا الله الملك القوى عبده سید علی حائری ابن ابوالقاسم الرضوي»(مربع)؛ 317گ، 33سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-295]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2734

جلد هفتم؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1315ق؛ مصحح، قبل از کتاب تقریظ میرزا حبیب الله رشتی؛ جلد: مقوایی، 403گ، 23سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-295]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2735

جلد هشتم؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1317؛ مصحح، قبل از کتاب تقریظ میرزا حبیب الله رشتی؛ جلد: مقوایی، 364گ، 23سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-296]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2736

جلد دهم؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح، قبل از کتاب تقریظ میرزا حبیب الله رشتی؛ جلد: مقوایی، 230گ، 23سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-296]

لوامع التنزيل و سواطع التأويل / تفسیر / فارسی

lavāmeʻ-ot tanzīl va savāteʻ-ot ta’vīl

لاهوری، ابو ترابعلی بن ابوالقاسم، 1288 ق 14 قمری

lāhūrī, abū-torābʻalī ebn-e ab-ol-qāsem (1871 - 20c)

جلد چهاردهم را در دوشنبه 12 ربیع الثاني 1325ق، جلد پانزدهم را در 20 ربیع الاول 1328ق، جلد هفدهم را در چهارشنبه 10 ذیحجه 1332ق، جلد هجدهم را در ربیع الاول 1338ق، جلد نوزدهم را در 18 ذیحجه 1340ق، جلد بیستم را در 7 ربیع الثاني 1345ق، جلد بیست و یکم را در 20 شعبان 1351ق، جلد بیست و دوم را در 2 جمادی الثاني 1353ق، جلد بیست و سوم را در ربیع الثاني 1355ق، جلد بیست و چهارم را در 20 ربیع الاول 1356ق، جلد بیست و پنجم را در پنج شنبه 8 جمادی الاول 1357ق به پایان برده است. جلد بیست و هفتم را در پنج شنبه 25 صفر 1359ق شروع کرده و ناتمام مانده است.

چاپ: مشار فارسی، ج 4، ص 4405؛ لاهور، سنگی، 1326ق/1908م، رحلی، 10+528ص؛ لاهور، سنگی، 1303، رحلی، 4+668+3ص؛ (ج16): لاهور، سنگی، 1330-1913/1331-1914م، رحلی، 20+540ص، لاهور، سنگی، 1328، رحلی، 524+16ص، (ج13):لاهور،سنگی، 1907/1325م، رحلی، 506ص

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3582

جلد بیست و ششم؛ خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 20 صفر 1359ق، جا: سادات گنج لاهور؛ جلد: مقوایی، 148گ، 31سطر، اندازه: 27×3 سم [ف: 9-365]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2737

جلد چهاردهم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، مصحح؛ جلد: مقوایی، 241گ، 39سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-296]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2738

جلد پانزدهم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 202گ، 39سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-297]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2739

جلد هفدهم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 195گ، 39سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-297]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2740

جلد هجدهم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 183گ، 39سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-298]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2741

جلد نوزدهم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 113گ، 39سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-298]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2742

جلد بیستم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 145گ، 39سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-298]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2743

جلد بیست و یکم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح جلد: مقوایی، 145گ، 39سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-299]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2744

جلد بیست و دوم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 120گ، 39سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-299]

10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2745

جلد بیست و سوم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 138گ، 39سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-300]

11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2746

جلد بیست و چهارم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ 100گ، 39سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-300]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2747

جلد بیست و پنجم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح جلد: مقوایی، 133گ، 39سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-300]

13. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2748

جلد بیست و هفتم، ناتمام مانده است؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 61گ، 39سطر، اندازه: 23×37 سم [ف: 7-301]

لوامع الحسن و بدایع العشق / شعر / فارسی

lavāmeʻ-ol hosn va badāyeʻ-ol ešq

مشتری خراسانی، محمد ابراهیم، 1264 - 1305 قمری

moštarī xorāsānī, mohammad ebrāhīm (1848 - 1888)

به نثر و نظم با دیباچه در «شرح احوال این گرفتاری درد بی درمان».

[الذريعه 9: 1046]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 592

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ با چهار تصویر در این نسخه: 1. عکس مشتری با دوست ناصح، 2. صورت دختر با مادر که در باب شوهر سخن می گوید، 3. قطعه و صورت خسرو پرویز و کشتن شیر را در نظر شیرین محبوب خود، 4. عالم و مرید؛ جلد: تیماج، 54گ، 14سطر (8×14)، اندازه: 14×21سم [سنا: ف: 1-382 ]

اللوامع الحسينية في الحكمة و العرفان و عقائد الشيخية / کلام و اعتقادات، عرفان و تصوف / عربی

lawāmi‘-ul ḥusaynīyya fi-l ḥikma-ti wa-l ‘irfān wa ‘aqā’id-iš šayxīyya

رشتی، کاظم بن قاسم، 1212 - 1259 قمری

raštī, kāzem ebn-e qāsem (1798 - 1843)

محل تأليف: کربلا

مطالب متفرقه ای است در حکمت و عرفان و عقایدبه روش شیخیه که به درخواست شخصی، در یک «مقدمه»، دو «باب» ویکی «خاتمه»، و هر یک دارای لمعات واشراقات تأليف شده است. محمد تقی هروی تعلیقی بر آن دارد که به شرح مراد مؤلف پرداخته بر اساس آنچه از او شنیده وبه «الدرر المنثورة» نام نهاده است.

آغاز: حمداً لمن خلق الانسان و علمه القرآن الناسخ بجمیع الأديان ... أما بعد فیا أيها الصالح الصفي و الفاضل الزكي قد أجبنا دعوتك.

چاپ: تبریز 1271ق، سنگی، همراه «تفسیر آیت الكرسي و تفسیر سوره قدیر و شرح حدیث عمران صابی».

[الذريعة 366/18 ؛ فهرست کتب مشایخ 102/2 با عنوان «لوامع الحسينية»]

1. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1504/3 -عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: و یضرب الله الأمثال الناس و ما [...] الناس ان کنتم في ریب من البعث فانا خلقناکم من تراب ثم من نطفة الابتر...

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 13، 23 سطر (11/5×22)، اندازه: 21×30سم [عکسی ف: 1-336]

2. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1724/1 -عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: و الجمعة الأئمة الثمانية (علیهم السلام) و السبت الزهراء (علیها السلام) لانها بها الكمال و الأتمام. و قد روی ...

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 262ص (1-262)، 25سطر (8/5×17)، اندازه: 21×30سم [عکسی ف: 1-336]

3. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 673/1

آغاز: برابر؛ انجام: إلى ما أنهاكم عن أن أريد الا الإصلاح ما استطعت وما توفیقی الا بالله علیه توکلت و اليه أنيب.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ واقف: شهاب الدين مرعشی نجفی؛ 12گ (1پ -12پ)، 18 سطر، اندازه: 15×21/5سم [ف: 2-478]

4. تهران؛ دانشگاه، شماره نسخه: 8250

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 213گ، 19سطر (6/5×15/5)، اندازه: 11×21سم [ف: 17-89]

5. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2887

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 137گ، 24 سطر، اندازه: 10/4× 20/9 سم [ف: 1-458]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14676

آغاز: برابر؛ انجام: و العكس و الحادي عشر فللزوم الاعتزال و نقل القول ...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی؛ جلد: تیماج، 87گ، 19سطر، اندازه: 14/7×25 سم [ف: 41-153]

7. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1328

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 197گ، 15 سطر (10×16)، اندازه: 17×21سم [ف: 5-39]

8. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 7370/2

خط: نسخ، بی کا، تا: 1230ق؛ جلد: تیماج، 25 سطر (9×15/5)، اندازه: 15×21سم [ف: 16-523]

9. بابل؛ خاتم الانبياء؛ شماره نسخه: 196/3

آغاز: برابر، انجام: و الجمة الأئمة الثمانية (علیهم السلام) و السبت الزهراء (علیها السلام) لانها بها الكمال و التمام.

خط: نسخ جلی، کا: کمال الدين عبد العالي بن محمد رضا طبسی خراسانی، تا: 1254؛ افتادگی: انجام؛ دو باب از کتاب سوم در 23 رمضان 1254 و باب سومش در 13 ذیحجه 1254 به درخواست ملا ولی الله، محشی از مؤلف به عنوان «منه مذ ظله»؛ جلد: تیماج سوخت، 22 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: -136]

10. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3497/1

آغاز: برابر؛ انجام: و الجمعه الأئمة الثمانية علیهم السلام و السبت الزهراء علیها السلام لانها بها الكمال و التمام و قد روی ...

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 6 شعبان 1255ق، جا: کربلا؛ مصحح: 149گ (3پ-151ر)، اندازه: 15×21سم [محدث ارموی مخ: 3-1191]

11. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 162/2

خط: نستعلیق، کا: محمد علی، تا: 12 محرم 1258ق؛ جلد: تیماج، 11گ (106پ -216ر)، 23سطر (8/5×14/5)، اندازه: 14/5×20/5سم [ف: -249]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5534/2

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: محسن، تا: ذیقعده 1267ق؛ افتادگی: انجام؛

محشی با نشانه «منه ره» با کاغذ: اصفهانی، 146گ (16پ-161پ)، 17سطر (16×18/5)، اندازه: 15/5×20 سم [ف: 16-422]

13. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 2114/1 -عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: «الاشراق الثالث» قال الله تعالی یوقد من شجرة (8صفحه بعد) الى قرار ارضك السابقة باطلة مضمحل مما عدا وجهك الكريم فهو یجد الغر

خط: نسخ پخته، بی کا، تا: 1268ق، 370ص (2-371)[عکسی ف: 336-1]

14. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 2114/1 -عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: «الاشراق الثالث» قال الله تعالی یوقد من شجرة (8 صفحه بعد) الى قرار ارضك السابقة باطلة مضمحل مما عدا وجهك الكريم فهو یجد الغر.

خط: نسخ پخته، بی کا، تا: 1268ق؛ 370ص (2-371)[ عکسی ف: 336-1]

15. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1814/1

آغاز: برابر؛ انجام: و الجمعة الزهراء علیها السلام لأنها الجامعة و الوعاء عندها.

خط: نسخ، کا: گویا ابو تراب، تا: 22 ربیع الاول 1274ق؛ جلد: تیماج، 119گ (1پ -119ر)، اندازه: 5/5×21 سم [ف: 5-233]

16. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 476

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ جلد: تیماج، 175 گ، 17سطر [ف: 1-217]

17. مشهد؛ فرهنگ و هنر؛ شماره نسخه: ب -18

آغاز: الحسينيه علی جده و ابیه و امه و اخیه و علیه و نبیه آلاف الثنا أ؛ انجام: فانا خلقناکم من تراب ثم من نطفة ثم من علقه ثم من مضغة فحلقه غیر محلقه

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: آقایان محمد و حسینعلی الهي؛ 320 ص، 20سطر (14×18/5)، اندازه: 15×21سم [ف: -35]

18. تبریز؛ ثقة الاسلام؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا [نشریه: 7-538] 19. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9259

آغاز: برابر؛ انجام: ان کنتم في ریب تمت.

خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 150گ، 21 سطر، اندازه:11×21سم [ف: 11-286]

20. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25115

آغاز: موجود: أن لا یضطرب بل کاد ان یکون؛ انجام: کانت فاطمة حزنت من قولك فهذه ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام [رایانه]

21. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1506/4 -عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: عمیت عین لاتراك و لاتزال.

خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا؛ با تاریخ های 1258 و 1291 در مجموعه؛ 95 ص (126-220)، 21سطر (13×20/5)، اندازه: 11×30سم [عکسی ف: 1-335]

22. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 542

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مهر: محمد جعفر «محمد جعفر» (مربع)؛ جلد: تیماج مذهب، 21 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: -278]

23. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2216/1-12/106

آغاز: وان کان في الضدية الم ترقوله تعالی كلمة طيبة كشجرة طيبة وقوله تعالی كلمة خبيثة كشجرة خبيثة وقوله تعالی خلق الانسان في أحسن تقویم؛ انجام: لایحتمله الأملك مقرب او نبی مرسل او مؤمن امتحن الله قلبه للایمان و شرح صدره للاسلام

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ تملکی در 1253ق؛ جلد: مقوا، 152گ، 24 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 6-3469]

24. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه:516/13

آغاز: برابر

انجام: و ردوها الى اهلها وسلموا تسلموا فانها صعبة مستصعبه اجرد کریم ذکر آن مقنع لایحتمله الأملك مقرب او نبی مرسل او عبدا امتحن الله قلبه للایمان و شرح صدره للاسلام

تا اول لمعه دهم؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 143گ، 18سطر، اندازه: 17×22سم[ف مخ: 4-1667]

لوامع ربانی در رد شبهات نصرانی = اللوامع الربانية في رد الشبهات النصرانية / کلام و اعتقادات / فارسی

lavāme‘-e rabbānī dar radd-e šobahāt-e nasrānī = al lavāme‘-or rabbānīya fī radd-eš šobahāt-en nasrānīyya

علوی عاملی، احمد بن زین العابدين، - 1054 قمری

alavī ‘āmelī, ahmad ebn-e zayn-ol-‘ābedīn(- 1645)‘

اهدا به: شاه صفی صفوی (1038-1052ق)

تاریخ تأليف: محرم 1031ق

در رد یکی از پادریان نصاری و اثبات نبوت حضرت خاتم صلی الله علیه و آله و این که کتب عهدین محرف اند، گفتار آن نصرانی را می آورد و او را با عناوین «یا معشر النصاري» پاسخ می گوید. وی کتاب دیگری نیز درین زمینه به نام «مصقل الصفا در رد شبهات نصاری» یک سال پس از آن تاریخ نگاشت و کتابی دیگری نیز در رد یهود بنام «صواعق الرحمن» نگاشته است.

آغاز: بسم ...... الحمدلله الذي هدانا لهذا وما کنا لنهتدی لولا أن هدینا الله. مخفی نماند بر مدارک اصحاب ایمان و مشاعر ارباب بینش و عرفان، سیما بر حامیان حوزه اسلام و حاویان مراتب فضل و احترام - لازالت أطناب خیام حراستهم مربوطة بأوتاد الخلود، و لابرحت عذبات رایات حمایتهم منوطة بالسعود الى یوم الموعود که در تاریخ شهر محرم الحرام سنه احدی و ثلثین بعد الألف ... بعضی از قسسیان و رهبانان از فرنگیان متوجه بعضی از سخنان علی سبیل الظن و طریق الحسبان در نفی نبوت نبی الإنس و الجان و واقع نبودن تغیر در أناجيل گردیده، و

متصدی ذکر آن در رساله یی شده، مطامح ظنون و مطارح عیونش گردانیده؛ بگمان آنکه جواب از آن بر دانشوران معالم انس و معتکفان صوامع قدس - که سر چشمهای جویبار هدایت و مطالع أنوار درایتند متعذر یا متعسر است! لامحاله، این کمینه بی مقدار و ضعیف بنده خاکسار، أقل المحتاجين إلى رحمة الله الغني: احمد بن زین العابدين العلوي - غفر الله ذنوبه و محی بلطفه حوبه - با قلت بضاعت و کثرت اضاعت - علی مسلك الاستعجال و منهج الإرتجال - متوجه رد آن شده و سخنان او را بعبارته نقل نموده، و از کتابهای آسمانی که نزد ایشان معتبرند، مانند «انجیل» متی و مرقس و لوقا و یوحنا و «زبور» و «تورية» دفع کلمات آنرا نموده و نقاب خفا را از چهره مخدرات حورا صفات حقایق معانی که قدسی نژادان شهرستان قدس و نورستگان اولی المن انس ... بمعانی باریک آن توانند گشاد و بشهاب ثاقب برهان عقل نیز سخنان شیطانی او را مرحوم ساخت. و چون از تأييدات إلهي و توفیقات نا متناهیست موسوم به «لوامع ربانی» در رد شبه نصرانی» گردانیده، و بالله التوفيق ...

انجام: پس فصیح زبانان متوجه تاریخ تصنیف این رساله واضحة البرهان لايحة التبيان، الموسومة ب«اللوامع الالهية» التي ترعرعت في حدائق الملة أغصان أحكامها، كشجرة طيبة أصلها ثابت و فرعها في السماء ... گردیده، در رشته چندین رباعی کشیده گفته اند، بتوقع آنکه در خاتمه این رساله ذکر بحدس صایبان و نظر ناظر انست. و آن رباعیات که هر مصراع آن تاریخ تصنیف این کتابست که دقایق پناه آقا محمد مقصود گفته اینست: «پر تویاب لوامع ربانی» ** «از دولت ایمان علی عمرانی» / «تعلیم نکرده سید احمد بن از این» ** «حقا جز رد شبه نصرانی» رباعی دیگر: احمد از برق خاطر نورانی ** خاکستر کرد شبه نصرانی / از عالم غیب سال تاریخ آمد ** « پرتو یاب لوامع ربانی»؛ رباعی دیگر: این نسخه که سید احمد آنرا با نیست ** تاریخ زهر مصرع بیت ثانیست / «گنجیست ز علم حق بصافی دل وی» ** «یک لؤلؤ از آن لوامع ربا نیست»؛ رباعی دیگر که هر مصراع تاریخ تصنیف این کتاب کثیر البركات است: «سید احمد عالم دانش پرور» ** «آن مهر سپهر دین با علم و هنر» / «بنمو زرد شبه نصرانی» ** «اصحاب پلید نار را پاره جگر !» رباعی دیگر: سید احمد کرد بتوفیق امام» ** «رد شبه مسیحیان؛ میر کلام» / یا بند ارباب فهم کز هر مصراع» ** «آمد بیرون زمان فتح اسلام»

چاپ: ایران، تهران، کتابخانه چهل ستون، 1406ق

[نسخه های منزوی 984؛ الذريعه366/18 ؛ فهرستواره منزوی 501/9]

شرح و حواشی:

1- جامع الفوائد؛ اصفهانی، حسین بن میرزا علی (-10)

1. اصفهان؛ علامه روضاتی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: گوهر غریب بدیع که به دستیاری غواص فکر سریع از بحر ضمیر بادیه پیمایان اقلیم معنی متواتر گردد، ستایش صانعی است که بیت المعمور سپاسش از آن پایه برتر است ... ؛ الحمدلله الذي هدانا لهذا وما کنا لنهتدی لولا أن هدانا الله، مخفی نماند بر مدارک اصحاب ایمان، و مشاعر ارباب بینش و عرفان، سیما حامیان حوزه اسلام ...

کاتب = مؤلف، تا: 1031ق [نسخه پژوهی: 1-156]

2. اصفهان؛ کتابخانه های اصفهان، شماره نسخه: 43

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1031ق؛ با اصلاحات و اضافات به خط مؤلف؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 109گ، 12سطر در متن (7×13)، اندازه: 13×19/5سم [فهرست روضاتی: 169]

3. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1639/1 -عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: یا بند ارباب فهم کز هر مصراع - آید بیرون زمان فتح اسلام. تم الكتاب بعون ...

خط: نستعلیق خوش، کا: صدرالدین محمد بن جعفر علی، تا: 27 ذیحجه 1038ق؛ افتادگی: آغاز (در دیباچه افتاده)؛ 274ص (1-274)، 12سطر (10/5×20/5)، اندازه: 21×30سم [عکسی ف: 1-336]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2045 عکسی

آغاز: برابر

نسخه اصل: در یکی از کتابخانه های آلمان؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1058ق؛ رکابه دار؛ 184ص، 15سطر [میراث شهاب: س 17 ش 1 و 2-134]

5.قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2058 عکسی

نسخه اصل: کتابخانه اسکوریال در اسپانیا ش 1622؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1058ق؛ 280 ص،14سطر [میراث شهاب: س17ش 3و 4-299]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8998

خط: نسخ، کان محمد رضا بن محمد هاشم هر میجردی، تا: 18 شوال 1117ق؛ جلد: تیماج، 118گ، 15 سطر، اندازه:12×18سم[ف: 23-158]

7. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 293ل

آغاز: که آن نور بخش عالم ظاهر و باطن خاتم اوصیا محمد مصطفی است صاحب هذا الزمان صلوات الله علیه و علی آبائه المعصومين دی درین معاینه روحانی و رویای صالحه ربانی دیده حیرت گشاده بودم که ناگاه اشارت کثیر البشارة آن سرور

خط: نسخ، بی کا، تا: 1233ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: چرمی، 283 ص، قطع: نیم خشتی باریک [رشت و همدان: ف: -1161]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4200ف

بی کا، بی تا، پاریس SP1 (بلوشه34/1 ش54) [فیلمها ف: 3-30]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2400

آغاز: برابر؛ انجام: امید که از رد اهل عناد مصون و بقبول اهل کمال مقرون گردد.

نسخه شماره 7591 همین کتابخانه دارای دیباچه ای می باشد جز دیباچه این نسخه و کتاب در آن تقدیم به روح الامين (میرزا

محمد امین) شده و اواخر نسخه دارای دگرگونی های بسیاری است با چند رباعی در تاریخ تأليف کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ یادداشتی به تاریخ 1195؛ مهر: «عبده محمود بن محمد» (بیضوی)، «عبده الراجي ابوالحسن» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 155گ، 12 سطر، اندازه: 13/5×19 سم [ف: 6-379]

10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7591/1

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 154گ (1پ -154ر)، اندازه: 14/5× 21/5سم [ف: 19-404]

اللوامع الربانية في رد الشبهات النصرانية - لوامع ربانی در رد شبهات نصرانی

اللوامع الرضوية في الأحكام الشرعية / فقه / فارسی

lavāme‘ razavīyye fi-l ahkam-eš šar‘īya

رضوی، محمد بن معصوم، - 1255 قمری

razavī, mohammad ebn-e ma‘sūm(- 1839)

رساله ای است فقهی فتوایی مشتمل بر باب های طهارت، صلوة، خمس و صوم با عناوینی چون، مقام، مطلب و مبحث که گویا رساله علمیه مؤلف که از فقهای برجسته عصر خویش به شمار می رفته، می باشد.

1. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2537

آغاز: بسمله الحمدلله علی ما أنعم کما علم الانسان مالم یعلم ... اما بعد بر مرآت صحائف عطارد قطیعان روشن ضمیر طریق دین داری که سیاران بروج افلاک تقوی و پرهیز کاری اند مخفی نماناد مشتمل بر کتاب طهارت وصلوة وصوم وخمس؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ کاتب نامی از خود و سال کتابت نبرده، بر صفحه اول عبارت ذیل که حاکی از این است که نسخه را به نظر مؤلف رسانیده اند نوشته شده: «بسم الله لا قوة الا بالله نظر به این که شخصی ثفه خبر داد به تصحیح این رساله پس عمل کردن به این نسخه عیب ندارد انشاء الله والسلام علی من اتبع الهدي»، با مهر: «عبده الراجي سید محمد الرضوي» وظاهراً عبارت مذکور خط خود مؤلف است؛ واقف: سپهسالار، جلد: تیماج، 168ص، 19سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1-507]

2. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8929-59/149

آغاز: از کتم عدم به صفحه ایجاد آورده و به جهت ارشاد هدایت انسان و اتمام حجت درقیامت

کتاب الطهارة والصلوة و الصوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: سه شنبه 17 جمادی الاول 1242ق، جا: مشهد رضوی؛ افتادگی: آغاز؛ 191گ، اندازه: 9×17 سم [ف: 6-3470]

3. کاشان؛ جعفری؛ شماره نسخه: 73/3

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... این چند کلمه ایست که نوشته شد در مسایل خمس بخواهش بعضی برادران ایمانی و اصدقاء یقینی که مایل خمس را بفهمند و از آن منتفع شوند و عمل نمایند پس بدانکه خمس در انجام: و اگر ظالم مطلع شود بر اینکه این شخص خمس ده میباشد طمع میکند در مال او یا اینکه خوف داشته باشد هجوم فقراء را که اذیت کنند او را پس جایز است که تأخير کند تا زمانیکه اطمینان حاصل شود و اگر تلف شود ضامن نیست

کتاب خمس آن باشد که مستقلاً آورده شده، چنانکه محتمل است رساله مستقلی درباب خمس باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1247ق، 8گ، 12 سطر، اندازه: 16×20سم [ف مخ]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16134

آغاز: الحمدلله علی ما أنعم و علم الانسان ما لم یعلم و الصلوة و السلم علی من به کل نبی ص ختم ... اما بعد چنین گوید خادم ابواب علوم مصطفوی؛ انجام: پس به جهت شکر آن فلان قدر روزه بگیرم یا اینکه نذر نماید که هرگاهعمل خیری از او بعمل آید به جهت بر نفس فلان قدر روزه بگیرم و غیر ذلك.

خط: نسخ، کا: زین العابدين بن حسین، تا: 1250ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: «ادر کنی یا امام زین العابدين» (بیضوی)؛ جلد: تیماج مذهب، 106گ، 20 سطر (6×13)، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 65-41]

5. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8123/1-55/93

آغاز: بسمله، الحمد لله علی ما أنعم و علم الانسان ما لم یعلم و الصلوة و السلام علی من به کل نبی ختم و آله مصابیح الظلم

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: وسط؛ 56 ص (1-56)، 25 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 6-3470]

اللوامع الزاهرة / فقه / عربی

al-lawāmi‘-uz zāhira

وابسته به: اللمعة الدمشقية في فقه الامامية = لمعه؛ شهید اول، محمد بن مکی (734-786)

حاشیه و تعلیقه ای است استدلالی و نسبتا مفصل از مؤلفي نامعلوم بر کتاب طهارت «اللمعة الدمشقيه» شهید اول. موجودی نسخه حاوی مباحث ذیل است: الخامس من الأغسال الواجبة: غسل مس الميت؛ السادس من الأغسال: في أحكام الأموات: دارای پنج بحث: 1) الاحتضار، 2) غسل الميت، 3) الكفن، 4) الصلاة، 5) دفنه؛ الفصل الثالث: في التيمم: دارای چهار بحث و یک خاتمه: 1) الأمور المسوغة له، 2) فیما تیمم به و یجوز به التيمم، 3) كيفية التيمم، 4) في احکامه، خاتمه: المسح علی الجبائر.

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17088

آغاز: الخامس من الاغسال الواجبة غسل مس الميت؛ انجام: عن الرجل اذا کان كسيرة کیف یصنع بالصلاة قال ان کان یتخوف علی نفسه فلیمسح علی جبائره و لیصل.

خط: نسخ، بی کا، تا: رجب 1280ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 165گ، 20-22 سطر، اندازه:15/5×21/8سم [ف: 20-417]

2. مشهد؛ مدرسه باقریه؛ شماره نسخه: 272

شامل فصل الطهارة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: رمضان 1293ق؛ واقف: میرزا بابا سبزواری؛ 23 سطر (10/5×15) [تراثنا: س6 ش 3-109]

لوامع سبوحی در شرح فصوص نوحی / عرفان و تصوف / عربی

lavāme‘-e sobbūhī dar š.-e fosūs-e nūhī

قادری مدنی، محمد سبحان

qāderī madanī, mohammad sobhān

وابسته به: فصوص الحكم = الفصوص؛ ابن عربی، محمد بن علی (560-638)

فص نوحی از فصوص الحكم ابن عربی را شرح کرده است.

تبریز؛ ثقة الاسلام؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، تا: 1123ق؛ نسخه به خط زیبا و دارای سرلوح و جدول بندی با آب طلا [نشریه: 7-538]

اللوامع السنية في الأصول الدينية / کلام و اعتقادات / عربی

al-lawāmi‘-us sanīyya fi-l uṣūl-id dīnīya

آل عبد الجبار خطی، محمد بن عبد علی، - 1259 قمری

āl-e ‘abd-ol-jabbār-e xattī, mohammad ebn-e ‘abd-e ‘alī(- 1843)

پس از این که مؤلف از کتاب های مفصل و مختصر در اصول دین فارغ گردید، سید حسن بن سید درویش از وی رساله متوسطی در کلام درخواست نمود، در پاسخ وی این کتاب را نوشت که دارای یک «مقدمه» و شش «باب» و یک «خاتمه» می باشد.

آغاز: الحمدلله الفرد الأحد الصمد و صلی الله علی محمد و آله العمد المفضلين علی کل احد

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1807/1

آغاز: برابر؛ انجام: و روی أن الباب البلاء و احد و کذا باب الصبر او واحد و هو صغیر من یاقوت ...

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج، 108گ (1پ- 108ر)، 22 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 5-191]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3498

خط: نسخ، کا: حسن بن ابراهیم بن علی آل ابی فیاض احسائی جبیلی، تا:14 ذیقعده 1246ق؛ باب ششم کتاب در این نسخه نوشته نشده؛ جلد:تیماج، 98گ، 23 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 9-298]

اللوامع الشمسية / نحو عربی

al-lawāmi‘-us šamsīya

للیثی، ابوالقاسم بن ابی عمرو

laysī, ab-ol-qāsem ebn-e abī ‘amr

وابسته به: الفوائد الضيائية في شرح الكافية = شرح الكافية لابن الحاجب = شرح ملا جامی؛ جامی، عبدالرحمن بن احمد (817-898)

اهدا به: شمس الدين محمد (فرزند مؤلف)

حاشیه ای است بر «الفوائد الضيائية» جامی با عناوین «قوله - قوله».

اردکان یزد؛ امام صادق، شماره نسخه: 75/3

آغاز: الحمدلله الذي هدی الانام بالنحو نحو حروف الاسماء و الافعال و صرف الافهام بالاعراب نحو ینحنی عن الاختلال و الاعتدال

خط: نسخ، بی کا، تا: 1073ق؛ جلد: پارچه ای، 28گ (91پ - 118پ)، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 1-63]

لوامع صاحبقرانی - لوامع القدسيه (ترجمه)

لوامع صاحبقرانی = شرح من لا یحضره الفقيه = لوامع قدسية = لوامع المتقين / فقه، شرح حدیث / فارسی

lavāme‘-e sāhebqerānī = š.-e man lā yahzor-o-hol faqīh = lavāme‘-e qodsīye = lavāme‘-ol mottaqīn

مجلسی، محمد تقی بن مقصود علی، 1003؟ - 1070 قمری

majlesī, mohammad taqī ebn-e maqsūd ‘alī (1595 1660)

وابسته به: روضة المتقين في شرح اخبار الائمة الطاهرين = شرح من لا یحضره الفقيه مجلسی، محمد تقی بن مقصود علی (1070-1003)

اهداء به: شاه عباس صفوی دوم

تاریخ تأليف: شوال 1066ق

ترجمه و شرحی است بر من لا یحضره الفقيه شیخ صدوق. شارح ابتدا احادیث را ترجمه تحت اللفظي نموده، سپس به ذکر اقوال علما پرداخته و پس از آن نظر فقهی خود را بیان کرده است. وی در مقدمه 12 «فایده» در بیان فضیلت دانش و دانشمندان، اجازه واقسام آن، اصطلاح احادیث و غیر آنها آورده است. در مقدمه نوشته اند پس از این که شرح عربی خود (روضة المتقين) را بر فقیه نوشته و آن را تقدیم پادشاه عصر شاه عباس ثانی صفوی کردم ایشان خواستند که آن را به فارسی ترجمه کنم امر سلطان را لازم الاطاعه دیدم و این کتاب را نگاشته و آن را «لوامع صاحبقرانی» نامیدم.

آغاز: حمدی که به اقلام اشجار و مدار بحار بر صفحات لیل و

نهار شرح شطری از آن نتوان نگاشتن سزاوار فایض الأنواري است.

چاپ: مشار فارسی، ج 4، ص4406؛ طهران، سنگی، 1324ق،رحلی، 409ص

[دنا 1107/8 -1111 (143 نسخه)؛ الذريعة 369/18 -370 و 94/14 و 223/6-235 و 93/14 -94، کشف الحجب و الاستار، ص 356 و 481؛ ريحانة الأدب 201/5؛ مكتبة امیر المؤمنين 599/2 و 600/2 ؛ فهرستواره منزوی 811/7]

شرح و حواشی:

1- لوامع صاحبقرانی = لوامع قدسية (منتخب)؛ لاهیجانی، محمد بن محمد علی (-1354)

2- لوامع القدسيه (ترجمه) = لوامع صاحبقرانی؛ خداوردی، محمد علی

3- لوامع صاحبقرانی (منتخب دیباچه)

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1847

صفحه نخستین خطبه را ندارد و تا باب النوادر جنائز است و میان باب غسل الميت و جنائز افتاده است؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 201گ، 36سطر (15×25/5)، اندازه: 22×32سم [ف: 8-443]

2. اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: 564

از آغاز باب علل الحج تا پایان باب ما جاء في الابل؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 11؛ مصحح، با اضافات در حاشیه، یادداشتی از سید محمد علی روضاتی در نام کتاب و مؤلف و این که کتاب به خط مؤلف و سه نسخه دیگر از آن نیز در نزد ایشان موجود است دیده می شود؛ جلد: تیماج، 73گ، اندازه: 20×26 سم [ف: 2-431]

3. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1846

از آغاز ابواب الصلوة است تا پایان جلد نخستین که در جمادی الأول 1065 به انجام رسانده؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: جمادی الاول 1065 ق، با خط خوردگی، محشی با نشان «منه»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 86گ، 33سطر (15/5×35)، اندازه:23×33سم [ف: 8-443]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14226

آغاز: و اليوم آن کتاب نیست و اقبال ابن طاوس کافی است و محمد بن یعقوب به روایات صحیحه نقل کرده است چند دعا را و در رساله منسک نوشته؛ انجام: امامیه اثنی عشریه در خوفند و خوف ایشان در زمان آن حضرت زایل خواهد شد و الحمدلله ...و افضل الاولين و الآخرين محمد و عترته الأصفياء الطاهرين.

از نیمه کتاب حج تا آخر جزء دوم «باب الفروض علی الجوارح»؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: شوال 1066ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 68گ، 28 سطر، اندازه: 19×28سم [ف: 38-336]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 252

آغاز: و جلال او را دانست دهان خود را میبندد از کلامی که بکار او نیاید؛ انجام: و منور سازد قبر او را از انوار قدسیه؛ و در عقب این جلد است جلد دوم که اولش ابواب زكاة است ...

مقداری از کتاب صلاة می باشد و نیم آخر جزء اول است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ به خط خود مجلسی جز بیست و هفت برگ آخر که به خط نسخ است و از مجلسی نیست؛ مصحح؛ 101گ، 27 سطر، اندازه: 20×26 سم [ف: 1-278]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3061

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و الصلوة علی افضل ... ابواب الصلوة حدودها قال الرضا صلوات الله علیه الصلوة لها اربعة آلاف باب و قال الصادق (صلی الله علیه و آله) الصلوة لها اربعة آلاف حد. باسانید متكثرة منقولست از زکریا بن آدم با آنکه سند صدوق نیز باو صحیح است که گفت؛ انجام: و بگو که یاوری میخواهم از اسم حق سبحانه و تعالی و از ذات الهي یا اینکه چون استعانت از و نخواهم ...

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 60ص، 25 سطر، اندازه: 18/5×25سم [ف: 575-10]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15032

جزء اول؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [مختصر ف: -700]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15033

کتاب الصلاة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11[مختصر ف: -700]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15037

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11[مختصر ف: -700]

10. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5587

تا صفت وضوی رسول خدا؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 111گ، 23 سطر (13×19)، اندازه: 24×28سم [ف: 5-488]

11. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 710

آغاز: برابر؛ انجام: تا حق سبحانه و تعالی ترا مستور سازد از آتش جهنم. تمت.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ با سر لوح مذهب، مجدول؛ مهر: «حسین منی و انا من حسین»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 451گ، 21سطر (9/5×18)، اندازه: 13/5×22 سم [ف:2-602]

12. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4043/2

آغاز: برابر؛ انجام: و بعد از آن اعتراف به گناهان خود بکن و بعد از آن حاجت خود را بطلب و اگر حاجات نطلبند ...

مقداری از آغاز جلد اول؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 33گ (242پ -274)، 31سطر، اندازه: 16/5×30سم [محدث ارموی مخ: 3-1193]

13. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 217

از باب علة فرض الصيام؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ با سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج، قطع: رحلی کوچک [نشریه:3-398]

14. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9990

آغاز در دیباچه و انجام در طهارت افتاده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، 190گ، 23 سطر (12×18)، اندازه: 20×26سم [ف: 17-521]

15. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 9991

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ با تاریخ تالیف این جزو که در طهارت است در پایان در دهه سوم محرم 1065؛ مهر: محمد جواد حسینی در 1283؛ کاغذ: سپاهانی، 65گ، 24سطر (12×19)، اندازه:20×26سم [ف: 17-521]

16. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6774

کتاب صوم و اعتکافساخته اواخر محرم 1066؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 152گ، 26 سطر (11×19)، اندازه: 17×25سم [ف:16-358]

17. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 36737

آغاز: بسمله. حمدله و الصلوة علی افضل السابقين ... ابواب الصلوة و حدودها قال الرضا صلوات الله علیه لها اربعة آلاف باب؛ انجام: ذکر آن سبب طول بود اکتفا بهمین شد و هر که خواهد رجوع به آن کتب کند و الحمدلله رب العالمين.

ج1، شامل کتاب الصلاة است؛ خط: نسخ خفی، بی کا، تا: قرن 11؛ دارای کتیبه و سرلوح، مجدول؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج، 281گ، 21 سطر، اندازه: 16×28/8 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-627]

18. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35433

آغاز: برابر؛ انجام: تا من پوشیده شوم و مرا مستور ساز تا حق سبحانه و تعالی ترا مستور سازد از آتش جهنم

ج 1، از مقدمه تا انتهای کتاب الطهارة؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ دارای سرلوح، مجدول؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ جلد: میشن، 241گ، 29 سطر، اندازه: 20×33سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-624]

19. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12916

آغاز: حق سبحانه و تعالی که او فرستاد است یا سلام الهي را بر یکدیگر میکنید؛ انجام: قال تجب الجمعة علی سبعة نفر من المسلمين و لاتجب علی اقل منهم الامام و قاضیه و مدعیا حق و شاهدان و الذي...

از اواخر باب التسليم است تا اواسط نماز جمعه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ تاریخ ختم تأليف شوال 1065 می باشد؛ واقف: حسین کی استوان، آبان 1348؛ جلد: میشن، 57گ، 21 سطر، اندازه: 18/5×25/2 سم [ف: 14-463]

20. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9532

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين ... باب وجوب الجمعة و فضلها؛ انجام: و ختم حدیث به این مبالغه بشود علی رغم عمر ... که نماز را بهتر از خواب می داند ...

از باب« وجوب الجمعة و فضلها» تا پایان صلات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 11؛ مجدول؛ واقف: خان بابا مشار، خرداد 1345؛ جلد: تیماج، 159گ، 24 سطر، اندازه: 19/3×35/2 سم [ف:463-14]

21. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 613

جلد اول کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ 236 گ، اندازه: 23/5×37/5 سم [ف: 2-447]

22. یزد؛ سریزدی؛ شماره نسخه: 253

کتاب الزكاة و الصوم؛ خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 342گ، 20 سطر، اندازه: 17×27/5سم [ف: 1-201]

23. قم، مؤسسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 2

کتاب طهارت؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، نزدیک عصر مؤلف؛ 366گ، 21 سطر، اندازه: 18/5×24 سم [ف: 1-7]

24. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 57/1 -5922

از صیام تا اعتکاف؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ تملک: احمد بن محمد جعفر حسینی؛ واقف: هادی حسینی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 188 گ، 23 سطر، قطع: ربعی [ آستانه قم:-159]

25. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 45

کتاب صوم تا پایان؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ با سه سر لوح زرین. [ف: -24]

26. شیراز؛ مدرسه منصوریه؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: علة وجوب خمس صلوات ... بابی است در علت واجب شدن پنج نماز در پنج وقت و چون جزم به صحت این اخبار نیست ...

کتاب صلات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اندازه: 19×25/5سم [نسخه پژوهی: 1-53]

27. تهران؛ چهل ستون؛ شماره نسخه: 265

از باب علل الحج تا پایان جزء دوم فقیه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مهر: مجلس دوم «محمد باقر العلوم»؛ یادداشتی از «میرزا بابا» مورخ 1236؛ تملک: ملامحمد ابراهیم محمد آبادی (من قراء یزد)، شاهزاده محمد ولی میرزا [چند نسخه ف: -364]

28. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 904

آغاز: حمدله. صلاة. باب الصلوة و حدودها. قال الرضا ... باسانید متكثرة، منقول است از ذکریا بن آدم، با آنکه صدوق؛ انجام: تمام شد ربع ثانی از کتاب من لا یحضره الفقيه، تصنیف محمد بن ...

تذکر: تاریخ کتابت با تاریخ تأليف کتاب ناسازگار است، جلد دوم در صلاة؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: جمادی الثاني 1017ق؛ مهر: «نصر الله الحسيني 1258» (بیضوی)، «المتوكل بالله الغني محمد علی نقی» (بیضوی)؛ جلد: مقوایی تیماج، 467 گ، 25سطر (12×22/5)، اندازه: 19×30سم [ف: 2-215]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7370

آغاز: ان الله عزوجل فرض للفقراء في اموال الاغنياء ما یکتفون به؛ انجام: و یکی تعظیم لأمر الله است ** و شفقت نیز تعظیم امرالله است

تذکر: تاریخ کتابت با تاریخ تأليف کتاب ناسازگار است؛ خط:

نستعلیق، کا: مهدی حسینی لنگرودی، تا: 1046ق؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 372گ، 18 سطر، اندازه: 18/5×31/5 سم [ف: 25-358]

30. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 3224

آغاز: بسمله الحمدلله ... باب علل الحج قال الشيخ مصنف هذا الكتاب رضی الله عنه قد اخرجت اسانید العلل التي انا ذاکرها عن النبي صلی الله علیه وآله والائمه صلوات الله علیهم في کتاب؛ انجام: ویهود ونصاری و مجوس وکفار هند همیشه ایمن اند در اطراف عالم حتی مذاهب باطله شیعه مانند زیدیه ایمن اند وامامیه اثنی عشریه درخوفند وخون ایشان در زمان آن حضرت زایل خواهد شد

جلد سوم (حج) باب اول تا باب صد و شصت و پنج را در بر دارد؛ خط: نسخ، کا: شکر الله بن حاجی میرزا محمد حسینی خوراستکانی (از توابع اصفهان)، تا: پنج شنبه دهه آخر شعبان 1065ق؛ مصحح؛ مهر: «عبده محمد حسین بن بدیع الزمان الحسيني 1191» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 492گ، 20 سطر، اندازه:15×25سم [ف مخ: 4-1668]

31. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 738

آغاز: برابر؛ انجام: تم الشرح کتاب الطهارة علی ید أحوج المربوبين ... محمد تقی بن علی مجلسی

خط: نسخ، بی کا، تا: محرم 1065ق؛ با نشانه بلاغ، با سر لوح مذهب، مجدول؛ مهر: «لا اله الا الله الملك الحق المبين محسن»، «یا محسن قد اتاك المسيء»، «الراجي محمد بن محمد حسین»؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 478گ، 31سطر (9×15/5)، اندازه: 14×24سم [ف: 2-624]

32. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 3995

خط: نسخ، کا: زین العابدين بن حاجی محمد رازانی سپاهانی، تا:دوشنبه 22 ربیع الثاني 1066ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 164گ، 12 سطر (6×13)، اندازه 11×18سم [ف: 12-2986]

33. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5018

آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمين ... و در بعضی از نسخ علل الحج است این بابیست در بیان علتها و سببهائی که سبحانه و تعالی بسببآنها حج را بر بندگان واجب گردانید؛ انجام: تمام شد جزء دویم کتاب من لا یحضره الفقيهه که تصنیف .. تممه احوج المربوبين الى رحمة ربه الغني محمد تقی بن مجلسی عفی عنهما بالنبی و الوصي في شهر شوال سنة ست و ستین بعد الألف من الهجرة المقدسة

این شرح در دو جلد است که نسخه ما جلد دوم آن است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: شوال 1066ق؛ یادداشت محمد علی الموسوي 1296؛ مهر: محمد مؤمن ابوالقاسم «محمد مؤمن ابوالقاسم» (مربع)؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 455گ، 23 سطر (10×17)، اندازه: 17×26سم [ف: 14- 322]

34. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5994

خط: نسخ، بی کا، تا: 1066ق، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 409ص، 25 سطر، اندازه: 28×29سم [ف: 17-367]

35. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 58

از زكوة تا اعتکاف؛ خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن جعفر جریادقانی، تا: 1068ق [ف: -24]

36. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3672

آغاز: چنان باشد که خود را منظور خداوند

جلد اول کتاب؛ خط: نستعلیق، کا: محمد ...، تا: ربیع الثاني 1069ق؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: «یا ابا عبدالله» ؛ کاغذ: سمرقندی، 33گ، 22سطر (14×17)، اندازه: 19×25سم [ف: 5-1744]

37. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3120

آغاز: و حال آنکه وجود و بقای من با اوست و توکل برو میکنم در جمیع امور و پناه می بریم بخداوندی که شنوا و داناست از شر شیطان رانده درگاه الهي پس بدرستی که هر گاه این کلمات را بگوئی شیطان را کشته و یا میکشی او را و زجر میکنی او را و از خود دور میکنی و روی عن عمر بن یزید انه قال شکوت الي ابی عبدالله (علیه السلام)؛ انجام: تمام شد ربع اول از کتاب من لایحضره الفقيه تصنیف محمد بن بابویه قمی منزه سازد حق سبحانه و تعالی روح او را و در عقب این جلد است جلد دویم که اولش ابواب زکو تست و این قانون مصنفین است که ترتیب مجلد ها معلوم بود و الله اعلم. کتبه المذنب عبدالرضا بن محمد هاشم الحسيني غفر ذنوبها آمین بتاریخ سلخ محرم الحرام سنه سبعین بعد الف.

بقیه کتاب الصلوة است تا پایان کتاب؛ خط: شکسته نستعلیق، کان عبدالرضا بن محمد هاشم حسینی، تا: 1070ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ مهر: محمد بن محمد شفیع ؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 19سطر، قطع: خشتی [ف: 10-688]

38. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 48- 1/48

آغاز: بسمله الحمدلله ... والصلوة علی افضل السابقين .. ابواب الصلوات باب الصلاة وحدودها قال الرضا ... باسانید متکثره منقول است از زکریا بن آدم با آنکه سندصدوق نیز باو صحیح است؛ انجام: وختم حدیث باین مبالغه بشود علی رغم عمر ... که نماز را بهتر از خواب می داند تم الجزو الأول من کتاب من لا یحضره الفقيه

ابواب الصلوات؛ خط: نستعلیق، کا: مر کان بن قباد قنادی، تا: 12 ذیحجه 1070ق؛ جلد: تیماج مذهب، 490گ، 21 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 6-3473]

39. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2664

ابتداء کتاب صلوة تا اول باب اذان و اقامه؛ خط: نستعلیق خوب، کا: محمود بن سلطان شاه، تا: 1070ق؛ مجدول مذهب؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 219ص، 21 سطر، اندازه: 16×29سم [ف: 1-300]

40. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15034

خط: نسخ و نستعلیق، کا: سید محمد قاسم بن سید علی طباطبائی، تا: جمادی الاول 1071ق [مختصر ف: -700]

41. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2935

خط: نسخ و نستعلیق، کا: مریجان بن قباد، تا: صفر 1071ق؛ مهر: «محمد مهدی»، «محمد حسین بن محمد ابراهیم»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روغنی مذهب، 256گ، 21سطر (12×17)، اندازه: 19×24سم [ف: 4-1478]

42. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 175

آغاز: برابر؛ انجام: (نسخه با شرح کتاب طهارت به انجام می رسد): تم شرح کتاب الطهارة علی ید ... المجلسي الاصفهاني النطنزي ...

خط: نسخ خوش، کا: ابن نعمت الله، حیدر علی بنا، تا: 21 شعبان 1073ق؛ مهر: «عبده زین العابدين» (بیضوی)؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 486 گ، 21سطر (11/5×18/5)، اندازه: 17/5×25/5سم [ف: 1-215]

43. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7794

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... باب الاذان و الاقامة و ثواب المؤذنين، این بابی است در بیان شرعیت اذان و اقامت و کیفیت آن و ثواب مؤذنان و سایر احکامی که متفرع می شود بر آن؛ انجام: پس رجوع کند به کتب ادعیه و کتاب دعا کافی، کافی است و صحیفه کامله کامل است و مصباح کبیر به اکثر آن کرده است و مهج الدعوات از جهت دفع بلاها تمام است و الحمدلله رب العالمين.

از اول باب اذان و اقامه تا اواخر کتاب الصلوة؛ خط: نسخ، کان محمد علی بن محمد صادق بن مجلسی اصفهانی، تا: جمعه 12ربیع الثاني 1075ق؛ با نسخه اصل توسط محمد علی بن محمد رضا مقابله شده با مهر «اللهم اسئلك الرضائي» (بیضی)؛ تملک: محمد رضا بن محمد صادق بن مجلسی؛ جلد: تیماج، 209گ، 17 سطر، اندازه: 15×25/5سم [ف: 26-276]

44. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18674

آغاز: خدایی مگر خداوند عالمیان تعالی شانه فرشتگان گفتند که باین کلمه که شایع خواهد شد بر طرف شد پرستیدن غیر حق سبحانه و تعالی؛ انجام: و لیکن این ملاحظه شده است که ختم کتاب صلوة باین قسم حدیثی بشود و ختم حدیث باین مبالغه بشود علی رغم عمر ... که نماز را بهتر از خواب میداند. تم الجزو الأول من کتاب من لا یحضره الفقيه تصنیف الشيخ ... و یتلوه الجزر الثاني ابواب الزكوة انشاء الله تعالی وحده العزيز.

جلد اول؛ خط: نستعلیق، کان محمد صادق ولد لطف علی، تا: ربیع الثاني 1075ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 416گ، 20 سطر (11×18)، اندازه: 19×24سم [ف: 51-97]

45. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2439

شرح و ترجمه احادیث باب الأذان والاقامه من لایحضر تا آخر احادیث راجعه به نماز جماعت؛ خط: نستعلیق، کا: حسن بن میرزا جان بهمدانی، تا: 1076ق؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 189ص، 25 سطر، اندازه: 20×31سم [ف: 1-300]

46. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17961

بی کا، تا: 1079ق[د.ث. مجلس]

47. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1561

خط نستعلیق ، بی کا، تا: 10 جمادی الثاني 1082ق؛ اهدایی:صدر؛ جلد: تیماج، 304گ، 23 سطر (13×20)، اندازه: 20×27سم [ف: 3-989]

48. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8615

از باب سجدة الشكر و القول فیها (کتاب الصلاة) تا احکام اعتکاف؛ خط: نستعلیق، کا: حمید غلام جلال الدين محمد طباطبائی، تا: 1079-1082ق، جا: شاه جهان آباد؛ مجدول، دو سرلوح؛ تملک: محمد یوسف بن محمد ابراهیم، علی بن فخر الدين موسوی دزفولی به تاریخ 15 جمادی الثاني 1412ق؛ جلد: تیماج، 660گ، 21 سطر، اندازه: 16×26/5سم [ف: 22-189]

49. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2233

آغاز: برابر؛ انجام: ومرا مستور ساز تا حق سبحانه و تعالی ترا مستور سازد از آتش جهنم.

کتاب الطهارة؛ خط: نسخ، کا: زین العابدين بن حاجی محمد رازانی، تا: دوشنبه 7 جمادی الثاني 1082ق؛ مجدول، مصحح، محشی؛ مهر: «محمد جعفر الشريف الطباطبائي» (مربع)؛ جلد: تیماج، 425گ، 25 سطر، اندازه: 18×29/5سم [محدث ارموی مخ: 11933-3]

50. زنجان، امام جمعه؛ شماره نسخه: 31

کتاب الطهارة؛ خط: نسخ، کا: محمد امین بن ملا میر بن ملا روح الله سالکدهی لاهجی، تا: شنبه 22 شوال 1083ق؛ مجدول مصحح؛ مهر: وقف کتاب بر خزانه مجتهدیه (دایره)؛ جلد: تیماج، 466گ، 23 سطر، اندازه: 16/5×29/5سم [اوراق عتیق: 1-153]

51. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5350

از آغاز حج تا پایان؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1084ق؛ عربی ها به نسخ محمد زمان بن اسماعیل تیماجان ران کوهی در 1084؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 393گ، 12 سطر (12×23)، اندازه: 20×32سم [ف: 5-487]

52. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7383

آغاز: برابر

از اول کتاب تا آخر کتاب الطهارة؛ خط: نستعلیق، کا: حسین بن احمد تقریشی، تا: رمضان 1085ق؛ تملک: درویش علی سالک، عبدالرحیم بن رمضان بهتاریخ 1147؛ جلد: تیماج مذهب، 488 گ، 20 سطر، اندازه: 17/5×31 سم [ف: 25-368]

53. اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: 229

خط: نستعلیق، کا: محمد یوسف طبیب لاهیجانی، تا: شعبان 1090ق؛ مصحح، با امضای مقابله ای از معصوم به سال 1143، محشی، دارای سرلوح؛ مهر: «عبده الراجي خلیل»؛ جلد: تیماج، 363گ، 22 سطر، اندازه: 18/5×32 سم [ف: 1-177]

54. اصفهان؛ روضاتی؛ شماره نسخه: 18

انجام: و بعضی از احادیث در بوی خوش گذشت، اندکی بیشتر نیز خواهد آمد در مبحث جمعه، انشاء الله تعالی.

خط: نسخ، کا: محمد صادق، تا: 1093ق؛ مصحح؛ 32سطر، اندازه: 21/5× 34/5سم [ف: -26]

55. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1943

کتاب صلاة؛ خط: نسخ، کا: ملا رمضان بن محمد امین، تا: 1095ق، جا: اردبیل؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی با نشانی «سلط»، با نسخه ای که از روی نسخه مؤلف تصحیح شده بود مقابله شده؛ 418، 31سطر، اندازه: 17×31سم [ف: 5-308]

56. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1590-عکسی

آغاز: حمدله. صلات. جمیع محامد و اثنية مخصوص ذات مقدس خداوندی ست که مستجمع ... علت وجوب الزكاة. قال الشيخ السعيد ابو جعفر محمد ... بوایه؛ انجام و شفقت و تعظیم امرالله است. نمقه ... محمد تقی بن مجلسی في اواخر شهر محرم سنة و ستین بعد الالف (1066) ... الى یوم یقوم الحساب.

از زکات تا پایان اعتکاف؛ خط: نستعلیق خوش، کا: ابن محمد صالح عطاء الله علی اصغر دامغانی، تا: چهارشنبه 12 ربیع الاول 1097ق؛ 517ص، 22سطر (12/5×24)، اندازه: 21×30سم [عکسی ف: 1-336]

57. دامغان؛ صادقیه؛ شماره نسخه: 56

آغاز: قال الله عزوجل ان کنتم مرضی أو علی سفر أو جاء أحد منکم من الغايط أولامستم النساء؛ انجام: و مرا مستور ساز تا حق سبحانه و تعالی تورا مستور سازد از آتش جهنم، ثم شرح کتاب الطهارة.

کتاب الطهارة باب تیمم تا آخر کتاب الطهارة؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 9 ربیع الثاني 1097ق؛ مصحح، با امضای بلاغی در اواسط ربیع الثاني 1097 ظاهرا از کاتب؛ تملک: شیخ علی اصغر ولوئی هزار جریبی مازندرانی در دهه دوم ذیحجه 1334؛ جلد: تیماج، 199گ، 21 سطر، اندازه: 15×26/5سم [ف مخ -168]

58. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11403

آغاز: بسمله حمدله ... ابواب الصلاة ... باسانید متکثره منقولست از زکریا بن آدم آنکه سند صدوق نیز باو صحیح است؛ انجام: حضرت سید المرسلين (صلی الله علیه و آله) فرمودند که خداوند عالمیان می فرماید ای فرزند آد مرا یاد کن بعد از صبح یک ساعت ...

الصلاة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ مهر: «محمد شاه پادشاه غازی ... میر محمد خان» (سلطنتی بزرگ)؛ 235 گ، 22 سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 33/2 -112]

59. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5903

جزو نخستین و ربع یکم است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ تملک: محمد رفیع طباطبائی در 1283؛ جلد: میشن، 400گ، 32سطر، اندازه: 24/3×38/5 سم [ف: 4-710]

60. قم؛ حافظیان، ابوالفضل؛ شماره نسخه: 10

آغاز: از علت وسبب تلبیه که چرا در حالت احرام تلبیه می گویند حضرت فرمودند که چون بندگان احرام می بندند و نیت می کنند ... که والله علی الناس حج البيت وندای حضرت ائمه معصومین؛ انجام: تم الجزو الثاني من کتاب من لایحضره الفقيه تصنیف الشيخ الإمام السعيد الفقيه ابی جعفر محمد بن علی بن الحسين بن موسی بن بابویه القمي قدس الله روحه ... مخصوص گردانیدند هر عضوی ... وبعد از آن همین آیه را خواندند ...

کتاب الحج والمزار؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، جلد: تیماج مذهب، 440گ، 20 سطر، اندازه: 20×25/5 سم [ف مخ]

61. مشهد، گوهرشاد، شماره نسخه: 1316

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علی ... باب علل الحج قال الشيخ مصنف هذا الكتاب ... و در بعضی از نسخ علل الحج است این بابی است در بیان علتها و ... انجام: و خون ایشان در زمان آن حضرت زایل خواهد شد. تمام شد.

ج2، از باب علل الحج تا آخر جلد دوم یعنی آخر باب الفروض علی الجوارح؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 355گ، 23 سطر (10×18)، اندازه: 16/5× 25/5سم[ف: 4-1918]

62. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16614

صلات؛ بی کا، تا: حدود قرن 12؛ افتادگی: آغاز [د.ث. مجلس]

63. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2348

آغاز: بسمله، حمدله باب سجدة الشكر و القول فیها این بابی است در بیان سجده شکر و فضایل آن؛ انجام: بلکه یک رکن اسلام شفقت علی خلق الله است و یکی تعظیم لأمر الله است و شفقت نیز تعظیم امر الله است.

از «باب سجدة الشكر» تا پایان مبحث اعتکاف؛ خط: نسخ، کا: احتمالا قاینی، تا: اوایل قرن 12؛ تملک: حسن قاینی در آخر شعبان 1119؛ جلد: مقوا، 286گ، 24 سطر، اندازه: 17/5×24 سم [ف: 5-697]

64. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 1130

آغاز: و روی عامر بن عبدالله جذاعه ... منقول است از آن حضرت صلوات الله علیه؛ انجام: که در روز صفین که جنگ سر شد تا روز دیگر چاشت در جنگ بودند

قسمتی از کتاب صلاة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 یا اوایل قرن 12؛ افتادگی: آغازو وسط و انجام؛ جلد: تیماج، 250 گ، 19سطر، اندازه: 18×25سم [ف: 2-299]

65. زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه: 122

از صلاة الجمعه تا پایان جزء اول؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مهر: وقف کتاب بر خزانه مجتهدیه (دایره)؛ جلد: تیماج، 307گ، 17سطر، اندازه:15×27/5 سم [اوراق عتیق: 1-173]

66. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 171

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج سرخ، 20 سطر (9/5×15/5و15×20/5) [ف: -711]

67. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 7

آغاز: حمدله. و الصلوة علی أفضل السابقين و أشرف المصلين محمد و عترته الذين أذهب الله عنهم الرجس ... أبواب الصلوة و حدودها قال الرضا صلوات الله علیه الصلوة لها أربعة باب ... بأسانيد متكثرة از زکریا بن آدم؛ انجام: نماز جمعه را در وقت به جا آرند با ایشان دو رکعت نماز بکن و در همان جا دو رکعت دیگر بکن که چهار رکعت به جا آورده باشی عرض نمودم.

ابواب الصلاة؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ واقف: شهاب الدين مرعشی نجفی، 1339/7/16 ؛ جلد: تیماج مذهب، 271گ، 25 سطر، اندازه: 20×31سم [ف: 2-480]

68. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12891

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين ... باب علة وجوب الزكوة؛ انجام: مقدس سازد حق سبحانه و تعالی روح او را از خوشیهای دینوی و منور سازد قبر او را.

ج2، کتب زکات، خمس و مزار است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ واقف: حسین کی استوان، آبان 1348، 264گ، 19 سطر، اندازه: 16/5×26/8 سم [ف: 14-464]

69. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11315

آغاز: از جهت مؤمناني که متابعت راه خدا کرده و می کنند و غرض تنبیه است؛ انجام: و غیر اینها از آیاتی که ملائکه استغفار و دعا می کنند.

اوراق نامرتب و مشتمل بر مباحث صوم و زکات است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: شیخ محمد صالح علامه حائری، مرداد 1351؛ جلد: تیماج مذهب، 211گ، 25 سطر، اندازه: 17/4×26سم [ف: 14-464]

70. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13056

آغاز: بطرق کثیره و بنابر نسخه در کتابی که جامع علتهای حج است؛ انجام: و منور سازد قبر او را.

به استثنای ورق اول همه مباحث حج راشامل است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، مصحح؛ اهدایی: کاظم مدیر شانه چی، مرداد 1362؛ جلد: تیماج، 448گ، 21سطر (11/6×21/5)، اندازه: 17/2×30/7سم [ف: 14-465]

71. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10090

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين ... باب علل الحج قال الشيخ مصنف هذا الكتاب رضی الله عنه؛ انجام: وروی ابن المغيرة عن اسحق بن عمار عن ابی عبدالله صلوات الله علیه قال من ادراك المشعر الحرام.

مباحث حج؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ واقف: میرزا محمد علی رضوی، بهمن؛ جلد: مقوا، 282گ، 21 سطر، اندازه: 18×30سم [ف: 14-462]

72. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10109

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين ... باب علة وجوب الزكوة قال الشيخ السعيد؛ انجام: بلکه یک رکن اسلام شفقت علی خلق الله و یکی تعظیم لأمر الله و شفقت نیز تعظیم امرالله است.

از زکات شروع و به اعتکاف ختم می شود؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ واقف: میرزا محمد علی رضوی، بهمن 1348؛ جلد: مقوا، 292گ، 21 سطر، اندازه: 18/2×30/5سم [ف: 14-462]

73. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1602

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سمرقندی، 418گ، 19سطر (11/5× 17/5)، اندازه: 17×26سم [ف: 3-999]

74. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 837

آغاز: والشیخ سدید الدين شادان بن جبرئیل القمي عن الشيخ ابی عبد الله جعفر بن محمد الدوريستي عن .... انجام: بلکه از سنت حضرت سید المرسلين (صلی الله علیه و آله) ظاهر شده و لکن حدیثی وارد شده است ...

خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: ابراهیم امامی گرد فرامرز؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 152گ، 26سطر (12/5×19/5)، اندازه: 16×22سم [ف: 2-706]

75. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35498

انجام: و چون ذکر آن سبب طول بود اکتفا همین شد و هر که خواهد رجوع به آن کند ... في شهر شوال سنة خمس و ستین بعد الف من الهجرة المقدسة

ج 1، کتاب الصلاة؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ جلد: میشن، 218گ، 22 سطر، اندازه: 18×25/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-627]

76. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 37899

انجام: که نماز را بهتر از خواب می داند و یتلوه من الجزء الاول من ... و این قانون مصنفین است که ترتیب مجلدها معلوم باشد حمدا ثم حمدة شكراً ثم شكراً

ج1، کتاب صلاة؛ خط: نستعلیق، کا: میر ببر علی بن علی ملقب به میر خادم حسین و متخلص به فرهاد، تا: قرن 12؛ تملک: سبحان علی در سال 1208ق؛ اهدایی: رهبری؛ جلد: تیماج مذهب، 251گ، 33سطر، اندازه: 22/5×36 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-628]

77. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 37787

آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علی سید الانبياء و المرسلين محمد و آله عتره الطيبين الطاهرين؛ انجام: ذکر آن سبب طول بود اکتفا بهمین شد و هر که خواهد رجوع به آن کتب کند و الحمدلله رب العالمين

ج 1، از اول باب سجدة الشكر و القول فیها تا آخر باب کتاب الصلاة؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: میشن عنابی، 304گ، 26 سطر، اندازه: 16/5×24/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-628]

78. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 31940

آغاز: واقع است غیر این پنج از نماز سنت و نماز نافله است؛ انجام: ذکر آن سبب طول بود اکتفا بهمین شد و هر که خواهد رجوع به آن کتب کند و الحمدلله رب العالمين

ج 1، کتاب الصلاة؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1383؛ جلد: تیماج مذهب، 265 گ، 22 سطر، اندازه: 16×21 [سم اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-628]

79. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26285

آغاز: بسمله، حمدله باب الابتداء بمكة و الختم بالمدينة روی هشام بن المثني عن سدیر عن أبي جعفر صلوات الله علیه قال له ابدا و بمكة و اختموانا؛ انجام: که آن ابو جعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی است مقدس سازد حق سبحانه و تعالی روح او را از خواهشهای دنیوی و منور سازد قبر او را والحمدلله رب العالمين ... في شهر شوال لسنة ست و ستین بعد الألف من الهجرة المقدسة صلوات الله علی مهاجرها و آله المعصومين

حاوی باب «الابتداء بمكة و الختم» آغاز به مکه و پایان دادن به مدینه است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ واقف: سید محمد رضوی، اردیبهشت 1378؛ جلد: تیماج عنابی مذهب، 100گ، 24 سطر، اندازه: 17×24/5سم [ف: 26-485]

80. قم؛ دارالحدیث؛ شماره نسخه: 181

آغاز: حمدی که به اقلام اشجار و مداد بحار بر صفحات. از علت و سبب تلبیه که چرا در حالت احرام تلبیه می گویند حضرت فرمودند که چون بندگان احرام می بندند و نیت می کنند؛ انجام: یا غیبت مؤمني کنند در آنجا هر که ایمان به خدا و روز قیامت دارد می باید که در آنجا ننشینند و بعد از آن همین آیه را خواندند پس حضرت فرمودند.

کتاب الحج و الزيارات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مذهب، 424گ، 20 سطر، اندازه: 18×25سم [ف: -82]

81. مشهد: نواب؛ شماره نسخه: 652

آغاز: غنج و دلال سلطنت و شهریاری در و بام رواق عز تش؛ انجام: و به آن مرتبه نبود که توان شکافتن او را یعنی وفره کامل نیز نبود و ظاهر آن است که قریب.

از اوایل جلد اول، حدود دو برگی از اول را کسر دارد تا استعمال بوی خوش ...؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ واقف: علی مردان خان تیموری (نصرت الملك)؛ کاغذ: ترمه، 258گ، 22 سطر (10/5×18)، اندازه: 16/5× 24/5سم [ف: -519]

82. تهران: عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 20

آغاز: الحمد لله رب العالمين و الصلوة علی أفضل السابقين و أشرف المصلين؛ انجام: جایز است اکتفا به قرائت امام سنی کردن چنان که در اخبار بسیار وارد شده است. و الحمد لله رب العالمين شامل: باب الصلاة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ واقف: شهاب الدين مرعشی نجفی، 1338/5/20 ؛ جلد: تیماج مذهب، 351ص، 19سطر، اندازه: 18/5× 28/5سم [ف: 2-479]

83. قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2068

آغاز: آنست که کلام صدوق باشد و محتملست که شاگردان و راویان او ذکر کرده باشند چون متعارف بوده است؛ انجام: ویکی تعظیم لا مرالله است و شفقت نیز تعظیم لامرالله است نمقه بیمناه الداثرة ...

از کتاب الزكاة تا پایان اعتکاف؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، مهر: «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده حسین» (مربع)؛ جلد: تیماج، 290گ، 21 سطر، اندازه: 17×26سم [محدث ارموی مخ: 11933]

84. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2082

آغاز: ابواب قضایا واحکام ... کسی که جایز است حکومت پیش او بردن و کسیکه جایز نیست گفت ابو جعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی؛ انجام: پس ببر از ایشان نا شایست را و پاکیزه گردان ایشان را پاکیزه گردانی.

از ابواب القضايا و الأحكام تا پایان باب ما نهی عنه النبي و النوادر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 296گ، 23 سطر، اندازه: 17/5×26 سم [محدث ارموی مخ: 3-1193]

85. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14778

آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمين ... ابواب الصلاة، باب الصلاة و حدودها، قال الرضا صلوات الله علیه الصلاة لها اربعة آلاف باب و قال الصادق صلوات الله علیه الصلاة لها اربعة آلاف حد، باسانید متكثرة، منقول است از زکریا بن آدم با آنکه سند صدوق؛ انجام: تعقیب صلوات و غیر آن را، پس رجوع کند به کتب ادعیه و کتاب دعاء کافی، کافیست و صحیفه کامله کاملست و مصباح کبیر احاطه به اکثر آن کرده است و مهج الدعوات از جهت رفع بلاها تمامست و الحمد لله ...

باب الصلاة می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل قرن 12؛ دارای سرلوح زیبای مرصع، مجدول؛ واقف: ملا محمد جعفر بن محمد صفی فارسی آبادهای، 1278؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مذهب، 219گ، 23 سطر (11×21/5)، اندازه: 17×29سم [ف: 37-374]

86. اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: 2962

جلد دوم از کتاب الحج ببعد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ 881ص، 22سطر (12×18)، اندازه: 19×25سم [ف: 1-145]

87. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 1287

از اقامه تا نماز جماعت؛ خط: نسخ، کا: علی نقی بن محمد کاظم ابهری، تا: 22 صفر 1111ق؛ مجدول، با سرلوح؛ تملک: محمد مراد ایشیک آقاسی نواب اعلی با مهر 1109؛ قطع: رحلی [نشریه: 216-7]

88. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 305

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين و الصلوة علی افضل السابقين و اشرف المصلين محمد و عترته الذين ... ابواب الصلوة باب الصلوة و حدودها قال الرضا (علیه السلام) لها اربعة الاف باب .. باسانید متکثره منقول است از ذکریا بن آدم ...

کتاب صلاة است از اول تا آخر؛ خط: نستعلیق، کا: محمد تقی بن مسیب بیک، تا: 15 رجب 1111ق؛ مهر: کتابخانه مجدالدین؛ در صفحه آخر یادداشت صفی قلی مشرف قوشخانه؛ جلد: تیماج، 22 سطر (9×16)، اندازه: 16/5×24/5سم [ف: 1-258]

89. تهران: حوزه آستان حضرت عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 60/1

آغاز: اگر محقی بدهید بفقرا از جهت شما بهتر است و به اخلاص اقرب است و از ریا ابعد؛ انجام: و شفقت نیز تعظیم لأمر الله است و الله تعالی یعلم بالصواب

خط: نستعلیق. آیات نسخ معرب، بی کا، تا: جمادی الثاني 1114ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 214گ (1ر-214ر)، 23 سطر، اندازه:20×29/5 سم [حوزه و موزه عبدالعظیم: ف: - 60]

190. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2477/7

هشت فائده در علوم واجب از مقدمات این شرح؛ کا: محمد حسین بن حاجی خواجه علی میر جهانی، تا: 1115ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 20ص (150-169)، 23سطر (13/5×21)،اندازه: 16×23سم [ف: 9-1245]

91. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 1101

آغاز: بعد بسمله و حمد له جمیع محامد و اثنیه مخصوص ذات مقدس خداوندیست؛ انجام: بلکه یک رکن اسلام شفقت علی خلق الله است و یک تعظیم امر الله است

کتاب زكاة و صوم تا انتهای اعتکاف؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 6 صفر 1118ق، مجدول؛ وقف به خط محمد علی بن محمد صالح برغانی و تولیت با ایشان 1295ق؛ جلد: مقوا، 227گ، 21 سطر، اندازه: 18/5×27/5سم [ف: 2-299]

92. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 295

آغاز: بندگیش زیب چهره عزت و رفعت است؛ انجام: تم شرح کتاب الطهارة ... من لا یحضر الفقيه من مصنفات امام الفاضل ...

خط: نستعلیق تحریری، کا: مولی قلی بن صفر قلی، تا: دوشنبه 22صفر 1120ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوایی، 320گ، 18سطر (13×21)، اندازه: 18×28سم [ف: 1-291]

93. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 330

از غسل میت تا پایان کتاب الطهارة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: سه شنبه 14 شوال 1124ق؛ 142گ، 22 سطر، اندازه: 19/5×28/5سم [ف:232-1]

94. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 7384

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين و الصلوة علی افضل السابقين و اشرف المصلين محمد و عترته الذين ... ابواب الصلوة باب الصلوة و حدودها قال الرضا (علیه السلام) لها اربعة الاف باب ... باسانید متکثره منقول است از ذکریا بن آدم ...

جزء دوم و از «باب علی وجوب الحج» تا «آخر باب الحقوق»؛ خط: تحریری، کا: محمد معین بن محمد فصیح، تا: صفر1125ق؛ تملک: محمد بن محمد مقیم؛ واقف: محمد بن محمد مقیم؛ جلد: تیماج، 296گ، 27 سطر، اندازه: 18×27سم [ف: 25-369]

95. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 22

آغاز: باب احکام السهو في الصلوة، این بابی است که در بیان احکام سهو در نماز آنچه مشهور است؛ انجام: وختم حدیث به این مبالغه بشود علیرغم عمر که نماز را بهتر از خواب می داند.

از باب احکام السهو في الصلوة تا اول زكاة؛ خط: نسخ جلی، کان ملا حمید ابهری، تا: با تاریخ 1130ق؛ با سر لوح، مجدول مرصع ؛ مهر: «بسم الله الرحمن الرحيم کمترین کلب امیر المومنين سلطان حسین 1125»؛ واقف: شاه حسین صفوی، ذیحجه 1130 ق، جلد: تیماج مشکی، 400گ، 21 سطر [ف: 1-218]

96. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12191

آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلوة علی أفضل السابقين و أشرف المصلين محمد و عترته الذين أذهب الله عنهم الرجس و طهرهم تطهيرة من العالمين ... منقول است از زکریا بن آدم با آنکه سند صدوق نیز باو صحیح است؛ انجام: و با عدم امکان جایز است اکتفا بقرائت امام سنی کردن چنانکه در اخبار بسیار وارد شده است و الحمدلله رب العالمين و الصلوة علی أشرف المرسلين.

کتاب الصلاة؛ خط: نسخ، کا: عبدالله فرزند حاجی علی نقیا، عاشقا بادی، تا: 1132ق؛ مصحح؛ تاریخ وقف: محرم 1252؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 395گ، 25سطر (10/5×19)، اندازه: 18×26/5سم [ف: 30-694]

97. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10796

از کتاب زكاة تا احکام اعتکاف؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 26 ربیع الثاني 1142ق؛ جلد: مقوایی، 170گ، 30سطر، اندازه: 22×34سم [ف: 27-212]

98. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 434- 3/54

آغاز: برابر؛ انجام: چیزی از جهت من بساز تا من پوشیده شوم و مرا مستور ساز تا حق سبحانه و تعالی ترا مستور سازد از آتش جهنم

از آغاز کتاب تا پایان کتاب طهارت؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: غره ذیحجه 1145 ق(تاریخ برگ نو نویس آخر)؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 429گ، 25 سطر، اندازه: 17×24سم [ف: 6-3472]

99. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 58

آغاز: حمدله ... باب الصلوة وحدودها، قال الرضا صلوات الله علیه: الصلوة لها اربعة الآف باب وقال الصادق صلوات الله علیه: الصلوة لها اربعة الآف حد؛ انجام: ولیکن این ملاحظه شده است که ختم کتاب صلوة به این قسم حدیثی بشود وختم حدیث به این مبالغه بشود علی رغم عمر علیه اللعنة که نماز را بهتر از خواب می داند.

صلاة تا زكاة؛ خط: نسخ، کان محمد کاظم بن اسماعیل ابهری جی، تا: با تاریخ 1147ق؛ واقف: آقا محمد کاظم ولد حاجی محمد رحیم آشتیانی، 1147؛ جلد: تیماج قهوه ای، 274گ، 32سطر، اندازه: 23×35سم [ف مخ: 4-1667]

100.اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: 2963

«باب الحقوق إلى آخر کتاب»؛ خط: نستعلیق، کان عزیز الله بن مولی محمد تقی مجلسی (فرزند شارح)، تا: 1149ق؛ 529ص، 25سطر (12×22)، اندازه: 16×24سم [ف: 1-145]

101. مشهد؛ مدرسه باقریه؛ شماره نسخه: 96

کتاب الزكاة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1161ق؛ تملک: حسن علی در شوال 1211ق؛ مهر: «المتمسك بحبل الله اللطيف محمد شریف»، «مهر المذنب محمد بدیع الخادم»؛ واقف: محمد شریف بن محمد بدیع، 1161؛ 19 سطر (10/5× 17/5)، قطع: مصری [تراثنا: س6ش 2-96]

102. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 33087

انجام: اما احادیث در بوی خوش گذشت اندکی پیشتر نیز خواهد آمد در صحبت ان شاء الله

ج 1. حاوی مقدمه و کتاب طهارت؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1168ق؛ مجدول؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1384؛ جلد: گالینگور، 216گ، 30سطر، اندازه: 17×27/8 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-626]

103. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6249

جلد دوم؛ خط: نسخ، کا: ابو طالب بن احمد تبریزی، تا: 1188ق؛ جلد: تیماج، 372گ، 25 سطر، اندازه: 19×25سم [ف: 16-234]

104. قم؛ فاضل قائینی؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... جمیع محامد و اثنیه؛ انجام: که در آن وقت دعاء کنند و اگر دعاهای منقول باشد بهتر است.

کتاب الزكاة و الخمس و الصوم؛ بی کا، تا: 1199ق؛ تملک: عبدالباقی حسینی در 1219 [تراثنا: س 13 ش 4-113]

105. شاهرود؛ مدرسه اسماعیلیه، شماره نسخه: 35

جلد اول؛ بی کا، تا: قرن 13 [ف: -17]

106. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 37855

آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمين و الصلوة علی سیدنا الانبياء والمرسلین محمد وعترته الهادين؛ انجام: مقدس سازد حق سبحان و تعالی روح او را از خواهشهای دنیوی و منور سازد قبر او را

ج2، کتاب حج (از باب علل الحج تا آخر الفروض علی الجوارح)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ تملک: ریحان موسوی در ذیحجه 322؛ مهر: «العبد ریحان الله الموسوي»؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386، جلد: تیماج، 466 گ، 23 سطر، اندازه: 18/5×29/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-629]

107. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20105

آغاز: برابر؛ انجام: و قال الصادق ص ع اذا بکی اليتيم اهتزله العرش فیقول الله تبارك و تعالی من هذا الذي ابکی عبدی الذي سلبته ابویه ... لا یسکته عبد مومن

از ابتدای مقدمه تا اواخر کتاب طهارت؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج، 449گ، 21 سطر، اندازه: 19×29سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-626]

108. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 586

آغاز: برابر؛ انجام: وقال الصادق صلوات الله علیه اول من جعل له النعش فاطمة بنت محمد صلوات الله علیهما ... ودر حدیث کالصحیح از آن حضرت ص منقول است که اول تابوتی که دراسلام ساختند تابوت.

خط: نستعلیق و نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: وزیری؛ جلد: تیماج، 362گ، 21سطر (11/5× 30/5)، اندازه: 19×28سم [ف: 2-492]

109. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 30

آغاز: برابر؛ انجام: تا حق سبحانه تعالی تو را مستور سازد از آتش جهنم

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: وزیری؛ واقف: علی اکبر قزوینی، ذیحجه 1238؛ جلد: تیماج، 125گ، 27سطر (11/5×20)، اندازه: 17/5× 26/5 سم [ف: 1-43]

110. اراک؛ کتابخانه روستای آمره کمیجان؛ شماره نسخه: 19

آغاز: برابر

انجام: و شیخ طوسی را از سبزوار بمشهد مقدس رضوی او را نقل کردند و از متاخرین شیخ نورالدین علی بن عبد العال و مولانا عبدالله و شیخ

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ تملک: حاجی آقا ولد حاجی هدایت الله در تاریخ 1294؛ جلد: تیماج، 285گ، 23 سطر، اندازه: 18/5×26 سم[دو کتابخانه اراک: -229]

111. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3900 -20/20

آغاز: الحمدلله رب العالمين والصلوة علی افضل السابقين ... باب الصلاة وحدودها قال الرضا صلوات الله علیه والصلاة لها اربعة الاف باب وقال الصادق (علیه السلام) الصلاة لها اربعة الاف حد؛ انجام: از حضرت چه خبر شنیده خبر خواهی داد او را به آنچه به تو گفته ام هر چه فضل بن یسار خواهد گفت به قول او عمل خواهی کرد وقول مرا ترک خواهی نمود علی میگوید که چون به بصره رفتم وفضل

کتاب صلوة؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 252گ، 27 سطر، اندازه: 19×29سم [ف: 6-3473]

112. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13799

آغاز: الحمد لله رب العالمين و الصلوة والسلام علی سید الأنبياء والمرسلین محمد و آله ...... سجدة الشكر و القول فیها این بابیست در بیان سجده شکر و فضایل آن؛ انجام: و با عدم امکان جایز است اکتفا به قراءت امام سنی کردن چنانکه در اخبار بسیار وارد شده است و الحمد لله ... محمد و آله واصحابه اجمعین برحمتك با ارحم الراحمين

از اول بحث سجده شکر تا آخر نماز جماعت؛ خط: نسخ، کان کاظم، تا: قرن 13؛ مجدول، مصحح، واقف: میر سید علی خلف سید حسین شاه، 15 ذیقعده 1276؛ جلد: تیماج مذهب، 141گ، 21سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 37-345]

113. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1116

آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلاة علی افضل السابقين و اشرف المصلين محمد و عترته؛ انجام: که نماز را بهتر از خواب می داند، و یتلوه من الجزء الأول من کتاب ...

کتاب صلاة؛ خط: نستعلیق، کا: میر ببر علی بن میر خادم حسین متخلص به فرهاد، تا: با تاریخ 1208ق؛ تملک: سبحان علی؛ نوشته ای به تاریخ 1208؛ جلد: تیماج، 250 گ، 33 سطر، اندازه: 21/5×37سم [مؤيد: 3-108]

114. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2890

آغاز: برابر

جلد اول؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد هادی، تا: محرم 1217ق؛ مهر: «محمد مهدی»، «محمد حسین بن محمد ابراهیم»؛ اهدایی: حاج میرزا تقی رسولیان؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 261گ، 25 سطر (13/5×22)، اندازه: 20×30سم [ف: 4-1463]

115. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 15159

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 14 ربیع الاول 1233 ق [مختصر ف: -700]

116. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 119

انجام: تم کتاب الطهارة علی ید أحوج المربوبين الى رحمة ربه الغني محمد تقی بن مجلسی النطنزى العاملي.

کتاب الطهارة؛ خط: نستعلیق، کا: غلامعلی بن حسن مازندرانی، تا: یک شنبه دهه سوم ذیقعده 1242ق؛ مجدول، مصحح؛ واقف: احمد طاهری، 1351؛ جلد: تیماج مذهب، 403گ، 20 سطر،اندازه: 20/5×30سم [ف: 2-480]

117. شیراز؛ موزه پارس؛ شماره نسخه: بدون شماره

کتاب طهارت؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالله بن حیدر حسینی، تا: شنبه 18 جمادی الاول 1244ق؛ افتادگی: آغاز؛ اندازه: 21×34سم [نسخه پژوهی: 1-57]

118. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 31464

انجام: تم شرح کتاب الطهارة بنقل نقل خط المصنف

شامل مقدمه و کتاب الطهارة؛ خط: نستعلیق، کا: علی بن سید قدرت علی بن سید نظر علی، تا: 1252ق، جا: لکهنو؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1383؛ جلد: تیماج مذهب، 388گ، اندازه:20×30سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-625]

119. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 139

آغاز: برابر؛ انجام: و ختم حدیث باین مبالغه بشود علی رغم عمر که نماز را بهتر از خواب می داند تم الجزء الأول من کتاب من لایحضره الفقيه ...

از آغاز تا آخر صلاة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1256ق؛ مهر: محمد باقر حسینیبن حاج محمد میرزا فراهانی «عبده محمد باقر الحسيني» در صفر 1256 (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 514گ، 23 سطر، اندازه: 17/5×25 سم [ف: 1-161]

120. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 31772

آغاز: بسمله. اما بعد خامه شکسته مستمند فیوض قدسی محمد تقی بن علی ملقب المجلسي؛ انجام: و هفوات این شکسته را به نظر شفقت اصلاح فرمایند ... نعم المولي و نعم النصير

ج1، شامل مقدمه (در دوازده فائده) است؛ خط: نستعلیق، کان حسین علی بن جمشید بیگ، تا: 18 محرم 1260ق؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1383؛ جلد: تیماج مذهب، 115گ، 15 سطر، اندازه: 15/5× 20/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-625]

121. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10791

کتاب طهارت؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1282ق؛ تاریخ وقف: جمادی الثاني 1282؛ جلد: تیماج، 221گ، 32سطر، اندازه: 19×32/5سم [ف: 27-207]

122. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1412

آغاز: الحمدلله ... باب علل الحج قال الشيخ مصنف هذا الكتاب؛ انجام: و الصلاة علی سید الأنبياء و المرسلين و افضل الاولين و الآخرين محمد و عترته الاصفياء الطاهرين

کتاب حج؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1287ق؛ مصحح؛ مهر: «احتشام الملك 1287» (بیضوی)، سید ریحان الله موسوی در 1322 «العبد ریحان الله الموسوي» (بیضوی)، سید محمد باقر بروجردی، «عبده الراجي محمد حسن» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 478گ، 23 سطر، اندازه: 18×30سم [مؤيد: 3-334]

123. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 834

آغاز: برابر

جلد اول و دوم؛ خط: نسخ، کا: بهاء الدين محمد بن صالح، تا: 1393ق؛ پشت برگ آخر مجلد اول، علامه مجلسی به خط خویش اجازه ای به نام امیر سید علی نیز به تاریخ 1084 نگاشته اند، و در همین صفحه محمد مقیم نام تاریخ دو فرزند خود را که به سال 1102 و 1103 نوشته، با نسخه اصل مقابله و تصحیح شده؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 676 گ، 35سطر، اندازه: 25×37سم [ف: 3-60]

124. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7347

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... ابواب الصلوة و حدودها قال الرضا الصلوة لها اربعة آلاف باب و قال الصادق لها اربعة آلاف حد، به اسانید متکثره منقول است از ذکریا بن آدم به انجام و در کافی بعضی از آن هست و در مصباح کبیر شیخ و سایر مصابیح و سایر کتاب دعا مذکور است و چون ذکر آن سبب طول بود اکتفا به همین شد و هر که خواهد رجوع به آن کتب کند و الحمدلله رب العالمين.

جلد اول؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 268گ ، 25 سطر، اندازه: 14/5× 24/5 سم [ف: 25-324]

125. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3661

آغاز: الحمدلله رب العالمين والصلاة علی افضل السابقين واشرف المصلين محمد وعترته الذين أذهب الله عنهم الرجس وطهرهم تطهيرة من العالمين ... باب الصلوة وحدودها، قال الرضا صلوات الله علیه؛ انجام: وحضرت فرمودند که این دعا را بخواند که اللهم انی اسألك بنورك الذي لایطفی و بعز آئمك التي لاتخفی

وبعزتك التي لاتنقضی ... وحاجت خود را طلب کند و به سجده رود و صد مرتبه بگوید یا حی یا قیوم لا اله الا انت برحمتك استغیث فاکفنی ما اهمنی ولاتکلنی إلى نفسی

خط: نسخ جلی، بی کا، بی تاب افتادگی: انجام؛ مجدول، با لوح مزدوج مذهب؛ جلد: تیماج، 406گ، 21 سطر، اندازه: 19×32سم [ف مخ: 4-1667]

126. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 4037/4

آغاز: وقال أبو عبدالله علیه السلام: اول من قدم الخطبة علی الصلوة عثمان ... و از آن حضرت منقول است که اول کسی که خطبه را مقدم داشت بر نماز عثمان بود؛ انجام: القول في الضجعة بین رکعتی الغدات الخ. بابی است در آنچه باید گفت در پهلو خوابیدن میان دو رکعت نافله صبح و دو رکعت نماز واجب صبح.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ جلد: گالینگور سبز، 43گ (137ر-179ر)، 25 سطر، اندازه: 20×31سم [ف مخ: 4-1668]

127. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2922

آغاز: المحققين و رئیس الواصلين

جلد اول؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: «عبده محمد هادی الحسيني»؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 478گ، 25 سطر (9×19)، اندازه: 16×28سم [ف: 4-1474]

128. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2877

جلد دوم؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مهر: «محمد مهدی»، «محمد حسین بن محمد ابراهیم»؛ اهدایی: تقی رسولیان؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 182 گ، 25سطر (13/5×22)، اندازه: 20/5×32سم [ف: 4-1459]

129. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3924- 20/44

آغاز: به نزد آن شخص که نذر کرده است و به او دهند و قریب به این معنی واین عبارت در صحیح منقول است ... وانما هدمت قریش الكعبة لان؛ انجام: ودرعقب آن نماز بعد از سلام می گویی عبارات احرام را واگر وقت نماز سنت باشد ... دورکعت نماز می کنی واحرام را در عقب آن واقع می سازی وچون از نماز واجب

کتاب الصلوة؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 110گ، 22 سطر، اندازه:16×24سم [ف:6-3473]

130. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7628-39/8

آغاز: در رجال کتبی تصنیف نموده است و مصنفین اصحاب حضرت را در آن جا ذکر کرده است که ابن عقده؛ انجام: به سند صحیح از حضرت امام جعفر صادق صلوات علیه روایت کرده اند که آن حضرت فرمودند که چون سیلان بول

خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، با بلاغ مقابله؛ جلد: گالینگور، 186 گ، 29 سطر، اندازه: 19×29سم [ف: 6-3473]

131. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8080- 55/50

آغاز: بابوابك علی نفسك و لاعدائك لتهلکهم بایدینا و ایدی المومنين، اللهم انی انشد ك بابوابك علی نفسك لاولیائک

از یازده برگ قبل از «باب ما یستحب من الدعاء عند کل صباح و مساء» تا نماز حضرت فاطمه سلام الله علیها؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 330گ، 22 سطر، اندازه: 14×24سم [ف: 6-3474]

132. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7730- 52/70

آغاز سال نزدیک مسجد الحرام نشوند و مراد از مسجد الحرام اگر مسجد است کعبه نیز جزو مسجد است

کتاب الصلوة؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ 290گ، 23 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: 6-3474]

133. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3482-18/2

آغاز: برابر

انجام: فرمودند هم چنین چیزی از جهت من بساز تامن پوشیده شوم ومرا مستور سازد از آتش جهنم. تم شرح کتاب الطهارة بعون الملك الوهاب

جلد اول؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، دارای سرلوح رنگین، مصحح، محشی به امضای «منه رحمه الله»؛ جلد: تیماج مذهب، 390گ، 21 سطر، اندازه: 21×31سم [ف: 6-3473]

134. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7534/2

بی کا، بی تا، بخش های پراکنده است [ف: 5-488]

135. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1873

آغاز: برابر

از ابتداء کتاب تا احکام آب حمام؛ خط: نستعلیق بدخط، بی کا، بی تا؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: میشن، 33ص،42سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 1-299]

136. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 238 معزی

آغاز: بسمله. حمدله و الصلوة علی محمد و اهل بیته ... باب علية فرض الصيام سأل هشام بن الحكم ... این بابی است در بیان علت واجب ساختن حق سبحانه و تعالی صوم را؛ انجام: و اظهار محبت کردن و تعظیم ایشان کردن و به زیارت ایشان رفتن آن مقدار ثواب هست ... و شفقت نیز تعظیم امرالله است تمقه یمناه الدائرة احوج المربوبين ... محمد تقی بن مجلسی عفی عنهما في اواخر شهر محرم الحرام السنة ست و ستین بعد الألف الهجريه و الحمدالله رب العالمين و الصلوة علی سیدنا من اجتباه الله في العالمين محمد و عترته الأصفياء الطاهرين.

کتاب الصوم؛ خط: نسخ، کا: اشرف علی، بی تا، رکابه دار؛ 225گی، 21 سطر (8×16)، اندازه: 13×22/5سم [ف: 39-148]

137. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 95

از باب 47 سجده شکر تا قسمت هایی از باب 83 صلاة الحاجة؛ خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ تملک: محمد حسین موسوی، عبدالله ولد احمد؛ جلد: تیماج مذهب، 21 سطر، اندازه: 19×25سم [ف: -57]

138. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 43

آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلاة علی أفضل السابقين و

أشرف المصلين محمد و عترته؛ انجام: اکتفا به همین شد و هر که خواهد رجوع به آن کتب کند و الحمدلله رب العالمين

از اول ابواب صلاة تا آخر ابواب تعقیبات؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، مصحح، با سرلوح؛ جلد: تیماج، 278گ، 21 سطر، اندازه: 15/5×26 سم [مؤيد: 3-589]

139. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 34

آغاز: ... به اسانید صحیحه منقولست از حضرت صلوات الله علیه در تفسیر این آیه حق سبحانه و تعالی قسم یاد کرده است شاهد و مشهود حضرت فرمودند؛ انجام: از علی بن یقطین که گفت سوال کردم از حضرت امام موسی کاظم صلوات الله علیه از نافله که در روز جمعه می کنند پیش از نماز جمعه افضل است یا بعد از آن ... کتاب صلوة؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: گالینگور، 215گ، 24 سطر، اندازه: 20×28سم [ف: -138]

140. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 31ل

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، با سر لوح زرین؛ جلد: چرمی، 948ص،23سطر (9×17)، اندازه: 25×65سم [رشت و همدان: ف: -1161]

141. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1214

آغاز: الحمدلله ... باب سجدة الشكر و القول فیها

از اول باب سجده شکر تا آخر باب تعقیبات؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، مصحح؛ تملک: محمد امیر حسن خان بهادر بچشم؛ جلد: تیماج، 300گ، 26 سطر، اندازه: 16×24/5 سم [مؤيد: 3-184]

142. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4626

کتاب طهارت ؛ خط: نسخ زیبا، بی کا، بی تا، مجدول، دارای سرلوح رنگین؛ تملک: نام مالک پاک شده بدین عبارت «بتاریخ دهم صفر سنه اول جلوس احمد شاه در مستقر الخلافه اکبر آباد از میرزا محمد علی بیک اصفهانی که تازه از ولایت رسیده بود ... ابتیاع شده»؛ جلد: تیماج، 546گ، 21 سطر، اندازه: 21×33/5سم [ف: 12-188]

143. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25343

بی کا، بی تا؛ خریداری از امرالله صفری [رایانه]

144. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6896

آغاز: بسمله حمدله ... باب علل الحج قال الشيخ مصنف هذا الكتاب رضی الله عنه قد خرجت اسانید العلل التي انا ذاکرها عن النبي (صلی الله علیه و آله)؛ انجام: و امامیه اثنی عشریه در خوف اند و خوف ایشان در زمان آن حضرت زایل خواهد شد تمام شد جزء دوم از کتاب من لا یحضره الفقيه که یصنیف شیخ بزرگوار پیشوای سعادتمند عالم است ...

از شرح باب علل الحج تا آخر جزء دوم کتاب من لا یحضر؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد حسین دماوندی، بی تا؛ مصحح؛ تملک: سلیمان نایب الصدر به تاریخ محرم 1296، یادداشتی دیگر به نام میر محمد مهدی ... و در ذیل آن مهر: «محمد باقر بن محمد مهدی الحسيني» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 374گ، 25سطر (10/5× 21/5)،اندازه: 17/5×28/8 سم [رایانه]

145. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 240

آغاز: و الذي یضرب الحدود بین یدی الأمام، و کالصحیح منقول است و شیخ نیز کالصحیح روایت کرده است؛ انجام: بخاطر ندارم که در جائی دیده باشم غیر از اینجا با آنکه در صحیح از ابن سنان از حضرت امام ...

قطعه ای از احکام نماز؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 56گ، 21 سطر، اندازه: 18/7×25سم[ف: 1-264]

146. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5298

از کتاب حج؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مهر: حسین حسینی «حسین منی و آن من حسین» (بیضوی)؛ جلد: تیماج قرمز، 285گ، 25 سطر، اندازه: 18×28/5سم [ف: 14-88]

147. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9125

کتاب طهارت؛ خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، تا: نزدیک عصر مؤلف، مجدول، مصحح، مصحح، دارای سرلوح؛ جلد: تیماج، 397گ، 22 سطر، اندازه: 13/5×23/5سم [ف: 23-263]

148. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1814

آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمين؛ انجام: و یتلوه الجزء الثاني ابواب الزكوه تمام شد ربع اول از کتاب من لا یحضره الفقيه ... معلوم بوده.

بی کا، بی تا [ف: 486]

149. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1815

آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمين؛ انجام: نیز تعظیم امر الله است و الحمدلله رب العالمين.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن [الفبائي: -486]

150. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1816

آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمين؛ انجام: داخل آن دریا ایا می کند.

بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج [الفبائي: -486]

151. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2131

آغاز: برابر؛ انجام: و حکم کر دارد و علامت کریت

قطعه کوچکی از کتاب و تا اوایل مسأله (کر)؛ خط: نسخ، بی کا بی تا؛ مجدول؛ واقف: نائینی، مرداد 1311؛ جلد: مقوا، 36گ،30سطر، اندازه: 26×43سم [ف: 5-270]

152. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13654

آغاز: از هفت اجازه بلکه شش اول نقل حدیث کند بنابراین بعضی از اخبارات خود را ذکر می کنم؛ انجام: وثواب نوره کشیدن بیشتر باشد از همه اینها.

ج1، از اوایل فایده هشتم تا اواسط «باب غسل یوم الجمعة»؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ تملک: محمد بن محمد کرمانی در 17 ربیع الاول 1259؛ جلد: تیماج، 269گ، 19سطر، اندازه: 15/2×25/2 سم [ف: 14-461]

153. مشهد؛ مدرسه خیرات خان؛ شماره نسخه: 32

آغاز: مقربان درگاهش مورث فیروزی دنیا و آخرت؛ انجام: که چهارشنبه را شوم می دانند بعد از.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تاب مجدول؛ 260ص،22 سطر (10/5×18)، اندازه: 17×24/5سم [رشت و همدان: ف: -1760]

154. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 44

کتاب زکات و صوم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 235گ، 25 سطر،اندازه: 19×33سم [ف: 2-90]

155. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 842/2

فقط مشتمل بر شرح خطبه کتاب می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 33گ (39ر-71ر)، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 3-629]

لوامع صاحبقرانی = لوامع قدسية (منتخب) / فقه / فارسی

lavāme‘-e sāhebqerānī = lavāme‘-e qodsīye (mn.)

لاهیجانی، محمد بن محمد علی، - 1354 قمری

lāhījānī, mohammad ebn-e mohammad ‘alī(- 1935)

وابسته به: لوامع صاحبقرانی؛ مجلسی، محمد تقی بن مقصود علی (1070-1003)

وی «لوامع صاحبقرانی» محمد تقی مجلسی را گزین و مطالب مهم آن را ذکر نموده و به ندرت فوائدی هم بدان افزوده است.

1.مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23291

آغاز: بسمله، في شرح کتاب الصلاة من لا یحضره الفقيه من تالیفات العالم العامل ... محمد تقی المجلسي الاصفهاني نورالله مضجعه بسمله، حمله باب الصلاة؛ انجام: و الصلاة خیر من النوم را جعل کرده است بمناسبت فهم خود تم الجزء الأول ...

از ابتدای صلاة تا پایان آن است و مذیل به شرح واقعه مشرف شدن محمد تقی مجلسی خدمت خمسة النجبا و حضرت سجاد علیه السلام و شفا یافتن او از بیماری می باشد؛ خط: نستعلیق، کان محمد بن محمد علی لاهیجانی، تا: قرن 14؛ واقف: لاهیجانی، مهر 1375؛ جلد: تیماج، 338گ، 16 و 17 سطر، اندازه:11/5×14/5سم [ف: 26-486]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23290

آغاز: في من لا یحضره الفقيه قال امیر المومنين صلوات الله علیه في وصیته لابنه محمد بن الحنفية رضی الله عنه یا بنی لاتقل مالاتعلم بل لاتقل کلما تعلم؛ انجام: انجام: و مرا مستور سازد تا حق تعالی تو را مستور سازد از آتش ... من شهر محرم الحرام سنة خمس و ستین بعد الألف حامد مصلیا مسلما

از اوایل کتاب تا پایان طهارت است و مذیل به حدیث معروف «رفع عن امتی تسعة اشیاء» می باشد، آغاز ذیل: «قال النبي صلی الله علیه و آله وضع (رفع) عن امتی تسعة اشیاء»، انجام ذیل: «و ظاهر حدیثی که مذکور شد سابقا آن است که متعلق به هر سه باشد که در آخر حدیث واقع شده است»؛ خط: نستعلیق، کان محمد لاهیجانی، بی تا؛ واقف: لاهیجانی، مهر 1375؛ جلد: تیماج، 522گ، 17 و 18 سطر، اندازه: 11/5× 14/5 سم [ف: 26-486]

لوامع صاحبقرانی (منتخب دیباچه) / درایه / فارسی

lavāme‘-e sāhebqerānī (mn. dībāčeh)

وابسته به: لوامع صاحبقرانی؛ مجلسی، محمد تقی بن مقصود علی (1070-1003)

این رساله در اقسام خبر از دیدگاه علم درایه بررسی شده و بسیار مختصر و منتخبی از دیباچه شرح کتاب من لایحضره الفقيه (لوامع صاحبقرانی) می باشد.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11847/3

آغاز: خبر متواتر آنست که اقلا سه کس آنرا روایت کرده باشد و از اخبار ایشان علم بهم رسد، پس گاه باشد که از قول هزار کس علم بهم نرسد؛ انجام: و متأخران که صحیح می گویند معنی اینست که جماعتی که روایت کرده اند ثقه بودند و محتمل است کذب و سهو هر یک؛ تمت الكتاب.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: شوال 1261ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 2گی (120-121)، 24سطر (9/5×15)، اندازه: 15×22سم[ف: 30-103]

لوامع الغيب / عرفان و تصوف / عربی

lavāme‘-ol ġayb

چهچهانی، صوفی بن جوهر

čahčahānī, sūfī ebn-e jowhar

درباره وجود و مراتب آن، طبق مذهب حکماء و فلاسفه و بنا بر گفته های عرفا و صوفیه، مشتمل بر سه «وصل» و یک «خاتمه».

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5657/20

آغاز: الحمدلله الذي وجوده المطلق و الخاص عین مهیته المنبسط علی هیاکل العالم کلها التي مراتبها بقدرته و اختیاره؛ انجام: و أوصلنا الى فتوحهم و کشوفهم و یقینهم و مشاهدتهم و معاینتهم بحق النبي خاتم الخاتم صلی الله علیه و آله و سلم

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: با تاریخ 1187ق؛ تملک: معصومعلی بن علی عسکر به تاریخ شعبان 1187؛ جلد: مقوایی، 4گ (252پ - 255پ)، 24 سطر، اندازه:14×22سم [ف: 15-58]

اللوامع الغيبية و الفتوح / عرفان و تصوف / عربی

al-lawāmi‘-ul qeybīyye wa-l futūḥ

سهروردی، عمر بن محمد، 542 - 622؟ قمری

sohravardī, ‘omar ebn-e mohammad (1148 - 1226)

کلمات اوستدر باره روح با عنوان های «فتوح». چنان می نماید که

سخنان اوست و دیگری گرد آورده است.

آغاز: بسمله. قال شیخنا و سیدنا ... شهاب الدين ابو عبدالله عمر ... السهروردي (ق) مما فتح الله سبحانه علیه في الروح و هی اللوامع الغيبية قال الله تعالی و يسألونك عن الروح قل الروح من امر ربی و ما اوتیتم من العلم الا قلیلا ... الروح العلوي السماوي من العالم الأمر، و الروح الحيواني البشرى الادمي محل ذلك و وجود و لو ورد الروح العلوي ...

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 594/3

آغاز: برابر

در معنی روح؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 653ق؛ 17 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 15×20/5سم [ف: 2-352]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2721/3-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1-724]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7198/4

آغاز: برابر

انجام: فتوح. اذا من الله تعالی علی العبد بحسن الاقبال ... لاستغراقهما و استهلاهما و ...

خط: نسخ، بی کا، تا: ذیحجه 832ق، کاغذ: سمرقندی، جلد:تیماج، 7گ (67پ -73پ)، اندازه: 13×16/5سم [ف: 16-484]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 429/4 -عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 2-236]

3. یزد؛ علومی، شیخ علی؛ شماره نسخه: 51/3

خط: نسخ، کا: محمود بن حاجی محمد بن حاجی یوسف طیبی، تا: قرن 9 قطع: ربعی [نشریه: 4-443]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2451/3-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1-695]

اللوامع في اصول الفقه / اصول فقه / عربی

al-lawāmi‘ fī usūl-il fiqh

کتاب مفصلی است در مباحث اصول فقه مشتمل بر «مقدمه» و چند «باب» و «خاتمه» هر یک مشتمل بر چندین «لمعه».

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3567/1

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... فهذه لوامع في اصول الفقه حسب ما یساعدنی الأيام أرجو من الله تعال الحفظ من الخطاء؛ انجام: فینبغی علی ذلك أن یجعل السواد و البياض و الوجود من المتواطى و الانسان من المسكك ...

مقداری از مقدمه کتاب است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی از مؤلف با عناوین «منه دام ظله» و «لولده عفی عنهما»؛ 15گ (1پ -15ر)، 29 سطر، اندازه: 21/5×31/5سم [محدث ارموی مخ: 3-1194]

لوامع في تفسیر آية «اوفوا بالعقود» / تفسیر/ عربی

«lawāmi‘ fī tafsīr-i āyat-i «awfū bil-‘uqūd

تفسیر آیه معروف «اوفوا بالعقود ...» است که مسائل فقهی واصولی آن را به تفصیل بیان نموده است.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1938/4

آغاز: قد اشتهر بین العلماء رضوان الله علیهم أجمعين وتداول في السنتهم الاستدلال في صحة المعاملات والعقود ولزومها بالآية المحكمة في سورة المائدة ... اوفوا بالعقود؛ انجام: قد یقع منه غیر ذلك ایضا من التصرفات فالغیر السابقة في اللغة في مقامات خاصة ولا ربط لذلك بجواز الاستعمال المفروض بحسب اللغة کما مرو محط الكلام فتامل.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مذهب، 71گ، اندازه: 15×22سم [ف مخ: 4-1668]

اللوامع في الجفر و الحروف / علوم غریبه، جفر / فارسی

al-lavāme‘ fe-l jafr va-l horūf

رساله ای است مفصل در علم جفر و حروف در دوازده «باب»: 1. در مبدأ؛ 2. اصطلاحات؛ 3. باب الكبير؛ 4. باب الصغير؛ 5. باب متصل؛ 6. ملائکه ای که به حروف تعلق دارند؛ 7. بسیط؛ 8 ملائکه ای که متعلق به نجوم هستند؛ 9. وقت؛ 10. اسماء الله تعالی؛ 11. عمل و اختیارات؛ 12. معاد. از شیخ زین علی شیرازی به شیخ علی کلاه از عارفان قرن 8 با عنوان «رحمه الله» و از غافیطوس نقل کرده است. در کشف الظنون (1568/2) چند کتاب با عنوان لوامع الأفكار، لوامع انوار القلوب و لوامع الانوار در علم حروف و طلسمات ثبت شده و نسخه حاضر مشخص نیست کدام یک از آنها است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12683/9

آغاز: لله الأمر جمیعا اليه ینتهی الأمر الذي یتعلق بالمبدأ و المعاد و لدیه اسماء ... و بعد لا یخفی النفوس النفيسة الانسانية المهذبة؛ انجام: و خضر وار در سواد عالم سیری نماید به طلب جفر حقیقت تا بالوف وحدت که عین الحياة است و اصل ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: نیمه قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی، رکابه دار؛ کاغذ: شرقی، 4گ (36-39)، 26 سطر، اندازه: 11×15 سم [ف: 32-256]

اللوامع في الجمع بین الصحاح و الجوامع / حدیث / عربی

‘al-lawāmi‘ fi-l jam‘-i bayn-aṣṣiḥāḥ-i wa-l jawāmi

طرقی اصفهانی، احمد بن ثابت، - 521 قمری

tarqī-e esfahānī, ahmad-e-bn-e sābet(- 1128)

کتاب حاضر در اول و آخر نسخه با نام «مختصر کتاب اللوامع في الجمع بین الصحاح و الجوامع» معرفی شده است. اسانید

احادیث در این کتاب حذف شده است. از این رو، به نظر می رسد نسخه حاضر شامل اختصار اللوامع طرقی باشد؛ گر چه در الفهرس الشامل با نام «اللوامع في الجمع بین الصحاح و الجوامع» معرفی شده است. گفتنی است که سبط ابن الجوزي یوسف بن قزاوغلی (-654ق) نیز کتابی است به نام «اللوامع في أحاديث المختصر و الجامع» دارد که غیر از کتاب حاضر است. درباره اللوامع طرقی در منابع کتاب شناسی و فهارس نسخ خطی، توضیح و تعریفی ارائه نشده و تصویر نامرغوب مورد بحث نیز تنها جزء دوم از کتاب را در بردارد که شامل مسند عبد الله به عباس، مسند انس بن مالک و مسند ابی هریره است. در الفهرس الشامل، نشانی دو نسخه از این کتاب در کتابخانه های علی پاشا و فیض الله افندی ترکیه آمده است.

[الانساب، سمعانی:62/4 -63؛ اثر آفرینان: 106/4 -107؛ بروکلمان، ذیل: 623/1 ، سیر اعلام النبلاء، ذهبی: 528/19 -259؛ الفهرس الشامل، الحديث النبوى و علومه: 2/ 1339؛ لسان الميزان، ابن حجر: 213/1 ؛ معجم المؤلفين : 181/1 ؛ میزان الاعتدال: 86/1 ؛ الوافي بالوفیات: 282/6]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1058 عکسی

آغاز: بسمله رب یسر و اعن، مسند عبدالله بن عباس رضی الله عنهما [قال] عبد الله بن عباس رضی الله عنهما أن رسول الله صل الله علیه و آله و سلم نهی ان تتزوج المرأة علی عمتها أو علی خالتها و قال ابو داود، انجام: و عن أبي هريرة رضی الله عنه قال ما رأيت أسن من رسول الله صل الله علیه و آله و سلم کان الشمس تجری في وجهه و ما رأيت أسرع في مشية من رسول الله صل الله علیه و آله و سلم کانما الأرض تتطوی له أنا لنجهد أنفسنا و انه لغیر مکترث، أخرجه الترمذي. نجز الجزء الثاني من مختصر کتاب اللوامع في الجمع بین الصحاح و الجوامع یتلوه في الجزء الثالث مسند جابر بن عبدالله الانصاري رضی الله عنه، ان شاء الله تعالی الحمد لله وحده و صلواته علی سیدنا محمد نبیه و آله و صحبه و سلم تسلیما حسبنا الله و نعم الوكيل

نسخه اصل: کتابخانه فیض الله افندی، استانبول، ش 502. جزء دوم از کتاب را شامل است و مسند عبد الله بن عباس و مسند انس بن مالک و مسند ابی هریره را در بر دارد؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن ؛8 این نسخه از نظر نوع کتابت

حروف عربی و اعراب گذاری ها و علامت های به کار رفته در آن قابل ملاحظه است، مقابله شده، با علامت بلاغ، نام کتاب در صفحه عنوان بدین نحو درج شد: «الجزء الثاني من مختصر کتاب اللوامع في الجمع بین الصحاح و الجوامع ... اختصر علی ترتیب تكملة الأحاديث و حذف الأسماء ... و تکرار ألفاظها التي جمعها الشيخ الامام الحافظ ابو العباس أحمد بن ثابت الطرقي الأصبهاني رحمه الله ثم أسند کل حدیث .. المسند اليه من رواته ...»؛ با یادداشتی به تاریخ روز جمعه ذیقعده 790؛ مهر: کتابخانه فیض الله افندی (بیضوی)؛ 440ص، 21سطر [عکسی ف: 3-124]

اللوامع في شرح الروضة البهية / فقه / عربی

al-lawāmi‘ fī š.-ir rawat-il bahīyya

بارفروشی مازندرانی، محمد بن مقیم، 1196-1281 قمری

bārforūšī māzandarānī, mohammad ebn-e moqīm (1782 - 1865)

وابسته به: الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛ شهید ثانی، زین الدين بن علی (911-965)

شرح مزجی مفصلی است بر «الروضة البهية» شهید ثانی در شرح اللمعة الدمشقية شهید اول. شارح از دانشمندان شهر بابل و از تلامذه حجة الاسلام شفتی بوده که تأليفات بسیاری از و به جای مانده است. وی مشهور به «ملا حمزه شریعتمدار» بوده است.

آغاز: أشرع في التأليف أو ابتدء متبرکا أو مستعینا باسم الوجود الصرف البسيط المستجمع لجمیع الصفات الكمالية و صورته الانسان الكامل ... الحمد مرفوع مبتداء خبره لله و یحتمل النصب مصدر الحمدت أو أحمد المقدر

[تراجم الرجال: 27/3]

1. تهران: حوزه آستان حضرت عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 61/1

آغاز: برابر؛ انجام: فهو من أجود التعريفات لكثرة ما یرد علیها من الاعتراضات و النقوض ینبغی أن یحمل علی المعنى اللغوي لیعم جمیع الايرادات الواردة في هذا الباب متعلق بالأجود تقدیمه علی الكثرة

شرح بر خطبه شهید ثانی و اندکی از شرح کتاب طهارت؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1260ق؛ افتادگی: انجام؛ محشی به لفظ «منه دام ظله»، مصحح؛ واقف: ملا حسین دیوکلایی، رمضان 1262؛ جلد: تیماج مذهب، 45گ (1ر-45پ)، 21 سطر، اندازه: 22×36سم [حوزه و موزه عبدالعظیم: في: -60]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2717

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ الفاظ لمعه شنگرف، به خط شیخ نصرالله (روی برگ اول)، محشی به خط مؤلف، مصحح؛ جلد: مقوایی، 41گ، 25 سطر، اندازه:21×30سم [ف: 7-283]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2401

آغاز: برابر، انجام: نعم في كفاية مجرد ملاقاة الكرو الجاري کما یتعرضه الشارح رحمه الله لا في اعتبار العدد ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد اول کتاب و ناتمام و تا مبحث غسل اوانی را دارد؛ مصحح، محشی از مؤلف و به خط وی؛ 143گ، 22 سطر، اندازه: 23×36سم [ف: 7-3]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6961

قطعه ای از آغاز کتاب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: در عصر مؤلف؛ جلد: مقوایی، 42گ، اندازه: 16×22سم [ف: 18-142]

اللوامع في شرح الشرايع / فقه / عربی

‘al-lawāmi‘ fī š.-iṣ šarāyi

قزوینی، علی بن اسماعیل ،- 1298 قمری

qazvīnī, ‘alī ebn-e esmā‘īl(- 1881)

وابسته به شرایع الاسلام في مسائل الحلال و الحرام؛ محقق حلی، جعفر بن حسن (602- 676)

شرح استدلالی بسیار مفصلی است بر کتاب «شرائع الاسلام» محقق حلی با عناوین «لامعة، لامعة» و از تقریرات درس شیخ مرتضی انصاری. نام این کتاب معلوم نشد و نامی که گفتیم به مناسبت عناوین آن انتخاب شده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5905/1

آغاز: الركن الرابع في التوابع .. لامعة في یع و هواما عن عمد أو سهو أو شك، قلت ظاهر سیاق العبارة

فقط مقدار مختصری از احکام خلل صلاة شرح شده و نمی دانیم که چقدر از کتاب نوشته شده؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن ابی القاسم بن محمد بن عبدالله بن محمد رفیع ابن اسماعیل بن مهدی بن میر شاهمیر ملقب به شهاب الدين حسینی، تا: 1303ق؛ 42گ (1پ -42ر)، 24 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 15-284]

اللوامع في شرح الشرايع / فقه / عربی

‘al-lawāmi‘ fī š.-iṣ šarāyi

خلخالی، مرتضی بن نقد علی، - 1317 قمری

xalxālī, mortezā ebn-e naqd ‘alī(- 1900)

وابسته به شرایع الاسلام في مسائل الحلال و الحرام؛ محقق حلی، جعفر بن حسن (602-676)

شرح استدلالی نسبتا مفصلی است بر کتاب غصب «شرائع الاسلام» محقق حلی. روی برگی قبل از کتاب مرحوم شیخ آقا بزرگ طهرانی احتمال داده است که نام کتاب «لوامع» باشد زیرا عناوین مسائل آن «لامعة - لامعة» می باشد.

قم؛ مفتی الشيعه؛ شماره نسخه: 84

آغاز: کتاب الغصب ... قلت و بذلك عرفه في النافع ایضا بل حکی ذلك عن الفاضل في القواعد بل في المسالك نسبه الى الأكثر؛ انجام: و لأجل ذلك حکموا بسقوط مطالبة المالك عن الجميع اذا غرم بعضهم و اخذ من الغرامة نظیر سقوط ...

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 64گ، 24 سطر، اندازه: 15×21/5سم [ف: 86]

لوامع قدسية - لوامع صاحبقرانی

• لوامع القدسيه (ترجمه) = لوامع صاحبقرانی / حدیث - ترکی

lavāme‘-ol qodsīya (t.) = lavāme‘-e sāhebqerānī

خداوردی، محمد علی، قرن 12 قمری

xodāverdī, mohammad ‘alī(18c)

وابسته به: لوامع صاحبقرانی = شرح من لا یحضره الفقيه = لوامع قدسية = لوامع المتقين؛ مجلسی، محمد تقی بن مقصود علی (1070-1003)

ترجمه ای است بر «اللوامع صاحبقرانی» مرحوم ملا محمد تقی مجلسی که مترجم به سال 1123قان را آغاز نموده است.

1. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 900

از آغاز کتاب الصلاة تا پایان کتاب الاعتكاف؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، ظاهرا به خط مترجم؛ واقف: کلب علی آقا، 1129؛ 486گ، اندازه: 17×25سم [ف: 3-673]

2. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 449

آغاز: حمد و سپاس بی قیاس اول فتاح فتح درگاهنه مخصوص دور کیم فضل عمیمینکدنك فتح لرقاپولرین گناهکار عباد یوزلرینه اچوپ

مشتمل بر جلد اول و تا پایان کتاب الطهارة را داراست؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، ظاهرا به خط مترجم؛ واقف: ملا محمد، 1134؛ 360گ، اندازه: 19×25سم [ف: 2-325]

لوامع اللباب في شرح خلاصة الحساب / حساب /عربی

lawāmi‘-ul lubāb fī š.-i xulāṣat-ul ḥisāb

صدیقی، احمد بن محمد، ق 12

seddīqī,ahmad ebn-e mohammad(- 12c)

وابسته به: خلاصة الحساب؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030ق)

تاریخ تأليف: 1178ق

مؤلف زمانی که از هند به دکن رفته به درخواست شخصی که از او تعبیر به «لازال کاسمه مبارکا و لاهل الخير مشارکا» نموده است به شرح مزجی خلاصة الحساب شیخ بهایی پرداخته و به سال 1178ق زمانی که مأمور قلعه محمدپور بوده از تالیف آن فارغ شده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6812

آغاز: حمدا لمن قسمه الارزاق بنصفته و تفریق نجو السماء بعلمه و حکمته تنزه عن التنجيس و التحليل تقدس عن العكس و التحويل؛ انجام: فاحفظ وصیتی اليك والله حفیظ علیك و لیکن هذا آخر ما اوردته في شرح الكتاب و هو الملهم للحق كلمة الصواب

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، شاید تاریخ مذکور در تالیف کتاب تاریخ کتابت باشد؛ با اشکال هندسی، مصحح، محشی به نقل از مؤلف؛ 216گ، 15سطر، اندازه: 14/5× 23/5سم [ف: 20-276]

لوامع المتقين - لوامع صاحبقرانی

لوامع محمدیه (صلی الله علیه و آله) / کلام و اعتقادات / فارسی

lavāme‘-e mohammadīye (s)

علوی، مصطفی بن اسماعیل

alavī, mostafā ben esmā‘īl‘

اهدا به: محمد شاه قاجار (1250-1264)

در اعتقادت شیعه و منع از عمل به ظن و با ستایش از حاج میرزا آقاسی ایروانی.

آغاز: لك الحمد یا رب حمدا یکون لنا اليك وسيلة و للزلفی الديك ذريعة

[فهرستواره منزوی 501/9]

تهران؛ الهيات، شماره نسخه: 463/6

خط: نستعلیق، کا: تفرشی، محمد سعید بن عبدالحفیظ، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 22گ (125پ -146پ)، 18سطر (8×16)، اندازه: 14×21سم [ف: -304]

اللوامع المشرقة لکشف ما للعدد من الأسرار المؤنقة / علوم غریبه / عربی

al-lawāmi‘-ul mušriqa li-kašf-i mā lil-‘adad-i min-al asrār-il mū’niqa

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10487/2

آغاز: تفرد الواحد تعالی لا من طریق العدد بکمال لا یماثله فیه احد فحکم بعلمه الازلى علی ما یعلومه حکم العلي؛ انجام: انتهی القدر الذي تیسر جمعه في هذه الضابطة العددية من حيثية أحاد و ان تیسر زيادة من بعد یلحقه ان شاء الله تعالی بما ذکر فیها.

خط: نسخ جلی، بی کا، تا: قرن 11؛ با سرلوح زیبا، مجدول؛ مهر: «العبد المذنب محمدباقر 1108» (مربع)؛ جلد: تیماج مذهب، 70ص (126-195)، 17 سطر، اندازه: 18×22سم [ف:33/1-52]

لوامع النجوم / هیئت / عربی

lawāmi‘-un nujūm

ناشناخته

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8783

آغاز: زيادة الاسماء فاعل، دحبت بشئ أدواد بمعنی و بالهاء؛ انجام: باب الياء مع الألف المبدلة الاسماء فعل بالفتح، همزة الياء هذه الحرف یقال کتابت هاء حسنة. والله اعلم بالصواب.

مختصر شمس العلوم تأليف نشوان بن سعید حمیری یمنی متوفی 573 هجری است درلغت وتلخیص کننده معلومنیست، خلاصه دیگری هم از شمس العلوم فرزند مؤلف محمدبن نشوان دارد و موسوم به ضیاء الحلوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: حدود قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی، 466گ، 21سطر (11/7×15/8)، اندازه: 17/2×25 سم [ف: 13-85]

2. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1173

خط: نسخ، کا: نور محمد تاجو، تا: سه شنبه 13 محرم 960ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ 346گ، اندازه: 15/5×26 سم [نسخه پژوهی: 2-215]

لوامع النكات الحاوي لما افاده شیخنا الأنصاري في المباحث الفقهية من الافادات = لوامع الاحكام / فقه / عربی

lawāmi‘-un nukāt al-ḥāwī lammā afādah-ū šiyxuna-l anṣārī fi-l mabāḥiṯ-il fiqhīya min-al ifādāt = lawāmi‘ ul aḥkām

عراقی، محمود بن جعفر، 1240 - 1308 قمری

erāqī,mahmūd ebn-e ja‘far (1825 - 1891)‘

تاریخ تأليف: 1286-1292ق؛ محل تأليف: نجف اشرف

فقه استدلالی مفصلی است با عناوین «لامعة، لامعة» از تقریرات بحث استادش شیخ مرتضی انصاری در شش جلد بزرگ و بیشتر عنوان شرح بر کتاب «شرائع الاسلام» محقق حلی می باشد که پس از اکثر لامعه ها عین عبارات آن کتاب را می آورد. این کتاب که نام کاملش «لوامع النكات الجامع لما برز و وصل الينا من شیخنا الأنصاري في الفقه من الدقائق و التحقيقات» می باشد و گاهی «لوامع الاحكام» نیز نامیده می شود، کتاب طهارت و مکاسب آن نوشته نشده و به کتاب های خود شیخ اکتفا شده است. (سید احمد اشکوری)

[الذريعة 358/18 و 317، ريحانة الادب 435/2 و 382/3 ؛ زندگانی انصاری ص 310؛ اعیان الشيعة 165/47 و 103/10 ؛ معجم المؤلفين 179/12]

1. تهران، دانشگاه شماره نسخه: 748

آغاز: بسمله. کتاب الوقف. و النظر في العقد و الشرائط و اللواحق. الأول في العقد. لامعة: الوقف عقد؛ انجام: مع انه احوط للدین و اوفق بالطریق الموصل الى الحق و اليقين اللهم اجعلنا ممن يأخذون بالاحتیاط ... ابد الابدين هذا آخر الجزء الخامس من کتاب لوامع النكات في تحقیق مهمات مباحث العقود و احکامها و یتلوه الجزء السادس في مهمات مباحث الاحكام انشاء الله تعالی. قد فرغ من تسویده و تأليفه مؤلفه العبد العاثر محمود بن جعفر بن باقر الميثمي في ... النجف ... والحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا کما هو اهله و مستحقه في سنة ست و ثمانین و مأتين بعد الالف 1286.

نیمه دوم جزء پنجم و در وقف و وصیت و نکاح است؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1286ق، جا: نجف اشرف؛ جلد: تیماج، 186گ، 20سطر (9×14)، اندازه: 16×22سم [ف: 5-1997]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 744

آغاز: بسمله. وبه نستعین. و هو القوي العزيز. الحمدلله رب العالمين وصلی الله علی محمد و آله الطاهرين. و بعد فیقول العبد

الميثمى العاثر محمود بن جعفر بن باقر انی بعد ما کتبت جوامع الشتات الحاوى لما برز من شیخنا الأنصاري قده في المباحث الأصولية في الافادات سئلنی جماعة ... ان اکتب کتابا في المسائل الفقهية یجمع به من هذا الباب ما التقطت من مطارح انظاره ... فاجمعت ... ان اکتب کتابا جامعا لما سمعناه منه طیب رمسه شفاها و خطابة او وصل الينا منه حكاية او كتابة موسوما بلوامع النكات معنونا غالبا بما في الشرائع من العنوانات مراعیا فیه ترتیبه من الاقسام و الكتب بل من جمیع الجهات حتی یکون کالشرح الكاشف لثام قواعده ... فوفقت و له الحمد لذلك ... غیر انه برد مضجعه لما کان من عاداته الجارية انه ما یصطاد الخنزير و لایقنع با ثبات اليد علی الصيد الاسير ... ما جاء الكتاب وافیا لجمیع الكتب و الفروع و الابواب ... الا ان کل فرع منه اصل یتفرع علیه الف فرع؛ انجام: فهذا آخرما اردنا ذکره من مباحث الصلوة و به تم الجزء الثاني من اجزاء لوامع النكات الجامع لما افاده شیخنا الانصاري طیب رمسه في المباحث الفقهية ... و قد فرغ من تأليفه و تسویده العبد الميثمى العاثر محمود بن جعفر بن باقر من ارض الغرى في عشية یوم الأربعاء الثاني عشر من شهر صفر من شهور سنة 1288 ثمانية و ثمانین بعد الالف و مأتين من الهجرة ... و الحمدلله اولا و آخرا کما هو اهله و مستحقه.

جزء 1 و 2 در صلوة؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: چهارشنبه 12 صفر 1288ق، جا: نجف اشرف؛ با عنوانها و نشانه های شنگرف از خود عراقی در نجف شام روز چهارشنبه 12 صفر 1288؛ شیخ حسین مشهدی نسخه را در رجب 1268 به بهای سی تومان ایرانی خریده و به خط خود درباره ستایش و ارزش این نسخه شرحی نوشته و سرگذشت عراقی را هم آورده؛ جلد: تیماج، 292 گ، 24سطر (12×21)، اندازه: 21/5×31 سم [ف: 5-1993]

3. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 547

آغاز: بسمله، الركن الرابع في التوابع و فیه فصول الفصل الاول في الخلل؛ انجام: فالمعین هو الحكم بصحة الاول دون الثاني لانه بعد ما اجاز

نسخه حاضر مبحث احکام خلل و صلاة مسافر و بیع را شامل دارد؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ با خط خوردگی؛ جلد: تیماج، 21گ، اندازه: 14×20سم [ف: 2-13]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2734

آغاز: کتاب القضاء و النظر في صفات القاضي و آدابه و كيفية الحكم و احکام الدعاوى الأول في الصفات - لامعة في یع و یشترط فیه البلوغ ... قلت القضاء بالمد والقصر؛ انجام: کاعتمادهم علی قول الفضول فراجع و تأمل و تبصر و الله الهادي

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن سرخ، 342 گ، 26 سطر، اندازه: 20×30/4 سم [ف: 1-459]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10487

جلد 3؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح: قطع: رحلی [میراث شهاب: س 8ش 4-71]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38396

آغاز: بسمله الحمد و الشكر لرب العالمين ... و بعد فیقول العبد الميثمى العاثر محمود بن جعفر بن باقر أن هذا؛ انجام: و اما هی فحکمها حکم الأمانات في قبول قول الامين عند دعوی التلف کما لا یخفی و الله الهادي.

کتاب رهن و اجاره خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386، جلد: تیماج، 95گ، 25 سطر، اندازه: 21×31[سم اهدائی رهبر: 3-571]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9533

آغاز: کتاب القضاء والنظر في صفات القاضي و آدابه ... لامعة في یع و یشترط فیه البلوغ و کمال العقل؛ انجام: و یستوجب بذلك روحك و ریحانك بجاه نبی الرحمة و ولیك شفیع الأمة ... و الحمدلله اولا و آخرا و ظاهر و باطنة کما هو اهله و مستحقه.

جلد 3، کتاب «قضا» با چند فصل و مقصد به شرح ذیل: (عناوین بسیار آشفته و نامرتب است آنچه ملاحظه می شود عناوین صدری می باشد). الفصل الأول: في صفات القاضي، الفصل الرابع: في كيفية الإستحلاف، الفصل الثاني: في اللواحق من أحكام القسمة ..، النظر الرابع: في أحكام الدعوى و فیه مقدمة و مقاصد: المقصد الأول: في المدعي، المقصد الثاني: في الاختلاف في العقود، المقصد الثالث: في دعوی المواريث، الفصل الأول: في المدعى (کذا)، الفصل الثاني: في التوصل الى الحق؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: خان بابا مشار، خرداد 1345؛ جلد: تیماج مذهب، 158گ، 26 سطر، اندازه: 30×20سم [ف: 21-1135]

8. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 11636

آغاز: بسمله، حمدله، کتاب الرهن و النظر فیه یستدعی فصولاً الأول في معنی الرهن، انجام: فحکمها حکم الأمانات في قبول الأمين عند الدعوى التلف کما لا یخفی و الله الهادي.

حاوی کتب رهن، وصایا، بیع و اجاره است. کتاب بیع بسیار مختصر و کلا 26ص می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواخر قرن 13(سنه 1299 ظاهراً تاریخ تأليف است)؛ واقف: حسن فرید محسنی، شهریور 1354؛ جلد: تیماج، 231گ، 19سطر، اندازه: 16/5×21/5سم [ف: 21-1136]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15327

آغاز: بسملة، الحمدلله رب العالمين ... و بعد، فیقول ...... ان هذا هو الجزء الثالث من أجزاء لوامع النكات الحاوى لما أفاده شیخنا الأنصاري قدس سره في المباحث الفقهية من الإفادات کتبته تذكرة لنفسی ولإخواني؛ انجام: و لیس هذا استعمال اللفظ في معنیین کما لا یخفی مع ان غالب أدلة الندب علی وجه بیان الثواب و لایفید المطلوبية فافهم هذا آخر الكلام في مهمات مباحث الصوم ...

جلد سوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 108گ، 26سطر (14×22)، اندازه: 22×31سم [ف: 39-37]

10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15975/4

آغاز: کتاب اللقطة، الملقوط اما انسان او حیوان أو غیرهما، فالاقسام ثلثلة، القسم الأول في الانسان، و النظر فیه في ثلثلة مقاصد؛ انجام: ضرورة أن لیس اعتمادهم علی قول الوكيل کاعتمادهم علی قول الفضول، فراجع و تأمل فتبصر، و الله الهادي...

کتاب اللقطة؛ خط: نستعلیق، کا: ظاهرا موسی بن فضل الله حسینی کلانتری همدانی، تا: اواخر قرن 13؛ محشی؛ جلد: چرم، 54گ (230-177)، 24 سطر (10×18)، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 40-480]

11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15983/2

آغاز: کتاب احیاء الموات، و النظر في اطراف اربعة، الأول في الأرضين. لامعة: في یع و هی اما عامرة و اما موات؛ انجام: و هو کنا تری خلاف ما یظهر في صورة القطع بالاقتران [] ایضا کما لایخفی، و الله الهادي، و الحمدالله

کتاب احیاء الموت؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: سید موسی بن فضل الله حسینی کلانتری همدانی، تا: اواخر قرن 13؛ مهر: «اهدایی سید کاظم کمالی الحسيني همدانی» (بیضی)؛ جلد: مقوا، 46گ (223-268)، 24 سطر (10×18)، اندازه: 15/5×22 سم [ف:491-40]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16002/2

آغاز: الحمدالله رب العالمين ... و بعد، فیقول العبد الميثمي ... انی بعد ما کتبت کتاب جوامع الشتات الحاوى لما برز من شیخنا الانصاري قدس سره في المباحث الأصولية من الافادات؛ انجام: و في بعض اخبار استخلاف الامام دلالة علیه فراجع، و الله الهادي ... از اول کتاب، آغاز شده و تا پایان مسائل قبله، به فرجام می رسد، سپس از فصل سوم در مسائل نماز جماعت، آغاز، و تا پایان آن مسائل، به انجام رسیده؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: سید موسی بن فضل الله حسینی کلانتری همدانی (ظاهرا)، تا: اواخر قرن 13؛ مصحح، محشی؛ مهر: «اهدایی سید کاظم کمالی الحسيني همدانی « (بیضوی)؛ اهدایی: سید کاظم کمالی حسینی همدانی؛ جلد: 98گ(166-69)، 22سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 40-514]

13. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16006

آغاز: الحمدالله رب العالمين ... کتاب الوصايا، و النظر في ذلك یستدعی فصولا، الأول في الوصية، لامعة، في یع و هی تملیك عین او منفعة بعد الوفاة؛ انجام: و یطیعونك في امرك و ینز جون عن كافة منهیاتك حتی يأتيهم اليقين بمحمد و آله الطاهرين ...

کتاب وصایا و نکاح؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: سید موسی بن فضل الله حسینی کلانتری همدانی، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی؛ مهر: «اهدایی سید کاظم کمالی الحسيني همدانی» (بیضی)؛مقوا، 112گ، 22سطر (10×17)، اندازه: 16×22سم [ف: 40-524]

14. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 543/1

آغاز: کتاب الاجارة و فیه فصول اربعة الأول في العقد، لامعة في الشرايع، و ثمرته؛ انجام: حکم الأمانات في قبول الامين عند دعوی التلف کما لایخفی و الله الهادي

اجاره؛ خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن کربلائی کریم، تا: قرن 13؛ جلد: جلد تیماج، 195ص (195-1)، 21 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 2-55]

15. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 281/2

کتاب الغصب و القضاء؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 263گ (25پ -287ر)، اندازه: 15×20/5سم [ف: 1-201]

16. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5269

جلد ششم کتاب و مشتمل بر قسم چهارم از شرائع است که در احکام می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: یک شنبه 3 رجب 1289ق؛ از روی نسخه مؤلف؛ جلد: تیماج، 233 ، 23 سطر، اندازه: 21×31سم [ف: 14-59]

17. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6656

آغاز: الحمد و الشكر لرب العالمين و الصلوة و السلام علی محمد نبیه و علی ولیه و الهما الطاهرين و اللعنة و الخزي علی اعدائهما اجمعین؛ انجام: فحکمهما حکم الأمانات في قبول قول الامين عند دعوی التلف کما لا یخفی

ج 5، این مجلد مرتب بر دو جزء است، این نسخه، جزء اول و حاوی ابواب رهن و اجاره است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 17 جمادی الاول 1290ق، جا: نجف اشرف؛ جلد: میشن مشکی، 152ص، 20 سطر، اندازه: 15×20/7سم [ف: 5-601]

18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14782

آغاز: بسمله، الحمد و الشكر لرب العالمين ... و بعد فیقول: ... ان هذا هو الجزء الخامس من اجزاء کتاب لوامع النكات الحاوي لما برز من شیخنا الانصاري قدس سره، في الفقه من الافادات کتبته تذكرة لنفسی و للطالبین ... کتاب الرهن و النظر فیه یستدعی؛ انجام: و بالجملة فالمسالة محل التامل وان کان ما ذهب اليه المشهور لایخلو عن قوة مع انه احوط للدین و ارفق بالطریق الموصول الى الحق و اليقين اللهم اجعلنا ممن یاخذون بالاحتیاط في جمیع أمورهم ...

جلد پنجم کتاب و شامل کتابهای رهن، اجاره، وقف، وصایا و نکاح می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 9 محرم 1290ق؛ مصحح جلد: تیماج مذهب، 186 گ، 26سطر (12×20/5)، اندازه: 21×31سم [ف: 37-378]

19. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 747

آغاز: بسمله. کتاب القضاء. و النظر في صفات القاضي و آدابه و كيفية الحكم و احکام الدعاوى الأول في الصفات. لامعة: في الشرائع: و یشترط فیه البلوغ؛ انجام: به مانند 745: « ... علی مشرفه الآلاف من التحية و التحف في الحادي و العشرين من رجب سنة سبع و ثمانین و مأتين بعد الالف و الحمدلله اولا و آخرا کما هو اهله و مستحقه و قد فرغ من تنمیقه و تحریره کاتبه في اليوم الجمعة لسبع مضین من شهر الربيع الأول من سنة 1291 من الهجرة النبوية و الحمدلله اولا و آخرا (تاریخ نگارش در آن نسخه نیست).

نیمه دوم جزء ششم و در قضاء و شهادات است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه 7 ربیع الاول 1291ق؛ جلد: تیماج مقوایی، 205گ، 20سطر (9×15)، اندازه: 15×22سم [ف: 5-1996]

20. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1/ 15980

آغاز: الحمدلله علی نعمائه و الصلوة و السلام علی محمد خاتم انبیائه ... فیقول العبد ... ان هذا هو الجزء السادس من کتاب لوامع النكات ... و کیف کان فهذا القسم اثنی عشر کتابا، کتاب الصيد و الذباحة و النظر في الصيد یستدعی بیان امور ثلثة؛ انجام: و اما هی فحکمها حکم الأمانات في قبول قول الامين عند دعوی التلف کما لا یخفی، و الله الهادي، الحمدالله کما هو اهله و مستحقه

شامل جلد 6 (صید و ذباحه) و کتاب رهن و اجاره می باشد؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: موسی بن فضل الله حسینی کلانتری همدانی؛ تا: چهارشنبه 6 رجب 1291ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: «اهدایی سید کاظم کمالی الحسيني همدانی» (بیضوی)؛ اهدایی: سید کاظم کمالی الحسيني همدانی؛ 170 گ، 20-24 سطر، اندازه: 9×15سم [ف: 40-486]

21. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14535

آغاز: بسملة، الحمدلله رب العالمين ... و بعد فیقول ...... : إني بعد ما کتب کتاب جوامع الشتات الحاوى لما برز من شیخنا قدس سره، في المباحث الأصولية من الإفادات سألني جماعة من أزكياء الأحباب ... أن أكتب كتابة في المسائل الفقهة؛ انجام: و بالنسبة إلى غیره مستحبة صرفة و لیس هذا إستعمالا للفظ في معنیین کما لا یخفی مع أن غالب ادلة الندب علی وجه بیان الثواب و لا یفید المطلوبية فافهم ...

خط: نسخ، بی کا، تا: 4 محرم 1291ق؛ محشی؛ مهر: «هو المالك، هی من الكتب المملوكة» (دایره)؛ جلد: تیماج، 352گ،26سطر (14×22)، اندازه: 22×31/5سم [ف: 36-540]

22. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 533

آغاز: الحمدلله علی نعمائه ... ان هذا هو الجزء السادس من کتاب لوامع النكات الجامع؛ انجام: اذ لا مقتضی لها بل یتوارثان في غیر مورد الاختلاف کما لا یخقی و الله ...

از کتاب صید و ذباحه تا ارث (جزء ششم)؛ خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن کربلایی کریم، تا: 1291ق؛ جلد: جلد تیماج، 310گ، 21 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 2-12]

23. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 821-5/111

آغاز: کتاب القضاء والنظر في صفات القاضي و آدابه وكيفية الحكم واحکامالدعاوی الأول في الصفات لامعة في یع ویشترط فیه البلوغ وکمال العقل؛ انجام: ید الغاصب کدخول اصل العبد و نظایره فظاهر اليد هو المحكم فیما یظهر خلافه کما هو ظاهر لایخفی والله الهادي الحمد لله کما هو اهله ومستحقه

کتاب القضاء وکتاب الغصب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: غره صفر 1292ق؛ جلد: تیماج، 274گ، 24 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 6-3463]

24. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14194/2

آغاز: الحمد و الشكر لرب العالمين ... فیقول العبد الميثمي ... کتاب الرهن و النظر فیه یستعدی فصولاً انجام: ثم ان محل النزاع هو ما دعی العين المستاجره و اما هی فحکمها حکم الأمانات في قبول قول الامين عند دعوی التلف کما لا یخفی و الله الهادي.

کتاب الرهن و کتاب الاجارة؛ کا: یوسف شفتی، تا: ذیحجه 1297ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 128گ (108پ -235ر)، 21سطر (11×16/5)، اندازه: 17×20/5سم [ف: 35-771]

25. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6655

آغاز: کتاب الوقف و النظر في العقد و الشرايط و اللواحق الاول في العقد؛ انجام: مع انه احوط للدین و اوفق بالطریق الموصل الى الحق و اليقين

ج 5، جزء دوم و متمم جزء پیش و خاتمه جلد پنجم و حاوی ابواب وقف و وصیت و نکاح است؛ خط: نسخ، کا: هاشم بن ملا غلامرضا، تا: 9 ذیحجه 1297ق؛ 150گ، 18سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 5-602]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 275-طباطبائی

آغاز: رکعتین من قیام و في سند الرواية أيضا اختلاف ففی بعضها ... و هذه الرواية صريحة فیما ذکره ای بابویه؛ انجام: فتامل کی تتنبه علی موارد المخالفة للضابط المذكور هذا آخر ما اردنا ذکره في مباحث الصلاة و به تم الجزء الثاني ...

خط: نسخ، کا: حاجی محمد نهاوندی، تا: سلخ رمضان 1298ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ با گواهی بلوغ؛ جلد: تیماج مذهب، 228گ، 21 سطر، اندازه: 15/5×21سم [ف: 24-194]

27. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 745

آغاز: بسمله. الحمدلله علی نعمائه و الصلوة و السلام علی محمد خاتم انبیائه .. فیقول العبد الميثمى العاثر محمود بن جعفر ابن باقر ان هذا هو الجزء السادس من کتاب لوامع النكات الجامع لما برز و وصل الينا من شیخنا الانصاري قدس سره في الفقه من الدقائق و التحقيقات کتبته تذكرة لنفسی و للطالبین ... القسم الرابع في الاحكام؛ انجام: هذا آخر الجزء السادس من کتاب لوامع النكات و قد فرغ من تأليفه و تسویده مؤلفه العاثر محمود بن جعفر بن باقر الميثمي نسبا في المشهد المشرف الغروي النجف الأشرف علی مشرفه الآلاف من التحية و الثناء (قد تمت الكتاب ... في ليلة الجمعة الأربعين و ليلة العشرين من شهر صفر المظفر ثمان و تسعین و مأتين بعد الألف من الهجرة النبوي علیه و علی هاجرها الف الف سلام).

این نسخه همه جزء ششم و در صید و ذباحه تا قضا و شهادت؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 20 صفر 1298ق؛ جلد: تیماج، 478گ، 19سطر (10×16/5)، اندازه: 17×22سم [ف: 5-1995]

28. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 275 ط

خط: نسخ، کا: حاجی محمد نهاوندی، تا: 1 رمضان 1298ق [مختصر ف: -700]

29. تبریز؛ تربیت؛ شماره نسخه: 53

مشتمل بر شش جزء: کتاب الوقف، کتاب الخمس؛ کا: علی اکبر بن محمد تابجی، تا: 1298ق [ تربیت: ف: -58]

30. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7641/2

آغاز: بسمله کتاب الوصايا، و النظر في ذلك یستدعی فصولان الأول في الوصية، لامعة، في الشرايع و هی تملیك عین او منفعة بعد الوفات؛ انجام: بل المراد هو معنا الظاهر اعنی الارادة و معناها حینئذ هو أن العقود واقعة علی طبق الارادة فالانشاء علی وجه الاشتراط واقع.

جلد پنجم و قسمتی از جلد ششم و کتاب وصایا، نکاح، خمس و رهن را دارا می باشد؛ خط: تحریری، کا: احمد بن محمد رضا کنی، تا: یک شنبه 16 صفر 1299ق؛ جلد: تیماج، 157گ (91پ-247ر)، 20 سطر، اندازه: 18×22سم [ف: 26-136]

31. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1419

آغاز: بسمله، حمدله ... و بعد فیقول العبد الميثمي الحائري محمود بن جعفر بن باقر ... انی بعد ان کتبت کتاب جوامع الشتات الحاوي لما برزمن شیخنا الأنصاري في المباحث الأصولية .. سئلنی جماعة ... ان اکتب کتابا في المسائل الفقهية

از آغاز تا صلاة المسافر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 15 شوال 1299ق؛ 267گ، 26 سطر، اندازه: 19/9×29/5سم [ف: 1-459]

32. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14929/3

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين ... و بعد فیقول: ... انی بعد ما کتبت کتاب جوامع الشتات الحاوى لما برز من شیخنا الانصاري في المباحث الأصولية من الافادات سالنی جماعة از کیاء الاحباب ... ان اکتب کتابا في المسائل الفقهية؛ انجام: و الحاصل أن المسالة لا یخلو عن اشکال بل عن بعضهما لمناقشة في الحكم بعدم الاعادة لولا الإجماع، فیعلم أن المانع مظنة الاجماع، بحیث لولاه لکان الحكم بالاعادة متعینا، کما لا یخفی ...

خط: شکسته نستعلیق، کا: عبدالکریم بن مهدی گزی اصفهانی، تا: اوایل قرن 14؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 194گ (145پ-338پ)، 20سطر (12×17)، اندازه: 18×23سم [ف: 37-582]

33. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 22481/1

آغاز: بسمله کتاب الوقف و النظر في العقد و الشرايط و اللواحق الأول في العقد، لامعة في یع الوقف عقد ...

شامل ابواب وقف - وصیت - و نکاح است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 24 ذیحجه 1301ق؛ از روی نسخه خط هاشم بن ملا غلامرضا در 9 ذیحجه 1297ق؛ جلد: تیماج عنابی، 37 سطر (8×19)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 2-683]

34. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13454/1

آغاز: الركن الرابع في التوابع و فیه فصول الفصل الأول في الخلل في الصلاة، لامعة، في الشرائع (و هو اما عن عمد او سهو او شک) قلت ظاهر سیاق العبارة؛ انجام: فتأمل کی تتنبه علی موارد المخالفة للضابط المذكور، هذا آخر ما اردنا ذکره في مباحث الصلاة و به تم الجزء الثاني من اجزاء کتاب لوامع النكات.

از مبحث «الخلل الواقع في الصلاة» تا آخر «کتاب الصلاة»؛ خط: نستعلیق، کا: ابراهیم بن محمد هادی زنجانی، تا: پنج شنبه 24 ربیع الاول 1303ق، جا: نجف اشرف؛ جلد: تیماج، قهوه ای، 192گ (1ر-192ر)، 18 سطر [ف: 36-399]

35. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11484/6

آغاز: کتاب الاجازة و فیه فصول اربعه، الول في العقد؛ لامعه في یع و ثمرته تملیك المنفعة بعوض معلوم ...

کتاب الاجارة از جلد پنجم کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1310ق؛ جلد: تیماج، 152ص (385-536)، 33سطر، اندازه: 21×33سم ف: 33/2-147]

36. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11484/5

آغاز: کتاب الرهن و النظر فیه یستدعی فصولا، الأول في معنی الرهن؛ لامعة في یع و هو وثیقه لدین المرتهن ...

کتاب الرهن از جلد پنجم کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: حدود 1310ق؛ جلد: تیماج، 71ص (314-384)، 33سطر، اندازه: 21×33سم [ف: 33/2-147]

37. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11516

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين؛ انجام: الشاذ منهم کما لا یخفی ... ذیحجه 1313ق.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1313ق، جلد: تیماج [رایانه]

38. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6654

آغاز: کتاب الخمس و فیه فصلان الاول فیما یجب فیه و هو علی ما ذکروه سبعة لامعة في یع الأول غنایم دار الحرب؛ انجام: مع أن غالب ادله الندب علی وجه بیان الثواب ولایفید المطلوبية فافهم

ج 3، حاوی ابواب خمس و صوم است؛ خط: نسخ، کان عبدالرزاق، تا: چهارشنبه 27 جمادی الثاني 1315ق؛ جلد: میشن، 183 گ، 15 سطر، اندازه: 16/5×21/8 سم [ف: 5-600]

39. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15440

آغاز: ... ظهر لك مما ذکرنا ما هو المراد ... لامعة في دفع، اما العهد فمن أخل بشی من واجبات الصلاة عامدا ... قلت: یستفاد من العبارة قصد الكلام في المقام في ما له ارتباط بالصلوة و دخل في صحتها دون ما هو واجب نفسی؛ انجام: ثم أن حکم المقصد الثاني حکم الذهاب فکلما کان علیه القصر في الذهاب کان علیه فیه و کلما کان الإتمام فیه کان علیه، انتهی کلامه رفع في الخلد مقامه، فتأمل ...

خط: نسخ، کا: محمد باقر بن محمد علی صد تومانی، تا: شوال 1330ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 270 گ، ابعاد متن:10×16/5، اندازه: 17×24سم [ف: 39-235]

40. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 746

آغاز: بسمله. و به نستعین. الحمدلله علی نعمائه و الصلوة علی خاتم انبیائه ... فیقول العبد الميثمى العاثر محمود بن جعفر بن باقر ان هذا

هو الجزء السادس؛ انجام: کاعتمادهم علی قول الفقراء فراجع و تأمل و تبصر و الله الهادي و یتلوه الكلام في باب القضاء انشاء الله تعالی.

نیمه یکم جزء ششم و در صید و ذباحه و غصب و احیاء موات و القطه و قسم رابع احکام است و این قسم 12 کتاب باید باشد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، تملک: همان مشهدی؛ جلد: تیماج، 214گ، 20سطر (9×15)، اندازه: 15/5× 21/5سم [ف: 5-1996]

41. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 749

آغاز: الله. هو ثقتی. و به نستعین. بسمله. و به نستعین الحمد و الشكر لرب العالمين فیقول العبد الميثمى العاثر محمود بن جعفر بن باقر أن هذا هو الجزء الخامس من اجزاء کتاب لوامع النكات الحاوى لما برز من شیخنا الانصاري قدس سره في الفقه من الافادات کتبته تذكرة لنفسی و للطالبین ... و هو مشتمل علی کتب. کتاب الرهن؛ انجام: و اما هی فحکمها حکم الأمانات في قبول قول الامين عند دعوی السلف کما لا یخفی و الله الهادي.

نیمه یکم جزء پنجم و در رهن و اجاره است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 160گ، 20سطر (9×15)، اندازه: 15/5×22سم [ف: 5-1997]

42. تبریز؛ قاضی طباطبائی؛ شماره نسخه: بدون شماره

جلد ششم؛ بی کا، بی تا [نشریه: 7-518]

43. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4526

کتاب قضا و شهادت و وقف؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: آسید عبد المجيد گروسی، بی تا؛ قطع: رحلی [رشت و همدان: ف: 1351]

44. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4528

کتاب القضاء عن الميت، کتاب الزكوة، کتاب الخمس، کتاب الصوم في صلوة المسافر وفی صلوة الجماعه؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ قطع: رحلی [رشت و همدان: ف: -1352]

45. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4533

کتاب رهن، اجاره، صید و ذباحه، غصب، احیاء موات و لقطه؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: آسید عبد المجيد گروسی، بی تا، قطع: رحلی [رشت و همدان: ف: -1352]

46. مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 75

آغاز: الحمد و الشكر لرب العالمين و الصلاة و السلام علی محمد نبیه و علی و لیه و آلهما؛ انجام: و أما هی فحکمها حکم الأمانات في قبول قول الامين عند دعوی التلف کما لا یخفی و الله الهادي

جزء 5، أول کتاب الرهن تا آخر کتاب الاجارة؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: چرم، 98 گ، 25 سطر، اندازه: 21×31/5سم [مؤيد: 3 -621]

اللوامع النورية = کتاب هیئت / هیئت / عربی

al-lawāmi‘-un nūrīyya = k.-i hiy’at

دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد، - 948 قمری

daštakī šīrāzī, mansūr ebn-e sadr-od-dīn mohammad(-1542)

کتابی است در هیئت که به گونه محاکمات می ماند و مؤلف در آن از چند تالیف دیگر خود که در علم ستاره شناسی است نام برده که از آن جمله است: الهيئة المنصوريه، المعارج، التبصرة في علم المناظر والمرایا، مرأة الحقايق، و در آن از دانشمندانی همچون ابوعبید جوزجانی و کتابش ترکیب الافلاك، و ابن هیثم و محقق طوسی و مولی العلامه صاحب التحفه و حکیم محیی الدين مغربی و مولی شمس الدين محمد بن علی بن محمد حمادی منجمموید الدين عرضی و صاحب تبصره یاد کرده است. دارای سه «لامع» و هر لامع دارای چند «مشرق» و مطلع». از سخنان او در این رساله و رساله سفیر الهيئه معلوم می گردد که تأليف بزرگ او در هیئت «هيئة منصوریه» است و پس از آن این لوامع. رساله اللوامع به ترتیب دیگر کتاب های هیئت نیست بلکه مؤلف پاره ای از مباحث نظری هیئت را که خود در آنها تحقیق دارد آورده است. در مشرق 8 و 9 (لامع اول) به حل برخی از مسائل حل نشده هیئت (16 مشکل که در ذیل رساله سفیر بدان اشارت رفت) پرداخته و تفصیل کلی را به هيئة منصوریه ارجاع کرده است. در رساله سفیر نیز (پس از اشاره به یکی از اشکال های مزبور) می گوید: «و المعروف أن حله من المحالات و للقوم فیها کلمات کلها اوهام و خیالات و الحق ما حققته في الهيئة المنصورية اللامعة باللوامع النوريه» و نیز می گوید: «ولی فیه وجوه وجیهه اوضحتها في الهيئة المنصوريه و اشرت الى وجوه آخر بدیعه في اللوامع و المعارج». در پایان مشرق 8 و 9 لوامع می گوید: «مولی محمد منجم (محمد بن علی منجم حسینی) رسالهای نوشته و پنداشته که به حل تمام اشکال ها توفیق یافته و حقیقت آن است که هیچیک از آنها را حل نکرده است». دشتکی در همین «مشرق» چند بار به هیئت منصوریه و معارج ارجاع کرده است. (عبدالحسین حائری با تصرف)

آغاز: بسمله، ربنا اطلع علینا من مطالع انوارك لوامع ینکشف بها بدایع اسرارك ... و بعد فان الفقير الحقير غیاث المشهور بالمنصور یقول هذه رساله ارکب فیها سهوب الاسهاب و لقد ثبت الرأي بعد الاستخاره ... علی ان یشار اولا إلى مواقع ادراك کل طائفة ... و یستنبط ثانية من عین ذلك المدرك ... وجوه غفلوا عنها ... فان تحت کل كلمة رموز و اشارات خفیه الى اصول ... خلت عنها مزبور اتهم و مؤلفاتهم ... من قبلی و حل ما لم ینحل علی احد من ارباب النظر غیری لافی هذا الزمان بل من زمن آدم (علیه السلام) الى الآن ... في لوامع لها مشارق في کل مطالع.

[الذريعه 370/18 مجالس المومنين]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6320/2

آغاز: برابر؛ انجام: خاتمه في الجداول وصفنافیه مقادیر مساحة الأرض ... لیسهل علی الناظر معرفة ذلك.

خط: نستعلیق، کا: ابو محمد محسن بن علی بن منصور حسینی، تا: 973 ق، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 162ص (50-211)، 17 سطر، اندازه: 10/5×18 سم [ف: 19-310]

2. مشهد: الهيات، شماره نسخه: 573/1

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 15 جمادی الاول 1067ق؛ با دوائر نجومی؛ جلد: تیماج، 23 سطر (6×15/5)، اندازه: 13/5×25 سم [ف: 1-372]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 573/1

همان نسخه بالا [نشریه: 93-5]

اللوامع النورية / هیئت / عربی

al-lawāmi‘-un nūrīyya

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1459/29-ف

نسخه اصل: موزه بریتانیا ش 23570 .Add. من اللوامع النورية؛ بی کا، بی تا؛ 2گ (115-116) [فیلمها ف: 1-604]

لوامع الوسائل في اجوبة جوامع المسائل = اجوبة المسائل التوبلية = الرسالة التوبلية = جوامع الوسائل في اجوبة جوامع المسائل گوناگون، پاسخ پرسشها / عربی

lawāmi‘-ul wasā’il fī ajwibat-i jawāmi‘-il masā’il = ajwibat-u masā’il-il tuwbalīyya = r.-ut tuwbalīyya = jawāmi‘-ul wasā’il fī ajwibat-i jawāmi‘-il masā’il

احسائی، احمد بن زین الدين، 1166 - 1241 ؟ قمری

ahsā’ī, ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753 - 1826)

تاریخ تأليف: 22 شعبان 1211ق؛ محل تأليف: بنی (از قرای بحرین)

پاسخ به 19 سؤال ملا عبد علی بن علی توبلی است که از جمله آنها است: تفسیر حروف واسمای حسنی و خواص آنها، کیفیت استجابت دعا به واسطه اسم اعظم، حروف مقطعه اوایل سوره ها وبیان معانی حروف هجاء، تزکیه نفس و وصول به طریق حق، مسأله امر بین أمرين وغیره می باشد.

آغاز: الحمد الله ولی ما أولى من نعمه بالجود والکرم و مالك ما اعطی من سأله من النعم وصلی الله علی نبیه مصباح الظلم ... وبعد فیقول العبد المسكين احمد بن زین الدين الاحسائي کنت في تشویش بال ... الشيخ العلى الشيخ عبد علی بن المرحوم الشيخ علی التوبلي ... وسمیت هذه الاجوبة بلوامع الوسائل في اجوبة جوامع المسائل قال بسمله وبه نستعین اقول وانا الفقير إلى رحمة ربه ... عبدعلی بن علی ...

انجام: وابتهل إلى الله الفتاح في فتح مغلقها لك واستخراج الكنز من الرمز والله خلیفتی علیك وهو حسبنا ونعم الوكيل

چاپ: دارالسلطنه تبریز، سنگی، 1273ق، رحلی (جوامع الكلم: ج 1، قسم 2، صص 1-68)

[الذريعة 2/ 80 و 371/18 و 356/20 ؛ فهرست کتب مشایخ 47/2 ؛ مكتبة امیر المومنين 328/1]

1. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4412/3

آغاز: برابر؛ انجام: الصراط المستقيم صراط الله الذي لها في السموات و في الأرض و هم أهل العصمة المطهرون في الوصمة و...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 103گ (76ر -178پ)، اندازه: 15×21/5سم [محدث ارموی مخ: 3-1191]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3322/1

آغاز: برابر؛ انجام: هذه الشروط الخمسة صالحة للمعصية لیتمکن منها وان لم تکن مخلوقة لها بالذات فهی مخلوقة لها بالعرض.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، 66گ (1پ-66)، اندازه: 15×21سم [ محدث ارموی مخ: 3-1191]

3. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4181/2 - 21/101

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 77گ، 17 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1-103]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8728/6

آغاز: برابر؛ انجام: و القوى ازداد سرعة في الفعل و ظهور الاثر و الله سبحانه الموفق و حیث انتهی بنا الحال الى هنا فلنقطع الكلام حامدین مصلین مستغفرین

خط: نسخ، کا:عبدالله بن محمد قاسم، تا قرن 13؛ جلد: تیماج مذهب، 117گ (154پ -270پ)، اندازه: 14/5×20/5سم [ف:28-231]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 25/8 خوئی

آغاز: (پس از خطبه): اما بعد فیقول العبد المسكين قلیل البضاعة احمد بن زین الدين ... عبد علی بن المرحوم الشيخ علی التوبلي ... سمیت هذه الاجوبة بجوامع الوسائل في اجوبه جوامع المسائل؛انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 103ص (233 - 335)، 30سطر، قطع: خشتی، اندازه: 16×25سم [ف: 7-284]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14731/5

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مذهب، 31گ (48ر – 78پ)، 19-21 سطر، اندازه: 17×22/3سم [ف:41-187]

7. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1808/11

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 جلد: میشن، 126گ (74پ - 199ر)، 17 سطر، اندازه: 17×21سم [ف: 5-372]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11314/2

آغاز: في التوبلية قال و ما احسن الاوراد و اکمل الذكر و اعلی الافعال و طریق تزكية النفس؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته تحریری، بی کا، تا: قرن 13، جا: ببنی از

روستای قدیم بحرین؛ افتادگی: آغاز؛ 5گ (103- 107)، 21 سطر، اندازه: 10/5×15 سم [ف: 28-478]

9. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2144/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 22شعبان 1211ق [احتمالا تنها تاریخ تأليف باشد]؛ 100ص (28-127)، 17سطر (9×13/8)، اندازه: 15/5×20/5سم [ف: 11-396]

10. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 2109/5 -عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1222ق؛ افتادگی: انجام؛ 65ص (234-170) [عکسی ف: 1-119]

11. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2215/3

کان محمد بن علی شهیر به رشید، تا: 1226ق؛ اهدایی: حاج غلامحسین صالح زاده؛ جلد: مقوایی، 59گ (22-80)، اندازه: 15×20سم [ف: 4-1205]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6829/11

خط: نسخ، بی کا، تا: چهارشنبه 4 محرم 1231ق؛ جلد: تیماج مشکی، 17سطر (6×14)، اندازه: 14×21سم [ف: 16-372]

13. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 2/ 192

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: شعبان 1235ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 80 گ، 23 سطر، اندازه: 15×22سم [ف مخ: 1-411]

14. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4708/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد کریم بن مهدیقلی، تا: دوشنبه 9 جمادی الاول 1236ق؛ جلد: میشن، 57گ (207پ -263ر)، 29 سطر، اندازه: 15/1× 26/7 سم [ف: 8-58]

15. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه:393/12

آغاز: برابر؛ انجام: و هکذا تنحل بضف اليبوسة التي هل الثقل ثم ضع علی الثقل الباقي مثله من الماء و اطنحه في نار الزيل سبعة أيام

ثم قطره ... خط: نسخ، کا: طالب شیرازی، تا: 1236ق؛ افتادگی: انجام؛ 99گ (107پ-205پ)، 19 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 2-280]

16. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 755/4

آغاز: برابر؛ انجام: و الحمدلله رب العالمين كثيرة کما هو اهله و صلی الله علی محمد و آله الطيبين و حسبنا الله و نعم الوكيل تم کلامه صلوات الله علیه و علی آبائه و ابنائه الطاهرين

کا: عبدالرحیم بن ولی محمد اردبیلی، تا: 1240ق؛ 51ص (97-147)،30سطر (9/5×21)، اندازه: 18×29/5سم [ف: 8-215]

17. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1659/9 - عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 1243ق؛ 140ص (328-467) [عکسی ف: 1-86]

18. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 2765/20

بی کا، تا: 1251 ق بناقص است؛ 47گ (196پ - 242پ) [ف: 5-27]

19. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 633/8

آغاز: قال المسئلة الخامسة قول رسول الله (صلی الله علیه و آله) اللهم زدنی فیك تحیرا مع علو مقامه و قول علی علیه السلام لو کشف الغطاء؛ انجام: لان تلك عین منه رأيته به

جواب مسأله خامس: تفسیر قول رسول الله «اللهم زدنی فیک تحیرا» و قول علی (علیه السلام): «لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا» احمد بن زین الدين احسائی، در برگ 32 -33پ جواب امیر المومنين علی (علیه السلام) به سوال حارث همدانی درباره روح و شرحی درباره اسم ناقص از صد و کیفیت استجابت دعاء باسم؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: میرزا بابا طاهر همدانی، تا: 1257ق؛ جلد: میشن،3گ (30پ -32پ)، 18 سطر، اندازه: 15×24/4سم [ف: 5-119]

20. شیراز؛ امام عصر؛ شماره نسخه: 302/1

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1265ق؛ 66گ (1-66)، اندازه: 15×21/5سم [ف: 1-116]

21. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 507/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ابوالحسن حسینی، تا: 1 رجب 1268ق؛ جلد: تیماج، 54گ، اندازه: 17×23سم [ف: 2-443]

22. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6064/1

خط: نستعلیق، کان محمد سعید بن عبدالحفیظ بن محمد رضا تفرشی، تا: صفر 1271 ق [ف: 9-128]

23. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 23/3

آغاز: برابر؛ انجام: و قال ايضاً لهرمس ارض تنبت العز و الغني اذا ما انتفی عنها غریب الحشايش.

خط: نسخ نازیبا، بی کا، تا: 12 جمادی الثاني 1280ق؛ جلد: تیماج، 29گ (165-194)، 25سطر (10×15)، اندازه:16×22سم [ف: 1-38]

24. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1241

آغاز: پس از خطبه: أما بعد فیقول العبد المسكين احمد بن زین الدين؛ انجام و اتصلت و انفصلت في الثالث عشر من شوال سنه 1208 حامدا ذاکرا مصلیا.

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 4-165]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1241

آغاز: برابر؛ انجام: و تکتب اربع کلمات الحتية من ذلك الخمس بنفس واحدة اخری و اللدرون، و اللهون، و اللسون، ارسون، میططرون انهار.

بی کا، بی تا؛ فقط شامل جواب از سئوال اول و قسمتی از سئوال دوم است؛ جلد: تیماج، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 4-166]

26. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5692/1

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 73گ (1پ -73ر)، اندازه: 14×21سم

[ف: 15-89]

27. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6550/9 -33/100

آغاز: برابر؛ انجام: في الجنة شجرة تسمی المزن فاذا اراد الله أن یخلق مؤمنا اقطر منها قطرة فلا تصیب

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 41گ، 19سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1-94]

28. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2189/10

آغاز: هذا السؤال و الجواب ما خوذ من بعض السؤالات التي سالها الشيخ عبدالعلی عن الشيخ احمد؛ سؤال قال سلمه الله يؤخذ منها صنعة المكتوم من کونه شجرة؛ انجام: من الله تعالی لمن یشاء من عباده انتهی رواه ابوالعباس احمد بن ... في کتابه [و در حاشیه دنباله کتاب است] ... و لا تبغ المفسد في الأرض أن الله لا یحب المفسدين. تمت الجواب قد نقلتها في کتابه في الحديث باب ...ان یخرج الفساد منها انتفع بهما

گویا بخشی از اسئله توبلیه باشد؛ بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 1گ(61)، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 11-469]

29. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 506/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ جلد: تیماج، 80 گ، 21 سطر، اندازه: 14×20سم [ف مخ: 4-1669]

30. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 557/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 93گ (1پ -93ر)، 20 سطر، اندازه: 15×20سم [مؤيد: 2-61]

31. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1564/3 -عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا، 241ص (44-284) [ عکسی ف: 1-337]

32. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 947

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ از روی نسخه ای که ملا علی رشتی برای حاج محمد جعفر همدانی در مسافرت خود به رشت در 1234 نوشته؛ قطع: وزیری کوچک [رشت و همدان: ف: -1304]

33. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 10186/13

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ اندازه: 13×21سم [رشت و همدان: ف: 1594]

34. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1738/1 -عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا پیش از 1289 که سال وقف است [عکسی ف: 1-87]

35. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1/ 860

بی کا، بی تا؛ 71گ، اندازه: 15×20سم [ف: 3-32]

اللوامع الهمسية في تخمیس القصيدة الهمزية / شعر /عربی

al-lawāmi‘-ul hamsīyya fī taxmīs-il qaṣīda-til hamzīya

خالدی صفدی، احمد بن محمد، - 1034 قمری

xaledī safadī, ahmad ebn-e mohammad(- 1625)

صفدی در آغاز تخمیس، دیباچه کوتاهی ذکر نموده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14200/17

آغاز: دیباچه: الحمدلله الواجب الوجود البر الودود و اشهد انه الواحد. آغاز تخمیس: کنت نورا و کان ثم عما ** و نبیا و لیس طینا و ما / فاذا کان فیك فیك هذا العلا ** کیف ترقی رقیکالانبیا - یاسما ما طاولتها سماء

خط: نسخ، کا: شمس الدين حسینی، تا: اواخر ربیع الاول 1059ق، تخمیس 25 رجب 1019؛ جلد: تیماج، 35گ (70ر-104پ)، اندازه: 13×29/5سم [ف: 38-278]

لوایح / عرفان و تصوف / فارسی

lavāyeh

عین القضاة، عبد الله بن محمد، 492 - 525 قمری

‘ayn-ol-qozāt, 'abd-ol-lāh ebn-e mohammad (1100 - 1132)

[راهنمای کتاب س 3 ش 2 ص 200]

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1585-ف

نسخه اصل: پاریس 38 .S. P (بلوشه ش 111)؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1-177]

لوائح - لوایح

لوایح = رساله عشق / عرفان و تصوف / فارسی

lavāyeh = r.-ye ‘ešq

؟ ورکانی، عبدالملک، - 573 قمری

vorkānī,‘abd-ol-malek (- 1178)

رساله ای است در عرفان به فارسی با عنوان های «تمهید» که به نام لوایح عین القضات همدانی (- 525) در تهران در 1237ش به کوشش رحیم فرمنش به چاپ رسیده است. در آن از غزالی و از روح الارواحو شرح تعرف و از مجد الدين طالب و شعر سنائیو شرف شفروهیاد گردیده است. شرف الدين عبد المؤمن شفروه شاعر اصفهانی در 570 یا 598 درگذشت پس این رساله از عین القضات نخواهد بود. شگفت است که خود ناشر هم این نکته را یاد آور شده است. گویا از عبدالملک ورکانی باشد به نثر و نظم عرفانی در چندین فصل و به پیروی از سوانح احمد غزالی.

آغاز: 1: بسمله. روح و عشق هر دو در یک زمان موجود شدند و از مکنون در ظهور آمدند روح را بر عشق آمیزش پدید آمد و

عشق را با روح آویزش ظاهر شد.

2: الحمد لله حق حمده و الصلاة و السلام علی رسوله ...... و این فصول را سوانح نام کرد.بسمله. روح و عشق هردو در یک زمان موجود شدند و از مکنون در ظهور آمدند

چاپ: به نام لوایح عین القضات همدانی (- 525) در تهران در 1237ش به کوشش رحیم فرمنش به چاپ رسیده

[نسخه های منزوی 1256 و 1355؛ الذريعه 372: 8؛ کارنامه کنگره ایران شناسی در مشهد 531/2 ؛ فهرستواره منزوی 815/7]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 531/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: مقوایی، 60گ (91ر - 150پ)، 23سطر (6×9)، اندازه: 17×26/5سم [سنا: ف: 1-336]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3497/3 -ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 2-153]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4196/9

آغاز: برابر 2؛ انجام: گر حضرت او رضا دهد خوش باش. ربنا ظلمنا انفسنا و ان لم ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1017ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 33گ (134پ - 166 پ)، 25 سطر، اندازه: 14/6× 25/7سم [ف: 7-257]

3. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1346/2

آغاز: برابر 1؛ انجام: گر حضرت او رضا کند خوش باشد. ربنا ظلمنا انفسنا ... و بالاجابة جدیر.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 15 جمادی گویا 1025ق؛ نسخه ای از همین رساله عرفانی در پاریس هست (SP111) ماسینون در متون عرفانی ص 95 و 102 بندی از آن آورده است و بلوشه و ماسینون آن را لوایح از همدانی دانسته اند ولی ریتر در دیباچه سوانح غزالی از مجله فیلولو گیکا می آورد که نسخه ای از لوایح همدانی در ترکیه هست و از نقل های ریتر بر می آید که آن جز این نسخه ما است پس باید آن را دید و درباره نسخه ما و نسخه پاریس داوری نمود. نسخه پاریس دیباچه ای دارد که در نسخه ما نیست (دیباچه عسیران بر تمهیدات ص 39)؛ 81ص (1-81) [ف: 5-11]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4818/2 -ف و 5527/2-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 3-109 و 165]

لوایح = تفسیر آیه نور / تفسیر / فارسی

lavāyeh = tafsīr-e āye-ye nūr

نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله، 730؟ - 834 قمری

ne‘mat-ol-lāh-e valī, ne‘mat-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh (1330 - 1431)

رساله ای در تفسیر آیه نور واقع در سوره نور به روش و سبک صوفیانه و عارفانه است. به نثر و نظم با عنوان های «لایحه»، از آیه: الله نور السماوات و حدیث اللهم اجعل في قلبی نورا».

آغاز: قال الله تعالی الله نور السماوات ... آن ظلمت نور و جسم و جانست ** وین هر دو حجاب عارفان است

انجام: هر دو را دوست دارای فرزند ** تا که باشی تو هر دو را دلبند قوله تعالی و الله یقول الحق و یهدی السبيل و الحمدلله رب العالمين و صلی الله علی محمد و آله اجمعین.

چاپ: چاپ شده

[نسخه های منزوی ص 52؛ فهرستواره منزوی 523/7 و 815]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 372/78

خط: نستعلیق، کان محمد مظفر بن محمد حکیم، تا: 1 رمضان 1084ق؛ جلد: تیماج مشکی، 33سطر (9×20)، اندازه: 13×24سم [سنا: ف: 1-211]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4262/8

آغاز: برابر

به نظم و نثر با عنوان «لایحه»؛ خط: نستعلیق، کا: میر غلام محی الدين، تا: 1109ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای، 9گ (74پ -82ر)، اندازه: 17×25سم [ف: 4-672]

3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1464/30

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1134ق؛ 4ص (304-307)، 17سطر، اندازه: 9/5×19 سم [ف: 3-521]

4. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 718/6

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [ف: -125]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10119/79

آغاز: برابر

خط: نسخ ریز، کا: عباس بن محمد شیرازی الاصل همدانی المسكن، تا: 1264ق؛7 ص (389-395)، 29 سطر، اندازه: 19/5×32سم [ف: 32-150]

مشهد: الهيات، شماره نسخه: 40/77 -عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [ف: 3-1315]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10119/84

خط: نسخ ریز، کا: عباس بن محمد شیرازی الاصل همدانی المسكن، تا: 1264ق، 7ص (458-464)، 29 سطر، اندازه: 19/5×32 سم [ف: 32-150]

مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 40/82-عکسی

همان نسخه بالا [ف: 3-1316]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3067/76

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1265ق؛ مجدول؛ 8ص ( 299-292 )، 25 سطر، اندازه: 14/5×23/5سم [ف: 10-606]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3067/81

آغاز و انجام: برابر

خط شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1265ق؛ مجدول؛ اص(371-378)، 25 سطر، اندازه: 14/5×23/5 سم [ف: 10-608]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1051616

آغاز: الحمدلله و الصلاة علی رسول الله قال رسول الله (صلی الله علیه و آله) اللهم اجعلنی نوراً مراد نور مشاهده ذات حق است و نور حقیقی عین او؛ انجام: و نفس موازنه مصباح و دل زجاجه و تن موازنه مشکات.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 3گ (19ر-21ر)، 12سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 33/1-68]

لوایح / عرفان و تصوف / فارسی

lavāyeh

جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری

jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493)

اهداء به: شاه همدان

رساله ای است در تصوف به نثر آمیخته به نظمی زیبا، مشتمل بر دیباچه و 35 (نسخه ها کم و بیش دارد) «لایحه». در مقدمه چنین تعریف نموده است: «اما بعد این رساله ای است مسمی به لوایح در بیان معارف و معانی که بر الواح اسرار و ارواح ارباب عرفان و اصحاب ذوق و وجدان لایح گشته به عبارات لایقه و اشارات رایقه. متوقع که وجود متصدی این بیان را در میان نه بینند و بر بساط اغراض و سماط اعتراض ننشینند. چه او را در این گفتگو نصیبی جز منصب ترجمانی و بهره از شیوه سخنرانی نیست». آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم - لا احصی ثناء علیك کیف و کل ثناء یعود اليك جل عن ثنائی جناب قدسك انك کما اثنیت علی نفسك ... خداوندا سپاس تو بر زبان نمی آریم، و ستایش تو بر نمی شماریم ...

انجام: ای کز غمش اوفتاده چاکت به کفن ** آلوده مکن ضمیر پاکت به سخن / چون لال توان بود درو، گر پس از این ** لب بگشایی به نطق، خاکت به دهن

چاپ: به طور گراور با مقدمه و ترجمه به فرانسه و ضمائم به سعی آقای وینفلید و به دستیاری مرحوم محمد قزوینی چاپ شده است؛ در سال 1906 میلادی نیز زیر نظر انجمن سلطنتی آسیایی لندن به طبع رسیده؛ به تصحیح یان ریشار (تهران، انتشارات اساطیر: 1373)؛ [تهران]، سنگی [1312]، جیبی، 47ص؛ ایران، سنگی، 1314، جیبی، 49+2ص؛ طهران، سنگی، 1325، جیبی، 50ص(105-160)

[نسخه های منزوی 1350/2 ؛ الذريعة 371/18 ؛ ريحانة الأدب 387/18 و 387/1 ؛ کشف الظنون 1570/2 ؛ فهرستواره منزوی، ج7، ص 812-815؛ دنا، ج8، ص 1116-1122 (224 نسخه)]

شرح و حواشی:

1- اشعة اللوايح؛ امان انصاری، عبدالملک بن عبدالغفور (-10)

2- شرح لوایح جامی؛ طوسی، فضل الله بن علاء الدين (-914)

3- فواتح شرح لوایح؛ شطار، عمادالدین محمد عارف (-11)

4- تعلیقه لوایح؛ نقشبندی، محمد فضل الله (-12)

5- شرح لوایح جامی کاسه کرانی

6- حاشیه لوایح جامی (2عنوان)

7- شرح لوایح جامی

8- لوایح (منتخب)(2عنوان)

1. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 96/5 -ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4207؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 22 شعبان 877ق، جا: بغداد؛ 10ص (303-312)، 30سطر [فیلمها ف: 1-161]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4795/11

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 195ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 7گ (340پ -346ر)، 31 سطر، اندازه: 25/2×34سم [ف: 8-94]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2654/12

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 15گ (74پ -88ر)، 15 سطر، اندازه: 12×17 سم [ف: 6-86]

4. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1099

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 20گ، 12 سطر (7×13)، اندازه:11/5×18سم [ف: 5-488]

5. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 9348/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 27گ (1پ -27پ)، 16سطر (9×19)، قطع: ربعی، اندازه: 13×22سم [ف: 17- 352]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1383

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول، مذهب، با سرلوح مذهب، مهر: محمد حسن؛ جلد: تیماج مذهب، 24گ، 11سطر (7×12)، اندازه: 11×27سم [سنا: ف: 2-241]

7. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 316/12

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج، 25 سطر، اندازه: 24×36/5سم [ف: 3-244]

8. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 313/20

خط: نستعلیق، کا: خواجه خواوند بن میرک، تا: قرن 10؛ مجدول دارای سرلوح مذهب بسیار عالی؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج، 23سطر منثور و 19 سطر منظوم، اندازه: 35×43سم [ف: 3-235]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7881/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: سمرقندی، 15 سطر (8×14)، اندازه: 13/5×22سم [ف: 16-724]

10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10361/2

خط: نستعلیق، کا: محمود بن علاء الملك، تا: 5 جمادی الثاني 902ق؛ جلد: تیماج، 17گ (46پ -62ر)، اندازه: 12×16/5سم [ف: 26-302]

11. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 314/16

خط: نستعلیق، کا: ظهوری، تا: 902ق؛ کاغذ: بخارائی، جلد:

تیماج مذهب، اندازه: 26×36سم [ف: 3-249]

12. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 118

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، کا: ابوسعید، تا: جمادی الثاني 902ق؛ کاغذ: ترمه، 30گ، 16 سطر (4×12)، اندازه: 9×17 سم [ف: 2-215]

13. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8238/1

آغاز: گفت: ای ز تو بر خاطر ما بار گران ** شرمت بادا که من بسویت نگران

خط: نستعلیق، کا: فتح الله بن شرف الدين احمد، تا: پنج شنبه 15 رجب 905ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 13گ (1ر-13ر)، اندازه: 13×17/5 سم [ف: 21-196]

14. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9637/1

آغاز: برابر؛ انجام: قصد کردن مبداء فطرت خویش باز گشتن باصل وحدت خویش تمت.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 24 رمضان 108ق، جا: خداشاه جوین؛ جلد: مقوا، اندازه: 12×18 سم [ف: 11-304]

15. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8253/18

خط: نسخ، کان محمد بن حسن معرف هروی، تا: شوال 909ق؛ کاغذ: سمرقندی، 27 سطر (2/5×15)، اندازه: 23/5×33/5سم [ف:90-17]

16. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 110/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق نازیبا، کا: محمد حسینی، تا: 924ق؛ جلد: تیماج، 12گ (1ر -12ر)، اندازه: 13×20سم [ف: 1-131]

17. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4056/11

آغاز: برابر؛ انجام: گویا من و من باوی و این میدانم 78 و ندر طلبش هنوز سرگردانم

بی کا، تا: 140ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 15گ (177پ-191ر)، 25 سطر، اندازه: 15×23سم [ف: 7-176]

18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11573/8

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 963ق؛ دارای سر لوح زیبای مذهب کتیبه ای مکتب خراسان، مجدول؛ مهر: «عبده الراجي محمد علی» (بیضی)؛ کاغذ: شرقی، 24گ (46-69)، 15سطر، اندازه: 7×12سم [ف: 29-276]

19. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 858

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 29 محرم 970ق؛ واقف: خواجه شیر احمد؛ 19گ، 18 و 19 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 4-232]

20. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16360/1

آغاز: یارای سخن آرایی بلکه اینجا اظهار اعتراف بعجز و قصور عین قصور است؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: مریم بن سلطان بایزید، تا: 970ق؛افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 34ص(1-34)، 17-12 سطر، اندازه: 10/6×17/2 سم [ف: 17-399]

21. تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 2544/8

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالعزیز، تا: 980ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 20گ (473-492)، 58سطر، اندازه: 12×22سم [ف: 8-247]

22. اراک؛ بیات، عبدالحسین، شماره نسخه: 27

با مقداری از غزلیات او؛ خط: نستعلیق، کا: محمود بن اسحاق شهابی، تا: 981ق؛ دارای دو سرلوح [نشریه: 6-80]

23. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11876/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، کا: محمود فرزند اسحاق شهابی، تا: 981ق؛ افتادگی: آغاز؛ نسخه بسیار نفیس و هنری، مذهب، مجدول، با سرلوح و شمسه؛ کاغذ: شرقی، 25گ (1-25)، 14سطر، اندازه: 8×15/5 سم [ف: 30-148]

24. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 441/14-ف

نسخه اصل: بایزید ولی الدين ش 1819؛ کا: مصطفی مولوی بلغرادی، تا: اواخر رمضان 985ق، جا: دمشق؛ 12گ (90-101)[فیلمها ف: 1-474]

25. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 250/4-عکسی

اصل نسخه: گنج بخش، 4011 (گنج 776/2 ؛ مشترک 1852/3)؛ خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: 992ق؛ 31ص (14-44)[ عکسی ف:2-236]

26. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7866-39/246

آغاز: توجه اوست به عالم ظهور در تجلی اول که خود به خود بر خود تجلی نمود نسبت علم ونور و وجود؛ انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 19 ربیع الاول 994ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا، 14گ، 17سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 6-3475]

27. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14377/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن عتیق الله، تا: 994ق؛ محشی؛ واقف: سید محمد باقر مولوی عربشاهی سبزواری، محرم 1405؛ جلد: تیماج، 56ص (2-57)، 15 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 17-401]

28. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10450/7

آغاز: رب وفقنا للتکمیل و التميم؛ انجام: برابر

خط: نسخ خوش، کا: محمد تبریزی، تا: 999ق؛ جلد: تیماج، 16سطر، اندازه: 15/5×24 سم [ف: 9-332]

29. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9596/29

آغاز: ... سبحانه و تعالی همجا حاضر است و؛ انجام: لذة المباشرة الثاني لذة الشراب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ واقف: خان بابا مشار، اردیبهشت 1346؛ جلد: میشن، 3ص (496-498)، اندازه:

21×30سم [ف: 9-298]

30. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6744/12

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: مقوایی، 8گ (488پ - 495ر)، 25 سطر، اندازه: 18×26سم [ف: 17-296]

31. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 6710/48

خط: نستعلیق ریز، کا: نصیر الدين محمد رضوی شاگرد آقا حسین خوانساری، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 3گ (120ر-122ر)، 42 سطر (13×23)، اندازه: 20×31سم [ف: 16-341]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1356/40

آغاز: برابر

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 4-182]

32. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7500/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: گالینگور، 18گ (68-85)، ابعاد متن: 8/5×27/5 ، اندازه: 13×24سم [ف: [596-16]

33. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 8932/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 26گ (10پ-35پ)، 17سطر (6×10)، قطع: ربعی[ف: 17-253]

34. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 4736/42

بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 30ص (221-250)، سطور چلیپا (9×23)، اندازه: 13×26سم [ف: 14-3696]

35. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4233/1

خط: نستعلیق، کا: علی بن فتح الله، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: گالینگور، 17گ (1پ -17ر)، 18 سطر (7×12)، اندازه:13×19 سم [ف: 13-3207]

36. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2403/3

آغاز: بسمله، رب وفقنا للتحمیل و التتميم لا احصی ثناء علیك کیف و کل ثناء؛ انجام: چون لال توان بود درو گر پس ازینلب بگشائی بنطق خاکت بدهن

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج، 12ص (111-122)، 14سطر (7/5×12)، اندازه:13×18/5 سم [ف: 5-521]

37. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11545/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح: 26گ (77-102)، 15سطر (6×13)، اندازه: 10/5× 17/5 سم [ف: 29-220]

38. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 446/1 - 3/66

آغاز: برابر؛ انجام: لایحه حقیقت وجود اگر چه بر جمیع موجودات ذهنی و خارجی ... واعتبارات مخصوصه است که در سایر مراتب نیست چون مرتبه الوهيت و ربوبیت و مرتبه

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ 7گ، 28 سطر چلیپائی، اندازه: 7/5×22 سم [ف: 6-3475]

39. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4405/6

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 19سطر، اندازه: 12/3×19/2 سم [ف: 7-385]

40. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 391/29

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 5گ (192پ - 196پ)، ابعاد متن: 8×13، اندازه: 16×29سم [سنا: ف: 1-237]

41. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10231/15

آغاز: برابر؛ انجام: مرغ غم او به حیله شد با ما رام ** خاموش که مرغ رام را رم ندهی

بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، مجدول؛ مهر: کتابخانه باقر ترقی؛ جلد: تیماج، 21 سطر، اندازه: 13/5×24/5سم [ف: 32-268]

42. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 928

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، با سرلوح؛ تملک: عبدالعظیم محمد مکی حنفی؛ جلد: میشن، 40گ، 11سطر، اندازه: 12×21/8 سم [ف: 4-711]

43. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 511/30 -طباطبائی

آغاز: برابر

بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 14گ (314پ - 327پ)، 21 سطر، اندازه: 14/5×19 سم [ف: 22-219]

44. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13443/33

آغاز: برابر

بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مجدول مذهب؛ جلد: گالینگور، 7ص (261-267)، اندازه: 20×32سم [ف: 36-382]

45. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 155/1- ج

انجام: خاموش که مرغ را رم ندهی

خط: نستعلیق، کا: روزبه محمدا، تا: قرن 11؛ با سرلوح؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 84گ، سطور چلیپا (6×15)، اندازه: 10×21سم [ف: 1-407]

46. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 92/2-د

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1010ق، جا: تبریز؛ 18گ (40پ -57ر) [ف: 1-408]

47. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9081/12

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: دوست محمد بن علی دوست بدستانی/ بجستانی، تا: 22 ذیقعده 1013ق؛ مصحح: 10گ (125پ -134پ)، 19 سطر (10×15/5)، اندازه: 16/5× 23/5 سم [ف: 29/2-718]

48. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4196/7

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1017 ق، کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 10گ (104پ -113ر)،25 سطر، اندازه: 14/6×25/7سم [ف:7-256]

49. قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3926/2

آغاز: برابر؛ انجام: مرغ غم او به حیله شد ما را رام ** زنهار که مرغ رام را رم ندهی

خط: نستعلیق، کا: ابراهیم قلی بن احمد قلی سیوندی، تا: 24 محرم 1024ق؛ مهر: علی محمد بن علی اکبر «هو العلي الاكبر» (بیضوی)، علی نقی بن علی محمد «یا امام علی النقي» (مربع)؛ 20گ (83پ -102ر)، 17سطر، اندازه: 12/5×20سم [محدث ارموی مخ: 3-1194]

50. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 446-طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1026ق؛ دارای سرلوح مذهب، مجدول، مذهب؛ تملک: موید الدولة و نصیر الدوله مورخ 1301، مهر: «عبدالباقی»؛ جلد: تیماج مذهب، 18 گ، 15 سطر، اندازه: 9×16/5 سم [ف: 24-294]

51. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 951 ط

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1026ق؛ دارای سرلوح مذهب، مذهب، مجدول؛ کاغذ: دولت آبادی و اصفهانی، جلد: مخمل با شمسه، 74گ، 11سطر، اندازه: 14/5× 24/5سم [ف: 24/2-83]

52. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 42/1-د

خط: نستعلیق، کا: عبدالغفار بن محمد بن یحیی رشتی، تا: 1030ق، جا: اصفهان مدرسه جعفریه؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 28گ (1پ-28ر)، 16 سطر (6×12)، اندازه: 10×17/5سم [ف: -181]

53. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 287/4

بی کا، تا: 1037ق [ف: 3-44]

54. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5776/2

خط: نستعلیق، کا: زین العابدين بن ابوعلی رشتی، تا: 1046ق، جا: شیراز؛ جلد: تیماج، 27گ (39پ -65پ)، اندازه: 10×15سم [ف: 162-15]

55. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1117

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه 1054ق؛ تملک:محمد حسین موسوی مورخ 1284ق؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 34گ، 14 سطر (4/5×10/5)، اندازه: 10×17 سم [ف: 3-1549]

56. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4493/58

آغاز: برابر، انجام: مگشای زبان بکشف اسرار وجود ** کاین در نشود سفته بالماس سخن

کا: محمد جعفر شیرازی، تا: 1055ق؛ جلد: چرمی، 21ص (898-918)، اندازه:14/5× 23/5 سم [ف: 7-597]

57. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 430/7

آغاز: برابر؛ انجام: هم عقل عقیله بود و هم علم حجاب ** چون دانستم ز هر دو بیزار شدم

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 1057ق؛ 26گ (73پ -98پ) [ف: 215-1]

58. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 55/3

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1058ق؛ افتادگی: انجام؛ 22گ (29پ - 50پ)، اندازه: 13×19 سم [نسخه پژوهی: 3-70]

59. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9730/4

انجام: هم عقل عقلیه بود و هم علم حجاب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1058ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوایی، 11گ (189-199پ)، 13 سطر، اندازه: 9×18 سم [ف: 25-83]

60. شیراز؛ بنیاد فارس شناسی؛ شماره نسخه: 37/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1059ق؛ جلد: تیماج مذهب، 21گ (49پ-69پ)، اندازه: 13/5×23 سم [ف: 59]

61. مشهد، الهيات؛ شماره نسخه: 694/35

بی کا، تا: 1059ق؛ جلد: تیماج، 11ص، اندازه: 13/5×22/5سم [ف: 1-540]

62. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3321/27

آغاز و انجام: برابر

کا: محمد مؤمن بن محمد زمان حسینی طبیب، تا: جمادی الأول 1063ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سبز، 22ص (435-456)، قطع: بیاض رقعی [ف: 10-990]

63. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2313

آغاز: برابر؛ انجام: شنیدم خواهی آمد رفتم از هوش ** زبان بی زبانی عذر خواه است

خط: شکسته نستعلیق خوش، کان محمد شفیع حسینی عباسی، تا: 1063ق؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 13گ، 19 سطر (8×15/5)، اندازه: 14/5×20سم [ف: 5-437]

64. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 4177/8

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 4 ربیع الاول 1066ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 20گ (84-103)، 16سطر (7×21)، اندازه: 11×23سم [ف: 13-3143]

65. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11722/8

خط: نستعلیق خوش، کا: محمد عارف بن محمد صالح غزنوی، تا: 1072ق؛ از نسخه اصلی رونویس و مقابله شده؛ جلد: تیماج، اندازه: 9×17/5سم [ف: 11-315]

66. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2799/26

بی کا، تا: 1074ق؛ 15ص (176-190) [ف: 5-489]

67. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8944/21

آغاز: برابر؛ انجام: و تاثیر او و تعینات ظاهرات مترتبه علی هذا الاظهار آثار او؛ شعر: خود را به شئون ذات آن پرده نشین ** شد جلوه ده آن مظاهر دنی و دین.

خط: نسخ و نستعلیق، کا: گویا قاسم بن خواجه خورد درمیانی قائنی، تا حدود1078ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: میشن مذهب، 17ص (477-493)، ابعاد متن: 10/5×12 ، اندازه: 15/7×28/6 سم [ف: 29/1 -420]

68. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1769/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن محمد صالح کوسوی، تا: محرم 1079ق؛ جلد: تیماج، 16گ (87پ -102پ)، اندازه: 12×18 سم [ف: 5-184]

69. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 272/1

بی کا، تا: 1082ق [نشریه: 2-101]

70. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: ض11070

آغاز: برابر؛ انجام: نجاح رسیده باشد انشاء الله تعالی و هو ولی التوفيق.

خط: نستعلیق، کا: محمود، تا: 1082ق؛ جلد: میشن [الفبائي: -487]

71. شیراز؛ هاشمی، نورالدین (خاندان)؛ شماره نسخه: 17/29

بی کا، تا: 1085ق [نشریه: 5-288]

72. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 329/18 -فیروز

خط: نستعلیق، کا: محمد رضا پسر علی جا: طرشتی، تا: 1089ق؛ 20ص (212-231)، 21 سطر، اندازه: 15/5×25 سم [ف: 21-303]

73. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1078/1

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الاول 1092ق؛ از روی نسخه ای که در 1077 نگاشته شده بوده؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 10 سطر (6/5×13)، اندازه: 10/5×17/5 سم [ف: 3-1485]

74. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 847/46

آغاز: برابر؛ انجام: ای در همه شأن ذات تو پاک از همه شین ** نی در حق تو کیف توان گفت و نه این

خط: نسخ، کا: علی اکبر، تا: 1091 تا 1092ق؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 7گ (103 - 109 پ حاشیه)، اندازه: 10×17 سم [میراث اسلامی: دفتر نهم -102]

75. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1142/5-ف

نسخه اصل: بادلیان آکسفورد ش 94 والکر (ش 1298)؛ بی کا، تا: 1095ق [فیلمها ف: 1-567]

76. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 7902/14

خط: نستعلیق، کا: محمد فاضل روضه ای، تا: 1097ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 29گ(235پ -263ر)، 12سطر (6×12/5)، اندازه: 11/5×20 سم [ف: 16- 731]

77. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 8519/17

با شرح آن (در هامش نونویس، 81ر-84ر هامش)؛ بی کا، تا: قرن 11 و 12، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 15گ (80پ -94پ) [ف: 152-17]

78. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 9758

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: هندی، 14گ، 15سطر (6×15)، اندازه: 13×22سم [ف: 17-478]

79. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 101/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 14ص (1-14)، 24 سطر (14×22/5)، اندازه: 20/5×30 سم [ف: 1-85]

80. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11619/10

آغاز و انجام: برابر

کا: محمد نصیر فرزند ملا حسن، بالانکابی جیلانی، تا: قرن 12؛ مصحح: 13گ (62-74)، 22 سطر، اندازه: 6×15 سم [ف: 29-371]

81. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5703

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: میشن، 30گ، 11سطر، اندازه: 13/3×20/5 سم [ف: 4-711]

82. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5304/2 - 26/184

آغاز: برابر؛ انجام: در جمیع صفات موجودات نیازمند بمثابهای که درضمن صفات ایشان غیر صفات ایشانند چنانکه صفات ایشان غیر آن صفات کامله بودند.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 13گ، اندازه: 9×16سم [ف: 6-3475]

83. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/ 2990

آغاز: برابر؛ انجام: مرغ غم او بحیله سد با ما رام.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج مذهب، 59ص (163-105)، 11 سطر، اندازه: 13/5×20 سم [ف: 10-435]

84. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1419/4

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ اندازه: 9/5×20/5سم [نسخه پژوهی: 147-3]

85. تهران؛ ادبیات، شماره نسخه: 109/3-ج

بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 16گ (37ر-52پ) [ف: 1-166]

86. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3741/2

خط نسخ، کا: علم الهدي، تا11020ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 58ص (53-100)، 14 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 10-1725]

87. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13210

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد صالح، تا: 1104ق؛ جلد: تیماج [الفبائي: 487]

88. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8231/24

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 15 ربیع الاول 1120ق؛ با یک رباعی که در 1124 در اصفهان نوشته شده؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، ابعاد متن: 9×19، اندازه: 12×21/5 سم [ف: 17-66]

89. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 350

خط: شکسته نستعلیق خوش، کا: محمد شفیع حسینی شفیعا، تا: ربیع الاول 1124ق؛ مجدول، با کمند زرین افشان، با یک سرلوح؛ کاغذ: خان بالغ، جلد: میشن مذهب، 22گ، 14سطر (5×11)، اندازه: 11×17 سم [سنا: ف: 1-177]

90. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5795

خط: نستعلیق، کا: زین العابدين بن حاجی ابوالحسن، تا: شنبه 18 ربیع الاول 1125ق، جاء لتجر کاشان؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 15گ، 16سطر (8×13)، اندازه: 12×19 سم [ف: 16-93]

91. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 137/4 - 1/137

آغاز: هر چه در عقل وفهم و وهم وحواش وقیاس گنجد ذات خداوند سبحانه از آن منزه و مقدس است؛ انجام: جامی غم دوست را به عالم ندهی ** با هر که نه اوست شرح این غم ندهی / مرغ غم او به حیله شد با ما رام ** زنهار که مرغ رام را رم ندهی. تمت اللوايح

خط: نستعلیق، کا: یحیی بن شاه قلی قزوینی، تا: 7 ذیحجه 1128ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ 39 گ، 14 سطر، اندازه:14×20سم [ف: 3476-6]

92. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7984/1 - 54/74

آغاز: برابر

خط: تحریری، بی کا، تا: جمعه 17 رمضان 1145ق؛ با علامت مطالعه سید محیی الدين جعفری بیجازپوری در سال 1178؛ 19گ، 15 سطر، اندازه: 13×23سم [ف: 6-3475]

93. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 670

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1151ق؛ افتادگی: انجام؛ 24گ، 15سطر، اندازه: 14×24سم [ف: 2-425]

94. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 204/6

خط: نسخ، بی کا، تا: ذیقعده 1180ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 18گ (109ر-126پ)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 1-153]

اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: 384/4

همان نسخه بالا [نشریه: 11-945]

95. تهران: مفتاح؛ شماره نسخه: 525/8

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: رحلی [نشریه: 7-246]

96. تهران: مفتاح؛ شماره نسخه: 588/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-248]

97. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5866/1

خط: نستعلیق، کا: کربلائی میرزا حسن سبزواری خلف کربلائی، تا: قرن 13؛ جلد: مشمع، 69ص (2-70)، 15 سطر، اندازه:13/5×23سم [ف: 17-269]

98. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14585

آغاز: برابر

خط: نستعلیق ممتاز، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، دارای سرلوح ظریف؛ تملک: حسین بن اسماعیل داده به تاریخ محرم 1270 در دارالخلافه طهران؛ جلد: مذهب، 34گ، 10 سطر، اندازه: 13/7×20/7سم [ف: 6341]

99. تهران؛ چهل ستون؛ شماره نسخه: 307/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [چند نسخه -ف: -380]

100. تهران، دانش سرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گر کانی؛ شماره نسخه: 134/2

بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: ربعی [نشریه: 5-644]

101. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 212/4

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 و 14ق [نشریه: 2-96]

102. تهران؛ الهيات، شماره نسخه: 463/1

خط: نستعلیق درشت خط، کان تفرشی، محمد سعید بن عبدالحفیظ، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 29گ (1پ-29پ)، 10 و 12سطر (8×14)، اندازه: 14×21سم [ف: -303]

103. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1/ 11600

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی؛ جلد: گالینگور مذهب، 6گ (3پ-8ر)، اندازه: 16×22سم [ف: 33/2-192]

104. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1109/13

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور، 38ص (170- 207)، 13 سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 3-559]

105. تهران، ادبیات، شماره نسخه: 234/10

بی کا، تا: قرن 13 [ف: 3-37]

106. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1359/2

آغاز: برابر؛ انجام: ذات رفیع تونه جوهر نه عرض ** فضل و کرمت نیست معلل بغرض.

بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 50گ، 15 سطر (8/5*16/5)، اندازه: 12/5×20سم [ف: 3-420]

107. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2059/3

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 24ص، 15 سطر (9×17)، اندازه: 15×24/5 سم [ف: 5-62]

108. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2909/2

آغاز: برابر؛ انجام: رزقنا الله تعالی بفضله. تمت الرساله ... ابن محمد علی الصالح علماً و الطالح عملا و السلام

تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 17گ (176-192)، 16سطر (7/5×14/5)، اندازه: 14/5×22سم [ف: 6-624]

109. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11478/1

آغاز: برابر؛ انجام: و مشعل محسوسات و معقولات از باطن وی دور و التذاذ بآن غلبه کند بر لذات جسمانی و راحات روحانی ...

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 8گ (8-1)، 12 سطر، اندازه: 5/5×10 سم [ف: 29-103]

110. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3424/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 2 ربیع الثاني 1202ق؛ با علامت بلاغ؛ 22گ، اندازه: 13×19 سم [ف مخ: 4-1669]

111. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 867/10

خط: نستعلیق، کا: عباسعلی بن نعمت الله کرمانی احمد آبادی، تا: 1213ق؛ 19گ (132-150)، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 2-216]

112. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27334

بی کا، تا: 1215ق؛ خریداری از رضا غیبی [رایانه]

113. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38107

آغاز: برابر؛ انجام: در مد نظر گرچه بقایی دارد ** آن نیست بقا تجدد امثالست

خط: شکسته خوش، بی کا، تا: رمضان 1222ق، جا: اصفهان؛ تملک: یحیی حسینی در 27 ربیع الثاني 1300؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج، 25گ، 12 سطر، اندازه: 10×14/5 سم [اهدائی رهبر: 5-171]

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1462/1

همان نسخه بالا؛ 25گ (1پ -25ر) [مؤيد: 3-373]

114. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13338/6

آغاز: برابر؛ انجام: و اندر صفت وجود بر یک حالست، در مد نظر گرچه بقائی دارد، آن نیست بقا تجدد امثالست.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الثاني 1224ق، جا: اصفهان؛ مصحح، با عبارت «بلغ مقابلة من أوله إلى آخره» مقابله شده، محشی؛ 17گ (63ر -79پ)، 14 سطر، اندازه: 8/5×14 سم [ف: 582-33]

115. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 2065/3

آغاز: برابر؛ انجام: اللهم بصر عیونی من تصفح هذه الصفايح بمشاهدة حقایق الاعيان و نور بحقیقه انوار العرفان و الايقان بحق محمد و اله مصابیح دار الشريعه و الايمان

خط: نستعلیق، کا: علینقی رازی، تا: 1225ق؛ جلد: تیماج مذهب، 24ص (255-278)، 15 سطر (8×18)، اندازه:17×29/5 سم [ف: 5-73]

116. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5185/1

آغاز و انجام: برابر

خط شکسته نستعلیق، کا: محمد مهدی شهیر به میر مراد، تا:| چهارشنبه 17 صفر 1225ق؛ جلد: میشن، 16گ (1پ -16ر)، 17 سطر، اندازه: 14/8×21/4سم [ف: 8-236]

117. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6553/1

کا: حسن بن محمد جعفر نراقی، تا: 1229ق؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 18گ (1پ -18ر)، 17 سطر (5/5×17)، اندازه: 12×23/5سم [ف: 5-489]

118. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 8581/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول 1229ق؛ جلد: مقوا، 11گ (1پ -11پ)، 15 سطر (6×13)، قطع: ربعی [ف: 17-165]

119. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17175/2

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، کا: محمد سعید حسینی، تا: 1236ق؛ مصحح؛ 26ص (152-177)، 18سطر، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 47/2-57]

120. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 266/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول 1237ق؛ مصحح، مقابله شده؛ 12گ (92پ -103ر)، اندازه: 12×21سم [ف: 1-236]

121. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 1610/11

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1237ق؛ جلد: تیماج، 8ص (122-129)، 20 سطر (12×17)، اندازه: 16/5× 21/5سم [ف: 10-155]

122. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 67- فیروز

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد علی، تا: صفر 1239ق؛ دارای کتیبه، مجدول؛ جلد: مرقش مذهب، 38ص، 15سطر، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 21-169]

123. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 120

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1239ق؛ جلد: تیماج، 39گ، 11سطر (6×12)، اندازه: 13×20سم [سنا: ف: 1-63]

124. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 3924/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 15 ربیع الاول 1247ق؛ جلد: مقوا، 13گی (30ر-42پ)، 18سطر (9×15)، اندازه: 15×21سم [ف: 12-2914]

125. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 517/4 - 3/137

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: لطف الله ولد مخدوم محمد ذاکر، تا: 1250ق؛ مجدول مذهب؛ 29گ، 13سطر [ف: 6-3474]

126. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5699/1

آغاز: برابر؛ انجام: خود دوش که مرغ رام را دم برسی.

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد حسین، تا: 1252ق؛ جلد: مذهب، 48ص (2-49)، 11 سطر، اندازه: 10×16سم [ف: 17-155]

127. تهران: نوربخش؛ شماره نسخه: 133/4

آغاز: رب وفقنا للتحمیل و التميم؛ انجام: بحق الحق و النبي المطلق آمین.

کا: اسماعیل بن هلال، تا: 20 جمادی الثاني 1253ق؛ جلد: تیماج، 50ص (128-177)، اندازه: 13/5×20/5سم [ف: 1-157]

128. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14966/6

آغاز: برابر؛ انجام: عشق جز نامی ما بی نی نه ایم ** وی دمی بی ما و بی وی ما نه ایمانی که هر دم نغمه آرایی کند ** در حقیقت از دم تالی کند

خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1255ق، جا: تهران؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، وگ (67ر-75پ)، 21سطر (9/5×14)، اندازه: 17×22سم [ف: 37-624]

129. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 78

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق ممتاز، کا: محمود متخلص به حکیم بن وصال، تا: 1256ق، جا: شیراز؛ مجدول، با سرلوح مذهب سبک کار شیراز؛ جلد: تیماج، 53ص، 12 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 3-256]

130. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 90/1

خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم ابن محمد، تا: جمعه 7 صفر 1257ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 31ص (1-31)، 18سطر (8×15)، اندازه: 15×20سم [سنا:ف: 1-49]

131. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 638

خط: شکسته، کا: محمد حسین شیرازی، تا: ربیع الثاني 1257ق؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 27گ، 11سطر،

اندازه: 7/2×11/7 سم [ف: 4-711]

131. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9301

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالعلی بن علی میانجی، تا: 1258ق؛ جلد: مقوا [الفبائي: -487]

133. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29686

آغاز: برابر؛ انجام: و الحمدلله علی معرفت العزماء بعرفانهم و تحقیق المحقان بحقاقهم و صلی الله علی سیدنا محمد و آله و اصحابه و السلام علی من اتبع الهدي.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1259ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

134. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 617/11

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1262ق؛ 14 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 369-2]

135. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2115

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ تعلیق، کا: داوری ابن الوصال، تا: 1263ق؛ با سرلوح، مذهب، مجدول؛ جلد: میشن، 64ص، 10 سطر، اندازه: 17/5×26 سم [ف: 6-95]

136. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 36465

آغاز: برابر؛ انجام: در مد نظر گرچه بقایی دارد ** آن نیست بقا تجدد امثالست

خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، کان محمد علی، تا: 1264ق؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج مذهب، 38گ، 10سطر، اندازه: 10/5×17/5 سم [اهدائی رهبر: 5-172]

137. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 761/4

خط: نستعلیق زیبا، کان محسن حسینی تفریشی، تا: 1264ق؛ جلد: تیماج، 9گ (71پ -79پ)، اندازه: 14×21سم [ف: 2-368]

138. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 819/3

آغاز: بسمله رب وفقنی بالتکمیل ... و اما بعد، خداوند سپاس تو بر زبان نمی آریم و ستایش تو بر نمی شماریم؛ انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1266ق؛ مصحح؛ اهدایی: وزیری؛ جلد: تیماج، 17گ (72-88)، 15سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 2-695]

139. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 81

آغاز: برابر؛ انجام: تا کی چو درای کردن افغان و خروش **یک دم شو از این هرزه درائی خاموش

خط: نستعلیق، کان فتحعلی شیرازی، تا: 1266ق؛ مجدول، با سرلوح؛ تملک: میرزا مهدی خان غفاری به تاریخ رجب 1288 با مهر «الراجي محمد مهدی غفاری»؛ جلد: مذهب، 102ص، 8سطر، اندازه: 14/5×22سم [ف: 3-254]

140. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 557/2

خط: شکسته نستعلیق، کا: حاج حسن گل گلاب، تا: یکشنبه 24 رمضان 1272ق [نشریه: 2-122]

141. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6431/2

خط: نستعلیق، کا: اسماعیل، تا: 1273ق؛ جلد: میشن، 26گ (35پ -60ر)، 13سطر، اندازه: 10/5× 17/5 سم [ف: 9-388]

142. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14341/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، کا: نظر علی، تا: شعبان 1273ق؛ مجدول؛ واقف: سید محمد باقر عربشاهی سبزواری، محرم 1405؛ جلد: تیماج، 24ص (237-260)، 18-19 سطر، اندازه: 13/6×21/2 سم [ف: 17-454]

143. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 699/1

خط نستعلیق، کان محمد رحیم همدانی، تا: ربیع الثاني 1274ق؛ جلد: تیماج، 27گ (1پ -27پ)، اندازه: 10×15/5 سم [ف: 2-294]

144. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1295/2

آغاز: برابر؛ انجام: مرغ غم او بحیله شد ما را رام - خاموش که مرغ رام را دم ندهی

خط: نستعلیق، کا: محمد علی، تا: 8 رجب (یا رمضان) 1274ق؛ با مهر: «العبد محسن الحسيني» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 39گ (108پ -146 پ)، 10 سطر، اندازه: 10/5× 17/5 سم [مؤيد: 3-247]

145. تهران: نوربخش؛ شماره نسخه: 476

آغاز: برابر؛ انجام: هر که خواند لوایح جامی ** کشف گردد حقایق نامی

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا:رمضان 1275ق، جا: هندوستان؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 150ص، 7سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 2-154]

146. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 668

آغاز: برابر

خط: نستعلیق خوب، کا: میرزای داوری پسر وصال، تا: 1276ق، برای شاهزاده سلطان مراد میرزا حسام السلطنه؛ دارای سرلوح و تذهیب ظریف؛ 23گ، 14 سطر، اندازه: 9/5×14/5 سم [ف: 2-424]

147. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: ض13409

آغاز: بسمله، هذه الأحاديث الذي؛ انجام: في شهر جمادی الأولى في سنه 1348.

خط: نستعلیق، کا: محمد خلیل بن محمد حسین قائنی، تا: 1278ق، به نام: میرزا محمد علی مستوفی؛ جلد: تیماج [الفبائي: -487]

148. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5843/5- 29/183

آغاز و انجام: برابر

کا: محمد صالح بن محمد تقی، تا: جمادی الاول 1284ق؛ جلد: مقوای، 11گ، 22 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 6-3474]

149. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1971/2

آغاز: بسمله، خداوندا سپاس تو بزبان نمی آریم و ستایش به تو نمی شماریم هر چه در صحایف کاینات از جنس انجام: ای کز غمش افتاده چاکت بکفن ** آلوده مکن ضمیر پاکت بسخن

خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن خلیل الله مشهور به میرزا بزرگ، تا: 1285ق؛ جلد: تیماج، 80ص (110-189)، اندازه: 12×22سم [ف: 9-693]

150. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10342/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 4 محرم 1286ق؛ جلد: تیماج، 25گ (1پ -25ر)، 14سطر، اندازه: 10/5×16/5سم [ف: 26-285]

151. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض10833

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1287 ق [الفبائي: -487]

152. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 2690/1

خط: شکسته نستعلیق چلیپا، کا: محمود منشی ابن میرزا محمد علی گرگانی، تا: 22 جمادی الاول 1287ق، برای آقا سید صادق امام جمعه؛ جلد: میشن، 17گ (5پ-21ر)، 14 و 7سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 6-91]

153. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 15856/3

آغاز: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: لطفعلی متخلص به فانی (صدرالافاضل دانش)، تا: 1290ق؛ جلد: تیماج مذهب، 23گ (40پ -62ر)، 12سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 44-100]

154. تهران، فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 159

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد حسین بن میرزا محمد رضا حکمی، تا: ربیع الاول 1294ق، برای فرهاد میرزا فرمانروای فارس؛ با سرلوح، مجدول، مذهب؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مذهب، 32گ، 10 سطر (4/5×9/5) [نشریه: 3-213]

155. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 487/1

خط: نسخ، کا: عبد الجواد بن یوسفعلی خطیب، تا: 1295ق، جا: مشهد رضوی؛ جلد: تیماج، 16 سطر (6×12/5)، اندازه:11×18سم [ف: 1-396]

156. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2410/1

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1295ق، اهداء به: آقا میرزا ولدوزیر لشکر؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ جلد: روغنی مذهب، 41ص (1-41)، 12سطر (6×12)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 5-534]

157. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1920

آغاز: بسمله. حمد الا له هو بالمجد حقیق ** در بحر نوالش همه ذرات غریق / تا کرده ز محض فضل توفیق رفیق **نسپرده طریق شکر او هیچ فریق. پاکا یگانه که کثرت ثنویت صفت و موصوف را کرد سراپرده عزت وحدتش راه نیست و قوت رویت محجوبو مکشوف را در امتناع ادراک هویتش دغدغه اشتباه نی و جندا ** فرزانه که مفهوم کلمه اوتیت جوامع الكلم در بیان کمال جامعیتش کلامیست جامع؛ انجام می بین رخ جانفراش مهما امکن ** توحید حق ای خلاصه مخترعات / باشد بسخن یافتن از ممتنعات ** رو نفی وجود کن که در نسخه تست

خط: نستعلیق عالی، کا: محمد حسین رئیس الكتاب، تا: ربیع الثاني 1296ق؛ جهت سلطان مظفر الدين میرزای قاجار حکمران و فرمانفرمای مملکت آذربایجان؛ مجدول، یک کتیبه مذهب؛ جلد: میشن مذهب، 210 ص، 9سطر، اندازه: 20×31/5سم [ف: 7-630]

158. تهران؛ مؤسسه مطالعات اسلامی؛ شماره نسخه: 25/1

آغاز: برابر، انجام: مرغ غم او به حیله شد ما را رام ** خاموش که مرغ رام رارم ندهی

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1296ق؛ مجدول؛ جلد: گالینگور، 78گ(1ر-78پ)، 15 سطر (8/3×18)، اندازه:12/5×23سم [ف:-22]

159. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4298/4

بی کا، تا: 1297ق [نشریه: 13-385]

160. تهران؛ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه: 63/1

آغاز: برابر؛ انجام: تمت الكتاب بعون ... من شهر جمادی الثاني حرره الاحقر علی اکبر غفر ذنوبه و ستر عیوبه در طهران 1304 هق. کا: علی اکبر، تا: قرن 14؛ جلد: مقوایی، 237 ص، 11 سطر (8×14)، اندازه: 13/5× 21/5سم [ف: -102]

161. قم، مسجد اعظم، شماره نسخه: 3449/2

آغاز: برابر؛ انجام: افتاده خسی بر سر این تازه غدیر ** لاف از تک زیبای کهن چند زنی.

خط نستعلیق، کا: محمد رضا، تا: 1301 ق ( تاریخ نونویسی)؛ مصحح، محشی؛ 14گ، 18 سطر، اندازه: 11×18سم [ف مخ: 4-1670]

162. تهران؛ دانشگاه، شماره نسخه: 4710/3

بی کا، تا: 1301ق؛ جلد: تیماج، 50ص (160-209)، 10 سطر (5×9)، اندازه: 9×14 سم [ف: 14-3656]

163. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7521/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: حبیبه دختر آزداخان چاپار چی باشی، تا: 16 ذیحجه 1302 ق، به دستور سرکار نوا به جمال خانم بانوی حرم ناصرالدین شاه قاجار در کاخ عشرت آباد؛ جلد: تیماج، 22گ (27ر -48پ)، 15 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 19-329]

164. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 94

خط: شکسته، کا: میرزا حسن گل گلاب، تا: ذیحجه 1302ق، جا: تهران، به فرمایش آقا غلامحسین [نشریه: 2-92]

165. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10571

خط: شکسته نستعلیق، کا: ملا حسن مشهور به گل گلاب، تا: شوال 1303ق؛ دارای سرلوح، مجدول؛ جلد: مقوا، 29گ، اندازه: 11×17 سم [ف: 33/1 -108]

166. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه: 26/1

خط: نستعلیق خوش، کا: علی اکبر، تا: 1304 ق [نشریه: 7-3]

167. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 562

خط: شکسته نستعلیق، کا: حاج حسن گل گلاب، تا: ربیع الاول 1304 ق، برای حاج محمد حسن امین دار الضرب ایران؛ مذهب [نشریه: 2-93]

168. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1231

آغاز: برابر؛ انجام: رونفی وجود کن که در نسخه تست ** سری که نشد حل ز فصوص و لمعات

خط: نستعلیق خوش، کا: محتملاً میرزا رضای خوشنویس کلهری، تا: 1304ق؛ با سر لوح مذهب، مجدول؛ جلد: تیماج، 24گ، 12 سطر (7/5×14/5)، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: 3-280]

169. تهران؛ ادبیات، شماره نسخه: 187/1- ج

خط: نستعلیق، کا: ابوالفتح بن فرج الله فقیه کلاردشتی، تا: 15 ذیقعده 1305ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 29گ(1پ -29ر)، 11سطر (7/5×15)، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 1-408]

170. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4840/10

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 8 جمادی الثاني 1305ق؛ جلد: تیماج، 26ص (111-136)، 19سطر (7×14)، اندازه: 13×21سم [ف: 13-263]

171. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 3503/2

کا: سلطان یوسف پور منوچهر پور فتحعلیشاه، تا: 29 شوال 1307ق؛ جلد: تیماج، 60ص (1-60)، 15 سطر (7×14)، اندازه: 14×23سم [ف: 12-2512]

172. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10490

آغاز و انجام: برابر

کا: محمود اورنگ بن فرنگ بن وصال (شیرازی)، تا: 18 رمضان 1308ق؛ مجدول؛ نسخه در 22 جمادی الاول 1313 ق در دارالسلطنه اصفهان تقدیم به میرزا سید علی نقی خان سرهنگ توپخانه مبارک گردیده؛ جلد: تیماج، 34گ، 10سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 33/1-54]

173. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 43- فیروز

خط: نستعلیق، کان فضل الله بن میرزا محمد یوسف، تا: 1309ق؛ دارای کتیبه، مذهب، مجدول؛ 150ص، 7سطر، اندازه: 10×18سم [ف: 21-169]

174. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9650

آغاز: برابر؛ انجام: خاموش که مرغ رام رارم ندهی.

خط: نستعلیق خوب، کا: خوش نویس حبیب الله (بن محمد حسین) علی آبادی، تا: جمادی الاول 1309ق؛ به شاهزاده سلطان اویس میرزا امیر تومان و فرمانفرمای فارس پیشکش نموده، دارای سر لوح کوچک، با کمند، مجدول؛ واقف: خان بابا مشار؛ جلد: مقوا، 41گ، 11سطر، اندازه: 9×15/5سم [ف: 11-284]

175. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5217

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمود بن فرهنگ متخلص به اورنگی، تا: 4 ربیع الأول 1313 ق، برای ظل السلطان مسعود میرزا؛ با یک سرلوح زرین ممتاز، مجدول؛ جلد: تیماج، 66گ، 5 سطر (5×9/5)، اندازه: 9/2×13/4سم [ف: 16-48]

176. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 1311/3

خط: نستعلیق زیبا، کا: علی بن حسین، تا: 28 ربیع الثاني 1313ق؛ اندازه: 12/5×20سم [نسخه پژوهی: 3-144]

177. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 4843/3-24/143

آغاز: برابر؛ انجام: جامی غم دوست را به عالم ندهی ** با هر که نه اوست شرح این غم ندهی / مرغ غم او به حیله شد با ما رام ** خاموش که مرغ رامرارم ندهی

خط: نستعلیق، کا: یحیی بن حاجی میرزا علی محمد حسنی لاریجانی، تا: 7 ربیع الأول 1313ق، جا: شمیران امام زاده قاسم؛ جلد: تیماج، 18گ، 14سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 6-3475]

178. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6877

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد حسین تفرشی، تا: 1314ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 22گ (74پ -95)، 12سطر (9/5×16/5)، اندازه: 18×22/2 سم [رایانه]

179. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3215

آغاز: برابر؛ انجام: تا کی چو درای کردن افغان و خروش ** یکدم شو ازین هرزه درائی خاموش.

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 1328ق؛ جلد: چرمی، 47گ، 9-11سطر، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 3-1180]

180. تهران؛ دانش سرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 108/2

خط: نستعلیق، کا: عبدالعلی اصفهانی منیع السلطنه، تا: شنبه 25 ذیحجه 1335ق، جا؛ تهران؛ قطع: ربعی [نشریه: 5-641]

181. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2986/17-ف

نسخه اصل: نسخه آقای شیخ آقا بزرگ تهرانی؛ کا: عبدالعلی بن علی نقی رنینی سعداباد سفلایی خمسه ای خوئی زنجانی نجفی، تا: 8 ذیقعده 1350ق؛ 10گ (152ر-151پ)، قطع: ربعی [فیلمها في:1-751]

182. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 8004/10

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 14 ذیحجه 1351ق؛ جلد: مقوایی، 42گ (42-1)، 15سطر (10/5× 14/5)، اندازه: 15×18سم [ف: 17-5]

183. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1135/1-ف

بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1-566]

184. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1231/2-ف

نسخه اصل: بادلیان4 .(975)Ouseley Add؛ بی کا، بی تا؛ 19 سطر [فیلمها ف: 1-582]

185. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2683/2

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 24گ (66پ-89 ر) [ف: 10-1571]

186. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2933/1-ف

نسخه اصل: بادلیان 2692 وینفیلد 74 (فهرست 51/3)؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1-742]

187. تهران، ملی، شماره نسخه: 26860

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بی تا؛ خریداری از جواد مخصوص [رایانه]

188. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19007

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 10/2× 16/5سم [رایانه]

189. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19959

شامل لوایح و رساله دیگر؛ بی کا، بی تا، خریداری از مصطفی حسینی [رایانه]

190. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض13226

آغاز: برابر؛ انجام: چون جلوه انجمال بیرون ز تو نیست پا در دامان و سر بجیب اندر کش.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن [الفبائي: -487]

191. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 14170

آغاز: برابر؛ انجام: کان و رادفهم و ادراک شماست ... خدایا زعفوم مکن نا امید.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج [الفبائي: -487]

192. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6911

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ مجدول، دارای سرلوح و پیشانی مرصع؛ واقف: ملکزاده کوثر؛ جلد: مقوا، 39گ، 12سطر، اندازه: 13/5× 21/5سم [ف: 11-283]

193. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 859

آغاز: برابر؛ انجام: بالله همه اوست ثم بالله همه اوست

خط: نستعلیق، کا: مسعود بن حیدر، بی تا، مجدول؛ واقف: نائینی؛ 26گ، 15 سطر، اندازه:11×18سم [ف: 4-232]

194. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9573/4

آغاز و انجام: برابر

خط: مختلف، بی کا، بی تا؛ جلد: مشمع؛ اندازه: 11× 17/5 سم [ف: 366-11]

195. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11453/2

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا، جلد: تیماج، اندازه: 9×15سم [ف: 11-334]

196. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7512/5

خط: نسخ، بی کا، بی تا، به دستور معتمد السلطان آقا میرزا نصرالله الشكرنويس؛ جلد: تیماج، 36گ (94پ -129پ)، اندازه:11×17 سم [ف: 19-314]

197. تهران، انجمن اسلامی؛ شماره نسخه: 13

بی کا، بی تا [نشریه: 11-1025]

198. مشهد؛ فرهنگ و هنر؛ شماره نسخه: الف-17

آغاز: برابر؛ انجام: مرغ غم او بحیله شد با ما رام ** خواموش که مرغ رام را رم ندهی

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ اهدایی: آقایان محمد و حسینعلی الهي؛ جلد: چرمی، 64ص، 12 سطر (9×14)، اندازه: 14/5×20سم [ف: -36]

199. کرمانشاه؛ نجومی؛ شماره نسخه: 3مجموعه بدون شماره

بی کا، بی تا [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1-257]

200. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 471/7 -عکسی

اصل نسخه: گنج بخش، 4011 (گنج 776/2 ؛ مشترک 1852/3)؛ خط نستعلیق پخته، بی کا، بی تا؛ 32ص (33-64)[ عکسی ف: 2-236]

201. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: کلیات 68

بی کا، بی تا [نشریه: 2-93]

202. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 496/3

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 31گ (207-237)، 9 سطر (5×10)، اندازه: 10/5× 14/5 سم [ف: 2-114]

203. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 344/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 23گ (1پ -23ر)، 15سطر، اندازه: 12/5× 19/5 سم [ف: 1-331]

204. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5051

آغاز: برابر؛ انجام: خاموش که مرغ رام را رم ندهی بر حسب فرمایش ... آقا محمد صادق خان ... بتحریر و تسوید این اوراق پرداخت، العبد ... فضل بن المرحوم میرزا محمد یوسف المذهب في ...

خط: نستعلیق زیبا، کا: فضل بن محمد یوسف مذهب، تا: جمادی الاول 135 (گویا 1135)؛ با یک سرلوح ممتاز، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مذهب، 72گ، 7سطر (6×11)، اندازه: 10×16/5سم [ف: 15-14]

205. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 776/8

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 11ص ( 410-400)، ابعاد متن: 10×19، اندازه: 20×29سم [سنا: ف: 2-57]

206. همدان؛ بنی صدر، سید نصر الله؛ شماره نسخه: 6239/1

بی کا، بی تا [نشریه: 9-181]

207. شیراز؛ خانقاه احمدیه؛ شماره نسخه: 5/3

بی کا، بی تا [نشریه: 5-218]

208. تبریز؛ ثقة الاسلام؛ شماره نسخه: بدون شماره/1

بی کا، بیتا [نشریه: 7-540]

209. مشهد؛ صحت، رضا (دکتر)، شماره نسخه: بدون شماره/13

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، قطع: خشتی [نشریه: 7-560]

210. تهران؛ لغت نامه دهخدا، شماره نسخه: 270

بی کا، بی تا؛ جنگ 270 [نشریه: 3-399]

211. قم؛ شریعتی، محمد حسین (کتابخانه)؛ شماره نسخه: 6/1

آغاز: دو مثل آن به وجود می آید و اکثر اهل عالم از این معنی غافلند، انجام: که صوفیان تعبیر از آن به فیض اقدس کرده اند و آن عبارت از ظهور

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوایی، 4ص (1-4)، 22سطر، اندازه: 10/5×16 سم [ف: - 39]

212. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3658/5 - 18/178

آغاز: برابر؛ انجام: حق نور و تنوع ظهورش خلقان ** توحید

همین است و دگر وهم و غرور .. واندر صفت وجود بر یک حالت ... تمت الرسالة الشريفة

خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ جلد: تیماج، 20 گ، 15سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 6-3475]

213. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7563/2 - 38/183

آغاز: ای صورت خیالی را آیینه تجلیات جمال خود کن ... وبعده این رساله ایست مسمی به لوایح دربیان معارف و معانی که بر الواح اسرار؛ انجام: سودمندتر از وصل زیرا که در قرب دوصال

خط: نستعلیق، بی کا، بی تاب افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: گالینگور، 8گ، 12 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 6-3476]

214. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6694/11 -34164

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 11گ، 16سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 6-3474]

215. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 970/13-ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4209؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 14گ (901-888 )، 27سطر [فیلمها ف: 1-162]

216. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5549/2 - 27/219

آغاز: خم وحدت کند همه یک رنگ، لمعه بیست و چهارم طلب جستجوی عاشق نمونه طلب معشوق است؛ انجام: شیخ صدرالدین قونوی قدس الله سره در کتاب فصوص می فرماید که علم تابع است مروجود را ..... و منشا این تفاوت

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 37گ، 12 سطر، اندازه:1×18سم [ف: 6-3475]

217. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1159/10-ف

نسخه اصل:دهلی نو ش 504 (181)؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1-163]

218. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1396/27

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن سرخ [ف: 5-264]

219. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15951/6

آغاز: برابر؛ انجام: قسمت علی المحروم و المرزوق.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 45ص (328-372)، 21 سطر، اندازه: 13×23/5سم [ف: 44-153]

220. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10514/5

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 48ص (119-166)، اندازه: 10×17 سم [ف: 33/1 -66]

221. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2113

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته ممتاز، بی کا، بی تا؛ جلد: روغنی، 32ص، 15سطر، اندازه: 9×17/5 سم [ف: 6-94]

222. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2114

آغاز: برابر؛ انجام: خاموش که مرغ مرام رارم ندهی.

خط: نسخ تعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 72ص، 9سطر، اندازه: 13/5×22 سم [ف: 6-95]

223. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 283/2

خط: نستعلیق، کا: فتح الله بن قاضی قریشی صدیقی الله آبادی، بی تا؛ جلد: پارچه گلدار مقوایی، 42ص (94-135)، 15سطر (5×10)، اندازه:10×17سم [سنا: ف: 1-142]

224. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4979/3

بی کا، بی تا؛ این رساله در فهرست نیامده (فهرست رایانه ای 865)؛ 15ص (291-305) [ف: 14-273]

225. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 669

خط: نستعلیق خوب، بی کا، بی تا، دارای یک سرلوح، مجدول؛ 22گ، اندازه: 14×22سم [ف: 2-424]

226. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 739

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 24گ، 17سطر، اندازه: 12×21/8 سم [ف: 4-711]

227. تهران: ملک، شماره نسخه: 497

خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا، مذهب، مجدول؛ جلد: ترمه، 57گ، 9سطر، اندازه: 12×18/4 سم [ف: 4-711]

228. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 86/2 - ب

بی کا، بی تا؛ 7گ (74ر-81ر) [ف: 1-407]

229. تهران؛ ادبیات، شماره نسخه: 109/3 - ج

بی کا، بی تا، 16 (37ر-52پ) [ف: 1-407]

لوایح / عرفان و تصوف / فارسی

lavāyeh

رساله کوتاهی است در عرفان. این رساله غیر از «لوایح» عبدالرحمان جامی است. نسخه دیگری از این رساله در موزه بریتانیا به شماره 8042/3 .Or موجود است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14428/1

آغاز: حمد بیحد و ثنای بیعد مالك الملكي را سزد که مقطعات وجود انسان را بقوت حکمت کلام انا کل شی خلقناه بقدر بیکدیگر پیوست ... این رساله ایست مسمی به لوایح در بیان معارف و معانی که بر الواح اسرار ارباب عرفان و اصحاب ذوق و وجدان؛

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ در نسخه مقدمه این رساله موجود است؛ کگی (1ر، 173ر و پ)، اندازه: 18×22سم [ف: 38-565]

لوایح الادلة في فواتح العديلة /- عربی

lawāyiḥ-ul adilla fī favāteh-il ‘adīla

زنجانی، محمد حسن بن قنبر علی، 1256ق 14 قمری

zanjānī, mohammad hasan ebn-e qanbar ‘alī (1840 20c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17358

بی کا، بی تا[د.ث. مجلس]

لوایح الأفكار / منطق / عربی

lawāyiḥ-ul afkār

کمال خوارزمی، حسین بن حسن، - 839؟ قمری

kamāl xārazmī, hoseyn-e-bn-e hasan(- 1436)

کتابی در منطق مشتمل بر یک «مقدمه» و دو «مقاله» است که مقدمه خود شامل دو فصل می باشد: فصل اول شامل ده بحث و فصل دوم در مباحث الفاظ؛ مقاله 1. در باب معرف؛ مقاله 2. در مباحث حجت.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4839

آغاز: بسمله، الحمد لله المتعالي ذاته من تصورات اهل التصديق، و المتقدس صفاته عن التحديد، انجام: الخامس من صغری سالبه كلية و کبری موجبة کلیته کقولنا لا شیء من ح ب و کل ح...

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 930ق؛ مصحح، تملک: احمد بن مسعود در 999؛ در همین برگ عبارت «یوم الجمعه الثاني من محرم الحرام سنة ثلثین و تسعماة بمدينة قسطنطنیه» نوشته شده که احتمال می رود تاریخ کتابت نسخه باشد؛ برخی از اوراق نسخه افتادگی دارد؛ جلد: تیماج، 105گ (1پ-105پ)، 12سطر (8×11)، اندازه: 13/5× 17/5 سم [رایانه]

لوایح عشره / سره / عرفان و تصوف / فارسی

lavāyeh-e ‘ašare

احمدی، محمد

ahmadī, mohammad

[فهرستواره منزوی 816/7]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 129/38-ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4795؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 855ق؛ 35گ (266-300)، 14 سطر [فیلمها ف: 1-414]

اللوائح في الطعن و اللوم من قبائح و فضائح القوم / کلام و اعتقادات / فارسی

al-lavā’eh fe-t ta‘n va-l lawm men qabā’eh va fazā’eh el qawm

؟ طالب اسیری

tāleb-e asīrī

درباره خلفاء و علماء و روساء سنت و مذاهب و عقاید باطل

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1526/10

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 15گ (55ر -69ر)، اندازه: 15×21سم [ف: 5-284]

اللوائح القدسية / کیمیا / عربی

al-lwā’iḥ-ul qudsīya

قمری، محمد، ق 5 قمری

qomrī, mohammad(- 11c)

در عمل اکسیر و بدست آوردن حجر مکرم با عناوین «لائحة قدسية» و هر لائحه دارای چند فائده. نام کتاب و مؤلف از صفحه اول نسخه گرفته شده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3386/5

آغاز: وفی هذا قول الحكيم رأيت في هیکلك قولهم اجعل الذهب؛ انجام: و کالیاقوت الحمراء في النظافة و نرجو من الله أن یجعلها کالملح في الطعام و الصلاة و السلام علی محمد أهل بیته الكرام

خط: نستعلیق، کان علی اکبر کرمانشاهی، تا: 9 صفر 1268ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 5گ (95ر -99ر)، اندازه: 17/5×22 سم [ف: 9-166]

لوایح القمر / علوم غریبه / عربی

lavāyeh-ol qamar

قمری، محمد، ق 5 قمری

qomrī, mohammad(- 11c)

رسالة یذکر فیها مفاتیح الحكماء في أسرار الاكسير.

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 279/2

آغاز: الحمدلله رب العالمين .. أما بعد فهذه رسالة تذکر فیه مفاتیح الحكماء؛ انجام: و اعلم أن کتب ذلك الفقير کان أحسن من کتب الفاضل الجلد کی و السلام.

خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: چرم، 11گی (35پ -45پ)، 17 سطر، اندازه: 15×21/5سم [مؤيد: 1-248]

لوایح القمر = اختیارات نجوم = سبعه کاشفی / هیئت / فارسی

lavāyeh-ol qamar = extīyārāt-e nojūm = sab‘e-ye kāšefī

کاشفی، حسین بن علی، - 910 قمری

kāšefī, hoseyn ebn-e ‘alī(- 1505)

اهدا به: سلطان مجدالدین محمد

تاریخ تأليف: 878ق

قواعد نجوم و ستاره شناسی را، بعد از تأليف شش رساله «مواهب زحل» و «میامن المشتري» و «سواطع المريخ» و «لوامع الشمس» و «مباهج الزهرة» و «مناهج عطارد» در این کتاب پرداخته و همه را به نام «سبعه کاشفی» نامیده است. دارای یک «مقدمه» و دو «مقاله» و یک «خاتمه»: مقدمه: در تعریف اختیار موضوع و مبادی، دارای سه فصل؛ مقاله 1. شرایط کلیه اختیارات، دارای

سه فصل؛ مقاله 2. اختیارات جزئیه، دارای صدو پنجاه و سه اختیار؛ خاتمه: دراختیارات متفرقه، دارای بیست فصل.

آغاز: بسمله، الحمدلله الذي بید حکمته ازمة الاختيار ... بعد از ادای ثنای قادر مختار جلت عظمته و علت کلمته که دست اختیار از تقلد اعمال ... مقدمه در تعریف اختیار و موضوع و مبادی آب و فوایدی که بر استعمال آن مرتب گردد مشتمل برسه فصل. فصل اول در تعریف اختیارات ...

انجام: و بعد از ایشان ارباب مراقب هریکی را به حسب مرتبه ایشان اثری بود و هر چند مرتبه اعلی اکمل باشد اثر اختیار درحق وی اتم و اشمل بود و الله جامع الشمل ...

[نسخه های منزوی 344/1 : نشانی 33 نسخه؛ کشف الظنون، حاجی خلیفه 34/1 و369/1 ؛ الذريعة 374/18 و 369/1 ؛ فهرستواره منزوی 3032/4 و 2965/4 ؛ دنا 1123/8 -1128]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3862/2

کا: معروف بن مبارک، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 261ص (66-326)، 21 سطر، اندازه: 15/5×24/5سم [ف: 10-1893]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3174

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ یادداشت شجره نسب مورخ 1086؛ تملک: سید رضا بن معز الدين محمد؛ خط فرهاد میرزا مورخ 4 رجب 1293؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 82گ، 24 سطر (16/5×10/5)، اندازه: 16/5× 25/5سم [ف: 11-2137]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5616

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ واقف: نائینی؛ جلد: چرمی، 202گ، 14 سطر ( 6×12/2)، اندازه: 10/7× 16/7 سم [ف: 8-288]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10729

بی کا، تا: قرن 10؛ مصحح؛ قطع: رقعی [میراث شهاب: س ش 2-22]

5. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 566

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ مهر: محمد حسین، اردشیر؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 163گ، 16سطر (5×13)، اندازه: 9×18 سم [ف: -120]

6. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2/ 1950

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: مقصود علی درویش علی، تا: 929ق، جا: هرات؛ جلد: تیماج، 110گ، 17 سطر، اندازه: 16×23سم [ف مخ: [1671-4]

7. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 37765

آغاز: فصل چهارم در بیان اختیارات منازل بجدول استاد ابوریحان بیرونی؛ آغاز ضمیمه:« ذکر منازل قمر الشرطين کوکبان نیران»؛ انجام: شکار کردن و چوگان زدن و حصارها گشادن و الله اعلم ... ؛ انجام ضمیمه: « ... و ینقسم کل برج بمنزلین و ثلث منزل»

فقط شامل فصول چهارم، پنج و شش از خاتمه لوائح القمر است؛ خط: نستعلیق، کا: درویش علی بن درویش محمود، تا: 955ق؛ مجدول؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: گالینگور، 6گ، 19سطر، اندازه: 10/5× 17/5 سم [ اهدائی رهبر: 9-91]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9178

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ واقف: حاج شیخ محمود واعظ حلبی، آذرماه 1341، جلد: چرمی، 191گ، 16 سطر (9/2×18/5)، اندازه: 14/5×23 سم [ف: 8-289]

9. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2880-15/120

آغاز: بسمله. مقدمه در تعریف اختیار و موضوع ومبادی آب وفوایدی که بر استعمال آن مرتب گردد مشتمل بر سه فصل. فصل اول در تعریف اختیارات؛ انجام: پنجم. بعضی گفته اند که ماه در خانه مشتری باشد و سر این سخن نیک و ظاهر نیک مشتری باشد و بر این سخن نیک ظاهر نیست. والله اعلم

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 85گ، 17سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 6-3477]

10. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5538- 27/208

آغاز: اعمال و احکام باسهل وجوه میسر گشت و از کتاب میامن المشتري اثر حسن حسان خیام ارقام تقویمی بعمل وجدول تسهیلا وتحقیقا بر مناظر ظهور

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 128گ، 21 سطر، اندازه: 11×19 سم [ف: 6-3478]

11. تهران، ملک، شماره نسخه: 3395/1

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 23سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 6-390]

12. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3763/2

آغاز: برابر؛ انجام: آنچه متفق علیه بود از درجات بسیاهی نوشته شد و آنچه مختلف فیه بود بسرخی مکتوب شد.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ مجدول، محشی؛ 130 گ (40پ -169)، 15 سطر، اندازه: 13×19/5سم [ محدث ارموی مخ: 3-1195]

13. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 211

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 یا 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 74گ، اندازه: 14×20/5سم [ف: 3-75]

14. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 493/2

بی کا، تا: قرن 11 [ف: -111]

15. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 513

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، مصحح؛ تملک: محمد بن حاج احمد افندی هیتی به سال 1086 در حالی که قاضی حدیثه و جبه و هیت بوده؛ جلد: تیماج، 142گ، 13 سطر، اندازه: 13/5×22 سم [ف: 2-399]

16. تهران؛ دائرة المعارف، شماره نسخه: 223

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ تملک: اسماعیل حسینی؛ مهر: «عبده اسماعیل الحسيني 1191 [شاید 1291]» (چهار گوش)؛ جلد: تیماج،158گ، اندازه: 12×21سم [ف: 1-216]

17. کاشان؛ رضوی؛ شماره نسخه: 69

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ نورالدین محمد می نویسد که نسخه از آن نور دیده معز الدين محمد است؛ تملک: غیاث در 1181؛ قطع: ربعی، 467ص [نشریه: 7-39]

18. اصفهان؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 26

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ قطع: ربعی [ نشریه: 4-478]

19. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 424

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1001ق؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: علی بن اسماعیل؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 111گ، 19سطر (10×15)، اندازه: 13/5×20سم [ف: -120]

20. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3263

خط: نسخ، کا: رحمت بن علی، تا: 13 ربیع الاول 1019ق، برای شیخ اسماعیل منجم؛ با سرلوح؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن، 189گ، 12سطر، اندازه: 13/5× 22/5سم [ف: 4-712]

21. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5375

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 8 رجب 1021ق؛ مجدول؛ واقف: نادر شاه افشار، 1145ق؛ کاغذ: کشمیری، جلد: چرمی، 139گ، 17 سطر (6×14/3)، اندازه: 12×22/8سم [ف: 8-289]

22. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6022

خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: 1027ق، کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 354ص، 1420 سطر، اندازه: 14×23سم [ف: 19-10]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 492

خط: نستعلیق، کا: محمد مؤمن جنابدی، تا: رجب 1038ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ مهر: ابوالقاسم موسوی؛ جلد: مذهب، 145گ، 15 سطر (6×13)، اندازه: 13×22سم [سنا: ف: 1-287]

24. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5613

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 18 رجب 1039ق؛ واقف: نائینی؛ جلد: پارچه ای، 95گ، 22 سطر (8/8×16)، اندازه: 14×22/7سم [ف: 288-8]

25. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 18751

کا: علی ضیاء، تا: 1042ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 148گ، اندازه: 8/1×14/5 سم [رایانه]

26.

گلپایگان؛ کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی؛ شماره نسخه: 110/2 خط: نستعلیق، بی کا، تا: 5 جمادی الاول 1043ق؛ 128گ (41پ - 168ر)، اندازه: 12/5× 19/5 سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: -86]

27.

تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 417

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1054ق؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج مذهب، 226ص، 24 سطر، اندازه: 11×26سم [ف: 2-122]

28. تهران؛ شهشهانی ، حسین؛ شماره نسخه: بدون شماره

کا: محمد صفی بن شاهوردی عرب چاولی، تا: 1062 ق [میراث اسلامی: 5-600]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2723

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: فقیر الحقير کثیر الحقير التقصير فهیم، تا: 3 محرم 1062ق؛ جلد: تیماج، 145ص، 17سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 9-53]

30. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19681

بی کا، تا: 1062ق؛ خریداری از محمد حسین علوی [رایانه]

31. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 3335/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 2 جمادی الثاني 1063ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 135گ (2پ -136ر)، 15 سطر (6/5×11)، اندازه: 10×17/5 سم [ف: 11-2319]

32. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1723

آغاز: منوره سالکان مسالک دین وناهجان مناهج یقین که مطالع اقمار هدایت وطوالع آفاق ولایت بودند علی الخصوص ان سیاره الوج سبحان الذي اسری ستاره برج؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: مؤمن، تا: جمعه 6 رمضان 1063ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 189، 17 سطر، اندازه: 13×23سم [ف مخ: 1671-4]

33.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 204 خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: 1073ق؛ 160گ، 15 سطر، اندازه: 14/5×25 سم [ف: 2-114]

34.

تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3404

آغاز: ارقام تقویمی بعمل جدول تسهیلا و تحقیقا بر مناظر ظهور و غرفات بروز بجلوه انجلا نمودار شد؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عنایت الله بن حسن بن ابراهیم، تا: 1077ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: چرمی، 109گ، 18سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 2-771]

35. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3404

خط شکسته نستعلیق، کان علی نقی، تا: سه شنبه 16 شعبان 1079ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 94گ، 19 سطر، اندازه: 15/8×24سم [ف: 4-712]

36. تهران، ملک؛ شماره نسخه: 3182

خط: نسخ، کان محمد شفیع بن محمد امین حسینی، تا: 19 جمادی الاول 1081ق، کاغذ: ترمه، جلد: میشن تریاکی، 172گ، 17سطر، اندازه: 11/5× 18/5 سم [ف: 4-712]

37. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 302/2 - ج

دیباچه را ندارد، از خاتمه فصل چهارم را دارد تا پایان در گ 36ر -65پ؛ خط: نستعلیق، کا: محمد مؤمن بن محمد باقر

فندرسکی، تا: سه شنبه 14 جمادی الاول 1086ق؛ 105گ (66ر - 170پ) [ف: -10]

38. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5612

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: میر محمد صادق حسینی خوزرنی فراهانی، تا: جمعه 11 شوال 1087ق؛ مجدول؛ واقف: نائینی؛ جلد: پارچه ای، 95گ، 22 سطر، اندازه: 17/4×25/8 سم [ف: 8-287]

39. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6756- 34/126

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 7 محرم 1090ق؛ جلد: تیماج، 79گ، 22-16 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 6-3477]

40. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7283

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ واقف: طالب اعلائی، 23فروردین 1329؛ جلد: چرمی، 154گ، 17 سطر (7×13/5)، اندازه: 12/7×19/5 سم [ف: 8-288]

41. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15041

آغاز: ... از حکما گفته اند چون ماه در غایت ... است و قابلیت قبول اثر دارد بسرعت لاجرم اثر سعادت و نحوست زود در وی پدید آید؛ انجام: فصل بیستم در نکات غریبه و اسرار عجیبه ... نکته دویم: روایت است از امام زکی حسن بن علی العسكرى .. در آن روزها هیچ کار ...

بخشی از فصل دوم از مقاله نخست را دارد؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 106گ، 19سطر (6×12)، اندازه: 11×17 سم [ف: 38-102]

42. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3014

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 12؛ با یک سرلوح، مجدول؛ تملک: جمال الدين محمد بن کمال الدين حسین بن ... آخوند ملاحاتم بن ... آخوند محمد مؤمن در 1093ق، عباسقلی سپهر نیز در 1297؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 298ص، 16سطر، اندازه: 13/5× 23/5سم [ف: 10-462]

43. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6039/1

خط: شکسته نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی؛ 141ص (142-2 )، 15 سطر، اندازه: 9/5×15 سم [ف: 19-31]

44. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10043

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سپاهانی، 292گ، 16 سطر (8/5×17)، اندازه: 13/5×25 سم [ف: 17-531]

45. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 463

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 114گ، 15سطر (9×14)، اندازه: 14×21سم [سنا: ف: 1-268]

46. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 222 -ج

از خاتمه یک فصل را دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛وقف مدرسه مهد علیا در تهران در ج 1277؛ جلد: تیماج حنایی، 63گ، 20سطر (10×16)، اندازه: 14/5× 21/5 سم [ف: -10]

47. همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 263

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، 146 گ، 18 سطر، اندازه: 13/5×20 سم [ف: -140]

48. اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: 331

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 11-914]

49. تهران: مفتاح؛ شماره نسخه: بدون شماره

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 [نشریه: 7-216]

50. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8841/59

منتخبی از لوایح القمر است، بدین ترتیب: فصل سیزدهم در اختیارات سکزیلدوز، فصل نوزدهم در اختیارات جکر جوکنی جدول موامره رحال الغيب جدول ایام نحس هر ماه به روایت امام حسن عسکری(علیه السلام)، فصل دوازدهم در اختیارات ایام هفته منقول از علی بن ابی طالب (علیه السلام) در 8 بیت عربی و ترجمه منظوم آنها به فارسی؛ خط: کا: جمال الدين، تا: 9 جمادی الثاني 1106ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: شرقی، جلد: میشن، 2ص (333-334)، اندازه: 22/3×34/9 سم [ف: 29/1 -95]

51. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1560/1

خط: نسخ، بی کا، تا: سه شنبه 14 صفر 1106ق، کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 19سطر [ف: 5-290]

52. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3145/4

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 3 محرم 1125ق؛ 132گ (48پ-179ر)، 14سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 6-245]

53. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5614/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد رضی، تا: 1138ق؛ واقف: حاج عماد فهرستی، 1310ش؛ جلد: چرمی مذهب، 228 ص (1-228)، 17 سطر (8×16)، اندازه: 13/2×22/5سم [ف: 8-291]

54. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15816

خط: شکسته نستعلیق، کا: سمیع، تا: 1154ق، جا: تهران؛ مجدول مصحح؛ جلد: تیماج، 116گ (5پ - 120پ)، 19-23 سطر (8/5×13/5)، اندازه: 14×21سم [رایانه]

55. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 225/3

خط: نسخ، کا: محمد شفیع هروی، تا: ذیقعده 1164ق؛ جلد: تیماج، 56گ (226پ-281ر)، اندازه: 19/5×29 سم [ف: 1-175]

56. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 1352

خط: نستعلیق، کا: محمد امین بن حاجی فرج الله شوشتری، تا: یک شنبه 16 شعبان 1169ق [نشریه: 7-216]

57. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6235

خط: نستعلیق، کا: خواجه انصاف خواجه سرای سید محمد خاکسار، تا: 1186ق؛ با یک واسطه از روی نوشته کاشفی، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: میشن، اندازه: 17×26/4سم [ف:

712-4]

58. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 203

آغاز: برابر

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1195ق؛ 129گ، 18 سطر، اندازه: 8×18سم [ف: 2-114]

59. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6367/5

بخشی است از فصل 2 از کتاب لوایح القمر؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1195ق، جلد: تیماج، 14ص (373-386)، 17سطر، اندازه: 14×19/5 سم [ف: 19-444]

60. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12432/1

آغاز: ابواب مداخل این علم تعریف بر وجوه مستفتحات بابها و اعمال و احکام بأسهل وجوه میسر گشت؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 15رجب 1195ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، 115گ (1-115)، 14سطر، اندازه: 9/5×15 سم [ف: 31-412]

61. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 2230-عکسی

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1197ق؛ 267ص، 18سطر (8×16/5)، اندازه: 21×30سم [عکسی ف: 1-337]

62. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 111

انجام: (از 20 فصل خاتمه تنها 7 فصل را دارد): ... که در صفحه آینده نموده می شود ...

خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 76گ، 17سطر (12×20)، اندازه: 18/5×28 سم [ف: 1-216]

63. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1313

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 128 گ، اندازه: 12/5× 20/5سم [نسخه پژوهی: 2-214]

64. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 578/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 73گ (35پ -107پ)، اندازه: 15×22سم [ف: 2-447]

65. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10021/1

خط: نستعلیق، کا: محمد ابراهیم بن محمد صادق موسوی، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 106گ (1پ - 106ر)، 19سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 26-19]

66. یزد؛ سریزدی؛ شماره نسخه: 181

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، 204گ، 15 سطر، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: 1-150]

67. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22791

آغاز: برابر؛ انجام: نو دوختن و معاملت بگذاری.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ واقف: حاج سید عبدالباقی آیت اللهي شیرازی، اسفند 1374؛ جلد: تیماج، 107گ، 17 سطر، اندازه: 13×21/5سم [ف: 18-105]

68. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12946

آغاز: برابر؛ انجام: پس از هشت درجه دلیل سلامتی باشد و در سرطان نفع.

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ نسخه ناقص است؛ واقف: شیخ عبد الله مجتهد پور، 15 مرداد 1362؛ جلد: مقوا، 84گ، 14 سطر [ف: 18-106]

69. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5615/1

آغاز: برابر؛ انجام: والیه تصیر الامور

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 282ص (1-282)، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 8-324]

70. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6399/67

بخش اختیارات است از آن کتاب؛ بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 35ص (579-613)، اندازه: 14/5×19 سم [ف: 19-531]

71. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 16575 ض

بی کا، تا: قرن 13[دث. مجلس]

72. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2681

آغاز و انجام: برابر

خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا: محتملا قرن 13؛ جلد: تیماج، 73گ، 17سطر (9×15/5)، اندازه: 17/5× 21/5سم [ف: 6-251]

73.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3356 خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: (انجام در «الصرفه» افتاده)؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 129گ، 17سطر، اندازه: 14/9×25/6 سم [ف: 4-712]

74.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2447

آغاز: برابر؛ انجام: وخانه نو شدن را حکم یکی است و اثری تمام دارد و دخول عبارت از آنست که چشم بر جایگاه مقصد کند که از اول ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: مقوا اسلیمی، 40گ، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [ف مخ: 4-1671]

75. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6208/1

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 یا اوائل قرن 13؛ جلد: تیماج، 172ص (2-173)، 12 سطر، اندازه: 11/5×15 سم [ف: 19-194]

76. اصفهان؛ روضاتی؛ شماره نسخه: 148

آغاز: برابر

خط: نستعلیق نازیبا، بی کا، تا: 17 جمادی الثاني 1203ق؛ 19سطر، اندازه: 13×20سم [ف: -102]

77. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14345

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: علی اکبر بن نجفعلی مراغی، تا: 19 جمادی الأول 1205ق؛ واقف: سید محمد باقر سبزواری؛ 38گ، 27 سطر، اندازه: 21×31سم [ف: 18-103]

78. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2800

آغاز: در عاشر بود ضرب قوی گردد و غرض حاصل آید، یز: باید که طالع از سعدی خالی نبود» تا پس از بند «قنج» میرسد به خاتمه در اختیارات متفرقه «در 20فصل»

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 15 جمادی الاول 1205ق؛ افتادگی: آغاز [ف: 10-1647]

79. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 987

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: جمعه 22 ذیقعده 1206ق؛ مجدول؛ 110گ، 11سطر، اندازه: 10×15/5 سم [ف: 3-210]

80. تهران؛ الهيات، شماره نسخه: 545/2

در مقدمه و دو مقاله و خاتمه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1 ذیقعده 1209ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 106گ (17پ - 122ر)، 17سطر (7×12/5)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: -323]

81. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 414

خط: نسخ، بی کا، تا: نزدیک به پایان ربیع الثاني 1213ق؛ محشی با نشان «موصلی، ارسطو، مقری، کوشیار، علائی، مختصر الاسرار لابی معشر، کفایه، ع بط، مدخل ابو الحسين عبدالله بن عمر صوفی، امام فخر، نورالقضا، اختیارات معزی، منتخب الحرمات، مجموعه، قا، کتاب خواجه، جامع شاهی، ص، رساله ای که از هرمس نقل شده، برهان الكفاية، روضة المنجمين، کتاب خواجه نقل زردشت، وقف الحوائج موصلی، سجزی رحمه الله، عیون اخبار الرضا، محمدرضا المنجم، از متن الطائف میرزا مقیم المصري المسمى بالمکافی، مدخل خواجه، صحاح»؛ جلد: تیماج، 149گ، 19سطر (7/5×14/5)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: -120]

82. اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: 516/1

خط: نستعلیق، کا: ابوالفتح جاجرمی، تا: رجب 1215ق، جا: کرمان؛ 27گ (1پ-27پ)، اندازه: 10/5×15 سم [ف: 2-400]

83. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 5525

خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 16 ذیحجه 1219ق؛ جلد: تیماج، 144گ، 20 سطر (7×17)، اندازه: 14×23سم [ف: 16-28]

84. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12144/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1219ق، جا: تهران؛ جلد: مقوا، اندازه: 15×22سم [ف: 10-147]

85. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12226/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، کا: حسین علی بن ابی الحسن مراغی، تا: 1220ق؛ مجدول؛ 25 سطر، اندازه: 7/5×16/2 سم [ف: 10-127]

86. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 246 - ج

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 15 جمادی الاول 1221ق؛ 134 گ، 17سطر (7×15/5)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: -10]

87. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7425

خط: نستعلیق، کا: علی اصغر فرزند غلامعلی مازندرانی، تا: 26 جمادی الثاني 1222ق؛ جلد: تیماج، 138گ، 14 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 3-77]

88. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 8249/1

خط: نستعلیق، کا: عبدالباقی بن نورالدین علی کاشی، تا: 19 محرم1023 و 1224؛ تملک: فرهاد میرزا در 1251؛ جلد: تیماج، 80گ (2پ -81پ)، 21 سطر (10×17)، اندازه: 17×25سم [ف: 5-489]

89. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12228/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن دوست محمد، تا: 1226ق؛ افتادگی: وسط ؛ جلد: تیماج، اندازه: 11/2×18 سم [ف: 10-130]

90. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 267

خط: نسخ، بی کا، تا: 4 ذیحجه 1226ق؛ جلد: تیماج، قطع: ربعی [نشریه: 3-399]

91. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 431

خط: نسخ، کا: ارومیه ای، محمد هادی، تا: 21 جمادی الاول 1227ق، برای میرزا محمد باقر منجم ایروانی؛ مهر: آقا میرزا؛ 152گ، 14سطر (8/5×14)، اندازه: 14/5×20/5سم [ف: -120]

92. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8689

خط: نسخ، بی کا، تا: 11 محرم 1228ق؛ جلد: تیماج، 166گ، 14سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 22-236]

93. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22939

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: علی بن رجبعلی اصفهانی منجم شیرازی، تا: 1228ق؛ واقف: حاج سید عبدالباقی آیت اللهي شیرازی، اسفند 1374؛ 107گ، 16 سطر، اندازه: 13/6×19/6 سم [ف: 18-104]

94. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22763

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کان محمد معبر کرمانی، تا: ذیقعده 1231ق؛ واقف: حاج سید عبدالباقی آیت اللهي شیرازی، اسفند 1374؛ جلد: تیماج مشکی، 19سطر [ف: 18-105]

95. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10460

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 14 ربیع الثاني 1232ق؛ 98گ، 20سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 18-104]

96. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 3067/1

خط: نستعلیق، کان محمد تقی مازندرانی، تا: پنج شنبه 12 ربیع الاول 1232ق، جلد: تیماج،133گ (1ر-133 ر)، 16سطر ( 8/5×14/5)، اندازه: 14×21/5سم [ف: 11-2005]

97. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6120/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: حدود 1232ق؛ جلد: تیماج، 301ص (2-302)، 17سطر، اندازه: 15×23سم [ف: 19-108]

98. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3314

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 26 رجب 1235ق؛ جلد: میشن، 126گ، 17سطر، اندازه: 15/5×21/3 سم [ف: 4-712]

99. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6203

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1236ق؛ جلد: گالینگور، 250ص، 15سطر [ف: 19-192]

100. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5376

آغاز: برابر؛ انجام: چون حکیم مذکور اختیارات اتصال قمر بکواکب برین مراتب وضع کرده در جدول نهاده هر اینه اقتفاء آثار آن درین طریق انسب مینماید و اولی

خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد علی بن اسمعیل، تا: غره ربیع الثاني 1236ق؛ افتادگی: انجام (خاتمه کتاب که مشتمل است بر 20 فصل، در این نسخه عنوان شده است ولی کاتب فقط 15 سطر از فصل اول آنرا نوشته)؛ مجدول؛ واقف: میرزا محمود عاملی، 1308ش؛ جلد: پارچه ای، 78گ، 20 سطر (7×14)، اندازه: 14/7×22سم [ف: 8-290]

101. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 420

خط: نسخ، بی کا، تا: چهارشنبه 29 صفر 1236ق؛ قطع: بغلی [نشریه: 216-7]

102. تهران: مفتاح؛ شماره نسخه: 1353

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 29 جمادی الاول 1236ق [نشریه: 7-216]

103. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6331

خط نستعلیق، بی کا، تا: 1237ق؛ مجدول؛ مهر: قصر علی بن اسماعیل به تاریخ ربیع الاول 1264 «انا مدينة العلم و علی بابها» (بیضوی)؛ 85گ، 19 سطر، اندازه: 14×18/5 سم [ف: 16-299]

104. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1178/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 14 شوال 1238 ق [ف: 3-209]

105. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6426

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 7 ربیع الأول 1239ق؛ 126گ، 19سطر (7×14)، اندازه: 13×20سم [ف: 16-264]

106. قم، مسجد اعظم، شماره نسخه: 1367/8

آغاز: بدانکه خواجه نصیر طوسی علیه الرحمة می فرماید که به هر امری که ابتدا کنی مراعات اوقات او باید بشود خصوص امور کلیه را که اختیار نیک سبب سعادت بود؛ انجام: واگر خانه های عطارد بود آن حال از قبل فرزندان بود و اگر خانه مشتری بود از جهت دوستی و بود.

خط: نستعلیق، کا: محمد بن محمد ابراهیم کوهی تفرشی، تا: 1240ق؛ در انتهای رساله فایده ای منظوم در رمل ذکر شده؛ جلد: گالینگور، 29گ، 14 سطر، اندازه: 11×16 سم [ف مخ: 4-1671]

107. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12259

آغاز: در بیان شرائط کلیه اختیارات و آنچه احتراز از آن لازم باشد؛ انجام: آبها فراوان بود و غله و نعمت بسیار بود والله اعلم بالصواب

خط: نسخ، بی کا، تا: 1241ق؛ افتادگی: آغاز؛ با جداول نجومی؛ 194گ، 15 سطر (6×10/5)، اندازه: 10/5×15/5 سم [ف: 10-84]

108. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 53

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: نونویس 1242ق؛ جلد: تیماج، 109گ، 19 سطر، اندازه: 14×22 سم [ف: 2-481]

109. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1200

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: غلامعلی عاصی، تا: ذیحجه 1242ق؛ تملک: محمد علی بن اسدالله تفرشی در 1302، نصر الله بن حاج محمد باقر در 1331؛ مهر: «رحمت الله بن فضل الله» (بیضوی)، کتابخانه ح. ق. شقاقی؛ جلد: تیماج، 148 گ، 15 سطر، اندازه: 13/5×21 سم مؤيد: [3-173]

110. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 371-طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1243ق؛ جلد: تیماج مذهب، 166گ، 15سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 24-253]

111. بجنورد؛ شمس، بهروز؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، تا: 1245 ق [میراث اسلامی: 5-626]

112. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 671/1

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه 9 صفر 1246ق؛ مجدول؛ مهر: حاج سید سعید؛ 20 سطر (9×14/5)، اندازه: 15×21سم [ف: 2-778]

113. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10478

خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن بابا بن محمد باقر بن میرزا علی تا: یک شنبه 17 رمضان 1258ق؛ جلد: تیماج، 85گ، 22 سطر، اندازه: 14×21/5 سم [ف: 26-390]

114. شیراز؛ بغایری، عبدالرزاق؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، تا: 1258 ق [میراث اسلامی: 5-566]

115. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27492

آغاز: برابر

انجام: و من ولد و یکون کف الخضيب علی درجة طالعه لم یزوج و الله اعلم

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1265ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

116. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3274/1

خط: نستعلیق، کان عبد الجواد بن محمد علی مازندرانی، تا: 6 صفر 1268ق، جا: اصفهان؛ مجدول؛ جلد: میشن پشمی، 19سطر، اندازه: 12/7×21/8 سم [ف: 6-346]

117. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8116

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1271ق؛ جلد: تیماج، 132گ، 18 سطر، اندازه: 11×22سم [ف: 21-116]

118. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6264- 30/144

آغاز: برابر؛ انجام: جداول

از اول تا آخر؛ خط: نستعلیق، کان محمد موسوی بالادهی، تا: یک شنبه 10 ذیقعده 1272ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 141گ، 15سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 6-3477]

119. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 471- 3/91

آغاز و انجام: برابر

از اول تا آخر؛ خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن محمد جزئی، تا: شنبه 15 شوال 1279ق؛ مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج، 87گ، 19سطر، اندازه: 18/5×22/5 سم [ف: 6-3477]

120. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 687

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 12 ذیقعده 1280ق؛ مهر: «الراجي محمد الحسيني» (مربع)؛ جلد: تیماج، 141گ، 14 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 2-348]

121. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3130

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1286ق؛ جلد: میشن، 57گ، 21 سطر، اندازه: 10/5×17/9 سم [ف: 4-712]

122. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7638/1

کا: محمد بن ملا فتح علی شاهکویی، تا: 28 شعبان 1287ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 126 گ (1-126)، ابعاد متن: 12×18 ، اندازه: 17×22 سم [ف: 16-662]

123. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6982

خط: شکسته نستعلیق متوسط، بی کا، تا: 1290ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 127گ (113پ-239)، 13 سطر (10×16)، اندازه: 17×21 سم [رایانه]

124. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4096

بی کا، تا: 1292ق [نشریه: 13-364]

125. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 256 - ج

خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم خویینی، تا: 17 ذیقعده 1293 ق، برای میرزا رحمت الله خان پسر فضل الله خان سرهنگ فوج قدیم خمسه با مهر او «رحمة الله» مورخ 1283؛ مجدول، محشی؛ جلد: مقوا، 123گ، 17سطر (8×16)، اندازه: 13×24 سم [ف: 1-408]

126. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 348/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالکریم گیلان بن محمد باقر، تا: پنج شنبه 8 شعبان 1293ق؛ جلد: تیماج، 180 ص (119-289)، 20 سطر، اندازه: 22×34 سم [ف: 2-80]

127. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 561/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالحمید منجم مشهدی، تا: چهارشنبه 14 شوال 1299ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 119گ، 17 سطر (7/5×13/5)، اندازه: 13×19 سم [ف: 1-470]

128. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5573

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ جلد: تیماج، 220گ، 14 سطر (5×11)، اندازه: 11×17 سم [ف: 16-38]

129. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 116/3

خط: نسخ، کا: محمد مهدی منجم پسر آخوند ملا اسماعیل پیشنماز، تا: 1335ق؛ 27گ (191پ-217پ)، 17 سطر (9×15)، اندازه: 14/5×22/5 سم [ف: -157]

130. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 116/2

آغاز: مقاله دوم در بیان شرائط کلیه اختیارات و آن چه احتراز از آن لازم باشد و آن چه سبب کمال اختیار بود و این مقاله نیز بر سه فصل اشتمال دارد؛ انجام: تحريراً سعد اندکی سعادت نحس را قبول کند چون آن کریم است و نحس نکند زیرا که او نحس است و لئیم است. تمت

محتملاً بخشی از لوایح القمر حسین کاشفی است که در فهرست با عنوان «احکام نجوم» و ناشناس آمده، در این کتاب جدول هایی است در طریق دانستن استخراج سهامات طالع سال ها و قران ها و فصول و اجتماعات و استقبالات و جدول درجات نیره و مظلمه و قیمه و خالیه و معرفت حدود کواکب بزعم أهل مصر و وجوه کواکب و درجات سعادت افزا و درجات ابار و مه هر (؟) کواکب و درجات دال علی العمي و نگاه باشیاء در هلال هر ماه و سعد و نحس ماه ترکی و منسوبات کواکب و جداول دیگر سپس مقاله دوم و پس از آن جدول هایی است. مؤلف از خواجه طوسی در آغاز مقاله دوم یاد می کند؛ خط: نسخ، کا: محمد مهدی منجم پسر آخوند ملا اسماعیل پیشنماز، تا: 1335ق؛ 140گ (51ر-190پ)، 17سطر (9×15)، اندازه: 14/5×22/5 سم [ف: -156]

131. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 45/1

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد رضا کفشبان سر کار فیض آثار، بی تا [ف: 3-25]

132. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 779/2

آغاز: علی الخصوص آن سیاره اوج سبحان الذي اسری بعبده سیاره برج و النجم إذا هوی قطب سپهر اصطفا حضرت محمد مصطفی؛ انجام: و چون حال حدود و وجوه ... و اثنی عشریات و ترتیب ارباب الايام و آن ساعات.

دارای هفت جدول اختیارات است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 42گ، 14سطر (8/5×13)، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 2-359]

133. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 78/1

آغاز: برابر؛ انجام: و باز هر نوعی شکار را علیحده شرطی چند است، آن را نیز مرعی باید دانست چنان که یاد کرده می شود انشاء الله تعالی شانه.

خط: نسخ، کا: عبدالصمد بن ملا محمد، بی تا، جا: قهپایه از نواحی اصفهان؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 37گ (1پ-37ر)، 18سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-97]

134. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1384

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 110گ، 18 سطر، اندازه: 13×23 سم [ف: 2-90]

135. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 16 عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: احمد بن محمد، تا: شنبه 24 ربیع الثاني 98 (؟)؛

مصحح، محشی؛ 204گ، 17 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف: - 341]

136. تبریز؛ تربیت؛ شماره نسخه: 8

بی کا، بی تا [ تربیت: ف: -224]

137. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 893/6

آغاز: برابر؛ انجام: گفت انوری که از اثر بادهای سخت ** ویران شود عمارت و کاخ اسکندری

خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، بی تا؛ اهدایی: خاندان فرساد؛ جلد: مقوایی با تیماج، 55گ، اندازه: 14×21 سم [ف: 2-739]

138. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 20920/2

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج سبز، 15 سطر (6/5×13)، اندازه: 14×22 سم [ف: 2-499]

139. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 19559

آغاز: فصل دویم در اختیارات به بودن قمر در بروج وقتی که...

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: گالینگور، 19 سطر (7×12/5)، اندازه: 11×17/5سم [ف: 2-408]

140. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 14824/1

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ با جداول نجومی؛ جلد: تیماج، 16 سطر (8×16)، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 2-126]

141. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1201 - 7/101

آغاز: برابر

انجام: و ترتیب ارباب الامايم ساعات و غیر آن و این جمله را اثرها.

خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوایی، 46 گ، 18-16 سطر، اندازه: 17/5×22 سم [6-3477]

142. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 534

آغاز: چنین گوید فقیر حقیر ... که چون به مدد دستیاری رفیق توفیق و پایمردی معاون تحقیق شش رساله که آثار انوار آن جهات سته را احاطه نموده در علم نجوم؛ انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: مقوا، 138گ، 15 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف مخ: 4-1670]

143. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1174

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 110گ، 14 سطر، اندازه: 13/5×20 سم [ف مخ: 4-1670]

144. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1899/7

آغاز: برابر؛ انجام: طلب صلح کردن، مشروطات وی شش است 1- باید که خداوند دوازدهم در تثلیث یا تسدیس طالع افتد 2- خداوند طالع نیز به تثلیث و تسدیس خداوند یازدهم باشد و مقبول و مسعود باشد...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 25گ، 22 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف مخ: 4-1671]

145. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6763

آغاز: بصلاح باشد و برین قیاس باید کرد آن جا یک قوام در طرفی بود و دیگر قوام در طرف دیگر؛ انجام: طلب صلح کردن مشروطات وی شش است 1 باید خداوند خانه دوازدهم در تثلیث تسدیس طالع افتد 2 باید که خداوند طالع...

از اواخر مقدمه شروع شده و تا اواخر مقاله دوم را در دارد و فاقه خاتمه این اثر می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ مجدول؛ جلد: مقوایی، 62 گ، 23 سطر (8×18/5)، اندازه: 15×22/6 سم [رایانه]

146. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 7025

آغاز: در بیان شرایط کلیه که اتیارات و آن چه احتاز از آن لازم باشد؛ انجام: و ثانی عشر بپرهیزد و از آن که قمر بدرجه اجتماع یا استقبال نزدیک باشد

بخشی اختیارات از کتاب لوایح القمر کاشفی است در بیان شرایط کلیه اختیارات در چند فصل، فصل اول در شرایط کلیه اختیار در هفت شرط. فصل دوم در آن چه که احتراز از آن لازم است، که بان محذورات کلیه گویند، و آن سی و هشت چیز است، فصل سیم در آن چه سبب کمال اختیارات است و آن هفده نوع است و فصل بدون شماره در بعضی اختیارات دیگر در 34 باب؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مهر: «عبده محمد کاظم» (مربع)؛ 59گ (96-38ر)، 15 سطر (9×16)، اندازه: 12/5×20 سم [رایانه]

147. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 20006

بی کا، بی تا؛ خریداری از مهردخت همایی [رایانه]

148. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 825

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 131 گ، 18سطر (9×15)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 4-823]

149. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1442ط

آغاز: برابر؛ انجام: و نظر خداوندان ایشان مهم.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 20 ص، 16سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 24/3-127]

150. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6798/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول، مصحح، محشی؛ تملک: میرزا علی مستوفی به سال 1287ق؛ مهر: کتابخانه «باقر ترقی»؛ جلد: تیماج مذهب، 62گ (1پ-62ر)، اندازه: 18×24 سم [ف: 20-266]

151. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 639/3 - طباطبائی

آغاز: بسمله این مختصریست مشتمل بر شرائط اختیارات ماخوذ از لوائح القمر من مصنفات شیخ اجل ملا حسین کاشفی ابتدا نمودن به کارها مشروطات وی پنج است 1- باید که طالع ماده برج مستقیم الطلوع باشد؛ انجام: نشاید که صاحب سهم در طالع باشد و صاحب ثانی در تاسع که خواهد زود از آن شهر بیرون رود

اختیارات استخراج از لوایح القمر؛ بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛

جلد: تیماج، 20گ (74پ-93پ)، اندازه: 10/5×15/5 سم [ف: 343-22]

152. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2506

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبد الغني بن محمد الحسيني، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 155گ، 16 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 7-93]

153. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26413

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [رایانه]

154. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25125

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب [رایانه]

لوایح (منتخب) / عرفان و تصوف / فارسی

lavāyeh (mn.)

وابسته به: لوایح؛ جامی، عبدالرحمن بن احمد (817-898)

غیر همانند:

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1971/10

آغاز: خداوندا سپاس تو بر زبان نمی آرم و ستایش بر تو نمی شمارم؛ انجام: از گفت و شنید ما خموشی بهتر

آن چه آمده در بیان «معارف و معانی بر الواح اسرار و بیان و ارباب عرفان و اصحاب ذوق و وجدان لایح گشته است» می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 18ص (349-366)، 9 سطر (7×12/5)، اندازه: 12/5×19/5 سم [ف: 4-464]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12269/3

آغاز: فصل اول در شرائط کلیه که بی آن اختیار نشاید کرد بدان که شرائط کلیه اختیار هفت است؛ انجام: یا صاحب طالع در سادس که آن نیز دلالت زیادتی

خط: نسخ خوش، کا: ابوالقاسم بن احمد یزدی، تا: 1241ق؛ جلد: ساغری مذهب، 21 سطر، اندازه: 17×25/52 سم [ف: 10-234]

3. یزد؛ مدرسی یزدی، جواد؛ شماره نسخه: 2

بی کا، بی تا؛ قطع: وزیری [نشریه: 4-468]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2398/8 - ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1-679]

لوایح القمر في سر الحجر / کیمیا / عربی

lawayih-ul qamar fi serr-il hajar

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15937/13

آغاز: بسمله. الحمدلله الذي یستحق الحمد و الثناء ... اما بعد فهذا الكتاب في منافع الحجر؛ انجام: و شرح السبعين و اعلم ان جمیع کتبی خزاین مكشوفة من العلوم و الاسرار و الله هو القادر المختار و هو علی [کل] شیء قدیر.

جلد نهم از جامع الفوايد است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1279ق؛ رکابه دار؛ جلد: مقوا، 128ص (617-744)، 17 سطر، اندازه: 14×22/5 سم [ف: 44-144]

لوائح اللوحين في اسرار شهادة الحسين / تاریخ / عربی

lawa'ih-ul lawhayn fi asrar-i sahadat-il husayn

یزدی حائری، محمد باقر بن مرتضی، 1239 - 1298 قمری

(1824-1881)yazdī hā’erī, mohammad bāqer ebn-e morteza

تاریخ تأليف: 1296ق

بحث های بسیار مفصل تاریخی و اعتقادی است راجع به اسرار شهادت حضرت امام حسین علیه السلام در چند «تلویح»: التقدمة: في رسم هذا العلم و فهارس التلويحات، دارای دو عنوان؛ تلویح 1. الايات المؤلة بشهادة الحسين علیه السلام؛ 2. اخبار المخبرين بشهادته علیه السلام؛ 3. في ما استدل به علی شهادته علیه السلام؛ 4. في تأثر جمیع الأشياء في مصیبته علیه السلام؛ 5. معنی الحزن و البكاء؛ 6. طرف اخری لاظهار التحسر علیه؛ 7. اکرام الباري تعالی ایاه علیه السلام؛ 8 المراثى التي انشئت في مصیبته؛ 9. ثواب زیارته علیه السلام؛ 10. كيفية اقامة العزاء؛ 11. فضل صرف الأموال في اقامة عزائه؛ 12. هل تختص اقامة العزاء بزمان و مکان و شخص ام لا، 13. آداب ذکر المصائب. بنای این کتاب بر آن بوده که در چهار جلد باشد. مشتمل بر یک «تقدمه» و یک «مقدمه» و دو «لوح» و یک «خاتمه» و گویا فقط جلد اول و دوم آن تأليف شده است.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2472

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ با خط خوردگی و اضافات؛ مهر: «محمد باقر الطباطبائي» (مربع)؛ جلد: تیماج مشکی، 287گ، 31سطر، اندازه: 22×35 سم [ف: 7-63]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 331

آغاز: الحمدلله الذي فتح فاتحة کتاب النبوة و الولاية و الاصطفاء ببسملة البلاء و حمدلة الابتلاء؛ انجام: و اختلج بالبال في أول الحال أن نشرح مشکلات القصائد المذكورة و نبین لغتها الا انه یسعنا المجال...

خط: نسخ، کا: امان الله اردبیلی، تا: یک شنبه 16 جمادی الأول 1295ق؛ مصحح، با تقریضی از شیخ جعفر شوشتری به خط خودش به تاریخ 1295، تقریض کتاب از میرزا محمد حسن حسینی (میرزای شیرازی) به خط خودش؛ مهر: «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده جعفر» (بیضوی)، میرزا محمد حسن حسینی «عبده محمد حسن الحسيني» (بیضوی)، «محمد باقر الطباطبائي» (مربع)؛ جلد: تیماج قهوه ای، 360گ، 27 سطر، اندازه:

21/5×34/5 سم [ف: 1-366]

لوح / بهائیت / عربی

lawḥ

باب، علی محمد بن محمد رضا، 1236؟ - 1266 قمری

(1821-1850)bāb, ‘alī mohammad ebn-e mohammad rezā

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10786/6

آغاز: بسم الله الاعلى الاعلى. الله لا اله الا هو الاعلى الاعلى و انما البهاء من الله علی الواحد الأول و من یشابه ذلك الواحد حیث لا یری فیه الا الواحد الأول. و بعد مخفی نباشد بر ناظر این کلمات آن که از آن جایی که فضل الهي؛ انجام: که یک حرف آن معادل نمی شود با کل وجود قل الله البسط... بسطه من احد لا في السموات و لا في الارض و ما بینهما انه كانبساطاً باسطاً بسيطاً

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 3گ (86پ-88پ)، 19سطر (8×14/5)، اندازه: 13×22 سم [ف: 20-327]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10786/8

آغاز: بسم الله الأغنى الاغني. الله لا اله الا هو الأغنى الاغني. قل الله اغنی فوق کل ذا غناء لن یقدر أن یمتنع عن ملیک سلطان غنائه؛ انجام: در قیامت بعد به اسم من یظهره الله عز ذکره مذکور است سبحانه و تعالی عما یصفون

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 4گ (91پ-94ر)، 19سطر (8×14/5)، اندازه: 13×22 سم [ف: 20-327]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10786/9

آغاز: بسم الله الاجود الاجود. اننی انا الله لا اله الا انا الاجود الاجود شهد انه لا اله الا هو له الملك و الملكوت؛ انجام: فانا کل يؤمئذ في دین الله لمحزونون علی الله توکلنا ذلك حسبنا و ان علی الله ربنا فلیتوکل عباده المؤمنون

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج عنابی، 2 گ (94پ-95پ)، 19سطر (8×14/5)، اندازه: 13×22 سم [ف: 20-327]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10786/12

آغاز: بسم الله الأمنع الاقدس. تسبیح و تقدیس ذات محبوب لم یزلی را سزاوار که لم یزل به وجود کینونیت خود بوده از برای ذات مقدس او نبوده؛ انجام: و احتجاب از حق عاقبت محمد نبوده و نیست و ما انبئك مثل خبیر حسبنا الله و نعم الوكيل نعم المولي و نعم النصير

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج عنابی، 6گ (116پ-121ر)، 19 سطر (8×14/5)، اندازه: 13×22 سم [ف: 20-328]

5. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6949

آغاز: قد عرفناك في کلمها لاول ما شهدناك في كلمة العد و هذه الرتبه و لایعرف الحجة احد الا بما وصف رسول علیا سلام الله علیهما؛ انجام: و لا تنال الا ما قدرت لك و انت مذموم سبحانه و تعالی عما یصفون و سلام علی المرسلين و الحمدلله رب العالمين

در این اثر نیز نامی از مؤلف نیامده ولی با توجه به محتویات آن، به نظر می رسد که یکی از الواح باب باشد؛ خط: نستعلیق خوش، کا: یوسف اسکویی، تا: 1333ق؛ دارای یک سرلوح مذهب، مجدول؛ خریداری از جعفر خادم؛ جلد: تیماج، 14ص (9-22)، 13سطر (7×14)، اندازه: 13/2×20/8 سم [رایانه]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6115/9

آغاز: بسم الله الأمنع الاقدس. سبحان الذي یسجد له من في السموات و من في الأرض، قل کل له ساجدون؛ انجام: و آن علی قول الناس اصبر الى یوم خمسین الف سنة لیتقضی الله بین عباده ما الحق انه هو خیر الفاصلين

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن قهوه ای، 19سطر [ف: 172-9]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7159/1

آغاز: یقول المرآت یلزم علی کل نفس أن یقرء ما سطر في ذلك الشان و یعمل بما أمر الله و السلام، بسم الله الاقرب الحمد الله الذي لا اله الا هو الاقرب الاقرب و انما البهاء من الله علی شمس الازل في کل ظهور من اول الذي لا أول له الى اخر الذي لا اخر له ... و بعد فاشهد ان یامرآت القرب و بلورة الحب بان الله سبحانه لم یزل کان بلا وجود شی ء معه قد خلق کل شی ء و بالمشية علی هیکل الانسان؛ انجام: و انتم في کل ظهور بعلم رضاء الله لتعلمون ثم به توقنون و تعملون.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 16سطر (5/5×10/5)، اندازه: 10×15 سم [ف: 16-469]

8. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 561/6

آغاز: هو الباقي. هذا کتاب جعلناه لقائنا للذین اقبلوا الى الله في تلك الأيام الى تغیرت البلاء من زار ... ان یا اطیار الفردوس ان استمعوا نداء المحبوب في تلك الأيام التي زلت الاقدام في اقبالکم

خط: شکسته نستعلیق و ثلث، بی کا، تا: 1315ق؛ جلد: تیماج، 2 گ (44پ-45ر)، 12-14 سطر (11×16)، اندازه: 10/5×17/5 سم [ف: 2-68]

9. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6949

آغاز: فیا ایها الشاهد الى تلك الورقات اقبل وصیتی ثم امش علی الصراط و لا تخف فان الله یحرسك من الشكل و الوسوسة التي هی رمی الشيطان؛ انجام: ولکن اطالب منه مما اطلع من ایات احمد الاحسائي کلمه العفو و الرحمة لعل الله یغفرلی و لهما برحمة انه لا الا الله هو ذو فضل عظیم و تعالی الله عما یصفون و الحمدلله رب العالمين

در این اثر نیز نامی از مؤلف نیامده ولی با توجه به محتویات آن، به نظر می رسد که یکی از الواح علی محمد باب باشد؛ خط: نستعلیق خوش، کا: یوسف اسکویی، تا: 1333ق؛ دارای یک سرلوح مذهب، مجدول؛ خریداری از جعفر خادم؛ مهر: «صح

محمد علی (اشک)؛ جلد: تیماج، 5 ص (23-27)، 13 سطر (7×14)، اندازه: 13/2×20/8 سم [رایانه]

10. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6108/13

آغاز: هو الله تعالی شانه العظمة، و الاقتدار؛ انجام: لاتنسی ما سمعا و رایت ان اشکر و قل الحمدلله رب العالمين

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 2گ (53پ-54ر)، 11 و 13 سطر، اندازه: 11/3×18 سم [ف: 9-167]

11. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6108/1

آغاز: آن یا ایها العبد اسمع؛ انجام: في کل حین علی سبیل جدید و البهاء علیک

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 3گ (1پ-3پ)، 11 و 13 سطر، اندازه: 11/3×18 سم [ف: 166-9]

لوح / بهائیت / عربی و فارسی

lawḥ

بهاء الله، حسینعلی بن میرزا بزرگ، 1233-1309 قمری

(1818-1892)bahā'-ol-lāh, hoseyn- alī ebn-e mīrzā bozorg

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 169/9

آغاز: یکی از احیای الهي مکتوبی بیکی از علما ... یا ایهای المعروف بالعلم و القائم علی شفا حفرة الجهل انا سمعنا بانك أعرضت عن الحق و اعترضت علی احد من أحباء الله؛ انجام: باری مقصود آنکه این کلمات بیان واضح مبین تفسیر شود. و السلام علی من اتبع الحق ... انه لهو العليم الحكيم

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 11گ (55پ-65پ)، 17سطر، اندازه: 11/6×19 سم [ف: 9-169]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10786/13

آغاز: هو. مخفی نباشد بر احدی از موجودات که شبهه ای نبوده و نیست که خداوند عالم جل ذکره العالى لم یزل و لایزال به وجود کینونیت خود بوده و هست؛ انجام: و جحدوا بها و استیقنتها في انفسهم ظلماً خواهند بود و خداوند فاصل است ما بین عباد و الله خیر الفاصلين

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 4 گ (121ر-124پ)، 19سطر (8×14/5)، اندازه: 13×22 سم [ف: 20-328]

3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6947

آغاز: هو الله العلى الاعلى اصل کل الخير هو الاعتماد علی الله و الانقياد لأمره و الرضا لمرضاته اصل الحكمه هی الخشية عن الله عز ذکره؛ انجام: و صرفنا لك کلمات الحكمه لتشکر الله ربك في نفسك و تفتخر بها بین العالمين

یکی از الواح بهاء الله می باشد که در آن اصول اخلاقی را بیان کرده است؛ خط: نستعلیق خوش، کا: علی اکبر روحانی، تا: 1318ق؛ خریداری از جعفر خادم؛ جلد: تیماج مذهب، 7 ص (85-79)، 9 سطر (6×12/5)، اندازه: 11×18 سم [رایانه]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6947

آغاز: هذا نداء الأبهى الذي ارتفع من الأفق الأعلى في سجن عکا هو المبين العليم الخبير حق شاهد و مظاهر اسما و صفاتش گواه که مقصود از ارتفاع ندا؛ انجام: از حق جل جلاله سائل و آمل که حضرت ملوك و سلاطین را که مظاهر قدرت و مطالع عزت اند تایید فرماید بر اجراء اوامر و احکامش انه هو المقتدر القدير و بالاجابه جدیر

یکی از الواح بهاء الله است که آن را در زندان عکا نوشته و در آن احکام دین بهایی را در پانزده بشارت بیان کرده؛ خط: نستعلیق خوش، کا: علی اکبر روحانی، تا: 1318ق؛ خریداری از جعفر خادم، 1382/07/19؛ جلد: تیماج مذهب، 19ص (85-103)، 9 سطر (6×12/5)، اندازه: 11×18 سم [رایانه]

5. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6947

آغاز: بنام دوست یکتا قلم اعلی اهل بها را بفیوضات رحمانیه بشارت می دهد و جمیع را نصیحت می فرماید؛ انجام: محض فضل و عنایت این لوح از سماء مشیت الهيه نازل تا جمیع احبا بما أراد الله شوند ... انه لهو المبين المتكلم الصادق المتعالي العزيز الامين». «بعون الله و تائیده و توفیقه بر حسب خواهش فرزندی فؤاد حفظه الله ف جمیع الشئون و الاحوال بتحریر این مجموعه مبارکه موفق گردید فانی علی اکبر روحانی سنه 1318

یکی از الواج بهاء الله است در نصیحت به پیروانش؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ خریداری از جعفر خادم؛ جلد: تیماج مذهب، 5 ص (103-107)، 9 سطر (6×12/5)، اندازه: 11×18 سم [رایانه]

لوح / بهائیت / فارسی

lawḥ

بهاء الله، حسینعلی بن میرزا بزرگ، 1233-1309 قمری

(1818-1892)bahā’-ol-lāh, hoseyn- alī ebn-e mīrzā bozorg

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6114/3

آغاز: بسم الله الاقدس العلى الابهي. آن چه از معنی بیت در آیات الهي نازل و از افق سماء حقیقت مشرق همان تمامست و فصل الخطاب لا ینکره الا من کان من الجهال؛ انجام: در کل احوال پناه بحق برده که مبادا متابعت نفوس کاذبه نمائید. قد انتهت الظهور الى هذا الظهور الأعظم، کذلك ینصحکم ربکم العليم الحكيم و الحمدلله رب العالمين

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 7 گ (49ر-55پ)، 17سطر، اندازه: 11/6×19 سم [ف: 9-169]

لوح / بهائیت / عربی

lawḥ

عبدالبهاء، عباس بن حسینعلی، 1260 - 1340 قمری

(1844-1922)abd-ol-baha', 'abbas ebn-e hoseyn-ali

زهان؛ مدرسه جعفریه زهان؛ شماره نسخه: 105

آغاز: هذا کتاب من هذا العبد الذي سمی بالحسین في ملکوت الاسماء الى ملوك الأرض کلهم اجمعین لعل ینظرون اليه بنظرة الشفقة؛ انجام: واختم القول بما قال الله جل وعز لاتقولوا لمن القى اليكم السلام لست مومنا و السلام علیکم یا ملا المسلمين

چندین نامه در وصایا و شکایات وی است؛ خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: صفر 1282ق؛ جلد: تیماج، 66گ، 7 سطر، اندازه: 9×11 سم [ف: -84]

لوح / بهائیت / عربی و فارسی

lawḥ

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6108/15

آغاز: اذا قد فتح أبواب الفردوس؛ انجام: در هر دمی حول سراج دوست جان بازند و از جانان نپردازند ... الى صراط مستقیم

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 3گ (58پ-60ر)، 11 و 13 سطر، اندازه: 11/3×18 سم [ف: 9-167]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6108/18

آغاز: أن الذين سافروا و هاجروا الى الله أولئك لهم اجر عظیم؛ انجام: الواح نازل و در بسته مخصوص باسم عبدالله ارسال شد حامل آن حرف س و میم ... الحق علی احبائه

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 6گ (80پ-85پ)، 11و13 سطر، اندازه: 11/3×18سم [ف: 9-168]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7159/2

آغاز: انه هو اله لا اله الا هو انا کل به مومنون قد اکثرت القول في ذلك ... آن چه از ظهورات معجزات ذکر شده هر چه نسبت باین حقیر است کذب افتراه المكذبون و آن چه نسبت به نقطه اصلیه و منبع فیض اولیه و مرایا مستحکیه از او وارد شده صدق یفوز به المخلصون؛ انجام: و البهاء علی من آمن به یوم لقائه و کان بین یدیه من القائمين.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 16سطر (5/5×10/5)، اندازه: 10×15 سم [ف: 16-469]

4. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 561/3

آغاز: باسمه الذي هو منقح الروح في الأجساد و الممكنات. بروج قدس نیر. حمد خدا را که عنوان حیوان قدسی که در حجبات سر الهي مستور بود به تأييدات روح القدس

خط: شکسته نستعلیق و ثلث، بی کا، تا: 1315ق؛ 2گ (18پ-19ر)، 14-12 سطر (11×16)، اندازه: 10/5×17/5 سم [ف: 2-68]

5. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 561/4

آغاز: باسمه المؤلف العليم الحكيم. از حق جل جلاله بخواهید به الذات اعمال در سبیل او با خشوع

خط: شکسته نستعلیق و ثلث، بی کا، تا: 1315ق؛ 1 ص (19پ)، 14-12 سطر (11×16)، اندازه: 10/5×17/5 سم [ف: 2-68]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6107/4

آغاز: الواح نازله. بسم الله الاقدس الاعظم الأعلى. مکتوب آن جناب بمنظر اکبر وارد، و از قمیص کلماتش نفحات حب مالك اسماء و صفات متضوع، الحمدلله که از فضل رحمان ببحر عرفان فائز شدی؛ انجام: باختصار نازل شده و لکن صد هزار تفصیل دارد مستور است. و عند ربك ... لتعرف من کلماته ما اراد انه علی کل شیء قدیر، و الحمدلله رب العالمين. بسم ربنا الأقدس الأمنع الاعز العلي الابهاء

بی کا، بی تا؛ جلد: میشن سیاه، 14گ (240پ-253پ)، 14سطر، اندازه: 11×17/8 سم [ف: 9-163]

7. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6107/10

آغاز: هوالله تعالی شانه العظمة و الاقتدار. یوم یوم الله است، و کل ما سواه بر هستی و عظمت و اقتدار او گواه؛ انجام: و غفلت اهل آن بر حسب ظاهر اذن ورود ندادیم، ولکن قد کتبنا لکم اجر الواردين. قل الحمدلله رب العالمين

بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 4گ (289پ-292پ)، 14 سطر، اندازه: 11×17/8 سم [ف: 9-164]

8. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6107/11

آغاز: هو الأقدس الأعظم المبين العليم الخبير. جوهر حمد و ساذج ثنا بساط قدس حضرت محبوبی را لایق و سزاوار است که لم یزل؛ انجام: الملاء الأعلى، و اهل هذا المقام العزيز المنيع، الحمدلله رب العالمين، رب ما پری و ما لایری و رب العالمين

بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 7 گ (292پ-298ر)، 14 سطر، اندازه: 11×17/8 سم [ف: 9-164]

9. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6107/12

آغاز: بسمله. الحمدلله الذي انطق و رقاء البيان علی افنان دوحة البيان بفنون الالحان؛ انجام: إلى مطلع اسمائك الحسني و مخزن صفاتك العليا، انك انت المقتدر علی ما تشاء، لا اله الا انت العزيز الحكيم

بی کا، بی تا؛ جلد: میشن سیاه، 8گ (298ر-305ر)، 14 سطر، اندازه: 11×17/8 سم [ف: 9-164]

10. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6107/14

آغاز: آغاز گفتار ستایش پروردگار است. ای بندگان! چشمه های بخشش یزدانی در جوشش است؛ انجام: ای بندگان سخن دوست شیرین است. اسم بزرگی خداوند که ببزرگی آمده بشناسید، اوست داننده و نگهبان و دارنده

بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 2گ (307ر-308ر)، 14 سطر، اندازه: 11×17/8 سم [ف: 9-165]

11. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6107/15

آغاز: باسم محبوب یکتا، رایحه احزان جمال رحمان را احاطه

نموده، و ابواب فرح و بهجت از ظلم اهل طغیان من ملاء البيان مسدود شده؛ انجام: و مدد فیض در کل اوان رسیده و خواهد رسید. من کان له أنه معه و یویده بالحق، وانه علی کل شیء قدیر، و البهاء علیکم یا احبائی، بدوام ملکوتی و بقاء جبروتی

بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 12گ (308ر-319پ)، 14 سطر، اندازه: 11×17/8 سم [ف: 9-165]

12. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6108/14

آغاز: بسم الله الاقدس اعلی میفرماید و بحق و احد هدایت می نماید؛ انجام: و نسئل الله بان یوفق الكل علی ما یحب و یرضی انه کل شیء قدیر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 2گ (54پ-55ر)، 11 و 13 سطر، اندازه: 11/3×18 سم [ف: 9-167]

لوح اکسیر / بهائیت / فارسی

lowh-e eksīr

بهاء الله، حسینعلی بن میرزا بزرگ، 1233-1309 قمری

(1818-1892)bahā’-ol-lāh, hoseyn-‘alī ebn-e mīrzā bozorg

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6106

آغاز: قد حضر تلقاء الوجه کتابك و وحد ناقة نفحات حب ربك ... به نام محبوب علمیان کتاب رسله در ساحت احدیت دارد و ما فیه مشاهده ... که در این فجر رحمان به اشراقات انوار شمس عرفان منور؛ انجام: ویرزقنا حلاوة حبه و ذکره و انه لهو المقتدر العزيز القدير انا زینا سماء البيان بکواکب ... نفصل من النقطة التكوينية و هی الحجر و البهاء علی من توجه الى المنظر الاكبر و اطلع باسراره.

خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ جلد: میشن، 14گ، 14 سطر، اندازه: 10/3×16/1 سم [ف: 4-712]

اللوح البهايع / بهائیت / عربی

‘ al-lawḥ-ul bahāyi

بهاء الله، حسینعلی بن میرزا بزرگ، 1233-1309 قمری

(1818-1892)bahā’-ol-lāh, hoseyn-‘alī ebn-e mīrzā bozorg

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5867-29/207

آغاز: بسمله الحاكم علی ما کان و مایکون ان اول ما کتب الله علی العباد عرفان مشرق وحیه؛ انجام: والذی شرب انه لیس منی اتقوا الله یا أولي الألباب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14، جلد: گالینگور طوسی، 50 گ، 9 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 6-3478]

لوح بیت العدل / بهائیت / عربی و فارسی

lowh-e beyt-el ‘adl

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6108/12

آغاز: قد کتب علی کل مدينة بان یجعلوا فیها بیت العدل و تجتمع فیه النفوس؛ انجام: در سخن عطا از قلم ابھی جاری فرمود آن چه را که خیر عباد او بوده، انه هو الغفور الرحيم

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 29گ (25پ-53پ)، 11 و 13 سطر، اندازه: 11/3×18 سم [ف: 9-167]

لوح جدول وفق 100×100 شرف شمس / علوم غریبه / فارسی

lowh-e jadval-e vefq 100*100 šaraf-e šams

لوحی است حاوی مربع 100×100 شرف شمس، اعداد در خانه ها به روش علم اوفاق دور داده شده و درج گردیده و در آن هیچ توضیحی درباره روش کار و مقاصدی که این لوح را برای حصول آن تهیه نموده اند ذکر نشده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12632

بی کا، بی تا؛ 1گ، 100 سطر، اندازه: 101/5×101/5 سم [ف: 36-197]

لوح حروفی و عددی و فالنامه / علوم غریبه / فارسی

lowh-e horūfī va ‘adadī va fāl-nāme

اراکی؛ دهگان؛ شماره نسخه: 136/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 22 صفر 1242ق؛ جلد: مقوا، 1 ص (1)، اندازه: 14×20 سم [ف: 1-165]

لوح حلزون = لوگاریتم / ریاضیات / فارسی

lowh-e halazūn = logārītm

رساله ششم است از مجموعه «بدایع الهندسه» در لوح حلزون، که فرنگیان آن دانش را پیش برده و آن را جدول «لغریمه» جیب و سل نامیده اند. در دیباچه از آن که رساله در مقدمه و چند مطلب است سخن رفته ولی در متن سربندها بیشتر سفید مانده و چند سربند «فصل» بی شماره دارد: فصل در استعالم درجات زاویه واقعه انا لوجیا، فصل در تحصیل اوتار النالوجياي، فصل در استخراج سطح دایره.

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1912/7 -عکسی

آغاز: رساله ششم از مجموعه «بدایع الهندسه» در لوح حلزون. در این رساله «مقدمه» ای ست و چند «مطلب». مقدمه در بیان حقیقت حلزون، مخفی نماند که چنان که قدما از برای هر دقیقه از هر درجه جیب و ظل استخراج کرده، در هر زیج ثبت نموده اند. مهندسین

فرنگ به تصرف بدیع که قریب به سحر است؛ انجام: پس جیب زاویه ا ج ب است...

خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ 63ص (294-356) [عکسی ف: 1-337]

لوح حیات و ممات / عرفان و تصوف / فارسی

lowh-e hayāt va mamāt

1. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 4/7/2

بی کا، تا: 1256ق؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، اندازه: 14/5×22/5 سم [ف: 1-8]

2. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1261/15

خط: نستعلیق، کا: علی بن احمد بن حسن موسوی همدانی، تا: 1269ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-275]

لوح الذهب / علوم غریبه / عربی

lawḥ-uddahab

در اوفاق است.

آغاز: بسمله، هو حسبی بحمدك نستعین بك یا حی علی معرفة کلشی، ... بعد فان الباري تعالی ابدع الموجودات.

1. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3567/5

آغاز: برابر؛ انجام: لنظفر بمأمولك انشاء الله تعالی

خط: نستعلیق تحریری، کا: داود بن محمد شفیع یزدی، تا: 1075ق؛ 8ص (11-18) [ف: 5-1702]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8296/1

آغاز: برابر؛ انجام: لتظفر بما تؤمل ان شاء الله تعالی.

خط: نستعلیق، کا: ابراهیم، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 10گ (2پ-11ر)، 22سطر (8×14)، قطع: ربعی [ف: 17-100]

لوح الذهب / علوم غریبه / عربی

lawḥ-u ahab

مشتمل بر چهارده «فصل» به ترتیب: في كيفية وضع الاسامي في مربع اربعة، فصل في كيفية وضع الاسامي في مربع ثلثه، فصل في صور الالواح در 15 لوح، فضل في كيفية العمل بنده الالواح.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2018

آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم اعلم ان واحد من الحكماء ... شرح الله بنوره صدره و رفع في العلمت قدره؛ انجام: و یظفر بما هو لك انشاء الله وحده العزيز تمت و الحمدلله رب العالمين و الصلوة اله علی محمد و آله الطاهرين وسلم تسليماً کثیرا

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ دارای جداول و اشکال نجومی؛ با یک یادداشت زایچه به سال 1304؛ جلد: تیماج، 7گ، 14سطر (6×12)، اندازه: 13×19/5 سم [رایانه]

لوح الذهب في شرح المكتسب / کیمیا / عربی

lawḥ-uddahab fī š.-il muktasib

انطاکی، عبدالحمید

antākī, ‘abd-ol-hamīd

وابسته به: المكتسب في ذراعة الذهب؛ عراقی، محمد بن احمد (-580)

نام کتاب در دیباچه آمده است. در چند مقاله و هر یک در چند فصل. مؤلف می گوید: در انطاکیه لوح زرینی دیدم که دو روی آن دو عکس بوده و اشاره به مطالب کیمیا و صنعت. به درخواست صاحب آن لوح در مدت یک هفته رمز آن را حل کرده است. در سه «مقاله»: 1. معدن؛ 2. نباتات؛ 3. حیوان.

آغاز: بسمله. الحمدلله و السلام علی عباده الذين اصطفی خصوصاً علی سیدنا المصطفى و علی آله و أصحابه... قال عبد الحميد وجدت عند رجل من اصحایی بمدینته انطاکیه لوحاً من ذهب و علی وجه الواحد منقوش صورة انسان له رجل واحده قائماً علیها و رأسه رأس طایر و علی ارسه نقطة حمراء و حوله خط اسود... [الذريعه 375/18]

شرح و حواشی:

1- شرح لوح الذهب في شرح المكتسب = ترجمة لوح الذهب؛ محمد باقر بن سرخوش (-13)

2- لوح الذهب في شرح المكتسب (ترجمه)؛ انطاکی، عبدالحمید

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24242

آغاز: برابر؛ انجام: حتی ... یسخن و یعجن بلبن و بیاض البيض و یطیر به.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1069ق؛ صحافی جواد رفو گران؛ جلد: تیماجمذهب [رایانه]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5346/12

آغاز: برابر؛ انجام: فما بیننا في کلما قلبه خلف. قد تم الكتاب... بتاریخ چهاردهم شهر رجب المرجب سنة 1153...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 14 رجب 1153ق، بیست و سومین سال جلوس محمد شاهی؛ جلد: میشن، 16گ (232پ-247پ)، اندازه: 16/7×29/6 سم [ف: 8-305]

3. نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 132/2

آغاز: برابر؛ انجام: و لا ثمة الا الاقرار و العجز و التسليم لصاحب الأمر و الحمدلله وحده العزيز.

خط: نستعلیق، کا: مصطفی بن هاشم حسینی، تا: قرن 13؛ نام مؤلف در متن رساله و در منابع «عبدالحمید» آمده است ولی در عبارات عنوان و برگ ابتدای نسخه «عبدالمجید» ثبت گردیده، با بلاغ مقابله؛ جلد: تیماج، 21گ (23پ-43پ)، 17سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: -199]

4. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 477/3

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13 [نشریه: 7-243]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 10739

بی کا، تا: 1226ق [الفبائي: -487]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3386/8

آغاز: برابر؛ انجام: و لا یختلجك الشك فیما أقوله ** فما بیننا في کل ما قلته حلف

خط: نستعلیق، کا: علی اکبر کرمانشاهی، تا: 9 صفر 1268ق؛ جلد: تیماج، 15گ (132پ-146ر)، اندازه: 17/5×22 سم [ف: 9-167]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض9212

خط: نسخ، بی کا، تا: 1270 ق [الفبائي: -487]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 728

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1298ق؛ 21 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 17×22 سم [ف: 2-461]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1358/4

آغاز: برابر؛ انجام: و لا یصح علیه شیء و من المقولات فکیف ینبغی له أن نصفه من حیث هو هیهات هیهات ولاثمة الا الاقرار و العجز و التسليم لصاحب الامر و الحمدلله وحده العزيز تمت.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 50 ص (115-164)، 15 سطر [سنا: ف: 2-233]

لوح الذهب في شرح المكتسب (ترجمه) / کیمیا / فارسی

lawḥ-uddahab fi s.-il muktasib (t.)

وابسته به: لوح الذهب في شرح المكتسب؛ انطاکی، عبدالحمید ترجمه کتاب عبد الحميد انطاکی است. دارای سه مقاله در معادن، نباتات و حیوانات.

شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 276

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز، 19 گ، اندازه: 14×18/5 سم [ف: 3-19]

لوح زرتشتی / آیین زرتشت / فارسی

lowh-e zartoštī

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6107/13

آغاز: سر هر داستان نام یزدان است. ای دوستان یزدان آواز یکتا خداوند بی نیاز را بگوش جان بشنوید تا شما را از بند گرفتاری ها ... آزاد فرماید؛ انجام: خداوند می فرماید صاحب محنت صحت نخواست، بر نخواهد خواست، و آن دارای نشان رستگاری نخواهد یافت

بی کا، بی تا؛ جلد: میشن سیاه، 3 گ (305ر-307ر)، 14سطر، اندازه: 11×17/8 [ف: 9-165]

للوح زندگی و مرگ / طب / فارسی

lowh-e zendegī va marg

جداولی است با شرح و بیان برای دانستن مدت مرگ و زندگی بیمار و استخراج از نام بیمار و روز آغاز بیماری او.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6271/3

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد طاهر، تا: 1291ق؛ جلد: تیماج، 11 دفتر، 13 سطر، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 19-244]

لوح سلطان / بهائیت / فارسی

lowh-e soltan

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6107/9

آغاز: هو الله تعالی شانه العظمة و الاقتدار، یا ملك الأرض اسمع نداء هذا الملوك ... حسب الأذن و اجازه سلطان زمان این عبد از مقر سریر سلطنت سلطانی بعراق عرب توجه نمود، و دوازده سنه در آن عرض ساکن؛ انجام: تحکم علی ذوی قرابتك، و تختار لهم ما تختاره لنفسك، انه الهو المقتدر المتعالي المهيمن القيوم

بی کا، بی تا؛ جلد: میشن سیاه، 22گ (268ر-289پ)، 14سطر، اندازه: 11×17/8 سم [ف: 9-164]

لوح علی اکبر معمار / بهائیت / فارسی

lowh-e ‘alī akbar-e me'mār

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6107/16

آغاز: صحيفة الله المهيمن القيوم. هو السامع من افقه الاعلى ... اراده آن که بلسان فارسی نطق نمائیم که شاید اهل ایران طرا بیانات رحمان را بشنوند، و بیابند و بیابند؛ انجام: و مقام ظهور ادارک نمایند. انه ظهر و نطق بالحق ... من افق سماء عنایتی، علیك و علی من معك و یسمع قولك في امرالله العزيز الحميد.

بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 5گ (319پ -323پ)، 14 سطر، اندازه: 11×17/8 سم [ف: 9-165]

لوح عهدی بھائی / بهائیت / فارسی

lowh-e 'ahdī bahā'ī

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6103/2

آغاز: اگر افق أعلى از زخرف دنیا خالیست؛ انجام: نصائح قلم اعلی را بگوش حقیقی اصغا نمایند، انها خیر لکم عما علی الارض یشهد بذلك کتابی العزيز البديع

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: ساغری، 5گ (81پ-85ر)، 11سطر، اندازه: 9×13/5 سم [ف: 9-161]

لوح فال / فالگیری / فارسی

lowh-e fal

این فال نامه (=لوح فال) دو مربع است هر یک دستورالعمل جدا دارای 36 خانه که در آن ها اعدادی نوشته یکی از این دو مربع برای آن است که بدانند «چون باشد از روز نوروز سلطانی تا روز مفروض» و دیگری برای دفع تردیدی است در اقدام بر مهمی.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6399/10

بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 2ص (60-61)، اندازه: 14/5×19 سم [ف: 19-516]

لوح قبر / اسناد / فارسی

lowh-e qabr

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4266-ف

از قرن 5 سپس چند کتیبه یزد (رویهم 24 قطعه که بیشتر آن مکرر است). از آقای ایرج افشار که در یادگار یزد چاپ کرده است؛ بی کا؛ بی تا [فیلمها ف: 3-39]

لوح قفقاز / بهائیت / فارسی

lowh-e qafqaz

بهاء الله، حسینعلی بن میرزا بزرگ، 1233-1309 قمری

(1818-1892)bahā’-ol-lāh, hoseyn-alī ebn-e mīrzā bozorg

از الواح نازله جهت بهائی قفقاز

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6107/8

آغاز: هو الله تعالی شانه الحكمة و البيان، یا اهل قفقازیه قد سالت البطحاء و انار افق الاعلى لعمری ... ثغر الحجاز ... بلسان پارسی اصلی بشنوید: اوست کوثر حیوان، اوست نفحه رحمان، مقبلین را بفردوس اعلی راه نماید؛ انجام: و باثمار سدرة المنتهي مرزوق گردید. البهاء المشرق من افق سماء عنایتی ... و اهل الفردوس في العشي و الاشراق

بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 6 گ (263پ-268ر)، 14 سطر، اندازه: 11×17/8 سم [ف: 9-164]

لوح قلم / بهائیت / عربی

lowh-e qalam

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6121/6

آغاز: بسم الله لایدع الابهي، آن یا قلم الأعلى فاشهد في نفسك بانه هو الله لا اله الا انا المهيمن القيوم؛ انجام: ایاکم ان ... کل جاهل محجوب اذا تم نداء القلم في هذا اللوح في هذا الذكر المبارك المحتوم

کا: حبیب الله ازغندی، تا: 1296ق؛ جلد: میشن، 33گ (69ر- 101پ)، 15 سطر، اندازه: 13/4×21/2 سم [ف: 9-182]

اللوح المحفوظ / تفسیر / فارسی

al-lawḥ-ul maḥfūz

تنکابنی، محمد کاظم بن عبد العلي، ق 11 قمری

tonekaboni, mohammad_kazem-e-bn-e abd-ol-ali(-17c)

تاریخ تأليف: 12 ذیحجه 1012ق

در تفسیر قرآن است، با عنوان های: النوبة الأولى، الثانيه.

[الذريعة 376/18]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 202

آغاز: به نام خداوند فراخ بخشایش مهربان...

خط: نسخ، کا: محمد علی بن محمود بن سلطان احمد تبریزی، تا: 1030ق، جا: مشهد رضوی مدرسه یوسف خواجه؛ از روی خط مؤلف؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 229 گ، 20 سطر، اندازه: 13/5×26/2 سم [ف: 4-713]

2. تهران؛ فیاض؛ شماره نسخه: 86/2

خط: نستعلیق، کا: عبدالخالق رستمداری، تا: 1030ق، جا: مشهد رضوی مدرسه بالاسر [نشریه: 7-699]

اللوح المحفوظ / متفرقه / عربی

al-lawḥ-ul maḥfūz

کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم، 1225 - 1288 قمری

(1810-1871)kermānī, mohammad karīm ebn-e ebrāhīm

تاریخ تأليف: 1278- 1286ق؛ محل تأليف: کرمان

در کیفیت انعکاس صورت چیزی در چیز دیگر و معنی حقیقت مثل و شبیه بودن دو چیز با یکدیگر، در یک «مقدمه» و چند «فصل» و در «خبیص» کرمان به سال 1278ق بدان شروع شده و شب اول ذیقعده 1286 ق در کرمان به پایان رسیده است.

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد فیقول العبد الأثيم کریم بن ابراهیم انه قد اتفق لی في هذه السنة سفر الى بلدة الصالحين

انجام: و قد کتبت اکثره و الحمدلله و ارجو ان اتمم جمیع کتب الفقه و الله لا یخیب راجیه و کان فراغ

[فهرست مشایخ 178/2؛ نشریه 140/11]

1. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1271/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج، 13 سطر (6×12)، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 3-913]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6458

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 30گ، 12 سطر (6×11)، اندازه: 12×16 سم [ف: 16- 270]

3. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 309/6

آغاز و انجام: برابر

کا: شکرالله بن غلامحسین بیک رفسنجانی، تا: ذیقعده 1286ق؛ 67 گ (66پ-131پ)، اندازه: 11×17 سم [ف: 1-276]

4. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1948/6

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 19ص (152-170)، اندازه: 16×21 سم [ف: 3-1103]

5. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1359/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ابراهیم بن عبد الغفار نراقی، بی تا؛ جلد: گالینگور، 27گ (1پ-27ر)، 20 سطر، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 4-185]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5794/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 50گ (41پ-90پ)، اندازه: 10×16/5 سم [ف: 15-180]

لوح محفوظ / اخلاق / فارسی

lowh-e mahfuz

سیتاپوری، علی محمد

sītāpūrī,ʻalī mohammad

کتابی است در بیان اصول اخلاقی فردی به همراه شرح تمدن و تدبیر منزل با استناد به روایات معصومین (علیهم السلام) به انضمام نصایح لقمان به فرزندش و نصایح امیر مؤمنان و حضرت امام صادق (علیهما السلام).

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28367

آغاز: بسمله حامدا و مصلیا چون که فضایل انسانی از درستی اخلاق میسر می شود و ادمی؛ انجام: کسی که می گوید شر و بدی را بشر می توان فرو نشاید...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: رهبری، تیر 1381؛ جلد: مقوا، 64 گ، 13سطر، اندازه: 10/1×16/3 سم [اهدائی رهبر: 6-117]

لوح محفوظ / علوم غریبه / عربی و فارسی

lowh-e mahfūz

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27861

آغاز: بسمله، جهت تب بنویسید بر تخم مرغ و نخ پنبه که دختر نابالغ رشته باشد بر گرد تخم مرغ؛ انجام: صاحب وقتیه به مترین همت خان رسید بتاریخ یازدهم شهر ربیع الاول سنه 1992 در عرش شاه عبدالرحمن غازی قدس الله.

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن [رایانه]

لوح محفوظ عالم صغیر / عرفان و تصوف / فارسی

lowh-e mahfūz-e ‘ālam-e saqīr

نسفی، عزیز الدين بن محمد، ق7 قمری

nasafī, ‘azīz-od-dīn ebn-e mohammad(-13c)

وی سه رساله درباره «لوح محفوظ» دارد: 1. در بیان لوح و قلم و دوات، در پنج فصل، که در الانسان الكامل (ص 185-193) چاپ شده است. تقریر دیگر این رساله به نام در بیان لوح محفوظ و کتاب خدای و دوات و قلم در همان کتاب در چهار فصل به عنوان رساله هشتم منازل السائرين (ص 389-394) چاپ شده است؛ 2. در بیان لوح محفوظ و در بیان جبر و اختیار و در بیان حکم قضا و قدر، در شش فصل که در همان کتاب (ص 195-204) چاپ شده است؛ 3. در بیان لوح محفوظ عالم صغیر (رساله در دست)، در پنج فصل که در همان کتاب (ص 205-217) چاپ شده است. نسخه های آن با یکدیگر تفاوت های اندکی دارند. (احمد منزوی). این رساله شانزدهمین رساله مجموعه انسان کامل است.

آغاز: بسمله، حمدله، عاقبه، صلات. اما بعد، چنین گویداضعف ضعفا ... جماعت درویشان ... از این بیچاره درخواست کردند که می باید که در لوح محفوظ عالم صغیر رساله ای جمع کنید ... بدان اعزك الله في الدارين که لوح محفوظ عالم صغیر نطفه است از جهت آن که هر چیز...

چاپ: در کتاب الانسان الكامل، به تصحیح ماریژان موله (تهران، طهوری: 1379 (چاپ پنجم))

[الذريعه 376/18؛ مشترک پاکستان، 1862/3؛ فهرست منزوی 1356: 2-1357؛ فهرستواره منزوی 217/6]

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2403/9

آغاز: برابر؛ انجام: باید از مرکبات ظاهر نشود و بالعکس

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج مذهب، 4ص (1160-163)، 14سطر (7/5×12)، اندازه: 13×18/5 سم [ف: 525-5]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4045/18

آغاز: برابر؛ انجام: به سعی اندك مراد بسیار حاصل می شود، و الحمدلله رب العالمين

خط: نسخ، بی کا، تا: 1075ق؛ جلد: میشن، 3گ (118پ-120پ)، 18 سطر، اندازه: 15/7×22/2 سم [ف: 7-170]

3. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 533/6

آغاز: برابر

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 12، 5گ (63پ-67ر) [ف: 216-1]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 994/19 -طباطبائی

آغاز: برابر؛ انجام: در زمان دولت به سعی اندک مراد بسیار حاصل می شود.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ 3ص (135-137)، اندازه: 13/5×21/5 سم [ف: 23-288]

5. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1316/19

آغاز: برابر؛ انجام: بسعی اند کی مراد بسیار حاصل می شود.

خط: نسخ، کا: حیدر علی، تا: شوال 1280ق، جا: تهران؛ جلد: مقوایی، 3گ (205ر-207پ)، 15 سطر (8×15)، اندازه: 15×22/5 سم [ف: 5-51]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 405/18

آغاز: برابر؛ انجام: که آزاری از تو بکسی نرسد و بقدر آن که توانی راحتی میرسان تمام منزل سیم.

خط: تعلیق، کا: بیوک آبادی همدانی، احمد بن عبدالعلی بیک، تا: زمستان 1283ق؛ 5گ (135ر-139پ) [ف: 3-446]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8013/19

آغاز: برابر؛ انجام: و جمله کارهای مشکل آسان گردد و حل شود و در زمان دولت بسعی اندک مراد بسیار حاصل شود

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: ربیع الثاني 1285ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 3گ (172ر-174ر)، 13 سطر، اندازه: 10/5×17/5 سم [ف: 21-21]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4949/17

آغاز: برابر؛ انجام: و جمله کارهای مشکل حل شود و در زمان رسیدن دولت بسعی اندک سر او بسیار حاصل شود الحمدلله ... ظاهراً و باطناً

با دگرگونی هایی مطابقت دارد با ص 205-217 از همان مجموعه چاپی؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد جواد بن محمد حسین الطبيب الطهراني (نجم الحكماء)، تا: 1314ق؛ 2گ (67ر-68ر)، 15سطر (9×15/5)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 14-218]

اللوح المحفوظ عن الهزل المنبوذ / فلسفه / عربی

al-lawh-ul mahfuz an-il hazl-il manbud

فضلی کشمیری، محمد بن محمد مقیم

fazlī kešmīrī, mohammad ebn-e mohammad moqīm

شرحی است مزجی بر بحثی که خواجه نصیرالدین طوسی در اثبات لوح محفوظ نوشته است. چون مؤلف بعضی از شروح این بحث را دیده که دارای مطالب نادرستی بوده، لذا این شرح را نوشته و به یکی از امراء تقدیم کرده است، نام آن امیر در مقدمه نیامده ولی در حاشیه نسخه می نویسد که شاید مراد خاقان اعظم ابراهیم خان بن علی مردان خان باشد.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1952/15

آغاز: الحمدلله الذي أوقد نبراس الكائنات باشراق لوح هو اصل العاليات و اساس المجردات و الماديات؛ انجام: هو الذي أردنا اثباته في هذه النميقة الأنيقة والحمدلله علی نعمائه عموماً و علی الهام حقيقة نفس الامر خصوصاً...

خط: نستعلیق، کا: محمد حسن حسینی خویی زنوزی، تا: غره شوال 1206ق، جا؛ تهران؛ جلد: تیماج، 11گ (146ر-156پ)، اندازه: 10/5×14/5 سم [ف: 5-324]

لوح المحفوظ للاسرار کتاب الله الملفوظ / کلام و اعتقادات / عربی

lawḥ-ul mahfūz lil-asrār-i k.-il lāh malfūz

تنکابنی، محمد کاظم بن عبدالعلی، ق 11 قمری

tonekābonī, mohammad kāzem-e-bn-e ‘abd-ol-‘alī(-17c)

اهدا به: شاه عباس صفوی

تاریخ تأليف: 20 صفر 1028ق

از متکلم اصولی مولی عبدالکاظم بن عبدالعلی تنکابنی جیلانی معاصر شیخ بهایی و میرداماد.

مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 42/2 فیاض

آغاز: بسمله الحمدلله الذي جعل علی عبده کتابا احکمت آیاته ثم فصلت ... اما بعد فیقول الفقير

خط: نستعلیق، کا: عبدالخالق ابن غیاث الدين محمد رستمداری، تا: 1028-1030 ق، جا: مشهد رضوی مدرسه بالاسر؛ جلد: تیماج، 9و 12 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: - 160]

اللوح المحفوظ و التكليف - السبب في التكليف مع العلم بالخلاف

لوح محفوظ و جبر و اختیار و قضا و قدر / عرفان و تصوف / فارسی

lowh-e mahfūz va jabr va extīyār va qazā va qadar

نسفی، عزیز الدين بن محمد، ق7 قمری

nasafi, ‘azīz-od-dīn ebn-e mohammad(-13c)

چنان که در لوح محفوظ عالم صغیر یاد شد، وی 3 گفتار درباره «لوح محفوظ» دارد، رساله در دست، دومین آن هاست، در شش فصل که در الانسان الكامل (ص 195-204) چاپ شده است. (احمد منزوی)

آغاز: بسمله، حمدله، صلات. اما بعد، چنین گوید اضعف ... النسفي که جماعت درویشان ... از این بیچاره درخواست کردند که می باید که در بیان لوح محفوظ، در بیان جبر و اختیار، و در

بیان حکم قضا و قدر رساله ای جمع کنید. درخواست ایشان را اجابت کردم...

انجام: می خواستم ... در جبر و اختیار بحثی زیادت از این کنم نتوانستم کرد ... که صحبت نیکان اثرهای قوی و خاصیت های عظیم دارد. والحمد لله رب العالمين.

چاپ: در کتاب الانسان الكامل، به تصحیح ماریژان موله (تهران، طهوری: 1379 (چاپ پنجم))

[الذريعه 376/18؛ مشترک پاکستان، 1862/3؛ نسخه های منزوی 1356/2 - 1357]

1. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 538/5

آغاز: برابر

بی کا، تا: قرن 11؛ نسخه گزیده را ماند؛ 4گ (26پ-29ر) [ف: 217-1]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 876/12

آغاز: برابر؛ انجام: می خواستم ... در جبر بحثی مستوفی نتوانستم کرد در رساله دیگر که می آید شود انشاء الله تعالی.

خط: تعلیق، بی کا، بی تا؛ 4گ (86-89ر) [ف: 3-447]

لوح مراد / جفر / فارسی

lowh-e morād

حسین بن صفی، ق 12 قمری

hoseyn ebn-e safi(-18c)

تاریخ تأليف: پنج شنبه 20 ربیع الاول 1118ق

در خواص آیات و اسماء الهي و چگونگی انتفاع از آن ها به طریق حصری و اطلاقی و قواعد تکسیر و وفق و استخراج اسماء اعظم باری بطریق جفر مبار که منسوب به معصومین علیهم السلام، منتخب از چند کتاب مخصوصاً «حرز الامان» واعظ کاشفی، بدون ترتیب و تنظیم مخصوص. (سید احمد اشکوری)

آغاز: الحمدلله الذي الهمنامن شکر نعمائه و آلائه و عرفنا من خواص سوره و آیاته و اسمائه وصلی الله علی محمد بدر النجوم ... و بعد معروض می دارد تراب اقدام مؤمنين ابن حاجی صفی میرزا حسین عفی عنه این رساله ای است کثیر الفوايد در خواص سور و آیات و اسماء الهي و کیفیت انتفاع از ایشان به طریق قرائت حصری و اطلاقی و بر قواعد تکسیر و وفق و استخراج اسماء اعظم باری به طریق جفر مبارکه که منسوب است و مخصوص است به حضرات ائمه معصومین ... منتخب از کتیبه و رسائل اکابر این علوم به تخصیص کتاب حرز الأمان که آن مشتمل است بر خواص حروف و اسماء و آیات و سور قرآنی و تالیف ... علی بن الحسني الواعظ الكاشفي ... و دیگر رسایل جفریه که محتوی است بر قواعد تکسیر و استخراج اسماء الله و اسامی ملائکه بر حروف و برج و کواکب و افلاك و ایام اسابیع موکلند و قسمت حروف بر طبایع و کواکب و برج و منازل و به قول اشهر و اوثق این همگی را که ذکر کرده شد بدون فصول و ابواب به حیطه تحریر در آورده لوح مراد نام گذاشت ... در بیان خواص سوره فاتحة الكتاب، بیست و سه دارد و یک اسم وی شافیه است

انجام: در خانه اگر کس یک حرف بس است. و هذا ما ختمت به کلامنا في هذه الكتا [ب] تیمنا بآیات الكلام المجيد ... سنت است از اکابر دنیا ** که به صحت بدل کنند سقم / یا رب از فضل خود ببخشایی ** جرم و عصیان جمله را به کرم

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8314

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: پنج شنبه 20 ربیع الاول 1118ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 170 گ، 14 سطر (6/5×13)، اندازه: 12×17/5 سم [ف: 17-106]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8845/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: اسماعیل بن حاجی مقیم سمنانی، تا: 1277ق، جا: تهران مدرسه صدر؛ جلد: میشن، 77گ (89پ-13پ)، 32سطر (13/5×24/5)، اندازه: 22/4×36/2 سم [ف: 29/1-112]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7608

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی نقی، تا: سه شنبه 25 ذیقعده 1285ق، جا: تهران؛ مصحح، کار مقابله روز شنبه 12 صفر 1287 پایان یافته؛ جلد: تیماج، 93گ، اندازه: 17×22 سم [ف: 20-9]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 608/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: آقابابا شهمیرزادی، تا: 27 شعبان 1287ق، جا: تهران؛ 204 ص، 18 سطر (10/5×15/5)، اندازه: 17/5×22/5 سم [ف: 2-118]

لوح مریم / بهائیت / فارسی

lowh-e maryam

عبدالبهاء، عباس بن حسینعلی، 1260 - 1340 قمری

(1844-1922)abd-ol-bahā”, “abbās ebn-e hoseyn-“alī‘

بهائیان را کتب والواح بسیاری است که این رساله از جمله آن هاست.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7476 - 38/96

آغاز: هو المخزون في فرض ای مریم مظلومیتم مظلومیت اسم اولم را از لوح امکان محو نموده؛ انجام: ویرضی البهاء من لدنا علیك و علی من معك وعلی کل ثابت مستقیم

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور سیاه، 26 گ،

9 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 6-3478]

لوح مناجات / بهائیت / عربی و فارسی

lowh-e monājāt

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8763

آغاز: اینست کلام جل شانه العالي. هو هو فسبحانك اللهم یا الهي کیف یحرك القلم و یجری المداد ... پاک و مقدسی توای پروردگار من چگونه حرکت. نماید قلم و جاری شود مداد؛ انجام: فسبحانه فسبحانه عما یقول الظالمون.

مانند عرفانی به عربی با ترجمه فارسی و با شعر عربی از گروه بھائی، در آن آمده است: «جناب حاجی کمال الدين سواد کند، بعد در مجمع که هفت نفر از احباب مجتمع باشند بخوانند، جناب مجید هم حاضر باشد» (18پ)؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ 24 گ، 19سطر (8×14)، اندازه: 13×21 سم [ف: 17-215]

لوح منیع / بهائیت / عربی

lowh-e manī

بهاء الله، حسینعلی بن میرزا بزرگ، 1233-1309 قمری

(1818-1892)baha'-ol-lah, hoseyn-ali ebn-e mirza bozorg

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5654

آغاز: بسمله، سبحان الذي یذکر من شاء؛ انجام: هذا العبد من هذا البديع 152.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا [الفبائي: -487]

لوح وحید / بهائیت / عربی

lowh-e vahīd

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7159/4

آغاز: آقا سید یحیی حضرت وحید مطالعه و اصل به کاتب برسد بسم الله الأمنع الأقدس الحمد الله الذي لا اله هو العزيز المحبوب و انما البهاء من الله عز ذکره علی من بظهره الله جل امره؛ انجام: فان هذا لهو العز الشامخ المنيع و الفضل الباذخ الرفيع حرره حرف الراء سنة 16

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 16سطر (5/5×10/5)، اندازه: 10×15 سم [ف: 16-469]

لوح و مناجات ادعیه / بهائیت / فارسی

lowh va monājāt-e ad'īye

بهاء الله، حسینعلی بن میرزا بزرگ، 1233-1309 قمری

(1818-1892)bahā’-ol-lāh, hoseyn-'alī ebn-e mīrzā bozorg

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26791

آغاز: قوله تعالی لیس لأحد أن یطمئن من نفسه لانها؛ انجام: انك انت المتعالى السامع العزيز الودود.

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا [رایانه]

لوح هیکل / بهائیت / عربی

lowh-e heykal

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6121/2

آغاز: آن یا قلم الأعلى تحرك علی ذکر ملوك اخری؛ انجام: و قل ان الحمد لك یا الله من في السموات

خط: شکسته نستعلیق و نسخ، کا: حبیب الله ازغندی، تا: 1296ق؛ جلد: میشن، 8 گ (6پ-13ر)، 15 سطر، اندازه: 13/4×21/2 سم [ف: 9-180]

لوحین در شمس و قمر / کیمیا / فارسی

lavheyn dar šams va qamar

در شستشوی زنگار و بعضی از اعمال و تدابیر کیمیایی در چند باب با نقل مطالبی از گفته های دانشمندان این فن یا کتاب هایی به عربی و فارسی.

آغاز: بدان که حدید زنجاری دارد زرد بلون زعفران و نایب مناب جسد مکلس

[فهرستواره منزوی 3979/5]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10213/8

آغاز: برابر؛ انجام: و تقطیر کند که آن مقطر عقد ارواح کند

خط: نستعلیق، بی کا، تا: صفر 1203ق؛ جلد: تیماج، 113گ (80پ-192پ)، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 26-181]

لوعة الشاكي و دمعة الباكي - دمعة الباكي و لوعة الشاكي

لوعة الشاكي و دمعة الباكي / ادبیات / عربی

law‘at-uš šākī wa damʻat-ul bākī

مقامه هایی است درباره عشق و احوال بلازدگان آن. مؤلف ضمن بیان حکایتی عاشقانه که خود قهرمان آن داستان دقایق و اسرار هجران و وصل را به عبارت زیبا و دلکش به نظم و نثر بیان می کند. در باب مؤلف این کتاب اختلاف است. کشف الظنون انتساب آن را به صلاح الدين صفدی و زین الدين منصور شافعی (م 967) محتمل می داند. این کتاب به علاءالدین ماردینی و صفی الدين حلی نیز منسوب است و قابل توجه این که هر چند

انتسابش به صفدی شهرت دارد، ولی مترجمین صفدی نامی از این اثر نبرده اند.

آغاز: ولا بد من شکوی الى ذی مروة ** یواسیك او پسلیك او یتوج, اما بعد حمد الله الذي قضی بالمحبة و الولوع و حکم باحراق کبد کل عاشق و ولوع

انجام: و ذلك من لطف الله الكثير یسیر و هو علم الحال خبیر و بالاجابه جدیر و هو علی جمعهم اذا یشاء قدیر ... و لا حول و لا قوة الا بالله العلي العظيم.

[معجم المطبوعات 1213/2؛ کشف الظنون 1570/2؛ هدیه العارفين 351/1 و 475/2؛ معجم المؤلفين 16/13]

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1573/4

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان - رم 476. خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 9؛ 74ص (103-176) [عکسی ف: 4-425]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 350-طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ ترکی، بی کا، تا: 1112ق؛ مجدول؛ کاغذ: ترکی بغدادی، جلد: مقوایی، 72گ، 14 سطر، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 241-24]

لوگاریتم - لوح حلزون

لوگاریتم = استخراج جدول لوگاریتم / ریاضیات / فارسی

logārītm = estexrāj-e jadval-e logārītm

ناشناخته از کارهای روزگار ناصری. پیش از 1282ق، که تاریخ نسخه است. در سه «فصل»: فصل 1. در باب جدول لوگاریتم های اعداد صحاح. و سربندهای کوچک تر «تنبیه».

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1910/2 - عکسی

آغاز: بسمله. این کتاب مشتمل بر سه فصل [است] فصل اول در باب جدول لوگاریتم های اعداد صحاح (1) لوگاریتم های اعداد یکه واقعند ما بین 1 و 10 و 100 و هکذا؛ انجام: که تفاضلات اظلال و تفاضلات الظلال تمام متخذند. انجامه نویسنده: فقد تمت هذه النسخة بید کاتبها محمد باقر بن ابراهیم الخراساني...1282

خط: نسخ خوش، کا: محمد باقر بن ابراهیم خراسانی، تا: 1282ق؛ 61ص (34-94) [عکسی ف: 1-337]

اللون / فلسفه / عربی

al-lawn

اسکندر افرودیسی، ق 3 میلادی

eskandar āfrūdīsī(-3c)

مقالة الاسكندر في اللون و ای شیء هو علی رأي ارسطو.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1289/23 عکسی

آغاز: قال الاسكندر ان ارسطاطالیس حد اللون حدا قایما فقال أن اللون هو افق المبصر المحدود؛ انجام: ان اللون هو افق المستشف المحدود تلخیصا مختصرا مستقصی شافیا مقنعا

نسخه اصل: کتابخانه سلطنتی برلین، شماره 5060؛ خط: مغربی، بی کا، تا: 667ق؛ 3گ (218ر-219ر)، 28 سطر، اندازه: 20×27 سم [عکسی ف: 3-645]

اللون / علوم طبیعی / عربی

al-lawn

در این بخش شش فایده در بیان تعریف رنگ و بیان اثبات رنگ ها به طریق قدماء و نیز اثبات وجود الوان واسطه و جز آن آمده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2859/5

آغاز: في تحقیق اللون. هذا الجنس بانواعه متصور لنا تصورا و اولیا فلایمکن تعریفه بحد او رسم و الذي یقال من أن السواد هيئة قابضة؛ انجام: و الثاني البياض الضعيف نوع اخر مخالف للبیاض القوي و الالوان المختلفة بالشدة و الضعيف مختلفة بالنوعية ممالم یقم الدلالة علی ثبوته لقیاس الاحتمال الأول علی فساده ايضاً.

بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 2 ص (30-31)، اندازه: 8×18 سم [ف: 10-186]

لون عن ابی المعالي / کیمیا / عربی

lawn-un 'an abi-l ma‘ālī

تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 315/9

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 [نشریه: 2-110]

لهجة اللغات / لغت / عربی

lahjat-ul lugāt

قراچه داغی، محمد علی بن احمد، - 1310 قمری

(1893-)qarāče-dāqī, mohammad ‘alī ebn-e ahmad

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1138/1

متفرقات من کتاب لهجة اللغات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 17 شعبان 1271ق؛ جلد: تیماج، 79 ص (1-79) [سنا: ف: 2-132]

له میستر دپاری = اسرار پاریس / داستان / فارسی

le mīster do pārī = asrār-e pārīs

اوژن سو

ožan sū

مترجم: محمد طاهر قاجار، 1250 - 1317 قمری

اهداء به: ناصر الدين شاه قاجار

تاریخ ترجمه: 1310ق

اوژنسو که از افسانه نویس های فرانسوی است این داستان را به قصد تهذیب اخلاق نگاشته است. شاهزاده محمد طاهر میرزا که از مترجمان دوره ناصری است آن را از فرانسوی به فارسی برگردانده است.

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1534

آغاز: له میستر دپاری. جزء اول کتاب. فصل اول پاتی فرانک، در اصطلاح و لهجه دزدها و آدم کش ها پاتی فرانک عبارتست از قهوه خاه یا میکده؛ انجام: از سمت منزل گشوده می شد راه پله پیچ در پیچ و خم در خم و تنگ و تاریک که منتهی می شد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1310ق، جا: تهران؛ افتادگی: انجام؛ اهداء به ناصر الدين شاه؛ مجدول، به خط ناصر الدين شاه آمده: «این کتاب ملاحظه شد 1240»؛ جلد: تیماج مذهب، 361گ، 12سطر (14×26)، اندازه: 21×34 سم [ف: 4-27]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1856

آغاز: می شد باطاق دفتر و مقام کارنوتر که به علامت دستی که به آن طرف؛ انجام: امکان تحریر نداشت بمن فرمودند که بشما بنویسم که من دیگر دختر ندارم. چاکر شما، ف. انتهی نسخه: امید که در نظر همایون ایشان موقع حسن قبول یابد غلام خانه زاد محمد طاهر. حرره في چهارم شهر رمضان المبارك من شهور سنه هزارو سیصد و یازده. کتبه حسین الشريف القزويني

جلد دوم؛ خط: نستعلیق، کا: حسین الشريف القزويني، تا: 1311ق، جا: تهران؛ مجدول؛ به خط ناصرالدین شاه حمایلی آمده: «این جلد دویم کتاب رودلف است کتابخوان تماما در حضور مبارک خوانده در شب هفدهم شهر شوال در بالاخانه عمارت دوشان تپه با تمام رسیده آغا محمد خان هم بسیار از این کتاب خوشش می آمد هر شب نشسته بود گوش می داد 1312 اوائل قوی ئیل»؛ جلد: تیماج مذهب، 357گ، 17 سطر (14×26)، اندازه: 21×33 سم [ف: 4-319]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13800

آغاز: در اصطلاح و لهجه دزدها و آدم کش ها، تایی فرانک عبارت است از قهوه خانه یا میکده که در مرتبه پست واقع شده باشد صاحب این میکده یا قهوه خانه انجام: در آخر مکتوب شما پیوسته دست ایشان چنان می لرزید که امکان تحریر نداشت بمن فرمودند که به شما بنویسم که من دیگر دختر ندارم چاکر شما اوف اتنهی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الثاني 1317 ق، به دستور اشرف السلطنه؛ با دست خطی از دوستعلی معیری در مورد کتاب و ترجمه و کتابت آن؛ 293گ، 29 سطر، اندازه: 21×35 سم [ف: 37-346]

لهوف - مقتل

ملهوف - اللهوف علی قتلی الطفوف

اللهوف علی قتلی الطفوف = لهوف / تاریخ معصومین / عربی

al-luhuf ala qatlay-ittufuf = luhuf

ابن طاوس، علی بن موسی، 589 - 664 قمری

(1194-1266)ebn-e tāvūs, ‘alī ebn-e mūsā

کتاب معروف و معتبری استدر تاریخ کربلا؛ شامل سه «مسلک»:1. در حوادثی که پیش از شهادت امام حسین (علیه السلام) رخ داده است بر سبیل اجمال؛ 2. در توصیف نبرد امام حسین (علیه السلام)؛ 3. در امور متأخر از شهادت آن حضرت ابن طاوس، پس از تالیف کتاب «مصباح الزائر» و جمع آوری آداب و اعمال زیارت ائمه معصومین - علیهم السلام - و زیارات نیکو و مناسب برای هر زائر، سرگذشت واقعه عاشورا و شهادت ابا عبدالله الحسين - علیه السلام - و اصحابش را در مقتل حاضر به اختصار به رشته تحریر در آورد تا با ضمیمه این دو کتاب، زائر بی نیاز از کتاب های دیگر باشد.

آغاز: بسمله. الحمدلله المتجلى لعباده من افق الالباب المجلي عن مراده بنطق السنة و الكتاب الذي نزه اولیائه عن دار الغرور.

انجام: و ههنا منتهی ما اردناه و اخرما قصدناه و من وقف علی ترتیبه و ... مع اختصاره و صغر حجمه عرف تمیزه علی ابناء جنسه منهم فضیلته في نفسه و الحمدلله رب العالمين.

چاپ: مشار عربی، صص 902-903؛ ایران، 1270ق، سنگی، رحلی؛ ایران، تهران، 1287ق، 25ص (331-356)؛ ایران، تهران، 1304ق، 22ص (301-322)؛ 1303ق، وزیری، 23ص (2-24)؛ هند، بمبئی، 1300ق، سنگی، جیبی، 96ص؛ ایران، تهران، 1317ق، به تصحیح محمود بن محمد صادق مدرس طهرانی، سنگی، جیبی، 192ص

[الذريعة 389/18؛ السيد علی آل طاوس ص 18؛ مشار 902؛ کشف الحجب و الاستار: 482]

شرح و حواشی:

2- اللهوف علی قتلی الطفوف (ترجمه)؛ نجفی، احمد بن سلامه (-11)

3- فیض الدموع؛ بدایع نگار، محمد ابراهیم بن محمد مهدی (1241-1299)

4- جلاء العيون و الملهوف (منتخب)؛ یحیی بن زکریا

5- شرح اللهوف علی قتلی الطفوف

6- اللهوف علی قتلی الطفوف (ترجمه)

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 723/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ 15 سطر، اندازه: 13/1×18/7 سم [ف: 5-159]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4826/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ سپس زیارت عاشورا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 55گ، 15سطر (7×14)، اندازه: 12×18 سم [ف: 13-237]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15906/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل قرن 11؛ 31گ (234-263)، 20 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 40-361]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8124

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مذیل است به رثائی از سید علیخان درباره شهادت امام حسین (علیه السلام). آغاز ذیل: «بسمله، ماهیج الوجدلي رسم و لا طلل ** و لا منازل عنها اهلها ارتحلوا»، انجام ذیل: «علیکم صلوات الله ما ذرفت ** مدی الزمان علیکم ادمع همر»؛ مجدول؛ 38گ، 21 سطر، اندازه: 13/3×21/8 سم [ف: 14-531]

5. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 889/1

آغاز: برابر؛ انجام: و ان العرش لم یستقر حتی کتب علیه بالنور لااله الا الله محمد رسول الله علیولی الله صلواة الله و سلامه علیهما و آلهما اجمعین.

خط: نسخ، کا: محمد بن حاجی ملا حسین، تا: دوشنبه 12 ربیع الأول 1033ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 11سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 2-735]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6069

خط: نسخ، کا: جعفر بن حسن علوی عاملی جبعی، تا: 2 ذیقعده 1052ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 111گ، 15سطر، اندازه: 12/8×19/3 سم [ف: 1-461]

7. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 849/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: جمادی الاول 1060ق؛ جلد: تیماج، 6گ، 21 سطر، اندازه: 10×19 سم [ف مخ: 4-1672]

8. قم؛ مؤسسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 622/2

خط: نسخ، کا: احمد علی بارهمولی، تا: دوشنبه 25 ذیحجه 1071ق، 51 گ (94پ-144ر)، 18 سطر، اندازه: 13×22/5 سم [ف: 2-388]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9746/2

آغاز: مهملة و انفس في جوار الله یقربها کان قاصدها بالضرنا فعها خط: نسخ، کا: محمد اشرف بن جعفر کاوندی، تا: اوایل رجب 1073ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 42گ (32ر-73پ)، اندازه: 12/5×19 سم [ف: 25-95]

10. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15742

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: داود بن عبدعلی بن شریف نجفی، تا: 1077 ق؛ مذیل به «المختار من حدیث المختار» تأليف أحمد حداد بجلی، مصحح، مقابله شده؛ 67 گ، 19 سطر، اندازه: 14/7×20 سم [ف: 533-14]

11. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6712

آغاز: برابر؛ انجام: و فهم فضيلة في نفسه

خط: نستعلیق، کا: محمد تقی بن فریدون بیک، تا: ربیع الأول 1091ق؛ جلد: میشن، 57گ، اندازه: 11/5×17 سم [ف: 5-300]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3815/2

خط: نسخ، کا: عباس دینوری، تا: 1092ق؛ جلد: تیماج، 86ص (444-359)، 21 و 16سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 10-1834]

13. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8874

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی؛ واقف: قطب المحدثين، بهمن 1338؛ 72گ، 12سطر، اندازه: 9/7×14/5 سم [ف: 14-532]

14. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 201

خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، 56گ، 13سطر، اندازه: 16×21/5 سم [ف: 1-157]

15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 15317

خط: نسخ، کا: ابوالحسن اصفهانی، تا: 1117ق [الفبائي: -668]

16. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7520/3

انجام: ناتمام: لایوم کیومك تزدلف اليف ثلاثون ألف رجل یدعون أنهم من أمة جدنا محمد...

خط: نستعلیق، کا: طالب بن محمد طالب حسینی مازندرانی، تا: جمعه دهه اول ذیحجه 1119ق؛ جلد: تیماج، 6گ (58پ-63پ)، اندازه: 13×20 سم [ف: 19-327]

17. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13671

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی اکبر، تا: 1122ق؛ جلد: تیماج، 72گ، 20 سطر، اندازه: 15/1×20/3 سم [ف: 14- 533]

18. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4107/1

خط: نسخ، کا: محمد مهدی بن رضی الدين محمد هروی، تا: دهه نخستین رمضان 1127ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 94گ (1-94)، 15 سطر (7×12)، اندازه: 11×19 سم [ف: 3085-13]

19. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 983

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد صادق بن محمد حسین، تا: جمادی الاول 1148ق؛ افتادگی: وسط؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 49گ، 19سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 3-207]

20. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7367

خط: نسخ، کا: میر قربان علی بن میر محمد شفیع لاریجانی دینانی، تا: 1185ق؛ از کتابخانه شیخ فضل الله نوری؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 28گ، 20 سطر (12×16)، اندازه:

17×22/5 سم [ف: 16-523]

21. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1079

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج زرد، 14 سطر (6×11)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 3-1487]

22. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3999/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 48گ، 15 سطر، اندازه: 15×20/5سم [محدث ارموی مخ: 3-1487]

23. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 36295

انجام: و عطروا طبعی بفضائلهم و اورقوا عودی بما عهودهم و اذهبوا نحو شیء بنماء سعودهم

خط: نسخ و شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: میشن عنابی مذهب، 36گ، 16سطر، اندازه: 14×20 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-630]

24. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 811/1

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 50 گ (1پ-50پ)، 17 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 3-605]

25. بیرجند؛ دیانی؛ شماره نسخه: 79/2

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 22گ (31ر-52پ)، 22 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: -65]

26. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 665/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1232ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 109ص (1-109)، 16 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 2-135]

27. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2132

آغاز: برابر؛ انجام: و فهم فضيلة في نفسه

خط: نسخ، کا: جعفر بن ملا زین العابدين، تا: 1233ق؛ واقف: تاج ماه بیکم، 1260؛ 33گ، 20 سطر، اندازه: 16×25 سم [ف: 5-301]

28. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6819/1

خط: نسخ، کا: غلام رضا بن اسماعیل، تا: 1241ق؛ جلد: تیماج، 19سطر (7×13)، اندازه: 14×22 سم [ف: 16-369]

29. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2032

خط: نسخ، کان محمد علی بن محمد مهدی گلپایگانی، تا: 1241ق؛ جلد: تیماج، 53 گ، 15سطر (7×15)، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 8-653]

30. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3643/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: شاه محمد بن محمد مهدی همدانی، تا: 1254ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: «محمد حسن بن محمد ابراهیم، 1305» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 53 گ (1پ-53)، 19سطر (8/5×14/5)، اندازه: 13×20 سم [ف: 16-232]

31. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1766

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد سمیع بن محمد علی یزدی، تا: چهارشنبه 10 صفر 1255ق؛ واقف: سید سعید طباطبائی، 1332؛ جلد: تیماج، 66گ، 11سطر، اندازه: 10×14 سم [ف: 5-184]

32. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 36131

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ عالی، بی کا، تا: سه شنبه 15 رمضان 1257ق؛ محشی؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج، 58ص، 17سطر [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-629]

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 146

همان نسخه بالا [مؤيد: 1-141]

33. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9289/8

آغاز و انجام: برابر

کا: محمد کاظم سرابی، تا: 1258ق؛ جلد: تیماج، 39گ (72پ-110ر)، اندازه: 16/5×21 سم [ف: 30-55]

34. اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 205/4

خط: نسخ، کا: مهدی بن علی بن عبدالله طباطبائی اردکانی، تا: 1259ق؛ جلد: تیماج، 31گ (148ر-178ر)، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-199]

35. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25039

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1259 ق [رایانه]

36. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 836/1

خط: نسخ، کا: محمد تقی بن محمد معصوم بن محمد حسن قزوینی حائری شیرازی بوشهری، تا: 1261ق، جا: بوشهر؛ 93گ (93-1)، اندازه: 13×21 سم [نسخه پژوهی: 3-121]

37. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4369

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد حسین بن ابی القاسم بن صالح بن علی بن تقی رفانی اصفهانی، تا: 22 ربیع الثاني 1262ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 87گ، 10 سطر، اندازه: 12/5×19/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1188]

38. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 350

خط: نسخ، کا: محمد حسین، تا: یک شنبه 26 ربیع الثاني 1263ق؛ 43گ، 19 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 2-60]

39. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 1392/1

آغاز و انجام: برابر

کامل؛ خط: نسخ جلی، کا: رئیس فضل الله ابن احمد، تا: 14 ربیع الأول 1263ق؛ اهدائی: سید موسی ابراهیمی ابهری قزوینی، جلد: تیماج، 51گ، 14 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 2-406]

40. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 22506/3

خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 3 صفر 1263ق؛ جلد: تیماج، 21 سطر (8/5×14/5)، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 2-705]

مشهد؛ مدیر شانه چی؛ شماره نسخه: 4/2

همان نسخه بالا [نشریه: 5-602]

41. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8549/1

خط: نستعلیق، کا: محمد بن علی رودسری گیلانی، تا: 1265ق؛ 58 گ (2پ-59پ)، 13 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 22-124]

42. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 31742

خط: نسخ، بی کا، تا: 1278ق؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1383؛ 85گ، 12 سطر، اندازه: 14×23/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2 - 630]

43. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8812 - 59/32

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: احمد بن ابوالقاسم حسینی بازار شاهی، تا: یک شنبه 1 ربیع الاول 1279ق؛ 37گ، 21 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 6-3463]

44. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2438/1

خط: نسخ، کا: رضا بن حاج عباس، تا: 1280ق؛ اهدایی: سید علی خرمی بنادکی؛ جلد: تیماج، 113گ (1-113)، اندازه: 10×17 سم [ف: 4-1294]

45. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5843/6 - 29/183

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد صالح بن محمد تقی، تا: 1284ق؛ جلد: مقوای، 23گ، 23 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 6-3462]

46. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 255

خط: نسخ، کا: محمد علی، تا: 1284ق؛ جلد: تیماج سرخ، 74گ، 14 سطر (7/5×14)، اندازه: 13/5×19/5 سم [ف: -650]

47. گلپایگان؛ مسجد جامع گلپایگان؛ شماره نسخه: 4/3

خط: نسخ، کا: محمد جواد بن آقارضا گلپایگانی، تا: 1288ق؛ 26گ (57پ-82ر)، اندازه: 17×22/5 سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: -187]

48. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9572

خط: نسخ، کا: نصر الله بن آقا رضا وزیر خادم حضرت معصومه، تا: جمادی الثاني 1289ق؛ محشی، مهر: «عبده الراجي هاشم الحسيني» (بیضوی)؛ جلد: مقوایی، 108گ، 11سطر، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 24-312]

49. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4543 - 23/63

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: حسین بن حاجی ملا ابراهیم نجف آبادی اصفهانی الاصل ونجفی المسكن، تا: 4رجب 1290ق؛ 48 گ، 15سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 6-3462]

50. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 704/6

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، بی کا، تا: سه شنبه 11 جمادی الاول 1292ق؛ 58گ (130ر-187ر) [ف: 2-215]

51. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1625/2 - 9/175

آغاز و انجام: برابر

از اول تا آخر؛ خط: نسخ، کا: علی رضا بن حاج علی اکبر قمی، تا: یکشنبه 2 ربیع الاول 1294ق؛ محشی؛ جلد: تیماج، 68گ، 12 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 6-3462]

52. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16274

آغاز و انجام: برابر

خط ثلث زیبا، کا: علی اکبر فیض قمی، تا: 1294ق، جا: قم؛ محشی با نشان «علی اکبر»، بسیاری از مطالب ترجمه و به خط شکسته نستعلیق زیبا زیرنویس شده است که ظاهراً ترجمه نیز چون حواشی از مرحوم علی اکبر فیض می باشد، اشعاری از میرزا علی محمد نظام الدوله، انوری، سنایی، بسحاق اطعمه و خود کاتب؛ مهر: علی اکبر فیض قمی «علی اکبر» (بیضوی)؛ 102گ، 11 سطر (8/5×19/5)، اندازه: 14/5×24 سم [ف: 322-41]

53. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 299/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالعلی عراقی، تا: جمعه 27 رمضان 1297ق؛ 71گ (28ر-98ر)، 11سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 1-290]

54. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10968

خط ثلث، کا: میرزا علی اکبر فیض قمی، تا: دوشنبه 28 محرم 1298ق [میراث شهاب: س 9ش 2-22]

55. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6068/3

آغاز و انجام: برابر

کا: محمد تقی بن آقا محمد صالح، تا: 1303-1304 ق، به جهت جدش سید اسدالله بروجردی؛ جلد: تیماج، 36گ (97پ-132ر)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 16-70]

56. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35932

خط شکسته نستعلیق تحریری خوش، بی کا، تا: ربیع الاول 1306ق؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ 58 گ، 11سطر، اندازه: 11×18 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2 - 630]

57. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3656/2

خط: نسخ، کا: عبدالکریم بن حاج محمد حسین، تا: شعبان 1307ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 99ص (60-158)، 8 سطر (6×12)، اندازه: 13×20 سم [ف: 5-1739]

58. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 150

کامل؛ خط: نسخ معرب، کا: میرزا احمد بدیعی، تا: 25 صفر 1345ق؛ 94گ، 11سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 1-197]

59. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5570

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 و 14، برای میرزا آقا بابا محمد یوسف شریف واعظ؛ جلد: تیماج، 42گ، 20 سطر (8×16)، اندازه: 15×22 سم [ف: 5-490]

60. مراغه؛ عمومی؛ شماره نسخه: 1/1

آغاز: برابر؛ انجام: وهو یقول یا ویلکم لو کشف عن بصری الافنيتكم عن آخرکم ثم تکاثروا علیه فاخذوه اسیرا الى ابن زیاد

فلما مثل بین یدیه...

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 36گ (1-36پ)، اندازه: 14×20 سم [ف: -225]

61. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 552/1

آغاز: برابر؛ انجام: و اورقوا عودی بماء عهودهم و اذهبوا نحو... بنماء سعودهم...

بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: چرم، 35گ (2پ-36پ)، اندازه: 14/5×20 سم [مؤيد: 2-51]

62. اصفهان؛ روضاتی؛ شماره نسخه: 147/4

بی کا، بی تا؛ 17سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: -101]

63. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17490

بی کا، بی تا؛ خریداری از جعفر محسنی [رایانه]

64. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 316/1

آغاز: برابر؛ انجام: في یوم کان مقداره خمسین الف سنه و کان علی الكافرين عسیرا و الحمد لله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا و صلی الله علی سیدنا و شفیع ذنوبنا محمد صلی الله علیه و آله و علی اهل بیته کحلیته سفینه النجاه الى یوم المعاد.

بی کا، بی تا؛ جا: تهران؛ 78ص (1-78)، 23 سطر (7×15)، اندازه: 15×21/5سم [ف: 7-286]

65. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4633/7

آغاز: برابر؛ انجام: اما بعد فقد وصل إلى کتابك و فهمت ما هدیتنی اليه و دعوت له من الاخذ بخطی من طاعتك...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 6گ (65-60)، سطور حمایلی، اندازه: 8/5×23 سم [ف: 19-287]

اللهوف علی قتلی الطفوف (ترجمه) / تاریخ معصومین / فارسی

al-luhūf'alā qatlay-il țufüf (t)

نجفی، احمد بن سلامه، ق 11 قمری

najafi, ahmad ebn-e salame(-17c)

وابسته به: اللهوف علی قتلی الطفوف = لهوف؛ ابن طاوس، علی بن موسی (589-664)

به درخواست: احمد بیکا

آغاز: شکر و سپاس مر خدای را که کل اشیاء در قبضه قدرت اوست و کونین ذره ای از ذرات مرحمت اوست

انجام: با وجود مختصر بودنش و کوچکی حجمش می داند تمییز او را بر ابناء جنسش و می فهمد زیادتی او را في نفسه.

[الذريعة 389/18 و 201/26]

1. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1628/1 - 9/178

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد یوسف کرجی ملقب به ناجی، تا: 23 ذیحجه 1104ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 116گ، 15 سطر، اندازه: 10/5×15/5 سم [ف: 2-858]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3999/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 20 رجب 1227ق، حسب خواهش حاجی آقا الماس بگ؛ مهر: «یا دائم الإحسان بحق المحسن» (بیضوی)؛ 82 گ (49پ-130پ)، 15 سطر، اندازه: 15×20/5 سم [محدث ارموی مخ: -358]

اللهوف علی قتلی الطفوف (ترجمه) / تاریخ معصومین / فارس

al-luhūf'alā qatlay-il țufūf (t.)

وابسته به: اللهوف علی قتلی الطفوف = لهوف؛ ابن طاوس، علی بن موسی (589-664)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16501

بی کا، تا: 1262ق، قطع: خشتی [د.ث. مجلس]

لهوف (ترجمه) / تاریخ معصومین / فارسی

luhūf (t.)

وابسته به: اللهوف علی قتلی الطفوف = لهوف؛ ابن طاوس، علی بن موسی (589-664)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29593

آغاز: بسمله، بعد حمد حق و خلاق مجید آن که این کون و مکان را آفرید؛ انجام: با چنین وضعی چگونه حزن من منتهی گردد تو گوپی در زمن قد تم هذا الكتاب.

خط: نسخ، کا: عباسعلی صائبی تربتی، تا: 1356ق [رایانه]

لیالی عشر في الحزن علی شفیع یوم الحشر / تاریخ معصومین / فارسی

layālī-ye ‘ašr fi-l hozn-e ‘alā šafi'-e yowm-el hašr

یزدی، حسین بن علی حسین، ق13 قمری

yazdī, hoseyn ebn-e ‘alī hoseyn(-19c)

مجالسی است ترتیب داده شده برای ذاکران و واعظان، در مصائب و واقعه کربلا و شهادت حضرت امام حسین علیه السلام و اهل بیت و یاران آن حضرت، گرفته شده از کتاب «مصائب العارفين» مؤلف که از کتاب «هم و غم وصحيفة الالم» خود مختصر نموده بود.

آغاز: الحمدلله رب العالمين الذي نور جمیع العالم بالحسین من صبح الأزل و خلع تمام الكون بالحياة بماء الوجود من علة العلل ... حمد خداوندی را که منور فرموده است جمیع عالم را بحسین از صبح ازل

1. بیرجند؛ دیانی؛ شماره نسخه: 143

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 117گ، 17سطر، اندازه: 11/5×18/5 سم [ف: -111]

2. یزد؛ مدرسه خان؛ شماره نسخه: 29

آغاز: برابر؛ انجام: و کتاب مصائب العارفين رجوع نماید، والله الموفق و المعين...

خط: نسخ، کا: ابراهیم، تا: دوشنبه 27 ذیحجه 1234ق؛ 84گ، 16سطر، اندازه: 2×14/5 سم [ف: -23]

لیالی الوصال بعد الفراغ / ادبیات / عربی

layali-l wisal bad-al firag

احمد بن السيرجي

ahmad ebn-e seyrajī

رساله ای است ادبی از گفته های مؤلف.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 125/3 عکسی

آغاز: قال الفقير ... احمد بن السير جی ... و بعد فهذه اوراق سیقت بها الذوق، فاثمرت المعاني؛ انجام: و کان الفراغ من نسخه و تالیفه یوم السبت المبارك الموافق لیوم ... مستهل شهر ذی القعدة الحرام سنة ... و الحمد لله و حده

نسخه اصل: اسکوریال - مادرید ش 1790؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ 38 گ (258-295)، 13 سطر [عکس ف: 1-122]

الليث العابس في صدمات المجالس / اصول فقه / عربی

al-layt-ul abis fi sadamat-il majalis

صعیدی، اسماعیل بن علی، ق 9 قمری

saʻīdī, esmāʻīl ebn-e ‘alī(-15c)

مؤلف در این رساله ابتدا حدود و تعریف اصطلاحات نحوی را با عنوان «حد - حد» بیان کرده و پس از آن سؤالاتي با عنوان «الصدمة - الصدمة» درباره تعارض و تصادم حدود و اصطلاحات اصول فقه با یکدیگر بیان نموده و خود به آن ها پاسخ داده است. فهرست اصطلاحات تعریف شده در این رساله در پایان آن در دو برگ تحریر شده است.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 9077/4 - 60/17

آغاز: بسمله یقول العبد الفقير المعترف بطول التقصير الراجي عفو ربه القدير مؤلف هذا الكتاب اسماعیل بن معلی

خط: نسخ، کا: عبدالباقی بن محمد اوزبکی بلخی حنفی، تا: یک شنبه 15 صفر 1125ق، جا: جبله؛ 18گ (52-69)، 27 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 6-3478]

لیس في القرآن وقف واجب و لا وصل واجب / تجوید / عربی

lays-a fi-1 qur'an waqf-un wajib wa la wasl-un wajib

صیمری، حسین بن مفلح، - 933 قمری

(1527-)saymarī, hoseyn ebn-e mofleh

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2147/4

آغاز: بسمله. الحمدلله الذي نصب الادلة ازاحة للعلة و دفعا للشبه المظلمة؛ انجام: لایجوز فیها التقليد لانها ضرورية الثبوت، فالله اعلم

خط: نسخ، کا: یحیی بن حسین بن حسن بن ناصر سلمابادی، تا: 11 جمادی الثاني 908ق؛ در پایان آنهاء مؤلف در 12 شوال 908 به خط خودش؛ کاغذ: ترمه، 2گ (16پ-17پ)، اندازه: 13×22 سم [ف: 5-434]

لیلاوتی (ترجمه) / ریاضیات / فارسی

lilavati (t.)

فیضی، ابو الفيض بن مبارک، 954 - 1004 قمری

(1548-1596)feyzī, ab-ol-feyz ebn-e mobārak

به دستور: اکبر شاه هندی 963-1014 ق

تاریخ تأليف: 995ق

در حساب و هندسه که متن از حکیم بھاسکر آچاریا (Bhaskara Acharyaskt) و ترجمه از سانسکریت از ابوالفیض فیضی دکنی است. فیضی در دیباچه می نویسد: «مؤلف این کتاب حکیم نامور بهاسکارا اچار است که در حکمت و علم ریاضی بی نظیر عهد خود بود. مولد و موطنش شهر بدر است از بلاد دکن اگر چه تاریخ تأليف این کتاب معلوم نیست اما کتابی دیگر دارد در اعمال استخراج تقویم و دقایق اسرار تنجیم موسوم به کرن کو توهل و آن جا تاریخ تأليف نوشته که یک هزار و یکصد و پنجم سال بود از تاریخ سال ها که در هندوستان متعارف است و ... تا امسال که 32 از تاریخ الهي است موافق 995 از تاریخ قمری، 673 سال گذشته و باعث تأليف این کتاب چنین شنیده شد لیلاوتی نام دختر وی بود». مترجم در ادامه می گوید: «انتظام این ترجمه به استمداد دانش دانایان این فن، به تخصیص منجمان دکن صورت گرفت. بعضی الفاظ هندوی که در برابر ان الفاظ دیگر ... فراهم نرسید هم چنان این کتاب بنوشته». دیباچه «ترکیب یافته از مقدمه و ضابطه ای چند و خاتمه». فیض غالباً اصطلاحات هندی را نیز در کنار اصطلاح متداول در فارسی یاد می کند. اینک فهرست مطالب: باب 1. بیان حساب صحاح دارای: فصل 1) جمع و تفریق، 2) ضرب، 3)قسمت، 4) بیان مجذور که به هندی برگ گویند، 5) پیدا کردن جذر که به هندی برگ مول گویند کعب (هندی کهن)، 6) پیدا کردن کعب؛ باب 2. کسور در چند «فصل»: 1) تسویه کسور مختلف، 2) کسور مضاف، 3) جمع و تفریق کسور یا صحاح (به سه

طریق)، 4) ضرب صحاح و کسور، 5) قسمت کسور، 6) بیان مجذور و مکعب کسور؛ باب 3. احکام صفر؛ باب 4. حساب معکوس؛ باب 5. بیان معرفت عددی را که در ضمیر پنهان کرده باشند (استخراج خبی) در این باب تفصیل رفته و متاس های بسیار بیان شده؛ باب 6. انواع حساب (حسابی است که در آن سه چیز باشد ... و حسابی است که در وی پنج چیز باشد). متر جم به جای کلمه «شیء» که نشان مجذور درجه اول است (و به جای X) ترجمه فارسی آن را (=چیز) به کار می برد؛ باب 7. در جدا کردن حصه های مختلف، در این باب نیز سخن به تفصیل رفته و مثال ها و روش های بسیار یاد شده، فصل در پیدا کردن عدد از اخلاط مختلف؛ باب 8. در بیان اعداد متزاید زدن بر انواع تواند بود. ضابطه - داشتن کسب هر گاه پنج را مقداری معین فرض کنند؛ ضابطه - اگر کرن را مقدار معین فرض کنند؛ ضابطه - اگر کوب و کرن را مقدار معین فرض کنند؛ ضابطه - اگر جمع پنج و کرن معلوم باشد؛ ضابطه - شخصی تفاوت کوب و کرن را بیان کرد؛ ضابطه - هرگاه دو مثلث جمع شوند بنوعی که کوب هر دو تقاطع کنند فصل در راست کردن کسب؛ ضابطه - هرگاه کسب مثلث باشد؛ ضابطه - به طریق دیگر مساحت مثلث؛ ضابطه - مساحت مربع؛ ضابطه - مساحت مدور (تا چهار ضابطه دیگر در مساحت مدور است)؛ فصل مساحت حوض ها و چاه ها؛ فصل مساحت خشت ها بهم چسبیده؛ فصل پیمایش سایه؛ اختتام لیلاوتی (با انشائی مصنوع). (عبدالحسین حائری)

آغاز: اول ز ثنای پادشاهی گویم ** وان گه ز ستایش الهي گویم... ادب آنست که چون بدرگاه بادشاهی مشرف شوند نخست بمقربان بار گاهی توسل جویند...

انجام: خلاصه آن ها را درین کتاب در او کرده این قدر کفایت دارد و اگر زیاد طلبی در کتاب های دیگر ذکر کرده ام از آن جا طلب باید داشت.

چاپ: کلکته، 1717

[نسخه های منزوی 150؛ الذريعة 390/18؛ فهرستواره منزوی 2729/4؛ فهرست پاکستان 214/1؛ فهرست کتاب های فارسی چاپ سنگی و کمیاب کتابخانه گنج بخش 376/1]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3092

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: ذیقعده 1056ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن ترکی، 70گ، 14 سطر، اندازه: 12/4×18/4 سم [ف: 714-4]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 998-ف

نسخه اصل: بادلیان ش 105 فارسی؛ خط: نستعلیق، کا: محمد علی، تا: 9 ربیع الاول 1203ق؛ 50 گ، 15 سطر [فیلمها ف: 1-177]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6194

آغاز: برابر؛ انجام: (بیت دوم رباعی): بر عالمیان همیشه فرخ بادا ** نوروز نو و ماه نو و سال نو او

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1214ق؛ محشی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 154ص، 14 سطر، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: 19-181]

4. تهران؛ مطالعات فرهنگی؛ شماره نسخه: ع 45

بی کا، بی تا؛ موزه بریتانیا 16869 ,5649 .Add (ریو 449) (ع 55 و 56) [فهرستواره مینوی: -176]

تهران؛ بنیاد فرهنگ ایران؛ شماره نسخه: 45

همان نسخه بالا [نشریه: 11-999]

5. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 43

آغاز: برابر؛ انجام: اکنون سخن در دعا دوام دولت جم کرده می آید ... بر عالمیان همیشه فرخ بادا ** روزی نو و ماه نو و سال نو.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مهر: «هو القادر، 1261» (مستطیل)، «قادر الدولة 1263» (مستطیل)؛ جلد: کاغذ سیمانی، 59گ، 15سطر، اندازه: 15×22/5 سم [ف: 1-63]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18152

آغاز: برابر؛ انجام: شاهی که گرفته عقل کل پر تو او ... روز نود و ماه نود سال نو او.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 144ص، 15 سطر، اندازه: 15×24 سم [ف: 50-36]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 33057

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جا: حیدر آباد هند؛ با اشکال هندسی؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1384؛ جلد: تیماج، 73گ، 12 سطر، اندازه: 21×24/5 سم [اهدائی رهبر: 9-164]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1717

آغاز: برابر؛ انجام: خصوصا حساب نجوم ممتازاند اصلاح یابد اکنون به دعای دوام دولت ختم کرده می آید ... بر عالمیان همیشه فرخ بادا ** روز نو و ماه نو و سال نو

نسخه اصل: کتابخانه ندوة العلما، لکهنو، هند، شماره 3 (ردیف 21)؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 98ص، 17سطر [عکسی ف: 5-152]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15039/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: میر غلامحسین شاعر (بن علی) متخلص به (عبید)، بی تا؛ مصحح، محشی با نشان «12»؛ کاغذ: شرقی، 64گ (74-11)، 14سطر (8×12)، اندازه: 12×16 سم [ف: 38-99]

لیلای هندی / ادبیات / اردو

leylāy-e hendī

گنیان ویگنیان لاشالی خوش کلام

genīān vīgnīān lāšālī-ye xoš kalām

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24723

آغاز: لیلای هگیا منیش جی مو لا دار ویگنه؛ انجام: من میان تندر ابن ... نار این ثه ثوثو

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 13 ق [رایانه]

لیلیه - الاعتقادات

الليلة / کیمیا / عربی

al-layla

جابر بن حیان، 120 - 198؟ قمری

(739-814)jāber ebn-e hayyān

مقاله سی و ششم از مجموعه «السبعين» اوست.

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3467/34

آغاز: بسمله. حمدله. وصلی الله علی سیدنا محمد ... قد مضی لنا خمسة و ثلاثون كتاباً في فنون هذا الكتاب اذکر فیه تدبیر الزهرة و کیف ابتدات؛ انجام: و خالطه الابريز، قايماً علی الخلاص. و السلام

خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 2گ (59ر-60پ)، اندازه: 15/6×23/2 سم [ف: 6-448]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9011/36

آغاز: الحمدلله رب العالمين و صلی ... للمتقین و سلم. قد تقدم لنا قبل کتابنا هذا خمس و ثلاثون كتاباً ... و کتابنا سادس و ثلثون في الأحجار ايضاً و نا ذاکر فیه سبب الزهرة و کیف ابتدأت و ما علتها و کیف وجه تطهیرها و وجه تدابیرها و ما طبعها و ما طبعها و استوفی کلامی في ذلك ان شاء الله؛ انجام: فمن احسن التدابير التوتيا صبغ النحاس ذهباً تخالط الذهب الأبريز قایم في الخلاص. فاعلم ذلك ان شاء الله وفقنا الله و ایاك للرشاد انه قریب.

خط: نسخ، بی کا، تا: صفر1288ق؛ جلد: تیماج مذهب، 3گ (90پ-92پ)، 19 سطر (8/5×14/5)، اندازه: 13/7×22/3 سم [ف: 29/2 - 616]

لیلیه = نوافل لیلیه / آداب و سنن / فارسی

leylyyah

صفی الدين اردبیلی، اسحاق بن جبرئیل، 650 - 735 قمری

(1253-1335)safi-od-dīn ardabīlī, eshāq-e-bn-e jebre’īl

در بیان فضایل و نتائج و کیفیات و قواعد و آداب و شرایط نماز شب و تصحیح بعضی از مسائل و دعوات و تحقیق برخی از فوائد و نکات مشتمل بر «مقدمه» و دو «مقاله» و «خاتمه»: مقدمه در بیان فضیلت قیام لیل و نتیجه نماز شب؛ مقاله اول در بیان شرایط و آداب و کیفیات اداء نماز شب و ایراد دعوات و مناجات آن و قواعد تلاوت قرآن؛ خاتمه در بیان وصیتی شایسته و نصیحتی بایسته.

آغاز: الحمدلله الذي جعل صلاة الليل نورة في ظلامه للعابدین و دعاءه حضوراً في قیامه للقانتین ... اما بعد این مختصریست ... کتب فقهية علمای دینیه و نسخ وردیه فقراء یقینیه در بیان فضائل و نتایج ... بالتماس عزیزی ازین فقیر شرائط لیلیه ... مسمی شد بلیلیه مبنی بر مقدمه و دو مقاله و خاتمه...

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 846

آغاز: برابر؛ انجام: که مال و ملک و فرزندان و زن و زور** همه هستند با هم تا لب گور

در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ زیبا، کا: حسن بن محمد محسن جزائری، تا: 1129ق؛ زیر سطر ها ترجمه به فارسی شده، مجدول؛ وقف نامه کتاب که به دستور سلطان حسین صفوی به تاریخ ذیحجه 1131 وقف شده، دارای سرلوح؛ مهر: «بسم الله الرحمن الرحيم کلب آستان امیر المؤمنين سلطان حسین » (مربع)؛ جلد: تیماج، 75گ، 20 سطر، اندازه: 39/5×24 سم [ف: 3-41]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10997

خط: نسخ، بی کا، تا: 1158ق؛ قطع: رقعی [میراث شهاب: س 9 ش 2 - 26]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 886

در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن عبدالله راثی تبریزی قمی، تا: چهارشنبه 27 ذیقعده 1341ق؛ جلد: مقوایی، 102گ، 11 سطر، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 3-83]

4. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 18852

آغاز: برابر؛ انجام: و چون فتح این رساله بمدح قیام لیل و ثنای ضیاء شب خیز بود فقیر مؤلف خواست که ختم نیز بحمد آن باشد ... و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین الى یوم الدين شیخ نظامی: دلا تا چند از این صورت پرستی ** قدم بر فرق هستی زن که رستی ... / چه خوش می گوید این معنی نظامی ** برغبت بشنو ای جان کرامی

در فهرست ناشناس؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: گالینگور، 225ص، 15 سطر (10×21)، اندازه: 18/5×27/5 سم [ف: 2-264]

لیلیه = آداب نماز شب / دعا / فارسی

leylyya = ādāb-e namāz-e šab

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29739

آغاز: بسمله، و بعد در بیان فضیلت قیام لیل و نتیجه نماز شب بدان که در مذهب البيت که آن طریقه امامیه؛ انجام: یا عین اهجری طیب الكوى عند الصباح بحمد القوم السرى و الحمد الله اولا و آخرا و صلی الله علی محمد و آله اجمعین.

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ وقف مدرسه حاج میرزا جعفر؛ جلد: مقوا [رایانه]

لیلیه / آداب و سنن / فارسی

leylyya

مشهد؛ اصغر زاده؛ شماره نسخه: 44

در نماز شب؛ بی کا، بی تا [نشریه: 7-770]

ليلة القدر / تفسیر / عربی

layla-tul qadr

قاری هروی، علی بن سلطان محمد، - 1014 قمری

(1606-)qārī heravī, ‘alī ebn-e soltān mohammad

در فضایل شب قدر و تعیین این که آیا نیمه ماه شعبان یا در ماه رمضان می باشد، ضمن تفسیر آغاز سوره دخان که مربوط است به نیمه شعبان و تفسیر سوره قدر با نقل بسیاری از اقوال علما مربوط بدین موضوع.

آغاز: الحمدلله الذي قدر الارزاق و الاجال ودبر امور العباد من الأحوال و الافعال و الصلاة و السلام علی من انزل علیه القرآن. انجام: و جمع بیننا و بین ارباب الجمع من کل فرد انفرد بمقام الحضور في خدمة مولاه...

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9027/13

آغاز و انجام: برابر

کا: ابوبکر بن حمزه، تا: 16رجب 1134ق؛ جلد: تیماج، 13گ (152پ-164ر)، اندازه: 14×20/5سم [ف: 23-185]

ليلة القدر / متفرقه / عربی

laylat-ul qadr

نائینی، محمد رضا بن رشید، ق12 قمری

nā’īnī, mohammad rezā ebn-e rašīd(18c-)

درباره لیالی متبرکه 19، 21 و 23 ماه رمضان.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1032/28 -طباطبائی

آغاز: بسمله اعلم انه یظهر في بعض الأخباران ليلة تسع عشر .. کلها ليلة القدر ... و قد شبهها بعض الفضلاء بارقام الملوك؛ انجام پایان: لوجب اجابة تلك الدعوات و لم تقتض الحكمه اجابتها. لمحرره رضا الناييني وفقه الله تعالی

کاتب = مؤلف، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 2 گ (44پ-45ر)، اندازه: 14×20 سم [ف: 23 - 331]

ليلة القدر (تعیین) - اختلاف ليلة القدر

ليلة النصف من شعبان / کلام و اعتقادات / عربی

layla-tun nişf min ša‘bān

غیطی، محمد بن احمد، - 984؟ قمری

(1577-)qaytī, mohammad-e-bn-e ahmad

تاریخ تأليف: 27 محرم 968 ق

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1957

آغاز: بسمله و صلی الله علی سیدنا محمد و سلم قال شیخنا الامام ... مولانا محمد نجم الدين الغيطي الشافعي خادم حدیث النبوة ... الحمدلله الذي عظم حرمة شعبان بليلة صفه الفاضلة؛ انجام: ما یستحقه من العقوبات آمین اللهم آمین قال ذلك سیدنا ... سید عبدالوهاب الشعراني عفی الله عنه و کان الفراغ من تالیفها یوم السبت سابع عشرین من الأول سنة ثمان و ستین و تسعائة بمصر ... استغفرالله العظيم.

خط: نسخ، بی کا، تا: دوشنبه 18 ذیقعده 1086ق؛ محشی؛ جلد: تیماج، 171گ، 23 سطر (10×15)، اندازه: 15×21 سم [ف: 8-573]

الليل و النهار - حقيقة لفظتی اليوم و النهار

الليل و النهار / ریاضیات / عربی

al-layl wa-n nahār

ثاوذوسیوس، ق 1 قبل میلاد

sāwzūsīūs(-1c)

مترجم: اسحاق بن حنین، 215 - 298 قمری

ترجمه ابویعقوب اسحق بن حنین عبادی.

آغاز: بسمله، کتاب ثاوذوسیوس في الليل و النهار وفی بعض النسخ في الايام و الليالي ترجمه اسحق بن حنین و الكتاب مقالتان و ثلثة و ثلثون شکلا قال الشمس یتحرك حركة معتدلة

انجام: لایکون متساوية للیوم الذي قبلها ولا للیوم الذي بعدها و ذلك ما أردنا أن تبین

شرح و حواشی:

1- تحریر الايام و الليالي = تحریر الليل و النهار؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5259/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری خفی، کا: محمد جعفر یزدی، تا: 1056ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: پارچه ای، 8 ص (7-14)، 25 سطر (7×15)، اندازه: 10/8×21/9 سم [ف: 8-385]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19287

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1065ق؛ جلد: مقوا [رایانه]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10925/3

خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن احمد مراغی، تا: اواخر قرن 12 یا اوائل قرن 13؛ قطع: رقعی [میراث شهاب: س 9 ش 2-35]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22443

آغاز: برابر؛ انجام: ابد الابدين و دهر الداهرين م م

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1293 ق [رایانه]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1459/10 - ف

نسخه اصل: موزه بریتانیا ش 23570 .Add؛ بی کا، بی تا؛ 6 گ (72-77) [فیلمها ف: 1-604]

الليلية / فقه / فارسی

al-laylīyya

غیر همانند:

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1603

آغاز: در رسید آن همه عبادات موزون و اشارات میمون بباد بر شد آداب و اعمال نماز شب را از کتاب های فقه و دعا در یک مقدمه و دو مقاله و یک خاتمه گرد آورده است و ضمناً مؤلف به جنبه های عرفانی و روحانی نماز شب و دعای هنگام سحر نیز می پردازد و به گفته های بعضی از شعرا و عرفا استشهاد می کند، عناوین کتاب چنین است: مقدمه: در فضیلت قیام لیل و نتیجه نماز شب، مقاله 1، در شرائط و آداب و کیفیت نماز شب، مقاله 2. در شرائط حقیقی و ادبی و عرفانی نماز شب، خاتمه: در وصیت مؤلف در بعضی نسخه ها و منجمله نسخه شماره 739، مرکز احیاء میراث اسلامی مقدمه ای اضافه شده است و در آن مقدمه محمد باقر بن اسماعیل الحسيني می نویسد که کتاب از مؤلفات سید شاه صفی الدين موسوی حسینی فاطمی (سرسلسله پادشاهان صفوی) می باشد و به دستور سلطان حسین صفوی رساله را ملاحظه و مقابله و بعضی از فقرات عربیه آن را فارسی و برخی را ترجمه نموده است؛ خط: نسخ معرب و نستعلیق، کا: عبدالعلی بن محمد سعید، تا: 8 شوال 1159ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: مقوایی، 118گ، 15 سطر، اندازه: 10/5×15 سم [ف: 5-10]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 739

آغاز: الحمد لله الذي جعل صلاة الليل نورا في ضلامه للعابدین و دعاءه حضورا في قیامه للقانتین و رتب علیهما نجاة المصلين؛ انجام: که مال و ملک و فرزند و زن و زور ** همه هستند با هم تا لب گور؛ انجام در این نسخه: وانت یا عین اهجری طیب الكرى ** عند الصباح یحمد القوم السرى

خط: نسخ، بی کا، تا: 1233ق؛ مهر: سید مصلح الدين مهدوی موسوی اصفهانی (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 85 گ، 18 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 2-395]

لیلی و مجنون - چاه وصال

لیلی و مجنون - مجمل احوال لیلی و مجنون

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnūn

نظامی، الياس بن یوسف، 530؟ - 614؟ قمری

(1136-1218)nezāmī, elyās ebn-e yūsof

اهدا به: شروان شاه

تاریخ تأليف: 584 ق

سومین مثنوی از «پنج گنج» نظامی است در بیان داستان لیلی و مجنون که در بحر هزج مسدس و در مدت چهار ماه و در ضمن 4500 بیت سروده است (شمار بیت ها در نسخه ها یکسان نیست) که گویا بعدها در آن دست می برده است.

آغاز: ای نام تو بهترین سرآغاز ** بی نام تو نامه کی کنم باز

انجام: شد نامه بغایت تمامی ** المنه لله ای نظامی

چاپ: مشار 4415/4 (نشانی 12 چاپ)

[الذريعة 264/7 و 398/18؛ نسخه های منزوی، 3108/4 - 3114 که نشانی 114 نسخه آن را داده؛ صفا 803/2 برای کتابشناسی و ریشه های داستان مشترک پاکستان 82/7 - 88 که نشانی 75 نسخه پاکستانی آن را داده؛ دنا 1141/8 - 1145 (60 نسخه)]

1. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1111/4

آغاز: برابر؛ انجام: و این نامه که نامدار زویاد ** بر دولت او خجسته پی باد

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: پایان قرن 7 یا آغاز قرن 8 ق؛ اهدایی: خاندان سعدلو بیگلربیگی؛ 11گ (179ر-189ر) [ف: 2-216]

2. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 36/3 -عکسی

اصل نسخه: دانشگاه، 5179. در «پنج گنج»؛ خط: نستعلیق ریز، بی کا، تا: 718ق؛ با مجلس های رنگی مغولی؛ 32گ (117ر-148پ) [ عکسی ف: 2-236]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14590/128

آغاز: برابر

منتخب؛ خط: نسخ، کا: ابوالمجد تبریزی، تا: دوشنبه 19 ربیع الثاني 721ق؛ جلد: تیماج، 1 ص (565)، 41 سطر، اندازه: 19×32 سم [ف: 97-41]

4. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 131/2 - ب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 21 جمادی الاول 790ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 112گ (27پ-138ر)، 25 سطر (12×17)، اندازه: 21×30 سم [ف: 1-53]

5. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 230/3-ج

خط: نستعلیق کهن، بی کا، تا: قرن 9؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 47گ (91پ-137ر)، 25سطر (10×16)، اندازه: 14/5×22 سم [ف: 1-53]

6. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 550/3

بی کا، تا: قرن 9 و 10 [نشریه: 7-106]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8752/5

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 326گ (56پ-381پ)، 17 سطر (9×17)، قطع: ربعی [ف: 17-213]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 928/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 902ق؛ افتادگی: آغاز [ف: 3-169]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 151/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: پایان ذیحجه 909 ق؛ مجدول، با شش سرلوح آراسته؛ 20سطر (12×17)، اندازه: 16×22 سم [سنا: ف: 1-76]

10. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 165/2 -عکسی

اصل نسخه: گنج بخش، ش 10070 (مشترک 83/7). «پنج گنج» او؛ خط: نستعلیق خوش، کا: احمد بن علی شیرازی، تا: 910ق؛ 104ص (136-239) [ عکسی ف: 2-236]

11. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 244/3 - ج

خط: نستعلیق، کا: اخی جان بن خواجه همدانی، تا: 1 محرم 919ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 58گ (102پ-159پ)، 19سطر (12×18)، اندازه: 17×24 سم [ف: 1-54]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3560

آغاز: ای خاک تو تاج سربلندان ** مجنون تو عقل هوشمندان؛ انجام: پاکان بنیاز صبحگاهان ** آمرزشم از خدای خواهان

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 18 شوال 931ق؛ دارای یک سرلوح، مجدول، مذهب؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 74ص، 23 سطر، اندازه: 14/5×21/5 سم [ف: 10-1522]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1108

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 931ق؛ دارای یک سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 37گ، 23 سطر، اندازه: 14/5×21/5 سم [ف: 555-3]

14. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7867/1

خط: نستعلیق، کا: خلیل بن درویش، تا: 981ق؛ جلد: تیماج، اندازه: 10/5×19 سم [ف: 16-722]

15. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18852

کا: محمد زاهد، تا: 992ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 16/8×26 سم [رایانه]

16. تهران؛ دانشسرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گر کانی؛ شماره نسخه: 3

خط: نستعلیق، کا: شیخ جمال الدين بن شیخ خان چوپنوری، تا: ربیع الثاني 1000ق؛ 64 گ، قطع: ربعی [نشریه: 635-5]

17. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9732/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج مذهب، 25سطر (11×21)، اندازه: 18×29 سم اف: 17 - 469]

18. تهران؛ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه: 138

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق بسیار خوش، کا: میرعماد حسنی، تا: قرن 11؛ در ظهر صفحه آخر به قلم ابوعلی محمد قدسی حسینی شیرازی مطالبی در محاسن این کتاب آمده و او نیز تأييد کرده که این کتاب خط میرعماد است و هم چنین علی نقی نامی تصدیق بر کتابت این نسخه به خط میرعماد نموده است، مجدول، دارای چهار صفحه نقاشی؛ جلد: مذهب، 134 ص، 17 سطر (14×23)، اندازه: 21/5×35 سم [ف: -172]

19. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5143

خط: نستعلیق، کا: محمد شاه، تا: 9 جمادی الاول 1001ق، جا: کشمیر؛ با سرلوح، با هفت مجلس تصویر زیبا، مجدول؛ کاغذ: هندی، جلد: مذهب، 274گ، 11سطر (6×11)، اندازه: 10×16/5 سم [ف: 15-4124]

20. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1488/2

در «پنج گنج» او؛ خط: نستعلیق ریز و خوش، بی کا، تا: 1019ق؛ 49گ (174پ-126پ) [ف: 3-284]

21. همدان؛ ایزدی (حاجی)؛ شماره نسخه: 2/2

بی کا، تا: 1058ق، جا: کشمیر [نشریه: 5-366]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 423/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 20 جمادی الثاني 1059ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ 120ص (131-250)، 22سطر (11×19)، اندازه: 18×30 سم [سنا: ف: 1-253]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 407/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1060ق؛ دارای سه سر لوح، مجدول؛ 228گ، 21 سطر، اندازه: 16×25 سم [ف: 2-238]

24. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 260/1

خط: نستعلیق، کا: معز الدين حسین بن محمد میرک حسینی، تا: 1062ق؛ مجدول؛ 98ص (1-98)، 21سطر (10×19)، اندازه: 16×25 سم [سنا: ف: 1-128]

25. ساری؛ عمومی؛ شماره نسخه: 91/1

آغاز: برابر؛ انجام: او نیز گذشت ز آن گذر گاه ** و آن کیست که نگذرد از این راه

گزیده آن می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ دارای یک سرلوح؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 28گ (1-28)، 14 سطر (7×15)، اندازه: 12/5×21/5 سم [عمومی ساری و تنکابن: ف: -71]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16563 ض

بی کا، تا: قرن 11 و 12[د.ث. مجلس]

27. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16881

آغاز: برابر؛ انجام: پانصد سال هفت بر سر ** بکذشته ز هجرت پیمبر.

خط: نستعلیق دو ستونی، بی کا، تا: قرن 12؛ واقف بنیاد پژوهش های اسلامی در آبان 1368؛ جلد: مخمل خردلی، 66 گ، 24 سطر یک ستون به طرز مورب، اندازه: 13×23 سم [ف: 17-387]

28. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16381

آغاز: فرزند محمد نظامی ... ** او بر دل من چو جان گرامی؛ انجام: آمد پدر عروس در کار ** آراسته کنج و کوی بازار

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ مجدول؛ 71گ، 12 سطر، اندازه: 8/2×14 سم [ف: 17-388]

29. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1922/2

خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: 1115ق؛ کاغذ: کشمیری، جلد: تیماج، اندازه: 17/5×29سم [ف: 4-1267]

30. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 197/6

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 102گ (73ر-174ر)، اندازه: 14×22 سم [ف: -180]

31. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 783

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ دارای پنج مجلس مینیاتور، مجدول؛ جلد: تیماج، 81گ، 11سطر، اندازه: 11×16 سم [نشریه: 13-164]

32. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11586

آغاز: ای خاک تو تاج سر بلندان ** مجنون تو عقل هوشمندان؛ انجام: پاکان بنیاز صبحگاهان ** آمرزشم از خدای خواهان

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی؛ مهر: «من کتب الاقل محمد امین النجفي الخوئي 1396» (بیضوی بزرگ)؛ 70گ، 12 سطر، اندازه: 7×12 سم [ف: 33/2-187]

33. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2587 - 14/37

آغاز به که زبیچارگی جان خویش ** معترف آییم به نقصان خویش ... مناجات دوم نیاز بنده که از نعمت در ته اوست وطلب هدایت که آیت رحت؛ انجام: شعر ارچه در آن صلاح دین است ** بروی زشریعت آفرین است / این نامه سزای آفرین باد ** آن شاء الله این چنین باد

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد اسماعیل بن میرزا محمد علی شیرازی اصفهانی، تا: سه شنبه 3رمضان 1204ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا، 144گ، 15 سطر، اندازه: 16×26 سم [ف: 6-3483]

34. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10454/1 حاشیه

آغاز: در گونه ارغوان ازو رنگ ** هم گونه ارغوان از و سنگ؛ انجام: الحمد که این حدیث جان بخش ** وز گفته نامی روان بخش / بگرفت ز خط این دلفکار ** منشور رسول و فیض تکرار خط: نستعلیق، کا: محمد شفیع ابن سمیع تویسرکانی، تا: 10 محرم 1216ق؛ جلد: تیماج، 73گ (1ر-73ر حاشیه) [ف: 19-610]

35. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13613/3

آغاز: ای خاک تو تاج سر بلندان ** مجنون تو عقل هوشمندان؛ انجام: پاکان بنیاز صبحگاهان ** آمرزشم از خدای خواهان

خط: نستعلیق، کا: نجفعلی، تا: 1228ق؛ 113گ (190ر-302ر) [ف: 37-141]

36. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1573/3 -عکسی

آغاز: برابر

خط: نستعلیق ریز و خوش، بی کا، تا: 1247ق؛ در «پنج گنج» او، با سرلوح بسیار زیبا، مجدول؛ 92 ص (180-271)، 25 سطر چهار ستونی [عکسی ف: 1-338]

37. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2195 - 12/85

آغاز: ای پیر فزون شدی بهفتاد ** از مرگ چرا نمی کنی یاد؛ انجام: این نامه نام بخش نامی ** چون یافت سعادت تمامی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1252ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 60 گ، 12 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 6-3483]

38. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8980 - 59/200

آغاز: ماری که نه راه خود بسنجد ** از رنجش کار خود بپیچد / زاهد که کند صلاح پوشی ** سیلی خورد از زیاده گوشی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1252ق؛ افتادگی: آغاز ووسط و انجام؛ 48گ، 15 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 6-3483]

39. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 933/3

آغاز: ای خاک تو تاج سر بلندان ** مجنون تو عقل هوشمندان؛ انجام: پاکان بنیاز صبحگاهان ** آمرزشم از خدای خواهان

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1265ق، جا: تهران؛ 116ص (377-492) [ف: 3-171]

40. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 272

آغاز: برابر؛ انجام: و این نامه که نامدار زویاد ** بر دولت او خجسته پی باد

خط: نستعلیق عالی، بی کا، بی تا؛ از لحاظ رسم الخط و تذهیب بسیار نفیس، سبک سرلوح سازی و تذهیب به احتمال قوی کار شیراز، مجدول، مذهب، با سرلوح بسیار زیبا؛ مهر: «حسن بن هدایت الله، رضا الحسيني»، مشیر السلطنه مورخ بتاریخ 1322ق، تملک: عبدالله نوری در چهاردهم ربیع الاول 1269؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 264ص، 20 سطر، اندازه: 15×23 سم [ف: 4-1309]

41. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1675

خط: نستعلیق پخته، کا: میرزا حیب الله، تا: 17 جمادی الثاني 1282ق، جا: شهر شیراز، به سفارش مشهدی آقای سمسار؛ 193گ، 12سطر (6/5×11/5)، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 3-284]

42. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2303

آغاز: ای حسن طراز عشق پرداز ** انجام نمای کار از آغاز؛ انجام: از نام تو زنده باد نامم ** شد ختم باین سخن کلامم

کاتب نسخه در آخر نسخه آورده: «لیلی و مجنون نظامی سمرقند عروضی» !!؛ خط: نستعلیق، کا: جهانگیر، تا: 1305ق، سرلوحه مذهب، مجدول؛ جلد: تیماج، 207گ، 11سطر (8×14/5)، اندازه: 13/5×22 سم [ف: 5-421]

43. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18834

کا: علیرضا، تا: 1330ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 67گ، اندازه: 10×17 سم [رایانه]

44. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18705

بی کا، تا: 1334ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 199گ، اندازه: 12/7×14/5 سم [رایانه]

45. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4135

آغاز: برابر؛ انجام: بر دولت وی خجسته پی باد.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج [الفبائي: -488]

46. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27206

آغاز: چون خواهم من که خود بدین سوز ** چشم توبه پندم بدین روز؛ انجام: می کند بدین امید جانی ** میکوفت سری بر آستانی.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام [رایانه]

47. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5033

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 31گ، 20سطر (11×20)، اندازه: 14×22 سم [ف: 15-4092]

48. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17419

بی کا، بی تا؛ خریداری از مصطفی حسینی؛ 74گ، اندازه: 13/8×21/2 سم [رایانه]

49. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25332/2

مثنوی ها؛ بی کا، بی تا؛ خریداری از امرالله صفری [رایانه]

50. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25259

بی کا، بی تا؛ خریداری از مرتضی مدیری [رایانه]

51. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18824

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 10/5×16 سم [رایانه]

52. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/6079/3

خط: نستعلیق، کا: شرف الدين حسین بن حبیب الله، بی تا؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مذهب، 22سطر (7/5×17)، اندازه: 13×25 سم [ف: 16-192]

53. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2165/1 - 12/55

آغاز: سیراب شوی چون در مکنون ** از آب زلال عشق مجنون؛ انجام: ای ختم قرآن پادشاهی ** بی خاتم تو مباد شاهی

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور، 55 گ، 17 سطر، اندازه: 17×23 سم [ف: 6-3483]

54. کاشان؛ جعفری؛ شماره نسخه: 24

آغاز: این نامه که خامه کرد بنیان ** توقیع قبول روزیش باد / طغراش بنام پادشاهی ** کوریست چو عرش بارگاهی؛ انجام: این دوده که نوک خامه بنمود ** از آتش فکرتم بود دود / زین تازه حدیث روح پرور ** پیداست نهایت سخن ور...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ با کتیبه و سرلوح، مجدول؛ 78گ، 12سطر، اندازه: 11×19 سم [ف مخ]

55. فردوس؛ قائم؛ شماره نسخه: 11/1

آغاز: ور دزدی من حلال باشد ** بد گفتن من و بال باشد / گر با بصر است بی بصر باد ** گر کور شدست کورتر باد؛ انجام این نامه که نام داروی باد ** بر دولت او خجسته پی باد / دارم طمع آن که هر که خواند ** یادی به دعا به من رساند

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: سید حسین مصطفوی؛ 44گ (1-44)، 23 سطر، اندازه: 16×25 سم [ف مخ]

56. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 420/3

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ 158ص (197-354)، 23 سطر (9×15)، اندازه: 14×21 سم [سنا: ف: 1-252]

57. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 661/2

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 20 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 3-16]

58. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2304

آغاز: ای سید بارگاه کونین ** نسابه شهر قاب قوسین؛ انجام: یا رب تو جمال این جهاندار ** ز آشوب و گزند در امان دار

خط: نستعلیق خوب، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ دارای ده مجلس مینیاتور، مجدول؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج، 350ص، 13 سطر، اندازه: 9×16/4 سم [ف: 4-1308]

59. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 50/2 س

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ هامش تا ص 186، 23 سطر (9×16) [رشت و همدان: ف: -1194]

60. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14054/2

آغاز: برابر

بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ 46گ (69پ-114ر) [ف: 38-79]

61. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13858/2

آغاز: برابر؛ انجام: زر نه متاعیست بلائیست زر ** الحذر ای زر طلبان الحذر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 43گ (85ر-117ر)، 16سطر [ف: 37-421]

62. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 308/2

خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ 46ص (42-87)، 19سطر (8×11)، اندازه: 12×18 سم [سنا: ف: 1-154]

63. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2336

بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 71ص (197-267) [ف: 8-45]

64. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17981

تکه ای از آن؛ بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnūn

امیر خسرو، خسرو بن محمود، 651 – 725 قمری

(1254-1326)amīr xosrow, Xosrow ebn-e mahmūd

تاریخ تأليف: 698ق

یکی از مثنوی های هشت گانه امیر خسرو بن امیر سیف الدين محمود دهلوی می باشد که به تقلید از نظامی در 2660 بیت سروده است.

آغاز: ای داده به دل خزائن راز ** عقل از تو شده خزینه پرداز انجام: این نامه سزای آفرین باد ** انشاء الله که هم چنین باد

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 921/2

آغاز و انجام: برابر

کا: روح الله بن علی بن عماد الاسلام جمال الاسلامي، تا: 714ق؛ 149ص (421-569) [ف: 3-164]

2. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2166/3

خط: نستعلیق، کا: سلطان علی، تا: 863ق؛ کاتب این نسخه سلطانعلی مشهور نیست بلکه سلطانعلی کاتب اصفهانی است که هر دو در یک عصر می زیستند؛ با 17 مجلس مینیاتور آب و رنگ بسیار عالی، مجدول، با چهار سرلوح مذهب مرصع بسیار عالی سبک کار شیراز؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: چرم ساغری مذهب، 18 سطر در متن و 12 سطر در حواشی به طریق مورب نو، اندازه: 14×22/3 سم [ف: 3-35]

3. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 392/5

خط: نستعلیق، کا: قطب شیرازی، تا: 894ق؛ مجدول، دارای 6 سر لوح و 9 سرفصل مذهب مرصع ممتاز؛ مهر: مشیر السلطنه، حسین بن هدایت الله، محمد رضا حسینی»، «ناصرالدین شاه قاجار 1274»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: میشن مذهب، 19 سطر در متن 40 سطر در حاشیه، اندازه: 16×24 سم [ف: 3-41]

4. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 397/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ با شمسه مذهب، با پنج سرلوح، مجدول؛ مهر: حسین بن هدایت الله محمد رضا حسینی، مشیر السلطنه 1322، ناصرالدین شاه قاجار؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج مذهب 21 سطر، اندازه: 18×25 سم [ف: 3-39]

5. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1589/5

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ در «پنج گنج»؛ 18گ (154ر-171پ چهار ستونی) [ف: 295-3]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1414/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 [سنا: ف: 2-250]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4546/4

آغاز: برابر؛ انجام: چندان غم جان و تن توان خورد ** کز پرده برون سخن توان کرد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ دارای سرلوح ظریف، مجدول؛ جلد: چرمی، 19 سطر چهارستونی (11/5×17)، اندازه: 17/5×25/5 سم [ف: 7-735]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10563/5

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 15گ (212پ-226پ)، 18سطر (10/5×17/5)، اندازه: 17×26/5 سم [ف: 20-26]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: بدون شماره /3

کا: حسن هادی حسینی، تا: محرم 902 ق [نشریه: 9-215]

10. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 256/3 حکمت

خط: نستعلیق، کا: جلال الدين محمود فیروز بخت حسینی، تا: رمضان 967ق؛ 41 گ (94پ- 119پ، 112ر-126ر)، قطع: وزیری [ف: 2-5]

11. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 342/3

خط: نستعلیق، کا: محمد سعید بن مسعود هروی، تا: 972ق، جا: کلکنده، برای ابراهیم بن قطب شاه؛ مجدول، با دو شمسه مذهب مرصع بسیار عالی، به رسم خزانه سلطان السلاطين برهان الخواتين ملاذ الفضلا والحکما ملجاء اعظام وزراء صاحب سیف و قلم قبله عرب وعجم المويد من عند الله ابوالغازی ابراهیم قطب شاه خلدالله سبحانه و ادام احسانه؛ تملک: محمد محسن دیوانه ابن نظام دیوانه المخاطب به سربیاباندر سال 1004 با مهر «بنده شاه محمد محسن سنه 1004»؛ مهر: «فتحای نائینی ابن غیاث الدين 1012»، «حسن بن احمد 1207»، محمد علی میرزا دولتشاه فرزند فتحعلیشاه قاجار «زفتح علی شد چو حق منجلی / مه برج شاهی محمد علی» در 1215، «ناصرالدین شاه قاجار 1274»، «مشیر السلطنه 1322»؛ کاغذ: متن کشمیری، حاشیه اصفهانی، جلد: مذهب، 19سطر، اندازه: 2×13 سم [ف: 3-29]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7812/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: شیر محمد، تا: پنج شنبه 27 ربیع الاول 994ق [ف: 26-294]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9718

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگی: انجام؛ 42گ، 15سطر (7×14/5)، اندازه: 12×22 سم [ف: 17-464]

14. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16647

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ دارای دو سر لوح مذهب و منقش، مجدول؛ جلد: میشن، 117 گ، 15 سطر، اندازه: 13/5×24 سم [ف: 17-383]

15. تهران؛ فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره /5

خط: نستعلیق ریز، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، با دو سرلوح؛ جلد: تیماج، قطع: وزیری [نشریه: 7-544]

16. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 261/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 1014ق؛ جلد: تیماج، 50 گ (152پ-201ر)، 19 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 1-231]

17. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 341/3

خط: نستعلیق، کا: محمد شاه دارابی، تا: 1052ق؛ با سرلوح مذهب کار شیراز، مجدول، مذهب؛ مهر: کتابخانه علیه دولت ایران 1329؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مذهب، 19 سطر، اندازه: 17/5×28/5 سم [ف: 3-33]

18. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 401/2 حاشیه

خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1064ق؛ مجدول، با یک سرلوح مذهب؛ «بتاریخ شهر شعبان 1097 داخل عرض خزانه شد»، «به تاریخ شهر ربیع الأول 1107 داخل عرض خزانه عامره شد»، بتاریخ 1151 و - 1160 و 1162 داخل عرض خزانه شد»؛ مهر:

«عبده احمد - علی بن ابی طالب - محمود - حسین بن هدایت الله - محمد رضا الحسيني - مشیر السلطنه 1322»، ناصر الدين شاه قاجار؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: چرم، 40سطر، اندازه: 18×30 سم [ف: 3-52]

19. ساری؛ عمومی؛ شماره نسخه: 91/3

آغاز: برابر؛ انجام: خازن چو کند خزینه تاراج ** گنجینه به نقیب زن چه محتاج

منتخب آن است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ دارای یک سرلوح، مجدول؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 10ص (50-59)، 14 سطر (7×15)، اندازه: 12/5×21/5 سم [عمومی ساری و تنکابن: ف]

20. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4765

آغاز: ای عذر پذیر بی گناهان ** عفو تو شفیع عذر خواهان / خسرو که کمینه بنده توست ** در هر چه فتد فکنده توست / آراسته مکتبی چو باغی ** هر لاله درو چو شبچراغی / آغاز سخن بنام شاهی ** کار است چو چرخ بارگاهی درباره نامش می گوید: نامش که ز غیب شد مسلسل ** مجنون لیلی بعکس اول؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ مجدول؛ جلد: مذهب، 89 گ، 15 سطر (5×10)، اندازه: 10×16 سم [ف: 14-3813]

21. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 274

آغاز: هست از تو شده جهان فانی ** ورنیست کنیش هم تو آنی؛ انجام: رنج دو حبیب را یکی کن ** خون دو شهید را یکی کن

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 92 گ، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 1-235]

22. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 598/3

خط: میان نسخ و تعلیق، کا: خواجه محمد حسین استرابادی، بی تا [نشریه: 7-109]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 421/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: خواجه میر بن شمس الدين محمد منشی، بی تا؛ 75ص (174-248)، 21سطر (9×15)، اندازه: 17×25 سم [سنا: ف: 252-1]

24. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/6079/3

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: روغنی، 22سطر (7/5×17)، اندازه: 13×25 سم [ف: 16-193]

25. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19164/2

آغاز: برابر؛ انجام: چندان غم جان و تن توان خورد ** کز پرده برون سخن توان کرد.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج [رایانه]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnūn

جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری

(1415-1493)jāmī, “abd-or-rahmān ebn-e ahmad

یکی از هفت اورنگی اوست در بحر هزج مسدس «مفعول مفاعلن فعولن» مانند دو مثنوی نظامی و خسرو دهلوی است. ریشه این داستان در پایان قرن نخست و آغاز دوم هجرت در عربستان نامبردار شده و این قتیبه دینوری (23-276ق) در «الشعر و الشعراء» آن را یاد کرده و سپس ابوالفرج اصفهانی (276-356ق) در أغاني آن را آورده، و سپس مردی به نام ابوبکر والبی دیوان قیس عامری را گرد آورده است. این داستان در قرن چهارم در ایران نامور بود و بابا طاهر در دوبیتی ها از آن یاد کرده و نظامی گنجوی (-611ق) به فارسی آن را سرود و پس از وی بیشتر شاعران مثنویسرا از وی پیروی کرده لیلی مجنون را به زبان های گوناگون سرودند.

آغاز: این خاک تو تاج سر بلندان ** مجنون تو عقل هوشمندان انجام: پاکان بنیاز صبح گاهان ** آمرزشی از خدای خواهان

چاپ: چند مرتبه چاپ شده.

[الذريعة 392/18؛ نسخه های منزوی 3100/4-3103 که نشانی 62 نسخه آن را داده؛ مشترک پاکستان 588/7-589 که نشانی 17 نسخه آن را داده؛ مكتبة امیر المؤمنين 601/2]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1062/6-ف

نسخه اصل: آکادمی علوم شوروی 204 .D ؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 21 ذیحجه 890ق؛ 31سطر [فیلمها ف: 1-163]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11878/4

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 886ق؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مذهب، 54 گ (125-178)، 19 سطر ستونی و 4 فرد (12/5×16/5)، اندازه: 16×24/5 سم [ف: 30-151]

3. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 322/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 886ق؛ مجدول، با سرلوح سبک کار هرات، مذهب؛ مهر: کتابخانه دولت علیه ایران 1329، «و في الكتاب له اسمعیل 1118»؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مذهب، اندازه: 17×24 سم [ف: 3-178]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 187/6- فیروز

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 897 ق [ف: 21-341]

5. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4847

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: وسط؛ مجدول، با یک سرلوح، با یک مینیاتور فرسوده؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 84 گ، 12 سطر، اندازه: 12/5×19/9 سم [ف: 4-714]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5997/17

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 27 سطر [ف: 3-635]

7. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 327/4

بی کا، تا: قرن 10؛ 55گ (124پ-178ر) [ف: 5-490]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4546/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ با سرلوح ظریف، مجدول؛ جلد: چرمی، 19سطر چهار ستونی (11/5×17)، اندازه: 17/5×25/5 سم [ف: 7-734]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19164

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: میشن [رایانه]

10. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 313/13

خط: نستعلیق، کا: خواجه خواوند بن میرک، تا: قرن 10؛ با یک شمسه مذهب ممتاز، مذهب، مجدول، با سرلوح مذهب بسیار عالی، با یازده 11 ترنج پروانه ای؛ مهر: مهر ولیعهدی مظفر الدين شاه قاجار «بر ملکت ناصری ولیعهد - بر رایت نصر حق مظفر - 1282 نقش شیر و خورشید و شمشیر»، «بروز قیامت بلرزد جسد - محمد بفریاد جعفر رسد 1165»؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج، 23 سطر منثور و 19 سطر منظوم، اندازه: 35×43 سم [ف: 3-235]

11. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 315/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ دو صفحه مذهب، مجدول، با سرلوح؛ مهر: محمود میرزا ... «چون طالع خسروی است مسعود / محمود آمد صفات محمود 1217»، «مشیر السلطنه 1322»، «ناصرالدین شاه قاجار 1274»؛ کاغذ: بخارائی، جلد: میشن مذهب، 25 و 27 سطر، اندازه: 25×35/5 سم [ف: 3-240]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4130/6

خط نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ 59 ص (263-321) [ف: 11-127]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3097/4

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمود بن نظام، تا: 937 و 938ق؛ مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 21 سطر چهار ستونی، اندازه: 18×28 سم [ف: 2/10-648]

14. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9446

خط: نستعلیق، کا: کمال الدين حسین حافظ بن جلال الدين محمود زرهای هروی، تا: قرن 10ق، برای خزانه نواب سلطانی ابراهیم میرزا، رقم او در 933 و 938 دیده شده؛ تملک: حاجی پرویز خان شهاب الوزارة اقبالی افشار در 1 شعبان 1344 به نوشته چنگیز پرویز اقبالی افشار؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 167گ، 12سطر (7×13)، اندازه: 12×20 سم [ف: 17- 370]

15. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 314/34

خط: نستعلیق، کا: ظهوری، تا: 902 ق؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج، اندازه: 26×36 سم [ف: 3-250]

16. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5024/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 14 ذیقعده 121ق؛ مجدول؛ واقف: نائینی؛ جلد: چرمی، 15 سطر در متن و 10 سطر در (7×13)، اندازه: 13×20/7 سم [ف: 7-891]

17. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 709/4

خط: نستعلیق عالی، کا: علی حسینی هروی، تا: 928ق؛ این نسخه نفیس و یگانه که جامع نمونه های بسیار عالی و ارزنده خط، مینیاتور، تجلید و تذهیب از استادان بنام اوایل قرن دهم هجری است: سلطان محمد شاهی، حیدر علی خواهرزاده استاد بهزاد، قاسم علی چهره گشای، مظفر علی برادرزاده استاد بهزاد، مقصود شاگرد استاد بهزاد، با طرح و نقش مینیاتورهای بسیار زیبا، مجدول، با سرلوح مذهب ممتاز؛ جلد: تیماج مذهب عالی، اندازه: 23/5×34/2 سم [ف: 3-172]

18. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25502

بی کا، تا: 142ق؛ اهدایی: دکتر امیر عباس جلالی خراسانی، 86/8/14 [رایانه]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2543/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 945ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مذهب، 104گ (201-304)، 19 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: 8-243]

20. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3136/4

خط: نستعلیق، کا: علی بن حسام شاعر، تا: 147ق، مجدول، با سه سرلوح؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 19سطر (11×17)، اندازه: 17×23 سم [ف: 11-2087]

21. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1933/6

خط: نستعلیق خفی، کا: محمود بن فقیه احمد الكاتب، تا: 955 ق؛ مجدول، مذهب، با سرلوح؛ مهر: ناصر الدين شاه قاجار؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوای مذهب، 19 سطر، اندازه: 14×23/5 سم [ف: 225-3]

22. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 102/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 966ق؛ 300ص (1245-1544حاشیه) [ف: 2-329]

23. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15948/6

خط: نستعلیق، کا: صفی الدين فخرالدین حاجی شمس جهرمی، تا: شوال 977ق؛ جلد: مقوا، 19 سطر چهار ستونی، اندازه: 18/5×27/6 سم [ف: 17-534]

24. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2544/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالعزیز، تا: 980ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 129گ (265-393)، 58 سطر، اندازه: 12×22 سم [ف: 8-247]

25. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5993/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 982ق؛ مجدول؛ کاغذ: ختایی، جلد: میشن، 21 سطر چهار ستونی [ف: 9-119]

26. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9185/6

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 18 جمادی الثاني 984ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 25 سطر (12×21)، اندازه: 20×32 سم [ف: 17-315]

27. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1059/6

خط: نستعلیق، کا: شجاع بن حسین بن عبد اللطيف، تا: 985ق؛ دارای سرلوح، مجدول؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: مذهب، 53 گ (235-183)، 19 سطر (12/5×20/5)، اندازه: 22×35/5 سم [ف: 77-3]

28. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2511/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 101ص (172-272)، 19 سطر (13×16)، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 6-11]

29. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5059/9

خط: نستعلیق، کا: محمد رضا گلپایگانی، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: میشن، 40گ (180پ-219)، 28 سطر، اندازه: 18/2×29/8 سم [ف: 3-633]

30. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 402/3

بی کا، تا: قرن 11؛ 43گ (99-141) [ف: 5-491]

31. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29123

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: میرزا محمد سمرقندی، تا: 1008ق؛ جلد: مقوا با روکش مخمل [رایانه]

32. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1149/5 -ف

نسخه اصل: بادلیان 38 Seld. sup؛ خط: نستعلیق، کا: محمد عمر قرشی هاشمی، تا: ذیحجه 1012ق [فیلمها ف: 1-570]

33. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2/10/6

خط: نستعلیق خوش، کا: میر محمد حبیب بن حاج میر یعقوب کشمیری، تا: 15 رمضان 1023ق؛ مجدول؛ جلد: مقوا، 56 سطر (14×21/5)، اندازه: 22×35 سم [ف: 1-8]

34. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 318/10

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1038ق؛ مجدول، با سرلوح مذهب؛ در تاریخ شهر ربیعالاول 1232- این نسخه داخل کتابخانه فتح علیشاه قاجار شده است با مهر «عبدالوهاب الموسوي»، هم چنین در سال 1322 داخل کتابخانه مبارکه ناصری شده با نشان مهر «مشیر السلطنه - حسین بن هدایت الله - محمد رضا الحسيني»؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار 1274؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 20 سطر، اندازه: 20×32 سم [ف: 3-213]

35. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 973/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: جمادی الثاني 1056ق؛ با سرلوح مذهب، با سرفصل های مذهب، مجدول؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: مقوایی، 102گ (465-566)، 19 سطر (11×19/5)، اندازه: 19×31 سم [ف: 2-523]

36. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1855/6

خط: نستعلیق خوب، کا: شاهمراد بن نظر علی کاتب، تا: جمادی الاول 1074ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 15 سطر، اندازه: 19×24 سم [ف: 5-274]

37. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 403/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1085ق؛ 158ص (678-835)، 18سطر [ف: 2-114]

38. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 788/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اوایل قرن 12؛ اهدایی: سید علی علائی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 21سطر (6×18)، اندازه: 13×25 سم [ف: 2-663]

39. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7339/6 - 37/129

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: گالینگور آبی، 11سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 3-1768]

40. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 321/8

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد رضا، تا: 1187ق، جا: اصفهان؛ دو صفحه مذهب، با سرلوح مذهب بسیار خوب، مجدول؛ مهر: «عبدالوهاب الموسوي 1225» که نمایانگر به عرض رسیدن این نسخه در زمان فتحعلیشاه قاجار است، «محمدرضا الحسيني» از دوران ناصری؛ کاغذ: ترمه، جلد: چرم مذهب، 21 سطر، اندازه: 16×26 سم [ف: 3-220]

41. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 750/6

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1199ق و جمادی الثاني 1201ق؛ جلد: تیماج، 18سطر (10/5×14/5)، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 2-860]

42. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9425/8

خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن محمد علی خواجوئی، تا: حدود 1216ق [ مختصر ف: -702]

43. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2654/2

انجام: با تشنه لبان چو چرخ مستیز ** یک جرعه شیر بر لبم ریز

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1223ق؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: علی اکبر مروج الاسلام؛ کاغذ: اصفهانی، 17گ (63-79)، اندازه: 16×22 سم [ف: 4-1378]

44. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1411/4

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کان محمد علی، تا: 11 رجب 1229ق؛ جلد: تیماج، 17سطر (11×15)، اندازه: 17×22 سم [ف: 4-1993]

45. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 669/6

خط: شکسته نستعلیق، کا: سید حسن حسینی، تا: شنبه 7 جمادی الاول 1231ق؛ دارای سرلوح مرصع، مجدول؛ جلد: ساغری مذهب، 21 سطر چهار ستونی (11/5×20/8)، اندازه: 17/5×28 سم [ف: 1-603]

46. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4614/6 حاشیه

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: شکر الله اردلانی سنندجی، تا: 1231ق، برای میرزا معصوم طبیب اصفهانی؛ جلد: چرمی، ابعاد متن: 11/5×23 اندازه: 31/2×21/5 سم [ف: 7-673]

47. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8440/2 - 57/110

آغاز: بسمله، این نامه که خامه کرد بنیاد ** توفیق قبول روزیش باد / طغراش به نام پادشاهی ** کور است به عرش بارگاهی

خط: نستعلیق، کا: میر حاجی بابا، تا: جمادی الاول 1238ق؛ 57 گ (146-90)، 24-18 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 6-3482]

48. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11110/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد صادق خالدی، تا: 1241ق؛ جلد: تیماج، اندازه: 20/5×29/5 سم [ف: 9-365]

49. ساری؛ عمومی؛ شماره نسخه: 91/4

آغاز: برابر؛ انجام: این است حیات زندگانی ** رمزی گفتم اگر بدانی

منتخب آن است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ دارای یک سرلوح، مجدول؛ کاغذ: هندی، 19ص (60-78)، 14 سطر (7×15)، اندازه: 12/5×21/5 سم [عمومی ساری و تنکابن: ف: -73]

50. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 756

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیقعده 1345ق؛ 105گ، 19 سطر (10×14/5)، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 1-243]

51. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 970/17 -ف

نسخه اصل: ایا صوفیا ش 4209؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 27 سطر [فیلمها ف: 1-162]

52. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1473/6

خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، اندازه: 11×18 سم [ف مخ: 5-2293]

53. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5965/5

بی کا، بی تا؛ مجدول مذهب؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 17سطر [ف: 9-115]

54. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19599

بی کا، بی تا؛ خریداری از محمد حسین علوی [رایانه]

55. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3724/2

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 19سطر (8×16)، اندازه: 13×21 سم [ف: 12-2722]

56. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 888/13 -ف

خط: نستعلیق، بی کا، تا: زمان رضا قلی خان بهار؛ 15 سطر [فیلمها ف: 1-546]

57. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 258/4

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بی تا؛ مجدول، دارای سرلوح رنگین؛ جلد: تیماج، 21 سطر، اندازه: 17×26 سم [ف: 1-289]

58. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 59/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ دارای لوحه زرنگار، مجدول؛ جلد: تیماج مصور، 60گ (198پ-257پ)، 19 سطر، اندازه: 16/5×22/5 سم [مؤيد: 3-606]

59. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 405/3

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: ایرانی، 21 سطر [ف: 2-115]

60. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 221/6

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ با سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج، 21سطر، اندازه: 16/5×24 سم [ف: 1-207]

61. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13915/6

خط: نستعلیق، کا: دوست محمد بن سلطان محمد، بی تا [ف: 37-507]

62. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 23/6معیری

بی کا، بی تا؛ 71ص (319-389) [ف: 18-32]

63. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13818/4

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 53گ (161پ-213پ) [ف: 37-369]

64. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 666

آغاز: برابر؛ انجام: من با تو ز روی مهربانی ** گفتم سخنی دگر و دانی

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 61 گ، 13 سطر (6×10)، اندازه: 10×15 سم [ف: 2-216]

65. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 323/4

خط: نستعلیق خفی، بی کا، بی تا؛ مجدول مجدول، با سرلوح کتیبه ای مذهب به سبک هرات؛ مهر: «حسین بن هدایت الله - محمد رضا الحسيني مشیر السلطنه 1322»، ناصرالدین شاه قاجار؛ کاغذ: بخارائی، جلد: مذهب، اندازه: 16×24 سم [ف: 3-176]

66. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3623/6

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: چرمی، 42سطر، اندازه: 17×24/5 سم [ف: 3-1407]

67. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3638/6

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا [ف: 3-1409]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnūn

مثالی کاشانی، ق9 قمری

mesālī kāšānī(-15c)

مثالی تخلص شاعری است از کاشان که به نظم این لیلی و مجنون پرداخته و می خواسته برابر خمسه نظامی چهار دفتر دیگر بسراید ولی به گفته سام میرزا بدین کار موفق نگشت. تاریخ پایان این دفتر چنین ذکر شده: «چون گشت تمام شد ز یزدان **

تاریخ «ضیای دیده جان» -897»؛ و در آغاز پادشاه عصر خود را می ستاید و خود را ثناگو و ملازم دربارش می شمرد لیکن تصریح به نام آن خسرو ننموده و هم نظامی و امیر خسرو را نیک می ستاید در تذکره ها شرح حال از او دیده نشد جز در تحفه سامی که بدین جمله بسنده نموده: «مثالی کاشانی در شعر طبعش بلند بود چنان چه می خواست که جواب خمسه نظامی گوید اما به اتمام آن توفیق نیافت این مطلع از اوست: مده ای خضر فریبم بحیات جاودانی ** من و خاک آستانش تو و آب زندگانی»؛ اما از اشعار این مثنوی استفاده می شود که شاعر دچار آزار زبانی هم عصران خود بوده و از ساز و برگ چندان نیز بهره ای نداشته و در فشار و رنج می زیسته است. لیلی و مجنون مثالی سه هزار و دویست و بیست بیت می باشد.

آغاز: ای نام تو هر صحیفه را سر ** بی نام تو کل امر ابتر

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1171

انجام: سوده العبد مثالی الكاشاني في منتصف شهر رمضان المبارك سنة أربع و تسعمأيه هجریه.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف (ظاهراً)، تا: 904ق؛ دارای یک سرلوح، مجدول مذهب؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج، 110گ، 15 سطر، اندازه: 13×23 سم [ف: 3-451]

لیلی و مجنون / شعر / ترکی

leylī va majnūn

امیر علیشیر نوائی، علیشیر بن کیچکنه، 844 - 906؟ قمری

(1441-1501)amīr “alī-šīr-e navā'ī, ‘alī-šīr ebn-e kīčakne

این مثنوی که قصه عشق لیلی و مجنون را دربر می گیرد، مثنوی سوم خمسه ترکی زبان نوایی بوده است.

1. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1770/4

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول، با یک شمسه مذهب ممتاز، صفحه اول تمامی متن مذهب مرصع ممتاز به سبک کار هرات، با سرلوح مرصع ممتاز؛ تملک: سلیمان بن محمد خان قاجار و سپس به سال های 1282 و 1322 به ترتیب از عرض کتابخانه گذشته؛ کاغذ: عادلشاهی، جلد: مذهب، 27 سطر، اندازه: 24×35سم [ف: 3-90]

2. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3582/7

آغاز: ای یخشی آتینک بیله سر آغاز ** انجامیغه کیم پیتارم آغاز؛ انجام: عصیانیمه عفو بولغای آنین ** یارب که بونوع بولغای آمین

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: ابریشمی و ترمه، جلد: چرمی منقش، 39گ، اندازه: 23/5×34 سم [ف: 3-1108]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnün

مکتبی شیرازی، - 916؟ قمری

(1511-)maktabī šīrāzī

اهدا به: میرزا قاسم بن امیر منصور پرناک ترکمان بایندری حاکم فارس (888-899)

تاریخ تأليف: 195ق؛ محل تأليف: شیراز

در برابر نظامی در 2160 بیت سروده است. در آن از ملا جلال محمد دوانی (- 918ق) نیز یاد می کند. در آن آمده: «ای مکتبی این چه خود نماییست ** این خودشکنی نه خود نماییست». در خاتمه داستان اشاره به تاریخ سرودن منظومه: «چون مکتبی این کتاب بگشود ** تاریخ کتاب مکتبی بود (895) / ابیات چه در حساب پیوست ** آمد دو هزار و یکصد و شصت / این گنج گوهر که شد هویدا ** از خطه فارس گشت پیدا».

آغاز: ای بر احدیتت ز آغاز ** خلق ازل و ابد هم آواز

انجام: شد نامه تمام و قصه کوتاه / المنة و البقاء لله.

چاپ: در 1259 در تبریز و سپس در هند و تهران و اصفهان بارها چاپ شده است

[نسخه های منزوی 3104/4؛ الذريعة 379/18 و 1094/9؛ دیوان مکتبی، 397/18 و 276/19 - 271؛ مشترک پاکستان، 525/7؛ مشار فارسی 4414/4 و 2348 و 2702؛ ريحانة الادب 378/5]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9099/1

آغاز: روی صنم از تو عنبرین خال ** مرغ سخن از تو گوهرین بال / با دید تو در بلند و پستی ** [مانع نشود حجاب] هستی؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: سه شنبه 9 جمادی الاول 1086ق، جا: حیدر آباد، افتادگی: آغاز (یک یا دو برگ)؛ مجدول، در پایان نسخه غزلی از محمد جعفر به خط خودش در سه شنبه 3شوال 1165ق برای مخدومی ملامحمد حسین به یادگاری نوشته شده با مهر «عبده محمد جعفر 1165» (مستطیل) و غزل دیگری به خط غلامحسین در پنج شنبه 10 ربیع الاول 1263ق؛ مهر: «الله محمد علی 1159» (مستطیل)، کتابخانه جعفر سلطان القرايي؛ جلد: گالینگور، 12 سطر (5/3×11/6)، اندازه: 10/6×18/4 سم [ف: 29/2 -757]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1116/11

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 59 ص (573-515)، ابعاد متن: 5×11، اندازه: 16×28 سم [سنا: ف: 2-122]

3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19600

بی کا، تا: 916ق؛ خریداری از محمد حسین علوی [رایانه]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2464/45

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 42ص (600-641)، سطور چلیپایی (17/5×33)،

اندازه: 18/5×34 سم [ف: 9-1208]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3512/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 15 سطر (6×12)، اندازه: 11×18 سم [ف: 12 - 2520]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4928

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ با سر لوح؛ واقف: نایینی؛ 93گ، 12سطر (4/6×11/3)، اندازه: 9/2×17/5 سم [ف: 7-704]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15544

آغاز: ... او داده شرف به مشتری هم ** زان پیش که مشتری به عالم؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمع، 71گ، 15سطر (7×15/5)، اندازه: 12×21 سم [ف: 452-39]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4259

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، با سر لوح؛ کاغذ: سپاهانی، 45گ، 11سطر (5×10)، اندازه: 9×16 سم [ف: 13-3229]

9. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: فیلم

آغاز: برابر؛ انجام شد نامه تمام و قصه کوتاه ** المنة و البقاء لله / خط من و این کتاب با هم ** یک دفعه تمام شد در این دم

خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: قرن 11؛ 92ص (26-117) [ف: 1 - 217]

10. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1732/3

آغاز: می رفت به کوه و دشت و هامون ** گه مرثیه گه سرود گویان؛ انجام: (مرگ لیلی): ناگاه یکی دوید پیشش ** وز نیش زمان شکافت ریشش.

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول [ف: 3-284]

11. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 284/17

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 2-107]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4284/8

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 14گ (112ر-125ر)، 35سطر، اندازه: 16/5×32 سم [ف: 11-298]

13. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4671/7

آغاز: برابر؛ انجام: باد اول و آخرش در این دیر ** اول بصواب و عاقبت خیر

در نسخه حدود 2000 بیت است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن، 33گ (67پ-99ر)، اندازه: 15/2×24/4 سم [ف: 8-1]

14. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3383 - 17/163

آغاز: هر کس که به لیلی ام دهد پند ** از قفل عدم کنش زبان بند ... آگهی یافتن از عشق صنم: چون قصه عشق آن دو غم خوار؛ انجام: دردمندی خود و ختم کتاب: صد شکر که قصه ... زین باده برای بزم ایام ** دل گشت صراحی و فلک جام

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ جلد: مقوایی، 69گ، 12سطر، اندازه: 7×10 سم [ف: 6-3480]

15. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2210

آغاز: برابر؛ انجام: این نسخه فسانه جهان باد ** مقبول دل جهانیان باد / باد اول و آخرش در این دیر ** اول بصواب و آخرش خیر

خط: نستعلیق بسیار خوب، کا: علیرضای عباسی کاتب، تا: 10 ذیقعده 1033ق؛ مجدول، با یک سرلوح بسیار خوب سبک کار شیراز؛ مهر: «العبد محمد هاشم الحسني 1183»، «صدر الدوله»، ولیعهدی مظفر الدين شاه قاجار؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: چرم مذهب، 144ص، 15 سطر، اندازه: 7/9×14/2 سم [ف: 4-1197]

16. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3683

آغاز: برابر؛ انجام: این نسخه فسانه جهان باد ** مقبول دل جهانیان باد / باد اول و آخرش درین دیر ** اول بصواب و آخرش خیر

خط: نستعلیق پخته، کا: علی رضا اصفهانی، تا: 1037ق؛ مجدول و مذهب، با دو مجلس مینیاتور اصیل؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: چرمی، 77گ، 14 سطر، اندازه: 9×15/5 سم [ف: 3-1184]

17. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4873

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 17 صفر 1044ق، جا: لاهور؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 66گ، 15 سطر، اندازه: 8/4×15 سم [ف: 4-715]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2665/1

کا: محمود معصوم، تا: 1060ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: میشن، 59 گ (46-104)، ابعاد متن: 11×22، اندازه: 16×26/5 سم [ف: 418-8]

19. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19008

کا: ابن مولانا نویدی، تا: 1072ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 9/2×16/4 سم [رایانه]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 637

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12، مجدول، با سرلوح؛ مهر: محمدهادی، عبدالله؛ جلد: تیماج مذهب، 122گ، 9 سطر (4×9)، اندازه: 9×15 سم [سنا: ف: 1-406]

21. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2668/1

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته خفی، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن، 130گ (1-130)، 17سطر (6×17/5)، اندازه: 12×23/5 سم [ف: 8-428]

22. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4932/3

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: ترمه، جلد: روغنی، 38گ (64پ -101پ)، سطور چلیپایی پنج ستونی، اندازه: 15/6×22/8 سم [ف: 8-132]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4141

آغاز: برابر؛ انجام: این نسخه فسانه جهان باد ** مقبول دل جهانیان باد / باد اول و آخرش در این دیر ** اول بصواب و عاقبت خیر

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 11-12؛ با یک سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مخمل، 43گ، 6 سطر (8×14)، اندازه: 13×20 سم [ف: 11-141]

24. تهران؛ فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ مجدول؛ جلد: تیماج، قطع: ربعی [نشریه: 7-549]

25. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12290/14 حاشیه

آغاز: برابر؛ انجام: سر در قدمش نهاد و جان داد.

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 12، جا: شاه جهان آباد؛ دارای سه سر لوح و کتیبه مذهب، مجدول؛ جلد: مذهب، 41ص (415 - 455)، 14سطر [ف: 17-429]

26. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11804

آغاز: برابر؛ انجام: باد اول و آخرش درین دیر ** اول بصواب و عاقبت خیر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1132ق؛ دارای سرلوح کتیبه دار، مجدول؛ واقف: سید مهدی نبوی؛ جلد: مذهب، 95گ، 11سطر، اندازه: 5/5×8/5 سم [ف: 9-235]

27. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 566/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1190ق [نشریه: 7-247]

28. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13618/1

آغاز: خورشید ازل نمود دیدار ** آن به که شوی ز خواب بیدار / هم چرخ و هم انجام ایستاده ** بر راه تو دیده ها گشاده؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 11 ذیقعده 1190ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 88گ، 13 سطر، اندازه: 13/5×20 سم [ف: 37-146]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14181/44

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: زین العابدين بن محمد، تا: 14 صفر 1192ق، جا: شیراز (آستانه شاهچراغ)؛ جلد: تیماج، 23گ (144ر-166پ)، اندازه: 10×20 سم [ف: 38-238]

30. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4921

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ با یادداشتی از ابوطالب مورخ 1266؛ جلد: مرغش، 82گ، 14 سطر، اندازه: 10/3×15 سم [ف: 4-715]

31. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2636

کامل؛ خط: شکسته نستعلیق خفی خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج، 199ص، 11سطر (5×9/5)، اندازه: 7/6×12/4 سم [ف: 8-378]

32. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10235

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مذهب، 89گ، 12 سطر (8×13/5)، اندازه: 13×21 سم [ف: 19-305]

33. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2517 - 13/197

آغاز: شب چون عدم از تھی درونی ** چون برق به چشم از نکویی / من درسحری چنین نشسته ** در برزخ روزگار بسته؛ انجام: در باغ زمانه تا دم مرگ ** باشیم به سایه یکی برگ / چسبیم به هم چو طفل ودایه ** خوش نیست یکی تن و دوسایه

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول مذهب؛ 97گ، 11سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: 6-3480]

34. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6188

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و 13، کامل کرده نفیسی؛ جلد: مقوا، 92گ، 14 سطر (5/5×13)، اندازه: 11×18 سم [ف: 16-214]

35. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 450

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، دارای سرلوح؛ جلد: تیماج، 102گ، 11سطر، اندازه: 7×11/5 سم [ف: 2-360]

36. قم؛ دار الحديث؛ شماره نسخه: 351

آغاز: برخیز که دوست با تو پیوست ** درها بگشود و دیده ها بست؛ انجام: رفتی و به عالمم بهشتی ** من دوزخی و تویی بهشتی

خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 104گ، 10 سطر، اندازه: 10×14 سم [ف: -168]

37. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2692

آغاز: برابر؛ انجام پایان: چون دلبر خویش را چنان دید ** بر فرق فتاد و آسمان دید

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: محتملاً قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 71گ، 74سطر (5×13)، اندازه: 15×18/5 سم [ف: 6-265]

38. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1460

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 100گ، 11 سطر (6×10)، اندازه: 8/5×13/5 سم [ف: 3-518]

39. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1086

آغاز: برابر؛ انجام: باد اول و آخرش درین دیر ** اول بصواب و عاقبت خیر.

خط: نستعلیق، کا: اسدالله ابن عبدالرحیم شیروانی، تا: 1 ذیقعده 1206ق؛ با سرلوحه مذهب، مجدول؛ جلد: مذهب، 79گ، 14 سطر (7/5×14)، اندازه: 13×21 سم [ف: 3-107]

40. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2602

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1208ق، جا: تهران (احتمالا)؛ هر بیت در یک سطر؛ جلد: چرمی، 74گ، 15 سطر (6×11)، اندازه: 10×15/5 سم [ف: 6-142]

41. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9425/13

خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن محمد علی خواجوئی، تا: 9 ذیحجه 1215ق؛ افتادگی: آغاز؛ 44ص (579-622) [مختصر ف: -702]

42. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1172

آغاز: برابر

خط: نستعلیق خوب، کا: نجفقلی ایروانی، تا: 1221ق؛ با سرلوح، مجدول؛ 80گ، 14 سطر، اندازه: 11/5×18/5 سم [ف: 3-452]

43. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4353/3 - 22/73

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: 1221ق؛ جلد: تیماج، 92گ، 12سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 6-3479]

44. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1062

خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 24 رمضان 1224ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، با پانزده مجلس تصویر آبرنگ؛ جلد: مذهب، 95گ، 12سطر (3/5×78)، اندازه: 8×12 سم [سنا: ف: 2-110]

45. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13418/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد معین بن عبدالرزاق کاشانی، تا: 1228ق؛ مهر: «عبد الباقي بن صدرالدین محمد الفيضي 1231» (بیضی)؛ جلد: مذهب، 84 گ (39 - 122)، 14سطر (5×10)، اندازه: 9×14/5 سم [ف: 34-44]

46. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3651/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 15 جمادی الاول 1229ق؛ 116ص (116-1)، 19سطر (7×16)، اندازه: 18×29 سم [ف: 12-2655]

47. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 266/2

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: 8 ذیقعده 1229ق؛ 45گ (94ر-138پ) [ف: 1-217]

48. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 789/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 14 ربیع الاول 1230ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-257]

49. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4926

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد علی اصفهانی، تا: ربیع الثاني 1232ق؛ دارای ده مجلس تصویر ظریف، با یک سر لوح، دو صفحه تمام مذهب، مجدول؛ واقف: نایینی؛ جلد: روغنی مصور، 94گ، 12سطر (5/9×12)، اندازه: 10/8×17/5 سم [ف: 7-703]

50. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14602

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: زین العابدين بن علی همدانی، تا: 26 جمادی الثاني 1235ق؛ دارای سرلوح زیبای مرصع، حاوی 26 مجلس مینیاتور «نگاره» از مکتب زندیه، مجدول؛ کاغذ: شرقی، جلد: مذهب، 98 گ، 12سطر (6×10/5)، اندازه: 10/5×16/5 سم [ف: 37-12]

51. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2257

دارای 216 بیت؛ خط: نستعلیق، کا: تفرشی، علی اکبر بن محمد رضا، تا: 1 جمادی الثاني 1241ق، جا: همدان؛ افتادگی: آغاز؛ 100گ، 10 سطر (5/5×11)، اندازه: 10×14 سم [ف: 9-910]

52. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10483

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1242ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 94گ، 12سطر (8×14/5)، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: 19-659]

53. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7866/1

آغاز: برابر

چند صفحه اول این منظوم هاست؛ خط: نستعلیق، کا: آقا محمد، تا: 1244ق؛ جلد: تیماج، 3گ (1پ-3پ)، 11سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 26-344]

54. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9380

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: ربیع الثاني 1245ق؛ مجدول رکابه دار؛ جلد: تیماج، 93گ، 12سطر، اندازه: 6/5×12 سم [ف: 101-30]

55. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3384 - 17/164

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: 15 رمضان 1246ق؛ جلد: تیماج، 113گ، 10 سطر، اندازه: 7×10 سم [ف: 6-3479]

56. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 698

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1246ق؛ 96 گ، 12سطر، اندازه: 8×14 سم [ف: 2-537]

57. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5067/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم بن آقا عبدالرضا قزوینی، تا: 12 ربیع الاول 1247ق، جا: شیراز؛ با 25 مجلس تصویر؛ 86گ (211ر-296ر متن)، 23 سطر، اندازه: 19/3×32/2 سم [ف: 8-184]

58. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5161

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 10شوال 1248ق؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: روغنی مصور، 102گ، 11سطر، اندازه: 10/5×18/5 سم [ف: 4-715]

59. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2634

آغاز: ای قطره ابر و مره ریح ** در حلقه طاعتت به تسبیح؛ انجام: برابر

شامل 2000 بیت از مثنوی لیلی و مجنون مکتبی است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد ابراهیم، تا: 1248ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛

جلد: میشن مذهب، 144ص، 14 سطر (7/5×14)، اندازه: 13×20 سم [ف: 8-377]

60. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1870

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1248ق؛ دارای 18 مجلس نقاشی آب و رنگ کار اصفهان (متوسط)، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوای روغنی مصور، 196ص، 12سطر، اندازه: 10×15/3 سم [ف: 4-1193]

61. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4927

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: 8 رمضان 1251ق؛ مجدول، با یک سر لوح زیبا، حواشی مذهب و منقش به قلم عبد العلي بروسان نقاش و مذهب کتابخانه مورخ 23 صفر 1375 برابر 17 مهر ماه 1334؛ واقف: نایینی؛ جلد: تیماج، 44گ، مختلف السطر (6/1×11/8)، اندازه: 10/7×17/8 سم [ف: 7-703]

62. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 401/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد علی، تا: چهارشنبه 7 ذیحجه 1255ق؛ جلد: تیماج، 118ص (2-119)، 16سطر، اندازه: 15×31 سم [ف: 111-2]

63. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2635

کامل؛ خط: شکسته غبار خوش، کا: محمد علی، تا: 1255ق؛ مجدول، مذهب مرصع، با سرلوح، با 55 سرفصل، 26 مجلس مینیاتور؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: روغنی مصور، 220 ص، 11سطر (3/5×6)، اندازه: 5/5×8 سم [ف: 8-377]

64. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10721

آغاز و انجام: برابر

کامل؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: نعیم حسینی، تا: پنج شنبه 20 ربیع الاول 1259ق؛ با سرلوح مزدوج مذهب، حواشی مذهب با نقش گل و بوته، مجدول، دارای دو مجلس مینیاتور؛ جلد: تیماج، 115گ، 10 سطر (4/5×8)، اندازه: 7×10/5 سم [ف: 20-234]

65. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2418

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1266ق، با سرلوح مذهب؛ جلد: تیماج، 91گ، 11سطر (5×10)، اندازه: 9/5×16 سم [ف: 5-561]

66. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 611/1

خط: شکسته نستعلیق، کا: حبیب الله حسینی، تا: یک شنبه 4 رجب 1268ق، جا: بهبهان؛ 74گ (2پ-75پ)، 15 سطر (6×15)، اندازه: 12/5×21/5 سم [ف: -340]

67. مشهد؛ مرتضوی؛ شماره نسخه: بدون شماره

کا: حسن بن غلام علی بن رضا علی بن علی رضا بن نظر علی خدابنده لو، تا: سه شنبه 5 شوال 1269ق [ف: -35]

68. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8401

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالعلی نایینی، تا: 27 شوال 1272ق؛ واقف: یار محمد خان افشار؛ جلد: پارچه ای، 55گ، 14 سطر در متن و 6 سطر در هامش (9×1/5)، اندازه: 13/8×22 سم [ف: 7-704]

69. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18957

بی کا، تا: 1272ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 99گ، اندازه: 12/1×19 سم [رایانه]

70. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8438

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: رجب 1274ق، مجدول؛ واقف: محمد علی صفوت تبریزی، مرداد 1332؛ جلد: تیماج، 101گ، 11سطر (4/7×7/6)، اندازه: 9×13 سم [ف: 7-705]

71. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 959

آغاز: شاهنشاه انبیا محمد - ماه افسر، آفتاب مسند؛ انجام: برابر

خط: شکسته، کا: محمد شفیع سروستانی (سروسیایی؟)، تا: ربیع الاول 1277ق؛ با سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج، 69گ، 15سطر (7×15)، اندازه: 13×20 سم [ف: 2-216]

72. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4763

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه 1278ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 87 گ، 12 سطر (5×12)، اندازه: 10×18 سم [ف: 14-3812]

73. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 419

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: زین العابدين شیرازی معروف به آقای منشی برادر مشیر دفتر، تا: 12 ذیقعده 1280ق؛ مجدول؛ تملک: آقای احمد گلچین معانی که به آقای عبدالحمید مولوی اهداء کرده؛ 66گ، 16 سطر (6×12/5)، اندازه: 12×18 سم [ف: 1-244]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 419

همان نسخه بالا [نشریه: 5-56]

74. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2956/1 - 15/196

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: اسدالله بن میرزا نصر الله کردستانی، تا: دوشنبه 27 محرم 1283ق؛ جلد: تیماج، 93گ، 12سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 6-3479]

75. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2080/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 17 شعبان 1285ق؛ جلد: تیماج، 59گ، 19سطر، اندازه: 13×21 سم [ف مخ: 4-1673]

76. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15770

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خفی شکسته، بی کا، تا: شوال 1288ق؛ واقف: مرحوم محمود شهابی، آبان 1366؛ 26گ، اندازه: 15/5×21/4 سم [ف: 17-386]

77. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6879

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1299ق؛ دارای یک سرلوح، با کتیبه، مجدول؛ جلد: تیماج، 95گ، 11سطر (9/5×11/5)، اندازه: 13/5×21/7 سم [رایانه]

78. اصفهان؛ صارم الدوله (کتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 1047

آغاز: برابر؛ انجام: عرفی چکنی بتو به نازش ** هشدار که شد خراب توبه

خط: نستعلیق خوب، کا: میرزا محمد علی انصاری (ذره)، تا: قرن 14، با سرلوح مذهب، مجدول؛ جلد: مقوایی، 151ص، 15سطر (9×15)، اندازه: 14×22 سم [ف: -150]

79. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1287/27

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن سید کریم تاجر شوشتری، تا: 1301 - 1308ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: روغنی، 29گ (177پ-205ر)، اندازه: 20×31 سم [ف: 4-116]

80. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 601

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1308ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ 82گ، اندازه: 16×23 سم [ف: 3-75]

81. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16177

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد علی بن علی طرخورانی، تا: شعبان 1310ق؛ جلد: مقوایی، 106گ، 10 سطر، اندازه: 10/3×17/5 سم [ف: 17-387]

82. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 434

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد یونس منشی نوری الاصل، تا: 1313ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 112ص، 36 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 4-1195]

83. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 320

خط: نستعلیق شکسته ریز نویس، بی کا، تا: 14 جمادی الثاني 1313ق؛ جلد: تیماج، 85گ، 12سطر (5/5×12)، اندازه: 12/5×19/5 سم [ف: 1-217]

84. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7888/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: جمال الدين حسینی، تا: یک شنبه 13 جمادی الثاني 1313ق؛ جلد: مقوا، 144گ (1ر-144)، 12سطر، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 26-368]

85. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 441

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد بن علی تقی، تا: پنج شنبه 20شوال 1319ق؛ جلد: گالینگور، 82گ، 12سطر، اندازه: 13×22 سم [ف: 2-355]

86. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16245

آغاز: برابر؛ انجام: باد اول و آخرش درین دیر ** اول بصواب و عاقبت خیر

خط: شکسته نستعلیق، کا: حسینعلی سهیل کربلایی محمد علی، تا: 9 ذیحجه 1322ق؛ جلد: چرم، 168ص، 12سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: 45-108]

87. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 112 - ج

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: انصاری، محمد علی، تا: 12 ربیع الاول 1324ق؛ با سرلوح، مجدول؛ خط میرزا محمد علی انصاری در 13ربیع الاول 1324ق، نسخه را جمشید بختیاری در 1318/1/12 ش به اقبال بخشیده؛ جلد: تیماج، 77گ، 15سطر (7×15)، اندازه: 14×22 سم [ف: 1-409]

88. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9929

آغاز: برابر؛ انجام: گر عرض کنم زبان مستی ** ار تشنه کند شراب توبه

خط: نستعلیق، کا: امیر جوانبخت، تا: 1345ق؛ واقف: کاتب؛ جلد: میشن، 89گ، 13 سطر، اندازه: 17×23 سم [ف: 9-236]

89. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9651/2

آغاز: برابر؛ انجام: باد اول و آخرش در این دیر ** اول بصواب و عاقبت خیر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ اندازه: 11×17 سم [ف: 9-328]

90. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8372

خط: نستعلیق ریز، کا: میرزا محمد ابراهیم مشتری، تا: 12 رمضان؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 92گ، 12 سطر (4×9)، اندازه: 9×14 سم [ف: 17-123]

91. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6823

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 70گ، 14سطر (6×11/5)، اندازه: 11/8×16/5 سم [رایانه]

92. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15728

آغاز: برابر؛ انجام: لیلی بدرون خیمه دلتنگی در بند غم در شب سینه رنگ...

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 71ص (5پ -75)، سطور چلیپایی (6×14/5)، اندازه: 10/5×20/8 سم [رایانه]

93. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25286

بی کا، بی تا؛ خریداری از دکتر علی اصغر مقصودی [رایانه]

94. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا؛ خریداری از مهردخت همایی [رایانه]

95. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3489/18

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 59 گ (772-830)، 15سطر (7×11)، اندازه: 13×21 سم [ف: 11-2497]

96. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 101/30

آغاز: برابر؛ انجام: چون ابن سلام ازین خبر یافت ** از شاخ امید خویش بر یافت

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ 20ص (366-385)، 24 سطر (14×22/5)، اندازه: 20/5×30 سم [ف: 1-100]

97. شیراز؛ امام عصر؛ شماره نسخه: 194/4

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ 36گ (35-70)، اندازه: 15×24/5 سم [ف: 1-97]

98. تهران؛ دانشسرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: 88/14

بی کا، بی تا؛ قطع: بغلی بیاضی [نشریه: 5-622]

99. ساری؛ عمومی؛ شماره نسخه: 91/5

آغاز: برابر؛ انجام: از خاک که بر سر کسان رفت ** صد بار زمین بر آسمان رفت

منتخب آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ دارای یک سرلوح، مجدول؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 16ص (94-79)، 14 سطر (7×15)، اندازه: 12/5×21/5 سم [عمومی ساری و تنکابن: ف: -73]

100. تهران؛ خاکپور، اسد الله (خاندان)؛ شماره نسخه: 53

بی کا، بی تا؛ دو نسخه [نشریه: 7-567]

101. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1861

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق متوسط، بی کا، بی تا؛ با پنج مجلس نقاشی آب و رنگ سبک دوران قاجار، مجدول، با سرلوح؛ تملک: ام کلثوم بنت مرحوم آقا علی عسکر سر آشپز در 1242؛ مهر: ناصر الدين شاه قاجار؛ کاغذ: ترمه، 171ص، 9-13 سطر، اندازه: 9×15 سم [ف: 4-1187]

102. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 433

آغاز: برابر؛ انجام: باد اول و آخرش درین دیر ** اول به صواب و عاقبت خیر

خط: شکسته نستعلیق، کا: میرزا ابوالقاسم انجوی، بی تا، جهت محمد قلیخان ایلخانی فارس؛ مذهب به سبک مکتب شیراز، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مذهب، 126ص، 9 سطر در متن و 16 سطر در حواشی، اندازه: 8×12/6 سم [ف: 4-1189]

103. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 432

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خفی، بی کا، بی تا؛ پشت صفحه اول: نوشته شده: «لیلی و مجنون پیشکشی مرحوم عین الملك بتاریخ روز یکشنبه بیست و هشت شهر ذی قعدة الحرام از عرض کتابخانه مبارکه ظل اللهي روحنا فداه گذشت العبد الاقل عبدالله نوری»، صفحات محدول، مذهب، با سرلوح مذهب؛ مهر: مشیر السلطنه 1322، ناصر الدين شاه قاجار 1274؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مذهب، 220ص، 10 سطر، اندازه: 6×8/9 سم [ف: 4-1191]

104. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26639

آغاز: موجود: ای طایر عرش عقل پرواز؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: سلطانعلی خصاف مقیم مشهد [رایانه]

105. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16860

کا: نصیر القايه قزوینی، بی تا [د.ث. مجلس]

106. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4128

بی کا، بی تا [نشریه: 13-368]

107. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 430

آغاز: برابر؛ انجام: باد اول و آخرش درین دیر ** اول بصواب و آخرش خیر

حاوی 2160 بیت؛ خط: شکسته ریز، بی کا، بی تا؛ دارای سر لوح، مجدول؛ 94گ، 12سطر، اندازه: 7×11 سم [ف: 2-249]

108. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2633

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته خفی خوش، کا: درویش عبدالمجید، بی تا؛ علی اکبر گلستانه که به دستور میرزا محمود وزیر نسخه را کامل کرده و همو نوشته است که خط اصلی نسخه از درویش عبدالمجید است، تاریخ تحریر قسمت نونویس 1310 ق، مجدول؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: مذهب، 122ص، 9 سطر در متن و 18 سطر در حاشیه (5×9)، اندازه: 8/5×12/5 سم [ف: 8-376]

109. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6817 - 34/187

آغاز: دربحر تو یک حباب بشکست ** وین دایر های آبگون بست / عقل از کرمت به نکته دانی ** دریای گهر کف معانی؛ انجام: غم خوار من از جهان تو بودی ** رفتی وغمم بغم فزودی / از پای تو می کشیدیم خار ** خار قدمم شدی یک بار

خط: نستعلیق شکسته زیبا، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول مذهب، با 9 تصویر رنگی؛ جلد: گالینگور، 90گ، 12سطر، اندازه: 8×14 سم [ف: 6-3480]

110. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3533/2-18/53

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 29گ، 18 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 6-3479]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnūn

هاتفی، عبدالله بن محمد، - 927؟ قمری

(1521-)hātefī, 'abd-ol-lāh ebn-e mohammad

اهداء به: سید قاسم بن امیر منصور

محل تأليف: هرات

نخستین مثنوی از «پنج گنج» اوست، در بیان حالات عاشقانه لیلی و مجنون که به پیروی از نظامی و به اجازه دایی خود جامی، در حدود 3900 بیت سروده است. پس خطبه آغاز می شود با مناجات، نعت، معراج، منقبت حضرت علی، نصیحت پیران، سبب نظم کتاب، صفت قلم، نصیحت. آن گاه تولد مجنون، به مکتب رفتن و دلباختن بر لیلی و ... در سبب نظم گوید: «آن نور یقین، سر چشمه معنی ** سید قاسم، جهان معنی ... این تحفه که

در جهان ثمر شد ** در شهر هرات نامور شد».

آغاز: این نامه که کرد خامه بنیاد ** توقیع قبول روزیش باد / طغراش بنام پادشاهی ** کور است چو عرش بار گاهی

انجام: این نامه نام بخش نامی ** چون یافت سعادت تمامی / کردند ندا از این کهن دیر ** کاحسنت احسنت تم بالخیر

چاپ: بمبئی، 1788م؛ چاپ مضبوط تر این مثنوی در «دوشنبه» به سال 1962م منتشر شده؛ روسیه، 1962م

[نسخه های منزوی 3114/3؛ کشف الظنون 1522/2؛ هدية العارفين 471/2؛ ريحانة الادب 346/6]

1. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 526/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق متوسط، کا: محمد عزمی، تا: 896ق؛ جلد: تیماج، اندازه: 9/1×15/6 سم [ف: 4-1135]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8184/3

آغاز: ... اسرافیلش چو با کف آورد ** في الحال بسوی رفرف آورد / و آن گه بدو صد نیاز رفرف ** چون آبله اش بداشت بر کف / زد عرش مجید بار گاهش ** چون دید کمال عز و جاهش؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 226گ (1ر-226پ هامش)، 3- 6سطر، اندازه: 11/3×16/8 سم [ف: 27/1-442]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4655 و 2084-ف

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: هاشم حسنی، تا: 906ق؛ با دو مجلس تصویر، با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مذهب، 86گ، 12 سطر (5×10)، اندازه: 10×17 سم [ف: 14-3599] و [فیلمها ف: 1-177]

4. اراک؛ بیات، عبدالحسین؛ شماره نسخه: 30

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: غره رمضان 130ق؛ مجدول، با یک سرلوح؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 90 گ، 11سطر، اندازه: 10/5×15 سم [نشریه: 6-81]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2698-ف

نسخه اصل: دار الكتب المصرية ش 128 ادب فارسی م؛ خط: نستعلیق، کا: محمد شجاع الدين شیرازی، تا: جمادی الاول 988ق؛ با مینیاتورهای رنگین، مجدول. [فیلمها ف: 1-177]

6. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16817

بی کا، تا: 1025ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 175گ، اندازه: 13/1×21/6 سم [رایانه]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1266-ف

نسخه اصل: موزه بریتانیا 16801 .Add (ریو 653)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 25 شعبان 1027ق؛ تملک: اسماعیل شیخ فیروز نظام ضمیری [فیلمها ف: 1-177]

8. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1454/2

خط: نسخ پخته، کا: ابراهیم بن حسن، تا: اواخر رجب 1033ق؛ 20گ (111پ-130پ) [ف: 3-284]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9238

خط: نستعلیق، کا: احمد بن محمد مراد، تا: 1059ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 73گ، 13 سطر (7×12)، اندازه: 11×18 سم [ف: 17-327]

10. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8086

خط: نستعلیق، کا: شاه محمد لوط، تا: دوشنبه 24 صفر 1080ق، جا: کالنه؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: هندی، 90گ (9 برگ سفید)، 11سطر (6×12/5)، اندازه: 12×20 سم [ف: 17-28]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9809

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 86گ، 13 سطر (4/5×12)، اندازه: 15× سم [ف: 17-487]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13866/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ تملک: احمد بن قاسم؛ 81 گ (1پ-81ر)، 13 سطر، اندازه: 7/5×11 سم [ف: 35-224]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7960

دارای 36 مجلس تصویر؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 99گ، 15 سطر (6×13)، اندازه: 9/5×19/5 سم [ف: 16-751]

14. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 749/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 73گ، 14سطر (8×15)، اندازه: 12/5×21/5 سم [ف: 2-216]

15. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 776

انجام: باشد که خدا دهد مرادم - سازد ز کمال لطف شادم

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 77گ، 13 سطر (8/5×14)، اندازه: 14×21/5 سم [ف: 2-216]

16. ساری؛ عمومی؛ شماره نسخه: 91/6

آغاز: برابر؛ انجام: بکشود زبان به نوحه زان پس ** نگذاشت به حال خویش یک کس

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ دارای یک سرلوح، مجدول؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 72ص (95-166)، 14 سطر (7×15)، اندازه: 12/5×21/5 سم [عمومی ساری و تنکابن: ف: -74]

17. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6048

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 31گ، 14سطر (5×11)، اندازه: 13×22 سم [ف: 16-185]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9099/2

آغاز: شیرازه او اگر نباشد ** اوراق فلک ز هم بپاشد / زان چرخ

نمی رود به یک جای ** کش بسته به تخته فلک پای؛ انجام: کان روز که هاتفی به صد درد ** از مجلس دوستان شود فرد / ای واهب جمله کرمان ** روزی کنیش بقای ایمان

خط: نستعلیق، کا: محمدرضا منشی، تا: جمادی الاول 1156ق، جا: شیراز؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور، 42گ (1ر-42پ حاشیه)، 12سطر (5/3×11/6)، اندازه: 10/6×18/4 سم [ف: 29/2 - 757]

19. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4996/1

کا: امام علی بن مرتضی قلی خان نوری یوشی، تا: دوشنبه 6 ذیحجه 1218ق؛ مجدول، با سرلوح گل و بوته، با پنج تصویر از مجنون؛ جلد: تیماج، 82گ (1پ-82پ)، 12سطر چلیپایی، اندازه: 14×20 سم [ف: 15-4080]

20. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2640/1

آغاز: ای مرهم ریش دلفکاران ** وی چاره کار خام کاران؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد قاسم بن عبدالرحیم، تا: 1223ق؛ جلد: تیماج مذهب، 47ص (1-47)، 21سطر (15×26)، اندازه: 22×35 سم [ف: 6-200]

21. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2933/2 - 15/173

آغاز: گوینده این کهن حکایت ** در قصه چنین کند حکایت / کز ملک عرب خجسته نامی ** دردین خرد ولی تمامی؛ انجام: از تو سخنی که می نهفتم ** بشنو که تما م با تو گفتم / من با تو ز روی مهربانی ** گفتم سخنی و یک تودانی

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: جمعه 26 ربیع الثاني 1227ق؛ جلد: مقوا، 71گ، 13 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 6-3481]

22. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28333

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1258ق؛ جلد: مقوا [رایانه]

23. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 185/2فرخ

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الاول 1268ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 101گ (12-112)، 15 و 20 سطر، اندازه: 10×19/5 سم [ف: 185]

24. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2104

آغاز: هر دیده که لایق جمالش ** هر سوی موافق خیالش انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1272ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 60گ، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 4-1166]

25. مشهد؛ اصغرزاده، سید علی اصغر؛ شماره نسخه: 4

آغاز: دانم که نیم من سیه کار ** شایسته ز التفات دیدار / هست از کرمش امید از آنم ** کافر سوی خود دهد نشانم؛ انجام: برابر

بی کا، تا: 7شوال 1272ق [نشریه: 5-613]

26. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9270/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1279ق؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماجکار بهاء الدين پیشاوری، 49ص، 23سطر (11×20)، اندازه: 16×24 سم [ف: 17-335]

27. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2884

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: سید علی حسینی، تا: 1336ق؛ جلد: مقوا، 65 گ، 15 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 3-1185]

28. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3623/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: چرمی، 26گ، 42 سطر چهار ستونی، اندازه: 17×24 سم [ف: 3-1186]

29. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2843

آغاز: ... خواهی قد دلربا چو کاهی ** در قد الف بکن نگاهی.../ و ... زان ها دل توز هر که خواهد ** گویم که بخدمت تو آید؛ انجام: قصریست خراب اندر آن دشت ** دی روز بگرد آن همی گشت ... / و ... ای سوخته این چه درد مندیست ** وی دلشده این چه مستمدیست...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ کاغذ: هندی، جلد: چرمی، 13 گ، 28سطر متن و حاشیه، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: 3-1180]

30. یزد؛ صدوقی یزدی؛ شماره نسخه: 34/1

خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ 68گ (1پ-68ر)، 14 سطر، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: -27]

31. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19030

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 77ص، اندازه: 16/2×24/5 سم [رایانه]

32. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4724/6 - 24/24

آغاز: برابر؛ انجام: زبان طعن از حال توبستم ** بدل اکنون تورا هم تا که هستم / اگر چه سوختی در آرزویم ** بخواهی دید اکنون ماه رویم

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 40 گ، 25 سطر، اندازه: 20×29 سم [ف: 6-3481]

33. کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 323

آغاز: ... وز بحر تو گوهری است نایاب ** زیرا که کسش ندیده نایاب / از بحر تو یک حباب بشکست ** زان دایره های آبگون بست؛ انجام: دردمندی خود و ختم کتاب: صد شکر که قصد یافت انجام ** وین انیسه خانه بافت اتمام / ... من کاین نمط یگانه کردم ** نقاشی آن دو خانه کردم

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 89گ، 12 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف مخ]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnün

هلالی جغتایی، بدر الدين، - 935؟ قمری

(1529-)helālī joqatāyī, badr-od-dīn

تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2820

آغاز: بسمله. ای حسن تو از صفات بیرون ** وز عشق تو کاینات [مجنون]؛ انجام: مغرور مشو بعیش فانی ** رو آر بملک جاودانی / [من] با تو هزار بار گفتم ** بشنو که ز اصل کار گفتم...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1234ق؛ کاغذ: هندی، جلد: چرمی، 37گ، 15 سطر، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 3-1187]

لیلی و مجنون / شعر / ترکی

leylī va majnūn

فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان، 913؟ -976؟ قمری

(1508-1569)fozūlī baqdādī, mohammad ebn-e soleymān

مؤلف به سه زبان فارسی و ترکی و عربی آثار منظوم و منثور دارد و یکی از آن ها همین منظومه - لیلی و مجنون – است که به بحر «لیلی و مجنون» نظامی سروده است.

آغاز : بسم الله الرحمان الرحيم ** قافله سالار کلام کریم / الحمد الواهب المكارم ** و الشكر لصاحب المراحم

[فرهنگ سخنوران ص 450؛ الذريعه 9: 838 و 18: 395]

1. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 881

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول، با سرلوح؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-217]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1300

آغاز: لیلی کپی لفظی دل افروز ایله ** مجنون کپی نظمی جگر سوزایله؛ انجام: دم خیر سوزندن اورد مادم ** ور خیر دیز سن اپسم اپسم.

خط: نستعلیق، کا: حاجی محمود شوشتری، تا: جمادی الثاني 979ق؛ افتادگی: آغاز؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 115گ، 14 سطر (6/5×12/5)، اندازه: 14×22/5 سم [ف: 3-363]

3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2622

آغاز: ای نشئه حسن عشقی تاثیر قلین ** عشقلیه بنای کونی تعمیر قلین؛ انجام: شاعر لیقه افتخار ایدب سن ** کذ بی اور نکاشعار ایدب سن

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مذهب، 130گ، 12 سطر (7×13/5)، اندازه: 12/5×22 سم [ف: 6-173]

4. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 284/5

با دیباچه آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ در متن و هامش؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 2-107]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6333

آغاز: ای نشأه حسنی عشقه تأثير قلن ** عشقیله بنای کونی تعمیر قلن؛ انجام: دم خیر سوزندن اور دمادم ** فد خیر دیمزسن ابسم

خط: نسخ ترکستانی، بی کا، تا: 1054ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج جگری، 135گ، 12 سطر، اندازه: 15/3×20/5 سم [ف: 7-702]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15605

آغاز: اگر اهله چقدی بیر هندن ** عار ایتدی شهید غم کفندن؛ انجام: یازدی آلو بن الينه تام ** دلدارینه بر عتاب نامه

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: چرم، 55گ، 9 سطر، اندازه: 8/6×14/3 سم [ف: 43-174]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5078

آغاز: برابر؛ انجام: خلقتک اولوب اعتقادی افرای من ** اول قبره زیارت اولدی قانون

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مذهب، 200گ، 11سطر (4/5×9) [ف: 15-45]

8. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 744

خط نستعلیق،بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول، قطع: ربعی [نشریه: 7-217]

9. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3008

آغاز: ای تشنه حسنی عشقه تأثير قیلن ** عشق ایله بنای کونگلی تعمیر قیلن / الهى لیلی سر حقیقت سرا پرده وحدتدن اقتضای ظهور ایدوب ... الحمد لواهب المكارم ** و الشكر لصاحب المراحم / دهقان حدیقه حکایت ** صراف جواهر روایت / معنی چمنده کل تکنده ** سر رشته سینه گھر چکنده؛ انجام: اما سن ایدن عمل خطا دور ** کیم سر حیقتنگ هوا دور / شاعر لقی افتخار اید و بسن ** گوز کی اوزنگا شعارا ید و بسن

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1104ق؛ جلد: چرم، 91گ، 14سطر، اندازه: 14×19/5 سم [ف: 3-1183]

10. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5631

آغاز: ساقی کرم ایله جام کز دور ** دو تمه قدحی مدام کز دور / دورانه چون اعتبار قلمه ** کز دور قدحی قرار قلمه؛ انجام: چون زیدیو خود اولدی بیدار ** نوبکترنی ابتدی خلقه اظهار / خلقنک او لوب اعتقادی افزون ** دون قبره زیارت اولدی قانون

خط: شکسته، نستعلیق، کا: مسلم بن قنبر، تا: 22 رجب 1133ق؛ با 56 تصویر آب و رنگ، کاغذ: ترمه، جلد: میشن تریاکی، 110گ، 13 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-621]

11. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15821

آغاز: موجود: ویه هم او قویم قلاق دوت؛ انجام: داغ اورزه اتور میشدی مجنون.

خط: نستعلیق کتابتی، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 51 گ، 14 سطر، اندازه: 16×21/5 سم [ف: 17-386]

12. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5531

آغاز: ای مونس اهل زرق یادن ** ابواب اهل کلید آدن؛ انجام: دم خیرو سز میدن اورد مادم ** ور خیر دیمرسن هم همدغم

خط: شکسته، نستعلیق، کا: حسین علی بن زین العابدين کلو کانی تا: جمادی الاول 1214ق؛ 108گ، 12سطر، اندازه: 14/3×21 سم

[ف: 1-621]

13. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14742

آغاز: کیفیت حال قیلماقه فاش ** کلمشدی تکلمه کوز قاش؛ انجام: خلقون اولوب اعتقادی افزون ** اول قبره زیارت اولدی قانون

خط: نستعلیق، کا: محمد شفیع بن میرزا محمد هادی تبریزی، تا: ذیقعده 1228ق؛ افتادگی: آغاز؛ دارای سه مجلس تصویر با آب و رنگ؛ واقف: سید محمد باقر مولوی عربشاهی سبزواری، محرم 1405؛ 72گ، 13 سطر، اندازه: 13/7×20/5 سم [ف: 17-384]

14. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7146 - 36/146

آغاز: بسمله. دهقان حدیقه حکایت ** صراف جواهر روایت / معنی جمننده گل تکنده ** سوز رشته سینه گھر چکنانی؛ انجام: اولدم که بو نسخه اولدی مرقوم ** لیلی و مجنون آدینه موسوم ... / تاریخنه دوشد یار موافق ** بر او لمق ایله اول ایکی عاشق

خط: نستعلیق، کا: عبدالله بن حسن، تا: محرم 1230ق؛ جلد: تیماج، 79گ، 15 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 6-3481]

15. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7374 - 37/164

آغاز: برابر؛ انجام: ترک امله تعرض وغادی ** کیم وادی جهلد ور بودادی / دم خیر سوزندن اورد مادم ** ور خیرد غرس ابسم اسم

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1241ق؛ تملک: اعتماد العلماء تبریزی که به سال 1322 نسخه را در کربلا اتباع نموده؛ جلد: تیماج مذهب، 124گ، 12سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 6-3482]

16. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 619

آغاز: احسان هنگ ایله روی طریق ایت ** بر فیض نظر منکارفیق ایت؛ انجام: اما سن عمل خطا دور ** کیم بری طریقنکا هوا دور

خط: نسخ، کا: عبدالله بن کربلایی آقا رضا، تا: رمضان 1245ق؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: مقوا، 128 گ، 11 سطر (10×15)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 2-733]

17. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5113

آغاز: برابر؛ انجام: دم خیر سوزندن اوردمادم ** ور خیرد مزسن ابسم ابسم

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 15 صفر 1256ق؛ مجدول؛ جلد: میشن، 138گ، 14 سطر، اندازه: 10/8×17/5 سم [ف: 1-621]

18. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5006

گزیده ای است؛ خط: نستعلیق، کا: امام وردی بن قاری وردی بیک مازندرانی، تا: 27 محرم 1258ق؛ جلد: میشن، 47گ، 15سطر، اندازه: 16/7×21/1 سم [ف: 1-621]

19. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15826

آغاز: وادی در کنکده در سر کشته فهم تند سر؛ انجام: دم خیر سوزندن اور دمادم ** ور خیر دیمز ابسم ابسم

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1287ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 160گ، 14سطر، اندازه: 10/5×18/3 سم [ف: 17-384]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6849/3

آغاز: مشتاق جمال دور ملک لر ** محتاج وصالدور فلک لر

خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن میرزا فریدون اسد آبادی، تا: 9 ربیع الثاني 1299ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 63گ (53پ-115پ)، 20 سطر، اندازه: 10/5×17/5 سم [ف: 20-302]

21. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9783/8

آغاز: برابر؛ انجام: خون جگر آب جویباری ** نوک مژه ابر نوبهاری

خط: نستعلیق، کا: مقصود بن خلیفه، تا: 1256-1259 ق؛ واقف: خان بابا مشار، اردیبهشت 1346؛ جلد: میشن، 16سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 9-252]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13463/8

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، مذهب، 226ص (165-390)، اندازه: 16×27/5 سم [ف: 36-409]

23. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 853

آغاز: برابر؛ انجام: شاعر لیغه افتخار ایدب سن ** کذبی اوزنکا شعار ایدب سن

خط: نستعلیق، کا: عبدالرحیم پسر محمد رضی حسینی لاریجانی نیاکی، تا: مین ویوز یدمش ایکی؛ تملک: هادی حسینی لاریجانی، محمد علی حسینی لاریجانی؛ جلد: تیماج، 106گ، 15سطر، اندازه: 13/5×21 سم إنشريه: 13-219]

24. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25729

بی کا، بی تا؛ خریداری از میرداد خان [رایانه]

25. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 382

آغاز: لؤلؤ سینی ایلیوب جهانتاب ** لب تشنه لری دورایله سیراب / لردون کبی لطف ایدنده ظاهر ** دامن دامن تو کر جواهر؛ انجام: دم خیر سوزمدن اور دمادم ** ویر خیرد یمزمن ایسم ایسم / هم مصلحت اول که آرمیم دم ** ختم ایله لم که خیر بالسم

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 97گ، 14سطر، اندازه: 13/5×18/5 سم [ف: 1-362]

26. همدان؛ جواهری، حبیب؛ شماره نسخه: 15

بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام [رشت و همدان: ف: -1680]

27. اصفهان؛ سید کشفی؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1-50]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnūn

قاسمی گنابادی، محمد قاسم، - 982 قمری

(1575-)qāsemī gonābādī, mohammad qāsem

به دستور: شاهزاده ابوالفتح ابراهیم میرزای جاهی صفوی

تاریخ تأليف: 978ق

دومین مثنوی لیلی و مجنون است که در سه ماه سروده و شامل 2540 بیت است: «عقد گهرم که گشت حاصل ** باشد دو هزار و پانصد و چل / تاریخ وی از ره معانی ** نظم ازلی است گر بدانی». این تاریخ برابرست با 1038 و صحیح نیست، چه قاسمی در 982 هجری وفات یافته است، و به قرینه «ظل ابدی» و «ظل الهي» که تاریخ دو منظومه گوی و چوگان و زبدةالاشعار است، این یک نیز باید «ظل ازلی» باشد، که برابرست با 978.

آغاز: ای نامه زنام تو مسجل ** مجنون ره تو عقل اول

انجام: در حشر بر آرد آرزویم ** زین نامه کند سفید رویم

[الذريعة 253/5]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8383/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: حافظ محمد قاسم بن علی، تا: ذیحجه 981ق؛ واقف: یار محمد خان افشار، 25 خرداد 1332؛ جلد: چرمی، 83 ص (662-744)، 19 سطر چهار ستونی (11×14/5)، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 7-710]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2542

آغاز: آراسته بود صحن گلشن ** گل ها همه چون چراغ روشن / دیدند که از گل انجمن بود ** چیدند گلی که در چمن بود / چون قاسمی از برای حاجات ** آییم بکعبه مناجات / زان پرتو نور عالم افروز ** شد شام سیاه قاسم روز؛ انجام: این نامه بسان وحی منزل ** شد ناسخ نسخه های اول / چون یافت تمامی این معما ** کاسمیست نموده بی مسمی / تاریخ وی از ره معانی ** نظم از لیست گر بدانی (1038) / عقد گهرم که گشت حاصل ** باشد دو هزار و پانصد و چل / این نامه دلکش نکو نام ** در عرض سه ماه یافت اتمام / هر چند که این نه در شماریست ** بر من ز زمانه یادگاریست / باشد که کند خجسته راهی ** بر قاسمی حزین دعائی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ در ص 158 نسخه ما آمده: «طبعم که باهتمام خامه ** آراست جهان ز شاهنامه / وانگاه بطالع همایون ** راندم سخنی ز حال مجنون»؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 83گ، 12سطر (9/5×14/5)، اندازه: 13/5×20 سم [ف: 9-1337]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnūn

وحشی بافقی، کمال الدين، 939؟ - 991 قمری

(1533-1583)vahšī-ye bāfqī, kamāl-od-dīn

این مثنوی لیلی و مجنون یکی از زیباترین گفتارهای شعری است که در آن داستان معروف لیلی و مجنون به نظم آمده و علاوه بر آن مسائل صوفیانه تبیین گشته است.

چاپ: چاپ شده

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1968

آغاز: این نامه که خانه کرده بنیاد ** توقیع قبول روزیش باد؛ انجام: کردند ندا ازین کهن دیر ** کاحسنت احسنت تم بالخیر

خط نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 12؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 68گ، 11 سطر (5/5×11)، اندازه: 11×18/5 سم [ف: 4-455]

2. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 420

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1201ق؛ دارای یک سرلوح مرصع، مجدول؛ تملک: حاجی فاطمه سلطان به تاریخ بیستم رجب 1281؛ جلد: تیماج، 35 گ، 15 سطر (5/5×15/5)، اندازه: 11/5×21 سم [ف: 1-244]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 420

همان نسخه بالا [نشریه: 5-56]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnūn

روح الامين، محمد امین، 971 - 1047 قمری

(1564-1638)rūh-ol-amīn, mohammad amīn

اهدا به: سلطان محمد قلی قطبشاه (989-1020 ق)

سومین مثنوی از «پنج گنج» اوست، با دیباچه نثری، در هفت ماه و در حدود هشت هزار بیت سروده است. در این مثنوی پس از توحید و نعت رسول (صلی الله علیه و آله)، در سبب نظم کتاب تصرح می کند که دو دفتر قبلاً سروده و در فکر تصنیف دفتر دیگر بوده که شبی نظامی گنجوی را در خواب می بیند که کلید و نامه ای به او می دهد و در نامه نظامی او را تشویق به سرودن این مثنوی می کند. [نسخه های منزوی 3103/4؛ الذريعه 260: 7 و 386: 9]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9182/3

آغاز: ای قادر بی شریک و انباز ** خاک از تو شده سپهر اعجاز / ای نام تو مطلع هر امید ** سرلوح کتاب تست خورشید؛ انجام: غم را ز دلم جدا مینداز ** در بر رخ من ز شوق کن باز / بفشان به سرم ز ذوق گردی ** بر درد دلم فزای دردی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: مذهب، 64 گ (183پ-246پ)، 23 سطر (9×17/8)، اندازه: 15×28/2 سم [ف: 29/2-845]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3746

آغاز: زین گشت روانم آمیده ** شد همبر خواب ناز دیده / در خواب کلیم رو نما شد ** چون روح بقالب آشنا شد؛ انجام: عشقم بهوس قرین نباشد ** بودیش رفیق نام لیلی / [چون] برف کز آفتاب شد آب ** سنگ از دم من شود چو سیماب

ساقی نامه ای در دیباچه هست؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 10 و 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 147ص،

12سطر (6×13)، اندازه: 12×20 سم [ف: 12- 2739]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2632

آغاز: ای حسن طراز عشق پرواز ** انجام نمای کار از آغاز / ای نام تو مطلع هر امید ** سرلوح کتاب تست خورشید / ای کرده ز نقطه یک جهان خط ** از تست بر آب کشتی بط؛ انجام: تا من در گفتگوی بستم ** وین شیشه بسنگ غم شکستم / جان از بدن سخن برون شد ** دل در بر آفتاب خونشد

خط: شکسته نستعلیق خفی خوش، کا: جواد آبادهای، تا: 1303ق؛ 318ص، 15 سطر (7×14/5)، اندازه: 12×20 سم [ف: 8-274]

4. تهران؛ دانشسرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گر کانی؛ شماره نسخه: 116/3

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ قطع: رحلی [نشریه: 5-619]

5. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 877

آغاز: ای حسن طراز عشق پرواز ** انجام نمای کار از آغاز / ای نام تو مطلع هر امید ** سرلوح کتاب تواست خورشید؛ انجام: تا من در گفتگوی بستم ** وین شیشه به سنگ غم شکستم / جان از بدن سخن برون شد ** دل در بر آفتاب خونشد

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ با سرلوح، مجدول، دیباچه نثر را ندارد؛ جلد: تیماج، 169 گ، 14 سطر، اندازه: 11×20 سم [ف مخ: 1673-4]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnün

مخدوم، عصمت الله

maxdūm, esmat-ol-lāh

در متن نام سراینده معلوم نیست و در صفحه عنوان نام وی تحریر شده است ماده تاریخ تأليف این اثر «لفظ لیلی و مجنون» = 1239 ق است که در پایان ابیات آمده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18207

آغاز: بسمله، الهي خاطرم دلخواه بگشای ** بلیلای خیالم راه بنمای؛ انجام: قلم تاریخ این الفاظ موزون ** که تاریخ ست لفظ لیلی مجنون

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ مجدول، مصحح؛ مهر: «محمد حسین»؛ جلد: تیماج، 204ص، 19 سطر، اندازه: 15/2×25/2 سم [ف: 50-58]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnūn

وحید قزوینی، محمد طاهر بن حسین، 1015-1112؟ قمری

(1607-1701)vahīd-e qazvīnī, mohammad tāher ebn-e hoseyn

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13858/6

آغاز: آغاز شرح حال: وحید الزمان میرزا طاهر وحید موطن و مولدش دارالسلطنه قزوین است؛ آغاز مثنوی: بسم الله الرحمن الرحيم ** هست نهالی ز ریاض قدیم؛ انجام: کیست این جا که بر افرازد تخت ** و آخرش هم زمین بگیر سخت

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 74 گ (245ر-318ر)، 16سطر [ف: 37-422]

لیلی و مجنون / ادبیات / فارسی

leylī va majnūn

غنیمت پنجابی، محمد اکرم، - 1125 قمری

(1713-)qanīmat-e panjābī, mohammad akram

آغاز: بسمله. بنام شاهد نازک خیالان ** عزیز خاطر آشفته حالان

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19073

آغاز: برابر؛ انجام: الهي تو آمرز این سه را نویسنده خواننده جوینده را.

خط: نستعلیق، کا: محمد انور، تا: قرن 12؛ جلد: مقوا [رایانه]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19035

آغاز: برابر؛ انجام: به دل جا کرد دنیا گفتگویش حدیث قاصد ... این خوش رسد بانك.

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1239ق؛ افتادگی: انجام [رایانه]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28528

آغاز: برابر؛ انجام: شرابی ده که باشد غارت هوش ** چکیدن کن گناهم را فراموش. تمام.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1842ق؛ جلد: تیماج مذهب [رایانه]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnün

صاعدای اصفهانی

sā'edā-ye esfahānī

2900 بیت.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2666/1

آغاز: این نامه بنام آن یگانه ** کور است بقای جاودانه؛ انجام: جاوید بماند این در ایام ** محبوب قلوب خاصه و عام

خط: شکسته خوش، کا: فضل الله، تا: 1171ق، در چهار ستون چلیپا، مجدول؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج، 99گ (1-99)، ابعاد متن: 9×16 ، اندازه: 14×22 سم [ف: 8-425]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnūn

آذر بیگدلی، لطفعلی بن آقا خان، 1134 - 1195 قمری

(1722-1781)āzar-e bīgdelī, lotf--alī ebn-e āqā-xān

تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 172/8

آغاز: بمجنون گفت روزی عیبجویی ** که پیدا کن به از لیلی نکویی؛ انجام: بهر صورت که باشد ناگزیرت ** بجز معشوق باید در ضمیرت

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مذهب، 1 ص (135ر)، 15سطر (8/5×14/5)، اندازه: 18/5×29/5 سم [ف: -136]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnūn

نامی اصفهانی، محمد صادق، - 1204 قمری

(1790-)nāmī esfahānī, mohammad sādeq

یکی از پنج مثنوی «نامه نامی» شاعر است، در بحر تقارب و همان داستان لیلی و مجنون. دارای عناوین: توحید ثانی به طریق خطاب، مناجات نامه، در نعت پیغمبر (صلی الله علیه و آله) در صفت معراج پیغمبر (صلی الله علیه و آله) و داستان لیلی و مجنون می باشد این مثنوی، هم چون دیگر مثنوی های لیلی و مجنون، دنباله رو حکیم نظامی است. مؤلف، علاوه بر قریحه شعری، از خطاطان نستعلیق و شکسته نستعلیق نیز بوده است. (سید محمود مرعشی)

آغاز: این نامه به نام آن جهاندار ** کز عشق نهد بنای هر کار / بنیادنه بنای افلاک ** رفعت ده این سرادق خاک

انجام: صد شکر که این شکرف نامه ** شد ختم بر بزود (؟) سعی خامه / صد شکر رسیده شد بانجام ** این قصه بهترین ایام / صد شکر که این نکو فسانه ** جاوید بماند در زمانه / در دهر بهشتی و بهاری ** نامی بگذاشت یادگاری / ایزد بعنایت نهانش ** گردد ز افت نگاهبانش

چاپ: تهران، انتشارات مجلس شورای اسلامی، میراث بهارستان، دفتر اول، 1388ش، تصحیح افشین عاطفی، رساله دومصص 91 تا 197

[نسخه های منزوی 3108/4؛ الذريعة 397/18 و ج 9/4 ص 1165 و 397/18]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 191

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: پایان جمادی الاول 1190ق؛ مجدول، با سرلوح زرین زیبا؛ جلد: مذهب، 91گ، 11سطر (5×9)، اندازه: 9×14 سم [سنا: ف: 1-92]

2. تهران؛ بیانی، مهدی (دکتر)؛ شماره نسخه: 45

آغاز: این نامه بنام آن خداوند ** کز عشق بنای عالم افکند؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کاتب = مؤلف، تا: 1190ق [نشریه: 1-13]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5010

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 60گ، 16سطر (8×15)، اندازه: 12×17/5 سم [ف: 15-4084]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 317/2

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1198ق، جا: اصفهان؛ 61ص (133- 193)، 17 سطر، اندازه: 10/5×17/5 سم [ف: 1-309]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11587/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد باقر فرزند محمد کریم، تا: 7 ربیع الثاني 1217ق، محشی، با قلم خوردگی؛ 52گ (21-72)، 19سطر، اندازه: 8×14/5 سم [ف: 29-307]

6. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 663/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالله پسر رئیس جعفر نوبندگانی، تا: 1240ق؛ جلد: تیماج، 45 گ (163-207)، اندازه: 14/5×20/5 سم [نشریه: 52-13]

7. کاشان؛ عاطفی، حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق خوش، کا: محمد حسین یزدی، تا: 23 رجب 1240ق؛ 68 گ، 15 سطر، اندازه: 17×22 سم [نشریه: 7-744]

8. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2398/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1252ق؛ جلد: تیماج، 68ص (243 - 311)، 15 سطر (8×14/5)، اندازه: 11/5×21/5 سم [ف: 515-5]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4677

آغاز: بسمله.ای نامه بنام آن خداوند ** کز عشق بنای عالم افکند / بنیاد نه بنای افلاک ** رفعت ده این سرادق خاک؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق ریز و خوش، کا: علی رضا میرزا بابای شیرازی، تا: 5 جمادی الاول 1254ق؛ مجدول، با سرلوح؛ جلد: مذهب، 109گ، 10سطر (4×8)، اندازه: 7×12 سم [ف: 14-3627]

10. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3425

آغاز: افتاده پیش از آغاز داستان عشق لیلی و مجنون و حکایت گرفتاری آند و محزون». از عالم راز صد فسانه ** آمد بی حرف در میانه؛ انجام: کین طرفه حکایت خوش انجام ** از یاری طبع یافت اتمام

خط: نستعلیق، کا: نجیب شاعر، تا: 23 جمادی الاول 1261ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، دارای 25 تصویر از همین نجیب، با خاتمه ای به نثر و نظم از نجیب شاعر نویسنده نسخه ما (ص 148 - 153)؛ 77گ، 13 سطر (7×13)، اندازه: 12×21 سم [ف: 11-2428]

11. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3024

آغاز: برابر؛ انجام: صد شکر که این نکو فسانه ** جاوید بماند در زمانه / زو باد زبان یاوه گو دور ** از چشم حسود باد مستور / صلوات و درود بیحد و مر ** بر آل مطهرش سراسر...

خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن محمد باقر شیرازی، تا: 1261ق؛ مهر: «شعاع» مورخ سال 1325؛ جلد: چرمی سیاه، 97گ، 10 سطر، اندازه: 10/5×16/5 سم [ف: 3-1182]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10627

آغاز: این نامه بنام پادشاهی ** کز عشق بسوی او است راهی / این نامه بنام آن جهاندار ** کز عشق فکند طرح هر کار؛ انجام: رخساره بخاک عجز بگذار ** بکری و بعجز ناله بردار

خط: نستعلیق، بی کا، تا: نزدیک عصر سراینده؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قرمز، 25گ، 19 سطر، اندازه: 15/5×20 سم [ف: 27-92]

13. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 150/1 فرخ

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ سپاهانی؛ دارای یک سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج، ابعاد متن: 6/5×12/5، اندازه: 9×14/5 سم [ف: -169]

14. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 494/2 - 3/114

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ 51 گ، 9 سطر [ف: 6-3480]

15. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5455/1

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 57گ (1پ-57ر)، 15سطر، اندازه: 16/6×26 سم [ف: 8-391]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnūn

صبا، فتحعلی بن محمد، - 1238 قمری

(1823-)sabā, fath-alī ebn-e mohammad

[الذريعة 592/9 و 394/18]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5553

آغاز: ای صبا ای راحت جان ای صبا ** ای صبا ای پیک جانان ای صبا / ای صبا ای قاصد کوی حبیب ** ای صبا ای پیک پر حسرت نصیب

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ با یادداشت خریداری ملک از کتابخانه مخبر السلطنه و این که تنها نسخه است (در ص ع)؛ جلد: میشن، 165گ، 15 سطر، اندازه: 14/4×22 سم [ف: 4-714]

لیلی و مجنون / ادبیات / فارسی

leylī va majnün

نوائی

navā'ī

تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2972/2

آغاز: آغاز کتاب لیلی مجنون من کلام نوائی. دارم در پیش داستانی ** ساقی میده بمن زمانی / گوینده قصه خوش عشق ** راوی حدیث دلکش عشق؛ انجام: اوراق اصلی: ... از پای فتاد سرو نازش ** شد پست نهال سرفرازش ... / و ... از درد جدائی تو مردم ** غم های تو را بخاک بردم

خط: نستعلیق زیبا، کا: ظاهراً علی بن عبد الغفار انجدانی، تا: 1282ق؛ مجدول و مذهب؛ جلد: جرمی تریاکی، 47گ، 16سطر، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: 3-1184]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnūn

بهجت جابری، ابوالقاسم، ق 14 قمری

behjat-e jāberī, ab-ol-qāsem(-20c)

اهدا به: ناصر الدين شاه (1264-1313ق)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6014

آغاز: آی ذات تویی مثال و مانند ** بر هر چه بحز خودی خداوند؛ انجام: زد شعله چو آتش فراقش ** در سینه که سوزد اشتیاقش

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سپاهانی، 143گ، 12 سطر (6×12)، اندازه: 10×16 سم [ف: 16-179]

لیلی و مجنون / داستان / ترکی

leylī va majnūn

ظاهراً غیر همانند:

1. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 250

آغاز: کر ککم تا ابد اولا به ابتر؛ انجام: طقوزیون بشده بو نظم جواهر ** بحمد الله ای حمدی اولدی آمر

خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه اواخر جمادی الثاني 971ق؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج، 300ص، 17 سطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 223-1]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2776

آغاز: دهقان حدیقه حکایت ** صراف جواهر روایت؛ انجام: پایان: برطغرائی مثال محشری در دیباچه دیوان محبت

این لیلی و مجنون که مثنوی ترکی است متأسفانه در این نسخه بر اثر افتادگی قسمت اول آن معلوم نشد که شاعر آن کیست؟ خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1230ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 100گ، 14سطر (9×14)، اندازه: 13×18 سم [ف: 6-398]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6429/3

آغاز: چوخ ماه لقاصنملر الدي ** چوخ طرفه رمینه محمم ساله ی؛ انجام: اولمزدی بوجاله احتیاجم ** کیم اولهعذابله علاجم

به نظم و نثر و حالت روایی دارد مؤلف آن عجالتاً مشخص نشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوایی، 14گ (25ر-38پ)، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: 17-40]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15821/2

آغاز: موجود: و عاقیل بولوب یکت لا رفتارینده بور، انجام: یغلامه لیلی جان بارنیک اماندور.

خط: نستعلیق کتابتی، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 14سطر، اندازه: 16×21/5 سم [ف: 17-386]

لیلی و مجنون / ادبیات / عربی

leylī va majnūn

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1186/2

آغاز: هو الموفق، بسمله، الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علی محمد و آله اجمعین اما؛ انجام: لو کنت أملك منع مائك لم یذق ** ما في تلالك ما حییت لئیم

ابوبکر الوالبي از ابو جعونته ذهلی حدیث کرده و او باوسائطی چند از مردی از ابی العجل داستان لیلی و مجنون را نقل کرده که گفت مجنون از بنی عامر بود و لیلی عامریه و دختر عموی مجنون پس از ین شناخت ابوبکر الوالبي به شرح حال آن ها می پردازد و داستان عشق آن ها را بازگو می کند؛ بی کا، تا: محتملا قرن 13؛ جلد: تیماج، 95ص (117-211)، 12-15 سطر (6/5×14/5)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 9-172]

2. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 535/2

آغاز: الحمدلله ... ابوبکر الوالبي قال حدثنی ابو جعونة الدهلي عن ابی العالية؛ انجام: قال ابوبکر الوالبي: هذه جملة ما تناهی الينا من اخبار المجنون و اشعاره خارجا عما لم نکتبه و ما کان منحولا من قصيدة و خبر اعرضنا کتابته

ذکر لما جری بین لیلی و مجنون من قصص الحب و العشق برواية ابی بکر الوالبي؛ خط: نسخ، بی کا، تا: محرم 1249ق؛ مصحح؛ 19گ (41پ-59ر)، اندازه: 14×21/5 سم [مؤيد: 2-36]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10305/2

آغاز: بسمله الحمدلله الذي جعل المحبة سببا لوجود المخلوقات و وسيلة لبروز الكرامات ... اما بعد حدث ابوبکر الوالبي قال؛ انجام: و انخت ناقتی الى قنوان شجرة صغيرة.

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الثاني 1255ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 84 ص (190-273)، 14-15 سطر، اندازه: 10×16/5 سم [ف: 32-313]

لیلی و مجنون / شعر / فارسی

leylī va majnūn

ناشناخته:

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1749

چند برگ است بدون اول و آخر و معلوم نشد از کیست؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، دارای یازده مجلس آب و رنگ؛ جلد: تیماج، 10گ، 21 سطر، اندازه: 18×29/5 سم [ف: 5-150]

2. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 847

گزیده ای است از مثنوی های شیخ نظامی و جامی و روح الامين و امیر خسرو درباره این داستان؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ با چهار سرلوح، مجدول، انجام یکمی و چهار می افتاده؛ مهر: شعاع؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-216]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5101/2

آغاز: گوینده داستان چنین گفت ** این نسخه که در این سخن سفت / بر عامریان کفایت او را ** معمورترین ولایت او را

خط: شکسته، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: میشن، 16 سطر، اندازه: 14/5×20/7 سم [ف: 8-204]

4. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1939/2

آغاز: بود مجنون را سبک روزناقه ** بد بجز لیلی مر او را فاقه؛ انجام: عاشقم بر عشق و بر افسوس عشق ** گشته ام دیوانه و مفتون عشق

مثنوی عاشقانه است، با سربندهای: رفتن شاهزاده بزرگی از دنیا و گرفتاری شاهزاده وسطی، در شکایت از عشق مجازی و تبدیل او آخر الأمر به عشق حقیقی؛ خط: نستعلیق ریز و خوش، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی، 6گ، 14سطر (5/5×13)، اندازه: 10/4×17 سم [ف: 3-285]

5. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5895/2 - 29/235

آغاز: گویند و این حدیث عالی ** در رشته چنین کشید لالی / کز ملک عرب خجسته نامی ** در دین سخنوری تمامی؛ انجام: چو شنید نام مجنون ** گردید دلش زدرد پر خون / [پاره شده] ** حال دل خویش گفت یک سر

منظومه مفصلی است در داستان لیلی و مجنون. این منظومه در فهرست سابق این کتابخانه (45/2) با عنوان جنگ شامل اشعاری از لالی و غیره معرفی شده و آغاز این مثنوی نوشته شده و در مشترک پاکستان (1924/9) با عنوان اشعار زلالی معرفی و به فهرست مذکور ارجاع داده شده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جلد: تیماج، 26گ، 22 سطر، اندازه: 9×17 سم [ف: 6-3483]

6. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2334/1

آغاز: بنام خداوند فرد و کریم ** که لطفش عمیم است و ذاتش قدیم / کریمی که چون خوان احسان کشید ** نکرد از کرم بنده را نا امید؛ انجام: در زیر سرش بجای بالشت ** بنهاد غریب ناتوان خشت / نه همدم وهمرهش ببالین ** جز کوزه شکسته سفالین

مثنوی مفصلی درباره حوادث و جریاناتی است که بر زندگی لیلی و مجنون گذشته است، مؤلف منظومه شناخته نشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 65گ، 13 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف مخ: 4-1674]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16780/3

آغاز: گوینده این کهن حکایت ** در قصه چنین کند روایت؛

انجام: باید طلبید مستمندی.

از ناظمی ناشناخته بر وزن لیلی و مجنون نظامی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، 15سطر، اندازه: 11×16 سم [ف: 17-468]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29692

آغاز: بسمله، گوینده این کهن حکایت در قصیده کند روایت در ملک عرب خجسته نامی؛ انجام: نزد چه کسی عزیز باشی ... باید طلبید مستمندی...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام [رایانه]

9. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3035

آغاز: بسمله. گوینده قصه خوش عشق ** راوی حدیث دلکش عشق؛ انجام: صد شکر که این نکو فسانه ** جاوید بماند در زمانه / از چشم حسود بادمستور ** زان باد زبان یاوه گو دور / ایزد ز الطاف بی نهایت ** همواره معین تو هدایت

هدایت (؟) یا میرزا محمد صادق نامی (؟)؛ خط: نستعلیق، کان هدایت، تا: 1283ق؛ با اشعاری از: خسرو، جامی، کمال، حسن، شاهی، آصفی، حیدر، آهی و هلالی در یک مجلد؛ جلد: چرمی، 91 گ، 8-10 سطر [ف: 3-1181]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8173/98

آغاز: سپه دار بلا مجنون غمناک ** که بردش دامن از لوث هوس پاک؛ انجام: بچشم خود تو خود را کن تماشا ** که مجنون در میانه نیست پیدا

چند بیت از یک مثنوی است با عنوان «لیلی مجنون، مجهول القائله»؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: صحبت الله خان ملقب به دبیر همایون، تا: آغاز قرن 14؛ جلد: تیماج، 1 ص (265)، اندازه: 13/4×21 سم [ف: 27/1 - 345]

11. کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 219/2

آغاز: بسمله یا من بك حاجة الخلايق ** اظهرت لحبك العلايق / ای برهمه هست و نیست هستی ** هستی ز تو نیستی پرستی؛ انجام: اشعار چو شد تمام مقدار ** وفقش دو هزار چهارصد داد / از آن تعداد وفق داده ** پنجاه شود بر آن زیاده

مثنوی ادبی زیبایی که در سال 1225 ق در بیان زندگی عاشقانه لیلی و مجنون عامری سروده شده و بالغ بر دو هزار و چهارصد و پنجاه بیت می باشد، و با وجود مراجعه بسیار اطلاعی از این مثنوی و ناظمش به دست نیامد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 138گ، 15 سطر، اندازه: 14/5×20 سم [ف مخ]

12. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1034/2

آغاز: بر جسر گذشتگان سخن ساز ** از نور قلم بر آر آواز / کز بر عرب به قدر وجاهی ** بوده است بزرگوار شاهی؛ انجام: از بس که کشید و ناله و آه ** گشتند ملازمانش آگاه / بردند به خانه اش بناکام ** شد مرغ رسیده باز در دام

اشعاری به سبک لیلی و مجنون نظامی است؛ خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، بی تا؛ از موقوفات حاج محمد رمضانی است؛ جلد: مقوا، 42گ، 13 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف مخ: 4-1674]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14253/20

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 4گ (181پ-184پ)، 14 سطر، اندازه: 18×31 سم [ف: 38-368]

14. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13950/4

آغاز: بر جسر گذشتگان سخن ساز ** از صور قلم بر آرد آواز / کز بر عرب بقدر و جاهی ** بوده است بزرگوار شاهی؛ انجام: مجنون ز دعای آن شه دین ** بر جست ز جا دهان پر آمین / چون وحش برون دوید از اندوه ** گم گشت چو آفتاب در کوه خط: شکسته نستعلیق چلیپا، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 20گ (46ر-65ر) [ف: 37-547]

15. یزد؛ جامع کبیر؛ شماره نسخه: 142/1

بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام [نشریه: 4-396]

16. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16957

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 70گ، اندازه: 14/3×20/2 سم [رایانه]

17. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27220

بی کا، بی تا؛ خریداری از رضا میدانی [رایانه]

18. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27278

بی کا، بی تا؛ اهدایی: اصغر حیدری منفرد [رایانه]

19. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18054

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 14/5×21/3 سم [رایانه]

لیور دور (ترجمه) / طبیعیات / فارسی

līver dor (t.)

علی بخش میرزا قاجار، 1254 قمری

(-1838)alī baxš mīrzā cājār‘

در مقدمات علوم که توسط علی بخش بن اسکندر بن عباس بن فتحعلی شاه ترجمه شده است.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1416

آغاز: سبحان الذي زین السماء بالنجوم جعلها...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 87 گ، 12سطر، اندازه: 20/3×33/7 سم [ف: 2-141]

الماب في شرح الآداب / منطق / عربی

al-ma’āb fī š.-il ādāb

بهشتی اسفراینی، محمد بن احمد، - 749 قمری

beheštī es farāyenī, mohammad ebn-e ahmad ( - 1349)

وابسته به: آداب البحث و المناظرة؛ سمرقندی، محمد بن اشرف (7-)

شرحی است به ترتیب «قال، اقول» بر آداب البحث شمس الدين محمد بن اشرف حسینی سمرقندی.

آغاز: الحمدلله المتوحد بوجوب الوجود و القدم، المتفرد بذاته عن الحدوث و العدم، الذي أبدع الأرواح بحکمته و أوجد الأشباح بقدرته خلق الإنسان .. انجام: و أيا ما کان یلزم ثبوت أحد الملزومين و یلزم من ثبوت أحدهما ثبوت المدعى لوجوب تحقق اللازم عنه تحقق الملزوم فیلزم ثبوت المدعي و هو المطلوب

[الذريعة 1/19؛ کشف الظنون 39/1 و 40/1 ؛ مكتبة امیر المومنين 199/4]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12461/8

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 774ق؛ کاغذ: شرقی، 27گ (161-187)، 27 سطر، اندازه: 16×7سم [ف: 31-465]

2. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3786

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن علی بن محمد، تا: شعبان 789ق، جا: مدرسه نظامیه؛ تملک: محمد بن حسین بن علی حسینی اصفهانی با مهر «عبده ضیاء الدين محمد بن علی» (دوری)؛ جلد: مقوا، 29گ، اندازه: 21×8سم [ف مخ: 4-1674]

3. کرمانشاه؛ نجومی؛ شماره نسخه: 2 مجموعه بدون شماره

آغاز: برابر

کا: ناصر بن نور الله بن ناصر الدين منصوری، تا: 837ق [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1-278]

4. قم؛ مفتی الشيعه؛ شماره نسخه: 44/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: پیری بن قطب الدين تبریزی، تا: سه شنبه 17 شوال 140ق، جا: شماخی مدرسه جلالیه؛ جلد: مقوایی، 49گ (1پ -49ر)، اندازه: 18×13سم [ف: -48]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10446/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: مرتضی بن احمد بن محمد، تا: 25 رمضان 850ق؛ جلد: تیماج، 76ص (81پ -156پ)، 19سطر، اندازه: 17×9 سم [ف: 33/1 -31]

6. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 964/1

آغاز: برابر؛ انجام: تم الكتاب و الله اعلم بالصواب.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه 851ق، واقف: ابن خاتون، 1067ق؛ جلد: پارچه ای زرد اخری، 39ص (1-29)، 25 سطر، اندازه: 26×17 سم [ف: 1-352]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11820/4

آغاز: برابر؛ انجام: فشرعت فیالمشار اليه علی وجهه و سمیته بالماب في شرح الآداب فأسئل الله أن یکون نافعا للمستفدین و ذخرا لنا في یوم الدين.

شامل مقدمه و خطبه می باشد؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: اواخر قرن 10؛ 2گ (32 و 33)، 13 سطر، اندازه: 14×9 سم [ف: 30-53]

8. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 3877/9

آغاز: و هی مرتبة علی ثلاثة فصول الأول في التعريفات و الثاني في ترتیب البحث و الثالث في المسائل التي احترز عنها الفصل الأول في التعريفات المناظرة هی النظر بالبصيرة من الجانبين في النسبة بین الشيئين اظهار اللصواب؛ انجام: و بها یحصل المقصود والله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب.

خط نستعلیق، بی کا، تا قرن 13، 5گ (125پ-129پ) [ف: 5-491]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5034/9

ف نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 3-125]

9. اصفهان؛ مكتبة الزهراء؛ شماره نسخه: 115

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 68گ، 16 سطر، اندازه: 18×11سم [ف: -77]

مآثر آباء خاتم الانبياء / تاریخ پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله وسلم) / عربی

ma’ātir-u ābā’-i xātam-ul anbīyā'

حاج حسینی، محمد بن امیر، - 1174 ؟ قمری

hāj hoseynī, mohammad ebn-e amīr ( - 1761)

[الذريعه 17/9 و 4/19]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6225

خط نسخ، کا: شریف، ابوالقاسم، تا: 1271ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 133گ، 19 سطر (16×9)، اندازه: 21×15سم [ف: 16-221]

مآثر آباء خاتم الانبياء / رجال / عربی

ma'atir-u aba'i xatam-il anbiya

حسینی نجفی، محمد بن حسین، - 1180 قمری

hoseynī najafi, mohammad ebn-e hoseyn ( - 1767)

شرح حال نیاکان پیامبر (صلی الله علیه و اله) از آدم و حوا علیهما السلام تا فرزندان عبد المطلب و ابوطالب را آورده و گفته است برخی از آنان پیامبر، بعضی فرمانروا و گروهی عباد و پارسا بوده اند به حساب نویسنده تعداد هر یک از گروه های سه گانه 17 تن می باشند. مؤلف در مقدمه اسامی پدران پیامبر (صلی الله علیه و اله) را از حضرت عبدالله تا حضرت آدم علیه السلام نامبرده است.

مشهد، رضوی؛ شماره نسخه: 18008

آغاز: بسمله، احمد ربا فضل الآباء لأبوتهم علی الأبناء الا علی اولی الفضل لا سیما سید الانبياء؛ انجام: یروی عن النبي صلی الله علیه و آله قال الله در عمی ابی طالب لو ولد الناس لکانوا شجعانا و الحمدلله الأكرم الذي علم بالقلم علم الانسان ما لم یعلم و صلی الله علی خیر خلقه محمد و آله ... المرضيين.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ با سرلوح منقش، مجدول؛ مهر: «ابوالقاسم بن کاظم الموسوي 1261» (دایره)؛ واقف: حاجی محمد، رجب 1411؛ جلد: میشن قهوه ای، 118گ، 22 سطر، اندازه: 29×18/3سم [ف: 27-232]

مآثر الامراء / تاریخ / فارسی

ma’āser-ol omarā’

اورنگ آبادی، میر عبدالرزاق، 1111 - 1171 قمری

owrangābādī, mīr 'abd-or-razzāq (1700 - 1758)

چاپ: چاپ 1890 کلکته.

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1267-ف

نسخه اصل: موزه بریتانیا 26246 .Add ج 1 و 25247 .Add ج 2؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1-177]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 5802-ف تا 5805-ف

چاپ 1890 کلکتهج 1-3؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3-183]

مآثر انساب / انساب / فارسی

ma'aser-e ansab

موسوی سرابی، عطاء الله بن زین العابدين، ق13 قمری

mūsavī sarābī,'atā’-ol-lāh ebn-e zayn-ol-'ābedīn (-19c)

اهدا به: مجد الحكماء میرزا مصطفی سید الادباء

تاریخ تأليف: شوال 1288ق

مشهور به سلسله نامه، درباره مآثر جمیل میرزا حسن وزیر بلوکات ثلثه و ایلات اربعه شقاقی ساخته است. در آن از میرزا غفار خان صدیق الملك سفیر روسیه ستایش شده است، به نثر است با نظم. نام کتاب در بالای صفحات «آثار انساب» نوشته شده است ولی در خود آن «مآثر انساب» است.

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1450/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: یک شنبه 14 جمادی الاول 1325ق، به دستور سر کار آقای عناية السلطنة؛ 178 ص (1-178)، قطع: ربعی [نشریه: 7-281]

مآثر باقریه / تراجم / فارسی

ma’āser-e bāqerīye

طباطبائی زواره ای، محمد علی بن محمد، - 1245 قمری

tabātabā’ī zavvāre’ī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad (-1830)

تذکره ستایشگران حاج سید محمد باقر شفتی بید آبادی مجتهدنامور روزگار فتح علی شاه قاجار است، در دو بخش: 1. زندگی نامه ستایشگران به ترتیب تقدم فضل؛ 2. در اشعار مسجدیه، و آن در بر گیرنده قصیده هایی است که صاحبان تراجم در توصیف مسجدی که مرحوم شفتی پایه گذار آن بوده، سروده اند، خاتمه در احوالات خود.

آغاز: بسمله منت خدایرا جلت کلمته که گوهر بشری را به افاضت ... و بدین شایستگی شموع محفل بشری را پروانه ... گواه شرافت سخن بر ما سواه همین بس ...

[فهرستواره منزوی 3/ 1940؛ تاریخ تذکره های فارسی]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 178 طباطبائی

آغاز: برابر؛ انجام: منشی کلک وفا زد بهر تاریخش رقم ** کاین همایون جایگه جاوید و عشرتگاه را

خط: نستعلیق، کان عبدالواسع فانی زوارهای طباطبایی فرزند

مؤلف، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 141گ، 12سطر، اندازه: 21×14/5سم [ف: 24-130]

2. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6576-33/126

آغاز: برابر؛ انجام: جود و کف تو آمده همزاد از ازل ** چون نور با کواکب وچون بوی با عبیر / در عرصه خیال نگنجد مدایحت ** دریا چگونه جای توان داد در غدیر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، تملکی به تاریخ 1328 و یادداشتی از عبدالحسین بیات؛ جلد: تیماج، 159گ، 14 سطر، اندازه: 20×14سم [ف: 6-3484]

المآثر الحسينيه / تاریخ / فارسی

al-ma’āser-ol hoseynīye

کاشانی، اسدالله بن مهدی، ق13 قمری

kāšānī, asad-ol-lāh ebn-e mahdī (-19c)

تاریخ تأليف: محرم 1315ق

افزودگی هایی است که مؤلف ضمن ترجمه کتاب خصائص گرد آورده و چون در آن کتاب اشاره بدانها نشده بود جداگانه طی هجده عنوان دارای فصول و بابی و یک خاتمه تنظیم نموده: عنوان 1.در بدو خلقت حضرت امام حسین (علیه السلام)؛ 2. برخی فضائل حسنین؛ 3.دلالیل امامت حسنین؛ 4. برخی از اخبار شهادت؛ 5. پاره ای از معجزات امام حسین (علیه السلام)؛ 6. انتقامات قتله آنحضرت؛ 7. مجملی از مکارم اخلاق آنحضرت؛ 8 فضل زیارت آنحضرت؛ 9. انقال معاویه و خلاف یزید؛ 10. احوال مسلم بن عقیل؛ 11. احوال فرزندان مسلم؛ 12. توجه امام به سمت عراق؛ 13. ورود امام به زمین کربلا؛ 14. وقایع روز عاشورا؛ 15. شهدای اهل بیت؛ 16. قصه عبدالله عفیف؛ 17. ورود اهل بیت به مدینه؛ 18. نسب برخی از مخالفین؛ باب: در بعضی از مراثی؛ خاتمه: در احوال مختار بن ابی عبید ثقفی.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7623/2

آغاز: الحمد لله رب الارباب الذي اليه المرجع و المآب. چون از نگارش مجلد اول این کتاب مستطاب بپرداختیم؛ انجام: شرح حال مختار و قتل قتله امام و اهل بیت اطهار بود مطلب را بدینجا بسر بردیم و در محاربه مصعب و عبد الملك پی نفشردیم.

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج، 351گ (142پ-1492ر)، 21 سطر، اندازه: 22×18سم [ف: 20-29]

مآثر خاقان - تکمله زينة المدايح

مآثر خاقان - زينة المدايح

مآثر سلطانی / تاریخ ایران / فارسی

ma’āser-e soltānī

تبریزی، ابراهیم بن عبد الجليل، ق13 قمری

tabrīzī, ebrāhīm ebn-e 'abd-ol-jalīl ( - 19c)

به دستور: محمد شاه قاجار (1250-1264ق)

تاریخ تأليف: 1253ق

در رویدادهای بزرگ سه سال آغاز پادشاهی همان محمد شاه قاجار و از سال 1249ق آغاز می کند: مقدمات تسخیر هرات، مرگ فتحعلی شاه، ورود محمد شاه به تهران، رفتن معتمدالدوله به شیراز، گرفتار شدن فرمانفرما شجاع السلطنه و جز آنها. (احمد منزوی)

آغاز: بسمله، الحمدلله الذي فلق الاصباح من مشرق الازل و خلق الأرواح من مشرع لم یزل، فطر الخلائق نشر الاثار قدرته ...

چاپ: در 1251 ق که سال نگارش است چاپ شده

[فهرستواره منزوی 1063/2]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18457

آغاز: برابر؛ انجام: و القتل ما ولدوا و انهب ما جمعوا و النار ما زرعوا اکابر و اعیان.

خط: شکسته نستعلیق و نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1253ق، جلد: تیماج، 259ص، 12 سطر، اندازه:20/5×13سم [ف: 50-211]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6

آغاز: برابر، انجام: اهالی فارس فرمانفرما را با کمال فلاکت و خود را در معرض هلاکت دیدند للسبی ما نکحوا و القتل ما ولد واو النهب ما جمعوا و النار ما ذرعوا (آخر ننوشته و ظاهرا ناتمام مانده)

خط نستعلیق خوش، بی کا، تا: اواسط قرن 13، ج: تهران؛ محتملا خط مؤلف؛ 78گ، 17سطر (20×10)، اندازه: 18/5×28سم [ف: 1-4]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1787-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1-178]

3. قم؛ لاجوردی، سید مهدی؛ شماره نسخه: 8

بی کا، بی تا چند نسخه ف: -106]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17038

بی کا، بی تا، خریداری از علی آقاربیعی؛ اندازه: 21×15/2سم [رایانه]

مآثر صدریه / تاریخ / فارسی

ma’āser-e sadrīye

منشی نائینی، علی نقی، ق13 قمری

monšī nā’īnī, “alī naqi ( - 19c)

اهدا به: ناصرالدین شاه

به نام: میرزا آقا نصرالله صدر اعظم

در سه فصل» درباره حوادث سی سال است که مؤلف دیده است، رساله سیاسی خوبی است. در الذريعه و تاریخ نایین و انساب خاندان های مردم ناییننام این کتاب نیامده است.

آغاز: سپاس بیقیاس شایسته بارگاه کبریای خداوندی است که

نظام عالم امکان را ...

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4271/4-ف

نسخه اصل: آقای بقائی نایینی؛ بی کا، تا: 1237 ق [فیلمها ف: 3-39]

2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 14718

آغاز: برابر؛ انجام: هر قبیله که اسبی در فسیله و خری در طویله و گاوی در رمه.

خط: شکسته نستعلیق، کا: عبدالرضا نائینی، تا: ربیع الثاني 1280ق؛ جلد: تیماج، 96گ، 11سطر [ف: 41-177]

مآثر عالمگیری = عالمگیر نامه / تاریخ هند - فارسی

ma’āser-e 'ālamgīrī = 'ālamgīr-nāme

ساقی، مستعد خان محمد، - 1136 قمری

sāqī, mosta“ed xān mohammad ( - 1724)

رویدادهای پنجاه ساله سلطنت اورنگ (1068-1118ق). دهساله یکم و چهل ساله پسین آن، در دو دفتر و با دو دیباچه. یکی در آغاز دهساله نخستین و یکی در آغاز چهل ساله پسین. در دیباچه یکم از خود به «مآثر عالمگیری نگار» یاد می کند که رویدادهای چهل ساله عالمگیر را نگاشته و دهساله کار میرزا محمد کاظم را در آغاز آن نهاده است. این کتاب را که تاریخ پنجاه ساله پادشاهی عالمگیر است ساخته است. در دیباچه دوم می گوید این را «مآثر عالمگیری» نام نهادم که تاریخ انجام است. (احمد منزوی)

آغاز: آغاز دیباجه 1: انتخاب صحایف ایجاد انس و جان و التقاي لطایف انشاء ...

آغاز دیباچه 2: لله الحمد في الأول و الآخر خامه به پیرایش حمد جهان آفرینی زرنگار است که ...

چاپ: آگره، 1873م؛ کلکته، با نام «اثر عالمگیری»، 1870م

[نسخه های منزوی 4692/6 ؛ فهرستواره منزوی 1332/2 ؛ مشار فارسی 4420/4 ؛ مشترک پاکستان 480/10 (4 نسخه)]

1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 13680

آغاز: اسلام و تخریب بنای شقاوت اندکی کفر وضلم برگماشت ... جماعت فیض اشاعه آفتاب اوج سری و سرافرازی؛ انجام: بانو بیگم صبیه شاهنواز خان صفوی فر بزرگی از غره جبین ساطع و ستارههوشمندی از افق احوال لامع بحسن تربیت خدیو معنی ...

و وقایع نیمه سال سوم حکومت اورنگ زیب برابر سال 1070 تا چهل و هشتمین سال حکومت وی (سال 1115 ق) را شامل است و در پایان مؤلف گزارشی از سیرهاین پادشاه ذکر نموده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ مهر: «افوض امری الى الله العلى الغني عبده ابراهیم» (مربع)، «عبده ابوالحسن» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 323گ، 15 سطر، اندازه: 23×14/5سم [ف: 37-206]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2555/2

آغاز: جبهه اند ایی بر آستان سپاس آرایی و جبین سایی بر زمین نیایش آرایی در والا کریاس کبریا اساس آفریننده آسمان و زمین؛ انجام: پنجاه سال و دو ماه و هفت یوم (تمت، تمام شد واقعات عالمگیری تصنیف محمد ساقی المخاطب بمستعد خان نوزدهم شهر محرم الحرام سنه یکهزار و یکصد و پنجاه و چهار هجری موافق سنه 23 محمد شاهی)

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: هندی، 201ص (137-337)، 12سطر (12×6/5)، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 9-1348]

مآثر عباسی / تاریخ ایران - فارسی

ma’āser-e ‘abbāsī

منجم یزدی، محمد صالح بن جلال، ق 11 قمری

monajjem-e yazdī, mohammad sāleh ebn-e jalāl (-17c)

جد مؤلف (ملا جلال) درباری شاه عباس صفوی بود و هر از گاهی که کرامتی از شاه میدید. در روزنامچه خود ثبت می نموده، مؤلف آن خاطرات را که پراکنده بود جمع آوری کرده و در ده «فصل» مرتب کرد: 1. در کلماتی که به زبان الهام جاری شده، 2. در کلمات مستحسنه که فرموده اند، 3. در رؤياي صادقه که آن حضرت را مشاهده شده، 4. در سؤال از مسائل شرعیه، 5. در بیان فر است و حدس او، 6. در کماندرایها که از او دیده شده، 7. در لطایف و ظرایف، 8 در ذکر بعضی از اشعار و تصانیف ترکی و فارسی، 9. در استخاره ها که به کلام مجید فرموده اند و آیات مناسب وارده شده، 10. در نقل احکام که از علم نجوم و رمل جلال جد مؤلف معروض داشته. معمولا وقایع ذکر شده در این رساله تاریخ دارد و روز و ماه و سال آنها بیان شده است. در مجموع رساله جالب و خواندنی است.

آغاز: آرایشی نپذیرد و صلوات نامعدود نثار درگاه ... و بعد کین داعی دوام دولت ابد قران و کمترین بنده زاده آستان

چاپ: میراث بهارستان، دفتر اول، تصحیح رسول جعفریان، 1388ش، انتشارات کتابخانه مجلس شورای اسلامی، صص 205-374

1. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 4204 و 5848

آغاز: متفرق نگذاشته در یک رشته نظم و آن سخنان بلند پا را که بحکم کلام الملوك ملوک الكلام در یک صحیفه جمع نموده ... این صحیفه را بر ده فصل مرتب گردانید: فصل اول در کراماتی که بزبان الهام بیان نواب گیت ستان جنت مکان جاری گشته؛ فصل دوم در کلمات مستحسنه که بلفظ درر بار بأن تکلم فرموده؛ فصل سیم در رویای صادقه که آن حضرت را مشاهده شده؛ فصل چهارم در سوال از مسائل شرعیه؛ فصل پنجم در بیان تدبیر و فراست و حدس آن حضرت؛ فصل ششم در کمانداریها که از آن جناب برای العين مشاهده شده؛ فصل هفتم در لطایف و ظرایف؛

فصل هشتم در ذکر بعضی از اشعار و تصانیف ترکی و فارسی؛ فصل نهم در استخاره ها که بکلام مجید فرموده اند و آیات مناسب وارده شده؛ فصل دهم در نقل احکام که از علم نجوم و رمل ملا جلال جد فقیره معروض

داشته و مطابق آمده (76)؛ انجام: قبل از وقوع جلال منجم معروض داشته بود که در ذوالحجة الحرام سنه 1021 از راه روی دزدبخزانه عامره دست یابد و دزد پیدا شود و ضرر نیابد و مال بخزانه عاید نگردد (تم بالخیر)

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 52گ، 15 سطر (13×6)، اندازه: 21×13سم [ف: 13-3180] و [فیلمها ف: 3-186]

2. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 161/1-1/161

آغاز: آرایشی نپذیرد و صلوات نامعدود نثار درگاه ... و بعد کین داعی دوام دولت ابد قران و کمترین بنده زاده آستان؛ انجام: و میر صدرالدین محمد محتسب الممالك یکی را استخوان ران گردشکن شد و یکی را استخوان عانه روز سیم بر حجت ایزدی پیوست

بخشی از مقدمه و بخشی از فصل اول تا اواخر فصل دهم را دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز ووسط وانجام؛ مهر: «و من یتوکل علی الله فهو حسبه العبد فخرالدین»؛ 43گ (1ر-43پ)، 16 سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف: 6-3485]

مآثر مشیریه / تراجم / فارسی

ma’āser-e mošīrīyye

صاحب، عطا حسین، ق 14 قمری

sāheb,ʻatā hoseyn ( - 20c)

حسین عطا که در دائره تحریرات عثمانیه وزارت امور خارجه کار می کرده است، در سرگذشت میرزا نصر الله خان مشیرالدوله نایینی (- 1325). سرگذشت او در مشیرالدوله باستانی (ص 4) و رجال ایران (351: 4) و تاریخ نایین (ص 212) و انساب خاندان های مردم نایین (ص 10) دیده می شود و در هیچیک از آنها و در الذريعه (حرف م) از این کتاب یاد نشده است.

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1183

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: جمادی الثاني 1317ق؛ مجدول؛ 30ص، قطع: ربعی [نشریه: 7-217]

مآثر المعاصرين = مجموعة الجواهر / گوناگون / فارسی

ma’āser-ol mo‘āserīn = majmū‘at-ol javāher

فروغ اصفهانی، محمد مهدی بن باقر، 1223 ق 13 قمری

forūq-e esfahānī, mohammad mahdī ebn-e bāqer (1808 - 19c)

در آن سرگذشت قائم مقام و رساله شکوی او به عربی و عریضه عروضیه او آمده و «باب الالف، الالف المهموزة سید الوزراء اتابك اعظم قائم مقام طاب ثراه» از «الصحيفة الثانية من مآثر المعاصرين فروغ الدين الأصبهاني» است.

[الذريعة 825/9 ؛ فهرستواره منزوی 1065/2]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4803

آغاز: صحیفه ثالثه در بیان منشور و منظوم مؤلف ... اما بعد ... السلطان صاحب قران فتح علی شاه ... مسدد اساس الدين ... عباس میرزا؛ انجام: آنان مقرب حرم کبریا شدند ** کز عالم هوا به مقام رضا شدند

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: میشن، 51گ، 25سطر، اندازه: 22×35سم [ف: 4-716]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3207/1

بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 39گ (1-39)، 18سطر (14/5×9)، اندازه: 15/5× 22/5سم [ف: 11-2164]

مآثر الملوك = لب التواريخ / تاریخ جهان / فارسی

ma’āser-ol molūk = lobb-ot tavārīx

خواند میر، غیاث الدين بن همام الدين، 880 - 942 قمری

xānd mīr, qīyās-od-dīn ebn-e hammām-od-dīn (1476 - 1536)

به دستور: امیر علیشیر نوائی (844-906ق)

تاریخ تأليف: پیش از 906ق

مختصری است در تاریخ و اوصاف پادشاهان و سلاطین و خلفا و ائمه و وزرا و بعضی از علما و حکما با عباراتی ادبی و ابیاتی از شعر، به کیومرث شروع شده و به سلطان حسین میرزا بایقرا و فرزندش سلطان بدیع الزمان ختم می گردد.

آغاز: ای گشته عیان نزد آثار همه ** حرفی نبود نهان ز اسرار همه ... زیب صفحات اثرات فایض البركات ... اما بعد بنده فقیره و ذره حقیر غیاث الدين المدعو بخواند امیر.

چاپ: در سال 1373 به تصحیح میر هاشم محدث چاپ شده

[فهرستواره منزوی 644/1 و 587/6]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 391/30

آغاز: برابر؛ در آغاز نیمه دوم آمده: ذکر بعضی از آثار و کلمات حکمت آمیز حکمای متقدین که پیش از ظهور حضرت سید المرسلين روی زمین بوجود ایشان زیب و زینت داشته چون حضرت مخدومی ابوی خلدت ظلال عواطفه الى یوم الدين در کتاب افادت انتساب روضة الصفا حالات حکما را مصدر به ذکر آدم کرده، این بنده بنابر تیمن و تبرک طریق متابعت جسته ... در پایان نسخه اما از اخلاق ناصری یاد شده است.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج حنایی، 9ص (197-

205)، ابعاد متن: 13×8، اندازه: 29×16سم [سنا: ف: 1-237]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16058

آغاز: بسمله. زیب صفحات اثرات فایضه البركات سلاطین کامکار و زینت کلمات فصاحت صفحات خواقین رفیع مقدار حمد و ثنای حکیمی است؛ انجام: دعای نیک خواهانش قرین باد ** سعادت یار و بختش همنشین باد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1025ق؛ رکابه دار؛ جلد: تیماج قهوه ای، 98گ، 19 سطر، اندازه: 23×14/5سم [ف: 44-226]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3441

آغاز: برابر؛ انجام: الهي باد منصور ** بتدبیرش ممالک گشته معمور / دعای نیک خواهانش قرین باد ** سعادت یار و بختش همنشین باد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 128ص، 20 سطر، اندازه: 29×19/5سم [ف: 10-1300]

4. قوچان؛ سلطان ابراهیم؛ شماره نسخه: 646

آغاز: الحمد لولیه و الصلوة علی نبیه لاسیما ابن عمه و خلیفته و وصیه. اما بعد بر دانایان رموز آگاهی واضح و مبرهن بوده باشد که چون این نسخه مآثر الملوك مقدمه نداشت ... لهذا این دو کلمه جسارت ورزیده ... اما این بیمقدار بعد از گذشتن بیست و هشت سال از جلوس ... ناصر الدين شاه قاجار ... شروع کرد ... کیومرث اول پادشاهی می باشد که سلطنت را قرار داد؛ انجام: دعا نیک خاهانش قرین باد ** سعادت یار وبختش همنشین باد

خط: نستعلیق، کا: علی رضا بن اسماعیل بن جهانگیر بن ولیعهد بن خاقان مغفور، تا: 23 ذیقعده 1295ق؛ جلد: تیماج، 171گ، 14 سطر (5/5×11)، اندازه: 18×10سم [ف مخ: 2-]

5. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 646

آغاز: الحمد لولیه و الصلوة علی نبیه لا سیما ابن عمه و خلیفته و وصیه. اما بعد بر دانایان رموز آگاهی واضح و مبرهن بوده باشد که چون این نسخه ماثر الملوك مقدمه نداشت، ... لهذا این دو کلمه جسارت ورزیده ... اما این بی مقدار بعد از گذشتن بیست و هشت سال از جلوس .. ناصر الدين شاه قاجار ... شروع کرد .. کیومرث اول پادشاهی می باشد که سلطنت را قرار داد؛ انجام: دعا نیک خاهانش قرین باد ** سعادت یا رو بختش همنشین باد خط: نستعلیق، کا: علی رضا بن اسماعیل بن جهانگیر بن ولیعهد بن خاقان مغفور، تا: 23 ذیقعده 1295ق؛ جلد: تیماج، 171گ، 14 سطر (5/5×11)، اندازه: 18×10سم [ف: 2-281]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 822/1-ف

نسخه اصل: دانشگاه کمبریج 1724.or؛ خط: نستعلیق، بی کا، بیتا [فیلمها ف: 1-541]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7090

آغاز: و عدم استطاعت و موانع متنوع دیگر حصول این مقصود در عقده تعویق می بود؛ انجام: و صنا دید فضلا هر وقت بر بساط فرخنده سماتش

خط: نستعلیق، بی کا، تا: نزدیک عصر مؤلف؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 157گ، 14 سطر، اندازه: 18×11سم [ف: 18-245]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 619/1

آغاز: یک کشته عیان نزد تو آثار همه **حرفی نبود نهان زاسرار همه

خط: نستعلیق، بی کا، بی تابه 26 سطر، اندازه: 14/5×27سم [ف: 2-370]

مآثر مهدیه / تاریخ ایران / فارسی

ma’āser-e mahdīyye

سرابی، محمد مهدی بن رضاقلی، ق14 قمری

sarābī, mohammad mahdī ebn-e rezāqolī (-20c)

تاریخ تأليف: 1310ق

در برخی مطالب «دیپلوماسی» و وظایف «دیپلومات» و تاریخ تشکیل وزارت امور خارجه و اوصاف و وظایف شخص وزیر خارجه و شطری از حقوق سلاطین دول و افراد ملل و اشاره به قوانین سیاسی ممالک متمدن و مختصری از جغرافیای عمومی که دانستن آن بر هر دیپلوماتی لازم است با تمجید فراوان از ناصر الدين شاه قاجار و امین السلطان نخست وزیر و محمود خان ناصر الملك فرمانفرما وزیر امور خارجه. این کتاب مشتمل بر یک «مقدمه» و دو «جزء» و یک «خاتمه» می باشد و هر جزئی دارای ابواب مشتمل بر فصول است.

آغاز: بسمله، پس از حمد و ثنای اجابت کننده دعوات و عطاکننده مسئولات عالم بر خفیات و خالق کامل موجودات مدبر بلاشریك.

[فهرستواره منزوی 645/1 بدون نام مؤلف و 1065/2 با نام مؤلف]

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 969

آغاز: بسمله، پس از حمد و ثنای اجابت کننده دعوات و عطا کننده مسئولان عالم بر خفیات و خالق کامل موجودات مدبر بلاشریک؛ انجام: مطابق ثبت و سررشته دفاتر وزارت جلیله امور مالیاتی دولت علیه ایران به دویست و بیست و یکهزار و پانصد و سی و چهار تومان و دو هزار و هفتاد و پنجدینار است.

پایان نسخه: تمت المجلد الثاني، خداوند توفیق بدهد در اتمام جلد ثالث في شهر شعبان المعظم 1310. خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: شعبان 1310ق، جا: تهران؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ جلد: مخمل آبی، 314گ، 12 سطر (12×20)، اندازه: 31×18سم [ف: 2-518]

2. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 890

آغاز: فصل سی ام: در بین قواعدی که اساس مصالحه میباشد. فصل پنجم: در بیان قواعد یکه اساس مصالحه می باشد. فصل چهارم: در بیان اینکه ماده مصالحه بچه قرار اعلانو اجرا میشود دفتر خاتمه ... تأسف و ترغیب - پس از مراجعت این خانه زاد دولت قویشوکت

علیه از مملکت فرانسه و فراغت از تحصیل محض اینکه از وضع ژگرافی مملکت خویش که وطن مقدس و مسقط الرأس این بی بضاعت است اطلاع و بصیرت حاصل سازم و بفوائد لازمه آگاهی از آن بدانوسیله مرهون منت او شوند و ممنون نعمت تربیت او گرداند ... تاریخ ژگرافیای عالم معنی لغت ژگرافیا و اشتقاق لفظ را اغلب مردم میدانند که لغت یونانی میباشد و مرکب است از دو کلمه (ژی) و (کرفی) کلمه اولی بمعنی زمین و کلمه ثانوی بمعنی معرفت و از شدت استعمال در زبان فرانسه به ژ گرافی) مصطلح گشته است لیکن در معنی تفاوتی نکرده ترجمه ترکیبی آن معرفت الارض است. اما تاریخ علم آن بسیار بسیار قدیم و فصل دهم عهد عتیق شجره و صورت صحیح انساب طوایفی که در آن زمان معروف ببنی اسرائیل بوده اند (همر) شاعر و نویسنده معروف که اصلا از اهالی آسیای صغیر و یونانیان نسبت وطن او را بر خلاف بملک یونان داده اند، انجام: مالیات دیوانی مملکت کرمان و بلوچستان که بخزانه سلطانی همه ساله عاید شود مطابق ثبت و سررشته دفاتر وزارت جلیله امور مالیاتی دولت علیه ایران بدویست و بیست و یکهزار و پانصد و سی و چهار تومان و دو هزار و هفتاد و پنج دینار میباشد. تمت المجلد الثاني من کتاب مستطاب مأثر مهدیه خداوند توفیق دهد در اتمام جلد ثالث في شهر شعبان 1310.

ظاهرة مجلد دوم است بدون ذکر نام مؤلف؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1310ق؛ آغاز فهرستاحتمالا چند صفحه از اول کتاب ساقط است. هیجده صفحه قبل از شروع متن کتاب فهرست مطالب مندرجه این نسخه به رنگ سرخ و خط نسخ نگاشته شده است؛ 350ص، 12 سطر، اندازه: 32×19سم [ف: 5-467]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 780

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1310ق؛ دارای سرلوح؛ 312گ، 12سطر، اندازه: 31×19سم [ف: 2-488]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1686

آغاز: هو الله تعالی. اهدت سلیمان یوم العرض و یلمه رجل الحراد التي قد کان فی؛ انجام امور مالیاتی دویست و بیست و یکهزار و پانصد و سی و چهار تومان و دو هزار و هفتاد و پنجدینار می باشد خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1311ق؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ 221گ، 15 سطر (12/5×25)، اندازه: 21/5×35سم [ف: 4-160]

5. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 478

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، با سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج، 59گ، 14 سطر، اندازه: 20/5×31/5سم [ف: 2-86]

مآثر میرزا محمد شفیع / تاریخ / فارسی

ma’āser-e mīrzā mohammad šafī“

عرفان یزدی، مطیع بن محمود، ق 12 قمری

‘erfān-e yazdī, motīt ebn-e mahmūd (-180)

رساله کوتاهی است در تجلیل از شاه سلیمان صفوی و وزیرش میرزا محمد شفیع که بناهای خیریه ای در یزد بنیان نهاده، از جمله در سال 1101 مدرسه ای در یزد ساخته است. از رهگذر تاریخ یزد و صفویه سودمند است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9465/1

آغاز: زینت افزای کتایب کلام فصحای بلاغت شعار لوای حمد خدا است و گلشن آرای حدایق بیان فضلای براعت آثار نوای شکر خالق اشیاء؛ انجام: آهم چو سرو در چمن روزگار ماند ** این مصرع بلند زما یادگار ماند

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: تیماج، 13گ (1پ-13پ)، 18سطر، اندازه: 15×21/5سم [ف: 30-153]

مآثر نامه / فهرست، تاریخ / فارسی

ma'āser-nāme

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1390/1 عکسی

آغاز: بسمله. الحمد لله علی افضاله والصلوة و السلام علی حبیبه محمد و آله اما بعد بر رای آفتاب ضیای طالبان فن تاریخ واخبار؛ انجام: تا این زمان که سال هجری هزار و صد و شصت ودو رسیده از روی وقایع کل در رشته نظم کشند و تأليفي بر روی کار آرند بر منسوبان و خانه زادان این دودمان عالیشان حقی ثابت کرده باشند و ما ذلك علی الله بعزیز تمت الرسالة بعون الله تعالی.

راقمه ابوالحسن ولد منشی شیخ غلام حسین متوطن بندر هوکلی.

نسخه اصل: کتابخانه موزه بریتانیا شماره 1672؛ خط: نستعلیق، کا: ابوالحسن بن منشی غلامحسن متوطن بندر هو گلی، تا: قرن 12؛ ترجمه انگلیسی رساله در هامش صفحات درج شده و نام کتاب و فهرست مآثرنامه در حقیقت کتب تواریخ در ابتدای نسخه ثبت شده؛ 34 ص (1-34)، 11 سطر [عکسی ف: 4-186]

مآثر النجوم = مجمع المآثر / هیئت / فارسی

ma’āser-on nojūm= majmaʻ-ol ma’āser

منجم، محمد باقر بن محمد حسین، ق13 قمری

monajjem, mohammad bāqer ebn-e mohammad hoseyn (-19c)

جد مؤلف منجم باشی نادر شاه و پدر مؤلف منجم علی مراد خان زند و برادر وی میرزا محمد حسن به این شغل اشتغال ورزیده اند تا آنکه مؤلف به نظرش رسیده کتابی در ادله کلیه اوضاع فلکی را از مبدأ عالم تا زمان خود (1242) گرد آورد و آن را در یک «مقدمه» و دو «فن» و یک «خاتمه» مرتب ساخته: مقدمه: در تقسیم امورات عالم علوی به سه قسم؛ فن 1. ذکر دلایل ازمان، در سه باب؛ فن 2. ذکر دلایل احوال اشخاص؛ خاتمه: در اخبار

به مغیبات امور و مستحدثات اوضاع. مؤلف خاتمه را در رسالهای مستقل مشتمل بر مقدمه و دو فصل و خاتمه ترتیب داده است. (سید جعفر اشکوری)

1. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 105

آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم نستعین بفضلك و احسانك یا مفضل و یا کریم - لایقترین عبارتی که ارسطو ذانشان طلیق اللسان و مستخرجان تقاویم کواکب معانی و بیان در ازمنه و ادوار کبری و عظمی از تسهیل و زیچ السنه و لغات ترکیب و تأليف کلمات ثمانیه خملی که افلاك هشتگانه عالم معنی اند استخراج نماینده انجام این است تمامی احکامی که این حقیر را ازین خسوف مظنون شده و الله اعلم بالصواب و استغفر الله مما جری به القلم و الحمدلله واهب النعم و صلی الله علی محمد و آله و الكرم.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1242ق؛ مجدول، با سرلوح مذهب؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار، مشیر السلطنة، حسین بن هدایت الله، محمدرضا حسینی؛ جلد: مذهب، 293ص، 17 سطر، اندازه: 30/9×21/3سم [ف: 5-683]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6436

آغاز: بدیعترین عبارتی که ارسطو دانشان طلیق اللسان و مستخرجان تقاویم کواکب معانی و بیان در ازمنه و ادوار کبری و عظمی از تسهیل و زیج السنة و لغات ترکیب و تأليف کلمات ثمانیه جملی که افلاك هشتگانه عالم معنی اند؛ انجام: حکیم او طرقیوس فرموده من کثرت هیلاجه طال عمره و سرع فهمه و حکیم مغربی فرموده الهياليج اذا کثرت تدل علی ذکاء نفس المولود و سرعة فهمه وجودة ذهنه.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، گویا به خط مؤلف؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 176گ، اندازه: 16/5×21/5سم [ف: 20-22]

مآثر النفوس من اکابر ابناء فاطمة / تراجم، تاریخ معصومین /عربی

ma'atir-un nufus min akabir-i abna'-i fatima

میر کی، ابوالقاسم بن محمد، 949ق 11 قمری

mīrakī,ab-ol-qāsem ebn-e mohammad (1543 - 17c)

اهداء به: سلطان حجاز الشريف حسن ابن ابی نمی از سادات قتاوه

در شرح احوال نسب آل ابیطالب علیه السلام و اکابر علما و احوال ملوک و سلاطین از ابناء حضرت فاطمه زهرا (علیها السلام) در نقاط مختلف جهان اسلام - حجاز، یمن، عراق عرب، مصر، مغرب، مکه و بصره و کوفه - در بلاد عجم که شامل طبرستان، جرجان، خراسان و سجستان می شود و فصل آخر این نسخه در احوال صاحب الزمان است. مؤلف نام تواریخ و سیره هایی را که مطالعه و استفاده نمود یک به یک ذکر کرده از جمله: کتاب صواق المحرقه از شیخ شهاب الدين احمد بن حجر الهيثمي، مطالب السؤال از شیخ ابن طلحه الشافعي، درر السمطين زرندی مرندی، عقد درر للمقدسی، تاریخ الخلفاء جلال سیوطی، عیون الرضا از ابن بابویه قمی، روضة الصفا از میرخواند، تاریخ الغربال از عامری، حبیب السير از خواندمیر هروی و چند کتاب دیگر که مجموعة 27 نسخه می باشد. نسخه حاضر در یک «مقدمه» و سه «اصل» و شش «فصل» و «خاتمه» تأليف شده است: اصل 1. در احوال امام حسن مجتبی (علیه السلام)؛ اصل 2. در احوال امام حسین شهید (علیه السلام)؛ اصل 3. در احوال صاحب الزمان امام محمد مهدی؛ پنج فصل کتاب در احوال سادات حسنی و یک فصل درباره سادات حسینی است که هر کدام دارای چند باب می باشد و به نام مأثر النفوس من اکابر ابناء فاطمه موسوم است.

تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1775

آغاز: بسمله - الحمدلله الذي شرف الانسان بسعادة النطق و حسن البيان و قومه في أحسن تقویم و زینه بالعقل و منیره بالفضل و فضله بالطبع السليم و الذهن المستقيم ... الأصل الأول نقل السيده الأديب الحسيب النسيبشهاب الدين احمد بن عنبة الحسني النسابه المؤرخ في تأليفه المسمى بعمدة الطالب في نسب آل ابیطالب؛ انجام: تم الكتاب الجامع الأوصاف النبويه في الاصناف العلويه و کان تمام الاختتام من ذکر الختام یوم الاحد السادس و العشرين من شهر رمضان و ذلك بقلم التبييض المتكفل بانتقاشه في صحایف الأذهان و صلی الله علی ختام الرسل محمد سید ولد عدنان والد الذين اتبعوه باحسانه ... الأصل الثالث في احوال صاحب الزمان و خليفة الرحمان ولی الله المؤيد من عند الله القائم المنتظر ابوالقاسم محمد المهدي صلوات الله و سلامه علیه و علی آبائه الكرام.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، با یک سرلوح؛ مهر: ناصر الدين شاه قاجار؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 945ص، 14 سطر، اندازه: 27×16/5سم [ف: 5-666]

المآثر و الآثار / تاریخ ایران / فارسی

al-ma’āser va-1 āsār

اعتماد السلطنه، محمد حسن بن علی، 1259 - 1313 قمری

e'temād-os-saltane, mohammad hasan ebn-e ‘alī (1843 - 1896)

تاریخ تأليف: 1306ق

در سرگذشت ناصرالدین شاه (1264-1313ق) و ستایش او، ونام فرزندان و همسران و امیران و فرمانروایان و جنگ ها و سفرها و رویدادهای بزرگ روزگار او، و سرگذشت دانشمندان روزگار او در 16 «باب». رویدادها را از 1264 تا 1306 ق که سال نگارش است می آورد.(احمد منزوی)

چاپ: تهران، سنگی، 1307ق، دار الطباعه خاصه؛ تهران، سنگی،

1348ش

[فهرستواره منزوی 1065/2]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15330

آغاز: باب چهارم در ذکر صدور عظام و رجال دولت سعادت فرجام و أمراء دائره قاهره عسکریه و رؤساء سائر دوائر دولت علیه ... تولیت آستانه مقدسه رضویه زادها الله شرافة و مزية، میرزا عبد الباقي گیلانی منجم باشی؛ انجام: ایجاد شوسه راه قم، این اثر که عبارت از شوسه کردن و عرابه و ساختن خط راه از دارالخلافه طهران الى دار الإيمان قم بوده باشد ...

و از جهات چند نفوس و أموال مسافرین ... از باب چهارم آغاز تا بخشی از باب هشتم پایان یافته؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل قرن 14؛ مصحح، با قلم خوردگی؛ جلد: تیماج، 134گ، 17 سطر (14×26)، اندازه: 24×37سم [ف: 39-39]

2. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 128

بی کا، بی تا، چاپ سنگی است که به سال 1306 در دارالطباعه خاصه چاپ شده؛ 178گ، 27 سطر، اندازه:34×21/5 سم [ف:1-112]

مآثر یوسفی / تراجم / فارسی

ma’āser-e yūsofi

تاریخ تأليف: پنج شنبه 3 رجب 1303ق

در سه مقاله» و یک «خاتمه» در احوال و انساب و خاندان میرزا یوسف مستوفی الممالك، جناب آقا پسر میرزا حسن پسر میرزا کاظم پسر آقا محسن آشتیانی.

[رجال ایران 478/4 ؛ فهرستواره منزوی 2260/3]

تهران؛ ملک، شماره نسخه: 3773

آغاز: در این رساله بر سبیل اختصار به معرض اظهار در می آورد؛ انجام: چندان که آسمان و زمین را بقا بود.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جلد: میشن، 43گ، 12 سطر، اندازه: 21/6×1376سم [ف: 4-717]

المؤتلف من المختلف - مسائل الخلاف (منتخب)

المؤتلف و المختلف - الثلاثة المؤتلفة في اللغة المختلفة

المؤمن - خصال المؤمن

المؤنة في الزكاة - الزكاة

المؤنثات السماعية - الألفاظ السماعية

مؤجج الاحزان في وفات غریب خراسان - تأجيج نیران

الاحزان بس ماء - معالجات با آب

الماء (مسالة في) / فقه / عربی

al-mā' (masalat-un fi-1)

تقریرات فقهی از آن یکی از شاگردان شیخ مرتضی انصاری ( 1281-1214ق) است

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3861/1

آغاز: مساله في الماء و تحقیقه بتوقف علی مقدمات، الأولى في لفظه الماء؛ انجام: الثاني في کیفیه تطهیر الاناء فحکمه و بعضهم قال

خط: نسخ بدخط، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 19گ (3پ -21)، 25-27 سطر، اندازه: 21×15سم [ف: 17-95]

ماءات القرآن - الكفاية في الماآت القرآن

ماء البحر قمر بزرگ / کیمیا / فارسی

mā’-ol bahr qamar bozorg

بلیناس حکیم، 240 - 120 میلادی

balīnās-e hakīm (40 - 120)

[فهرستواره منزوی 5/ 3980]

خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 256/3

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، اندازه: 12/5×19سم [ف: 1-230]

المائة / طب / عربی

al-me'a

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6392/1

این نسخه از کتاب 41 کتاب المائه است تا آخر؛ بی کا، تا: قرن 13، 355ص (2-356)، اندازه: 31×21سم [ف: 19-501]

مائة حدیث / حدیث / عربی

mi'at-u hadit

جابری، محمد بن محمد، - 934 قمری

jāberī, mohammad ebn-e mohammad (- 1528)

تاریخ تأليف: شنبه 25 شعبان 934ق

مؤلف بنا بر آنچه در احادیث بر حفظ روایات وارد شده یکصد و ده حدیث نبوی در موضوعات مختلف را انتخاب و آنها را در این مجموعه جمع آوری نموده است و ظاهرا یکصد حدیث را از کتابی به نام «الدرر المصطفوية» و ده حدیث از کتاب «الغرر النبوية» انتخاب کرده که در آخر کتاب خود اشاره ای به این مطلب دارد.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 73

آغاز: بسمله، و منه الاستقامة في دینه القويم الحمدلله الاحد المنقذ

من الغواية و الضلال ... فهذه مائة منجية عن بائقة مشجية خرجها .. ابوالخیر محمد بن محمد بن محمد بن محمد الجابري القاري من رموز الأحاديث الشريفة النبوية یرویه زید بن ثابت و عبدالله بن مسعود؛ انجام: حجة اربع و ثلاثین و تسعمائة ... ذوی المناقب العلية.

خط: نسخ، کا: حافظ نظام الدين احمد بن زین العابدين زرین قلم، تا: قرن 10 و 11؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: ختایی، جلد: میشن، 32گ، 14 سطر، اندازه: 18×12سم [ف: 1-462]

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1069

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3-328]

مائة حدیث / مواعظ / فارسی

mi'at-u hadit

قاضی دزفولی، محمد بن فرج الله، ق13 قمری

qāzī dezfolī, mohammad ebn-e faraj-ol-lāh (-19c)

تاریخ تأليف: 1273ق

رساله مفصلی است در پند و اندرز و ذکر مصیبت سید الشهداء علیه السلام. در آن از استاد خود صاحب جواهر با دعای «رحمه الله» یاد می کند. او در اثنای کتاب، حکایات و داستان هایی در خوارق عادات که در عصر وی اتفاق افتاده نقل نموده است. او نام کتابش را «صد حدیث» گذاشته ولی مقصود وی آن نیست که صد حدیث را در آن شرح کند بلکه منظور از حدیث معنی لغوی آن است یعنی صد سخن پند و اندرز. مؤلف در این رساله از کتاب دیگر خود موسوم به «وسيلة الرشاد» یاد نموده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14193

آغاز: الحمدلله الذي جعل الدنيا دار فناء و زوال متنقلة باهلها عن حال الى حال و حتم البلاء علی اهل الولاء و المحنة علی اهل المحبة و الرزية علی اولی المزية و صیر هذه الدار القصيرة سجنا للمؤمن لینتقل منها الى دار الأبرار فیزداد علوا و شانا و جنة للکافر لیتحول الى النار فیکثر التحسر اسفا و الصلوة علی محمد المرسل بالهدی و ... انجام و همچنین یزید از نسل غلامی بود که با مادرش زنا کرده بود و همچنین امیه از نسل غلام رومی بودند و به این تفسیر شده آیه الم غلبت الروم في ادنی الارض و هم من بعد غلبهم سیغلبون في بضع سنین که مراد بروم بنی امیه اند که اگر چه به ظاهر از عرب بودند ولکن اصلشان رومی بودند از زنای غلام رومی با جده ایشان و این است معنی سخن امیر المؤمنين علیه السلام بعد از آنکه معاویه به او نوشت که آیا ما و شما از شجره واحد نیستیم که اصل ما عبد مناف است تمت الكتاب.

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 22 رمضان 1273ق؛ جلد: تیماج، 281گ، 29 سطر، اندازه: 22×16سم [ف: 38-266]

مائة خبر / حدیث / عربی

mi'at-u xabar

دنبلی خوئی، ابراهیم بن حسین، 1247 - 1325 قمری

donbalī xū’ī, ebrāhīm ebn-e hoseyn (1832 - 1907)

مؤلف قصد داشته صد حدیث بلکه بیشتر از صد حدیث در موضوعات اخلاقی برای عمل سالک سبیل نجات در کتابش نقل کند لکن موفق به اتمام کتابش نشده است، احادیث بدون شماره گذاری می باشد و از کتاب های «نزهة الأبرار»، «امل الآمل» و اكثرأ از بحار الانوار انتخاب شده است.

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... و بعد فهذه مائة خبر بل ازید التقطها من الموارد المختلفة و الكتب المعتبرة لو عمل السالك بواحد منها لنجی.

خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 584

آغاز: برابر

انجام: ایها العبد المعظم لحقی حق علی اکرامك قد او جبت لك جنتی و شفعتك في عبادی.

ناتمام؛ خط: نسخ تحریری، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ از موقوفات مؤلف شهید؛ جلد: تیماج، 56ص، 16سطر، اندازه: 22×14سم [ف: 309]

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 854

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3-43]

مائة خصيصة لیوم الجمعة - خصائص یوم الجمعة

المائة العاملة - عوامل منظوم

المائة العاملة - قواعد و انواع ضمیر

المائة الغديرية / شعر / عربی

al-mi'at-ul gadīrīya

محلاتی، میرزا عبدالحسین، ق 14 قمری

mahallātī, mīrzā “abd-ol-hoseyn (-20c)

قصیده ای است در مدح و مناقب حضرت أمير المؤمنين (علیه السلام) که با تشبیب آغاز گردیده و در بیت 11، با ذکر واقعه غدیر خم، تخلص نموده است: «اذکر في العهد من خم و بیعتها ** کی انسی الذكر من أيام أقداحي». این قصیده دارای قافیه، حاء مکسوره ما قبل، الف و از حیث شعری، متوسط است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11475

آغاز: یا صاحبی اسقنی كأسا من الراح ** قد هم جند الهم بی الغوث یا صاح؛ انجام: ثم السلام علیکم ما تهببت ** لریاح قسرة و فیها وصف إلقاح

خط: نسخ معرب، کاتب = مؤلف، تا: ذیحجه 1302ق؛ با قلم خوردگی؛ 5گ، 11 سطر (10×7)، اندازه: 15×10سم [ف: 29-100]

المائة في صناعة الطب - کتاب المائة مقالة = صناعة

الطب / طب / عربی

al-mi'a fi şinā‘at-ittibb = k.-ul mi’at-u mq. = șinā‘at-ut tibb

ابوسهل جرجانی، عیسی بن یحیی، 361 - 401 قمری

abūsahl-e jorjānī, īsā ben yahyā (973 - 1011)

از آثار عیسی بن یحیی کتاب «المائة في الطب» است که به خاطر بخش بندی صد گانه اش «المائة» نامیده وزر کلی در الاعلام می گوید که امین الدوله ابن تلمیذ بر آن شرحی نگاشته است. این کتاب در صد «باب» تدوین شده که باب نخست آن در تعریف پزشکی است و باقی ابواب در بیان اعضای بدن و کار آنها، علم تغذیه، انواع بیماری ها و راه مداوای آنها و .... بنابر فهرست کتاب المائة ابواب آن را که در آغاز کتاب آمده است می توان به صورت زیر دسته بندی نمود: 1. کتاب اول، مقدمه ای است در معرفی صناعت طب؛ 2. کتاب دوم تا دهم در معرفی اعضای بدن، اخلاط، مزاجها، قوای بدن و احوال طبیعی آن؛ 3. کتاب دهم تا بیست و سوم در حالات هوا و تاثیرات آن، انواع نوشیدنی ها و خوردنی ها و خواص آنها، البسه بیمار، استحمام، خواب و بیداری بیمار؛ 4. کتاب بیست و چهارم تا بیست و نهم، بیان استفراغات، اسهال، خونریزی و خفگی؛ 5. کتاب سی تا سی و سوم در معرفی داروها، انواع و مواد آنها؛ 6. کتاب سی و چهارم تا سی و ششم، در اموری که از خارج در طبیعت بدن اثر می گذارند؛ 7. کتاب سی و هفتم تا چهل و هشتم که افتادگی دارد در انواع تب، ورم، علامات مزاج، تنفس، نبض، بول و عرق؛ 8 کتاب چهل و نهم تا پنجاه و پنجم در ابتلای بیماری، اوقات ابتلا، بحران و علامات بیماری؛ 9. کتاب پنجاه و ششم تا پنجاه و هشتم در سلامتی و بهداشت؛ 10. کتاب پنجاه و نهم تا هفتاد و دوم، علاج انواع بیماری ها است چون تب، سرسام، جنون و امراضی که اعضای مختلف بدن، سر، گوش، بینی، دهان، دندان، حلق و ... بدان مبتلا می گردد؛ 11. کتاب هفتاد و سوم تا نود و سوم دنباله علاجها است که به علاج زکام، سل، تنگی نفس، بیماریهای معده، کبد، طحال اشاره می کند و مداوای استسقاء، یرقان، قولنج، کرم کدو، امراض مقعد، بیماری های کلی، مثانه، امراض مربوط به رحم و زایمان را می آورد؛ 12. کتاب نود و چهارم، امراض خاص مردان است؛ 13. و کتاب نود و پنجم تا صدم علاج نقرس، بیماری های پوستی و دفع سموم حیوانات را در بردارد. (علینقی منزوی)

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و صلواته علی سیدنا محمد و آله و أصحابه اجمعین، قال أبو سهل عیسی بن یحیی المسيحي هذا هو الكتاب الأول من کتبنا في صناعة الطب و قصدنا فیه ان نتکلم فیما یجب تقدیمه قبل الشروع في علم الطب مما یکون مدخلا اليهو الله تعالی هو المعين.

انجام: و هو آخر کتبنا في صناعة الطب و الحمد لواهب العقل و مفیض العدل

[کشف الظنون 1576/2؛ الذريعة بروکلمان 1ص 273 ذیل 1:423]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5141

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: اواسط قرن 5؛ تملک: شیخ بهائی، ابونصر صدربن المنصور بن صدر حسنی حسینی دشتکی شیرازی، اسمعیل بن محمد بن کمال البنجدهي در 960؛ واقف: شاه عباس صفوی، 1017؛ کاغذ: بغدادی، جلد: تیماج، 287گ، 25 سطر، اندازه: 25×18/5سم [ف: 19-473]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5946

کتاب سی و هشتم آن است (في اعتراض ما تبرز من البدن و ما تحنقن فیه)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 507ق، جلد: مقوایی، 20گ، 15 سطر، اندازه: 17×23/5سم [ف: 15-330]

3. شیراز؛ خانقاه احمدیه؛ شماره نسخه: 120

صد کتاب بابی کا، تا:قرن 6و 7؛ آغاز و انجام نونویس [نشریه: 5-217]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6335/1

آغاز و انجام: برابر؛ تم کتاب علاج سموم الحيوانات ذوات السموم بحمد الله و منه و کتب هبة الله بن ملکا النصراني الطبيب التكريتي لنفسه رحمه الله تعالی و رضی عن والدیه و عن جمیع المؤمنين و ذلك بتکریت المحروسه و نقلته من دستور المصنف ابی سهل عیسی بن یحیی المسيحي ... بتاریخ السبت ثالث ذی الحجه من سنه ثلاث و اربعین و تسعمائه هلالیه و هو حادی عشر نیسان من سنة الف و خمس مایه و خمسین و سبع لاسکندر اليوناني و صلوته علی انبیائه ورسله الذين اصطفی.

خط ثلث، کا: هبة الله بن ملکا طبیب مسیحی، تا: شنبه 3 ذیحجه 643ق، جان تکریت؛ مصحح، مقابله شده با خط مؤلف؛ کاغذ: چینی، 480ص (2-481 دفتر)، 27 سطر، اندازه: 18×26/5سم [ف: 19-350]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2529/1

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 7-121]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2784-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1-373]

5. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 216/2

آغاز: آغاز رساله 25: بسمله. هذا هو الكتاب الخامس و العشرون في الاسهال ... فنقول الادوية المسهلة هی التي تمیز الخلط؛ انجام: و ههنا فلنقطع الكلام في هذا الباب (سپس چند سطری از باب 34 آمده است]

رساله های 25، 26، 27، 32، 34 آن است؛ خط: نسخ پخته، بی کا تا: قرن 10؛ 14گ (38پ -51ر) [ف: 1-218]

6. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 2006

از کتاب 41 تا کتاب 100 است؛ خط: نسخ ریز، کا: ابراهیم بن عبدالله، تا: 18 جمادی الاول 903ق؛ تملک: سردار کابلی در

1350؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 117گ، 28سطر (10/5×17/5)، اندازه: 18×25/5سم [ف: 8-627]

7. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2186

آغاز: برابر، انجام: حتی یستوی و ههنا فلنقطع الكلام في هذا الكتاب و یتلوه کتاب المائة.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج عنابی، 270گ، 23 سطر، اندازه: 18×24/5سم [ف: 5-548]

8. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4552

خط: نسخ، کا: اسماعیل بن عبدالوهاب بن سعید، تا: قرن 11؛ خریداری شده از حاجی میرزا کوچک طبیب تهرانی در 1299؛ جلد: میشن، 299گ، 25 سطر، اندازه: 31/3×18/6سم [ف: 1-462]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 175/1

کتاب های شصتم و شصت و ششم و ترجمه فارسی این یکی و شصت و سوم و شصت و چهارم و شصت و هشتم و شصت و نهم و هفتادهم تا نود و هشتم و صدم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 236 ص (1-236)، 17سطر (17×7)، اندازه: 26×15سم [سنا: في: 1-86]

10. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2400

آغاز: برابر؛ انجام: لتعمل عملها علی التمام و لیتمتع من الأغذية التي تولد اخلاط غليظة .. و بالجملة کل ما ...

از کتاب اول تا اواخر کتاب پنجاه و هشتم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی؛ تملک: ابن محمد شفیع کرمانی؛ مهر: «ورفعناه مكانة علیا» (مربع)؛ جلد: تیماج با ضرب «یا سلطان ابا الحسن علی بن موسی الرضا»، 361گ، 19 سطر، اندازه: 19×12سم [محدث ارموی مخ: 3-1197]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1582 عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 4-530]

11. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4452/7

آغاز: برابر

انجام: و الكافور و اللادن ... فینقطع الكلام في هذا الكتاب. تمت بعون الله ...

بخشی است از المأة؛ بی کا، تا: با تاریخ 1043ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 9 گ (9پ -17ر)، 18 سطر، اندازه: 11×19/7سم [ف: 7-403]

12. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22591

کامل؛ خط: نسخ جلی، کا: علی مازندرانی، تا: 18 رجب 1099ق؛ واقف: سید عبدالباقی آیت اللهي شیرازی، اسفند 1374؛ جلد: میشن، 313گ، 23 سطر، اندازه: 18×16/5سم [ف: 19-480]

13. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 6336

کامل؛ خط: نسخ، کان محمد طاهر، تا: پنج شنبه 25 جمادی الثاني 1103ق، جا: شیراز؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 318گ، 27 سطر (19×9)، اندازه: 28×15سم [ف: 16-245]

14. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 131 -عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: لایعرف اوصبه في حلقة قهر و ذلك اذا اخذ یقرع من الماء و الحقن عند ذلك باللبن و ماء الشعر و دهن البنفسج.

نسخه اصل:گنج بخش، ش 610/769 (تسبیحی 431/3). در 3 مجلد؛ خط: نسخ پخته، بی کا، تا: 1194ق؛ 520گ [عکسی ف: 2-237]

15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22742

آغاز: قال ابوسهل عیسی بن یحیی المسيحي؛ انجام: و یتلوه کتاب تدبیر الصحة في جمیع الأسنان تم کتاب حفظ الصحة.

کتاب های سی و چهارم تا آخر کتاب پنجاه و ششم فقط؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13، واقف: سید عبدالباقی آیت اللهي شیرازی، اسفند 1374؛ جلد: تیماج، 96گ، 21 سطر، اندازه: 13/5×24سم [ف: 19-480]

16. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 598

آغاز: في المعده واما الافه التي تدخل علی الاستمرار من اسباب خارجه فتکون علی ثلثة أوجه اما من روی قد یجتمع في المعده واما من الفذ الذي یتناول ... بسم الله الرحمن الرحيم توکلت علی الله قال ابوسهل هذا الكتاب الثامن والثلاثون؛ انجام: ویسقی اللبن والبقول والاغذیه الرطبه والفواکه الرطبه ویدسس المآفي اشیا لایعرفه او صبه في حلقه قهر او ذلك اذا اخذ یفزع من الما ویحقن عند ذلك باللبن وماء الشعير ودهن اللوز. هاهنا فلیقطع الكلام في هذا الكتاب.

قسمتی از کتاب 37 تا آخر کتاب صوم؛ خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن حاج میرزا ابوالحسن جاجرمی، تا: محرم 1276ق، به درخواست افلاطون الزمان حاج میرزا محمود؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 201گ، 17 سطر، اندازه: 21×15سم [ف مخ: 1675-4]

17. تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 247/1

آغاز: بسمله کتاب الستون في الحميات قال ابوسهل عیسی بن یحیی المسيحي هذا هو الكتاب الستون من کتبنا في صناعة الطب و قصدنا فیه ان تتکلم في علاج الحميات. الحمى یوم یکون من تمامه اسباب اما من ملاقات ما یسخن البدل من خارج کاحراق الشمس؛ انجام: تم کتاب علاج السموم الحيوان ذوات السموم بحمد الله و منه

از «کتاب الستون في الحميات» است تا «کتاب المأة في علاج سموم الحيوانات ذوات السموم و هو الكلام في نهش الافعى و العقرب و الرتيلا و الزنبور و النحل و الكلب الكلب ...»؛ خط: تحریری، کا: جبل عاملی قزوینی، محمد ابراهیم بن محمد نصیر ، تا:ربیع الثاني 1300ق؛ 216ص(1-216)، 20 سطر، اندازه: 22×15سم[نشریه: 3-337]

18. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2071

آغاز: برابر؛ انجام: و هاهنا فلنقطع الكلام في هذا الكتاب. فقد تم في معناه، و الحمد لله وحده. تم الكتاب المائة المسيحي في صناعة الطب تأليف ابی سهل عیسی بن یحیی المسيحي ... تحریر فقیر حقیر سید محمد اسمعیل در ماه صفر بتاریخ 1323ه

خط: نستعلیق، کا: سید محمد اسماعیل، تا: صفر 1323ق؛ افتادگی:

وسط (کتاب سی و هفتم تا چهل و هشتم از قلم افتاده است و در برگ 144 نسخه به این مطلب اشاره شده است)؛ کاغذ: هندی، جلد: گالینگور، 264گ، 19 سطر (12/5× 23/5)، اندازه: 20×31/5سم [ف: 11-232]

19. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 449

آغاز: بسمله. قال ابوسهل عیسی بن یحیی المسيحي: هذا هو الكتاب الثلثون من کتبنا في صناعة الطب. و قصدنا أن نتکلم في معرفة الأدوية. و الله تعالی هو المعين. فنقول الفرق بین الدواء و الغذاء هو أن الغذاء یزید في جوهر البدن. و الدواء یغیر كيفية البدن معما یزید في جوهره فهو غذاء دوائی؛ انجام: الكتاب السادس و الخمسون. قال أبو سهل عیسی بن یحیی المسيحي: هذا هو کتاب حفظ الصحة من کتبنا في صناعة الطب. قصدنا فیه أن نتکلم في حفظ الصحه .. و لیس یمکن حفظها الا بعد معرفة الأسباب التي یفسدها ... و البدن یقبل الفساد من سبب داخل و من سبب خارج ... و الذي من خارج فالهواء المحيط به الواصل إلى خارجه

بابهای 30 تا 36 که کم دارد و 38 تا 46 که کم دارد و 54 تا 56 که اینهم کم دارد در این نسخه هست؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 87گ، 18سطر (10/5×18/5)، اندازه: 26×16سم [ف: 4-806]

20. تهران: چهل ستون؛ شماره نسخه: 134

از میان کتاب 15 تا میان کتاب 22؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا [چند نسخه ف: -330]

مائة كلمة - مائة كلمة امام علی (علیه السلام)

مائة كلمة / حدیث / عربی

mi'at-u kalima

ابوالفضل احمد بن طاهر

abolfazl ahmad ebn-e tāher

مجموعه صد کلمه قصار و نورانی از امیرالمومنین (علیه السلام) که جامع مذکور جمع آوری کرده است. این رساله که از طریق شیخ زاهد محمد بن سلیمان بن محمد بن حسین الشرى المكني به ابی نصر از ابوالقاسم عبدالواحد بن احمد کرمانی از ابوبکر بن حسین بن فرید از جامع احادیث روایت شده با حدیث «لو کشف الغطاء ..» آغاز و با حدیث «ان العاقل لایطلق لسانه الا بعد مراجعه فکره ومفاحصة رایه» پایان یافته است.

قم، مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2957/2

آغاز: قال الشيخ الزاهد محمد بن سلیمان بن محمد بن الحسين الشرى المكنى ابی نصر قال حدثنا ابو القاسم عبدالواحد بن احمد الكرماني قال حدثنا ابوبکر بن الحسين بن فرید قال؛ انجام: ویحاسب الاخرة حساب الأغنياء أن العاقل لایطلق لسانه الا بعد مراجعه فکره ومفاحصة رأيه هذا اخر الكلمات والحمدلله رب العالمين وصلی الله علی سیدنا محمد وآله وصحبه وسلم

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، جلد: تیماج، 5گ، 11سطر، اندازه: 15×9سم [ف مخ: 4-1675]

مائة كلمة امام علی (علیه السلام) = الكلمات المأة = صد کلمه به کلمات قصار / حدیث / عربی

mi’at-u kalimat-u imām ‘alī = al-kalamāt-ul mi'a = Sad kalima = kalamāt-e qesār

جاحظ، عمرو بن بحر، 150 - 255 قمری

jāhez, ‘amr ebn-e bahr (768 - 870)

صد کلمه از کلمات قصار و حکم، امام علی علیه السلام را اختیار کرده، که به نظر او بلیغ ترین کلمات است. هر سخن نخست به نثر و سپس به دوبیت به نظم در آورده؛ دانشمندان و ادیبان به این رساله توجه ویژه کرده اند و به شرح، ترجمه و نظم آن پرداخته اند. در نسخه ها آغاز و انجام آن متفاوت است. در دانشگاه (137/2) ضمن بیان شروح کلمات حضرت به ترجمه های منظوم صد کلمه جاحظ از اشخاص ذیل اشاره شده است: 1. رشید وطواط با نام «مطلوب کل طالب»، 2. درویش اشرف، 3. جامی، 4. عادل، 5. عبدالواحد مفسر صوفی .

آغاز: لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا، الناس نیام فإذا ماتوا انتبهوا چاپ: ایران، تهران، 1322ق، با تصحیح و مقابله حاج شیخ احمد کتابفروش شیرازی، سنگی، خشتی، 9ص، به سعی و اهتمام حاج شیخ احمد [کتابفروش] شیرازی (الشهاب في الحكم و الآداب: صص 61-69).

شرح و حواشی:

1- کاشف النكات في شرح الكلمات؛ احمد بن علی بن ابراهیم

1. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 803/6

کا: حسن بن محمد الخطاط، تا: قرن 8 قطع: رقعی [ف: - 309]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 3554/3-ف

آغاز: برابر؛ انجام: لسان العاقل وراء قبله، قلب الاحمق وراء لسانه خط: نسخ معرب، کا: حسن بن محمد بن ابی الحسن آوی، تا: 708ق؛ کاغذ: سمرقندی، 2گ (7پ-8پ)، 17 سطر (22×17)، اندازه: 31×22/5سم [فیلمها ف: 2-180]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 228/3

نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [عکسی ف: 1-253]

3. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 491

آغاز: برابر؛ انجام: تمت مائه کلمه من کلام امیر المومنين و امام المتقين علی بن ابی طالب کرم الله وجهه ...

خط: نستعلیق و ثلث عالی، کا: حاجی محمد بن عبدالواسع تبریزی، تا: 18 جمادی الثاني 872ق؛ مهر: «مشیرالسلطنه - حسین بن هدایت الله - رضا الحسيني»، ناصرالدین شاه قاجار؛ مجدول، با یک سرلوح؛ کاغذ: بغدادی، جلد: تیماج مذهب، 28ص، 9سطر،

اندازه: 15×20سم [ف: 1-803]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 267

خط: نستعلیق درشت خط، کا: عناية الله امامی، تا: 893ق؛ با سرلوح؛ جلد: تیماج مذهب، 16گ، 9سطر (13×7)، اندازه: 21×13سم [سنا: ف: 1-130]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5619/1

آغاز: کفی للحسود من حسده کمال العلم في الحلم کمال الجود الاعتذار منه کفا من عیوب الدنيا ان لاتبقی؛ انجام: الرجل بمصاحبة السعيد، تم الكتاب و ربنا محمود وله العلي و الفضل و الجود.

بخشی از صد کلمه گرد آورده ابو عثمان جاحظ است؛ کا: محمد بن احمد زرین قلم، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 5ص (6-2)، 11 سطر، اندازه: 22×16/5سم [ف: 17-71]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7107/3

آغاز: الحمدلله ... هذه الكلمات تسمی مأة جوهرة من کلام امیر المؤمنين علی بن ابی طالب کرم الله وجهه: قيمة کل امریء ما یحسنه. المرء مخبوء تحت لسانه. بالبر یستعبد الحر. لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا؛ انجام: البخيل یستعجل الفقر یعیش في الدنيا عیش الفقراء و یحاسب في الآخرة حساب الأغنياء تمت المأة جوهرة.

خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: تیماج مذهب، 2گ (212پ -213پ)، 15 سطر، اندازه: 17×25/5سم [ف: 25-120]

7. مشهد؛ مرتضوی؛ شماره نسخه: بدون شماره

با ترجمه منظوم فارسی؛ خط: نستعلیق و ثلث، بی کا، تا: ربیع الاول 991ق [ف: -29]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3122/5

آغاز: برابر؛ انجام: لسان العاقل وراء قلبه، قلب الاحمق وراء لسانه، تمت الكتاب و الحمدلله علی نعمائه و الصلوة علی الحمد و آله.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، کص (86-87)، 23 سطر، اندازه: 20×15سم [ف: 10-694]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5008/22

آغاز: برابر؛ انجام: ما أضمر احد شیئا الا اظهره الله في فلتات لسانه و صفحات وجه ... و سلم تسلیما کثیرا

خط: نستعلیق، کا: علی اشرف، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 2گ (157پ-158ر)، اندازه: 25×15/5سم [ف: 14-314]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4954/3

آغاز: برابر؛ انجام: اللهم اغفر ز فرات الالحاظ و سقطاط الألفاظ و صفوات اللسان ... تمت ماية كلمة بحمد الله ... اجمعین 99

جمله (ضبط) می باشد؛ خط: نسخ، کا: میر جعفر بن عبدالله حسینی، تا: 1068ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مذهب، 3گ (3پ- 5ر)، 14سطر (14×7/5)، اندازه: 25×15سم [ف: 14-232]

11. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 34407

آغاز: بسمله. حمدله و بعد فهذه الكلمات تسمی مائة جوهرة من کلام امیر المؤمنين ... قيمة کل امری ما یحسنه؛ انجام: البخيل یستعجل الفقر بعیش في الدنيا عیش الفقراء و یحاسب في الاخرة حساب الأغنياء

خط: نسخ، کا: شهریار بن الله داد فراهانی، تا: 1076ق؛ مذیل است به هشدار امیر مؤمنان (علیه السلام) به شریح قاضی در مورد خرید خانه و همچنین سخنان کوتاه آن بزرگوار در حکم و مواعظ و نصایح که در پاسخ سؤال از اوضاع و احوال عموم مردم ایراد فرموده، آغاز ضمیمه: «بسمله .. اشتری شریح دارا و اشهد شهود»، انجام: «قال فباع الرجل الدار و تصدق بثمنها»، آغاز ضمیمه دوم: «بسمله. سئل علی بن ابی طالب علیه السلام و رضی الله عنه عن احوال العامة فقال انما هی من فساد الخاصة»، انجام: «و من یتوکل علی الله فهو حسبه»؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج مذهب، 10گ (رساله 2 گ و ضمیمه 8 گ)، 23 سطر، اندازه: 25×15سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-631]

12. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2566/3

آغاز: قيمة کل امرء ما یحسنه المرء مخبوء تحت لسانه؛ انجام: قلب الاحمق و راء لسانه و لسان العاقل وراء قلبه.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1079ق؛ جلد: تیماج، 3گ (161پ -163ر)، 15 سطر، اندازه: 8/5×16/5سم [محدث ارموی مخ: 3-1197]

13. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 164/5

کا: افضل، محمد بن قیصر علی، تا: ربیع الثاني 1098ق؛ جلد: تیماج، 25سطر (14×5)، اندازه: 18×10سم [ف: 2-230]

14. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 2138

بی کا، تا: 1175ق؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: پارچه، 13گ، 9سطر (12-17817)، اندازه: 20×سم [ف: 9-778]

15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27459

آغاز: بسمله حال خلد جحیم دانستم ** گر حجاب از میانه بردارند / بیقین آنچنان که می باید ** آن یقین ذره ای نیفزاید. لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا؛ انجام: قلب الا حمق وراء لسانه ... اللهم اغفر من الا لحافظ و سقطات الألفاظ ... و شهوة الجنان. آن گناهان که یاد خواهم کرد ** یا رب از فضل خویش در گذران

هر یک از کلمات قصار امام علی علیه السلام با یک رباعی ترجمه شده؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ 18گ، 7سطر، اندازه: 10/5×17/5سم [ف: 26-490]

16. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19348

آغاز: برابر؛ انجام: اللهم اغفر رمزات الالحاظ و سقطات ** الألفاظ و شهوات الجنان و هفوات اللسان

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ واقف: رضا نائینی، مرداد 1311؛ 2ص، 27 سطر، اندازه: 33×19سم [ف: 26-489]

17. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 621/8

آغاز: برابر؛ انجام: و یحاسب حساب الأغنياء و سقطات الألفاظ و هفوات اللسان و شهوات الجنان.

خط: نسخ زیبا، کا: ابوالقاسم بن محمد غریب تبریزی قراجه داغی،

تا: قرن 13؛ 3گ (81ر-83ر)، 15 سطر، اندازه: 22×14/5سم [ف: 484-2]

18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 602/2

آغاز: لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا - اگر گشاده شود پوشش نیفزایدم در یقین مرا ** گر اجل برداردم ؟ از پیشم حیات مستعار ** در یقین من نیفزاید بذات کردگار؛ انجام: اکرم النسب حسن الادب

خط: نسخ، کان محمد علی بن محمد بن تقی بن محمد مهدی هرندی اصفهانی، تا: 20 جمادی الثاني 1214ق؛ بعضی کلماتش دارای ترجمه نثری و شعری می باشد، و گویا ناسخ بعضی از کلمات حضرت را از کتاب های دیگر در نسخه افزوده؛ جلد: تیماج، 7گ (49ر-55ر)، اندازه: 14×10سم [ف: 1952]

19. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3 و 2574 عکسی

آغاز: برابر؛ آغاز ترجمه: ستایش مخصوص خداست بر لطفهای بخشش او و اقسام نعمتهای او ... هرگاه برداشته شود پرده زیاد نمی کنم یقینی را؛ انجام: تفأل بالخیر تنله.

خط: نسخ معرب زیبا، کا: پرتو اصفهانی، علیرضا بن محمد علی، تا: 1268ق، به درخواست میرزا محمد رحیم کلانتر؛ دارای سرلوح دقیق و نفیس، مجدول، گفتارها ترجمه به فارسی شده و دارای دیباچه ای عربی است که در نسخه های دیگر نیامده و نباید از خود جاحظ باشد؛ جلد: تیماج، 10گ، اسطر، اندازه: 11×17/5سم [ف: 1-10] و [عکسی ف: 7-164]

20. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 136

آغاز: برابر؛ انجام: بجهت هدیه حضور باهر النور اعلیحضرت قدر قدرت ... السلطان بن السلطان بن السلطان و الخاقان بن الخاقان بن الخاقان خلدالله ملکه سمت تحریر پذیرفت امید که در پیشگاه حضور باهر النور حضرت اقدس شهریاری قبول افتد.

رساله فوق کلمات قصار حضرت امیر المومنين علی علیه السلام است؛ خط: نسخ ممتاز، کا: محمد حسین اصفهانی متخلص به سالک، تا: 1275ق، به جهت ناصرالدین شاه قاجار؛ مجدول، مذهب؛ مهر: «مشیر السلطنه - حسین بن هدایتالله - رضا الحسيني»؛ جلد: چرم، 30ص، 4سطر، اندازه: 21×13/5سم [ف: 1- 866]

21. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 690/1

خط: نسخ زیبا، کا: آقا بزرگ بن میرزا محمد علی زرقانی، تا: رجب 1276ق؛ هر جمله ای در یک بیت شعر بین سطرها به لاجورد ترجمه اش نوشته شده؛ جلد: تیماج مشکی، 11گ (اپ-11پ)، 10 سطر، اندازه: 17×11سم [ف: 2-284]

22. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 997

آغاز: برابر؛ انجام: البخيل مستعجل للفقر یعیش في الدنيا عیش الفقراء و یحاسب في الاخرة حساب الأغنياء اللهم اغفر رمزات النخ

کا: زین العابدين اصفهانی، تا: 1276ق؛ با یک سرلوح کوچک؛ واقف: سپهسالار؛ جلد: تیماج، 27 ص، 4سطر، اندازه: 11/5×17/5سم [ف: 2-81]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5572/6

آغاز: برابر؛ انجام: و کما لا یجمعون المال الا بالتعب کذالك لا یدخلون الجنة.

خط: نسخ، کا: محمد اسمعیل بن آخوند ملا عبدالحسین بن آخوند ملا محمود، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج مذهب، 11سطر، اندازه: 10/5×17سم [ف: 17-35]

24. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4843/7 - 24/143

آغاز: برابر؛ انجام: البخيل مستعجل للفقر في یعیش الدنيا في عیش الاخرة اللهم اغفر مزارات الالحاظ والفقیر یحاسب حساب الاغنياء

خط: نستعلیق، کان یحیی حسنی لاریجانی، تا: چهارشنبه 13 شعبان 1313ق؛ 3گ، 13 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 6-3484]

25. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2913/2

بی کا، بی تا؛ با ترجمه منظوم [ف: 5-492]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7278/2

آغاز: کلمات امام معصومست ** شاه مردان علی بوطالب / اسدالله که روز حرب و غزا ** گشت بر دشمنان دین غالب. قال لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا: حال خلد و جحیم دانستم ** به یقین آنچنان که می باید اگر حجاب از میانه بر دارند ** آن یقین ذره ای نیفزاید؛ انجام: المسئول حر حتی یعد. مرد مسئول چون دهد وعده ** خویشتن در مقام شک نکند / هست حر گر ره وفا سپرد ** نیست حر گر در خلاف زند

خط: نسخ، بی کا، بی تا، مجدول؛ 11ص (15-25)، 15 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 25-274]

27. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 773

آغاز: برابر

خط: نستعلیق و ثلث، بی کا، بی تا، دارای سرلوح، مجدول و مذهب؛ 18گ، وسطر، اندازه: 19×12سم [ف: 2-486]

28. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:

14200/24 آغاز: من اتی في عجانه قل حیاوه و بذو لسانه؛ انجام: لا برمع شح.

خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 2گ (209ر-210پ)، اندازه: 29/5×13سم [ف: 38-280]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12359/26

بی کا، بی تا؛ کلمات با شعر به فارسی ترجمه شده؛ جلد: تیماج، 9ص (596-604)، 21 سطر، اندازه: 20×13/5سم [ف: 35-321]

30. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12514/9

آغاز: الحمدلله ... هذه الكلمات تسمی مأة جوهرة من کلام اميرالمؤمنين علی بن ابی طالب کرم الله وجهه: قيمة کل امریء ما یحسنه. المرء مخبوء تحت لسانه. بالبر یستعبد الحر. لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا؛ انجام: البخيل یستعجل الفقر یعیش في الدنيا عیش الفقراء و یحاسب في الآخرة حساب الأغنياء تمت

المأة جوهرة.

خط شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 2گ (43ر-44پ)، 14سطر [ف: 36-26]

31. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9030/2

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 2گ (3ر-64پ)، اندازه: 20/5×13سم [ف: 23-189]

32. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2239/2

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا گر گشاده شود پوشش نیفزایم من در یقین. حال خلد و جحیم دانستیم ** بیقین آنچنانک می باید انجام: هر چه خواهد بگوید و انکه ** دل بران فعل گفته بگمارد

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 21گ (22پ-42پ)، اندازه: 17/5×13سم [ف: 6-225]

33. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 468

آغاز: الحمد الوليد و الصلاة علی نبیه محمد و آله اجمعین الطاهرين و بعد فهذه مائة كلمة من کلام سید الأولياء و سید الاصفياء امیر المؤمنين و امام المتقين و یعسوب الدين ... لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا: حال خلد و جحیم دانستم ** بیقین آن چنانکه می باید اگر حجاب از میانه بر گیرند ** آن یقین ذره ای نیفزاید؛ انجام: و من کلامه قلب الاحمق وراء لسانه: مرد احمق گه سخن گفتن ** دلخود تابعز باندارد / هر چه خواهد بگوید و آنگه ** دل بر آن قول و گفته بگمارد

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 18گ، و سطر (14×8/5)، اندازه: 14×20/5سم [ف: 2-75]

مائة كلمة امام علی (علیه السلام) = الكلمات المأة = صد کلمه = کلمات قصار (ترجمه منظوم) / شعر، حدیث / عربی، فارسی

mi’at-u kalimat-u imām ‘alī= al-kalamāt-ul mi'a = Şad kalima = kalamat-u qisar (t. manzum)

؟ انصاری، عبد الله بن محمد، 396 - 481 قمری

ansārī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad (1006 - 1089)

با ترجمه منظوم فارسی گویا از عبدالله هروی.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 423-ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4129؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: عبدالواسع تبریزی، تا: دهه نخستین صفر 857ق، جا: سمرقند؛ 18گ، 9سطر [فیلمها ف: 1-177]

مائة كلمة امام علی (علیه السلام) = الكلمات المأة = صد کلمه = کلمات قصار (با ترجمه منظوم) / حدیث / عربی - فارسی

mi'at-u kalima-tu imām ‘alī = al-kalamāt-ul mi’a = Şad kalima = kalamāt-u qişār (bā t.-ye manzūm)

اشرف مراغه ای، حسین بن حسن، - 864؟ قمری

ašraf-e marāqeī, hoseyn ebn-e hasan (- 1460)

ترجمه منظوم کلمات قصار حضرت امیر المومنين علی (علیه السلام) به فارسی می باشد.

ساری؛ طاهری شهاب؛ شماره نسخه: 215

آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم. قال امیر المومنين علی علیه السلام لو کشف الغطاء ما ازدت یقینا

خط: نستعلیق و ثلث، بی کا، بی تا؛ افتادگی: وسط؛ دارای سرلوح، مجدول؛ 18ص، 9 سطر (16×11) [نشریه: 6-625]

مائة كلمة امام علی (علیه السلام) = الكلمات المأة = صد کلمه = کلمات قصار (با ترجمه منظوم) / شعر، شرح حدیث / عربی - فارسی

mi’at-u kalima-tu imām ‘alī = al-kalamāt-ul mi’a = șad kalima = kalamat-u qisar (bat. manzum)

عادل خراسانی، عادل بن علی، ق 10 قمری

‘ādel-e xorāsānī, ‘ādel ebn-e ‘alī (- 160)

صد کلمه قصار از حضرت علی علیه السلام، منتخب ابوعثمان عمرو بن بحر جاحظ (150-255 ق) که به وسیله عادل بن علی حافظ قاری خراسانی از شعرای دوره صفویه (قرن دهم هجری) ترجمه و به نظم در آورده شده است.

آغاز: بسمله. بهترین هر کلام ای نور چشم مردمان ** هست نام خالق بسیار بخش مهربان. قال علی علیه الصلوه و السلام: گفت امیر مومنان سرچشمه صدق و صفا ** شیر یزدن شاه مردان ابن عم مصطفی لو کشف الغطاء ما از دت یقینا: گر اجل بردارد از پیشم حیات مستعار ** در یقین من نیفزاید به ذات کردگار

انجام: اللهم اغفر رمزات الالحاظ و سقطات الالفاظ و هفوات اللسان و شهوات الجنان. یا الهي بی رضایت گر زبان و چشم و دل ** زشت گوید یا ببیند یا رود جایی مهل

چاپ: درضمن میراث حدیث شیعه، قم، مؤسسه فرهنگی دار الحديث، دفتر اول، 1377ش؛ تبریز، 1259ق؛ تهران، 1272ق الذريعة 112/4 و ج 9/2 ص 663؛ مشار ج3، ص 620؛ نسخه های منزوی 164372 و 2987/4 ؛ فهرستگان حدیث 152/3-156؛ میراث حدیث شیعه 193/1 ؛ دنا 1162/8 -1163]

1. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 68/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: ربیع الثاني 900ق؛ مجدول، دارای سه سر لوح کم کار؛ جلد: مذهب، 12و9 سطر (5/5×11) [ف: 1-365]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5947

آغاز: بسمله، ابتدا می کنم بنام خداوند بزرگ که روزی دهنده است در دنیا رحمت کننده است در آخرت ... لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا. چون بمیرند آنگهی دانند ** مردمان غافلند از عقبی اگر حجاب از میانه بردارند ** آن یقین ذره ای نیفزایند؛ انجام: اللهم اغفر رمزات الالحاظ و سقطات الالفاظ و هفوات اللسان و شهوات الجنان.

خط: نسخ و ثلث، بی کا، تا: قرن 10، مجدول؛ جلد: ساغری، 18گ، 10سطر، اندازه: 23/1×21سم [ف: 1-463]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10909

آغاز: ... (مصراع اول از نسخه افتاده است) ** در یقین من نیفزاید به ذات کردگار. الناس نیام فاذا ماتوا انتبهوا: مردمان در خواب و روز عمر رو ... ** چون بمیرند از غرور خویش یابند آگهی؛ انجام: [اکرم] النسب حسن الأدب. از نسب هرگز نیابد کس بزرگی بی ادب ** گر ادب داری چه حاجت تا بری نام نسب. اللهم اغفر رمزات الالحاظ و سقطات الالفاظ و شهوات الجنان و هفوات اللسان و قال: یا الهي بی رضایت گز زبان و چشم دل ** زشت گوید یا به بیند ... (در وصالی از بین رفته)

بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 13گ، 9سطر (12/5×21/5)، اندازه: 19/5×30/5سم [ف: 489-20]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9048/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، آیات معرب، بی کا، تا: با تاریخ 958ق؛ محشی؛ جلد: میشن، 7گ (226پ-232پ)، 17 سطر (12×7/5)، اندازه: 12/2×18/6 سم [ف: 29/2-668]

5. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 495

آغاز: برابر؛ انجام: تمت الكلمات العليه العلويه علی قائلها الصلوة و السلم.

خط: نستعلیق و ثلث، کان شاه محمد الكاتب، تا: 976ق؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ:خانبالغ، جلد: تیماج مذهب، 34 ص، 3 سطر به خط ثلث و 6سطر به خط نستعلیق، اندازه: 17/5×20/5سم [ف: 1-811]

6. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 644

آغاز: برابر

خط: نسخ و ثلث عالی، کا: علی قلی شیرازی، تا: رجب 977ق؛ مجدول، با یک سرلوح مذهب؛ مهر: «حسین بن هدایت الله و رضا الحسيني»، ناصرالدین شاه قاجار؛ جلد: تیماج، 26ص، اندازه: 22×14سم [ف: 1-798]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4025

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و ثلث، بی کا، تا: 985ق؛ سرلوح، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماجمذهب، 17گ، اسطر [ف: 11-29]

8. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 316

آغاز: لو کشف الغطاء ... گراجل بر دارد از پیشم حیات مستعار خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [نشریه: 2-68]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1729

آغاز: بسمله، قال علی علیه الصلوة و السلام؛ انجام: زشت گوید یا بد ... و سقطات الالفاظ و هفوات اللسان و شهوات الجنان.

خط: نستعلیق، کا: عبدالباقی و شاه محمود زرین قلم، تا: قرن 11[الفبائي: -383]

10. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 59/14

آغاز: قال امیر المؤمنين علی علیه السلام لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا: گفت امیر مؤمنان سر چشمه صدق و صفا ** شاه مردان شیر یزدان ابن عم مصطفا؛ انجام: و هفوات اللسان

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ قطع: ربعی [نشریه: 3-39]

11. تهران، ملک؛ شماره نسخه: 4657/1

آغاز: من کلام امیر المؤمنين: لو کشف الغطاء لمازدت ... گفت امیر مؤمنان سرچشمه صدق و صفا ** شیر یزدان شاه مردان ابن عم مصطفی؛ انجام: اکرم النسب حسن الادب ... از نسب هرگز نیابد کس بزرگی بی ادب ** گر ادب داری چه حاجت تا بری نام نسب / یا الهي بی رضایت گر زبان و چشم دل ** زشت گوید یا ببیند یا رود جاهل مهل

بی کا، تا: 1063ق؛ جلد: رویه میشن، 4گ (3پ-6ر)، اندازه: 21×14/8سم [ف: 7-473]

12. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3127-16/137

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق شکسته، کا: قاسم بن حاجی فیاض، تا: ربیع الثاني 1070ق؛ 13، 4سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 27865]

13. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2799

آغاز: لو کشف الغطاء ما ازددت یقین: (گراجل بردارد از پیشم حیات مستعار ** در یقین من نیفزاید بحق کردگار)؛ انجام: لسان العاقل وراء قلبه: بی تأمل دم مزن اول بدان اندیشه کن ** تا نیندیشد بدل دانا نباید در سخن

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1074ق؛ واقف: سپهسالار، 6ص (36-31) [ف: 2-71]

14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11523/4

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: شرقی، 4گ (64-67)، 26 سطر، اندازه: 13×8سم [ف: 29-176]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2015

آغاز و انجام: برابر

تذکر: نام مؤلف با تطبیق آغاز تعیین شد؛ خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: قرن 12؛ با سرلوح، مذهب؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مذهب، 34ص، وسطر، اندازه: 21×13سم [ف: 6-13]

16. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1730

آغاز: برابر؛ انجام: که با ایشان کند احسان سراسر.

خط: نسخ، کا: محمد مقیم مازندرانی، تا: 1101ق؛ جلد:

تیماج [الفبائي: -383]

17. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2653/9

بی کا، تا: 1119ق؛ جلد: میشن سیاه، 40گ (84پ -123ر)، اندازه: 29×11سم [ف: 6-82]

18. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 564/23

آغاز: لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا: گر اجل بر دارد پیشم حیات مستعار ** در یقین من نیفزاید بذات کردگار؛ انجام: من جری في عنان امله وقع في غیر ما حله: در بند امیدی بگذر از فکر جهان ** کز کمینگاهت اجل بر سر بتازد ناگهان

خط: نستعلیق، کا: شمس الدين محمد حسین بن میر محمد یوسف، تا: 1131ق؛ جلد: تیماج، 10گ (696-705)، 19 سطر (12/5×20)، اندازه: 19/5×28/5سم [ف: 2-204]

19. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 867

آغاز: برابر؛ انجام: میشتابد سوی درویشی فقیری بدگمان ** این جهان چون مفلسان روز حساب از منعمان

کا: عباسعلی کرمانی، تا: 1212ق، 6گ، 14سطر (12×6/5)، اندازه: 17/10×5 سم [ف: 2-727]

20. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 867/12

کا: عباسعلی بن نعمت الله کرمانی احمد آبادی، تا: 1213ق؛7ص (159-153)، 14سطر (12×6/5)، اندازه: 5×17/10سم [ف: 2-728]

21. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1089

آغاز: برابر؛ انجام: تمت الكلمات العليه العاليه المرتضويه تحریر في شهور سنه 1226

خط: نستعلیق ممتاز، بی کا، تا: 1226ق؛ مجدول، سرلوح و یک کتیبه مذهب؛ مهر «حسین بن هدایت الله - رضا الحسيني و السلطان محمد شاه غازی»؛ کاغذ: ترمه، جلد: مذهب، 36ص، 9سطر، اندازه: 20×13سم [ف: 1-814]

22. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 2317/4 - 12/207

آغاز: لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا: حال خلد وجحیم دانستم ** به یقین آنچنان که می باید؛ انجام: این گناهان که یاد خواهم کرد ** یارب از فضل خویش در گذران / زدن چشم و زشتی گفتار ** راندن شهوت وخطاء زبان

خط: نسخ و نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1241ق؛ 15گ، 14سطر، اندازه: 16×10سم [ف: 5-2786]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 143-فیروز

آغاز: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1241ق؛ دارای سرلوح، مذهب، مجدول؛ جلد: ساغری مذهب، 18ص، وسطر، اندازه: 21×14/5سم [ف: 21-135]

24. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7094/3 -36/94

آغاز: برابر؛ انجام: اللهم اغفر رمزات الالحاظ وهفوات الحواس، یا الهي بی رضایت گرزبان و چشم دل ** زشت گوید یا ببیند یا رود جایی مهل / بدان امید زدم نقش قول حضرت دوست ** که روز حشر بدستم جزای این عمل ندهند.

بی کا، تا: 1262ق؛ جلد: تیماج، 7گ، 18سطر، اندازه: 21×17سم [ف: 5-2785]

25. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 361/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: اسدالله بن مصطفی خویی، تا: 1264ق، جا: دانالو از محال ماکو؛ مهر: «محمد صادق» (بیضی)؛ واقف: حسن صدرزاده خویی؛ جلد: تیماج مذهب، 19سطر، اندازه: 21×16سم[ف: -181]

26. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11064/1

آغاز: برابر؛ انجام: اللهم اغفر رمزات الالحاظ و الفقرا یحاسب حساب الأغنياء.

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد حسن، تا: 1270ق؛ جلد: تیماج خرمایی، 20ص (2-21)، اندازه: 10/5×17سم [ف: 17-448]

27. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 3049

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: علی نائینی، تا: 1274ق؛ واقف: سپهسالار؛ جلد: تیماج، 18ص، وسطر، اندازه: 17/5×23/5سم [ف: 2-72]

28. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2821/7

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 1293ق؛ جلد: مذهب، 13گ (102پ -114پ)، اندازه: 24×14سم [ف: 13-318]

29. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 637/1

آغاز: برابر

خط: نسخ زیبا معرب، کان محمد جمال بن ابو طالب اصفهانی، تا: رجب 1317ق؛ جلد: تیماج، 8گ (1ر-8پ)، 12 سطر (14×8)، اندازه: 21×15/5سم [ف: 2-750]

30. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13607/2

آغاز: برابر؛ انجام: الحاسد مغتاظ علی من لا ذنب له: هست مرد حسود خشم آلود ** بر کسی کو نکرد هیچ گناه / نعمت خلق دید و نتواند ** رنجه باشد ط اصطناع اله

خط: ثلث زیبا، کان محمود بن احمد الرغا، بی تا؛ مجدول مذهب؛ 13گ (6پ-18پ)، اندازه: 22×16سم [ف: 37-122]

31. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14418/8

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 4 گ (45ر-48پ)، اندازه: 15×21/5سم [ف: 38-553]

32. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9622/8

آغاز: برابر

بی کا، بی تا، چاپ سنگی سال 1259 است که ملحق به نسخه حاضر شده؛ جلد: تیماج، 10گ (44پ-53ر)، 15 سطر، اندازه: 21×15/5سم [ف: 31-20]

33. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2913/2

آغاز: برابر؛ انجام: و روح روح مترجمها و غفر ذنوب کاتبها: ترجمه: زشت گوید یا به بیند یا رود جای دیگر

با یک رباعی ترجمه فارسی و یک رباعی ترجمه ترکی زیر آن؛ بی کا، بی تا؛ 15ص (37-51) [ف: 5-171]

34. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 421

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، دارای سرلوح، مجدول؛ جلد: پارچه ای ترمه ای، 18گ، اندازه: 20×13/5سم [ف: 1-195]

35. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 2/ 8460-57/130

آغاز: بسمله قال أمير المؤمنين و امام المتقين ... لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا اگر گشاده شود پوشش نیفزایم من یقین را ** حال خلد و حجیم دانستم ** به یقین آنچنان که می باید

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 21گ (12-32)، 8سطر، اندازه: 19×12سم [ف: 5-2786]

36. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3804/5

آغاز: برابر

در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ مایل به نستعلیق، بی کا، بی تا؛ ابعاد متن: 15×10، اندازه: 21×17سم [ف: 5-1802]

37. تهران؛ موزه ملی؛ شماره نسخه: 3708

آغاز: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: از دوره تیموری؛ با سرلوح؛ کاغذ: دولت آبادی، 18گ، اندازه: 13/2×22/5سم [نشریه: 2-201]

38. تهران: مفتاح؛ شماره نسخه: 1258/1

آغاز: گفت امیر مؤمنان سرچشمه صدق و صفا ** شاه مردان شیر یزدان ابن عم مصطفی؛ لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا - گر اجل بر دارد از پیشم حیات مستعار ** در یقین من نیفزاید به ذات کردگار

بی کا، بی تا؛ مجدول، قطع: وزیری[نشریه: 7-274]

39. تهران: مفتاح؛ شماره نسخه: 1127/1

آغاز: فارسی: گفت امیر مؤمنان سرچشمه صدق و صفا ** شاه مردان شیر یزدان ابن عم مصطفی؛ انجام: برابر

تذکر: نام مؤلف با تطبیق انجام تعیین شد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با سرلوح؛ جلد: تیماج مذهب، قطع: ربعی [نشریه: 7-268]

40. تهران؛ لغت نامه دهخدا، شماره نسخه: 59/14

بی کا، بی تا [نشریه: 3-9]

41. دامغان؛ صادقیه؛ شماره نسخه: 282/10

آغاز: لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا: گفت امیر المؤمنين سرچشمه صدق و صفا ** شیر یزدان شاه مردان ابن عم مصطفی گر اجل بردارد از پیشم حیات ** در یقین من بیفزاید شراب کردگار؛ انجام: اکرم النسب حسن الأدب: ای که مغرور مانده ای شب و روز 88 به بزرگی و اصل و عز ونسب / سوی حسن ادب گرای که هست ** نسبت بهتر تو حسن ادب

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 22 ربیع الثاني 1259ق؛ جلد: تیماج، 4گ، اندازه: 17×10سم [ف مخ: - 238]

مائة كلمة امام علی (علیه السلام) = الكلمات المأة = صد کلمه = کلمات قصار (با ترجمه) / حدیث / عربی - فارسی

mi’at-u kalima-tu imām ‘alī= al-kalamāt-ul mi'a = Şad kalima = kalamāt-u qişār (bā t.)

راشدی، محمد بن احمد

rāšedī,mohammad ebn-e ahmad

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 124/9

خط: نسخ، کا: سلیمان قاضی، تا: ربیع الأول و ربیع الثاني 1195ق؛ این نسخه از نسخه 164 درست تر و بهتر است و کلمه ها در این دو نسخه جابجا نهاده شده است، این نسخه دیباچه ای به عربی دارد، و در آن می گوید: این صد کلمه را محمد پسر احمد راشدی گزارش نموده است، در این نسخه، نخست کلمه را به عربی و پس از آن ترجمه آن به نثر فارسی و سپس یک دو بیتی به فارسی آورده، این دو بیتی ها همان است که در نسخه 164 آمده است؛ جلد: تیماج، 20گ (86-105)، 9-13 سطر، اندازه: 6/7×12/5سم [ف: 2-232]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 164/5

آغاز: صد کلمه از اسرار حکمت از لفظ گهر بار در نثار امیر المؤمنين ... شاه مردان شیر یزدان ... لو کشف الغطاء ما ازددت؛ انجام: قلب الاحمق وراء لسانه: مرد احمق که در سخن گفتن ** دل خود تابع زبان دارد

کا: افضل، محمد بن قیصر علی، بی تا، 2گ (22-23) [ف: 2-157]

مائة كلمة امام علی (علیه السلام) = الكلمات المأة = صد کلمه = کلمات قصار (ترجمه منظوم) / شعر، حدیث / فارسی و ترکی

mi'at-u kalima-tu imām ‘alī = al-kalamāt-ul mi'a = $ad kalima = kalamāt-u qişār (t. manzūm)

عنوان نگار، تقی بن محمد، ق 14 قمری

‘onvān-negār, taqī ebn-e mohammad ( - 20c)

تاریخ تأليف: 10 شوال 1337ق

408 کلمه از کلمات قصار حضرت امیر المؤمنين علیه السلام به ترتیب الفبايي، همراه با ترجمه ترکی، فارسی و فرانسوی. ترجمه فرانسوی همراه با تلفظ آن ذکر شده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14564

آغاز: عهد شاهنشه تشه جم اقتدار ** آنکه حق فرموده شاهیش استوار / عدل آیین شاه سلطان احمد او ** دین احمد را نکو داد انتشار؛ انجام: دولت حق داده پاینده بود ** شکرها عنوان نگار آرد بجا

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ جلد: گالینگور، 128گ، 16 سطر، اندازه: 18×11/3سم [ف: 41-51]

مائة كلمة امام علی (علیه السلام) = الكلمات المأة = صد کلمه = کلمات قصار (ترجمه منظوم) / شعر، حدیث / عربی / فارسی

mi’at-u kalimat-u imām ‘alī= al-kalamāt-ul mi’a =şad kalima = kalamāt-u qişār (t.Oye manzūm)

گوهری هروی، محمد ابراهیم بن آقابابا، ق 14 قمری

gowharī heravī, mohammad ebrāhīm ebn-e āqā-bābā (- 20c)

ترجمه گوهری به نظم

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6449/12

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ جلد: میشن، 3گ (153ر-155پ)، اندازه: 22×15/2سم [ف: 9-397]

مائة كلمة امام علی (علیه السلام) = الكلمات المأة = صد کلمه = کلمات قصار / حدیث / عربی

mi'at-u kalimat-u imam ali = al-kalamat-ul mi'a = Sad kalima = kalamāt-u qişār

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15501

آغاز: بسمله، حماله ... آن لعلی بن ابی طالب مائة كلمة في الحكم و الامثال ... و کشف الغطاء ما ازددت یقینا؛ انجام: اللهم انی اسألك عيشة سوية و ميتة تقية و مردا غیر مخزی و لافاضح ... یا ارحم الراحمين ...

نامنظم و بدون ترتیب، موجودی بیش از صد کلمه است و پس از کلمات این عناوین به چشم می خورد: «باب الدعاء الذي یختم به هذا الكتاب» و «باب یتضمن کلمات رویت عن رسول الله صلی الله علیه عن ربه تعالی» و «باب کفی بالسلامة ذا کفی» و ... بدون شرح و ترجمه گردآوری شده است؛ خط: نسخ مشکول، بی کا، تا: قرن 7 و 68 جلد: تیماج مذهب، 21گ، 11سطر، اندازه: 10×15/5سم [ف: 26-478]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14590/16

آغاز: روی عن علی بن ابی طالب کرم الله وجهه ماية كلمة تفی کل كلمة منها بألف من محاسن الآداب؛ انجام: حساب الأغنياء اللهم اغفر مرزات الالحاظ و هفوات اللسان یا ارحم الراحمين.

گرد آوری از: ابوعثمان جاحظ بصری (-2550ق)؛ خط: نسخ، کا: ابو المجد تبریزی، تا: یکشنبه 8 محرم 723ق؛ 1ص (51)، 41سطر، اندازه: 19×32سم [ف: 41ژ -73]

3. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 202

آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم - قال امیر المومنين علی علیه السلام؛ انجام: قد تشرفت با تمام هذه الكلمات التامات المنسوبة الى الناطق بکلمه انا کلام الله الناطق ... کمال الدين حسین الحافظ الهروي في المشهد المقدس ... بتاریخ شهر ربیع الاول سنه ثلاث و ثلاثین و سبعمائه 733

خط: نسخ و ثلث عالی، کا: کمال الدين حسین حافظ هروی، تا: ربیع الاول 733ق، جا: مشهد رضوی؛ مجدول، با سرلوح کتیبه ای؛ مهر: «امین حضور - علی اکبر بن حسین الحسيني»؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مذهب، 44ص، 7سطر، اندازه: 15/5×23/5سم[ف: 1-870]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2012/3

آغاز: این مسمی است به صد کلمه جناب امیر المؤمنين (علیه السلام) بسم الله الرحمان الرحيم. الحمدلله رب العالمين ... و بعد فهذه الكلمات تسمی بماءة جوهرة ... آ: قيمة کل امرء ما یحسنه، انجام: صح =98: البخل یستعجل الفقر. صط: یعیش في الدنيا عیش الفقراء ... ق: یحاسب في الآخرة حساب الأغنياء. تم کلام مولالینا علیه السلام

یکصد شیرین کمله کوتاه است که به ترتیب شماره حروف ابجد چیده شده است. از الف =1، تاصط =99و 100بی ترجمه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 973ق؛ مصحح، در برگ 83 تاریخ رجب 973 دارد؛ 2ص (92-93) [ف: 11-79]

5. تهران: مفتاح؛ شماره نسخه: 260/4

خط: نسخ، بی کا، تا: 1055ق؛ با چند سرلوح و آراسته به زر با جدول بندی زرین و رنگارنگ [نشریه: 7-231]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4954/5

آغاز: ا-ایمان المرء یعرف بایمانه. باخوك من و الان في الشدة جاظهار الغني من الشكر؛ انجام: رص -یعمل النمام في ساعة فتنة اشهر. رصا. یصیر امر الصبور الى مراده -تم

خط: نسخ، کا: میر جعفر بن عبدالله الحسيني، تا: 1068ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مذهب، 6گ (5پ -10ر)، 14سطر (14×7/5)، اندازه: 25×15سم [ف: 14-233]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض20199

آغاز: بسمله، حمدله و بعد فهذه الكلمات تسمی مائة جوهرة من کلام امیر المومنين ... قيمة کل امری ما یحسنه؛ آغاز ذیل: بسمله، ... اشتری شریح دارا و اشهد شهودا؛ آغاز ذیل دوم: بسمله، سئل علی بن ابی طالب علیه السلام و رضی الله عنه عن احوال العامة فقال انما هی من فساد الخاصة؛ انجام: البخيل یستعجل الفقر یعیش في الدنيا عیش الفقراء و یحاسب في الاخرة حساب الأغنياء؛ انجام ذیل: قال فباع الرجل الدار و تصدق بثمنها؛ انجام ذیل دوم: و من یتوکل علی الله فهو حسبه

چنان که از نامش پیداست صد کلمه از کلمات قصار امیر المومنين علی علیه السلام به طور نامنظم در این مختصر گردآوری شده است. این کلمات همانند «نثر اللالي» شیخ طبرسی می باشد ولی به ترتیب حروف هجا تنظیم نشده و کلمات آن در این رساله کمتر به چشم می خورد. مذیل است به هشدار امیر مومنان (علیخ السلام) به شریح قاضی در مورد خرید خانه و همچنین سخنان کوتاه آن بزرگوار در حکم و مواعظ و نصایح که در پاسخ سوال از اوضاع و احوال

عموم مردم ایراد فرموده است؛ خط: نسخ، کا: شهریار بن الله داد فراهانی، تا: 1076ق؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج مذهب، 8گ، 23 سطر، اندازه: 25×15سم [ف: 26-488]

8. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1306/3

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و صلی الله علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه و سلم و بعد فهذه الكلمات؛ انجام: و یحاسب في الاخرة حساب الأغنياء.

در این جا صد کلمه از کلمات حضرت علی علیه السلام آمده و در این صد کلمه بزرگترین آراء حضرت علی علیه السلام در مسائل مختلف اخلاقی و زندگی جمع آوری شده است؛ خط: نستعلیق، کا: نظر علی بن ملاکلب علی، تا: 1082ق؛ جلد: تیماج، 4ص (305-308)، 17 سطر (16/5×6/5)، اندازه: 25×12سم [ف: 294-9]

9. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 577/2

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13[نشریه: 2-122]

10. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1820

آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم. لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا الناس بنام مأذا ماتوا انیستهوا؛ انجام: بنده جان نثار محمد باقر اصفهانی تحریر و ترقیم آن سعادت یافت بتاریخ شهر ربیع الأول سنه 1247

خط نستعلیق ممتاز، کا: محمد باقر اصفهانی، تا: ربیع الاول 1247ق، جهت سلطان وقت (فتحعلی شاه قاجار)؛ این نسخه از لحاظ رسم الخط و تذهیب نفیس و جالب است، مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: اصفهانی، 16ص، سطر، اندازه: 22×15سم [ف: 1-868]

11. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 492

آغاز: صد کلمه حضرت امیر علیه السلام. بسمله. قال امیر المومنين علیه السلام لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا؛ انجام: کتبه العبد المذنب سنه 1263 هجری قمری

خط: نستعلیق خوش، کا: میرزا حسین کاتب السلطان، تا: 1263ق؛ مجدول با یک سرلوح؛ مهر: «مشیر السلطنه»، ولیعهدی مظفرالدین شاه؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج؛ 34ص، 3سطر فرمایشات حضرت علی و 12سطر ترجمه فارسی، اندازه: 19×12/5سم [ف: 1-800]

12. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1631/2

آغاز: الدنيا آمد، الاخرة ابد؛ انجام: یطلبك رزقك اشد من طلبك له.

خط: نسخ معرب، کا: میر علی تبریزی، تا: ذیحجه 1267ق؛ 11ص (70-60)، 11سطر (6×12/5)، اندازه: 18×11سم [ف: 8-214]

13. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 17677 ض

بی کا، بی تا[د.ث. مجلس]

14. اصفهان؛ روضاتی، سید محمد علی؛ شماره نسخه: 4/6

این کلمات جاحظ است و نظم از رشید وطواط، لکن رشید را شرحی است بر آن کلمات که در این نسخه و نسخه هایی که در یک مجموعه ادبی به سال 1281 در تهران چاپ شده است نیامده، پس این هر دو منتخبی است از شرح وطواط؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی، 11گ (43پ -53پ)، اندازه: 18×11سم [نشریه: 5-149]

15. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 18997

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 32گ، اندازه: 20/3×14/7سم [رایانه]

16. شیراز؛ بغایری، عبدالرزاق، شماره نسخه: بدون شماره /2

بی کا، بی تا[ میراث اسلامی: 5-572]

17. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 594/3

آغاز: حمدله. و صلی الله علی سیدنا محمد و آله و صحبه و سلم. و بعد فهذه الكلمات تسمی مائة جوهرة من کلام أمير المؤمنين ... قيمة کل امرء ما یحسنه المرؤ مخبوء تحت لسانه؛ انجام: یستعجل الفقير بعیش في الدنيا عیش الفقراء و یحاسب في الآخرة حساب الأغنياء تمت المائة الجوهرة. شامل صد کلمه از کلمات قصار امام علی (علیه السلام) است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 3گ (124پ-126ر)، 22 سطر، اندازه: 13×24/5سم [ف: 2-484]

18. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 11702

از کلمات امام علی علیه السلام؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا[الفبائي: 489]

مائة كلمة امام علی (علیه السلام) = الكلمات المأة = صد کلمه = کلمات قصار (با ترجمه) / حدیث / عربی - فارسی

mi'at-u kalima-tu imām ‘alī = al-kalamāt-ul mi’a = Sad kalima = kalamāt-u qişār (bā t.)

1. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 195/78-ف

نسخه اصل: حمدیه ش 1447. درهامش است. کلمات قصار با ترجمه فارسی به نثر و نظم؛ کا: ابواسحق بن یحیی بن ابراهیم زنجانی، تا: سه شنبه 19 رمضان 812ق، جا: لاهیجان [فیلمها ف: 1-427]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 612/8-ف

نسخه اصل: سلیمانیه ش 1208. با ترجمه فارسی آن به نظم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 839ق؛8گ (230ر-237ر)، 19 سطر [فیلمهاف: 1-511]

مائة كلمة امام علی (علیه السلام) = الكلمات المأة = صد کلمه به کلمات قصار (ترجمه منظوم) 1 / شعر، حدیث / عربی - فارسی

mi’at-u kalima-tu imām ‘alī= al-kalamāt-ul mi'a = Şad kalima = kalamāt-u qişār (bā t. manžūm)

مؤلف پس از ذکر هر روایت از امیر المؤمنين علیه السلام آن را با یک رباعی زیبا ترجمه کرده است.

آغاز: آنرا که دل از معرفت آگاه بود ** در پرده لی مع اللهش راه بود / چون در نگرد ز روی معنی داند ** کینها ز کلام حضرت شاه بود؛ الشرف عند الله بحسن الأعمال لا بحسن

الأقوال: آنرا که هوای رتبه ابرار است ** از گفتن بسیار دلش بیزار است / افعال نکو کن که شرف نزد خدا ** از خوبی کردار نه از گفتار است

انجام: کفی ادبا لنفسك تجنبك ما کرهته لغیر ک: ای طالب آداب و مقامات بلند ** بشنو ز کلام شاه مردان یک پند / پس با شدت این ادب که دوری جویی ** از هر چه تر از دیگری نیست پسند

1. فردوس؛ مدرسه حبیبیه؛ شماره نسخه: 36/ 20 درحاشیه

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، کا: معین شیرازی، تا: 909ق، جا: تبریز؛ جلد: تیماج، 9گ (462ر-470پ)، اندازه: 25×18سم [ف مخ]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 2398/31

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 920ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 18ص (358-341)، 20سطر (20×12)، اندازه: 25×16/5سم [ف: 9-1007]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4379/23

آغاز و انجام: برابر

کا: خاتون آبادی، محمد تقی بن حسین، تا: 1056ق؛ جلد: ساغری، 6گ (74پ-79هامش)، اندازه: 21/1×35/2سم [ف:7-372]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4275/14

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد سعید بن محمد تقی خاتون آبادی، تا: 1081ق؛ با یک سرلوح، مجدول؛ جلد: مذهب، 7گ (62پ- 68پ، هامش)، 19 سطر، اندازه: 24/7×16/8سم [ف: 7-324]

مائة كلمة امام علی (علیه السلام) = الكلمات المأة = صد کلمه = کلمات قصار (با ترجمه منظوم) / حدیث / عربی، فارسی

mi'at-u kalima-tu imām ‘alī = al-kalamāt-ul mi'a = Sad kalima = kalamāt-u qişār (bā t. manžūm)

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 762/1

آغاز: بسمله، ابتدا میکنم بنام خدا ** که سخن را از وست آرایش؛ انجام: نه هر آنکو امید چیزی کرد ** کسب آن چیز باشدش آسان / بس امیدا که هست عاقبتش ** محنت يأس و آفت حرمان

این قسمت شامل صد کلمه قصار حضرت علی (علیه السلام) است و در زیر هر یک ترجمه فارسی آن با یک دوبیتی آمده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: محتم قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 21ص (1-21)، 17 سطر (13×9)، اندازه: 12×17/5سم [ف: 2-283]

2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2472/2

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ ترجمه مشکی است و به خط دیگر است از قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 8گ (14پ-21ر)، 12سطر (13/5×27)، اندازه: 17×28/5سم [ف: 9-1241]

3. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 668

آغاز: من کلام حضرت امیر المومنين و امام المتقين علی ابن ابی طالب علیه الصلوة و السلام؛ انجام: کتبه العبد المذنب الراجي عبد الجبار غفر ذنوبه و ستر عیوبه في سنه 1029 هجری

ترجمه منظوم فارسی صد کلمه قصار معروف حضرت امیر المومنين علی ابن ابیطالب علیه السلام است؛ خط: نستعلیق ممتاز، کا: عبدالجبار، تا: 1029ق؛ مجدول، با سرلوح، مذهب؛ 34ص، اندازه: 16×23/5سم [ف: 1-805]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 848

ترجمه هر کلمه یک رباعی فارسی است؛ خط: نسخ شکسته ونستعلیق، بی کا، تا: 1040ق؛ مجدول؛ 18گ، 9سطر (4×6)، اندازه: 11×17سم [سنا: ف: 2-74]

5. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2188/32

آغاز: آنرا که دل از معرفت آگاه بود ** در پرده لی مع اللهش راه بود / چون در نگرد ز روی معنی داند ** کینها ز کلام حضرت شاه بود. الشرف عندالله بحسن الأعمال لا بحسن الاقوال آنرا که هوای رتبه ابرارست ** از گفتن بسیار دلش بیزارست؛ انجام: کفی ادبا لنفسك مجتنبك ** ما کراهته لغیرك / ای طالب آداب و مقامات بلند ** بشنو ز کلام شاه مردان یک پند / بس باشدت این ادب که دوری جوئی ** از هر چه ترا ز دیگری نیست پسند.

خط: نسخ خوش، کا: معز الدين محمد بن سلطان محمد قاری نیریزی، تا: 1085ق؛ دارای سرلوح، مذهب، مجدول؛ واقف: محمد حسام واعظی، 1397؛ جلد: تیماج، 24 سطر در متن و حاشیه مختلف السطر، اندازه: 17×27سم [ف: 5-563]

. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4118/18

آغاز: صد کلمه. علی بن ابی طالب (علیه السلام): گفت شیر خدا علی ولی ** هادی خلق و مقتدای انام ؛ لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا اگر گشاده شود پوشش نیفزایم درستی در یقین؛ انجام: من لانت عوده کشف اغصانه: هر که با مهتران کند نرمی ** ماند اندر بلیت ایشان / ننهندش براستی گردن ** نبرندش بواجبی فرمان

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1133ق؛ کاغذ: سپاهانی، 36گ (316-351)، 17 سطر (21×11)، اندازه: 30×19سم [ف: 13-3100]

7. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2686/2

آغاز: بهترین هر کلام ای نور چشم مردمان ** هست نام خالق بسیار بخش مهربان؛ لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا ... گر اجل بردارد از پیشم حیات مستعار ** در یقین من بیفزاید بذات کردگار

نسخه اصل: کتابخانه مرکز احیاء میراث اسلامی - قم 1143. 98 حدیث علوی را انتخاب و هر یک را در یک بیت ترجمه

منظوم نموده است. برخی از ترجمه ها برگرفته از ترجمه های مشهور می باشد؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: میر باقر حسینی، تا: 24؟ قرن12، 13ص (8-20)[ عکسی ف: 7-285]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8855/4

آغاز: قال امیر المؤمنين علی علیه السلام. گفت امیر المؤمنين و امام المتقين علی بن ابی طالب علیه السلام: گفت شیر خدا علی ولی ** هادی خلق و رهنمای انام / آنکه هر دمز حضرت بیچون ** یاد بر روح او درود و سلام؛ لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا. اگر برداشته شود پرده زیاد نمی شود یقین من. حال خلد و جحیم دانستم ** به یقین آن چنان که می باید / گر حجاب از میانه برخیزد ** آن یقین ذره ای نیفزاید؛ انجام: چون بیابی تو نعمتی از غیب ** خوار باشد چه نقطه موهوم / شکر آن یافته فرو مگذار ** که ز نیافته شوی محروم

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 13گ (48پ -60پ)، 17 سطر (14×7)، اندازه: 21/3×13سم [ف: 29/1-153]

9. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1/ 2580

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علی خیر خلقه محمد واله اجمعین الطيبين الطاهرين. اما بعد بدانکه این؛ انجام: الهي اقلنی عثرتی و امح حوبتی ** فانی مقر خائف متضرع این کتاب حاوی صد کلمه از کلمات حضرت امیر المومنين علی علیه السلام می باشد که به شعر ترجمه شده است، اشعار همه ترجمه معنوی کلمات مزبور می باشد و نیز از صحفه چهاردهم تا پانزدهم مناجات حضرت امیر می آید؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملا 1238ق؛ جلد: تیماج، 15ص (15-1)، 17سطر (14×7)، اندازه: 21×15/5سم [ف: 6-104]

10. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1850

آغاز: بسمله. ابتدا می کنم به نام خدا ** که بود بی شریک و هست قدیم؛ انجام: الداعي لدوام الدولت العليه محمود ابن میرزا نصر الله الگرکانی سنه 1268 (میرزا محمود وزیر)

رساله موجود صد کلمه منسوب به حضرت امیر المومنين علیه السلام، مترجم و منظوم؛ خط: نستعلیق ممتاز، کا: محمود ابن میرزا نصرالله گرکانی، تا: 1268ق؛ مذهب، مجدول، با سرلوح؛ مهر: مشیر السلطنه - حسین بن هدایت الله - رضا الحسيني»، ناصر الدين شاه قاجار؛ جلد: مذهب، 36ص، 3سطر فرمایشات و مسطر ترجمه منظوم به فارسی، اندازه: 21×14سم [ف: 1-816]

11. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1169/3

آغاز: صد کلمه از کلام حضرت امیر المؤمنين امام المتقين و یعسوب الدين؛ انجام: تا حدیثی بدل نیندیشد ** بر زبان آن حدیث نگهدارد

صد کلمه حکیمه امیر المؤمنين علیه السلام را به فارسی ترجمه کرده و هر کدام را به صورت یک رباعی به نظم کشیده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 26 شوال 1305ق؛ 15گ (153پ-167پ)، اندازه: 12×20/5سم [مؤيد: 3-146]

12. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 4419/2

آغاز: هذا صد کلمه مولای متقیان امیر المومنين. بسمله. حمد له ... این چند کلمه ایست منسوب بمولای متقیان امیر مومنان ... قال امیر المومنين ... گفت شیر خدا علی ولی ** هادی خلق مقتدای انام / آنکه هر دم ز خالق بیچون ** باد بر روح او درود و سلام؛ لو کشت الغطاء ما ازددت یقینا: حال خلد و جحیم دانستیم ** بیقین آنچنانکه می باید / گر حجاب از میانه برخیزد ** آن یقین ذرهای نیفزاید؛ انجام: این گناهان که یاد خواهم کرد ** یا رب از ما بفضل در گذران / زدن چشم، زشتی گفتار ** راندن شهوت خطای زبان

کا: شریف یزدی شاهرودی، محمد علی، تا: 1317ق؛ 26گ (1-26)، 12سطر (14×12)، اندازه: 21×16سم [ف: 13–3381]

13. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6457/41

آغاز: هست نام خدای در همه جا ** هر در بسته را بحق رهبر ... / خوردن خشم و زشتی گفتار ** راندن شهوت و خطای زبان

هر کلمه در یک رباعی ترجمه شده است. در نسخه 96 کلمه در 98 رباعی در 196 بیت آمده است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 13گ (88ر-100پ)، 12سطر، اندازه: 22×14سم [ف: 9-407]

14. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8988/7-59/208

آغاز: الناس نیام فاذا ماتوا انتبهوا. مردمان در خواب و روز عمر رو در کوتهی ** چون بمیرند از غرور خویش یابند آگهی

ترجمه منظومی است از صد کلمه جاحظ، هر حدیث در یک بیت؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ 8گ (112×119)، 12 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 2-902]

15. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 264/3

با ترجمه منظوم؛ بی کا، بی تا[نشریه: 2-100]

16. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 20625

آغاز: بسمله الحمد لولیه والصلاة والسلام علی نبیه محمد و آله اجمعین ... فهذه مأة كلمة من کلام امیر المومنين علیه السلام، لو کشف الغطا ما ازددت یقینا. حال خلد و جحیم دانستم ** بیقین آنچنانکه می باید

در گروه مرقعات آمده، صد کلمه از سخنان مولا حضرت امیر المومنين علیه السلام است با شرحی به فارسی و منظوم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، دارای یک سرلوح در زمینه طلا بسم الله الرحمن الرحيم نوشته شده؛ جلد: تیماج مذهب، اندازه: 16/5×25/5سم [ف: -147]

17. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 551/9

بفارسی منظوم؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 3گ (184ر-186پ)، 15 و 17 سطر(12-11/5×6/5-5)، اندازه: 19×11سم [ف: -326]

18. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 493

آغاز: مائه کلمه علیه عالیه - بسمله. بهترین هر کلام ای نور چشم

مردمان ** هست نام خالق بسیار بخش مهربان؛ انجام: و سقطات الألفاظ و هفوات اللسان و شهوات الجنان

صد کلمه منسوب به حضرت علی علیه السلام است که به زبان فارسی ترجمه و سروده شده است؛ خط: نستعلیق و ثلث، بی کا، بی تا؛ مجدول، مذهب، با سرلوح؛ مهر: «مشیرالسلطنه - حسین بن هدایت الله و رضا الحسيني»؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مذهب، 34ص، 9سطر، اندازه: 24×15/5سم [ف: 1-807]

19. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 494

آغاز: بهترین هر کلام ای نور چشم مردمان ** هست نام خالق بسیار بخش مهربان؛ انجام: کتبه عبد الحليم بن مصطفی

ترجمه فارسی صد کلمه منسوب به حضرت علی علیه السلام به شعر فارسی؛ خط: نسخ و ثلث خوش، کا: عبد الحليم بن مصطفی، بی تا؛ مجدول؛ مهر: «حسین بن هدایت الله - رضا الحسيني»، ناصرالدین شاه قاجار؛ کاغذ: بغدادی، جلد: تیماج مذهب، 34ص، سطر به خط ثلث و 6 سطر به خط نسخ، اندازه: 28×18سم [ف: 809-1]

20. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 201616-ف

آغاز: بسمله. ابتدا میکنم بنام خدا ** که سخن را بدوست آرایش / پادشاهی است بهر آمرزش ** مهربان و بلطف و بخشایش؛ قال علیه السلام: گفت شیر خدا علی ولی ** هادی خلق مقتدای آنام آنکه او را زحضرت بیچون ** میرسد دم بدم درود و سلام؛ لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا: حال خلد و حجیم دانستم ** بیقین آنچنانکه می باشد / که حجاب از میانه بردارند ** آن یقین ذره یی نیفزاید؛ انجام: قلب الاحمق وراء لسانه: مرد احمق که سخن گفتن دل خود تابع زبان دارد / هر چه دارد بگوید و آنکه ** دل بران قول گفته بگمارد

نسخه اصل: آغاز و انجام چند نسخه از کتابخانه های یوگسلاوی. به نظم فارسی؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1-635]

21. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 835/2

آغاز: بهترین هر کلام ای نور چشم مردمان ** هست، نام خالق بسیار بخش مهربان / گر اجل بردارد از پیشم حیات مستعار ** در یقین من نیفزاید بذات کردگار؛ انجام می شتابد سوی درویشی بخیل بد گمان ** این جهان چون مفلسان روز حساب از منعمان خط: نستعلیق و ثلث، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ 16گ (9پ - 24ر)، اندازه: 21×16سم [میراث اسلامی: دفتر نهم -89]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 404

آغاز: آغاز متن: لو کشف الغطاء ... آغاز ترجمه: بهترین هر کلام ای نور چشم مردمان ** هست نام خالق بسیار مهربان؛ انجام انجام متن: شهوات الجنان؛ انجام ترجمه: یا الهي بی رضایت گر زبان و چشم و دل ** زشت گوید یا ببیند یا رود جایی محل

خط: نسخ و ثلث، بی کا، بی تاب مجدول، با سرلوح؛ جلد: تیماج مذهب، 34ص، 9سطر (7-16810)، اندازه: 26×18سم [سنا: ف: 1-244]

23. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 497

آغاز: بسمله. بهترین هر کلامی ای نور چشم مردمان ** هست نام خالق بسیار بخش مهربان؛ انجام: یا الهي بیرضایت کر زبان و چشم و دل ** زشت گوید یا به بیند یا رود جای مهل

خط: نستعلیق و ثلث خوب، بی کا، بی تا؛ مجدول، مذهب، با سرلوح؛ مهر: «مشیر السلطنه - حسین بن هدایت الله - رضا الحسيني»؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مذهب، 30ص، 3سطر، اندازه: 17/5×27/5سم [ف: 1- 676]

مائة كلمة امام علی (علیه السلام) = الكلمات المأة = صد کلمه به کلمات قصار (با ترجمه) / مواعظ / عربی - فارسی

mi’at-u kalima-tu imām ‘alī= al-kalamāt-ul mi’a = Sad kalima = kalamāt-u qişār (bā t.)

1. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1045

آغاز: لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا. الناس نیام؛ انجام: لسان العاقل وراء قلبه ...

این صد کلمه مرتب نمی باشد؛ خط: نسخ، کا: محمد پسر عبدالحسین پسر حسن پسر عبدالله پسر فرج الله حسینی نجفی، تا: 23 محرم 1056ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج زرد، 3گ (38-40)، 18سطر (12×4/5)، اندازه: 16×12سم [ف: 729-2]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض19348

آغاز: قال علی علیه السلام طاب وقت من وثق بالله ** الشرف عندالله بحسن الأعمال لأبحسن الأقوال؛ انجام: اکبر العيوب ان تعیب بما فیك مثله ** کفی ادبا لنفسك تجنبك ما کرهه لغیرك این نیز گفتارهای کوتاه حضرت امیر علیه السلام است و گرد آورنده نامعلوم می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا، 3ص، 27 سطر، اندازه: 33×19سم [ف: 26-489]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2046/2

با ترجمه فارسی؛ خط: نسخ، کان محمد علی حاجی بن ملامحمد گلپایگانی، تا: 9 صفر 1231ق؛ جلد: تیماج مشکی، 4گ (150پ-153ر)، 31سطر (14×25)، اندازه: 34×22سم [ف: 8-78]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6616

بی کا، تا: پایان صفر 1263ق، جا: زنجان؛ مجدول؛ ص (541 -546)، 13-17 سطر (13×7)، اندازه: 22×13سم [سنا: ف: 1-36]

5. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2247/7

از علی (علیه السلام)؛ بی کا، تا: قرن 14؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، اندازه: 11×17/5سم [ف: 9-906]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2249

سخنان کوتاه منسوب به علی (علیه السلام) است به ترتیب تهجی با ترجمه فارسی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14، برای میرزا سید علی اکبر اعتضاد الذاكرين؛ پس از صد کلمه دعا و قرآن است؛ 38گ، 16سطر (6×12/5)، اندازه: 10/5×17/5سم [ف: 9-906]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2241/3

از علی (علیه السلام) با ترجمه فارسی؛ بی کا، بی تا، 7گ (17پ -23ر)، 7سطر (6×11/5)، اندازه: 18×11سم [ف: 9-903]

8. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3351/2

آغاز: بسمله، حمدله، أما بعد روایت کرده اند از اميرالمؤمنين .. علی بن ابیطالب؛ انجام: مرد را عقل چون بیفزاید ** در مجامع بکاهدش گفتار

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سمرقندی، 20ص (85-104)، 15سطر (14×8)، اندازه: 12×19سم [ف: 5-1624]

9. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 18861

آغاز: احسن الى المسي تسده - اداء الدين من الدين؛ انجام: یسعد الرجل بمصاحبة السعيد. تمة من کلام امیر المؤمنين (علیه السلام).

سخنان حضرت اميرالمؤمنين علی علیه السلام است در حکمت و موعظه که به ترتیب حروف هجاء از الف تا یاء مرتب است؛ خط: نسخ معرب، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 28ص، 9 سطر (6×12/5)، اندازه: 11×16/5سم [ف: 2-272]

10. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4779/1-24/79

آغاز: الحمدلله العلى المتعال الكبير ذی الجلال والصلوة علی رسوله محمد و آله اما بعد فهذه مائة كلمة تکلم بها امیر المؤمنين و امام المتقين وصی رسول ... گفت شیر خدا علی ولی .... لو کشف ... حال خلد و جحیم دانستم؛ انجام: قلب الاحمق وراء لسانه ** مرد احمق که در سخن گفتن ... / هر چه باید بگوید و آنگاه ** دل بدان قول گفته بگمارد.

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: کاغذ کرمی، 12گ، 15 سطر، اندازه: 23×17سم [ف: 8-4381]

مائة كلمة امام علی (علیه السلام) = الكلمات المأة = صد کلمه = کلمات قصار (با ترجمه منظوم) / حدیث / عربی و ترکی به فارسی

mi'at-u kalima-tu imām ‘alī = al-kalamāt-ul mi’a =şad kalima = kalamāt-u qişār (bā t. manžūm)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1294/3

آغاز: لو کشف الغطاء ما از ددت یقینا - حال خلد و جحیم دانستم بیقین انچنانک میباید؛ سکز اوجماغ ویدی طامونك احوالن یقین ** شیله کو کلم کوزیله کوروین بیلدم عیار، انجام: الاكرم اعز من التقى ... هر که را بخل پیشه شد دکران ** نیست ممکن که طاعتش دارند / حق گذاریست طاعت او را ** نبود حق چه گونه بکزارند. تمت

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: مقوایی، 44ص (109-152)[سنا: ف: 2-214]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2849

آغاز: هذا مائه كلمة من کلام امیر المومنين و امام المحسنين و

یعسوب الدين و مطلوب الكاملين؛ انجام: هر نه کم کلدی اغزون هر نه کم بسویلادی دیل

در این نسخه صد کلمه از علی امیر المومنين آمده و هر یک با دو بیت فارسی و دو بیت ترکی ترجمه گردیده است ابیات فارسی اشعار متوسط است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: محتملا قرن 11؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: چرمی، مذهب، 23 ص، 21سطر (16×8/2)، اندازه: 25×14سم [ف: 6-502]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3/ 9450

چاپ سنگی. مترجم به فارسی و عربی و ترکی؛ بی کا، تا: 1286ق؛ 35ص (2- 37)[ مختصر ف: - 531]

مائة كلمة حضرت رسول / حدیث / فارسی

me’at-o kalema-ye hazrat-e rasūl

اراکی؛ دهگان؛ شماره نسخه: 135/41

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين و العاقبة للمتقین ... بدانکه در خبر است از جابر بن محمد بن عبدالله روایت کند

صد گفتار حضرت محمد ص به عبدالله بن سلام در مدینه است، هنگامی که دعوت خود را آشکار ساخت، به روایات جابر بن محمد بن عبدالله؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1268ق؛ 2گ (841ر-842ر)، اندازه: 22×15سم [ف: 1-163]

مائة كلمة علی (علیه السلام)- الدر المنثور

مائة كلمة في شرح مائة عاملة / نحو / عربی

mi'at-u kalima-tu fī š.-i mi'at-u ‘āmila

طوسی، حاج بابا بن ابراهیم، - 870 قمری

tūsī, hāj bābā ebn-e ebrāhīm ( - 1466)

برای محمود بن شیخ رسول.

قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: -6389

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 71گ، 23 سطر، قطع: ربعی [آستانه قم: - 160]

مائة منقبة / حدیث / عربی

mi’at-u manqaba

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8274

آغاز: المائة المنقبة المخصوصة لامیر المومنين علی بن ابی طالب علیه السلام و ذلك مما رواه الشيخ؛ انجام: من عسکره الاعشر ... عفی الله عنه ما صورته

به روایت شیخ صدوق؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا [الفبائي: -489]

مائة منقبة من مناقب امیر المؤمنين علی علیه السلام - ایضاح دفائن النواصب

مائة و خمسون كلمة / حدیث / عربی

mi'at-u wa xamsūn kalima

اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 215/18

آغاز: بسمله الحمدلله و الصلوة علی عباده الذين اصطفی و بعد فهذه کلمات شريفة ... اميرالمؤمنين و یعسوب المسلمين؛ انجام: الموت جلاء القلوب ذکر الشباب حسرة

جملات و کلمات حکمت آمیز حضرت علی ابن ابیطالب علیه السلام است؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: حسین بن محمد نقی موسوی خوانساری، تا: 1281ق؛ جلد: تیماج، 15گ (214ر-228پ حاشیه)، اندازه: 15×10سم [ف: 2-289]

ماء البئر - انفعال ماء البئر و عدمه

ماء البئر - احکام ماء البئر

ماء الجبن / طب / عربی

mā”-ul jubn

رازی، محمد بن زکریا، 251 - 313 قمری

rāzī, mohammad ebn-e zakarīyā (866 - 926)

[مؤلفات رازی 188و شرح حال رازی 289؛ نجم آبادی 188]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 38/6

من کتاب الالبان في منافع؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ جلد: تیماج، 2ص (145-146)، 22سطر (19×9)، اندازه: 28×17سم [سنا: ف: 1-19]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 38/7

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ جلد: تیماج، 1ص (147)، 22سطر (19×9)، اندازه: 28×17سم [سنا: ف: 1-19]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4573/29

آغاز: بسمله. مقالة في اتحاد ماء الجبن، انجام: و یسقی بالادوية المستفرغة للسوداء.

بی کا، بی تا؛ فهرست رساله ها در آغاز به خط تازه؛ کاغذ: ترمه جلد: میشن، 1ص (187پ)، اندازه: 23×39/5سم [ف: 7-429]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4573/30

آغاز: بسمله. مائية اللبن مسهلة یصلح لها من یمکن أن یسقی دواء حاد.؛ انجام: المواد الحارة اللذاعة. و الله اعلم.

بی کا، بی تا، کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 2گ (187پ-188ر)، اندازه: 23×39/5 سم [ف: 7-429]

ماء الحياة / اختر بینی / عربی

mā’-ul hayāt

حسینی کلباسی، محمد شریف، ق13 قمری

hoseynī kalbāsī, mohammad šarīf (-19c)

در 1 «مقدمه» که در چند فصل» است، و متن با سربندهای فصل» است بی شماره. در آفرینش و افلاک و نبات و حیوان و مبداء و حیات.

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1805-عکسی

آغاز: حمدله. صلاة. و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین. و بعد، یقول الحقير ... محمد الشريف. أن هذه وریقات في بیان مسألة تکون روح الحويان في هذا العالم و بیان مبدائه و معاده و انجام فضائلهم ابد الابدين. تم علی یدی الداثرة و انا العبد محمد الشريف الحسيني (12 صفر 1276) في قرية لنکو صانها الله من کل مکروه و حادثه و شرف و انزل اليها کل بركة و خیر کما انزل. و الحمدلله علی ما هداینا ... جدیر.

خط: نسخ تحریری، کاتب = مؤلف، تا: 1276ق؛ مصحح؛ 55ص ( 429-376)، 17 سطر (15×18/5)، اندازه: 21×30سم (عکسی ف:339-1]

ماء الحياة / تاریخ / فارسی

ma'-ul hayat

کزازی، محمد شفیع بن محمد حسین، ق13 قمری

kazzazi, mohammad safi ebn-e mohammad hoseyn (-19c)

کتابی است مفصل در تاریخ زندگانی و شهادت حضرت امام حسین که مؤلف این کتاب را بعد از کتاب اسرار الابتلاء و کتاب بحر البكاء نگاشته است، در مقدمه می گوید: چون بعض شبهات سوفسطائیه در اذهان پاره ای از مردم وجود داشت، به طور اختصار در رفع آن کوشیدم.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11353

آغاز: الحمدلله رب العالمين دیان یوم الدين مدیر الملك و محرك الفلك فالق الحب و النواة؛ انجام: و السلام علیك و علی المستشهدين بین یدیك

خط نسخ، کاتب =مؤلف، تا: قرن 13؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 193گ، 23-32سطر (11×19/5)، اندازه: 22×17سم [ف: 28-593]

ماء الحياة = موش و گربه (منظومه) / شعر / فارسی

mā’-ol hayāt = mūš va gorbe (mnz.)

منظومه ای است در اخلاق و پند و اندرز که سراینده با تمثیل گربه و موش مطالب را بیان کرده است ولی نام ناظم معلوم نیست.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18499

آغاز: بسمله. خدایا گر که فرمانت نبودی ** بما بر عهد و پیمانت نبودی؛ انجام: خردمندان که از ارباب هوشند ** دوای تلخ را شیرین بنوشند. تمت الكتاب بعون الله الملك الوهاب ... الطهار الابرار الاطياب.

خط: تحریری، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ مصحح؛ جلد: ساغری، 281ص، اندازه: 13×21/5سم [ف: 50-231]

ماء الحياة و صافی الفرات في رفع التوهمات و دفع واهی الشبهات = الرسالة الاعتكافية / فقه / عربی

mā’-ul hayāt wa şāfi-1 furāt fī raf-it tawahumāt wa daf-i wāhi-š šubahāt = r.-ul i'tikāfiyya

میسی، لطف الله بن عبد الكريم، - 1032 قمری

mīsī, lotf-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-karīm ( - 1623)

در آداب و احکام اعتکاف است. مؤلف در این مختصر با استدلال به روایات و اقوال فقهای مشهور صحت و مشروعیتاعتکاف را در تمامی مساجد ثابت نموده و قائلان به عدم صحت را مورد نکوهش قرارداده است.

آغاز : الحمدلله الذي جعلنی من المهتدين الى صراط المستقيم من الدين ... اما بعد و أنا الفقير إلى الله الخادم العاملي الميسي لطف الله انی لما کنت مقتفیا لآثار النبي الأمين ...

انجام: سیما اذا کانوا غیر راجعین اليه و لکن تامل قولی امیر المؤمنين المصدرين بمن عند العارفين و الى قول الشاعر المصدر بمن ایضا ورح بالك الحزين.

چاپ: میراث اسلامی ایران، دفتر اول، به کوشش احمد عابدی، ص 316- 337

1. قم، مؤسسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 355/4

آغاز: برابر؛ انجام: فلا یلتفت الى منکر ذلك لانه كالمدابرة.

خط: نستعلیق نازیبا، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح، با خط خوردگی؛ جلد: پارچه ای، 5گ (89پ -93ر)، اندازه: 22×13سم [ف: 1-209]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2244

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی با جمله دعایی «منه سلمه الله»؛ واقف: ابن خاتون، 1267؛ جلد: مقوا، 10گ، 19 سطر، اندازه: 20×13سم [ف: 21- 1139]

3. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2306/6

خط: نسخ، کا: نعمت الله، بی تا؛ جلد: تیماج، 19گ (120-138)، اندازه: 12×17سم [ف: 4-1243]

ماء الحيات - روش گرفتن ماء الحياة

ماء الحيات - تحقیق ماء الحياة و کشف اسرار الظلمات

ماء الحيات - رجوع الشيخ الى الصباوة (ترجمه)

ماء الحيات / شعر / فارسی

mā’-ul hayāt

منظومه ای است اخلاقی شامل نصایح و مواعظ که شاعر با تمثیل گربه و موش به بیان نکات مزبور پرداخته. نام و ترجمه ناظم به دست نیامد، ولی سیاق کلام می نماید که سراینده از شاعران اواخر قرن سیزدهم و اوایل قرن چهاردهم هجری است.

آغاز: خدایا کر که فرمانت نبودی ** بما بر عهد و پیمانت نبودی

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11789

آغاز: برابر؛ انجام: خردمندان که اربابان هوشند ** دوای تلخ را شیرین بنوشند

خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ واقف: نصیری امینی، جلد: میشن، 133گ، 14 سطر، اندازه: 20/5×13سم [ف: 9-236]

ماء الخالد الصحيح المجرب - باب ماء الخالد الصحيح

المجرب به مائده آسمانی - المائدة السماوية في شرح الرسالة السجادية

مائدة الاسحار لخلص المؤمنين الاخيار / شرح دعا / فارسی

mā’edat-ol ashār le-xullas-el mo’menīn-el axyār

محمد بن ابی طالب، ق13 قمری

mohammad ebn-e abī tāleb (-19c)

اهداء به: آخوند ملاحسینقلی شرح مفصلی است به نظم و نثر بر دعای مشهور سحر دریک «مقدمه» و بیست و سه «فصل» و یک «خاتمه».

آغاز: لک الحمد یا ارحم الراحمين - لك الشكر یا ملجا الهاربين ... جواهر حمدی که جواهریان در گاه پادشاه جواهر آفرین به آخرین آفرینش زبان تحسین گشایند و لئالی ثنائی که خزینه داران خزاین رب العالمين به مثاقب مناقب مدح و ثنایش تزیین فرمایند ... و بعد چنین گوید اضعف خلایق ... محمد بن ابی طالب ...

انجام و شهادت می دهند از برای او ملائکه اینکهبهشت بر او واجب شده، و الحمدلله علی نعمائه ...

چاپ: ضمن میراث حدیث شیعه، دفتر چهاردهم، قم، مؤسسه فرهنگی دار الحديث، 1384 ش، با تصحیح سید صادق حسینی اشکوری

[فهرستواره منزوی 818/8 بدون نام مؤلف]

1. اصفهان؛ کتابخانه های اصفهان، شماره نسخه: 19

آغاز ماه مبارک رمضان بر ألسنه و أفواه مردمان از خواص و عوام ایشان چون آیه نور از کتاب خدا مذکورست، هر یک از فقرات آن مشتمل است بر یکی از صفات خالق رحمن ... بخاطر فاتر این حقیر رسید که در خور فهم و استعداد خویش بعضی از جواهر زواهر آنرا بتعلیق شرحی مختصر از درج خفا بیرون آورده تا معلوم شود سر آنچه فرموده اند که: اگر قسم یاد نمایم که إسم أعظم إلهي دریندعاست راست گفته باشم. و مسمی گردانیدم آنرا به «مائدة الاسحار لخلص المؤمنين الأخبار» و مرتب گردانیدم آنرا بر مقدمه و 23 فصل و خاتمه .. و موشح گردانیدم آن را بنام نامی و أسم گرامی عالیجناب مقدس ألقاب، فضائل و فواضل مآب، حقایق و معارف آداب، محامد و محاسن انتساب، علامة العلماء الأطياب، سلالة الفقهاء الأتجاب، العالم العامل المؤيد المسدد، و الورع الزاهد المعزز الممجد، جامع الخصال الرضية الروحانيه، مستجمع الأخلاق الحميدة الانسانيه، مولانا الجليل و أستادنا النبيل آخوند ملا حسینعلی. آنکه شرح شمه یی از حسن اخلاقش بیان ** نیست مقدورم اگر خواهم کنم با صد زبان / کن نظر بر حال او تا بر تو خوش واضح شود ** فضل سلمان، زهد بوذر را اگر خواهی نشان !أطال الله أيام عمره و عزه و بقاء، و أكرمه بمزید عزته و شرافة إكرامه بحق محمد و آله. مقدمه: در ذکر قاعده یی که دانستن آن در شرح جمیع فقرات این دعا نافع و سودمند است. بدان که صفات ثبوتیه خلاق جهان ... بر سه قسم است ... ]؛

انجام: برابر

در فهرست بدون نام مؤلف است؛ خط: نسخ، کا: ظاهرة مؤلف، بی تا، افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 163گ، 11 سطر، اندازه: 10/5× 15/5سم[فهرست روضاتی: -61]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1507 و 2620 عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1270ق؛ جلد: مقوایی، 63گ، 19 سطر، اندازه: 16×22/5سم [ف: 4-360] و [عکسی ف: 7-228]

3. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5768-29/108

آغاز: افضال و انعام اوزهر چیز کز قدرت او وجود پذیرفت و بگرفت او رنگ بود ... و بعد چنین گوید اضعف خلایق و احقر بندگان حضرت خالق العبد الأثيم المذنب؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا، 63گ، 19 سطر، اندازه: 21×14سم [ف: 6-3488]

4. اصفهان؛ علامه روضاتی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا؛ .[نسخه پژوهی: 1-156]

مائدة الزائرين / زیارات / عربی

ma'idat-uz za'irin

استر آبادی، محمد جعفر بن سیف الدين، 1198 - 1263 قمری

estarābādī, mohammad ja'far ebn-e sayf-od-dīn (1784 - 1847)

تاریخ تأليف: 1235ق؛ محل تأليف: کربلا

زیارت های معصومین علیهم السلام را که مقید به بوسیدن قبر و روی بر آن گذاشتن و جز اینها، نبوده در این کتاب گرد آورده است. این کتاب پس از کتاب بزرگ مؤلف که به همین نام موسوم بوده تأليف شده و مشتمل بر یک «مقدمه» و هشت «باب» به عدد درهای بهشت و یک خاتمه، بدین ترتیب می باشد: مقدمه: در آداب سفر؛ باب 1.زیارت پیغمبر اکرم و حضرت زهرا و ائمه بقیع علیهم السلام؛ 2.زیارت امیر المؤمنين علیه السلام؛ 3.زیارت امام حسین علیه السلام؛ 4. زیارت کاظمین علیهما السلام؛ 5. زیارت عسکریین و حضرت حجت علیهم السلام؛ 6. زیارت حضرت رضا علیه السلام؛ 7. زیارات جامعه؛ 8 زیارت مؤمنين و اهل قبور؛ خاتمه: در کیفیت توسل به ائمه علیهم السلام.

آغاز: الحمدلله الذي کرمنا بخاتم الانبياء و شرفنا بسید الأوصياء و وقفنا لزيارة المعصومين سیما سید الشهداء ... اما بعد فیقول خادم بساتین المذهب الجعفري ...

انجام: و ادع بما احببت فانه یقضی انشاء الله تعالی و تقدس الحمدلله الذي وفقنی لجمع هذه الزيارات في المشهد المقدس المنور المشرف بقرة عین السادات شفیع الثقلين ابی عبدالله الحسين علیه و علی آبائه و ابنائه صلوات الله رب المشرقين.

شرح و حواشی:

1- هداية الأمة في زیار الأئمة؛ استر آبادی، محمد جعفر بن سیف الدين (1198-1263)

2- مائدة الزائرين (ترجمه)؛ استر آبادی، ملا اسماعیل (13-)

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3853

خط: نسخ معرب، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 327گ، 12 سطر، اندازه: 15×10سم [ف: 10-241]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16194

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: حدود قرن 13؛ مصحح، محشی با نشان «منه قدس سره»، با نشان «بلغ» مقابله شده؛ واقف: شیخ علی شریعتمدار، 29 رجب 1283؛ جلد: تیماج مذهب، 173گ، 19 سطر (13/5×7/5)، اندازه: 12/5×20سم [ف: 41-152]

3. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1180

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: انجدانی، نجف علی، تا: جمادی الاول 1257ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 257گ، 15 سطر (15×8)، اندازه: 22×14سم [ف: 6-2336]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1440

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: آقا بابا شهمیرزادی، تا: چهارشنبه 11 جمادی الاول

1260ق؛ مصحح؛ مهر: «محمد محسن الشريف بن عبدالعظیم» (مربع)؛ 235گ، 16 سطر، اندازه: 20×13سم [ف: 4-225]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3860

خط: نسخ معرب، کا: آقا بابا شهمیرزادی، تا: یک شنبه 11 شعبان 1261ق؛ مهر: «محمد رضا بن علی بن محمد جعفر» (بیضوی)؛ جلد: مذهب، 210گ، 15 سطر، اندازه: 21×12/5سم[ف: 10-247]

مائدة الزائرين (ترجمه) / زیارات / فارسی

mā'edat-oz zā’erīn (t.)

استر آبادی، ملا اسماعیل، ق13 قمری

estarābādī, mollā esmāʻīl (-19c)

وابسته به: مائدة الزائرين؛ استر آبادی، محمد جعفر بن سیف الدين (1198-1263)

به درخواست: مقرب الخالقان حاجی عبدالله

ترجمه تحت اللفظي نیکویی است از کتاب «مائدة الزائرين » ملا محمد جعفر شریعتمدار استرابادی در یک مقدمه و هشت باب و یک خاتمه مانند اصل و تقدیم شده به فتح علی شاه قاجار.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10921

آغاز: جواهر شکر و سپاس و لالی ثنای بیقیاس شایسته تر صیع خان نعمای بلا انتهای کریمی است؛ انجام و دعا کن به آنچه دوست داری بدرستی که بر آورده می شود انشاء الله تعالی و تقدس

بی کا، تا: 1245ق؛ جلد: تیماج؛ 293گ، 14 سطر، اندازه: 13/5×5/ 20سم [ف: 27-333]

المائدة السليمانية - مائده سماویه

المائدة السماوية - مائده سماویه

مائده سماویه = المائدة السماوية = المائدة السليمانية = الاطعمة و الأشربة = مطاعم و مشارب / فقه / / فارسی

mā’ede-ye samāvīye = al-mā’edat-os samāvīyya = al mā’edat-os soleymānīya = al-at‘ama va-l ašraba = matā‘em va mašāreb

خوانساری، رضی الدين محمد بن حسین، - 1113 قمری

xānsārī, razī-od-dīn mohammad ebn-e hoseyn (- 1702)

اهدا به: شاه سلیمان صفوی (1077-1105)

تاریخ تأليف: 1105ق

در آداب و کیفیت غذا خوردن و آب آشامیدن؛ در یک «مقدمه» و پنج «فصل» و یک «خاتمه»: مقدمه در حکم خوردنی ها و آشامیدنی ها؛ فصل 1. ذکر حیوانات؛ 2. در خوردنی ها و آشامیدنی ها غیر از حیوانات؛ 3. در احکام اضطرار به خوردن حرام؛ 4. در آداب خوردن و آشامیدن؛ 5. در فضیلت بعضی از خوراکی ها و میوه ها و گیاه ها؛ خاتمه در احکام ظرفها. محسن امین آن را از آثار فقهی محقق خوانساری دانسته و با عنوان «المائدة السليمانية» از آن یاد کرده است. آقابزرگ تهرانی در دو جای الذريعه از آن نام برده: یکی با عنوان « الاطعمه و الاشربه» و دیگر با عنوان « المائدة السماوية» و در هر دو جا آن را از آقا رضی خوانساری دانسته است.

آغاز: نمک خوان حق شناسی شور انگیزی سپاس بی قیاس منعم جهان آفرینی است که ادای شکر عطای بی دریغش نعمت فزاست.

انجام: و بحث از آن در کتاب طهارت میشود و درین هنگام ختم میکنم کلام را به اسم اعظم ملک علام و ازو است آغاز و بسوی اوست انجام والله الموفق و به الاعتصام.

چاپ: توسط کنگره بزرگداشت آقا حسین خوانساری با تحقیق علی اکبر زمانی نژاد، همراه با چند کار دیگر او چاپ شده

[الذريعة 10/19 و 218/2 ؛ نسخه های منزوی 592/1 ؛ فهرستواره منزوی 3910/5]

1. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3859/1

آغاز: برابر؛ انجام: و جواز ساختن روغن دان از عاج مروی است از حضرت ابی عبدالله علیه السلام ... ظرفی که از پوست باشد ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ مهر: کتابخانه مجدالدین (مستطیل)؛ 57گ (1پ-57پ)، 21 سطر، اندازه: 26×18سم [محدث ارموی مخ: 3-1198]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2048

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، کا: محمد نصیر بن صفات الله، تا: 14 شعبان 1100ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: میشن، 235ص، 19سطر، اندازه: 22×14/5سم [ف: 6-46]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5675

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 332ص، 15 سطر، اندازه: 12/5×22سم [ف: 17-126]

4. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1621

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ واقف: سید سعید طباطبائی، 1332؛ جلد: گالینگور، 163گ، 18 سطر، اندازه: 20×13سم [ف: 5-31]

5. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1407/1

نسخه اصل: کتابخانه سید محمد علی روضاتی - اصفهان؛ خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم بن سید حسین موسوی حسینی، تا: شنبه غره ربیع الأول 1120ق؛ 178ص (2-179) [عکسی ف: 4-254]

6. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3420/3

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: محمد تقی بن حاج عبدالله، تا: 1126ق؛ مصحح؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی، 82ص (23-104)، 21 سطر، اندازه: 24×18سم [ف: 5-1646]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1369/3

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 4-212]

7. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5738/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کان محمد طاهر مدنی موسوی حسینی علوی، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 15 سطر، اندازه: 19/3×12سم [ف: 8-484]

8. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 209

انجام: کتابی نوشتم سخت عجیب ** که نصر من الله فتح و قریب / خط من لایق کتابت نیست ** زانکه دستم بمشق عادت نیست / اللهم حرم لحم كاكبة علی النار ** بحق احمد و محمود و مختار

خط: نستعلیق، کا: سید محمد بن سید محمد تقی موسوی گلپایگانی، تا: 1268ق؛98گ، 20 سطر، اندازه:15×22سم [ف:2-275]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20064

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: احمد بن محمدرضا حسینی خوانساری، تا: 1348ق؛ مصحح، محشی؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ 122گ، 20 سطر، اندازه: 10/5×16/5سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-636]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1409

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 4-255]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17647 ض

بی کا، بی تا[د.ث. مجلس ]

11. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1648-9/198

آغاز: جهانیان را بنظر علم ازلی دیده بروفق مقتضای آن ... اما بعد سالکان مسالك شرایع الاسلام و طالبان معالم قواعد الاحكام را المعه روشنی این معنی چراغ راه بینایی؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 123گ، 16 سطر، اندازه: 15×10سم [ف: 6-3488]

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1408

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 4-255]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 204

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، کا: محمد سعید خونساری، بی تا؛ مجدول، مصحح؛ مهر: «جعفر مروج دین محمدی بوده» (مربع)؛ 202گ، 14سطر، اندازه: 23×13سم [ف: 1-234]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1410

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 4-255]

13. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض21610

دو صفحه از آن؛ بی کا، بی تا؛ قطع: بیاضی [اهدائی ف: -334]

مائده سماویه / اخلاق / فارسی

mā’ede-ye samāvīye

یزدی، حسین بن علی حسین، ق13 قمری

yazdī, hoseyn ebn-e ‘alī hoseyn (-19c)

وابسته به: مائدة العارفين؛ یزدی، حسین بن علی حسین (13-)

مؤلف کتابی در معنای ادعیه ماه رمضان بنام «زاد المسافرين نگاشته بود و بعد آنرا مختصر کرده به نام «مائدة العارفين» نامید وباز آنرا مختصر کرده و در کتاب حاضر جمع آوری نموده است. در بیست و نه «مجلس» و یک «خاتمه»: 1. روزه و آداب آن، 2. فضیلت قرآن و ثواب تلاوت آن، 3. فضیلت عقل و مذمت جهل، 4. محبت حقتعالی و شکر نعمت های وی، 5. توبه و شرایط استغفار و انابه، 6. ظلم بر زیردستان، 7. فضیلت نماز و روزه و زکات و خمس، 8 ترحم بر ایتام و مدح اطعام و انشاء سلام و غیره، 9. براهین اصول دین از توحید و عدل و نبوت و امامت و معاد، 10. توکل وبعضی آداب تجارت، 11. فضیلت احسان و سخاوت، 12. مدح زینت و فضیلت عدل و انصاف و قناعت، 13. تطهیر از نجاسات و صبر بر بلاها، 14. گناهان کبیره، 15. شرح صدر و تمییز میان انسان و حیوان، 16. مدح همنشین خوب و مذمت همنشین بد، 17. صالح اعمال و مذمت دنیا، 18. فضیلت وقت سحر، 19. بهشت و جهنم، 20. مذمت شیطان و عمل بعضی از شیاطین انس، 21. مذمت چهارنفری که شب قدر آمرزیده نمی شوند، 22. گناهان اعضای هفتگانه گوش چشم زبان دست پا فرج شکم، 23. مذمت نفس اماره، 24. بیان بعضی مستحبات و مکروهات، 25. ذکر کافه مردم از خوب و بد، 26. ذکر بعضی از صفات بندگان شایسته، 27. فضیلت دعا و کیفیت توسل، 28. غنیمت دانستن بقیه عمر و ضایع نکردن آن، 29. شرایط قبولی روزه؛ خاتمه: ذکر عیدین.

آغاز: الحمدلله الذي من علی عباده بارسال الرسل لارشاد الضالين و عمر بلاده بانزال الكتب التنبيه الغافلين ... بموقف عرض برادران ایمانی و اخلاء روحانی میرساند

انجام: وخوانرا بر چینیم بسی بجا و بسیار بموقع و روا خواهد بود تحیتهم فیها سلام و آخر دعویهم ان الحمدلله رب العالمين

[نسخه های منزوی 1676/2 ؛ فهرستواره منزوی 587/6]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9002

آغاز: برابر؛ انجام: و بعضی بپای خود راه میروند و برخی بر روی روی کشیده میشوند و هر کاه نشستی در.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ بعضی اوراق اشتباه صحافی شده از جمله تقدیم مجلس 17بر 16؛ واقف: محمدرضا قائمی، اردیبهشت 1341؛ جلد: تیماج، 285گ، 20 و24 سطر، اندازه: 20×13سم [ف: 420-15]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2487

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: سید ابراهیم بن علیحسینی ابرند آبادی یزدی، تا: 4 شعبان 1235ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 141گ، 29 سطر، اندازه: 31×20/5سم [ محدث ارموی مخ: 3-1199]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16417

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: کاظم بن عباس اصفهانی، تا: 1283ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 133گ، 22 سطر (15×25/5)، اندازه: 35/5×22سم [ف: 58241]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6398

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، کان ابن علی اکبر ملایری کوچک الذاكرين، تا: 18 ذیحجه 1320ق؛ جلد: تیماج، 222گ، 20 سطر، اندازه: 21×16/5سم [ف: 16-353]

المائدة السماوية في شرح الرسالة السجادية = مائده آسمانی / شرح حدیث / فارسی

al-mā’edat-os samāvīyya fi š.-er ar-r.-is sajjādīye = ma'ede-ye asemani

حسینی قهستانی، معصوم بن رضی، - 1353 شمسی

hoseynī qohestānī, ma‘sām ebn-e razī (-1974)

وابسته به: رساله حقوق؛ علی بن حسین (علیه السلام)، امام چهارم (38 -94)

تاریخ تأليف: 1360-1385ق؛ محل تأليف: قائن

مؤلف در مجلسی که هر هفته یکبار در منزلش واقع در قائن برگزار می شده، برای مردم روایات دینی و ادبی و اخلاقی می خوانده تا آنکه به حدیث شریف امام زین العابدين (علیه السلام) مشهور به «رسالة الحقوق» رسیده اند، لذا مؤلف بر آن شده تا هر یک از فقرات آن را با استفاده از احادیث و سیر و تواریخ و کلمات علمای اخلاق و امور اجتماعی شرح نماید و آن را در یک «مقدمه» و پنجاه «مائده» و «خاتمه» و مشتمل بر پنج جلد (هر مجلد در دو جزء) مرتب نموده و برای هر جزء خطبه جداگانه ای انشاء نموده است.

1. قائن؛ حسینی قهستانی؛ شماره نسخه: 40

آغاز: سپاس بی غایت و شکر بی نهایت ایزد قادری را سزد که به امر نافذ ازلی جنود مجند اعیان ممکنات را از سر حد عدم به دار الملك وجود متوجه همی ساخته

جلد اول؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: سه شنبه 7 جمادی الثاني 1360ق؛ 242گ، 33سطر، اندازه: 17×22/5سم [مدرسه جعفریه زمان: ف: - 146]

2. قائن؛ حسینی قهستانی؛ شماره نسخه: 43

از جلد دوم می باشد؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: یکشنبه 27 شوال 1376ق؛ 158گ، 44 سطر، اندازه: 23×18سم [مدرسه جعفریه زهان: ف: -148]

3. قائن؛ حسینی قهستانی؛ شماره نسخه: 44

جزء دوم از جلد دوم؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 23 شوال 1376ق؛ 187گ، 42 سطر، اندازه: 23×18سم [مدرسه جعفریه زهان: ف: 148]

4. قائن؛ حسینی قهستانی؛ شماره نسخه: 45

جزء اول و دوم از جلد سوم؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: سه شنبه 5 جمادی الثاني 1378ق، 235گ، 42سطر، اندازه: 23×18سم [مدرسه جعفریه زهان: ف: - 149]

5. قائن؛ حسینی قهستانی؛ شماره نسخه: 46

جزء اول و دوم از جلد چهارم؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: دوشنبه 20 محرم 1379ق؛ 276گ، 42سطر، اندازه: 23×18سم [مدرسه جعفریه زهان: ف: -149]

6. قائن؛ حسینی قهستانی؛ شماره نسخه: 47

جزء اول و دوم از جلد پنجم؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: سه شنبه 4 صفر 1381ق؛ 235گ، 39سطر، اندازه: 18/5×23/5سم مدرسه جعفریه زهان: ف: -149]

7. قائن؛ حسینی قهستانی؛ شماره نسخه: 42

جزء دوم از جلد اول است؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: یکشنبه 2 جمادی الاول 1385ق؛ 231گ، 39سطر، اندازه: 23×18/5سم [مدرسه جعفریه زهان: ف: -147]

8. قائن؛ حسینی قهستانی؛ شماره نسخه: 41

تحریر دوم همان جزء اول از جلد اول می باشد؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا، دوشنبه 12 صفر 1348، 195گ، 41سطر، اندازه: 23×18/5سم [مدرسه جعفریه زهان: ف: -147]

مائدة العارفين / شرح دعا، اخلاق / فارسی

mā'edat-ol ‘ārefin

یزدی، حسین بن علی حسین، ق13 قمری

yazdī, hoseyn ebn-e ‘alī hoseyn (-19c)

وابسته به: زاد المسافرين؛ یزدی، حسین بن علی حسین (-13)

مؤلف، کتابی به نام «زاد المسافرين» تأليف نموده بود در شرح دعاهای ماه مبارک رمضان، ولی چون آن کتاب اطناب داشت و در مجالس آن کلام به درازا کشیده شده بود، در این کتاب که مشتمل بر یک «مقدمه» و سی «مجلس» و یک «خاتمه» است، گزیده کرده است. اغلب موضوعات این کتاب اخلاقی و فلسفه بعضی از عبادات می باشد که از روایات استفاده شده، و مجلس ها دارای چند ظرف است که مؤلف درباره آنها می گوید: «هر ظرفی مملو از مربی و ترحلوا و ماست و خرما و نان مغز گندم و پنیر فرد اعلی و انواع اطعمه لذیذه و اقسام اشربه شریفه و مفت از برای تو پهن شده است و فریاد می کند که بیا

بخور ...». (سید احمد اشکوری)

آغاز: الحمدلله الذي جعل التقوى زادة للمسافرین إلى روضات الجنان و ملاذا للواعظین المتعظين بالحدیث و القرآن

انجام: و اگر کتاب مائده خود را بر چینیم بسی بجا و بسیار بموقع خواهد بود، تحیتهم فیها سلام و آخر دعواهم فیها أن الحمدلله رب العالمين

[فهرستواره منزوی 588/6]

شرح و حواشی:

1- مائده سماویه؛ یزدی، حسین بن علی حسین (-13)

1. میبد؛ مخطوطات و اسناد میبد؛ شماره نسخه: 26/3

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ ناتمام؛ 21 سطر، اندازه: 21/5×15سم [ف: -31]

2. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2634

آغاز: برابر

جلد 1؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمد باقر بن محمد هادی، تا: 5 رجب 1281ق؛ اهدایی:وزیری؛ کاغذ:اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 134گ، 21 سطر (15×10)، اندازه: 22×16/5سم [ف: 4- 1370]

3. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2635

آغاز: بسمله، الحمد لله الذي من علی عباده بارسال الرسل

جلد دوم کتاب؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمد باقر بن محمد هادی، تا: ذیحجه 1282ق، جا: تفت؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 135گ، 21سطر (15×10)، اندازه: 16/5×22سم [ف: 4-1371]

4. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3405

آغاز: عن نومة الغافلين و هب لی جر می فیه یا اله العالمين؛ انجام: با معیت وکیل خرج خود

جلد اول و دوم کتاب است که هر یک پانزده مجلس است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، 195گ، ابعاد متن: 12/5× 14/5، اندازه: 21×30سم [ف: 1641-5]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3149

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ تاریخ وقف: 23 رمضان 1277؛ جلد: مقوایی، 321گ، 21 سطر، اندازه: 21×15سم [ف: 8-381]

الماء القليل / فقه / عربی

al-mā’-ul qalīl

رضوی قمی، محمد بن محمد باقر، 1100-1160؟ قمری

razavī qomī, mohammad ebn-e mohammad bāqer (1689 - 1747)

رساله مفصل و استدلالی است در این که آب قلیل به واسطه ملاقات با نجس، نجس نمی شود تا زمانی که اوصاف آن عوض نشود. در دو «مقدمه» و هفت «فصل»: المقدمة الأولى: في أقسام الشهرة المقدمة الثانية: في مقدار الكر وزنا و مساحة؛ فصل 1. ذکر حجج المشهور؛ 2. ذکر حجج مقابله؛ 3. نقل ما قیل علی المشهور؛ 4. نقل ما قیل علی ابن أبي عقیل؛ 5. حکم الغسالة؛ 6. حکم المتنجس؛ 7. مسائل مهمة من أحكام الطهارة.

آغاز: بسمله حمد له فیقول العبد القليل البضاعة القاصر الباع في الصناعة محمد بن محمد الرضوى صدر الدين ان هذه رسالة مشتملة علی بیان حکم الماء القليل ...

انجام: سألوا أبا جعفر علیه السلام عن شراء اللحم من الاسواق و لا یدری ما صنع القصابون ... ولا تسأل عنه و رواه ایضا الصدوق بسنده إلى هؤلاء الفضلاء عنه علیه السلام.

1. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 25/108-5018/12

آغاز: برابر؛ انجام: لا خلاف فیه بین الأصحاب ویدل علیه ایضا قوله علیه السلام فیما رواه الكليني من أن ماء النهر یطهر بعضه بعضا ولا یضر عدم الصحة باصطلاح المتأخرين لان مایرویه الشيخ

خط: نسخ، کا: سید عبدالکریم بن محمد جواد بن عبدالله بن نورالدین بن نعمت الله موسوی، تا قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ 42گ، 20 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 6-3487]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8087/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ابوالخیر بن عبدالله طالقانی، تا: 1150ق؛ میر حسینا قزوینی آن را مقابله کرده در غره جمادی الثاني 1153؛ جلد: مقوایی، 148گ (5پ - 152ر)، اندازه: 22×16سم [ف: 21-88]

3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 14114/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: نورالدین بن نعمت الله حسینی، تا: محرم 1154ق؛ جلد: تیماج، 218گ (5پ -222)، 15 سطر، اندازه: 20×15سم [ف: 38-150]

4. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 10276/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1249ق، جا: شهر قزوین؛ محشی با نشانهای صح و ابن محمد حسن قزوینی؛ مهر: ابوطالب موسوی با تاریخ 1314ق؛ جلد: تیماج، 274گ (1پ -274ر)، 15 سطر (15×9/5)، اندازه: 15×21/5سم [ف: 19-378]

5. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 265

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: - 1352]

الماء القليل / فقه / عربی

al-mā’-ul qalīl

دمستانی، حسن بن محمد، - 1191 قمری

damestānī, hasan ebn-e mohammad (- 1777)

تاریخ تأليف: ربیع الثاني 1171ق

رساله ای است مختصر در بیان اینکه آب قلیل آیا در ملاقات با نجاست نجس می شود یا نه. مؤلف آنرا در دو «فائده» و دو مطلب» تنظیم کرده است: مطلب 1. الاشارة الى ادلة الطهارة؛ مطلب 2. في ما استدل به علی النجاسة في کاویب و منا.

آغاز: الحمدلله الذي جعل الماء طهورا و لم یجعل مطلقه لمطلق النجاسة مقهورا و الصلاة علی أفضل من أرسل بالحق بشیرا و نذیرا.

انجام: و بالله الاعتصام من کل متصلف الاالخصام و کتب سالکه في هذا النظام المرتهن بالذنوب العظام اظمأ العطاش الى الفيض السبحاني ...

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 31949

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1383، 8گ، 22 سطر، اندازه: 20×17سم [ اهدائی رهبر: 3-468]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3159/3 و 2189/3 عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الثاني 1171ق؛ مصحح، چند سطر آخر به خط مؤلف است؛ 8گ (146پ -153)، 22 سطر، اندازه: 21×16سم [ محدث ارموی مخ: 3-1196] و [عکسی ف: 6-235]

الماء المستعمل في رفع الحدث الأكبر / فقه / عربی

al-mā’-ul mustaʻmal fī raf*i-l ḥadat-il akbar

آقا ضیاء عراقی، 1278 - 1361 قمری

aqa Ziya'-e eraqi (1862 - 1942)

تقریرات درس آقا ضیاء عراقی

قم؛ حجت کوهکمری؛ شماره نسخه: 52/3

خط: نستعلیق نازیبا، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح [ف: -52]

الماء المطلق = مفهوم لغوی للماء / فقه / عربی

al-ma-ul mutlaq = mafhum-un lugawi lil-ma'

رساله مبسوطی است، در مفهوم لغوی «ماء» و دلالت شرعی آن، بر اساس دلالت لغوی در این رساله، اقوال فقهاء و اصحاب لغت، همچنین آیات قرآن کریم و متن روایات بررسی و تحلیل شده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14297/2

آغاز: الماء المطلق ما یسمی في العرف ماء من غیر احتیاج الى التقييد لتصحسح الإطلاق فلا یضر وقوعه في بعض الموارد لغرض إفادة؛ انجام: و عدم المعارض من غیره و لعل العرف لا یخالفه ...

ناتمام؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ مصحح، با قلم خوردگی؛ 6گ (17-22)، اندازه: 17/5×31/5سم [ف: 36-125]

ماء معین / عرفان و تصوف / عربی - فارسی

mā’-e ma‘īn

مثنوی عرفانی شیعی است. شاید از محمد تقی بن امیر مؤمن حسینی قزوینی (- 1270ق) باشد، در 205 بیت، در پنج مشرب»: 1. در تمهید؛ 2. در تنبیه؛ 3. در تهذیب؛ 4. در ولایت؛ 5. در هدایت. نسخه ای دیگر از این مثنوی در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران هست که از «معالی» دانسته شده است. در الذريعه از سه کتاب بدین نام یاد شده است که گویا این هیچ یک از آن سه نیست.

آغاز: بسمله. یا رب به احمد المحامد ** یا رب به اشرف المشارف ... آغاز مشرب یکم: ای لطف تو منتهی المطالب ** نومید نگشت از تو طالب ...

انجام: هر رخنه که باشدم رفو کن ** همراز رسول و آل او کن

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3109/12

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 15گ (91-105)، 15 سطر (13×7)، اندازه: 20×13سم [ف: 11-2064]

2. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 27616

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: قرن 13؛ با یادداشت دارنده نسخه که سروده همان قزوینی است؛ 7گ (43ر-49پ) [ف: 1-218]

ماء معین / شعر / فارسی

mā’-e ma‘īn

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 276/10

آغاز: بسمله. مرا دل با امیر المؤمنين است ** همیشه پیشه ام، از دل همین است ... / علی عرش الهي راست زیور ** مطیعش آسمان است و زمین است؛ انجام: ظهور صاحب العصرم تمناست ... ماء معین است

ماء معین (قصیده ...)، از ناشناس که ممکن است محمد تقی بن امیر مؤمن حسینی قزوینی باشد، قصیده ای است در ستایش حضرت علی (علیه السلام)، در 104 بیت؛ خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: قرن 13؛ همراه چند کار دیگر از محمد تقی قزوینی، با یادداشت دارنده نسخه که این یکی نیز از همان قزوینی است؛ 3گ (75ر - 77پ) [ف: 1-218]

الماء المعين في شرح الأربعين / حدیث / عربی - فارسی

al-mā’-ul mu'īn fī š.-il arba‘īn

قزوینی، محمد مهدی بن علی اصغر، - 1129 قمری

qazvīnī, mohammad mahdī ebn-e ‘alī asqar (-1717)

اربعینی است به عربی و فارسی، در آن از وسائل حرعاملی یاد شده است.

آغاز: اصح حدیث یوشح به وجوه الأخبار و اوثق خبر یشرح منه صدور الأخيار الحمد لمن عین الرسل و الأوصياء بالآیات البينات

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8343

آغاز: ثم قال صاحب البحار ثم اختلفوا فیما لایتم الصلوة ... الحديث الحادي و العشرون روی في کتاب الصلوة من الكافي؛ انجام: اول آن بر ملائکه هفت طایفه اند ...

شامل حدیث 21 تا حدیث 40 است؛ خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، با خط خوردگی؛ 312گ، اندازه: 14/5×20سم [ف: 27/2-71]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8378

آغاز: یدعی من المعارضات ما رواه الشيخ . (برگ سوم) الحديث الثاني و العشرون؛ انجام: و اوصانی آن استکثر من قول لا حول ولا قوة الا بالله

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 افتادگی: آغاز و انجام؛ گویا به دست مؤلف تصحیح شده، در آغاز این نسخه آمده: «النصف الأول من الأربعين المسمى بالماء المعين لولد المولى علی اصغر صاحب الكتبا المسمى بسفينة النجات في الأدعية و المولى علی اصغر ابن المولى محمد یوسف القزويني النسخة الأولى بخط المؤلف و تصحیحه علی حسب تجدید النظر»؛ جلد: تیماج، 480گ، اندازه: 12/5×19/5سم [ف: 27/2-86]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7209

آغاز: برابر؛ انجام: و سمیت أيضا سجدة لقمان لئلا یلتبس بحم السجدة انتهی.

خط: نسخ، کا: شمسا بن ملا سلیمان، تا: دوشنبه 3 ربیع الثاني 1127ق؛ مصحح، محشی، مقابله شده توسط خیر الدين طالقانی با چند نسخه مؤلف به تاریخ ذیقعده 1133 به پایان برده؛ مهر: ریحان الله الموسوي (بیضوی)؛ جلد: تیماج قهوه ای، 546گ، 21 سطر، اندازه: 24×18سم [ف: 19-18]

4. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2122

آغاز: برابر؛ انجام: قال الطبرسي في مجمع البيان سورة السجدة و سمیت ایضا سجدة لقمان لئلا یلتبس بحم السجدة

خط: نستعلیق، کا: سعید بن محمد زمان اسحاق آبادی نیشابوری ساکن مشهد الرضا، تا: شنبه 29 ربیع الثاني 1148ق؛ مصحح، با علامت بلاغی از «سید محمد حسینی» آمده که کتاب را به اتفاق محمد بن الدماوندي» به 16 ربیع الثاني 1160 با نسخه ای که مؤلف چند بار مقابله کرده بود مقابله نموده اند؛ تملک: حسنعلی واعظ ایروانی در ربیع الاول 1277؛ جلد: تیماج، 321گ، 23 سطر، اندازه: 33×21سم [ محدث ارموی مخ: 3-1196]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 140-بهار

از حدیث 21 است تا فصل 12 حدیث 40 خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی [نشریه: 5-669]

الماء المغصوب / فقه / عربی

al-ma-ul magsub

استر آبادی، محمد بن نظام الدين، ق9 قمری

estarābādī, mohammad ebn-e nezām-od-dīn (- 15c)

رساله ای در این که آیا استفاده از آب غصبی برای غاصب رو است یا خیر؟ با هفت «مقدمه» مباح بودن آن را ثابت کرده است: مقدمه 1. الغصب لایزیل الملك عن مالکه اجماعة من الامامية ...؛ 2. کما أن الغصب لایزیل الملك عن مالکه کذلك الايزيل التسلط الشرعي الحاصل لغیر المالك ... 3. قسم الفقهاء الان علی ثلثة اقسام صریح و فحوی و .... 4. لا خلاف في انه لافرق بین الأذن في الطهارة من مائه و بین الأذن في سکنی داره؛ .. الغاصب لایباح له التصرف فیما غصبه باذن سابق ... 6. الوجدان یشهد بان کل مسلم ملك نهرا او عینا أو قناة ... 7. الغالب في الظن أن کل مسلم غصب منه نهرا او قناة او عینا ... .

آغاز: بسمله، الحمدلله محق الحق و مبطل الباطل ... و بعد فقد سألني من یجب اجابته عن الماء المغصوب هل یجوز ...

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20633

آغاز: برابر؛ انجام: و کان قادرة علی التذكير و اهمل فبطل وضوئه وما صلاه به و هو الاقوى.

خط: نستعلیق، کا: احمد بن محمد رضا حسینی، تا: 1320ق؛ حواشی حاوی چهار سؤال توسط فضل الله حسینی استر آبادی از علی بن عبد العالي کر کی درباره آب غصبی و یک سؤال به وسیله مهنای حسینی از علامه حلی در همین زمینه، مذیل به چند پرسش و پاسخ درباره رضاع در 16 سطر؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: مقوا، 4گ، 21 سطر، اندازه: 17/5× 21/5سم [ اهدائی رهبر: 3-573] و [ف: 20-418]

2. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2/ 4070

بی کا، بی تا [نشریه: 13-361]

ماء النيسان / حدیث / عربی

mā’-un niysan

رساله ای است کوتاه در خواص طبی آب باران ماه نیسان رومی، به نقل از ابوبکر محمد بن عبد الله خشابی بلخی ... به نقل از عبدالله بن عمر از پیغمبر اسلام این روایت از کتاب زاد العابدين تأليف حسین بن ابی الحسن بن خلف کاشغری ملقب به فضل نقل گردیده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12677/13

آغاز: فصل فیما نذکره من الشفاء بماء المطر في نیسان قرأناه في

کتاب ... قال و اخبرنا الوالد ابو الفضل رحمه الله حدثنا ابوبکر محمد بن عبدالله؛ انجام: و هی انه يقرأ علیه سورة انا انزلنا و یکبر الله تعالی و یهلله و یصلی علی النبي کل واحدة منها سبعین مرة.

خط: نستعلیق، کا: عبد الباقي حسینی آرتیمانی، تا: قرن 11؛ در پایان نسخه، مطلبی به نقل از خط شیخ محی الدين طریحی نجفی (که در آن زمان در قید حیات بوده) به خط عبد الباقي حسینی آرتیمانی، آمده است، دارای انهاء و اجازه از علامه مجلسی در سال های 1089 تا 1097ق؛ کاغذ: شرقی، 1گ (101-101)، 21 سطر، اندازه: 17×10سم [ف: 32-202]

الماء و الدهن = المقالة الرابعة و الاربعون من کتاب السبعين / کیمیا / عربی

al-mā' wa-d duhn = maqāla-tur rābiʻa wa-l arbaʻūn min k.-us sabʻīn

جابر بن حیان، 120 - 198 ؟ قمری

jāber ebn-e hayyān (739 - 814)

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28776

آغاز: بسمله حمدله قال جابر قد عرفناك في الماء کلما فیه من الرموز و الاسرار و کذلك في النار و الان؛ انجام: اخرجه فضة حسنه فهذه علامات الدهن الأول و الثاني و الثالث فاخرجها الى الله تم کتاب الدهن.

خط: نستعلیق، کا: علی اکبر بن محمد کرمانشاهی، تا: 1267ق؛ واقف: محمد ایرانی [رایانه]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11048/7

آغاز: بسمله، حمد له ... قال جابر قد عرفناك في الماء کلما فیه؛ انجام: فهذه علامات الدمن الاول و الثاني و الثالث فاعرضها الى الله، تم کتاب الدهن بحمدالله و المنه

خط: نستعلیق، کا: کرمانشاهی، علی اکبر بن محمد، تا: 1268ق [رایانه]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28777

آغاز: بسمله حمدله، قال جابر انا اتمم في کتابی هذا جمیع العلامات المستعمله في هذا الدهن الى ان یعرف انجام: فهذه جمله العلامات المذكوره في الدهن و ما بقی في الدهن من شرح فیه ... فاعرف ذلك تم علامات الدهن

خط: نستعلیق، کا: کرمانشاهی، علی اکبر بن محمد، بی تا؛ واقف: محمد ایرانی مجرد؛ جلد: تیماج [رایانه]

الماء الورقي و الارض النجمية / کیمیا / عربی

al-mā’-ul waraqī wa-l arq-un najmīyya

تمیمی، محمد بن امیل، - 170 قمری

tamīmī, mohammad ebn-e omayl ( - 787)

قواعد کیمیا گری را ضمن نقل صورت هایی که مدعی است با ابوالقاسم عبدالرحمن جعفری نحوی و ابوالحسین علی بن احمد معروف به عدوی، دیده و نقش بر دیواری بوده، گزارش داده و پس از آن ضمن مخمسی همان قواعد را بیان کرده و به عدوی تقدیم نموده است. (سید احمد اشکوری)

[سزگین 286/4 ؛ کشف الظنون 1576/2 ؛ ایضاح المكنون 423/2 ؛ هدية العارفين 8/2]

شرح و حواشی:

1- شرح الماء الورقي و الارض النجمية؛ تمیمی، محمد بن امیل(170)

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1871/10

آغاز: بسمله و به نستعین الحمد لله رب العالمين و الصلوة و السلام علی خاتم النبيين محمد و آله الطيبين الطاهرين؛ انجام: پایان: فیه الحق کله یظهر الله عزوجل لمن یشاء ذلك المواظبة علی درس کتبهم و اعمال فیما مربه من رموزهم و الله الموفق.

کا: محمد نعیم محمد آبادی، تا:1083ق؛ جلد: تیماج تریاکی، 49ص ( 137-89 )، 25 سطر (15/5×8)، اندازه: 16×23/5سم [ف: 10-472]

2. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 327/15

بی کا، تا: قرن 13[نشریه: 2-111]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5918/3

آغاز: هذا کتاب ... قال انی دخلت انا و ابوالقاسم عبد الرحمن اخوابی الفضل الجعفري النحوي؛ انجام: سمیتها في مبتدی الارسال ** رسالة الشمس الى الهلال / ألفاظها کالبارد السلسال ** عند ذوی الفهم و ذوی المثال - و هی بلا کذب ولا انتحال

خط: نسخ و نستعلیق، کا: سمنانی سرخه ای، اسماعیل، تا: 1290ق، جا: تهران مدرسه صدر؛ جلد: تیماج، 6گ (5پ -10پ)، اندازه: 21×15سم [ف: 15-298]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3185/2

آغاز: بسمله، و بعد فهذه احرف قد وضعت تذكارة لما وقع في الذهن و ما وصل اليه الفهم في التدبير من غیر رمز فیه؛ انجام: الا في تکلیس القشر و عمل التسويد الأول قافهم ترشد و الله الموفق اللصواب

خط: نستعلیق خوش، کا: محمد علی طهرانی، تا: سه شنبه 18 صفر 1303ق، 6گ (57پ -62ر)، 19 سطر، اندازه: 21×13/2سم[ف: 6-270]

5. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2057

آغاز: قال محمد بن عبد الله ... انی دخلت في بربا في بوصیر سجن یوسف فنظرت في سقف دهلیز البربا صورة تسع عقبان منشورة الاجنحة

نسخه اصل: کتابخانه موزه کراچی - پاکستان 19990؛ خط: نسخ، کا: زکی بن عبدالعظیم مصری (از علمای از هر و مدرسین آن)، تا: پنج شنبه 26 ربیع الاول 1346 ق، به کمک شیخ شیمی علی محمد ناظر مدرسه شیخون مصر؛ مصحح؛ 250ص [عکسی ف: 6-80]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10722/2

آغاز: بسمله هذا کتاب الماء الورقي و الارض النجمية تصنیف محمد بن امیل بن عبدالله ابن امیل؛ انجام: و لو لا ذلك لانکشف هذا العلم لکل الناس

خط: نسخ، بی کا، بیتا [رایانه]

الماء الورقي و الارض النجمية (مختصر) / کیمیا / عربی

al-mā’-ul waraqī wa-l arq-un najmīyya (mx.)

آغاز: بسمله. و صلی الله علی خیر خلقه محمد و آله. أما بعد حمدالله و الثناء الجميل علی ما أنعم به و صلوته علی ... فان الامام ابا عبدالله محمد بن امیل التميمي قد صرح في الحكمة العظمي مالم یصرح به غیره ...

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2296/15

آغاز: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 18گ (115ر-132 پ)، 11سطر (12×6)، اندازه: 17/5×11سم [ف: 11-744]

2. تهران؛ ملک، شماره نسخه: 6465/43

آغاز: برابر؛ انجام: و قد جری في ذلك کلام کثیر في مواضعه، و الله الموفق بمنه و کرمه آخر کتاب الغاية القصوى و هو کتاب الماء الورقي لمحمد بن امیل التميمي اختصار هی الذين (؟) البكري عفی الله عنه و عن جمیع المومنين

خط: نسخ، بی کا، تا: 1265ق؛ جلد: تیماج، 7گ (224ر-230پ)، 24 سطر، اندازه: 27×16سم [ف: 9-425]

3. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 8446/12

خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 16گ (60ر-75ر)، قطع: ربعی [ف: 17-137]

ما اتفق علیه الشيخان / حدیث / عربی

ma-t tafaq-a ‘alayh-iš šiyxān

جماعیلی، عبد الغني بن عبد الواحد، 541 - 600 قمری

jamāʻīlī, ‘abd-ol-qanī ebn-e ‘abd-ol-vāhed (1147 - 1204)

در احادیثی که بخاری و مسلم هر دو در صحیحشان نقل کرده اند. اسانید احادیث افتاده و به ترتیب کتابهای فقهی از طهارت تا اعتکاف گرد آورده شده است.

آغاز: الحمدلله الملك الجبار الواحد القهار و أشهد أن لا اله الا الله وحده لا شریك له

[الأوقاف العامة بغداد 173/1 ؛ الكشف 1164/2]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2885

آغاز: برابر؛ انجام: أن رجلا من أصحابه اعتق ... فباعه بثمان مائة درهم ...

خط: نسخ معرب، کا: شهاب الدين احمد بن ...، تا: غره ربیع الاول 704ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 57گ، 17سطر، اندازه: 26×18سم [ف: 8-89]

ما اجمع القراء علی اظهاره و ادغامه / تجوید / عربی

mā ajma'-a qurrā’ ‘alā izhār-i-hī wa idġām-i-h

مؤلف در این رساله آنچه متفق علیه قراء در باب اظهار و ادغام است یاد کرده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4054/2

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... و بعد فانی ذاکر في القران نبذة مما اجمع القراء علی اظهاره و ادغامه؛ انجام: الأمر یومئذلله ان احسن ما تلاه البالون

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 19 کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج مذهب، 42گ (5ر-46ر)، 17 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 11-54]

ما اشترك في الفحص عنه جالینوس و ارسو طالیس - اعضاء الانسان

ما اشتمل علیه القرآن من انواع الكلام / علوم قرآن / عربی

ma-š štamal-a 'alayh-il qur'ān min anwā'-il kalām

برگزیده از تفسیر علی بن ابراهیم.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8247/5

خط نسخ، بی کا، تا قرن 3:13گ(501ر-503پ)[ مختصر ف: -786]

ما انزل من النقطة الأول لحضرة السياح / بهائیت / عربی و فارسی

ma anzal-a min-an nuqta-til awwal li-hadrat-is sayyah

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6115/13

آغاز: مولای درویشان، بابا جان، یا علی عشقی زیاده از این کلمات درویشان در نظر ندارم و الا ذکر مینمودم. فاشهد علی انه لا اله الا هو کل له عابدون، ثم اشهد ان الله سبحانه لم یزل و لایزال؛ انجام: وانه سادع علیم، أن انتم في دینکم تبصرون و تخلصون، ثم تصبرون

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جلد: میشن قهوه ای، 19سطر [ف: 1739]

ما بال = المسائل الطبيعية = العلل = فصول ارسطاطالیس / فلسفه، طبیعیات / عربی

mā bāl = al-masā'il-ittabī'īyya = al-‘ilal = fuşūl-u aristāțālīs

ارسطو، 384 - 322 ؟ قبل میلاد

arastu (-384 - -322)

کتابی است منسوب به ارسطو که به عربی ترجمه شده و دارای 38 گفتار به نام مسائل در موضوع های ریاضی، طبیعی و فلسفی است که از ارسطو پرسش شده و وی پاسخ داده است. چون در برخی از این مسائل درباره طبیعت و آنچه به آن نسبت دارد گفتگو شده مسائل طبیعیه نیز نام است. ما بال در واقع مجموعه ای از نوشته های ارسطو و سقراط و تنوفراستوس و پرسش و پاسخ هایی در مسائل ریاضی، طبیعی یا خلقی است. اصل آن به یونانی است و به زبانهای گوناگون برگردانیده است. این ترجمه همچون متن اصلی به روش پرسش و پاسخ است پرسش هایی مانند: چرا بیشتر بچگان جانوران از روز پیدایش راه می روند و بچگان آدمی راه نمی روند؟ ... چرا برخی نباتات در گرما و برخی در سرما و جملگی در بهار می رویند؟ این کتاب از سریانی و یونانی به فارسی ترجمه شده و سپس ابن عمر از فارسی به لفظ خراسانی برگردانده و ابوبکر آن را از لفظ خراسانی به عربی ترجمه نموده است.

آغاز: مسائل طبيعية للفیلسوف الأعظم ارسطاطالیس و هی المسماة مابال. ما بال الحيوان الغير الناطق یمشی و یدب حین ولد و الانسان لیس کذلك لان الحرارة و البرودة في جمیع اعضاء الحيوان یتکافیان و اما الصبيان فیفوق الرطوبة التي في ادمغتهم علی الحرارة بکثیر.

انجام: فلذلك النبت الذي ینبت في الشتاء ینم فیه و الذي ینبت في الصيف يبتدأ نشوه فیه. تمت المسائل الطبيعية المسماة بمابال الأرسطوطاليس الفيلسوف بعون الله الكافي .

[سزگین 49/3؛ ایاصوفیا 4801/9]

1. تهران؛ ادبیات، شماره نسخه: 119/2 حکمت

آغاز: لم صار من کانت رویته بشعة کان البخل علیه غالبا؛ انجام: و الحرارة یتحلل به السبب المحدث له

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ قطع: ربعی [ف: 2-40]

2. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2818/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 927ق؛ بخش نخستین رساله پس از بخش دوم است و انجام چنین است: «لم صار من به فواق اذا سمع خبرا یغمه و یفظعه سکن فراقه ... تحلل السبب المحدث للفواق»؛ 9گ (148پ -152 و 126-129) [ف: 5-561]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6188/18

آغاز: مسائل سئل الفيلسوف الأعظم عنها و اجوبتها. باسمه سبحانه. لم صار من کانت رویته بشعة کان الجهل علیه غالبا لان حسن الخلق تتبع شدة القوة من النفس و قبح الخلق؛ انجام: لان النفس اذا تحرك متحرك معها البدن ایضا، فاذا تحرك البدن ... والحرارة تحلل السبب المحدث للفواق

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن، 4گ (54ر - 57ر)، 14 سطر، اندازه: 12/8×20سم [ف: 9-226]

4. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1079/21

آغاز: مسائل طبيعية للفیلسوف الاعظم ارسطاطالیس و هی المسماة مابال. ما بال الحيوان الغير الناطق یمشی و یدب حین ولدو الانسان لیس کذلك لان الحرارة و البرودة في جمیع أعضاء الحيوان یتکافیان و اما الصبيان فیفوق الرطوبة التي في ادمغتهم علی الحرارة بکثیر؛ انجام: فلذلك النبت الذي ینبت في الشتاء ینم فیه و الذي ینبت في الصيف يبتدأ نشوه فیه. تمت المسائل الطبيعية المسماة بمابال لارسطو طالیس الفيلسوف بعون الله الكافي .

خط: تعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 8ص (116-123) [ف: 3-337]

5. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 6710/22

آغاز: مابال الحيوان الغير الناطق یمشی ویدب حین ولد والانسان لیس کذلك لان الحرارة و البرودة في جمیع اعضاء الحيوان متکافیان

خط: نستعلیق ریز، کا: رضوی، نصیر الدين محمد، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 1گ (69ر وپ)، 42 سطر (23×13)، اندازه: 31×20سم [ف: 16- 339]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1356/21

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 4-174]

6. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 223/19-ف و 2830/19-ف

نسخه اصل: کتابخانه علومی ش 630؛ بی کا، تا: قرن 11 [فیلمها ف: 684-1]

7. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 159/26

حکمت آغاز: لم صار من کانت رویته بشعة کان الجهل علیه غالبا لان حسن الخلق تتبع شدة القوة من النفس و قبح الخلق؛ انجام: السبب المحدث له

خط: نستعلیق ریز، کا: نائینی، تا: قرن 11؛ از روی نوشته حاج محمود شهید بهائی؛ جلد: تیماج، 3گ (322-1324)، قطع: وزیری [ف: 2-46]

8. تهران: ادبیات، شماره نسخه: 159/25 حکمت

خط: نستعلیق ریز، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 2گ (321پ-322پ)، قطع: وزیری [ف: 2-46]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15059/2

آغاز: هذه اسؤلة و اجوبة من کلام ارسطا طالیس الحكيم ترجمت بالعربية، س: لم صار من کانت رویته ... کان الجهل علیه غالبا. ج: الان حسن الخلق؛ انجام: س: لم صار من به فواق ... ج: لان النفس اذا تحرك ... و الحرارة یحل به السببا لمحدث له.

این نسخه با نسخه شماره 3045 تا حدودی ناهمخوانی دارد و عناوین آن به صورت «لمصار» است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ مهر: «عبده الراجي فتح الله 1241» (بیضوی)؛ کاغذ: شرقی، 6گ (126-131)، 15 سطر، اندازه: 13×6سم [ف: 38-145]

10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14362/9

آغاز: س لم صار من کانت رؤيته بشعة کان الجهل غالبا ج حسن الخلق؛ انجام: لأن الحبس یورث الحرارة في القلب ... سلم صار من به فواق ... ج لان حركة النقس توحیب حركة البدن بأثار الحرارة و إرتفع سبب الفراق

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: شرقی، 3گ (47-49)، 17 سطر، اندازه: 5×8/5سم [ف: 36-267]

11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15537/6

آغاز: بسملة، ما بال الحيوان الغير الناطق یمشی و یدب حین یدب و الانسان لیس کذلك لان الحرارة و البرودة في جمیع أعضاء الحيوان بتکانیان؛ انجام: و في جمیع النبت ینبت في الربيع لان الهواء فیه رطب و الأرض معتدلة في الحرارة و البرودة فلذلك في الشتاء یتم فیه و الذي ینبت في الصيف

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی، 4گ (31پ -34پ)، 22 سطر، اندازه: 14/5×8 سم [ف: 39-424]

12. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1861/13

آغاز: مابال الحيوان الغير الناطق یمشی ویدب حین ولد و الانسان لیس کذلك؛ انجام: فلذلك البيت الذي ینبت في الشتاء یتم فیه و الذي ینبت في الصيف یبتدئ نشؤه فیه

خط: نستعلیق، کا: رفیع الدين محمد بن غیاث الدين محمد، تا: قرن 11؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 2گ (54ر-55پ)، اندازه: 15×25/5سم [ف: 5-284]

13. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 873/15

آغاز: الحيوان الغير الناطق یمشی و یدب حتی ولد و الانسان لیس کذلك ... ؛

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، 4گ (82پ -85پ)، اندازه: 12/5×19سم[نسخه پژوهی: 3-123]

14. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10055/52

آغاز: مابال الحيوان الغير الناطق یمشی و یدب حین ولد و الانسان لیس کذلك لان الحرارة ...

بی کا، تا: قرن 11؛ 8ص (444-451)، اندازه: 23711/5سم [ف: 74-32]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6660/2

آغاز: قال المترجم الفصول ارسطاطالیس انها ... و القراءة لها و کان یقول والله ما بین احمد کتبتك بارسطاطالیس قال شعری ... کنت ام لا ام بدعیا کنت في مذهب الفلاسفة فاردت التبيين دونهم؛ انجام: و قد امکنه في ذلك الحيلة العظمى و ان یعجز عن تخیله یصبغها فیما یهواه بقلة ابقاءه بالرجعة التي جاء تها اهل الرسالة و نزهت نفسی عن ذلك لهم بحمدلله تعالی.

خط: نسخ، کا: محراب بن محمد کاتب قمی، تا: 1024ق؛ مصحح: جلد: تیماج، 79گ (5پ -83ر)، اندازه: 12/5×19/5سم[ف: 20-187]

16. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 634/15

آغاز: مابال الحيوان الغير الناطق یمشی و یدب حین ولد ولیس الانسان کذلك

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1043ق؛ 31سطر، اندازه: 31×18سم [ف: 397-2]

17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3045/7

آغاز: مابال الحيوان الغير الناطق یمشی و یدب حین یدب و الانسان لیس کذلك؛ انجام: فلذلك البيت الذي یبیت في الشتاء یتم فیه و الذي یبیت في الصيف سد الشوه فیه

خط: نستعلیق نازیبا، کا: حسن بن میرزا علی یزدی، تا: 1043ق؛ جلد: تیماج، 4گ (91پ -94پ)، اندازه: 18×14سم [ف: 8-259]

18. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9500/4

خط: نسخ، کا: فضل الله بن مسعود، تا: 1047ق؛ جلد: تیماج، 6گ (2پ -7پ)، 21 سطر، اندازه: 20×11سم [ف: 30-171]

19. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7208/19

خط: نستعلیق، کا: محمد مومن یزدی، تا: 1051ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 6گ (234پ - 239ر)، ابعاد متن: 12/5×6، اندازه: 20×12سم [ف: 16-489]

20. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 253/15

آغاز: مسائل طبيعية للفیلسوف الاعظم ارسطاطالیس و هی المسماة مابال. ما بال الحيوان الغير الناطق یمشی و یدب حین ولد و الانسان لیس کذلك لان الحرارة و البرودة في جمیع أعضاء الحيوان یتکافیان و اما الصبيان فیفوق الرطوبة التي في ادمغتهم علی الحرارة بکثیر؛ انجام: فلذلك النبت الذي ینبت في الشتاء ینم فیه و الذي ینبت في الصيف يبتدأ نشوه فیه. تمت المسائل الطبيعية المسماة بمابال لارسطوطالیس الفيلسوف بعون الله الكافي .

در 42 مسئله طبیعی و پزشکی می باشد، مانند: «رفتار و پرورش کودک - گریستن اندوهناک - جدائی میان نوکر و خواجه - در گذشتن تشنه ایکه بگرمابه رود از خواستن آب ...»؛ خط: تعلیق، کا: حیدر بن علی کر کی، تا: 1075ق؛ 4گ (91-94پ) [ف: 335-3]

21. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 339/31

آغاز: منتخب من ثمار ارسطوطالیس الطبيب المعروفة بمابال. تزیل القدمين من الجوع و اکل الطين لضعف الماسكة بانعدام البدن الغذاء للسدة في الطين و العوز في الجوع و میل الأخلاط بنقلها الى اسفل؛ انجام: ضعف السكر لتناوب الحلاوات في اثناء الشرب التغليظها الشراب و منعها ایاه من الاستحالة و الصعود الى الدماغ. هذا ما وجدنا بخط المولى السعيد قطب الدين الشيرازي تغمده الله. گزیده دیگری است که پرسش و پاسخی در آن نیست و از چندین مسئله پزشکی گفتگو می کند و نسخه ما از روی خط قطب شیرازی نوشته شد؛ خط: تعلیق، کان نصیرالدین حسین حر حسینی، تا: 1076ق؛ 2گ (88-89پ) [ف: 3-337]

22. شیراز؛ هاشمی، نورالدین (خاندان)؛ شماره نسخه: 17/12

بی کا، تا: 1083ق [نشریه: 5-287]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1845/5

آغاز: من مقالات ارسطاطالیس، مسئله، ما بال الحيوان الغير الناطق؛ انجام: فلذلك یسکن تشنج الحمى التي ینوب با دوار یعرض فیها الاقشعر ارلان الحرارة الطبيعية

بخشی از؛ خط: نسخ، کا: زین الدين شیرازی، تا: 1088ق؛ ناقص؛ کاغذ: اصفهانی، 2 ص (56-57)، 21 سطر، اندازه: 12×25سم [ف: 525-9]

24. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1099/12

خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1100ق [ف: 2355]

25. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8944/9

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد یوسف بن محمد علی، تا: 1105ق، جا: اصفهان؛ جلد: تیماج، 3گ (41ر-43ر)، اندازه: 12×24/5سم [ف: 23-116]

26. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 5542

آغاز: ما تال الحيوان الغير الناطق؛ انجام: في الصف مبتداء نسوه فیه تمت المسائل الطبقه السماء

خط: نسخ، کا: محمد رضا تونی، تا: 1107ق [الفبائي: -489]

27. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 749/20

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الاول 1116ق؛ کاغذ: اصفهانی، 5گ (199پ-195پ)، اندازه: 12× 5/18سم [ف: -380]

28. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1460/8

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1270ق، کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 18سطر [ف: 5-270]

29. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1862/1

از مسأله بیست و یک مقاله سوم تا مقاله هفدهم (مقاله پانزدهم نیامده)، بدین شرح: از مسأله بیست و یک مقاله سوم بیاض شروع می شود تا مقاله 39 آن مقاله و آن در باب عرق بدن انسانی است، از برگ 4 مقاله چهارم در وصف خمر و احوال مستان شروع میشود تا صفحه 15 در سی و هفت مسأله، مقاله 5. در اسباب جماع و حالات جماع در سی مسأله، مقاله 6. در تعب و اسباب آن، مقاله 7. در ترتیب و شکل در شش مسأله، مقاله 8 در اشتراک الم در نه مسأله، مقاله 9. در اسباب ارتعاش و رعد و سرما در بیست و یک مسأله، مقاله 10. در آثار ضرب بر بدن در یازده مسأله، مقاله 11. در خواص حیوان در 64 مسأله، مقاله 12. در اصوات در 64 مسأله، مقاله 13. در اشیاء مرکب خوشبو در 11 مسأله، مقاله چهارم: در اشیاء بابوهای متغیر در 16 مسأله، توضیح بعد از مقاله چهاردهم مقاله پانزدهم نیامده، مقاله 16. در تعلیم با سه مسأله، مقاله 17. در مسائل راجع باسمان در دو مسأله. این مقالات از یونانی به سریانی بوسیله حنین بن اسحق و سپس از سریانیبه عربی به وسیله همو ترجمه شده؛ خط: نستعلیق، کان نصر الله لاهیجی (شاید)، تا: 1285ق؛ 72گ (1-72)، 27 سطر، اندازه: 13/5×21/5سم [ف: 10-446]

30. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض10776

انجام: و الذي ینبت في الصيف یبتدا نشوه فیه

در فهرست در مجموعه رسائل بابا افضل آمده است و ظاهرة ترجمه از او دانسته شده است؛ خط: نسخ خوش، کا: ابوالحسن بن محمد رضوی خراسانی مشهدی، تا: شعبان 1286ق؛ واقف: محمد ایرانی مجرد؛ جلد: میشن نیلی، 18 و 19 سطر، اندازه: 26×18/5سم[ف: 11-142]

31. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 7322

آغاز: بسم الرحمن الرحيم الحمدلله القريب برحمة و البعيد بعزته و الصلوة علی ... و علی اله و أصحابه المتخذين؛ انجام: و من یتوکل علی الله فهو حسبه و نعم الوكيل و اخر دعوتنا أن الحمدلله رب العالمين

خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد عبد الله، تا: 1291ق، جا: هندوستان؛ محشی؛ جلد: مقوایی [رایانه]

32. تهران؛ حقوق، شماره نسخه: 72/12 - ب

خط: نستعلیق، کا: تفرشی، محمد علی بن عبدالغنی، تا پایان جمادی الاول 1294ق؛ جلد: تیماج، 4گ (156پ -159ر)، 19سطر (19×10/5)، اندازه: 18/5×29/5سم [ف: -451]

33. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19252

آغاز: هذه مسائل طبيعية لارسطوطالیس الفيلسوف؛ انجام: تمت المسائل الطبيعية المسماة بمابال لارسطوطالیس

خط: نسخ، کا: تونی محمد رضا، بی تا، جلد: مقوا [رایانه]

34. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12814

آغاز: ذلك لان السيوخه امنا؛ انجام: طفل را از ایام نشو و منا عید صبا به گونه گونه ترتیب و تحصیل ترتیب دهند ... ذلك و انما اصح ...

بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا [رایانه]

35. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 437/4

آغاز: بسمله هذا کتاب مابال من تصنیف ارسطاطالیس مابال الحيوان الغير الناطق یمشی ویدب حین ولد والانسان لیس کذلك الان؛ انجام: والبرودة فلذلك نبت الذي ینبت في الشتاء یتم فیه والذی ینبت في الصيف یبتدء نشوه فیه تمت المسائل بالخیر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: مقوا، 5گ، 19سطر، اندازه: 18×11/5سم [ف مخ: 1-412]

36. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 378

آغاز: بسمله، مسائل طبيعية لارسطوطالیس الفيلسوف؛ انجام: المسمى بما بال لارسطوطالیس و الله الموفق لاتمامه.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا [الفبائي: -489]

37. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3876/1

آغاز: بسمله، ما بال الحيوان الغير الناطق یمشی و یدب حین ولد؛ انجام: نبت في الصيف یبتدی ء نشوه فیه

خط: نسخ، کا: محمد هادی بن مصطفی، بی تا، کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 2ص (1-2)، 19سطر (16×10)، اندازه: 15/5×22سم[ف: 5- 1830]

38. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1822/2

آغاز: هذه مسائل طبيعية لارسطو طالیس الفيلسوف و هی المسماة بمابال. بسم الله اولها ما بال الحيوان الغير الناطق یمشی و یدب حین ولدو الانسان لیس کذلك لان الحرارة و البرودة في جمیع اعضاء الحيوان یتکافیان و اما الصبيان؛ انجام: لان الهواء فیه رطب و الأرض و هو معتدل في الحرارة و البرودة فلذلك النبت الذي ینبت في الشتاء یتم فیه و الذي ینبت في الصيف یبتدا نشوه فیه تمت المسائل الطبيعية المسماة بما بال لارسطو طالیس الفيلسوف بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 8ص (16-22)، 20 سطر، اندازه: 15×10سم [ف: 9-417]

ما بعد الطبيعة / فلسفه / عربی

ma bad-uttabia

رازی، محمد بن زکریا، 251 - 313 قمری

rāzī, mohammad ebn-e zakarīyā (866 - 926)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 146/16-ف

نسخه اصل: راغب پاشا ش 1464؛ خط: نسخ، کا: صدقه بن حسین، تا: 525ق؛ 12گ (90-101)، 25 سطر [فیلمها ف: 1-419]

ما بعد الطبيعة / فلسفه / عربی

mā ba‘d-uttabī a

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10376/2

احتمالا از ابن سینا؛ کا: ابوالحسن صفی الدين، بی تا، قطع: بیاضی جیبی [میراث شهاب: س 8ش 4-62]

مابعد الطبيعة (مختصر) - تلخیص مابعد الطبيعة

مأة جوهرة - مائة كلمة امام علی (علیه السلام)

مأة فائدة - مأة الفوايد و الصلاة و العوايد

مأة كلمة - الثمرة

مأة كلمة - کلمات قصار امام علی (علیه السلام)

مأة كلمة - مائة كلمة امام علی (علیه السلام)

مأة كلمة من کلام امیر المؤمنين علی بن ابی طالب (علیه السلام) - مائة

كلمة امام علی (علیه السلام)

مأة و عشرون حدیث - الأربعينيات

ماتریالیسم - آقای کسروی و مفهوم ماتریالیسم

ما تشتد اليه الحاجات من معرفة المفردات = المفردات / طب / عربی

mā taštadd-u ilayh-il ḥājāt min ma'rifat-il mufradāt = al-mufradāt

کتابی است مشتمل بر مفردات ادویه به ترتیب حروف هجا که از کتاب «ما لایسمع لایسع الطبيب جهله» تأليف یوسف بن اسماعیل بن الياس خوئی بغدادی معروف به ابن کبیر و ابن کتبی (-756؟ ق) و مفردات الموجز» في الطب (موجز القانون) تأليف علاء الدين علی قرشی معروف به ابن نفیس (-687ق) انتخاب شده و در آن طبیعت و خاصیت برخی غذاها، میوه ها، گیاهان و سود و زیان آنها را بیان کرده است. ظاهرا این کتاب چاپ نشده و با جستجوی زیاد مشخص شده یک نسخه حطی دیگر از این کتاب در فهرست ظاهریه معرفی شده است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 34677

آغاز: بسمله. الحمدالله خالق الاشجار و الثمار و الزروع و جمیع الموجودات و نوعها ... و بعد فهذا مختصر لطیف في المفردات ... و سمیت ما تشتد (تشد) اليه الحاجات من؛ انجام: نیلوفر منه احمر و ازرق و اصفر بارد رطب في الثانية و اجوده الأزرق

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، مقابله شده؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ جلد: تیماج، 39گ، 19سطر، اندازه: 19/8×12/5سم [اهدائی رهبر: 9-384]

ما التصوف و من الصوفي؟- التصوف

مأة الفوايد و الصلاة و العوايد = مأة فائدة / گوناگون / عربی

mi'at-ul fawāyid wa-ssalāt wa-l ‘awāyid = mi'at-u fa'da

زبیدی، احمد بن احمد، 812 - 893 قمری

zobaydī, ahmad ebn-e ahmad (1410 - 1488)

مؤلف کتابش را در نود و نه «فائده» تنظیم نموده که فهرست چند فائده آن چنین است: فائده 1. فضل البسملة؛ 10. فیما یقال في الصلوة و بعدها؛ 20. قضاء الدين؛ 34. فیما ینفع للحراج و عرق النساء و نحو ذلك اذا اصاب؛ 50. الاسماء الاربعينية العربية المجردة عن شرحها؛ 71. منافع آیات لرکوب البحر و غیره؛ 90. خواص اسمه تعالی؛ 99 الاوقاف السبعة التي للکواکب السبعة. (صدرائی خوئی)

آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمين بجمیع محامده علی ما اسبغ من عوائده ... اما بعد فقد قال ص احب عباد الله تعالی اليه أنفعهم العباده ... فجمعت من ذلك مما نقل عن النبي ...

چاپ: مطبوعات الجماليه، 121ص، 1329ق.

[کشف الظنون 1303/2 ؛ سر کیس 1114/1]

1. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5704

آغاز: برابر؛ انجام: في عافية برحمتك ... والحمدلله رب العالمين خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی به فارسی، در آغاز فهرستی است به فارسی مورخ 1204 و این فهرست در هند نوشته

شده؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 184گ، 17 سطر (18×18)، اندازه: 24×14سم [ف: 5-492]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9967

آغاز: برابر؛ انجام: اللهم قطرة من بحار ثناء جودکی تغنینی و ذرة من نثار عفوك

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ جلد: گالینگور، 98گ، 20 سطر، اندازه: 11/5×17سم [ف: 31-155]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7996

آغاز: برابر؛ انجام: و المريخ في درجة شرفه في العاشر من الطالع و الشمس ناظرة اليه یصلح للملوك و الولاة لنفاد تصرفه و زيادة القدرة و القمر فافهم ذلك فهذه صورته.

خط: نسخ، بی کا، بی تا، شیخ محمد بن علی قطیفی امیر الحاج این نسخه را به عبدالحسین بن حاجی حمزه به تاریخ 1136 در بلده شیراز بخشیده؛ جلد: مقوا، 82گ، 19سطر، اندازه: 21×16/5سم[ف: 26-483]

ما تکلمت به العرب من الكلام الاعجمي و نطق به القرآن / ادبیات / عربی

mā tiklamat bih-il ‘arab min-al kalām aʻjamī wa națaq a bi-h-il qur'ān

جوالیقی، موهوب بن احمد، 466 - 539 قمری

javālīqī, mawhūb ebn-e ahmad (1074 - 1145)

گویا گزیده حسن بن علی بن ابی بکر غوری که به خط او بوده و او در سال 518 در حلب می زیسته است. عمر بن عبدالعزیز قرشی فاروقی نسخه ای از روی آن نوشته و این یکی را محمد بن عبدالقاهر بن عبداللطیف بن عمر بن امین الدولة حنفی حلبی بر جمال الدين ابی الحجاج المزي در هفت مجلس در دار الحديث الاشرفية خوانده و در 16 جمادی 733 خواندن آن را به پایان رسانده و او می گوید که این کتاب مختصر و گزیده از کتاب جوالیقی است.

تهران؛ ادبیات، شماره نسخه: 293 حکمت

خط: نسخ نزدیک به نستعلیق، کا: محمود بن محمد بن علی بن حمزه لاهیجانی، تا: 12 شوال 961ق، جا: دمشق؛ جلد: تیماج، قطع: ربعی [ف: 2-84]

ماتم سرا / مقتل، شعر / فارسی

mātam sarā

ساغر اصفهانی، محمد ابراهیم بن محمد اسماعیل، - 1302 قمری

sāqar-e esfahānī, mohammad ebn-e ebrāhīm mohammad esmāʻīl ( - 1885)

تاریخ تأليف: 1283 تا محرم 1286ق

مقتل مفصلی است که سراینده آن، آن گونه که از اشعارش بر می آید، از کتاب های گوناگون در بیان رویدادها بهره جسته است. مؤلف، کتاب دیگری نیز به صورت نثر و نظم در همین موضوع به نام «کنز المصائب» نگاشته که چاپ شده است. سراینده در دیباچه، انگیزه خود را بیان نموده، آنگاه به وصف رسول اکرم و امیر المؤمنين پرداخته سپس در 15 فصل از ولادت امام حسین آغاز و به شهادت آن حضرت و اسیری خاندان شریفش اثر خود را به انجام رسانده است. تعداد ابیاتش 16800 می باشد به نقل صاحب الذريعة، مؤلف شاعر و خوشنویس و صاحب دیوان شعر بوده و از شاگردان خط غلامعلی (- 1269ق) خوشنویس مشهور قرن 13 بوده و چندین بار به هند مسافرت کرده و اخلاق ناصری را به خط خود کتابت کرده و در هند به چاپ رسانده، سرانجام در اصفهان در گذشت و در تخت فولاد به خاک سپرده شد. ماده تاریخ در گذشت وی در شعری گنجانده شده: «وقت رحلت گفت با ساقی عشق ** از پی تاریخ (یک ساغر بده)». از تأليفات دیگر ایشان پارسی نامه، التحفة الحسينية، توحید نامه، سبعة أبحر و مزخرف نامه را می توان نام برد. مرحوم آقا بزرگ در الذريعة بهاین کتاب ماتم سرا دست نیافته است. (سید محمود مرعشی)

[الذريعة: 157/9 و 415 و 166/18]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12809

آغاز: آی پی یکتائیت اشیا شهید ** روز شهادت بشهید تو عید / تشنه ات آماده بآب حیات ** کشته ات آسوده ز رنج ممات؛ انجام: امید است اینکه این تا چیز از رهی گردد ** قبول خاتم پیغمبران و حضرت باری / الا ای آنکه میجستی شمار شعر این نامه ** دو صد کم باشد از هفده هزار، ار صفحه بشماری.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1286ق؛ مصحح، محشی با رمز «س» که احتمالا از خود سراینده باشد؛ جلد: ساغری مذهب، 303گ، 26سطر (17×9/5)، اندازه: 17×22سم [ف: 32-535]

2. همدان؛ آرامگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 22108

آغاز: بسمله، آغاز کتاب در مدح ... هی زملك؛ انجام: دو صد گر باشد از هفده هزاران هزاران صفحه بشماری

خط: نسخ، بی کا، تا: 1286 ق [رایانه]

ماتمکده / ادبیات فارسی

mātamkade

منیر لاهوری، منیر بن عبد المجيد، 1019 - 1054 قمری

monīr-e lāhūrī, monīr ebn-e 'abd-ol-majīd (1611 - 1645)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14215/65

آغاز: این نامه که تار و پود نومیدی یافت ** از پنبه داغ، رشته

مسطر یافتزهی صبحی که شام نومیدی را سرمشق ظلمت میداد

بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول مرصع محرر؛ جلد: گالینگور، 17گ (250ر-256ر)، اندازه: 30/5×21سم [ف: 38-322]

ماتمکده / مقتل / فارسی

mātamkadeh

نوری، محمد تقی بن علی محمد، 1201 - 1263 قمری

nūrī, mohammad taqī ebn-e ‘alī mohammad (1787 - 1847)

مقتلی است به نظم و نثر و بسیار شیوا، در ده «انجمن» و «خاتمه»: 1. در رحلت خاتم انبیا (صلی الله علیه و اله وسلم)؛ 2. در مصائب حضرت فاطمه زهرا (علیها السلام)؛ 3. در ماتم امیر المؤمنين علی بن ابی طالب (علیه السلام)؛ 4. در مصیبت امام حسن (علیه السلام)؛ 5. در مصیبت امام حسین (علیه السلام)؛ 6. در رحلت امام چهارم (علیه السلام)؛ 7. ذکر فداکاری های اصحاب امام حسین (علیه السلام) این انجمن شامل سه طرف است؛ 8 در شهادت حضرت قاسم بن حسن و عباس بن علی و علی اکبر (علیه السلام) این انجمن نیز شامل سه طرف است؛ 9. در شهادت امام حسین (علیه السلام)؛ 10. وقایع بعد از شهادت امام حسین (علیه السلام) و اسیری اهل بیت آن حضرت این انجمن مشتمل بر دو طرف است. خاتمه در چگونگی این اثر.

آغاز: بسمله ستایش سزای کیهان خدائیست که هر ذره بر کمال صنعش خورشیدی است ساطع ...

[فهرستواره منزوی 1751/3]

1. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2643

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ جلد: تیماج،

355 گ، 19سطر (12×21/5)، اندازه: 30×19سم [ف: 10-1518]

2. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1254

آغاز: برابر؛ انجام: مکن رنج من ضایع ای کردگار ** بحق بزرگان دار القرار

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ نسخه را کاتب به انجام نرسانده است یعنی نام کاتب و تاریخ کتابت نیامده و الا نسخه تقریبا کامل است؛ جلد: تیماج، 19 سطر (11/5×21/5)، اندازه: 30×18/5سم [ف: 4-1877]

3. تهران؛ مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 170

آغاز: برابر؛ انجام: خدایا پذیرای این بندگی ** که رحم تو افزون کند اندکی / مکن رنج من ضایع ای کردگار ** بزرگان دارالقرار

خط: نستعلیق خوش، کا: ابراهیم ... ؟، تا: 1265ق؛ افتادگی: وسط (بین برگ 181 و 182، 240 و 241 افتادگی دارد)؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 300گ، اندازه: 19/3×29/5سم [ف: -154]

4. آمل؛ پیشنماز، میرزا ابوالحسن؛ شماره نسخه: 18

آغاز: برابر؛ انجام: مکن نسخ من ضایع ای کردگار ** به حق بزرگار دار القرار

خط: نستعلیق، کا: یعقوب بن اسماعیل، تا: پنج شنبه 9 شعبان 1266ق؛ در پایان چند مرثیه است از مؤلف به خط همان نویسنده در روز شنبه 26 رمضان 1266، مجدول؛ قطع: رحلی [نشریه: 5-402]

5. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 3036-ف

نسخه اصل: نسخه آقای میرزا ابو الحسن پیشنماز نائیج نوری آملی؛ بی کا، بیتا [فیلمها ف: 2-38]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28222

آغاز: کم در آن دادی و هم قیاس بی خبر زان عالم آن نکته شناس؛ انجام: همت بدست زبان بیاراستم گیتی از یادشان ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج[رایانه]

ماتمکده = سی مجلس / تاریخ معصومین / فارسی

mātamkadeh = sī majles

بیدل رودباری، قربان بن رمضان، ق13 قمری

bīdel-e rūdbārī, qorbān ebn-e ramazān (- 19c)

تاریخ تأليف: 1248 یا 1266ق

مجالسی است ترتیب داده شده برای واعظان و اهل منبر مشتمل بر داستان واقعه کربلا و شهادت حضرت امام حسین علیه السلام و یاران و اصحاب آن بزرگوار و اسارت اهل بیت به کوفه و شام، با اشعاری از مؤلف ضمن مجالس سی مجلس است و هر مجلس دارای مقدمه ای جداگانه می باشد: مجلس 1. در بیان اراده کردن جناب سید الساجدين علیه السلام به سوی میدان و استغاثه نمودن سرور شهیدان و از امداد مأيوس شدن شاه شهیدان؛ 2.ذکر وصیت کردن جناب سید الشهدا علیه السلام اهل بیت خود را به صبر و شکیبایی و شهادت علی اصغر شیر خواره از تیر ظلم اعدا؛ 3. در وداع حضرت با اهل بیت طاهرین و مکالمات زینب خاتون با آن امام مبین و سپردن اسرار امامت به جناب سید الساجدين علیه السلام؛ 4. ذکر وداع جناب سید الشهداء - سلام الله علیه - با سکینه خاتون و برخی از احوال رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در خصوص ازیات قریش در اوایل امر بعثت؛ 5. بیان اسلحه پوشیدن سرور شهیدان و رفتن به سوی معرکه عدوان و برخی از مقالات آن امام غریبان در میدان کوفیان؛ 6. مکالمه حضرت سید الشهداء علیه السلام در میدان با کوفیان بی ایمان علیهم لعنة الله ...

آغاز: بسمله ستایش بی آلایش طبیبی را سزاست که شوق بلایش درمان دردهای بی دواست وذوق دردش شفای مرضهای جان رباه ...

چاپ: مشار فارسی، ج4، ص4429؛ تهران، سال های 1266 و 1270 ق و پس از آن چند بار چاپ شده است؛ ایران، سنگی،

1285ق، رقعی کوچک، (ضمن رثاء اهل العصمة و الطهارة)

[فهرستواره منزوی 1751/3 ؛ الذريعة 16/19 و 153/9 ؛ فرهنگ سخنوران 96]

1. تهران: مفتاح؛ شماره نسخه: 522

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13[نشریه: 7-217]

2. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 810

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ امانت ملا اسماعیل در 1258؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-217]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11796/1

آغاز: برابر؛ انجام: و تن أطهرش را در میان خاک و خون انداخت.

تذکر: در فهرست با عنوان «مقتل» و بدون نام مؤلف است؛ خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ 49گ (1-49)، 12سطر، اندازه: 9×14/5سم [ف: 29-612]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38516

آغاز: برابر؛ انجام: پس یزید پلید بعد از مکالمات چندی امر کرد که اهل بیت رسالت را به حرم سرای آن پلید بردند.

مشتمل بر 28 مجلس و هر مجلس در چند شعله؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، مجدول؛ آغاز و انجام نسخه سه برگ اشعار و مراثی پراکنده از ملا حسین علی کرمانی و میرزا ابوطالب تویسرکانی و خواجه حافظ و بروجردی و اکثر بی نام، پس از کتاب «اجمالیات مراثی» از جلد دوم کتاب ماتمکده نوشته شده که منتخب مراثی کتاب است (229پ - 234ر)؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج مذهب، 235گ، 17سطر، اندازه: 30×18سم اهدائی رهبر: 8-299]

5. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5377-27/47

آغاز: برابر؛ انجام: دست بریده خود را بسوی یزید انداخت واز مجلس آنحرام زاده بیرون رفت و کسی از وی اثری نیافت الألعنة الله علی قوم الظالمين وسیعلم الذين ظلموا أي منقلب ینقلبون

جلد دوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مذهب، 204گ، 21 سطر، اندازه: 25×15سم [ف: 6-3490]

6. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5769-29/109

آغاز: زبانش ز آتش قلب مشوش ** کبابی سوخته بر روی آتش ... آن حضرت فرمود ای خواهر نور دیده مرا بیاور بلکه قطره آبی از برای او تحصیل کنم؛ انجام: پس آن حضرت بر دور جسد برادر می گردد و زار زار می گرید و برادر برادر می گوید و ناله می کند که ای وای برادر رشیدم رفت ای واویلا برادر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 107گ، 17 سطر، اندازه: 21×16سم [ف: 6-3490]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 830

آغاز: ای خدا خواهم دلی لب ریز خون ** دیده ای سیل سرشکش لاله گون / سینه خواهم سر بسر آتشکده ** ناله هائی جمله نار مؤصده؛ انجام: متوجه کوفه گردیدند و اهل بیت و سرهای شهدا را به یکبار دفعة داخل شهر گردانیدند.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ با یادداشت احمد بن رضا علی در 19 شعبان 1255 در میان، محشی؛ تملک: ملا اسماعیل واعظ سبزواری در 1258؛ جلد: تیماج سبز، 120گ، 18سطر (14×7)، اندازه: 20×15سم [سنا: ف: 2-71]

8. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 370

آغاز: بسمله بیمهر حسین بمقصد دل نرسی ** تا تخم نیفکنی بحاصل نرسی / بر طاعت خود غره مشو گر ملکوت ** هاروت صفت بچاه بابل نرسی؛ انجام: پس آن تازه مسلمان پاک اعتقاد را از مجلس آن ولد الزنا بیرون کشیدند بدرجه سعادت شهادت رسانیدند رحمة الله علیه وعلی جمیع احبائه الحسين علیه السلام ولعنة الله علی جمیع اعداء الحسين وسیعلم الذين ظلموا ای منقلب ینقلبون

خط نستعلیق، کا: محمد باقر حسینی، تا: شنبه 8 صفر 1256ق؛ جلد: تیماج مذهب، 367گ، 12 سطر، اندازه: 21×16سم [ف مخ: 1-412]

9. قم؛ گلپایگانی، شماره نسخه: 5058-25/148

آغاز: اصغر تو تشنه لب کام ودل کباب ** اکبر تو زهر نوشد جای آب؛ جلد دوم از کتاب مصیبت ... مجلس اول در بیان اراده کردن جناب سیدالساجدین به سوی میدان واستغاثه کردن؛ انجام: پس امر کرد که آن عاقبت بخیر را از مجلس بیرون کشیدند و گردن زدند الا لعنة الله علی قوم الظالمين وسیعلم الذين ظلموا ای منقلب ینقلبون تمت

جلد دوم؛ خط: نسخ، کا: سید حسین بن حاجی سیدرضی مشهور به میرزا جان، تا: 9ربیع الاول 1256ق؛ جلد: تیماج، 301گ، 19سطر، اندازه: 21×15سم [ف: 6-3489]

10. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2971

آغاز: برابر؛ انجام: بیدل ار خواهی بهشت جاودان ** گریه کن دایم به شاه تشنگان

کامل؛ خط: نسخ، کا: محمد صادق یزدی، تا: پنج شنبه غره ذیقعده 1257ق؛ اهدایی: حاج سید مصطفی سلامتیان؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج، 217گ، 19سطر (16×11)، اندازه: 22×15سم [ف: 4-1490]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7970

آغاز: برابر؛ انجام: آن لعین گفت که زینهار این امر را افشاء مکنید که صلاح یزید پرستان نیست الالعنة الله علی القوم الظالمين.

شامل 17 مجلس می باشد و فهرست مجالس در اول نسخه ذکر شده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1258ق؛ جلد: تیماج، 124گ، 17 سطر، اندازه: 22×13/5سم [ف: 26-448]

12. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 180

آغاز: برابر؛ انجام: که تزلزل در عالم ناسوت بلکه در جوامع جبروت افتاد الا لعنة الله علی الظالمين.

کامل؛ خط: نستعلیق، کان محمد کاظم بن نجابت، تا:

23 صفر 1261ق، جا: قزوین؛ جلد: تیماج قهوه ای، 180گ، 17 سطر [ف: 1-219]

13. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1502

آغاز: برابر؛ انجام: به امر یزید بی عاقبت آن عاقبت بخیر را از مجلس بیرون کنند

خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد باقر بن محمد جعفر، تا: 18 صفر 1261ق؛ مجدول؛ جلد: مقوایی، 136گ، 25سطر (12×11)، اندازه: 31×20سم [ف: 3-976]

14. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 2875-15/115

آغاز: بسمله مجلس اول در بیان اراده کردن جناب سید الساجدين علیه السلام به سوی میدان ... ستایش بی آلایش طبیبی را سزاست که شوق بلایش درمان دردهای بی دواست؛ انجام: واز آنجا به جانب مدینه حضرت خیر الأنام روانه گردیدند الا لعنة الله علی الظالمين وسیعلم الذين ظلموا ای منقلب ینقلبون

جلد دوم؛ خط: نستعلیق، کان محمد حسین بن حاج خان جان غلام، تا: ربیع الثاني 1262ق؛ جلد: تیماج، 256گ، 16سطر، اندازه: 22×17سم [ف: 6-3489]

15. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 93/2-8346

ج2؛ خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1263ق؛ جلد: تیماج، 162گ، 21 سطر، قطع: رحلی [آستانه قم: - 160]

16. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 219

آغاز: برابر

بی کا، تا: 1267ق؛ قطع: رحلی [ف: -242]

17. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 340

آغاز: بر کشتی نشست جان زارش از غم تشویش رست، بیدلا چون ختم شد آنداستان / حال شیر قتلگه را کن بیان اول مطلب گفتگوی این امیدوار شفاعت خاندان رسول بنا بر مفاد احادیث؛ انجام: سعد این مصیبت گوید که هر کس این قضیه را از آن العين شنیدند او را لعن بسیاری کردند لعنة الله علی القوم الظالمين وعلی جمیع قتلة الحسين وسلام الله علی الحسين وعلی اصحاب الحسين مناجات یا رب بسالکان طریق رضای تو ... هر آشنای آل نبی آشنای تو

خط: نسخ، کا: محمد علی بن ملاحسین قاری، تا: 28رجب 1269ق؛ افتادگی: آغاز؛ 69گ، 17 سطر، اندازه: 21×15سم [ف مخ: 1-412]

18. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14043

آغاز: برابر؛ انجام: انا لله وانا اليه راجعون ... 1274

خط: نستعلیق، کا: حسین خان، تا: 1274 ق [الفبائي: -489]

19. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1306/1

آغاز: برابر؛ انجام: از مجلس بیرون برده به شهادت رسانیدند. رحمة الله علیها و لعنة الله علی القوم الظالمين الى یوم الدين. و صلی الله علی ...

خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: 1275ق؛ 77گ (1پ -77پ) [ف: 302-3]

20. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1261

آغاز: بسمله، بی مهر حسین بن مقصد دل نرسی - تا تخم نیفکنی به حاصل نرسی - بر طاعت خود غره مشو، کز ملکوت - ماروت صفت به کوه بابل نرسی ... پیش واقعه: چون بر حسین نماند. دگر یار و یاوری ... پس واقعه»: آهی کشید، زد سوی باغ چنان پری؛ انجام: به روز حشر شفیع من فقیر شوند - در آن بلیه ام از لطف دستگیر شوند. قد فرغت من تأليف الكتاب ... في شهر رمضان (1266 ق) و انا العبد ... قربان بن رمضان المتخلص به بیدل البادشتي الرودباري القزويني.

خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد شفیع بن آخوند ملاعباس، تا: ذیقعده 1275ق؛ 177گ، 23 سطر، اندازه: 26×13سم [ف: 3-286]

21. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14860

آغاز: برابر؛ انجام: آن عاقبت بخیر را از مجلس بیرون کشیدند و بقتل رسانیدند انالله و انا اليه راجعون الا لعنة الله علی القوم الظالمين.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14، مجدول؛ مهر: «عبده الراجي محمد» (بیضوی)، «اللهم صل علی محمد و آل محمد» (دایره ای)؛ جلد: تیماج مذهب، 119گ، 25 سطر، اندازه: 21/3× 34/8سم[ف: 24741]

22. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 823

آغاز: نحمدك یا من نور قلوبنا بنور الايمان و شرح صدورنا بمحبة من نزل علیه؛ انجام: بیدلا زین شعله شد دلها کباب ** ختم کن والله اعلم بالصواب

کامل است ولی آغاز و انجام آن با شماره 183 متفاوت است؛ خط نسخ و نستعلیق، کا: جعفر علی بن محمد علی، تا: 12رمضان 1305ق، کا: قریه وربن از محلات الموت؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 271گ، 29 سطر، اندازه: 33×21سم [ف: 2-369]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17466

بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام [د.ث. مجلس]

24. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1488

آغاز: مجلس اول در بیان اراده کردن جناب سید الساجدين؛ انجام: بیدل اطناب سخن در پیچ و تاب - گردن مقصود را گردد طناب

جلد دوم از میدان رفتن خود حضرت سید الشهداء علیه السلام تا مجلس یزید و در آخر اجمال مراثی است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بیتا؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه ای، 233گ، 17 سطر، اندازه: 30×18سم [مؤيد: 3-394]

25. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 34

آغاز: برابر؛ انجام: بعد از وداع تسلیه چون شیر خشمگین ** شد شهسوار دین زپی رزم کین سوار / باشد کلام بی دل ذکر غمحسین ** چون رشته های زال به بازار افتخار.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 275گ،

17سطر، اندازه: 29×16سم [ف مخ: 4-1676]

26. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2898

آغاز: برابر؛ انجام: موجود: زعرش خود ملك العرش داد برتر ... خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ مجدول؛ اهدایی: هادی سلمه، کاغذ: اصفهانی، 152گ، 23سطر (24×12/5)، اندازه: 31×19سم [ف: 4-1466]

27. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9318

دارای سی مجلسی است بعضی از آنها مشتمل بر چند «مشعله»؛ خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 287گ، 14سطر، اندازه: 20×15/5سم [ف: 24-111]

28. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2563-14/13

آغاز: بسمله. ستایش سزای کیهان فدائی است که هر ذره بر کمال ضعش خورشیدی است ساطع وهر حرف بر راستی سخنش برهانی است قاطع. هر بعقعه شاهد زیبائی جمالش، انجام: خدایا پذیرای این بندگی ** که رحم تو افزون کند اندکی / مکن رنج من ضایع ای کردگار ** بحق بزرگان دار القرار

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مجدول؛ جلد: تیماج، 373گ، 19سطر، اندازه: 30×21سم [ف: 6-3489]

29. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2922/1- 15/162

آغاز: برابر؛ انجام: ای واویلا از آن اضطراب و تزلزل که به دختران کوچک سید الشهدا حادث گردید ای واحسرتا از شیونی که زنهای

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 100گ، 14-15 سطر، اندازه: 21×15سم [ف: 6-3490]

ماتمکده / مقتل / فارسی

mātamkadeh

خراسانی، محمد بن علی اکبر، ق13 قمری

xorāsānī, mohammad ebn-e `alī akbar (-19c)

تاریخ تأليف: آغاز 1261ق رسالهای متوسط در بیان مناقب ومصائب وارده بر ائمه بزرگوار شیعه که در 14 «ماتمکده» به عدد معصومین (علیهم السلام) تنظیم شده است. جلد اول در بیان مصائب رسول اکرم، امیر المومنين، حضرت زهرا و امام حسن مجتبی وجلد دوم بقیه امامان معصوم را دربردارد و در سال 1261 ق آن را آغاز نموده است. مؤلف به گفته خود در این رساله سعی نموده در بیان تاریخ معصومین از روایات معتبره وصحیح استفاده و از گفته های سست و بی اعتبار و روایات بی سند و مشکوک احتراز نماید.

آغاز: نحمد اللهم یا من ... و بعد چنین گوید اقل خلیفه بل لا شیئ ... که در این جزو زمان جمعی کثیر ...

چاپ: ایران، 1301 ق، بندر کلکته، سنگی، 1270، رحلی 414ص

[فهرستواره منزوی 1751/3]

قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 18/2

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 25سطر [ف: 1-320]

مأتي حدیث / حدیث / عربی

mi’atay ḥadīt

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3015/4-ف

نسخه اصل: در پایان آمده: هذا آخر نصاب النقاب با پراکنده های فراوان در میانه؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 2-27]

ماتیکان هزار داستان / ادبیات / انگلیسی

mātīkān hezār dātsetan

متن پهلوی با مقدمه جیوانجی جمشید مودی و ترجمه انگلیسی سهراب جمشید جی بولسارا.

چاپ: چاپ 1937م

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4523-ف

به انگلیسی از سهراب جمشیدی بولسارا چاپ 1937؛ بی کا، بی تا؛ از روی چاپی [فیلمها ف: 3-68]

2. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 4602ف و 4603 و 4604-ف

ترجمه انگلیسی سهراب جمشید جی نوسارا؛ بی کا، بیتا [فیلمها ف: 3-77]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2622-ف و 2623-ف و 2633-ف

بی کا، بی تا [فیلمها ف: 2-12]

4. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 4109-ف

ترجمه انگلیسی چاپ 1937؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3-16]

ما ثبت من السنة في ایام السنة / حدیث، تاریخ / عربی

mā tabat-a min-as sunna fi ayyām-is sunna

عبدالحق دهلوی، عبدالحق بن سیف الدين، 958 - 1052 قمری

‘abd-ol-haqq-e dehlavī, 'abd-ol-haqq ebn-e sayf-od-dīn (1551 - 1643)

رساله ای است در بیان احادیثی از اهل سنت در اعمال و فضائل ماه های سال. درباره روز مهمی چون عاشوراء، ولادت و وفات پیامبر، نیمه شعبان و برخی مطالب تاریخ بیشتر به بحث پرداخته است. وی این کتاب را پس از کتاب فارسی دیگرش که در این موضوع نوشته بوده، نگاشته است.

[معجم المؤلفين 91/5ذ؛ کشف 419/2 ؛ هدية العارفين 503/1]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15277

آغاز: الحمدلله الذي جعل الأوقات المباركة مواسم الخيرات و

البركات و متاجرة لاهل النسك من العبادات تربح فیها تجاراتهم ... اما بعد، فیقول بعد الفقير الى الله الباري ... قد ثبت الخلاف بین المحدثين؛ انجام: و اما سائر العبادات و الأدعية و الأحكام فمذكورة في کتب الفقه ... ولیکن هذا آخر ما قصدنا ایراده في هذه الرسالة، و آخر دعوانا ان الحمدلله رب العالمين و صلی الله علی سید المرسلين ...

خط: نسخ، کا: محمد عبدالسلام بن محمد، تا: 1295ق، جا: کشمیر؛ مصحح، محشی با نشان « 12»؛ جلد: مشمع، 41گ، 28 31سطر (20×14)، اندازه: 20/5×28/5سم [ف: 38-791]

المأثور / حدیث / عربی

al-ma’tūr

ابو عمیثل، عبد الله بن خلید، - 240 قمری

abū--amaysal, 'abd-ol-lāh ebn-e xalīd ( -855)

چاپ: قاهره، محقق: محمد عبدالقادر احمد، مكتبة النهضة المصرية، مطابع الدجوي، 195ص، 1408ق.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 446-ف

نسخه اصل: بایزید ولی الدين ش 3139؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ربیع الثاني؛ 37گ، 24سطر [فیلمها ف: 1-373]

ما جاء في وفاة النبي و خلافة الخلفاء / تاریخ معصومین / عربی

mā jā’a fi wafāt-in nabī wa xilāfat-il xulafā'

ابن ابی شیبه، عبد الله بن محمد، 159 - 235 قمری

(ebn-e abī šayba, “abd-ol-lāh-e bn-e mohammad (850 - 777

بخشی از «المصنف» (قسم کتاب المغازي) وی است که از وفات پیامبر (صلی الله علیه و اله وسلم) تا اوایل جنگ صفین امیر المؤمنين را دارد.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18893

آغاز: ما جاء في وفاة النبي صلی الله علیه و سلم؛ انجام: لعله فتنة لکم و متاع الى حین ثم نزل

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 14؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1372؛ جلد: تیماج، 27گ، 15 سطر، اندازه: 21×34سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-633]

الماجد / کیمیا / عربی

al-mājid

جابر بن حیان، 120 - 198 ؟ قمری

jāber ebn-e hayyān (739 - 814)

مؤلف، می گوید: «سیدی رضی الله عنه» فرمود که این دفترها را بنویسم و آنچه در اینها می بینید به «سیدنا علیه السلام» گفته ایم.

در آن از ماجد و ناطق و صامت واصحاب السين و اصحاب العين و آثار سین و عین و کتاب های موازین و حروف یاد گردیده است. در آن دارد که من به دستور سید خود و به همان گونه که او گفت این کتاب ها را نگاشتم. از جابر هم نامبرده شده و دو جا کتابرا «ماجد» می نامد.

آغاز: بسمله. الحمدلله القديم العليم الرؤف الرحيم و صلی الله علی سیدنا ... اعلم ان سید رضی الله عنه، لما امرنی بتأليف هذه الكتب، رتبها ترتیبها لایجوز لی مخالفته فیها، وان کنت عالم ببعض اعراضه فیها في ترتیبها (12 سطر بعد) کتابنا هذا هو الكتاب الماجد ما یجب أن یذکر ما یلیق بمعنی هذا الاسم؛

انجام: من ذوات النهايات. فاعلم ذلك و این امرك بحسبه انشاء الله تعالی. فاستعن فانه حسبنا و نعم الوكيل. تم کتاب الماجد بحمدالله و حسن توفیقه و عنونه و صلی اللهعلي سیدنا محمد خیر خلقه و آله و صحبه.

[سزگین 251/4 ؛ بغدادی، هدیه، 249/1]

1. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1988/11- عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: 1054ق؛ 10ص (123-132) [عکسی ف: 1-339]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17281/23

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11-12؛ جلد: تیماج، 10ص (434-443)، 18سطر، اندازه: 22×16/5سم [ف: 47/2-116]

3. تهران، ملک، شماره نسخه: 6206/12

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، ص (155-160)، 23 سطر، اندازه: 18×29سم [ف: 9-257]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10884/13

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: علی اکبر، تا: 1266 ق [رایانه]

5. تهران؛ دانشگاه، شماره نسخه: 491/25

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا، جا: حیدر آباد، 4گ (142ر-145ر) [ف: 1032-4]

6. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 12577/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: مقوا، عص (78-83) [ف: 36-122]

ماجرای برنج و بغرا - بغرانامه

ماجرای خضر (علیه السلام) با شیخین و اثبات امامت علی (علیه السلام) و غصب فدک / کلام و اعتقادات / عربی

mājarā-ye xezr bā šeyxayn va esbāt-e emāmat-e ‘alī va qasb-e fadak

آغاز: روی عطاء المكي عن عبدالله عباس قال ارسل الى ابوبکر بن ابی قحافة ذات ليلة من الليالى فبینما نحن اذ دخل علینا من باب الغرفة رجلا أحسن الناس وجها و علیه حلة خز

انجام: و خاب من انکر فضلك و جحد حق صلی الله علیه و لك و سلم

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21950

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ اهدایی: رهبری، اسفند 1373؛ 4گ، 14 سطر، اندازه: 21×13/5سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-634]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18849

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ اهدایی: رهبری، فرودین 1372؛ 2گ، 18سطر، اندازه: 19×11/5سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-634]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24508

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کان محمد علی بن محمد صادق کشمیری، تا: سه شنبه 1 ربیع الاول 1277ق، جا: لکهنو؛ اهدایی: رهبری، اسفند 1376؛ 1گ، 23 سطر، اندازه: 28×17سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-633]

ماجرای رخصت شرب مدام در عروسی عباس میرزا / ادبیات فارسی

mājarā-ye roxsat-e šorb-e modām dar ‘arūsī-ye “abbās mīrzā

همای مروزی، محمد صادق، ق13 قمری

homā-ye marvazī, mohammad sādeq (-19c)

[ادبی کاخ گلستان ص 650(بدون نام مؤلف)]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8821/3

آغاز: ساقی به نور باده افروز جام ما ** مطرب بگو که کار جهان شد به کام ما باز در دل از نشاط صهبای فکرتم سروری و در سر از نشاء باده محبتم شوری است ایاغ خواطر از می معانی لبریز؛ انجام: هلال و شفق باده و جام او ** بر آید ز دور فلک کام او / هما را به سر باد ظلش مدام ** برین ختم کردم سخن و السلام

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن مذهب، 12ص (17 - 28)، 17سطر (15×9/2)، اندازه: 22×14/6سم [ف: 29/1-47]

ماجرای سخنان شیخ الرئيس با ابوسعید ابوالخیر در سیر و سلوک / سیر و سلوک

mājarā-ye soxanān-e šeyx-or ra’īs bā abū-sa‘īd ab-ol Xayr dar seyr va solūk

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15312/4

خط: نسخ، کا: لطف الله بن عبدالطیف، تا: ربیع الاول 1257ق؛ واقف: احمد فاضل، اسفند 1365؛ جلد: میشن مذهب، 315گ، 21سطر، اندازه: 14/7×20/5سم [ف: 14-45]

ماجرای قتل ناصر الدين شاه - تاریخ بی دروغ

ماجرای مظالم انگیز سیون / تاریخ / فارسی

mājarā-ye mazālem-e angīzesyūn

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16879

ترجمهاز فرانسه، جزء 7 تا 12؛ بی کا، بی تا[د.ث. مجلس]

ما خالف شیخ الطائفة اجماعات نفسه / فقه / عربی

mā sālaf-a šayx-ut tā’ifat ijmā‘āt-i nafs-a-h

شهید ثانی، زین الدين بن علی، 911 - 965 قمری

šahīd-e sānī, zayn-od-dīn ebn-e ‘alī (1506 - 1558)

شیخ طوسی در مواردی از کتاب های فقهی خود ادعای اجماع نموده ولی در کتاب های دیگری فتوی به خلاف آنها داده، در این رساله که به ترتیب کتاب های فقهی تنظیم شده است موارد خلاف خود شیخ با اختصار آورده شده است.

آغاز: بسمله هذه رسالة تشتمل علی التنبيه علی مسایل ادعی فیها الشيخ الاجماع مع انه نفسه خالف في حکم ما ادعی الاجماع فیه افردناه للتنبیه

انجام: قال في مبسوط لا تجب و قال في خلاف لا یدخل الاباء و الأولاد في العقل محتجین بالاجماع و قال في نهایه یدخلون فیه.

چاپ: ایران، تهران، دار الطباعه طهران، 1308 ق، با تصحیح و مقابله میرزا مهدی نوریو آقا شیخ محمد صادق طهرانی و ابوالقاسم بن علی اکبر گیلانی، سنگی، جیبی، در یاد نامه طوسی با تحقیق دانش پژوه چاپ شده

[الذريعة 18/19]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15536/7

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن حمید، تا: با تاریخ 1089ق؛ جلد: تیماج، 6ص (103-108)، 14-19سطر، اندازه: 20/8×15/8سم[ف: 43-148]

2. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5087/5-25/177

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: احمد هزار جریبی، تا: 15 رجب 1095ق؛ از رویخط محمد حسین تاج؛ جلد: تیماج، 2گ، 14سطر، اندازه: 20×12سم [ف: 6-3486]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1131/23 -طباطبائی

بی کا، تا: قرن 13، 2گ (298-299) [ف: 23-0 59]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13338/18

آغاز و انجام: برابر

خط شکسته نستعلیق، کا: عنایت الله بن محمد نصیر رضوی گلپایگانی، تا: قرن 13؛ مهر: «المتوكل علی الله عبده آقا کوچک» (بیضوی)؛ 2گ (292ر -293پ)، 17 سطر، اندازه: 10/5×15/5سم[اف: 33-592]

5. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2206/3

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه مشایخ - کرمان الف 7؛ بی کا، تا: 24 جمادی الثاني 1243ق؛ 3ص (16-18) [عکسی ف: 6-257]

6. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3460/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن علی بن محمد بن احمد بن ابراهیم بحرانی، تا: 24 ذیحجه 1251ق؛ 4گ (90-93پ)، 14سطر، اندازه: 10/5× 16/5سم [محدث ارموی مخ: 3-1200]

7. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 2/49/2-5978

خط: نسخ، بی کا، تا: 1251ق؛ 25 سطر، قطع: رحلی [آستانه قم: -191]

8. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 8282/1

خط: نستعلیق، کا: محمد تقی گلپایگانی، تا: محرم 1251ق؛ جلد:

تیماج، 5گ (1پ -5پ)، 14 سطر (10×6)، قطع: بغلی [ف: 17-97]

9. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 6369/3

خط: نسخ، بی کا، تا: رجب 1279ق؛ از روی نسخه مؤلف به شش واسطه؛ جلد: تیماج، 3ص، 20 سطر (17×11)، اندازه: 25×18سم[ف: 16-253]

10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8315/2

خط: نسخ، بی کا، تا: 18 جمادی الاول 1286ق؛ جلد: تیماج، 4گ ( 30-27پ)، اندازه: 17×21/5سم [ف: 21-275]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6813/7

خط: نسخ، کا: محمد حسین بن محمد بن ابراهیم شریف غروی، تا: ذیحجه 1298ق؛ مصحح، جلد: تیماج، 3گ (30ر-32ر)، اندازه: 11×17/5سم [ف: 20-277]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10461/2

آغاز و انجام: برابر

کا: عبد العزيز لنکرانی، تا: شعبان 1303ق؛ جلد: تیماج، 4گ (211پ-208ر)، 15 سطر، اندازه: 22×16سم [ف: 33/1 -39]

13. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2904/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد امین پسر یحیی خویی (امام جمعه)، تا: 1334ق، جا: کوفه؛ جلد: تیماج، 5ص (53-57)، 18سطر، اندازه: 21×15سم [ف: 10-295]

14. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 223/13

آغاز: برابر

در فهرست با عنوان « ابطال الاجماع» آمده؛ بی کا، بی تا، 9ص ( 277-269 ) [ف: -241]

15. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 561/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 4گ (78پ -81ر)، 13 سطر (12×6)، اندازه: 11×17/5سم [ف: -328]

16. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8087/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: میر حسینا قزوینی، بی تا؛ جلد: مقوایی، 4گ (152پ-155ر)، اندازه: 22×16سم [ف: 21-89]

مأخذ مالیات - علویه

مادام بوآری / داستان / فارسی

mādām būārī

فلوبر، گوستاو، 1821 - 1880 میلادی

felober, gūstāv (1821 - 1880)

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25458

این نسخه همراه با امضای ناصرالدین شاه می باشد. ترجمه ناشناس؛ بی کا، بی تا، خریداری از سهیلا چاره دار [رایانه]

مادام کاملیا (ترجمه) / داستان / فارسی

mādām kāmelyā (t.)

سردار اسعد بختیاری، علیقلی بن حسینقلی، 1274 - 1336 قمری

sardār as‘ad-e baxtīyārī, “alī-qolī ebn-e hoseyn-qolī (1858 - 1918)

از: پسر الكساندر دماس، مترجم: علیقلی بختیاری تاریخ ترجمه: 1318ق

رمان مادام کاملیا از رمان های معروف پسر الكساندر دما می باشد و در عهد مترجم از مشهورترین کتاب ها بوده است علیقلی بختیاری، سردار اسعد، آنرا از زبان فرانسوی به فارسی برگردانده است و در آخر کتاب ترجمه زندگی مارگریت آمده و حتی سردار اسعد می گوید چون به پاریس افتادم، به سر قبر مارگریت رفتم زیرا قبر او محل عشاق است. (عبدالله انوار)

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2833

آغاز: بسمله، آرمان گفت یک عصری بود مانند امروز؛ انجام: پایان: آنچه آرماند گفت بدون یک کلمه کم و زیادی می نویسم. خط: نستعلیق بسیار خوش، کا: صفا، محمد رضا، تا: 1321ق؛ 58گ، 23سطر (20×11)، اندازه: 19×27/5سم [ف: 6-476]

المادة (مقالة في)/ فلسفه / عربی

mādda (maqālat-un fi-1)

مشهد؛ الهيات، شماره نسخه: 21688/6

آغاز: بسمله مقالة لاسکندر في المادة و العلة و الكون و حل مسئلة اناس من القدماء ابطلوابها ...

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 15 و 20 سطر، اندازه: 18×12سم [ف: 2-555]

ماده بیست نوشتن این نسخه / شعر / فارسی

mādde bīst neveštan-e in nosxe

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13842/20

آغاز: نوشته شد این نسخه دلپذیر ** ز گفتار آن موبد تیرویر خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1036ق؛ جلد: مقوایی، 1گ (143ر-143پ)، 18سطر [ف: 37-405]

ماده تاریخ / تاریخ / فارسی

mādde tārīx

سرور، محمد مقیم بن عزیز بیک، ق 11 قمری

sorūr,mohammad moqīm ebn-e ‘azīz beyk (-17c)

دو ماده تاریخ است از کاتب مجموعه، محمد مقیم بن عزیز بیک متخلص به سرور که در تاریخ باز گشت شخصی از حج و دیگری در تاریخ حج است: 1. «هو الله تعالی. سرور در تاریخ حج اخوی محمد ... حاجی امیر عسکر ... گفته: شکر ایزد را که آمد میر عسکر کامیاب ** بعد طوف کعبه از تأييد لطف کردگار / خاطرش آئینه سان شد صاف از گرد گناه ** دیده اش روشن شد از نور یقین خورشید وار / گشت چون عریان درین وادی دلش از غیر حق ** کرد در بر لطف یزدانش لباس افتخار / در وطن چون کرد با این قدر و رفعت بازگشت ** دوستان را دل شکفت و خصم را جان شد فکار. خواستم تاریخ سال از میر حاج عقل، گفت: عسکری آمد ز راه کعبه دین کامکار = 1061؛ 2. «منه في تاریخ الحاج / في تاریخ میر الحاج هر دو قابل خوندن است. پس از طواف ز حج حاجیان بسوی وطن ** چو باد رفته و مانند آتش آمده اند / خوش آمدند همه وز برای تاریخش ** خرد هر آینه گفتا همه خوش آمده اند = .1061».

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8076/7

خط: شکسته نستعلیق هندی، کاتب = مؤلف، تا: 1061ق؛ مجدول، رکابه دار؛ جلد: تیماج، 1ص (97پ)، اندازه: 19×9/3سم[ف: 27/1-137]

ماده تاریخ / شعر / فارسی

mādde tārīx

قانع گلپایگانی، محمد، ق13 قمری

qāne' golpāygānī, mohammad ( - 19c)

شعرهایی است بیشتر در تاریخ تولد و مرگ از سال های 1227 و 1228 و در آن آمده: «از خرد تاریخ قانع خواست با روی وداد ** گفت دری از صدف چون در شهسوار آمده».

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5185/4

آغاز: شبی که بود تنم خسته و دلم مضطر ** شبی که بود سیه تر از طره دلبر، انجام: شبی سیاه تر از روز خضر در ظلمات ** شبی دراز تر از آرزوی اسکندر

خط: شکسته نستعلیق، کا: پیر مراد، تا: 1228ق؛ جلد: میشن، 26گ (117ر-142)، 17 سطر، اندازه: 21/4×14/8سم [ف: 8-237]

ماده تاریخ /متفرقه / فارسی

mādde tārīx

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 391/11

ماده تاریخ برای برخی از امیران تیموری و مرگ شاه تهماسب و تولد شاه عباس و فتح قندهار از میرزا محمد یوسف ضابطه نویس و فتح بغداد از عزتی و فتح نجف و شکست سردار روم در بغداد از احمد سلطان و سید داماد؛ بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج حنایی، 2ص (36-37)، ابعاد متن: 13×8، اندازه: 29×16سم [سنا: ف: 1-235]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4248

کلماتی که بحساب جمل یکی هستند در آن آمده. برای هر رقمی یک تا بیست کلمه یا اندکی بیش از آن دارد این کلمات به ویژه برای معما سازان سودمند است، در نسخه ما از شماره 10، ابجد، جز، ... ، اوج» تا شماره (1050: خرمهره، مریض» است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ در 126ص، آقای باستانی آنرا «رساله میر حسین معمائی» نیشابوری در گذشته 904 پنداشته است؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 63گ، 15 سطر (13×6)، اندازه: 19×12سم [ف: 13-3219]

3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8960/23

بدین ترتیب: تاریخ قتل میرزا شاه حسین، تاریخ محبوس ساختن القاص میرزا در قلعه، تاریخ صلح شاه عالم پناه با سلطان سلیم خواندگار، تاریخ وفات شاه طهماسب، تاریخ توبه دادن شاه طهماسب امرا و سپاهیان را، تاریخ قتل ایلدرم با یزید با چهار فرزند از گفته قاضی عطای رازی، تاریخ قتل سلطان مصطفی ولد خواندگار که به سبب مکر رستم پاشا وزیر اعظم واقع شد و متعاقب آن پسر دیگرش سلطان محمد کشته شد، تاریخ قتل ملا آن پس دیگرش سلطان محمد کشته شد، تاریخ قتل ملا امیدی از افضل طهرانی، تاریخ وفات همایون پادشاه به سبب افتادن از بام،

تاریخ فوت میر جمال الدين صدر استر آبادی، تاریخ فوت عبید خان ازبک، تاریخ جلوس شاه عباس، تاریخ وفات آن شاه بزرگوار، تاریخ وفات حضرت شاه اسماعیل ماضی، تاریخ قتل سلطان ابوسعید از گفته مولانا جلال الدين محمد دوانی، تاریخ بنای چهار باغ که نواب شاه عباس در اصفهان بنا نمود، تاریخ خروج و طغیان القاص میرزا، تاریخ فوت ملا جامی، تاریخ جلوس خاقان گیتی ستان شاه عباس، تاریخ جلوس پادشاه عادل شاه عباس ثانی، تاریخ ولادت خسرو صاحب قرانی شاه عباس ثانی، تاریخ وفات خاقان گیتی ستان جنت مکان شاه عباس، تاریخ صلح پادشاه والا جاه گیتی پناه شاه عباس، تاریخ صلح پادشاه والا جاه گیتی پناه شاه صفی با طایفه رومیه از گفته صایبا، تاریخ فوت سیادت و مرحمت پناه ابوالحسن میرزا از گفته بعضی از از کیا، تاریخ مقتول ساختن امرا ساروتقی را به جهت شرارت نفسی که با او بود، تاریخ برگردیدن آخوند مولانا حسن علی از نیم راه مکه معظمه و نرفتن به آن مکان شریف، تاریخ مکه رفتن نواب سلطان العلماي سلمه الله که عالی حضرت میرزا ابو الفتوح شهرستانی گفته، تاریخ مراجعت آن عالی جاه از مکه معظمه از گفته مرزا ابراهیم آرتیمانی، تاریخ وزارت نواب مستطاب سلطان العلمايي در مرتبه اول، تاریخ وزرات آن عالی جاه در مرتبه ثانیه از گفته صایبا. و یکی دیگر از مولانا علی نقی. تاریخ فوت سیادت و مرحمت پناه خاتم المجتهدين امیر محمدباقر داماد. همه تواریخ مربوط به شاه عباس از مولانا محمد تقی منجم است؛ خط: نسخ و نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 11، جلد: تیماج مذهب، 2ص (117-116)، اندازه: 21/7×11/3سم [ف: 29/1-476]

ماده تاریخ اتمام عمارت مقبره بیرم خان قراقوینلو در مشهد / شعر / فارسی

mādde tārīx-e etmām-e 'emārat-e maqbere-ye bayram xān qarāqūyonlū dar mashad

رضوی، محمد، ق 11 قمری

razavī, mohammad (-17c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/74

خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر آراسنجی، تا: قرن 11؛ 1گ (75 هامش)[مختصر ف: -706]

ماده تاریخ الافق المبين / تاریخ / عربی / فارسی

mādde tārīx-e al-ofoq-el mobīn

میرداماد، محمد باقر بن محمد، - 1041؟ قمری

mīrdāmād, mohammad bāqer ebn-e mohammad ( - 1632)

وابسته به: الافق المبين = عبادات (رساله در)؛ میرداماد، محمد باقر بن محمد (-1041)

در هفت بیت عربی با چند شعر فارسی او.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1621/12

خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1080 ق [ف: 5-308]

ماده تاریخ تخت مرو / شعر / فارسی

mādde tārīx-e taxt-e marv

ضیاء، ق13 قمری

Ziya' (- 19c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/26

خط: شکسته نستعلیق، کا: میرزا محمد حسن خان منشی اسرار دولتی طباطبائی تبریزی، تا: 1264ق؛ 1گ (285) [مختصر ف: -706]

ماده تاریخ جلوس شاه اسماعیل صفوی / شعر / فارسی

mādde tārīx-e jolūs-e šāh esmāʻīl safavī

محتشم، علی بن احمد، - 996 قمری

mohtašam, alī ebn-e ahmad ( - 1588)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/96

خط: نستعلیق، کا: نظام الدين احمد غفاری مازندرانی، تا: 19 صفر 1053ق؛ 1گ (207) [مختصر ف: -706]

ماده تاریخ جلوس شاه جهان / شعر / فارسی

mādde tārīx-e jolūs-e šāh jahān

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/204

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (436)[ مختصر ف: -706]

ماده تاریخ چند مولود / شعر / فارسی

mādde tārīx-e čand mowlūd

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/30

از جمله میرزا محمد کریم متولد 1091، محمد مسیح متولد 1132، عیسی بیک 1095، محمد علی بن میرزا طاهر خان؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ 1گ (59)[ مختصر ف: -706]

ماده تاریخ حاجی میرزا حسین خان سپهسالار / شعر / فارسی

mādde tārīx-e hājī mīrzā hoseyn xan sepahsālār

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/44

خط: نستعلیق، کا: میرزا محمد حسن خان منشی اسرار دولتی، تا: قرن 13؛ 1گ (357)[ مختصر ف: -706]

ماده تاریخ ساخت بنایی در شمیران از میرزا محمد شفیع / متفرقه / فارسی

mādde tārīx-e sāxt-e bannāyī dar šemīrān az mīrzā mohammad šafi

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9087/62

خط: نسخ کهن معرب، بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ جلد: تیماج مذهب، 1ص (پ125)، اندازه: 28/4×15/1سم [ف: 29/2-736]

ماده تاریخ سنگ مزار فرمانده آذربایجان / شعر / فارسی

mādde tārīx-e sang-e mazār-e farmāndeh-e āzarbāyjān

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10956/3

آغاز: ملال دار ازین چرخ آینه تمثال ** کزوست آینه هر دلی به رنگ ملال؛ انجام: نوشت کلک صبا از برای تاریخش ** زمین نهفته بدی آفتاب جاه جلال

خط: نسخ و نستعلیق ، بی کا، تا:قرن 13 و 14؛ مجدول؛ 2گ (17پ - 18ر)، ابعاد متن: 14×8/5، اندازه: 18×11/5سم [ف: 20-546]

ماده تاریخ شهادت شیخ زین الدين / متفرقه / فارسی

mādde tārīx-e šahādat-e šeyx zayn-od dīn

خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 847/40

«الجنة مستقره و الله 966»، حدیثی به نقل از خط شیخ بهایی؛ خط: نسخ، کا: علی اکبر، تا: 1091 تا 1092ق؛ مجدول؛ 1ص (87ر حاشیه)، اندازه: 17×10سم [میراث اسلامی: دفتر نهم -102]

ماده تاریخ عمارت سلطانیه و استرداد خوی از عثمانی / شعر / فارسی

mādde tārīx-e ‘emārat-e soltānīye va esterdād-e xoy az ‘osmānī

نشاط اصفهانی، عبدالوهاب بن محمد رحیم، 1175 - 1244 قمری

nešāt-e esfahānī, 'abd-ol-vahhāb ebn-e mohammad rahim (1762 - 1829)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/25

خط: شکسته نستعلیق، کا: میرزا محمد حسن منشی، تا: قرن 13؛ 1گ (284)[ مختصر ف: -706]

ماده تاریخ فوت میر عماد 931ق / شعر / فارسی

mādde tārīx-e fowt mīr 'emād 931q

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10098/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 1610گ (235 هامش) [مختصر ف: -707]

ماده تاریخ قالی امامزاده صالح تجریش / شعر / فارسی

mādde tārīx-e qālī-ye emāmzāde sāleh tjryš

محمود خان ملک الشعراء، محمود بن محمد حسین، 1228 - 1311 قمری

mahmūd xan malek-oš-šo‘arā', mahmūd ebn-e mohammad hoseyn (1813 - 1894)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9453/16

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ 1گ (2838)[ مختصر ف: - 707]

ماده تاریخ مربوط به صفویه / شعر / فارسی

mādde tārīx-e marbūt be safavīye

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/126

از جمله تاریخ فوت شاه اسماعیل صفوی، و جلوس شاه طهماسب و غیره؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (270)[مختصر ف: 261]

ماده تاریخ مصالحه دولت روس / شعر / فارسی

mādde tārīx-e mosālehe-ye dowlat-e rūs

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9925/6

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 1گ (232ر)[ مختصر ف: -707]

ماده تاریخ وفات میرزا محمد شفیع مشهور به میرزای عالمیان / شعر / فارسی

mādde tārīx-e vafāt-e mīrzā mohammad šafi' mashūr be mīrzā-ye ā‘lamīyān

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/99

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (226)[ مختصر ف: -707]

ماده تاریخ وفات میرزا یوسف مستوفی الممالك / شعر / فارسی

mādde tārīx-e vafāt-e mīrzā yūsof-e mostawfe-1 mamālek

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/128

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ با یادداشتی از افضل الملك غلامحسین زندی؛ 1گ (736)[ مختصر ف: -707]

مادة الحوادث ما هی / فلسفه / عربی

mādat-ul ḥawādit mā hī

احسائی، احمد بن زین الدين، 1166 - 1241 ؟ قمری

ahsā'ī, ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753 - 1826)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16054/25

آغاز: بسمله. ما سوی الله محدث و کل محدث له مادة فالمادة في الحوادث. أن هذه المسألة من أصعب المسال التي ترد علی الأفكار؛ انجام: المراد بالاکوان الأربعة و هی الحركة و السكون و الاجتماع و الافتراق.

خط: نستعلیق، کا: غلام علی بروجردی، تا: 1256ق؛ 3گ (225پ-227ر)، 20 سطر، اندازه: 22/5×15سم [ف: 44-221]

مادة الحياة = آشپزی / آشپزی / فارسی

mādat-ol hayāt = āšpazī

آشپزباشی، نورالله، ق 11 قمری

āšpaz bāšī, nūr-ol-lāh (-17c)

تاریخ تأليف: 1003ق

رساله مختصری در روش پختن انواع غذاهای عصر صفوی و مؤلف می گوید که آبا و اجداد وی از عصر شاه اسماعیل صفوی تا هنگام تأليف کتاب (901-1003 ق) به آشپزی در دربار اشتغال داشته و در این کار تجربه فراوان دارند. در یک «مقدمه» و یک فصل» و پنج «باب» و یک «خاتمه»: فصل: در آنکه استاد کیست و صفت استاد چیست؛ مقدمه: در اقسام باقلا و ابوروق و غیره؛ باب 1. در تعریف خشک پلا و انچه لازم اوست؛ 2. در اقسام پلا از ترش و شیرین و ساده؛ 3. اقسام قلیه از ترش و بورانی؛ 4. اقسام آش و آردینه و غیره؛ 5. اقسام شله پلاو کشک و هریسه. آغاز: شکر و سپاس و حمد بی قیاس مر آن منعم حقیقی را که نمک خلیلش و سفره جلیلش قاف تا قاف کشیده.

انجام: و قلم اعتقاد ما را بر ولایت مرتضوی جاری گرداند و دوستانرا به ذخیره اعتقاد ما غنی سازد.

چاپ: با تصحیح ایرج افشار، فرهنگ ایران زمین، 1: 205-270. [فهرستواره منزوی 3911/5]

1. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 199/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: کمال الدين بن محمد افضل یزدی، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 53گ، اندازه: 12×18/5سم [ف: 1-289]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15543

آغاز: برابر

خط: نستعلیق زیبا، کا: عبدالباری بن عطاء الله نوری نطنزی، تا: 2 محرم 1019ق، یا 1016 یا تاریخ دیگر، چون کمی ساییدگی دارد، در وقتی که بندگان نواب کامیاب محاصره قلعه گنجه نموده بودند حسب الأمر حضرت صاحبی آخواندی مرقوم شد؛ جلد: تیماج، 50گ، 15 سطر، اندازه: 10/5×16/5 سم [ف: 43-156]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/2591/153 هامش

بی کا، تا: قرن 12، 18ص (453-470) [ف: 1416-9]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14794

آغاز: برابر؛ انجام: زعفران و قند جهه چاشنی داخل نمایند ... ربیع الاول سنه 1229

از نورالله که در 1014 تأليف نموده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1229ق [الفبائي: 489]

5. تهران؛ فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 5/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: شمیز، 17سطر (11×8)، اندازه: 19×12 سم[نشریه: 3-216]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17264

آغاز: فصل در بیان آنکه استاد کیست و صفت استاد چیست استاد آن است که به هیچ وجه من الوجوه؛ انجام: و باقلاواء بزرگ درست نیز می پزند ... ورق ورق تاره مذکور را بدان ظرف میگذارند و عدس پخته ... که نام طباخی نبرد و اسم استادان ماضی را بد نام نکنند و الله اعلم

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ 122ص، 10-12 سطر، اندازه: 11×16/5سم [ف: 47/2-101]

مادة الحيات في حفظ النفس من الآفات / طب / عربی

mādat-ul ḥayāt fi hefz-in nafs-i min-al āfāt

فارسی، محمد بن ابی بکر، - 677 قمری

fārsī, mohammad ebn-e abī bakr ( - 1279)

اهداء به: ابومنصور یوسف بن عمر خلیل امیر المومنين (647 694ق)

در هفده «باب» در پزشکی: 1. في ذکر اسباب یعتمد علیها من اراد ان یا من من اغتیال السمويات؛ 2. القول في ذکر انواع الحيوان الذي یجب أن لا یفارق مجالس الملوك و العظماء لیستدل بجمیع ما یظهر من خواص افعالها علی الأشياء المسمومة. آغاز: بسمله، الحمدلله الواحد لامن عدد، الباقي لا الى اجل محدود فیجد الأول الموصوف بالأبد، و الاخر المعروف بلا امد ... یقول الفقير الى تعالی محمد بن ابی زکریا الفارسي صرف رأيه و همته و غلب فکره و قریحته إلى الاجتهاد في مصلحة الابدان و حفظ الصحة للانسان ...

انجام: و من اراد الوقوف علی خواص الاوفاق و شرایط کتابتها فلیطالع الكتاب الذي الفناه المسمي آیاب الافاق في خواص الاوفاق و في هذا القدر كفاية فیما قصدناه و هذا آخر الرسالة و

الله الموفق و صلی الله علی محمد النبي الأمي و آله و صحبه و سلم تسلیما كثيرة و الحمدلله رب العالمين

1. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 9212

آغاز: برابر

خط: نسخ ترکی، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام انجام در باب 14 افتاده)؛ تملک: سید مصطفی مسعود طبیب در 1211؛ کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج، 21 گ، 17 سطر (14×7)، اندازه: 21×14سم[ف: 17-321]

2. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3280/50

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: میرزا ابوالحسن، تا: 1283ق، جا؛ تهران؛ جلد: میشن، 11گ (111-121ر)، 16سطر محشی، اندازه: 20/8×16/3سم [ف: 6-359]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2121/2

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 1356ق؛ جلد: میشن، 34گ (20پ -53ر)، اندازه: 22×17سم [ف: 5-424]

مادة الحياة المرموزه في الصنعة الالهية / کیمیا / عربی

mādat-ul ḥayāt-ul marmūzah fi-ş aş-Şan‘a-til ilāhīyya

جابر بن حیان، 120 - 198 ؟ قمری

jāber ebn-e hayyān (739 - 814)

رساله کوتاهی است در روش رسیدن به مادة الحيوة از طریق کیمیا.

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اعلم ایها الاخ الاخروي و خذ الأصل الذي اسمه مؤلف من خمسة احرف نسبة عدد الحروف الاول الى عدد القلب کل فرمود ...

انجام: و اقلب المذيب تلخطه شمة في الميزان فاشکر الرب علی هذا القدر من الوصول الصنعة الهية.

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3351/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ اص (1ر) [ف: 6-382]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16389/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، کا: محمدرفیع بن احمد بن صدرالدین محمد انصاری اصفهانی، تا: حدود قرن 13؛ مصحح، محشی؛ 3گ (75پ -77ر)، 43 سطر (21×13) [ف: 41-539]

3. تهران، ملی؛ شماره نسخه: 1872/15

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن محمد علی سواد کوهی رامکوهی، تا: 1288ق، جلد: تیماج مذهب، 3ص (167-169)، 15 سطر (15×8)، اندازه: 14×21/5سم [ف: 10-501]

ماده منوی و انعقاد نطفه / طب / فارسی

mādde manavī va en'eqād-e notfe

نظام الدين گیلانی، احمد بن علی، ق 11 قمری

nezām-od dīn-e gīlānī, ahmad ebn-e ‘alī ( - 17c)

اهدا به: سلطان عبد الله قطبشاه (1035-1083ق)

ترجمه مانندی است از «ماهية المني» از همو، هر دو را به نام سلطان هبدالله قطبشاه ساخته و این یکی در دو «فصل» است و یک دیباچه بی نقطه.

[فهرستواره منزوی 3670/5]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3223/4

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: آغاز قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوایی، 12گ (43-54)، 18سطر (14×6/5)، اندازه: 19×12سم[ف: 11-2183]

المادة و العدم و الكون (الممكن) (مقالة في) / فلسفه / عربی

mādda wa-l 'adam wa-l kawn (mumkin) (mq. fi)

اسکندر افرودیسی، ق3 میلادی

eskandar āfrūdīsī ( - 3c)

رساله در باره سه مطلب «ماده» و «عله» و «کون» است و می گوید که ماده چیست و علت چگونه می باشد و تأثير در ماده چه اثری می گذارد و ماده پس از تأثر چگونه تغییر شکل می یابد. این مطالب از «سمع الكيان» ارسطو که در اسلام به «سماع طبیعی» مشهور است به وسیله اسکندر افردوسی اخذ شده است.

آغاز: بسمله، مقاله اسکندر في المادة و العلة والکون و حل مسئلة اناس و القدماء ... قال أن یحکم ذکر في کتابه المسمى بمساع الطبيعي في آخر المقالة الأولى أن من اساء القدماء ابطلو الكون ... چاپ: تحقیق عبدالرحمن بدوی، در شروح علی ارسطو مفقودة في اليونانية و رسائل أخرى (بیروت، دار المشرق: 1971م)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5283/34

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2گ (96ر-97پ) [ف: 16-190]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4396/2

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، 17 سطر [ف: 382-7]

3. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 242/74

خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 2گ (337پ-338پ)، 24- 33سطر (12×22)، اندازه: 17/5×27سم [ف: -148]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1382/10

آغاز: برابر؛ انجام: اضطرارة علی ما قال الحكيم تم الكتاب.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1072ق؛ کاغذ: بخارائی، 4ص (484-487)، 18سطر (13×8)، اندازه: 19×12سم [ف: 9-386]

5. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 293/23

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، 2گ (94ر-95ر)، 24سطر (12/5×18/5)، اندازه: 24×18/5سم [ف: -200]

6. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27/4

آغاز: برابر

انجام: وای شیء العدم وآن الكون یکون منها اضطرارا علی ما قاله الحكيم.

خط: نستعلیق، کا: محمد صادق، تا: 1107ق، کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مذهب، 4ص (247-250)، 19سطر (5×11/5)، اندازه: 16×9/5سم [ف: 7-30]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5077/12

آغاز: برابر؛ انجام: یکون من الهيوني شیء ان لم یفرض فیها بی کا، تا: قرن 13؛ 1ص (65پ) [ف: 15-41]

8. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2912/22

بی کا، تا: 1266ق؛ 2گ (122-123پ) [ف: 5-632]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4/3 خوئی

آغاز: برابر؛ انجام: و أن الكون یکون منها اضطرار علی ما قاله

الحكيم

خط: نسخ، کا: مهدی بن معصوم بن جعفر حسینی اشکوری کیارمشی، تا: دوشنبه 12 ذیقعده 1297ق، جا: تهران مدرسه محمدیه؛ جلد: تیماج، 2ص (152-153)، 15 و 21 سطر، اندازه: 22×18سم [ف: 7-368]

10. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 339/27

آغاز: برابر؛ انجام: فقد استبان و ظهر کیف یکون المكون وای شیء الهيولي و ای شیء (الكون) و أن الكون یکون منها اضطرار علی ما قاله الحكيم. تمت بعون الله تعالی.

خط: تعلیق، بی کا، بی تا [ف: 3-371]

11. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 909/3

بی کا، بی تا؛ قطع: رقعی [ف: -325]

مادمازل مارتی (ترجمه) / داستان / فارسی

mādmāzel mārtī (t.)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض9737

خط: مختلف، بی کا، تا: 1316 ق [الفبائي: -489]

ما ذکره العدلي و رد علیه الصولي في الشطرنج / متفرقه / عربی

mā dakara-h-ul a'dlī wa radd-a 'alayh-işşūlī fi-š šațranj

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 575/1-ف

نسخه اصل: لاله لی ش 560؛ خط: نسخ، کا: ابواسحق ابراهیم بن مبارک بن علی مذهب بغدادی، تا: ذیحجه 535ق؛ 108گ (1پ - 108)، 19سطر [فیلمها ف: 1-505]

مارنامه / شعر / فارسی

mār-nāmeh

1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 13842/12

آغاز: اگر مار بینی بروز هورمزد ** زیادت شود حرمت و مال فرد / اگر روز بهمن به بینی تو مار ** غمی سخت بینی در آن روزگار

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1036ق؛ جلد: مقوایی آبی، 2گ (105ر- 106ر)، 18سطر [ف: 37-404]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1036/4-ف

نسخه اصل: بادلیان اوزلی 30 (1235)؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 13سطر [فیلمها ف: 1- 560]

ما رواه الاساطين = في ذم المجيء الى السلاطين = عدم المجيء الى السلاطين / حدیث / عربی

ila-s salatin 'آma rawah-ul asatin = fi damm-il maj ‘adam-ul majī’ ila-s salātīn

سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری

soyūtī, 'abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506)

شامل احادیثی در مذمت و نکوهش تردد و آمد و شد با سلاطین و امراء می باشد که از طریق اهل سنت روایت شده و ظاهرا چاپ نشده است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18799

آغاز: بسمله. الحمدلله و سلام علی عباده الذين اصطفی هذا ما رواه الاساطين في عدم المجيء؛ انجام: یردون من درت به زهرة الدنيا الى نجعة الأخرى فیرنا و حائما تم و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع ...

خط: نسخ، کا: غلام محیی الدين، تا: قرن 12؛ مجدول؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1372، جلد: مقوا، 10گ، 23 سطر، اندازه: 17×25/5سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2-634]

ما رواه الواعون في اخبار الطاعون / حدیث / عربی

ma rawah-u-l wa'un fi axbar-itta'un

سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری

soyūtī, “abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506)

گزیده ای است از «بذل الماعون في فضل الطاعون» ابن حجر عسقلانی (-852ق). حدیث هایی است درباره طاعون و

جلو گیری و درمان آن و تاریخچه ای از رویدادهای طاعون در کشورهای اسلامی. با استفاده از روایات نبوی (صلی الله علیه و اله وسلم) با رویکرد روایی و تاریخی به تفصیل گزارش شده است و با توجه با عبارات پایانی مؤلف، تاریخ تأليف آن پس از سال 879ق می باشد. اهمیت این اثر بیش تر از آن جهت است که در ضمن مطالب آن، گزارشی تاریخی از وقوع طاعون و نیز برخی بیماری های مشابه آن مانند جدری در اماکن مختلف ارائه گردیده است که برخی از این حوادث عبارتند از: 97ق (شام) 423ق (هند و عجم و جبل)، 423ق (موصل)، 425ق (شیراز، بغداد و بصره)، 433ق (موصل، جزیره و بغداد)، 497ق (دمشق)، 478ق (عراق)، 552ق (حجاز و یمن)، 575ق (بغداد)، 633ق (مصر)، 749ق (طاعون جهانی: لم یعهد نظیره في الدنيا فإنه طبق الأرض شرقا و غربا ... مات فیه علی جهته التقريب نصف العالم و اکثر الموت في القاهرة کل یوم زيادة علی عشرین ألفا ...)!، 764ق (قاهره و دمشق)، 781ق (قاهره)، 791ق، 113ق، 819ق، 821ق، 831ق (هی أوسع الطواعين کلها)، 149ق، 853ق، 864ق (مصر و شام)، 873ق (مصر و شام)، 876ق (روم)، 897ق (حلب).

آغاز: بسمله. الحمدلله مقدر الارزاق و الآجال و الصلاة ... انتخبت فیه ما ورد في اخبار الطاعون، اختصرته من بذل الماعون للشیخ ... انجام: ثم في سنة ثلاث و خمسین ثم اربع و ستین بمصر و الشام ثم في سنة ثلاث وسبعین بهما ثم في هذه السنة سنة احدی و ثمانین بهما أحسن الله خاتمتها.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1532/14 عکسی

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه اسکوریال در مادرید اسپانیا، شماره 1544؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ 30ص (161-190)، 23 سطر [عکسی ف: 4-452]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15616

آغاز: برابر؛ انجام: فايدة، اخرج بن سعد عن بن عباس قال لما نزلوا بنو اشام سوه الأرض و نزلوا بنو احام مجری الجنوب و الدبور، فرفع عنهم الطاعون ...

خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 18گ، 17سطر (12×9)، اندازه: 19×14 سم [ف: 39-564]

3. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ندارد

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: ربیع الثاني 1093ق؛ محشی درباره طاعونها از حسن بن تقی طالقانی، پس از این فصلی است از روضة الألباب درباره طاعون سال 18 و از معجم البلدان درباره طاعون عمواس» در 16، با سرگذشت ابن الوردي به خط مهدی عبدالرب آبادی در 1297، تملک: اعتضادالسلطنه در 1293؛ واقف: سپهسالار، 1297، 16گ، 15 سطر (14×8)، اندازه: 14×22سم [ف: 5-525]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 510/25 کر

آغاز: برابر؛ انجام: ثم في سنة إحدى و ثمانین و ثمان مائة، ثم بالروم سنة ست و سبعین و ثمان مائة و دخلت حلب في افتتاح سنة سبع و تسعین، ثم وصل إلى مفهوم شهر ربیع الأول منها؛ تمت

خط: نستعلیق تحریری، کان حاج صالح قرطبی، تا: 1121ق؛ مجدول، مصحح؛ 10گ (81ر-90ر)، 27 سطر، اندازه: 9/5× 16/5سم [ف: 2/ 40-356]

5. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 202/7

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ پخته، بی کا، تا: قرن 13، 13گ (152ر-164پ) [ف: 218-1]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7611

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا، تملک: فرهاد میرزا 22 ذیقعده 1292؛ جلد: تیماج، 30 گ، 11سطر، اندازه: 18×13سم [ف: 26-112]

مازندران - کتابچه کلارستاق و کلاردشت و مازندران

ماساة جمل / تاریخ عربی

māsāt-u jamal

مهدی پور، علی اکبر بن عیسی، ق 15 قمری

mehdī pūr,ʻalī akbar ebn-e ‘īsā ( - 21c)

بحث تاریخی مختصری است در خصوص جنگ جمل و عوامل پیدایش آن، از آغاز بیعت مسلمین با امیر مومنان علی (علیه السلام) و اسباب جنگ و جریان آن و وقایع پس از نبرد با استفاده از منافع تاریخی و مشتمل بر چندین «فصل».

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1386

آغاز: من الوقائع الحربية ذات الأهمية الكبرى في تاریخ الاسلام وقعة الجمل فانها اول حرب داخلية واسعة النطاق بین المسلمين؛

نسخه اصل: کتابخانه مؤلف - قم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 15؛ 92ص [عکسی ف: 4-235]

ماستیه / شعر / فارسی

māstīyyeh

جنت، کاظم، ق 14 قمری

jannat, kāzem ( - 20c)

اهداء به: ناصر الدين شاه

تاریخ تأليف: 1302ق

کاظم جنت شاگرد اشرف الكتاب در نه بند سروده است.

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 7430

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: تیماج، 8گ، 12سطر (16×8)، اندازه: 13×20/5سم [ف: 16-558]

ماسه بلوچیه - اسرار الغيوب

ماسه بندی - رساله در علم ماسه

ماسه بندی / علوم غریبه / فارسی

māse bandī

ورانی کرمانی، علی مردان بن محمد حسین، ق13 قمری

varānī kermānī, “alī mardān ebn-e mohammad hoseyn ( - 19c)

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11987

آغاز: بسمله، ماسه باید هفت رشته از پشم شتر؛ انجام: دستی نباشد شکار نمی شود ... في سنه 01277

خط: شکسته، بی کا، تا: 1277ق، جا: تهران [الفبائي: -490]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8256

آغاز: بسمله، حمد بیحد و کران و ثنای بیعد و پایان؛ انجام: مدعی رخنه خواهد کرد و السلام علی خیر ختام لا یعلم الغيب الا هو

خط شکسته، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن [الفبائي: - 490]

ماسه بندی / علوم غریبه / فارسی

māse bandī

غیر همانند:

1. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 3444/2

آغاز: الحمدلله وسلام علی عباده الذين اصطفی وبعد این مختصری است در علم ماسه بطور کلی که بیرون می آید از او جزئیات آن علم و از آن می فهمد شخص قاعده های کلی؛ انجام: در آن احتمال بداء بود و از این جهت این علوم نفعش کم شده است در این جا کلام ختم مینمایم وصلی الله علی محمد واله طاهرین ولعنة الله علی اعدائهم اجمعین، تمت

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 16 ربیع الثاني 1279ق؛ 15گ، 15سطر، اندازه: 18×11سم [ف مخ: 3-1396]

2. مشهد؛ مدرسه میرزا جعفر؛ شماره نسخه: 107/1

آغاز: آنها دلالت کند و آینه حکایت کننده آنها گردد و کاشف این اسرار شود زبان ترجمان آن رطوبت رحم آید و بیان پنهانیهای آن مکان نماید پس صحیح شود که الولد سرابیه. پس هر کس کیفیت اولاد را از آباء وأمهات بداند کیفیت اسباب و علتها را خواهد دانست و استدلال کردن به آنها بر حوادث تعقل خواهد نمود ... و به تحقیق ما ذکر کردیم در رساله خود اسرار النقاط به طور توسط در بیان آنکه اوضاع فلکیه منطبع میشود در نفس عالم و متحرک می شود اعضاء و جوارح او بر حسب این اوضاع منطبعه ... فصل بدانکه اصل این علم منسوب است به سوی اصل هر خیر و معدل و مأوا منتهای او حضرت امیر ... و فراگیرنده از آن بزرگوار چنان که روایت می کنند او پس قرنی رضی است بعد از آن در میان مردم منتشر شد و این علم تفال أهل بادیه ها و چادر نشینان ست ... و فصل بدانکه باید فرا گرفته شود برای ماسه هفت رشته از ابریشم شتر قربانی یا شتر حلالی اگر پشم شتر ممکن نباشد پشم گوسفند قربانی و دختر نابالغ باید آن را رشته باشد و در هنگام رشتن باید مشغول ذکر خدا بوده باشد و طول هر رشته باید دو وجب باشد؛ انجام: با کسی بحث و نزاع دارد و در باقی مطالب بد است دیگر الله یعلم من حیث لا یعلمون. تمام شد کتاب ماسه حسب الفرمايش مخدوم معظم ... ملا محمد محسن ... بخط کمترین ... ابن زین العابدين اسدالله امرودی في سنة 1281 در تفأل و استخراج حالات و اوضاع آینده از عقود و گره هایی که بر رشته نخ میزنند. در آن از کتاب دیگر مؤلف در علوم غریبه بنام اسرار النقاط یاد شده است. شیخ بهائی در کشکول می نویسد که در هرات کتاب اسرار را خواندم، شاید همین کتاب را خواسته باشد، پس از آن اسرار الغيوب خواسته نشده و مؤلف هم نباید علی مردان درانی کرمانی باشد؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: اسدالله بن زین العابدين امرودی، تا: 1281ق؛ قطع: ربعی [چهار کتابخانه مشهد-ف: - 30]

3. تهران؛ مفتاح، شماره نسخه: 478

دارای اشکال و شرح آنها به نام: هفت سرباز، شش سربته، پنج سرباز، پنج سربسته، چهار سربسته، سه مصداق، یک مصداق؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14[نشریه: 7-217]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3108

آغاز: بدان که این علم را ماسه می گویند از معجزات علی بن ابی طالب است ... از سلطان اویس قرنی رسیده است؛ انجام: و در یک طرف آن مدعی رخنه کند.

دویست و نوزده شکل ماسه در آن هست. جز اسرار الغيوب یا ماسه بلوچیه درانی کرمانی است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: جمادی الثاني 1325ق؛ جلد: ساغری سیاه، 45گ، 16سطر، اندازه: 10/1× 17/8سم [ف: 4-717]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16074

آغاز: بدان که علم خیط که بعلم ماسه تیز معروف است؛ انجام: قلعه و خانه بدو سهم شود و در یک جهت آن مدعی رخنه کند.

خط: نستعلیق شکسته، کا: همدانی، حسین بن مظهر، تا: 1333ق؛ جلد: میشن [رایانه]

ما شاء الله در رد رساله انشاء الله (رساله) / متفرقه / فارسی

mā šā’-al lāh dar radd-e r.-ye enšā' lāh (r.)

بلخی، برهان الدين بن سلیمان، ق14 قمری

balsī, borhān-od-dīn ebn-e soleymān ( - 20c)

به درخواست: یوسف رضا پاشا

تاریخ تأليف: رجب 1310ق

عثمانیان شب جمعه اول ماه رجب (ليلة الرغائب) را به نام «قندیل کیجه سی» می خوانند و نزد آنان بسیار محترم بوده و مهمانی های مفصلی در منازل بزرگان آنها برگزار می شود. در چنین شبی در سال 1310ق مؤلف در خانه یوسف رضا پاشا رئیس کمیسیون مهاجرین که در بشار کطاش واقع شده مهمان بوده که صاحب منزل می گوید روز قبل شخصی از ایران آمده بود که خود را میرزا نصرت و از خواص طایفه شیخیه معرفی کرده و رساله کوچکی به من داد و گفت که این کتاب تأليف رئیس ماست در معنی کلمه «انشاءالله» و این رساله در جواب آن کتاب است و مجموعه صحبت هایی است که در آن جلسه مطرح و مؤلف آنرا بدرخواست میزبان ثبت نموده و به فارسی ترجمه کرده است. بحث الأديان است، نمایش نامه گفتگوی دینی و انتقادی است و سید برهان الدين بلخی جامع این رساله پسر شیخ سلیمان بلخی صاحب کتاب ینابیع الموده است. برخی از میرزا آقاخان کرمانی (1270-1314) دانسته اند.

آغاز: بسمله تعالی شانه العزيز چنانچه معلوم است عثمانیان شب جمعه اول ماه رجب را که ليلة الرغائب است و ایشان «قندیل کیجه سی» گویند خیلی محترم میدارند ...

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8351

آغاز: برابر؛ انجام: میرزا جواد سخن را بدینجا ختم فرمود و از حاضرین بدرود نمود آن جماعت نیز سر خود گرفته و هر یک راهی رفتند.

در فهرست به میرزا آقا خان کرمانی (1270-1314ق) نسبت داده شده است؛ خط: نسخ تحریری، کا: دامغانی، هادی، تا: 19 رمضان 1328ق؛ جلد: تیماج، 71گ، 14 سطر (12×6)، اندازه: 10/5×17/5سم [ف: 17-117]

2. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه: 47/1

آغاز: برابر؛ انجام: پایان: باید هر درختی را از میوه شناخت تمت الرسالة في ثانی عشرین شهر صفر 1328.

بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: مقوایی، 35ص (1-35)، 19 سطر (17×9)، اندازه: 21×13/5سم [ف: -81]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1004/1

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 3-250]

3. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 767

آغاز: برابر؛ انجام: هذا عذب فرات و هذا ملح اجاج - باید هر درختی را از میوه شناخت و السلام و الاكرام. هو الله - نسخه ایست که ... میرزا فتحعلی خان معاون محکمه استیناف ... امر به استنساخ آن فرمودند. و این بنده کریم ابن محمد علی آذربایجانی ... به تحریر آن مبادرت و بیادگار تقدیم نمود - 28 جمادی الأولى 1327

تذکر: دراین فهرست نام مؤلف نیامده؛ خط: نستعلیق، کا: کریم ابن محمد علی آذربایجانی، تا: 1327ق؛ جلد: مقوا، 19گ، 12سطر (14/5×7/5)، اندازه: 22×13سم [ف: 2-349]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 630

آغاز: برابر؛ انجام: باید هر درختی را از میوه شناخت

خط: نسخ، بی کا، تا: 1330 ق [الفبائي: -490]

ما شرحه القبيصى من فصول الفرغاني / ریاضیات / عربی

mā š.-ul qubayşī min fuṣūl-il furgānī

قبیصی، عبدالعزیز بن عثمان، - 380 ؟ قمری

qabīsī, 'abd-ol-“azīz ebn-e ‘osmān ( - 991)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 437/18-ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4832، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 17؛ 21گ (94-114) [فیلمها ف: 1-468]

ماشین تحریر - شرح ماشین خودنویس

ما عرق ماء الحياة / طب / فارسی

ma araq-a ma-ul hayat

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4343/8

آغاز: سنجد زردک شکر سفید؛ انجام: و باتش ملایم عرق بگیرند و السلام.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 1گ (211)، 12 سطر (9×13/5)، اندازه: 14×21/5سم [ف: 12-50]

ما الفصل بین الدهر و الزمان / فلسفه / عربی

ma-l fasl bayn-ad dahr wa-z zamān

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 146/14-ف

نسخه اصلف:راغب پاشاش 1464؛ خط: نسخ، کا: صدقه بن حسین بن حسن حبال، تا: 525ق؛ در پایان آمده: «و فرغ من نسخ جمیع الكتب صدقة بن الحسين بن الحسن الحبال في شهر المحرم سنة خمس و عشرین و خمسائة)؛ 1گ (89)، 25سطر [فیلمها ف: 1-419]

ما في الجو - کائنات الجو

ما قاله ارسطوطالیس حین قدم رسول اسکندر / تاریخ عربی

ma qala-hu arastutalis hin-a qaddam-a rasul-u iskandar

ارسطو، 384 - 322 قبل میلاد

arastu (-384 - -322)

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2514/8

خط: نسخ، بی کا، تا: 1012ق [ف: 6-30]

ما قرب سنده = قرب الاسناد / حدیث / عربی

mā qarub-a sanad-a-h = qurab-ul isnād

سمرقندی، اسماعیل بن احمد، ق6 قمری

samarqandī, esmāʻīl ebn-e ahmad ( - 12c)

احادیثی است منتخب با سندهای کوتاه که از نبی اکرم (صلی الله علیه و اله وسلم) نقل شده است.

آغاز: لا اله الا الله ... اخبرنا الشيخ الامام الحافظ ابوالقاسم ... بقرائتی علیه مرتین ذی الحجة سنة ثمان و عشرین ومن سنة تسع وعشرین خمسمائة

چاپ: قاهره، مكتبة السنة، 1414ق

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1077/6

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه دارالکتب الظاهريه (مدرسه عمریه) - دمشق 3747؛ بی کا، تا: قرن 7؛ 19ص (132 - 150)[عکسی ف: 3-352]

ما کتب الشيخ احمد بن سعد الامدي الحنبلي الي الشيخ زین الدين سریجا / ادبیات عربی

mā kutub-a šayx ahmad bin sa'd-il āmudī ḥanbalī ila-š šayx zayn-ud dīn-i surayjā

آمدی حرانی، احمد بن سعد الله، ق8 قمری

āmedī harrānī, ahmad ebn-e sa'd-ol-lāh ( - 14c)

به نظم و نثر و با جواب آن.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1612/95-ف

نسخه اصل: نسخه ش 216 کتابخانه تقوی که اکنون در کتابخانه مجلس شورای ملی است 64614-4559؛ کا: عبدالحی، تا: 822ق، جا: ماردین در شمال عراق[فیلمها ف: 1-622]

ما کتب في حمایل سیف بزرجمهر / تاریخ / عربی

mā kutib-a fī ḥamāyil-i sayf-i buzirjumhir

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2514/1

ما کتب في حمایل سیف بزرجمهر برواية علی بن طالب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1012ق [ف: 6-30]

ما کتبه القرمطي الى الحاكم / تاریخ اسلام / عربی

ma katab-a-h-ul qirmiti ila-1 hakim

نامه ای است کوتاه در چند سطر که قرمطی هنگام رسیدن به مصر نگاشته، و حاکم با لحنی تند بدان پاسخ گفته است. همه نامه این است: «نسخة ما کتبه القرمطي الي مولانا الحاكم بأمر الله امیر المؤمنين عند وصوله إلى مصر. بسمله. اما بعد فقد وصلنا بالترك الخراسانية و الخيل العربية و السيوف الهندية و الدروع الداوودية و الذرق التبنية و الرماح الخطية و قد خف الركاب فتسلم البلد و تکون أمنا علی النفس و المال و الاهل و الولد و السلام. فاجابه سلامه علینا اما ما ذکرته من خفة رکابك فذلك من قلة صوابك و ذلك لأمر محتوم في کتاب معلوم لاننا قد نظرنا في الكتاب المكنون و العلم المحزون ان ارضنا هذه الاجسادكم اجداث و اموالکم و اکنکم (؟) لنا میرانا فیجب أن تعلم أن قد احاط بك البلاد و نزل بك الفنا فما انت جبت بل الله جابك لنظمه معجزه فیك و في اصحابك و انا حامدالله علی ما منحنی به من اخذکم علی مضی ثمان ساعات من نهار یوم الاثنين حین لاتنفع الظالمين معذرتهم ولهم اللعنة و لهم سوء الدار و السلام علی من اتبع الهدي و خشی عواقب الردى و خاف الله في الاخرة و الاولى و هو حسبنا و کفی و اليه یشیر کل من دعا».

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9086/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ کهن معرب، بی کا، تا: قرن 7؛ 2گ (17پ - 18ر)، 13 سطر (15×10)، اندازه: 18/8×12/7سم [ف: 29/2-727]

2. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 772/4

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان -رم 909؛ خط: نسخ معرب درشت، بی کا، تا: قرن 12؛ 3گ (38-40)[عکسی ف: 2-448]

3. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1789/4

آغاز: برابر

خط: نسخ کهن، بی کا، بی تا، کاغذ: بغدادی، جلد: تیماج، 2گ (20پ -21ر)، ابعاد متن: 16×11، اندازه: 21×15سم [ف: 8-349]

ما کتبه مطرز الرضوان / حدیث / فارسی

mā katabah-ū motarrez-or rezvān

بندی با عنوان «ما کتبه مطرز الرضوان و بعثه الى الكاشان في سنة 1268 من کربلا معلی».

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1243/2

آغاز: قال الرضا (علیه السلام) حق و خلق لاثالث بینهما مراد از خلق اسم و ظهور و دلیل و صفت پروردگار کامل است و قال الرضا لیس الا الله و اسماؤه وصفاته پرسیدند از حضرت رضا (علیه السلام) که چیست اسم؛ انجام: پس حکم کند بین اهل تورية به توراة و بین اهل انجیل بانجیل و بین اهل زبور بزبور و بین اهل قرآن بقر آن تا آنکه

يملأ الأرض قسطا و عدلا بعد ما ملئت ظلم و جورا و شرا . عندالله کما کان في ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 19 رجب 1268ق، جلد: مقوایی، 66ص (127-62)[سنا: ف: 2-179]

ما کتمه صاحب المكتسب / کیمیا / عربی

mā katamah-ū şāḥib-ul muktasab

«المكتسب في صناعة الذهب» کتابی است در علم کیمیا و همچنان که در الذريعه و کشف الظنون هم بیان شده برخی مؤلف آن را «ابو القاسم محمد بن احمد عراقی» دانسته و برخی «جابر بن حیان» را مؤلف کتاب دانسته اند. بر این کتاب ایدمر بن علی جلدکی و شیخ عبد الحميد انطاکی شروحی نگاشته اند. نسخه حاضر آن چنان که بر فراز آن نوشته در بیان مطالبی است که صاحب مکتسب آن مطالب را کتمان و مخفی داشته مؤلف در ابتدایر ساله چنین بیان داشته: صاحب مکتسب یک جزء از هیولای متقوم به صورت اکسیر را ظاهر کرده و بقیه را مخفی داشته در حالیکه تمام اعمال این صنعت به همین جزء تمام نمی شود. سپس مؤلف با عنوان «مما کتمه صاحب المكتسب» مباحثی از کیمیا را مورد بحث و بررسی قرار داده است.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2473/1

کا: محمد کریم بن محمد یوسف گلبرگوی، تا: 1328ق؛ کاغذ: هندی، 28گ (1پ -28)، اندازه: 21×34/5سم[ف: 12-317]

مأكولات و مشروبات / طب / فارسی

maʼkūlāt va mašrūbāt

نجم الدين شیرازی، محمود بن الياس، - 730 قمری

najm-od-dīn-e šīrāzī, mahmūd ebn-e elyās ( - 1330)

اهداء به: صدر الدين علی

نظم فارسی، با دیباچه منثور فارسی با ملحقات که فرهنگ داروهای این کتاب است به نثر فارسی.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1032/5/2-ف

نسخه اصل:بادلیان اوزلی 125(1609):بی کا، بی تا[فیلمها ف: 1-559]

المأكول و المشروب / طب /عربی

al-ma’kūl wa-l mašrūb

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 4506/3

آغاز: فصل اما الوارد علی البدن من مأكول أو مشروب فلا یخلوا من اقسام اربعة؛ انجام: و یحفظ في فراش من الديباج (تمت روز شنبه 14 محرم 1084)

گویا پاره ای است از کتابی؛ بی کا، بی تا؛ 41گ (19پ - 59ر) [ف: 5-493]

مأكول و مشروب - خواص اطعمه و اشربه

مأكول و مشروب = تدبیر ماکول و مشروب / طب، شعر / فارسی

maʼkūl va mašrūb = tadbir-e ma’kūl va mašrūb

یوسفی هروی، یوسف بن محمد، - 966 قمری

yūsofi heravī, yūsof ebn-e mohammad ( - 1559)

اهدا به: بابر شاه

تاریخ تأليف: 906ق

اشعاری است در بیان مختصر آداب خوردنی ها و آشامیدنی ها. مؤلف چند منظومه فارسی دیگر در پزشکی همچون ادویه مفرده، علاج الأمراض، بهداشت منظوم و رباعیات طبی دارد.

آغاز: زبان را چو در اول این کلام ** زحمد و تحیت رساندی بکام / بدان ای خردمند روشن ضمیر 88 که گوید چنین یوسفی و حقیر / که این نسخه بهر تو کردم رقم ×× ز تدبیر ماکول و مشروب هم / در آن دم که این نسخه منظوم شد ** بماکول و مشروب موسوم شد / چو از چهره این ماه برقع گشود ** مرا سال تاریخ او خوش نمود / فرود آمد این خوان چو شد خواسته ** بصد نعمتش بخت آراسته ... پس از دیباچه: زحکمت اگر هیچ داری خبر ** غم خویش خور تا به لب پر مخور

انجام: برآورد از لطف خود حاجتم ** عطا کردم بی حد و عد نعمتم / زغمهای او باد سامان من ** فدای ره او دل جان من. تمت.

چاپ: لاهور، 1924م، سنگی، وزیری، ضمن طب یوسفی و شش رساله دیگر؛ هند، کانبور، منشی نول کشور، 1331ق، به اهتمام: منشی بهگوان دیال صاحب و به تصحیح مولانا محمد حامد علی خان حامد شاه آبادی

[نسخه های منزوی 592/1 ؛ الذريعة 23/19 و 23/9 ؛ فهرستواره منزوی 3672/5]

1. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2209

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: میر علی در گویا، تا: 991ق؛ با یک سرلوح، مذهب، مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 7گ، 11 سطر (6/5×12/5)، اندازه: 16/5× 25/5سم [ف: 5-492]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14336/5

آغاز: برابر؛ انجام: ز اندازه چون خورده شد بیشتر ** باعضای باطن رساند ضرر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمع، 4گ ( 48-45 )، 15 سطر (18×5/5)، اندازه: 19/5×10سم [ف: 36-224]

3. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 168/4حکمت

خط نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، قطع: ربعی [ف: 2-48]

4. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 838/7

آغاز: برابر؛ انجام: ندانم که چون آرم آخر به جای ** به اتمام این نامه شکر خدای

خط: نسخ، بی کا، تا: 1015ق؛ جلد: تیماج، 4گ (104پ-107پ)، 15 سطر، اندازه: 20×13سم [میراث اسلامی: دفتر نهم -92]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8877/13

خط: نسخ، بی کا، تا: 1045ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 5گ (254پ -258ر)، 15سطر، قطع: ربعی [ف: 17-241]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1756/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد شریف بن سلطان حسین گیلانی، تا شوال 1055ق، جا: مونکی پتن هندوستان؛ جلد: تیماج، 5گ (109پ -113پ)، 16 سطر، اندازه: 14×23/5سم [ف: 5-139]

7. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 778/7

خط: نسخ، بی کا، تا: 4 صفر 1065ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سبز، 15 سطر [ف: 5-176]

8. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2781/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ملک علی بن خیر الله، تا: 1075-1079ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، چرم بلغار، مذهب، 7ص (117-124)، 17سطر (16×8)، اندازه: 22×13سم [ف: 6-403]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2596/5

خط: نستعلیق، کا: عنایت الله، تا: 16 رمضان 1086ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 16ص (322-337)، 15 سطر (17×8)، اندازه: 24×12/5سم [ف: 9-1440]

10. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3061/8

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: غلامحسین بن خیر الدين، تا: قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 2ص (196-197)، اندازه: 21×27/5سم[ف: 5-1520]

11. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7551/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 2گ (8ر-9پ)، اندازه: 16×21/5سم [ف: 5-493]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3/ 20 معیری

آغاز: برابر؛ انجام: ندانم که چون آورم من بجای ** بر اتمام این نامه شکر خدای

خط: شکسته نستعلیق خفی، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 5ص (18-22)، 30سطر، اندازه: 22×35/5سم [ف: 18-25]

13. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 336/5

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12[نشریه: 7-233]

14. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6244/3

آغاز: زبان را چو در اول این کلام

خط: نستعلیق، کا: محمد مقیم بن عماد الدين اسلام رودی، تا: 1115ق؛ افتادگی: انجام؛ 3ص (155-157)، اندازه: 19×12سم[ف: 19-215]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1491/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 4ص (5-2)، 12سطر [سنا: ف: 2-298]

16. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6862/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: گالینگور، 2گ (20پ -21پ)، 33سطر، اندازه: 32×21سم [ف: 20-308]

17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14423/5

آغاز: برابر، انجام: زخواندنش بفواید رسند چون اخبار ** بود فواید اخبار سال تمامش

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: شرقی، 16گ (152-167)، 18 سطر، اندازه: 15×8سم [ف: 36-384]

18. تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 175/5

آغاز: برابر؛ انجام: فرود آمد این خوان چو شد خواسته ** بصد نعمتش بخت آراسته

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 9ص (84-92)، 14 سطر، اندازه: 21/5×15/5سم [نشریه: 3-327]

19. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 645/3

آغاز: ز حکمت اگر هیچ داری خبر ** غم خویش آخر بخور پر مخور / همی کن غذا آن قدر اختیار ** که در معده وقتی که گیرد قرار؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ 5گ (44ر-48)، 12سطر، اندازه: 12/5× 21/5سم [ف: 2-483]

20. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 5895-2/30/3

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا، 26 سطر، قطع: رحلی [آستانه قم: -190]

21. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3408/3

آغاز: بنام صانع حکیم کریم جلت عظمته اما بعد این نسخه ایست دربیان فواید که خلایق محتاج به آنند درحکمت به نظم بعضی و بنثر بهری از گفتار افضل الحكماء مولانا یوسفی که حالا در حیاتست؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 4گ، 17سطر، اندازه: 21×16سم [ف مخ: 4-1677]

22. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1607/3

آغاز: برابر؛ انجام: حفظ صحت از این یکی باشد - دیگری دفع علت مرضا.

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1214ق؛ 3گ (گ11ر-13 پ) [ف: 3-286]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16432/2

آغاز: برابر؛ انجام: از درون چشم او بیرون نیابد آبله ** نزدیک طهورش پای خود کرد حنا

خط: شکسته نستعلیق، کا: صالح نیک، تا: 2 ذیقعده 1235ق، جا: کابلیجان؛ جلد: چرم، 44ص (101-144)، 17 سطر، اندازه:21×16/5سم [ف: 45-233]

24. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4414/9

آغاز: برابر؛ انجام: ندانم که چون آرم آخر بجای ** بر اتمام این نامه شکر خدای

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1235ق؛ 4گ (99ر-102پ)، اندازه: 15/1×20/8سم [ف: 7-393]

25. مشهد؛ مرتضوی؛ شماره نسخه: بدون شماره

کا: حسین بن محمد باقر طبیب، تا: 1244 ق [ف: -34]

26. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8435/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1247ق؛ جلد: تیماج، 4گ (57ر - 60ر)، 18سطر، اندازه: 17×27سم [ف: 22-29]

27. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 124/3

خط: نسخ، کا: خدابخش بن آقا رجب، تا: جمعه 25 شعبان 1249ق؛ جلد: گالینگور، قطع: وزیری [نشریه: 3-45]

28. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1849/7

خط: نستعلیق زیبا، کا: محمد کاظم بن محمد حسین، تا: 1251ق؛ جلد: تیماج، 2گ (44ر-45ر)، اندازه: 25×16سم [ف: 5-235]

29. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3/ 1830-10/140

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1253ق؛ جلد: تیماج، 3گ، 17 سطر، اندازه: 21×16سم [ف: 6-3486]

30. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 39417

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کان ملک علی بن خیر الله، تا: 1255ق؛ اهدایی: رهبری، شهریور 1387؛ جلد: تیماج، 2گ، 15 سطر، اندازه: 14/5×21سم [اهدائی رهبر: 9-385]

31. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10311/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: داود، تا: جمادی الاول 1258ق؛ مهر: «اعملوا ال داود شکرا»؛ جلد: تیماج، 26گ (44-69)، 13 سطر، اندازه: 10×15/5سم [ف: 19-253]

32. تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 258/5

آغاز: برابر؛ انجام: تمت الكتاب ... به حسب الخواهش برادر مهربانم شیر محمد خان قلمی گردید حرره مذنب درگاه شیر علی کرد بچه ... تمام شد در هشتم ذی الحجة الحرام در قریه گلخندان 1283

خط: تحریری، کا: شیر علی کرد بچه، تا: 8 ذیحجه 1283ق، جا: گلخندان، برای شیر محمد خان؛ 8ص (514-521)، 13-14 سطر (12×10/5)، اندازه: 16×22سم [نشریه: 3-342]

33. همدان؛ جواهری، حبیب: شماره نسخه: 4/2

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیقعده 1287ق، جا: سردشت؛ کاغذ: استانبولی، قطع: وزیری [رشت و همدان: ف: -1683]

34. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 18/1

سرود خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1289ق، جا: تبریز؛ قطع: رقعی [نشریه: 13-410]

35. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26837

آغاز: برابر، انجام: به شهر شیعیان غیر از علی نیست، در باغکنده مسوده شد 1317.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1317ق [رایانه]

36. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4397/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کان محمد علی زاهدی نائینی، تا: 1373ق؛ 4گ (1-4)، اندازه: 11×17سم [نشریه: 13-396]

37. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 436/7

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 5گ (128ر-132پ)، 12 سطر[ف:4-804]

38. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3559/5

آغاز: برابر؛ انجام: چو گلبن هر چه بگذاری بخندد ** چه خوردی اگر شکر باشی بگذرد

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: مقوا، 2گ (75پ-76پ)، 18سطر (20×14)، اندازه: 21×15سم [ف: 16-107]

39. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10810/4

خط: نستعلیق، کا: محمد اکمل بن محمد افضل بن کمال الدين واعظ محرر یزدی، بی تا، جلد: تیماج، 7گ (97پ -103ر)، 10سطر، اندازه: 10/5× 14/5سم [ف: 27-231]

40. همدان؛ ایزدی (حاجی)؛ شماره نسخه: 14/3

بی کا، بی تا[نشریه: 5-367]

41. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6563/2

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشیجلد: تیماج، 4گ (16پ -19پ)، 19سطر، اندازه: 20/5×13سم [ف: 20-129]

42. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا [ف: 1-329]

43. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3489/2

آغاز: برابر؛ انجام: آنرا که زکام گرم حادث گردید ** پس فایده کز شراب نیلوفر دید / چون ساخت پس از شربت مذکور غذا ** از مالش جو مقشر افتاد مفید صفت شراب نیلوفر دریائی چهار مثقال در یک پیاله آب جوشانند که سینه را ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 67گ، 15 سطر، اندازه: 22×13/5سم[ف: 3-1071]

44. یزد، کاظمینی؛ شماره نسخه: 309/1

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: مقوایی، 7گ (1پ -7پ)، و سطر، اندازه: 23×17/5سم [ف: 2-29]

مأكول و مشروب / طب / فارسی

ma’kūl va mašrūb

مؤلف به نام خود اشاره نمی کند و کتاب خود را هم نامی ننهاده و تنها می گوید: «پس ما در این کتاب هر چه به آدمی نسبت دارد از مأكول و مشروب یاد کردیم. در پشت صحیفه اول به خط دیگر نوشته شده: «کتاب الاغذية و الاطعمة». مؤلف خود گوید که این کتاب را بر مثال «تقویم الصحه» نهادیم که این عبدون ساخته است. از سبک انشای کتاب و مطالب آن پیداست که مؤلف لااقل در قرن هشتم بوده است. ترتیب کتاب این است که پس از مقدمه، هر صحیفه دست راست جدولی شامل هشت خانه از طول و شش خانه از عرض دارد و در هر خانه یکی از مواد خوراکی را ضبط کرده و امتیازات آنها را که شامل «الاختيار» و «الطبع» و «المنافع» و «المضار» و «دفع المضار» باشد بیان کرده و سپس در صحیفه دست چپ هشت قسمت دیگر از عرض ترتیب داده و روبروی هر یک از مواد مختصات و جزئیاتی از آن ماده نوشته است.

آغاز: الحمدلله الذي خلق الافلاك و العناصر ...

[فهرستواره منزوی 3672/5 ، الذريعه 23/19]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2182

آغاز: برابر

انجام: بروغن و نشاسته بکنند نافع باشد.

خط: نسخ تعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول؛ جلد: میشن، 820 صحیفه، اندازه: 17/5×27/5سم [ف: 6-145]

ماکول و مشروب (رساله در بیان تدبیر ) / طب / فارسی

maʼkūl va mašrūb (r. dar bayān-e tadbir)

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 492/3

آغاز: حمدله ... اما بعد این فصلی چند است در بیان آنچه بصحت مزاجها تعلق دارد؛ انجام: در خواب رود و الله اعلم

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، 18ص (136-153)، 18سطر، اندازه: 12/2×20/7سم [ف: 5-40]

ما لابد في الدين - فصول الأصول

ما لابد للفقیه من الحساب - استخراج و تعدیل نصف النهار

ما لابد للفقیه من الحساب - الحساب

ما لابد للفقیه من الحساب - الحساب و الجبر و المقابلة

مالابد من معرفته في الصلاة و مقدماته / فقه / عربی

mā-lībudda min marifat-i-h fi-ssalāt wa muqadamātih

تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 261/5

مما روی عن والدی ... علی بابین؛ خط: نستعلیق، کان حلی، محمد بن علی، بی تا [ف: 3-41]

ما لابد منه / فقه / فارسی

mā lābodd-a min-h

پانی پتی، محمد ثناء الله، - 1225 قمری

pānī patī, mohammad sanā’-ol-lāh ( - 1810)

در فقه حنفی است. از کتاب های درسی در شبه قاره، با عنوان های کتاب و فصل: کتاب طهارت، فصل غسل، در چاه و آب جاری؛ کتاب صلات، فصل در بیان حدث، نماز مسافر، نوافل، سجود و تلاوت و ...؛ کتاب جنایز، فصل در شهید، ماتم، زیارت قبور؛ کتاب زکات، صدقه؛ کتاب الصوم، موجبات قضا و کفارات، روزه نفل، اعتکاف؛ کتاب التقوي، در خوردن میته در لباس و مانند آن، در کسب حلال، در متفرقات؛ کتاب احسان و التقرب؛ به ضمیمه ترجمه باب کلمات کفر. مؤلف دانشمند دینی و از عارفان طریقه مجددیه بود که آثار بسیاری به زبان فارسی داشته است. شرح حال و آثار وی در دانشنامه ادب فارسی درج شده است.

آغاز: بسمله. حمد و ستایش مر خدایر است که بذات مقدس خود موجود است و اشیاء بایجاد او تعالی موجوداند

چاپ: بارها به چاپ رسیده است و تکمله هایی نیز دارد.

[دانشنامه ادب فارسی 826/4 -827؛ مشترک پاکستان 701/14 ؛ فهرست کتابهای فارسی چاپ سنگی و کمیاب کتابخانه گنج بخش 230/1]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1714

آغاز: برابر؛ انجام: می گویند که پیغمبر صلعم از خوف دشمنان بعضی احکام الهي را تبلیغ نکرده کفر است، تمت الرسالة المسماة بما لابد منه و الحمدالله رب العالمين ...

نسخه اصل: کتابخانه ندوة العلماء لکهنو، هند، شماره 120 (ردیف 93)؛ خط: نستعلیق، کا: سید عبدالوهاب ولد سید علی ابن سید ابوالمعالی، تا: 1220ق؛ مصحح؛ 80ص، 17سطر [عکسی ف: 5-149]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1760

نسخه اصل: کتابخانه ندوة العلماء، لکهنو، هند، شماره 114 (ردیف 54)؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: غره شعبان 1238ق؛ 88ص، 15سطر [عکسی ف: 5-209]

مالابد منه في مذهب الامامية - حرز النجاة في نظم الواجبات

ما لابد منه في النجوم / هیئت / فارسی

mā lābodd-a min-ho fe-n nojām

مؤلف پس از آنکه در چند کتاب از استادان عمل نجوم نظر کرد، از هر یکی فصل و بابی اختیار نموده و این کتاب را در

بیست و پنج «باب» (؟) بدین ترتیب نظم داد: باب 1. اندر رخصت جستن و نگریستن اندر علم نجوم؛ 2. اندر حساب جمل و ترکیب آن؛ 3. در بخشش افلاک؛ 4. اندر شرف و هبوط ستارگان و استقامت و رجعت؛ 5. در منازل قمر و کیفیت آن؛ 6. اندر طبایع هفت ستاره و صورت های ایشان؛ 7. اندر نظر تسدیس و تربیع و تثلیث و مقابله و مقارنه؛ 8 اندر چگونگی آفتاب گرفتن؛ 9. اندر دانستن سعادت و نحوست ماه و ستارگان؛ 10. اندر دانستن تشریق و غریب و رجعت و استقامت؛ 11. اندر پدید کردن فلکها؛ 12. اندر دانستن بروج منتقله و ثابته؛ 13. در دانستن ارتفاع گرفتن؛ 14. اندر اختیارات؛ 15. در دانستن قرانات کواکب؛ 16. اندر دانستن احکام اتصالات کواکب؛ 17. اندر قران ستارگان و اتصالات ایشان؛ 18. احتراق کواکب در خمسه مثلثات: 19. اندر احتراق ستارگان؛ 20. اندر قرانات کواکب سبعه مع الرأس و الذنب.

آغاز: سپاس مر خدایرا جل جلاله که آفریننده آسمان و زمین است و روزی دهنده بندگان و پروراننده جانورانست.

[فهرستواره منزوی 3034/4]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1137/2

آغاز: برابر؛ انجام: و چون مشتری راجع شود درجه باز گردد رجعت وی چهار ماه باشد صد و بیست و پنج.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 77گ (86پ-162پ)، 15 سطر، اندازه: 18×11/5سم [ف: 3-311]

2. تبریز؛ ثقة الاسلام؛ شماره نسخه: بدون شماره/2

آغاز: برابر

در 25 باب؛ بی کا، بی تا [نشریه: 7-541]

ما لا یتم الصلاة فیه / فقه / عربی

ma la yatumm-usSalat fi-h

شوشتری، نورالله بن شرف الدين، 956 - 1019 قمری

šūštarī, nūr-ol-lāh ebn-e šaraf-od-dīn (1550 - 1611)

آغاز: بسمله - الحمدلله الذي البسنالباس الورع و التقوى و الصلوة علی من لا یتم الصلوة الا بتوجیه الصلوة اليه و آله اعلام الهدي

انجام: أنه کان یکره القميص المكفوف بالدیباج او الاصل في الكراهة استعمالها في بابها فیبقی الجواز و الله اعلم بالصواب.

1. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 51/9

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: احمد بن محمد علی تبریزی، تا: 1227ق؛ جلد: تیماج، 2گ (339ر-1340)، 21سطر (22×12)، اندازه: 30/5×20سم [ف: -127]

2. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 817/9

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ روشن، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 3ص، 21سطر (31×10)، اندازه: 29×16/5سم [ف: 2-218]

ما لایجوز الوقف علیه في القرآن / تجوید / عربی

mā lā-yajūz-ul waqf-u 'alayh-i fi-l qur'ān

ماتریدی، محمد بن محمد، - 333 قمری

mātorīdī, mohammad ebn-e mohammad ( - 945)

در این رساله مؤلف مواضعی از آیات قرآن را که وقف در آن جایز نیست، برشمرده است. در برخی مصادر ادعا شده که این رساله از کتب مفقوده است، ولی «فؤاد سزگین» در تاریخ التراث العربي چند نسخه از آن معرفی نموده است؛ در نهایت می توان گفت که این رساله از نسخه های نایاب است.

[أبو منصور الماتريدي حیاته و آراؤه العقدية؛ بلقاسم الغالي، تونس: دارالترکی للنشر 1989م، ص 69؛ تاریخ التراث العربي 378/2 -380؛ فهرس مخطوطات مكتبة کوپریلی 325/3]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11988/5

آغاز: هذا رسالة الإمام أبي منصور الماترددي رحمة الله تعالی علیه؛ لا یجوز الوقف علیه و فیما تعمد الوقف علیه کفر ولو وقف ساهية فسدت صلوته و ذلك فیه القرآن اثنان و خمسون موضعین؛ انجام: و في سورة الاخلاص لو وقف علی قوله و لم یکن و ابتدأ بقوله له کفوا أحد [یکفر] و الله أعلم بالصواب.

خط: نستعلیق، کا: یوسف فرزند ملا کریم، تا: 1166ق، جا: اخلی صوفیلوی پادار ترکیه؛ مصحح؛ 4گ (28-31)، 11سطر، اندازه: 10×6/5سم [ف: 30-314]

مالایحتاج اليه من العلوم /- عربی

mā-lā-yaḥtāj-u ilayh-i min-al ‘ulūm

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: بدون شماره/14

خط نسخ، بی کا، تا:سلخ ذیحجه 755ق [میراث شهاب:س لاش 1-2-29]

ما لا یسع الطبيب جهله = جامع بغدادی / طب / عربی

mā lā yasa'-uttabīb jahl-u-h = jāmi“-i bağdādī

خوئی، یوسف بن اسماعیل، - 754؟ قمری

xūī, yūsof ebn-e esmāʻīl ( - 1354)

وابسته به: الجامع لمفردات الادوية و الاغذية = الجامع لقوی الأدوية و الاغذية = المفردات؛ ابن بیطار، عبدالله بن احمد (-646)

تاریخ تأليف: 711ق

کتاب «المفردات» ابن بیطار را مختصر کرده و اضافاتی نیز بر آن افزوده، دارای دو بخش و هر بخش دارای خطبه ای مستقل: 1. الادوية البسيطة؛ 2. الادوية المركبة. اسامی ادویه را در هر

بخش به ترتیب حروف اول آن مرتب کرده است.

آغاز: بسمله. الحمدلله الذي لایکنیه حقيقة معرفته العلوم و الافهام ولا یحیط بکسب ذاته العقول و الاوهام ... و بعد فانه لما کان الانسان بل الحيوان جملة من المركبات العنصرية و المتولدات الامتزاجية ... و سمیته بما لایسع الطبيب جهله ...

چاپ: قاهره، عالم الكتب، سلسلة زبدة التراث (4)، 40ص، 1423ق.

[کشف الظنون 1575/2 ؛ مجلة معهد المخطوطات 2/5 ص 267؛ معجم المؤلفين 274/13 ؛ هدية العارفين 2-556]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1181

خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 808ق؛ نسخه قدیم، مصحح، محشی؛ تملک: حسین بن محمد بن علی پاشا الحسيني الأملي در بغداد به تاریخ 808 محمد بن محمد بن القوصوي، زین العابدين بن سعد المعلم بغدادی، فتح الله بن نصیرالدین؛ جلد: تیماج، 272گ، اندازه: 26×19سم [ف: 3-351]

2. قم؛ زنجانی (آية الله)؛ شماره نسخه: 70/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ثلث نخست: قرن 9 و دو ثلث دیگر چهارشنبه 7 محرم 911ق؛ قطع: وزیری [چند نسخه في: -214]

3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1117

آغاز: برابر؛ انجام: في الصاق الجراحات رطوبة و یا بسة ... فافهمه.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1964ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: میشن، 264گ، 21 سطر (18×12)، اندازه: 25×18سم [ف: 9-111]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15693

آغاز: اصل غلیظ في غلظ اسبع .. شنبلید اسم فارسی و هو ورد السورنجان

از اواخر حرف شین است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 996ق؛ جلد: میشن، 254گ، 22 سطر، اندازه: 26×13 سم [ف: 19-507]

5. تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 235

آغاز: برابر

انجام: حرف النون ... خلط غلیظ بسبب جهد و هو یزید في الباه

مقداری از حرف نون تا یاء؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ دارای یک سرلوح؛ ص ع نقل از نسخه منقول از اصل به خط قطب الدين حنفی؛ تملک: حکیم علی گیلانی؛ 675ص، 25 سطر (9×8/5)، اندازه: 14×24/5سم [نشریه: 3-382]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1999

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگی: از پایان جلد یکم و آغاز جلد دوم افتادگی دارد)؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 230گ، 28سطر (19×13)، اندازه: 17×23/5سم [ف: 8-620]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15691

آغاز: فهو دواء واضافه الضار الى الدواء؛ انجام: شخار اسم معرب عن الفارسي ... و یسمی بالعربية الكحلا.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 253گ، 22 سطر، اندازه: 12/5×25/5سم [ف: 19-508]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14253

آغاز: برابر؛ انجام: الكروش: الكروش و المعاد العدة کلها سواء و هی باردة ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مهر: «مسیح الدوله علی حسن خان بهادر» (مربع) و مهر فرزند وی «بر اعدای دین مظفر شه حسین»؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمع، 189گ، 25سطر (23×14)، اندازه: 30×19سم [ف: 36-67]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4824

آغاز: برابر؛ انجام: مجربة في الصاق الجراحات به ویابسه در انا فهمه.

خط: نستعلیق بد، کا: سالک الدين ابن مؤيد الحموي، تا: دوشنبه 19 محرم 1001ق؛ محشی با امضای محمد امین؛ مهر: «عبده محمد امین 1175» (دایره)، جلد: تیماج، 355گ، 25سطر (12×7)، اندازه: 20×13سم [ف: 13-235]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16687

کا: محمد باقر حسینی، تا: 1032 ق [د.ث. مجلس]

11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11185

آغاز: برابر؛ انجام: و هی مجربة في الصاق الجراحات طرية و يابسة

خط: نستعلیق، کا: محمد مقیم بن محمد رضا، ایلوندی، تا: چهارشنبه 19 رجب 1052ق؛ تملک: احمد حمدلله بن ابوعبد حامد افندی، قاضی شهر انطاکیه، عماد الدين محمود بن محمد حسین بن محمد عماد الدين محمود بن قطب الدين مسعود بن عماد الدين محمود، مقیل بن حسن در اصفهان 25 ربیع الأول .119، کاخن. سم قندی، جلد: تیماج، 298گ، 25 سطر (17×9)، اندازه: 14/5×24/5سم [ف: 28-264]

12. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15085

آغاز: برابر؛ انجام: و کان الفراغ یوم الثلثا سنه الرابع و الستين بعد الألف.

کامل؛ خط: نستعلیق خوش، کا: بهرام الظهيري، تا: سه شنبه 8 شعبان 1064ق؛ واقف: مكتبة امیر المؤمنين، اردیبهشت 1365؛ جلد: تیماج، 277گ، 25 سطر، اندازه: 30×16/9سم [ف: 19-507]

13. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5216

آغاز: برابر؛ انجام: و هو مجربه في الصاق الجراحات طریه و يابسة.

خط: نستعلیق، کا: محمد بن عبد الحق حسینی، تا: 1067ق، جا: اصفهان؛ محشی؛ جلد: تیماج، 263گ، 23 سطر، اندازه: 24×17سم [ف: 19-506]

14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 972

آغاز: برابر؛ انجام: عفار زعم قوم أنه القطب ...

خط: نسخ، کا: نظرخان بن شاہ نظر گیلانی، تا: 15 ربیع الثاني 1069ق؛ افتادگی: انجام؛ مهر: «ا ح م د» (بیضوی)؛ جلد:

تیماج، 504گ، 20 سطر، اندازه: 24×18سم [ف: 3-167]

15. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10782

خط: نسخ، کان جرادقانی، محمد مؤمن، تا: 15 رجب 1071ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج زرد، 261گ، 23 سطر، اندازه: 20×27سم[ف: 27-201]

16. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 424

آغاز: برابر؛ انجام: و هی مجربة في الصاق الجراحات طرية و يابسة ... فافهمه

خط: نسخ، بی کا، تا: 1084ق؛ مهر: جمال الدين محمد حسینی؛ اهدایی: سید احمد آقا معتمد ریاضی؛ کاغذ:اصفهانی، جلد: مقوایی، 358گ، 23 سطر (18×9)، اندازه: 26×15/5سم [ف: 1-381]

17. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 722/1

خط: نسخ، کا: محمد ابراهیم بن جعفر تکاور، تا: ذیقعده 1086ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 314گ (2پ -315)، 24 سطر (17×10)، اندازه: 19×25سم [ف: 5-493]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6727

خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 20صفر 1099ق؛ مصحح، محشی؛ یادداشتی در خرید مسواک فرنگی از دارالسلطنه تبریز و فرستادن جهت حاج محمد حسین منجم باشی؛ تملک: محمد علی متطبب به سال 1153ق؛ جلد: تیماج، 349گ، 24 سطر، اندازه: 25×13سم [ف: 20-222]

19. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4551

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ تملک: فرهاد میرزا در 1296، احمد بن سلمان موسوی حسینی، سید محمد موسوی، محمد علی طبیب در 1139؛ جلد: میشن، 321گ، 25 سطر، اندازه: 20/3×31/9سم [ف: 1-463]

20. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 446

آغاز: بسمله و به نستعین. حرف السين. ساذج معرب عن الفارسي و هو اسم لورق یظهر في جهات الهند؛ انجام: بنمه اسم بالمغرب النبتة ورقه یشبه ورق الهند با ... طریه و یابسه ذر افافهمه تم الكتاب بمن الملك الوهاب ... و آلاؤه بالغة.

جلد دوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: سه شنبه 24 محرم 1184ق؛ در پایان به خط دیگر دارد: «ولیکن هذا ما أردنا ایراده من کتاب الأغذية و الأدوية المفردة ... و المسئول من الناظر في کتابی» (به پایان نمی رسد) از اینجا بر می آید که این دو جلد بخش یکم کتاب است و باید بخشی دومی هم باشد؛ تملک: احمد بن عبدالهادی، اسمعیل بن صالح بن عبدالله؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 168گ، 20 سطر (11×16/5)، اندازه: 18×23/5سم [ف: 4-806]

21. یزد؛ جامع کبیر؛ شماره نسخه: 134

خط: نسخ، بی کا، تا: 1218ق؛ قطع: وزیری [نشریه: 4-394]

22. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 445

آغاز: برابر؛ انجام: زیزفون اسم بدمشق للغبیرا الذكر و هو الذي لا یحمل و سیذکر الغبيرا في حرف الغين انشاء الله تعالی. تم الجزء الأول من ما لا یسع الطبيب جهله بمن الله و کرمه فله الحمد کثیرا.

جلد یکم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، تملک: احمد بن عبدالهادی، اسمعیل بن صالح بن عبدالله، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 184گ، 20سطر (11×16/5)، اندازه: 18×23/5سم [ف: 4-805]

23. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3829/5-19/159

آغاز: بسمله الحمدلله والصلاة علی رسوله محمد و آله اجمعین وبعد فانه لما کان الانسان بل الحيوان جملة من المركبات العنصرية؛ انجام: فهذا آخرما اردنا ایراده في هذا المكان مختتما هذه المقدمة بالحمد والصلاة متوالیا لواجب الوجود ... انه سمیع مجیب علیم قریب

خط: نستعلیق، کان محمد ابراهیم بن محمد سعید حکیم، بی تا؛ وگی، 25 سطر چلیپائی، اندازه: 19×10سم [ف: 6-3486]

مالا یسع المكلف جهله - الاسطنبولية في الواجبات العينية

ما لایسع المكلف جهله من الأصول و الفروع / کلام و اعتقادات، فقه / عربی

mā lā-yasa'-ul mukallaf jahl-u-h-ū min-al uṣūl wa-l furū“

رساله مختصری دربیان اصول و فروع دین که دانستن آنها لازم است و هر که آنرا نداند نمازش باطل خواهد بود، شامل درجات وفصول وخاتمه: درجه 1. اصول پنج گانه دین؛ 2. آبها؛ 3. طهارت مائیه؛ 4. آداب خلوت؛ 5. کیفیت وضو؛ 6. کیفیت غسل؛ 7. تیمم؛ 8 فیما یصح التيمم علیه؛ 9. در بیان نماز شامل فصول، فصل چهارم ؟ درروزه، فصل پنجم ؟ فیما یجب الامساك عنه. در این موضوع کتابی از شهید ثانی و کتابی از شیخ طوسی سراغ داریم، نک: (الذريعة 19: 25 و 26).

قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 251/5

آغاز: أن من لم یعلم مسألة من هذه المسائل فصلاته باطلة وتارك مشتمله علی درجات وفصول خاتمة الدرجة الأولى معرفة الأصول الخمسة التي اولها التوحيد وثانیها العدل؛ انجام: السادس الكذب علی الله والرسول والائمة علیهم السلام السابع الارتماس في الماء الثامن البقاء علی الجنابة حتی یطلع الفجر وکذا آن نام بقصد ترك الغسل

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 5گ، 17سطر، اندازه: 11×15/5سم [ف مخ: 1-413]

ما لایسع المكلف جهله (ترجمه) / کلام و اعتقادات، فقه / فارسی

mā lā-yasaʻ-ol mokallaf jahloh (t.)

ترجمه رساله «ما لایسع المكلف جهله من الأصول والفروع» است.

قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 251/11

آغاز: بسمله اصول دین پنج است اول توحید دوم عدل ... درجه دوم در بیان آبها است و آن بر دو قسم است؛ انجام: دراثنای نماز احتیاط علم بهمرساند بصحت نماز وعدم احتیاج به نماز احتیاط در این وقت نماز احتیاط نافله حساب میشود

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 5گ، 18سطر، اندازه: 11×15/5سم [ف مخ: 1-116]

ما لا یسع جهله - اصول الدين

ما لا یعول علیه من احوال الفقراء و المتصوفين / عرفان و تصوف / عربی

mā lā ya‘ūl-u 'alayh-i min aḥwāl-il fuqarā' wa-l mutașawifin

ابن عربی، محمد بن علی، 560 - 638 قمری

ebn-e ‘arabī, mohammad ebn-e ‘alī (1166 - 1241)

در فهرست مؤلفات محیی الدين تأليفي با این نام دیده می شود و گمان می رود همین رساله حاضر باشد هر چند در صدر و ذیل یا اثناء نسخه حاضر نام کتاب یا مؤلف نیامده است، محیی الدين رساله ای دیگر نیز دارد به نام «مالا یعول الا علیه في طریق الله» و دیگری به نام «مالا یعول علیه و ما یعول علیه» که جز این است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3920/4

آغاز: بسمله اللهم صل علی محمد سیدنا و نبینا و آله و صحبه حسبنا و نعم الوكيل کل علم حقيقة لاحکم للشريعة فیها بالرد فهو صحیح و الا فلا یعول علیه الأنس بالله سبحانه و تعالی في الخلوه والا ستیحاش في الجلوة لایعول علیه؛ انجام: قولهم اقعد علی البساط و ایاك و الانبساط لا یعول علیه الشطح لایعول علیه اللهم صل علی محمد و آله و صحبه الناجين.

بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 6ص (62-67)، اندازه: 21×13/5سم[ف: 10-1954]

مالک الدين و نهاج المجتهدين / فقه / عربی

mālik-ud dīn-i wa nahāj-ul mujtahidīn

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20722

آغاز: بسمله، الحمدلله رب الارباب و خالق السموات و الأرض؛ انجام: و الصلوة و السلام علی محمد و آله الطاهرين

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1105ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

مال ناصبی = احکام النواصب / فقه، حدیث / فارسی

māl-e nāsibī= ahkām-on navāseb

مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری

majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699)

رساله ای در معرفی ناصب و مخالف اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام و بیان حکم مال ناصبی. در این زمینه روایات زیادی نقل شده که از دید ائمه معصومین (علیهم السلام) ناصبی را معرفی می نمایند. بیشتر این احادیث ترجمه به فارسی شده و متن بعضی از آنها به عربی آورده نشده است.

آغاز: الحمد الله و سلام علی عباده ...، شیخ طوسی رض در تهذیب بسند مختلف فیه از معلی بن خنیس روایت کرده است قال قال ابوعبدالله علیه السلام خذ مال الناصب حیث وجدت و ادفع الينا خمسه یعنی بگیر مال ناصب را هر جا بیابی و بفرست بسوی ما پنج یک آن را.

انجام: که هر که شریک گرداند با امامی که از جانب خداست امامی را که از جانب خدا نیست او مشرک است.

چاپ: ایران، قم، کتابخانه آية الله مرعشی نجفی، 1412ق، سید مهدی رجائی، 1، ضمن بیست و پنج رساله فارسی از علامه محمد باقر مجلسی

[الذريعة 27/9؛ ريحانة الادب 196/5 ؛ فهرستواره منزوی 503/9]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11257/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی؛ کاغذ: شرقی، 11گ (34-44)، 13 سطر، اندازه: 12/5×7سم [ف: 28-375]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22366

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ واقف: محمد بن عبد الفتاح، شهریور 1317؛ جلد: مقوا، 13ص، 19سطر، اندازه: 12×18/5سم [ف: 21-1140]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2479/8

آغاز و انجام: برابر

در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 12ص (833-844)، 17سطر (10/5×20)، اندازه: 30×19سم [ف: 9-1250]

4. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4445/6-22/165

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، بی کا، تا: دوشنبه 10 ربیع الاول 1103ق؛ جلد: تیماج، 5گ، اندازه: 18×13سم [ف: 3-1652]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5704/2

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1108ق؛ واقف: محمد بن عبد الفتاح، 1317؛ 19 سطر، اندازه: 19×12سم [ف: 5-488]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 187/15

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: 1125ق، جلد: تیماج، 4گ (180ر-183پ)، 22 سطر، اندازه: 21/5×16سم [ف: 1-211]

7. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 564/13

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: شمس الدين محمد حسین بن میر محمد یوسف، تا: 1130ق؛ جلد: تیماج، 7ص (279-285)، 19 سطر (20×12/5 )، اندازه: 28/5×19/5سم [ف: 2-200]

8. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1921/2

آغاز و انجام: برابر

در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ، کان محمد صادق بن محمد علی، تا: اواخر قرن 13؛ جلد: مقوایی، 9گ (47پ -55ر)، 15 سطر، اندازه: 12×18/5سم [ف: 5-350]

9. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 838/1

آغاز و انجام: برابر

تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز و انجام نسخه تعیین شد؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ یادداشتی بتاریخ دوشنبه دوم جمادی الثاني 1234؛ مهر: « محمد مهدی » (مربع)؛ جلد: تیماج، 11گ (1پ-11ر)، 13 سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف: 3-49]

10. گلپایگان کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی؛ شماره نسخه: 127/32

کا: زین العابدين گلپایگانی، تا: قرن 13، 3گ (333ر-335پ)، اندازه: 15×21/5سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: -113]

11. اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 279/7

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: چهارشنبه 9 رمضان 1275ق؛ جلد: تیماج، 8گ (56پ -63پ)، 17 سطر، اندازه: 15/5×9/5سم [ف: 27-2]

12. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1729/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، کا: باقر بن احمد موسوی، تا: 15 صفر 1300ق؛ 9گ (31پ-39پ) [ف: 3-286]

13. همدان؛ سیر لو، حمید؛ شماره نسخه: 12/4

آغاز و انجام: برابر

در فهرست ناشناس آمده؛ بی کا، بی تا؛ 5گ (12ر-16پ) [رشت و همدان: ف: -1708]

14. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 498/4

آغاز: برابر

در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مهر: «محمد بن محمد تقی الموسوي» (بیضوی)، کتابخانه مجدالدین؛ تملک: تقی بن محمد موسوی مورخ 1282ق؛ جلد: تیماج، اندازه: 22×15/5سم [ف: 2-604]

15. تبریز؛ قاضی طباطبائی؛ شماره نسخه: بدون شماره /13

بی کا، بی تا [نشریه: 7-522]

16. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3923/2

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 4گ (4پ -7پ)، 21سطر، اندازه: 19×13سم [ف: 10-304]

علم النسبة / طالع بینی / عربی

‘ilm-un nisba

رساله ای است در علم نسبت مشتمل بر چند «باب» وهر باب در چند «فصل»: باب اول: في تعریف علم النسبة وتقسیمها والاشارة الى كيفية ما وضعت الزاير جه والی المراد بالنسبة مشتمل علی فصول، الأول اعلم أن النسبة عبارة عن طلب حصول كيفية الاشتراك التام بین المنسوب والمنسوب فیه.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6275/42-30/155

آغاز: بسمله حمدله صلاة اما بعد هذا کتاب ضمنته علم النسبة الحكمية الجارية علی القواعد الطبيعية ... باب في تعریف علم النسبته؛ انجام: ما بین الطرفين ومثال الإخر 90 و 90 فربره 12 نصفه 90 وهو وتر التسعين تم

خط: نستعلیق، کان محمد تقی گلپایگانی نجفی (جامع جنگ)، تا: قرن 13؛ مجدول؛ 6گ، 23 سطر، اندازه: 21×15سم [ف: 4-2075]

مالیات ساوه / اسناد / فارسی

mālīyāt-e sāve

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: بدون شماره

سواد فرمان ناصرالدین شاه در خصوص واگذاری مستمری به رعای از محل مالیات ساوه و آذربایجان و خمسه و ...؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1252ق، جا: ایران؛ 99ص، اندازه: 12×20/5سم [رایانه]

مالیات عراق درجزین / اسناد / فارسی

mālīyāt-e ‘erāq darjazīn

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 955

کتابچه اصل مالیات عراق در جزین در سال 1307. اعداد به سیاق است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ مهر: محمد رضا حسینی؛ جلد: گالینگور، گ، ابعاد متن: 15×8، اندازه: 23×18سم [سنا: ف: 2-98]

مالیات ملایر / اسناد / فارسی

mālīyāt-e malāyer

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1321

انجام: مریم خانم صبیه احمد پانزده تومان (به سیاق) (با علامت منها) حواله عباسقلیخان هشت هزار و پانصد دینار (با علامت

الباقي) چهار تومان و سی شاهی ت (تاریخ) 5 شهر صفر حواله شد بمیرزا محمد علیورثه میرزا رضا خان چهل تومان (منها) دریافتی از عباسقلیخان و سه تومان (با علامت الباقي) هفده تومان، ت (تاریخ) شهر صفر حواله شد

در صفحه عنوان باین کتاب نام «کتابچه مالیات تنگوزئیل 1292» داده شده ولی در آغاز آن آمده است «کتابچه جزو جمع دهات ملایر از قرار تعدیل و ممیزی مرحوم میرزا زکی ساوجی ت نشان تاریخ شهر شوال 1292 هذه السنه ننگوزئیل سه هزار تومان به سیاق) اربابی هزار تومان (به سیاق) ... در برگ نخست از اسکنان ده اشترتل ده آغاز گشته و بهمین ترتیب از امیر آباد، ارته بلاغ، آب هند و ... جو کار، جعفر آباد ... دشت آباد ... دوریجان، قلعه میر آخور .. شاهسون صورت حساب داده شده است. در برگ 9 در آمده قیمت گاه هزار تومان (به سیاق) تحویل صندوقخانه (طبق صورت ریز) در برگ 60پ: موافق جمع قدیم بعد از وضع مخارج دستورالعمل دیوان سه هزار و صد و دوازده تومان و ششهزار ششصد و پنجاه نه دینار (به سیاق) دریافتی عباسقلیخان دو هزار و هفتصد و نود و شش تومان و هشت ریال؛ خط: شکسته نستعلیق و سیاق، بی کا، تا: 1292ق؛ جلد: تیماج، 141گ، اندازه: 19×12/5سم [ف: 8-1]

مالیخولیا - تدبیر مالیخولیای مراقی

الماليخوليا / طب / عربی

al-mālyxūlīyā

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15232/37

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1035ق؛ 3گ (203ر-205ر) [مختصر ف: -707]

مالیخولیا / طب / فارسی

mālīxūlīyā

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3424/35

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1ص (107 پ) [ف: 6-410]

مامائی - قابلگی

مامقیمان - دیوان وصالی شیرازی

مأموريت ارز روم / تاریخ / فارسی

maʼmūrīyat-e arz-e rūm

مؤلف در سال 1258 همراه با میرزا تقی خان برای مأموريت تجدید عهدنامه بین دولتین (ایران و ترکیه) به ارز روم رفته و گزارشی از آن ماموریت را در این دفتر نوشته است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9916/2

آغاز: هو الله تعالی شأنه در آخر سال هزار و دویست و پنجاه و هشت هجری که مرحوم میرزا تقی خان حسب الامر اولیای دولت قاهره؛ انجام: هر فقره را که نوشتن او مصلحت است خواهند نوشت و هر چه حشو و زاید باشد معلوم است که نوشته نخواهد شد

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 13 سطر [ف: 31-131]

مأموريت جنرال گاردان / اسناد / فارسی

maʼmūrīyat-e jenerāl gārdān

تهران؛ وزارت امور خارجه؛ شماره نسخه: 6203-84

برگ 1پ: ترجمه کتابی است در باب مأموريت جنرال گاردان بممالک ایران بطبع رسیده است. مأموريت جنرال مزبور به ایران در زمان سلطنت ناپلیون اول امپراطور فرانسه بوده. اسناد و نوشتجات تاریخی که در این کتاب ملاحظه میشود بتوسط لکنت آلفرد دو گاردان پسر جنرال گاردان بطبع رسیده است. ترجمه این کتاب بفارسی بتاریخ شهر شعبان المعظم گیلان ئیل 1298 به اتمام رسیده است. در ورق آخر (ب) به خط و امضای «محمد حسن» که اعتماد السلطنه باشد نوشته شده است حسب الامر قدر قدرت همایون در دارالترجمه همایونی میرزا علی خان مترجم ترجمه نمود و 15 رمضان 1298 در شهرستانک بنظر انور همایون رسانید، ئیلان ئیل محمد حسن؛ بی کا، بی تا؛ با سرلوح مجدول؛ جلد: تیماج، 294گ، 11 سطر، اندازه: 27×18سم [نشریه: 1-6]

مأموريت در روسیه = اوضاع قفقاز و روسیه / قانون /فارسی

ma'mūrīyat dar rūsīye = owzā‘-e qafqāz va rūsīye

همدانی، محمد مهدی، ق13 قمری

hamadānī,mohammad mehdi ( - 19c)

در مقدمه گوید «در سنه 1266 که مقرب الخاقان احمد خان از دولت ابد آیت علیه ایران به کار پردازی اول دولت علیه و اقامت تفلیس مامور گردید، این بنده محمد مهدی همدانی نیز به انشاء و نویسندگی امور کارپردازی اول مأمور بود. بر حسب امر اولیای دولت قاهره در مدت اقامت تفلیس آنچه از رسومات و قوانین سیاسی و قواعد ملکی و پیشکاران دولت روسیه و کارگزاران مملکت قفقازیه اطلاع به هم رسانید در این چند ورق ثبت و عرض نمود. این کتاب شامل «مقدمه» و سه «باب» و «خاتمه» است: مقدمه: در بیان اسامی شهور و اعیاد و مناصب روسی در سه فصل؛ باب 1. در اسامی اهل خانه امپراطور و امراء و وزراء دولت بهیه روسیه در دو فصل؛ باب 2. در احوالات و قوانین و اسامی کارگزاران امور ملکیه مملکت قفقاز در پنج فصل: باب 3. در اسامی سرکردگان و صاحب منصبان سپاه نظام

دولت روسیه متوقفین مملکت در هشت فصل؛ خاتمه: در بعضی قوانین ملک روس در دو فصل. تصویر پطر کبیر و چند تصویر از قفقاز و تفلیس و از جنگ روسیه با داغستان به نسخه ضمیمه شده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9909

آغاز: در سنه یکهزار و دویست و شصت و شش هجری مطابق ایت ئیل که مقرب الخاقان احمد خان؛ انجام: در فصل دویم از باب دویم ذکر شد تفصیل زیاده از این لزومی ندارد و السلام

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، مجدول؛ جلد: گالینگور، 102گ، 12 سطر، اندازه: 14×5/ 20سم [ف: 31-128]

مأموريت دکتر ولف به بخارا / سفرنامه / فارسی

maʼmūrīyat-e doktor volf be boxārā

مترجم: تیمور، محمود، 1894 – 1964 میلادی

1. اصفهان؛ صارم الدوله (کتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 952

آغاز: آغاز دیباچه: کلمات مختصری کفایت میکند مرا در خصوص بیانت کردن این حکایت ساده ... در سال 1843 من بعهده گرفتم خواهش انجمنی را که بر پا شده بود؛ انجام: یکدسته موزیکانچی موزیک می زدند بمقام ذیل، خدا سلامت بدارد ویکتوریا ملکه ما را آنها میباشند هندیهای لاهور که سابق در خدمت (رانجت مسیح) بوده اند

جلد اول به امر ظل السلطان در سال 1323 وسیله تیمور یا محمود نامی ترجمه شده؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ 432ص، 14 سطر (15×9)، اندازه: 16×22سم [ف: -82]

2. اصفهان؛ صارم الدوله (کتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 953

آغاز: آغاز فصل دوازدهم: هواله تعالی شانه روز دوشنبه باتفاق محرم قاسم در دل عصا خان سوار شدیم اسبهای خود را در حالتیکه دل عصاخان پهلوی من حرکت میکرد و محرم قاسم با نهایت مهربانی صحبت میداشت؛ انجام: زیرا که نتیجه دوستی فایده و آسایش است و عاقبت جنگ خونریزی و زیان ...

جلد دوم، به امر ظل السلطان در سال 1323 وسیله تیمور یا محمود نامی ترجمه شده؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1323ق؛ 234، 11 سطر (14×8)، اندازه: 17×22 سم [ف: -82]

مأموريت رجاء = حدیث رجاء ابن ابی الضحاك (ترجمه) = ترجمه اعمال رضا در راه خراسان / تاریخ معصومین / فارسی

maʼmūrīyat-e rajā' = hadīs-e rajā’-e ebn-e abe-z zzahāk (t.) = t.-ye a'māl-e rezā dr rāh xorāsān

مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری

majlesi, mohammad baqer ebn-e mohammad taqi (1628 - 1699)

وابسته به: عیون اخبار الرضا؛ شیخ صدوق، محمد بن علی (311 -381)

برای: حاج محمد علی

تاریخ تأليف: ربیع الاول 1078ق

ترجمه بخشی از عیون اخبار الرضا استدر مأموريت رجاء بن الضحاك برای آوردن حضرت امام رضا علیه السلام از مدینه بهخراسان می باشد.

آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلوة علی اشرف ... اما بعد به درستی که رئیس المحدثين محمد بن بابویه قمی در کتاب عیون أخبار الرضا روایت کرده از شیخ خود تمیم بن عبدالله ..

انجام: پس چون آن حضرت را به نزد مأمون بردم از من سوال کرد که حال او در راه چگونه بود آنچه دیده بودم نقل کردم. گفت بلی یابن ابی الضحاك این مرد بهتر و داناتر و عابد تر از جمیع اهل زمین است پس کسی را خبر مده به آنچه از آنحضرت مشاهده نمودی، تا فضیلت او بر مردم ظاهر نشود مگر بر زبان من و از خدا یاری می خواهم بر آنچه قصد دارم از تعظیم و اجلال و بلند گردانیدن امام او ... و صلی الله علی محمد و آله الطاهرين.

[الذريعه ج 4 ص 96ش 443؛ فهرستواره منزوی 1751/3 ؛ دنا 569/4 با عنوان حدیث رجاء بن ابی الضحاك» (4 نسخه) و 1180/8 با عنوان «مأموريت رجا» (2نسخه)]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3059/10

آغاز و انجام: برابر

تذکر: نام رساله باستناد فهرستواره 1751/3 تصحیح شد؛ خط: نسخ، کان محمد کریم بن اسماعیل قاضی، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، 13ص (114-126)، 14 سطر، اندازه: 11/5× 17/5 سم[ف: 10-509]

2. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه:

78/2 خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 4گ (63پ -66ر)، 18 سطر (15×11)، اندازه: 17×24/5سم [ف: -712]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1905/3

خط: نسخ، کا: عبدالصانع علوی سبزواری، تا: ذیقعده 1134ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن زرد [ف: 5-396]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9206/5

آغاز: برابر

بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 8گ (77پ -84ر)، اندازه: 15×10سم[ف: 24-10]

5. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2207/12

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: علی نقی ابن علی، بی تا، جلد: تیماج مذهب،

1ص (208پ)، اندازه: 21814/5سم [ف: 11-529]

المأمون و الرضا (علیه السلام) - محاورة المأمون و الرضا (علیه السلام)

مأمونية / تاریخ معصومین - عربی - فارسی

ma'muniyye

شریف رازی، عباسقلی بن قنبر علی، 1291 - 1374 قمری

šarīf-e rāzī, “abbās-qolī ebn-e qanbar ‘alī (1874 - 1955)

وجیزه ای است در کیفیت خدعه مأمون و شهادت امام علی بن موسی الرضا (علیخ السلام).

آغاز: بسمله، و حمدله، و بعد لما رأيت بلوغ سنین الهجرة.

انجام: و آن نبود مگر علی بن موسی الرضا صلوات الله علیه انتهی، عباسقلی شریف الرازي.

[فهرستواره منزوی 1752/3]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8542

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف، بی تا، واقف: شریف رازی، مرداد 1336؛ جلد: پارچه ای، 9گ، اندازه: 13/5×21/5سم [ف: 7-89]

ما نزل من القرآن في امیر المؤمنين علی بن ابی طالب (ع) = تفسیر الحبري / تفسیر / عربی

mā nuzzil-a min-al qur'ān fi amīr-il-mu'minīn 'alī-yi bn-i abi talib = tafsir-il hibari

حبری کوفی، حسین بن حکم، - 286 قمری

hebrī kūtī, hoseyn ebn-e hakam ( - 900)

ابو عبدالله حسین بن حکم بن مسلم کوفی و شاء شیعی زیدی از محدثان و مفسران قرن سوم هجری است که از محضر اساتید بزرگ عصر خویش استفاده کرد و از بسیاری از مشایخ، حدیث شنید و راویان فراوانی از او روایت کرده اند. سه کتاب به وی منسوب شده: 1. المسند، 2. تفسیر الحبري، 3. ما نزل من القرآن في علی (علیه السلام). مجموع روایاتی که از حبری اکنون در دست می باشد، 161 روایت است، که 100 روایت از آنها مربوط به تفسیر آیات است و در «تفسیر الحبري» به چاپ رسیده است و 61 حدیث در تاریخ و فضائل اهل بیت (علیهم السلام) و جز آن است که تحت عنوان «المسند الحبري» در مجله تراثنا به چاپ رسیده است. دو نسخه موجود از تفسیر حبری به روایت ابو عبیدالله محمد بن عمران مرزبانی (297-384ق) از ابوالحسن علی بن محمد بن عبید حافظ از حسین بن حکم حبری است و از آغاز قرآن تا پایان سوره بینه را در بردارد و شامل 71 حدیث است. این رساله، حاوی روایت هایی درباره آیاتی از سوره های بقره، آل عمران، حج، نمل، سجده، احزاب، مریم، صافات، ص، زمر، مؤمنون، جاثیه، مجادله، صف، تحریم، دهر، مطففین و بینه است که در شأن امام علی (علیه السلام) نازل شده اند.

استاد سید محمد رضا حسینی جلالی با استفاده از نسخه های موجود، تفسیر حبری را تصحیح نموده و با مقدمه ای عالمانه و مبسوط آن را به چاپ رسانده است. مصحح با رجوع به منابع، 29 حدیث تفسیری دیگر را که از حبری نقل شده، در خاتمه تفسیر حبری به عنوان «المستدرك» آورده است. درباره این کتاب و مؤلف آن بحث های فراوانی مطرح است که استاد جلالی در مقدمه تفسیر و مقدمه مسند، حق مطلب را ادا کرده است.

آغاز: بسمله. حسبی الله. حدثنا ابو البركات ابو عبدالله محمد بن عمران المرزباني. قال حدثنا ابو الحسن علی بن محمد بن عمید الحافظ قراءة علیه علی باب منزله في قطيعة جعفر یوم الاحد الليلتين بقیتا من ذی الحجه سنة ثمان و عشرین و ثلثمائة قال حدثنی الحسين بن الحكم الحيري الكوفي قال حدثنا حسن بن حسین قال حدثنا عیسی بن عبدالله عین أبيه عن جده قال کان سلمان یقول یا معشر المؤمنين نعاهدوا، في قلوبکم لعلی ص.س. کان اذا خرج إلى صلاة الفجر ینادی الصلاة اهل بیت انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البيت و یطهر کم تطهیرا.

چاپ: در سال 1359 ش در قم، با عنوان « ما نزل من القرآن في اهل البيت» مجمع الذخائر الاسلامي، با تصحیح احمد حسینی؛ با عنوان «تفسیر الحبري» به سال 1408 در بیروت، مؤسسه آل البيت، با تصحیح سید محمد رضا جلالی

[الذريعه 19: 29؛ اعلام المؤلفين الزيدية ص 369-370؛ اهل البيت في المكتبة العربية، ص 446-449؛ تفسیر الحبري، تحقیق سید محمدرضا حسینی جلالی، مقدمه تحقیق؛ دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی 694/1-695؛ فهرس التراث 299-298/1؛ «فهرست نسخه های عکسی و میکروفیلم های کتابخانه محقق طباطبایی»، چاپ شده در المحقق الطباطبائي في ذکراه السنوية الأولى، 1480/3 ؛ «مسند الحبري»، استخراج سید محمد رضا حسینی جلالی، چاپ شده در مجله تراثنا، ش 32-33، ص 275-385؛ معجم الآثار المخطوطة حول الامام علی بن ابی طالب، ص 290]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 401

آغاز: برابر؛ انجام: اولئك هم خیر البرية في علی علیه السلام و شیعته ... آخر مانزل من القرآن في امیر المؤمنين علی بن ابی طالب علیه السلام جمع الحيري.

تذکر: در فهرست به مرزبانی نسبت داده شده؛ خط: نسخ و ثلث، کا: ابوالدر جمال الدين یاقوت مستعصمی، تا: 19 رمضان 606ق [چنانکه در نسخه آمده ولی باید ساختگی باشد]، جا: خزانه مستنصریه؛ مجدول؛ مهر: محمد باقر بن سید محمد حسینی؛ جلد: تیماج، 17گ، 9سطر (11×8)، اندازه: 26×16سم [سنا: ف: 1-242]

قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 1080-عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [ف: 2-317]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1331عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: سورة لم یکن، حدثنا علی بن محمد، قال حدثنی الحبري، قال حدثنا حسن بن حسین، قال حدثنا حبان عن الكلبي، عن أبي صالح، عن ابن عباس: «ان الذين آمنوا و عملوا الصالحات اولئك هم خیر البرية» في علی (علیه السلام) و شیعته. آخر التنزيل بجمع الحبري و الحمدلله رب العالمين و صلوته علی سیدنا محمد النبي باله الطاهرين وسلم تسلیما کثیرا.

نسخه اصل: آکادمی علوم شرقی تاشکند در ازبکستان، ش 3154 مخطوطات المعهد البيروني للدراسات الشرقية بطشقند، ص 46)؛ خط: نسخ معرب، کا: محمد بن حسن بن نعائم (کذا)، تا: 6 شوال 661ق؛ از روی نسخه ابن هلال، کاتب معروف به «ابن بواب» که در خزانه مستنصریه بوده استنساخ شده ، کاتب در انجام آورده: «هذه النسخة نقلت من الخزانة الشريفة المستنصرية من نسخة بخط ابن هلال الكاتب المعروف به «ابن البواب»، رحمه الله. فرغ من نسخها العبد الفقير إلى الله محمد بن الحسن ابن النعائم، یوم السادس من شوال سنة احدی و ستین و ستمائة)؛ 63ص، 8 سطر [عکسی ف: 4-50]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1574عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 4-516]

نطقت به العبادلة / عرفان و تصوف / عربی

mā națaqat bih-il ‘abādila

ابن عربی، محمد بن علی، 560 - 638 قمری

ebn-e “arabī, mohammad ebn-e ‘alī (1166 - 1241)

گفته های عرفانی عرفائی که نامشان عبدالله است در این کتاب در پنج جزو گرد آورده شده است، نام گوینده را می آورد پس از آن گفته هایش را ذکر می کند. از عبدالله ابن عبدالله بن محمد شروع شده و به عبدالله بن محمد بن عبد الصادق ختم می شود.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 196

آغاز: الحمدلله بحمد الحمد فانه أوفي و له المقام الأخص الأصفى وصلی الله علی محمد بما أقوله الاحفي؛ انجام: و الله جنود السماوات و الارض نظیر قوله تحمله الملائكة، و الله تعالی أعلم.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 39گ، 21 سطر، اندازه: 16×21/5سم [ف: 1-228]

المانعات = اعمال المانعة من دخول الجنة / حدیث، اخلاق / عربی

al-māni'āt = a‘māl-ul 'Im'n't min duxūl-il janna

ابن رازی، جعفر بن احمد، ق4 قمری

ebn-e rāzī, ja'far ebn-e ahmad ( - 10c)

مشتمل است بر احادیث مروی از حضرات معصومین علیهم السلام در بیان اعمال مانعه از دخول در بهشت. مطالب کتاب، در 25 «باب» (یا 26 باب)، مرتب شده است.

آغاز: پس از خطبه: قال المصنف رض عند الشروع في هذا الكتاب و هو کتاب الاعمال المانعة من دخول الجنة باب من لا يؤمن جاره بوائقه قال الشيخ الفقيه ابو محمد جعفر بن احمد بن علی مصنف هذا الكتاب حدثنا محمد بن احمد القزويني

انجام: و روی عنه أيضا أنه سئل عن ولد الزنا قال لا یلج الجنة و لا إلى سبعة بطون

چاپ: در ضمن جامع الاحاديث از همین مؤلف.

]الذريعه 30/19 -31]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7899

آغاز: بسمله باب من لا یا من جاره بوایقه؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کا: تاج الدين محمد، تا: 892 ق [ الفبائي: -490]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14679/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: سید کاظم طباطبائی «آقا میرزا»، تا: ذیحجه 1272ق؛ مصحح؛ 5گ (43پ -47ر)، 16 سطر، اندازه: 15/5×8 سم [ف: 37-170]

3. قم: مؤسسه آية الله بروجردی: شماره نسخه: 288/3

خط: نسخ، کا: محمد علی اصفهانی، تا: 1277ق؛ 3گ (80ر-82ر)، 23 سطر، اندازه: 22×15/5سم [ف: 1-166]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2825/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد بن زین العابدين موسوی، تا: شنبه 11 ذیحجه 1280ق؛ دارای بیست و شش باب کوتاه؛ جلد: تیماج، 4گ (72پ-75پ)، 19 سطر، اندازه: 14/5×20سم [ف: 8-29]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6033

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: ذیحجه 1287ق؛ 2گ، 20 سطر، اندازه: 22×16سم [ف: 5-256]

6. قم؛ مفتی الشيعه، شماره نسخه: 56/2

خط: نسخ، کا: ابوالقاسم (محرر) موسوی نجفی اصفهانی، تا: قرن 14؛ جلد: مقوایی، 9گ (53پ -61ر)، 10 سطر، اندازه: 12/5×16/5سم [ف: -59]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 33272/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، کا: خلیل بن محمد هاشم شیرازی، تا: 1307ق؛ مصحح؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1384، 3ص (121-123)، 21سطر، اندازه: 21×15/2سم [ اهدائی رهبر: 2 اخبار 1-317]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2121/2

خط نسخ، کا:طباطبایی، حسن بن محمد مهدی، تا: 1324ق؛ 3گ (6پ-8پ)، 24 سطر (10×19/5)، اندازه: 25/5×سم [ف: 9-761]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8159/2

آغاز: ذیل: بسمله، باب من لا يأمن جاره بوائقه؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد حسین بن زین العابدين ارموی، تا: 20 شعبان 1347ق، جا: نجف اشرف؛ 16گ، 25 سطر، اندازه: 22×13/9سم [ف: 14- 371]

10. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3/ 1071

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه شخصی - ایران؛ خط: نسخ زیبا، کا: سید محمد حسن حسنی طباطبائی، تا: 27 ذیحجه 1357ق؛ کاتب برادر علامه طباطبائی صاحب تفسیر الميزان است؛ 6ص (69-74) [عکسی ف: 3-330]

11. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1764/2

بی کا، تا: 1365 - 1366ق، 6گ، اندازه: 13×7سم [ف: 3- 130]

12. قم، مؤسسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 224/2

خط: نسخ، کا: محمد بن عبدالله موحدی قمی، تا: 1368ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 3گ (18ر-10ر)، اندازه: 21×17سم [ف: 1-135]

13. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 30646

آغاز: برابر؛ انجام: و اقسمهم بالسوية و ارحمهم بالرعية و اعظمهم یوم القيامة مجزية

خط: نسخ تحریری، کا: سید مصطفی بن احمد صفایی خوانساری، تا: جمادی الثاني 1376ق؛ از روی نسخه ای که به خاتم المحدثين حاج آقا حسین نوری صاحب مستدرک بوده استنساخ شده؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373، 17گ، 22 سطر، اندازه: 22×17/5سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 1-130]

14. تبریز؛ قاضی طباطبائی؛ شماره نسخه: بدون شماره/7

بی کا، بی تا[نشریه: 7-521]

مانع الخمس / پاسخ پرسشها / عربی

māni*-ul xums

محقق کرکی، علی بن حسین، 890 - 940 قمری

mohaqqeq-e karakī, “alī ebn-e hoseyn (1486 - 1534)

پاسخ علی بن عبدالعالی کرکی درباره مانع الخمس.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7550/12

خط: نستعلیق چلیپا، کا: تنکابنی، محمد بن ابوالفتح، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 1ص (47)، 28 سطر (10/5× 20/5)، اندازه: 28×16/5سم [ف: 16-624]

مانکتوهل- راگ درپن

ما وجه صحة کلمات یحکی عن ارباب الملك بانها کانت سبب کونه كلمة موسی و عیسی - عربی

mā wajh-u șihhat-i kalamāt-un yahkī ‘an arbāb-il mulk bi-annahā kānat sabab-i kawn-i-hi kalimat-u mūsā wa 'īsā

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 94/12-ف

نسخه اصل: ایاصوفیا 3722. خط: نسخ، بی کا، بی تا، 3گ (71-73)، 19سطر [فیلمها ف: 1-407]

ماه رمضان - آداب و احکام ماه رمضان (رساله)

ماه رمضان - اعمال ماه رمضان

ماه منقبت / متفرقه / فارسی و عربی

māh-e manqabat

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17170

آغاز: الأول في البحر التقارب ... تقرب نهی؛ انجام: اللهم اغفرلی و الوالديه و للمونین م م م م م سنه 1076

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج [رایانه]

ماهور - هزلیات

ماهویته / فقه / عربی

māhuwīyyatah

لاریجانی، ملا لطف الله، - 1311 قمری

lārījānī, mollā lotf-ol-lāh ( - 1894)

صاحب الذريعه دو رساله به این نام معرفی می کند، یکی تأليفميرزا محمد حسن بن محمد علی مرعشی شهرستانی (1315ق) و دیگری تأليف مولی لطف الله اسکی لاریجانی مازندرانی (- 1311ق). گمان می رود نسخه موجود از لطف الله اسکی باشد.

ساری عمومی؛ شماره نسخه: 122/4

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علی نبیه محمد (صلی الله علیه و اله وسلم) و آله الطاهرين و بعد فهذه کلمات معدودة في ایام معلومة ... لباس المصلى المتثالا لامر جماعته من افاضل المعاصرين؛ انجام: اذ لایسعنی افواه الرجال و الاحتياط في فسطاط الدين مما لا یخفی علی المتدينين و الله العالم الموفق

خط: نستعلیق، کا: محمد حسن بن محمد کاظم ساکن ساری، تا: جمعه 23 صفر 1294ق، جا: نجف اشرف؛ جلد: تیماج، اندازه: 21×15سم [عمومی ساری و تنکابن : في: -98]

ماهیت / فلسفه / فارسی

māhīyat

قطب الدين شیرازی، محمود بن مسعود، 634 - 710

قمری

qotb-od-dīn-e šīrāzī, mahmūd ebn-e mas‘ūd (1237 - 1311)

این شرحی است که مولانا قطب الدين شیرازی در کتاب «درة التاج» در باب اجزاء ماهیت نوشته است.

شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 617/2

آغاز: بدانکه جزء ماهیت در جنس و فصل منحصر است؛ انجام: پس این دلیل مخصوص شد بر انحصار جزو ماهیت معقوله در جنس و فصل نه هر شیئی چنانکه دعوی کرده اند تحت 82

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 2، 19سطر ( 14/5×7/5)، اندازه: 21×14سم [ف: 2-207]

الماهية / فلسفه / عربی

māhīya

به نقل از حاشیه قدیم دوانی بر شرح قوشچی بر تجرید.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9480/49

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ 2ص (217-218)[ مختصر ف: -679]

ماهية ادراک و تعقل / فلسفه / عربی

māhīyat-u idrāk wa taʻaqul

نصیر الدين طوسی، محمد بن محمد، 597 – 672 قمری

nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274)

گفتاری مختصر است در بیان ادراکات نفس.

آغاز: المفهوم من الادراك یعم التعقل و هو فعل النفس بذاتها و التخيل الذي فعلها بقوتها الخياليه.

انجام: و مثل هذه یلزمها أن یکون عارفة لذاتها عالمة بجوهرهالانها نشاهد ذاتها العامله.

[آثار و احوال خواجه ص چاپ جدید، ص 523]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2938/24

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهان، جلد: تیماج، 100ص (155-254)، 20 سطر، اندازه: 19×12سم [ف: 10-362]

2. شیراز؛ محلاتی، صدرالدین؛ شماره نسخه: 17/30

آغاز: برابر

بی کا، تا: با تاریخ 1056ق [نشریه: 5-273]

3. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 364/27

کا: علی بن احمد رشتی، تا: 1270ق، جا: یزد؛ جلد: تیماج، 19سطر، قطع: جیبی [نشریه: 2-179]

ماهية الأجسام و الأجساد / فلسفه / عربی

māhīyat-ul a’jsām wa-l ajsād

مراغی، حسن بن عبدالرحیم، - 1300 قمری

marādī, hasan ebn-e ‘abd-or-rahīm ( - 1883)

در فرق بین جسم و جسد و چگونگی معاد روحانی و معاد جسمانی با نقل بعضی از گفته های شیخ احمد احسائی در شرح عرشیه و جز آن ورد بروی. این رساله به درخواست حاج میرزا عبد الرحيم نگاشته شده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6694/2

آغاز: الحمد لله الذي خلق العباد لعبادته و کرمهم بهدایته فکلفهم علی طاعته و وفقهم بسابق عنایته؛ انجام: فالربوبية کلها في الملك و الملك کله في الربوبية

خط: نسخ، کا: محمد بن فتحعلی تبریزی، تا: 1285ق؛ 15گ (8پ -22پ)، 20 سطر، اندازه: 15/5×21/5سم [ف: 17-255]

ماهية الانسان / فلسفه / عربی

māhīyat-ul insan

فارابی، محمد بن محمد، 260؟ - 339 قمری

fārābī, mohammad ebn-e mohammad (875 - 951)

تبریز؛ تربیت؛ شماره نسخه: 89/7

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: با تاریخ 1069ق [ف: -132]

ماهیت جسم طبیعی / طبیعیات / فارسی

māhīyat-e jesm-e tabī'ī

سمرقندی، احمد بن عبدالعزیز

samarqandī, ahmad ebn-e ‘abd-ol-“azīz

یک تمهید دارد دارای دو «مقدمه»: نخستین در ماهیت جسم طبیعی و اقسام او؛ دومی در انقلاب عناصر، سپس چهار «اصل»: 1) بخار؛ 2) دخان؛ 3) باد؛ 4) قوس و قزح و هاله؛ «خاتمه» در ابخره و ادخنه زمین.

[فهرستواره منزوی 3813/5]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3687/6

آغاز: بسمله. الحمدلله فیاض الحكم و المواهب و موصل الطالبين الى المطالب. و بعد چنین گوید ... احمد بن عبدالعزیز السمرقندي که چون کلمه ای چند در بیان ماهیت جسم طبیعی و اقسام او و انقلاب عناصر اربعه ... جمع کرده شده بخاطر فاتر چنین آمد که او تحفه ملازمان حضرت شاه شهزاده عالمیان ا[ر] غو [ن] شاه ... ابو المنصور مظفر حسین گورکان ... گرداند ... مرتب بر تمهیدی و

چهار اصل و خاتمه اما تمهید مشتملست بر دو مقدمه؛ انجام: و صواعق ندای اذا دکت الارض دکا ... و اليه المصير (تمت الرسالة .. في شهر شعبان ... سنة سبع و سبعین بعد الألف من هجرة النبي ص)

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1077ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 59ص (249-307)، 11سطر (9×5) [ف: 12-2696]

ماهية الحزن - الحزن و اسبابه

ماهية الحزن (في تبیین ) / فلسفه / عربی

mahiyat-ul huzn (fi tabyin-i )

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11083/5

خط: نسخ، کا: عیسی بن ابی نصر بن سعد بن جریر المتطبب مسیحی، تا: 15 رمضان 627ق؛ جلد: مقوامذهب، 19سطر، اندازه: 33/5×15/5سم [ف: 11-298]

ماهية الحزن و اسبابه / فلسفه / عربی

māhīyyat-ul ḥuzn wa asbāb-u-h

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11083/3

آغاز: ... فنقول أن الحزن الم نفسانی یعرض لفقد المحبوبات

خط: نسخ، کا: عیسی بن ابی نصر بن سعد بن جریر المتطبب مسیحی، تا: 15 رمضان 627ق، دوازده سطر در مسئله ای منطقی و سه سطر در «مزاج معتدل»؛ جلد: مقوامذهب، 19سطر، اندازه: 15/5×33/5سم [ف: 11-297]

ماهیت دهر / فلسفه / فارسی

māhīyat-e dahr

افلاطون، 427؟ - 347 ؟ قبل میلاد

aflatun (-427 - -347)

گفتاری است منقول از بعض رساله های فلسفی و سخن افلاطون است درباره حقیقت دهر.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1866/11

آغاز: چنین گوید افلاطون حکیم که دهر چیزیست که او پاره نشود بوقتی از وقتها چه وقت را از و توان دانستن نه او را؛ انجام: پس دهر چیزی است که وی شمرده نشود بشمار و پاره نشود و همیشه بریکحال بود. من رسائل الحكماء

بی کا، تا: قرن 13؛ 1ص(95) [ف: 9-545]

ماهیت روح و حیات و نفس و عقل - الروح

ماهية الروح و الحياة و النفس و العقل / فلسفه / عربی

māhīyat-ur rūḥ wa-l ḥayāt wa-n nafs wa-l ‘aql

مشتمل بر دو «فصل» و 16 «بحث».

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10359/12

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين ... و بعد فهذه رسالة مشتمل علی فرائد جليلة من بیان ماهية الروح؛ انجام: و هو ساجد یقول ربنا.

بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ 10ص (101-110)، اندازه: 12×18/5سم [ف: 32-342]

ماهية الروح و الحيات و النفس و العقل - الروح

ماهية الزاوية / هندسه / عربی

māhīyat-uz zāwīya

حسینی بحرانی، محمد بن ابراهیم، ق 11 قمری

hoseynī bahrānī, mohammad ebn-e ebrāhīm ( - 17c)

مؤلف در این رساله تحقیق دقیقی نموده درباره ماهیت و واقع زاویه» که در کتاب های گذشته گوناگون تعریف کرده اند، طی دو «باب»: 1. بیان ما ذکر في أمرها؛ 2. تحقیق ماهية الزاوية.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6025/10

آغاز: بعد حمد الله تعالی ... هذه رسالة مشتملة علی ما بین في تحقیق ماهية الزاوية وقد اختلف آراء المتأخرين؛ انجام: عن عظیم الاشتباه الذي رسخ في الأوهام في أمر.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: سال 1151-1152ق، جا: کاشان مدرسه عمادیه؛ کاتب یکی از شاگردان سید ماجد می باشد؛ جلد: تیماج، 11گ (90ر-100پ)، اندازه: 8/5×12/5سم [ف: 16-29]

ماهية الشراب و آدابه / طب / عربی

māhīyat-uš šarāb wa ādābuh

خجندی، محمد بن عبد اللطيف، - 552 قمری

xojandī, mohammad ebn-e ‘abd-ol-latīf ( - 1158)

وابسته به: القانون في الطب؛ ابن سینا، حسین بن عبدالله (370 -428ق)

شرح این فصل است از قانون.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 360/19

خط: نستعلیق، کا: طبیب حموی، تا: آدینه 28 شعبان 1007ق، جا: اصفهان [سنا: ف: 1-187]

ماهیت شعر و صناعت شاعری / ادبیات فارسی

māhīyat-e še'r va senā‘at-e šā‘erī

بخشی از کتابی است که عناوین آن «مقالت» است.

شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1724/2

آغاز: شاعری صناعتیست که شاعر بدان صناعت انشاق مقدمات موهمه کند و التيام قیاسات منتجه ...

بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ 14گ (53-66)، اندازه: 16/5×9سم[نسخه پژوهی: 3-173]

ماهية الشوق الطبيعي / فلسفه / عربی

māhīyat-uš šowq-uttabī'ī

ابن باجه، محمد بن یحیی، - 533 ؟ قمری

ebn-e bājja, mohammad ebn-e yahyā ( - 1139)

در ابتدای آن از تشوقات نظری چهارگانه (ماده، صورت، فاعل و غایت) و اسباب و مبادی آنها سخن می گوید، سپس به بحث درباره تصور و تصدیق و همچنین تعریف یقین می پردازد و پس از آن بحث مفصلی در باب برهانو حقیقت و اسباب آن می آورد.

آغاز: قال الوزيز ابوبکر رحمه الله: التشوقات [النظرية الطبيعية اولها و اقدمها [لا بالزمان] فقط بل و بالطبع (و) کما یتقدم السبب المسبب هو الذي به نقول ما هو (و) هو التشوق إلى ما به قوام ذلك الشيء

چاپ: تصحیح جمال الدين العلوي در رسائل فلسفية، نصوص فلسفية غیر منشورة (بیروت و دارالبیضاء، دار الثقافة و دار النشر المغربية: بی تا)

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1557/9 عکسی

آغاز: برابر انجام: فلنقل في البراهين التي تنتج المتأخرة عن الموضوع ... (کاتب): هذا آخر کلامه في هذا المعني و کذا وجد. الحمد لله علی نعمه، و صلی الله علی محمد و آله و صحبه و سلم تسلیما کثیرا الى یوم الدين. و حیث انتهیت إلى مثل هذا الموضوع من الأصل وجدت ما مثله: قابلت جمیع ما في هذا الجزء من الأصل المنقول منه، و هو بخط الشيخ العالم الاوحد الكامل الفاضل الزاهد ابی الحسن علی بن عبد العزيز بن الامام. و کمل بقوص في سلخ شهر ربیع الاول سنة سبع و اربعین خمس مائة.

نسخه اصل: کتابخانه بودلیان در آکسفورد، شماره 206؛ خط: نسخ، کان حسن بن محمد بن محمد بن محمد بن النضر، تا: سلخ ربیع الاول 547ق، جا: قوص؛ 3گ (116پ-118ر)، 27 و 32سطر [عکسی ف: 4-489]

ماهية الصلاة / فلسفه احکام / عربی

māhīyat-uşşalāt

؟ غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 قمری

qazzālī, mohammad ebn-e mohammad (1059 - 1112)

رساله ای است در ماهیت صلات که در اول آن نوشته شده از افادات امام الانام حجة الاسلام رضی الله عنه است (احتمال دارد که مقصود امام محمد غزالی و یا ابن سینا باشد).

آغاز: الحمد لله علی نعمائه و أصلى علی محمد و آله، و اظن ان هذه الفصول التي ستکتب في مهية الصلاة من افادات امام الانام حجة الاسلام و قام بعض العلماء إنها من جملة مصنفات الشيخ الرئيس ابیعلی ابن سینا و الله اعلم بمفیدها ... آغاز: فصل في مهية الصلاة یحتاج في هذا إلى مقدمة فنقول أن الله تعالی لما خلق الحيوان ...

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15412/5

آغاز: برابر؛ انجام: المطلق طلبا للثواب الرمدية قال رسول

خط: نستعلیق، کا: ابو حیان سراب، تا: 8 جمادی الثاني 1027ق؛ افتادگی: انجام؛ پس از این رساله متفرقاتی از محی الدين (108)، ابو الحسين نوری (109)، شیخ الرئيس (109)، خلیل نحوی (110)، نقوش فصوص الحكم(111)، حدیث الحقيقة (111)، تفسیر الكوثر (112)، منقولاتی از فتوحات مكية (118-122) مندرج است؛ جلد: تیماج، 6ص (102-107)، 12سطر، اندازه: 13/7×9سم [ف: 43-78]

2. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 35/3

آغاز: برابر

انجام: و زین ذاته بحلية العلم و قدید العقل و تخلق باخلاق المحمده.

خط: نسخ، بی کا، بی تاب افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 7ص، 16سطر (5/5×11/5)، اندازه: 17×9سم [ف: 2-387]

ماهية الصلاة عشر - الصلاة

ماهية العدالة - عدلیه

ماهية العدل (رسالة في) / کلام و اعتقادات / عربی

māhīyat-ul “adl (r.-un fi)

ابن مسکویه، احمد بن محمد، 320 - 421 قمری

ebn-e meskavayh, ahmad ebn-e mohammad (933 - 1031)

این رساله از رسائل ابو علی احمد بن محمد بن یعقوب مسکویه (م 421 ق) است. وی از دانشمندان معاصر دیلمیان و خازن کتب ابن العميده بوده است.

چاپ: لیدن، بینا: 1964م، بیروت، محقق: محمد ارکون، 1961م.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 137

آغاز: بسمله. رساله للشیخ ابی علی احمد بن محمد بن یعقوب مسکویه لایی علی بن محمد ابی حیان الصوفي في ماهية العدل. قال ادام الله تأييده العدل ینقسم الى ثلاثة أقسام؛ انجام: و فیه كفاية

و بلاغ لمن تأمله و وقاه من النظر حقه. الحمدلله حق حمده و صلی الله علی نبیه و آله اجمعین و حسبنا الله وحده و کفی.

خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1067ق؛ واقف: ابن خاتون، 1067ق؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: پارچه ای، 10گ، 12 سطر، اندازه: 18×13سم [ف: 1-73]

ماهیت عقل - عقل جوهر نیست

ماهیت عقل / فلسفه / فارسی

māhīyat-e ‘aql

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1597/8

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 [ف: 5-303]

ماهية العقل و معناه و اختلاف الناس فیه / فلسفه / عربی

māhīyat-ul ‘aql wa ma‘nāh-ul wa ixtilāf-un nās fi-h

حارث محاسبی، 165 - 243 قمری

hāres-e mohāsebī (782 - 858)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 474/8-ف

نسخه اصل: جارالله ش 1101؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6, 10گ (117-108)، 20سطر [فیلمها ف: 1-488]

ماهية العلم - ایمنی از بطلان نفس در پناه خرد

ماهية العلم / طبیعیات / عربی

māhīyat-ul ‘ilm

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 10121

کا: عماد هزار جریبی، تا: 1030ق [الفبائي: -490]

ماهية العلم و اقسامه / فلسفه / عربی

māhīyat-ul ‘ilm wa aqsām-u-h

در آن از خواجه طوسی و کمال بحرانی و کشاف یاد شده است.

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 803/1

آغاز: بسمله. قال بعض العارفين ادام الله تاییداته آن ماهية العلم التي یصح نسبتها اليه عند التقسيم في الاصطلاح تنقسم الى ثلثة: ذاتی و فعلی و انفعالی؛ انجام: ارادوه و قصدوه و الله یهدی من یشاء إلى صراط مستقیم و الحمدلله و صلی الله ...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ جلد: میشن، 34گ (1پ-34ر)، اندازه: 20/2×12/5سم [ف: 5-181]

ماهية العلم و الادراك و العلم الذي ینقسم الى التصور و التصديق / منطق / عربی

māhīyat-ul ‘ilm wa-l idrāk wa ‘ilm al-ladi yanqasim-u ila-t tașawwur wa-t taşdīq

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12145/13

آغاز: بسمله. اعلم أن العلم الذي قسموه الى التصور و التصديق عرفه بعضهم بالصورة الحاصلة؛ انجام: و ان لم یکن ما هو قسم من الحصول في الواقع متقدما کذلك علیه. تمت

کا: اسماعیل بن حاجی محمد کریم شیرازی، تا: 1216ق، جا: سجاس؛ اندازه: 14/5×20سم [ف: 10-223]

ماهية القضا و القدر / کلام و اعتقادات / عربی

māhīyat-ul al-qadā wa-l qadr

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3486/3

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 15گ (173-187)، 17 سطر (16×10)، اندازه: 21×15سم [ف: 11-2491]

ماهية القلب - الحلل

ماهية قوس قزح / هیئت / عربی

māhīyat-u qaws-u qazaḥ

رسالة في تحقیق ماهية قوس قزح و كيفية رؤيته.

مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 77/17

آغاز: الحمد لولیه و الصلاة علی نبیه و آله .. أجمعين اعلم أن الاحساس؛ انجام: محترزا بقدر الطاقة عن التسقيم

خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم الحسيني التفريشي، تا: 1263ق؛ 1ص (63پ)، 33سطر، اندازه: 21/5×34/5سم[مؤيد: 3-629]

ماهية ما لایمکن ان یکون لانهاية و ما الذي یقال لانهاية له / فلسفه / عربی

māhīyat-u mā lā-yumkin an yakūn lā-nihāya wa ma-1 ladi yuqāl lā-nahāya-tu lah

کندی، یعقوب بن اسحاق، 185؟ - 252 ؟ قمری

kendī, ya qūb ebn-e eshāq (802 - 867)

چاپ: در رسائل الكندي الفلسفية، جلد اول (قاهره، دار الفكر العربي: 1369ق)، به تصحیح محمد عبدالهادی ابوریده

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 437/57-ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4832؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7؛ 1گ (207ر-پ) [فیلمها ف: 1-471]

ماهية المزاج / فلسفه / عربی

māhīyat-ul mazāj

صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری

sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641)

مختصری است در تحقیق ماهیت مزاج که از مباحث علم النفس است. وی در این رساله از کتاب اسفار و از رساله مفرده خویش یاد می کند.

آغاز : بسمله الحمد لواهب الحيوة ... اما بعد فهذه مقالة في تحقیق ماهیت المزاج و انیته فنقول المزاج كيفية بسيطة ملموسة ... متوسطه بین الاربع ... و ما سبب انیتها فاعلا و قابلا فالمشهور ان العناصر اذا تصغرت و امتزجت ... انکسرت سورة کیفیاتها ...

انجام: خاتمه الرساله انا قد بینا في مواضع من کتبنا سیما الاسفار الاربعه ان التركيب بین الماده و الصورة ... ترکیب اتحادی ... و سائر الامكانات یجب أن یکون ذاته بذاته کل کل الاشيا و وجوده في نفسه مبدا کل الموجودات ... کما بینا سبیله و اوضحنا طریقه و دلیله في کتابنا الكبير و في رساله مفرده فلیرجع الهي من وفق له الحق. الا الى الله تصیر الامور

[مكتبة امیر المؤمنين 581/2]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1202/10-طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ در صدر نسخه نام ملا صدرا تصریح شده؛ 4گ (16-19) [ف: 23-716]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 634

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ به طور چلیپا نوشته شده؛ واقف: نائینی؛ 10گ، اندازه: 22×12سم [ف: 4-143]

ماهية المزاج / طب / عربی

māhīyat-ul mazāj

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1261/3 عکسی و 1610/3 عکسی

آغاز: بسمله. رب اعن الحمدلله علی افضاله و الصلوة علی محمد و آله هذه رسالة مشتملة علی بیان ماهية المزاج و أقسامه وما یرد علیه من الاعتراضات و أجوبتها؛ انجام: و الحاصل أن هذه الجملة الحاصلة من الضروب المذكورة قد یقع في مقابل کل واحد من ... و الله اعلم بالصواب، تمت

نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، ش 4001؛ خط: تعلیق، کا: حسن بن علی طبیب طبری، تا: سلخ جمادی الاول 735ق؛ 2ص (15-16)، 26 سطر [عکسی ف: 3-588 و 5-16]

ماهية المكان / طبیعیات / عربی

māhīyat-ul makān

ابن هیثم، حسن بن حسن، 354 - 430 قمری

ebn-e heysam, hasan ebn-e hasan (966 - 1039)

آغاز: قول لابی علی الحسن ... قد اختلف أهل النظر المتحققون بالبحث عن حقائق الأمور الموجودة في ماهية المكان فقال قوم آن مکان الجسم هو السطح المحيط بالجسم و قال قوم ان مکان الجسم هو الخلاء المتخيل الذي قد ملاه الجسم ...

انجام: و اذ قد تبین جمیع ما بیناه فمکان الجسم هو ابعاد الجسم التي اذا جردت في التخيل کانت خلا لا مادة فیه مساویا للجسم شبهه الشكل و ... الجسم و ذلك ما اردنا بیانه في هذه المقالة

چاپ: ترجمه فارسی این رساله توسط احمد آرام، در نامه مینوی، تهران، 1350ش، ص 1=11 چاپ شده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 653016

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ با اشکال هندسی؛ 5گ (82پ -86پ)، اندازه: 21×13سم [ف: 20-105]

ماهية المكان بحسب رای ابن میثم / فلسفه / عربی

māhīyat-ul makān bi-ḥasab-i ra’a-yi ibn-i miytam

عبداللطیف بغدادی، عبداللطیف بن یوسف، 557 - 629 قمری

'abd-ol-latīf-e baqdādī, ‘abd-ol-latīf ebn-e yūsof (1163 - 1232)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 354/2 -ف

نسخه اصل: حسین چلبی ش 823؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 622ق؛ 11گ (25-35)، 17 سطر [فیلمها ف: 1-457]

ماهية الملال / متفرقه / عربی

māhīyat-ul malāl

بغدادی، ابوالبرکات

baqdādī, abo-1-barakāt

اهدا به: عضدالدین علاء الدوله شمس الملوك

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6188/20

آغاز: بسمله. بلغنی أن الملك العادل العلم عضدالدین علاء الدولة کان یتردد فکره في مهية الملال الموجود في غريزة الانسان، و الميته و نذکر انه؛ انجام: وقد تکون لذلك الشيء اوصاف و احوال فربما دامت علی التفاتها اليه الى ما یستوفی في العلم بجمیع اوصافه، ویحیط معرفتها بسایر معانیه کمن یتردد

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن عنابی، 5گ

(59ر -63پ)، 17 سطر، اندازه: 20×12/8سم [ف: 9-227]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 706/2- طباطبائی

آغاز: رسالة في الملال لاوحد الزمان ابی البركات الطبيب اعاد علی الولد الموفق ان الملك العالم عضد الدين علاء الدوله شمس الملوك اطال الله بقاه؛ انجام پایان: فقد ذکرت السبب العام الموجب للملال في غريزة الانسان و الأسباب الخاصة الجزئية و کیف تجب عما تجب عنه العرض امتثالا لمرسوم ولی النعمه ادام ظله تمت بدار السلطنه قزوین.

خط: نستعلیق، کا: عبدالغنی بن وجیه الدين علی حسینی افطسی تفرشی، تا: 1006ق، جا: قزوین؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 2ص (81-82)، 21 سطر، اندازه: 19×11/5سم [ف: 23-21]

ماهية الملائكة / عرفان و تصوف / عربی

māhīyat-ul malā’ika

گیلانی، میرزا هاشم، ق14 قمری

gīlānī, mīrzā hāšem ( - 20c)

رساله مختصری است که در آن استدلال می شود بر این که این ملائکه همان اند که در بعضی از گفته ها به عقل اول تعبیر شده است.

آغاز: اعلم أنه قد تطلق المهيمة و یراد بها الأرواح النورانية العالية التي قد غلب علیها العشق و المحبة

انجام: فهو من حیث الذات الغني عن العالمين فتأمل، و لو لا ضیق المجال لفصلت الكلام في المقام

1. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 60/11عکسی

آغاز: برابر

خط شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 1گ (185)، اندازه: 29×20سم [ف: 3-1337]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8081/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: علی اکبر بن عبد الحسين بن محمد صادق، تا: 1314-1313 ق؛ جلد: مقوایی، 3گ (53پ-55ر)، اندازه: 21×16سم [ف: 21-82]

ماهية الموت و الحياة / فلسفه / عربی

māhīyat-ul mawt wa-l hayāt

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/39

به نقل از رسائل اخوان الصفا؛ خط: نستعلیق، کان محمد طاهر آراسنجی، تا: قرن 11؛ 2ص (53-54) [مختصر ف: -708]

ماهیت نفس - النفس علی طریق الدليل و البرهان (ترجمه)

ماهیت نفس مردم / فلسفه

māhīyat-e nafs-e mardom

[مهدوی 247 قنواتی 100]

تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 95/2 بخش2

نسخه اصل: احمد ثالث 3447؛ بی کا، بی تا [ف: -87]

ماهية النوم و الرؤيا - النوم و الرؤيا

الماهية و الوجود / فلسفه / عربی

al-māhīya wa-l wujūd

معصومی بهبهانی، محمد علی بن سلیمان، - 1372 قمری

ma‘sūmī behbahānī, mohammad ‘alī ebn-e soleymān ( - 1953)

گویا حاشیه ای باشد بر رساله ماهیت و وجود شیخ هادی تهرانی.

در فهرست مختصر مجلس (ص 299) به عنوان حاشية المنظومة (حکمت) از محمدعلی معصومی بهبهانی معرفی شده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15839/2

آغاز: بسمله. قوله شرح الاسم لیس مطلب ماه الشارحة. اقول ان نقل حاشية من السمرقندي و حاصل تلك الحاشية أن کلا من التصور و التصديق علی قسمین ...

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ مصحح، با خط خوردگی؛ 13ص (82-94)، اندازه: 22×17/5سم [ف: 44-92]

الماهية و الوجود / فلسفه / عربی

al-māhīya wa-l wujūd

هشترودی، اسماعیل، ق14 قمری

hastridi, esma'il ( - 20c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2755/3

آغاز: اعلم أن في الأشياء کلها جهتین الاول الوجود یعبر عنه في الفارسيه بهستی و الاخرى الطور و هو تنتزع من اکتناف الوجود بالعدم و اقترانه به و اذا افرقت بین الجهتين لم یبق للوجود طور بل یکون؛ انجام: عند النفس فنقول أن الصورة الحاصلة من الشي عند النفس لیس وجود آخر للمعلوم

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: مقوایی، 38ص (161-198)، 26 و 19 و 14 سطر، اندازه: 21×12سم [ف: 9-143]

الماهية و الوجود / فلسفه / عربی

al-māhīya wa-l wujūd

به صورت بحث و انتقاد بر یک متن.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4942/51

آغاز: قوله فهو من العوارض فان قیل لا یمکن أن یکون؛ انجام: علی عکس مذهب الجمهور، و اما علی مذهب الجمهور المشهورين القوم فلا

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 کاغذ: سپاهانی،1ص (165ر)، 28سطر (16×11)، اندازه: 24×14سم [ف: 14-193]

الماهية و الهوية - فصوص الحكمة

الماهية و لواحقها / فلسفه / عربی

al-māhīya wa lawāḥiquhā

تهران؛ دانشگاه، شماره نسخه: 7413/6

بندی از آن؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، 8ص، 15 سطر (6×12/5)، اندازه: 13×19/5سم [ف: 16-551]

ماهی نامه /- فارسی

māhī nāme

شیخ الرئيس قاجار، ابوالحسن بن محمد تقی، 1264 - 1336 قمری

šeyx-or-ra’īs-e qājār, ab-ol-hasan ebn-e mohammad taqi (1848 - 1918)

تهران؛ خاکپور، اسدالله (خاندان)؛ شماره نسخه: 54

بی کا، بی تا[ نشریه: 7-567]

ما یتعلق بالدراية و الرجال / رجال، درایه / عربی

mā yataʻallaq-u bi-dirāya wa-r rijāl

حسینی تبریزی، حسین بن محمد، - 1299 قمری

hoseynī tabrīzī, hoseyn ebn-e mohammad ( - 1882)

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10993/11

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: رقعی [میراث شهاب: س ش 2-34]

ما یتیمم علیه / فقه / عربی

mā yatayamum-u 'alayh

موسوی، محمد حسین بن محمد، ق13 قمری

mūsavī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad ( - 19c)

در ذکر اختلاف اقوال علماء در مصداق آن چیزی که تیمم بر آن صحیح است از ظاهر روی زمین و تحریر محل نزاع و استدلال برای قول مختار.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11327/5

آغاز: مسألة، اختلف الاصحاب رضوان الله تعالی علیهم فیما یتیمم به انه هل هو التراب الخالص او مطلق وجه الأرض؛ انجام: و صرح به في المبسوط والخلاف هو المحكي عن جملة بل وعن مصباح السيد علی ما في المدارك

خط: نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی، با قلم خوردگی؛ 4گ (15-18)، 27 سطر، اندازه: 15×10/5سم [ف: 28- 521]

ما یجب اعتقاده في مذهب الامامية / کلام و اعتقادات / عربی

mā yajib-u i'tiqād-u-h fī madhab-il imāmīya

رساله ای کوتاه در اصول دین بر مذهب جعفری با اشاره بسیار مختصر بر برخی ادله در ضمن توضیح عقاید، همانند رساله های اعتقادیه.

آغاز: فاول ما یحب علی المكلف التبصرو معرفة الله و انه موجود واجب الوجود لذاته و فیما یصح علیه و یمتنع و عدله و حکمته و نبوة نبینا و امامة الأئمة الاثني عشر و الإقرار بما جاء به النبي صلی الله علیه و آله. فذهبوا الى انه تعالی هو المخصوص بالازلية و القدم ...

انجام: ثم تفرق الأمر ولم یتعین الامام و لا یوجبون الانقياد له معرفته علی من کان في عصره حتی لو مات احد في هذا الزمان و لم یعرف ابابکر و عمر و عثمان لم یکن مواخذا عند الله تعالی

چاپ: در میراث اسلامی ایران، دفتر ششم، به کوشش محمد رضا انصاری قمی چاپ شده

الذريعه 19: 34-35]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5138/59

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، 1ص (191) [ف: 15-158]

ما یجوز لشاعر استعماله / ادبیات عربی

mā yajūz-u li-šāʻir isti'māl-u-h

ابن بری، عبد الله بن بری، 449 - 582 ؟ قمری

ebn-e barri, abd-ol-lah ebn-e barri (1058 - 1187)

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 284/6

بی کا، تا: قرن 11؛ 1ص [ف: 5-11]

ما یحتاج اليه الفقيه / گوناگون / عربی

mā yaḥtāj-u ilayh-il faqīh

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 528/22

کتاب فیه خطب و تسابیح و بعض ما یحتاج اليه الفقيه؛ بی کا، تا:

قرن 9 [ف: 5-62]

ما یذکر و يؤنث من الانسان و اللباس / نحو عربی

mā yudakkar wa yu’annat min-al insān wa-l libās

حامض، سلیمان بن محمد، - 305 قمری

hāmez, soleymān ebn-e mohammad (- 918)

درباره اعضاء بدن انسان، که هر کدام یک مذکر است و کدام یک مونث.

چاپ: بغداد، ضمن رسائل في اللغة، تحقیق ابراهیم السامرائي، الطبعة الأولى، 1964م، از ص 101-108؛ القاهرة، مطبعة جامعة عین الشمس، تحقیق رمضان عبد التواب، الطبعة الأولى، 1386ق، 35ص

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 81/4

عکسی آغاز: قال موهوب الجواليقي قال ... و انا اسمع، قال املی علی ابو موسی سلیمان بن محمد النحوي: ما یذکر و یونث من الانسان؛ انجام: و عن ابی عمر و بن العلاء قال: الحيض طعام الولد في البطن

نسخه اصل: شیخ محمد سماوی - نجف؛ خط: نستعلیق، کا: شیخ محمد سماوی، تا: 22 ربیع الاول 1334ق؛ 2گ (43-44)[ عکسی ف: 1-85]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1527/7 عکسی

آغاز: أخبرنا الشيخ ابو الحسين المبارك بن عبدالجبار بن أحمد الصير في قریء علیه .. قال أبو عمر و قریء علی أبي عمر محمد بن عبدالواحد اللغوى صاحب ثعلب علی جهة التصحيح و أنا أسمع الرأس ذکر

نسخه اصل: کتابخانه اسکوریال در مادرید اسپانیا، شماره 1705؛ بی کا، بی تا؛ 2ص (67-68) [عکسی ف: 4-443]

ما يسأل عنه الطبيب العليل / طب / عربی

ma yas'al-u 'an-huttabib al-alil

پرسش های چندی است که باید پزشک از مریض بپرسد تا نتواند مرض وی را تشخصیص داده به وی دارو دهد. در نام رساله و مؤلف باید تحقیق شود.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9454/3

آغاز: قال أن الطبيب یحتاج الى مقابلة العليل عن اشیاء خیربها علته و یقف بها علی ما یحتاج اليه منها و قوفا ابلغ؛ انجام: لکن اذا أصاب الطبيب جملة المعرفة و قاس بها کان عنده کلما ینبغی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه دهه دوم رمضان 739 ق، در تاریخ دست برده شده و صحیح 939 می باشد؛ جلد: تیماج، 6گ (202پ-207ر)، اندازه: 15×10/5سم [ف: 24-218]

مایشتبه من الاسباب و الدلائل و الأمراض - الفرق بین الامراض المشكلة

ما یضع الناس في غیر موضعه / ادبیات عربی

mā yada*-un nās fi gayr-i mawdi'ih

نظام الدين گیلانی، احمد بن علی، ق 11 قمری

nezām-od dīn-e gīlānī, ahmad ebn-e ‘alī ( - 170)

درباره غلط های عامیانه که ذیلی است بر آن یکی.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3223/8

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: آغاز قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوایی، 6گ (81-86)، 18 سطر (14×6/5)، اندازه: 19×12سم [ف: 11-2184]

ما یطلع علی البروج / هیئت / عربی

mā yațla'-u ‘ala-1 burūj

رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 1202/6

القول علیما یطلع في البروج من الصور وما تدل علیه من احوال المولودين؛ خط: نسخ خوش، کا: محمد جعفر بن محمد طبسی، تا: 1097ق؛ با جدول؛ جلد: چرمی، 8گ (65ر -72پ)، ابعاد متن: 13×7، اندازه: 19×12 سم [رشت و همدان: ف: -1235]

ما یعبر عن الائمه (علیهم السلام) في اصطلاح العلماء (منظوم) / درایه / عربی

mā yu‘abbar-u “an-il a’imma fi istilāḥ-il ‘ulamā’ (manzum)

ارجوزه ای است کوتاه دارای 27 بیت در ذکر عناوین و تعبیرات اختصاصی یا اشتراکی امامان شیعه (علیهم السلام).

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 532/6-طباطبائی

آغاز: نحمدك یا واج الوجود ** فیاضنا بالکرم و الجود / نبین قاعدة مهمه ** في نقل الاخبار عن الائمه (علیهم السلام) / ماخوذه من نظر الاخيار ** صححها جمع من الكبار ... / و الحسنان اسمهما قد ذکرا ** اذ عنهما الرواية قد ندرا؛ انجام: للسید المولى الأمام الغائب ** قد یقتصد بالحجة و الغائب / قد یطلق العليل و الغريم ** علیه فاعلم ایها الفهيم / آن ذکر العالم في النصوص ** فالقصد للمطلق لا الخصوص

خط: نسخ، کا: عبدالجواد، تا: 1264ق؛ عناوین و ترجمه بین سطور؛ جلد: تیماج چرمی، 1گ (134 - 34پ)، اندازه: 11/5×18/5سم [ف: 22-243]

ما یعتبر في الشهادة / فقه / عربی

mā yu'tabar fi-š šahāda

میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، 1151 - 1231 | قمری

mīrzā-ye qomī, ab-ol-qāsem ebn-e mohammad hasan (1739 - 1816)

در شروطی که باید در شاهد هنگام شهادت دادن جمع باشد. بحث در آغاز این رساله به طور اجمال و پس از آن به طور تفصیل در سه «مقام» انجام می شود: 1. در آنچه که با چشم دیده می شود؛ 2. در آنچه احتیاج به دیدن و شنودن دارد؛ 3. در آنچه تنها شنودن کفایت می کند.

آغاز: القول فیما یصیر به الشاهد شاهد، قالوا و الضابط فیه العلم القوله تعالی ولا تقف ما لیس لك به علم

انجام: و ایضا فان القول بذلك لو سلم فانما یتم في الاستفاضة لم یفد القطع و الا فکیف یرجح اليد علیها.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3/ 9290

خط: نسخ، کا: محمد حسن پودئی سمیری، تا قرن 13؛ 11گ (39پ-49)، 21 سطر، اندازه: 15×21/5سم [ف: 24-76]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1259/7

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: غلام رضا بن محمد حسین اصفهانی، تا: 1255ق؛ جلد: تیماج، 3گ (61پ -73ر)، اندازه: 21×15سم [ف: 4-62]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9305/3

خط: نسخ، بی کا، بیتا؛ از عصر مؤلف؛ جلد: تیماج، 11گ (36ر-146)، 21 سطر، اندازه: 20615سم [ف: 24-99]

ما یعلم به البلوغ / فقه / عربی

mā yu‘lam-u bih-il bulūg

حجت کوه کمری، محمد بن علی، 1310 - 1372 قمری

hojjat-e kūh-kamarī, mohammad ebn-e ‘alī (1893 - 1953)

در نشانه های بلوغ که آغاز تکلیف شرعی است، استدلالی مفصل و با رد و ایراد بسیار، ولی ناتمام مانده و فقط تا نشانه سوم را دارد.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5468/3

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... مسألة فیما یعلم به البلوغ و هو أمور أحدها الانبات و هو دلیل علی البلوغ؛ انجام: ناتمام: و نقل الشهرة أو الإجماع علیه مستفیض أو متواتر کما سيأتي إلى جملة منها الإشارة، الثالث ...

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: مقوایی، 7گ (63پ-69ر)، اندازه: 22×17/5سم [ف: 14-252]

ما یعین علی الحبل /- عربی

mā yu‘yīn-u 'ala-l ḥabal

یزد؛ علومی، شیخ علی؛ شماره نسخه: 64/22

خط: نسخ، بی کا، بی تا، قطع: ربعی [نشریه: 4-449]

ما یکتب بالضاد و الظاء / لغت / عربی

ma yuktab-u bi-dad wa-zza'

ابن فهد، یحیی بن عمر، 848 - 885 قمری

ebn-e fahad, yahyā ebn-e ‘omar (1445 - 1481)

مختصری است در واژگانی که با وزن یکسان گاهی با ضاد و گاه با ظاء نوشته شده و معانی گوناگونی دارد

چاپ: قاهره، محقق: رباح اليمني مفتاح، مجلة معهد المخطوطات العربية، مجلد48، جزءان 1 و 2، 1425ق.

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1936

آغاز: الحمدلله ... و بعد فهذا کتاب فیه ما یکتب بالضاد و الظاء و المعني مختلف مأخوذ من کلام العرب

نسخه اصل: کتابخانه کاشف الغطاء نجف اشرف؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 17ص [عکسی ف: 5-400]

ما یلحن فیه العوام = الرشيدية / ادبیات عربی

mā yalħan-u fi-hil ‘awām = rašīdīya

کسائی، علی بن حمزه، - 180 قمری

kesā'ī, ‘alī ebn-e hamze ( - 797)

برای هارونالرشید این رساله را نوشته و در آن اغلاط عوام را روشن کرد.

آغاز: بسمله. هذا کتاب ما یلحن به العوام مما وضعه علی بن حمزه الكسائي للرشید هرون و لابد لأهل الفصاحة من معرفته تقول حرصت بفلان بفتح الراء قال الله عزوجل و ما اکثر الناس و لو حرصت بمؤمنين ولا تقول تحرص بفتح الراء.

انجام: و ازدد و آنم کما ینمی الخضاب في اليد، تم و بالخیر عم و فرغنا من هذه الرسالة الرشيديه حامدین لله.

چاپ: برسلو، 18ص، 1898م؛ قاهره، محقق: رمضان عبد التواب، مكتبة الخانجي، و زیاض، دار الرفاعي، چاپ 1، 1403ق.

[معجم المطبوعات 1559]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15867/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا ، 6گ (23ر-28ر)، 12-19سطر، اندازه: 20×13سم [ف: 44-106]

2. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 75/6 - ب

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ محشی؛ 6گ (49پ -54پ) [ف: - 451]

ما ینبغی أن یقدم قبل تعلم الفلسفة » ما ینبغی لمن اراد الشروع في الحكمة

ما ینبغی لمن اراد الشروع في الحكمة / فلسفه / عربی

mā yanbaqī le-man arād-aš šurū' fi-1 hekma

فارابی، محمد بن محمد، 260؟ - 339 قمری

fārābī, mohammad ebn-e mohammad (875 - 951)

فارابی در این رساله وظایفی که دوستدار دانش را شایسته است، نشان می دهد. گویا این رساله همان باشد که ابن ابی اصیبعه از آن با عنوان الكلام في لوازم الفلسفه نام می برد.

چاپ: قاهره، بی نا، 1323ق/1905م؛ لیدن 1890

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6010/5-عکس

بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3-236]

ما يؤخذ من أموال الكفار في حال الغيبة / فقه / عربی

ma yu'xad min 'amwal-il kuffar fi hal-il gayba

شاه میر، اسدالله، ق 10 قمری

šāh mīr, asad-ol-lāh ( - 160)

رساله مختصر استدلالی است در این که: اگر مسلمانی با اجازه امام علیه السلام با کافر حربی بجنگد و او را مغلوب سازد اموال او از آن امام است و اگر در زمان غیبت باشد مال متعلق به غازی خواهد بود.

آغاز: بعد الحمد لولیه و افضل الصلاة و اکمل السلام علی نبیه و آله الكرام ... فهذه تبیان مسألة مهمة في بیان يؤخذه من اموال الكفار في حال الغيبة

انجام: و لا یحتاج مع ذلك الى ارتکاب التكلف في استحلال مالهم زايدة علی ذلك و مزید القيود ... التي ذکرناها حسب ما استطعنا کافیه في المرام ...

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 20641

بی کا، تا: قرن 11؛ تذکر: شماره بازیابی تصحیح شد؛ 4ص [اهدائی ف: -376]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20783

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: میشن زرشکی 3گ، اندازه: 21×13سم [اهدائی رهبر: 3-90]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20784

آغاز: برابر؛ انجام: و ختم الكلام ان شاء الله شافیه تمت

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، ابعاد متن: 15×68، اندازه: 21×13سم [رایانه]

ما يؤنث من جسد الانسان ولا یجوز تذکیره / نحو / عربی

mā yu’annat min jasad-il insān wa lā yajūz-u tadkīruh

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6248/2

خط: نسخ معرب، بی کا، تا: 731-730ق؛ کاغذ: سمرقندی، 1ص (31پ)، 16 سطر (13×8)، اندازه: 21×15سم [ف: 16-226]

مایه دانش علایی - دانشنامه علائی

المباحثات = اجوبة مسائل فلسفية / فلسفه / عربی

al-mubahitat = ajwibat-u masa'il-un falsafiya

ابن سینا، حسین بن عبد الله، 370؟ - 428 قمری

ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038)

شیخ رئیس از هنگامی که که در ری می زیست و گاهی که به کار وزارت می پرداخت تا پایان زندگی با شاگردان خویش مانند بهمنیار مرزبان آذر بایگانی و ابن زیلای سپاهانی و شیخ ابوالقاسم کرمانی گفتگوها می کرد و به پرسش های آنان پاسخ می داد. از همین سخنان است که گردآوری شده و نام مباحثات گرفته است. گرچه در برخی از نسخه های آن از بهمنیار ( 430ق) و ابن زیلا (- 440ق) به مانند در گذشته یاد می شود ولی خود شیخ در پاسخ پرسش دوم میهنی او را بدین کتاب بازگشت می دهد و میهنی در پرسش سوم می گوید من هنوز مباحثات را ندیده ام و همین می رساند که نسخه ای از مباحثات در روزگار خود شیخ به نگارش در آمده بود. شیخ در مباحثات از اشارات خویش که آخرین کتاب او است یاد می کند و نیز از شفا و طریق عرشی و اصول مشرقی و مشرقیان و برهان عرشی و مشرقی و مسائل مشرقی و حکمت عرشی و کتاب انصاف و یکی از مسائل عشر نام می برد و باز می گوید «همین گونه مباحثات» و «مباحثات صدیقی یا صدیق» گاهی هم از بودن در ری و گرفتاری خود یاد می کند و نیز از دربار علائی و تاراج رفتن نگارش های او (در 425) و ربودن انصاف و بیماری سخت و ننوشتن یکی دو سال چیزی به دست خود؛ و همه اینها می رساند که این گفتگوها میان 403 و 405 تا نزدیک به پایان زندگی شیخ میان استاد و شاگردان می شده و نسخه با نسخه هایی از آنها هم به ساخت کتابی در آمده بود. پیداست که شاگردان آنها را فراهم می آوردند چه در برخی از جاها «الجواب بخطه» دارد و در برخی جاها هم «الجواب من الشيخ ابی منصور بن زیله رحمه الله و چنین بر می آید که پاسخ ها گاهی به خط شیخ و گاهی به خط ابن زیلا بوده و از روی آنها نوشته می شده است. می توان گفت که مباحثات در چندین نسخه گوناگونی که هست بهتر از نگارش های دیگر شیخ رأيها و اندیشه های خود او را می رساند و سرگذشت گفتگوهای او با شاگردانش از آن

به خوبی بر می آید و بسیاری از سخنان دشوار فلسفی در این مباحثات آمده است چنان که مسئله اعدادی بودن انتاج قیاس که رأيي است در برابر اشعری و معتزلی در آن دیده می شود و همچنین دربارهتجرد نفس و خود آگاهی آن موشکافی شده است. دانشمندان از این کتاب سودها برده اند و بسزا است که بیهقی (ص 91) درباره آن می گوید «و المباحث التي لابی علی اکثرها مسائل بهمنیار و کان یبحث عن غوامض المشكلات». (دانش پژوه)

چاپ: به تصحیح محسن بیدار فر (قم، بیدار، 1413ق)؛ در ارسطو عند العرب (قاهره: 1947م)

[ فهرست مصنفات شیخ الرئيس از دکتر مهدوی: 202]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1457/4عکسی

آغاز: بسمله. الحمد لله واهب العقل مفیض العلم ... س ما معنی العقل بالقوة؛ انجام: فان کانا لا زمین فالکلام فیهما کالکلام في آوب هذا آخر الموجود من هذا الكتاب تم کتاب المباحثات المعروف بهمن یار و الرئيس ابی علی ابن سینا ...

نسخه اصل: گویا در کتابخانه دانشگاه پرینستون آمریکا؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 677ق؛ 50ص (18-67)، 23 سطر [عکسی ف: 4-306]

2. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6879/8-35/59

آغاز: من مباحثات الشيخ الرئيس، النفس اذا فارقت لاستاق الى ما خلقته فان قوتها الشوقية قد بطلت و کذلك سائر القوى البدنية من التذكر ... و منها النفوس المفارقة ... فائده في اثبات واجب الوجود؛ انجام: بل وضعية لها شروط وهی الحركة الاول السريعة جدا فهذا هو الذي یسمی بالزمانو الله اعلم.

تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: تیماج قهوه ای، 3گ، 21 سطر، اندازه: 23×13سم [ف: 6-3142]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1149/21

آغاز: بسمله. و به العون. و صل للشیخ عدة کتب تشترك في الايناس بخبر سلامته و ذلك مما یعظم الاستبشار به. آغاز: بسمله. ما معنی العقل بالقوة فان الشيء الذي یدرك منا المعقولات قدبان انه مجرد عن المادة و قد قیل ان کلما تجرد عن المادة فهو عقل بالفعل فما معنی العقل بالقوة؛ انجام: و یعنی بالمؤبد مؤيد الذات و ما للذات و من هذا القدر لایلزم غیر هذا القدر (تم المباحثات بحمدالله تعالی و حسن توفیقه). بخشی از مباحثه پنجم آن در گ 332پ -334پ نسخه ماش 1149 هست همانکه قنواتی در ش 1 فهرست خود به نام «اجوبة ست عشرة مسألة لابی الريحان البيروني» یاد کرده است (ص 14 و 212م) و به همین نام هم در رسائل ابن سینا چاپ 1953 استانبول دیده می شود ولی 17 پرسش و پاسخ است. چنین است این بخش: انجام: «لعل هذا في غیر الحيوان صعب ... الى القول الجزم (فیه) (س 14 گ 334ب نسخه ما که پایان چاپی است سپس بندی در نسخه ما افزوده دارد بدینگونه: ) أما قوله أن البسائط یصدر عنها افعال مختلفة صدورة اولیا ... فهی موجودة بالفعل عند بعض القوى. و قوله أن الظن للقوة الخيالية ... في آلة جسمانية. و قوله لعل المزاج واسطة ... علیه تحریك مخالف له»، این هم گفته شود که قنواتی این بند «و الاخلاف لما یوجبه القوة المجبولة فیها ... و ذلك هو المطلوب الباقي» (گ 334پ-335پ) را که در نسخه ما پس از این آمده و در حکمت عروضی (مقاله 1 و 2 طبیعی) و نجات (ف او 2 ما طبیعی ص 102-104) دیده می شود پاره ای از همین «جواب ست عشر مسئله» پنداشت.

هر شش مباحثه آن در این نسخه ما هست و مانند نسخه بادلیان می باشد و پیداست که از مباحثه پنجم آغاز می گردد؛ خط: تعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 962ق؛ تملک: مصطفی بن عبدالله در 962، خلیفه سلطان در 1041، محمد طاهر پزشک تفرشی در 1135، محمد ابراهیم قزوینی در 2 ذیقعده 1245، کاغذ: سمرقندی، 40گ (70-109ر)، 31سطر، اندازه: 23×13سم [ف: 6-2404]

4. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1149/48

آغاز: بسمله. الحمد لولیه و الصلوة علی نبیه. القدر هو وجود العلل و الاسباب و انسیاقها علی ترتیبها و نظامها حتی ینتهی إلى المعلولات و المسببات؛ انجام: و الاقوى وجودة هو الجوهر لانه و جد من جهته بوسائط اقل و الاضعف وجود هو العرض لانه بالعکس (من هذا) (تمت).

در آن قضا و قدر شناسانده شده است و بندی است از مباحثات؛ خط: تعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 962ق؛ تملک: مصطفی بن عبدالله در 962، خلیفه سلطاندر 1041، محمد طاهر پزشک تفرشی در 1135، محمد ابراهیم قزوینی در 2 ذیقعده 1245؛ 1ص (316ر)، 31سطر، اندازه: 23×13سم [ف: 6-2421]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13766

آغاز: بسمله. الحمد لله رب العالمين؛ انجام: لیس فیه کتب المذكور و الحمد لله رب العالمين

خط: نسخ، بی کا، تا: 994ق؛ واقف: فاضل خان، 1064ق؛ جلد: تیماج، 201ص، 15سطر [الفبائي: -490]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1370/1ط

آغاز: بسمله. ما معنی العقل بالقوه قال الشيء الذي یدرك منا المعقولات قد بان أنه مجرد من الماده انجام: هذا یمتنع أن یزول وجوده و هو الذي لیس فیه التركيب المذكور تمت الرسالة الفصوليه.

گویا بخشی از کتاب المباحثات مؤلف باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ در صفحه عنوان دو یادداشت است که یکی از آن این رساله را با احتمال تعلیقاتی بر شفا و از غیاث الدين منصور دانسته و یادداشت دیگر رساله ای از رسایل بو علی سینا می داند و در پایان نسخه کاتب از آن با الرسالة الفصوليه یاد کرده است، در فهرست با عنوان «الرسالة الفصولية» آمده است؛ جلد: تیماج، 49ص (1-49)، 20 سطر، اندازه: 19×13سم [ف: 24/3-93]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22669

آغاز: بسمله و به ثقتی الحمدلله واهب الفضل مفیض العلم؛ انجام: من نخستین و کانتا ... کاوجدنا فیها

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11[رایانه: 1-843]

8. تهران: دانشگاه، شماره نسخه: 2441/1

آغاز: بسمله. رب وفقنی بالتمیم. الحمدلله واهب العقل مفیض العلم س ما معنی العقل بالقوة فان الشئي الذي یدرك منه المعقولات قد بان أنه مجرد عن المادة (مباحثه 4)؛ انجام: س: حرارة ما علة لحدوث حرارة ما لا لوجودها مطلقا کیف کان ج مادام الشيء ممکنا عن علته و لم یجب عنها بعد فلیس موجودا ... فالکلام فیهما کالکلام في اوب. و هذا اخر الموجود من هذا الكتاب. تم کتاب المباحثات المعروف ببهمنیار للشیخ الرئيس ابی علی بن سینا روح الله رمسه

خط: نستعلیق، کا: عبدالرشید، تا: قرن 11 کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 72ص (1-72)، 25سطر (18×8/5)، اندازه: 15×24/5سم[ف: 9-1115]

9. همدان؛ مدرسه غرب: شماره نسخه: 1187/84

آغاز: النفس اذا فارقت لا تشتاق الى ما خلفته فان قوتها الشوقية قد بطلت و کذلك سایر القوى البدنيه؛ انجام: اما في الماضي او الحال او الاستقبال کذب لان المنسوب ماضیا او حالا کذب فیتم حینئذ

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 یا 11؛ با سر لوحهای زرین؛ کاغذ: اصفهانی، 2گ (390پ-1391)، 24 سطر (20×10)، اندازه: 17×27سم [رشت و همدان: ف: -1483]

10. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 211

آغاز: ما معنی العقل بالقوة فان الشي الذي یدرك منا المعقولات قد بان أنه مجرد عن المادة

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، مقابله شده؛ جلد: تیماج، 52گ، 18 سطر، اندازه: 11/5×19سم [ف: 1-304]

11. شیراز؛ محلاتی، صدرالدین؛ شماره نسخه: 17/10

بندی از مباحثات او؛ بی کا، تا: با تاریخ 1056ق [نشریه: 5-273]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1830/21

آغاز: من مباحثات الشيخ الرئيس النفس اذ افارقت لاتشتاق الى ما خلفه فان قوتها الشوقية قد بطلت و کذلك سائر القوى البدنية من...

چند فقره پراکنده است از آن کتاب کا: محمد میر حسین استرابادی، تا: 1058ق؛ جلد: تیماج، 2 ص (131-132)، اندازه: 10/5×18/5سم [ف: 9-463]

13. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: ف12/3

آغاز: بسمله قیل في کتاب الشفا عند الكلام في النفس مجال أن تفید - الأعراض و الصوره القائمة بالواد؛ انجام: استانف العقد علیها بالنکاح فلحت له و القول في هذه المسئله علی باسر حناه اجماع

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1060ق؛ مجدول مذهب؛ 3گ، 23 سطر، اندازه: 14/5×6سم [ف: 1-15]

14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 286/49

آغاز: الحمد لله واهب العقل مفیض العلم و الصلوة علی رسله خصوصا علی محمد و آله؛ س: ما یعنی العقل بالقوة فإن الشيء الذي یدرك منا المعقولات انجام: فإن کانا مقومین فالشیء مرکب غیر بسیط فإن کانا لازمین فالکلام فیها کالکلام في «ا» و «ب»، هذا آخر الموجود من هذا الكتاب. تم.

خط: نستعلیق، کا: شاه مراد بن نقدعلی فراهانی ورامینی، تا: 1072ق، کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 35گ (174-208ر)، 27 سطر، اندازه: 18×27/5سم [میراث شهاب: 42-137]

15. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 286/85

آغاز: بسملة، هذه أسؤلة سأل بهمنیار عن الشيخ الرئيس، قدس سره العزيز في کتاب الشفاء عند الكلام في بقاء النفس ... قال أبو القاسم: لم هو محال، لأن الصور الجسمانية یفعل بتوسط المادة ... الجواب: أما لم محال فلما نبین في العلم؛ انجام: و في المادة أن رفعنا عنها الصور بقیت مستعدة لقبولها الهيولاني جوهری للنفس کما أن استعداد المادة لقبول الصورة الجوهري لها؛ تمت الرسالة. بخش هایی از آن (ابتدای آن مطابق با ص 104 چاپی و انتهای آن مطابق ص 218 چاپی)؛ خط: نستعلیق، کا: شاه مراد بن نقدعلی فراهانی ورامینی، تا: سلخ ذیقعده 1072ق؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 3گ (ر1399- 401پ)، 27 سطر، اندازه: 18×27/5سم [میراث شهاب: 42-155]

16. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 1216/34

آغاز: بسمله. هذه اسئلة سأل بهمنیار عن الشيخ الرئيس. قیل في کتاب الشفا عند الكلام في بقاء النفس: محال أن یفید الاعراض و الصور؛ انجام: لقبول الصورة جوهری لها

بخش هایی از آن (ابتدای آن مطابق با ص 104 چاپی و انتهای آن مطابق ص 218 چاپی)؛ بی کا، تا: 3 ربیع الثاني 1091ق؛ از کندی است؛ جلد: تیماج سرخ، 5ص (180-184) [ف: 3-274]

17. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1255/33

آغاز: بعد بسمله، هذه اسؤلة سال بهمنیار عن الشيخ الرئيس قدس سره العزيز قیل في کتاب الشفاء عند الكلام في بقاء النفس مح أن یفید الاعراض و الصور القايمة بالمواد وجود ذات قايمة بنفسها؛ انجام: و في المادة أن رفعنا عنها الصور بقیت مستعدة بقولها ما یعقل الهيولالي جوهری للنفس کما أن استعداد المادة القبول الصورة جوهری لها. تمت.

بخشهایی از آن؛ خط: نسخ، کا: محمد بن نعمت طبسی، تا: 3 ربیع الاول 1091ق؛ 8ص (265-272)، 25سطر [سنا: ف: 2-192]

18. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 14473/30

آغاز: هذه اسؤلة ... قیل في کتاب الشفا عند الكلام في بقاء النفس...

تذکر: در فهرست با عنوان «اسؤلة بهمنیار عن الشيخ الرئيس ابن

سینا». بخش هایی از آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ 1ص (144پ)، 29 سطر، اندازه: 18/5×25/5سم [ف: 38-625]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14473/38

آغاز: وصل للشیخ عدة کتب ... یقول المعقول یحصل في موضعه من حیث هو؛ انجام: ما یخالطه بالقوة و یعنی بالموید موید الذات و ما للذات و من هذا القدر لایلزم غیر هذا القدر تم المباحثات.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، اص (179ر)، 29 سطر، اندازه: 18/5×25/5سم [ف: 38-627]

20. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4693/23

آغاز: بسمله. قال بهمنیار و قد عثرت من کلام الشيخ الرئيس ادام الله علوه في الشروح الكتاب الشفاء علی أمور مخالفة و مناقضة و خارجة عن الإجماع ... من ذلك قال الشيخ الرئيس قد امعن الحكيم مولائی و رئیسی ادام الله تأييده في التحسين و جاهر بالتعسف؛ انجام: علی سبیل الاتقان. تمت مسائل سأل عنه بهمنیار و اجابه الشيخ ... و الحمد لله وحده.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 2گ (71ر -72ر)، اندازه: 25/5×13/7سم [ف: 8-36]

21. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6853/1-35/33

آغاز: بسمله هذه نبذة من الرسالة المسماة بالمباحثات للشیخ الرئيس ابی علی بن سینا في جواب مسائل سئلها عنه تلمیذه الحكيم بهمنیار بن مرزبان قال الحكيم بسم الله الرحمن الرحيم الخادم بهمنیار ... قیل أن المزاج متغیر والشخص الواحد ثابت؛ انجام: وجدنا السبيل إلى القوم الجرم في نهر الباب انشاء الله تعالی تمت المباحثات

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 18 ذیحجه 1101ق؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج، 18گ، 25 سطر، اندازه: 29×15/5سم [ف: 6-3492]

22. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 113/14

آغاز: قیل عند الكلام في بقاء النفس؛ انجام: کما أن استعداد المادة لقبول الصورة جری لها.

بخشهایی از آن، خط: نستعلیق، کا: محمد صالح بن محمد رضا طالقانی ساوجبلاغی، تا: 1263ق؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج، 10ص (185-194)، 19 سطر، اندازه: 20×13سم [ف: 1-140]

23. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2221/1

آغاز: مباحثات: بسملة. الحمدلله واهب العقل مفیض العلم، و الصلاة علی رسله، خصوصا علی محمد و آله. سؤال: ما معنی العقل بالقوة ... (گ1پ) که برابر است با نسخه دانشگاه (فهرست ج9 ص 1115)؛ انجام: مباحثات: فالکلام فیهما کالکلام في آ، ب. و هذا آخر الموجود من هذا الكتاب. تم کتاب المباحثات المعروف «مباحثات بهمنیار» للشیخ الرئيس ابی علی بن سینا روح رمسه. (گ66) که برابر نسخه دانشگاه 2441/ع و معرفی دانش پژوه فهرست ج 9 ص 1115 است

در گ 7ر نسخه عبارت «مسألة بخط عبدالملک» و «قال ابوالقاسم الكرماني» نیز هست، در پشت برخی نسخه ها نیز دیده شده است: «س» در حاشیه ها نشان سؤال و «ج» نشان جواب است و علامت «ط، س» یا «ط، ج» این را می رساند که آن سؤال به خط پرسنده و آن جواب به خامه پاسخگو بوده است، نسخه مجموعه ملی که جای گفتگوی ما است در دو مجلد است و تاریخ 1310 دارد و در فهرست دانش پژوه (ج 9 ص 1115 - 1121) معرفی شده و شاید از روی آن نوشته شده باشد. ترتیب نسخه ما چنین است: 1. جلد اول با شماره 2221/ع، 72 برگ دارد و فهرست آن چنین است: 1) گ 1پ تا 10پ، 29 پرسش و پاسخ است، 2) گ 10پ تا 13پ بخش اول مباحثات با آغاز و انجام برابر (مهدوی ص 203 و بدوی ص 240-244)، بدوی عنوان «رسائل خاصه بابن سینا» بدان داده است، 3) گ 14 تا 16پ پانزده پرسش فلسفی و پاسخ های آن است، 4) گ 16 تا 18، مباحثه دوم با آغاز و انجام برابر (مهدوی ص203 و بدوی ص 245-246)، 5) گ 18 تا 21پ، بیست و نه پرسش با پاسخهای فلسفی آن است، 6) گ 21پ تا 24، بندی با عنوان (شرح جید) درباره جوهر است، 7) گ24 تا 31پ، مباحثه سوم است، با آغاز و انجام برابر نقل مهدوی (ص 204 و 206)، این بخش را بدوی چاپ نکرده، پس از وی نیز کسی آن را منتشر ننموده است، بوعلی در مباحثه سوم (گ 30ب) از ابوالقاسم کرمانی همچون فرزند خود یاد می نماید، 8) گ 31پ تا 66 در پایان جلد اول مجموعه، یکصد و شصت و سه پرسش و پاسخ فلسفی است که ش 103 آن همان ش 43 بدوی است که در ارسطو عند العرب ص 130 دیده می شود و ش 117 همان ش 6 چاپ بدوی است که در ص 123 آن دیده می شود، این نسخه از مباحثات دارای سه مباحثه از شش مباحثه ابن سینا معرفی شده مهدوی در گ 10-13، گ16-18، گ24-31 و یک بند با عنوان «شرح جید» (گ 21-24) می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1310ق؛ 66گ (1پ -66)، 17سطر [ف: 11-573]

24. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1490/4

آغاز: السؤال قیل في کتاب الشفاء عند الكلام في بقاء النفس فحینئذ أن یفید الاعراض و الصور القائمة بالمواد

بخش هایی از آن؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: احمد بن محمد رضا بن فرج الله زنجانی، تا: 1319-1344ق؛ جلد: مقوایی، 3گ (33ر- 35پ)، اندازه: 18×11سم [ف: 4-334]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10023/1

آغاز: بسمله الحمد لله الواهب العقل ... س ما معنی العقل بالقوه فان الشئ؛ انجام: فان کانا مقومین فالشئ مرکب غیر بسیط ... من هذا الكتاب

بخشی از ...؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1339ق، جلد: مقوایی، 40ص (40-1)، 25 سطر، اندازه: 24×17/5سم [ف: 32-34]

26. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 2675/1-ف

آغاز: ما معنی العقل بالقوة قال الشي الذي یدرك منا المعقولات؛ انجام: و هو الذي لیس فیه التركيب المذكور

بی کا، بی تا؛ در فیش آمده که از غیاث الدين منصور بن دشتکی

است؛ 49ص (1-49) [فیلمها ف: 1-720]

27. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 19/10

بی کا، بی تا، قطع: رحلی [ف: -272]

28. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1675/1-ف

نسخه اصل: لیدن ش 864 (1485)؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1-625]

29. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 103716

آغاز: هذه نبذة من الرسالة المسماة بالمباحثات للشیخ الرئيس ابی علی بن سینا في جواب مسائل سئلها عنه تلمیذه الحكيم بهمنیار بن مرزبان قال الحكيم بسم الله الرحمن الرحيم الخادم بهمنیار بن مرزبان خادم مولانا الرئيس ... شرف الملك فخر الكفاة اطال الله بقاه ... خدم ینهی الحضرة بکتاب مطوی علی اوراق و اسئولة و شکوك پر جو وصول الجميع اليها و احاطة العلم الشريف بها .. قیل أن المزاج متغیر و الشخص الواحد ثابت بالعدد ... (پرسش) ثبات الشي الواحد بالعدد ... بل بجوهر (پاسخ) - هل ههنا برهان علی أن لکل شخص .. شیئا ثابتا ... لعل هذا في غیر الحيوان صعب؛ انجام: و لعلنا اذا فکرنا وجدنا السبيل إلى القول الجزم في هذا الباب انشاء الله تعالی تمت المباحثات و هی اجوبة مسائل سئل الشيخ عن بعضها تلمیذه بهمنیار و عن بعضها الشيخ الكرماني و عن بعضها غیرهما.

خط: تعلیق، بی کا، بیتا؛ این نسخه در شش فصل و 217 بند و آغاز آن برابر است با نسخه ش 2188 فیض الله استانبول (که پایان آن بند 183 این نسخه و بند 266 چاپی است) و پایان آن در نزدیک به آغاز نسخه نواب و پایان نسخه ش 4545/1 اونیورسیته استانبول دیده می شود، دیباچه آن نامه بهمنیار است به شیخ که می گوید: «پرسش ها را در برگهائی نوشته فرستدم و می خواهم پاسخ هر یک را در همان برگی بنویسید تا مبادا چیزی فراموش شود و دستور دهید که در بانان پیک را باز ندارند و بآسانی نزد شما بار باید و امیدوار پر کاری شما را از پاسخ این پرسشها بازمدارد» (مانا هنگام وزیر بودن شیخ است) در پایان نسخه چنانکه می بینم دارد که پرسنده بهمنیار و کرمانی و دیگرانند نامه شیخ به کیا (دیباچه چاپی - میانه نسخه نواب) در این نسخه نیست و با آن دو نسخه در عبارت و ترتیب مسئله ها جدایی دارد؛ جلد: تیماج، 44گ (162پ-205پ)، 19 سطر (12/6×4/4)، اندازه: 6/5×15/5سم [ف: 3-337]

30. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 3149/1-ف

نسخه اصل: بادلیان 456 (534 hunt)؛ بی کا، بیتا [فیلمها ف: 2-84]

31. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 380/2-ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 2389؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 15گ (96-82)، 11 و 14 سطر [فیلمها ف: 1-463]

32. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8688/3 - 58/138

آغاز: بسمله، مسائل سئل عنها بهمنیار و اجابه الشيخ الرئيس ابوعلی بن سینا رحمه الله قال بهمنیار: قد عثرت من کلام سیدنا الشيخ الرئيس ادام الله علوه في الشرح لکتاب الشفاء علی امور مخالفة ومتناقضة وخارجة غیر الاجماع فبالحری أن ینعم باصلاح ذلك وکشف السورة فیه من ذلك قال الشيخ الرئيس: قد أمعن الحكيم مولایی ورئیسی ادام الله تائیده في التحسين و هاجر بالتعنیف؛ انجام: واذا قلنا الحكمة العملية الفعلية فیعنی به الفعل الصادر عن الخلق او ضبط نفس العلم او بغیر علم بل بتقلید وقبول صدور اعلی سبیل الاتقان قد کتبت

خط: نستعلیق، کا: عبدالهادی صدیقی دوانی، بی تا، جا: اصفهان؛ گ (92-94)، 19سطر، اندازه: 17×8سم [ف: 2-662]

المباحثات / فلسفه / عربی

al-mubāḥitāt

کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 369

آغاز: ... فحللت اشکالات قد بقیت للسائل علی المسئول و شرقت اشارات قد اومی اليها المسئول عبادتی المنقول والمعقول ... وهذه المباحثات وامثالها قدمة لزند الخاطر ونزهة لعین الناظر وبد سمیتها با ثقل السوال والجواب علی الوجه الذي وجدته و آتوسط في البين الاصلاح ذات البين ... بسم الله .. بسمله سؤال فان قتل الرساله حظوة مكتسبة ام اثره علوية الجواب اثرة علوية و حظوة ربانية وعطیه الهية لا یکتسب بجهد و لا تنال بکسب الله اعلم حیث یجعل رسالاته ... سؤال فان قیل اول ما یجب علی المؤمنن الايمان بالرسول وکیف یعرفه ليؤمن به قبل معرفة المرسل الجواب من وجهین احدهما أن معرفه المرسل قد سبقت کل معرفة باصل الفطرة و وضع الحلقه فلا معروف اعرف منه و لا معلوم اقدم علیه؛ انجام: سؤال فان قیل ان الطبيعة لو کاتب بالحقيقة هی الفاعلة للتغذية والتنمية و تولید المثل من البزرا کان [...] آن لایتعلق امر الهضم والاقتذاء والنمو والاستحالة بالحرارة العزيزية التي هی احد العناصر الاربعة للجواب أن الحرارة العزيزة بمنزلة الالة للطبيعة ولیست هی بذاتها فاعلة. وقد یجوزان یستعمل الفاعل للشی بعض عنصره الأقوى علی البعض بمنزله الالة المعينة له کاستعمال الحداد بعض اإية الحديدية علی صناعة الحادة. فاذا الطبيعة هی الفاعلة التحريك النامي الى کماله الأخص به ومعینه بحفظه و صیانته و مستعینته بالحرارة العزيزية التي ...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7 -8؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 93گ، اندازه: 16×9 سم [ف مخ]

المباحث الأصلية / عرفان و تصوف / عربی

al-mabahit-ul asliyya

ابن البناء، محمد بن محمد، - 856 قمری

ebn-ol-banā’, mohammad ebn-e mohammad ( - 1453)

ارجوزه ای است در حقیقت و آداب و احکام تصوف. سراینده به ضبط در صدر صفحه اول نسخه شیخ فقیه متصوف ابوعبدالله

محمد بن محمد بن یوسف نجیبی سرقسطی معروف به ابن البناء است. ترجمه اش به نظر نرسید. دور نیست همان باشد که مورخ سخاوی در کتاب (الضوء اللامع ج 10 ص 42) با عنوان محمد بن محمد سرقسطی اندلسی ضبط کرده و آورده است که در 856 در گذشته است. رساله مرتب است بر پنج فصل»: تفصیل فصول پنجگانه چنین است که گفته: «اولها في اصله و الثاني في فضله مدی الأزمان و ثالث الفصول في احکامه و حین یستوی علی اقدامه و الرابع الرد علی من رده - و لیس یدری شانه و قصده - و خامس تعلم کیف صیرا - حتی غدا بین الأنام منکرا».

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4929

آغاز: باسم الاله في اموری ابدا؛ انجام: بحمده کما به بدأنا.

خط: نسخ، بی کا، تا: 28 ذیقعده 1010ق؛ تملک: شیخ عبدالعزیز حانینی؛ واقف: فهرستی؛ 16گ، 15سطر، اندازه: 21×16سم [ف: 4636]

المباحث الأصولية / اصول فقه / عربی

al-mabāḥit-ul uşūlīya

مؤلف و نام کتاب معلوم نشد کتاب مفید و تحقیقی مشتمل بر هفت «مبحث»: 1. التسامح في ادلة السنن بمعنی عدم اعتبار ما ذکروه من الشروط للعمل باخبار الآحاد من الاسلام و العدالة ..؟ 2. الاسباب الشرعية هل هو التداخل اولا؛ 3. المفاهيم: مفهوم الوصف، مفهوم الغاية، مفهوم الحصر؛ 4. العام المخصص بالمبین. آغاز: «بسمله، حمدله فقد (کذا) المشهور بین اصحابنا ان العام المخصص بالمبین باق علی حجیته في الباقي»، انجام: «رب عالم فقیر و رب مشهور غیر اصیل و امثال ذلک»؛ 5. المطلق و المقيد: و هما مشترکان الكتاب و السنة و الكلام في ماهیتهما و في اقسامهما و في احکامهما، انجام: «فانه یجوز التقييد الى الواحد بلا اشکال والله العالم القول في المجمل و المبين»؛ 6- القول في المجمل والمبین: این بحث منقول از مطارح الانظار میرزا ابوالقاسم بن محمد علی بن نوری کلانتری در پنج برگ است، آغاز: «القول في المجمل و المبين و تحقیق المبحث في طی هدایات هداية المجمل لغة کما عن اهلها المجموع مأخوذا من اجملت الحساب»، انجام: «کما قیل و في الاخير نظر»؛ 7. جواز التقليد، آغاز: «بسمله، حمدله و بعد فقد اختلف العلماء بعد اتفاقهم علی جواز التقليد عند تعذز العلم عدا بعض من ف

قهاء حلب کابن زهرة ره»، انجام: «و بالجملة الظاهر عدم اشتراط تعیین المجتهد في صحة العمل و ان کان التعيين احوط والله العالم بحقایق الامور و الاحكام و الحمدلله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا و السلام».

مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1934

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: غیاثی، 1337؛ جلد: تیماج، 136گ، اندازه: 21/5×15/5سم [ف: 5-319]

مباحث الاعلال / صرف / ترکی

mabāhes-ul iʻlāl

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 731/6

آغاز: مباحث اعلال یکرمی برد اول کسی هر بر واو یا متحرك ما قبل مفتوح اوله واو یا الفه؛ انجام: اون ید نجسی همزه ساکن ماقبل مفتوح اول ...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ افتادگی: انجام؛ مجدول محشی؛ جلد: مقوا، 2 ص (161-162)، 11-15 سطر، اندازه: 19/5×13سم [ف: 3/ 40-143]

مباحث الالفاظ / نحو / عربی

mabahit-ul alfāz

ابن هشام، عبد الله بن یوسف، 708 - 761 قمری

ebn-e hešām, ‘abd-ol-lāh ebn-e yūsof (1309 - 1360)

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5745/5

آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمين ... اللفظ ان استعمل فیما وضع اله؛ انجام: و لا ارتیاب و اما اذا نتسب عندهم اللفظ حقيقية ...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: میشن، 88گ (89ر-176پ)، اندازه: 20/9×15/2سم [ف: 9-15]

مباحث الالفاظ / اصول فقه / عربی

mabahit-ul alfāz

مؤمن تفرشی، ق 10 قمری

mo’men-e tafrešī ( - 160)

مباحث الفاظ و مشتق را در یک «مقدمه» و چند «باب» و «خاتمه» تنظیم نموده است.

دامغان؛ قمر بنی هاشم؛ شماره نسخه: 146/1

آغاز: في مباحث الالفاظ و احوال المشتق علی نمط غریب و نهج بدیع و رتبتها علی مقدمة و ابواب و خاتمة؛ انجام: المستفاد من المضارع نظیر الانصرام المستفاد من الماضي علی مامر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی با نشان «منه»؛ جلد: مقوایی، 26گ، اندازه: 14/5×19/5سم [ف مخ: 169]

مباحث الألفاظ / اصول فقه / عربی

mabaḥit-ul alfāz

احسائی، احمد بن زین الدين، 1166 - 1241 ؟ قمری

ahsā’ī, ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753 - 1826)

چندین فائده اصولی در این مجموعه آمده است: 1.امر به شیء

اقتضا می کند ایجاب آن را فقط؛ 2. آیا قضا به امر جدید است؟؛ 3. در بیان حد علم؛ 4. مراتب علم؛ 5.لغت؛ 6. وضع؛ 7.قیاس؛ 8 دلالت؛ 9. مناسبت لفظ و معنی؛ 10. تقسیم الفاظ؛ 11. اشتقاق. بعض کامل و یا به صورت رسائل مستقل کتابت شده است. در فهرست کتب مشایخ نیز مطالب با عنوان «فوائد» و «مباحث الفاظ» منفک از یکدیگر معرفی شده اند و گفته که ضمن «جوامع الكلم» چاپ شده اند.

[جوامع الكلم (چاپ تبریز)، الذريعة 253/5]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12109/5

آغاز: فائدة اذا وقع التكليف من الشارع الحكيم بفعل موقت في وقته فان کان ذلك الأمر بذلك التكليف لسبب من المقبول؛ انجام: و أما ما طرء علیه وصف وجودی کطر و الاسلام علی من أسلم فلانزاع فیه.

خط: نسخ، بی کا، تا: نیمه اول قرن 13؛ مصحح؛ 38گ (80-117)، 23 سطر، اندازه: 15×10سم [ف: 30-552]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16303/19

آغاز: فائدة الأمر بالفعل یقتضی ایجابه فقط و امتثال ذلك الامر مع الايتان بشرائط الصحة یقتضی الصحة و براءة الذمة من التكليف؛ انجام: في قوله تعالی «و اقم الصلوة» حیث جعل طرفی النهار ظرف للاقامة فافهم و قوله «ان الحسنات یذهبن السيئات» فافهم.

تنها دو فائده امر به شی اقتضاء ایجاب می کند با نه؟ امر به فعل موقت بعد از وقت لازم نیست و قضای آن به امر جدید باید انجام شود؛ خط: نستعلیق، کا: محمدنبی بن مرتضی نوری یوشی، تا: حدود قرن 13، 6گ (129پ -134ر)، 24 سطر (11×17/5) [ف: 390-41]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 32051

آغاز: (بدون رعایت پراکندگی) بسمله. الفصل الثالث في اللغة و هی اقسام القسم الأول في فائدة؛ انجام: و اما ما طرء علیه وصف وجودی کطرو الإسلام علی من اسلم فلا نزاع فیه فائدة ... [پنج برگ بعد] إن الحسنات یذهبن السيئات فافهم

به صورت سه رساله مستقل شماره داده شده مشتمل است بر تمامی فصل سوم (به جز فائده و مسئله پنجم از قسم چهارم) سپس فصل اول و دوم و در پایان مسئله پنجم از قسم چهارم از فصل سوم (الأمر بالفعل الموقت) با عنوان «المسئلهة الاولى»، نسخه تقریبا کامل است و فقط فائده «الأمر بالفعل یقتضی ایجابه فقط» که باید در مسئله چهارم از قسم چهارم از فصل سوم می آمد را ندارد؛ خط: نسخ، کا: قاسم بن عیسی، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1383، جلد: میشن، 36گ، 25 سطر، اندازه: 6/5×25/5سم [اهدائی رهبر: 11-431]

4. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1997/4-عکسی

آغاز: بسمله. و به نستعین. الفصل الثالث في اللغة و هی اقسام. القسم الأول في فايدة ایجادها و عللها و وضعها و ما یتعلق بذلك و فیه مسایل. المسألة الأولى في علة ایجاد اللغة و الحاجة اليها. اعلم أن الله سبحانه؛ انجام: و قیل ان النزاع فیما یطرء علیه و صف وجودی و اما ماطری علیه وصف وجودی کطر و الاسلام علی من اسلم فلا نزاع فیه.

ناتمام است و بخشی از آغاز آن نیز در دست نیست، و آغاز می شود با «فصل سوم در چهار «قسم»: قسم 1. در فایده ایجاد لغت و متعلقات این مسأله، 2. در دلالت از دال و مدلول و اقسام آن، 3. تقسیم الفاظ 4. در اشاره به بعضی تصاریف لغات، و هر قسم در چند «مسأله»؛ خط: نسخ و ثلث، بی کا، تا: پس از 1225ق؛ محشی از کاظم بن علی نقی سمنانی، که بایستی همان باشد که شیخ احمد احسایی «جواب مسایل» او را داده؛ 74ص (34 -107)[عکسی ف: 1-339]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16303/18

آغاز: اختلف الحكماء و العلماء في العلم هل یحد ام لا و من قال لا یحد اختلفوا هل ممتنع تحدیده لبداهته ام لا لاستلزام ذلك الدور فقال طائفة من الحكماء العلم صورة المعلوم؛ انجام: انما اراد بهذه ذلك المعنى الأول الذي لا ینبغی التعويل علیه لکن الحق الحقيقي بوجوب الاخذ به للطالب للصواب من ذلك هو ما بهناك و دللنا علیه فخذه راشدا موافقا.

خط: نستعلیق، کا: محمدنبی بن مرتضی نوری یوشی، تا: 1241ق؛ مهر: «... حاجی محمد علی کتاب موقوفه مرحوم حاجی ملا هادی مجتهد طهرانی بسعی محمد جعفر 1303ه ق» (هشت گوش)؛ 5گ (125ر-129پ)، 24 سطر (11×17/5) [ف: 41-390]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 36855

آغاز: بسمله. حمدله. أما بعد فیقول شیخنا العلامة ... اختلف الحكماء و العلماء في العلم هل یحد أم لا و من قال لا یحد اختلفوا هل یمنع تحدیده لبداهته أم لاستلزام ذلك الدور؛ انجام: و اما ما طرء علیه وصف وجودی کطرو الإسلام علی من اسلم فلا نزاع فیه فائدة ... [پنج برگ بعد] إن الحسنات یذهبن السيئات فافهم

خط: نستعلیق، کا: عبدالرحیم بن ابوالحسن بن علوی حسینی همدانی، تا: 1256ق، جا: کاظمین؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج مذهب، 35 گ، 23 سطر، اندازه: 21×15سم [اهدائی رهبر: 11-429]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9965/1

خط: نسخ، بی کا، بی تا، 19 سطر، اندازه: 22×16سم [ف: 11-364]

مباحث الالفاظ / اصول فقه / عربی

mabaḥit-ul alfāz

رضوی کشمیری، علیشاه بن صفدرشاه، - 1269 قمری

razavī kešmīrī, ‘alī-šāh ebn-e safdar-šāh ( - 1853)

مختصری است در مبحث الفاظ که (ظاهرة) بخشی از یک کتاب یا رساله است. در این مختصر ضمن سه مقام تبادر، عدم صحة السلب، تذنیب في تعارض التبادر و عدم صحة السلب، به

تنصیص اهل لغت پرداخته شده است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 32222

آغاز: منها تنصیص اقل اللغة و فیه مقامات الأول أن العمل بقول اللغويين هل هو من باب التعبد المطلق ای سواء حصل منه ظن أم الا او من باب التعبد المقيد؛ انجام: کالاعلام الشخصية و اسماء الاجناس مثل انسان و اما الوضع النوعي

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی با رمز «لمحرره»؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1383، جلد: تیماج، 2گ، 38سطر، اندازه: 21×15سم [اهدائی رهبر: 11-428]

مباحث الالفاظ / اصول فقه / عربی

mabaḥit-ul alfāz

اشکوری، ابوالقاسم بن معصوم، - 1325 قمری

eškavarī, ab-ol-qāsem ebn-e ma‘sām ( - 1907)

تقریرات درس استادس میرزا حبیب الله رشتی است در اصول فقه شامل مباحث الألفاظ.

چاپ: این کتاب به چاپ رسیده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9947

آغاز: بسمله. و به نستعین مقدمة في تعریف علم اصول الفقه .. فهو في اللغة عبارة عما یبنی علیه الشيء و في الاصطلاح یطلق غالبا علی احد المعاني الأربعة؛ انجام: و کلما في الحرام یفعل به في المكروه و الله اعلم هذا تمام الكلام في المجلد الأول من القواعد المتعلقة بمباحث الالفاظ اللهم وفقنا لاتمام ما فیها بمحمد و آله الطاهرين

خط: نستعلیق شکسته، کاتب = مؤلف، تا: شعبان 1310ق؛ با خط خوردگی، مصحح از مؤلف؛ جلد: مقوا، 375گ، 17 سطر، اندازه: 20×14/5سم [ف: 31-145]

مباحث الألفاظ / اصول فقه / عربی

mabahit-ul alfāz

اصفهانی، میرزا مهدی، 1303 - 1365 قمری

esfahānī, mārzā mahdī (1886 - 1946)

در مباحث الفاظ در چهار «مقام»: 1. في التذكر باساس اللغة و فروعة؛ 2. في الهيئات الافرادية كهيئة المشتقات و الأمر و النهي؛ 3. في المفاهيم الافرادية کالعام و الخاص و المطلق و المقيد؛ 4. في الهيئات التركيبية کالمفهومات.

دامغان؛ صادقیه؛ شماره نسخه: 14/1

آغاز: نقول اول ما یحتاج اليه الفقيه هو علم اللغة المقدمة العربية فانها لسان اللكتاب و السنة؛ انجام: تذكرة شديدة بآیاته تعالی و علامات قدسه و علوه و مجده و تذكرة بذاته الذي یعرفونه بالفطرة في عین

خط: نستعلیق، کا: محمدرضا بن رمضانعلی دامغانی خدایی، تا: 1363ق؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 46گ، اندازه: 28×20سم [ف مخ: -169]

مباحث الألفاظ / اصول فقه / عربی

mabaḥit-ul alfāz

موسوی جاپلقی، محمد رحیم بن محمد نبی، ق14 قمری

mūsavī jāpalaqī, mohammad rahīm ebn-e mohammad nabi ( - 20c)

مباحث اصول فقه است که مؤلف آنها را به هنگام اشتغال به تدریس در نزد علما جمع آوری نموده و به صورت کتاب تنقیح کرده و به صورت تقریرات.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11761/1

آغاز: الحمدلله الذي نور قلوبنا بضیاء دین الإسلام و شرح صدورنا بلوامع شرایع سید الأنام، انجام: هذا تمام الكلام في المبادي اللغوية ... اللهم من هفوات اللسان و سوء الرأي و الدخول في زمرة أهل الكتاب ... و من الله أسئل العصمة عن الخطأ و إلى الله المشتكي

خط شکسته نستعلیق تحریری و نسخ، کاتب =مؤلف، تا: چهارشنبه 5 شوال 1282ق؛ مصحح، محشی؛ نسخه به خط مؤلف است که در پایان از اینکه نتوانسته است آن را از حالت مسوده، به حالت مبیضه بیاورد، شکایت نموده؛ تملک: علی محمد به سال 1345ق؛ 103گ (1-103)، 25 سطر، اندازه: 15×7/5سم [ف: 29-554]

مباحث الالفاظ / اصول فقه / عربی

mabaḥit-ul alfāz

غیر همانند:

1. تهران؛ ادبیات، شماره نسخه: 115/14

بی کا، بی تا [ف: 3-28]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14985/1

آغاز: اصل، اذا دار اللفظ بین الحقيقة و المجاز الراجح فقیل بترجیهها مراعاة للاصل و قیل بترجیحه مراعاة للغلبة و الظهور و قیل بالتوقف للتعارض؛ انجام: و حینئذ لا نحتاج الى القصد و یمکن أن یطرد حکمها بالنسبة الى الشارع ایضا حتی یکون حکمها حکم الصلاة و امثالها، فتامل.

رساله ای است در مباحث الفاظ اصول فقه که در دوازده اصل به بحث حقیقت و مجاز و تبادر پرداخته شده است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: اواخر قرن 12؛ محشی؛ 7گ (3ر-9ر)، 26 سطر، اندازه: 15×10سم [ف: 37-654]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11499/6

آغاز: من جملة علامات الحقيقة و المجاز صحة السلب و عدمه و في کونهما علامة لهما احتمالات ثلاثة؛ انجام: فیکون المجاز مطردة كالحقيقة فأين الأغلبية.

رساله حاضر بخشی از یک کتاب در اصول فقه است که تنها مبحث الفاظ را دربر می گیرد، مؤلف از عصر قاجار می باشد؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ با قلم خوردگی؛ 13گ (79-77)، 21 سطر، اندازه: 15×9سم [ف: 29-135]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 399/2

آغاز: بسمله. القول في الأمر و فیه مقدمة و مقامات و في کل مقام فصول و في کل فصل مسائل اما المقدمه؛ انجام: فیجب الحمل علی معناه الاصطلاحي و لکن الكلام في معنی الاصطلاحي

در این رساله مباحثی چند از خواص الفاظ و معتبر به نزد اصولی ها می آید، مطالب مطروحه در آن از مطالب مقدماتی علم اصول است؛ خط: شکسته نستعلیق و نسخ بد، بی کا، تا: محتملا قرن 13؛ جلد: تیماج، 12ص (28-39)، 18-19 سطر (12×16/5)، اندازه: 21×17سم [ف: 1-383]

5. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6231-30/111

آغاز: اما بعد فان علم الأصول متحتم التحصيل علی الكفاية علی الناس اذهو من جملة مقدمات علم الفقه الذي واجب کذلك؛ انجام: واما الامة المرحومة فلم یثبت بل هو في محل الشك تم الكلام في مسئلة الاستصحاب بعون الله الملك الوهاب تم با لخیر والصواب.

کتابی استدراصول فقه شامل مباحث الفاظ وبحث استصحاب واز دو عبارتی که در اول و آخر نسخه موجود است چنین بر می آید که تقریرات درس مؤلف است که توسط شاگردش نگارش یافته و به درخواست مؤلف این نسخه برای مؤلف در رجب 1274 ق توسط شاگرد نوشته شده است. مؤلف همانطور که در اول کتابش آورده مباحث اصولی را بر طبق روش پدرش که استاد وی بوده مطرح می نماید. بخش مباحث الفاظ که مفصل است شامل 4 «باب» و یک «خاتمه» وهر با ب مشتمل بر چند «مقصد» است، این بخش از آخر ناتمام مانده است، بخش استصحاب نیز مفصل است و از اول تا آخر بحث راشامل است، مؤلف در آخر کتاب اشاره دارد براینکه کتاب دیگری در «حجية المظنة» تأليف کرده است و از عبارت شاگردش در اول و آخر کتاب معلوم می شود که مؤلف از سلسله جلیله سادات است، در کتاب الذريعه به یک مورد برخورد نمودیم که مؤلفي از سادات بوده و دارای کتاب «حجية المظنة» باشد و پدر وی نیز از علماء بوده و خود وی نیز در 1274ق زنده باشد و آن مؤلف سیدهاشم بن سید علی صاحب البرهان بن سید رضا بن سید بحرالعلوم نجفی طباطبائی (- 1284 ق) است (الذريعه 279/6) که ممکن است این کتاب تأليف وی باشد، خطبه تحریر نشده؛ خط: نسخ، کا: شاگرد مؤلف، تا: رجب 1274ق؛ مصحح، محشی به امضاء «منه عفی عنه»؛ جلد: تیماج مذهب، 261گ، 22 سطر، اندازه: 22×17سم [ف: 6-3491]

6. اصفهان؛ هادی نجفی؛ شماره نسخه: 138

آغاز: الكلام في العام و الخاص و یتضح البحث فیه في ضمن فصول، فصل العام مشتق من العموم و هو الشمول بمعناه اللغوى من دون حدوث اصطلاح فیه

مشتمل بر بحث عام و خاص، مطلق و مقید، مجمل و مبین؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14، 20گ، 22 سطر، اندازه: 20/5×13سم[اوراق عتیق: 2-332]

7. قم؛ حجت کوه کمری؛ شماره نسخه: 46/1

مباحث الفاظ را از ابتداء تا مسأله نهی در عبادت را داراست و مرحوم سید حسن حجت ظن قریب به یقین دارد که طبق ظواهر زیادی تقریرات درس مرحوم نائینی است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 20 شعبان 1374ق؛ محشی از سید حسن حجت [ف: -46]

8. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 61/1

آغاز: الحمدلله الأول بلااول کان قبله و الاخر بلا آخر یکون بعده و الصلوة ... الفقه في اللغة الفهم؛ انجام: ثالثها لو صحت لکان مجازا لکنه لیس بمجاز فلا یصح، أما الملازمة فلان التخصيص.

رساله ای است در مباحث الفاظ با عناوین «مقصد، مبحث، مسئله» اقوال علمای دیگر را آورده نقض یا ابرام می کند، برخی از عناوین آغازین بدین قرار است: مسئلة في ما یذکر في المبادي التصويريه لعلم الاصول معرفة موضوعه و غایته، مسئلة في اللغات، المبحث الأول في الحقيقه، المبحث الثاني في اقسامها الحقيقه)، المبحث الثالث فیما تثبت (الحقيقه) به؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 97گ (1پ -97پ)، اندازه: 19×15/5سم [ف: 1-80]

مباحث البسملة / تفسیر / عربی

mabaḥit-ul basmala

خرسان، طالب، ق 15 قمری

xarsān, tāleb ( - 21c)

مطالبی است تفسیری و ادبی و روایی درباره «بسم الله الرحمن الرحيم» با اشاره به اقوال بزرگان در هشت «مبحث»: 1. في الباء؛ 2. في الاسم؛ 3. في متعلق الباء؛ 4. في بیان لفظ الجلالة؛ 5. في اضافة الى لفظ الجلالة؛ 6. في اسماء الله و انها توقيفية؛ 7. في بیان الرحمن الرحيم؛ 8 في الافتتاح ببسم الله.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2110

آغاز: الحمد لله الفياض المتعالي المتحلى بصفات الجلال المزين بسمات الجمال و هو المحمود في جمیع الفعال

نسخه اصل: کتابخانه مؤلف - قم؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ 92ص [عکسی ف: 6-137]

مباحث التخصيص / اصول فقه / عربی

mabāhes-ut taxşīs

قزوینی، ابراهیم بن محمد باقر، 1214 – 1262 ؟ قمری

qazvīnī, ebrāhīm ebn-e mohammad bāqer (1846-1800)

این رساله تحت عنوان «في مباحث التخصيص» است.

شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 832/9

آغاز: بسمله - فصل في بعض مباحث التخصيص و فیه مقدمة و مباحث؛ انجام: نحوا کرم العلماء بلا مخصص و یظهر في امر بطلان سایر اقوال، البحث الثاني.

تذکر: جهت نام مؤلف به ج3 فهرست ص 147 مراجعه شود؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ محشی؛ جلد: تیماج، 27ص، اندازه: 21×15سم [ف: 2-237]

المباحث الثلاثة / فلسفه / عربی

al-mabahit-uttalata

شروانی، مسعود بن حسن، ق 10 قمری

Šarvānī, mas‘ūd ebn-e hasan ( - 160)

این رساله به روش کلامی و منطقی و فلسفی و حکمی است. شامل سه «بحث» (در سه موضوع کلامی، منطقی و حکمی و فائده ای درباره کلام و حکمت): مبحث 1. سخن اشاعره که علت حقیقی برای ممکنات واجب تعالی است «البحث الأول المتعاق بعلم الكلام فهو أن ما حکم به الاشاعره من أن العلة الحقيقية لقوابل الممكنات في وجودها و عدمها هو الواجب تعالی»؛ مبحث 2. المتعلق بعلم المنطق ابطال انحصار تعریف امور اعتباری به حد و رسم اسمی «ابطال ما حکم به ارباب هذا الفن من انحصار المعرف ... في الماهيات الاعتباريه في الحد و الرسم الاسميين و انقسامه في الماهيات الحقيقية الى الاقسام الاربعه الاسميين و الحقيقيين»؛ مبحث 3. المتعلق بعلم الحكمه درباره تعریف معد «فهو ان تعریف ... المعد مطلقا لا یوجب الاستعداد مع عدهم الاستعداد معدا؛ اما الفائدة «صدور حادث زمانی ... غیر ممکن عن المبداء القديم الا بعد لزوم التسلسل». (عبدالحسین حائری)

آغاز: ان احری کلام ینطق به الانسان حمد واجب الوجود ... و بعد فهذه رساله مشتمله علی ثلاثة أبحاث و فائده جلیله مما سنح الا فقر عبدالله الغني مسعود بن حسین الشيرواني ...

انجام: و جواز کون بعضها وجود یا و بعضها علمیا هذا آخرما اردنا ایراده في هذه الرساله و الحمدلله علی التوفيق للاتمام

1. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 1172/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق بی نقطه، کا: محمد بن عنایت الله، تا: 18 رمضان 962ق، جا: مشهد رضوی؛ 3ص (274-276) [ف: 5-22]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3430/9

آغاز و انجام: برابر

کا: کلب علی، تا: 986ق؛ محشی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، گ (238-243)، 17 سطر (17×11/5)، اندازه: 11×19سم [ف: 2442-11]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1231/57-طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: شیخ محمد علی بن محمود تبریز، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 2گ (163پ -164)، اندازه: 26×19سم [ف: 23-837]

المباحث الثلاثة / کلام و اعتقادات / عربی

al-mabāḥit-uttalāta

استر آبادی، محمد امین بن محمد شریف، - 1033 قمری

Estarābādī, mohammad amīn ebn-e mohammad šarīf ( - 1624)

درسه «بحث»: 1. علم الواجب تعالی؛ 2. تحقیق ربط الحادث بالقدیم؛ 3. جواب شبهه مشهوره في ترتب الثواب و العقاب علی افعال العباد.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 132

آغاز: بسمله. و الاعتصام بکرمه العميم نحمد اللهم حمدا كثيرة ... و بعد. فیقول الفقير الى الله تعالی محمد امین الشريف؛ انجام: و ثانیهما هو الذي حرره المحقق الدواني و هو مشترك بینهما.

خط: نسخ خوب، بی کا، تا: جمادی الاول 1014ق، جا: شیراز؛ واقف: ابن خاتون، 1067ق؛ جلد: پارچه ای زرد اخری، 45گ، 11سطر، اندازه: 11/5×19/5سم [ف: 1-197]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6453/2-عکس

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 3-255]

مباحث حکمت / کلام و اعتقادات / فارسی

mabāhes-e hekmat

حسینی، عزیزالله، ق13 قمری

hoseynī, 'azīz-ol-lāh ( - 19c)

اهداء به: فتحعلی شاه

تاریخ تأليف: 1235ق

نویسنده می گوید: قبل بر این دو رساله یکی به زبان عربی و دیگری که مختصر آن بود به زبان فارسی تأليف کردم: «مشتمل بر نقل اقوال و ادله و استدلال و ترجیح در خور استطاعت این بی بضاعت» زیرا رأى سلطان زمان به تحقیق مسأله صحت و سقم عبارات مخالفین و عود ثواب آنها به سوی شیعه نظر به حدیث مذکور در علل تعلق پذیرفته بود. بعد از این دو کتاب سید محمد طارمی در این باب رسالهای حاوی بر مقدمات

مذکور پرداخت پس کتاب او به من داده شد تا در اصلاح آن کوشم من نیز به آن رساله نظر کردم و آنرا حاوی دو مقدمه و دو فصل و یک خاتمه یافتم که دو مقدمه آن تفریق اسلام و ایمان خارج از مسأله مبحوث عنها و خاتمه نیز در بیان خلود مخالفین در ناروا بود عذاب آنها بوده که اکثر علما، اگر نگوییم همه، در این دو مطلب بیانی کافی در کتب غیر معدوده نموده که شرح آنها تفصیلی و تطویلی لاطائل در این رساله می نمود به آن نپرداخته مسأله مطروحه را که غرض کلی تحریر این رساله و مختار جناب است عنوان ساخته و آنچه در جرح و تعدیل آنها به خاطر فاتر میر سید نگاشته هدیه پایه سریر خلافت مصیر داشت». در این رساله انتقادات او بر کتاب طارمی است.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 841

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله الهادين لاهل السموات و ارضین؛ انجام: و اهل و ولد خود و بمضمون این حدیث باز در علل موجود است و لکن از این مختصر تر است.

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: ربیعالثانی 1235ق؛ جلد: تیماج، 47گ، 10سطر (14×8)، اندازه: 14×20سم [ف: 2-377]

مباحث الحمل رسالة في = الرسالة الحملية / فلسفه / عربی

mabāḥit-ul ḥaml (r.-un fi) = r.-ul ḥamlīya

زنوزی، علی بن عبدالله، 1234 - 1307 قمری

Zonuzl, ali ebn-e abd-ol-lah (1819 - 1890)

آغاز: نسبة کل مفهوم الى مفهوم آخر هو موضوع له، أما بوجود في مثل أن یقال

انجام: و لزوم الدور او التسلسل ممنوع، حیث أن العروض عند ذلك تحلیلی

چاپ: در مجموعه مصنفات حکیم موسس آقا علی مدرس طهرانی (تهران، انتشارات اطلاعات: 1378)، جلد دوم، به تصحیح محسن کدیور

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5588/6

9 فصل اول رساله است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، اطلاعات نسخه با رجوع به مجموعه مصنفات آقا علی مدرس، ج3، صص 19-20 وارد شد؛ جلد: مقوایی، 7ص (136-142)، اندازه: 18×11سم [ف: 14-354]

مباحث فقهية / فقه / عربی

mabāḥit-un fiqhīya

یزدی اردکانی، محمد رضا بن عبد الله، ق14 قمری

yazdī ārdakānī, mohammad rezā ebn-e 'abd-ol-lāh ( - 20c)

مجموعه مباحث فقهی استدلالی است که مؤلف تأمل در آنها را لازم می دیده با این عناوین: شرب القليان تأليف در 14 شعبان 1284؛ الاعراض

عن المال تأليف در دوشنبه 16 شعبان 1281؛ الجهالة في الصلح و البيع تأليفدر غره رمضان همان سال؛ الصلح بلاعوض؟ المرأة المتوفى عنها زوجها مع عدم الدخول من الصداق النصف او التمام؛ اشتراط العدالة في الوصي تأليف 10 جمادی الاول 1282؛ حق رجوع الزوج علی الوزجة تأليف 9 جمادی الثاني 1282؛ استعمال اوانی الذهب والفضة؛ العصير الزبيبي تأليفدر 12 ربیع الاول 1282؛ عرق الجنب من الحرام تأليف 14 ربیع الاول همان سال؛ عرق الابل الجلالة تأليف ربیع الاول 1282؛ الغسالة طاهرة ام نجسة تأليف 28 ربیع الاول 1282؛ کل دم یمکن ام یکون حیضا تأليف 4 ربیع الثاني 1282؛ المرتد عن فطرة تأليف 27 ربیع الثاني 1282؛ الصلح عن حق الرجوع تأليف 16 جمادی الثاني 1282؛ لوسقط في وقت حصاد الزرع الحنطة او الشعير؛ مالو ثبت الرخصة في شیء من الشارع؛ الادعاء علی الميت و چند مساله مختصر دیگر.

اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 232

خط: نسخ نازیبا، کاتب = مؤلف، بی تا؛ 198گ، اندازه: 22×18سم [ف: 1-221]

المباحث المرضية / نحو / عربی

al-mabāḥit-ul mardīyya

ابن هشام، عبدالله بن یوسف، 708 - 761 قمری

ebn-e hešām, ‘abd-ol-lāh ebn-e yūsof (1309 - 1360)

در بیان احکام من شرطیه و اسماء شرط که متنازع فیه بوده است در سه مسأله ما بین امام علامه مذکور و شیخ الاسلام ابو الحسن علی بن عبد الكافي بن علی بن تمام سبکی انصاری خزرجی (756-683) والد تاج الدين سبکی مشهور صاحب کتاب معروف طبقات الشافعيه.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12792/6

آغاز: بسمله قال رحمه الله هذه مسائل متعلقه بمن الشرطية و غیرها من اسماء الشروط وقع البحث فیها بینی و بین العلامة تقی الدين ابی الحسن السبكي الشافعي؛ انجام: التي ادعی فیها عدم عموم الفعل.

خط: نسخ، کا: ابوبکر بن رجب الطولوين، تا: چهارشنبه 24 رمضان 1081ق؛ ضمیمه: شرح قطعه شعری فقهی (5 بیت در موارد تزویج به اذن حاکم شرعی) تلخیص شده از قصیده مفصل شیخ الاسلام بلقینی، عبارتی منقول از «مختصر» در موارد عدول از جمله فعلیه به جمله اسمیه، دوازده بیت در مسئله جواب، عبارتی منقول از فاکهانی در بیان حکمت تاکید به امر سلام؛ جلد: تیماج،

3ص (91-93)، اندازه: 14/3×19/7سم [ف: 11-498]

المباحث المشرقية في الحكمة الالهية / فلسفه / عربی

al-mabāḥit-ul mašriqīyya fi-l șikma-til ilāhīyya

فخر رازی، محمد بن عمر، 544؟ - 606 قمری

faxr-e rāzī, mohammad ebn-e ‘omar (1150 - 1210)

اهدا به: سهل بن عبد العزيز یا سهیل بن العزيز المستوفي

کتاب از جوامع معتبر این رشته (به جز بخش اخلاق و سیاسات) است. در دیباچه روش فکری خود را در این کتاب ذکر کرده است. خلاصه آن: لباب آراء و اندیشه پیشینیان را به عبارتی روان و روشن دور از اطناب و ایجاز آورده است. التزامي به پیروی از استادان متقدم نداشته و نه مقید به اعتراض بر آنان، بلکه بر پایه تعمق و دقت به استدلال و نقض و تشکیك پرداخته است. چه بسا در تنگنای استدلال مخالفت با مشهور کند. این کتاب مرتب است بر عنوان سه «کتاب» (هر کتابی شامل ابواب و فصول): .الأمور العامة و اقسام الموجودات و بیان الوجود و العدم و خواصهما و احکامهما و الماهية و الوحدة و الكثرة و انقسام الوجود الى الواجب و الممكن و العدم و الحدوث؛ 2. احکام اقسام الممكنات - الجوهر و العرض و خواصهما المشتركة - مشتمل بر یک مقدمه و دو جمله، جمله اول مشتمل بر پنج فن و جمله دوم مشتمل بر سه فن؛ 3. بیان واجب الوجود و صفاته، در چهار باب. ملاصدرا در کتابش الحكمة المتعالية في اسفار الأربعة العقلية (اسفار) از این کتاب فراوان بهره برده است.

آغاز : سبحان المتفرد بقيومية الهوية و الوجود المتوحد بديمومية الوجوب و الجود الباطن عن طرف العقل لفرط شعاع أنواره الظاهرة لبصائر أولي الأبصار

چاپ: تهران، مكتبة الاسدي، 1966م؛ هند، حیدر آباد، مجلس دائرة المعارف نظامیه، 1343 قمری، سربی

[اسکوریال 488/1 -489 ش 692؛ معجم المؤلفين 79/11؛ کشف الظنون 1578-1577/2 ؛ ذخائر التراث العربي الاسلامي 528/1]

1. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 386

خط: نسخ، کا: احمد بن محمود بن محمد شروانی، تا: جمعه 7 صفر 687ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ تملک: امیر منصور شیرازی پسر سید محمد ثانی، محمد قاسم بن محمود متطبب گیلی لاهیجی در 994؛ مهر: رفیع الله محمد حسینی موسوی مورخ 1022، «محمد خلیل حسینی»؛ واقف: شاه عباس، 1 ذیقعده 1037؛ قطع: ربعی [آستانه قم: -160]

2. قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 777/1

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان-رم 290؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8، پنج شنبه 10 ربیع الاول 1056؛ محشی؛ 371گ (3-373)[ عکسی ف: 2-458]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13971

آغاز: ... و فیه عشرون فصلا الفصل الأول بین الوجود و الوحدة ربما ظن ... و سبب هذا الظن أن لکل موجود هوية؛ انجام: الاشكال الثاني أن یقال الفاعل لما رتب الاعظاء ... اما ان تکون نسبتها إلى هذا الترتيب کنسبتها إلى سائر الترتيبات او ...

از فصل اول از باب سوم آغاز و تا پایان باب دوم از کتاب سوم به انجام می رسد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی با نشان «ت»؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 318ص، 27 سطر (20×8/5)، اندازه: 24/5×13سم [ف: 35-422]

4. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4765

آغاز: برابر؛ انجام: و اما الآن لما وفقنا الله تعالی لجمع هذه المسائل الطبيعية و الالهية علی هذ الترتيب ...

خط: نسخ، کا: محمد بن حاجی مجدالدین اسماعیل حکیم بغدادی، تا: 754 ق، جا: شیراز؛ تملک: شیخ محمد حسینی، حسن بن محمد امین حسینی موسوی به تاریخ 1130 با مهر «العبد الحسيني الموسوي»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 716گ، 27سطر (17×10)، اندازه: 25×15سم [ف: 13-152]

5.. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3711

نسخه یک صفحه ای پیش از «الفصل الثامن في بیان ما وجد من الاقسام المذكورة» از باب دوم از کتاب یکم را دارد و می رسد به فصل 2 باب 2 کتاب 3 در الهيات؛ خط: نسخ، کا: محمد بن ابراهیم بن یحیی، تا: شنبه 4 ربیع الثاني 894ق؛ کاغذ: سمرقندی، 281گ، 23سطر (19×12)، اندازه: 25×18سم [ف: 12-2711]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1139

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ترمه، 226گ، 25 سطر، اندازه: 17/7×27/7سم [ف: 1-463]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1951

آغاز: برابر

انجام: علی هذا الترتيب و التهذيب لم یسبقنا اليه احد فلنختم الكلام حامدین نقل هذه النسخه من نسخة قد قوبلت بنسخه خط المصنف و حسبنا الله نعم الوكيل و نعم النصير

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 10؛ محشی با نشانی «وحید» و «ص»؛ مرحوم تنکابنی نیز که مالک نسخه بوده برخی از موارد حاشیه نوشته، از روی نسخه ای مقابله شده با نسخه اصل، نوشته اند؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 552ص، 25 سطر، اندازه: 22×13/5سم [ف: 5-457]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7046

آغاز: برابر؛ انجام: و عقل یخصه بالطرق الذي ذکرناه و معلوم انه. تا اواخر فصل دوم از بخش الهيات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: پیش از قرن 11؛ ناقص، محشی؛ مهر: «از شاه جهانگیر صاحبقران. لقب یافت صدار مسیح الزمان» (دایره)؛ واقف: ملکزاده کوثر؛ جلد: مقوا، 432گ، 19 و 23 سطر، اندازه: 24×15سم [ف: 11-287]

9. تهران؛ الهيات، شماره نسخه: 39

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ تملک: رشید الدين محمد بن

صفی الدين سپهری به خط فرزندش محمد عرب سپهری؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 643گ، 21 سطر (16/5×8)، اندازه: 25×13/5سم [ف: -651]

10. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 142

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1089ق؛ 313گ، 24 سطر، اندازه: 21×11سم [ف: 2-74]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7926

خط: نسخ، کان عاملی، ابراهیم بن علی، تا: شنبه پایان شعبان 1093ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 414گ، 25 سطر (18×8/5)، اندازه: 26×6سم [ف: 16-742]

12. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22216

آغاز: بسمله، الحمدلله حمدا لایحصی و الصلوه علی محمد؛ انجام: فلما وفقنا الله تعالی ... و مصلی علی نبیه و با الله التوفيق

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوا [رایانه]

13. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 8353

خط: نستعلیق، کا: ادیب پیشاوری، احمد، تا: پنج شنبه 27 رجب 1304ق، جا: توس؛ جلد: تیماج، 240گ، 23 سطر (28×15)، اندازه: 21×33/5سم [ف: 5-493]

14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13836/1

آغاز: الكتاب الثالث في الإلهيات المضة و فیه أبواب: الباب الأول في إثبات واجب الوجود و وحدته و براءته عن مشابهة الجواهر و الأعراض و فیه فصول الفصل الأول في اثباته اعلم أن اگثر المقدمات ... فنقول؛ انجام: فلما وفقنا الله تعالی لجمع هذه المسائل الطبيعية و الالهية علی هذا الترتيب و التذهيب الذي لم یسبنا إليه أحد فلنختم الكتاب حامدین لله تعالی و مصلین علی نبیه خیر خلقه و بالله التوفيق و علیه التكلان.

خط: نسخ زیبا، کا: محمد تقی بن شرفعلی آستانه ای، تا: 1304ق؛ محشی از علامه آیت الله حاج آقا محسن اراکی با نشان «یا محسن قد أتاك المسيئي» به خط خودشان، مصحح؛ مهر: مرحوم حاج آقا محسن اراکی «این کتاب از متملکات و جزو کتابخانه احقر محسن الحسيني است 1322» (مربع بزرگ)؛ 46گ (1ر-46پ)، 15 سطر، اندازه: 9×15سم [ف: 35-139]

15. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 203

خط: نسخ، کا: تفرشی، اسماعیل بن هادی، تا: 19 رمضان 1346ق، جا: تهران؛ در ص ع از مرحوم ضیاء الدين دری یادداشتی درباره زحمات استنساخ کتاب دیده می شود؛ 369گ، 27 سطر (28×15)، اندازه: 20/5×33/5سم [ف: -650]

16. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1377

خط: نسخ، کا: اسماعیل بن علی بن هادی بن علی اکبر تفرشی، تا: پنج شنبه 15 محرم 1346ق، جا: تهران؛ جلد: میشن، 395گ، 27 سطر، اندازه: 35/7×23سم [ف: 1-463]

مباحث مشکله / گوناگون / عربی

mabāhes-un muškilah

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15989

کا: علیقلی، بی تا انتقالی از سازمان مدارک فرهنگی؛ اندازه: 12/4×19/5سم [رایانه]

المباحث النفسية - تحصیل السعادة

المباحث الوجودية في المقاصد الأصولية = تعریب رسالة الوجود للجرجانی / فلسفه / عربی

al-mabāḥit-ul wujūdiyya fi-l maqāșid-il uşūlīya = taʻrīb-u r.-il wujūd li-l-jurjānī

وابسته به: وجودیه؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816ق)

ترجمه و تعریب «رساله وجودیه» یا «مراتب وجود» یا «وحدت وجود» میر سید شریف، علی بن محمد جرجانی. نسخه هایی از این ترجمه، به صورت ناشناخته در فهرس مخطوطات دار الكتب الظاهرية، فلسفه (ص 45) و فهرس مخطوطات مكتبة الأوقاف العامة في الموصل (190/1) گزارش گردیده است. این ترجمه، پس از درگذشت میر سید شریف، انجام شده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15241/4

آغاز: الحمدلله المتوحد بوجوب الوجود الذي لیس له الى الامكان طرف ... و بعد، فان الرسالة المؤلفة بالعبارة العجمية في تحقیق المباحث الوجودية والمقاصد الأصولية للسید المحقق والنحریر المدقق ... المدعو بالسید الشريف تغمده الله بغفرانه؛ انجام: فلا یکون برائتهما من الله المتصف بالکمال و لایلزم کفر احدهما، والسلام علی من اتبع الهدي ...

خط: نسخ، کا: گویا به خط عبدالله بن عبدالرزاق رضوی حسینی، تا: اواخر قرن 11؛ مصحح، محشی با نشان «12»؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 2گ (181-182)، 37سطر، اندازه: 18/5×24/5سم[ف: 38-704]

مباحثه = مناظره با سید محمد علی باب / کلام و اعتقادات / فارسی

mobāhesah = monāzere bā sayyed mohammad ‘alī bāb

تبریزی ممقانی، محمد بن حسین، - 1269 قمری

tabrīzī mamaqānī, mohammad ebn-e hoseyn ( - 1853)

گفتگویی است میان محمد بن حسین تبریزی ممقانی با سید علی محمد باب فارسی در روز سه شنبه 6 جمادی الاول 1264 ق.

[فهرستواره منزوی 553/9]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3419/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا، 6گ (2پ -7پ)، 10سطر (9×4)، اندازه: 18×10سم [ف: 11-2424]

مباحثه با رکن الدوله دیلمی / امامت / عربی

mobāhesah bā rokn-od dowle deylamī

شیخ صدوق، محمد بن علی، 311؟ - 381 قمری

šeyx-e sadūq, mohammad ebn-e ‘alī (924 - 992)

در امامت. به نقل از مجموعه است که به خط میر ابوالقاسم جد صاحب روضات بوده است.

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21952

آغاز: ایها الشيخ العالم اختلف الحاضرون؛ انجام: و قد عرض لوط بناته علی قومه و هم کفافلاباس في ذالك

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوا [رایانه]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض21263

کا: سید احمد صفائی خوانساری، تا: 1354ق؛ تذکر: شماره بازیابی تصحیح شد؛ قطع: خشتی [اهدائی ف: -350]

مباحثه با علماء یهود / کلام و اعتقادات / عربی

mobāhesah bā ‘olamā’-e yahūd

از سید مهدی بن سید محمد.

همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 10169/11

آغاز: بسم ... هذه فائدة و قصة ما اتفق مباحثة علماء اليهود مع سیدنا السند وحید الزمان نادرة الدوران في العلم و العمل ... سید مهدی نجل المرحوم السيد مرتضی؛ انجام: و لم یظهر لنا دلیل علی فسخ نبوته و لم نفحص عن دین محمد (صلی الله علیه و اله وسلم) حق الفحص و الم نبحث ... و نحن نتأمل في ذلك و ناتیك اخبارنا فیما یحصل لدینا ... و علی ذلك انطوی المجلس و انقطع الكلام و الحمد لله اهل الفضل.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1233ق؛ اندازه: 21×15سم [رشت و همدان: ف: -1591]

مباحثه با کشیشان - اناجیل اربعه (ترجمه)

مباحثه حسن فضال با ابی حنیفه / کلام و اعتقادات / فارسی

mobāhesah-ye hasan-e fezzāl bā abī hanīfe

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1204/3-طباطبائی

آغاز: بسمله منقول است از یکی از علماء امامیه که با فضال حسن فضال رفیق بودیم به مدرسه رسیدیم که ابو حنیفه درس می گفت. فضال گفت من از این جا نمی روم تا ابو حنیفه را الزام دهم؛ انجام: و انه لا أخ له تم ایهاسی. کاتب الحقير اخی فضال ... تحریرا ... محمد علی شمس آبادی من محلات اصفهان ... سنه 1248

کا: محمد علی شمس آبادی من محلات اصفهان، تا: 1248ق؛ جلد: تیماج، 1ص (18)، اندازه: 13×18/5سم [ف: 23-756]

مباحثه شیخ عبدالله شوشتری / کلام و اعتقادات / فارسی

mobāhese-ye šeyx ‘abd-ol-lāh šūštarī

شوشتری، عبدالله بن محمود، - 997 قمری

šoštarī, 'abd-ol-lāh ebn-e mahmūd ( - 1589)

مباحثه شیخ عبدالله شوشتری در مجلس عبید الله خان اوزبک (940-946ق) در بخارا با دانشمندان سنی آن سامان. این شوشتری بایستی همان شهاب الدين عبد الله بن محمود بن سعید، باشد که با کارد در میدان بخارا در سال 997 کشته شد و پس از کشتن تن او را به آتش سوزاندند (طبقات به نقل از عالم آرا ص 154–155). سر آغاز و انجام این رساله همانند است با نامه ای که مشکک رستمداری با عنوان نامه ازبکان و پاسخ رستمداری به علماء سنی ماوراء النهر نوشته و درباره موضوعات همین رساله است. این دو رساله ظاهرا یکی است حال نسبت آن به شیخ عبدالله شوشتری در نسخه ملک با چه قرینه ای بوده معلوم نیست. در فهرستواره منزوی نیز به استناد همین نسخه از عبدالله شوشتری دانسته است.

آغاز: بسم الله خیر الأسماء، صورت مباحثه و مجادله که در بخارا در مجلس عبیدالله خان اوزبک ... نتایج افکار و رشحات اقلام درباره افاضل ماوراء النهر ...

انجام: ... اعظم الله اجورکم و اصلح امورکم و السلام علی من اتبع الهدي: مکن مکن که ره جور را کناره نباشد ** مکش مکش که پشیمان شوی و چاره نباشد

[فهرستواره منزوی 504/9 رک: نامه ازبکان و پاسخ رستمداری]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2653/11

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1119ق؛ در هامش؛ جلد: میشن، 12گ (54پ -65ر)، اندازه: 29×11سم [ف: 6-83]

مباحثه عقل و نفس / اخلاق / فارسی

mobāhesah-ye ‘aql va nafs

رساله ای است ادبی دربیان مناظره ومباحثه عقل با نفس و توجه به مخاطرات نفس.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2982/2-15/222

آغاز: مباحثه عقل بانفس چنین است بسم الله الرحمن الرحيم ای عزیز بدانو آگاه باش که تو را از همه دشمنان عظیم تر نفس اماره

است؛ انجام: فرصت را از دست مگذار و خود را از ورطهء هلاکت به سعی و به جهد خلاص ساز. بیت: مرا از بادهء هو دلت گیر بیخود کن ** که بیخودی حریفان زسوده هود است

خط: نستعلیق، کا: علی اصغر خویی، تا: ذیحجه 1265ق؛ جلد: گالینگور، 12گ، 12 سطر، اندازه: 12×17سم [ف: 6-3493]

مباحثة في الرؤية - الرؤية

مباحثه کسایی با ابومحمد یزدی / متفرقه / فارسی

mobāhese-ye kasāyī bā abū-mohammad yazdī

اعتضادالسلطنه، 1298 قمری علیقلی بن فتحعلی، 1234؟

e'tezād-os-saltane, ‘alī-qolī ebn-e fath-alī (1819-1881)

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6151/61

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 9-197]

مباحثه کنیز / کلام و اعتقادات

mobāhesah-ye kanīz

مباحثه کنیز علاء الدين بن فیروز شاه برمکی (تردد) با دانشمندان مشهور نامی در حضور هارون رشید و مجاب نمودن آنها.

همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 10212/10

خط: نسخ، کا: محمد علی بن محمد صالح، تا: 1069ق؛ اندازه: 19×12[سم رشت و همدان: ف: -1598]

مباحثه ملا یوسف قره باغی و قاضی شافی / فلسفه / عربی

mobāhesah-ye mollā yūsof-e qara bāqi va qāzī šāfi

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22009

آغاز: بسمله، مباحثه شدیده واقفه بین آحوند نلا یوسف؛ انجام: ای شیخ اگر جمله کرامت تو این است خوش باش کزین جمله کرمات گذشتیم

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1185ق، جا: احمد نگر [رایانه]

مباحثه نجومی / هیئت / فارسی

mobāhese-ye nojūmī

در این مباحثه که فصل 21 کتابی باید باشد از روی قواعد احکامی مندرج در كفاية التعليمثابت شده است که سفر شاهرخ نیک است.

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 8249/1

آغاز: فصل بیست و یکم صورت مباحثه که میان مخدومی قدس سره و منجمان گذشته است در باب اختیار سفر سلطان ... شاهرخ انجام: بقلم گوهر نثار اصلاح فرمایند ... و الحمد لولیه ... و اصحابه الاختيار.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ 8گ (82ر-189ر) [ف: 5-494]

مباحثة النفس = تذكرة الواعظين = مجادلة النفس / اخلاق / فارسی

mobāhesat-on nafs = tazkerat-ol vā“ezīn = mojādelat on nafs

قمی، محمد طاهر بن محمد حسین، - 1098 قمری

qomī, mohammad tāher ebn-e mohammad hoseyn ( - 1687)

رساله ای در پند و موعظه و گفتگو با نفس است که آنرا از سرکشی باز می دارد و به مراقبت و مخالفت با هوا و هوس می گمارد و این غیر از «موعظة النفس» اوست.

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين ... اما بعد چون این محتاج اله قادر محمد طاهر دید که اکثر اهل زمان در قافله گاه جهان رحل اقامت انداخته اند، و سفر پر خطر خویش را فراموش ساخته اند و نفس اماره را دوست و خیره خواه خوش پنداشته ... در میدان آرزو خرامان نشسته ... پس لازم دانست که رفیقان و هم سفران خویش را در این غفلت و جهالت نگذاشته ... بنابراین این رساله را تأليف نموده بر نصایح شافیه ... مشتمل ساخت و بمباحثة النفس موسوم گردانید ... ای عزیز من بدان و آگاه باش که تو را از همه دشمنان عظیم تر نفس اماره است که گاه و بیگاهست و از خیر و صلاح بی رغبت گرداند ...

انجام: یا رب بمحبتت گرفتارم ساز ** در بوته اخلاص دلم را بگذار / از بال و پرم رشته غفلت بردار ** شاید که کنم باوج مهرت پرواز

چاپ: این رساله به کوشش آقای محدث ارموی به سال 1339 ش با پنج گفتار او به چاپ رسیده است

[نسخه های منزوی 1676/2 ؛ الذريعة 40/19؛ فهرستواره منزوی 588/6]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3059/12

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد کریم بن اسماعیل قاضی، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: میشن، 28ص (226-253)، 14سطر، اندازه: 11/5×17/5سم [ف: 10-510]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 116/4

کا: صالح بن سید علی حسینی گرمرودی، تا: قرن 11، جا: ابهر؛ جلد: تیماج، 19ص (161-179)، 12سطر (13×7)، اندازه: 12×19سم [سنا: ف: 1-60]

3. تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 277/17

آغاز: برابر؛ انجام: و از آن بوی عفونت آید و این (در سطر 7 ص 34 چاپی دیده میشود)

خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ 14ص (499-512)، 13 سطر، اندازه: 18×11/5سم[نشریه: 3-354]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4014/4

خط: نستعلیق، کا: مراد بن آقا شاه آشتیانی قمی، تا: 1061ق؛ مصحح، با علامت بلاغ، جلد: تیماج، 8گ (47پ -54پ)، 14سطر، اندازه: 25×18/5سم [ف: 11-17]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4098/5

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1066ق؛ جلد: تیماج، 10گ (68پ-77ر)، 15 سطر، اندازه: 18×11/5سم[ف: 11-115]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6734

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: میرزا بیگ بن فیض الله غاز ریه، تا: 1084ق، جا: مشهد رضوی؛ 8گ، 17 سطر، اندازه: 16×9سم [ف: 6-464]

7. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 7598/11

آغاز: برابر؛ انجام: و خزانه های خویش را معمور ساز و خود را در ورطه هلاک مینداز

خط: نستعلیق چلیپا، کان محمد ابراهیم بن محمد رضی، تا: 1092ق؛ میان 46 و 47 افتادگی دارد؛ در پایان آمده «حسب الامر صاحب بیاض مد ظله العالي به تضییع این اوراق اقدام نمود نمقه العبد الاقل محمد ابراهیم بن محمد رضی عفی عنها بالنبی و الوصي في عوام سنة اثنی و تسعین بعد الف 1082»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 5گ (45-49)، 17 سطر (11×18/5)، اندازه: 24×19/5سم [ف: 16-648]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 457/9-عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا[عکسی ف: 2-238]

8. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 290/7

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1097ق؛ با پنج پیشانی و یک سرلوح [نشریه: 7-232]

9. تهران، دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 27/5-عکسی

نسخه اصل: ملک، ش 1565، در فهرست ملک، 291/5از این کتاب نام برده نشده است؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 12، 7گ (98ر-104ر) [عکسی ف: 2-238]

10. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1689/8

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ افتادگی: آغاز؛ 15سطر، اندازه: 21×12سم [ف: 3-118]

11. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4368/1

آغاز: محکم چه شود چگونه خواهی کندن ای نفس اگر جرأت و دلیری تو در معصیت رب العزت بنابر آنست که وی را مطلع و واقف بر حال خویش ندانی؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 7گ(1-7)، 14 سطر، اندازه:14×20سم [محدث ارموی مخ: 3-1201]

12. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7788/2-39/168

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوا، 5گ، 20 سطر، اندازه: 12/5×20/5سم [ف: 6-3493]

13. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 2596/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: سید حسن بن احمد حسینی، تا: قرن 12، 21گ، 10سطر، اندازه: 11×17سم [ف مخ: 4-1677]

14. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1788/1

آغاز: برابر؛ انجام: و از عقوبات ابدی نجات بخشیده به درجات عالیه باقیه بهشت جاوید فایز گرداند بمحمد و آله الطاهرين ... و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1 رجب 1103ق؛ واقف: سید سعید طباطبائی، 1332؛ جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 7/5×12/5سم [ف: 5-209]

15. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2944/2

آغاز: برابر؛ انجام: شاید کنم به مهرانت پرواز غریق رحمت ایزد کی باد که کاتب را بالحمد کند یاد در آن وقتی که جمع آیند مشرق ومغرب بود دستم بدامان علی بن ابی طالب

خط نستعلیق، کا: محمد زمان بن محمد هاشم، تا: 27 جمادی الثاني 1104ق؛ مصحح:17گ، 12 سطر، اندازه: 14×9 سم [ف مخ: 4-1677]

16. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1253/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: میرزا علی بن یوسف طسوچی، تا: رجب 1185ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 12گ (1-12)، ابعاد متن: 12×7، اندازه: 16×10سم [ف: 3-907]

یزد؛ جامع کبیر؛ شماره نسخه: 167/1

همان نسخه بالا[نشریه: 4-405]

17. شیراز؛ بنیاد فارس شناسی؛ شماره نسخه: 65/3

آغاز: برابر؛ انجام: نظم: طریق عشق جانان بی بلا نیست ** زمانی بی بلا بودن روا نیست / بلاکش تا لقای دوست یابی ** که مرد بی بلا مرد لقا نیست

خط: نستعلیق زیبا، کان محمد کاظم بن محمد متخلص به ناظم، تا قرن 13؛ مجدول؛ 5گ (74-78پ)، اندازه: 14×20سم [ف: -87]

18. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 70/2

بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج سرخ، 23گ (20پ -42پ)، ابعاد متن: 14/5×8/5 ، اندازه: 21×14/5سم [ف: -226]

19. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 2889/2-15/129

آغاز: برابر، انجام: پس عمل بنده دیگر را بالابرند و از آسمان هفتم در گذرانند که همه آسمانها از نور وی روشن شود وهمه فرشتگان

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 131گ، 12-13 سطر، اندازه: 21×16سم [ف: 6-3493]

20. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10695/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 9گ (137پ - 145ر)، اندازه: 22×16سم [ف: 27-144]

21. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1582/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 9گ (18پ -26ر)، 22 سطر (16×9)، اندازه: 20×15سم [ف: 4-2132]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15224/5

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 20گ (132پ- 151ر)[ مختصر ف: 708]

23. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1674/1-9/224

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: کلب علی بن خان بابا، تا: یک شنبه 21 ربیع الثاني 1219ق؛ جلد: تیماج، 4گ، 20 سطر، اندازه: 15×10/5سم[ف: 6-3493]

24. همدان؛ همراه، رضا، شماره نسخه: 39

آغاز: برابر؛ انجام: و بر ایشان ترحم می کردند بسبب بلائی که ایشان به او مبتلا گردیده اند.

خط: نستعلیق، کا: ابراهیم بن شاهوردی ساکن قورلوق، تا: پنج شنبه 10 جمادی الثاني 1230ق؛ اندازه: 20×18سم [رشت و همدان: ف: -1695]

25. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1683/5

خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 25 جمادی الثاني 1232ق؛ 9گ (49ر -57ر)، 15سطر، اندازه: 16×10/5سم [ف: 5-79]

26. مشهد: الهيات، شماره نسخه: 504/2

خط: نسخ، بی کا، تا: رمضان 1234ق؛ جلد: تیماج، 21 سطر (14/5×8)، اندازه: 21×15/5سم [ف: 1-394]

27. اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 329/2

خط: نسخ، کا: عبدالمجید علیاری، تا: 1234ق؛ 6گ (74ر-79ر)، 19سطر، اندازه: 14/5×9/5سم [ف: 2-67]

28. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3345/3

آغاز: برابر

خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد تقی بن ابوالقاسم تهرانی، تا: 1246ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 11ص (33-43)، 11سطر (15×8)، اندازه: 21×14سم [ف: 5-1622]

29. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1628/4

آغاز: برابر

در فهرست با عنوان « مجادلة النفس» آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1253ق؛ 14گ (165-178)، اندازه: 11/5×20/5سم[نسخه پژوهی: 3-155]

30. قم، دار الحديث؛ شماره نسخه: 84/1

آغاز: برابر؛ انجام: دایم از ذکر مرگ دل ریشم ** مردن طرفه است در پیشم / راحتم از کجا رسد که مدام ** افعی مرگ می زند نیشم

خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 1 جمادی الاول 1253ق؛ 23گ (1پ -23ر)، 14 سطر [ف: -254]

31. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4099

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1259ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 95گ، 13 سطر، اندازه: 21×15سم [محدث ارموی مخ: 3-1201]

32. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1387/1

آغاز: برابر؛ انجام: و خزانه دیگر از ... خالی از ... بعد شانزدهم شهر شوال المكرم ... سنه 1264 تمت تمت.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1264ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج [رایانه]

33. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 1/ 480

خط: نستعلیق، کا: محمد ساوجبلاغی، تا: جمادی الثاني 1266ق، جهت مشهدی علی تاجر قزوینی؛ 15گ (2پ-16ر)، 15 سطر، اندازه: 21×13/5سم [ف: 2-174]

34. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3899/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: سید کاظم رضوی، تا: 27 شوال 1269ق؛ 8گ (81پ-88ر)، 15 سطر، اندازه: 14×22/5سم [محدث ارموی مخ: 3-1201]

35. تهران: مجلس: شماره نسخه: 182 معزی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: ذیقعده 1269ق؛ تملک: محمد کاظم معز السلام دزفولی؛ جلد: مقوایی، 132گ، اندازه: 15×21/5سم [ف: 109-39]

36. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 22756/1

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: یک شنبه 3 صفر 1275ق؛ 8گ (1-8)، 15 سطر (12/5×7)، اندازه: 11×17/5سم [ف: 3-887]

37. مشهد؛ مدیر شانه چی؛ شماره نسخه: 14/4

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1275 ق [نشریه: 5-604]

38. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2754/14

خط: نستعلیق، کا: محمد بن زین العابدين موسوی، تا: 18 صفر 1283ق؛ جلد: مقوایی، 10گ (182ر-191پ)، اندازه: 11×15/5سم [ف: 7-313]

39. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15709/9

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: اسمعیل بن حسنی کاتب دزفولی، تا: پنج شنبه 27صفر1288ق؛ 11گ، اندازه: 15/5×25/5سم [ف: 13- 171]

40. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1186/53

آغاز: بسمله. بر مواعظ شافیه کافیه مشتمل ساخت و بمباحثة النفس موسوم ساخت و الله المستعان. ای عزیز من بدان و آگاه باش آنکه تو را از همه دشمنان عظیم تر نفس اماره است؛ انجام:

نسخه: پس وای بر تو ای نفس بیا و از لهو و لعب دوری نما و آخرت خود را معمور ساز.

نسخه اصل: کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، شماره 8839 این نسخه مقدمه مؤلف و چند سطر از پایان رساله را ندارد؛ خط: نسخ، کا: سید محمد حسن بن محمد یوسف موسوی خوانساری، تا: 1321ق؛ 2ص (377-376)[ عکسی ف: 447-3]

41. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1308/3

آغاز: برابر؛ انجام: چون آهنگ رفتن کند جان پاک ** چه بر تخت مردن چه بر روی خاک

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 3گ، اندازه: 14×21سم [ف مخ: 1677-4]

42. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 30/6

آغاز: برابر؛ انجام: و از قلیل و کثیر از فقیر (ظ حقیر) و قطمیر سوال نمایند، آیا بکدام پا خواهی ایستاد و بکدام دل فهم توانی کرد؟

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 9گ (114پ - 122ر)، اندازه: 10/5× 15/5سم [ف: 49-1]

43. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه:8269/4 - 56/119

آغاز: برابر

خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ 15گ (112-98)، 14سطر، اندازه:17×21سم [ف: 3493-6]

44. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29301

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: حسنی، اسماعیل، بی تا؛ جلد: گالینگور [رایانه]

45. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 525/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبد الغني عبد الغفار حسینی دهدشتی، بی تا؛ مهر: «المتوكل علی الله عبده محمد حسین» (مربع)، «عبده محمد حسین» (مربع)، «عبده محمد حسین» (دایره ای)، «عبده میرزا علی»(بیضوی)؛ جلد: تیماج، 5گ (88پ-92پ)، اندازه:10/5×15/5سم [ف: 131-2]

46. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 488/2

آغاز: برابر؛ انجام: تا چشم بهم زنی بکام دگریست ** یک چشم زدن هزار فرسنگی نیست

خط: ثلث، بی کا، بی تا؛ 4ص، 26سطر (9×17) [ف: 426-1]

47. گلپایگان؛ مسجد جامع گلپایگان؛ شماره نسخه: 23/6

آغاز: ای عزیز من بدان و آگاه باش آنکه تو را از همه دشمنان عظیم تر نفس اماره است و گاه و بیگاه تو را به شر و فساد اندازد؛ انجام: پس وای بر تو ای نفس بیا و از لهو لعب دوری نما و آخرت خود را معمور ساز

در فهرست ناشناس مانده؛ خط: نستعلیق، کا: جواد بن رضاگلپایگانی، بی تا؛ 8گ (257پ -264پ)، اندازه:11/5× 17/5سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: -203]

48. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:4805/18

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 4 ص (53-50)، اندازه: 16×29سم [ف: 210-13]

49. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14337/2

آغاز: برابر؛ انجام: حدیث دیگر - مرویست که روزی جناب امیر المؤمنين زنی را دید که خیک آبی .... من از تو شرمسارم که در حق تو کوتاهی و تقصیر کرده ام تمت.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 68گ (75پ -142پ)،19سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 468-38]

50. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه:9/195-1645/10

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد تقی، بی تا؛ جلد: تیماج، 8گ، 18 سطر، اندازه: 15×10/5 سم [ف: 3493-6]

51. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 830/6

آغاز: برابر؛ انجام: پس وای بر تو بیا و از لهو و لعب دوری نمای و آخرت خود را معمور ساز

بی کا، بی تا؛ قطع: جیبی[رشت و همدان: ف: -1457]

مباحثی در صرف/ صرف / فارسی و عربی

mabāhesī dar sarf

شامل مباحثی چون: موصولات، مبتدا خبر، اسماء افعال، مضاف، ظروف تخدیر است که چند برگ آن مربوط به «فواید صمدیه» شیخ بهایی است.

اراک؛ کتابخانه مدرسه حاج محمد ابراهیم؛ شماره نسخه: 98/5

آغاز: ایهم هو قائم و اما ضمایر پس آنها بر سه قسم اند ...

بی کا، تا: با تاریخ 1259ق؛ افتادگی: آغاز؛ اوراق انتهایی نسخه جابجا و مغشوش است؛ 48گ (558ر-605پ)، 13 سطر، اندازه: 15/5 × 22/5سم [دو کتابخانه اراک: -126]

مبادی آراء اهل المدينة الفاضلة / فلسفه / عربی

mabādī ārā’-i ahl-il madīna-til fāḍila

فارابی، محمد بن محمد، 260؟ - 339 قمری

fārābī, mohammad ebn-e mohammad (875 - 951)

تاریخ تأليف: 331ق؛ محل تأليف: دمشق

کتابی کم حجم ولی پر آوازه است. دارای سه «بحث» است: یکی مبحث نظری که فارابی در این قسمت، عقایدی را که افراد مدینه فاضله باید داشته باشند شرح می دهد که خود شامل قسمت هایی چون الهيات، سخن در مصدر وجود، صفات موجودات ثانوی، پیدایش کائنات این جهان و غیره است. در قسمت دوم درباره بنای مدینه فاضله و قسمت سوم به ویران ساختن اجتماعاتی که با مدینه فاضله ناسازگار است

می پردازد. فارابی این دفتر را در بغداد آغاز و در پایان 330 به شام برده و در 331 در دمشق به انجام رساند و پاکیزه ساخت سپس باز بدان نگریسته بخش بندی نمود پس از این کسی از او خواست که فصل هایی در آن گذارد تا بدانند که از چه در آن یاد می شود، او در مصر به سال 337 فصل هایشرا درست نمودو آن شش بخش می باشد (خزرجی ج 2ص 138-9). فهرست آن در 18 باب در آغاز برخی نسخه ها و در 19 باب در آغاز چاپ مصر دیده می شود.

آغاز: 1: بسمله بعد حمد الله تعالی ... قال ابو نصر، الموجود الأول هو السبب الأول لوجود سایر الموجودات کلها و هو بریء من جمیع انحاء النقص و کل ما سواه فلیس یخلو من أن یکون فیه شیء من انحاء النقص ...

2: بسمله ... احصاء الابواب التي هی مختصر کتاب المدني: الباب الاول في الشيء الذي ینبغی ان یعتقد فیه انه ..

انجام: و یجعل ما برسم في النفوس اشیاء محاله علی انها حق بانها یجعل الاشياء کلها ممکنا أن یوجد في جواهرها وجودات متقابلة و وجودات بلانهاية في جواهرها و اعراضها و لا یجعل شیئا محالا اصلا و ذلك خلاف الحكمة. تم الكتاب

چاپ: بیروت، 902؛ دکن، 1346، 76 ص

[الذريعة 270/12 ؛ هدية العارفين39/2 ؛ کشف الظنون52/1]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5925/2

آغاز: برابر 1؛ انجام: ان یعطی هذه الاجسام ان یتحرك، و العقل الفعال تعطیها الصور التي اليها یتحرکو ان الوجود الذي له الان ...

خط: نسخ، کا: حسین بن عبد المسيح متطبب فارقی، تا: جمادی الثاني 463ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن، 5گ (15پ-19پ)، 18سطر، اندازه: 13/3×18/2 سم [ف: 107-9]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه:1457/9عکسی

آغاز: برابر 1؛ انجام: برابر

نسخه اصل: گویا در کتابخانه دانشگاه پرینستون آمریکا؛ بی کا، تا:677ق؛ 31ص (123-93) [عکسی ف: 4-]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22674

آغاز: برابر 1؛ انجام: و لکن شاء ذالك ... ولاتحس

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ 31سطر (8×18)،اندازه: 14×24سم [رایانه ]

4. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 687/1

بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 59گ (3پ -61ر)،19سطر (5/5×13)، اندازه: 10/5×20سم [ف: 365]

5. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4646/3

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: ترمه، جلد: میشن، اندازه:12/9×18/7 سم [ف: 448-7]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:5138/14

آغاز: برابر 2؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 10گ (110-101) [ف: 135-15]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2579/4

خط: نستعلیق، کا: علی قلی بن قرچغای، تا: قرن 11؛ محشی از کاتب؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 106ص (268-163)،19سطر (9/5×14)، اندازه: 10×19سم [ف: 1380-9]

8. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه:4694/40

آغاز: برابر 2؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق بی نقطه، کا: اردوبادی، عبدالقادر، تا: ربیع الاول 1022ق، جا: شیراز؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 31گ (246پ -276پ)، 23 سطر، اندازه:12×22/3سم [ف: 49-8]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1435/1ط

آغاز: برابر 2؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1043ق؛ جلد: میشن، 91ص (91-1)، 17 سطر، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 24/3 -124]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1219/2

آغاز: برابر 1؛ انجام: برابر

خط: نسخ ریز، بی کا، تا: 1046ق، جلد: تیماج، 64ص (29–92)،23 سطر، اندازه: 12×25 سم [ف: 142-4]

11. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 346/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1048ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 2گ ( 70پ-71ر)، اندازه: 9×19 سم [ف: 250-1]

اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 280/5

همان نسخه بالا[نشریه: 11–935]

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 2508/4-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 706-1]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2110/2

خط: نستعلیق، کان رجبعلی بن خواجه علی مازندرانی، تا: 25 ربیع الثاني 1050ق، جا: اصفهان؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 15گ (7پ -21پ)،17سطر (4/5×14/5)، اندازه:10/5 ×19/5 سم [ف: 747-8]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7208/8

خط: نستعلیق، کا: محمد مومن یزدی، تا: 1051ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 39گ (178-140ر)، ابعاد متن:6×12/5، اندازه: 12×20سم [ف: 488-16]

14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه:286/54

آغاز: برابر 1؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: شاه مراد بن نقد علی فراهانی ورامینی، تا: شوال 1072ق؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 23گ (225ر -247ر)، 27 سطر، اندازه: 18×27/5 سم [میراث شهاب: 139-42]

15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض15088

آغاز: بسمله، قال المبادي التي بها قوام الاجسام؛ انجام: و الغدو و الاصال تمت الرساله اللهم وفقنی.

خط: نستعلیق، کا: محمد مومن، تا: 1078ق؛ کاغذ: سمرقندی،

جلد: تیماج [الفبائي: -619]

16. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:1255/49

آغاز: و نسبتة الشيء الى الشيء هی اخس ما یوجد له و ابعد الاعراض عن جوهر الشي

خط: نستعلیق، کا: محمد بن نعمت الطبسي، تا: شنبه 10 جمادی الاول 1091ق؛ افتادگی: آغاز؛ تملک: محمد بن نعمت طبسی؛ جلد: تیماج، 154ص (595-442)، 25سطر[سنا: ف: 194-2]

17. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:1255/35

آغاز: برابر 2؛ انجام: الباب الثامن عشر ثم اقتصاص الاصول الفاسدة التي عنها تنبعث الاراء التي فیها اراء المدينة الضالة

خط: نستعلیق، کا: محمد بن نعمت طبسی، تا: 1091ق؛ جلد: تیماج حنایی، 3ص (291-289)، 25سطر [سنا: ف: 192-2]

18. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه:1216/36

بی کا، تا: قرن 12؛ تنها فهرست این کتاب است که از مقدمه کتاب بیرون آورده و جداگانه در اینجا نوشتند؛ 2ص (196-195) [ف: 494-5]

19. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه:1216/49

و بدون خطبه به موجود اول می پردازد؛ بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ 27 ص ( 344-318) [ف: 494-5]

20. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5901/3

خط: نسخ، کا: محمد علی رهنانی، تا: یک شنبه 19 ربیع الثاني 1322ق؛ در آغاز این نسخه فهرستی برای کتاب در هجده باب تنظیم شده و نام «مختصر کتاب المدني» بیان داده؛ جلد: تیماج، 55گ (56پ -110ر)، 21 سطر، اندازه: 15/5× 20/5سم [ف: 280-15]

21. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه:4752/12

آغاز: برابر 1؛ انجام: فان نظایرها في اجزاء المدينة ملکات و هیئات ارادیه و کما ان العضو الرئيس في البدن هو بالطبع اکمل اعضائه و التها في نفسه و فیما یخصه و له من کل ما شار که به عضو آخر افضلها و دونه ایضا اعضاء اخری رئيسة لما دونها و ریاستها دون راسة الاول فهی تحت رياسة الاول ویروس و یراس.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، 1ص (99)، قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: - 1542]

22. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1460/1

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 18سطر [ف: 269-5]

23. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه:240/13

آغاز: برابر 2؛ انجام: برابر.

خط: نسخ روشن، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ 26گ (81ر-106ر) [ف: 673-3]

مبادی آراء اهل المدينة الفاضلة (مختصر) = اختصار الابواب التي في کتاب المدينة الفاضلة / فلسفه / عربی

mabādī ārā’-i ahl-il madīna-til fāḍila (mx.) =ixtiṣār-il abwab allati fik.-il madina-til faḍila

از کتاب مبادی آراء اهل المدينة الفاضله می باشد که در شش فصل است (چاپ محسن مهدی با کتاب الملة در بیروت ) و همان است که آلبر نصری نادر در آغاز کتاب آراء اهل المدينة الفاضلة (چاپ بیروت) گذارده است. در 19 فصل ولی در نسخه ما در 18 فصل است.

همدان؛ مدرسه غرب، شماره نسخه:4752/13

آغاز: الشيء الذي ینبغی ان یعتقد به هو الله ما هو و کیف هو و بماذا ینبغی ان یوصف و بای وجه هو سبب سایر الموجودات و کیف یحدث عنه؛ انجام: الباب الثامن عشر ثم اختصاص الاصول الفاسدة التي عنها ... آراء الملل الضالة هذا هو آخر الكتاب صح (در هامش ش 12 نوشته شد است)

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ قطع: [ربعی رشت و همدان: ف: -1543]

مبادی اصول - مبادی موجودات نفسانی

مبادی الاصولية / اصول فقه / عربی

mabādi-l uṣūlīya

نیر بروجردی، علی اصغر بن علی اکبر، 1231 - 1300 قمری

nayyer-e borūjerdī, ‘alī asqar ebn-e ‘alī akbar (1816 - 1883)

رساله ای مفصل در مباحث و مبانی و قواعد اصول فقه که دریک «مقدمه» و سه «مقاله» و یک «خاتمه» تنظیم شده است: مقدمة في بیان امور ستة: الحد والموضوع والمرتبة والثمرة والمبادی التصورية والتصدیقته؛ مقاله 1. بیان مشترکات الكتاب والسنة المعبرة عنها بمباحث الالفاظ؛ 2. بیان الادلة النقلية؛ 3. المتذنبة بالتذنیب في الادلة العقيلة و بحث التعارض والترجیح؛ الخاتمة في الاجتهاد والتقلید. مؤلف در پایان کتاب از دیگر اثر علمیش در اصول فقه به نام «مهمات الاصول» نام برده است.

کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 125

آغاز: الحمدلله ... اما بعد فاعلم انه یتوقف الشروع في علم الاصول علی بصيرة علی امور ذکرها القوم في الكتب الاصولية امام المقاصد في ضمن مقدمة و قد رئیت کلمات الاكثر في بیان تلك الامور غیر منقمة مع ان حصول؛ انجام: انتهی ما اردت تسطیره في هذا الكتاب بعون الله الملك الوهاب والمتامل في ما قدمناه في الفصول ... ونشتغل بترتیب الكتاب المسمى بمهمات الاصول لبیان ماخذ سایر المباحث ... وهو علی کل شیء قدیر .

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 6 صفر 1272ق؛ جلد: تیماج، 159گ، 21 سطر، اندازه: 16×23سم [ف مخ]

مبادی الاقاويل الملفوظ بها و تعدیدها / طب /عربی

mabādi-l aqāwīl al-malfūẓ-u bi-hā wa taʻdīduhā

سرخسی، احمد بن محمد، - 286 قمری

saraxsī, ahmad ebn-e mohammad (-900)

آغاز: بسمله. الباب الاول في حد الصوت و الحرف و المقطع و القول ... الباب العاشر في ذکر الاغذية و الاشربة الموذية بطباعها لآلات التنفس و في ذکر التدبير الحافظ للالات الموجودة في فضاء الصدر فهذه عدد ابواب هذه المقالة و هی عشرة کما تری انجام: في قصبة الرية و اعلم ذلك، تمت المقالة

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:2443/10-ف

آغاز و انجام: برابر

نسخه اصل: کتابخانه آقای دکتر یحیی مهدوی؛ خط: نسخ معرب، کا: محمد بن جعفر بن علی مشهدی، تا: 590ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 1گ (95ر-95ر)، 16 سطر (9/5×15/5)، اندازه:12/5×18/5 سم [فیلمها ف: 694-1]

مبادی التصديقية / منطق / عربی

mabādi-t taṣdīqiyya

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25889

بی کا، بی تا؛ خریداری از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]

مبادی التصريفية / صرف / عربی

mabadi-t taṣrifiyya

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19879

بی کا، بی تا؛ خریداری از مصطفی حسینی [رایانه]

مبادی تکوین اشیاء / فلسفه / فارسی

mabādī-ye takvīn-e ašyā'

مختصری است در طبیعیات مؤلف آن شناخته نشد و می نماید که از مردمان قرن 14 است رساله به انجام نرسیده است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 632

آغاز: ابتدای پیدایش اجسام پس از استکشافات علمیه بسیار؛ انجام: و معنی عاد کالعرجون القديم

خط شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ واقف: نائینی؛ 5گ، 18سطر، اندازه: 18×23 سم [ف: 142-4]

المبادي (رسالة في) - السياسات المدنية

مبادی العربية (ترجمه) / نحو / فارسی

mabāde-l ‘arabīyya (t.)

سمیعی افشار، عفت، ق 14 قمری

samī'ī afšār, “effat ( - 20c)

مترجم که مصلحه کلاس یازدهم مدرسه عالی آمریکایی بوده این رساله را که در قواعد و اصول علم عربیت نگاشته شده در 23 درس به فارسی ترجمه شده است.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2899

آغاز: درس اول جمله مفیده، آیا کفایت می کند یک کلمه که مفهوم کند قصد ما را به مخاطب ؟ خیر یک کلمه کافی نیست که مخاطب درک کند قصد ما را و ناچاریم از اینکه دو کلمه یا بیشتر داشته باشیم؛ انجام: این یکی مثل است برای اعراب: المرء كثيرة باخوانه میگوئیم در اعراب آنها: «المرء » مبتدا مرفوع به ضمه.

«كثيرة» خبر مبتدأ مرفوع به ضمه، «باخوانه» «باء» حرف جر مبنی بر کسر: «اخوان» مجرور به باء «ها»: مضاف اليه مبنی بر کسر در محل جر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: مقوا اسلیمی، 45گ، اندازه: 10×16 سم [ف مخ: 430-1]

مبادی العربيه (ترجمه) صرف / فارسی

mabāde-l ‘arabīyye (t.)

رضوی سازجی، بدیعه، ق14 قمری

razavī sāzejī, badī‘e ( - 20c)

مترجم که در کلاس دهم مدرسه عالی امریکایی تحصیل می نموده این رساله را به فارسی در سال 1341ق ترجمه نموده است

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2901

آغاز: درس اول حروف هجائیه س حروف هجائیه کدام است ؟ اج حروف هجائیه بیست و هشت حرف است اول اوالف وآخر او یاء واو بر دو قسمند: شمسیه و قمریه؛ انجام: س بر چند قسم است بناء اسم ؟ 92 ج بناء اسم بر چهار قسم است ضم وفتح و کسر وسکون مثل حیث کیف وامس ومن تمت

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1341ق؛ جلد: مقوا، 46گ، 14سطر، اندازه: 10×16سم [ف مخ: 430-1]

مبادی العلوم = حقيقة موضوع العلم و المبادي و المسائل و اقسام العلوم الكلية و الجزئية و نسبة بعضها مع بعض آخر / فلسفه / عربی

mabādi-l ‘ulūm=ḥaqīqat-u muwḍū‘-il ‘ilm wa-

mabādi wa-l masā'il wa aqsām-ul ‘ulūm-ul kullīya wa 1 juz’īya wa nisbat-u ba'ḍ-u-hā maʻa ba-ḍ-in āxar

رضوی، محمد علی بن سلیمان، ق13 قمری

razavī, mohammad ‘alī ebn-e soleymān ( - 19c)

در سه «مقاله» است: 1. تحقیق في الموضوع و المبادي و مسائل العلوم؛ 2. التناسب بین العلوم و العلم الكلى و الجزئي؛ 3. تقسیم العلوم الى الكلى و الجزئي.

آغاز: بسمله، الحمدلله الذي نور قلوبنا بضیاء معرفته و شرح صدورنا بلمعان ... اما بعد فیقول ... محمد علی بن سلیمان الرضوي ... لما سالنی بعض الاخوان من تحریر رسالة ...

1. تهران، ملک؛ شماره نسخه: 5727

آغاز: برابر؛ انجام: و اما علم الفتوة فواحد. ولیکن هذا آخر ما اردنا ایراده في هذه الرسالة ... في العشر الاول من شهر ذی الحجة الحرام فنحمده.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 28گ، 15 سطر، اندازه:11/4×17/8سم [ف: 464-1]

2. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: ف 396/3

آغاز: برابر ؛ انجام: قد وقع الفراغ من تحریر هذه الرساله في العشره و ثمان شهر جمادی الثاني سنه الف و ماتین و عشرون - علی ید ... عباس ابن محمد الازغدي

خط: نستعلیق، کا: عباس ابن محمد ازغدی، تا: 1220ق؛ 36گ، 11سطر، اندازه: 6/5×12سم [ف: 373-1]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1673/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 21 رجب 1281ق؛ جلد: میشن،11گ (73پ -83پ)، اندازه: 15×21سم [ف: 329-5]

4. مشهد؛ مدرسه آية الله خوئی؛ شماره نسخه: 245/1

بی کا، تا: 1297 تا1305ق [اوراق عتیق: 244-1]

به مبادی الفلسفة - ما ینبغی لمن اراد الشروع في الحكمة

المبادى اللغوية / ادبیات عربی

al-mabādi-l lugawīyya

احسائی، احمد بن زین الدين، 1166 - 1241 ؟ قمری

ahsā'ī, ahmad ebn-e zayn-od-dīne (1753 - 1826)

خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 353/1

خط: نسخ، بی کا، تا: 1258ق، در زمان حیات مصنف؛ تملک: ملا محمد جعفر بن ملا حسن مرحوم ایواوغلی؛ جلد: مقوایی، 19سطر، اندازه: 17×22سم [ف: -177]

المبادي اللغوية / اصول فقه / عربی

al-mabādi-l luġawīyya

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9434/2

آغاز: في ذکر جملة من المبادى اللغويه و قد عرفت وجه تسمیتها بالمبادی اللغويه؛ انجام: و قد عرفت الاشكال في امکانه ثم وقوعه فالتحقیق.

قطعه ای در مبادی لغویه از مباحث علم اصول؛ خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 8 گ، 16سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 53-16]

المبادي اللغوية و الوضع / اصول فقه / عربی

al-mabadi-l luġawiyya wa-l waḍ

حجت کوه کمری، محمد بن علی، 1310-1372 قمری

hojjat-e kūh-kamarī, mohammad ebn-e “alī (1893 - 1953)

من تحقیقات بعض مشایخه

قم؛ حجت کوهکمری؛ شماره نسخه:52/13

خط: نستعلیق نازیبا، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح [ف: -53]

مبادی الموجودات - السياسات المدنية

مبادی الموجودات / فلسفه / عربی

mabādi-l mawjūdāt

ناشناخته

1. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه:8371/21

آغاز: قوله في مبادی الموجودات فصل في ذکر اراء الفلاسفة الذين کانوا قبل ارسطا طالیس من الذين یزعمون انهم جاوزوا الانظار العقلية

در این گفتار از شهاب سهروردی و امام رازی سخنانی آمده و شش عنوان «فصل» در آن دیده می شود؛ کا: اردوبادی، عبدالقادر، تا: 1026ق؛ افتادگی: انجام؛ 15گ (185ر-199پ) [ف: 494-5]

2. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه:601/20

قول في مبادی الموجودات و ذکر آراء الفلاسفة و الحرنانيين در دو فصل؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1309ق؛ 3گ (128پ - 130پ)،17 سطر (11×15)، اندازه: 17×21/5سم [ف: 339]

3. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 628/3

آغاز: فصل في ذکر آراء الفلاسفة الذين کانوا قبل ارسطاطالیس من الذين یزعمون أنهم جاوزوا الأنظار العقلية و وصلوا الى العيان مثل أفلاطون الالهي؛ انجام: آثار الحكمة ظاهرة في العالم و یمتنع صدورها عن غیر الفاعل و عند تعارض الشبه تحیر الفريقان و لم یذکروا جواباً شافياً.

نسخه دیگری از این فایده کوتاه که در دو فصل است در کتابخانه دانشکده الهيات تهران به شماره 601 موجود است و در فهرست با عنوان «قول في مبادی الموجودات و ذکر آراء

الفلاسفة و الحرنانيين» معرفی شده؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: یدالله کجوری نظر پاک، تا: 1349ق؛ 3گ (38ر-40پ)، 13 سطر، اندازه: 17/5× 23سم [ف: 486-2]

مبادی موجودات نفسانی = مبادی اصول / فلسفه / فارسی

mabādī-ye mowjūdāt-e nafsānī= mabādī-ye osūl

بابا افضل کاشانی، محمد بن حسین، - 667 ؟ قمری

bābā afzal-e kāšānī, mohammad ebn-e hoseyn ( - 1269)

مقصود از رساله را در دیباچه چنین آورده: «که این گفتاری است در بیان موجودات نفسانی که آنرا معلومات و مدرکات خوانند و غرض از این بیان آنکه چون بر مبادی جزو وقوف افتد از مرکبات آسانتر آگاه توان شد». رساله مرتب است بر پنج «فصل»: 1. در اقسام موجودات؛ 2. در اختلاف نام های این دو قسم؛ 3. در اقسام معانی کلی؛ 4. در بیان اجناس عشره و اسامی آن؛ 5. در بیان آنچه عامتر از این ده بود و کیفیت آن و شناختن.

آغاز: سپاس و ستایش نگارنده جانرا بخرد و بپای دارنده خرد را بخود ... این گفتاریست در مبادی موجودات نفسانی که آن را معلومات و مدرکات خوانند

انجام: مجموع آنکه ما خواسته ایم که درین رساله باز رانیم بر طریق تنبیه و تذکیر از مبادی موجودات نفسانی. و تمام شد این گفتار بفیروزی و توفیق ایزد، تعالی وحده العزيز، بحمد الله و حسن توفیقه.

چاپ: مصنفات افضل الدين محمد مرقی کاشانی، به تصحیح مجتبی مینوی و یحیی مهدوی (تهران، خوارزمی: 1366 (چاپ دوم))

[نسخه های منزوی 838؛ دنا 8/ 1193-1192]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:4013/4

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 8؛ کاغذ: سمرقندی، 2گ (57ر-58پ)، ابعاد متن: 8×16 [ف: 15-11]

2. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 145/2حکمت

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 و 10؛ جلد: تیماج، قطع: وزیری [ف: 43-2]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه:4191/25

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 کاغذ: ترمه، 8گ (193ر-200ر)، 17 سطر، اندازه:10/6×18/8 سم [ف: 248-7]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:3982/20

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهان، جلد: تیماج، 2ص ( 332-331 )، 16سطر، اندازه: 10×19سم [ف: 2149-10]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:1824/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 14ص (243-230)،15 سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف: 445-9]

6. تهران؛ الهيات، شماره نسخه:242/80

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 3گ (350پ -348ر)، 24- 33سطر (12×22)، اندازه:17/5×27سم [ف: -148]

7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:2401/18

خط: نستعلیق، کا: رضا بن موسی کشمیری، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 6ص (222-217)، 28سطر (13/5×19/5)، اندازه: 18×24/5سم [ف: 1015-9]

8. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4585/6

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد حسین بن سعدی لاهیجانی، تا: 1057ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 177 سطر، اندازه:13×20/1سم [ف: 435-7]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 971/8

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد مؤمن الشريف بن محمد علی نصر آبادی، تا: 16 رجب 1064ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 5گ (150ر -154ر)، 23 سطر، اندازه: 13×24/5سم [ف: 162-3]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:5180/19

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1069ق؛ 6گ (264-259) [ف: 327-15]

11. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:3903/14

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 1077ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: پارچه، 12ص (110-99)، 17سطر (8×14)، اندازه: 13×20سم [ف: 2892-12]

12. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:428/10

آغاز و انجام: برابر

خط: تعلیق خوش، بی کا، تا: 1083ق، 6گ (65ر -71پ) [ف: 342-3]

13. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه:68/5

خط: نستعلیق خفی، کا: محمد محسن خاتون آبادی، تا: 1095ق؛ جلد: تیماج، اندازه: 13×21سم [ف: 378-7]

14. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1231/7

آغاز: برابر؛ انجام: قعدتم علی باب الجنة فلم تدخلو ها و لم تدعوا غیرکم یدخلها مثلکم کمثل الدفلي، زهره حسن و ثمره یقتل

خط: نسخ، بی کا، تا: 1154ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 14گ ( 130پ-143پ)، 17سطر، اندازه: 14×21/5سم [ف: 42-4]

15. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه:863/7 -ف

آغاز: برابر

نسخه اصل: دانشگاه کمبریج نسخه برون 19 .D(10) (ص 38

فهرست نیکولسون). در پنج فصل. تذکر: با عنوان « مبادی اصول» در فهرست آمده؛ بی کا، تا: 1161ق؛ 15 سطر [فیلمها ف: 543-1]

16. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه:5697/6

خط: نستعلیق، کا: ملا محمد شهیر به ملا آقا جان مازندرانی، تا:1268ق؛ 5گ (22پ -26ر)، اندازه: 17×21/5سم [ف: 98-15]

17. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:623/11

آغاز: برابر

بی کا، تا: 1290ق؛ افتادگی: انجام؛ 12سطر، اندازه: 14/5×22سم [ف: 383-2]

18. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2454/2

آغاز و انجام: برابر 66

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد خان، تا: 1333ق، جا؛ تهران؛ جلد: مقوایی، 14 ص (66-53)، 16سطر (8×14/5)، اندازه:11×18 سم [ف: 594-5]

19. تهران: مینوی؛ شماره نسخه:49/10

خط: نستعلیق، کا: محسن بن مصطفی ساوجبلاغی، تا: 1347ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 6- 676]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:5031/11

آغاز و انجام: برابر

در پنج فصل؛ خط: نسخ خوب، کا عبرت نائینی، محمد علی، تا: دوشنبه 13 ذیقعده 1347ق؛ جلد: تیماج، 43ص (82-40)، 18سطر (8×16)، اندازه: 14×22سم [ف: 341-14]

21. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 16/8

خط: نستعلیق، کا: محمد اسماعیل حسینی، تا پایان ذیحجه 1391ق؛ قطع: [ربعی آنشریه: 673-6]

22. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 851/6

آغاز: برابر

بی کا، بی تا، قطع: رقعی [ف: -315]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4149/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ با یک سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 4 گ (56-53پ)، 23سطر (7/5×21)، اندازه: 13×24/5سم [ف: 150-11]

24. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2267/8

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 4 گ (8پ-11پ هامش)، 17سطر (10×19)، اندازه: 18/5× 28/5سم [ف: 919-9]

25. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5973

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ پس از این مقاله ای است در بقاء روح پس از نابود شدن تن و جسد، می نماید اثر خامه بابا افضل است، آغاز: «گفتاریکه برادران ما در خواستند از برای شناختن خود که جوینده را از خواندن آن وقوف باشد بر حقیقت خود و ایمنی دهد از نیستی و بطلان نفس مردم ببطلان حیات تن بعد از ستایش پروردگار و درود بر پیغمبر و یاران و اهل بیت او بدانکه هر مفلس و کم مایه»، انجام: «که سرچشمه بقا و حیات و دوام و ازل و ابد است باز رساند و الله علی ما نقول وکیل و کفی بالله شهیدا»؛ مجدول مذهب ؛ واقف:نائینی؛ 2 گ، اندازه: 26×43سم [ف: 232-4]

26. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6002

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ دارای ضمایم است: صدر این رساله سه صفحه است که حاوی چند سطری است از بابا افضل کاشانی در موسیقی و هم تقریری است از او در بیان نسبت بین الفاظ: (چیز و هست و موجود) و هم قطعه عبارتی از رساله عرض نامه او و عبارتی در معنی قوه از میرفندرسکی و در ذیل این رسائل افاده ایست منسوب به بابا افضل در بیان فرق میان خواب و مرگ و پس از آن 4 صفحه است که محتوی است بر نامه شیخ ابو سعید ابوالخیر به شیخ الرئيس و پاسخ شیخ از آن و دعاء عریش و دو مناجات از شیخ الرئيس که مغایر با خط نسخه نوشته شده؛ واقف: نائینی؛ 6گ، 28 سطر، اندازه: 20×27سم [ف: 233-4]

مبادی الوصول الى علم الاصول / اصول فقه / عربی

mabādi-l wuṣūl ilā ‘ilm-il uṣūl

علامه حلی، حسن بن یوسف، 648 - 726 قمری

‘allāme-ye hellī, hasan ebn-e yūsof (1251 - 1326)

متن مختصر و معروفی است در قواعد اصولیه ای که در استنباط فقهی به کار می آید. به ضبط الذريعة به التماس تقی الدين ابراهیم بن محمد بصری، ظاهر آن را برای تدریس در حوزه های علمیه شیعه تأليف کرده، شامل دوازده «فصل»: 1. اللغات؛ 2. الاحكام؛ 3. الاوامر و النواهي؛ 4. العموم و الخصوص؛ 5. المجمل والمبین؛ 6. الأفعال؛ 7. النسخ؛ 8 الاجماع؛ 9. الاخبار؛ 10. القياس؛ 11. الترجيح؛ 12. الاجتهاد و توابعه.

آغاز: الحمد لله المتفرد بالأزلية والدوام المتوحد بالجلال والاکرام، المتفضل بسوابغ الانعام ... أما بعد، فهذا کتاب مبادی الوصول الى علم الاصول، قد اشتمل من علم اصول الفقه علی ما لابد منه و احتوی علی ما لا یستغنی عنه انجام: فهو باطل، لان العلم او الظن بالنفیلابد له من دلیل. ولیکن هذا آخر ما نذکره في هذه المقدمة والحمد لله تعالی علی بلوغ ما قصدناه و حصول ما أردناه والصلاة و السلام علی أشرف الأنبياء محمد المصطفى و عترته الاتقياء.

چاپ: این رساله به همراه «معارج الاصول» به چاپ رسیده؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310، جیبی، 60ص

[الذريعة43/19 و 43/18 و 53/14 ؛ ایضاح المكنون 423/2؛ ريحانة الأدب177/4؛ کشف الحجب 483؛ مكتبة العلامة الحلى از طباطبائی 173-169 و 252-25؛ دنا 1193/8 -1196]

شرح و حواشی:

1- شامل الوصول في شرح مبادی الاصول؛ اعرجی حلی، عبدالمطلب

بن محمد (745-681)

2- نهاية البادي في شرح المبادي؛ اعرجی حلی، عبدالمطلب بن محمد (745-681)

3- نهاية السئول في شرح مبادی الوصول؛ فخر المحققين، محمد بن حسن (771-682)

4- نهاية المأمول في شرح مبادی الوصول، فخر المحققين، محمد بن حسن (771-682)

5- غاية البادي في شرح المبادي = شرح مبادی الوصول = نهاية البادي في شرح المبادي؛ رکن الدين جرجانی، محمد بن علی (-8)

6- خلاصة الاصول في شرح مبادی الوصول؛ امامی، علی بن حسن ( -8)

7-نهاية المأمول في شرح مبادی الوصول؛ فاضل مقداد، مقداد بن عبد الله (-826)

8- نشر الايادي في شرح المبادي = الايادي في شرح المبادي = شرح مبادی الوصول؛ شوشتری، عبدالواحد بن علی (-10)

9- ریاض الاصول في شرح مبادی الوصول؛ همدانی، محمد رضا بن محمد محسن (-1275)

10- اشرف المحصول؛ عصفوری، عبدالعلی بن خلف (-1303)

11- تذكرة الاصول المأثورة عن الفحول

12- حاشية مبادی الوصول الى علم الاصول

13- شرح مبادی الوصول

14- شرح مبادی الوصول الى علم الاصول (2 عنوان)

1. قم؛ مرعشی، شماره نسخه:49/3

خط: نسخ نازیبا، کا: هارون بن حسن بن علی طبری، تا: 21 شعبان 700 ق، جا: حله؛ با اجازه علامه به خطش به ناسخ در تاریخ اواخر ربیع الاول 701، و مهر «... بر همه مظفر و منصور شد» (دایره)، و خط علامه به تاریخ ربیع الاول 701، و خط حسن بن محمد بن علی بن مرتضی موسوی به تاریخ رجب 966؛ جلد: تیماج، 19گ (75پ -93پ)، اندازه: 13×18 سم [ف: 61-1]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2947

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: رمضان 702ق؛ نسخه توسط فرزند مؤلف، فخر المحققين در 27 رجب 705 با مسوده اصلی مقابله شده و در ظهر برگ اول اجازه فخر المحققين به کتابت همو به شمس الدين محمد بن ابیطالب بن محمد بن حسن در 705ق نگاشته شده؛ واقف: ابن خاتون عاملی، 1067ق؛ جلد: تیماج، 30گ، 15 سطر، اندازه: 12×16/5سم [ف: 392-16]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ابوالفتوح احمد بن ابی عبدالله بلکو بن ابی طالب الاوي، تا: 21 رمضان 703ق؛ با اجازه علامه حلی به خط خودش به ناسخ کتاب ابوالفتوح آوی به تاریخ رجب 705، و اجازه فخرالدین محمد بن الحسن (پسر علامه) به جهت ناسخ کتاب به تاریخ 21 رجب 705؛ تملک: محمد بن محمد بن ابی طالب طبیب؛ جلد: تیماج، 29گ (77پ 105پ)، اندازه: 11×18/3سم [ف: 19-1]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3043/2-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 41-2]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1491 عکسی

آغاز و انجام: برابر

نسخه اصل: کتابخانه موزه بریتانیا در لندن، ش10963؛ خط: نسخ، کا: علی بن حسن بن رضی علوی حسینی سرابشنوی، تا: سلخ رجب 715ق؛ مصحح، محشی، با نسخه ای که بر فرزند مؤلف خوانده شده بود، مقابله شده و بلاغ مقابله در جاهای مختلف آن، از جمله در پایان نسخه آمده: «بلغت المقابلة مع نسخة قرأت علی الامام العالم فخر الملة والدین ابن الامام العالم الكامل مصنف الكتاب، الحسن بن یوسف المطهر - أدام الله اظلالهما -»، کاتب این کتاب را بر فرزند مؤلف جناب فخر المحققين قرائت کرده و در ابتدای نسخه گواهی قرائت کتاب و اجازه به کاتب به خط فخر المحققين به تاریخ غره جمادی الاول 725 بدین عبارت دیده می شود: «قرأ علی المولى السيد المعظم، الحسيب النسيب، شرف آل أبي طالب، العلام الفاضل الزاهد العابد الورع، زین الدين علی بن الحسن بن الرضى العلوى الحسيني السرابشنوي، کتاب مبادی الوصول الى علم الأصول قراءة تشهد بفضله و تدل علی علمه و قد أجزت له رواية هذا الكتاب عنی ، عن والدی المصنف - أدام الله أيامه - و کذلك أجزت له رواية جمیع ما قرأته و رویته واجیز لی روایسته، فلیر و ذلك علی الشرائط المعتبرة « المقررة؟» و کتب محمد بن الحسن بن یوسف بن المطهر، في غرة جمادیالاولی سنة خمس و عشرین و سبعمئة و الحمد لله وحده وصلی الله علی سیدنا محمد و آله»؛ 74ص، 16 سطر [عکسی ف: 373-4]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1222

نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا[عکسی ف: 46-4]

5. قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1798/2

نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی-ایرلند ش 3788. تا ابتدای بحث خامس از فصل دوازدهم در اجتهاد را داراست؛ خط: نسخ، کان علی بن محمد بن ابراهیم ابی الحسام، تا: با تاریخ 731ق؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، ظاهراً امضای بلاغ فخر المحققين فرزند مؤلف؛ تملک: حاجی علی بن بنوا التميمي، عزیز الله جیلانی در 12 ذیقعده 1037، احمد بن الشيخ شفیع طبری به سال 1213؛ 44ص ( 282-239 ) [عکسی ف: 266-5]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9455/1

آغاز: البحث الرابع في الحقيقة و المجاز الحقيقة استعمال اللفظ فیما وضع له

خط: نسخ، کا: مسعود بنابی المجدبن شاهمیر بن الحسن بن علی طباطبائی، تا: ذیقعده 736ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: مقوایی، 45گ

(1ر-45ر)، اندازه: 15×11 سم [ف: 219-24]

7. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2813

خط: میان نسخ و تعلیق، کا: عبدالمطلب بن حسینی، تا: 10 ذیقعده 797ق؛ با بلاغ مقابله و تصحیح با چند نسخه کاغذ: کاغذ ختایی، جلد: میشن، 21گ، 21 سطر، اندازه: 11/2 × 18/7 سم [ف:464-1]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 677/2 عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: البحث الخامس، في جواز التقليد ... اذ یلزم من تقلید من اتفق، اعتقاد النقيضين، او.

نسخه اصل: چستربیتی، ش 3788. از اول کتاب تا آغاز بحث چهارم فصل پنجم را به طور مرتب دارد، و بعد از آن به طور نامرتب صحافی شده و احتمالا بعضی از جاها افتاده باشد؛ خط: نسخ، کا: علی بن محمد بن ابراهیم، تا: قرن 8؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، با نشانه بلاغ؛ تملک: احمد بن شیخ شفیع طریحی به تاریخ 1213؛ 22گ (138-117) [ عکسی ف: 159-2]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5406/1

آغاز: برابر؛ انجام: البحث الخامس في جواز التقليد، المسئلة (ده سطر پائین تر) و لو کان الاجتهاد واجبة علی الاعيان لا وجب علی کل فرقة النفور، البحث السادس ...

از آخر در البحث الخامس في جواز التقليد افتادگی دارد؛ خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 9-8؛ افتادگی: انجام؛ مقابله شده و افتادگی ها در هامش جبران شده؛ کاغذ: سمرقندی، 20گ (1پ۔20پ )، 18سطر (10×15)، اندازه: 14×20 سم [ف: 311-16]

10. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:14115/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 802ق؛ مقابله شده، محشی؛ جلد: تیماج، 42گ (1ر-42ر)، 21-13 سطر، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 38 -152]

11. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1186/1- طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: تعلیق، کا: رستم بن حسین بن عبد الله استر آبادی، تا: 848ق؛ گ (18-1) [ف: 682-23]

12. اراک؛ کتابخانه مدرسه حاج محمد ابراهیم؛ شماره نسخه: 53/1

آغاز: الصيغه علی طلب الفعل علی جهد الطلب لا یتوقف علی الاراده لانها موضوعه؛ انجام: برابر

کا: محمد بن احمد، تا: 25 محرم 896ق؛ مصحح، محشی با عنوان، منه ظله العالي»؛ مهر: «الواثق بربه الرحيم طمعه ابن ابراهیم» (بیضی)، «عبده تاج سبل» (بیضی)، «عبده علی الموسوي»، «وقف کتابخانه مدرسه حاج محمد ابراهیم اراک»؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: چرم، 76گ (1ر-76ر)، اندازه: 8/5×13 سم [دو کتابخانه اراک: -78]

13. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 729/1

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ تملک: حیدر بن ابراهیم حسنی در 1248ق؛ 9-7 سطر (7×12/5)، اندازه: 15×21سم [ف: 836-2]

14. تهران؛ موزه ملی؛ شماره نسخه: 4321/1

خط: نسخ، کا: شمس الدين بن عزالدین صوفی رستمداری، تا: 119ق، جا: اردبیل؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، اندازه: 13/5 × 18/7 سم [نشریه: 215-2]

15. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9491

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: سلخ صفر 926ق؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 16گ، 19سطر، اندازه: 12/5×18 سم [ف: 248-24]

16. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 56/1

خط: نسخ، بی کا، تا: 2 ربیع الثاني 951ق؛ تملک: حسن ظهیر دیباجی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا، 20گ (1پ -20پ)، 18سطر (7/5×12)، اندازه: 12/5 ×17 سم [ف: -452]

17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 482/1

خط: نسخ نازیبا، کا: علی بن سوید الشقراني، تا: دوشنبه اواخر ربیع الثاني 955ق؛ نوشته ای به خط عبدالعزیز الحانيني به تاریخ پنج شنبه 5 ذیقعده 1045؛ مهر: اسدالله، محمد باقر بن اسدالله «عز من قنع و ذل من طمع» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 28گ (1پ - 28ر)، اندازه: 13×18سم [ف: 87-2]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:8207/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ تحریری، کا: یحیی بن حسین بن علی بن ناصر بحرانی، تا: 6 رمضان 959ق، جا: یزد منزل شاه نعمة الله باقی بن عبدالباقی؛ مصحح، محشی، با یادداشت بلاغ و مقابله به تاریخ نهم شوال سال مذکور؛ جلد: تیماج، 39گ (112پ - 150پ)، 12سطر، اندازه: 9/5×13/5 سم [ف: 12-27/2]

19. کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 248/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: شاه ملا بن لطف الله حافظ قاری ساوجی، تا: عرفه 160ق، جا: مشهد رضوی؛ تملک: جمال الدين ابو عبدالله حسین حسینی حمصی به تاریخ 996 ق؛ مهر: محمدعلی بن محمدباقر به تاریخ 1217 ق «محمد علی بن محمدباقر» (بیضوی)؛ جلد: مقوا، 27گ، 16 سطر، اندازه: 13×19سم [ف مخ]

20. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1995/8

خط: تحریری، کا: حسن ظهیر بن فاضل ظهیر حسینی کور سرخی، تا: 964ق؛ 25گ، اندازه: 12×18 سم [ف: 162-3]

21. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1913- عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، کا: اسماعیل بن مرتضی الموتي، تا: 24 محرم 975 ق، جا: قزوین؛ 64ص، 13 سطر (12×19)، اندازه: 21×30سم [عکسی ف: 340-1]

22. قم؛ استادی، رضا؛ شماره نسخه: نامعلوم

خط: نسخ، بی کا، تا: شعبان 976ق؛ محشی؛ 54گ، 9سطر، اندازه:

12×19 سم [صد و شصت نسخه: -34]

23. گلپایگان؛ امام جمعه، محمد حسن، شماره نسخه: 1/ 50

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 976ق؛ 39گ (1پ - 39ر)، اندازه: 13×19/5 [سم کتابخانه های گلپایگان: ف: -159]

24. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9941/1

خط: نسخ، کا: حسن بن عبدالله بن علی بن محمد بن کمال الدين، تا: پنج شنبه 6 شعبان 981ق؛ جلد: تیماج، 49گ (1پ -49پ)، 11سطر، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 222-25]

25. قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3306/2

خط: نستعلیق، کا: جمال الدين بن علی هزارجریبی، تا: 984ق، جا: جبل عامل؛ مصحح، محشی؛ 40گ (56پ -95پ)، اندازه: 10/5 × 14/5 سم [محدث ارموی مخ: 1202-3]

26. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 882/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: گالینگور، 35 (49پ-83ر)، 14سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 98-3]

27. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 7312/3

خط: نسخ، کا: ربعی، فیاض، تا: قرن 10 و 11؛ کاغذ: سپاهانی، 22 سطر (9/5×13)، اندازه: 13×18سم [ف: 510-16]

28. قم؛ استادی، رضا؛ شماره نسخه: نامعلوم

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 و 11، 20، 20 سطر، اندازه: 10×17سم [صد و شصت نسخه: -34]

29. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 806/2

آغاز: الى أن اللغات توقيفية ... البحث الثالث في المشترك: ذهب قوم الى المتناعه؛ انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز، 42گ (57-16)، اندازه: 13×19سم [نسخه پژوهی: 118-3]

30. کاشان؛ رضوی؛ شماره نسخه: 82/2

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-41]

31. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6556/3

خط: نسخ، کا: محمد رضا بن محمد حر عاملی مجاور مشهد مقدس رضوی، تا: قرن 11؛ مصحح، در آغاز نام رساله به خط حر عاملی آمده؛ جلد: تیماج مذهب، 24گ (98پ -121پ)، اندازه: 11/5 ×19 سم [ف: 125-20]

32. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 9262/1

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 52گ (1پ-52ر)، 11سطر (4×10)، اندازه: 10×16سم [ف: 334-17]

33. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 19280/2

خط: نسخ، کا: عبدالله حسینی نجفی، تا: ذیقعده 1001ق؛ جلد: تیماج، 9 سطر (6×11)، اندازه: 12×19سم [ف: 345-2]

34. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3851

خط: نسخ، کا: حسین بن شمس الدين علی مازندرانی، تا: 1001ق؛ محشی با نشان «م د- ح مد ظله» ؛ جلد: تیماج ساغری مذهب، 60ص، 12 سطر، اندازه: 25×17سم [ف: 1884-10]

35. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1678

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، کا: محمد مقیم بن عبدالغفار الحافظ الاديب، تا: 1004ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 27گ، 16 سطر (6×11/5)، اندازه: 12×17/5 سم [ف: 261-10]

36. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 216/1

خط: نسخ، کا: تبریزی، محمد مقیم بن محمد علی، تا: سه شنبه 16 جمادی الاول 1020ق؛ محشی با نشان «شرح، شرح عبدالحی، عبری»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 112گ (1پ -112ر)، 8 سطر (4×9/5)، اندازه: 10×17 سم [ف: - 739]

37. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1395

خط: نسخ، کا: ملاحسین فیض

کاشانی، تا: 7 ذیحجه 1054ق؛ محشی؛ مهر: «الراجي محمد محسن الفيض»، «انه من سلیمان» مورخ 1182؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 85 گ، 1سطر (4/5×9)، اندازه: 8/5×17 سم [ف: 75-8]

38. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 217/7

خط: نسخ، بی کا، تا: 27 جمادی الاول 1048ق؛ محشی؛ 34گ (154پ -187پ) [ف: -452]

39. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 839/3

خط: نسخ، بی کا، تا: 1054ق، جا: تبریز؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: -1458]

40. مراغه؛ عمومی؛ شماره نسخه: 43

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، کان منصور بن علاء الدين، تا: 1 ذیقعده 1055ق؛ محشی با امضای «عبری»؛ تملک: علی اکبر همدانی، ابو علی بن عبدالله؛ جلد: تیماج، 61گ، 1 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: -119]

41. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه:24/116 -4816/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد حسین بن علاء الدين حلی، تا: سه شنبه 22ربیع الثاني 1061ق؛ 76گ، 8سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 3495-6]

42. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1535/2

خط: نسخ، کا: راضی بن سید محمد بن سید عبدالرضا جزائری، تا: جمعه 15 رجب 1088ق؛ 85گ (190-106)، اندازه: 14×20سم [ف: 99-3]

43. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 148/2

خط: نسخ، بی کا، تا: یک شنبه 2 شوال 1092 ق [نشریه: 929-11]

44. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 800/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1093ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 62ص (230-169)، 19سطر (5/5×15/5)، اندازه: 12/5 × 23/5سم [ف: 304-8]

45. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8070/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ تحریری، کا: جلال حسنی حسینی، تا: قرن 11 و 12؛ کتابت شده با مسطر، دارای رکابه، محشی، مقابله شده؛ جلد: تیماج مذهب، 55گ (7پ -61پ)، 11 سطر، اندازه: 14/1×24/8 سم [ف: 123-27/1]

46. تهران، عبد العظيم؛ شماره نسخه: 305

آغاز: برابر؛ انجام: البحث السادس في شرایط الاستفتاء ...

از آغاز کتاب تا بحث ششم از فصل 12؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، محشی، در اول نسخه یک بیت عربی درباره کتب علامه حلی درج شده: «ثلاثة اقرحت فؤادي ** النهج و الارشاد و المبادي»؛ واقف: جواد مؤذني؛ 25گ، 18 سطر [ف: 486-2]

47. قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1840

خط: نسخ، کا: محفوظ بن علی، تا: قرن 12؛ تملک: محمد بن موسی العقاوي به تاریخ 1209؛ جلد: مقوایی، 26 گ، 17 سطر، اندازه: 13×19/5سم [ف: 261-5]

48. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 452/2

آغاز: النبوة ولا بعدها و لوجب اتباعهم لعموم الأمر بالاتباع مع الجهل بکونه معصية و لارتفع الأمان عن أخباره؛ انجام: الرابع الواجب أن أتي به في وقته سمی الاتيان به اداء و ان بعد وقته المضيق

خط: نسخ، کا: حیدر بن علی، تا: 1114ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 156گ (17ر-172پ)، اندازه: 15×21سم [ف: 378-1]

49. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12041/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: ذیقعده 1114ق؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 32گ (100-69)، 15سطر (6×12)، اندازه: 12×18سم [ف: 407-30]

50. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3610/3

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: عبدالرحیم بن رمضان، تا: رجب 1127ق؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، 35ص (53-19)، 14سطر (6×14)، اندازه:12×23/5سم [ف: 1719-5]

51. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4697- 23/217

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 33گ، 17سطر، اندازه: 10×16سم [ف: 3495-6]

52. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 41133

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13 (ظاهراً در 1259ق که پاک شده)؛ مهر: «المهدي من هدیت ...» (مستطیلی)؛ اهدایی: رهبری، دی 1388؛ جلد: تیماج، 32گ، 15 سطر، اندازه: 10/7 × 17/7 سم [اهدائی رهبر: 432-11]

53. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29693

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن [رایانه ]

54. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 4798

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 49گ، 10سطر (7×11)، اندازه: 15×11سم [ف: 3837-14]

55. گلپایگان کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3/ 120

کا: زین العابدين گلپایگانی، تا: قرن 13، 16گ (177ر-192ر)، اندازه: 25×13سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: -100]

56. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 569/2

خط: نسخ، کا: محمد مهدی بن محمد کاظم خوانساری، تا: 1208ق [ف: -114]

57. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1734/1

خط: نسخ، کا: عسکر بن جواد، تا: یکشنبه 1 جمادی الاول 1216ق؛ 63گ (63-1)، اندازه: 11×15سم [ف: 124-3]

58. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 686/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کان علی اکبر بن کربلائی رمضان، تا: 1217ق؛ محشی؛ 50ص (50-1)، 16سطر، اندازه: 20×15سم [ف: 145-2]

59. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 704/5

آغاز: برابر؛ انجام: و هذا قول من جوزنا خیر البيان ولا فرق في هذا الحكم بین طویل الزمان ...

خط: نسخ، کا: علی بن حاجی بهرام، تا: با تاریخ 1222ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 38ص (310-273)، 6 و 18 سطر، اندازه: 17/5 ×22سم [ف: 125/3-40]

60. دزفول؛ نبوی، سید محمد؛ شماره نسخه: بدون شماره

کا: حسین بن حسن بن علی بن علی، تا: دوشنبه 8 ذیقعده 1226ق؛ دارای افتادگی هایی است [مخطوطات دزفول: -18]

61. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 119/2

خط: نسخ، کا: علی نقی بن اسماعیل موسوی، تا: سه شنبه 5 ربیع الثاني 1231ق، جا: اصفهان محله بیدآباد؛ جلد: تیماج، 16گ (43پ -58ر)، 22 سطر، اندازه: 12/5 ×20سم [ف: 143-1]

62. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28625

آغاز: برابر، انجام: و کان العلم او الظن بالنفی لابر له من دلیل

خط: نستعلیق، کا: محمود، تا: 1233ق؛ جلد: مقوا [رایانه]

63. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4809/1

خط: نسخ، بی کا، تا: رجب 1233ق؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: -1565]

64. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 37446

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق متوسط، کا: محمد صادق، تا: 1234ق؛ مهر: محمد صادق «عبده الراجي محمد صادق» (بیضوی)؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج، 44گ، اندازه: 20×13/5 سم

[اهدائی رهبر: 431-11]

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 562

همان نسخه بالا [مؤيد: 68-2]

65. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3178/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: مهدی بن ذوالفعلی، تا: 8 شوال 1237ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: «عبده حسین بن محمد علی» (بیضوی)؛ 23گ ( 211-189)، 15 سطر، اندازه: 15/5 ×20سم [محدث ارموی مخ: 1202-3]

66. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4356/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: جعفر بن احمد بن ملا قنبر علی کاشانی، تا: 1238ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 37گ (84پ - 120پ)، 13سطر (6×13)، اندازه: 10/7×16 سم [ف: 328-18]

67. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1226/5- طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: دهه اول جمادی الثاني 1240ق، جا: همدان؛ محشی؛ جلد: تیماج، 25گ (91ر-115پ)، اندازه: 14×21سم [ف: 792-23]

68. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3676/1

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 1241ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: مقوا، 18گ (2پ -19)، 17سطر (9×17/5)، اندازه: 16×26سم [ف: 273-16]

69. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 493/2

خط: نسخ، کا: محمد هاشم، تا: سه شنبه 2 جمادی الثاني 1241ق؛ جلد: تیماج، 21گ (74پ-94پ)، 17سطر (9×14)، اندازه: 14×20سم [ف: -312]

70. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 443/4

خط: نسخ، بی کا، تا: دوشنبه 16 محرم 1242ق، جا: نجف اشرف؛ مصحح، جلد: تیماج، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 108-2]

71. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 441/1

خط: نسخ و نستعلیق، کان محمد صادق خویی، تا: ق [ف: - 1242]

72. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 834/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ پخته، کا: محمد جواد بن محمد حسین، تا: پنج شنبه 6 رجب 1243ق؛ 13گ (6ر -18پ) [ف: 218-2]

73. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3342/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد تقی بن میرزا بابا، تا: 1243ق؛ مصحح، محشی با امضای 12؛ تملک: محمد رضا مهدی؛ جلد: تیماج مذهب، 163گ، 15 سطر (7×11)، اندازه: 15×21سم [ف: 151-15]

74. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 15/158-2918/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه 7 ذیحجه 1243ق؛ جلد: مقوا، 16گ، 20 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 3495-6]

75. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8903/28

آغاز: ذهبت الحنفية الى ان الكفار غیر مخاطبین بفروع العبادات و هو خطا لقیام المقتضي و هو الأمر مع انتفاء المانع اذا المانع عندهم ... البحث الخامس عشر في ان الامر یقتضی الأجزا الحق ذلك والمراد بالاجزاء خروجه من عهدة التكليف؛ انجام: البحث الرابع عشر في أن التكليف بالفروع لا یتوقف علی الايمان ذهبت.

بخش کوتاهی از کتاب است، با کمی آشفتگی و جا به جایی در قرار گرفتن صفحات، به نحوی که برگ آخر آن می باید در ابتدای قرار بگیرد؛ بی کا، تا: 22 محرم 1249ق، جا: تبریز؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 10ص (428-419)، اندازه: 14/3 × 20/1 سم [ف: 29/1 -276]

76. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4738/2

خط: نسخ، بی کا، تا: 13 ربیع الاول 1253ق؛ قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: -1536]

77. کرمانشاه؛ فیض مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

کا: ولی محمد بن محمد حسن مهاجر لنکرانی، تا: 4 جمادی الثاني 1264ق [تراثنا: س 2ش 38-4]

78. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6085

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: فخر الدين، تا: 1272ق؛ جلد: مقوا [الفبائي: -491]

79. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21122

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 1274ق، جا: بروجرد؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: مقوای روغنی، 13گ، 23 سطر، اندازه: 14×20سم [اهدائی رهبر: 432-11]

80. آران کاشان؛ محمد هلال؛ شماره نسخه: 152

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: جمادی الأول 1275ق؛ جلد: تیماج، 121گ، سطر، اندازه: 12×20سم [ف مخ: - 130]

81. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 19/2

خط: نسخ، کا: محمد جواد بن محمد مهدی گلپایگانی ساکن نهاوند، تا: 1279ق؛ 14گ (85پ -98پ)، اندازه: 15×21/5سم [ف: -22]

82. بابل؛ خاتم الانبياء؛ شماره نسخه: 287/2

خط: ثلث، کا: نصرالله بن ابی تراب مازندرانی، تا: محرم 1298ق، جا: نجف اشرف؛ واقف: محسن بن حبیب الله؛ جلد: تیماج، 11سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: -204]

83. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5/66 -776/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: فخرالدین بن أبي القاسم گلپایگانی، تا: چهارشنبه غره رمضان 1301ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 13گ، 17 -

20 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 3494-6]

84. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4551- 23/75

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی بن عبدالله حسینی حائری، تا: چهارشنبه 30 جمادی الاول 1306ق، جا: کربلا؛ محشی؛ 43گ، 10سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 3495-6]

85. بابل؛ خاتم الانبياء؛ شماره نسخه: 235/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محسن بن حبیب الله بن آقا جان بن مهر علی بن صفر علی، تا: جمعه دهه اول جمادی الثاني 1312ق؛ مهر: «الراجي محسن بن حبیب الله» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 21 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: -167]

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1692/5

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 146-5]

86. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 252/2

خط: نسخ، بی کا، بی تا [ف: -102]

87. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 10162/1

بی کا، بی تا؛ قطع: خشتی [رشت و همدان: ف: -1589]

88. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 96/4/1 -5819

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 12سطر، قطع: ربعی [آستانه قم: -213]

89. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 111/1

آغاز: برابر؛ انجام: الفصل الرابع في العموم و الخصوص و فیه مباحث ... و المطلق و هو اللفظ الدال علی الحقيقة من حیث هی هی من غیر أن یکون فیه دلالة.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 7گ (1پ- 7پ)، اندازه: 16×21سم [ف: 135-1]

90. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 6-ز/581/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا، مجدول مذهب؛ جلد: تیماج، 35گ، 12سطر (5/5×10/5)، اندازه: 11×18/5 سم [ف: 170-2]

91. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 204/2

خط: نسخ، کا: محمد علی بن محمد باقر حسینی، بی تا، 30گ (29پ -58پ)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 144-1]

92. کرمانشاه؛ فیض مهدوی (کتابخانه)، شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا، برای فقیه عبدالله بن فقیه أحمد؛ محشی. [تراثنا: س 2ش 38-4]

93. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4606/2

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ قطع: وزیری [رشت و همدان: ف: -1509]

94. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 255/3 معزی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 29گ (21پ-49ر)، اندازه:16×21/5سم [ف: 159-39]

95. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5555

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: میر حمزه بن میر محمد علی، بی تا، جا: مدرسه نجف قلی بیک، به امر جمشید غلام شاه؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 56ص، 13 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 22-17]

96. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7735/2

آغاز: في ان صيغة أفعل للوجوب ذهب الاكثر الى ان صيغة افعل اللوجوب لقوله تعالی؛ انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، اندازه: 12×18 سم [ف: 226-26]

97. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2178/2

آغاز و انجام: برابر

از بحث حادی عشرون فصل است در نهی؛ خط: نسخ، بی کا بیتا؛ افتادگی: آغاز؛ 37گ (39ر-75پ) [ف: 494-5]

98. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1925/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مهر: «ابوالقاسم استر ابساف 1252» (بیضوی و مربع)؛ جلد: مقوا، 25گ، 18 سطر، اندازه: 14×21سم [ف مخ: 1678-4]

99. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 139

آغاز: خلافا له ایضا فانا نعلم بالضروره ان البعدين اذا اجتمعا زاد علی العبد الواحد و یجوز؛ انجام: علی و من اراد التطويل فعلیه بکتابنا المسمى بنهایه المرام في علم الكلام و من اراد التوسط فعلیه بکتابنال منتهی الوصل و المناهج و غیرهما من کتبنا و الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علی محمد و آله الطاهرين تم.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: عبدالحسین عالم زاده؛ جلد: تیماج [رایانه]

100. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 28/3

بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 20گ (57پ -76پ)، اندازه: 11×15سم [ف: 40-11]

101. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 3/ 1690

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 14ص (96-83)، 20سطر (9/5×14)، اندازه: 14×21/5 سم [ف: 247-8]

102. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1868-10/178

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوانا، بی کا، بی تا؛ محشی؛ جلد: چرم مصنوعی، 51گ، 9 سطر، اندازه: 12/5×18 سم [ف: 3494-6]

103. مشهد؛ الهيات، شماره نسخه: 19262

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: آخوند ملا عبدالله رشتی، بی تا، جلد: تیماج مذهب، 62گ، 9 سطر (6×12)، اندازه: 12/5 ×20سم [ف: 320-2]

104. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 19277/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی؛ جلد: تیماج، 16 سطر (6×12)،

اندازه: 12/5 × 20/5سم [ف: 341-2]

مبارق الأزهار في شرح مشارق الانوار / حدیث / عربی

mabāriq-ul azhār fi š.-i mašāriq-il anwār

ابن فرشته، عبداللطیف بن عبدالعزیز، - 801؟ قمری

ebn-e ferešte, ‘abd-ol-latīf ebn-e 'abd-ol-'azīz ( - 1399)

وابسته به: مشارق الانوار النبوية من صحاح الاخبار المصطفوية؛ صاغانی، حسن بن محمد (650-577)

شرح مزجی متوسطی است بر کتاب «مشارق الانوار النبوية من صحاح الاخبار المصطفوية» رضی الدين حسن بن محمد صاغانی. در این شرح از روات احادیث و تصحیح انتساب بعضی از احادیث متن به مصدر اصلی خود بیشتر بحث می شود و گفته ها و اشکالات دیگران را کمتر نقل می نماید.

آغاز: الحمدلله علی هدية الهداية و الاسلام و عطية الدراية و الاعلام خصوصا من حدیث خیر الانام

چاپ: آستانه، مطبوعات الشركة الخيرية، جزء 2، 1311 ق.

[الذريعة 44/19؛ کشف الظنون 1689/2 ؛ هدية العارفين 617/1 ؛ الأوقاف العامة بغداد 290/1 -292؛ الأوقاف العامة موصل 283/2؛ معجم المؤلفين 11/6؛ ذخائر التراث 641/2؛ معجم 253؛ دار صدام ص 241 و 242]

1. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 9126

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 9؛ تملک: مصطفی بن حسین؛ کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج، 170، 25 سطر (13×21)، اندازه:18×26سم [ف: 299-17]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 921

آغاز: برابر، انجام: یدل علی أنه کان قارناً تقدم الكلام و ما هو اصح الروايات الواردة فیه في أول الباب التاسع

خط: نسخ معرب، کان محمد بن الياس، تا: سه شنبه اواخر ذیقعده 864ق؛ مصحح، محشی؛ تملک: محمد اسعد، صنع الله، احمد الملتوني؛ تاریخ وقف: 1237؛ جلد: تیماج، 278گ، 29 سطر، اندازه: 18×26سم [ف: 3-110 ]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7519

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی با نشانی «اکمل الدين» و به خط خودش؛ جلد: تیماج، 406گ، 23 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 326-19]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12114

آغاز: ... الباب الأول خ أبو هريرة أخرج البخاري منه قیل کان اسمه في الجاهلية عبدالشمس و في الاسلام عبدالرحمان کنی بابی هريرة؛ انجام: یدل علی أنه .. کان قارنة تقدم الكلام و ما هو اصح الروايات الواردة فیه في أول الباب التاسع؛ تم.

خط: نستعلیق، کا: موسی فرزند حاج محمد، تا: ذیحجه 1003ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، مصحح، محشی؛ جلد: مشمعی، 331گ، 19سطر (10×15)، اندازه: 15×21سم [ف: 558-30]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2994

خط: نستعلیق، کا: ابراهیم بن علی بن ابراهیم کورانی، تا: ذیحجه 1028ق؛ در برگی پس از کتاب تفسیر آیه «ان الله لا یغفر أن یشرك به» از محمد امین بن صدر شیروانی به خط خودش به تاریخ 28 رمضان 1024؛ تملک: محمد بن حسام؛ جلد: تیماج، 108گ، 23 سطر، اندازه: 20×29/5سم [ف: 168-8]

6. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1732- 10/42

آغاز: برابر؛ انجام: قارنة تقدم امکارام علیه ما هو اصح الروايات الواردة فیه في اول الباب التاسع. الحمد لله علی التمام و لرسول افضل الصلوة والسلام.

خط: نستعلیق، کا: عبدالباقی بن ابراهیم بن مصطفی بن عبدالله مشهور به جقجی ابراهیم آغازاده، تا: دوشنبه آخر ذیحجه 1072ق؛ مصحح، محشی از جمله «منه» و «فاضل بر کووی» و «شیخ اکمل» ؛ جلد: گالینگور، 288گ، 27 سطر، اندازه: 18/5 × 27/5سم [ف: 3495-6]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4034

خط: نستعلیق، کا: حسن سوخته بن محمد بوسنوی مشهور به سلی زاده، تا جمعه 27 ذیقعده 1084ق، جا: تروانیک؛ مجدول، مصحح، محشی؛ تملک: احمد نظیف بن حاج حسین بن نجیب بن احمد صافوی مدرس مدرسه ادرنه با مهر: «نظیف احمد» (دایره ای)؛ مهر: «ملک مصطفی مدرس ادرنه» (دایره ای)؛ جلد: مقوایی، 261گ، 30سطر، اندازه: 19/5 × 29/5سم [ف: 39-11]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 535

آغاز: برابر؛ انجام: تقدم الكلام علیه و مما هو اصح الروايات فیه في اول الباب التاسع الحمدلله علی التمام و لرسوله افضل السلام.

خط: نسخ معرب، کا: عمر بن صفر، تا: چهارشنبه 24 محرم 1087ق؛ مصحح، محشی؛ تملک: مصری زاده که از فتحی بن محمد امین افندی گرفته است با مهر: «السيد محمد محوی» (دایره)؛ جلد: تیماج، 816ص، 25 سطر، اندازه: 13×20/5سم [ف: 26-40/3]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10617

خط: نسخ، کا: محمد بن احمد، تا: 1097ق؛ مصحح، محشی؛ تاریخ وقف: 1233؛ جلد: تیماج، 344گ، 25 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 85-27]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13988

آغاز: برابر؛ انجام: کان قاربة تقدم الكلام و ما هو اصح الروايات الواردة فیه في الباب التاسع

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول، مصحح، محشی به امضاء «شیخ اکمل رحمه الله»؛ جلد: تیماج مذهب، 351گ، 21 سطر، اندازه: 17×24سم [ف: 585-37]

11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1625

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ نسخه قدیم و نفیس، مصحح؛ جلد: مقوایی، 140گ، 23 سطر، اندازه: 18×27سم [ف: 29-5]

مباشرت / طب / فارسی

mobāšerat

ناشناخته

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 492/27

آغاز: در باز نمودن منفعت و مضرت جماع و در داروها و معجونهایی که قوت و لذت مجامعت زیادت کند؛ انجام: رفع آبستنی کند و الله اعلم بالصواب

رساله در باب مباشرت و در معجون های این باب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن، 21ص (278-258 هامش)، 18 سطر، اندازه: 20/7×12/2 سم [ف: 42-5]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15745

آغاز: بسمله. الحمدلله حق حمده و الصلوه علی نبیه ... اما بعد این حروف چند است که نوشته میشود در باب کیفیت؛ انجام: ظریفی و لطیفی که تقریر رفت بدست افتد وقت را غنیمت باید دانست

رساله ای است در کیفیت مباشرت و لذت از قول حکمای روم و هند و زنان حکیم چون «حاجبه» و «خدجان» از یونان مشتمل بوده مقدمه؛ خط: نستعلیق متوسط، کا: محمد کریم بن ملا کلابی، بی تا، جا: اصطوپی؛ مهر: «بدرگه شه موسی الرضا بود خادم شرف حضرت زهرا نساء خانم» (چهار گوش)؛ انتقالی کتابخانه پهلوی؛ جلد: تیماج، ص (102-108)، 15سطر (9/2× 15/5)، اندازه: 12×19/5 سم [رایانه]

مباشرت و وضع رحم / طب / عربی

mobāšerat va vaz‘-e rahem

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:-879/31طباطبائی

آغاز: النيك عند السقم فانه صلاح الجسم و هو یکسب المراه زيادة في العمر خصوصا اذا حمت و جومعت في ابتدائها؛ انجام: پایان: لو ابصرتنی لنکتنی و نکتنی و نکتنی.

باید بخشی از یک کتاب پزشکی باشد؛ کا: محمد بن میرزا محمد حسینی، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماجمذهب، 15ص ( 126-112 )، اندازه: 12×20/2سم [ف: 175-23]

مباقل الحجر / کیمیا / عربی

mabāqil-ul ħajar

تمیمی، محمد بن امیل، - 170 قمری

tamīmī, mohammad ebn-e omayl ( - 787)

تهران؛ ادبیات، شماره نسخه: 253/22

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 41-3]

مباقل الحجر / کیمیا / عربی

mabāqil-ul ħajar

جابر بن حیان، 120 - 198 ؟ قمری

jāber ebn-e ḥayyān (739 - 814)

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6465/29

آغاز: في المباقل الحجر، قال المجريطي علیه الرحمة خذ الحجر الكريماحرقه و کلسه؛ انجام: أربعمائة درهم من ای جسد شئت تخرح روباصیا

خط: نسخ، بی کا، تا: 1265ق، جلد: تیماج، 2گ (129پ-130پ)، 24سطر، اندازه: 16×27سم [ف: 423-9]

المباقل الحجرية / کیمیا / عربی

al-mabaqil-ul ḥajarīyya

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2296/16

آغاز: قال المجريطي رحمة الله علیه خذالحجر الكريم و احرقه و کلسه

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 5گ (133ر-137پ)، 11سطر (6×12)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 744-11]

المباقل السبعة / کیمیا / عربی

al-mabāqil-ul sab‘a

تمیمی، محمد بن امیل، - 170 قمری

tamīmī, mohammad ebn-e omayl ( - 787)

رساله ای است در علم کیمیا در هفت «باب» است در هفت مبلقه: 1. مبقلة الشمس؛ 2. مبقلة القمر؛ 3. مبقلة العطارد؛ 4. مبقلة الزهرة؛ 5. مبقلة المريخ؛ 6. مبقلة المشتري؛ 7. مبقلة الزحل.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16389/6

آغاز: الحمدلله کفا و سلام علی عباده الذين اصطفی ... قال الشيخ العالم العابد الزاهد ابو عبیدالله محمد ابن امیل التميمي رحمه الله تعالی علیه قد جعلت هذا الكتاب کالبستان تاکل منه ما اردت و جعلته كالنخلة تاکل منها طلعا و سدیا ... و سمیته بکتاب المباقل و جعلته سبعة أبواب ... و نسبة المباقل الى الكواكب السبعة ... المبقلة الأولى للشمس؛ انجام: فتم ذلك اربع عشر اکسیر فلیکن آخر کلامنا الحمدلله الذي هدانا لهذا وما کنا لنهتدی اولا أن هدانا الله و الحمدلله رب العالمين.

خط: نسخ زیبا، کا: محمد رفیع بن احمد بن صدرالدین محمد انصاری اصفهانی، تا حدود قرن 13؛ مصحح؛ 4گ (185پ -188ر)، 17 سطر (13×21) [ف: 540-41]

2. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 98/2 - د

آغاز: قال محمد بن امیل: بسمله. فقال حکمتنا في الكتب اربعة لها ثلث مفاتیح ... فیها سرهم بطنا ... بسمله المباقل السبعة لمحمد بن

امیل الباب الاول مبقلة الشمس؛ انجام: ثابته علی الخلاص آن شاء الله و قد کملت المباقل السبعة و حسبنا الله و نعم الوكيل و الحمد لله رب العالمين وصل علی محمد و آله

بی کا، بی تا، پس از این قصیده های عینیه و نونیه و بائیه و رائیه است در کیمیا؛ 12گ (92ر -103پ) [ف: 409-1]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2213/2 -ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1- 649]

مباقل شريفة في صنعة شمسية = الكيمياء / کیمیا / عربی

mabāqil-un šarīfa fi şan‘at-in šamsīya = al-kīmīyā

رساله بسیار کوتاهی است در کیمیا، که به نظر می رسد بر گرفته از کتابی مستقل باشد.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13016/33

آغاز: و و الحجر الانسان و هو أن تأخذ الحجر الكريم و هی الشجرة و هی الانسية وحدها یجرو یغسلها من أوساخها وضعها؛ انجام: و حل و مزج و عقده و طرح اخذ خلالا طیبا ذهبا أو فضة بامر الله تعالی و السلام.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ با ترجمه فارسی عبارات زیر سطرها؛ 1گ (71)، 13 سطر، اندازه: 8/5×14 سم [ف: 49-33]

مباقل عظيمة في حجر الحكماء = ملح الحكماء / کیمیا / عربی

mabāqil-un ‘aẓīma fī ḥajar-il ḥukamā’ = milḥ-ul ḥukamā

رساله کوتاهی است در کیمیا که با این نام در منابع یافت نگردید؛ به نظر می رسد بخشی از یک کتاب کیمیا است که به گونه ای مستقل در آمده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13016/32

آغاز: في ملح الحكماء و هو حجر هم الشريف الدابغ لجلود المعادن فإذا اردت به فخذ حجر الأبيض الثقيل البكر خمسة ارطال و ضعه في قرعة؛ انجام: و الق علی الف مثقال من أي جسد شئت یصیر ذهباً ابريزاً احسن من المعدني فاعلا محکما و کن علیه حريصاً تمت بالخیر.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ عبارت به فارسی ترجمه؛ 1ص (71ر)، 13 سطر، اندازه: 8/5×14سم [ف: 48-33]

مبانی اسلام / کلام و اعتقادات، حدیث / فارسی

mabānī-ye eslām

حسینی کاشانی، مصطفی بن رضی الدين، - 1285 قمری

hoseynī kāšānī, mostafā ebn-e razī-od-dīn ( - 1869)

در احادیث مروی از اهل بیت طاهرین علیهم السلام روایت شده در مبانی اسلام پنج گانه (نماز، زکات، حج، روزه، ولایت) که در بعضی روایت های حضرت پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله ارکان و اساس اسلام دانسته شده است. مؤلف برای منبع هر حدیثی رمزی قرار داده که در آغاز حدیث می آید و در دیباچه کتاب بدانها اشاره رفته است.

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 422

آغاز: الحمد لله رب العالمين ... اما بعد بدرستی که ثقة الاسلام شیخ ابو جعفر محمد بن یعقوب کلینی و وجه الطائفه صدوق

مشتمل بر مبنای اول است درباره نماز و دارای سی و سه فصل؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 68گ، 13 سطر، اندازه: 22/5x15/5 سم [ف: 25-2]

مبانی الاحكام في اصول شرایع الاسلام / اصول فقه / عربی

mabān-il aḥkām fī usūl-i šarāyi'-ul islām

حائری، مرتضی بن عبدالکریم، - 1406 قمری

hā’erī, mortezā ebn-e ‘abd-ol-karīm ( - 1986)

مباحث استدلالی اصول فقه است که مؤلف پس از ایراد برای شاگردانش پاکنویس می کرده دارای سه مجلد. مؤلف مطالب را بیشتر مطابق نظر خود بیان کرده و کلمات اصحاب فن را غالبا متعرض نمی شود.

شرح و حواشی:

1- التعليقة علی مبانی الأحكام في اصول شرایع الاسلام؛ حائری، مرتضی بن عبدالکریم (-1406)

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 159 عکسی

آغاز: ربنا علیك توکلنا و اليك انبنا و اليك المصير ... اصل: قد قسموا الوضع الى العالم والخاص، انجام: فصل قال في الكفايه في فصل المجمل و المبين ... والحمد لله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا نسخه اصل: کتابخانه شخصی مؤلف. مشتمل است بر مباحث اصول لفظیه از اول تا آخر باب مطلق و مقید ظاهرا مؤلف بنا داشته است مجددا در مطالب آن تجدید نظر کند؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: پنج شنبه 21 رجب 1387ق؛ 241گ [عکسی ف: 147-1]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 160 عکسی

آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم، له الحمد وله الشكر ... فصل: في الاستصحاب؛ انجام: فتامل، فانه لابد من التامل ازید من ذالك ... وله الشكر المتواصل علی نعمة التي لا تحصی

نسخه اصل: کتابخانه شخصی مؤلف. مشتمل است بر مباحث: استصحاب و تعادل و تراجیح و اجتهاد و تقلید؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ در آخر مبحث استصحاب تاریخ فراغت 7

صفر 1392 ق دیده می شود؛ 167گ [عکسی ف: 148-1]

3. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 958

آغاز: ربنا علیك توکلنا ... اصل قد قسموا الوضع الى العام و الخاص و قالوا انه اذا کان الوضع عامة فتارة یکون الموضوع له عاماً

نسخه اصل: کتابخانه شیه محمد مهدی شب زنده دار- قم. مجلد اول مشتمل بر مباحث الفاظ بوده و تأليف آن 24 شعبان 1387 در قم به پایان رسیده؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ با خط خوردگی و تغییرات مختصر؛ 482ص [عکسی ف: 186-3]

4. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 959

نسخه اصل: کتابخانه شیخ محمد مهدی شب زنده دار - قم مشتمل بر مباحث عقلیه و اصول عملیه غیر از استصحاب و تعادل و تراجیح می باشد، و تأليف بحث قطع و ظن روز جمعه دوم شعبان 1388 پایان یافته؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ 510ص [عکسی ف: 187-3]

5. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 960

نسخه اصل: کتابخانه شید محمد مهدی شت زنده دار -قم. جلد سوم دارای مطالب استصحات و تعادل و تراجیح می باشد؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، در پایان استدراکاتی مختصر بخط مؤلف افزوده شده؛ 350ص [عکسی ف: 187-3]

مبانی الاصول / اصول فقه / عربی

mabān-il uşūl

خوانساری، محمد هاشم بن زین العابدين، 1235 - 1318 قمری

xānsārī, mohammad hāšem ebn-e zeyn-ol-‘ābedīn(1820 - 1901)

پس از این که مؤلف نزدیک پانصد روایت مشتمل بر قواعد اصولی و مبانی فقهی را در کتابی به نام «اصول آل الرسول» گرد آورد، و بهره های بسیاری از گفته های اساتید فن برد، این کتاب را که مشتمل بر یک «مقدمه» و دو «قسم» و یک «خاتمه» می باشد در نجف اشرف بدان شروع کرد و در آن قواعد کلی علم اصول را به روش استدلالی و با رد و ایراد گزارش نمود.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10166

آغاز: الحمدلله الذي شید مبانی الاصول الأحكام باحکام فصول قوانین الحلال و الحرام و أيد مبادی فوائد معالم الدين بتمهید قواعد منهاج الاسلام

چند برگی از آغاز کتاب می باشد؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: گالینگور، 24گ، اندازه: 15×19/5 سم [ف: 120-26]

مبانی الفروع / اصول فقه / عربی

mabān-il furū

شهرانی، ابراهیم، ق13 قمری

šahrānī,ebrāhīm ( - 19c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15184

2 جلد؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13 [مختصر ف: -709]

مبانی الفروع / اصول فقه / عربی

mabān-il furū

نگارنده آن شناخته نشد. از قوانین میرزای قمی یاد می کند. دارای یک «مقدمه» و چهار «مطلب» و مقدمه آن دارای چهار منهج و این نسخه منهج اول و دوم را دارد.

قم: فیضیه؛ شماره نسخه: 1366

آغاز: الحمد لله الذي نور قلوبنا بحقائق الايمان و شرح صدورنا بشرایع الأحكام؛ انجام: و اما المركبات فالقضية المركبة عبارة عن مجموع الجزئيين.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، واقف: محمد عسکری تهرانی سامرائی، 1363؛ 112گ، 15سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 225-1]

مبانی اللغة = مقدمه سنگلاخ / دستور زبان / فارسی

mabānī-l loqa = moqaddame-ye sanglāx

استر آبادی، محمد مهدی بن محمد نصیر، 1100 - 1180؟ قمری

estarābādī, mohammad mahdī ebn-e mohammad nasīr (1689 - 1767)

مؤلف کتابی در توصیف لغات مشکله اشعار امیر علیشیر نوایی نگاشته به نام «سنگلاخ» در سه قسمت که قسمت اول آن «مبانی اللغة» است که دستور زبان ترکی به فارسی است و مانند دیباچه ای در آغاز «سنگلاخ» گذارده است.

آغاز: بسمله الحمدلله الذي لا یستقصی حمده بلغات مختلفه ... اما بعد چون بنده حقیر محمد مهدی غفر ذنوبه از مبادی حال به خواندن اشعار امیر نافذ الامر کشور بلاغت گستری وسخن آرایی علی شیر نوایی

چاپ: جداگانه در کلکته 1910 میلادی و تبریز چاپ شده است

[الذريعة 46/19 و 236/12 ؛ نسخه های منزوی 2076/3 ]

1. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 486- 3/106

آغاز: برابر؛ انجام: ولی باد پالازغه سالغان کیچیم **سقرلات وبارچا پا دورغان کیچیم. چون مقدمات از معلوم و نامعلوم معلوم شد و مقصود ورجوع وبذکر کتاب شروع خواهد شد تمت

خط: نستعلیق، کا: محمد اسماعیل، تا: دوشنبه 7 جمادی الاول 1279ق، حسب الامر محمد رضا خان؛ جلد: تیماج مذهب، 53گ، 19 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 3496-6]

2. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 38

آغاز: برابر

خط: شکسته نستعلیق خوب، بی کا، بی تا؛ به سال 1283 داخل کتابخانه اعتضادیه شده؛ واقف: سپهسالار؛ جلد: تیماج، 20ص، 24سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: 269-2]

المباني لنظم المعاني / تفسیر / عربی

al-mabānī li-naşm-il maʻānī

تاریخ تأليف: آغاز آن یک شنبه غره شعبان 425ق

تفسیر توضیحی مختصری است با مقدماتی درباره نزول و جمع قرآن، اختلاف مصاحف، تفسیر و تاویل، محکم و متشابه و جز آن، در یازده «فصل» و هر فصل در چند «باب» و «فائده»: ده فصل اول مشتمل بر مقدمات کتاب و فصل یازدهم اصل و عمده آن می باشد. مختصر عناوین فصل ها: فصل 1. ذکر ترتیب نزول القرآن وبیان المكي و المدني؛ 2. كيفية جمع المصاحف و السبب المودى الى ذلك؛ 3. بیان أن القران تکلم الله به علی هذا الترتيب الذي هو في ایدینا اليوم لا علی ترتیب النزول؛ 4. فیما ادعوا علی المصحف من الزيادة و النقصان و الخطاء و النسيان؛ 5. اختلاف المصاحف و القول في کیفیتها؛ 6. اختلاف القراءات و احکامها؛ 7. ذکر التفسير و التأويل و المحكم و المتشابه؛ 8. ذکر من تحرج عن التفسير و من لم یتحرج؛ 9. نزول القران علی سبعه احرف و ماقیل في معانیه؛ 10. ذکر تنزیل الكتب و اجزاء القران و عدد الايات و الكلمات و الحروف؛ 11. التلفيق و ترفیع الايات و التحقيق.

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1297

آغاز: ... زوجهم بالخیرات الحسان المضارعات بالیاقوت و المرجان ونضع من (اعرض عنه ؟) اشتغالا بالعصیان

نسخه اصل: کتابخانه برلین - آلمان 103. خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ 540ص [عکسی ف: 120-4]

مباهله نصارای نجران / کلام و اعتقادات / عربی

mobāhele-ye nsاrاy najrān

گفتگو و مناظره ای است که میان پیامبر و مسیحیان نجران رخ داد، و داستان آن در بحار الانوار (چاپ نوین، ج 21 ص 276 تا 356) دیده می شود.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1996/13

آغاز: بسملة. حمدلة. و السلام علی نبیه و حبیبه محمد ... اما بعد فهذا مختصر في ذکر بعض الاحاديث المروية عن العلماء الخاصة و العامة، ومنه حدیث نقل عن علی بن ابراهیم ... أن نصارا نجران لما و فدوا علی رسول الله؛ انجام: فرضت هامته. ثم نزل سأل سائل بعذاب واقع لیس للکافرین له دافع

خط: نسخ، بی کا، تا: 1303ق؛ جلد: تیماج مذهب، 3گ (161پ - 163ر)، ابعاد متن: 9×17، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 52-11]

مبایعه نامه / اسناد / فارسی

mobāyeře nāme

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16118/9

نمونه یک مبایعه نامه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1252ق؛ 2ص (263-262)، 18-16 سطر، اندازه: 11/5×17 سم [ف: 45-19]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16118/9

مبایعه نامه ابراهیم ولد محمد علی با حاجی غلامرضا خلف محمد خبوشانی در 1255ق؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1255ق؛ 1ص (268)، 18-16 سطر، اندازه: 11/5 ×17 سم [ف: 19-45]

المبتدأة و المضطربة مع تجاوز دمهما العشرة / فقه / عربی

al-mubtadi’a wa-l muṭariba ma‘-a tajāwuz-i damuhuma-l ‘ašara

فشار کی، محمد باقر بن محمد جعفر، 1252 - 1314 قمری

fešārakī, mohammad bāqer ebn-e mohammad ja‘far (1837 - 1897)

رساله استدلالی است در احکام حیض و مسأله این که اگر زنی حیضش نامرتب باشد و بیش از ده روز خون ببیند تکلیفش نسبت به روزهای بعد از دهه چیست. این رساله در چند مقدمه و چند بحث و یک خاتمه می باشد.

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... لما کانت المسائل الفقهية مختلفة بحسب الاشكال و الوضوح فبعضها واضح المأخذ

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6/4 خوئی

آغاز: برابر؛ انجام: ولیکن هذا آخر الكلام فیما اردناه من الكلام في هذه الرساله ... علی اعدائهم اجمعین

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 127ص (348-222)، 16-15 سطر، اندازه: 17×21سم [ف: 110-7]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3253/3-ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 108-2]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2582/1

آغاز: برابر؛انجام: و لم یکن طریق اليه سوی الاحتياط الموجب للحرج بحکم العقل.

خط: نسخ، کا: سید زین العابدين رضوی خونساری، بی تا؛ جلد: مقوایی، 53گ (1ر-53ر)، اندازه: 18×22سم [ف: 170-7]

المبتدي بعلم احکام النجوم / هیئت / عربی

al-mubtadī bi-'ilm-i aḥkām-in nujūm

ابن خمار، حسن بن سوار، 381 - 489 قمری

ebn-e xammār, hasan ebn-e savār (992 - 1097)

رساله مختصری است در بیان اولین افرادی که از احکام نجوم سخن رانده اند، نگاشته شده به درخواست شخصی.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6906/3

آغاز: قال سأتني وفقك الله للصواب عن المبتدي بعلم احکام النجوم و رسمت تلخیص ذلك لك و ایضاحه و اول ما قوله في هذا أن علم ما سألتني منه من ذلك و احببت الوقوف علیه صعب شاق؛ انجام: وقد زعم قوم أن هرمس تکلم في امر احکام النجوم و کان من اليونانيين و لست أعرف الزمان الذي کان فیه فهذا ما وقفت علیه من هذا کن سعیدا

بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 6گ (20ر -25ر)، 17سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 337-2]

مبتغی الافهام في شرح مفاتیح شرائع الاسلام / فقه / عربی

mibtagi-l afhām fī š.-i mafātīḥ-i šarā'i'-il islām

برغانی قزوینی، عبدالوهاب بن محمد صالح، - 1250قمری

baraqānī qazvīnī, ‘abd-ol-vahhāb ebn-e mohammad sāleh ( - 1835)

وابسته به: مفاتیح الشرايع؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1091-1006)

تاریخ تأليف: 28 ربیع الثاني 1266 ق (کتاب صوم)

شرح مزجی استدلالی مختصری است بر کتاب «مفاتیح الشرائع» فیض کاشانی.

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3202

آغاز: الحمد لله رب العالمين ... قال الله عز و جل في سورة البقرة یا ایها الذين آمنوا کتب علیکم الصيام کما کتب علی الذين من قبلم لعلکم تتقون

کتاب صوم؛ خط: نسخ، کا: غلامعلی بن علی مردان شالی قزوینی، تا: 1266ق؛ 184 گ، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 4-9]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10476

کتاب قضاء و شهادات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1268ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 149گ، اندازه: 15×21سم [ف: 389-26]

مبتهج الأصحاء / طب / فارسی

mubtahij-ul aṣiḥḥā’

بهجة الأطباء، میرزا عبدالنبی

bahjat-ol-atebbā',mīrzā 'abd-on-nabī

اهداء به: فتح السلطنه فرزند جلاء الملك

در پزشکی شامل حدود 90 «فصل» بدون شماره گذاری، با استفاده از کتاب های قدیمی.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6579

آغاز: حمد و ثنا خداوندی را سزاست که موجد جواهر و اعراض و حافظ صحت و زائل کننده امراض است و صلوات و تحیات زاکیات بر آن طبیب روحانی و حافظ صحت عقاید ایمانی و مؤيد ربانی برگزیده حضرت کبریا؛ انجام: و برودت زیاد همچنین باعث تحلیل قوی و نایاب کردن ... بدن است پس باید حافظین صحت احتراز از زیاد و کم آنها نمایند.

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 62گ، 15سطر، اندازه: 10/5 ×17 سم [ف: 20–135]

مبحث اجزا - الاجزاء

مبحث عن القوى النفسانية - النفس علی سنة الاختصار

مبحث في علم التفسير / علوم قرآن / عربی

mabḥaṯ-un fī ‘ilm-it tafsīr

قبانی، عبدالقادر بن محمد، ق13 قمری

qobānī, ‘abd-ol-qāder ebn-e mohammad ( - 19c)

رساله مختصری است در بیان بعضی فوائدونکات بلاغت و فصاحت که مفید اعجاز است و در بیان فهم معانی کلمات قرآنی مفید است.

آغاز: حمدا لمن منح اولی المعارف و افاض علی مستمطری جوده من سحب فواضله الدوارف و ابرز من حدایق الافكار ازهار الدقايق.

انجام: ای فان تنازعتم في شیء فردوه الى الله و رسوله فلم یکلهم الى انفسهم اصلا ... جعلنا الله تعالی ممن التمر بالأوامر و انتهی عن المناهي بمنه و لطفه و کرمه آمین.

1. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 1051/1- عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا، اهدایی: حاج محمد کلاهی؛ جلد: گالینگور، 4گ (4-1)، 25سطر، اندازه: 18×23سم [ف: 301-2]

2. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 1052/1 - عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ اهدایی: حاج محمد کلاهی؛ جلد: گالینگور، 4گ (4-1)، 25 سطر، اندازه: 18×23سم [ف: 301-2]

مبحث في الفرق بین مذهب المتأخرين و القدماء ... في التصديق الذي هو القضية التي هی معلوم / منطق / عربی

mabḥaṯ-un fi-l firaq bayn-a mahab-il muti’axxirīn wa qudamā’ ... fi-t taṣdīq-il laī huw-al qaīyya-tul اat-ī hiya ma‘lūm

زیباری، حسن بن محمد، - 1050؟ قمری

zībārī, hasan ebn-e mohammad ( - 1641)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1703416

آغاز: مبحث في الفرق بین مذهب المتأخرين و القدماء المعبر عنهم بالحکما في التصديق الذي هو القضيه الت هی معلوم؛ انجام: فلم یثبت نسبه مغایره للوقوع و اللا وقوع. محمود حسن زیباری.

خط: تحریری، کا: رسول تلانی، تا: 1344 - 1348ق، جا: مرکه؛ 1ص (38پ)، اندازه: 16×22سم [ف: 171-47/1]

المبدأ / فلسفه / عربی و فارسی

al-mabda’

آشتیانی، احمد بن محمد حسن، 1300 - 1395 قمری

āštīyānī, ahmad ebn-e mohammad hasan (1883 - 1975)

رساله کوتاه عرفانی است در دو مقدمه در مسئله مبدأ و عالم و فرق بین روح، جسد (مادی، مجرد)، این که هر چه در دنیا هست، عنصری یا فلکی است با آرای برخی از حکمای متقدم و متأخر.

اراک، دهگان، شماره نسخه: 127/3

آغاز: بسمله یا من هو سیدی و مولای و سندی و مقتدای بل مبدأ الروح في جسدی و اعضائی و حبه للسلوك؛ انجام: اذا حسد بحق من اسمه احمد علیه سلام الله العلى الصمد و علی آله اولی الولاي و الرشد ...

بی کا، تا: 1340ق، 6گ (33پ- 38ر)، اندازه: 13×21سم [ف: 139-1]

مبدأ الآمال في قواعد علوم الحديث و الدراية و الرجال - المبدأ و المآل في توسط شرح احوال الرجال

مبدأ اشتقاق الموجودات = علم الاشتقاق / فلسفه / عربی

mabda’-u ištiqāq-il mawjūdāt = ‘ilm-ul ištiqaq

همدانی شیخی، محمد باقر بن محمد جعفر، 1239 - 1319 قمری

hamadānī šayxī, mohammad bāqer ebn-e mohammad ja'far (1824 - 1902)

تاریخ تأليف: جمادی الثاني 1275ق

مؤلف در این رساله مبداء اشتقاق موجودات را جزء ذات باری تعالی می داند و در طی فصولی چند در صدد اثبات آن است.

آغاز: الحمدلله رب العالمين ... و بعد لما کان في علم الاشتقاق اسرار جمة یکشف بعرفانه نقاب المشكلات

انجام: لم یستشفوا الا بتراب قدمه، هذا آخر ما أردت بیانه لتذکر نفسی الناسية

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5579/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ جلد: تیماج، 70گ (102پ -171ر)، 12سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 343-14]

2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 18101/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق دو خط، کا: نصرالله نصرت، تا: 1309ق؛ 88ص ( 197-110)، 18سطر، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 10-50 ]

مبدأ اول و عالم جبروت و عالم ملکوت و عالم ملک (2) عرفان و تصوف / فارسی

mabda’-e avval va 'ālam-e jabarūt va ‘ālam-e malakūt va ‘ālam-e molk

نسفی، عزیز الدين بن محمد، ق7 قمری

nasafī, ‘azīz-od-dīn ebn-e mohammad ( - 13c)

وی سه گفتار در این زمینه دارد که در الانسان الكامل چاپ شده است: دومین آنها به نام در بیان عالم ملک و ملکوت و جبروت است، در چهار فصل که در همان کتاب (ص 166-155) چاپ شده است و تقریر مفصل این رساله در همان کتاب (ص 361-343) در 10 فصل چاپ شده است. نسخه در دست همین تحریر مفصل است، با سربندهای فصل، بی شماره. مؤلف در پایان می گوید: می خواستم در این رساله بیان ذات و صفات خدای تعالی و بیان عالم جبروت و ملکوت و عالم ملک تمام کنم، نتوانستم کرد، باشد که در رساله که می آید، بکنم. (احمد منزوی)

آغاز: بسمله، حمدله، عاقبه، صلات. اما بعد، چنین گوید ... النسفي که جماعت درویشان ... از این بیچاره درخواست کردند که می باید در بیان مبدأ اول و عالم جبروت و عالم ...

انجام: تمام کنم، نتوانستم کرد، باشد که در رساله که می آید ... و الحمدلله ...

چاپ: در کتاب الانسان الكامل، به تصحیح ماریژان موله (تهران، طهوری: 1379 (چاپ پنجم))

[فهرستواره منزوی 505/9 ]

1. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 533٫9

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 12؛ 5گ (72ر-76ر) [ف:

219-1]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5776/4

آغاز: برابر؛ انجام: عالم مادیات نمودار بهشت است از جهت آن که در آن عالم...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 9گ (115پ-123پ)، اندازه: 10×15 سم [ف: 15-162]

مبدأ اول و عالم جبروت و عالم ملکوت و عالم ملک (3)/ عرفان و تصوف/ فارسی

mabda’-e avval va ‘ālam-e jabarūt va ‘ālam-e malakūtva ‘ālam-e molk

نسفی، عزیزالدین بن محمد، ق7 قمری

nasafī, ‘azīz-od-dīn ebn-e mohammad (- 13c)

وی سه گفتار در این زمینه دارد که در الانسان الكامل چاپ شده است. سومین آن ها به نام در بیان عالم ملک و ملکوت و جبروت است، در سه فصل. این رساله در همان کتاب (ص 177-181) چاپ شده است. تقریر مفصل این رساله در شش «فصل» به عنوان رساله سوم منازل السائرين در همان کتاب (ص 373-388) چاپ شده است. نسخه در دست همین تقریر مفصل است، با تفاوت اندکی: فصل 1. ملک نمودار ملکوت است و ملکوت نمودار جبروت؛ 2. روابط این عالم ها با یک دیگر؛ 3. در بیان خاک و آب و هوا و آتش؛ 4. روح و جسم آدمی؛ 5. خدای به ذات با همه چیز است؛ 6. در نصیحت. (احمد منزوی)

آغاز: بسمله، حمدله، عَاقَبَهُ، صلات... بدان که عالم ملک عالم اضداد است و عالم ملکوت عالم ترتیب است و عالم جبروت عالم وحدت است با کثرت و ذات خدای وحدت صرف است

انجام: و در جمله چیزها هم چنین می دان. و الحمدالله...

چاپ: در کتاب الانسان الكامل، به تصحیح ماریژان موله (تهران، طهوری: 1379 (چاپ پنجم))

[فهرستواره منزوی 818/8]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 533/11

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 12؛ 4گ (78ر-81ر) [ف: 1-219]

مبدأ تاریخ/ ریاضیات/ فارسی

mabda’-e tārīx

گفتاری است کوتاه درباره مبدأ تاریخ و حساب کبائس و دیگر دقایق این مسأله. این نویسنده با خطی دیگر و بسیار ریز و در حاشیه درباره تاریخ رومی، همین کتاب توضیحاتی نوشته است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6368/2

آغاز: بدان که ابتدای تاریخ عربی از هجرت... و اول آن سال روز پنج شنبه بوده نزد اهل حساب و جمعه بوده نزد اهل شرع

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج؛ 45ص، 12سطر، اندازه: 11/5×21 سم [ف: 19-453]

مبدأ تاریخ سنی العالم/ هیئت/ عربی

mabda’-u tārīx-i sini-l ‘ālam

صوفی، محمد بن احمد، - 950؟ قمری

sūfī, mohammad ebn-e ahmad (- 1544)

رساله مختصری است در چگونگی یافتن تاریخ مبدأ عالم با استفاده از کلام اهل هند و با در نظر گرفتن «زیج الغ بیک» و وضع چند جدول در دسترسی آسان به این تاریخ، و در آن از تاریخ 847ق یاد شده است. شاید نسخه حاضر همان «مختصر زیج الغ بیگ» وی باشد.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6461/2

آغاز: الْحَمْدُ منشیء الامم وَ باری النَّسَمِ وَ مُخْرِجَ الْوُجُودِ مِنَ الْعَدَمِ وَ مُحْیِی الرمم الْعَالِمُ بِمَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ مِنِ الْقِدَمِ صَوَّرَ الصُّورِ وَ اجری الْقَلَمُ بِالْقَضَاءِ وَ الْقَدَرَ وَ عَلِمَ النسان مَا لَمْ یَکُنْ یَعْلَمُ؛ انجام: وَ کَذَا الاسَمِّ الَّذِي قَبْلَهُ وَ الاسَمِّ الَّذِي بَعْدَهُ یو وَ الله اعْلَمْ وَ لَمَّا انْتَهَیْنَا مِنْ بَیَانِ حِسَابِ تَارِیخِ الْخُطَا مَعَ التسهيل وَ ایضَاحِ بِعَوْنِ الله وَ تَوْفِیقِهِ نختمه بِالْحَمْدِ وَ الشُّكْرُ الله.

خط: نسخ، کا: محمد باقر بن محمد حسین (حسن) منجم حسینی اصفهانی، تا: قرن 13؛ با جدول ها و اشکال هندسی؛ جلد: تیماج، 17گ (14ر-30پ)، اندازه: 14×21/5 سم [ف: 20-40]

مبدأ ترقی/ حکومت و سیاست/ فارسی

mabda’-e taraqqī

ملکم، 1249-1326 قمری

malkam (1834 - 1908)

تاریخ تأليف: 1286ق = مارس 1869ق

ترجمه نامه شارل مسمر فرانسوی است به عالی پاشا صدر اعظم درباره ریشه های جمود مردم خاور.

[فهرستواره منزوی 588/6]

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2455/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1323ق [ف: 6-19]

مبدأ تواریخ معروف/ تاریخ/ فارسی

mabda’-e tavārīx-e ma‘rūf

نویسنده فاصله وقایع را از تاریخ وقوع تا زمان نگارش این اثر که 81 سال پس از جلوس شاه اسماعیل اول صفوی است در این بخش یاد می کند.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1168/8- طباطبائی

آغاز: از ابتداء... از نزول آدم... هفت هزار و هفتاد و پنج سال است؛ انجام: از توجه همایون به بغداد و قتل ذوالفقار و عود نمودن و قشلاق در قزوین هفتاد و چهار سال است. باقی تواریخ تا به نظر آید نوشته شود.

خط: نستعلیق، کا: عبد الخالق خراسانی، تا: 1260ق؛ 2گ (144-145) [ف: 23-661]

مبدأ شرور/ فلسفه/ فارسی

mabda’-e šarūr

طهماسب قلی خان، ق11 قمری

tahmāsb qolī xān (- 17c)

گویا از طهماسب قلی باشد. رساله ای است فلسفی و عرفانی که به سه پرسش زیر در سه فصل پاسخ می دهد: 1. این همه شر از کجاست؛ 2. آن که جبر چیست؟؛ 3. فواحش و مناهی و رضای خداوند. بدینگونه: فصل اول در توجیه سؤال اول، فصل دوم در سؤال دوم، فصل سوم در نسخه ما ناگفته مانده است. (احمد منزوی)

آغاز: بسمله. العلي العظيم. چون همه از اوست خواه بواسطه خواه بیواسطه و او جواد است پس باید که چیز خیر باشد و مما ینبغی بود، و چون همه بر وفق علم اوست پس همه بقضا و قدر باشد، و چون بر وفق اوست همه برضای او باشد و بر این معارف...

[فهرستواره منزوی 154/6 با عنوان «رساله فلسفی»]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4749/4

آغاز: برابر؛ انجام: هزار سوال. چون سؤال سیم در این نمط نامعلوم شده باشد و مباحثی چند دیگر از قسم عملی باقیست چون معرفت نفس و احوال آن ولکن در باب عمل ایراد کرده آید انشاءالله تعالی. و الحمدالله.

خط: نستعلیق، کا: طهماسب قلی خان، تا: قرن 11، جا: سورت هندوستان؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 24ص (62-85)، اندازه: 12/5×22 سم [ف: 13-129]

مبدأ فیاض- مرکز ادوار

المبدأ و المآل في توسط شرح احوال الرجال = مبدأ الآمال في قواعد علوم الحديث و الدر اية و الرجال/ رجال/ عربی

al-mabda’ wa-l ma’āl fī tawasuṭ-i š.-i aḥwāl-il rijāl = mabda’-ul āmāl fī qawā‘id-i ‘ulūm-il ḥadīṯ wa-d dirāya wa-r rijāl

استرآبادی، علی بن محمد جعفر، 1242-1315 قمری

estarābādī, ‘alī ebn-e mohammad ja‘far (1827 - 1898)

تاریخ تأليف: 16 جمادی الاول 1302ق

در قواعد علوم در ایه و رجال به روشی مختصر و مفید، در چهار «مقدمه» و سه «کتاب»: مقدمه 1. تعریف علم الرجال؛ مقدمه 2. ذکر اسامی الكتب الرجالية؛ مقدمه 3. ترجمة احوال المؤلف؛ مقدمه 4. مشایخ الرجال و مؤلفو الكتب الرجالية؛ کتاب 1.علم الرجال؛ کتاب 2. علم الدراية؛ کتاب 3. علم الحديث.

آغاز: الحمدالله جل جلاله و عم نواله... أما بعد فهذا کتاب المبدأ و المآل في توسط شرح احوال الرجال مع اجمال مقال في علم المقال في فن الرجال

چاپ: میراث حدیث شیعه، دفتر سوم، قم، مؤسسه فرهنگی دارالحدیث، 1378ش، با تصحیح سید جعفر اشکوری، مقدمه سوم این کتاب با عنوان «زندگی خود نوشت شیخ علی شریعتمدار استرآبادی چاپ شده

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3283

آغاز: برابر؛ انجام: اذا کَانَ مصنفوا هَذِهِ الْكِتَابِ وَ الاصول وَ مَا فَوْقَهَا مِنَ الرِّجَالِ الي الْمَعْصُومِ ثِقَاتٍ لَمْ یَکُنْ مجازفاً

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1302ق؛ نسخه پیشنویس، مصحح؛ جلد: تیماج، 527گ، اندازه: 27×33 سم [ف: 9-67]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4659

آغاز: برابر؛ انجام: رَاجِياً لتوفیق الطَّاعَةِ وَ اتمام سَائِرِ الْكُتُبِ النالقصة وَ الرَّاحَةَ عِنْدَ الْمَوْتِ وَ الْعَفْوَ عِنْدَ الْحَاسِبِ...

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1302ق، مصحح؛ جلد: تیماج، 240گ، اندازه: 11×17 سم [ف: 12-244]

المبدأ و المعاد- الحقايق القدسية و الرقايق الانسية

مبدء و معاد- آغاز و انجام

مبدء و معاد غذا- العارفين

المبدء و المعاد- المبدأ و المعاد

مبدء و معاد- شرح حدیث «ستة اشیاء لیس للعباد فیها صنع»

المبدأ و المعاد (خلاصه)- خلاصة المبدأ و المعاد

مبدأ و معاد- توحید

مبدأ و معاد- اسکندریه

مبدأ و معاد- کلمات عشره

مبدأ و معاد- اصول دین

مبدأ و معاد- الاسماء الحسني

مبدأ و معاد- اعتقادات

مبدأ و معاد- المبدأ و المعاد

المبدأ و المعاد/ کلام و اعتقادات/ عربی

al-mabda’ wa-l ma‘ād

ابن مسکویه، احمد بن محمد، 320-421 قمری

-ebn-e meskavayh, ahmad ebn-e mohammad (933

(1031

حاوی سه «مقاله».

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 634/30

آغاز: وَ بَعْدُ فانی ارید انَّ ادْلُ فِی هَذِهِ الْمَقَالَةَ عَلِیِّ حَقِيقَةِ مَا عِنْدَ المسائين الْمُحَصِّلِينَ مِنْ حَالِ المبدء وَ الْمَعَادُ تَقَرُّباً بِهِ الي الشَّيْخُ الْجَلِيلُ ابی احْمَدِ مُحَمَّدِ بْنِ ابراهیم الْفَارِسِيِّ

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1043ق؛ 31 سطر، اندازه: 18×31 سم [ف: 2-399]

المبدأ و المعاد/ کلام و اعتقادات، فلسفه/ عربی

al-mabda’ wa-l ma‘ād

ابن سینا، حسین بن عبدالله، 370؟-428 قمری

ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038)

اهدا به: ابواحمد محمد بن ابراهیم فارسی

محل تأليف: گرگان

شیخ این کتاب را بر اساس فلسفه مشاء در سه «مقاله» و در هر مقاله چند «فصل» تأليف کرده است و اینک فهرست برخی فصول مقاله اولی ذکر می شود تا نمونه مباحث موجود در رساله باشد (فهرست تمام فصل ها در فهرست دکتر مهدوی دیده شود): الْمَقَالَةَ الاولي فِی اثبات المبداء الاولي للکل وَ وَحْدَانِیَّتِهِ وَ تَعْدِیدِ الصِّفَاتُ الَّتِي تَلِیقُ بِهِ، دارای پنجاه و دو «فصل»: 1. تعریف واجب الوجود، 2. وَاجِبُ الْوُجُودِ یَکُونُ بِذَاتِهِ بِغَیْرِهِ مُمْکِنُ الْوُجُودِ بِذَاتِهِ وَ بِغَیْرِهِ، 3. واجب الوجود، 4. مُمْکِنُ الْوُجُودِ بِذَاتِهِ انما یُوجَدُ بَانَ یَجِبُ وُجُودِهِ، 5. فِی انْهَ یَجُوزُ انَّ یَکُونُ اثْنَانِ یُحَدِّثُ مِنْهُمَا وَاجِبُ وُجُودِ وَاحِدٍ، ... 10. وَاجِبُ الْوُجُودِ نَوْعٍ یُقَالُ عَلِیِّ کَثِیرِینَ، ... 15. فِی اثبات وَاجِبُ الْوُجُودِ، ... 20. فِی انْتِهَاءُ مبادی الكائنات الي الْعِلَلِ المحركه که مستدیره، ... 25. فیاثبات الْمُحْرِمِ لِکُلِّ حَرِّکْهُ وَ انْهَ غَیْرِ الْمُتَحَرِّكُ، ... 30. مطلب آخر نافع، ... 35. فِی حِلٍّ مغالطاتهم فِی تَنَاهِی الازل، ... 40. فِی انَّ حَرَكَةِ السَّمَاءِ مَعَ انها نفسانیه کَیْفَ یُقَالُ انها طبیعیه، ... 45. فِی انَّ لِکُلِّ فَلَك جزوی محرکا، ... 50. فِی انَّ النَّارِ کَیْفَ یَتْبَعُ الْفُلْكَ فِی الحركه، 51. اجسام الْفَلَكِ مختلفه الانواع، 52. تَعْرِیفِ جَرَمَ الْكُلَّ وَ نَفَّسَ الْكُلَّ؛ الْمَقَالَةَ الثانيه فِی الدلالة عَلِیِّ تَرْتِیبِ فَیْضِ الْوُجُودِ عَنْ وُجُودِهِ مُبْتَدِئاً عَنْ اول مَوْجُودُ عَنْهُ، در یازده «فصل»؛ الْمَقَالَةَ الثالثه فِی بَقَاءِ النَّفْسِ الانسانيه وَ السَّعَادَةُ الحقيقية الاخرويه، در بیست «فصل».

البته رساله مختصر دیگری که مشتمل بر چهار سؤال و جواب است به این نام خوانده شده که در صحت انتساب آن به شیخ تردید است و نباید آن را با کتاب معروف و مفصل شیخ با این نام اشتباه گرفت.

آغاز: الحمدالله رب العالمين... وَ بَعْدُ فانی أُرِيدُ أَنْ أَدْلٍ فِی هَذِهِ الْمَقَالَةَ عَلِیِّ حَقِيقَةِ مَا عِنْدَ المشائين الْمُحَصِّلِينَ مِنْ حَالِ الْمُبْدَأَ وَ الْمَعَادُ اقرباً بِهِ الي الشيخ الْجَلِيلُ ابی احْمَدَ بْنِ ابراهیم الْفَارِسِيِّ.

انجام: وَ نَسْأَلُ الله أَنْ ینجینا الزَّيْغِ وَ الزَّلَلِ وَ الاستبداد بِالرَّأْيِ الْبَاطِلِ وَ اعْتِقَادِ الْعُجْبُ فِیمَا یُرِی وَ یَفْعَلُ

چاپ: به اهتمام عبدالله نورانی (تهران، موسسه مطالعات اسلامی: 1363ش؛ قاهره، 1328ق، در مجموعه 7 رساله او، شماره 6

[مهدوی ش 106؛ الذريعة 49/19؛ قنواتی ش 195 ص 252-253؛ مكتبة امیر المومنين 203/4]

شرح و حواشی:

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 967/7- ف

نسخه اصل: احمد 3 ش 3268؛ خط: نسخ، کا: محمد بن عیسی بن علی بن هیاج طبیب، تا: ذیحجه580ق [فیلم ها ف: 1-551]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 862

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6 و 7؛ واقف: عضدالملک؛ 69گ، 19 سطر، اندازه: 18×26 سم [ف: 4-233]

3. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 491/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالفتاح بن محمود بن مستان بن مراد، تا: 925ق؛ جلد: چرم، 52گ (1پ-52پ)، 19 سطر، اندازه: 13×18 سم [مؤيد: 1-398]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1149/34

آغاز و انجام: برابر

خط: تعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 962ق؛ تملک: مصطفی بن عبدالله در 962، خلیفه سلطان در 1041، محمد طاهر پزشک تفرشی در 1135، محمد ابراهیم قزوینی در 2 ذیقعده 1245؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 26گ (242پ-267پ)، 31 سطر، اندازه: 13×23 سم [ف: 6-2415]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12748/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: بدیع الزمان قهپائی هرندی، تا: اوایل قرن 11؛ مصحح، محشی؛ تملک: علی اکبر بن عبدالله بن علی اکبر بن محمد باقر به سال 1269ق؛ کاغذ: شرقی، 49گ (111-158)، 22-25 سطر، اندازه: 8×14 سم [ف: 32-403]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2106/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 93گ (37پ-129ر)، 19سطر (6/5×13)، اندازه: 9×19/5 سم [ف: 8-741]

7. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 242/3

خط: شکسته نستعلیق، کا: فریدالدین، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 22گ (6پ-27ر)، 24-33 سطر (12×22)، اندازه: 17/5×27 سم [ف: - 143]

8. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 863

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ 31گ، اندازه: 13×17/5 سم [نسخه پژوهی: 2-215]

9. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 685

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ تملک: محمد رضا در 1167، محمد صفی بن محمد رضا در 1185، وثوق السلطان، محمد تقی رضوی؛ کاغذ ترمه، جلد: میشن، 71گ، 19 سطر، اندازه: 12/2×21/7 سم [ف: 1-465]

10. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4694/7

آغاز: مِنْ کِتَابِ الْمُبْدَأَ وَ الْمَعَادُ لِلشَّیْخِ... الْفَصْلُ الْخَامِسَ عَشَرَ فِی السَّعَادَةُ وَ الشَّقَاوَةُ الوهية فِی الاخرة؛ انجام: عَلِیُّ سَبِیلِ اتِّصَالِ مَعْقُولٍ بمعقول...

تنها فصل پانزدهم از مقاله سوم در سعادت و شقاوت است؛ خط: نستعلیق بی نقطه، کا: محمد مکنی بابی النصر نصیر، تا: قرن 11، جا: شیراز؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 1ص (97ر)، 23 سطر، اندازه: 12×22/3 سم [ف: 8-42]

11. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4694/11

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق بی نقطه، کا: اردوبادی، عبدالقادر، تا: قرن 11، جا: شیراز؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 45گ (106پ-150پ)، 23 سطر، اندازه: 12×22/3 سم [ف: 8-43]

12. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5865

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق و شکسته، کا: احمد بن زین العابدين علوی عاملی، تا: 5 شعبان 1005ق؛ واقف: فهرستی؛ 52گ، اندازه: 12×19 سم [ف: 4-234]

13. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4694/16

بندی از آن؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالقادر اردوباری، تا: ذیحجه 1021ق، جا: شیراز [ف: 8-44]

14. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4694/18

بندی از آن؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالقادر اردوباری، تا: ذیحجه 1021ق، جا: شیراز [ف: 8-45]

15. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2794/17- ف

نسخه اصل: مجلس شورا ش 4547. در 7 فصل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1021ق؛ قطع: ربعی [فیلم ها ف: 1-731]

16. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15232/19

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1035ق؛ 37گ (98پ-134پ) [مختصر ف: - 709]

17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6895/10

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: حسینی، محمد سلیمان بن معصوم، تا: رجب 1045ق، جا: اصفهان مدرسه ملا عبدالله؛ جلد: تیماج، 69گ (74پ-142پ)، 20 سطر، اندازه: 12/5×19/5 سم [ف: 18-88]

18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 286/38

آغاز: آغاز (1) (برگ 124ر):... الْفَصْلُ الْخَامِسَ عَشَرَ: فِی السَّعَادَةُ وَ الشَّقَاوَةُ فِی الآخرة ذَوِی الْحَقِيقَةِ وَ أَمَّا الأنفس الجاهلة فَإِنَّهَا إِنْ کَانَتْ خَیْرُهُ لَمْ یُحْدِثَ فِیهَا شَوْقَ إِلَيَّ المعقولات؛ آغاز (2) (برگ 161پ): الفصل [الثاني عشر]: فِی أَنَّ النَّفْسَ حَادِثٍ مَعَ حُدُوثِ الْبَدَنِ الإنساني وَ ذَلِك نَفْسٍ الإنسانية كَثِيرَةُ بِالْعَدَدِ؛ آغاز (3) (برگ 168پ): الْفَصْلُ مب [الثَّانِي وَ الأربعون] مِنْ کِتَابِ الْمُبْدَأَ وَ الْمَعَادُ فِی أَنَّ أَيَّ الأجسام مُسْتَعِدَّةٍ للحيوة ذاتها لَیْسَتْ بمستعدة؛ آغاز (4) (برگ 168پ): [ال] فَصَلِّ [الرَّابِعُ] فِی تَکُونُ الأنسان وَ قَوِیَ نَفْسِهِ وَ تَعْرِیفَ الْعَقْلُ الهيولان؛ انجام: انجام (1): ولکن لا عَلِیُّ سَبِیلِ اتِّصَالِ مَعْقُولٍ بمعقول فَیَزْدَادُ فَسْخُهُ بالازدحام؛ انجام (2): کَمَا یَتَوَلَّدُ بَدَنٍ انسانی عَلِیِّ الْمِزَاجِ الْخَاصِّ بالإنسان فیتولد مَعَهُ نَفْسٍ إنسانية عِلَّتِهَا الْعَقْلِ الْفَعَالَ لأن کُلِّ حَادِثٍ فَلَهُ عِلَّةٍ؛ انجام (3): أَنْ یَکُونَ الأجرام الْفَاسِدَةِ یَنَالُ الحيوة وَ یَکُونُ الأجرام الإلهية الْكَرِيمَةِ مِنْهُ الْجَوَاهِرِ؛ انجام (4): لَمَّا فبلت غَیْرِهَا قبولاً مُسْتَقِيماً کاللوح الْمَكْتُوبِ فِیهِ ولکنها اسْتِعْدَادَ مَحْضٍ لقبول الصول کُلِّهَا تما.

فقط مشتمل بر فصل چهل و دوم از مقاله ثانیه و فصول چهارم، دوازدهم و پانزدهم از مقاله ثالثه می باشد که به صورت پراکنده در جای جای این مجموعه آمده است؛ خط: نستعلیق، کا: شاه مراد بن نقدعلی فراهانی ورامین، تا: 1072ق؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 3گ (124ر، 161پ، 168پ)، 27 سطر، اندازه: 18×27/5 سم [میراث شهاب: 42-131]

19. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 865

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد باقر لاهیجی، تا: 1078ق؛ واقف: فهرستی؛ 51گ، 23 و 24 سطر، اندازه: 10×20 سم [ف: 4-234]

20. یزد؛ علومی یزدی، محمود؛ شماره نسخه: بدون شماره/2

بی کا، تا: 1079ق [نشریه: 7-712]

21. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 67/6

خط: شکسته نستعلیق عالی، بی کا، تا: 1082ق؛ جلد: تیماج، 12 سطر، اندازه: 10/5×18 سم [ف: 7-492]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4530/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: صادق بن محمد مومن، تا: 1085ق، جا: اصفهان؛ محشی با نشان «حسین عفی عنه»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 71گ (1پ-71ر)، 21سطر (5/5×12/5)، اندازه: 9/5×17 سم [ف: 12-200]

23. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 810/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول 1087ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سرخ، 38گ (13پ-50ر)، اندازه: 12×25 سم [ف: - 399]

24. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3975/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمود بن محمد قاسم شریف سیستانی، تا:

1088ق؛ محشی با نشان «م ح ق» که ظاهراً رمز نام میرداماد است، این حواشی متعدد است و در مسائل توحید و حدوث و زمان دهری بسط و تحقیقاتی دارد؛ جلد: تیماج، 75ص (81-155)، 23 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 10-2116]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1255/45

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن نعمت طبسی، تا: 1091ق؛ کاغذ: اصفهان، 97ص (369-465)، 25 سطر [سنا: ف: 2-193]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14473/19

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 1ص (69پ)، 29 سطر، اندازه: 18/5×25/5 سم [ف: 38-623]

27. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4693/22

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 10گ (62ر-71ر)، اندازه: 13/7×25/5 سم [ف: 8-36]

28. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1216/45

بی کا، تا: قرن 12؛ 57ص (243-299) [ف: 5-495]

29. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21624

آغاز: برابر؛ انجام: من کلام الاعرابي ضاقت... قبرها

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج [رایانه]

30. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 404/2

خط: نسخ، بی کا، تا: 1101ق؛ اندازه: 12/5×24/5 سم [نسخه پژوهی: 3-94]

31. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7892

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر ربیع الاول 1115ق؛ افتادگی: وسط (صفحه هایی از مقاله اول (از اواخر فصل 13 تا قدری از فصل 20) افتاده)؛ 60گ، 19 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 11-288]

32. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18752

آغاز: وَاحِدَةً الْمَفْهُومُ وَ لَکِنِ الْمُطَلَّقَاتِ متوهمة.. فِی انْهَ یُمْکِنُ أَنْ یَکُونَ الممكنات فِی الْوُجُودِ؛ انجام: برابر

تذکر: نام مؤلف و کتاب به قرینه انجام نسخه ذکر شد؛ بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور، 48گ، 17سطر (5/5×11)، اندازه: 10×17 سم [ف: 51-130]

33. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2869

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد خلیل بن محمد حسین موسوی، تا: چهارشنبه 16 شعبان 1264ق؛ محشی؛ تملک: عبدالرضا بن ابوالقاسم موسوی به سال 1356؛ یادداشتی درباره کاتب نسخه به خط محمد جعفر به سال 1264 آمده؛ جلد: تیماج، 56گ، 19 سطر، اندازه: 10/5×17/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1203]

34. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2912/3

بی کا، تا: 1266ق؛ 23گ (5ر-27پ) [ف: 5-495]

35. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 861/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: سمنانی، محمد بن نادعلی، تا: 1283ق؛ مصحح [ف: 3-344]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 448/4- عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ 40گ (17-56) [عکسی ف: 2-238]

36. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1809/1

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد مهدی، تا: 1285ق؛ جلد: تیماج، 105ص (1-105)، 19 سطر، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: 9-408]

37. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5331

انجام: قَدْ حررت جُزْءُ الاول وَ الاخر مِنْ هَذَا الْكِتَابِ الشَّرِيفُ مِنْ وَجْهٍ نُسْخَةٍ کَانَتْ لاستادی الاجل الاعظم سَیِّدُ المتالهين آقا میرزا ابوالحسن الْمُلَقَّبِ بجلوه دَامَتْ افاضاته...

خط: نستعلیق، کا: طباطبائی، علی اکبر بن عبدالحسین، تا: رجب 1311ق؛ جلد: تیماج، 113گ، 12 سطر [ف: 16-239]

38. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1000/18

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، کا: عبدالله کجوری، تا: 1333ق؛ 31گ (109پ-139پ) [ف: 2-218]

39. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 112/6- ج

بی کا، بی تا؛ 42گ (42پ-83ر) [ف: - 513]

40. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 700/2

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: - 1439]

41. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1714/2

آغاز: برابر؛ انجام: موجود: بَلْ حَفِظْتَ مَا رَأَيْتُ بِعَیْنِهِ وَ رُبَّمَا اشتغلت بِذَلِك وَ حَفِظْتَ مَا یُخَیَّلُ وَ لَمْ یَحْفَظِ مَا رَأَتْ ثُمَّ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ 97گ، 15 سطر [ف: 5-133]

42. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1960/1

آغاز: برابر

انجام: فَهَذَا غاية مَا اردنا انَّ نُودِعُهُ کِتَابِنَا هَذَا وَ قَدْ وَ فِینَا بِمَا وَعَدَنَا عَلِیِّ سَبِیلِ اخْتِصَارُ... الْبَرَاهِينِ الصعبه... المبنيه عَلَیَّ ترکیبات کَثِیرُهُ لِلْقِیَاسِ وَ انَّ کَانَتْ مِنِ الْقَوْهُ بِحَیْثُ الاولي انَّ تَذَکَّرَ وَ لَکِنْ نُؤْثِرْ (در نسخه: مؤثر) الايضَاحِ وَ اخْتِصَارُ انَّ مَالِ الي الظُّهْرِ فَهُوَ مَعْذُورٍ وَ نسال الله التَّوْفِيقَ تَمَّتِ الْكِتَابِ وَ الله الْحَمْدَ وَ المنه کَمَا هُوَ مُسْتَحِقِّهِ وَ ذَلِك بفارسی فِی اواسط شَهْرِ رَبِيعٍ الاخر سِنُّهُ 893

بی کا، بی تا؛ محشی با نشان «س» و بدون نشان و پایان آن با نسخه دانشگاه و دیگر نسخ متفاوت است؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 150ص (3-152)، 19-23 سطر، اندازه: 13×18 سم [ف: 5-463]

43. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1675/3- ف

نسخه اصل: لیدن ش 864 (1485)؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 1-625]

44. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1584/2- ف

نسخه اصل: لیدن (Cod. 1020a Warn 1464-2479)؛ بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 1-613]

45. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22384

آغاز: الخطبة الغرا للشیخ الرئيس و المعاد؛ انجام: علی صاحب الشريعه محمد و آله الطاهرين تمت الخطبه الغراء المبدء

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا [رایانه]

46. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1498/1 عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 22 سطر [عکسی ف: 4-398]

47. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 864

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ واقف: نائینی؛ 12گ، اندازه: 12×22 سم [ف: 4-235]

48. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 871

آغاز: برابر؛ انجام: فیکون مثلا زاوية في جانب و خط

خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام (کاتب تا برخی از فصل هفتم از مقاله سوم را نوشته)؛ واقف: نائینی؛ 52گ، 16 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 4-235]

49. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 863

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ واقف: نائینی؛ 28گ، 33 سطر، اندازه: 20×27 سم [ف: 4-235]

50. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 168/11

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [نشریه: 7-226]

المبدأ و المعاد/ کلام و اعتقادات/ عربی

al-mabda’ wa-l ma‘ād

ابن سینا، حسین بن عبدالله، 370؟-428 قمری

ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038)

رساله کوتاهی است از پاسخ های شیخ الرئيس ابو علی سینا به چهار سؤال که شاید از ابوسعید ابوالخیر درباره معاد باشد: 1. از کجا به این جهان آمده ایم؟؛ 2. برای چه بدین جهان آمده ایم؟؛ 3. از این جهان به کجا خواهیم رفت؟؛ 4. پس از رفتن از اینجهان چگونه خواهیم بود؟ در صحت انتساب آن به شیخ تردید است و جز رساله بلند و معروف او با همین نام است. این رساله به فارسی ترجمه شده است.

آغاز: بسمله. الحمدالله حمد الشاكرين و صلواته علی سید الاولين و الآخرين محمد و آله الطيبين الطاهرين... المسئلة الاولي، انا من ای موضع جئنا الي هذا العالم، اعلم انا من ذلك العالم جئنا الي هذا العالم...

انجام: و معاینتها لذلك یجد الكافر عذاباً بمعاينة الصورة المنكرة المكروهة علی ما یوافق علمه و عمله في هذا العالم و السلام و الحمدالله رب العالمين

چاپ: با تحقیق در تهران به چاپ رسیده است.

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3617/11- ف

نسخه اصل: نسخه آقای حسن نراقی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ 2گ (67ر-68پ)، قطع: بغلی [فیلم ها ف: 2-199]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9216/11

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 3گ (66پ-68پ)، 17 سطر (5×11)، اندازه: 12×17 سم [ف: 17-323]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1149/56

آغاز: برابر؛ انجام: و كالعلة في المعلول و کالشیء في التمام (تمت الرسالة).

همان رساله کوتاه؛ خط: تعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 962ق؛ تملک: مصطفی بن عبدالله در 962، خلیفه سلطان در 1041، محمد طاهر پزشک تفرشی در 1135، محمد ابراهیم قزوینی در 2 ذیقعده 1245؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 1گ (343ر و پ)، 31 سطر، اندازه: 13×23 سم [ف: 6-2425]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13426/9

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 2گ (70-71)، 25 سطر، اندازه: 8×14 سم [ف: 34-70]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 860/2- طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 82گ، 13 و 25 سطر، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 23-141]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10029/65

آغاز: برابر

بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 2ص (179-180)، اندازه: 12×17 سم [ف: 32-42]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14/10

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10و 11؛ جلد: تیماج، 3ص (73-75)، 20 سطر (7×13)، اندازه: 14×20 سم [سنا: ف: 1-7]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 206/23- طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 1ص (242ر)، اندازه: 13×22 سم [ف: 22-78]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1046/20

خط: شکسته تعلیق، کا: رجبعلی، تا: 1061ق؛ 1گ (95ر و پ) [ف: 3-344]

10. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6616/14

خط: نسخ، کا: احمد سروی، تا: 1071ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد:

تیماج، 2گ (19پ-20پ)، 27 سطر (10×21)، اندازه: 18×31 سم [ف: 16-309]

11. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2707/2

آغاز: بسمله، رب وفقنی لادراك مطالب العاليه هذه اربع مسائل؛ انجام: و الله اعلم اللهم اجعلنی یوم الحساب و جمیع المومنين من الناجين یا رب بحرمة رسول الثقلين.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً 1071ق؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج مذهب، 4ص (11-14)، 15 سطر (5/5×13/5)، اندازه: 11×19/5 سم [ف: 6-311]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11619/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد نصیر فرزند ملا حسن، بالانکابی جیلانی، تا: قرن 12؛ 2گ (16و17)، 22 سطر، اندازه: 6×15 سم [ف: 29-365]

13. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3936/14

آغاز: برابر؛ انجام: و الله اعلم. اللهم اجعلنی یوم الحساب و جمیع المومنين ن الناجبين بحرمه رسول الثقلين... تم بالخیر

خط: نسخ تحریری، کا: مهدی بن احمد لاهجی، تا: 1295ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 2گ (137ر-138پ)، 17 سطر (7/5×15)، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 17-209]

المبدأ و المعاد = رسالة العقيدة/ کلام و اعتقادات/ عربی

al-mabda’ wa-l ma‘ād = r.-ul ‘aqīdat

غزالی، محمد بن محمد، 450-505 قمری

qazzālī, mohammad ebn-e mohammad (1059 - 1112)

در اثبات واجب تعالی و صفات و افعال الهي و شناخت ملائکه و کتاب های آسمانی و پیامبران مرسل و معاد و نفس، بحث هایی است به روش فلاسفه و عرفا و با اختصار در چهار «رکن»: 1. معرفة ذات الله تعالی و لوازمه؛ 2. صفات الاول؛ 3. الافعال؛ 4. معرفة النفس و هی علم المعاد. غزالی در آن به کتاب خود «جواهر القرآن» حوالت می دهد و باید در نام این رساله دقت شود.

آغاز: الحمدالله المبدي المعيد الفعال لما یرید ذی العرش المجيد و البطش الشديد الهادي صفوة العبيد

شرح و حواشی:

1- شرح عقيدة الغزالي؛ زروق، احمد بن احمد (846-899)

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3222/3 و 2170/3 عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: و کما لاتنحصر تلك الدرجات فکذلك هذه و الله اعلم تمت العقيدة و ما بعدها من وجه التدريج للارشاد...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، در برگ اول کتاب منهاج العابدين غزالی دانسته شده و در دو برگ آخر عقبه اول از کتاب منهاج العابدين که عقبه علم است آمده؛ 8ص، اندازه: 15×21 سم [محدث ارموی مخ: 1-156] و [عکسی ف: 6-213]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 93/6 و 2335/6 عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: فهذا ما اردنا ان نذکر في معرفة الله و صفاته و افعاله و معرفة النفس و الله الهادي الي طریق الصواب...

خط: نستعلیق نازیبا، کا: عبدالنبی عثمانی شطاری، تا: سه شنبه 10 رمضان 1007ق؛ جلد: تیماج قرمز، 24گ (107پ-130پ)، اندازه: 11/5×20 سم [ف: 1-133] و [عکسی ف: 6-393]

3. قم؛ علامة طباطبائی قم (مکتبه)؛ شماره نسخه: بدون شماره/1

آغاز: برابر

بی کا، بی تا؛ تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه به دست آمد [تراثنا: س2ش 3-159]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2716/9

آغاز: برابر؛ انجام: و الثبات في الدين لنا و لكافة المسلمين انه ارحم الراحمين و الحمد الله رب العالمين و صلی الله علی سیدنا محمد.

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 9-10؛ جلد: تیماج، 6ص (74-79)، 25 سطر، اندازه: 13×23 سم [ف: 9-30]

مبدأ و معاد = کلمات عشرة/ فلسفه/ فارسی

mabda’ va ma‘ād = kalamāt-e ‘ašara

اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر، - 660؟ قمری

asīr-od-dīn-e abharī, mofazzal ebn-e ‘omar (- 1262)

رساله ای است به فارسی در دو«بخش»: بخش 1: در پنج فصل؛ بخش 2: در پنج فصل. در نسخه ها به چند تن نسبت داده شده: شهاب الدين سهروردی، اثیرالدین ابهری، میر سید علی همدانی و خواجه نصیر طوسی و ممکن است چند کتاب در «مبدأ و معاد» در 10 کلمه باشد. این یکی ده کلمه کوتاه است و هر کلمه دارای چند «سر- سر» در اثبات مبدأ و معنی معاد که به التماس دوستی نگاشته شده است: 1. تقسیم وجود و موجود، 2. مقولات، 3. افلاک و مراتب آن، 4. فلک اعظم و لوح و قلم و حرکت و حیات در افلاك، 5. عناصر اربعه، 6. قوای انسان، 7. مراتب عقل، 8. خیر و شر و قضای الهي، 9. قوای نفسانی انسانی، 10. حال نفس پس از جدائی از بدن.

آغاز: بسمله، شکر و سپاس مر خدای را که بر کشنده عقل و جانست و پدید آرنده زمین و آسمانست و درود به محمد مصطفی علیه السلام که برگزیده رحمان است و مهتر انبیای آخر زمانست و بر آل و اصحاب او اما بعد این کلمه چندست در معرفت مبدأ و معاد که بالتماس دوستی از دوستان تحریر افتاده انشاءالله بر وفق مراد باشد. کلمه اول هر چه موجود است اگر در وجود و کمال وجود محتاج نیست بل که وجود و کمال وجود او...

[الذريعه 117/18؛ فهرستواره منزوی 225/6]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1918/12

آغاز: برابر؛ انجام: کند نجات یابد و اکر نه هلاک گردد و نعوذ بالله من الهلاك و صلی الله علی محمد و آله و صحبه... الطيبين الطاهرين تم المختصر الذي الفه الامام اثیرالدین الابهري قدس سره العزيز.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: تیماج، 16ص (102-117)، اندازه: 11×18 سم [ف: 9-605]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2401/35

آغاز: برابر؛ انجام: چون بنظر کیمیا اثر در آید این کمینه خود را یاد آورند

عنوان ها کلمه است و در عنوان رساله آمده «قیل من تصانیف استاد البشر» تذکر: نام مؤلف به استناد نسخه مجلس شورا ش 1918/12 تعیین شد؛ خط: نستعلیق، کا: رضا بن موسی کشمیری، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 7ص (321-327)، 28 سطر (13/5×19/5)، اندازه: 18×24/5 سم [ف: 9-1019]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15232/14

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1035ق؛ 4گ (62ر-65پ) [مختصر ف: - 709]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6525/18

آغاز: برابر؛ انجام: پس بنده هم چنین اگر موافقت قول باری تعالی و قول رسول کند نجات یابد و اگر نه هلاک گردد

تذکر: نام مؤلف به استناد نسخه مجلس شورا ش 1918/12 تعیین شد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد تبریزی معروف به برهان المنجمين، تا: 1042ق؛ جلد: تیماج، 4گ (126پ-129ر)، اندازه: 17×25 سم [ف: 17-110]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 639/6

آغاز: برابر

در فهرست ناشناس؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 18 سطر، اندازه: 10×19 سم [ف: 2-405]

6. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4842

آغاز: برابر؛ انجام: پس رنجور اگر موافق قول طبیب عمل کند صحت یابد و الا هلاک گرد.

در فهرست ناشناس، خط: نستعلیق خوش جلی، بی کا، بی تا؛ مهر: «فمن بدله بعد ما سمعه فانما اثمه علی الذين یبدلونه ان الله سمیع علیم» (دایره بزرگ)؛ 13گ (146پ-158)، 15 سطر (7×14)، اندازه: 13×20 سم [رایانه]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24691

آغاز: برابر؛ انجام: یابد و الا هلاک تمام شد رساله مبداء و معاد

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [رایانه]

مبدأ و معاد= زبدة الحقايق/ عرفان و تصوف/ فارسی

mabda’ va ma‘ād = zobdat-ol haqāyeq

نسفی، عزیزالدین بن محمد، ق7 قمری

nasafī, ‘azīz-od-dīn ebn-e mohammad (- 13c)

تاریخ تأليف: محرم 689ق

رساله ای متوسط در بیان مبدأ و معاد و توحید به روش صوفیان که در دو «باب» تنظیم شده: باب 1. عالم کبیر در سه «اصل»: سخن اهل شریعت، سخن اهل حکمت، سخن اهل وحدت؛ باب 2. عالم صغیر در سه «اصل»: 1) در مراتب انسان، 2) در بیان این که انسان صغیر نمودار عالم کبیر است 3) در بیان آن که سلوک چیست و نیت سالک در سلوک چیست. هر چند مطالبی در این زمینه، در الانسان الكامل چاپ شده، ولی رساله در دست در آن نیامده است. شاید این فصل ها از چند رساله باشد که در هم آمیخته شده است.

آغاز: بسمله... حمدله... چنین گوید... عزیز بن محمد نسفی الصوفي که جماعتی درویشان... ازین بیچاره درخواست کردند که می باید در معرفت عالم کبیر و صغیر و در معرفت مبدء و معاد رساله ای جمع کنید و بیان کنید که مبدء هر یک جدا است مبدء جمله یکیست و بیان کنید که نزول چیست و عروج چیست... آن گاه دیگر در خواست کردند که باید سخن هر طایفه نقلی کنید بی میل تعصب نقل کنید و از خود ترجیح سخن هیچ طایفه نکنید آن چنان که هر طایفه گفتند بیارید در خواست اجابت کردید. و بنای این رساله بر دو باب نهادیم و نام رساله مبدء و معاد کردیم...

انجام: دوزخ وی تنگ تر شود ای درویش سالکان را از ابتدای سلوک تا انتهای سلوک این رساله کفایت است و الله اعلم بالصواب و اليه یرجع المآب.

چاپ: تهران، 1353ش، چاپ سنگی

[نسخه های خطی فارسی، منزوی 1186/2؛ فهرستواره 223/6-224 و 463/7]

1. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2600

آغاز: برابر؛ انجام: و هر کس راست شد بشارت مردی را که از دوزخ خلاصی یافت و بهشتی گشت...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 65گ، 15 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف مخ: 4-1679]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4009/4

کا: امان الله بن حسین اسفراینی، تا: 929ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 15 سطر، اندازه: 12/6×17/6 سم [ف: 7-144]

3. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 697/2

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه آکادمی لینچی- رم 39؛ خط: نسخ، کا: درویش عارفی معنیسوی، تا: 997ق؛ 100گ (165-264) [عکسی ف: 2-333]

4. یزد؛ علومی، شیخ علی؛ شماره نسخه: 61/12

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ قطع: ربعی [نشریه: 4-447]

5. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 538/14

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 11؛ 45گ (71ر-115ر) [ف: 1-174]

6. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 215/11

بی کا، تا: قرن 11؛ 25گ (297پ-321پ)، 19 سطر، اندازه: 16×25 سم [ف: 1-168]

7. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5531/1-27/201

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: غره ربیع الثاني 1010ق؛ جلد: مقوایی، 39گ، 16 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 6-3498]

8. مشهد؛ مرتضوی؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، تا: محرم 1038ق، جا: هرات، برای میرزا محمد جعفر [ف: - 19]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8793/9

آغاز: معلوم است از جهت آن که این سیزده مرتبه خلقتی اند نه کسبی و در خلق خدای تبدیل نیست دین حنیف و دین متم این است...

خط: نستعلیق، کا: صنیع الله، تا: رجب 1069ق؛ افتادگی: آغاز؛ 84گ (گ117ر-200پ)، اندازه: 15×21 سم [ف: 28-269]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1232/11

کا: غیاث الدين مسعود حسنی حسینی طباطبائی، تا: 1076ق، جا: میانه؛ جلد: تیماج [سنا: ف: 2-176]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15536/24

آغاز: چون دیباچه این نسخه شریفه سیاه شده بود بنابراین ازین فصل شروع کرده شد انشاء الله نسخه دیگر پیدا شود که تمام کرده شود؛ انجام: تا پاک گفتار و راست کردار شوی که نجات نیست الا در راستی

خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن حمید، تا: با تاریخ 1089ق؛ جلد: تیماج، 70ص (251-320)، 14-19 سطر، اندازه: 15/8×20/8 سم [ف: 43-150]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7784/1

بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا، 14 سطر (7×13)، اندازه: 11×17 سم [ف: 16-697]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5585

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ 27گ، 17سطر (9×14)، اندازه: 14×19 سم [ف: 16-40]

14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 508ض

بی کا، تا: قرن13؛ جلد: تیماج قهوه ای، اندازه: 11×17 سم [ف: 2-113]

15. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1529/2

آغاز: برابر؛ انجام: و سبب تو در هدایت است و واسطه جمعیت و فراغت است و الحمدالله رب العالمين و العاقبة للمتقین.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مذهب، 18سطر (9×15/5)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 4-2087]

16. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 994/15- طباطبائی

آغاز: بسمله الحمدالله رب العالمين... اما بعد چنین گوید...

چندین گاهست که ما می شنویم که هر چه در عالم کبیر هست در عالم صغیر هم هست؛ انجام: ای درویش آن کوشک ها و خیمه ها (در نسخه حاضر چمن ها) بعضی وجود خارجی دارند و... و بعضی وجود کتابتی دارند وجود کتابتی خیام مشکین باشدچنان که این خیام مشکین که زدهام.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن12 و 13؛ 3ص (128-130)، اندازه: 13/5×21/5 سم [ف: 23-286]

17. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4247/2-21/167

آغاز: برابر؛ انجام: و آن عزیز از سر همین نظر فرمود: تا هست غم خودت نبخشایدت ** تا با تو تو هست هیج ننمایندت/ تا از خود و هر دو کون فارغ نشوی ** این درمزن از خواجه که نگشایندت. تم

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 46گ، 15 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 4-2237]

18. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4772/2-24/72

آغاز: برابر؛ انجام: بدان که انسان کامل با این کمال و بزرگی که دارد قدرت برحصول مرادات ندارد و به نامرادی زندگانی می کند و به سازگاری روزگاری می گذراند از روی علم.

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج نارنجی، 20گ، 19 سطر، اندازه: 15×23 سم [ف: 4-2237]

19. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4650/12

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: شاه کوهی، علی اصغر، تا: 1226ق؛ 120ص (292-411)، 18 سطر (7×12)، اندازه: 10×17 سم [ف: 14-3595]

20. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض14667

خط: نسخ، بی کا، تا: 1245ق [الفبائي: - 296]

21. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10242/3

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، کا: محمد رشید بن جلال الدين عبدالمطلبی بابانکی، تا: 1245ق، جا: قیصریه شیراز؛ جلد: گالینگور، 44ص (71-114)، 20 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 32-276]

22. شیراز؛ بغایری، عبدالرزاق؛ شماره نسخه: بدون شماره/3

بی کا، تا: 1253ق [میراث اسلامی: 5-571]

23. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1615/3-9/165

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بیکا، تا: ذیقعده 1261ق، حسب الامر یحیی خان ایلخانی؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 47گ، 12 سطر، اندازه: 9/5×16 سم [ف: 4-2237]

24. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4045/2

آغاز: برابر؛ انجام: و هر دم از ظلم به تنگ آیند، و در راه ها ایمن نماند و در شهرها.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1275ق؛ جلد: میشن، 32گ (16پ-47ر)، 18 سطر، اندازه: 15/7×22/2 سم [ف: 7-166]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1134/7

کا: میرزا اسماعیل فرزند میرزا معصوم تفرشی، تا: 1286ق؛ جلد: میشن، 51ص (80-130)، اندازه: 10/5×17/5 سم [ف: 3-574]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10510/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14 [مختصر ف: - 709]

27. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7/4949/3

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد جواد بن محمد حسین طبیب طهرانی (نجم الحكماء)، تا: 1314ق؛ جلد: تیماج، 5گ (44ر-48ر)، 15 سطر (9×15/5)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 14-214]

28. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27801

آغاز: برابر؛ انجام: راقمه بیده فقیر حقیر شیخ هدایت الله ساکن قصبه شکوه آباد عرف محمد آباد بتاریخ سلخ شهر شوال سنه 44 روز سه شنبه بوقت ظهر تمت تمام.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن [رایانه]

29. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7042/2

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 5ص، 15 سطر (6×13)، اندازه: 12×20 سم [ف: 16-436]

30. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 573/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج، 70ص (60-129)، 17 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 2-223]

31. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27366

بی کا، بی تا؛ خریداری از رضا غیبی [رایانه]

32. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3367/3

آغاز: دانستی اکنون مراتب ارواح را بدان چون خداوند تعالی خواست که عالم ارواح را بیافریند؛ انجام: برابر

عنوان های آن فصل است و باب و گویا از شیخ عزیز نسفی باشد، انجام همانند با آن است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 39گ (95ر-133ر)، 15سطر (5×12)، اندازه: 10/5×18/5 سم [ف: 11-2367]

33. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1344/5

آغاز: برابر؛ انجام: در عالم ذات جلوه کند و آن گاه از راه

بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ 71ص (289-359) [ف: 5-496]

34. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2843/5

بی کا، بی تا؛ 32گ (211پ-242ر) [ف: 5-86]

35. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4835/3-24/135

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 50گ، 14 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 4-2237]

مبدأ و معاد/ عرفان و تصوف/ فارسی

mabda’ va ma‘ād

نسفی، عزیزالدین بن محمد، ق7 قمری

nasafī, ‘azīz-od-dīn ebn-e mohammad (- 13c)

تاریخ تأليف: 680ق؛ محل تأليف: شیراز سر تربت شیخ عبدالله خفیف

رساله ای است کوتاه در مبدء و معاد با عناوین «ای درویش» در پنج «فصل»: 1. در بیان مبدأ، 2. عقول و نفوس عالم سفلی، 3. در معاد، 4. نفوس انسانی بعد از مفارقت از قالب، 5. نصیحت.

آغاز: بسمله. اما بعد چنین گوید... عزیز بن محمد النسفي که جماعت درویشان از این بیچاره درخواست کرده اند که می باید رساله جمع نماید در خصوص مبدأ و معاد و قاعده قانون اهل حکمت...

انجام: ای درویش این بیچاره در عالم سفر بسیار کرد... ای درویش اگر نمی توانی که آزاد و فارغ شوی باری راضی و تسلیم باش. و الحمد الله رب العالمين

چاپ: تهران، با پیشگفتار هانری کربن، باتصحیح و مقدمه ماریژان موله، انتشارات طهوری، چاپ دهم، 1389ش

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1760/3

آغاز: برابر؛ انجام: و این بر قاعده و قانون اهل حکمت و مراتب موجودات در این دو رساله از عالی تا سفلی گشاده کردم.

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، دارای سر لوح زرین؛ جلد: مقوایی، 7گ (14پ-20پ)، 13 سطر، اندازه: 10/5×19/5 سم [ف: 5-169]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4045/8

آغاز: برابر؛ انجام: فصل... بدان که این دو رساله نزول و عروج و مبدأ و معاد را به درخواست مولانا... سید تاج الدين هادی الابرقوهي در ابرقوه جمع کردم... هر دو یکی است، آن بر قانون اهل شریعت و این بر قاعده اهل حکمت در این دو رساله بیان کردم.

خط: نسخ، بی کا، تا: صفر 1075ق؛ جلد: میشن، 5گ (86پ-90ر)، 18 سطر، اندازه: 15/7×22/2 سم [ف: 7-167]

المبدأ و المعاد/ فلسفه/ عربی

al-mabda’ wa-l ma‘ād

نیشابوری، محمد بن حسن،

neyšābūrī, mohammad ebn-e hasan

کتاب فلسفی بسیار سودمندی است پس از فصل نخستین آن فصل ها بی شماره است و فصل در فصل نیست، گویا هم نسخه مغشوش شده است.

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1176/4

آغاز: بسمله. توکلت علی الله... الحمدالله الذي علم القلم بوام جوده و نوره بکمال جوده... الفصل الاول یشتمل علی فصول الفه... رئیس الحكما شهاب الدولة والدین محمد بن الحسن بن

ابی علی النقاش النشابوري رحمه الله علیه لبعض اخوانه الصوفية و هو العبد... محمد بن یوسف بن بندار السلماسي الصوفي... في علم المبدء و المعاد... الفصل الاول؛ انجام: فانه یعلمهم العلوم و الصنايع نفسه تم... و الحمدالله علی التمام و للرسول افضل السلام.

خط: نسخ، کا: حسن بن سلیمان، تا: جمعه 20 شوال 747ق؛ 20گ (35پ-54پ) [ف: 5-495]

مبدأ و معاد/ عرفان و تصوف/ فارسی

mabda’ va ma‘ād

ترکه اصفهانی، علی بن محمد، - 836؟ قمری

torke-ye esfahānī, ‘alī ebn-e mohammad (- 1433)

اهدا به: شاه رضی الدين علی

تاریخ تأليف: اوایل صفر 832ق؛ محل تأليف: جایگاه چالو

رساله ای است عرفانی با نثری شیوا و قلمی پخته و مطالبی رسا به شیوه نگارش متصوفه و عرفا و مشتمل بر یک «مقدمه» و دو «باب» و یک «خاتمه» می باشد: «اما مقدمه: بباید دانست که افراد نوع آدمی که ثمره این شجره برومند است از دو گونه می باشند یکی آن که پیش نهاد خاطرایشان و چرا گاه همت و نهمتشان همین خوردن و خفتن و جفت گرفتن باشد و بس... و دیگر حیوانات چون آلت عقل و نطق ازو مفقود است...»؛ باب 1.«در بیان مبدا و معاد به زبان اهل نظر و آگاهان شاه راه رای فکر اکتسابی و آن دو گروهند...»؛ باب 2.«در بیان مبدأ و معاد به زبان دیده و ران کوی درد و هوشمندی که گوش هوش خود را بر مقتضای فرموده او القي السمع و هو شهید به کلام انبیاء و متابعت ایشان گماشته اند آلت فکر و نظر را نیز هم در آن جا کار فرمایند و از آن جا مقاصد دریابند. شعر: بر سر آن کوچه که تن خاک اوست ** ره نبری که نه سرت پا شود»؛ «خاتمه: در بیان آن چه برین درخت برومند زمان نوباوه تازه است از این بحث شریف». این رساله هم چون دیگر نثرهای صوفیانه مشحون به آیات قرآنی و شواهد اشعار عرفانی می باشد. (مایل هروی)

آغاز: بسمله. سپاس و شکر خدای را که پیدا کرد جهان نمایش را... اما بعد چوه هادی توفیق

انجام: مگر زلف او گفت در گوش او ** صبا در گذر بود از آن بوی برد

[فهرستواره منزوی 221/6]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10196/46

آغاز: برابر؛ انجام: حرر هذا التعليق في... محمد صلی الله علیه و سلم.

خط: نسخ، بی کا، تا: 828-841ق؛ تملک: محمد حسین حسینی در تبریز در 1016ق؛ مهر: عبده علی نوری 1196 ه (بیضی)؛ جلد: تیماج، 6ص(366-371)، 23 سطر، اندازه: 15×23 سم [ف: 32-242]

2. تهران؛ باقر رقت (ترقی)؛ شماره نسخه: بدون شماره/6

کا: عبدالقادر بن محمد بن افضل خراسانی، تا: 16 جمادی الثاني 901ق [میراث اسلامی: 5-624]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10004/2

آغاز: برابر؛ انجام: راز نهانی ما گوش کرد... حرر هذا التعليق... مصلیا علی محمد صلعم

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 903 و 904ق، جا: مسعودیه یزد؛ جلد: تیماج، 5ص (47-51)، 15 سطر، اندازه: 16/5×24 سم [ف: 32-12]

4. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1701/5

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 18گ (54پ-71)، اندازه: 12/5×19 سم [نسخه پژوهی: 3-169]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9596/12

آغاز و انجام: برابر

تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ به شیوه چلیپایی؛ واقف: خان بابا مشار، اردیبهشت 1346؛ جلد: میشن، 21ص (198-218)، اندازه: 21×30 سم [ف: 9-273]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9263/7

خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الثاني 1061ق؛ جلد: تیماج، 38گ (192پ-229پ)، 16 سطر، اندازه: 9/5×18 سم [ف: 24-57]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3035/19

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد صالح اصفهانی، تا: یک شنبه 17جمادی الثاني 1084ق؛ جلد: تیماج، 24گ (224پ-247ر)، 15 سطر، اندازه: 13×18/5 سم [ف: 8-236]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16913/93

بی کا، تا: 1086ق؛ 6گ (182ر-187پ) [ف: 47/1-26]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16913/93

انجام: برابر

بی کا، تا: نیمه محرم 1086ق، جا: اصفهان؛ 6گ (182ر-187پ) [ف: 47/1-26]

10. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض9596

به نام شاه رضی الدين علی نوشته شده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1090ق [الفبائي: - 491]

11. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26306

آغاز: برابر؛ انجام: و السلام علی من ظهر بنوره الاتم سایر الانوار محمد

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ تملک: علی محمد بن محمد بن اسمعیل؛ جلد: تیماج زرکوب [رایانه]

12. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26329

آغاز: برابر؛ انجام: و السلام علی من ظهره بندره الاتم سایر الانوار محمد

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ تملک: علی محمد بن محمد بن

اسمعیل؛ جلد: تیماج زرکوب [رایانه]

المبدأ و المعاد/ کلام و اعتقادات/ فارسی

al-mabda’ wa-l ma‘ād

کمال خوارزمی، حسین بن حسن، - 839؟ قمری

kamāl xārazmī, hoseyn ebn-e hasan (- 1436)

تاریخ تأليف: آغاز صفر 832ق؛ محل تأليف: جایگاه چالو

در یک مقدمه و دو باب و خاتمه. همان که اكثراً از ترکه اصفهانی دانسته اند.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 442/15- ف

نسخه اصل: با یزید ولی الدين ش 1825؛ خط: نسخ، بی کا، تا: پایان ربیع الثاني 851ق، جا: ابرقوه؛ 30گ (178-207)، 19 سطر [فیلم ها ف: 1-477]

مبدأ و معاد/ کلام و اعتقادات/ فارسی

mabda’ va ma‘ād

ابن کمال پاشا، احمد بن سلیمان، - 940 قمری

ebn-e kamāl pāšā, ahmad ebn-e soleymān (- 1534)

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6/13794/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ جلد: گالینگور [ف: 37-336]

المبدأ و المعاد/ عرفان و تصوف/ عربی

al-mabda’ wa-l ma‘ād

شرف الدين، محمد بن علی، ق10 قمری

šaraf-od-dīn, mohammad ebn-e ‘alī (- 16c)

مؤلف در این رساله به تشریح حدیث «کنت کنزا مخفياً...» می پردازد و با توجه به اقوال دیگر پیغمبر آن را تفسیر می نماید و سپس مسأله «السلطان ظل الله» را تعبیر می کند و بعد با جمله «منه بدء و اليه یعود» سخن خود را به پایان می برد. او در طول سخن از خلقت آدم و نشو و نمای او در این عالم و رستاخیز آدمیان بر شیوه صوفیان بحث می نماید.

آغاز: بسمله، اعلموا اخوانی و فقکم اللهالوقوف علی اسرار المعاني قوله منه بدء و اليه یعود.

انجام: کما کنت فانه اليوم کما کان و الله المستعان صلی الله علی سیدنا محمد و آله اجمعین.

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 727/14

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: محتملاً محمد بن شیخ علی، تا: قرن 10؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 10ص (297-306)، 17 سطر (5/5×9/5)، اندازه: 9×10/5 سم [ف: 2-240]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10029/19

آغاز و انجام: برابر

در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 4ص (76-79)، اندازه: 12×17 سم [ف: 32-38]

مبدأ و معاد/ کلام و اعتقادات، شعر/ فارسی

mabda’ va ma‘ād

شانی تکلو، وجیه الدين، - 1023 قمری

šānī takallū, vajīh-od-dīn (- 1614)

مثنوی درباره مبدا و معاد است و شانی مفصلاً دلایل خود را در این زمینه به شعر می آورد.

آغاز: بنام آن که غیر از وی خدا نیست ** بجز بر وی خداوندی روا نیست/ خداوندی که ذاتش لایزال است ** رحیم و رهنما و ذوالجلال است

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2772/8

آغاز: برابر؛ انجام: آنزمان بهر عزت و تمکین ** جبرئیل از فلک کند تحسین

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 4ص (236-339)، 15 سطر (7/5×13/5)، اندازه: 10/5×18/5 سم [ف: 6-394]

2. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1622/2

آغاز: برابر

تذکر: نام مؤلف به استناد نسخه ملی به دست آمد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 13 شعبان 1210ق؛ اندازه: 10/5×15 سم [نسخه پژوهی: 3-154]

مبدأ و معاد/ کلام و اعتقادات/ فارسی

mabda’ va ma‘ād

فاروقی، احمد بن عبد الاحد، 971-1034 قمری

fārūqī, ahmad ebn-e ‘abd-ol-ahad (1564 - 1625)

تاریخ تأليف: پایان رمضان 1019ق

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10527/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: جیبی [میراث شهاب: س9ش 2-30]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8624/1

خط: نستعلیق ترک، کا: شافعی شیرازی، محمود، تا: 1298ق؛ مجدول؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 110ص (1-110)، 14 سطر (7×16)، قطع: ربعی [ف: 17-179]

المبدأ و المعاد/ کلام و اعتقادات، فلسفه/ عربی

al-mabda’ wa-l ma‘ād

شروانی، محمد امین بن صدرالدین، - 1036؟ قمری

Šervānī, mohammad amīn ebn-e sadr-od-dīn (- 1627)

مؤلف دراین رساله از طریقه اهل استدلال و اهل ریاضت و از فرق عالم مثال با مثل افلاطونی سخن می گوید و معاد را عود روح در عالم مثال به بدن مثالی می داند.

آغاز: بسمله، الحمدالله الذي فضل العالمين و هداهم سبیل الرشاد و کرمهم بسلوك النجاة في معرفة المبدا و المعاد... فیقول:... هذه نبذة من الحقائق و زبدة من الدقائق...

انجام: فاجتهد في رفع الموانع لتستعد الوصول الي اعلی المواقع، اللهم ارنا الاشياء... و ارزقنا اتباع الاوامر و النواهي.

[خلاصة الاثر هدية العارفين 155/2]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 329/12- فیروز

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد رضا پسر علی جان طرشتی، تا: 1089ق؛ 13ص (82-94)، 21 سطر، اندازه: 15/5×25 سم [ف: 21-300]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14966/3

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1255ق، جا: تهران؛ محشی با نشان «منه رحمه الله» و «محمد علی بن محمد حسین حلی»؛ 6گ (58ر-63ر)، 21 سطر، اندازه: 9/5×14 سم [ف: 37-622]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4057/15

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: حاج محمد زمان بن کلبعلی متطبب خراسانی، تا: 1256ق؛ کاغذ: قورخانه، جلد: میشن، 4گ (32پ-35ر)، اندازه: 19×23/5 سم [ف: 7-183]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10695/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1276ق؛ جلد: مقوا، 19ص (86-104)، اندازه: 12×17 سم [ف: 33/1-171]

المبدأ و المعاد/ کلام و اعتقادات، فلسفه/ عربی

al-mabda’ wa-l ma‘ād

صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979-1050 قمری

sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641)

مشتمل بر الهيات و طبیعیات و کیفیت پیدایش و ظهور نفس ناطقه و مقامات و نهایت آن و مباحث نبوات و منامات است. در اول کتاب اشاره اجمالیه به مباحث وجود شده است. سبک کتاب به روش اسفار است، ولی در علم باری متعرض طریقه خود نشده و طریقه شیخ الاشراق را بر سایر طرق در علم باری ترجیح داده و در اسفار علم تفضیلی در ذات حق را قبل از اشیاءثابت کرده و به وجوه متعدده طریقه شیخ الاشراق را رد کرده است. در دو «فن»: فن 1. در بیان ربوبیات، شامل مباحث معرفت باری تعالی و صفات و کیفیت افعال او، در سه مقاله «مقاله»: 1) در اشاره به مبدأ وجود در دوازده فصل، 2) ذکر صفات واجب الوجود (در دوازده فصل)، 3) افعال باری تعالی (هیجده فصل)؛ فن 2. در معاد و کیفیت تربیت موجودات در چهار «مقاله»: 1) بیان کیفیت تکون عایدات از عناصر، 2) معاد جسمانی، 3) تحقیق معاد انسان بر اسلوب عرفانی و شهودی به لسان اهل توحید، 4) نبوت. هر مقاله ای مشتمل بر چند فصل.

آغاز: سبحانك اللهم یا مبدع المبادي و العلل و غاية الثواني و الاول اهدنا سبيلاً مستقيماً...

انجام: التي یتولاها حارس السالكين الي جوار الله تعالی و کافل المحققين نايباً عن رسول رب العالمين لحفظ حدود الله و الاحكام الدينية و الدنيويه من الحلال و الحرام. تم بعون الله تعالی.

چاپ: در مجموعه رساله های او، تهران، 16-1314ش، سنگی؛ ایران، سنگی، بی ناشر، ذیقعده 1314، وزیری (صص 1-370)

[الذريعة 52/19 و 190/6؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 277]

شرح و حواشی:

1- خلاصة المبدأ و المعاد؛ گیلانی، نظر علی بن محسن (-1217)

2- حاشية المبدأ و المعاد؛ سبزواری، هادی بن مهدی (1212-1289)

3- شرح المبدء و المعاد؛ اردکانی، احمد بن محمد ابراهیم (1175-1238)

4- حاشية المبدأ و المعاد؛ زنوزی، علی بن عبدالله (1307-1234)

1. شیراز؛ امام عصر؛ شماره نسخه: 46

خط: نستعلیق شکسته، کاتب = مؤلف، بی تا؛ 281گ، اندازه: 16/5×25 سم [ف: 1-83]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2146

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 262گ، 19 سطر (6×12)، اندازه: 11/5×18/5 سم [ف: 9-838]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 929

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، محشی منقول از مؤلف و دیگران؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن، 250گ، 21 سطر، اندازه: 15×32/1 سم [ف: 1-465]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 255

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خفی، بی کا، تا: 1065ق؛ چون از روی نسخه اصل استنساخ شده، کاتب از خود نامی نبرده بلکه به نقل عین عبارت پرداخته که: «کتب بیده الفانيه محمد بن ابراهیم المعروف به صدرالشیرازی غفرله في بلدة القزوين في 1065»؛ واقف: سید محمد شوشتری، 1309؛ جلد: تیماج، 154گ، 27 سطر، اندازه: 12×30 سم [ف: 1-198]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10580/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد مؤمن، تا: سلخ جمادی الاول 1081ق، برای ملا لطف الله گیلانی؛ مصحح، محشی، با بلاغ مقابله، با اشعار پراکنده ای از شاعران مختلف از جمله علامه نوری، سید ابوالقاسم فقیه، خواجه نصیر، بهایی، مولانا صبوری، خواری تبریزی؛ مهر: «افوض امری الي الله عبده محمد اسمعیل 118» (بیضی) در لاهجان، «محمد الحسيني» (بیضی) در 1340ق؛ جلد: جلد تیماج مذهب، 221گ (7پ-227پ)، 25 سطر (11/5×23/5 و 7×18)، اندازه: 13×24 سم [ف: 20-41]

6. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 712

خط: نسخ، بی کا، تا: پنجشنبه 4 شعبان 1086ق؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 2-169]

7. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 606/1

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: حسن بن محمد صادق قمی حسینی، تا: 22 صفر 1094ق؛ از موقوفات رمضانیه آقا ابراهیم 1230؛ جلد: تیماج، 21 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: - 318]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2302

خط: نسخ، کا: شرف بن محب، تا: سه شنبه 18 ربیع الثاني 1095ق؛ جلد: تیماج، 270گ، 18 سطر (8/5×13)، اندازه: 13/5×18 سم [ف: 9-935]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5003/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: سید محمد حسینی، تا: دوشنبه 23 شعبان 1097ق؛ جلد: تیماج، 198ص (29-226)، 23 سطر، اندازه: 12×21/5 سم [ف: 14-301]

10. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 421/1

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 یا 12؛ مصحح، مقابله شده، محشی با عبارت «ع سلمه اه»، خط و مهر فیلسوف شیرازی در پایان کتاب به خط شکسته آراسته به شنگرف زیرسطر آخر دیده می شود: «کتبه الاقل... محمد بن ابراهیم المشهور بصدرالشیرازی سنه 115» از این جا چنین بر می آید که شیرازی کتاب مبدء و معاد را در 1015 نوشته است؛ جلد: تیماج، 263گ، 20 سطر (8/5×17/5)، اندازه: 15×25/5 سم [ف: 3-344]

11. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2240

آغاز: برابر؛ انجام: و اما اسباب الدفع للمفاسد فهی العقوبات الراجرة کالامر بقتال الكفار و اهل البغي و غاية الحدود و الغرامات.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 133گ، 22 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 5-610]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1958/1

خط: نستعلیق و نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 375ص (2-376)، اندازه: 12/5×19 سم [ف: 5-461]

13. تهران؛ دانش سرای عالی- کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب؛ شماره نسخه: 196

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ قطع: ربعی [نشریه: 5-657]

14. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 415

آغاز: فذهبوا إلي ان العقول عدداً كثيراً فوق العشرة أو العشرين او الخمسين التي یکون بازاء عدد

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی با عناوین «لمحرره ابوالقاسم»؛ مهر: «عبده الراجي ابوالقاسم الموسوي» (بیضوی)؛ 53گ، 25 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 2-336]

15. کاشان؛ فرهنگ و ارشاد؛ شماره نسخه: 7

خط: نسخ، کا: علی بن محمد اسماعیل کاشانی، تا: قرن 12؛ مصحح، با نشانی بلاغ، محشی؛ جلد: تیماج، 123گ، 25 سطر، اندازه: 18×27 سم [ف: - 19]

16. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 549

آغاز: برابر؛ انجام: و اما النفوس الناطقة فهی ایضا غیر متعلقة الذوات لغیرها فلیس لذواتها...

انجام تا این مبحث که نفس انسانی که موت بدن نمی میرد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 155گ، 17 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 2-60]

17. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2698

خط: نسخ، کا: محمد امین بن عبدالوهاب عبدالوهابی، تا: شنبه 12 محرم 1103ق؛ تملک: رضا قلی بن حسن شریعت سنگلچی در 27 شوال 1355؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 175گ، 23 سطر (10/5×17)، اندازه: 19×25 سم [ف: 10-1580]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1953

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1110ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 388ص (1-388)، 28 سطر، اندازه: 12/5×22/5 سم [ف: 5-458]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1952

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد امین، تا: 1113ق؛ محشی با نشان «م ح ن عفی عنه»، نوشته ای از حاج ابوالقاسم تفرشی فرزند عبدالحمید تفرشی مورخ 1310؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 381ص، 24 سطر، اندازه: 13/5×23/5 سم [ف: 5-457]

20. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1828

آغاز: برابر

خط: نسخ، کا: حسین الشريف، تا: رجب 1127ق؛ جلد: تیماج، 179گ، 23 سطر (11×17)، اندازه: 15×21 سم [ف: 3-1066]

21. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6320

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1188ق؛ افتادگی: آغاز؛ تملک: عبدالواسع بن محمد کاظم موسوی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 207گ، 25 سطر (7×13/5)، اندازه: 11×18 سم [ف: 5-497]

22. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8306

آغاز: برابر؛ انجام: فنشر شررة لولا أن صبها الله تعالی لأحرقت السماوات و الأرض

خط: نستعلیق، کا: محمد بن محمد علی گیلانی، تا: جمعه 28 شعبان 1193ق، جا: اصفهان؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 191گ، 20 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 21-268]

23. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1448

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن خلیل، تا: 1194ق؛ جلد: تیماج مذهب، 215گ، 19 سطر (9×16)، اندازه: 13/5×21/5 سم [ف: 9-479]

24. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 482/2

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 20 ربیع الثاني 1199ق؛ اندازه: 15×21/5 سم [ف: - 396]

25. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 949

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 168گ، 20 سطر (9×14)، اندازه: 14/5×21/5 سم [ف: 2-218]

26. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 154

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی با نشانه «تلویحات، فح، شرح، من الاستاد دام ظله»؛ جلد: مقوا، 38گ، 21 سطر (9/5×15/5)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: - 651]

27. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 888

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 13؛ جلد: تیماج مذهب، 198گ، 22 سطر (5/7×11/5)، اندازه: 11×18/5 سم [ف: 8-396]

28. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5751-29/91

آغاز: کانت المسكونة من الارض شمالا و ربی فیضیق عنه هذا الطور من البحث بین جمیع الاوصاف و الاعراض المختلفة... و اعلم ان مقتضی العقل الصريح لاینافی موجب الشرع الصحيح... فصل في سبب حدوث الحركة؛ انجام: بسط مقال لتبیین مرام اعلم مسئلة المعاد هی رکن عظیم في الاسلام... ثم اعلم ان للاعتقاد في المعاد علی هذا الوجه... فهو ان مع هذه الاجساد جواهر اخری هی اشرف منها و انور و لیست

بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی؛ جلد: مقوا، 104گ، 21 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 6-3498]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1957

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 418ص، 18 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 5-460]

30. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28255

آغاز: برابر؛ انجام: اما ان یکون یجب لطلب التشبه و الاقتداء به... خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ ضمیمه نسخه ش 10947؛ جلد: میشن [رایانه]

31. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19983

آغاز: برابر؛ انجام: عن رسول الله... و الذين اوتوا العلم درجات

خط: شکسته تعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج [رایانه]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 305

همان نسخه بالا [اهدائی ف: - 205]

32. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5794/1

آغاز: برابر؛ انجام: الفصل في السعادة الحقيقة للنفس في جهة العقل النظري... فان البدن و الحواس احتج اليها في الابتداء لتحصیل بواسطتها...

بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 90گ (1پ-90ر)، 19و21 سطر، اندازه: 15/3×21 سم [ف: 9-41]

33. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1304

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ تملک: اعتضادالسلطنه در 1261؛ واقف: سپهسالار، 1297؛ جلد: تیماج، 134گ، 23 سطر (8/5×14/5)، اندازه: 16×22 سم [ف: 5-497]

34. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7400/1

بی کا، تا: 21 رمضان 1201ق، محشی با نشان «لمحرره اللاهيجي»؛ جلد: تیماج، 30 سطر (10×17/5)، اندازه: 5×23 سم [ف: 16-546]

35. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1506

فن نخستین است در بیان ربوبیات. تذکر: این نسخه در فهرست به اشتباه اسفار معرفی شده است (کتاب شناسی ملاصدرا)؛ خط: نسخ، کا: محمد باقر بن احمد، تا: جمعه 14 جمادی الاول 1201ق؛ جلد: تیماج، 161گ، 25 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 8-146]

36. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 571

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد رضا بن محمد امین همدانی، تا: 8 جمادی الاول 1201ق؛ در پایان صورت وصیت نامه حاج صفر خان قراگزلو که در سال 1210 اموال خود را به اولاد ذکور بخشیده و محمد جعفر را وصی خود قرار داده به خط محمد رضای همدانی نوشته شده و به دنباله آن وصیت نامه دیگری که صورت هبه نامچه حاج صفر خان قراگزلو است به مضمون وصیت نامه قبلی در ذیقعده 1211 نوشته شده؛ قطع: خشتی [رشت و همدان: ف: - 1352]

37. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22825

آغاز: برابر؛ انجام: من الهجرة النبويه علی مهاجرها الثناء و التحيه.

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1202ق، جلد: تیماج [رایانه]

38. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2035

خط: نستعلیق، بی کا، تا: صفر 1204ق؛ اهدایی: علی آتشی؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مذهب، 213گ، 21 سطر (7/5×14)، اندازه: 13×20 سم [ف: 4-1135]

39. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 594/1

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: حدود 1206ق؛ مهر: علی در روز جمعه شوال 1206 در یزد در منزل سید مرتضی در حال بیماری؛ 280ص (4-283)، 25 سطر، اندازه: 13/7×20/1 سم [ف: 5-98]

40. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 434

آغاز: برابر؛ انجام: لو لا ان فیها الله تعالی لا حترقت السموات و

الارض تمت الرساله

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1210ق، جا: رشت؛ محشی؛ تملک: محمد حسین جلیلی به بلده قم در 1334ش؛ جلد: تیماج، 161گ، 24 سطر، اندازه: 17×21/5 سم [ف: - 220]

41. رامسر؛ فرید تنکابنی، عبدالوهاب؛ شماره نسخه: 23

آغاز: حدیث: سئل اميرالمؤمنين (علیه السلام) هل رأيت رجلا...

خط: نسخ زیبا، کا: هادی حسینی، تا: 1211ق؛ جلد: مقوایی چرمی، 20 سطر (8×14/5)، اندازه: 13/5×20/2 سم [نشریه: 7-782]

42. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 4630

خط: نستعلیق، کا: شاهرخ بن علی نقی کرد محله ای استرابادی، تا: شنبه دهه سوم محرم 1211ق، جا: اصفهان؛ اهدایی: سید محمد مشکات؛ جلد: تیماج، 175گ، 20سطر (9/5×15/5)، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 5-497]

43. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1954

خط: شکسته نستعلیق، کا: زین الدين پسر ضیاء الدين گیلانی، تا: 1212ق؛ مصحح، محشی بدون نشان و یا با نشان «لمح» که گویا از محرر نسخه است؛ جلد: تیماج قهوه ای، 311ص، 21 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 5-459]

44. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 374/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1214ق؛ محشی؛ جلد: تیماج، 136گ، اندازه: 15×21 سم [ف: 2-394]

45. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25383

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، کا: هزار جیبی، احمد بن محمد اسماعیل، تا: 1217ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

46. کرمانشاه؛ فیض مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

کا: غلام علی بن محمد صالح مازندرانی کجوری، تا: 1222ق [تراثنا: س2ش 4-39]

47. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1115/1

خط: نستعلیق، کا: محمد یوسف جیلانی، تا: 1226-1227ق؛ 25 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 3-57]

48. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 867

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته، نستعلیق، کا: محمد علی دیلمی، تا: 19 صفر 1227ق، جا: اصفهان؛ دارای سرلوح، مجدول؛ واقف: نائینی؛ 200گ، 20 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 4-235]

49. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16420

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: میر اسماعیل اصفهانی، تا: پنجشنبه 19 شعبان 1227ق، جا: اصفهان؛ مصحح، محشی، با نشانی بلاغ، نسخه را محمد ابراهیم بن حاجی محمد علی استکتاب کرده با مهر «ابن محمد علی محمد ابراهیم» (بیضی)؛ جلد: تیماج، 385ص، 21 سطر، اندازه: 14/8×21 سم [ف: 45-225]

50. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 607

خط: نستعلیق، کا: احمد بن حاج ابوالحسن کاشانی، تا: پنجشنبه 28 ربیع الاول 1228ق؛ محشی با نشان «احمد، منه»؛ تملک: بصیر الملك با تاریخ 1314، فاضل تونی؛ جلد: روغنی، 208گ، 21 سطر (10×16)، اندازه: 17×21/5 سم [ف: - 651]

51. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1305

خط: نسخ، کا: محمد حسین بن کربلایی یوسف شاهرودی، تا: 1231ق، به خواهش سید آقا نصرالله حسینی، محشی؛ جلد: تیماج، 198گ، 20سطر (11×15)، اندازه: 17×22 سم [ف: 5-497]

52. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1486

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن محمد سمیع موسوی، تا: 1234ق؛ محشی از فیض کاشی؛ جلد: تیماج، 458ص، 17 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 4-203]

53. تهران؛ مؤسسه مطالعات اسلامی؛ شماره نسخه: 93

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، کا: محمد گلپایگانی، تا: شعبان 1235ق؛ محشی؛ جلد: تیماج، 314گ، 18 سطر (9×15)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: - 76]

54. گلپایگان؛ کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی؛ شماره نسخه: 98

خط: نستعلیق، کا: حسین بن حاجی محمد مسکنانی، تا: جمادی الاول 1236ق؛ 182گ، 21 سطر، اندازه: 14×20 سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: - 71]

55. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2276

خط: نسخ، کا: صادق بن عبدالله لاهیجی، تا: پنجشنبه 17 ذیقعده 1236ق، به دستور آقا محسن پیش نماز؛ جلد: تیماج مذهب، 216گ، 28 سطر (7×17)، اندازه: 14×24/5 سم [ف: 9-923]

56. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16733

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1237ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

57. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 868

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد باقر نجفدری، تا: جمادی الثاني 1237ق؛ واقف: نائینی؛ 266گ، اندازه: 15×21 سم [ف: 4-235]

58. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1625

خط: نسخ، کا: احمد بن ابی الفتح الشريف، تا: 1237ق، جا: کرمانشاه؛ تملک: جلال الدين ابن مؤيد الدوله؛ 288گ، 19 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 1-225]

59. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1128/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1238ق؛ جلد: تیماج، 164گ (3پ-166پ)، 17 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 3-363]

60. قم؛ فاضل قائینی؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: برابر

کا: محسن تنکابنی، تا: 1238ق [تراثنا: س13ش 4-114]

61. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 621-4/91

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بن محمد جعفر موسوی، تا: 1238ق؛ اهدایی: میرزا محمود قبعی اصفهانی؛ جلد: تیماج، 202گ، 17-19 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 6-3497]

62. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 94/6- فیروز

خط: نستعلیق، کا: علی پناه سالکی، تا: 1239ق؛ جلد: تیماج مذهب، 48ص (189-236)، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 21-230]

63. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 515

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته، کا: احمد بن محمد حسینی، تا: ذیقعده 1240ق؛ اهدایی: وزیری؛ جلد: تیماج، 200گ، 16 سطر (10×14/5)، اندازه: 14×21/5 سم [ف: 2-449]

64. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11434

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا: 14 شعبان 1241ق؛ واقف: شیخ محمد صالح علامه حایری؛ جلد: تیماج، 141گ، 22 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 11-289]

65. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7894

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ ریز متوسط، بی کا، تا: 21 جمادی الاول 1243ق؛ جلد: تیماج، 173گ، 22 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 11-290]

66. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 8354/1

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1243ق؛ جلد: تیماج سرخ، 172گ (1پ-172ر)، 20 سطر (7/5×14)، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 5-497]

67. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3096

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق بد، کا: کربلایی حسین، تا: 1243ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 196گ، 21 سطر(7/5×14/5)، اندازه: 14/5×21/5 سم [ف: 14-222]

68. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 467/2

خط: نستعلیق، کا: مراد علی بن مرحوم ملا حسین علی خراسانی، تا: جمادی الثاني 1244ق، جا: نهاوند؛ محشی با نشان «محمد اسماعیل، تفسیر الامام، انوار الحكم، محمد ملقب به فاضل با تاریخ 1294»؛ جلد: تیماج، 20 سطر (8/5×14)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: - 305]

69. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25373

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1247ق؛ جلد: مقوا [رایانه]

70. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1956

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1249ق، به دو قلم، صفحه های آخر به خط محمد تقی حسینی طباطبائی است و او در کنار آخرین صفحه نوشته: «انی قد کتبت هذه الصفحه و ما قبلها یوم الاربعاء في زمان العصر في المدرسه الطالبيه حین کان الاحباب حاضرا و ما کان اسباب السرور قاصرا و منهم کاتب هذا الكتاب... میرزا محمد... و انا العبد الاقل محمد علی الحسيني الحسيني الطباطبائي»؛ محشی از مؤلف با نشان «منه» و از نوری و میرزا محمد کاتب نسخه؛ جلد: تیماج، 23 سطر، اندازه: 12×22/5 سم [ف: 5-460]

71. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 307/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد صادق بن ملا عظیم قراداغی، تا: 1251ق؛ جلد: تیماج، 231ص (35-265)، 16-26سطر (10×15)، اندازه: 16×23 سم [ف: 7-279]

72. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 834

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد مقیم بن محمد تقی موسوی، تا: 1252ق؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج مذهب، 187گ، 25 سطر (7/5×14/5)، اندازه: 14×21/5 سم [ف: 8-339]

73. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1325 ط

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: مهدی کاشانی، تا: 1254ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: کاتب «المتوكل علی الله محمد مهدی» (بیضی)؛ جلد: مقوایی، 166گ، 19 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 24/2-210]

74. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 866

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1254ق؛ واقف: مهدی قدوسی، اسفند 1314؛ 222گ، اندازه: 14×21 سم [ف: 4-236]

75. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25755

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد بن علی محمد، تا: 1258ق [رایانه]

76. تهران؛ مدرسه قنبر علی خان (حضرت ولی عصر)؛ شماره نسخه: 42

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: یحیی بن محسن موسوی، تا: 1258ق؛ واقف: سید یحیی، 22 جمادی الثاني 1319ق؛ 183گ، 20-22 سطر [ف: - 77]

77. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10332

آغاز و انجام: برابر.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1260ق، جا: شیراز؛ در برگ آخر مطلبی است منقول از ملاصدرا به خط نجل محمد کریم خان زند فتحعلی به تاریخ 1260ق؛ جلد: تیماج مشکی، 126گ، اندازه: 12×19 سم [ف: 32-329]

78. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 605

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، کا: محمد بن ابراهیم بن علی بن ابراهیم، تا: 25 ربیع الاول 1261ق؛ واقف: محمد حسین انتصار الدوله، 1333؛ جلد: تیماج، 145گ، 20 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: 2-61]

79. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 29

خط: نسخ، کا: حسینی، علی بن میراجزام، تا: پنجشنبه 7 جمادی الثاني 1264ق، برای میرزا بدیع حسنی [ف: 3-103]

80. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1575

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: علی بن احمد شیرازی، تا: سه شنبه 28 شوال 1267ق؛ جلد: تیماج تریاکی، 14 سطر (8×16)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 4-2124]

81. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1773

خط: نسخ، کا: علی بن عبدالصمد، تا: صفر 1268ق، جا: سبزوار؛ اهدایی: حاج محمد صفاریان؛ جلد: مقوایی، 200گ، 21 سطر (8/51×14/5)، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 3-1049]

82. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 25247

آغاز: برابر؛ انجام: در صحت آن کوشند اللهم اغفرلی و لوالدی بحق محمد و آله

خط: نسخ، کا: حسینی، حسین بن علی، تا: 1269ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

83. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2283

خط: نسخ، کا: محمد صالح بن ملا ابراهیم فریدنی، تا: جمادی الاول 1276ق؛ جلد: تیماج، 237گ، 18 سطر (8×15/5)، اندازه: 16×23/5 سم [ف: 9-926]

84. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 57

خط: نستعلیق، کا: ابراهیم تهرانی، تا: ربیع الاول 1277ق [ف: 3-104]

85. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4620

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1283ق؛ مصحح، محشی با امضای منه؛ 184گ، 19 و 24 سطر (11×23 و 13/5×25/5)، اندازه: 21/5×33/5 سم [ف: 19-265]

86. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6554

خط: نسخ، کا: سلمان بن محمد حسینی کرمانی، تا: ذیقعده 1287ق، به دستور میرزا محمد منشی باشی؛ جلد: تیماج، 224گ، 22 سطر (7/5×15)، اندازه: 14/5×22 سم [ف: 5-497]

87. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1955

خط: شکسته نستعلیق، کا: ملا عبدالله زنوزی، تا: 1288ق، جا: اصفهان؛ زنوزی حاشیه هایی از ملا علی نوری با نشان «نوری دام ظله» و فقراتی به نقل از الهي اسفار، شرح اشارات در کنار صفحات آورده، مصحح، مقابله شده، با نشان «بلغ مباحثه و مطالعة»؛ 332ص، اندازه: 12/5×15/5 سم [ف: 5-459]

88. اصفهان؛ تویسرکانی؛ شماره نسخه: 7

خط: نسخ خوش، کا: عبدالغفار حسینی تویسرکانی (متوفی 1319ق)، تا: قرن 14؛ در صفحه 5 حاشیه ای است منقول از ملا علی نوری به خط کاتب؛ 304ص، اندازه: 12×21 سم [مجله ادبیات اصفهان: ش 16 و 17-137]

89. قم؛ علامة طباطبائی قم (مکتبه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

کا: مولی عبدالرزاق لاهجی، بی تا؛ مصحح با نسخه مصنف و قرأه علیه، و قد کتب هذا علی الورقة الاولي السيد جلال الدين الآشتياني في سنة 1389 بمشهد الرضا علیه السلام. [تراثنا: س2ش3-157]

90. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 833-5/123

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: علی محمد مهجوری، بی تا؛ مصحح؛ مهر: «ابراهیم الطباطبائي 1292» (بیضی)؛ جلد: تیماج، 240گ، 21 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 6-3497]

91. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 843-5/133

آغاز: برابر الله؛ انجام: القوة الباصرة التي قدیری الاشياء عياناً و قد تخیلها ذهناً الاول من غیر ضرورة شرعية او داعية عقيلة

از اول تا «کشف حال لایضاح مقال، ان الروح اذا فارق البدن العنصري...»؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ مهر: «الواثق باالغنی عبده سبزالله الموسوي 1222» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 194گ، 19 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 6-3498]

92. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22504

آغاز: بسمله، الحمد فاعل کل محسوس و معقول؛ انجام: من وجوه بینت في موضعها.

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج [رایانه]

93. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26244

آغاز: برابر؛ انجام: کما هو صفة المماليك المجرمين اذا لاغلال

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام [رایانه]

94. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 869

آغاز: هذه النشاة التعليقيه عن استحصال جم؛ انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: نائینی؛ 228گ، 23 سطر، اندازه: 13×23 سم [ف: 4-236]

95. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13110

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، به نام محمد شفیع بن مقیم [الفبائي: 491]

96. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6959

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح، مقابله شده؛ واقف: ملکزاده کوثر؛ 224گ، 21 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 11-290]

97. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9373

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ نسخه چاپ سنگی است که با تهذیب الاخلاق ابن مسکویه در سال 1314 بخط محمد در جزینی چاپ شده، محشی از حاج سید مصطفی خمینی به خط خودش؛ جلد:

مقوایی [ف: 24-159]

98. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10164

خط: نستعلیق، بی کا، تا: نزدیک عصر مؤلف؛ جلد: تیماج، 203گ، 19 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 26-119]

99. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 954

خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 190گ، 21 سطر، اندازه: 21/5×25/4 سم [ف: 1-466]

100. بابل؛ خاتم الانبياء؛ شماره نسخه: 180/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ملا محمد حسن پازواری حسن پازواری بن ملا معصوم پازواری الاصل، بی تا، جا: اصفهان، در مدرسه نیم آورد؛ جلد: تیماج، 22 سطر، اندازه: 16×24 سم [ف: - 124]

101. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 511

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: حسین بن محمد علی قزوینی، بی تا، جا: تهران مدرسه دارالشفاء؛ مهر: «حسین بن محمد علی 1207» (بیضوی)؛ 212گ، 21 سطر، اندازه: 16×23 سم [ف مخ: 4-1679]

المبدأ و المعاد/ فلسفه/ عربی

al-mabda’ wa-l ma‘ād

نصیری طوسی، محمد تقی بن عبد الحسين، ق11 قمری

nasīrī tūsī, mohammad taqī ebn-e ‘abd-ol-hoseyn (- 17c)

تاریخ تأليف: 1057 تا 1079ق

ترتیب عناوین مطالب: المقدمة في تعریف الحكمة و في ابحاث الامور العامه و مثلها مثل الزناد و لیست بحکمه، در عنوان دو اشراق: 1. في تعریف الحكمة و طریق التأليف و التصنيف در یک مطلع، 2. في امور العامة در پنج مطلع، مطالب این مطلع در عناوین نه لمعه انجامیده، مطلب مشتمل است بر دو فن: 1) في المبدأ الوجود للعالم یعنی الاله تعالی و المجرد الصرف و الوجود الخاص من سمات النقص من کل وجه و المبدء الاول و الواجب تعالی در نه لمعه، 2) في المعاد الظهوري الي المبدأ الوجودي و کلها حوادث کما ظهر و بالدستور نقدم الاعم علی الاخص در دو مسلك: 1- في البسايط و في الحركة در پنج باب و هر بابی دارای فصولی است، 2- في المركبات در دو بحث: 1- في المركب بلاشرط 2- في المركب بشرط شیئی. هر بحثی دارای عناوین جمل و مقدمات و مقاصد و فصولی است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 870

آغاز: الحمدالله الذي هو المبداء و هو المعاد و علیه التوكل في کل الامور و الاعتماد و منه خیر الرشد و فضل الرشاد فطر السموات في سبع شداد و من الارضين مثلهن من الارواح و الاجساد ما هو المصلحة في الاعداد؛ انجام: و اسئل الله الحق ان یعود خیره الي و یرجع شره علیه و الله عزیز ذو انتقام و السلام علی من له و منه و اليه ولدیه و الحمدالله مفیض السعادات واهب الهدي و خالق الهداة و مبدئی الخير و رب العباد اولا و اخر و اخراً و من المبدأ الي المعاد

خط: نستعلیق و شکسته، کاتب = مؤلف، تا: 1080ق، جا: اصفهان؛ 204گ، 15 سطر، اندازه: 14×24 سم [ف: 4-236]

مبدأ و معاد/ کلام و اعتقادات/ فارسی

mabda’ va ma‘ād

میرفندرسکی، ابوالقاسم بن میرزا بزرگ، - 1050؟ قمری

mīrfendereskī, ab-ol-qāsem ebn-e mīrzā bozorg (- 1641)

شاید ناشناسی به سال 1244قاین رساله را از کار میرفندرسکی، گزیده باشد، چه در «خاتمه» این تاریخ آمده است. در یک «مقدمه» و سه«مقالت»: مقدمه در جواهر و اعراض؛ مقالت 1. در اثبات واجب الوجود، در چند «فصل» 1) اثبات واجب الوجود، 2) توحید، 3) صفات سلبی، 4) صفات ثبوتی، که خود در چند «فصل»: است (1- حیات، 2- علم او، 3- قدرت، 4- مشیت، 5- اراد، 6- قضا و قدر)؛ مقالت 2. در احوال مبداء ممکنات، چند «فصل»: 1) سبب و فایده خلقت، در بیان عالم ذر، 2) حقیقت ملک و شیطان، 3) آدم و ابلیس، 4) فایده تکلیف، 5) ارسال پیامبران، 6) اثبات نبوت خاصه، 10) ولایت مطلقه، 11) ولایت خاصه، امامت، 12) صدور موجودات از مبداء، 13) عالم کون و فساد، 14) موالید ثلاثة به مسلک حکما، 15) موالید ثلاثه به مسلک اهل حق، 16) احوال حیوان و نبات، 17) کمال نفس انسانی، 18) مرکبات ناقصه؛ مقالت 3. در معاد، در چند «فصل»: قبر، سؤال و جواب، نفخ صور، حساب، صراط، بهشت و دوزخ.

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1436

آغاز: بسمله، مقدمه در بیان جواهر و اعراض است. بدان که هر چه در خارج موجود شود، اگر قایم به ذات باشد، و در وجود محتاج به غیر نباشد، آن را جوهر گویند، و الاعرض؛ انجام: مطلع گردی آن دریابی، شاید که تصدیق آوری و اذعان کنی، و کان ذالك في صفر...

خط: نستعلیق تحریری و شکسته، بی کا، تا: صفر 1326ق، جا: قم؛ و در پایان آمده: «از نتایج افکار آقا میرزا ابوالقاسم الفندرسكي طاب ثراه»؛ جلد: تیماج، 138ص، 15 سطر (6×12/5)، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 3-287]

مبدأ و معاد/ کلام و اعتقادات/ فارسی

mabda’ va ma‘ād

لاهیجی، حسن بن عبدالرزاق، 1045-1121 قمری

lāhījī, hasan ebn-e ‘abd-or-razzāq (1636 - 1710)

نویسنده ابتداء از توحید ذاتی و صفاتی حضرت باری تعالی آغاز سخن می کند و پس از بحث در صفات و علم الهي و وحدانیت او سخن را به معاد می کشد و بحثی از معاد جسمانی می نماید و در ضمن به رد انکار بوعلی از معاد بنا بر قول دو نفر از علما می پردازد.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1963/3

آغاز: بسمله و به نستعین في توحید ذاته تعالی و صفات الله؛ انجام: ربنا افتح بیینا و بین قومنا بالحق و انت خیر الفاتحين هذا آخر ما اردناه في هذه الرساله من هذه المقاله و الحمدالله اولا و آخراً و صلی الله علی محمد و آله باطناً و ظاهراً

خط: نستعلیق، کا: محمد شریف، تا: قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی، 15ص (34-48)، 21 سطر (9×15)، اندازه: 13×18 سم [ف: 4-441]

مبدأ و معاد/ کلام و اعتقادات/ فارسی

mabda’ va ma‘ād

شکیب شیرازی، محمد علی بن محمد امین، - 1135 قمری

šakīb-e šīrāzī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad amīn (- 1723)

تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 249/4 حکمت

خط: نستعلیق، کا: حسینی الماسي، ابو تراب بن ابوالقاسم، تا: 1200ق؛ جلد: مقوا، قطع: جیبی [ف: 2-54]

المبدء و المعاد/ کلام و اعتقادات/ عربی

al-mabda’ wa-l ma‘ād

نوری، محمد بن علی اصغر، ق13 قمری

nūrī, mohammad ebn-e ‘alī asqar (- 19c)

تاریخ تأليف: ذیحجه 1241ق تا محرم 1242ق

در کلام شیعی دوازده امامی است در یک «مقدمه» و پنج «مقصد».

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2568- ف

نسخه اصل: نسخه آقای میرزا ابوالحسن پیش نماز نوری آملی؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ با تصحیح مؤلف و با مهر خود او؛ واقف: ملا اسماعیل، 1305 [فیلم ها ف: 1-373]

المبدأ و المعاد/ کلام و اعتقادات/ عربی

al-mabda’ wa-l ma‘ād

کردی، عبدالقادر بن محمد سعید، 1211-1304 قمری

kordī, ‘abd-ol-qāder ben mohammad sa‘īd (1797-1887)

در دیباچه نسبت «غفاری» را بر نام خود افزوده است. گفتاری است کوتاه، نامبوب، در دو جمله: مبداء و معاد. این جز «حدوث العالم» اوست.

آغاز: بسمله. بعد حمده علی ما هدانا الي طریق الحق. طریق رسوله الي الخلق علیه و علی آله و اصحابه... یقول العبد... عبدالقادر بن المرحوم محمد السعيدي الغفاري التختي هذه زبدة في جملتین. اولیهما في المبداء...

[بغدادی، هدیه 605/1-606؛ زرکلی 44/4؛ سرکیس 1291/2 ازاین کار او نام برده نشده است]

1. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1406/8

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: 1298ق؛ 2گ (257پ-258پ) [ف: 3-287]

2. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 630/2

آغاز: برابر؛ انجام: خاتم الانبياء لثبوت صدقه بالمعجزات. و هذا هو نبینا صلی الله علیه و آله الي یوم القيامة رزقنا الله تعالی خیر الاولي و الاخرة بجاهه ص.

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: جمادی الثاني 1299ق؛ 4گ (135ر-138ر) [ف: 2-219]

3. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1396/8

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: 1340ق؛ 2گ (48پ-49پ) [ف: 3-287]

مبدأ و معاد/ کلام و اعتقادات/ فارسی

mabda’ va ma‘ād

سید آقا افشار

sayyed āqā afšār

همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4720/1

خط: نستعلیق خوش، کا: شکرالله بن محمود، تا: 1315ق؛ قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: - 1533]

مبدأ و معاد = نشأة اخری/ کلام و اعتقادات، عرفان و تصوف/ فارسی

mabda’ va ma‘ād = naša’-ye oxrā

بهبهانی، عبدالله بن محمد، - 1325؟ قمری

behbahānī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad (- 1907)

تاریخ تأليف: گویا به سال 1314ق

در چهار «فصل»: 1.در ذکر آیت هایی که دال بر معاد جسمانی است، 2. حقیقت مولود انسانی و سیر او در مبادی علومی، 3. در بیان جسم و جسد اصلی و جسم و جسد عرضی، 4. در شرح حدیث اعرابی در مراتب نفس. در دیباچه آمده که حاجی آقا

بابا کازرونی که از گروه اخوان (شیخی) است از شرح حدیث اعرابی در حقیقت نفس پرسیده بود و من این را در پاسخ او نگاشتم. نام نگارنده و کتاب در دیباچه آمده است.

آغاز: حمدله. صلاة. و لعنة الله علی اعدائهم... اما بعد، چنین گوید بنده جانی و اسیر فانی، عبدالله بن محمد البهبهاني، که شنیدم که جناب محامد نصاب... حاجی آقا بابا کازرونی...

انجام: در مضمری ظاهر می شود. و قد وقع الفراغ من تسوید هذه الاوراق بید مصنفه عبدالله بن محمد في یوم الرابع و العشرين من شهر صفر المظفر 1314ق.

چاپ: مشار فارسی، ج5، ص5198؛ شیراز، سنگی، 1338ق، خشتی، 326ص+...

[الذريعه: /24/157 ش811؛ فهرستواره منزوی 819/8]

1. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1804/5- عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف، تا: 14 صفر 1314ق؛ با خط خوردگی ها و افزودگی ها؛ 53ص (146-198) [عکسی ف: 1-340]

2. شیراز؛ مدرسه حکیم؛ شماره نسخه: بدون شماره

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ با صورت اجازه شیخ محمد طاهر عرب و هاشم بن احمد بن حسین موسوی به مؤلف؛ 236گ (39پ-274)، اندازه: 16/5×21 سم [نسخه پژوهی: 1-48]

المبدأ و المعاد/ کلام و اعتقادات/ عربی

al-mabda’ wa-l ma‘ād

ناشناخته:

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8295

آغاز: بسمله الحمدالله المبدي المعيد الفعال؛ انجام: مراتب القرب تفاوتا لا تحصی... تاج الدين صاعد وفقه الله تعالی

خط: نستعلیق، کا: تاج الدين حسین بن صاعد، تا: 986ق، جا: اصفهان؛ جلد: تیماج[الفبائي: - 491]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18370

آغاز: بسمله الحمدالله حمدالشاکرین و صلوته علی سیدنا محمد و اله الطاهرين من کلام الشيخ الرئيس اما؛ انجام: و کالعله في المعلول و کالشی في التمام تمت الرساله بمنه و توفیقه

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 12 [رایانه]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22936

آغاز: بسمله و به نستعین، الحمدالله رب العالمين و صلوته علی خیر خلقه؛ انجام: الا و من معه حب محمد و آله الامجاد.

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1206ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

4. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19989

بی کا، بی تا؛ خریداری از محمدرضا فرید تنکابنی [رایانه]

المبدأ و المعاد/ فلسفه/ فارسی

al-mabda’ wa-l ma‘ād

ناشناخته:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6489/14

آغاز: الحمدالله رب العالمين... اما بعد بدان که غرض از علم و عالم الهي معرفت مبدأ و معاد است و معرفت مبدأ آن باشد که واجب الوجود را بدانی و فیضان موجودات از او معلوم کنی؛ انجام: در کتب متکلمین نظر باید کرد تا اعتقاد باطل در نفس راسخ نشود و شک و شبهه پدید نیاید و هو یهدی الي الصراط المستقيم.

در دو «قسم»: (1- مبدأ، 2- معاد) تنظیم شده که قسم اول در هفت فصل و قسم دوم در 5 فصل نگارش یافته است و در فهرست سپهسالار 496/5 از اثیرالدین ابهری دانسته شده است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد مظفر بن محمد حکیم، تا: دوشنبه 6 ذیقعده 1087ق؛ مصحح، مجدول، با اشکال هندسی، محشی؛ جلد: تیماج، 3گ (162پ-164ر)، اندازه: 17×25 سم [ف: 20-66]

2. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 483/1

آغاز: بسمله حمد بیحد و ثنای بیعد مبدعی را سزاست که بمؤد ای- کنت کنزا مخفیا فاحببت ان اعرف آئینه... و غرض این حقیر بی بضاعت کلمه چندی است در مراتب مبداء و معاد بطریق اهل عرفان و محققین از ایشان که اهل توحید خاص الخاصي گویند و این رساله مرتب است؛ انجام: علی وجه الاتصال هدانا الله و الطالبين الي حقيقة المبداء و المآل.

تأليف پیش از سال 1241ق رساله ای است در مراتب مبدأ و معاد به طریق اهل عرفان مشتمل بر هفت فصل: 1) در مباحث وجود و احکام متعلقه به آن، 2) در مباحث جعل و آن که مجعول بالذات وجود است نه غیر، 3) در اثبات وجود واجب و توحید ذات، 4) در بیان اسماء و صفات واجب تعالی، 5) در مباحث قضا و قدر و جبر و اختیار، 6) در مباحث حدوث و قدم و ربط حادث به قدیم، 7) در تحقیق معاد، نویسنده این کتاب از پیروان حکمت متعالیه و از شاگردان صدرالمتألهين است و از این حکیم به: استاد کامل الصدرالدين الفاضل = صدرالعرفا در اسفار و حاشیه حکمت الاشراق. صدرالمحققین قدس سره، در تفسیر کبیر. صدر الحكماء قدس سره و بدر سماء المعرفه... یاد کرده است، و نیز از فاضل کامل میرزا ابراهیم ولد صدر المحققين صدرالدین، سید داماد = خاتم العلماء و المجتهدين، افضل المحققين و ادق المدققين جمال الدين خوانساری. سید مدقق میر غیاث الدين. و فاضل کامل مولانا عبدالرزاق لاهیجی در گوهرمراد می گوید:... پس از آن ایراداتی بر لاهیجی گرفته، و نیز در مبحث حدوث دهری میرداماد پس از نقل رأي او می گوید: «اقول در تعلیقات خود بر حاشیه خفری بیان فساداین قول را نمودیم و الآن نیز می گویم که...»، هم چنین مؤلف از شمس الدين جیلانی یاد کرده است، پیداست که مؤلف از شاگردان نوری بوده است که می گوید:

«استاد ما استاد کامل فاضل نوری دام ظله العالي...»، گویا مراد از نوری، آقا علی نوری متوفی 1242 یا 1246ق می باشد (؟)، در فصل 7 به هنگام بیان کیفیت تجدید احوال و آثار بر اهل جنت و نار، اصلی تأسيس کرده است و چنین می گوید: «اصل. بدان که بندگان ثریا مکان سلیمان شأن معدلت نشان... السلطان فتحعلی شاه ادام الله دولته و خلد سلطنته... در خصوص کیفیت تنعم اهل جنت در جنت و غیراین اشکالات قویه چند از... از بندگان اقدس ظل اللهي جناب شیخ المشايخ و قطب الاقطاب العالم الالهي جناب شیخ احمد احسائی دام ظله العالي صادر شده و جناب شیخ معظم رساله در این خصوص تصنیف فرمودهاند...»، سپس خلاصه این رساله را به فارسی آورده است، پس معلوم می شود که مؤلف در روزگار شیخ احمد احسائی (متوفی 1241ق) و فتحعلی شاه (متوفی 1250ق) می زیسته است و این کتابش دارای نثری روان و شیرین است و مطالبش استوار و متقن و بیانگر احاطه و تسلط مؤلف بر حکمت متعالیه است اما متأسفانه فرصتی نبود تا بتوانم نام او را به دست آورم؛ خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1222ق؛ مصحح، محشی از مؤلف؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج، 19-36 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 2-588]

3. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 442/2

آغاز: زمبدأ و معاد آغاز کردم ** در حکمت به دانش باز کردم؛ به نظم فارسی از روح الدين که در بیت یازدهم از خود یاد می کند (که رحمت بر روان روح دین باد)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و13؛ 36گ، 16 سطر، قطع: خشتی [ف: - 107]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 643/50- ف

نسخه اصل: بغداد لی وهبی ش 2023؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 25گ (287پ-311پ) [فیلم ها ف: 1-520]

5. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3198/5

آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم. رب یسر و تمم بالخیر الحمد لولیه و الصلوة علی نبیه. بر ضمایر ارباب بصایر پوشیده نیست که کلمه طیبه؛ انجام: و گمراه شدند و از جمله راه یافتگان نبودند و آیات و احادیث درین باب بسیار است و در این مختصر بدین قدر اختصار کردم. و الحمدالله حق حمده و الصلوة علی مولائی بعده.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: چرمی، 4گ، 40 سطر در متن و حاشیه، اندازه: 14×23/5 سم [ف: 2-761]

6. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 446/4-3/66

آغاز: بسمله الحمدالله هو الحامد و المحمود و الصلوة علی رسوله محمد و هو الشاهد و المشهود اما بعد بدان که سخن چند در معرفت علم از دانش و فهم خود درقید کتاب آرم و بگویم که اتفاق جمله سالکانست؛ انجام: و علم آموختن و هنر ها حاصل کردن تبع تمیز و سخاوت تبع شجاعت و هوا از دنیاست اصول اسباب و اخلاق گفته شد

رساله ای است مختصر و عرفانی درذکر وجود اول و بدایت آن و بیان معرفت عالم و نهایت آن. نام اصلی رساله و مؤلف به دست نیامد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 3گ، 28 سطر [ف: - 3496]

مبدأ و معاد (ترجمه)/ فلسفه/ فارسی

mabda’ va ma‘ād (t.)

گویا ترجمه مبدأ و معاد ملا صدرا شیرازی باشد.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1341ط

آغاز: واسطه در ثبوت پس آنست که حکم و اسناد في الحقيقه از برای واسطه؛ انجام: چنان که ارسطاطالیس در اثولوجیا ذکر کرده است و هم چنین نفوس نباتیه نزد قطع آن ها از اشجار.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ 231گ، 14 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 24/3-72]

مبدأ و معاد و نفس/ کلام و اعتقادات/ فارسی

mabda’ va ma‘ād va nafs

حسینی، موسی بن فضل الله، ق13 قمری

hoseynī, mūsā ebn-e fazl-ol-lāh (- 19c)

اهداء به: ناصرالدین شاه

تاریخ تأليف: 1296ق

در سه مبحث مبدأ و معاد و نفس تأليف شده و مبحث نفس آن از نظر روان شناسی ارزنده است. در ضمن بیان مباحث، سخن چندی از صلات رفته و طرز استدلال نویسنده در آن جمع بیان دلایل عقل و شرح است.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 618

آغاز: بسمله، حمد افزون از حد حضرت احدی را سزد که معشر بشر را به راهنمایی گوهر یکتای عقل و بخشایندگی جوهر گران بهای نفس به خلعت فضیلت واحد کرمنا بنی آدم مکرر داشت؛ انجام: که محفوظ است از خطا در علم باحکام شرع انور و در عمل هم عصمنی الله و جمیع المسلمين من مهلکات و شرفنا بتلقی المنجيات بمحمد و آله اولی الكرامات الباهرات. تمت الرساله.

خط: نستعلیق ریز، کاتب = مؤلف، تا: 1296ق، جا: تهران؛ جلد: تیماج، 81گ، 12سطر (7×11)، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 2-127]

مبدأ و منتهای عالم- کسمگنی

مبدئية الاعداد = الاعداد/ فلسفه/ عربی

mabda’īyyat-ul a‘dād = a‘dād

یحیی بن عدی، 280-364 قمری

yahyā ebn-e ‘adī (894 - 975)

رساله بسیار مختصری است که در آن مراتب عقل و علم به

مراتب عدد و شیء قیاس شده و از این قیاس، اشرفیت عقل نسبت به علم و علم نسبت به ظن، خاطر نشان گردیده است.

[ريحانة الادب 345/1]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12388/9

آغاز: قال: عند کثیر من الاوائل ان الاعداد، مبادی العالم؛ و امثل ما حمل علیه هذا القول؛ ان یکون معناه کون الشيء واحداً، غیر کونه موجوداً؛او انساناً؛ انجام: و الحس اعم من الظن؛ فهو المصمت، اذا لجسم له اربع جهات

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 878ق؛ کاغذ: شرقی، 1گ (73ر و پ)، 8سطر، اندازه: 10×18 سم [ف: 31-309]

مبرز القواعد الاعرابية من القصيدة المجرادية/ نحو/ عربی

mubriz-ul qawā‘id-il i‘rābīyya min-al qaṣīdat-il majrādīyya

شرحی است بر قصیده مجرادیه درباره حکم جمله و ظرف.

تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 356/6- ج

آغاز: بسمله. و به نستعین. یقول عبدالله تعالی اسیر ذنبه... علی بن احمد بن محمد الجزولي الرسموكي کان الله معینا آمین. الحمدالله رب العالمين و صلواته و سلامه علی سیدنا محمد... و بعد فلما کانت قصيدة الشيخ... ابی عبدالله محمدین محمد بن عمران المشهور بالمجرادی السلوي رحمدالله... من اجل ما الف في قواعد الاعراب... و لم اقف علی شرح لها... طلب منی بعض الاخوان تقییدا یقرب غامض معناها فاجبته الي ذلك... و سمیته مبرز القواعد الاعرابية من القصيدة المجرادية؛ انجام: و العلا معطوف علی المجد قال مؤلفه... هذا آخر ما یسرالله تعالی من تأليف هذا التفسير و فرغت من تسویده عاشر جمادی الآخره عام و خاتم عشرة مائة من الهجرة النبوية صلی الله علی مهاجرها و سلم

بی کا، تا: 27 شعبان 1179ق؛ 25گ (56ر-80ر) [ف: - 452]

مبرز المعاني في شرح قصيدة حرز الاماني/ تجوید/ عربی

mubriz-ul ma‘ānī fī š.-i qasīdat-i ḥirz-il amānī

عمادی، محمد بن عمر، ق8 قمری

emādī, mohammad ebn-e ‘omar (- 14c)‘

وابسته به: حرز الاماني و وجه التهاني = قصيدة الشاطبية؛ شاطبی، قاسم بن فیره (538-590)

تاریخ تأليف: چهارشنبه 7 جمادی الثاني 762ق

کتاب شرح توضیحی و روانی است بر قصیده شاطبیه، از بیان معانی لغوی و ابحاث نحوی و احکام قرائت. در دیباچه سلسله روایت و قرائتش منظومه متن را چنین آورده: که این قصیده رانزد استادش سراج الدين عبدالله بن محمد الحافظ الهمداني معروف به قاری السبعه خوانده و او نزد نورالدین محمد بن ابراهیم سیواسی و او نزد صائن الدين بصری و او نزد علم الدين سخاوی و او نزد شاطبی صاحب متن خوانده است و هم آورده است: که این متن را بیش از صد بار درس گفته بودم و پیش از این جمعی از طالبان علم قرآئت و حفاظ قرآن مجید از من خواسته بودند که قصیده شاطبیه را شرح کنم و چون برهه در ظل عنایت و مشمول احسان حضرت اعلی و جناب معلی خاقان معظم اعظم غیاث الدين تتار خان بودم این قصیده را به نام او تأليف کردم تا در کتابخانه عامره اش به رسم یادگار باشد. (مهدی ولائی)

[کشاف الفهارس: ج 1ص 404]

1. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1685

خط: نسخ، کا: محمد بن سیف الدين بغدادی، تا: ربیع الاول 883ق، جا: بغداد؛ اندازه: 15×20/5 سم [نسخه پژوهی: 2-215]

2. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1081

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ تملک: سید نجم الدين جزائری برادر سید نعمت الله جزائری؛ اندازه: 14/5×25/5 سم [نسخه پژوهی: 2-215]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3068

آغاز: الي طریق المستقيم تم الصلوة و التحيات؛ انجام: یا اله العالمين و یا خیر الناصرين... سنه 0984

خط: نستعلیق، کا: محمد عمادی، تا: 984ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج [الفبائي: - 491]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3067

آغاز: الي طریق مستقیم ثم الصلوة و التحيات الذاكيات علی سید المرسلين... بدات بسم الله في النظم اولا فوله بدات بداالسی بمعنی خلقه و منه قوله تعالی الله یبدالخلق؛ انجام: بر ايحة زرنب و قرنفل في طیبها و النختم الكتاب بحمدالله... یا خیر الناصرين... من شهور سنه اثنین و ستین و سبعائه

خط: نستعلیق خوانا، کا: محمد علی، تا: ذیحجه 984ق؛ جلد: تیماج، 348گ، اندازه: 13×19 سم [ف: 23-148]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3086

آغاز: الحمدالله الجلي شانه الباهر برهانه الغالب سلطانه؛ انجام: مشبهة لوائحة زرنب و قرنفل و نختم الكتاب بعون الله الملك الوهاب و الصلوة و السلام علی رسوله محمد قدوة اولی الالباب و صفوة رب الارباب.

خط: نسخ، کا: درویش محمد بن مولانا علی والدین الواشجردي، تا: شوال 999ق؛ محشی؛ واقف: جواد شجیعی، فروردین 1315؛ 192گ، 21 سطر، اندازه: 18×25 سم [ف: 6-175]

6. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 302

آغاز: الحمدالله الجلي اعلی شأنه، الباهر برهانه، الغالب سلطانه؛

انجام: پایان: و لنختم الكتاب بحمدالله الملك الوهاب... رب الارباب. علی ید... سنه 1276.

خط: نستعلیق، کا: ملا شاهمراد فرزند محمد شریف، تا: محرم 1276ق؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج، 878ص، 17 سطر، اندازه: 16×27/5 سم [ف: 2-44]

المبسوط/ فقه/ عربی

al-mabsūṭ

شمس الائمه سرخسی، محمد بن احمد، - 483 قمری

šams-ol-a’emme saraxsī, mohammad ebn-e ahmad (- 1091)

شرحی است مبسوط برکتاب ارزشمند «الكافي» تأليف محمد بن محمد حنفی (-344) معروف به حاکم شهید. سرخسی به جهت کلمه ای که در پند و نصیحت خاقان به زبان آورد در «اوزجند» محبوس شد و این شرح را در حالی که هیچ کتابی در اختیار نداشت تأليف نمود. پس از رهایی از زندان به شهر فرغانه رفت و همت به نشر علوم و معارف گماشت تا در سال 483 یا به قولی 490 درگذشت. این کتاب در پانزده مجلد در مصر به چاپ رسیده است. (براتعلی غلامی مقدم)

چاپ: مطبوع مشهور، انظر المعجم /1016؛ مصر، 1324/31ق.

[معجم المؤلفين 239: 8؛ هدية العارفين 76: 2؛ الاوقاف العامة بغداد 526/1]

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21843

آغاز: رسول الله... مجمع الصحابة رضوان الله علیهم و فرضوا له کل یوم در همین... باب نوادر الزكاة؛ انجام: و عن عايشة رضی الله عنها لایدع کتاب دینا... لما زاد علی العشرة من المهر عندالعقد.

از «باب نوادر الزكاة» تا «باب النفقة في الطلاق و الفرقة» است، نسخه در فهرست 1150/21 نیز آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ 328گ، 21 سطر، اندازه: 22×32 سم [اهدائی رهبر: 3-583]

المبسوط/ فقه/ عربی

al-mabsūṭ

شرحی است با عناوین «قوله قوله» بر اثر نامعلوم در فقه حنفی و در برخی موارد به نظرات شافعی نیز پرداخته است. وی در این کتاب از ابوالحسن قمی، ابوالحسن قدوری، شرح الزيادات فخر الاسلام، شمس الائمه سرخسی، المبسوط و شرح الطحاوي جامع الصغير قاضیخان نام برده است و از کتاب التقرير در اصول که از تأليفات خودش می باشد نیز نام برده است. در برگ 199پمی گوید: «ذکرناه في شرح هذه الرسالة و شرحها و شرح الفرائض السراجية» و در برگ 203 می گوید: «شیخ شیخی عبدالعزیز».

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16362

آغاز:... حرام لهم... قوله بخلاف النكاح لانه ماکان للبایع فسخه جواب... کتاب النكاح [لما فرغ من العبادات] شرع في المعاملات و ابتدا من بینها بالنکاح لان فیه... الدين و الدنيا؛ انجام: و لقائل ان یقول هذا التمليك غیر مطابق لما ذکر عن ابن یوسف رحمه الله تعالی لانه قال و صار بعدها للفقراء و ان... و ذلك یدل علی ان التائيد شرط و الجواب ان المروي عن ابن یوسف رحمه الله تعالی امران الله تعالی اعلم بالصواب.

از اول کتاب النكاح آغاز و تا پایان کتاب الوقف؛ خط: نسخ، کا: محمد الكاتب، تا: 527ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مذهب، 208گ، 30سطر (14×23)، اندازه: 20/5×29/5 سم [ف: 41-502]

مبسوط اوسط- المبسوط في القراءت السبع و المضبوط من اضائة الطبع

المبسوط في الامامة- الامامة

المبسوط في الفقه/ فقه/ عربی

al-mabsūṭ fi-l fiqh

شیخ طوسی، محمد بن حسن، 385-460 قمری

šayx-e tūsī, mohammad ebn-e hasan (996 - 1069)

کتاب فقهی مفصل و مشهوری است از کتاب طهارت تا دیات. مؤلف درباره انگیزه تأليف چنین می نویسد: اهل سنت، شیعه امامیه را به علت نداشتن قیاس و اجتهاد به قلت و کمی فروع و مسائل متهم کرده و آنان را اهل حشو و مناقضه دانسته و فقه و فقاهت خود را به کمال و غناء نسبت داده اند، ولی افسوس اگر آگاهی از فقه فقهای امامیه که برگرفته از منبع جوشان و فیاض معرفت اهل بیت علیهم السلام که در حقیقت گفتار و کردار نبی اکرم است می داشتند این ترهات را بر قلم جهل نمی راندند. و درباره شیوه تأليف فرموده است: تا حد امکان با الفاظي مختصر مسائل را ذکر و تنها به مباحث فقهی اکتفا می نمایم و ادعیه و آداب را نقل نمی کنم و فروعی را که مخالفان آورده اند می آورم و نظر خود را طبق مذهب امامیه بیان می نمایم و هرگاه مسأله ای مبهم و نامعلوم باشد به توضیح و بیان و دلیل آن پرداخته و در غیر این صورت تنها به فتوا دادن و نظر خویش اکتفا می کنم. در بخشی فرموده است: «و اذا کانت المسألة او الفرع مما فیه اقوال للعلماء ذکرتها و بینت ءالله و الصحيح منها و الأقوي و أنبه علی جهة دلیلها لاعلی وجه القياس... و هذا الكتاب اذا سهل الله تعالی انما یکون کتابا لا نظیرله في کتب اصحابنا و لا في کتب المخالفين...». (براتعلی غلامی مقدم)

آغاز: الحمد الله الذي اوضح الائل معرفته و انهج سبیل هدایته و ابان عن طریق توحیده و حکمته و سهل الوصل الي أبواب جنته

چاپ: مکرر چاپ شده است؛ طهران، سنگی، 1271، رحلی

[الذريعة 54/19 و 55؛ معجم المطبوعات العربية، رفاعی 536؛ ذخائر التراث العربي الاسلامي 680/2؛ مكتبة امیر المومنين 206/4]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 276

آغاز: بعلمه و من قال لا یحکم بعلمه لا یمکن الوكيل من ذلك و لم یحکم له بالوكالة حتی یقیم البينة؛ انجام: و الثاني انه مستحب و لیس بمحظور، اذا دخل.

مشتمل بر نیمی از جزء دوم و نیمی از جزء سوم کتاب، از وکالت تا بأواخر کتاب نکاح؛ خط: نسخ، کا: شمس المعالي بن علی بن محمد المحمدي (شاگرد طوسی)، تا: محرم 507ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، با آثار بلاغ؛ جلد: تیماج، 227گ، 25 سطر، اندازه: 20×27 سم [ف: 1-304]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 688

آغاز:... یعلمه و من قال لایحکم فعلیه لا یمکن الوكيل من ذلك و لم یحکم له بالوكالة حتی تقیم البينة علی وکالته

مشتمل بر جزء دوم و سوم کتاب از اواسط کتاب الوكالة تا اواخر کتاب نکاح؛ خط: نسخ، کا: شمس المعالي بن علی بن محمد محمدی، تا: محرم 570ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، با نشانی بلاغ؛ واقف: شریف العلماء؛ 465ص [عکسی ف: 2-317]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1120

آغاز: بسمله کتاب البيوع فصل في حقيقة البيع و بیان اقسامه البيع هو انتقال...

خط: نسخ نزدیک به کوفی، کا: محمد بن مظفر، تا: سه شنبه 11 ربیع الثاني 571ق؛ با با بلاغ قرائت؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن آلبالویی، 290گ، 19 سطر، اندازه: 16/5×25 سم [ف: 1-465]

مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 13089 عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [ف: 3-1330]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2601

آغاز: علی أن طوله کذا و عرضه کذا؛ انجام: لك الخيار ثلاثة اشیاء اما ان یقلعه و علیك ما...

ج2، از اوایل کتاب البيع تا اواخر کتاب القراض؛ خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 6؛ افتادگی: آغاز و وسط وانجام؛ مصحح، مقابله شده، دارای بلاغ از احمد بن محمد (یکی از علمای آن روز) و اجازه او به ابن ابی هاشم علوی حسینی در 659؛ صحافی استاد جواد رفوگران؛ واقف: امیر جبرئیل، 1037؛ جلد: تیماج، 191گ، 27 سطر، اندازه: 19×26 سم [ف: 21-1149]

5. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 434

آغاز:... کثروا به کتبهم من مسایل الفروع ولا فرع من ذلك الا و له مدخل في اصولنا

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6؛ افتادگی: آغاز؛ تملک: احمد بن زین الدين و فرزندش علی بن احمد بن زین الدين؛ 406ص [عکسی ف: 2-30]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 398

از اول کتاب تا آخر کتاب قسمة الفيء و الغنائم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6؛ تملک: نصرالله بن حسین حسینی حائری؛ جلد: تیماج، 252گ، 19 سطر، اندازه: 16×23/5 سم [ف: 1-414]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2562

آغاز: کثروا به کتبهم من مسائل الفروع و لافروع من ذلك الاوله مدخل في اصولنا و مخرج علی مذهبنا؛ انجام: و کذلك دوده و کذلك بیع النحل اذا رآها و اجتمعت...

از کتاب طهارت تا کتاب السلم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6؛ افتادگی: آغاز وانجام؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ تملک: احمد بن زین الدين (شیخ احمد احسائی)؛ مهر: «احمد ابن زین الدين» (بیضوی)، علی بن احمد بن زین الدين (مربع)؛ جلد: تیماج، 200گ، 25 سطر، اندازه: 15×19 سم [ف: 7-147]

8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2613

انجام: ان شهدت بأنها في ملك المدعي اشتراها من عمرو...

از کتاب الخراج تا پایان کتاب البينات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6؛ افتادگی: انجام؛ تملک: حسن بن یحیی بن محمد بن منصور بن ابی صاعد بابلی، محمد بن عبدالمطلب، محمد بن الناس، محمد بن حسین بن محمد بن جعفر؛ جلد: تیماج قرمز، 283گ، 21 سطر، اندازه: 17×25 سم [ف: 7-193]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2602

آغاز: بسمله، کتاب المساقاة، المساقاة هو أن یدفع الانسان نخله الي غیره؛ انجام: فاذا و طیء في نکاح صحیح و هو عبد فاعتق و هو بالغ عاقل وزنی.

از «کتاب المساقاة» تا اواخر «العيوب التي توجب الرد في النكاح»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 6 و اوایل قرن 7؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، مقابله شده، دارای بلاغ؛ واقف: امیر جبرئیل، 1037؛ جلد: تیماج، 18گ، اندازه: 17×24 سم [ف: 21-1148]

10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 413 عکسی

آغاز: اوالمفلس وجب لهم عوض ما غرموا علی سقیه و یقدمون بذلك في القسمة علی غیرهم؛ انجام: و ان طلب الجميع اخذ الستة و سهمین من الاول في یده فیکون ثمانية و ستة اربعة عشر سهما... الجزء الثاني من کتاب المبسوط بحمد الله و حسن توفیقه

نسخه اصل: کتابخانه داشنگاه لس انجلس- امریکا ش M 1199. از اواسط کتاب المفلس تا کتاب شفعه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: سه شنبه 5 شعبان 600ق؛ افتادگی: آغاز؛ دارای معارضه توسط محمد بن ابی غالب بن الحسن در ربیع الثاني 608 و انهاء قرائت در رمضان 625 برای یوسف بن علوان، با نشانه بلاغ؛ 259گ، 25 سطر [عکسی ف: 1-362]

11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 568 عکسی

آغاز: و منصوص علیه عن ائمتنا الذين قولهم في الحجة یجری مجری قول النبي صلی الله علیه و اله... فصل: في ذکر حقيقة الطهارة؛ انجام: فصل في اقسام الغزاة... تم الجزء الاول من المبسوط بعون الله تعالی و حسن توفیقه...

نسخه اصل: موزه بریتانیا، شOr. 10962. از اول کتاب طهارت تا کتاب البيوع؛ خط: نسخ، کا: محمد بن ابی غالب بن الحسن بن ابی غالب، تا: یک شنبه 5 صفر600ق؛ افتادگی: آغاز؛ 20گ [عکسی ف: 2-61]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13985

آغاز: برابر؛ انجام: فاذا فَرَغَ مِنْ الانصار بَدَأَ بِالْعَرَبِ فاذا فَرَغَ مِنَ الْعَرَبِ بَدَأَ بالعجم... تَمَّ الْجُزْءُ الاول وَ الْحَمْدُ رَبِّ العالمينو یَتْلُوهُ فِی الثَّانِي كِتَابٍ.

جلد نخست کتاب؛ کا: حسین بن ابی سیار محمد بن احمد، تا: 663ق؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج، 225ص، 21 سطر (13/5×18)، اندازه: 17/5×24/5 سم [ف: 35-440]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 426

از کِتَابُ السَّبْقِ وَ الرماية تا الدعوي وَ الْبَيِّنَاتِ که پایان جزو چهارم است؛ خط: نسخ معرب، کا: محمود بن حسن بن محمد بن احمد بن یوسف بن عباس بن الرشيد، تا: یک شنبه 5 جمادی الثاني680ق؛ تملک: محمد بهاء الدين، فرهاد بن ولیعهد ذیحجه 1303، حاج علی جرجانی، محمد نجفی غیواری، محمد بن علی بن محمد (عیسی) بن محمد علی مکارم، لطف علی بن محمد کاظم؛ مهر: رضی الدين محمد؛ کاغذ: سمرقندی، 290گ، 21 سطر (12×18)، اندازه: 16×24 سم [سنا: ف: 1-254]

14. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 46-1/46

آغاز: برابر؛ انجام: جازله انَّ یُصَالِحُهُ بِعِوَضٍ حتی یَسْقُطُ حَقُّهُ مِنَ الْوَضْعِ...

از اول طهارت تا آخر کتاب الصلح؛ خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالاً قرن 9؛ محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 162گ، 25 سطر، اندازه: 17×26 سم [ف: 6-3499]

15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2600

آغاز: کِتَابُ الْمُرْتَدِّ قَالَ الله تَعَالِی وَ مَنْ یَکْفُرْ بالایمان فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ؛ انجام: فَانٍ کَانَ الْجِنْسِ وَاحِداً کَانَا قِصَاصاً وَ یتراد انَّ الْفَضْلِ.

از کتاب حدالمرتد تا انتهای کتاب الدعوي و البينات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: جمادی الاول 916ق؛ واقف: امیر جبرئیل، 1037؛ جلد: تیماج، 83گ، 27 سطر، اندازه: 16×24 سم [ف: 21-1150]

16. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 318 عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: وَ فِی النَّاسِ مَنْ قَالَ لا یَجُوزُ کَمَا یَجُوزُ اارتها تَمَّ الْجُزْءُ الاول مِنِ الْمَبْسُوطِ

نسخه اصل: کتابخانه موزه بریطانیا - لندن ش Or. 3585 (ریو فهرست کتب خطی عربی صفحه 211 شماره /331). کتاب طهارت تا آخر کتاب العاريه؛ خط: نسخ، کا: محمد بن احمد بن عوض حایری، تا: جمادی الاول 967ق، جا: حله؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ تملک: لطف الله عاملی میسی؛ 282گ، 25 سطر [عکسی ف: 1-282]

17. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20357

آغاز: جميعاً... عَنْ مَوْضِعِ الْبَيْعِ الي مَوْضِعٍ آخَرَ... فَصَلِّ غَیِّ حُکْمِ بَیْعِ مَا لَمْ یُقْبَضْ اذا ابْتَاعَ شَيْئاً وَ اراد بَیْعِهِ؛ انجام: فِی کُلِّ فَصْلٍ مَسْأَلَتَانِ مَسْأَلَتَانِ فِی الْقَلْعِ وَ الأجرة وَ مَسْأَلَتَانِ فِی الْقِيمَةِ وَ الْقَلْعِ وَ مَسْأَلَتَانِ فِی الْقِيمَةِ وَ الأخرة.

ج2، از «حکم بیع ما لم یقبض» تا پایان کتاب القراض؛ خط: نسخ، کا: علی بن قوام الدين لیثی، تا: دوشنبه 14 ذیحجه 976ق، جا: نجف اشرف؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: مقوا، 116گ، 29 سطر، اندازه: 21/5×28/5 سم [اهدائی رهبر: 3-580] و [ف: 21-1147]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 114

همان نسخه بالا [اهدائی ف: - 205]

18. قزوین؛ میر حسینا قزوینی؛ شماره نسخه: 155

خط: نسخ، کا: علی رضای مشهدی، تا: سه شنبه 8 صفر 981ق؛ مقابله شده در روز پنجشنبه 20 ربیع الاول 981 [نشریه: 6-348]

19. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 358

آغاز: برابر؛ انجام: وَ انا اقیم الْبَيِّنَةَ عَلَیَّ ذَلِك فَهَلْ تُقْبَلُ بَيِّنَةُ ام لا قِیلَ فِیهِ وَ جَهَانَ احدهما...

خط: نسخ، بی کا، تا: 993ق؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: شیخ احمد شریعت عقدایی؛ جلد: تیماج، 221گ، 25 سطر (13×22)، اندازه: 18×30 سم [ف: 1-332]

20. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20097

آغاز: بسمله، کِتَابُ الْمُسَاقَاةِ، الْمُسَاقَاةِ هُوَ أَنْ یَدْفَعَ الانسان نَخْلَةٍ الي غَیْرِهِ؛ انجام: واما الْعِتْقِ بِصِفَةِ فَعِنْدَنَا یَصِحُّ وَجْهٍ وَ عِنْدَهُمْ یَصِحُّ.

ج3-4، از ابتدای مساقات تا پایان عتق؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج، 219گ، 25 سطر، اندازه: 21/5×28/5 سم [اهدائی رهبر: 3-581] و [ف: 21-1144]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 781

همان نسخه بالا[اهدائی ف: - 205]

21. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3852

آغاز: کِتَابُ الْمُسَاقَاةِ الْمُسَاقَاةِ وَ هُوَ أَنْ تَدْفَعَ الانسان نَخْلِهِ إِلَيَّ غَیْرِهِ عَلَیَّ أَنْ یَلْحَقُهُ وَ یَصْرِفُ الْجَرِيدِ؛ انجام: وَ کانَ لَهُ ولیدتان مَارِيَةُ الْقِبْطِيَّةُ وَ رَيْحَانَةُ بِنْتُ زَیْدِ بنسمعون مِنْ بَنِی حَنَّانَةً

کتاب المساقات تا پایان کتاب النكاح؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ تملک: محمد سعید رضوی، محمد بن علی مشهور به ابن خاتون عاملیدر 1031؛ مهر: «هُوَ الْمَالِكِ مِنَ عَوَارِیَ الزَّمَانِ لَدَیَّ الْجَانِي هَادِیَ أفجه الْحُسَيْنِيِّ» (مربع بزرگ)؛ جلد: تیماج، 146گ، 23 سطر، اندازه: 16/5×26/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1204]

22. اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: 2942

از کتاب الخراج تا مقداری از کتاب البيع؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ 280ص، 22سطر (10×17)، اندازه:

18×25 سم [ف: 1-293]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2498- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-374]

23. ساری؛ عمومی؛ شماره نسخه: 52

آغاز: برابر؛ انجام: فَالنِّکَاحُ صَحِیحُ فَانٍ وطیها قَبْلَ الْعِلْمِ فَالْوَلَدُ حُرُّ لانه عَلَیَّ هَذَا.

از طهارت تا اواخر نکاح؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ یادداشت اجازه شیخ عبدالجبار طوسی در خصوص روایتکتاب مبسوط و اجازه قطب الدين راوندی صاحب شرح نهایه منقول از نسخه ای که از روی آن استنتاخ شده؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 377گ، 27سطر (11×18/5)، اندازه: 11/5×18/5 سم [عمومی ساری و تنکابن: ف: - 52]

24. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11672

آغاز: برابر؛ انجام: وَ مسئلتان فِی الْقِيمَةِ وَ الْقَلْعِ وَ مسئلتان فِی الْقِيمَةِ وَ الأجرة.

از آغاز طهارت تا پایان کتاب البيوع و شامل جلد 1و2 کتاب؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: هاشم فرزند مسیب، حسینی خورزنی (کاتب بخش دوم نسخه)، تا: اوایل شوال 1019ق؛ مصحح؛ تملک: محمد باقر بهاری؛ کاغذ: سمرقندی، 410گ، 21 سطر (11/5×17)، اندازه: 18×25 سم [ف: 29-452]

25. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1947

خط: نسخ، کا: فضل الله بن محمد، تا: پایان ربیع الاول 1022ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 136گ، 24 سطر، اندازه: 18/8×24/8 سم [ف: 1-465]

26. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12772

آغاز: برابر؛ انجام: فَإِذَا فَرَغَ مِنْ الانصار بَدَأَ بِالْعَرَبِ فَإِذَا فَرَغَ مِنِ الْعَرَبِ بَدَأَ بالعجم، تَمَّ الْجُزْءُ الاول مِنِ الْمَبْسُوطِ بِعَوْنِ الْمَلِكِ الْمَعْبُودُ وَ یَتْلُوهُ فِی الْجُزْءِ الثَّانِي کِتَابُ الْبُيُوعِ انشاء الله تَعَالِی وَ الْحَمْدُ عَلِیِّ اتمامه.

خط: نسخ و نستعلیق، کا: علی حسینی، تا: 1038ق؛ برگ آغازین نسخه در 584 کتابت شده و بقیه برگ ها در قرن 11 نگاشته شده؛

با دست خط «ابو محمد دوریستی» مبنی بر قرائت «ابو الحسن وارانی» بدین صورت آمده: «قَرَأَ عَلَیَّ هَذِهِ المجلدة بِأَسْرِهَا الشَّيْخُ الاجل الْعَالِمِ الاوحد البارع مُرْشِدُ اليدن، زُنِیَ اسْمَ، جَمَالُ الادباء، عَلِیُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ ابی الْحُسَيْنِ المكني بَابَوَیْهِ عَنْ ابیه عَنْ مُصَنِّفُهُ رَحِمَهُمَا الله. وَ کَتَبَ الْحَسَنَ بْنَ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِیِّ الدُّورْيَسْتِيِّ نَزِیلُ قاسان بِخَطِّهِ عَلَیَّ... مَنْ کَتَبَ الصَّوْمِ الي کِتَابُ الْبُيُوعِ وَ اجزت لَهُ أَنْ یَرْوِیَ عَنِّی...»؛ تملک: صاحب ریاض العلماء مولی عبدالله اصفهانی افندی؛ مهر: «محمد جعفر بن محمد صفی» (بیضوی)، «الراجي عفو ربه عبد الله» (بیضوی)، «عبد الجليل» (مربع)؛ کاغذ: شرقی، جلد: چرم، 218گ، 19 سطر (10×14/5)، اندازه: 15/5×20 سم [ف: 32-449]

27. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1887

دو جزو نخستین است از آغاز تا «في الولاء الاصل» در پایان کتاب العتق و جزو نخستین می رسد به «في اقسام الغزاة» مورخ 12 رجب 1050؛ خط: نسخ، کا: ابراهیم اصفهانی پسر قیابیک، تا: 25 رجب 1052ق؛ تملک: آقا محمد هادی، تعمیر کرده محمد باقر موسوی زنجانی در صفر 1273؛ واقف: حاجی سید حسین ریشه تاب؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 547گ، 23 سطر، اندازه: 17/6×24/8 سم [ف: 1-465]

28. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 338

آغاز: کِتَابُ الْبُيُوعِ، فَصَلِّ فِی حَقِيقَةِ الْبَيْعِ وَ بَیَانُ اقسامه، الْبَيْعُ هُوَ انْتِقَالِ عَيْنٍ مَمْلُوكَةٍ مِنْ شَخْصُ الي غَیْرِهِ بِعِوَضٍ مُقَدَّرُ؛ انجام: لَمْ یُخْبَرْ وَاحِدٍ مِنْهُمَا عَلِیِّ طَلَبْتُ صَاحِبِهِ و مسئلتان فِی الْقِيمَةِ و القلع وَ مسئلتان فِی الْقِيمَةِ والاجره. تَمَّ.

جلد دوم و از کتاب البيوع تا کتاب المضاربه؛ خط: نسخ، کا: محمد صالح شهمیرزادی، تا: سلخ رمضان 1055ق؛ واقف: حاج عبد الرسول، شعبان 1299ق؛جلد: تیماج، 340گ،17 سطر [ف: 1-219]

29. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 9

آغاز: هُوَ انَّ یَدْفَعُ الانسان نَخْلَةٍ الي غَیْرِهِ عَلِیِّ انَّ یلقحه وَ یَصْرِفُ الْجَرِيدِ وَ یَصْلُحُ الاجاجين تَحْتَ النَّخْلِ وَ یَسْقِیهَا؛ انجام: فَانٍ مَاتَ قَبْلَ انَّ یُبَیِّنُ حَکَمَ فِی الثالثه بالطلاق، وَ اسْتُخْرِجَتْ وَاحِدَةً مِنَ الثِّنْتَيْنِ بالقرعه وَ قَدْ مَرَّتْ هَذِهِ فِی کِتَابِ الطلاق بحمدالله وَ مِنْهُ...

جزء سوم از کتاب مساقاة تا پایان کتاب الرجعه؛ خط: نسخ، کا: محمد صالح بن ملا قاسم شهم زادی، تا: اوایل ذیحجه 1057ق؛ مهر: محمد امین کاشانی «انی لکم رسول امین»، «محمد باقر بن محمد تقی الموسوي» (بیضوی)، «عبده الراجي حسین علی بن الجواد» (بیضوی)؛ تملک: سید محمد مهدی سدهی؛ جلد: تیماج، 296گ، 21 سطر، اندازه: 18×25/5 سم [ف: 1-22]

30. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3073

آغاز: وَ أَمَّا الْمَحْجُورِ عَلَیْهِ لفلس فَلَهُ التوكيل فِی الطلاق وَ الْخُلْعُ وَ طَلَبِ الْقِصَاصِ لِمَا ذَکَرْنَاهُ؛ انجام: وَ کانَ لَهُ وَلِّ یَدِ تان مَارِيَةُ الْقِبْطِيَّةُ وَ ريحانةبنت زَیْدِ بْنِ شَمْعُونُ مِنْ بَنِی حتاقة.

جزء دوم سوم کتاب؛ خط: نسخ، کا: محمد تقی فیروز آبادی، تا: 24 رمضان 1066ق؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ تملک: سید محمد بن شرف بن ابراهیم بن یحینی صندید حسینی در 14 جمادی الثاني 1166 در مشهد به خط «حسین بن محمد بن یحیی بن عبدالله بن عمران»؛ مهر: صدرالدین بن ملا محمد «صدرالدین بن ملا محمد» (مربع)، محمد رحیم بن محمد تقی تبریزی «محمد رحیم بن محمد تقی تبریزی بسال 1212» (مربع)؛ جلد: تیماج، 281گ،23 سطر، اندازه: 19×25/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1204]

31. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3869

آغاز: برابر؛ انجام: وَ کانَ لَهُ ولیدتان مَارِيَةُ الْقِبْطِيَّةُ وَ رَيْحَانَةُ بِنْتُ زَیْدِ بْنِ شَمْعُونَ بْنِ بَنِی حنانه

جزء اول تا سوم؛ خط: نسخ، کا: کاظم بن اسماعیل ابهری، تا: اوایل رمضان 1083ق؛ تملک: ابوالقاسم بن محمد حسین حسینی؛

مهر: جواد الحسيني «عبده الراجي محمد جواد الحسيني» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 345گ، 25 سطر، اندازه: 18/5×25/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1204]

32. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 778

از مساقات تا ایمان؛ خط: نسخ، کا: محمد کاظم بن اسمعیل ابهری، تا: 1083ق؛ کاغذ: ترمه نازک [نشریه: 2-169]

33. تهران؛ عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 234

آغاز: کِتَابُ الصَّدَاقِ الأصل فِی الصَّدَاقِ کِتَابِ الله وَ سُنَّةِ رَسُولِ الله صُلِّیَ الله عَلَیْهِ وَ آلِهِ فَالْکِتَابُ قَوْلِهِ تَعَالِی وَ اتوا النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحْلَةً؛ انجام: کَانَ الْجِنْسِ وَاحِداً قِصَاصاً وَ یَتَرَادَّانِ الْفَضْلَ تَمَّ کِتَابُ الدعوي وَ الْبَيِّنَاتِ وَ هُوَ آخِرُ کِتَابِ الْمَبْسُوطِ...

کتاب الصداق تا آخر مبسوط؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، با بلاغ مقابله؛ تملک: جواد حسینی؛ جلد: تیماج مذهب، 324گ، 25 سطر، اندازه: 19/5×27 سم [ف: 2-487]

34. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 249/1

آغاز: برابر؛ انجام: فِی فَرَضَ الْجِهَادَ وَ مَنْ یَجِبُ عَلَیْهِ الْجِهَادُ... الا انَّ یبدوا بِالْقِتَالِ لِقَوْلِهِ فَقَاتَلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ.

از آغاز تا کتاب جهاد؛ خط: نسخ و نستعلیق مختلف، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ واقف: علی مردان خان تیموری (نصرت الملك)، 1302ق؛ جلد: تیماج، اندازه: 21×28 سم [ف: - 218]

35. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 548

آغاز: برابر؛ انجام: وَ اراد بِهِ الشَّاةَ الَّتِي یستعار لِیَنْتَفِعَ بِهَا وَ فِی النَّاسِ مَنْ قَالَ یَجُوزُ کَمَا لا یَجُوزُ اجارتها.

از طهارت تا عاریه؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 12؛ مهر: سید محمد رضوی «العبد محمد بن محمد حسین الرضوي» (چهارگوش)، «عبده الراجي محمد حسین الرضوي» (چهارگوش)؛ واقف: محمد حسین مجتهد بن محمد رضوی، ذیقعده 1283ق؛ جلد: روغنی، 232گ، 25 سطر (11×20)، اندازه: 17×28 سم [ف: - 449]

36. یزد؛ علومی، شیخ علی؛ شماره نسخه: 49

از آغاز تا شرکت؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ قطع: رحلی [نشریه: 4-443]

37. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22104

آغاز: برابر؛ انجام: موجود: و الحضر الصلوة عَلِیِّ ضَرْبَیْنِ مَفْرُوضُ وَ مَسْنُونٍ.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی با رمز «صح»؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1374؛ جلد: مقوا، 25گ، 22 سطر، اندازه: 15×21 سم [اهدائی رهبر: 3-577]

38. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15276

آغاز: کِتَابُ الْمُسَاقَاةِ، الْمُسَاقَاةِ هُوَ انَّ یَدْفَعُ الانسان نَخْلِهِ الي غَیْرِهِ عَلِیِّ انَّ یَلْحَقُهُ؛ انجام: وَ اذا حَلَفَ لا كَلِمَةُ النَّاسِ عَامُّ فِی کُلِّ احد فَانٍ کَلَّمَ وَاحِداً حَنِثَ لانه تَعَلَّقَ بالجنس. هَذَا آخِرُ کِتَابِ الأيمان مِنْ کِتَابِ الْمَبْسُوطِ...

از کتاب مساقات تا پایان کتاب أيمان؛ خط: نسخ، کا: محمد سابق بن محمد رفیع اردستانی، تا: 1113ق؛ مصحح؛ صورت وقفنامه ای از آقا جمال الدين محمد بن حسین خوانساری به سال 1113ق آمده که درآمد حمامی را در اصفهان وقف استنساخ کتب شیعه نموده؛ مهر: آقا جمال الدين محمد بن حسین خوانساری «یا من له العز و الجمال» (بیضوی)؛ واقف: جمال الدين محمد بن حسین خوانساری، 1113ق؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمع، 246گ، 25 سطر (12×19)، اندازه: 19/5×26/5 سم [ف: 38-790]

39. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7382-38/2

آغاز: برابر؛ انجام: مِنْ قَدْرِهِ بِرِطْلِ و منهم مَنْ زَادَ عَلَیْهِ تبش. تَمَّ الْمُجَلَّدِ الرَّابِعُ مِنِ الْمَبْسُوطِ... وَ نَتْلُوهُ فِی الْجُزْءِ الْخَامِسِ وَ ذَلَّ الْقَوْلُ فِی آدَمَ الْخَادِمِ

از اول کتاب تا آخر جلد چهارم؛ خط: نسخ، کا: ابوالفتح خوانساری، تا: دوشنبه 5 جمادی الاول 1115ق؛ مصحح؛ واقف: حاج الله وادویری قهپایه ای، 1136ق؛ جلد: تیماج، 317گ، 36 سطر، اندازه: 25×37 سم [ف: 6-3499]

40. یزد؛ یزدی، شرف الدين علی؛ شماره نسخه: 3

از کتاب المرتد تا پایان کتاب الدعوي و البينات که پایان کتاب است؛ خط: نسخ، کا: عبدالله بن قوام الدين محمد فراش باشی، تا: شنبه 4 صفر 1189ق؛ قطع: رحلی، 111گ [نشریه: 4-435]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2518- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-374]

41. اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: 5172

کتاب الطهارة تا الكفارات؛ خط: نسخ، کا: زین العابدين خوانساری، تا: قرن 13؛ قطع: ربعی [نشریه: 4-473]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2520- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-374]

42. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6645

جلد 1؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 159گ، 29 سطر (13×23)، اندازه: 21×31 سم [ف: 16-324]

43. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 467

از کتاب الطهارة تا پایان کتاب الايمان؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: محمد ابراهیم، 1250؛ 470گ، 25 سطر، اندازه: 20/5×30 سم [ف: 2-335]

44. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3728

آغاز: کِتَابُ الصَّدَاقِ الاصل فِی الصَّدَاقِ کِتَابِ الله تَعَالِی وَ سُنَّةِ رَسُولِ الله صُلِّیَ الله عَلَیْهِ وَ آلِهِ فَالْکِتَابُ قَوْلِهِ تَعَالِی؛ انجام: هَذَا الْمَحْكُومِ لَهُ فِی تِلْك الْبَلَدِ فیطالبنی بِالْحَقِّ مَرَّةً آخَرَ قَالَ قُوِّمَ عَلَیْهِ أَنْ یَکْتُبَ لَهُ حَذَراً مماقاله.

از آغاز کتاب الصداق تاپایان کتاب الديات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ جلد: تیماج، 243گ، 27 سطر، اندازه: 21×30/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1204]

45. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 37958

آغاز: برابر؛ انجام: فاذا فَرَغَ مِنْ الأنصار بَدَأَ بِالْعَرَبِ فاذا فَرَغَ مِنَ الْعَرَبِ بَدَأَ بالعجم.

از «کتاب الطهارة» تا «کتاب الديات»؛ خط: نسخ، کا: محمد حسین بن عبدالله گلپایگانی، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج مذهب، 339گ، 37 سطر، اندازه: 21/5×34 سم [اهدائی رهبر: 3-577]

46. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1535

خط: نسخ نازیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: مقوایی، 145گ، 23 سطر (12×22)، اندازه: 21×34 سم [ف: 3-984]

47. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21569

آغاز: بسمله، کِتَابُ الْبُيُوعِ فِی حَقِيقَةِ الْبَيْعِ وَ بَیَانُ اقسامه، الْبَيْعُ هُوَ انْتِقَالِ عَيْنٍ مَمْلُوكَةٍ مِنْ شَخْصُ الي غَیْرِهِ؛ انجام: فِی کُلِّ فَصْلٍ مَسْأَلَتَانِ مَسْأَلَتَانِ فِی الْقَلْعِ وَ الأجرة وَ مَسْأَلَتَانِ فِی الْقِيمَةِ وَ الْقَلْعِ وَ مَسْأَلَتَانِ فِی الْقِيمَةِ وَ الأخرة.

ج2، از ابتدای بیع تا پایان کتاب الفرائض؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ تملک: سید احمد موسوی و فرزندش ابوطالب؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: میشن مذهب، 237گ، 20 سطر، اندازه: 13/5×20 سم [اهدائی رهبر: 3-580] و [ف: 21-1148]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: بدون شماره

همان نسخه بالا [اهدائی ف: - 205]

48. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21371

آغاز: برابر؛ انجام: بَلْ هُوَ يَأْخُذُونَ لأنفسهم دَائِماً یُجَاهِدُونَ لأنفسهم دَائِماً.

ج1، از طهارت تاجهاد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج، 146گ، 22 سطر، اندازه: 17/5×26/5 سم [اهدائی رهبر: 3-577] و [ف: 21-1145]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1374

همان نسخه بالا [اهدائی ف: - 205]

49. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4439

آغاز: وَ أَمَّا الْمَحْجُورِ عَلَیْهِ لفلس فَلَهُ التوكيل فِی الطلاق وَ الْخُلْعُ وَ طَلَبِ الْقِصَاصِ لِمَا ذَکَرْنَاهُ؛ انجام: وَ کانَ لَهُ وَلِّ یَدِ تان مَارِيَةُ الْقِبْطِيَّةُ وَ رَيْحَانَةُ بِنْتُ زَیْدِ بْنِ شَمْعُونُ مِنْ بَنِی حتاقة.

از آغاز کتاب الطهارة تا پایان کتاب النكاح؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 و 12 و 13؛ مهر: «یا رفیع الدرجات» (مربع)؛ جلد: تیماج، 425گ،23 سطر، اندازه: 18/5×24 سم [محدث ارموی مخ: 3-1204]

50. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20090

آغاز: بسمله، کِتَابُ الصَّيْدِ وَ الذَّبِّايح قَالَ الله تَعَالِی احل لَکُمْ صَیْدُ الْبَحْرِ وَ طَعامُهُ؛ انجام: فَانٍ کَانَ الْجِنْسِ وَاحِداً کَانَا قِصَاصاً وَ یتراد انَّ الْفَضْلِ.

مشتمل بر کتابالصید و الذبايح تا دعاوی و بینات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج، 202گ، 25 سطر، اندازه: 17×27 سم [اهدائی رهبر: 3-581] و [ف: [21-1146]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 116

همان نسخه بالا[اهدائی ف: - 205]

51. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19663

آغاز: برابر؛ انجام: فاذا فَرَغَ مِنْ الأنصار بَدَأَ بِالْعَرَبِ فاذا فَرَغَ مِنَ الْعَرَبِ بَدَأَ بالعجم.

ج 1، از ابتدای مقدمه تا انتهای «قسمة الفيء و الغنائم» از کتاب جهاد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ تملک: سید مصطفی حسینی صفایی خوانساری؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج مذهب، 165گ، 21 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [اهدائی رهبر: 3-576] و [ف: 21-1142]

52. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11459

آغاز: الْمُسَاقَاةِ هُوَ أَنْ یَدْفَعَ الإنسان نَخْلِهِ إِلَيَّ غَیْرِهِ عَلَیَّ أَنْ...؛ انجام: کِتَابُ النَّفَقَاتِ، قَالَ الله تَعَالِی: فَانْکِحُوا ما طابَ لَکُمْ مِنَ النِّساءِ مثنی وَ ثلاث وَ رُباعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَ تَعْدِلُوا فَواحِدَةً أَوْ ما مَلَکَتْ...

ج2، کتاب المساقاة تا پایان الرضاع؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 278گ، 25 سطر (10/5×19/5)، اندازه: 18×30/5 سم [ف: 29-86]

53. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1826

جلد سوم؛ خط: نسخ، کا: سید اسماعیل حسینی قاینی بیرجندی، تا: 1219ق؛ اهدایی: شیخ غلام حسین افتخاری پور؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 150گ، 25 سطر (8×15)، اندازه: 14×21 سم [ف: 3-1066]

54. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 551-4/21

آغاز: برابرانجام: و منهم مَنْ زَادَ عَلَیْهِ يَسِيرٍ. تَمَّ الْمُجَلَّدِ الرَّابِعُ مِنِ الْمَبْسُوطِ بِعَوْنِ الله وتوفیقه و نتلوه فِی الْجُزْءِ الْخَامِسَ

از آغاز کتاب تا پایان جزء چهارم؛ خط: نسخ، کا: زین العابدين خوانساری، تا: 1229ق؛ مجدول و مذهب؛ جلد: تیماج، 390گ، 26 سطر، اندازه: 20/5×30 سم [ف: 6-3499]

55. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21180

آغاز: بسمله، کِتَابُ الْمُسَاقَاةِ، الْمُسَاقَاةِ هُوَ أَنْ یَدْفَعَ الانسان نَخْلَةٍ الي غَیْرِهِ؛ انجام: وَ مِقْدَارُهُ یَرْجِعَ فِیهِ الي الْعُرْفِ مِنْهُمْ مِنْ قَدْرِهِ برطا وَ مِنْهُمْ مَنْ زَادَ عَلَیْهِ.

ج3، از مساقات تا انتهای کتاب النفقات؛ خط: نسخ، کا: نادعلی بن ابراهیم اشتهاردی، تا: شنبه 24ربیع الثاني 1231ق؛ مصحح؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج مذهب، 294گ، 23 سطر، اندازه: 20×30 سم [اهدائی رهبر: 3-581] و [ف: 21-1145]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 163

همان نسخه بالا [اهدائی ف: - 205]

56. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 69

آغاز: برابر

از طهارت تا دیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: آخر جمادی الاول 1232ق؛ واقف: سید سعید؛ جلد: تیماج، 594گ، 21سطر (11/5×20/5)، اندازه: 21×30/5 سم [ف: 1-63]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2154- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها ف: 1-374]

57. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 7

آغاز: برابر؛ انجام: في کل فَصَلِّ مسئلتان فِی الْقَلْعِ وَ الاجرة وَ مسئلتان فِی الْقِيمَةِ وَ الْقَلْعِ وَ مسئلتان فِی الْقِيمَةِ وَ الاجرة تَمَّ الْمُجَلَّدِ الثَّانِي مِنِ الْمَبْسُوطِ

از کتاب الطهارة تا کتاب القراض؛ خط: نسخ، کا: عیسی بن شیخ سعد، تا: 7 ذیقعده 1233ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 237گ، 29 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف مخ: 1-413]

58. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20149

آغاز: بسمله، کِتَابُ الصَّيْدِ وَ الذبايح قَالَ الله تَعَالِی احل لَکُمْ صَیْدُ الْبَحْرِ و طعامه؛ انجام: فَانٍ کَانَ الْجِنْسِ وَاحِداً کَانَا قِصَاصاً وَ یتراد انَّ الْفَضْلِ.

از الصيد و الذبايح تا الدعاوي و البينات؛ خط: نسخ، کا: احمد بن علی مختار جرفادقانی گلپایگانی، تا: پنجشنبه 30 صفر 1233ق؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛جلد: تیماج مذهب، 137گ، 30 سطر، اندازه: 29/5×20 سم [اهدائی رهبر: 3-582] و [ف: 21-1146]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 64

همان نسخه بالا [اهدائی ف: - 205]

59. اصفهان؛ مهدوی، مصلح الدين؛ شماره نسخه: 29

خط: نسخ، کا: صفر علی بن اسماعیل صباغ نجف آبادی، تا: 1235ق؛ 424گ، 27 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: - 42]

60. اصفهان؛ مهدوی، مصلح الدين؛ شماره نسخه: 90/1

خط: نسخ، بی کا، تا: 1237ق؛ 120گ (1-120)، 28 سطر، اندازه: 20×29 سم [ف: - 95]

61. اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: 2859

جزء سوم (از کتاب النكاح الي کتاب الايمان)؛ خط: نسخ، کا: محمد علی بن محمد قاسم، تا: 22 ربیع الثاني 1244ق؛ 394ص، 27سطر (12×22)، اندازه: 20×30 سم [ف: 1-293]

62. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20389

آغاز: بسمله، کِتَابُ النَّفَقَاتِ قَالَ الله تَعَالِی فَانْکِحُوا ماطاب لَکُمْ مِنَ النِّسَاءِ؛ انجام: فَانٍ کَانَ الْجِنْسِ وَاحِداً یتراد انَّ کَانَا قِصَاصاً وَ الْفَضْلِ.

ج5-6، از کتاب النفقات تا انتهای کتاب الدعاوي و البينات؛ خط: نسخ، کا: حسن بن محمد علی موسوی، تا: 1244ق، حسب الأمر علامه میرزا محمد تقی؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج، 246گ، 24 سطر، اندازه: 29/5×30 سم [اهدائی رهبر: 3-582] و [ف: 21-1147]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 142

همان نسخه بالا [اهدائی ف: - 205]

63. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 257

آغاز: بسمله، کِتَابُ الْبُيُوعِ فَصَلِّ فِی حقیقه الْبَيْعِ وَ بَیَانُ اقسامه الْبَيْعُ وَ هُوَ؛ انجام: حتی یَصْطَلِحَا فِیهَا وَ الا قَوِیَ الاول وَ انَّ اسْتَعْمَلَ القرعه فِی ذَلِك کَانَ قُرْباً...

خط: نسخ، کا: محمد بن محمد شریف نیریزی لنجانی اصفهانی حاجی محمد کاظم، تا: 1245ق؛ جلد: تیماج مذهب، 370گ، 22 سطر (9×14)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 7-229]

64. اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: 2851

از اول طهارة تا اول کتاب الغصب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 7 ذیقعده 1246ق؛380ص،28 سطر (12×22)،اندازه: 21×31 سم [ف: 1-293]

65. اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: 2842

جزء 2 و 3 (از کتاب الغصب تا آخر کتاب الايمان و اول نذر)؛ خط: نسخ، کا: محمد زمان بن حسن، تا: 1247ق؛ 502ص، 28 سطر (12×22)، اندازه: 21×31 سم [ف: 1-292]

66. اصفهان؛ مدرسه صدر خواجو؛ شماره نسخه: 37

انجام: فالمضمون الْقَطْعِ وَ بَعْضُ السِّرِّاية وَ غَیْرِ مَضْمُومُ بَعْضِ السراية فَکَانَ فِیهِ نِصْفُ الدِّيَةِ کَمَا لَوْ قَطَعَ یَدَهُ ثُمَّ ارْتَدَّ الْمَقْطُوعِ

از آغاز کتاب البيوع تا کتاب الجراح؛ خط: نسخ، کا: ابراهیم بن احمد اصفهانی، تا: شنبه 21شعبان 1254ق؛ افتادگی: انجام؛ 334گ، 26 سطر، اندازه: 20×30 سم [ف: - 33]

67. گلپایگان؛ کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی؛ شماره نسخه: 45

خط: نسخ، کا: محمد رضا بن محمد کاظم موسوی، تا: پنج شنبه 16 شوال 1260ق؛ 503گ، 31 سطر، اندازه: 21×31 سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: - 38]

68. قم؛ مؤسسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 129

کتاب تجارت تا صلح و کتاب صید تا دعاوی و بینات می باشد؛ خط: نسخ، کا: علی اصغر بن زین العابدين نجف آبادی، تا: جمادی الاول 1265ق؛ 164گ، 29سطر، اندازه: 21×31 سم [ف: 1-87]

69. قم؛ مؤسسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 395

کتاب صید تا دیات؛خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 17 ذیحجه 1266ق؛ 299گ، 20سطر، اندازه: 14×19/5 سم [ف: 1-242]

70. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15774

آغاز: برابر؛ انجام: فاذا فَرَغَ مِنْ الأنصار بَدَأَ بِالْعَرَبِ فاذا فَرَغَ مِنَ الْعَرَبِ بَدَأَ بالعجم.

ج1؛ خط: نسخ، کا: محمد رضا بن محمد کاظم موسوی، تا: جمعه 15 جمادی الثاني 1267ق؛ واقف: محمود شهابی، آبان 1366؛ جلد: تیماج، 190گ، 20 و 22 سطر، اندازه: 14/3×20/5 سم [ف: 21-1144]

71. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 60

آغاز: برابر؛ انجام: مَا لوقبض الرَّهْنِ بِغَیْرِ اذن الرَّاهِنِ والاول مَذْهَبِنَا فَمَنْ قَالَ ضَمَانَ عَلَیْهِ قَالَ لَهُ انَّ یاخذ غَیْرِهَا مِنْ مَالِهِ و من قَالَ ضَمَانُهَا عَلَیْهِ صارفی ذِمَّتِهِ قِیمَتِهَا... وسواء انَّ الْفَصْلِ.

از اول تا آخر کتاب دعاوی و بینات؛ خط: نسخ، بی کا، تا:

چهارشنبه 14 محرم 1268ق؛ جلد: تیماج، 371گ، 37 سطر، اندازه: 22×35 سم [ف مخ: 4-1680]

72. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 213

کا: محمد بن محمد تقی، تا: 1269ق؛ قطع: رحلی [ف: - 213]

73. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 106

آغاز: برابر؛ انجام: وَاحِداً کَانَ قِصَاصاً وَ سَوَاءُ کَانَ الْفَصْلِ. قَدْ تَمَّ کِتَابُ الدَّعَاوِي وَ الْبَيِّنَاتِ.

خط: نسخ، کا: محمد حسین بن عبدالله گلپایگانی، بی تا؛ جلد: چرم، 340گ، 37 سطر، اندازه: 22×34 سم [مؤيد: 1-117]

74. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25845

بی کا، بی تا؛ خریداری از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]

75. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3675

آغاز: برابر؛ انجام: فاذا فَرَغَ مِنْ الانصار بَدَا بِالْعَرَبِ فاذا فَرَغَ مِنَ الْعَرَبِ بَدَا بالعجم. تَمَّ الْجُزْءُ الاول...

از ابتدای کتاب الطهاره تا آخر کتاب الغنايم و الانفال؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: مقوا، 75گ، 34 سطر (12×21)، اندازه: 20×29 سم [ف: 16-272]

76. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5213- ف

ج 1 اندکی پیش از باب المياه تا فصل في بیع الغرر؛ خط: نسخ کهن، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام [فیلم ها ف: 3-143]

77. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 419

طهارت تا بخشی از زكوة؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 37گ، 33 سطر، اندازه: 21×31 سم [ف: 1-226]

78. مشهد؛ مدرسه خیرات خان؛ شماره نسخه: 105/1

آغاز: برابر؛ انجام: فِی فَرَضَ الْجِهَادَ وَ مَنْ یَجِبُ عَلَیْهِ الْجِهَادُ فَرْضاً... لا یَجُوزُ الْقِتَالَ فِیهِ الا... فَقَاتَلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ.

از آغاز تا جهاد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ واقف: علیمردان خان تیموری (نصرت الملك)؛ جلد: تیماج، 27سطر (13×22)، قطع: رحلی [رشت و همدان: ف: - 1792]

79. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 395/2-3/15

آغاز: برابر؛ انجام: کتَابَ الْحَجِّ و العمرة فَصَلِّ فِی حَقِيقَةِ الْحَجِّ و العمرة و شرایط وُجُوبِهَا الْحَجِّ فِی اللُّغَةِ هُوَ الْقَصْدِ... یُجْزِیهِ عَنْ حَجَّةِ الاسلام و الزاد و الراحلة شَرْطُ فِی الْوُجُوبِ والمراعی

کتاب الطهارة تا اوایل کتاب الحج؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 65گ، 29 سطر، اندازه: 20/5×30 سم [ف: 6-3499]

المبسوط في القراءت السبع و المضبوط من اضائة الطبع = مبسوط اوسط/ قرائت/ فارسی

al-mabsūṭ fi-l qirā’āt-is sab‘ wa-l ma būṭ min i ā’at-it ṭab‘ = mabsūt-e avsat

سمرقندی، محمد بن محمود، - 780 قمری

samarqandī, mohammad ebn-e mahmūd (- 1379)

این کتاب در قراآت سبع با توجه به دو کتاب «التيسير» حافظ ابوعمرو عثمان بن سعید (- 444ق) و «قصیده شاطبیه» ابو محمد قاسم بن فيرة شاطبی (-590ق) تأليف شده است. مؤلف مباحث کتاب حاضر را با اختصار مطالب دو کتاب مذکور و افزودن مطالبی از خود در چهار «قسم» به رشته تحریر در آورده: 1. اصول قرائت به فارسی درسی باب؛ 2.در اصول قرائت به شیوه جدول در بیست و چهار باب؛ 3. در اصولی که مورد احتیاج باشد به شیوه جدول؛ 4. در مختصر اصول شاطبیه به شیوه جدول بترتیب سوره ها.

آغاز: الْحَمْدُ الله الَّذِي اذاق قُلُوبِ القارئين حلاوة تلاوة الايات...

چنین می گوید. محمد بن محمود بن محمد بن احمد بن علی الشريف السمرقندي المحتد الهمداني المولد... که چون دیدم جماعتی از حفاظ قرآن مجید را که بقرائت سبعه رغبت می نمایند بحفظ قصیده شاطبیه مشغول می گردند.

انجام: وَ ازین مستوفی تردر کتَابَ رُوحَ الْمُرِيدِ فِی شَرْحِ الْعَقْدِ الْفَرِيدُ بیان کرده شد،وَا اعْلَمْ بِالصَّوَابِ

[کشاف الفهارس 405/1؛ کشف الظنون 1582/2؛ الذريعة 55/19؛ نسخه های منزوی 96/1؛ کشف الظنون 1582/2]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 308

آغاز: امالاکل (؟) فِی مِثْلِهِ فِی الْوَقْفِ اربعة احرف الاسكان فِیهِ الطَّوْلِ وَ التَّوَسُّطِ وَ الْقَصْرِ ارید بِهِ الْمُدُّ الْمَقْصُودِ؛ انجام: برابر

در سه کتاب است و نسخه ما تنها کتاب یکم است در سی باب، سپس جدول های قرائت و تجوید؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 26 شعبان 787ق؛ تملک: محمد حسین سلطان القراء در 1305؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 46گ، 17 سطر، اندازه: 13/2×19/8 سم [ف: 4-717]

2. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3023/1

آغاز:... الْقِسْمُ الثَّانِي فِی الاصول المجدولة، بَابُ التَّعَوُّذِ و البسلملة: الاصل لَفْظَ التَّعَوُّذِ اعوذ بَا مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ و جاز انَّ یُزَادُ عَلَیَّ ذَلَّك کمَا جَاءَ فِی الروايات؛ انجام: و مرسورة الاخلاص الي النَّاسِ، كفؤاًا دح ك ص ر- كفؤاًا فَوَ ابدلها فِی الْوَقْفِ عَلِیُّ غَیْرُ الْعَبَّاسِ وَاواً وَ عَبَّاسٍ مَذْهَبِهِ نَقْلِ الْحُرَّكة الي الْفَاءُ مَا ذَكرٍّ تَمَّتْ.

قسم دوم وسوم و چهارم از کتاب سوم و فرش (هر دو قسم) را در بردارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، مصحح؛ مهر: «عبده محمد هادی الحسيني» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 65گ، اندازه: 13×18 سم [ف مخ: 4-1680]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12225/1

آغاز: چنان که سخرلنا کِتابَ الفُجَّارِ لَفِی وَ الْمَصِيرُ لا یُکَلِّفُ الله و مانند آن و اماله باقی باشد در ادغام چنان که کتاب الابرار لفی؛ انجام: برابر

از «باب هشتم في ذکرهاء الكناية» تا آخر کتاب؛ بی کا، تا: ذیحجه 807ق؛ جلد: تیماج خرمایی، 30ص (1-30)، 17 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: 35-216]

4. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 445

خط: نسخ، کا: محمود بن امیر احمد حافظ، تا: رجب 825ق؛ اندازه: 14×22/5 سم [نسخه پژوهی: 2-215]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5479/6

آغاز: همزه قطع باشد علیهموا ءأنذرتهموا أَمْ لَمْ؛ انجام: برابر

در فهرست با عنوان «تجوید قرآن کریم» آمده؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالوهاب بن عبدالوهاب جرجانی، تا: 963ق، جا: مکه مکرمه؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوایی، 28گ (291ر-318ر)، 21 سطر، اندازه: 15/5×24/5 سم [ف: 14-263]

6. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1448/1

آغاز: الْبَابُ الاول فِی ذِکْرِ اسَمَاءِ الْقُرَّاءِ وَ انسابهم وَ بُلْدَانِهِمْ وَ کناهم وَ وفاتهم، نَافِعِ الْمَدَنِيِّ... اصل او از اصفهان است

نسخه اصل: کتابخانه وزیری- یزد 2412. فقط دو باب از ابواب کتاب را دارا است؛ بی کا، تا: با تاریخ 1014ق؛ مصحح، محشی؛ 7ص (4-10)[عکسی ف: 4-273]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3070

آغاز: برابر؛ انجام: وَ قِیَاسِ مَذْهَبُ لَعَلَّ الْحُرِّ که الي الْفَاءُ کَمَا ذُکِرَ فِی الاصوله تَمَّتِ الْكِتَابِ

خط: نسخ خوانا، کا: محمد مؤمن، تا: محرم 1019ق؛ مجدول، مصحح؛ واقف: تاج ماه بیگم، 1263؛ جلد: مقوا، 95گ، 15 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 23-149]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3363/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: رستمان سمنانی، عبدالله بن علی، تا: 1019ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 43گ (47-89پ)، 15 سطر (8×13)، اندازه: 12×19 سم [ف: 11-2363]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2010

آغاز: برابر؛ انجام: عِنْدَ بَاقِی الْحُرُوفِ الْخَمْسَةِ عَشَرَ بغنة.

قسم اول؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: میشن، 139ص، 12 سطر، اندازه: 10/5×16/5 سم [ف: 6-8]

10. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1679/1

خط: نسخ، کا: علی اصفهانی ابن حیدر علی منده، تا: 1101ق؛ 29گ (1-29)، اندازه: 17×24 سم [نسخه پژوهی: 3-164]

11. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 442/2

از قسم دوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ اندازه: 15×21 سم [نسخه پژوهی: 3-97]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3247

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام (پایان افتاده در نیمه های باب 24 کتاب یکم)؛ تملک: محمد علی بن حسن علی قاری؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 58گ، 11 سطر (8×13/5)، اندازه: 13×18 سم [ف: 11-2205]

13. کرمانشاه؛ فیض مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره/4

بی کا، تا: ذیحجه 1254ق [تراثنا: س2ش 4-49]

14. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2403/1

آغاز: دال اگر ما قبلش متحرک باشد در پنج حرف ادغام می کند و در تا در الْمَسَاجِدُ تلك لا غَیْرُ؛ انجام: نُقِلَ الْحَرَكَةِ الي الغاء کَمَا حرك في الاصول.

مباحث قسم اول و قسم چهارم کتاب و چند برگ در ابتدای نسخه افتادگی دارد؛ خط: نسخ، کا: محمود هدایت الله بن کمال الدين استرآبادی، تا: 1303ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 83گ (2-84)، 14سطر (6×11/5)، اندازه: 13×18/5 سم [ف: 12-179]

15. کرمانشاه؛ فیض مهدوی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا[تراثنا: س2ش 4-40]

16. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3870/1

سی باب کتاب نخستین است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 53گ (2پ-54ر)، 12 سطر (9×10)، اندازه: 12×14 سم [ف: 12-2848]

17. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4133

تا باب 27 و قسم دوم را دارد؛ خط: نسخ کهن، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 47گ، 21 سطر (9×15)، اندازه: 14×21 سم [ف: 13-3109]

18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 787

آغاز: برابر؛ انجام: سُورَةَ النَّاسِ سَبْعَ آيَةُ وَ عِشْرُونَ كَلِمَةٍ وَ تِسْعُ وَ سَبْعُونَ حَرْفاً.

خط: نسخ نازیبا، کا: حسام الدين بن احمد، بی تا؛ مصحح، محشی؛ تملک: محمود حسینی مرعشی نجفی به تاریخ 1305؛ جلد: مقوایی، 112گ، 14 سطر، اندازه: 16×24 سم [ف: 2-393]

19. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1549/5

خط: نسخ، کا: سید علی دست غیب، بی تا؛ جلد: میشن، 14 سطر [ف: 5-288]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 817

آغاز: برابر

بی کا، بی تا؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 119گ، اندازه: 16/5×26 سم [ف: 3-30]

مبشر الجنان و ذخيرة المعاد/ مواعظ/ فارسی

mobaššer-ol jenān va zaxīrat-ol ma‘ād

مهجور اصفهانی، محمد علی، ق13 قمری

mahjūr-e esfahānī, mohammad ‘alī (- 19c)

تاریخ تأليف: آخر صفر 1292ق

رساله ای است در پند و اندرز و تاریخ ائمه (علیه السلام) به سبک اهل منبر، مؤلف آن را بعد از کتاب های بحر البكاء مطلوب الذاكرين، رضوان السالكين و برهان المتعبدين نگاشته است.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5597-28/17

آغاز: بسمله بَعْدَ الْحَمْدِ وَ الصلوة چنین گوید عَبْدِ عُبَیْدِ علی

عمرانی محمد علی الاصفهاني المتخلص بمجهور که بعد از سی سال که از عمر این خاطی همه به بطالت گذشته بود در اغلب کمالات سربرده؛ انجام: و هر چه بتوانید در عزاداری بکوشید وفقنا الله و ایاکم تمام شد تصنیف... و به واسطه بزرگواری حضرت سید الشهداء بهشت قرب همه راحاصل شود بحق محمد و آله اجمعین.

خط: نسخ، کا: پاک شده، تا: پنج شنبه 15 ذیقعده 1294ق؛ جلد: مقوای، 82گ، 22 سطر، اندازه: 22×35 سم [ف: 6-3500]

مبطلات نماز/ فقه/ فارسی

mobtilāt-e namāz

نوری برزنجی، احمد، - 1325 قمری

nūrī barzanjī, ahmad (- 1907)

مبطلات نماز را با اختصار در این نامه که هفتمین نامه مؤلف است درباره نماز به مریدانش، گزارش کرده و مبطلات به طور کلی بعضی را خفی و بعضی را آشکار میداند و گاهی نقل هایی از کتاب های فقهی به عربی نیز می آورد.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9348/2

آغاز: الْحَمْدُ الله رَبِّ العالمين... و بعد برادران دعا می نمایم که بر تحصیل دولت آخرت وفق باشند؛ انجام: زیرا حدیث است که از اعظم اخلاق حسنه مؤمن است که اصلاً از استماع خبر دین سیر نمی شود.

کا: ابراهیم بن حاج فیض الله سنندجی، تا: 8 ذیقعده 1312ق؛ جلد: مقوایی، 42گ (23ر-64ر)، 15 سطر، اندازه: 16/5×20/5 سم [ف: 24-138]

مبطلات نماز/ فقه/ فارسی

mobtilāt-e namāz

در این رساله به اختصار از صحت نماز و مبطلات آن مطابق با فتوای علمای شیعه بحث شده است و نویسنده توصیه می کند اگر کس را سر آن است که اطلاع بیش تر پیدا کند می تواند به رسائل علمای اعلام رجوع نماید.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 804

آغاز: بسمله، الْحَمْدُ لله رَبِّ العالمين کَمَا هُوَ اهله وَ مُسْتَحِقِّهِ وَ الصلوة وَ السلام عَلِیِّ اشْرَفَ الانبياء مُحَمَّدٍ خَاتَمِ الْمُرْسَلِينَ؛ انجام: هر گاه تفصیل خواسته باشید باید بر سایل علما رجوع فرماید.

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: محتملاً قرن 13، جا: تهران (احتمالاً)؛ جلد: مخمل، 4گ، 9سطر (6/5×11/5)، اندازه: 12×19/5 سم [ف: 2-340]

مبطلات و اجزای منسیه نماز (رساله در)- الصلاة

مبطلية القليان للصوم/ فقه/ عربی

mubṭalīyyat-ul qalyān li-ṣ-ṣawm

بروجردی، منیرالدین بن علی، 1269 - 1342 قمری

Borūjerdī, monīr-od-dīn ebn-e ‘alī (1853 - 1924)

تاریخ تأليف: شب 13 شوال 1293ق؛ محل تأليف: اصفهان

آیا کشیدن قلیان در هنگام روزه باعث بطلان روزه می شود یا خیر؟ در این ساله مؤلف به آراء علما اشاره و در آن ها رد و ایراد نموده است.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2329/1

آغاز: الْحَمْدُ الله رَبِّ العالمين... هَذِهِ رِسَالَةِ فِی انَّ القليان مُبْطِلُ لِلصَّوْمِ ام لا وَ هِیَ مسالة کَثْرَت الاختلاف فِیهَا بَیْنَ عُلَمَائِنَا

نسخه اصل: کتابخانه خاندان مؤلف- اصفهان؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ 20ص (1-20)[عکسی ف: 6-382]

المبعث و المغازي/ تاریخ/ عربی

al-mab‘aṯ wa-l maġāzī

اصفهانی، اسماعیل بن محمد، 457-535 قمری

esfahānī, esmā‘īl ebn-e mohammad (1066 - 1141)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2452- ف

نسخه اصل: کوپرولو 1128؛ خط: نسخ، کا: نوه همان اصفهانی یحیی بن محمود بن سعد ابوالفرج، تا: قرن 6 و 7؛ خوانده احمد بن یحیی بن محمد بن عمر سهروردی کاتب در ذیحجه 725 و علی بن الحاج ابی بکر العتابي (؟) در2ذیحجه971 [فیلم ها ف: 3-37]

مبکیات/ اخلاق/ فارسی

mobkīyāt

بخارائی، ابوبکر بن عمر

boxārā’ī,ābū-bakr ebn-e ‘omar

مؤلف ابوبکر بن عمر بن ابی الفضل بن عمر بخارائی است و ممکن است همان شیخ الاسلام زندوستی حنفی بخارایی باشد. این اثر بیان گناه های آدمان و راه های نجات از جزا را در بر می گیرد. خداوند مهربان است و گناه آن ها را توسط نیکوکاری و توبه خواهد بخشید. اثر شامل مقدمه 136 «باب» و خاتمه است، هر یک باب با آیت آغاز یافته و آن با احادیث از پیغمبر و قول دانشمندان دین شرح داده شده، بعد برای تصدیق آن حکایت اخلاقی آورده می شود.

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 193- عکسی

آغاز: الْحَمْدُ الَّذِي جَعَلَ الدُّنْيَا دارالسفر وَ مرتعاً هَلِ النَّظَرِ وَ نَشْهَدُ انَّ لا اله الا الله... قَالَ الشَّيْخُ الامام الاجل رُشَیْدِ الْمِلَّةِ شَمْسِ اسْمُ وَ المسلمين... ابوبکر بْنِ عُمَرَ [بْنَ] ابی الْفَضْلِ الوقاري

البخاري (رح) که بعضی

اصل نسخه: گنج بخش، ش 12806 فهرست نشده است. با دیباچه ای کوتاه که در آن تنها از دو نگاشته خود «غیاث المذكرين» و «ملتقط اصول» خود نام می برد. تنها 105 فصل را دارد؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 11؛ 218گ [عکسی ف: 2-238]

مبکی العيون/ تاریخ معصومین/ فارسی

mobke-l ‘oyūn

گیلانی شیرازی، محمد حسین بن محمد ابراهیم، ق13 قمری

gīlānī šīrāzī, mohammad hoseyn ebn-e mohammadebrāhīm (- 19c)

صد و بیست «مجلس» است در مراثی حضرت سیدالشهداء، مؤلف در مقدمه می گوید که «اکثر این مجالس را در حضور سرکار سید المجتهدين اعلی الله مقامه خوانده شد و به نظر تصحیح ایشان رسیده و حدیثی که خلاف مشهور داشت» حذف گشت.

آغاز: الْحَمْدُ الَّذِي جَعَلَ قُلُوبَ اولیائه وِعَاءً لبلائه و جعل الْمِحْنَةِ وَ البلاء عَلامَّةٍ لِحُبِّهِ وَ ولائه... چنین گوید بنده آل نبی متمسك به حبل ولای علی...

انجام: شیخ حسن طبری نوشته که پانصد هزار زن با زینت و دف به تماشا بیرون آمده بودند لَعَنَهُمُ الله جمیع و لعنة الله عَلِیِّ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ و الحمدالله رَبِّ العالمين یَا رَبِّ العالمين.

[فهرستواره منزوی 1752/3 و 589/6]

1. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 445

خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن شاه جهان، تا: 1263ق؛ جلد: تیماج، 342گ، 15سطر (9×15)، اندازه: 15×21 سم [ف: 5-497]

2. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4529-23/49

آغاز: ای نور دیده این اسیر تواست ولیک او را زنجیر مکن و بند به گردن مینداز و از غذایی که من می خورم به او بده من اگر شهید شوم؛ انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: احمد بن مرتضی قلی کرجی آخوره بالایی، تا: 1272ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 163گ، 24 سطر، اندازه: 14×22 سم [ف: 6-3501]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 36114

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد کاظم خلف کربلایی احمد خیابانی، تا: 18 جمادی الثاني 1292ق؛ محشی از مالک نسخه حاجی آقا بن حاجی میر فتاح اسفهدانی در 13 شوال 1344ق؛ جلد: تیماج، 260گ، 18 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [اهدائی رهبر: 8-299]

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1186

همان نسخه بالا [مؤيد: 3-160]

4. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2182-12/72

آغاز: برابر؛ انجام: یا رسول الله مرا بیش تر دوست داری یا حسین را جناب رسول خدا (صلی الله علیه و آله) چون دو دریای حیا بود چنان چه گفته اند حیای آن جناب از دختر با حیا بیش تر...

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 196گ، 22 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 6-3501]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5006

آغاز: برابر؛ انجام: و گفت آن سر مبارک را خدمت بدارند و ببدنش ملحق کنند...

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ ملا ابوالقاسم کتاب را به نور چشم محمد ابراهیم به تاریخ هشتم ذیقعده 1334بخشیده؛ جلد: تیماج، 189گ، 21 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 13-202]

مبلغ الارب في فخر العرب/ حدیث/ عربی

mablaġ-ul arab fī faxr-il ‘arab

ابن حجر هیثمی، احمد بن محمد، 909-973؟ قمری

ebn-e hajar-e haysamī, ahmad ebn-e mohammad (1504 - 1566)

در تعریض به بعض عجم نسبت به عرب و بیان مفاخر عرب در پرتو احادیث.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14713/5

آغاز: الْحَمْدُ الَّذِي اخْتُصَّ الْعَرَبُ مِنْ بَیْنِ سَائِرِ الامم بمزایا لا تُحْصِی؛ انجام: وَفَّقَنَا للاستمساك بِالسُّنَنِ اعْدِلْ الاقوم وَ تَجَاوَزْ عَنَّا مَا عَلِمْنَا وَ مَا لَمْ نَعْلَمْ انْهَ عَلَیَّ کُلُّ شَیْ‌ءٍ قَدِیرُ وَ بالاجابة جَدِیرُ.

خط: نسخ، کا: رسول بن محمد بن شیخه بن ایوب بن احمد شرفکندی شافعی، تا: 10 ربیع الاول1263ق؛ جلد: چرم مذهب، 18گ (96پ-113ر)، 25 سطر، اندازه: 22×35/3 سم [ف: 41-172]

مبلغ النظر في حکم قاصد الاربعة من مسائل السفر = قاصد الاربعة من مسائل السفر = قصد اربعة فراسخ = القصر و الاتمام/ فقه/ عربی

mablaġ-un naẓar fī ḥukm-i qāṣid-il arba‘a min masā’il-is safar = qāṣid-ul arba‘a min masā’il-is safar = qaṣd-u arba‘a-tu farāsix = al-qaṣr wa-l itmām

بحرالعلوم، محمد مهدی بن مرتضی، 1155-1212 قمری

bahr-ol-‘olūm, mohammad mahdī ebn-e morteza (1742- 1798)

رساله ای است در مسئله قصد چهار فرسخ در سفر. این رساله را سید محمد جواد بن محمد حسینی عاملی (- 1226ق) در کتاب

ارزشمند خود مفتاح الكرامة آورده است ودر الذريعة با 4 عنوان فوق تکرار شده است و فقط در عنوان «قصر و اتمام» الذريعة ناشناخته آمده است.

[الذريعة، 4/17 و 99 و 101 و 57/19؛ مفتاح الكرامة، چاپ دار احیاء التراث العربي، 501/3-543]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15053/3

آغاز: الْحَمْدُ لِمَنْ قَصَّرْتَ السِّنِّ عَنْ تَمَامِ حَمِدَهُ وَ ثَنَائِهِ وَ عَجَزَتْ الْعُقُولِ عَنِ الْوُصُولِ الي حَرِیمُ مَجَّدَهُ... وَ بَعْدُ فَهَذَا مَبْلَغَ النَّظَرِ... قَدْ احتوی عَلِیِّ جمیع مَا فِیهِ مِنَ الادلة و الاقوال؛ انجام: انَّ الْمَسِيرِ الْحَاصِلِ بالبرید مَعَ الْعَوْدِ مَسِیرِ شَاغِلُ للیوم وَ کُلُّ مَسِیرِ شَاغِلُ للیوم یُقَصِّرُ فِیهِ الصلوة.

خط: شکسته نستعلیق، کا: ملا محمد کرمانشاهی، تا: قرن13؛ مصحح؛ 23گ (41-63)، 17-20 سطر، اندازه: 8×14 سم [ف: 38-132]

مبلغ النظر و نتيجة الفكر = اقرار الزوج بطلاق زوجته = رسالة في قاعدة من ملک/ فقه/ عربی

mablaġ-un naẓar wa natījat-ul fikr = iqrār-uz zawj bi-ṭalāq-i zawjat-i-h = r.-un fī qā‘ida-ti man malak

کاظمی، اسدالله بن اسماعیل، 1186-1237؟ قمری

kāzemī, asad-ol-lāh ebn-e esmā‘īl (1773 - 1822)

رساله کوتاه و استدلالی است در مسأله اقرار زوج به طلاق همسرش که مورد اختلاف بین علماست که در صورت انکار زوجه آیا سخن زوج مقبول است یا خیر. در دو «مقام»: 1. هل یقبل الاقرار بالنسبة الي الزوجة اولا و الأصح الأول؛ 2. هل للزوجة إحلاف الزوج او وارثه او وصية أولا. مؤلف در این رساله نیز به شیوه خویش از کتاب های بسیار یاد می کند و از جمله مآخذ نادر او: جامع الفوائد مولی عبدالله شوشتری در شرح قواعد علامه حلی و نیز غاية المرام مفلح صیمری در شرح شرائع و نیز نهاية المرام (از صاحب مدارک در شرح بر مختصر نافع) است.

آغاز: بسمله، الْحَمْدُ لله الَّذِي جَعَلَ الرِّجَالِ قوامین عَلِیِّ النِّسَاءِ... وَ بَعْدُ یَقُولُ اسدالله... فِی مَسْأَلَةٍ جِرِّیِّ الْكُمِّ فِیهَا بَیْنَ عُلَمَاءُ الْعَصْرِ وَ ظَهَرَ مَا یَتَعَلَّقُ بِهَا مِنْ مَسَائِلِ اخر وَ الْمَسْأَلَةِ هِیَ انْهَ اذا اقر الزَّوْجِ بطلاق زَوْجَتُهُ الْمُعَيَّنَةِ بِلا تداعی فِی ذَلِك الْوَقْتِ کَمَا هُوَ الْفَرْضُ او مَعَهُ فَ رَیْبَ فِی انْهَ یَقْبَلُ بِالنِّسْبَةِ اليه وَ هَلْ یُقْبَلُ بِالنِّسْبَةِ اليها اولا...

انجام: وَ إِنْ افْتَرَقَتِ مِنْ بَعْضِ الْوُجُوهِ الآخر وَ اذا قَدْح بِمَا حَرَّرَ وَجْهِ الْحَقِّ وَ اسفر فَلْیَکُنْ هَذَا آخِرُ مَبْلَغَ النَّظَرِ وَ نتيجة الْفِكَرُ... وَ الْحَمْدُ لله رَبِّ العالمين.

[الذريعة 375/21؛ مكتبة امیرالمومنین 207/4]

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1251/2

آغاز: برابر؛ انجام: وَ عِتْرَتِهِ الميامين الْغُرَرِ مَا اشرقت شَمْسُ وَ اضاء قَمَرُ وَ الْحَمْدِ الله رَبِّ العالمين وَ الصلاة عَلِیِّ رَسُولِهِ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ اجمعین

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ تملک: سید عبد المطلب آل مهدی الجزائري به تاریخ 1341ش؛ جلد: تیماج، 42گ (131پ-172ر)، 23 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 4-62]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12837/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: احمد حکیم، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی با علامت «منه»؛ 48گ (220پ-267ر)، 23 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: 32-590]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 13535

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مخشی به لفظ «منه ره» و «منه قدس سره»؛ جلد: تیماج مذهب، 46گ، 20 سطر، اندازه: 14/5×21/3 سم [ف: 21-1151]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13535/2

آغاز و انجام: برابر

در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی به لفظ «منه ره»؛ جلد: تیماج مذهب، 44گ، 20 سطر، اندازه: 14/5×21/3 سم [ف: 21-891]

5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1827/2

آغاز: بسمله. وَ بِهِ نَسْتَعِینُ. الْحَمْدُ الَّذِي جَعَلَ الرِّجَالِ قوامین عَلِیِّ النِّسَاءِ... وَ بَعْدُ فَیَقُولُ... اسدالله بْنِ اسماعیل... هَذَّایا اخوانی مَبْلَغَ النَّظَرِ وَ نتيجة الْفِكَرُ؛ انجام: مَا اشرقت شَمْسُ وَ اضاء قَمَرُ حرره العبدا الْحَقِيرِ الْمُحْتَاجِ الي دُعَاءً اخوانه الْمُؤْمِنِينَ عَلِیِّ نُسْخَةٍ مُؤَلِّفِهِ كِتَابَةِ بِیَدِهِ وَ اناالاقل قاسَمِّ بْنِ شَیْخِ مُحَمَّدِ الْمُلَقَّبِ بالدلبزی الحمداوي اصلا النَّجَفِ مَسْكَناً وَ مدفنا انشاءالله تَعَالِی فِی سَنَةِ الف وَ ماتین وَ اثْنَیْ عَشَرَ سَنَةً مِنَ الْهِجْرَةِ النَّبَوِيَّةِ عَلِیِّ مُشَرِّفِهَا افضل السلام وَ التَّحِيَّةِ حَامِداً الله رَبِّ الْبَرِيَّةِ وَ مُصَلِّياً عَلِیُّ مُحَمَّدُ وَ آلِهِ الْعِتْرَةِ النَّبَوِيَّةِ عَلَیْهِمْ عَلَیْهِمْ افضل السلام وَ التَّحِيَّةِ.

کا: قاسم بن محمد دلبزی حمداوی، تا: 1212ق، جلد: تیماج، 31گ (242پ-272پ)، 29 سطر (9×16/5)، اندازه: 18×22 سم [ف: 8-424]

6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14657/16

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد، تا: جمادی الثاني 1262ق؛ جلد: تیماج مذهب، 32گ (109ر-140پ)، 25 سطر، اندازه: 8/5×15/5 سم [ف: 37-131]

7. گلپایگان؛ کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی؛ شماره نسخه: 106/18

تذکر: در فهرست به عنوان «الطلاق» آمده؛ کا: زین العابدين گلپایگانی، تا: 1262ق؛ 26گ (366پ-391پ)، اندازه: 15×22 سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: - 80]

8. ساری؛ عمومی؛ شماره نسخه: 50/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد تقی بن محمد حسن مازندرانی، تا: 20 جمادی الثاني 1267ق، جا: نجف اشرف؛ جلد: تیماج، 46ص، 19 سطر (9×14) [عمومی ساری و تنکابن: ف: - 40]

9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11112/15

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد حسین شریف بن محمد باقر، بفروئی یزدی، تا: شنبه 5 شوال 1269ق، محشی؛ 56گ (123-178)، 17 سطر، اندازه: 7×14 سم [ف: 28-179]

10. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 26/3

آغاز: برابر؛ انجام: وَ جذر سائلا مِنْهُ انَّ یَجْعَلُ هَذِهِ العجالة الحقيرة خَیْرُ مُدَّخَرُ وَ خَالِصَةً بِوَجْهِهِ الاكبر.

تذکر: در فهرست با عنوان «الرسالة الاقرارية» آمده؛ خط: نسخ، کا: محمد بن علی اکبر قزوینی الاصل، تا: 1271ق؛ واقف: علی اکبر قروینی، ذیحجه 1271ق؛ جلد: تیماج مذهب، 25 سطر [ف: 1-319]

11. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 17/3

آغاز: برابر

تذکر: در فهرست با عنوان «الطلاق» آمده؛ خط: نسخ، کا: محمد علی قزوینی، تا: 1274ق؛ 27گ، 25 سطر، اندازه: 23×36 سم [ف: 3-1]

12. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2608/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد بن علی قزوینی، تا: 1275ق؛ جلد: تیماج مذهب، 328گ، 25 سطر (11×22)، اندازه: 20/5×33/5 سم [ف: 13-18]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 400/4- طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد حسن، تا: 1281ق؛ از روی نسخه خط مؤلف؛ جلد: تیماج، 40گ (241ر- 280ر)، 23 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 22-155]

14. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 766/3

آغاز: برابر؛ انجام: لا یُمْنَعُ مِنَ نفوذ اقرار الزَّوْجِ بالطلاق عَلِیِّ انْهَ رُبَّمَا یُقَالُ انَّ حَقَّهَا مِنَ الاستمتاع قد سقط ظَاهِراً بِعَدَمِ تَمُکنَّ و الحمدالله رَبِّ العالمين...

خط: نسخ، کا: محمد حسین، تا: شنبه 9ربیع الاول 1292ق؛ مصحح، محشی با نشان «منه»، با علامت بلاغ؛ 11گ، 11 سطر، اندازه: 11×16 سم [ف مخ: 1-54]

15. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 526/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد کاتب، بی تا؛ واقف: علی مردان خان تیموری (نصرت الملك)، 1303ق؛ جلد: تیماج، اندازه: 15×21 سم [ف: - 434]

16. مشهد؛ مدرسه خیرات خان؛ شماره نسخه: 31/1

آغاز: برابر؛ انجام: وَ تَصْدِیقِهِ فِیهِ کَمَا هُوَ الْمُخْتَارِ حاشیه مَنْسُوخَةُ فِی الْمَتْنِ... باربعمائه دِرْهَمٍ.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ واقف: علیمردان خان تیموری (نصرت الملك)، جلد: تیماج، 51گ (1-51)، 21سطر (9×15)، اندازه: 15×31 سم [رشت و همدان: ف: - 1781]

17. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6791

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 214گ (1پ-214پ)، 31 سطر (13×23)، اندازه: 29/5×30/5 سم [رایانه]

مبنای بردگی/ متفرقه/ فارسی

mabnā-ye bardegī

مبنای رقیت و بندگی و ایجاد عبودیت و مملوکیت در عالم، تاریخ برده گیری است و این که در دین اسلام نباید باشد.

رشت؛ شاد قزوینی؛ شماره نسخه: 8

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13[نشریه: 5-396]

مبنای طریق مشغولی عزیزان/ متفرقه/ فارسی

mabnāye tarīq-e mašqūlī-ye ‘azīzān

قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 4/120/4-5957

که می گویند «هوش دردم، خلوت در انجمن»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمرقندی، 23 سطر [آستانه قم: - 215]

مبنية النفوس في اظهار الزنية لکل عروس/ کیمیا/ عربی

mabnīyat-un nufūs fī iẓhār-iz zanīyya li-kull-i ‘arūs

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 14781

آغاز: بسمله، الْحَمْدُ الَّذِي خَلَقَ الارواح وَ النُّفُوسِ وَ دُرُّ مَا شَاءَ فیماشا؛ انجام: وَ لا بدان یَعْلَمُ انَّ کِتَابِ الْبُرْهَانِ فِی اسرار عَلِمَ الْمِيزَانِ انتخبه...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج [الفبائي: - 492]

المبهج/ مواعظ/ عربی

al-mubhij

ثعالبی، عبدالملک بن محمد، 350-429 قمری

sa‘ālebī, ‘abd-ol-malek ebn-e mohammad (962 - 1038)

اهدا به: امیر شمس المعالي قابوس بن وشمگیر

هفتاد «باب» کوتاه است در پند و اندرز.

چاپ: مصر، 1322ق؛ در ضمن اربع رسائل منتخبه، رساله دوم در

1301ق چاپ شده

[کشف الظنون 1582/2؛ سرکیس 659/1]

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 480/5- ف

نسخه اصل: ملت فیض الله ش 2133؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 14 رمضان 1028ق؛ 36گ (172-207) [فیلم ها ف: 1-490]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13756/1

آغاز: استفتاحاً بِهِ استنجاحاً وَ صَلَوَاتُهُ عَلِیِّ النَّبِيِّ المصطفي غداوا وَ رَوَاحاً هَذَا کِتَابُ عَوَّلْتَ فِیهِ عَلِیُّ خواطری لا دفاتری وعلی مقولی لا منقولی؛ انجام: خَیْرُ الْمَجَالِسِ ماکان لِلْعَیْنِ فِیهِ مسروح وَ لِلرُّوحِ انزه الا ماکن مَا متدت فِیهِ مَسَافَةِ النَّظَرِ الي الْحَضَرِ وَ تَعَبٍ سوام الْبَصَرِ بَیْنَ الْمَاءِ وَ الزَّهَرِ

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 53ص (1-53)، 21 سطر [ف: 37-291]

مبهج الاسرار في معرفة اختلاف العدد في الاخماس و الاعشار/ علوم قرآن/ عربی

mubhij-ul asrār fī ma‘rifat-i ixtilāf-il ‘adad fi-l axmās wa-l a‘šār

عطار همدانی، حسن بن احمد، 488-569 قمری

attār-e hamedānī, hasan ebn-e ahmad (1096 - 1174)‘

رساله مختصری است در شناخت و اهمیت اعداد، حساب جمل، اختلاف اهل عدد در تعداد آیات و سوره ها، و بیان آیات و حروف و کلمات قرآن و جز آن، با ذکر پاره ای از اسانید مطالب. مؤلف در آغاز، کیفیت شروع وحی و منازل قرآن را نیز بیان کرده است.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 767/1

آغاز: الْحَمْدَ وَ السلامِّ عَلِیِّ عِبادَهُ الَّذِينَ اصْطُفِیَ، اما بَعْدَ فَانٍ هَذَا الْكِتَابِ فِی الْعِدَدِ اخْتَصَرْتُهُ وَ اقْتَصَرْتَ فِیهِ عَلِیُّ التَّنْزِيلِ

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان- رم 1456؛ کا: حسن بن ابی زید بن حسن حافظ اصبهانی دستجردی، تا: 7 شوال843ق، جا: اصفهان؛ 69گ (1-69) [عکسی ف: 2-441]

مبهجة الاخيار/ شرح دعا/ فارسی

mobhijat-ol axyār

تاریخ تأليف: پنجشنبه 20 ذیقعده 1285ق

شرح مفصلی است بر دعایی که حضرت پیامبر در ماه شعبان می خواندند که آغاز آن چنین است: «اللَّهُمَّ اقْسِمْ لَنَا مِنْ خَشْیَتك مَا یَحُولُ بَیْنَنَا وبین مَعْصِیَتك ومن طَاعَتك...»، شارح ابتدا پنج مقدمه در اهمیت دعا ذکر نموده، و پس از آن دعا را قطعه قطعه آورده و شرح نموده وبرای شرح هر قطعه، عنوانی ذکر نموده است.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2285/4-12/175

آغاز:... سُبْحانَك اللَّهُمَّ لِ الْحَمْدُ یَا الهي عَلِیِّ جَمِیلِ ملائك وَلِّك الشَّكرِّ یَا مولای عَلِیِّ جَزِیلُ عطائك خَلَقْتَنِی سَوِيًّا؛ انجام: امید از حضرت وَاهِبَ العطايا آن که منتفع سازد... ومضامین این دعای عَالِيَةٍ المضامين درحق اجابت فرماید بِمَنِّهِ وُجُودِهِ و فضله و رحمته

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 51گ، 20 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 6-3501]

المبهمات علی روضة الطالبين/ فقه/ عربی

al-mubhamāt ‘alā raw at-iṭṭālibīn

اسنوی، عبدالرحیم بن حسن، 704-772 قمری

esnavī, ‘abd-or-rahīm ebn-e hasan (1305 - 1371)

وابسته به: روضة الطالبين و عمدة المفتين = الروضة في الفروع؛ نووی، یحیی بن شرف (631-676)

تاریخ تأليف: 744-760ق

شرح است با عناوین «قوله- قوله» بر متن معروف «روضة الطالبين و عمدة المتقين» ابو زکریا یحیی بن شرف نووی (-676ق). احکام صلاة خوف اواخر 744ق و کتاب اقرار در ماه رمضان 745ق و کتاب ودیعه 749ق و بقیه شرح پیش از 760ق به پایان رسیده است.

قم؛ مؤسسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 383

جلد دوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: غره ذیحجه 898ق؛ 431گ، 31 سطر، اندازه: 7/5×15 سم [ف: 1-233]

مبهمات القرآن/ تفسیر/ عربی

mubhamāt-ul qur’ān

سهیلی، عبدالرحمان بن عبدالله، 508؟ -581 قمری

soheylī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ‘abd-ol-lāh (1115-1186)

مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 449/1

آغاز: بسمله اخبرنی الْفَقِيهِ الشَّيْخِ الامام عمادالدین زَکَرِیَّا بْنِ یحیی

خط: نسخ، بی کا، تا: 1151ق؛ جلد: تیماج مشکی، 17سطر (7/5×15/5)، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 1-437]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 449/1

همان نسخه بالا [نشریه: 5-63]

مبین = المعين/ تفسیر/ فارسی

mobīn = al-mo‘īyn

کاشانی، محمد بن مرتضی، - 1115؟ قمری

kāšānī, mohammad ebn-e morteza (- 1704)

کتاب المبين تفسیر فارسی مختصری است بر قرآن کریم در حدود ترجمه تحت اللفظي. مؤلف در مقدمه به وجود تفسیر های

عربی و فارسی اشاره نموده و می گوید: «مقصود اصلی از جمله آن ها اظهار معانی کلام الهي است و بهترین اوقات فهمیدن، هنگام قرائت قرآن است و تفاسیری که نوشته شده به جهت ایجاز الفاظ یا اطناب، ملاحظه معانی متعلقه در حالت تلاوت از آن ها متعذر است و ترجمه های تحت اللفظي نیز به جهت انجماد بر ترجمه ظاهر الفاظ قاصرند؛ لهذا به خاطر فاتر این خادم علوم دین مبین محمد بن مرتضی المدعو بنورالدین رسید که تفسیر بسیار مختصری در نهایت وضوح به زبان فارسی بر وفق اخبار ائمه معصومین سلام الله علیهم اجمعین که تفسیر آیات به نظر رسیده یا بر طبق اقوال مفسرین آن چه به فهم ها اقربست در موضعی که از خبر اثری نرسیده بنویسد تا عامه مردمان در اثنایتلاوت قرآن از آن منتفع توانند و مأخذ اخبار و اقوالی که ایراد می نمایم در تفسیر صافی منسوب به عم استاد عالم ربانی و عقلانی محمد محسن بن مرتضی الكاشاني افاض الله علیه فیضه الوافي... و این تحفه گرامی را به کتاب مبین نامیدم». در مقدمه تحقیق تفسیر المعين ادعا شده که تأليف تفسیر مبین در 1074ق انجام گرفته است، اما در نسخهای که ظاهراً به خط مؤلف است، تاریخ 1120ق درج شده است. (ابوالفضل حافظیان)

آغاز: بعد از ادای شکر نعمای بی منتهای الهي و اهداء درود نامتناهی به روح و روان حضرت رسالت پناهی و ارواح مطهره عترت او... سورة الفاتحة اعوذ بالله السميع العليم پناه می گیریم به معبود به حق و خداوند مطلق که شنوای هر شنیدنی و دانا به همه چیز است

[نسخه های منزوی 58/1؛ الذريعه 260/1 و 228، 797/4 و 119/8؛ فوائد الرضويه 634؛ مقدمه تحقیق تفسیر المعين: 7/1-17]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1203عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: و الحمدالله که به اتمام رسید آن چه مقصود بود از ترجمه کلام ربانی در اواخر شهر شعبا سنه هزار و صد و بیست از هجرت نبوی... فرغ منه مؤلفه محمد بن مرتضی المدعو بنور الدين...

نسخه اصل: کتابخانه آیت الله روضاتی در اصفهان؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: اواخر شعبان1120ق؛ مصحح، باخط خوردگی؛ 548ص، 22 سطر [عکسی ف: 3-477]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1384

آغاز: برابر؛ انجام: نعوذ بالله از شر هر فریب دهنده و الحمدالله که به اتمام رسید... تمام شد سنه 1274.

خط: نسخ، بی کا، تا: 23 رجب 1274ق؛ مجدول؛ واقف: خوش محمد فرزند پیوند. رجب 1289؛ واقف: خوش محمد، رجب 1289؛ 272گ، 23 سطر، اندازه: 29/5×45 سم [ف: 1-544]

المبين/- عربی

al-mubīn

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17778

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ اندازه: 21/1×34/9 سم [رایانه]

مبین الاخلاق/ اخلاق/ فارسی

mobayyen-ol axlāq

مؤلف در دیباچه مبسوط این رساله به نام آن تصریح کرده و از خود نام نبرده است. وی نخست تعدادی از اخلاق فاضله را برشمرده و در ضمن بیان آن ها حمایت ها و روایات و اقوال بزرگان صوفیه را گواه آورده است. پس از شمردن اخلاق از یاد کردن اخلاق رذیله خودداری کرده است و در این باره چنین می گوید: «درمقابل این اخلاق فضائل، اخلاق رذایل هست، از تفضیل، فایده معتد به نیست بنابر این قلم جواهر رقم از بیان آن عطف عنان نمود». از شیوه نگارش این رساله به دست می آید که مؤلف در قرن 13 می زیسته است.

آغاز: سپاس بیقیاس و ستایش افضل اساس خالقی را سزاست که از یک حرف کن تمام کائنات علوی و سفلی موجود ساختقامت با کرامت اسنان را بیاراست و صلوات زاکیات... اما بعد این رساله ایست موسوم بمبین الاخلاق مبنی بر حقیقت انسان و اخلاق او باید دانست که انسان اشرف حیوانات است...

انجام: امید از مطالعه کنندگان این ارواق چنانست که اگر بر خطایی وقوف یابند از راه کرم خرده برو نگرفته بقلم اصلاح آن عیییب را بپوشند و این جامع عاصی بی بضاعت را بفاتحه و استغفار از جانب حضرت کریم غفار یاد آرند. انه قریب مجیب

[فهرستواره منزوی 589/6]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2774/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا، 11ص (1-11)، 14 سطر، اندازه: 16×22/5 سم [ف: 9-213]

مبین الحقايق اليقين و صراط نجات المكلفين/- فارسی

mobīn-ol haqāyeq-el yaqīn va serāt-o nejāt-el mokallafīn

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10173

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ تملک: حسین علی بن ملا حسن به سال «1289ق» [میراث شهاب: س8ش 2-19]

مبین النحو = کواکب الاعراب/ نحو/ عربی

mubayyin-un naḥw = kawākib-ul i‘rāb

موسوی جزائری، موسی بن عزیز الله، ق13 قمری

mūsavī-ye jazā’erī, mūsā ben ‘azīz-ol-lāh (- 19c)

تاریخ تأليف: چهارشنبه 12 جمادی الثاني 1253ق؛ محل تأليف: نجف اشرف

قواعد لازم نحو را با اختصار به جهت برادرش «مرتضی»، نگاشته؛ مشتمل بریک «مقدمه» و سه «باب»: المقدمة: في تعریف النحو و موضوعه؛ باب 1. الكلمة، دارای سه مقصد؛ 2. الكلام؛ 3. الفوائد التي یحسن للمعربین معرفتها.

آغاز: الْحَمْدُ لله الَّذِي رَفَعَ السَّمَوَاتِ بِلا عَمْدُ وَ نُصِبَتْ فِیهَا الكواكب بِلا وَتِدُ وَ خَفْضُ الارضين بِلا مُدَدِ.

انجام: نَحْوَ قَبْلُ وَ بَعْدُ وَ لَدُنْ وَ عِنْدَ قَدْ بَلَغَتْ تَأْلِيفِ الْكِتَابِ الي الاتمام فِی یَوْمِ الأربعاء فِی الْمَشْهَدِ الْغَرَوِيِّ...

1. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 60

خط: نسخ، کا: مهر علی خوانساری، تا: احتمالاً قرن 13؛ 83گ، 12 سطر، اندازه: 9/5×14 سم [ف: 1-80]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11989

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: سید مرتضی فرزند عزیز الله، موسوی حسینی، تا: قرن 13؛ مصحح، توسط برادر مؤلف یعنی همان کسی که کتاب به جهت او تأليف شده، کتابت گردیده؛ جلد: میشن، 80گ، 11 سطر (6×10)، اندازه: 10×15 سم [ف: 30-324]

3. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1954

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محسن بن محمد مهدی خوانساری، تا: پنجشنبه 12 ذیقعده 1253ق؛ جلد: تیماج، 91گ، 12 سطر، اندازه: 9×15 سم [ف: 5-384]

4. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 576/1

آغاز: برابر؛ انجام: العاشره الظَّرْفُ الزماني و المكاني نَوْعَانِ مُتَصَرِّفُ و هو مَا یُفَارِقَ الظرفيه الْيَوْمَ و المكان و غیر مُتَصَرِّفُ و هو مَا لا یُفَارِقَ الظرفيه اصلا کقَطُّ و عوض او یَخْرُجْ عَنْهَا الا بِدُخُولِ الْجَارِ عَلَیْهِ نَحْوَ قَبْلَ و بعد وَلَدْنَ و عند و الحمدالله... تَعَالِی

خط: نسخ، کا: عبد الحميد الجاپلاقی، تا: 1303ق، مجدول؛ جلد: گالینگور، 81گ، اندازه: 13×22 سم [ف مخ: 4-1628]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4051

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد حسن دزفولی، بی تا؛ مجدول؛ تملک: حسین بن جعفر آل بحرالعلوم طباطبائی؛ مهر: «حسین بن جعفر الطباطبائي» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 140گ، 10 سطر، اندازه: 9/5×15 سم [ف: 11-53]

مبينة الاقوال في بیان الحلال/ اخلاق/ عربی

mubayyinat-ul aqwāl fī bayān-il ḥalāl

گرجستانی، سعید

gorjestānī, sa‘īd

رساله ای است در ترک امساک، با اخبار و احادیثی از اهل سنت.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5411/12

آغاز: بسمله. الْحَمْدُ لله الرَّحِيمِ الْكَرِيمِ. وَ الصلاة مَعَ السلامِّ عَلَیَّ... وَ بَعْدُ فَهَذِهِ كَلِمَاتٍ مِنْ کُمِّ الْعُلَمَاءِ الْمُعْتَبِرِينَ وَ رَحِمَهُمُ الله اجمعین فِی بَیَانِ الْحِلِّ احبت ذَکَرَهَا یَنْتَفِعُ بِهَا الْمُؤْمِنُونَ وَ یخلصوا مِنْ وَسْوَاسِ الصُّدُورِ؛ انجام: اللَّهُمَّ اجْعَلْنَا مِنَ عِبَادِك الموفقين وَ بِالْحِلِّ مرزوقین... حرره جَامِعِهِ الْحَقِيرِ الگرجستانی، فِی مَكَّةَ الْمَكْرُمَةِ

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا، جا: مکه مکرمه مدرسه سلیمانیه؛ سپس فائده و مسئله فقهی به روش اهل سنت (88ر-پ)؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 3گ (86پ-88ر)، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 16-319]

المبين في الجبر و التفويض و الامر بین الامرين/ کلام و اعتقادات/ عربی

al-mubīn fi-l jabr-i wa-t tafwīwa-l amr bayn-al amrayn

مدرس حائری، محمد، - 1322 قمری

modarres-e hā’erī, mohammad (- 1904)

تاریخ تأليف: 21 ربیع الثاني 1300ق

در یک «مقدمه» و سه «باب» و «خاتمه».

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7474/4

خط: نسخ، کا: جلال الدين بن احمد، تا: ذیقعده 1417ق؛ جلد: تیماج، 77گ (75-151)، 11 سطر (7×14/5)، اندازه: 13/5×19/5 سم [ف: 16-584]

متابعة المأموم للامام/ فقه/ عربی

mutābi‘a-tul ma’mūm li-imām

بحرانی، سلیمان بن عبدالله، 1075؟-1121 قمری

bahrānī, soleymān ebn-e ‘abd-ol-lāh (1665 - 1710)

مسأله ای است درباره وجوب متابعت امام در نماز جماعت و این که در انجام هیچ یک از افعال نماز نمی توان بر امام سبقت گرفت، و هم چنین مؤلف در مقارنت فعل ماموم با فعل امام اشکال می کند.

آغاز: مَسْأَلَةُ یَجِبَ مُتَابَعَةُ الماموم للامام فِی افعال الصلاة باجماع الاصحاب بَلْ نُقِلَ عَلَیْهِ الْمُحَقِّقُ فِی الْمُعْتَبَرِ اتِّفَاقُ الْعُلَمَاءِ

انجام: للالتماس الصَّادِرُ مِنْ الاخ الصَّالِحِ وَ فقة الله تَعَالِی لارَتْقَاءَ دَرَجَ الْكَمَالِ بِحَقِّ سَیِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ الال.

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 194/12 و 713/12 عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمود بن عبدالسلام المفتي بحرانی، تا: 1108ق؛ 1گ (59ر-59پ)، 18 سطر، اندازه: 11×16 سم [ف: 1-278] و [عکسی ف: 2-369]

2. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 783/4

شامل مسأله «یجب متابعة المأموم للامام في افعال الصلاة» است؛ خط: نسخ، کا: عبدالعلی بن محمد بن یوسف بن احمد بن ابراهیم درازی بحرانی،تا: 1211ق؛ اندازه: 15×21 سم [نسخه پژوهی: 3-117]

المتاجر- المكاسب

المتاجر- روضه

متاجر- احکام تجارت و مکاسب

متاجر = کتاب متاجر/ فقه/ فارسی

matājer = k.-i matājer

استرآبادی، محمد جعفر بن سیف الدين، 1198-1263 قمری

estarābādī, mohammad ja‘far ebn-e sayf-od-dīn (1784 - 1847)

رساله ای است فتوایی مشتمل بر هفت «مطلب» و فصول: مطلب 1. بیان اقسام تجارت؛ 2. بیان شرط های تجارت؛ 3. بیان احکام تجارت؛ 4. بیان احکام اقسام بیع؛ 5. بیان احکام نسیه و سلف؛ 6. بیان احکام شرکت؛ 7. بیان ملحقات تجارت.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9006

آغاز: بسمله، الْحَمْدُ عَلِیِّ نواله وَ الصلاة وَ السُّلامُّ عَلِیِّ رَسُولِهِ وَ آلِهِ؛ انجام: وَ از او قبول بکند به شرط سالم ماندن زراعت از آفت الهي

خط: نستعلیق، کا: محمد شفیع بن میرزا هادی، تا: شوال 1258ق؛ افتادگی: انجام؛ واقف: شیخ محمدرضا قائمی، اردیبهشت 1341؛ 17گ، 18 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف: 21/1-207]

المتاجر/ فقه/ عربی

al-matājir

رشتی، حبیب الله بن محمد علی، 1234-1312 قمری

raštī, habīb-ol-lāh ebn-e mohammad ‘alī (1819 - 1895)

مباحث استدلالی مفصل و با رد و ایراد های بسیار در بعضی از مسائل تجارت و گویا جزئی از کتاب تجارت رشتی باشد. نام مؤلف روی برگی قبل از کتاب آمده و در عصر وی نوشته شده است. این کتاب جز حاشیه مکاسب وی می باشد که ذکرش در الذريعه (218/6) رفته است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4947

آغاز: الْقَوْلُ فِی شَرَائِطِ الْعِوَضَيْنِ وَ عناوینها فِی کَلِمَاتِ الْعُلَمَاءِ مُخْتَلِفَةٍ مِنْهُمْ مَنْ قَالَ؛ انجام: وَ الاقرار أَوِ الْبَيِّنَةِ تَکُونَ مِنْ بَابِ المراعا انَّ تَبِینُ نَقَصَهُ فَلَهُ الْخِيَارُ وَ الا فَلا فَتَأَمَّلْ

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف (ظاهراً)، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 438گ، اندازه: 14×19/5 سم [ف: 13-144]

المتاجر/ فقه، شعر/ عربی

al-matājir

موسوی کاشانی، محمد بن ابراهیم، - 1362 قمری

mūsavī kāšānī, mohammad ebn-e ebrāhīm (- 1943)

تاریخ تأليف: 27 جمادی الثاني 1321ق

منظومه ای در 1000 بیت در احکام تجارت که در یک شب سروده است.

زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: یا حَبَّذَا الْحِلِّ مِنَ الْمَكَاسِبِ * * فانه السَّرْبِ الي المارب/ نَاهِیك فِی اعلاء قَدْرِ الكاسب * * مَا شَاعَ نَقَلَهُ عَنْ الاطائب؛ انجام: یَا رَبِّ یَا باری ء کُلِّ مَعْشَرَ * * اغْفِرْ ذُنُوبِی وَ عُیُوبِی اسْتُرْ/ اغْفِرْ لِی انَّ فَخَتَمَ دفتری * * فِی سُنَّةُ قَدْ طابقت (لی اغفر)

کاتب = مؤلف، بی تا، جا: قمصر کاشان [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1-128]

المتاجر/ فقه/ عربی

al-matājir

رساله ای کوتاه در احکام معاملات که در چند فصل تنظیم شده و در آن نظرات مؤلف با استفاده از اقوال فقهای دیگر منعکس شده است.

آران کاشان؛ محمد هلال؛ شماره نسخه: 111/2

آغاز: کتَابَ الْمَتَاجِرُ و فیه فُصُولِ الاول فِی تَعْرِیفِ التِّجَارَةِ و تقسیمها اعْلَمْ اولا انَّ الْفِعْلِ اخْتِیَارِیُّ للانسان اذا انَّ منشأ للاثر الدنيوي المعتد بِهِ عِنْدَ العقلاء و لم یَتَوَقَّفُ؛ انجام: فَقَالَ اشْتَرَیْتَ

صَحَّ وَ لِلْبَیْعِ شَرَائِطِ اخر مِنْهَا انْهَ فِی العاقدين بِالَّذِی اشاروایشترط الْكمَالِ بِالْبُلُوغِ و العقل و الرشد و اختیار فَیَصِحُّ عَقَدَ الصَّبِيِّ و المجنون

خط: نسخ، کا: غلامرضا بن محمدعلی آرانی، تا: 1243ق؛ جلد: تیماج زر، 5گ، 22 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف مخ: - 126]

المتاجر/ فقه/ عربی

al-matājir

غیر همانند:

1. کاشان؛ رضوی؛ شماره نسخه: 71/1

خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه 15 ربیع الثاني 1303ق [نشریه: 7-39]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7818/4

آغاز: الْكُلامِّ فِی مسقطات خِیَارِ الْمَجْلِسِ وَ هُوَ اربعة الاول الشَّرْطِ وَ هَذَا یُتَصَوَّرُ عَلِیِّ وجوة ثَلَّثْتَ الاول اشْتِرَاطِ سُقُوطِ الْخِيَارُ وَ بمعنی عَدَمِ ثُبُوتِهِ مِنْ اول الامر الثَّانِي اشْتِرَاطِ اسقاطه بَعْدَ الْعَقْدِ؛ انجام: کَمَا لا یُخْفِی عَلَیَّ مَنْ تَتَبَّعَ کَلِمَاتِهِمْ فِی مسئلة حَرُمَتِ التَّشَبُّهَ کادلتها فَتَأَمَّلْ جِدّاً وَ قَدْ اسْتَقْصَیْتَ الْكُمِّ فِی هَذِهِ الْمَسْأَلَةِ فِی رِسَالَةِ مُنْفَرِدَةً مِنْ اراد فَلْیَرْجِعْ اليها.

خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ جلد: روغنی، 261گ، 19 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 26-300]

متاجر/ فقه/ فارسی

matājer

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 482

آغاز: اول مطلب فروختن عقار مذموم است چه وارد شده که ثمن آن ها تلف و برطرف می شود. الخ؛ انجام: در مدت اجاره و نه بعد از آن مدت مادامی که در دست او بعنوان غصب نباشد مثل این که بعد از مدت ندهد بصاحبش باطلب و خواستن او. تمت، الحمدالله رب العالمين.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: «زین العابدين الحسيني»؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج، 87گ، 22 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 1-423]

المتاجر (ترجمه و شرح)/ فقه/ فارسی

al-matājer (t. va š.)

اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 147/3

آغاز: کتاب المتاجر بدان که متاجر جمع متجر است و متجر به فتح میم و جیم بر وزن مفعل است ماخوذ است از تجارت؛ انجام: پس مخصوص می گرداند آن منفرد را از ثمن مثل آن نسبت قیمت اوبه سوی قیمت مجموع یعنی نسبت داده می شود آن بعض به سویقیمت مجموع

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1220ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 172گ، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 1-132]

المتاجر و المكاسب- احکام المتاجر و المكاسب

المتجلي في تطور الولي/ عرفان و تصوف/ عربی

al-mutajallī fi taṭawur-il walī

سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849-911 قمری

soyūtī, ‘abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506)

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22204

آغاز: بسمله الْحَمْدَلله وَ کُفِیَ وَ سَلامِّ عَلِیِّ عِبادَهُ الَّذِينَ اصْطُفِیَ؛ انجام: نباء عَلِیِّ احد الْقاعِدِينَ اللَّتَيْنِ ذَکَرْنَاهُمَا وَ الله تَعَالِی اعْلَمْ بِالصَّوَابِ

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11[رایانه]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10943/6

در عرفان؛ کا: ابراهیم بن علی حفید بکلی افندی، تا: قرن 13، جا: ترکیه عثمانی؛ قطع: رقعی بزرگ [میراث شهاب: س9ش 2-36]

المتحرك- الغرض (رسالة في)

المتحرك = الحركة/ فلسفه/ عربی

al-mutaḥarrik = al-ḥarika

اسکندر افرودیسی، ق3 میلادی

eskandar āfrūdīsī (- 3c)

مترجم: دمشقی، سعید بن یعقوب، ق4 قمری

آغاز: بسمله. قَالَ: هَلْ المتحرك عَلِیِّ عَظَّمَ مَا یتحرك فِی اول حرکته عَلِیِّ اول جُزْءُ مِنْهُ ام لا؟ وَ ذَلِك أَنَّ کُلِّ حَرَكَةٍ إِنَّمَا صَارَتْ فِی زَمَانِ لأنه لَیْسَ یُمْکِنُ أَنْ یَتَحَرَّك الْمُتَحَرِّكُ عَلِیِّ الشَّيْ‌ءَ الْمَوْضُوعِ

انجام: وَ متی ارْتَفَعَ الأمر... لَمْ یُوجَدْ شَیْ‌ءُ مِنْ الأشياء الَّتِي تَحْتَهُ الَّتِي إِنَّمَا وُجُودِهَا بوجد ذَلِك الْعَامِيِّ فِیهَا.

چاپ: به تحقیق عبدالرحمن بدوی در ارسطو عند العرب

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5283/44

آغاز: برابر

خط:نستعلیق،بی کا، تا: قرن 11؛ 2گ (123ر-124ر) [ف: 16-192]

2. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 242/60

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 15 ذیحجه 1068ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ، 1گ (307ر و پ)، 24-33 سطر (12×22)، اندازه: 17/5×27 سم [ف: - 147]

3. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2912/58

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: 1266ق؛ 6گ (202ر-607ر) [ف: 5-633]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6511/12

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1334ق؛ مصحح؛ جلد: مقوایی، 2گ (43ر-44ر)، اندازه: 14/5×22/5 سم [ف: 20-88]

المتحف الاثري/ شعر/ عربی

al-mathaf-ul aṯarī

جواهری بروجردی، علی بن احمد، - 1415 قمری

javāherī borūjerdī, ‘alī ebn-e ahmad (- 1995)

تاریخ تأليف: نیمه صفر 1399ق

قصیده ای است رائیه در یک صد و چهل بیت در پند و اندرز و تشویق به اکتساب اخلاق نیکوی اسلامی و به کار بستن دستورهای دینی.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 550/5

آغاز: نَصِیحَتِی لذوی الْبَابِ وَ الْفِكَرُ * * مکرمی الباريء الاعلي مِنَ الْبِشْرِ/ مَنْ فِی الْبِحَارِ وَ مَنْ فِی البرقد حَمَلُوا * * وَ فَضَلُّوا بشریف الْعَقْلِ وَ النَّظَرِ؛ انجام: وَ الْحَمْدُلله رَبِّ العالمين عَلَیَّ * * اکماله فِی حُدُودِ النِّصْفِ مِنْ صَفَرٍ

خط: نسخ معرب، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: گالینگور، 115گ (122-236)، 10 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 2-181]

مترادف الالفاظ/ لغت/ فارسی

motarādef-ol alfāz

کریمی، عبد الكريم بن شیخ راجن، ق11 قمری

karīmī, ‘abd-ol-karīm ebn-e šayx rājen (- 17c)

اهداء به: احمدخان بن پیرخان

تاریخ تأليف: 998ق؛ محل تأليف: همیرپور از توابع کالپی

کتابی است مفید شامل دویست و شصت نام با مترادفات آن ها و ضبط اعراب و ذکر معنی هر یک و استشهاد به اشعار شاعران با یک ذیل مشتمل بر کنایات و مجازات و اصطلاحات به ترتیب حروف از آشیان وفا تا یخچه ولی خالیاز مسامحاتی نیست.مؤلف عبدالکریم بن شیخ راجن غزنوی متخلص به کریمی است که این کتاب را برای شاعران و شعر دوستان تأليف کرده است. وی در سبب تأليفمي گوید: «... چون در محفل فردوس نشان... سرحلقه نکته پردازان جهان احمد خان بن پیرخان که تا یوم التناد مجمع فضلاء زمان و شعراء دوران باد، اکثر اوقات اشعار متقدمین متضمن لغات غریبه و فرس قدیم مذکور می بود، حضار مجلس را در تحصیل معانی و مقاصد از عبارات نادر اشارات بمقتضی ترادف و اشتراک الفاظ اشتباه واقع می شد، بنابرآن مستفیض فیض رب قوی عبدالکریم بن شیخ راجن غزنوی ساکن جنت آثار همیرپور بلده کالپی از فرهنگ های قدیم لغات متفرقه به ترتیب ترادف در ضمن اسامی جمع نموده عقده های آن به استدلال و استشهاد حل ساخته... و نام نیکاختتام این کتاب با صواب مترادف الالفاظ نهاده به دویست و شصت اسامی ترتیب و تهذیب داد، هر که در خواندن شعر یا گفتن ملازمت نماید، او را لازم است و عین فرضبلک فرض عین که این کتاب را ملزوم خود گرداند؛ تاریخ: این نسخه عجیب بصد خوبی کلام ** در سال نهصد و نود و هشت شد تمام». در این کتاب به اشعار سید مطهر کره ای شاعر قرن هشتم هندوستان بیش تر از دیگران استشهاد شده و مؤلف ابیاتی از خود نیز آورده است. در ذکر اسامی هدیه (فصل 89) می گوید: «بلک- به کسر یکم و فتح دوم باباء تازی نوباوه وتحفه. سلمان محمد ساوی فرماید: خاک و خاشاک سرایت می فرستد هر صباح ** گلشن فردوس را فراش برر سم بلک؛ لجامعه: بلک بقافیه سنجان دهر، پیک صبا ** تراشه سخنم را برد بصد فرسنگ. و در اسامی شراب»، در فصل 92می گوید: «خون کبوتر؛ لجامعه: خنده چون کبک دری می زد بط سرخاب زای** تا خورد خون کبوتر هدهد فرخ نژاد. ايضاً دریای خون،لجامعه: شد عیان از بحر مینا چشمه سیماب گون **ساقیا کشتی زر پیمای در دریای خون». و در ذیل «لالا» و «هنگ» ابیاتی با تخلص خود آورده است: «باکریمی نازکم کن ای بت طناز من ** روزگاری شد که این مسکین بجان لالای تست/ کجاست چامه شناسی کریمیا ایدون ** که پی برد بنکات غریبم از ره هنگ». متأسفانه در هیچ تذکره ای ترجمه حال مؤلف مسطور نیست.

آغاز: بسمله، سپاس بی قیاس مرمتکلمی را که طوطی زبان را در شکرستان دهان شکر ریزی ازوست

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3755

آغاز: برابر؛ انجام: یخچه- ای ژاله، آن را سنگک و سنگ چه و شخکامه و تگرگ نیز گویند، بدر شاهی گوید [شاهی غلط کاتب است و صواب «بدرچاچی» شاعر قرن هشتم هجری است که او را بدر شاشی نیز گویند]. در غنچه تونسرین، دریخچه تو آذر.

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: حدود نیمه اول قرن 11؛ واقف: رضا نایینی، مرداد 1311؛ جلد: چرمی، 167گ، 19 سطر، اندازه: 15/2×26/2 سم [ف: 13-86]

2. یزد؛ علومی یزدی، محمود؛ شماره نسخه: بدون شماره/7

بی کا، تا: 1091ق [نشریه: 7-713]

3. همدان؛ برنا، قا سم؛ شماره نسخه: 33

آغاز: برابر؛ انجام: در غنچه تو نسرین دریخچه تو آذر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 6 جمادی الاول 1264ق؛ 134گ، 19 سطر، قطع: ربعی [نشریه: 5-376]

4. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 43

آغاز: برابر؛ انجام: یخچه ای ژاله، آن را سنگ ک و سنگ چه وتتخکاسه و تگرگ نیز گویند، بدر شاهی فرماید در غنچه تو نسرین دریخچه تو آذر.

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: سلخ ربیع الثاني 1264ق؛ جلد: تیماج، 135گ، 19 سطر، اندازه: 13×23 سم [ف: 1-62]

مترجم الفرهنگ/ لغت/ فارسی

motarjem-ol farhang

ترکمان، محمد امین بن سنجر

torkamān,mohammad amīn ebn-e sanjar

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18246

آغاز: هم شکل خویش الحاق خواهند افتاد ان شاء الله تعالی؛ انجام: برجامه دوزند تا از مسلمانان متمیز شوند و ان را اغیار... سنه 1233

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1233ق [رایانه]

المتشابهات/ محکم و متشابه/ عربی

al-mutašābihāt

غیر همانند:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/248

فوائدی به نقل از تفسیر المتشابهات (اصل کتاب از ابن شهرآشوب)؛خط: نستعلیق، کا: نظام الدين احمد غفاری مازندرانی طبیب، تا: ذیقعده 1039ق، در محضر سید احمد حسینی مازندرانی مخاطب به جانباز خان حسینی؛ 1گ (517) [مختصر ف: - 598]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1963/7

آغاز: بسمله وَ بِهِ نَسْتَعِینُ وَ حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ الا بَالله الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ اما بعد فَانِ الَّذِي فَهِمْنَاهُ وَ استفدناه مِنْ کلام الله؛ انجام: یامرالناس بِالنَّقِیِّ طَبِيبٍ یُدَاوِی وَ الطَّبِيبِ عَلِیلُ وَ الصلوة عَلِيٍّ مُحَمَّدٍ سَیِّدِ الوري وَ اله مَصَابِیحُ الدجي وَ السلامُّ عَلَیَّ مَنِ اتَّبَعَ الْهَدْيِ

نویسنده می گوید آن چه از قرآن و کلمات اهل بیت عصمت بر می آید عدم جواز استخراج احکام شرعی از متشابهات قرآن و سنت به ظن و تخمین است و نیز فتوای حاصل از روی متشابهات فتوای غیر صحیح است، لذا در این رساله او می کوشد تا معنی متشابهات را روشن سازد و باز روشن کند که اتباع متشابه به تنهائی چه اشکالی را در استخراج احکام شرعی موجب می شود؛

خط: نستعلیق، کا: محمد شریف، تا: محتملاً قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 13ص (138-151)، 21 سطر (9×15)، اندازه: 13×18 سم [ف: 4-444]

متشابهات القرآن- هداية المرتاب و غاية الحفاظ و الطلاب

متشابهات القرآن = متشابه القرآن = فهم متشابهات القرآن/ محکم و متشابه، عرفان و تصوف/ عربی

mutašābihāt-ul qur’ān = mutišābih-ul qur’ān = fahm-u mutašābihāt-il qur’ān

صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979-1050 قمری

sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641)

در تفسیر و معنی آیاتی که در مرحله اول معنی آن ها روشن نیست، که به گفته او از راه تأويل و مکاشفه بایستی معنی آن ها را دریافت. در شش «فصل»: 1.ذکر مذاهب الناس في باب متشابهات القرآن؛ 2. نقل ما ذهب اليه بعض المفسرين؛ 3. التنبيه علی فساد ما ذهب اليه اهل التعطيل؛ 4. الاشارة الي ما ذهب اهلالتحصیل في التأويل؛ 5. زيادة تأكيد ما قررناه و تنویرها؛ 6. اظهار شیئ من لوامع علوم المكاشفة.

آغاز: بسمله. اللَّهُمَّ تَبَارَکْتَ بِالتَّقْدِیسِ وَ التنزية وَ تَعَالَیْتَ عَنِ الْمِثْلِ وَ الشَّبِيهِ انت الَّذِي نَوَّرَتْ سَمَاوَاتٍ الارواح بانوار مَعَارِفُ الْقُرْآنِ

انجام: وَ هَکَذَا یَنْزِلُ الامر مِنِ الْبَارِي الي الْعَقْلُ وَ مِنْهُ الي النَّفْسِ الناطقة وَ مِنْهَا الي الْقُوَّةِ الحيوانية وَ مِنْهَا الي الْقُوَّةِ السَّارِيَةَ فِی جسمِّية

[الذريعه 62/19؛ ریحانه 417/3-420: که از این کار او یاد نکرده است؛ یاد نامه - 110]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4942/30

آغاز و انجام: برابر

در شش فصل؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، اندازه: 14×24 سم [ف: 14-185]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3638/7

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 25ص (419-443)، 21 سطر (8×19) [ف: 12-2643]

3. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 233/1 حکمت

نویسنده ناتمام گذاشته است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: با تاریخ 1115ق؛ محمد شفیع بن محمد مقیم طغائی شیرازی نواده ملا صدرا نسخه را تصحیح و با اصل خط مصنف 1 ذیقعده 1115 مقابله نموده؛ جلد: تیماج مشکی، قطع: رحلی [ف: 2-53]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7577/7

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبدالملک بن محمد ابراهیم بواناتی، تا: 1128ق؛ جلد: تیماج، 9گ (173ر-181پ)، 19 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 19-385]

5. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1994/7- عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ پخته، بی کا، تا: 23 ربیع الثاني 1182ق؛ 16ص (298-314) [عکسی ف: 1-341]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1719/7

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 9ص (212-220)، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 9-255]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 909/7

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3-112]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 90/2- طباطبائی

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته، نستعلیق، کا: عباس بن علی محمد حسینی تفرشی، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 12گ (97-108)، اندازه: 17×21 سم [ف: 22-16]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 39918

آغاز: برابر؛ انجام: وَ مِنْهَا الي الْقُوَّةِ السَّارِيَةَ فِی جسَمَّیْتَهُ الْمِفْتَاحُ الاول فِی الاشارة الي اللفاظ مُفْرَدَةً (بعد از 20 برگ)... کَمَا هُوَ شَأْنِ جُمْهُورِ الْمُسْلِمِينَ فِیهِ حَیْثُ لَمْ یُکَلَّفُوا باکثر مِنْ ذَلِك تَمَّ بِحَمْدِ الله وَ لُطْفِهِ.

خط: نستعلیق تحریری، کا: عبدالجلیل حسینی زنجانی، تا: 1214ق؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج، 29گ، 22 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن- 240]

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 280/3

همان نسخه بالا [مؤيد: 1-249]

9. اصفهان؛ تویسرکانی؛ شماره نسخه: 8/3

از آغاز تا پایان «الفصل الخامس»؛ کا: میرسید حسین بن عبدالغفور حسینی تویسرکانی، تا: 1219ق؛ اندازه: 10×16 سم [مجله ادبیات اصفهان: ش 16 و 17-137]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5438/4

خط: نسخ، کا: محمد حسن جوینی شیرازی، تا: 1237ق، جا: شیراز؛ ناقص است؛ جلد: تیماج، 12گ (50پ-61پ)، 14 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 16-341]

11. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 593/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق پخته، کا: محمد، تا: جمادی الثاني 1258ق؛ 8گ (109پ-116پ) [ف: 2-219]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10597/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 10 رمضان 1280ق؛ جلد: تیماج، 6گ (69ر-74پ)، 22 سطر (10/5×16/5)، اندازه: 19/5×21 سم [ف: 20-57]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 870

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ متوسط، کا: محمد علی کرمانشاهی الاصل، تا: ذیحجه 1287ق؛ از برگ 51 تا 75 در مجموعه ای است دارای «جلوات ناصری» و رساله ای در تشویق بر تصوف و رساله «اتصاف الوجود بالماهية» و این رساله و حاشیه ملا علی نوری بر «شواهد ربوبیه» نام نویسنده و تاریخ نوشتن در آخر این رساله نیست لیکن در آخر رساله «جلوات ناصری» که آن نیز به همین خط است. در پایان رساله دوم این مجموعه 1296 تعیین گردیده، محشی از ملا علی بن جمشید نوری (م- 1246) صاحب حاشیه بر «شواهد الربوبية» و حاشیه ای بر «اسفار اربعه» و جز آن؛ جلد: تیماج، 25گ، 15سطر (7×14)، اندازه: 11×18 سم [ف: 1-192]

14. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 8454/2

بی کا،بی تا؛7گ (173پ-179پ)،21 سطر (8/5×15/5) [ف: 5-498]

15. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4130/5- ف

نسخه اصل: در ص ع فهرست رساله های مجموعه است، از اسرارالایات و قضا و قدر تا می رسد به رسالة في بسیطا الحقيقة و تفسیر سورة التوحيد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 3-19]

16. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2273/3

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 9گ (118پ-126پ)، 22 سطر (8/5×17/5)، اندازه: 16×25/5 سم [ف: 9-922]

17. بیرجند؛ دیانی؛ شماره نسخه: 128/2

خط: نستعلیق، کا: محمود موسوی تونی، بی تا؛ 5گ (96ر-100پ)، 19 سطر، اندازه: 17×23 سم [ف: - 101]

18. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 4-ع/469/4

آغاز و انجام: برابر

بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 12ص (9/5×15/5)، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 2-60]

متشابهات القرآن/ علوم قرآن، شعر/ پنجابی

mutašābihāt-ul qur’ān

محمد سعید

mohammad sa‘īd

منظومه ای است مفصل در بیان متشابهات قرآنی و ظاهراً ترجمه ای منظوم از رساله «سراج الحفاظ» اله داد بن عبدالحکیم می باشد.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2085/2

آغاز: حَرْفٍ بِسْمِ الله انهین کیتی وَ نه آء * * جهری وَ چ نه آيٍ حَافَظَ ظَاهِراً که نسائ

نسخه اصل: کتابخانه گنج بخش- پاکستان 1246؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 35ص (100-134) [عکسی ف: 6-111]

متشابهات ربیعی- مشابهات

متشابه القرآن- متشابهات القرآن

متشابه القرآن/ محکم و متشابه/ عربی

mutišābih-ul qur’ān

طریثیثی، رکن الدين ابوطاهر

taraysīsī, rokn-od-dīn abū-tāher

کتاب مفصل و مهمی است درباره آیات متشابه قرآن مطابق با عقاید معتزله. نام کتاب در صفحه عنوان نسخه حاضر چنین ثبت شده است: «هذا الكتاب فص اصول الدين المسما برکن الدين» و در ابتدای فصل ها نیز، نام «کتاب رکن الدين» دیده می شود. اما در نسخه مورخه 755ق نام کتاب بر روی برگ نخست «متشابه القرآن» درج شده است و نام مؤلف در ذیل آن چنین آمده است: «الشيخ الامام الاجل رکن الدين ابو طاهر الطريثيثي». بنابراین عنوان «کتاب رکن الدين» در نسخه حاضر، یعنی کتابی تأليف رکن الدين و نه کتابی به نام رکن الدين. عنوان «متشابه

القرآن» نیز میتواند اشاره به موضوع کتاب باشد و نه عنوان واقعی کتاب. مؤلف درباره مباحث مطرح شده در این کتاب، در مقدمه می نویسد: «فرأيت أن أولف كتاباً في فنون المتشابهات في أبواب الكلام و اجعلها فصولاً جامعة لأقسامها، مشتملة علی أبوابها و اورد في کل نوع منها فصلاً علی حاله، بعد أن أوردت فصلاً في الابانة عما یتوصل الي تمییز صحیح التأويلات من فاسدها و ألحق بها ما یضاهیها من تبیین ما یفید من الكلام و ما لایفید و الطريق الي معرفة خطابه و الكلام في المتشابه و ما یتعلق به؛ اذلم أر كتاباً جامعاً في ذلك، بل کان مقصد من ألف في المتشابهات الي فن واحد دون سائره نحو ما ألف في الجبر و في باب العصمة و نحو ذلك. و مقصدی في هذا الكتاب الابانة عما یتعلق به من الآيات في تصحیح المذهب أو ابطاله في أبواب الكلام دون سائر الآيات المحتملة للوجوه مما لا یتضمن افساد مذهب أو صحته دون الفقهيات».

کتاب حاضر دارای ده «فصل» و هر فصل شامل چند «باب» است: فصل 1. وجوه التأويلات و ما یتصل بها، در هفت «باب»؛ 2. أبواب التوحيد، شامل «مقدمه» و پنج «باب»؛ 3. أبواب التعديل و التجويز (و هو الكلام في الجبر)، شامل یازده «باب»؛ 4. المنزلة بین المنزلتين (هو الكلام في الأسماء و الأحكام)، شامل چهار «باب»؛ 5. الوعيد، شامل چهار «باب» و بابی در امر به معروف و نهی از منکر؛ 6. باب الامامة، شامل پنج «باب»؛ 7. العصمة (و فصل فیذکر الخلاف في العصمة)، شامل شش «باب»؛ 8. فیما یطعن به علی القرآن، شامل پنج «باب»؛ 9. الرقيق من الكلام و ما یجری مجراه من الشذوذ، شامل بیست و سه «باب»؛ 10. اصول الفقه و الكلام، شامل هفت «باب». بسیاری از مطالب این کتاب به صورت سؤال و جواب و یا در قالب ادعا و جواب به آن مطرح شده است.

فاضل معاصر آقای حسن انصاری طی مقاله ای با عنوان «تحفه ای گران قدر از کاشمر» در کتاب ماه دین شماره 102-103، به معرفی این کتاب پرداخته است. نکاتی از مقاله سودمند ایشان: «معتزلیان ناچار بودند آیاتی را که از سوی مخالفانشان مورد استناد قرار می گرفت، آیات متشابه بخوانند و تفسیر متناسب با عقاید خود از آن آیات عرضه کنند. در این میان بحث درباره آیات مورد تمسک در زمینه تشبیه یا جبر در اولویت بحث ها بود... این کتاب به دلیل موضوع بندی آن بر اساس موضوعات کلامی و نظم ویژه ای که بر آن حاکم است و هم چنین به دلیل تفصیل در مباحث، از نمونه های قابل توجه این نوع ادبی است. مؤلف در آغاز هر فصل، الزامات اقوال مخالفان را بررسی کرده است. وی عمدتاً در مباحث خود به شعر، لغت و گاهی نقل حدیث توجه دارد و در مقدمه می نویسد که اختلافات مذاهب به دلیل اختلاف در تأويل است و به همین دلیل وی به نگارش این کتاب اقدام کرده تا در ابواب متعلق به کلام فنون مختلف آیات متشابه را بررسی کند. وی می نویسد که فقط به ابواب کلامیبسنده و به اختلافات فقهی و آیات متشابه در این باره نمی پردازد... احتمالاین که مؤلف متعلق به عصر قاضی عبدالجبار یعنی اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم یعنی معاصر غزنویان باشد، دور نیست. کتاب متشابه القرآن طریثیثی نمونه ای از کتاب های تدوین شده توسط معتزلیان خراسان است که می تواند پرتوی روشن بر نوعی از اعتزال این منطقه مهم بیاندازد. مؤلف از نظریه شیئیت معدوم حمایت می کند که می دانیم معتزلیان هوادار ابوالحسین بصری آن را رد می کردهاند. از دیگر به ابوهاشم جبایی، پیشوای بهشمیه ارجاع می دهد و از وی با تعبیر رحمه الله یاد می کند. در یک جا نیز از ابوعلی جبایی و «جماعتة من اهل النظر» یاد می کند. در همین جا از از ابراهیم نظام و جعفر بن مبشر، از متکلمان، نام برده است. هم چنین از جعفر بن حرب با عنوان «بشیخنا» یاد می کند. یک جا نیز در کنار ابوالهذیل و ابوعلی جبایی، از ابو محمد عبدالله بن العباس (رامهرمزی) نام برده و آنان را «مشایخنا» خوانده است. این رامهرمزی شاگرد ابوعلی جبایی بود که اخبار او در کتاب های معتزله و دیگران آمده است. به طور کلی همه چیز در کتاب متشابه القرآن حکایت از اعتزال دارد. مؤلف اصطلاح «اهل العدل» را بیش از «المعتزله» به کار می برد. برخی اوقات هم تعبیر «اصحابنا» را می آورد و از برخی معتزله با عنوان«مشایخنا» یاد می کند که اصطلاح معمول معتزله است. مؤلف در بحث کیمیا و رد آن به مباحث فیلسوف و متکلم دانشمند معاصر ابوالقاسم بلخی، یعنی ابوزید بلخی (322ق) در کتاب تقاسیم العلوم یا اقسام العلوم اشاره می کند... بعید نیست که مؤلف ما در این کتاب از کتب تفسیری و اندیشه تأويلي ابوزید بلخی کمک گرفته باشد، اندیشه ای که معتقد بوده است در تأويل قرآن باید از شیوه ای خاص تبعیت کرد واز درافتادن در تأويل های نادرست و از جمله تأويل های اسماعیلیان اجتناب کرد». نسخه هایی از این کتاب در کتابخانه های مختلف یمن و عمان موجود است و به گفته آقایانصاری، مادلونگ به همراه یکی از محققان عمانی، در پی ارائه چاپ انتقادی از کتاب اند. (حافظیان ابوالفضل)

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 113/1

نسخه اصل: کتابخانه ای در یمن. از فصل پنجم تا دهم؛ خط: نسخ، کا: منصور بن اسعد التونسي الجرائري (؟)، تا: آخر صفر655ق [عکسی ف: 1-133]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1591عکسی

آغاز: بسمله، رَبُّ یسروا عَنْ یَا کَرِیمُ وَ صَلِّی الله عَلِیِّ سَیِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، الْحَمْدُ الله الْوَاحِدِ الْعَدْلِ فَلا ینقسمالی أَجْزَاءٍ وَ أَبْعَاضِ وَ لا یتکثر بأحوال وَ أَعْرَاضِ وَ لا یُوصَفُ بترکیب وَ تَجْسِيدٍ وَ لا یُعْرَفُ بتجسیم وَ تَجْدِیدُ... أَمَّا بَعْدُ فانی لِمَا وَجَدْتُ كَثْرَةِ اختلافات الامة؛ انجام: وَ هُوَ اعْتِبَارِ وَ التَّوَصُّلِ الي الثَّوَابِ وَ اذا کَانَ کَذَلِك فَسَدَ تَعَلُّقَهُمْ بالآية، ثُمَّ کِتَابِ رُکْنِ الدِّينِ و الحمد لله رَبِّ الْعَالَمِينَ حَمْداً

كَثِيراً طيباً مباركاً فِیهِ وَ الصلاة وَ اسلامَ عَلِیِّ سَیِّدِنَا مُحَمَّدِ الْمَبْعُوثُ،بأقوم الدِّينِ وَ صافیه وَ عَلِیِّ آلِهِ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ.

نسخه اصل: در یکی از کتابخانه های یمن؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ربیع الاول 1014ق، جا: صعده به درخواست مولانا عماد الدين یحیی؛ مجدول، محشی، مصحح، نام کتاب در صفحه عنوان چنین آمده: «هذا الكتاب في أصول الدين المسما برکن الدين»، تملک: حسین بن علی بن احمد بن علی به تاریخ 1109ق؛ 440ص، 30 سطر [عکسی ف: 4-544]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1592/1عکسی

نسخه اصل: کتابخانه ای در یمن. جزء دوم کتاب است و از فصل پنجم تا دهم؛ بی کا، بی تا؛ 303ص (1-303) [عکسی ف: 4-551]

متشابه القرآن و المختلف فیه/ محکم و متشابه/ عربی

mutišāb-i-h-ul qur’ān wa-l muxtalif-u fī-h

ابن شهرآشوب، محمد بن علی، 488-588 قمری

ebn-e šahrāšūb, mohammad ebn-e ‘alī (1096 - 1193)

تاریخ تأليف: 570ق

گفتاری در آیات متشابه و اختلاف علماء است. مؤلف در این کتاب آیات متشابه قرآن کریم را به ترتیب موضوعی مورد بررسی قرار داده است نه برحسب نظم و تدوین مصحف شریف. شیوه مفسر این است که هم بحث لغوی می کند و هم تفسیر قرآن به قرآن و هم بحث ادبی و به اشعار شعرای عرب هم چون ابوذویب، ابونواس، یا قال الشاعر فراوان استشهاد می کند. موضوع های آن را اصول عقاید، فقه، علوم قرآن، ادبیات و غیر آن تشکیل میدهد. دارای ابوابی هم چون: باب ما یتعلق بابواب التوحيد، باب ما یدخل في العدل، باب ما جاء في النبوات، باب ما یتعلق بالامامه، باب المفردات من المعاد و غیره، باب ما یتعلق باصول الفقه، باب ما یحکم به الفقهاء من آیات الاحكام، باب الناسخ و المنسوخ، باب ما جاء من طریق النحو، باب النوادر است.

آغاز: بسملة، الْحَمْدُلله رَبِّ العالمين وَ الصلاة عَلِیُّ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِينَ، قَالَ الشَّيْخُ الأجل شَمْسِ الاسلامُ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ شَهْرِ آشوب الْمَازَنْدَرَانِيُّ رَضِیَ الله عَنْهُ سَأَلْتُمْ وَ فَّقَکُمُ الله لِلْخَیْرَاتِ املاء كِتَابٍ فِی بَیَانِ المشكلات مِنْ الآيات الْمُتَشَابِهَاتِ وَ مَا اخْتَلَفَ الْعُلَمَاءِ فِیهِ مَنْ حَکَمَ الآيات وَ لَعَمْرِی انَّ لِهَذَا التَّحْقِيقِ بَحْراً عمیقا وَ لا یَکادُ الا الفاظا فِی کُتُبِ کِبَارُ الْمُتَكَلِّمِينَ.

انجام: فَانِ الْحَقِّايق مُتَفَرِّقَةُ وَ الْمَعَانِي مُشْتَرَكَةً اذا کَانَ الذَّهَبِ اليهما مُحَقِّقاً لِمَذْهَبِ الْعَدْلِ مُحْصٍ لمعانی کَمِ الْعَرَبِ وَ اسْأَلِ الله تَعَالِی الْعَفْوِ الْعَافِيَةَ فِی الدُّنْيَا وَ الآخرة وَ اسْتَغْفِرْهُ انَّ عَثَرْتُ فِیهِ عَثْرَةُ انه سمیع مُجِیبُ... فِی سَنَةِ سَبْعِینَ وَ خُمسمائة.

چاپ: تهران، با حواشی حسن مصطفوی، در دوجلد، 1369ق

[الذريعة 62/19؛ الظنون 1584/2؛ روضات الجنات 602؛ مقدمه نسخه چاپی به قلم مصطفوی؛ کشف الحجب 485]

شرح و حواشی:

1- مقالات الجبرية

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15847/2

آغاز: برابر؛ انجام: عِنْدَ مَوْتِهِ اذا ذَلَّ تَکْلِیفُهُ وَ تَحَقُّقِ الْمَوْتِ وَ لَکُنَّ لا تَنْفَعُهُ الايمان حِينَئِذٍ. تَمَّ الْجُزْءُ الاول.

جزء اول از کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: تیماج قهوه ای، 122گ (1پ و 54ر-174ر)، 25 سطر، اندازه: 15×25 سم [ف: 44-95]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17925

آغاز: برابر؛ انجام: وَ یَدُلُّ عَلِیِّ انْهَ اذا اعطی کَفَّارَتُهُ لِمَنْ ظَاهِرُهُ الْفَقْرِ ثُمَّ بَانَ انْهَ غَنِیُّ یَکُونُ مُجْزِياً.

ج1-2؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، دارای سرلوح، مصحح؛ 208گ، 21 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 22-374]

3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12244

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ واقف: علی اکبر اصفهانی، 17 ذیحجه 1162؛جلد: تیماج،224گ، 23 سطر، اندازه: 14×25 سم[ف: 11-659]

4. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4742-24/42

آغاز: بسمله فَصَلِّ قَوْلِهِ تَعَالِی: فِی قِصَّةِ نَبِیِّنَا عَلَیْهِ الصلاة وَ السلام لا أَعْبُدُ ما تَعْبُدُونَ و قوله فَبِأَيِّ آلاء رُبَّمَا تکذبان؛ انجام: برابر

خط: نسخ، کا: ابوتراب بن عبدالله جزایری، تا: 15 ربیع الثاني 1030ق؛ تملک: صدرالدین فرزند ملا محمد؛ جلد: تیماج، 131گ، 25 سطر، اندازه: 15×26 سم [ف: 6-3502]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5940

آغاز: الْحَمْدُ الَّذِي جَعَلَ... وَ بَعْدُ فَانِ الْمُذْنِبِ الْجَانِي؛ انجام: پایان موجود: وَ کَانَ مِنْ مَوْلِدِهِ الي وَقْتُ مُفِيدٍ تِسْعُ وَ عِشْرُونَ سِنِّهِ وَ قَدْ تَمَّ الْمُجَلَّدِ الثَّانِي.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1079ق؛ تملک: محمد باقر مولوی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 553ص، 18 سطر، اندازه: 19×25/5 سم [ف: 17-325]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17425

آغاز: الأخبار مُقَدِّمَةِ مُصْلِحٍة للمکلفین وَ هُوَ اخْتِیَارِ الطُّوسِيُّ قَوْلُهُ سُبْحَانَهُ انَّ فِی خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَ ارْضَ وَ اختلاف اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ؛ انجام: برابر

ج1-2؛ خط: نسخ، بی کا، تا: دوشنبه سلخ جمادی الاول 1087ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 427گ، 18 سطر، اندازه: 13/8×24/5 سم [ف: 22-373]

7. مشهد؛ مدرسه باقریه؛ شماره نسخه: 273

خط: نسخ، بی کا، تا: سلخ جمادی الاول 1087ق؛ افتادگی: آغاز (یک یا دو ورق)؛ کاغذ: ترمه، 18 سطر (7×17) [تراثنا: س6ش 3-109]

8. مشهد؛ مرتضوی؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: برابر

بی کا، تا: 1091ق، مصحح و مجدول؛ تملک: حسن رضا؛ مهر: کتابخانه مجدالدین نصیری (مستطیل)؛ 455ص [ف: - 29]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2594

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 7-181]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12244

آغاز و انجام: برابر

ج1-2؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی؛ واقف: جلال الدين تهرانی، مرداد 1361؛ جلد: تیماج، 224گ، 23 سطر، اندازه: 13/5×25 سم [ف: 22-375]

المتعة- الاربعون حديثاً في المتعة

المتعة -المحجة الحقية العلوية في تبیان المتعة في الفاطمية

المتعة- النكاح و المتعة (منظومة)

المتعة- بطلان نکاح المتعة

المتعة- جواز المتعة

المتعة- حلية المتعة

المتعة- خلاصة الايجاز في المتعة

المتعة- رفع البدعة في حل المتعة

المتعة- شرح حدیث «في رجل یتزوج متعة»

المتعة- صیغ عقد المتعة و الطلاق

المتعة- عقد الدوام و المتعة (ارجوزة)

المتعة- کشف الشبهة عن حکم المتعة (رساله)

المتعة- منع جواز المتعة

المتعة- نکاح المتعة

المتعة- نکاح المتعة من فقه اهل السنة

المتعة- نکاح المتعة و تزویج البنت الرضيع لاجل المحرمية

متعه- المتعة

متعه- المحجة الحقية العلوية في تبیان المتعة في الفاطمية

متعه- النكاح و المتعة (منظومة)

متعه- جواز المتعة

متعه- حلية المتعة

متعه- خبر متعه از سلمان فارسی

متعه- خلاصة الايجاز في المتعة

متعه- رفع البدعة في حل المتعة

متعه- شرح حدیث «في رجل یتزوج متعة»

متعه- عقد الدوام و المتعة (ارجوزة)

متعه- کشف الشبهة عن حکم المتعة (رساله)

متعه- لمعه مؤدي در نکاح دائم و متعه

متعه- منع جواز المتعة

متعه/ فقه/ فارسی

mot‘a

مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمری

majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699)

رساله استدلالی مختصری است مشتمل بر «مقدمه» و «خاتمه» و دو «عقد». نسخه ای در دانشگاه تهران و مکتبه اميرالمؤمنين نجف هست که از محمد باقر حسینی خاتون آبادی دانسته شده است.

آغاز: بسمله، الْحَمْدُلله الَّذِي مَتَّعَ بانواع نواله أَرْوَاحَ الانسان وَ وَصَلَهُمْ بقبول ایجاب اوامره وَ نَوَاهِیهِ.

انجام: پیش از انقضای مدت هبه نماید زوج مدت را بعد از آن عقد کند به آن چه اراده کرده.

چاپ: لکهنو، سنگی، بدون تاریخ، وزیری، 16ص

[فهرستواره منزوی 507/9]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21898

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: تفضل حسین، تا: 10 شوال1261ق؛ اهدایی: رهبری، مرداد 1374؛ جلد: مقوا، 19گ، 12 سطر، اندازه: 11×16/5 سم [ف: 21-1152]

متعه/ فقه/ فارسی

mot‘a

حسینی خاتون آبادی، محمد باقر بن اسماعیل، 1070-1127 قمری

hoseynī xātūn-ābādī, mohammad bāqer ebn-e esmā‘īl (1660 - 1715)

اهدا به: شاه تهماسب صفوی

در مقدمه و دو عقد و خاتمه. همان که از مجلسی دانسته شده است.

آغاز: الْحَمْدُ الَّذِي مَتَّعَ بانواع نواله ازواج الانسان... و این رساله مرتب است بر مقدمه و دو عقد و خاتمه...

[مكتبة اميرالمؤمنين 607/2]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5924/5

خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، بی تا؛ ناقص؛ جلد: مصور، 1ص، 23 سطر (12×16)، اندازه: 17×22 سم [ف: 16-155]

المتعة = فتوایی در متعة/ فقه/ عربی

al-mut‘a = fatvāī dar mot‘a

ابن الحاج، محمد بن حسن، - 1189 قمری

ebn-ol hāj, mohammad ebn-e hasan (- 1775)

در پاسخ احمد پاشا، که از وی پرسیده بود، حرمت آن را و حد لازم بر مرتکب آن را بنگارد. وی در این مختصر نکاح موقت

راحرام و باطل و فاعل آن را فاسق و مستحق حد و عذاب اليم دانسته است. بنابه استدلال نویسنده نی اکرم این ازدواج را در عام «اوطاس» به مدت سه روز حلال و جایز و سپس برای همیشه حرام و ممنوع فرمود. او دربخشی ازآن چنین می نویسد: «لما رأي أن الصحابة یشتهون النكاح و خاف منهم الوقوع في الفتنة ثم قال یا ایها الناس انی کنت اذنت لکم في الاستمتاع بهذه النسوة و ان الله حرم ذلك الي یوم القيمة». در دائرة المعارف بزرگ اسلامی (286/3-295) از 13 تن با این شهرت نام برده شده، که این هیچ یک از آنان نیست و گویا از کردان شمال عراق می باشد و «شرح ذات الشفاء» نیز از همو باشد.

آغاز: الْحَمْدُلله اولاً وَ آخِراً، وَ لَهُ الشُّكْرُ بَاطِنا وَ ظَاهِرا... اما بعد، فَقَدْ سئلنی... احمد پاشا... كَيْفِيَّةُ نِکَاحَ الْمُتْعَةِ، وَ هَلْ یَصِیرَ الْعَامِلَ بِهِ مِنِ الْفَسَقَةِ

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض11111

آغاز: برابر؛ انجام: فَالْحَذَرَ مِنْ اغْتِرَارُ باقوالهم وَ افعالهم وَ الله الْمُوَفِّقُ لِلصَّوَابِ.

خط: نسخ، کا: محمد بن عبدالکریم، تا: اوایل قرن 14؛ واقف: ابوالوفا معتمدی کردستانی، شهریور 1351؛ جلد: تیماج، 3ص، اندازه: 21×33/7 سم [ف: 21-1613]

2. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 670/2

آغاز: برابر؛ انجام: بِمُجَرَّدِ اخباره. انْتُهِیَ. کُتُبِهِ... مُحَمَّدُ رَحِیمُ بْنِ لَطُفَ الله... بامر استاد استاذنا... علاءالدین الهجيحي ادام الله عُمُرِهِ

خط: نسخ تحریری، کا: محمد رحیم بن لطف الله، تا: رمضان 1333ق؛ 2گ (27پ-28ر) [ف: 2-219]

المتعة = رسالة ادلة الرد علی منکری المتعة/ فقه/ عربی

al-mut‘a = r.-u adillat-ir radd-i ‘alā munkiri-l mut‘a

؟ بحرالعلوم، محمد مهدی بن مرتضی، 1155-1212 قمری

bahr-ol-‘olūm, mohammad mahdī ebn-e morteza (1742 - 1798)

از سید مهدی طباطبایی، که نبایستی بحرالعلوم (1212ق) باشد.

[الذريعه 63/19 تا 67: چند کتاب، که این در میا آن ها نیست]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1792/13- عکسی

آغاز: بسمله. هَذِهِ رِسَالَةِ فِی ادلة عَلِیِّ منکری المتعة و حَلَّیْتُهَا مِنْ کُتُبَهُمْ الشَّاهِدَةُ بِتَکْذِیبِهِمْ مِمَّا صَنَّفَهُ الْعَالِمَ الْعَامِلَ الْمَرْحُومَ السَّيِّدِ مَهْدِیِّ الطباطبايي. قَالَ قُدِّسَ سِرِّهِ: اعْلَمْ انَّ النِّكَاحِ الْمُنْقَطِعِ قَدْ کَانَ سَابِقاً فِی عَصْرِ الصَّحَابَةِ بِاتِّفَاقٍ مِنْ المسلمين، فانهم یَخْتَلِفُوا في شرعیته مِنْ اصله، وَ انما اخْتَلَفُوا فِی بَقَائِهِ وَ نُسَخِهِ؛ انجام: الا مَعَ الْقَلَمُ بانتفاء الْمُخَالِفِ کَیْفَ وَ قَدْ عَرَفْتَ مَا عَرَفْتَ فَکَیْفَ دعوی الاجماع مَعَ هَذَا النزاع. وَ الْحَمْدُلله. تَمَّتِ.

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: حدود دوشنبه 23 رجب 1317ق [عکسی ف: 1-341]

متعه/ فقه/ فارسی

mot‘a

مردوخ سنندجی، محمد، ق14 قمری

mardūx-e sanandajī, mohammad (- 20c)

تاریخ تأليف: 1342/12/8ش

در این رساله کوتاه، سعی شده تا اثبات کند متعه (ازدواج موقت) از صدر اسلام در شریعت و قرآن حرام بود و فقط برای ضرورت چندی حلال بوده است. در بخش آخر رساله گفتگو های دکتر محسن شفائی را پاسخ می گوید.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1468

آغاز: پیش ازاین که در موضوع متعه وارد بحث شویم باید دانست که اصول دین ابدی و تغییر ناپذیراند

تحریم متعه؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح، مرتضی فرزند احمد رشیدی کرمانشاهی به تاریخ 1341؟ مطالعه کرده؛ 10گ، 16 سطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 4-306]

المتعة/ فقه/ عربی

al-mut‘a

ناشناخته:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15825/3

خط: نستعلیق، کا: قباد بن شهقباد مهرانی، تا: 948ق [مختصر ف: 587]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 378/11- طباطبائی

آغاز: عَنْ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ وَ ابوذر الْغِفَارِيِّ وَ الْمِقْدَادُ وَ عمر و بن امیر الضميري عَنْ جِمَاعُهُ عِدَّتُهُمْ اربعة وَ عِشْرِینَ رجلا عَنِ النَّبِيِّ صُلِّیَ الله عَلَیْهِ وَ آلِهِ انْهَ قَالَ لَیْسَ شَیْ‌ءُ ارْفَعْ مَنْزِلَةً عِنْدَ الله وَ لااحب وَسِيلَةً مِنْ استمتاع المومن بالمومنات؛ انجام: قَالَ النبيايما امراة وَ هَبْ صَدَاقَهَا لِزَوْجِهَا اعطاها الله تَعَالِی... وَ بُعِثَ الله اليها بِکُلِّ دِرْهَمٍ الف مَلَكٍ یَکْتُبُونَ الْحَسَنَاتِ الي یَوْمَ ینفح فِی الصُّورِ.

مجموعه احادیثی است از پیغمبر و ائمه (علیهم السلام) در سنت بودن متعه؛ بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 6گ (32ر-37ر)، اندازه: 13×18/5 سم [ف: 22-132]

3. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 4509/3

آغاز: بسمله. قَالَ الله تَعَالِی فِی سُورَةِ النِّسَاءِ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ... ای تمتعم بِهِ مِنَ النِّسَاءِ الْمُحِللَّات؛ انجام: وَ قَدْ کانت مِنَ الطَّيِّباتِ حَیْثُ احلها الله انْتُهِیَ.

تعلیقی است بر آیات الاحكام اردبیلی گویا از سید میرزا خالد نویساننده نسخه ش 4509/2 و در نسخه دارد «للسید السعيد» 156پ-161پ؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی،

جلد: تیماج، 6گ (156پ-161پ)، 19سطر (6/5×13)، اندازه: 13×20 سم [ف: 5-498]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 37616

آغاز: بسمله. اعْلَمْ انَّ نِکَاحُ الْمُتْعَةِ سایغ فِی شَرْعِ الاسْلامُ دَلَّ عَلَیْهِ کِتَابُ الْعَزِيزِ وَ السُّنَّةِ؛ انجام: وَ لَهُ احکام اخر غَیْرُ (و) مَا ذَکَرَ وَ لَیْسَ هَذَا مَحَلُّ ذَکَرَهَا وَ الْحَمْدُلله رَبِّ العالمين...

مؤلف شناخته نشد، مختصری در بیان ارکان چهارگانه نکاح متعه بر گرفته از قواعدالاحکام علامه حلی (باب چهار منکاح، مقصد اول) همراه با اضافاتی می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: گالینگور، 2گ، 13 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [اهدائی رهبر: 3-583]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10209/2

آغاز: مَسْأَلَةُ فِی الْمُتْعَةِ بِالنِّسَاءِ، وَ مِمَّا شَنَعَ بِهِ عَلِیُّ الامامية وَ ادُّعِیَ تفردها بِهِ وَ لَیْسَ الامر عَلَیَّ ذَلِك اباحة نِکَاحَ الْمُتْعَةِ؛ انجام: فتخصیص هَذِهِ الآية مُجْمَعُ عَلَیْهِ

در حلیت متعه و پاسخ به گفته های اهل سنت در این موضوع، و احتمالاً از یکی از کتاب های شیخ مفید یا سید مرتضی جدا شده و روش نگارش به روش اینان می باشد؛ کا: محمد قا سم بن شجاع الدين نجفی، تا: 1058ق، جا: اصفهان؛ جلد: تیماج، 6گ (100پ-105ر)، اندازه: 13×21 سم [ف: 26-173]

6. قم؛ مدرسه رضویه؛ شماره نسخه: 91/7

بندی در نکاح؛ خط: نسخ، کا: علی اکبر بن کربلایی رمضان، تا: 1215ق، جا: مدرسة النعمريه؛ 4گ (107ر-110ر)، قطع: بیاض رقعی[چند نسخه- ف: - 59]

متعه/ فقه/ فارسی

mot‘a

ناشناخته:

1. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1995/9

آغاز: بَابُ دوم دُرٍّ بَابُ عَقْدِ مَتِّعْهُ...

خط: تحریری، کا: حسن ظهیر بن فاضل ظهیر حسینی کور سرخی، تا: 964ق؛ 7گ، اندازه: 12×18 سم [ف: 3-162]

2. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 869ض

آغاز: وَ قَالَ رَسُولُ الله (صلی الله علیه و آله) کُلُّ مومن وَ مومنه انَّ یَخْرُجْ مِنَ الدُّنْيَا حتی تَمَتَّعَ فِی عُمُرِهِ وَ لومرة وَاحِدَةً... ترجمه این حدیث که نقل کرده شد آن است؛ انجام: (که در حقیقت دنباله عقد اول است): و چون با یک دیگر سخن کنند چنان باشد که ذکر و تسبیح می گفته باشند و چون

رساله ای است دارای دو عقد و یک خاتمه: عقد اول در بیان فضیلت و ثواب متعه، عقد دوم در میان آداب و ارکان متعه (رکن اول: صیغه، دوم: متعاقدان، سوم: مهر، چهارم مدت)، خاتمه در احکام، در رکن اول الفاظ صیغه عقد به فارسی ترجمه شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ این نسخه به گونه ای نامرتب نوشته شده عقد دوم پیش از عقد اول است خاتمه نانوشته و به جای آن دو صفحه سفید است و در آغاز خطبه و دیباچه ندارد؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 8گ (25پ-32ر)، اندازه: 12×21/5 سم [نشریه: 13-261]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3321/20

آغاز: بدان که اجماع واقع است در میان اهل اسلام دراین که نکاح متعه که او را نکاح منقطع گویند در صدر اسلام مشروع بوده... و هیچ کس از اهل اسلام درین خلاف ندارد و اکابر صحابه و تابعین و غیرهم ارتکاب این معنی کردهاند؛ انجام: پس چرا اهل جهالت و ضلالت دوام را مشروع و حلال می دانند و متعه را حرام و نامشروع می خوانند.

ادله بر مشروعیت متعه و رد اهل سنه؛ بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 11ص (379-389)، اندازه: 8×18 سم [ف: 10-987]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3624/6

آغاز: پس بدان که از جمله شرایط صحت متعه ذکر مهر است، و تعیین آن بمبلغی و مقداری که رفع جهالت بآن شود؛ انجام: مدة کذا بمهر کذا: قبلت لنفسی، تمت... فلان بن فلان.

بی خطبه و ابواب، در پایان صورت عقد نامه ای فرضی به تاریخ 13 رجب 1018؛ خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، 2گ (91پ-92پ)، اندازه: 18/1×30/3 سم [ف: 7-6]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35708

آغاز: بسمله. احکام مَتِّعْهُ و شرایط آن بدان که مَتِّعْهُ با زن کافر حرام است و هم چنین با دشمن اهل بیت؛ انجام: و صیغه قبول نیز بر همین حکم که بر حکم قبول حلال می سازم این زن را بر خود تمام شد رساله متعه. طریق خواندن صیغه عقد بنابر... وَ التَّزْوِيجِ لموکلی عَلِیِّ الْمَهْرِ الْمَعْلُومِ.

مؤلف احتمالاً علامه سید دلدار علی بن محمد معین نقوی نصیرآبادی (-1235ق) یا فرزندش سید دلدار علی نصیرآبادی (1200-1259 ق) مختصری در احکام و شرایط متعه و صیغ آن است، ذيلاً یک صیغه عقد از میر دلدار علی صاحب آن نیز ضمیمهاست؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ ذيلاً یک صیغه عقد از دلدار علی و نیز خطبه عقدی که امام تقی (علیه السلام) هنگام عقد دختر مأمون خواندند ضمیمهاست؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ کاغذ: کشمیری، 2گ، 19 سطر، اندازه: 15/5×25/5 سم [اهدائی رهبر: 3-584]

6. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1831/8

بی کا، بی تا؛ اندازه: 11×15 سم [ف: 3-138]

7. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3029/9

خط: نسخ، بی کا، بی تا [ف: 6-192]

متعة (رضيعة)/ فقه/ عربی

mut‘at-u (ra ī‘a)

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1781/2

خط: نسخ، بی کا، تا: 1207ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 2گ، 27 سطر (9×15)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 3-1053]

المتعة (نکاح)/ فقه/ عربی

al-mut‘a (nikāḥ)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 378/12- طباطبائی

آغاز: بَعْدَ از بسمله. اعْلَمْ انَّ النِّكَاحِ المتعه شایع فِی الاسْلامِ دَلَّ عَلَیْهِ الْكِتَابِ الْعَزِيزِ وَ السنه النبويه وَ فَعَلَهُ ائمتنا عَلَیْهِمْ السلامِّ وَ کَذَا اکابر الصحابه... فالاول مِنْ ارکانه الْعَقْدِ؛ انجام: لَیْسَ هَذَا مَحَلُّ ذَکَرَهَا وَ الْحَمْدِ لله وَحْدَهُ وَ صَلَوَاتُهُ عَلِیُّ مُحَمَّدُ وَ اله وَ سَمِّهِ اجمعین وَ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ.

دارای ارکان و احکام نکاح؛ بی کا، تا: قرن 11؛ از رکن اول (= عقد) مقداری افتاده است؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سیاه، 2گ (34 و 37)، اندازه: 13×18/5 سم [ف: 22-133]

المتعة بالنساء (مسئلة في)/ فقه/ عربی

al-mut‘a-tu bin-nisā’ (mas’alat-un fī)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7043/5

خط: نسخ، کا: محمد بن عبدالحسین نجفی، تا: با تاریخ 1056ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 71سطر (4×12)، اندازه: 9×19 سم [ف: 16-437]

المتعتين و الموارثه/ فقه/ عربی

al-mut‘atiyn wa-l muwāriṯa

کتابی است در ذکر اشخاص و حدیث و بیش تر در باب متعه و ارث صحبت می کند.

شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 537

آغاز: قَالَ فرایت بَعْدَ ذَلِك ابْنُ عَرْفَطَةَ لِحَمْلِ داية معوية حتی ادخلها بَابِ الْفِيلِ فرکزها فِی الْمَسْجِدِ- ذَکَرَ ابْنِ عُمَرَ؛ انجام: انَّ فِی الْقُرْآنِ مِثْلُ هَذَا کَثِیرُ وَ الْحَمْدلله- تَمَّ کِتَابُ الْمُتْعَتَيْنِ وَ الموارثه... وَ صَلِّی الله عَلِیُّ سَیِّدُ الاولين وَ الآخرين... وَ افق اتمامه یَوْمَ الثلثاء ثَامِنَ عِشْرِینَ جمادی الاول سِنُّهُ احدی عَشَرَ سَبْعَمِائَةِ...

خط: نسخ کهن، بی کا، تا: جمادی الاول 711ق؛ افتادگی: آغاز؛ 67گ، 13 سطر (12/5×17/5)، اندازه: 17/5×24 سم [ف: 2-133]

المتعصب للآل فرقة الناجية- ارشاد الضال

متعلم- آداب متعلم

متفرقات- منتخب

متفرقات- پراکنده ها

متفرقات- گوناگون

متفرقات/ ادبیات/ فارسی

motafarreqāt

ابراهیم ادهم، - 161؟ قمری

ebrāhīm-e adham (- 779)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14178/7

قطعه ای از میرزا ابراهیم ادهم؛ خط: شکسته نستعلیق چلیپا، بی کا، بی تا؛ 1ص (75پ) [ف: 38-223؛ فهرست رایانه ای، ج 3-793]

متفرقات/ گوناگون/ عربی

motafarreqāt

یزیدی، محمد بن عباس، 228-310 قمری

yazīdī,mohammad ebn-e ‘abbās (844 - 923)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 608- ف

نسخه اصل: رئیس الكتاب مصطفی ش 904. مراث و اشعار و غیر ذلك من اخبار و لغة از او؛ خط: نسخ معرب درشت، کا: محمد بن اسد بن علی القاري (شیخ ابن البواب)، تا: 368ق؛ نوشته از روی خط ابن مقله مورخ رمضان 370 و مقابله شده با آن؛ 103گ، 16 سطر [فیلم ها ف: 1-380]

متفرقات/ گوناگون/ فارسی

motafarreqāt

نجم رازی، عبدالله بن محمد، 570-654 قمری

najm-e rāzī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad (1175 - 1257)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 117/2

شامل لغات شیمی این و طلسم ها و اشعار عربی و پراکنده ها؛ بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوایی، 58ص (51-108)، 17 سطر (4×9)، اندازه: 15×20 سم [سنا: ف: 1-61]

متفرقات/ گوناگون/ عربی

motafarreqāt

حرانی، محمد بن عبدالمنعم، - 671 قمری

harānī, mohammad ebn-e ‘abd-ol-mona‘em (- 1273)

اشعار و احادیثی است متفرقه که مؤلف به طرق مختلف شنیده و در این مجموعه مختصر جمع آوری کرده است، اولین اخبار وی در ذیقعده سال 634ق می باشد.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1077/8

آغاز: اخبرنا الامام الْعَالِمِ عِلْمَ الدِّينِ ابوالحسن عَلِیِّ بْنِ ابی الْفَتْحِ مَحْمُودِ بْنِ احْمَدِ الْمَحْمُودِيِّ بِقِرَاءَتِی عَلَیْهِ

نسخه اصل: کتابخانه دارالکتب الظاهريه (مدرسه عمریه)- دمشق 3747؛ کاتب = مؤلف، تا: با تاریخ 725ق؛ آن را بر جمیع مسلمین وقف کرده است، در مدرسه ضیائیه درسفح قاسیون دمشق؛ تاریخ وقف: ذیقعده 1127؛ 13ص (186-198)[عکسی ف: 3-353]

متفرقات/ شعر/ عربی

motafarreqāt

ابن دمامینی، محمد بن ابی بکر، 763-827؟ قمری

ebn-e damāmīnī, mohammad ebn-e abī bakr (1362-1424)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9093/10

قصیده در مدح الناصر بن محمد بن المقر الاشرف النائب بالاسكندرية؛ خط: نسخ، کا: احمد بن لطف الله حسینی حنفی، تا: قرن 11؛ 7گ (168پ- 174پ)[مختصر ف: - 624]

متفرقات/ فلسفه/ عربی

motafarreqāt

میرداماد، محمد باقر بن محمد، - 1041؟ قمری

mīrdāmād, mohammad bāqer ebn-e mohammad (- 1632)

متفرقاتی است از رسائل مرحوم میرداماد با این عناوین: مختصری از رساله خلق الاعمال، مختصری از رساله بداء، مختصری از شرح التقدمة في باب ان الصحابي بمجرد الصحابة لا خیر فیه، و متفرقات دیگر.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1356/42

نسخه اصل: کتابخانه دانشگاه مرکزی- تهران 6710؛ خط: نستعلیق، کا: رضوی، نصیر الدين محمد، تا: بین ساله ای 1064 الي 1096ق؛ مصحح، محشی؛ 8ص (229-236) [عکسی ف: 4-183]

متفرقات/ فلسفه/ عربی

motafarreqāt

صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979-1050 قمری

sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641)

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4652/10

فوائد متفرقه است؛ بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، اندازه: 12/7×19/8 سم [ف: 7-452]

متفرقات/ گوناگون/ عربی

motafarreqāt

حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، 1004 - 1067 قمری

hājī xalīfe, mostafā ebn-e ‘abd-ol-lāh (1596 - 1657)

متفرقاتی است نامرتب در تفسیر و حدیث و فقه و اعتقادات و ادب عربی و مطالبی از علوم غریبه و دعا و طلسم و چند رساله کوتاه از دانشمندان گذشته و دستور های اخلاقی و جزاین ها. رساله هایی که در این جنگ آمده چنین است: 1. طریقت نامه، عبدالله افندی شارح فصوص؛ 2. مولد النبي، شرف الدين احمد بن زین الدين رضوان الحنبلي 3. تعبیر نامه، ترکی در یازده باب؛ 4. الربع المقنطرات، در هشت باب کوتاه؛ 5. ارجوزة في معرفة الاعداد بالاصابع؛ 6. الرسالة الاحدية؛ 7. کتاب الميم و الواو و النون، ابن العربي اندلسی؛ 8. الرسالة الفهوانية.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4298

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1060ق، جا: حلب؛ این تاریخ پشت برگ 115 به خط مؤلف دیده می شود: «نقل و حرر في اليوم السابع و العشرين من شهر ذی الحجة سنة ستین و ألف در حلب الشهبا ء في منزل ابن مزید در قرب قزل قپو»؛ جلد: تیماج، 206گ، اندازه: 10/5×29 سم [ف: 11-292]

متفرقات/ متفرقه/ فارسی و عربی

motafarreqāt

تونی، محمد قاسم بن عبدالقادر، ق11 قمری

tūnī, mohammad qāsem ebn-e ‘abd-ol-qāder (- 17c)

پراکنده هایی است از مؤلف در لغت و تاریخ و مطالبی به نقل از التفهيم ابوریحان بیرونی و مطالبی جغرافی و مقدمه مؤلف بر منتخب حياة الحيوان که خود در دارالسلطنه اصفهان آن را ترتیب داده با نقل مطالبی پراکنده از آن کتاب و متفرقاتی به نقل از رسائل اخوان الصفا و چند یادداشت در وقایع نجومی که مؤلف به سال 1074-1078ق در اصفهان خود شاهد بوده و مطلبی به نقل از محاضرات راغب و... مجموعه ای از آثار وی در سنا (45/1-47) و دیباچه ای بر رساله موسیقی از وی در ملک (425/5) معرفی شده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6744/5

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 11؛ مجدول، با اشکال نجومی؛ جلد: تیماج، 32گ (26ر-57ر)، اندازه: 17/5×25 سم [ف: 20-232]

متفرقات/ گوناگون/ فارسی

motafarreqāt

حسینی مازندرانی، مرتضی، ق11 قمری

hoseynī māzandarānī, mortezā (- 17c)

شامل مطالب گوناگون از جمله اشعار، صورت عریضه شخصی که به بزرگی نوشته و مطالبی به نقل از کتاب بحار اخبار و احادیث از فرمایشات حضرت علی، احکام خواب دیدن و غیره.

تهران؛ مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 32

آغاز: بعضی از ابیات...؟ در احتراز کردن از ارباب حقد؛ انجام: زمان حال زمان استقبال زمان آینده

خط: شکسته نستعلیق خوب، کا: مرتضی حسینی علی محمد حسینی مازندرانی الاصل ساکن تبریز محله سرخاب، تا: 1302ق؛ جلد: تیماج، 175گ، اندازه: 10/5×18 سم [ف: - 28]

متفرقات/ حدیث/ عربی

motafarreqāt

ماهانی، محمد تقی بن قطب الدين، ق11 قمری

māhānī, mohammad taqī ebn-e qotb-od-dīn (- 17c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8642

خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 11[مختصر ف: 234]

متفرقات/ گوناگون/ فارسی

motafarreqāt

خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین، - 1173 قمری

xājū’ī, mohammad esmā‘īl ebn-e hoseyn (- 1760)

اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 128/4

بندهای پراکنده؛ بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی[نشریه: 11-928]

متفرقات/ گوناگون/ عربی

motafarreqāt

عرفان یزدی، مطیع بن محمود، ق12 قمری

erfān-e yazdī, motī‘ ebn-e mahmūd (- 18c)‘

فایده های پراکنده ای است از اخبار، حکایات و اشعار عربی از جمله: رویای رقیقه در جاهلیت، خطبه های امیرالمومنین در وصف شمایل رسول الله، حکایت عضدالدوله، قصیده عینیه فرزدق، سوال و جواب از سید مرتضی، قصیده ای که مؤلف در یزد به سال 1134 در مدح بیت الله الحرام سروده است، قصیده ای در مدح رسول اکرم که مؤلف در کرمان سروده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9465/3

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: تیماج، 74گ (21پ-94پ)، 18 سطر، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 30-154]

متفرقات/ گوناگون/عربی

motafarreqāt

احسائی، احمد بن زین الدين، 1166-1241؟ قمری

ahsā’ī, ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753 - 1826)

قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1341/2

آغاز: قَالَ سَلِّمْهُ الله المسالة الاولي قَدْ تظافرت الروايات بَانَ سَیِّدُ نا مُحَمَّدٍ... اول الْخُلُقِ... اقول مادلت عَلَیْهِ الاخبار مِنْ انهم اول الْخُلُقِ

بی کا، بی تا؛ 17گ، 19 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: 3-82]

متفرقات/ گوناگون/ عربی، فارسی

motafarreqāt

ادیب، احمد، قرن 13 قمری

adīb, ahmad (19c)

مطالب گوناگونی به فارسی و عربی، به شعر و نثر که بسیاری از آن ها گفته خود احمد ادیب است نوشته شده است و تاریخ آن ها از 1243 تا 1270 قید شده است.

شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 151/2

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1243 تا 1270ق؛ اندازه: 11×22 سم [ف: 2-388]

متفرقات/ گوناگون/ فارسی

motafarreqāt

محمد رضا بن محمد علی

mohammad rezā ben mohammad ‘alī

احادیث چندی در فضل صلوات بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) و ثواب لعن بر دشمنان آن حضرت ذکر نموده، و سپس به اهمیت و فضل و بیان متن دعای صنمی قریش پرداخته و احادیث دیگری را متذکر می شود.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 875/4

آغاز: الْحَمْدلله رَبِّ العالمين حَمْداً یَلِیقُ بجلاله کَمَا هُوَ اهله وَ مُسْتَحِقِّهِ حَمْداً یَفْضُلُ فَوْقَ حَمْدِ الْحَامِدِينَ کَفَضْلِ رَبِّی عَلِیِّ خَلْقِهِ اجمعین

نسخه اصل: کتابخانه مدرسه نمازی خوی 636؛ کاتب = مؤلف، تا: با تاریخ 1243ق؛ مصحح؛ 24ص [عکسی ف: 3-67]

متفرقات/ گوناگون/ فارسی

motafarreqāt

بار فروشی مازندرانی، محمد حسن بن محمد علی، ق13 قمری

bārforūšī māzandarānī, mohammad hasan ebn-e mohammad ‘alī (- 19c)

مجموعه یادداشت ها و نکته های پراکنده ای است که مؤلف در این صفحات تدوین کرده است. احتمال دارد این بخش ادامه رساله یازدهم باشد. او در ص 280 از تحصیل فقه و اصول و حدیث خود یاد می کند. این گفتارها بسیار تنوع موضوعی دارد به صورتی که نمی توان از تک تک آن ها در این جا یاد کرد.

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8871/21

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: با تاریخ 1253ق؛ ص 288-296یادداشت های فقهی و عربی است و منظم تر از سایر بخش ها نوشته شده است؛ جلد: گالینگور، 46ص (277-322)، اندازه: 19/3×22/8 سم [ف: 29/1-197]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8871/11

آغاز: الحمدالله رَبِّ العالمين وَ الصلوة وَ اسْلامَ عَلِیُّ مُحَمَّدُ وَ آلِهِ ذَوِی الشَّرَفِ الرَّفِيعِ وَ الْحَسَبِ الْمَنِيعِ وَ الْفَضْلِ الْجَمِيعِ وَ اصحابه وَ اتِّبَاعِهِ... اما بعد پس می گوید... که چون نظر به مضمون کل علم لَیْسَ فِی الْقِرْطَاسِ ضَاعَ امر تدوین وَ تَحْرِیرُ وَ تسطیر مَسَائِلَ وَ مطالب مرغوب و مطلوب بوده تا از تغییرات و آفات مصون و محروس گردد لهذا کم ترین بنده آله با عدم بضاعت و قابلیت در مقام این برآمد که بعضی از مطالب متفرقه مرغوبه را که از مسائل مبحوث عنهای در علوم رسمیه باشد مثل حکمت و کلام و غیرهما در حیز تحریر در آورد... می گوئیم که وجود بر دو قسم است: وجود مطلق مثل زید موجود؛ انجام: و این در وقتی اسن که هر یک از شرط و قسم با هم جمع شوند و طالب جواب باشند.

خط: نستعلیق، کا: محمد حسن بن محمد علی مازندرانی بار فروشی، تا: با تاریخ 1245ق؛ جلد: گالینگور، 13ص (226-238)، اندازه: 19/3×22/8 سم [ف: 29/1-195]

متفرقات/ گوناگون/ فارسی

motafarreqāt

تنکابنی، احمد بن ابی الحسن، ق13 قمری

tonekābonī, ahmad ebn-e abī hasan (- 19c)

قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 776/5

متفرقات در عرفان و شرح بعض ادعیه و.؛ خط: نستعلیق، کا: احمد بن ابی الحسن بن محمد حسین بن شمس الدين بن محمد کاظم بن محمد امین حسینی تنکابنی، تا: 1268 و 1269ق، جا: کاشان مدرسه شاه؛ 24 سطر، اندازه: 18×23 سم [ف: 3-21]

متفرقات/ گوناگون/ عربی

motafarreqāt

فیض قمی، علی اکبر بن محمد، ق13 قمری

feyz-e qomī, ‘alī akbar ebn-e mohammad (- 19c)

چند بیت شعر و بعضی از کلمات حضرت اميرالمؤمنين علیه السلام را به جهت مشق با خط ثلث درشت نوشته است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4384

خط: ثلث زیبا، کاتب = مؤلف، تا: 1265ق، جلد: تیماج، 89گ، 2 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 11-387]

متفرقات/ متفرقه/ عربی و فارسی

motafarreqāt

قاجار، طهماسب میرزا بن محمد علی، 1220ق13 قمری

qājār, tahmāsb mīrzā ben mohammad ‘alī (1806 - 19c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15232/35

یادداشت های پراکنده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1287 و 1293ق؛ 2گ (198پ- 199ر) [مختصر ف: -901]

متفرقات/ گوناگون/ عربی

motafarreqāt

محسنی هجری، حسن بن احمد، ق13 قمری

mohsenī hejrī, hasan ebn-e ahmad (- 19c)

تاریخ تأليف: رجب 1264ق

مسائل و مطالب متفرقه ای در موضوعات حدیثی، فقهی، کلامی و جز آن از کتاب های مختلف نقل کرده و در پاره ای از آن ها مناقشه کرده و آراء خود را بیان می کند.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1548/3

آغاز: مسالة، هَلْ یَحْرُمُ عَصِیرِ الزَّبِيبِ کالعنب الْمَشْهُورُ الْحِلِّ وَ نُقِلَ فِی الدُّرُوسِ عَنْ بَعْضِ مُعَاصِرِیهِ مِنْ المشايخ

نسخه اصل: کتابخانه سید هادی آل بالیل- قم؛ خط: نسخ، کا: شیخ حسن بن احمد محسنی احسائی، تا: با تاریخ 1262ق؛ 65ص (117-181) [عکسی ف: 4-365]

متفرقات/ گوناگون/ عربی

motafarreqāt

نوری، فضل الله بن عباس، 1259-1327 قمری

nūrī, fazl-ol-lāh ebn-e ‘abbās (1843 - 1909)

روایات و فوائد متفرقه ای است بدون تنظیم و تلخیص کتاب «تسهیل الغوامض» یا «ایضاح الاعراب» و اشعاری از شاعران

معروف چون مجنون عامری و شیخ عبدالحسین شکر و شیخ کاظم ازری.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5729

آغاز: فِی کِتَابِ غِیَاثِ سُلْطَانِ الوري فِی قَضَاءِ الْفَوَائِتِ بْنُ طَاوُسٍ ضَاعَفَ الله فتوحاته عَلَیَّ مَا حَکَاهُ الاستر آبادی

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1287-1290ق؛ با دو بیت بخط ابوالحسن قاجار بتاریخ 12 جمادی الثاني 1298؛ مهر: کتابخانه نوری (مربع)؛ 58گ، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 15-125]

متفرقات/ کلام و اعتقادات، فقه/ عربی

motafarreqāt

اشرفی مازندرانی، خضر بن اسماعیل، - 1336؟ قمری

ašrafī māzandarānī, xezr ebn-e esmā‘īl (- 1918)

متفرقاتی در مباحث فقهی و کلامی.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16960/6

انجام: بِهَا قَبْلَ اسْمُ کَمَا هُوَ نَقْضَ القاعده

خط: نسخ تحریری، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 25گ، اندازه: 11×17/7 سم [ف: 16-60]

متفرقات/ متفرقه/ فارسی

motafarreqāt

امیرخیزی، اسماعیل بن محمد تقی، 1255-1344 شمسی

amīr-xīzī, esmā‘īl ebn-e mohammad taqī (1876 - 1965)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9828

مجموعا در پنج صفحه از این دفتر یادداشت های پراکنده روزانه امیر خیزی درج شده است و باقی صفحات دفتر سفید مانده است؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج مشکی، 18گ، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 31-105]

متفرقات/ تاریخ/ فارسی

motafarreqāt

امیرخیزی، اسماعیل بن محمد تقی، 1255-1344 شمسی

amīr-xīzī, esmā‘īl ebn-e mohammad taqī (1876 - 1965)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9845

یادداشت های پراکنده امیر خیزی درباره تاریخ قاجاریه است همراه با دفتری که بخشی از تاریخ ادبیات وی باید باشد؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ برگ های پراکنده ای است در یک پاکت [ف: 31-110]

متفرقات/ گوناگون/ فارسی

motafarreqāt

امیرخیزی، اسماعیل بن محمد تقی، 1255-1344 شمسی

amīr-xīzī, esmā‘īl ebn-e mohammad taqī (1876 - 1965)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9859

فایده های تاریخی و مطالب گوناگون درباره تاریخ و ادبیات ایران و یادداشت هایی شخصی هم چون تاریخ تولد مؤلف، فهرست کتاب های خریداری شده و کتاب های عربی و کتبی که امانت بردهاند در این دفتر نگاشته شده است؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ با خط خوردگی؛ جلد: تیماج مشکی، 144گ، اندازه: 19/5×25 سم [ف: 31-114]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9887

نیمی از نسخه مربوط به علم عروض است و نیمه دیگر یادداشت های پراکنده در موضوعات مختلف است؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1343ق؛ جلد: تیماج، 110گ، اندازه: 19/5×25 سم [ف: 31-122]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9857

یادداشت های متفرقه و برخی جزوات کوچک چاپی است که بدون نظم خاصی درون پاکتی نهاده اند از جمله، نامه هایی که امیر خیزی به دیگران نوشته و نیز نامه هایی که دیگران به وی نوشته اند: - زندگی نامه خودنوشت امیر خیزی، - یک شماره از مجله یغما (چاپی)، - راپرت شش ماهه اداره معارف آذربایجان چاپ 1305، - روش حزب دموکرات ایران مصوب 1323، - مرامنامه حزب ایران بیدار (چاپی)، - مرامنامه فرقه سیاسی دموکرات ایران عامیون (چاپ 1328)، - فهرست تأليفات حسین کاظم زاده ایران شهر (چاپی)، - نطق سید حسن تقی زاده در مجمع حزب عامیون (چاپ تیر 1327)، - نشریه حزب عامیون (متن نطق سید حسن تقی زاده در مجلس) چاپ دی 1326، - اولین نطق سید حسن تقی زاده در دوره اول مجلس در اول دی 1285 (چاپی)، - اشعار متفرقه، - سال نمای یومیه اقبال سال 1327 (چاپی)، - قیام ملی 28 مرداد (جزوه چاپی مصور)؛ خط: نستعلیق، کا: دستنویس ها به خط امیر خیزی و دیگران، تا: قرن 14؛ اوراق پراکنده داخل پاکتی نهاده شده؛ 416گ [ف: 31-114]

متفرقات/ گوناگون/ عربی

motafarreqāt

رجایی مغزی، عبدالعلی بن محمد حسن، - 1347 قمری

-) rajāī maqzī, ‘abd-ol-‘alī ebn-e mohammad hasan

(1929

حاوی برگ هایی از تقریرات ابحاث بعضی از اساتید مؤلف در فقه و اصول، و قطهای از مقامات حریری، قصایدی از شاعران معروف، رساله ای از او در منجزات المريض که رساله ای استدلالی است در معنی منجزات و ادله اقامه شده بر نفوذ آن ها که در نجف اشرف در 7 رجب 1332ق خاتمه یافته است..

مشهد؛ رجائی مغزی (کتابخانه)؛ شماره نسخه: بدون شماره

آغاز: رِسَالَةُ: اعْلَمْ أَنَّ الْكُلامِّ فِی مَسْأَلَةِ الْمُنَجَّزَاتِ یُتِمُّ بِرِّسَمِّ مقامات، الأول فِی معنی هَذِهِ اللَّفْظَةَ لُغَةٍ وَ شَرْعاً

کاتب = مؤلف، بی تا [تراثنا: س5ش 3-101]

متفرقات/ متفرقه/ فارسی

motafarreqāt

حجت کوه کمری، محمد بن علی، 1310-1372 قمری

hojjat-e kūh-kamarī, mohammad ebn-e ‘alī (1893-1953)

دفتر های مختلفی است در صورت اسامی افرادی که شهریه دریافت میکرده اند و حساب های ساختمان مدرسه حجتیه و دیگر حساب های مرحوم سید محمد حجت در آن گرد آمده است.

قم؛ حجت کوهکمری؛ شماره نسخه: 40

خط: نستعلیق نازیبا، کا: مرحوم حجت، بی تا [ف: - 40]

متفرقات = یادداشت های فقهی/ چند دانشی/ عربی

motafarreqāt = yāddāšt-hā-ye feqhī

معصومی بهبهانی، محمد علی بن سلیمان، - 1372 قمری

ma‘sūmī behbahānī, mohammad ‘alī ebn-e soleymān (- 1953)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15841

آغاز: بسمله. حمدله. وَ الصلاة وَ السلامُّ عَلِیِّ اشْرَفَ الْمُرْسَلِينَ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِينَ. اعْلَمْ انَّ الْمُسْتَفَادِ مِنَ الْحَدِيثِ الشَّرِيفَ الْمَعْرُوفَ بَیْنَ الْمُسْلِمِينَ مِنْ قَوْلِهِ (صلی الله علیه و آله) فِی خُطْبَةٍ الوداع ایها النَّاسِ انَّ الله قَدْ قَسَمَ لِکُلِّ وَارِثٍ نَصِیبَهُ...

خط: نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ با خط خوردگی؛جلد: تیماج، 122گ، اندازه: 18×22/5 سم [ف: 44-93]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15835

آغاز: بسمله. اعْلَمْ انَّ اسْتِصْحَابِ معنی هُوَ جَامَعَ بَیْنَ اربعة اصول البرائة الاصلية الَّتِي تُعَبَّرُ عَنْهَا بِاسْتِصْحَابِ...

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ با خط خوردگی؛ جلد: تیماج فرنگی، 18گ، اندازه: 17/5×21/5 سم [ف: 44-90]

متفرقات/ متفرقه/ عربی و فارسی

motafarreqāt

آقا بزرگ طهرانی، محمد محسن، 1293-1389 قمری

āqā-bozorg-e tehrānī, mohammad mohsen (1876 - 1969)

در این مجموعه تاریخ بعضی از سفر های مؤلف به شهرهای مختلف نظیر مشهد، مکه، مدینه، مصر و غیره و نیز مختصری از جلد چهارم «ریاض العلماء» میرزا عبد الله افندی (قرن 12) از نسخه سید محسن امین صاحب «اعیان الشيعة» در شام و فهارس بعضی از کتابخانه های مختلف شخصی و عمومی مانند کتابخانه رضویه، مدرسه نواب، سردار کابلی، سید محسن امین، سید شهاب الدين مرعشی نجفی، دارالکتب الظاهرية، و غیره که در هنگام سفرهای خود آن ها را دیده و فهرست نموده و نیز برخی از اجازات علمای عامه به خط خودشان و مطالب متفرقه دیگر گردآوری شده است.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1059

آغاز: حرکت از نجف یوم شنبه 15 شوال منه 64، ورود کاظمیه دوشنبه 17، حرکت به شام پنج شنبه 20 بعد از ظهر

نسخه اصل: کتابخانه علینقی منزوی، فرزند مؤلفتهران؛ خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، بعضاً به خط دیگران؛ در اندرون جلد رو تاریخ حرکت مؤلف از نجف درروز شنبه 15 شوال 1364 برای ادای فرایض حج و توقفهای وی در اماکن مختلف و ساعات و روزهای آن تا بازگشت او به نجف ثبت شده است، در پایان نسخه نیز یادداشت های متفرقه ای آمده است؛ 96ص [عکسی ف: 3-316]

متفرقات/ گوناگون/ فارسی

motafarreqāt

تفرشی، حسین بن محمد، ق14 قمری

tafrešī, hoseyn ebn-e mohammad (- 20c)

یادداشت های متفرقه ای است درمسائل گوناگون که حسین تفرشی در این دفتر نگاشته است مثل شرح برخی مسافرت ها و تولد فرزندان و نمونه نکاح نامه، صلحنامه، شرط بیعنامه، اجیرنامه، عقد انقطاع، طلاق نامه، و برخی نامه ها که برای دوستان و بزرگان نوشته و ابیاتی ازاشعار حافظ و مولوی و خیام و احادیثی در بیان فضیلت های اميرالمؤمنين (علیه السلام) و غیر آن.

قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7360-37/150

آغاز: من می خورم و هر که چو من اهل بود ** می خوردن او نزد

خدا سهل بود؛ انجام: بشهر دامغان افتاده کارم ** خدا آخر سیه شد روزگارم

خط: تحریری، کا: حسین بن محمد بن زین العابدين تفرشی، تا: 1337ق؛ جلد: تیماج، 122گ، اندازه: 12×18 سم [ف: 8-4955]

متفرقات/ متفرقه/ فارسی و عربی

motafarreqāt

قاجار، بدیع الملك بن محمد علی، ق14 قمری

qājār, badī‘-ol-molk ebn-e mohammad ‘alī (- 20c)

از جمله تاریخ شروع قرائت تمهید القواعد میرزا هاشم گیلانی مدرس.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10324/2

خط: تحریری، کا: عمادالدوله قاجاری، تا: قرن 14؛ 1گ (2پ)[مختصر ف: - 972]

متفرقات/ گوناگون/ فارسی و عربی

motafarreqāt

گلپایگانی، محمد جواد بن محمد رضا، ق14 قمری

golpāygānī, mohammad javād ebn-e mohammad rezā (- 20c)

فوائد متفرقه ای است مشتمل بر حکایات، اشعار فارسی و عربی، فوائد طبی، خواص ادعیه، فضائل ائمه و... .

گلپایگان؛ مسجد جامع گلپایگان؛ شماره نسخه: 4/7

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ 38گ (138پ-175ر)، اندازه: 17×22/5 سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: - 188]

متفرقات/ متفرقه/ فارسی

motafarreqāt

منشی، حسینخان، ق14 قمری

monšī,hoseyn-xān (- 20c)

مباحث متفرقه علمی، ادبی، سیاسی.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15083

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1333ق [مختصر ف: - 751]

متفرقات/ گوناگون/ عربی

motafarreqāt

یزدی، احمد بن محمد، ق14 قمری

yazdī, ahmad ebn-e mohammad (- 20c)

مطالب متفرقه ای است که مؤلف در این اوراق جمع آوری نموده و مشتمل بر روایات، حکایات، شرح پاره ای از اخبار، فوائدی کلامی، فوائدی ادبی، سؤال و جواباتی در اصول دین، مختصری از کتاب عناصر المتين في شرح معضلات القوانين محمد حسین شهرستانی از اول مباحث ضد، اشعار میرزا ابوالقاسم پیش نماز خویدک متخلص به صابر در علم نحو، برخی از حواشی سید غفور بر قوانین که از شاگردان صاحب فصول بوده، فوائدی راجع به دعای صباح و تلخیصی از شرح این دعا، حواشی بر کتاب طهارت شیخ انصاری و... مؤلف در آغاز مجموعه، به خط خود نگاشته که این اوراق در اصول دین و غیره می باشد.

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1684

نسخه اصل: کتابخانه سید محمد کاظم مدرسی- قم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، 5 ماه حزن 1367(ص 104)، غره ربیع الاول 1325ق (ص 251)؛ تملک: مؤلف و فرزندش به سال 1420؛ 256ص [عکسی ف: 5-132]

متفرقات/ گوناگون/ عربی و فارسی

motafarreqāt

ثریا، محمد حسین

sorayyā, mohammad hoseyn

پس از مرگش جمع آوری و صحافی شده است و دارای شعرهای پراکنده و حکایت های به نثر، به عربی و فارسی است از: مسعود سعد، جوهری زرگر بخاری، و طواط، کمال الدين اسماعیل اصفهانی، شهابی سمرقندی، ازرقی هروی و جز آن ها

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4666/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، اندازه: 15/3×21/6 سم [ف: 7-485]

متفرقات/ ادبیات/ ترکی

motafarreqāt

غیر همانند:

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10074/1

آغاز: ص2، هربری ننک عرض طولی حنسه شده... دیدی اکلن سنن بو راده من کلبی... من کیدلیم بردم؛ انجام: جاکلین سلالده جان حولن قلانده بلن ندیم.

نظم و نثر ترکی با موضوع حکایاتی چون حضرت اسماعیل، نماز و...؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: ملا محمد جعفر مجتهد طهرانی؛ جلد: تیماج، 7گ (1ر-7پ)،

11 سطر (7×11) [ف: 35-19]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18626/4

متفرقات نظم و نثر به زبان ترکی است؛ بی کا، تا: 1299ق؛ جلد: تیماج، 167گ، اندازه: 16/5×22 سم [ف: 51-74]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2818/10

آغاز:... ایها الولد المؤيد معلوم اوله که عالم ایکیدر بری عالم امرورو بری حفر عالم خلقدور بو ایکیدن هر برسی؛ انجام: حقيقة هذه الآية اللهم فهمنی و ذوقنی مضمون هذه الآية امین یا معین بی کا، بی تا؛ 2گ (116پ- 117پ) [ف: 6-119]

4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12441

آغاز: (شکل) و من یتوکل علی الله فهو حسبه؛ انجام: همیشه باد پناه توحید رصفدر

قطعات متفرقه است؛ خط: مختلف، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج [الفبائي: - 449]

متفرقات/ حدیث، تفسیر/ ترکی و عربی

motafarreqāt

غیر همانند:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 447/6 کر

آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم، قوله تعالی عزوجل قل هو الله أحد و ذلك أن قريشاً قالوا لمحمد صف لنا ربك الذي تعبده و تدعون إليه ما هو فأنزل الله تعالی قل یا محمد؛ انجام: اسکندر ذوال قرنین بایدوغی سدك اردنده موجود در جمله سی کافر در... و علی نزول الغضب عند حضور أهل المعصية فیستحب التعوذ و أما اختصاص الديكة برؤية الملك و الحمار برؤية الشيطان فمما بفوض حکمته إلي الله تعالی و رسوله؛ مشارق ابن ملك... او توردی ینه جبرائیل بو مقام مسجد اقصی در، سورة الفيل مكية و آیاتها خمس آیات، بسم الله الرحمن الرحيم...

فوائد تفسیری و روایی، فوائدی پراکنده بیش تر در تفسیر برخی سوره های جزء سی ام قرآن کریم هم چون سوره ی توحید، قدر، کوثر و... و نیز برخی احادیث بر مبنای اهل سنت (حنفی) هم چون قصه ی ملائکه، داستان معراج نبی اکرم (صلی الله علیه و آله) و... است که از آثار گوناگون استخراج و در این اثر به صورت پراکنده گردآوری شده است، برخی منابع که از آن ها در متن و هامش مطالبی نقل گردیده است، عبارتند از: مشارق ابن ملک، قاضی، مجالس الرومي، قاضیخان، کواشی، ابوسعید، مشكوة الانوار، معالم، احیاء العلوم، کشاف، سید علی زاده علی الشرعة، سید، رسالة مفتی علی چلبی ابن خیالی في حل جهر الفقراء في ذکره تعالی و في إباحته رقصهم و دورانهم، شیخ عثمان، قهستانی، قاموس و...؛ بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ 76گ (132ر-207پ)، 15-24 سطر، اندازه: 8×16 سم [ف: 40/2-190]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 763ض

شعر ترکی در توصیف معشوق از شاعری با تخلص «نوری»، با مطلع: «دمد و گنه ای عاشقانه اله م اله لوح و قلم ** وصف ایلیم احوالمی بر وجد اوله م سر تا قدم...»، باب شروط الصلاة (هشت شرط نماز را بر می شمارد با عناوین «باب- باب» بدون ذکر مأخذ)، مناجات منظوم به عربی، با مطلع: «لك الحمد یا ذالجود و العلي ** تبارکت تعطی من تشأ و تمنع/ الهي و خلاقی و حرزی و موئلی ** اليكتعطي من تشأ و تمنع/ الهي و خلاقی و حرزی و موئلی ** اليك لدی الاعسار و اليسر افزع»، روایتی از انس بن مال، منظومه در مدح النبي به ترکی، با مطلع: «یا سید الخلايق یا مفخر الورا ** یا خاتم النبوة یا مدرك الوفا...»؛ خط: نسخ عثمانی، بی کا، تا: احتمالا قرن 12-13؛ جلد: چرم، 3ص (57-59)، 19 و 21سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 40/3-159]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9367/1

نقل از المحيط، الدرر و الغرر، ابوالسعود، طلسمات؛ خط: نستعلیق ترک، بی کا، تا: قرن 11؛ 13گ (1ر-13ر)[مختصر ف: - 974]

متفرقات/ گوناگون/ عربی

motafarreqāt

غیر همانند:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8380/5

به نقل از علی بن عبیده اوزاعی، حکیم ترمذی، فضل بن ربیع، ابن الملك، ابواحمد التمامي، شافعی، البصاير ابن حیان، ابن ابی الدنيا. «منصور»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 5 و6؛ مصحح، یادداشت های پراکنده در آغاز از جمله نام بهاءالدین محمد عاملی؛ تملک: حاجی محمد ماتریابادی (؟)، علی بن خلف بن کثیر در 594ق؛ جلد: تیماج، 43گ (159پ-201ر)، 19 سطر، اندازه: 15×20 سم [مختصر ف: - 710]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1002/2

نسخه اصل: کتابخانه چستر بیتی، ش 3419. فوایدی به نقل از کف الرعاع في بیان اقسام الغنا لابن حجر و آداب مایتکرر في اليوم و الليلظ لابن عماد و شرح مقامات الحريري اللمسعودي و السير و السلوك الي ملك الملوك للخانی؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: چهارشنبه 12محرم 891ق؛ 3ص (83-85) [عکسی ف: 3-17]

3. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1603/2

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان - رم 1130. فوائد متفرقه ای است که کاتب در موضوعات مختلف جمع آوری نموده با این عناوین: فضائل اهل البيت علیهم السلام، اشعاری از عبدالملك بن عبدالرحیم خازنی، زفر بن حارث بن معاذ کلابی، فضل بن عباس، امية بن ابی الصلت، ابو تمام، حدیث الزبير و قصته و شعره في حرب الجمل، نامه های معاوية بن ابی سفیان به امیر المؤمنين علی علیه السلام و برخی از وقایع تاریخی مربوط به جنگ جمل و صفین و ما بعد آن، یادداشت هایی از کتاب الاخبار و کنوز الاسرار و نکت الآثار یوسف بن محمد حجوری، اشعاری از احمد بن عامر بن علی بن رشید بن احمد، متفرقاتی مشتمل بر اشعاری از اميرالمؤمنين علیه السلام و خلفای ثلاثه، معجزات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله، منافع القرآن الكريم، علائم ظهور به نقل از کتاب الجامع لقواعد دین الاسلام علی بن محمد بن عبدالله بن عطیه بحرانی، فوائدی به نقل از کتاب الاخبار و کنوز الاسرار و نکت الآثار حجوری، اشعاری از امام منصور بن قاسم، احمد بن

سلیمان، نشوان بن سعید حمیری، علی بن یحیی صمدی تهامی، احمد بن سعد الدين بن حسین بن محمد مسوری، شرف الدين حسن بن علی نعمی، اسماعیل المقري، جمال الدين الهادي بن ابراهیم بن علی بن مرتضی، فوائد متفرقه تاریخی، فقهی، لغوی و...، وصیت محمد بن حسن بن المنصور قاسم بن محمد بن علی، و وصیت نامه احمد بن محمد بن احمد بن علی بن یحیی بن محمد، یادداشتی درباره دجال به نقل از تفسیر ثعلبی در سوره مؤمن، اشعاری از ابن نباته، عبدالله بن دمینه، اشعار بدرالدین محمد بن احمد بن یحیی بن محمد بن صالح که به سال 959 سروده در شکایت از زمان و تحریص مردم به جهاد که آن را به نام «الملة البيضاء» نامیده، و جواب امام حسن بن حمزه به وی، منتخباتی از کتاب غاية المرام باخبار سلطنة البيت الحرام تأليف عبدالعزیز بن فهد درباره ذکر مقام الزيدية بمكة المشرفة، اشعاری از سید هادی بن ابراهیم در مدح محمد بن علی و اشعاری از امام مهدی احمد بن یحیی، وصیت المهدي لدین الله احمد بن یحیی و مکاتبات و برخی از اشعار و قصائد وی، جواب های مسائلی متفرقه از امام متوکل اسماعیل، اشعاری از محمد بن علی سراجی و ابن عنقا مکی حسینی، المسائل المرتضاة از اسماعیل بن منصور باالله در احکام قضات، اشعاری از قاضی یحیی بن مطروح و جار الله زمخشری و ابن دمينة، متفرقاتی از امالی المرشد بالله و یادداشت ها و اشعار متفرقه دیگر، منتخباتی از کتاب المواعظ و الاعتبار لذکر الخطط و الآثار مقریزی، متفرقاتی به نقل از روضه حجوری، اشعاری از عبدالرحیم برعی در مدح پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله، اشعاری از ابوالقاسم اسماعیل بن عباد، اشعار برخی از شعراء که ناظم آن ها مشخص نیست، اشعار ابن فارض، اشعاری از مراح، قیراطی، ابن الوفي، عید روس، محمد بن عبدالله، شرح قصیده ابوعلی سینا در نفس ناطقه، کلمات امیر مؤمنان علی علیه السلام در شناخت نفس، وصیت لقمان به فرزندش و اشعاری از شمس الدين احمد بن محمد شرفی، مخازی معاوية بن ابی سفیان به نقل از کتاب علی بن محمد بن ابی سیف مدائنی و متفرقاتی به نقل از تاریخ خزرجی؛ خط: نسخ نازیبا، کاتب = مؤلف، تا: با تاریخ 1082ق[عکسی ف: 5-8]

4. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3158

آغاز: و في تفسیر العسكري علیه السلام في تفسیر قوله تعالی و اذ أخذنا میثاق بنی اسرائیل الا تعبد وا الا الله؛ انجام: و في تفسیر العسكري في تفسیر یوم الدين انه قال اميرالمؤمنين علیه السلام یوم الدين یوم الحساب سمعت من أخي...

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، با خط خوردگی و اضافات؛ جلد: تیماج، 286گ، اندازه: 16×21/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1206]

5. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1232/3

آغاز: در خبر است که حضرت امیر المومنين (علیه السلام) به خضر (علیه السلام) رسید و به او گفته مه سخنی از حکمت بگوی؛ انجام: اشارت به تاریکی است از فجر یعنی آن رشته سفید که ممتاز از رشته سیاه شود آن سفیده فجر است پس تا طلوع فجر صادق...

نسخه اصل: کتابخانه مدرسه نمازی- خوی 835. مطالبی است بیش تر اخلاقی با عنوان «موعظه»، احادیثی در اهمیت و فضیلت متعه، تقیه، حالات انسان در قبر، بسمله، صلوات، معاشرت با عیال و جز آن، و احتمالا قطعه ای از کتابی است که عنوان و مؤلف آن را نشناختیم؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ 16ص (140-155) [عکسی ف: 4-56]

6. زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه: بدون شماره

متفرقاتی در حدیث و تفسیر و آداب اخلاقی و قصص انبیاء، و حوادث تاریخی، مجموعه بزرگی است که بدون ترتیب جمع آوری شده و در اول آن «کتاب الظلمات علی الائمة» نامیده شده است که این اسم صحیح نیست و به خطی غیر خط اصل است؛ کاتب = مؤلف، بی تا [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1-129]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 218/5ط

شامل احادیث، دعای سبحان الله کلما سبح الله شیء،خطبه از امیر المؤمنين (علیه السلام) با سر آغاز: «الحمدالله الذي لا تدرکه الشواهد...» و نیز این خطبه از حضرت با آغاز: «الحمد الله المعروف من غیر رویه...» و اشعاری از شیخ لطف الله با مطلع: «الهي بحق الهاشمي محمد حبیبك طه شافع العرصات» و شعری از شیخ الشهيد زین الملة و الدين با مطلع: «الهي بحق المصطفي و وصیه و سبطیه و...»؛ خط: نسخ کهن، بی کا، تا: 508-580ق؛ جلد: تیماج، 17ص (24-40)، اندازه: 15×19/5 سم [ف: 24/3-13]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9660/2

از جمله: انشد لابوعقال، دعاء اهوال یوم القيامة، قال محمود بن حسن الوراق، تحمیدان المحمودات، اخری في التحميد، کتاب فیه من الفوايد العوالي من احادیث النبي، احادیث من امالی اسماعیل بن الحسن الحسيني، اخبار المسند من امالی الشيخ الامام قاضی القضاة ابی محمد عبدالله بن حسین الناصحي، دعاء الفرج، من فواید السيد الجليل ابی المعالي محمد بن محمد بن زید الحسيني القادم بنیسابور؛ خط: نسخ، کا: حسین بن حاجی ردینی هذبانی، تا: پنجشنبه 22 جمادی الاول 620ق؛ جلد: تیماج، 7گ (119پ-125پ)، 19 سطر، اندازه: 14×18 سم [ف: 31-39]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5478/19- ف

نسخه اصل: کتابخانه توبینگن MaVII 90... من الاربعين للرازی و انوار المشارق و غیر ها؛ بی کا، تا: قرن 8 [فیلم ها ف: 3-158]

10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1121/10

نسخه اصل: چستر بیتی، شماره 3307. فواید مختلف به نقل از: جامع الاصول ابن اثیر، مغیث الخلق في اختیار الأحق ابوالمعالی عبدالملك جوینی و شافی المهم العوالي في شرح وسیط حجة الاسلام الغزالي از احمد بن عبدالله اسدی (جمعاً در سه صفحه)؛ خط: نسخ، کا: علی بن ایوب مقدسی، تا: 713ق، جا: دمشق؛ 18 سطر [عکسی ف: 3-256]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9459/1

از جمله: تحمیدیه منظوم، خطبه، چند دعا به نقل از جامع الخيرات، نقلی از عیون التفاسير امام ابی منصور حسن بن ابراهیم درباره قراء سبعه از صحابه و روایاتی درباره تأليف قرآن و مرتبت آن؛ کا: محمد بن محمد بن احمد موفق اردکانی، تا: 727ق؛ جلد: تیماج مذهب، 11گ (2ر-12ر)، 19 سطر، اندازه: 11/5×19 سم [ف: 30-146]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 195/108- ف

نسخه اصل: حمدیه ش 1447. المتفرقات من کلمات المشايخ و الحكماء؛ بی کا، تا: با تاریخ 755ق؛ در هامش [فیلم ها ف: 1-429]

13. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 195/100- ف

نسخه اصل: حمدیه ش 1447. اخبار و اشعار و فقر در آخر آمده «تم المجموع»؛ بی کا، تا: با تاریخ 755ق؛ در هامش [فیلم ها ف: 1-428]

14. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 604/21

پراکنده هایی از اشعار عربی و روایات و ادعیه و نسب سادات اشراف جباعی و اشعار عربی ابن علی بن؟ ... در نفس و تعلق آن ببدن... و تاویل الصلاة از شیخ محمد؛ بی کا، تا: قرن 9؛ 32ص (119-150) [ف: 5-107]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8932/19

شامل گفتارهایی از: محمد بن حسن ازدی، صاحب بن عباد، ابی عبیده، کتاب المواقيت ابی جعفر مؤذن، ابن مسکویه، عبدالله بن ابراهیم نحوی از حسین، عمر بن عبدالعزیز، اعشی، عبدالملك بن مروان، ابن عیاش، ابن اعرابی، شهید محمد بن مکی رحمه الله، سلیمان بن عبدالملک، ابن معتز،ایوب سجستانی، به علاوه چندین حدیث؛ خط: نسخ تحریری، کا: محمد بن علی بن حسن جباعی، تا: شنبه 18 شوال 852ق؛ جلد: میشن، 9ص (58-66)، اندازه: 18/2×28 سم [ف: 29/1-384]

16. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8932/25

جملات کوتاه و پراکنده ای از افراد مختلف است، از جمله بخشهایی از آن بدین ترتیب است: از خط زمخشری، شافعی، حسن بن سهل، محمد بن داود، کتاب الاشتقاق، به خط ابن سکون، پیامبر اسلام، معوية بن الحكم از پیامبر اسلام، دمنهوری، ابن مسعود از پیامبر، اخبار الكهان؛ خط: نسخ تحریری، کا: محمد بن علی بن حسن جباعی، تا: شنبه 18 شوال 852ق؛ جلد: میشن، 2ص (72-73)، اندازه: 18/2×28 سم [ف: 29/1-385]

17. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8932/47

از کامل مبرد، فرزدق، از خط موسوی، حسن بن علی، امرؤالقيس، عبدالله بن معد و بحتری؛ خط: نسخ تحریری، کا: محمد بن علی بن حسن جباعی، تا: شنبه 18 شوال 852ق؛ جلد: میشن، 2ص (111-112)، اندازه: 18/2×28 سم [ف: 29/1-387]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8932/53

شامل منقولات و تکه هایی از این کتاب ها و افراد: امالی ریاشی،کتاب جواهر الكلام، عبدالرحمن ابن ابی لیلی، کتاب المقتبس از ابی عبید الله محمد بن عمران مرزبانی، ابان بن تغلب ربعی، ابن احنف، ابراهیم بن سعدان، تاریخ تولد و وفات ابن ابی الدنيا، جالینوس، از خس سید فخار رحمه الله، صاحب بن عباد، صولی، اعمش، زبیر بن بکار، داود بن محمد؛ خط: نسخ تحریری، کا: محمد بن علی بن حسن جباعی، تا: شنبه 18 شوال 852ق؛ جلد: میشن، 3ص (114-116)، اندازه: 18/2×28 سم [ف: 29/1-387]

19. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 235/1

آغاز: بسمله، الحمدالله علی نعمائه و الشكر علی آلائه و... فقد سألني بعض من لا یسعنی الفيلسوف بیده؛ انجام: دفع عینك... آخر الكلام علی اخبار الملوك الماضية...

در این صفحات روایات و منقولاتی به عربی و به شیوه چلیپایی نگارش شده که بر اثر وصالی برخی مطالب حاشیه محو است، عناوین اجمالی آن به این تفصیل است: 1. منقولاتی از کتاب های امالی و الاحتجاج، 2. اخبار ملوك ماضی، 3. انشاء الحسين علیه السلام بن علی بن ابی طالب علیه السلام، 4. ايضاً انشاء الحسين علیه السلام، 5. مجالس یوم الاحد و هو یوم عاشورا...، 6. احتجاج حضرت اميرالمؤمنين علی علیه السلام با ابوبکر و عمر، 7. فرستادن قیصر روم رسولی به نزد انوشیروان و مشاهده کجی در ایوان، 8. قال علی علیه السلام في حدیث: من عرف نفسه، 9. مطلبی به خط العلامه بن فرج جوزی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: تیماج، 21گ (2ر-22ر)، 25 سطر، اندازه: 20×28 سم [ف: 2-317]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 546/3ط

شامل روایاتی از کتاب العدة، امالی شیخ صدوق، مطالبی منقول از نفلیه درباره قنوت، رساله ای در نکاح (از انجام افتاده) که با این عبارت آغاز میشود: «بسمله، لا ریب ان النكاح ینقسم الي دائم و متعه و الدائمي شترط فیه...»؛ بی کا، تا: 918ق، جا: نوشا باد کاشان؛ 4ص (114-117)، 20 سطر، اندازه: 13×17 سم [ف: 24/3-23]

21. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 920/2

درباره هفت سیاره، از مرآة المحققين، ضابطه در شناختن شب قدر از ابن عربی به عربی، چند گونه معاد به عربی. در کلام حکمت به عربی؛ بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ 9گ (54ر-62پ)، 17 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 5-215]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 879/30- طباطبائی

از کشکول، ربیع الابرار و غیره بدون ذکر نام گویندگان (غالباً) از جمله شاعرانی که نامشان در این بخش یاد شده است: ابن ابی ربیعه، ابو جعفر قرناطی، النواجي، ابن المعتز، الحروري، ابن المعمار، یاقوت بن عبدالله مستعصمی، القاضي التنوخي، ابن سرایا، المتنبي، ابن فارض؛ کا: محمد بن میرزا محمد حسینی، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 7ص (115-121)، اندازه: 12×20/2 سم [ف: 23-175]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 879/35- طباطبائی

و از آن جمله 2 منظومه کوتاه در معماء: یکی از منظومه ها چنین آغاز می گردد: «اذا کان رطل واحد بثلاثه** و خمسه ارطال تباع بدرهم/ فان کنت في فن الحساب مبرهنا ** فاشتر من المجموع رطلا بدرهم»؛ کا: محمد بن میرزا محمد حسینی، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماعی مذهب، 3ص (135-137)، اندازه: 12×20/2 سم [ف: 23-176]

24. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/43

از جمله خبری از اميرالمؤمنين (علیه السلام) وسائل، و خبر نبی (صلی الله علیه و آله) و جبرئیل و علی (علیه السلام) و نیز خبری از ابراهیم ادهم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2ص (84-85) [مختصر ف: - 595]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/138

در باب استیلاء، حب، تفسیریوم تجد کل نفس... و کان للاوابین غفورا، رؤيت در آینه به نقل از کسکول شیخ بهائی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (320) [مختصر ف: - 596]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9638/6

باب ما یمجد به الرب به نقل از اصول کافی، من النوادر في عویض الاحكام، باب الابتلاء و الاختبار من الناس؛ خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 11؛ 2گ (285-286پ) [مختصر ف: 599]

27. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/37

روایتی از علی علیه السلام در باب خدمه عیال، و تحقیق در باب «الفقر فخری» في حقوق الزوج علی الزوجه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2ص (75-76) [مختصر ف: - 903]

28. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/97

تفسیر آیه «و یستفتونك في النساء» به نقل از زمخشری، حدیثی از جابر بن عبدالله نتقول از تفسیر عسکری؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (225)[مختصر ف: - 903]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/78

اقوال ابوالفتح بستی، جاحظ به نقل از حيوة الحيوان، و ابیاتی از ابن خشاب و شیخ عبدالرزاق کاشانی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (176) [مختصر ف: - 899]

30. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/70

از جمله به نقل از رساله برزخیه، حيوة الحيوان، مکارم الاخلاق، فصول سید مرتضی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 3ص (156-158) [مختصر ف: - 900]

31. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/181

ابیاتی از ابوطالب (رض)، منقولاتی از مجمع البيان، متشابه القرآن ابن شهر آشوب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2ص (384-385) [مختصر ف: - 970]

32. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/255

احادیثی منقول از ثواب الاعمال، مدت اعمار انبیاء، مدت حکومت و اسامی خلفاء بنی امیه، و مدت حکومت و اسامی حکمرانان مغول ایران؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (525) [مختصر ف: - 971]

33. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/221

یادداشت های متفرقه از احیای العلوم، مشاجره بین فلاسفه و متکلمین در صدور فعل از واجب، وصیه النبي، سخنی نقل از علاء الدوله سمنانی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (477) [مختصر ف: - 971]

34. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/133

باب في النحت نقل از کتاب الادب ثعالبی، و مطلبی نقل از مقامات حریری؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (286) [مختصر ف: - 972]

35. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11520/8

نقل از ابن سینا در طبیعیات، شرح مفتاح میر سید شریف، شعر منسوب به عبدالمطلب، اسماء الله، قول فخر رازی در نهاية العقول...؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 3گ (176پ-178ر)[مختصر ف: - 973]

36. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/125

نقل از الملل و النحل، کشکول؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (269) [مختصر ف: - 973]

37. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/7

نقل از جامع الاخبار، الرسالة البرزخيه، و اقوالی نقل از حکما؛ بی کا، تا: قرن 11؛ 3ص (13-15) [مختصر ف: - 973]

38. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10070/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10-11؛ تملک: ابن خاتون عاملی مورخ ذیقعده 1001ق؛ 1گ (8ر) [مختصر ف: - 977]

39. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/38

نقل از خصال، و مفتاح الفلاح؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ هامش؛ 1گ (52) [مختصر ف: - 973]

40. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/249

نقل از کشکول شیخ بهائی، تفسیر امام فخر رازی،حاشیه میر سید شریف جرجانی، انساب خلفای ثلاثه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، 3ص (518-520) [مختصر ف: - 974]

41. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9522/3

از شیخ بهاء الدين محمد عاملی (م1031ق) و اسماعیل بن حسین بن عبدالصمد عاملی (حمید برادر شیخ بهائی)، اسماعیل مذکور ظاهرا متولی حرم امام رضا (علیه السلام) بوده است؛ خط: نستعلیق تعلیق، کا: شیخ بهائی و اسماعیل بن حسین عاملی و جز او، تا: قرن 11[مختصر ف: - 975]

42. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/55

تبیین فرمایش رسول از «اکثر اهل الجنه البله» و فوائد اخلاقی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (63) [مختصر ف: - 975]

43. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9464/15

تفسیر آیه مثل الذين حملوا التورية نقل از مجمع البيان، تعریف تکلیف شرعی نقل از شرح الياقوت؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (172) [مختصر ف: - 975]

44. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9638/2

تملکاتی از حاجی بابا ابن میرزا جان قزوینی، دجب بن حتفظ اسفراینی، عبدالله الجيلاني؛ خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (282پ) [مختصر ف: - 975]

45. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/112

از جمله نقل از السراج الوهاج شیخ ابراهیم بن سلیمان قطیفی، گفتاری در باب امکان فلسفی از میر ابوالبقاء و یک طلسم و قوائد آن؛خط:نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (238)[مختصر ف: - 976]

46. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/263

از جمله: درباره قضا و قدر، و نیز در باب ترجیح خطا بیات غزالی بر برهانیات ابوعلی سینا؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (532) [مختصر ف: - 979]

47. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/122

حکایات و احادیث و متفرقات نقل از شفاء الغليل، بعض الحواشي المنطقيه، المصباح الصغير؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 3ص (257-259) [مختصر ف: - 981]

48. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/195

در باب ا سم قیصر نقل از ابن خلکان، و نیز مطلبی نقل از مکارم الاخلاق؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (410) [مختصر ف: - 981]

49. سبزوار؛ صد و بیست و پنج نسخه؛ شماره نسخه: 91/3

چهار برگ متفرقاتی در لغت است با تاریخ تحریر 969ق؛ کا: محمد شریف صدیقی، تا: 10و11؛ جلد: تیماج سرخ، اندازه: 10×15 سم [اوراق عتیق: 2-398]

50. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/210

مجموعه خطبه های متفرقه است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 7ص (451-457) [مختصر ف: - 728]

51. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/55

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (63) [مختصر ف: - 975]

52. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/249

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 3ص (518-520) [مختصر ف: 974]

53. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/255

54. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/181

خط:نستعلیق،بی کا، تا: قرن 11؛ 2ص (384-385) [مختصر ف: 970]

55. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 909/4

آغاز: محرم هذا آخر الاشهر الحرم،عظيم الحرمة في الجاهلية و الاسلام في اليوم العاشر منه کان فقتل سیدنا ابی عبد الله.؛ انجام: ذلك فضل الله یوتیه من یشا ء و الله ذو الفضل العظيم.

فوائد متفرقه است؛ خط: نستعلیق و ثلث، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: مقوایی، 62گ، 21 سطر، اندازه: 2/5×19 سم [ف: 2-749]

56. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10055/61

شامل مطالبی با عنوان: من علامات مدخل السنين به نقل از حضرت رضا علیه السلام، تعبیر خواب با استفاده از حروف ابجد، نامه حضرت یعقوب به یوسف، استغاثه الي المهدي علیه السلام و...؛ بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج، 7ص (508-514)، اندازه: 11/5×23 سم [ف: 32-76]

57. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10055/9

شامل مطالبی منقول از امالی طوسی و عجایب المخلوقات، چند روایت، من المسائل التي سأل عنها ابن کیسوته و اجاب عنها المحقق الطوسي؛ بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج، 5ص (89-93)، اندازه: 11/5×23 سم [ف: 32-67]

58. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10055/16

منقول از خط شهید و نامه حضرت صاحب (عجل الله تعالی فرجه الشريف) به شیخ مفید؛ بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج، 5ص (109-113)، اندازه: 11/5×23 سم [ف: 32-68]

59. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6710/33

فواید منقول از کشکول و محاضرات راغب؛ خط: نستعلیق ریز، کا: رضوی، نصیر الدين محمد، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 5گ (87پ-91پ)، 42سطر (13×23)، اندازه: 20×31 سم [ف: 16-340]

60. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10029/3

شامل: افادات صدرالمحققین، معنای حدیث «انا عند المنكسرة قلوبهم» و نصاب جوبه نظم که در بالای آن نوشته شده: «راقمه علی نقی حافظ حرم محترم رضویه به تاریخ 1132»؛ بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 2ص (22-23)، اندازه: 12×17 سم [ف: 32-36]

61. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10055/14

شامل مطالبی منقول از معارج اليقين و امالی صدوق، آزاد نامه قنبر از حضرت امیر المؤمنين (علیه السلام)، احتجاج شیخ مفید؛ بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج، 5ص (99-103)، اندازه: 11/5×23 سم [ف: 32-68]

62. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 689

مجامیع متفرقات (جنگ و بیاض) احادیث فضائل و غیره؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ احادیث فضائل و غیره [ف: - 80]

63. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 42/3

فوائد متفرقه است. شامل مطالبی از اصول کافی و شرح آن، شرح نصیریه از فاضل مقداد، روضة الواعظين، سوال و جواب در علم طب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11[نسخه پژوهی: 3-68]

64. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10148/7

مطالبی منقول از اسرار التوحيد، حصن الحصين کفعمی، روایت از امام صادق، مطالبی از کشکول و زبدة الاصول عین القضاة و

مجمل العقائد محقق طوسی؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2ص (107-108)، اندازه: 12/5×18/5 سم [ف: 32-184]

65. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8931/3

شامل احادیث و اقوال کوتاهی از پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) خلفای راشدین، اميرالمؤمنين (علیه السلام) و کعب الاخبار؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، جلد: مذهب، 2گ (5پ-6ر)، ابعاد متن: 10/5×23، اندازه: 13×27/7 سم [ف: 29/1-363]

66. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8931/41

بدین ترتیب: روایتی از ابن عباس درباره رعد و برق و شرح ان از شرح المشكاة ابن حجر هیتمی، حدیثی نبوی، سخنی از عمر به خط عبدالقادر طبیب و کحال، درباره نوع الف هذا از شرح الكنز شریف جرجانی، و حکمت تخصیص ابراهیم در صلوات از همان کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ پس از آن بندی درباره

کتاب های آسمانی از شیخ معروف نودهی؛ جلد: میشن مذهب،

2گ (64پ-65ر)، ابعاد متن: 10/5×23، اندازه: 13*27/7 سم

[ف: 367-29/1]

67. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8931/44

بدین ترتیب: خواص و ویژگی های قرآن و اعتقادات مسلمانان درباره قرآن از ابوالخیر فضل الله روزبهانی، داسان شکوه و شعرخوانی پدری نزد رسول خدا از کشف بزدودی، بندی از شرح الكنز شریف، مطالب فقهی مختلف بیش تر درباره زکات از شرح محرر و دمیری و محرر و انوار و عجاله و ابن حجر و عجلی و شرح منهج و وضوح و وسیط؛ خط: نسخ، کا: عبدالقادر کوی طبیب، تا: قرن 11؛ جلد: میشن مذهب، 3گ (67ر-69ر)، ابعاد متن: 10/5×23، اندازه: 13×27/7 سم [ف: 29/1-368]

68. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8960/3

از: مکارم الاخلاق، بقراط حکیم، تفسیر بیضاوی، مجمل اللغة، نامه فضل بن یحیی به عاملش، شاه میر حسینی، شرح الهياكل علامه دوانی، تفسیر کواشی، دعای شیخ جعفر خلدی و شیخ ابونصر سراج،كشاف،حيوة الحيوان؛ بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج مذهب،5ص (32-36)،اندازه: 11/3×21/7 سم[ف: 29/1-472]

69. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8960/47

از مرزوقی، حاشیه شرح المفتاح، نهایه ابن اثیر، الفواتح، ربیع الابرار في باب البلاد و الديار، تاریخ ابن خلکان (معنای طغرایی)، مکارم الاخلاق، ابونصر حسن بن علی فضل طبرسی، صحاح و قاموس؛ خط: نسخ و نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 11؛ بعد از آ «جدول معرفت آن که چون ماه در هر برجی از بروج دوازده گانه نو شود بعد از استهلال در چه نگاه باید کرد؛ جلد: تیماج مذهب، 3ص (159-161)، اندازه: 11/3×21/7 سم [ف: 29/1-478]

70. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9480/2

فواید پراکنده، از جمله در احوال کواکب، نقلی از مخزن الاشياء، نقلی از جوامع العلوم امام فخر رازی، فایده ای در رد اشاعره، نقلی از کشکول شیخ بهایی، نقلی از مسائل البيانية، فایده ای از کتاب النجاة شیخ الرئيس، نقلی از شرح عقاید عضدیه دوانی، نقلی از رساله جدیده دوانی در اثبات واجب، نامه سلمان به عمر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، جلد: مذهب، 53گ (13پ-65ر)، اندازه: 11/5×19 سم [ف: 30-161]

71. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9480/5

از جمله به نقل از شرح مصابیح و احتجاج طبرسی و مصباح کفعمی و صافی و شرح تفتازانی بر عقاید نسفی و تجرید و مقدمه ای بر تصحیح فهرست شیخ طوسی به دستور جلا الدين محمد حسنی و نقلی از تهذیب الكلام تفتازانی و رسالة العلم خواجه نصیرالدین طوسی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 38گ (69پ-106پ)، اندازه: 11/5×19 سم [ف: 30-161]

72. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 829/8

از کشکول، شعر پدر بهایی و ابوالفتح بستی، نامه عسکری به ابن بابویه، از جامع الاخبار و نهج البلاغه، چهار گونه خاطر نزد عرفا، از احتیاج طبرسی و کشکول واحیاء العلوم و تاویلات کاشانی و کشف الغمه و شعر کمال خجندی؛ بی کا، تا: با تاریخ 1022ق؛ 20گ (40ر-59پ)، اندازه: 13×19/8 سم [ف: 5-198]

73. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 829/10

از القواعد و الفوائد شهید و مجمع البيان و التبيان في آداب حملة القرآن و تفسیر قمی و شرح اشارات و کشاف و تفسیر کبیر و کشکول، فضائل غربت از ابن سینا، گفتاری عرفانی و تفسیری، از اکلیل سیوطی و عیون اخبار الرضا و اعلام الوري و ملل و نحل و نهج البلاغه و التعرف؛ بی کا، تا: با تاریخ 1022ق؛ کاغذ: ترمه، 45گ (65ر-109پ)، اندازه: 13×19/8 سم [ف: 5-198]

74. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 829/17

از شرح مواقف، تفسیر و الله الاسماء الحسني، از شرح الهياكل سهروردی و کشکول و ارشاد و منية المريد شهید و حكمة الاشراق، تاریخ مرگ دانشمندان از جوهری 312 تا خواجه انصاری 481، از شرح حكمة الاشراق، و شرح الانموذج و کشف الغمة و تاریخ حکما، شعر سنائی، تفسیر آیت «یسبح له السموات و الارض» از ثالث المعلمين، از عجائب المخلوقات به فارسی، شعر عطار؛ بی کا، تا: با تاریخ 1023ق؛ کاغذ: ترمه، 32گ (302پ-333ر)، اندازه: 13×19/8 سم [ف: 5-199]

75. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16258/6

الباب الثالث من المنهج الرابع من حبل المتين. جدول الانكسار المستوعب و صورة اثنی عشر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1025ق؛ جلد: چرم قهوه ای، 12ص (420-431)، 8 و 12 و 14 سطر، اندازه: 10/5×18 سم [ف: 45-117]

76. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 507/2

آغاز: بسمله صدق الله و اصدق القائلين

فواید متفرقه است. شامل: الف- المختار من التورية عن کعب الاخبار، قال: نظرت في التورية فاستخرجت منها اثنی عشر آية و علقتها في عنقی ما من یوم الا نظرت فیها ثلاث مرات اولها: یا ابن

آدم لاتخفف من ذی سلطان مادام سلطانی باقیا...، ب- وصیت امیرالمومنین به امام حسین علیه السلام، ج- خطبة النبي (صلی الله علیه و آله)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1026ق؛ 9گ (24-32)، اندازه: 12/5×19 سم [نسخه پژوهی: 3-101]

77. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13784/4

مطالبت متفرقه در وعظ و تذکیر، چند فقره حکایت تاریخی، حدیث و سخن عرفا است به نقل از این کتاب ها: انیس جلیس، تفسیر نبی، زهرة الرياض، شرح مشکلات المصابيح تأليف علی قاری، عجایب المخلوقات، تفسیر ابی الليث سمرقندی و امام جعفر الصادق (علیه السلام)؛ خط: نسخ، کا: حسن بن حاجی مصلح الدين، تا: 1030ق؛ جلد: تیماج مذهب، 7گ (171پ-177پ)، 15 سطر [ف: 37-328]

78. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 721/15

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان- رم 1131. متفرقاتی مشتمل بر اشعاری از ولید که در دربار عبدالملک بن مروان در حق اخوان سروده، و نیز یک رباعی در همین موضوع از امام علی (علیه السلام)، و سپس یادداشتی به نقل از عبدالله بن صدفة بن مرداس کندی که اشعار حک شده بر روی سه سنگ قبر در طرابلس را نقل کرده، و رفتن وی به قریه ای در آن نزدیکی و سؤال کردن از پیر مردی درباره آن قبور و جواب وی، چند حرز در دفع مار و بیماری، اشعاری از امام مهدی احمد بن یحیی و اشعار متفرقه دیگر؛ کا: عبدالمغیث بن عزالدین بن هادی مسوری حمیری ملقب به توهمی، تا: 1031ق؛ 5گ (187-191) [عکسی ف: 2-388]

79. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 522/11

«من نوادر سایاف حکیم السند من کتابه الذي الفه للحکیم و نهج المتصوفة و سراج الملوك و جاویدان» با همین تاریخ و همین جا و در جای دیگر، نیز نوشته در یکم رجب 1036 در عباس آباد و در نجف در یکم شعبان 1038. در الذريعه (18: 76) از کشکول همین تفرشی که در 1024و 1026و 1028نوشته است یاد می کند که باید جزو نخستین همین نسخه ما باشد؛ کا: حسینی تفرشی، علی بن یونس، تا: نیمه دوم شعبان 1036ق، جا: باغ میدان اشرف؛ جلد: تیماج، ابعاد متن: 12×15، اندازه: 17×24 سم [سنا: ف: 1-322]

80. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10029/44

مطالب منقول از النصوص صدرالدین قونوی، قوت القلوب ابوطالب مکی، سؤالات ابن کمونه و پاسخ محقق طوسی، فردوس العارفين سهروردی، الكشاف، تفسیر اللباب، تفسیر سوره طه از بحر الحقايق، اشعاری از ابن عربی، الطهاره ابوعلی محمد بن محمد مسکویه، و صية مولانا جلال الدين و سخنان شافعی؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: ابن تقی الدين محمد قوام الدين حمزه حسنی حسینی، تا: 11شعبان 1045ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 8ص (116-123)، اندازه: 12×17 سم [ف: 32-40]

81. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10029/30

منقول از حاشیه عقاید، تلویح، احیاء؛ بی کا، تا: 1045ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 1ص (93)، اندازه: 12×17 سم [ف: 32-39]

82. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9500/11

از جمله: ابیاتی منسوب به سید الشهداء و زین العابدين و لبعض العارفين و لمجنون العامري، فایده ای از کشاف و فایده ای از مشكوة الانوار غزالی و نقلی از فواتح میبدی و نقلی از حواشی شرح التجريد محقق شریف و نقلی نهاية الاصل علامه حلی، از تحقیقات کاشف الحقايق و الدقايق محمد، فایده ای منطقی از حواشی اشارات علامه دوانی، روایت مفصلی از امام صادق در خواص سور قرآنی، نقلی از حاشیه جدیده صدر الحكماء بر شرح تجرید از افادات خواج افضل ترکه،ایات من القران یستعمل في استقبال الاحوال، نقلی از اساس الاقتباس خواجه نصیرالدین طوسی در کل و جزء، روایتی از کافی، طریق ختم سوره توحید از شیخ بایزید بسطامی و...؛ خط: نسخ، کا: فضل الله بن مسعود، تا: 1047ق؛ جلد: تیماج، 22گ (28ر-49ر)، 21 سطر، اندازه: 11×20 سم [ف: 30-172]

83. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1612/10

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان- رم 1159. مشتمل بر مطالب متفرقه ای که بین رسالات آمده با این عناوین: چندین تاریخ تولد مربوط به اولاد هادی بن عبدالنبی هادوی از قرن یازدهم، اشعاری از نشوان بن سعید حمیری، اشعاری از محمود وراق، قصیده ای از فخرالدین عبدالقادر بن محمد بن حسین دماری هرانی در تشویق بر طلب علم، اشعاری از مطهر بن محمد بن سلیمان، یادداشتی به نقل از سیره کلاعی، وقفنامه مسجد حصین از مهدی بن هادی هادوی پدر کاتب، مقداری از الرسالة المنقذة من العطب السالكة بالنصيحة الي اهل شظب تأليف عبدالله بن زید بن احمد عنسی، انشائی از امام منصور باالله عبدالله بن حمزه به فرزندش محمد و اشعاری از همو در خطاب به فرزندش، اشعاری از عبدالله بن حمزه در مدح بنی الهادي، فوائدی به نقل از مروج الذهب مسعودی، نامه مؤيد باالله محمد بن منصور باالله قا سم بن محمد به سید جمال الدين عل بن ابراهیم، اشعاری از امام شرف الدين یحیی بن شمس الدين، اشعار هادی بن ابراهیم معروف به ابن الوزير در رثای ابراهیم کینعی، اشعاری در مدح پیامبر و ائمه زیدیه به نام القصيدة البسامة از ابن الوزير، چندین تاریخ تولد از خاندان کاتب، کلماتی از امیر مؤمنان علی علیه السلام، جواب سؤالي فقهی از مؤيد باالله بن منصور باالله، اشعاری از امام مهدی، بستی، عز الدين الناصر لدین الله محمد بن عبدالله بن حمزه، منصور الفقيه، مصباح المشكاة في تثبیت الولاة از منصور باالله عبدالله بن حمزه، اشعاری از هادی بن عبدالنبی بن خطبة هادوی، و اشعار و مطالب متفرقه دیگر؛ خط: نسخ، کا: هادی بن عبدالله بن داود بن محمد بن صلاح بن داود، تا: با تاریخ1050ق (کاتب تمامی نسب خود را تا امام هادی الي الحق یحیی بن الحسين آورده است)؛ مصحح [عکسی ف: 5-32]

84. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1101/4

نسخه اصل: کتابخانه امبروزیانا، میلان،ایتالیا. فواید پراکنده از روایات و منقولاتی از مروج الذهب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1053ق؛ 3ص (100-102)، 19 سطر [عکسی ف: 3-205]

85. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15726/4

از جمله به نقل از ازاحة العلة شاذان بن جبرئیل و ذکری الشيعة شهید اول و تفسیر علی بن ابراهیم قمی و...؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1066ق؛ جلد: تیماج، 3گ (42پ-44پ)، 18 سطر، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 44-27]

86. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 396/9

شامل: مساله وجود از سید مرتضی، قواعد الالفاظ از امام فخر رازی، استخاره از ابن فهد حلی؛ خط: نسخ، کا: مومن بن عزیز تولمنی، تا: 1067ق؛ 1گ (139)، اندازه: 15×25 سم [نسخه پژوهی: 3-94]

87. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/233

از جمله فائده در باب نسخ، حدیثی از حضرت امیر (علیه السلام)، و فائده ای در باب اقسام حکمت؛ خط: نستعلیق، کا: محمد رفیع بن حکیم ابوالقاسم لاهیجی، تا: 11 ربیع الاول 1075ق؛ کاتب از امرای هند بوده است؛ 1گ (495) [مختصر ف: - 900]

88. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14280/28

به نقل از ابن سینا در تعریف: حکمت، مسأله معاد و...؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1080ق؛ جلد: تیماج مذهب، 2گ (53پ-54ر)، 21-39 سطر، اندازه: 15×25 سم [ف: 38-397]

89. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8904/57

از المجتني من المجتبي و فقیه و نهایه و شرح المفتاح میر سید شریف و امالی ابن بابویه؛ کا: شاهرضا، تا: ربیع الثاني 1085ق، جا: مکه مکرمه؛ جلد: تیماج، 1گ (19ر-19پ)، اندازه: 14/9×25/3 سم [ف: 29/1-283]

90. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 452/8

فوائد متفرقه شامل مباحث کلامی، فلسفی، اصولی، حدیثی و فقهی در 5 صفحه به عربی، راسته و چلیپا؛ کا: محمد فاضل بن محمد مشهدی، تا: 1078و1081ق؛ جلد: تیماج مشکی، 5ص، اندازه: 12×18/5 سم [ف: - 371]

91. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 773

برگ های پراکنده از چند کتاب حدیثی، فقهی و ادبی نامعلوم که در یک جلد قرار گرفته است؛ خط: نسخ، کا: محمد بن حجی مشهور به عطاوی، تا: 1089ق، جا: اصفهان؛ مصحح؛ 124گ، اندازه: 17×22 سم [ف: 2-50]

92. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13165/11

آغاز: امالك عن صدا مالك عن صد ** لظلمك ظلماً منك میل لعطفتی

چند بیت از قصیده فرزدق که در مدح امام سجاد (علیه السلام) سروده است، موعظه ای به نقل از خط شهید، رباعی متنبی در مدح سیف الدوله، مطلبی از شریف مرتضی علم الهدي که در توضیح شعر زیر در کتاب مجالسی خود نوشته است: «قلیل عبید و العيب جم ** ولکن الغني رب غفور»، چند بیت از ابن فارض مصری و کاتب گفته که این شعر را در میان اشعار ابن عربی یافته نه ابن فارض؛ خط: نسخ، کا: احمد بن محمد علی الجزايري صمیری، تا: 1092ق؛ محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 1ص (192ر)، 23 سطر [ف: 36-254]

93. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14128/2

مطالبی به نقل از کتاب های الشافي سید مرتضی، مسائل الطبرستانيه همو، غنية ابن زهره، الذريعه في اصول الفقه سید مرتضی، وافی فیض کاشانی، اصول الاصليه، مطلبی به نقل از خط میرزا سید علی مشهور به سید علی خان کبیر، خصال شیخ صدوق، جواب مسائل الطرابلسيات، آیات الاحكام ملا احمد اردبیلی. تاریخ وفات های عالمان زیر: میرزا احمد بن محمد معصوم حسینی شنبه 26 صفر 1085 در حیدرآباد، ملا احمد اردبیلی صفر 993 در مشهد مقدس غروی، شهید ثانی 996، حسن بن زین الدين بن علی بن احمد عاملی 1011، محمد بن علی بن کیل استرآبادی مشهور به میرزا محمد استرآبادی «کان من قبل من سکان العتبة العلية الغروية علی ساکنها الصلوة و التحية و اليوم من مجاوری مكة المعظمة و مات 3 ذیقعده 1028 في المكة و دفن بجوار سیدتنا خديجة الكبري»؛ خط: نستعلیق، کا: سید مسیح حسینی، تا: یک شنبه 22 رمضان 1095ق، جا: اورنگ آباد؛ جلد: گالینگور، 8گ (98پ-105ر)، 26 سطر، اندازه: 18×27/5 سم [ف: 38-163]

94. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8880/42

انجام: انجامه: تمت ما نقلته منه بعون الله و حسن تأييده في شهر جمادی الثاني سنه 1096

اربعین شیخ بهاءالدین، کشکول، امالی، توحید ابن بابویه، بصایرالدرجات، حکایات مولانا شمس الدين طبسی و خواجه نظام الملك، شبلی، الغرر و الدرر، وافی، کلینی. از این کسان و نوشته ها: في الاصول [الكافي]، تهذیب الاحكام، مناقب آل ابی طالب ابن شهر آشوب، فضیل بن عیاض، المهج، جنید، سری [سقطی]، اسکندر، اصمعی، رابعه عدویه (ص215؛ در پایان آن: تم في عشر الاول من شهر جمادی الثاني مطابق هزار و نود و شش علی یاقل خلق الله محمد مهدی ابن محمد صالح الرضوي عفی عنهم)، ارشاد شیخ مفید، الاحياء، تفسیر فخر رازی، مشارق انوار اليقين في کشف اسرار اميرالمؤمنين از شیخ رجب بن محمد رجب برسی حلی، نهج البلاغة، ابن بابویه، افلاطون الالهي، نقل عن الخط المنقول عن خط الامير علیه السلمهكذا مکتوب في موضع معتبر، من کتاب فضایل اميرالمؤمنين علی بن ابی طالب علیه السلم من طریق العامة للشیخ الفقيه ابوالحسن محمد بن احمد بن علی بن الحسين بن شاذان اعانه الله علی طاعته (ص226-223. انجامه در پایان: تم الفضايل منتخبا في یوم الجمعه من شهر جمادی الثاني مطابق هزار و نود و شش 1096)، الجاحظ، شیخ

ابوالحسن خرقانی، لقمان، افلاطون، اویس، ارسطاطالیس، بطلیموس، دیوجانس کلبی، بحر الدرر، زادالعابدین، کشف اليقين في فضائل التابتة لاميرالمؤمنين از علامه حلی، بحر الجواهر، تذكرة الخواص ابن جوزی (ص224-225)؛ بی کا، تا: 1096ق؛ جلد: میشن مذهب، 28ص (213-240)، اندازه: 13/9×23/7 سم [ف: 29/1-220]

95. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8880/43

انجام: انجامه: «کتبه بامر السيد النجيب الماجد البيب صاحب هذه السفينة الشريفة افقر العباد الي رحمة الله الحسيب ابن محمد حسین عمادالدین محمود الطبيب 1096».

خط: نسخ و نستعلیق و شکسته، بی کا، تا: 1096ق؛ جلد: میشن مذهب، 3ص (242-244 متن و حاشیه)، اندازه: 13/9×23/7 سم [ف: 29/1-220]

96. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14013/8

مطالبی متفرقه شامل: باب ما جاء في نشأ نبینا محمد (صلی الله علیه و آله) به نقل از کنزالعرفان، مطالبی به نقل از مشارق الانوار، سراج الطالبين و كنزالمعرفة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوایی، 5گ (156ر-160پ)، اندازه: 21×30 سم [ف: 38-28]

97. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/133

مناجات امام زین العابدين، اشعار اخلاقی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ 1گ (316) [مختصر ف: - 596]

98. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/154

حکایت اسکندر، عبدالله طاهر، مناظره علما در مجلس مامون عباسی، قول برخی از عرفا و حکما، سید شریف جرجانی، بقراط، بوذرجمهر، برخی عبارات منقول از کشکول شیخ بهائی، و ربیع الابرار زمخشری و کنز اللغات و غیره؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11-12؛ 6ص (347-352) [مختصر ف: - 315]

99. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3381-17/161

آغاز: الباب الاول فیما تیسر في واحد و هو علیك بالحلم فانه جمال من لا جمال له علیك بالعلم فانه مال من لامال له علیك

بالتقوی فانها حرز من لا حزر له؛ انجام: صلی الهي و سلم علی النبي و کرم و آله وصحبه و... غصناً بورقا.

جنگی است اغلب شامل مطالب اخلاقی و هم چنین اشعار، شامل این مطالب: مطالبی دراخلاق به ترتیب عدد از یک تا ده بر گرفته از احادیث و کلمات بزرگان ارجوزه ای در اخلاق گویا از خود کاتب، مطلبی از: ابراهیم الخواص، چند کلمه از چهل سوره منتخب از تورات، مطالبی از: خلدی و لقمان، مسیح، سلمان فارسی افلاطون، کتانی، معروف، تذكرة فواید من کتاب الفرايد، من مواعظ هرمس، دور الاعلي، بخشی از تاریخ زیدیه و اسماعیلیه و نام سران آن ها، عن خاطر السيد الامير، مطالبی از رساله التحذير و التنبيه، رسالة التنزيه، شعرا یتضمن فیه عدد رسل الحكمة الشريفه، دعوت الجلجلوتيه. این جنگ گویا متعلق به اسماعیلیه یا زیدیه است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج مذهب، 141گ، 11-12 سطر، اندازه: 8×12 سم [ف: 3-1281]

100. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9480/19

تعویذات و عزائم متفرقه است. عزيمة البرهية، عزیمتی به نقل از محمد بن ابراهیم جرجانی از محمد بن محمد الغزالي؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ 1گ (116)[مختصر ف: - 183]

101. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14013/19

به نقل از اشخاص و کتاب های زیر: حیات الصائمين، غاية البيان، مشكوة الانوار، اشعاری به اردو، حيرة الفقهاء، محمد هاشم تتوی، شرح صراط المستقيم، سؤال و جواب فقهی به فارسی از محمد هاشم با مهر چند تن از علما، روضة الاحباب، فتح القوي، کتاب

السبعيات في مواضع البريات شیخ ابو نصر محمد بن عبدالرحمن همدانی، تفسیر اصمعی، تفسیر بیضاوی، معالم التنزيل، مطالع المسرات بجلاء دلائل الخيرات، نافع المسلمين، انیس المتقين، مجموع خانی، تحفه خانی، قصیده امالی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ 28گ (219ر-246ر)، اندازه: 21×30 سم [ف: 38-30]

102. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14013/21

لطائف الطرائف، مشكوة، شرح شرعة الاسلام، سؤال های فقهی و جواب آن از محب العلماء عبدالله، بحرالرائق، شرف المصطفي نیشابوری، مطلع الانوار شرح المصابيح، فضیلت سوره یس، صلوة حاجت، فتاوی ظهیری، باب في ذکر الله بعد المكتوبه، باب في بیان التراويح، کنزالمعرفه، داستان سوده زن حضرت پیامبر (صلی الله علیه و آله)، مطلبی در منع از ذکر جهر با مهر سه تن از مشایخ صوفیه در تأييد آن، مطالبی به نقل از منبهات ابن حجر عسقلانی، سؤال و جواب های فقهی، باب في مسائل آداب القبر، في مسائل رضا علیه السلام و نحوه، فصل في السواك، ترتیب عقیقه کودک، مطالب متفرقه در حدیث و تاریخ و فقه و موعظه به نقل از کتب مختلف؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوایی، 67گ (249پ-315ر)، اندازه: 21×30 سم [ف: 38-30]

103. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 598

مجامیع متفرقات (جنگ و بیاض) فقه و اصول و غیره؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 [ف: - 80]

104. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/122

حدیث رسول الله (صلی الله علیه و آله)، حسن بن علی (علیه السلام)، امیر المومنين (علیه السلام)، القول جالینوس، شیخ بهاء الدين عاملی، عبدالنبی (شاید قزوینی)؛ خط: نستعلیق،بی کا،تا: قرن 11-12؛ 1گ (242) [مختصر ف: - 979]

105. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 986

آغاز: و الخضر بفتح اوله و کسر ثانیه و یجوز کسر اوله و اسکان ثانیه و سبب تسمیته بالخصرا انه جلس علی فروة فاذه هی تهتز خلفه خصراً کما في البخاري

نسخه اصل: کتابخانه ملی ملک- تهران 6090. این کتاب دارای عنوان خاصی نیست و در برخی از مواضع، مطلبی با عنوان «فصل» آغاز شده و در هر مطلب، اشتقاق و اعراب کلمات و اسماء مورد بحث را با شواهدی از روایات و از چند مرجع برای گفته های

خود آورده است و نیز حدیث و رجال و تاریخ مرگ برخی از بزرگان سنت و جماعت را متذکر شده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 یا 12؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ 355ص [عکسی ف: 3-228]

106. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8642

شامل پراکنده هایی به نقل از عیون اخبار الرضا (علیه السلام)، الصحيفة الرضوية، احسن الكبار في معرفة الائمة الاطهار، الاحتجاج، رساله عقود و نکاح ملا محمد باقر مجلسی، اکمال الدين و اتمام النعمة، محاسن برقی، علل الشرائع، المناقب، ثواب الاعمال، نسخه ای پزشکی که میرزا یوسف به کاتب در دارالامان کرمان داده بود، یادداشت های پراکنده ای در نجوم و حساب و متفرقات به خطی غیر از خط مؤلف و برخی به خط محمد ابراهیم بن محمد تقی بن محمد مهدی هرندی به سال 1204ق؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، یادداشتی از محمد ابراهیم بن محمد تقی به سال 1204ق؛ تملک: محمد علی بن محمد تقی بن محمد مهدی هرندی به سال 1210ق، هادی حسینی دولت آبادی و فرزندش یحیی بن هادی دولت آبادی به سال 1317ش در تهران؛ جلد: تیماج، 106گ، اندازه: 9×22/5 سم [ف: 28-178]

107. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8912/7

در جاهای مختلف نسخه از این کتاب ها و کسان مطالب کوتاه یا بلندی نقل شده است: بحار الانوار، کتاب الفصول شیخ مفید، الكافي، نهج البلاغة، سید بن طاووس، صدوق، الدر المنثور، کتاب الاربعين في بدع المبتدعين، القواعد الشهيدية، الارشاد، من لایحضره الفقيه، کنز الفوايد کراجکی، تهذیب، تفسیر سید المرتضي ذوالمجدین، مجالس شیخ مفید، کشکول شیخ بهایی، کتاب المستجاد من فعلات الاجواد قاضی عفیف ابی حسن علی بن عبدالمحسن بن عبدالمنعم تنوخی (ص226)، جواهر القرآن فخر الدين، الامالي، بوالغ الكلم جارالله زمخشری، شرح الكافية شیخ رضی، کفعمی،مکارم الاخلاق، حيوة الحيوان، شرح التاييه قصیری (کذا: قیصری)، خواجه نصیر الدين طوسی، شیخ طوسی، الدروس، الانوار المضيئة بهاء الدين علی بن عبد الحميد حسینی با امضای «م ق ر مد ظله السامي» در پایان (ص273)، مهج الدعوات ابن طاوس، مصباح المتهجد شیخ طوسی، زبدة الدعوات، شرح طوالع، بیضاوی، جوهری، کتاب الفوايد، کتاب طریق النجاة، فضایل شاذان بن جبرئیل، زاد العابدين، امالی شیخ الطائفة، روضة الواعظين؛ بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مذهب، اندازه: 8/9×14/3 سم [ف: 29/1-309]

108. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 612 ض

شامل: چند حدیث نبوی (صلی الله علیه و آله) به نقل از کتب حدیثی اهل سنت، چند حدیث قدسی و حدیث نبوی (صلی الله علیه و آله)، فصل في الطاعة، فصل في معرفة و العارف، چند حدیث و روایت، باب یتضمن کلمات رؤيت عن رسول الله (صلی الله علیه و آله) عن ربه، باب في ذکر مشایخ هذه الطريقة و ما یدل من سیرهم و اقوالهم علی تعظیم الشريعة، چندحدیث نبوی (صلی الله علیه و آله) و روایت، چند حدیث نبوی (صلی الله علیه و آله) و روایت، هذا بیان جملة من محاسن اخلاقه (صلی الله علیه و آله)، هذا منتخب من کلام الشيخ ابی نصر عمر بن محمد بن عبدالله السهروردي؛ خط: نسخ و نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 11-12؛ جلد: تیماج، 140ص (414-554)، 15-20سطر، اندازه: 16×27 سم [ف: 40/3-72]

109. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 615 ض

شامل: نقل من مجالس رومی، چند حدیث نبوی (صلی الله علیه و آله)، دوباره چند حدیث، تفسیر چند آیه از تفسیر کبیر؛ خط: نسخ و نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 12؛ 19سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 40/3-76]

110. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4471/17

آغاز: تذنیب. اعلم ان خلود اهل الجنة في الجنة مما اجمعت علیه المسلمون؛ انجام: و ربما افضی التفكر فیها الي القول بشیء لم یطابق الواقع و لم نکن معذورین في ذلك. و الله الموفق.

از بحارالانوار نقل شده؛ خط: نسخ، کا: محمد هاشم بن نورالدین محمد حسینی، تا: رمضان 1108ق؛ 3گ (177ر-179پ)، اندازه: 19×31 سم [ف: 12-151]

111. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8841/78

گفته ای از ابن عباس درباره نزول قرآن، حدیثی از کتاب الخرايج راوندی و ذکر سلسله اسناد محقق کرکی تا شهید اول؛ کا: جمال الدين محمد حسنی، تا: شنبه 12 ربیع الاول 1117ق، جا: مشهد رضوی؛ جلد: میشن مشکی، 1ص (498)، اندازه: 22/3×34/9 سم [ف: 29/1-100]

112. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1889/13

در این مجموعه در صفحات مختلف مطالبی به تفاریق آمده است: در صفحه 103 درباره حدیث و لولاما جعل الله فیهمن من الحياء لکان لکل رجل تسع نسوة متعلقات به مطالبی از افادات شیخ محمد بن علی بن احمد خرفوشی عاملی آمده است، در پشت برگ 158 و 159 درباره این عبارت علامه در قواعد: «لو نذر ان یصوم شهرا قبل ما بعد قبله رمضان قیل هو شوال و قیل شعبان و قیل رجب»، مطالبی از ملا اسماعیل مازندرانی آمده است که بسیار از نظر ترکیب دستوری قابل اهمیت است، در برگ های 164 و 165 دعائی است که ابتداء می شود به: «بسمله، رب ادخلنی في لجة بحر احدیتك و طمطام یم واحدیتک»، از 196 تا 197پ که پایان مجموعه است قسمتی از یک کتاب صرف آمده که ابتدا و انتهای آن کتاب افتاده است و آن چه در این جا موجود است ساختمان فعل مضارع برای فعل مبنی للفاعل و مبنی للمفعول و حروف وارد بر فعل مضارع از حروف نافیه و حروف جارمه و ناصبه است؛ خط: نستعلیق، کا: نورالدین محمد شفیع، تا: 1121ق، جا: اصفهان خاتون آباد؛ جلد: تیماج، 15سطر (7×13)، اندازه: 12×17/5 سم [ف: 10-541]

113. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16439/9

شامل: الف. استغاثة الي المهدي (علیه السلام)، ب. طریق دایره هندیه

مشهوره به دایره مبارکه خط نصف النهار؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1130ق؛ جلد: تیماج مذهب، 197ص (241-437)، 12 و 15 و 17سطر، اندازه: 15×18/5 سم [ف: 45-238]

114. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1610/5

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان- رم 1101. مشتمل بر اشعاری از: سید محمد بن ناصر بن عبدالرب بن علی بن شمس الدين بن امام شرف الدين، ارجوزة في صفة المنازل و کیفیتها و ما لکل فصل منها، اشعاری از قاضی احمد بن عبدالرحمن آنسی، اشعاری از محسن قانع، اشعاری از قاضی عبدالرحمن آنسی، روایاتی در بیان احکام مشتمل بر مقداری از کتاب الصوم و الاعتكاف، الاذان، احکام المساجد، آداب الصلاة و آداب الاكل، باب في معرفة الاروش، منشئاتی از امام مهدی بن مرتضی، و متفرقاتی در حج؛ خط: نسخ نازیبا، کا: احمد بن یحیی بن احمد شامی، تا: با تاریخ 1183ق؛ مصحح، محشی؛ 152ص (208-360) [عکسی ف: 5-23]

115. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9467/15

منقول از زهر الربيع، سوانح شیخ بهائی، بهجة المباهج، کتاب المناقب؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن جمشید مراغی، تا: قرن 13؛ 3گ (20پ-23ر) [مختصر ف: - 596]

116. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16484

بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: وزیری [د.ث. مجلس]

117. شیراز؛ مدرسه منصوریه؛ شماره نسخه: بدون شماره

منتخب چند حدیث و خطبه است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 15گ (106-120)، اندازه: 14/5×20/5 سم [نسخه پژوهی: 1-54]

118. میبد؛ مخطوطات و اسناد میبد؛ شماره نسخه: 35

آغاز: قال في مفتاح الفلاح: و اعلم انه لا یتعلق بطلوع الفجر الأول من العبادات الا امور يسيرة؛ انجام: و الميزان حق و الحساب حق و الكتاب حق و الجنة حق و النار حق بیاض ادعیه و متفرقات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 10 سطر [ف: - 39]

119. گلپایگان؛ کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی؛ شماره نسخه: 120/2

متفرقاتی است مشتمل بر: مباحث نسخ، تعارض دلیلین، اصالة البرائة، تخییر شرعی، الاحاديث القدسية، تقسیم واجب، ضد، اجوبة المسائل و...؛ کا: زین العابدين گلپایگانی، تا: قرن 13؛ 23گ (154پ-176پ)، اندازه: 13×25 سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: - 100]

120. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1135/12

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 7ص (129-135)، 18 سطر [سنا: ف: 2-129]

121. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11439/1

اشعاری از علی نقی بن احمد بن زین الدين احسائی، گفتاری در باب زوال شمس و غیره؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13[مختصر ف: - 971]

122. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9467/29

در مناقب و لطائف و غیره. نقل از بحار الانوار، شرح اعتقادات مفید، مشارق الانوار، بشاره المصطفي، کشکول و غیره؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن جمشید مراغی، تا: قرن 13؛ 5گ (47ر-51ر) [مختصر ف: - 987]

123. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8896/2

بین دو رساله این فواید نوشته شده است: فرقه های معتزله و مشاهری اعیان و فضلای آن ها به نقل از صفدی در شرح اللامية، طریق روایت شهید ثانی، طریق روایت شهید اول در الاربعين حدیثا؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن مذهب، 2گ (77پ- 78پ)، 20-22 سطر (9/5×15)، اندازه: 15/5×21/7 سم [ف: 29/1-257]

124. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 454/17

مطلبی به نقل از نبراس الضياء میرداماد، شرح حدیثی به نقل از کتاب شرعة التسمية به خط علی بن صالح بن یوسف بحرانی در 14 جمادی الثاني 1223، مطلبی به نقل از کتاب «معدن اليواقيت»، اسماء الانبياء، نامه ای که امام حسن عسکری به علی بن حسین بن بابویه قمی نوشته، آداب نوروز به نقل از امام صادق، تفصیل صور الرضا علیه السلام؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 11گ (290پ-300ر)، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-384]

125. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3175/6

مشتمل بر بعضی خطبه های حضرت امیر، قصیده سید اسمعیل حمیری، قصیده فرزدق، بعض قصاید سبعه، حکایت ناقوس و داستان طرماح، اشعار دعبل و غیره؛ بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: علی اکبر حکیمیان؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 63گ (89-151)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 5-1560]

126. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 922/20

چند بند پراکنده ایست که در آن ها از سه درجه حرام و شبهه درباره نفی علم در خارج و درباره شناختن دانش و امامت به روش اخباری عرفانی و...؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 17 سطر (9×14)، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 5-1693]

127. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10103/21

در متن و حاشیه. شامل افادات شیخ بدرالدین، مطلبی منقول از تفسیر ملا صدرا، سخنان حکماء مطلبی منقول ازخط استاد نوری الهي، افادات شارح اصفهانی، مطالبی از فیض کاشانی، مطلبی ازمحاکمات، کلام یکی از عرفا در باره القرب القيام بالطاعة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 9ص (78-86)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 32-128]

128. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10103/9

آغاز: بسمله التوحيد المحقق عبارة عن غابة حکم الوحدة الذاتية علی الكثرة الصفاتية؛ انجام: و قال الصادق نسوا الله فانسیهم... نصروه و عزروه مطلبی از صاحب فصوص و روایاتی از اهل بیت (علیهم السلام)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن13؛ 2ص (23-24)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 32-126]

129. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8868/1

شامل احادیث و اشعار پراکنده: معنای عشق به نقل از مفضل بن عمر از ابا عبدالله (علیه السلام) از مجالس ابن بابویه، ابی نواس از محبس خطاب به محمد امین خلیفه، حافظ، اشعار اعرابی به حسن بن علی (علیه السلام) و جواب ایشان، ابی نواس در مدح امام رضا (علیه السلام)، ابن یمین، کمال الدين اسمعیل، حدیث از مجالس ابن بابویه، سید مرتضی، متنبی؛ خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا، 4گ (1ر-4پ)، اندازه: 11×21/4 سم [ف: 29/1-179]

130. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 982

مجموعه است مدون اعم از حدیث و تفسیر و فقه و اخبار و روایات و حکایات مختلف و غیره که مدون بنا به ذوق و سلیقه خود انتخاب و در این مجموعه یادداشت نموده است و از کتاب هایی چون ملتقی الابحر حلبی، مشكاة الانوار، در الواعظين و ذخر العابدين، مجالس رومی، تنبیه الغافلين و غیره نام می برد و از آن ها مطلب نقل می کند؛ خط: نسخ و نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 340ص، اندازه: 18×30 سم [ف: 40/3-261]

131. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1267/2

این قسمت، یادداشت هایی است در زمینه های منطق و تفسیر و تصوف و شعر؛ از محقق طوسی، آخوند ملا علی نوری،سمنون محب. ابوالعتاهیه، سفیان الثوري؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1205ق؛ واقف: عضدالملک، قرن 13؛ کاغذ: استانبولی، 6ص (23-28)، اندازه: 14×22 سم [ف: 1-554]

132. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8364

حاشیه ای است بر کتابی در اصول در مبحث اخبار و مورخ 1215، سپس ده صفحه در منطق، باز پنج صفحه در مبحث حیض و حاشیه است همه به عربی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1215ق؛ افتادگی: آغاز؛ از نسخه های عبده بروجردی؛ جلد: گالینگور، 58گ، 16 سطر (7×11)، اندازه: 10×16 سم [ف: 17-122]

133. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1114/10

آغاز: بسمله. من خط الامير الحسين عن جابر بن عاصم بن عیاض القضاعي انه لما بلغ فاطمه علیها افضل الصلوة و السلام فدکا قالت هذا اول غدرة

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان، شماره 1111. احادیث و اشعار پراکنده ای است که در این دفتر نگاشته اند، از جمله: خطبة الزهرا از امام علی (علیه السلام) قصیده ای از دیوان حسن هبل (1079ق)، خطبه شقشقیه اميرالمؤمنين امام علی (علیه السلام) به نقل از کتاب الانوار امام منصور، اشعاری از ابوطالب رضی الله عنه، خطبة فاطمة الزهرا (سلام علیها) [خطبه فدکیه] نقل از خط سید عزالدین محمد بن علی بن عبدالله بن عشیش، منظومه ای از قاضی حسن هبل در 63 بیت؛ خط: نسخ، کا: عبدالله سعد مولد زیدی عدلی، تا: 1219ق [عکسی ف: 3-242]

134. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 135/21

آغاز: فیمن حفظ اربعین حديثاً عن ابی الحسن علیه السلام قال قال رسول الله

اشعاری از فرزدق، هشام درباره علی ابن حسین حضرت زین العابدين علیه السلام، منقول از کتاب منهاج الكرامه، انتخاب بیست و دو کلمه از تورات و کتب آسمانی دیگر به گزین رسول الله (صلی الله علیه و آله)، انتخاب بیست و دو کلمه از تورات و کتب آسمانی دیگر به گزین رسول الله (صلی الله علیه و آله)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1232ق؛ 12گ (590ر-601ر)، اندازه: 15×22 سم [ف: 1-160]

135. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8372/2

شامل نقل حدیث نبوی (صلی الله علیه و آله) اعدی عدوك نفسك التي بین جنبیك و توضیح آن و نیز مطلبی از محمد تقی مجلسی در خصوص ریاضت و حکایتی از ذوالفنون مصری به نقل از کشکول شیخ بهائی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1233ق، جلد: تیماج، 5گ (69ر-73ر)، 11 سطر، اندازه: 13/5×23 سم [ف: 27/2-84]

136. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8966/7

شامل چندین دستور ختم و دعا، احادیثی از پیامبر (صلی الله علیه و آله) و اميرالمؤمنين (علیه السلام) و گفته ای از ملاصدرای شیرازی؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: با تاریخ 1241ق؛ جلد: تیماج، 2گ (76پ-77ر)، 15 سطر (7×14)، اندازه: 13/2×19/7 سم [ف: 29/1-490]

137. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1050/17- طباطبائی

مسائل پراکنده کوتاه فقهی و ریاضی و ادبی و فلسفی است با نشان م ح در آخر هر فقره. خط این بخش با دیگر بخش ها متفاوت است؛ کا: سید عبدالباقی حسینی کاشانی، تا: 1247ق؛ جلد: تیماج، 7ص (227-233)، اندازه: 10/5×14 سم [ف: 23-363]

138. اصفهان؛ روضاتی؛ شماره نسخه: 8/5

آغاز: حکی أبوالفرج الجوزي في آخر کتاب الأذكياء، هرب رجل من أسد

فوائد متفرقه است؛ خط: نسخ، کا: محمد بدیع بن سید مصطفی بن میر عبد الحميد موسوی اصفهانی درب امامی، تا: چهارشنبه 2 محرم 1272ق؛ 17 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: - 15]

139. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 918/3

احادیث و ادعیه و احکام برگرفته از منابع متفرقه؛ خط: نسخ، کا: احمد بن محمود بن یوسف بن شیخ بالشدری، تا: 1274ق، جا: شیخان؛ جلد: گالینگور، 7گ (25پ-31پ)، اندازه: 10×16/5 سم [ف: 2-185]

140. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8825/43

در بخش آخر نسخه بیش تر صفحات سفید مانده و یادداشت های کوتاه و پراکنده ای در آن نوشته شده است فهرست این یادداشت ها و صاحبان اقوال چنین است: - اخبار التي یدل علی شرافة العلم، - دلیل حصر ائمه در عدد 12، نوشته شده در رمضان 1289ق، -روایت از امام زین العابدين (علیه السلام) و امام صادق (علیه السلام)، -قصیده صلاح صفدی در مدح امیر علی ماردانی که در هر بیتی از آن تکلیفی از صناعت ادبی را اعمال کرده است، - قصیده متکلف دیگری شبیه قبلی از صفی حلی، - قصیده شیخ صلاح الدين صالح بن نور

الدين بعلبکی در 12بیت که به 480وجه خوانده می شود، - قصیده شجره عبدالرحمن بن نجل شهابی، -قصیده شجره محمد بن سیت، - گفته هایی از کتاب الذيل سمعانی و صفدی و کتاب و فیات الاعيان، نوشته شده و 13 ذیقعده 1286ق، -بندی از کتاب ابن خلکان، در 25ذیقعده 1286ق، -ترجمه ابوالقاسم احمد بن محمد اسمعیل بن ابراخیم طباطبا، - حکایت یحیی به اکثم مأمون، - منقولات مختلف درباره محاضرات و الاجوبة المسكتة از کتاب التغازي ابی العباس المبرد و ابن جوزی، شب 2رمضان 1286ق و 29 شوال 1286ق، به خط محمد طباطبائی یزدی، - از کتاب وفیات الاعيان در ربیع الاولي 1287ق، - اشعار سعید اوراق معروف به دلال اکتب، - وفیات الاعيان ابن خلکان، -اشعار از ابی اسحق موصلی، - ابوالقاسم خطیب، -سعید الوراق، - اشعار و حکایات صاحب بن عباد، - في تشبیه وجه المعشوق بالبحر و بنت اللحية بالعنبر، - شریف بیاضی، -ملحمه ذولا قرنین، -منقولاتی از ابو محمد اسمفیل بن جوالیقی بغدادی و من لایحضره الفقيه، - گفت ها و ابیاتی از زمحشری، ابی الفرج بن جوزی و داود انطاکی از تذکره، ابی الفتح نصر الله بن عبدالله ابن قلاقس، ابن سکره هاشمی، ابی العباس نسائی، بدیع الزمان همدانی، ابن فارسی لغوی، مظفر الاعمي، ابن خیاط دمشقی، الميداني صاحب کتاب الامثال، ابن خازن الكاتب، في صفة القلم، عیسی بن الملك العادل صاحب الدمشق، عبدالله بن معتز، علی بن جهم، قاضی عیاض، ابن رومی، کتاب الخريدة، ابویحیی عیسی بن سنجر حاجری، خطیب ابی اسحق عراقی، ضیاءالدین عیسی، العاصم، حکایت فايقة بنت عبدالله عبدالواحد بن جعفر بن سلیمان، نوشته شده در سلخ شعبان 1286ق، جواز ابدال الصاد من السين، درة الغواص حریری، مجمع البحرين سقراط؛ خط: نستعلیق، کا: سید محمد طباطبایی طبیب یزدی، تا: رمضان 1289ق، جا: تهران؛ جلد: میشن، 80گ (207-286)، اندازه: 22×35/3 سم [ف: 29/1-62]

141. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1611/5

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان- رم 1029. مشتمل بر بخشی از کتاب المنشورات الجلية تأليف علی بن عبدالله بن قاسم بن اميرالمؤمنين در قتل امام حسین علیه السلام، فائدة في الجمع بین الصلاتين از امام منصور بالله قاسم بن محمد، اشعاری از امام محمد بن ابراهیم وزیر که در جواب احمد بن قاسم شامی سروده، مناظرات ابی الهذيل و مجنون الدير، مقداری از اشعار سمط النظام الحسن في مدح الامام المهدي احمد بن الحسن نظم یحیی بن حسین بن احمد حیمی، اشعاری از ابن بهران در مدح یحیی شرف الدين، اشعاری از محمد بن اسحاق و علی بن محمد عنسی، احمد سحولی، عزالدین بن حسین موهبی در مدح امام احمد بن حسن، و اشعاری از سمط الحسن، ملحمه امام علی بن ابی طالب علیه السلام؛ خط: نسخ نازیبا، کا: علی بن بدر بن علی اهجری، تا: با تاریخ 1319ق؛ مجدول؛ 102ص (358-459) [عکسی ف: 5-26]

142. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10324/8

فوائد متفرقه و شعر، گواهی تصحیح کتاب نزد میرزا هاشم رشتی مدرس توسط عمادالدوله؛ خط: نستعلیق، کا: گویا عمادالدوله قاجاری، تا: 1325ق؛ 3گ (101پ-103ر)[مختصر ف: - 982]

143. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 687/4

پراکنده های که از آن ها است چند خطبه از زینب و فاطمه بنت الحسين؛ خط: نستعلیق، کا: نهاوندی، تا: 1331ق [نشریه: 7-253]

144. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 20/5

آغاز: (برگ عنوان) هذه مجموعة و فايدة محتوية علی اخبار و اشعار و ادعية؛ انجام: ثم قال هذا فراق بینی و بینك...

اخبار و اشعار و ادعیه است؛ خط: نسخ، کا: محمد بن علی بن محمد برغانی قزوینی، تا: چهارشنبه 13 ذیقعده 1351ق، جا: نجف اشرف؛ 28گ (369-396)، اندازه: 17×22 سم [ف: 1-21]

145. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2560/4

آغاز: خطبه نکاح الحمدالله الذي تفرد بالایجاد و الابداع و توحد بالانشاء و الاختراع؛ انجام: تم مناجاة زبدة عباد الله الصالحين نقاوة المتقين نتيجة اولاد اميرالمؤمنين زین العابدين علیه السلام

این مجموعه جنگ مانند مشتمل بر فوائد ذیل می باشد: خطبه نکاح، طریقه ساخت مرکب، اشعاری فارسی و عربی، نسخه های طبی، مناجات، ختم دوازده امام خواجه، احادیثی به نقل از کتب معتبر حدیث بعضاً به سال 1076، روایتی به نقل از کلینی به خط نظام الدين محمد بن حسه قزوینی جهت صاحب مجموعه، حکایاتی تاریخی، مباحث کلامی، نکات تفسیری، زیارات بعضاً بسال 1055، ادعیه بعضی به خط کمال الدين محمد فسائی، معما، روایاتی در فضیلت اميرالمؤمنين علیه السلام برای صاحب مجموعه معین الدين اشرف بن سید شریف شریفی حسنی حسینی جرجانی شیرازی درعصر روز جمعه 10محرم 978 در قزوین، یادداشتی درباره نوم به خط محمد معصوم بن ابوالحسن قندهاری در روز شنبه 2 ربیع الثاني 1016، یادداشتی در فضیلت قرائت قل هو الله، فصلی در نبوت، فصل في المعاد، بعض زیارات مطلقه اميرالمؤمنين علیه السلام به خط مرشد بن محمد بن علی بن مرتضی بن حسین بن حسن حسینی کربلائی ایجی نجفی، روایات متفرقه ای به خط محمد بن علی مشهور به جبائی، قصیده برده، خطبه هایی از نهج البلاغة، توقیع امام عسکری علیه السلام به ابن بابویه، اشعاری از ابن الفارض به خط رضی الدين علی بن ابی جامع عاملی جهت مولی عبدالله، مناجات هایی از امام زین العابدين علیه السلام و متفرقاتی دیگر؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: خطوط مختلف و بعضاً به خط اشخاص، تا: قرن 10 و 11؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 157گ (1ر-157پ)، اندازه: 12×17/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1206]

146. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 888/5

اختیارات دعا و معجزه، و خبر امامی و سخن سنبلی و بندهایی از مهج الدعوات و من لایحضره الفقيه و عیون الاخبار؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با سر لوح، مجدول؛ کاغذ: ترمهسمرقندی، 10گ

(129ر-138ر)، 18 سطر، اندازه: 15/8×28 سم [ف: 5-213]

147. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1049/4

حدیثی از ابن بابویه و بندی از تفسیر طبری و یک خبر دیگر؛ خط: نسخ، کا: حر عاملی، محمد بن حسن، بی تا؛ جلد: میشن قهوه ای، 16 سطر [ف: 5-227]

148. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1142/34

شبهه کاتبی درباره ممکن است که به طوسی فرستاده است. گفته غفار درباره آسمان، بند از گزارش صحیفه سید علی خان؛ بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 25گ (316پ-340پ)، 15 سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 5-239]

149. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2745/20

آغاز: و من یك امسی بالمدينة رحله؛ انجام: و جهور المتعزلة الي انه کل واحد منها علی البدل فلا یجب

در این بخش اخبار و احادیث و مسائل اصول و جز آن نوشته شده در آغاز برخی از اشعار مطول بفارسی ترجمه شده است؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 39ص (596-634)، اندازه: 18×22/5 سم [ف: 9-108]

150. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 88/2

آغاز: روی الصدوق رحمة الله انه روی ابوعبدالله بن زکریا؛ انجام: نقل من شرح الفصوص.

احادیث و اخبار و کلمات عرفا می باشد؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 81ص (50-130)، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 1-113]

151. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6090

آغاز: و الخضر بفتح اوله و کثر ثانیه و یجوز کسر اوله و اسکان ثانیه و سبب تسمية بالخضر انه جلس علی فروة؛ انجام: و ورد في خیر الامر المجرد دون الخبر حسن تأكيده بالمصدر انتهی ملخصا.

عنوان روشنی در آن نیست، مگر این که در برخی از جاها با عنوان «فصل» مطلبی آغاز می شود. در هر مطلبی اشتقاق و اعراب کلمات مورد بحث با شواهدی از چند مرجع برای گفته های مؤلف آمده، حدیث و رجال و تاریخ مرگ برخی از بزرگان سنت و جماعت است. در فهرست باعنوان الاحاديث آمده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوای، 174گ، 23 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: 1-15]

152. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10031/5

پراکنده های فلسفی و حدیث و فقه است؛ کا: محمد بن صالح، بی تا؛ 33گ (25پ-57ر)، 28 سطر (25×30)، اندازه: 34×40 سم [ف: 17-528]

153. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3560/2

آغاز: الجهات لابد لها من جسم محدد؛ انجام: اشتهر في کتب التواريخ انه عاش الف سنة

جنگ متفرقه است؛ خط: نستعلیق مایل به نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: گالینگور، 55ص (60-114)، 17 سطر (12×16)، اندازه: 16×21 سم [ف: 5-1697]

154. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12520/1

مطالب متفرقه در طب و طالع افراد؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن آبی، 8گ (1پ-8ر) [ف: 36-39]

155. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12514/20

مطالب متفرقه در کیمیا و علوم غریبه است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا،بی تا؛ جلد: تیماج، 10گ (124ر-133پ)،14 سطر [ف: 36-29]

156. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9271/5

سوال و جواب، ادعیه و اذکار؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 27گ (64پ-90پ)، 22 سطر، اندازه: 10/5×15/5 سم [ف: 30-46]

157. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1239/10

آغاز: الظاهر وجوب التسليم لقول النبي صلی الله علیه و آله: مفتاح الصلوة الطهور و تحریمها التكبيرو تحلیلها التسليم؛ انجام: اما القراين فظاهر واما العرض فانه خبر واحد لایفید الا الظن فتبصر.

مطالبی شامل توضیح حدیث لاجبر و لا تفویض بل امر بین الامرين، حل عبارت تفسیر بیضاوی، بحث درباره اعراب حدیث، سؤالات منطقی آورده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 7گ، 30 سطر، اندازه: 16×20 سم [ف مخ: 4-1681]

158. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 4153

آغاز: نقل عن الشيخ الفقيه و ابن بابویه و عن الشيخ الطوسي في التهذيب عن الامام علی النقي علیه السلام أنك اذا أتيت باب الروضة؛ انجام: زیارت جامعه

چند برگ شامل زیارت جامعه (درمقدمه)، «اصول دین» فارسی تحریر شده در 1238ق، صرف و مطالبی نظم عربی همراه با ترجمه ذیل درباره لیلی و مجنون؛ خط: نسخ زیبا، بی کا، بی تا؛ با کتیبه و سرلوح، مجدول؛ جلد: گالینگور، 200گ، اندازه: 11×17 سم [ف مخ: 1-234]

159. همدان؛ سیرلو، حمید؛ شماره نسخه: 12/27

حدیثی نقل از قاموس اللغة، روایتی از علی «انا اصغر من ربی...» روایتی از «کافی» درباره «لا ادری نصف العلم»، فائدة در استحباب زیارت نبی، مسئلة استدلال امام رازی در مجلس خوارزمشاه در مورد آیه «و لا تا کلو مما لم یذکر اسم الله علیه»، مسئلة گویا از امام رازی استدلال در مورد آیه «فلیحذر الذين یخالفون عن امره...»، نکته در باره روایت علی از نبی «ما من نفس منفوسة الا و قد علم مکانها...» را، و باز زیر عنوان های «من المسائل المتفرقة المشكلة» با آغاز «بسمله، قال الشيخ المفيد... اختلف الشيعه في هذه المسئلة»، درباره افضل بودن علی بر جمله صحابه شرحی آورده به انجام «فضله علی كافة من... ذلك من السالفين و المتاخرين و الله تعالی و لی التوفيق- تمت الرسالة»؛ خط: نستعلیق، کا: عبد الغفار نوری سالیانی، بی تا؛ مهر: محمد علی «سی روپیه محمد شاهی»؛ جلد: مقوایی، 154گ، 19 سطر(8/5×14)، اندازه: 15×21 سم [رشت و همدان: ف: - 1715]

160. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1822/44

ص 342- بسمله، نحمدك یا من خص الانسان بمزید التكريم و خلقه في احسن تقویم و نصلی علی نبیك الهادي الي النهج القويم

و آله الداعين. پس از این چند یادداشت پراکنده و کوچک است و از آن جمله این یادداشت درباره مولوی: (ص346) جلال الدين الرومي نسبش بابی بکر علیه اللعنه می رسد لیکن شیعه است مقبول خاص و عام اهل عالم است محمد بن حسن بلخی؛ بی کا، بی تا؛ 5ص (342-346)، 20 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 9-436]

161. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7549-38/169

آغاز: و ان تفوز بالطلب و تعد من حامل المذهب و انا اسأل الله لی و لك الامداد بالاسعاد و الارشاد... کتاب الطهارة و ارکانه اربعة الاول في المياه و النظر في المطلق و المضاف؛ انجام: شرایط الامر بالمعروف و النهي عن المنكر ثلاثة الاول ان یعرف... سقط وجوبهما دفعاً للضرر فهذا ماحصل لنامن شرح هذا الكتاب و نحن نسأل

برگ های پراکنده ای است ازکتاب های مختلف درفقه، ادبیات و کلام که در یک جا صحافی شده؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 59گ، 13-19 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 8-4956]

162. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 877/1

مطالب متفرقه کلامی و فقهی است؛ کا: محمد مهدی حسینی موسوی، بی تا؛ 4گ، قطع: رقعی [ف: - 322]

163. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 608/2

در این بخش فصول و فواید زیر آمده است: 1. فصل، اثبات تکثر در حقایق امکانی منقول از اسفار ملاصدرا، 2. کیفیت سریان حقیقت وجود منقول از اسفار ملاصدرا، 3. وجود از نظر فیض کاشانی و منقول از کلمات مکنونه او، 4. باب دوم از کتابی در بیان وصیت های نیکو، 5. بخشی منقول از «المستطرف»، 6. باب هفتاد و چهارم از کتابی که باب دوم آن در شماره چهار فوق آمد. در بیان توبت، 7. باب بیست و نهم همان کتاب در معرفت سر سلیمان، 8. باب پنجاه و چهارم همان کتاب در معرفت اشارات، 9. باب ششم در معرفت خلقت، مجموعه ای است دارای دو شماره به ترتیبی که گذشت؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 40گ (96-136)اندازه: 13×21 سم [ف: 2-255]

164. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 565/4

دعای حفظ زرع، حجامت، عقد لسان عدو، دواء المحموم، الباب الرابع في برالوالدین به نقل از کتاب شیخ الياس کردستانی ساکن در شام، خاتمة یفتح لمن تاملها باب احسان، فرع في الحيض، مسأله ای در صوم، فرع مسئلهای در صلاة، مطلب و جوه اعارة المصحف، خواص اسماء الهي، چند خطبه در صلوات بر پیامبر (صلی الله علیه و آله)، چند حدیث در اسماء الهي؛ خط: نسخ جلی، کا: شیخ ابراهیم الشعراني شافعی مصری، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 10 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: - 296]

165. همدان؛ سیرلو، حمید؛ شماره نسخه: 12/27

خط: نستعلیق، کا: عبدالغفار نوری سالیانی، بی تا؛ برگ اول وصالی شده با خط جدید فهرست رسالات را نویسانده، کرانه برخی صفحه ها نوشته دارد، و در دو صفحه آخر به خطی دیگر است به عنوان «فائده» و نقل قولی از شیخ شهید درباره عده انبیا و نیز شرحی بر همان «فضیلت علی...» به فارسی؛ مهر: محمد علی «سی روپیه محمد شاهی»؛ جلد: مقوایی، 154گ، 19 سطر (8/5×14)، اندازه: 15×21 سم [رشت و همدان: ف: - 1715]

166. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 691/13

نسخه اصل: کتابخانه مدرسه سپهسالار- تهران 7527؛ بی کا، بی تا؛ 20گ (598-617) [عکسی ف: 2-325]

167. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 10196

آغاز: المطالب باعتبار اوضاع البروج و الكواكب... الابداع و کذا الابتداع و الاختراع بل الفطر و الانشاء؛ انجام: و الفرق بین القلة و الكثرة في مثلها مشکل مع ان... فلعل الباعث لهم علی الاتفاق علی خلاف ما سبق.

فوائد متفرقه است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ اندازه: 15×20 سم [رشت و همدان: ف: - 1615]

168. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 34- الف/354

آغاز: هذا الثناء فان ت سمع لقائله- فما عرضت ابیت اللعن بالصفد؛ آغاز اوراق الصاقي: بسمله- الحمدالله رب العالمين و العاقبه للمتقین و لاعدوان الاعلي الظالمين و لااله الاالله احسن الخالقين؛ انجام: فقال یابنی لاینالی ابوك علی الموت سقط ام سقط الموت علیه غلامه بالکسرشاما کچه که در زیر جامه و زره پوشند بمعنی سینه بند؛ انجام اوراق الصاقي: حتی لایبقی في الارض مکان الا تودی فیه بالاذان و یکون کله الله

احادیث، اشعار، داستان ها است، این کتاب به زبان عربی است و شامل احادیث متفرقه از کتاب های مشهور فقهی است که در بعضی قسمت های آن بنابه تناسب مطلب اشعاری ذکر شده است، اشعار از محمد رضی الازري، ابونواس، ابن ابی الحديد عبد الحميد، صاحب بن العباد و غیره است؛ خط: نسخ درشت، بی کا، بی تا؛ محشی؛ جلد: تیماج، 198گ، 15 سطر (7×14)، اندازه: 11×18 سم [ف: 1-336]

169. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 888/7

از سخنان کوتاه علی (علیه السلام) از عیون اخبار الرضا و من لایحضره الفقيه. سخنان ارسطو و اصمعی و بشر حافی و ابراهیم ادهم و شیخ بهائی و پیشوایان شیعی و سخن شهید؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با سر لوح، مجدول؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن، 19گ (155ر-173ر)، 18 سطر، اندازه: 15/8×28 سم [ف: 5-213]

170. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2745/11

در این بخش از دفتر مسائلی در اصول فقه ترتیب نوشته شده است: فائده هایی در اصول فقه، حاشیه بر بخشی از آن، از شرح تجرید علامه حلی، مسائلی در اصول فقه، دارای عنوان ها فائدة و درس، در بیان حسن و قبح اشیاء و استصحاب و فواید دیگر در

اصول فقه، حاشیه هایی بر بخش های گوناگون شرح تجرید علامه، مسائلی از اصول فقه؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 49ص (348-396)، اندازه: 18×22/5 سم [ف: 9-105]

171. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12006/11

شامل: فصل اعلم ان الاسفار علی اربعة اقسام، فصل قیل الشريعة هی القيام باوامره، کلام ارسطاطالیس، کلام اميرالمؤمنين علیه السلام، کلام رسول الله صلی الله علیه و آله، منافع الخطمي، خصال السواك، شرف العقيق و احادیثی از ائمه علیه السلام و حضرت پیامبر صلی الله علیه و آله و بعضی عرفا؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج، 146ص (157-302)، 19 سطر، اندازه: 16×28/5 سم [ف: 35-22]

172. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14448/5

به نقل از کتاب های زیر: کاشف ذهبی، تاریخ یافعی، روض الناظر، تاریخ حافظ ابن الحسين المقدسي، استیعاب ابن عبدالبر، کامل بهایی، طبقات الاطباء، طبقات النحات، تاریخ ابن خلکان، دمية القصر باخرزی، تاریخ غازانی خواجه رشید وزیر؛ بی کا، بی تا؛ 15گ (159ر-173ر) [ف: 38-592]

173. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1901/2

احادیث و ادعیه و اشعار متفرقه است؛ بی کا، بی تا؛ 100گ، 15 سطر، اندازه: 10×15 سم [ف: 3-147]

174. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18092

احادیث و متفرقات دیگر است؛ بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

175. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13567/4

فوائد متفرقه رجالی و تاریخی است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 5گ (101پ-105پ)، اندازه: 12×22/5 سم [ف: 37-62]

176. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 29/2 فیاض

گزیده ای است از شرح کلیات و قانون بوعلی و الحيوان ارسطو و شفاء بو علی شامل مباحث طبیعی؛ خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 4گ، 50سطر (9/5×20)، قطع: رحلی [ف: - 199]

177. نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 114/3

فوائد پراکنده از جمله نقلی از ادب الدنيا و الدين ماوردی، و نقل هایی از شیخ بهاءالدین زکریا و از خط شیخ بهاءالدین عاملی جهت دفع شر، احادیثی در فضایل اميرالمؤمنين (علیه السلام) برگرفته از صحیح ترمذی و سنن ابی داود و کشف الغمة؛ بی کا، بی تا؛ 3گ (105پ-107پ)، 15 سطر، اندازه: 13×20 سم [ف: - 168]

178. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 895/12

بندی از نقد النصوص و کشکول و جواهر التفسير؛ بی کا، بی تا؛ مجدول؛ قطع: بیاضی رحلی [نشریه: 7-135]

179. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9527/23

فواید فقهی و اصولی است بر گرفته از مصابیح و الدرر النجفية و کشف الغطاء؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 18گ (175ر-192پ)، 22 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 30-198]

180. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9732/2

از جمله دعای حفظ قرآن و دو روایت دیگر که کاتب به خط شمس الدين ابی مکی (شهید اول) یافته که از شیخ فخرالدین ابن مطهر نقل کرده، روایتی از کافی و امالی و اشعاری از داود ابن ابی قاسم جعفری؛ خط: نسخ، کا: محمد بن علی بطل، بی تا؛ جلد: تیماج، 2گ (140ر-141پ)، 18 سطر، اندازه: 13/5×18/5 سم [ف: 31-70]

181. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1362/4عکسی

بی کا، بی تا؛ 3ص (100-102) [عکسی ف: 4-128]

182. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15940/9

یادداشت های پراکنده در ادعیه و...؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 16گ (49ر-64پ)، اندازه: 16×22 سم [ف: 44-146]

183. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12855

آغاز: وجود و انعدام لانانقول لو سلمنا انها اعتباریه؛ انجام: هو الذي یفیض اولا الحيوه و الفضيله علی الاشياء کلها التي هی دونه و هی معلوله.

قطعاتی از سه کتاب؛ بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز [رایانه]

184. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4410

آغاز: من فواید الامام... بسمله و له الحمد و علی نبیه الصلوه و السلام؛ انجام: و ارخی بال بالنبی و الوصي و الال علیهم الصلوه و السلام و الاكرام علی الدوام

بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا [رایانه]

185. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1804/13

آغاز: الحمد الله الذي جعل الانسان انوذجا من العالم الكبير و علمه من العلم مایدور علیه فلك التدبير... فهذه عدة مسائل مما سنح في سالف الزمان خلت عنها اسفار من تقدمنی موسس اساس الايقان جعلتها تذكرة لبعض اخلاء الاخوان... المسئلة الاولي اتفقت كلمة الكمل علی ان الوجود عین الواجب؛ انجام: و لا فرق في الستحالة الطفرة بین الحركة الكميه و الاينيه و باقی المقولات التي یقع فیها الحركة...

مؤلف این رساله نام خود را در کتاب یاد نکرده و نویسنده فهرست رساله های موجود در دفتر که در اول این مجموعه است نوشته است: «رساله در چند مسئله مشکله متفرقه منسوب به جد مغفور این حقیر است»، مؤلف رساله ده مسأله را که جز (مسأله 7و8) بقیه از مسائل فلسفی و منطقی هستند، عنوان ساخته و در ضمن بحث درباره آن ها از دوانی به تکرار نام آورده است، موضوعات مسائل مزبور از این قرار است: 1. مسئله عینیه وجود للواجب، وی در این مسأله ادله قائلین به عینیه را مردود دانسته و گوید ذات واجب بذاته منشا انتزاع و عروض مفهوم وجود است و مقصود متشرعه از «عینیه وجود للواجب» همین است، 2. بحث در دلیل قائلان به حسن و قبح عقلی که در شرح عضدی نقل شده، 3. تقدم علة نامه بر معلول، 4. مواد قضیه و اقسام تصدیق ضروری و نظری، 5. برهان سلم و سخن علماء طبیعی درباره آن، 6. موازات حرکت حلقه کوچک و بزرگ در مسافت واحده، 7.

تعریف مقدار حقیقی شب و روز، 8. تفسیر نية و مسئله نیت امساک در عیدین، 9. استدلال بعضی از اعلام بر این که امکان علت احتیاج بموثر است، 10. بحث درباره اشکال مشهوری که در مورد تقسیمات حرکت و اقسام آن وارد کرده اند؛ بی کا، بی تا؛ 28ص (373-400)، اندازه: 16×22 سم [ف: 9-328]

186. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14/8 معزی

آغاز: الفصل الرابع من المصباح في صلاة الجنازة و هی تجب علی کل مسلم و طفل اذا بلغ ست سنین فصاعدا؛ انجام: و قد ذکرنا لك صلاة المنافق في الرابعة من الركعات و المرأة و الرجل و السني في النية سواء حتی تعلم.

قطعه از کتابی فقهی؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 3گ (105ر-107پ)، اندازه: 10×14 سم [ف: 39-9]

187. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16454/4

شامل: الف. كيفية صلوة الجنازه، ب. هذا دعاء اوصاه الغزالي بقرائته في کل الاوقات خصوصاً عقب الصلوة، ج. استغفار خضر النبي، د. دعاء موسی (علیه السلام)، ه دعاء عمر، و. دعاء آخر، ز. دعاء مجرب لشفاء المريض، ح. دعاء مأثور، ط. نظم در ثنای تقدس و تعالی؛ خط: نسخ، آیات معرب، بی کا، تا: 1136ق؛ جلد: تیماج مذهب، 12ص (31-43)، 17سطر، اندازه: 11/5×20/2 سم [ف: 45-247]

188. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9013/14

درباره امیرالمونین (علیه السلام) از شرح فصوص قیصری و فواتح و خطبه البيان؛ بی کا، تا: با تاریخ 1184ق؛ مجدول، مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 2گ (273پ- 274ر)، اندازه: 10/7×16/4 سم [ف: 29/2-626]

189. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 246/14

آداب متفرقه و فواید نافعه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13[نشریه: 11-933]

190. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1152/10

مطالب متنوع مانند مناجات و المساحات (؟) بعض الطرق و مکتوب به حکیم ابونصر حکایات تاریخی و ادعیه و غیره؛ بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 25ص (266-290)[سنا: ف: 2-143]

191. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7571/2

چند فصل در سریان حقیقت وجود و فضیلت ذکر و فکر و دیگر مطالب در عرفان و اخلاق است، از تعلیقات علاءالدوله سمنانی بر فتوحات و شرح توحید صدوق نقل می کند؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1338ق؛ 41گ (5-45)، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 26-62]

192. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10178/2

شامل از جمله: الاحتراز من الحيوانات الردية که دستور العمل در طرد حیوانات موذی است. مطالبی منقول از شرح طوالع، اشعاری از سلطان العلماء بهاء الملة و الدين محمد، جمال الدين بن نباته و دیگران (که نامشان ذکرنشده است) من انشاءات بهاءالملة و الدين با آغاز:» قوافل تحیات في غلایل الاخلاص روافل»، شعری ازابوالفضل محمد بن طاهر، گفتاری از ابوعمرو واعظ، المقالة التاسعه و الاربعون من اطباق الذهب، شعری از حسین بن عبدالصمد، المرصد الثالث از شرح المواقف سید شریف، درباره علم به نقل از شرح تجرید، فرق بین رجاء و امنیه از غزالی، گفتاری از مجمع البيان و...؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 22ص (26-47)، اندازه: 10/5×20 سم [ف: 32-209]

193. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10180/9

شامل از جمله زیارت عاشورا، حدیث صحابه و سلمان از کتاب امالی شیخ طوسی و مقالات شیخ مفید، مطالبی منقول از دیلمی، چند حکایت و...؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 16ص (99-84)، اندازه: 13×24 سم [ف: 32-212]

194. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2422/3

منقولات از بحار الانوار مجلسی، قسمتی در معرفت قبله؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 26گ (15-40)، 17 سطر (6×11/5)، اندازه: 11×15 سم [ف: 4-1289]

195. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 78/2

قطعه ای از فخرالدین رازی با مطلع: «نهاية اقدام العقول عقال...» و بندی منقول از حاتم اصم، و سخنی از حضرت امیرالمومنین علی (علیه السلام) و بندی در خصوص تمام مشترک از سید عبدالوهاب، در دو صفحه پس از آن حاشیه؛ خط: نستعلیق زیبا، کا: شهاب الدين حسینی، بی تا؛ مجموعه قابل اعتنایی است؛ جلد: تیماج قهوه ای، 19 سطر (7/5×13/5)، اندازه: 14×20 سم [ف: - 88]

متفرقات/ گوناگون/ عربی- فارسی

motafarreqāt

غیر همانند:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17495

کاتب = مؤلف، بی تا [د.ث. مجلس]

2. کاشان؛ عاطفی، حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره

محمد بن ابی تراب بن احمد نطنزی به فارسی و عربی (نظم، نثر)، در موضوعات مختلف: ادبی، ریاضی، نجوم، فقهی... از جمله

درباره ساختمان تلگراف بحثی کرده است؛ کاتب = مؤلف، بی تا؛ پیش نویس مصنف است؛ کاغذ: فرنگی آبی [نشریه: 7-744]

3. زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه: بدون شماره

متفرقاتی في الفقه و الحديث و التفسير و التاريخ و العشر جمعت علی غیر ترتیب و نظام؛ کاتب = مؤلف، بی تا [دلیل المخطوطات کاشف الغطاء: 1-129]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10071/17

شامل چند قطعه به عربی که در آغاز آن ها این عبارت آمده «هذه المقطعات یلیق ذکر ها عند المنادمات و کتابتها في المكاتبات»، غزلی به فارسی با مطلع «تا وعده وصل تو رسیدست...»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ 1ص (112)، اندازه: 12×16 سم [ف: 32-96]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10071/32

شامل گفتاری از جالینوس، بوعلی سینا، روایتی از حضرت امیر (علیه السلام)، اشعاری از سعدی و دیگران، مطلبی راجع به شناخت غره هر ماه گویا منقول از خواجه نصیر طوسی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ در برگ نخست مجموعه یادداشت های متفرقه از جمله تملک عبدالله بن حاجی محمد رضا نجل آغا محمد باقر، شعری با مطلع «بر سر کوی تو سر ها می رود جان فدای روی زیبا می رود» در برخی صفحات دیده میشود؛ مهر: «غلام علی بن حیدر علی» (دایره)،«صراط علی حق نمسکه محمد علی» (مربع)؛ جلد: تیماج، 19ص (268-269 و 272-288)، اندازه: 12×16 سم [ف: 32-98]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 281/11

متفرقاتکه در یکی از آن ها از عقیله سید علی همدانی نقل شده است، نیز نقل از امیر مختوم و از قاسم انوار و امیر سعدالدین در مرثیه مولانا مختوما در بامداد روز دوشنبه 24 محرم 833 و تولد او در 10 صفر 970 و تولد قاسم انوار در 767 و مرگش در روز چهارشنبه 12 ربیع الاول 737، با شعر فارسی و بندی از مفاتیح الهداية؛ بی کا، تا: قرن 9؛ جلد: تیماج، 49ص (292-340)، ابعاد متن: 6×14، اندازه: 9×19 سم [سنا: ف: 1-141]

7. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1662/8

متفرقاتی در احکام و اخلاق مذهبی؛ بی کا، تا: اوایل قرن 9؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی، 21گ (114-134)، اندازه: 15/5×25 سم [ف: 3-1015]

8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 964/9

این یادداشت ها که در مسائل گوناگون اعم از نظم و نثر عربی و فارسی است در حواشی کتاب و بعضی اوراق (ص56، 64، 67، 68) پراکنده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه 851ق؛ واقف: ابن خاتون، 1067ق؛ جلد: پارچه، 6ص (58-63)، اندازه: 17×26 سم [ف: 1-354]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 129/20- ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4795. پراکنده های عرفانی و اسناد حرز یمانی به فارسی و داستان بیعت با امام زمان؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 855ق؛ 99گ (104-202)، 14 سطر [فیلم ها ف: 1-413]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10158/2

شامل روایات نبوی، کلامی از جاحظ، روایتی از محمد بن صلت قمی، اشعاری به عربی در مدح امام رضا با مطلع «علیك سلام الله یا روضة الرضا فانت مقام جل من نجل مصطفی» و زیارت حضرت صاحب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 881ق؛ 4ص (302-305)، 17 سطر، اندازه: 8×11 سم [ف: 32-193]

11. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1634/12

از احیاء و کیمیای سعادت غزالی و البحر المحيط و فتوحات مکیه و مصیبت نامه عطار و از شاه نعمة الله کرمانی و تفسیر کبیر و فصل دوم کتاب العلم الطبيعي و اجرام علوی كفاية التعليم و شرح خطبة المصابيح بیضاوی و جامع الاصول في احادیث الرسولو التدبيرات الاهية ابن العربي؛ بی کا، تا: قرن 9 و 10؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: میشن، 23گ (262ر-284پ)، اندازه: 13×18 سم [ف: 5-316]

12. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5280/7

شامل: 1. وصية افلاطون: کن مع الله یمکن معک، 2. وصیت افلاطون که به شاگرد خود کرده: داوند خویش را بشناس، 3. نامه قطب الدين تبریزی، به نظم و نثر فارسی، 4. وصية داود النبي، 5. اسئلة و اجوبة، 6. پندهایی از حافظ، علی، وصية الحسن، زین العابدين، من کلام الحكماء، 7. خبر ما الحقيقة و خبر سیفی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 [ف: 16-108]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15242

جنگ متفرقات (طب، فلاحت و غیره)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10[مختصر ف: - 241]

14. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9384/9

از جمله احادیث متفرقه، نامه امام حسن عسکری به ابن بابویه، حدیث در فضایل اهل قم و داستان بنای جمکران؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ 4گ (152پ-155ر) [مختصر ف: - 976]

15. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2182/18

از: امیر نظام، احمد دشتکی درباره فرق و مذاهب قدری و معتزلی و جز آن ها به عربی، بندی از کتاب اخلاق (مجلس اول در مذمت حب جاه و ریاست) به فارسی، تفسیر آیه و ان جهنم لموعدهم... به عربی، شرحی درباره فدک به فارسی، نسخه حب تریاک، بحث درباره معاد جسمانی به عربی، بندی از من لا یحضر، مقاله ای درباره مغالطه (شبهه استلزام) به عربی، بندی از الدروع الواقية، اشعار عربی در توسل به پیغمبر و امامان از ملا احمد اردبیلی. سبب صبر اميرالمؤمنين علی (علیه السلام)، خطبه شقشقية با ترجمه زیر متن و شرحی کوتاه درباره آن، کیفیت گرفتن تربت امام حسین (علیه السلام) خبر غدیر و شرح آن، بندی از کشکول علامه در استخراج اسامی ائمه از آیه «انما یرید الله لیذهب...»؛ بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 25گ (162ر-186ر)، اندازه: 13×24 سم [ف: 5-444]

16. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2859/9

در این صفحات از بیاض نوشته های گوناگون بفارسی و عربی آمده اند باین ترتیب: 1. خطبة النكاح، 2. دعاء جبرئیل به حضرت یوسف، 3. زيارة اثنی عشریه منسوب به شیخ بهایی، 4. منتخباتی از اشعار شیخ بهایی منقول از نان و حلوا و شیر و شکر، 5. اشعاری از امیر معزی و شیخ عطار و داستانی درباره تدریس ابوحنیفه و چندین دعا و حدیث و بخشی از اشارات ابن سینا و نیز خطبه نکاح دیگر؛ بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 15ص (47-61)، اندازه: 8×18 سم [ف: 10-188]

17. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2859/15

مندرجات این قسمت از بیاض عبارت است از: 1. روایتی از ابوحنیفه منقول از کتاب الملتقط در توصیف قاضی و تقسیم قاضیان متصدی کار قضا به سه دسته، 2. هدهد و حضرت سلیمان،

3. اشعاری از نظام الدين خالدی که اینک چند بیت از آغاز و انجام آن در این جا نقل می گردد: «تا چشم باز کردم نور رخ تو دیدم ** تا گوش برگشادم آواز تو شنیدم/ چندان که فکر کردم چندان که ذکر کردم ** چندان که سیر کردم بیرون ز تو ندیدم.

ايضاً: تو آن گنجی که تن گنجینه تو است ** طلسم کنز مخفی سینه تست/ تویی از راه ذات آیینه حق ** حق از روی صفات آیینه تست/ برون از مرکز و آرام و جنبش ** چو آن شنبه که هست آدینه تست/ نظامت گفت قدر خویش بشناس ** که هر چه آن هست در پشمینه تست»، 4. فواید سکوت منقول از کلمات حکما و نیز روایتی از حضرت امیر (علیه السلام)؛ بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 5ص(94-98)، اندازه: 8×18 سم [ف: 10-190]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2859/17

مندرجات این بخش عبارتند از: 1. مناجاتی از افلاطون، 2. بخشی از شرح مواقف، 3. مشخصات پیامبر (صلی الله علیه و آله)، 4. اشعاری در آداب العلم، 5. اقسام قاضی و چند حدیث از پیغمبر (صلی الله علیه و آله)، 6. ترجمه بخشی از رساله قشیریه به فارسی، 7. بخشی از تفسیر کشف الاسرار درباره قدری و جبری و یادداشت های دیگر؛ بی کا، تا: قرن 11؛ 7ص (107-113)، اندازه: 8×18 سم [ف: 10-192]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2859/35

مندرجات این بخش که پایان دفتر است عبارتند از: 1. دو حدیث منقول از غوالی اللئالي، 2. حدیثی منقول از الكافي، 3. حدیثی منقول از محمد بن قاسم طبری، 4. اشعار متفرقه؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 32ص (127-158)، اندازه: 8×18 سم [ف: 10-201]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5138/28

شامل حدیث، تاریخ، حکمت و اخلاق و تفسیر و عرفان: 1. از کتاب «عوارف»، 2. از «امالی» شیخ طوسی، 3. رباعی از مولوی، 4. رباعی از خواجه افضل ترکه، 5. سه بیت شعر از شیخ اذری، 6. کلماتی از محیی الدين عربی، 7. گفته علامه دوانی در «حاشیه الزوراء»، 8. چهار بیت شعر از حدیقه سنائی، 9. سه بیت شعر از مغربی نائینی، 10. عبارتی از «زبدة الاخبار»، 11. اشعار عربی از قونوی و حجاج و امیر المومنين (علیه السلام)، 12. از «جواهر التفسير»، 13. از «زبدة الاخبار»، 14. من آداب الدعاء، 15. پنج بیت شعر از طاهری نائینی، 16. از عبد الله قطب بن محیی عباراتی به فارسی در تزکیه نفس، 17. از «زبدة الاخبار» عربی، 18. از شرحقاضی میر حسین بر دیوان امیر، 19. از «معدن اليواقيت» به عربی، 20. از کتاب «شجرة الالهية»، 21. از مکاتیب عبد الله قطب یاد شده در بالا، 22. اشعاری از مثنوی مولوی، 23. من آداب الاكل من کتاب «القوة»، 24. گفتاری از شیخ طوسی درباره احمد بن محمد بن سعید همدانی درگذشته در کوفه در سنه 333 هجری، 25. از تاریخ ابن خلکان، 26. فایده در علم عدد، 27. بندی در: انکسان کز خدا کریخته اند- از خدا در خدا گریخته اند از دیباچه دیوان سحابی، 28. از شرح «الهمزية» ابن حجر، 29. طریق نوشتن طلسم سپس فایده بعد از دیدن ماه بر این چیز ها نگاه کند و این سوره ها را بخواند؛ خط: گوناگون، بی کا، تا: قرن 11؛ 4گ (166-169) [ف: 15-143]

21. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4942/31

آغاز: قدسخ لنافی غیر هذا الكتاب برهان قاطع علی حقيقة هذا المطلب العظيم؛ انجام: اما الصورة المادية فهی لیست ظاهرة في نفسها و الا لکانت عاقلة لذاتها ايضاً

اشعار فارسی و عربی و بندی در شرح آية الكرسي و مختصری از کلام ملاصدرا درباره صور اشیاء؛ بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، ابعاد متن: 10×20، اندازه: 12×24 سم [ف: 14-186]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5138/37

آغاز: ناسوت ماخوذ از نوس است که مشتق منه اناس است و اصل بمعنی تزدد است

شامل: 1. در معانی ناسوت و جبروت و ملکوت و لاهوت به فارسی و اشعاری از جامی حدیثی از دروس شهید، 2. یک رباعی از جامی، 3. چهار بیت عربی از محقق طوسی، 4. فایده تاریخی نقل از تفسیر بیضاوی، 5. اشعاری از مثنوی مولوی، 6. مکالمه ابومعشر بلخی و سیده مرتضی درباره نجوم، 7. خطبه النكاح، 8. نقل از «روضة الاحباب» درباره وحشی قاتل حمزه سید الشهداء، 9. حلفای بنی العباس به نظم، 10. استعفای معاویه بن یزید معویه از خلافت به عربی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (173) [ف: 15-147]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 879/18- طباطبائی

برگزیده هایی است به نظم و نثر از این گویندگان و این کتاب ها: انساب پیامبر اسلام، انتقال شمس به بروج، حسینی باشی، الشافعي، علی (علیه السلام)، اشعاری از یوسف بن المعين، حاجری، سید علوی بحرانی، دیوان علی (علیه السلام)، کشکول، گفتار برخی از فلاسفه، نقل از خط شیخ حر عاملی، البدر الفراهي، ابراهیم بن هلال الصابي، القاضي التنوخي، هجاء ابی ریاش، ابوعبدالله الجامدي، ابراهیم، ابن زریق الكوفي، ابن نباته السعدي البغدادي، شیخ محمد حر عاملی، ابن نباته، صاعد بن ثابت، محمد بن عبدالله السلامي، الشهرزوري، ابودلف قاسم بن عیسی العجلي، وجیه بن الذروي، ابومحمد القسم بن فیره الرعيني الشاطبي، محمد بن جریر طبری، شافعی، محمد بن المفضل الضبي البغدادي الفقيه الشافعي (شعر در هجو او) محمد بن جعفر التميمي النحوي، محمد بن عبدالله المسيحي، ابوالعتاهیه، البدر الذهبي، ابن لنگك بصری، ابوالحسن محمد بن احمد، محمد بن احمد المروزي القاساني الفقيه، القاضي التنوخي، محمد بن الخضر، الشيخ سدید الدين الحمصي (به نقل از خط شهید)، ابوسلیمان الخطابي، ابن مقرب، ابوالطیب، ابوالفرج محمد بن احمد الغساني المعروف بالواء الدمشقي، عبدالعزیز الانصاري، یحیی الصرصري زهیر المصري، محمد بن یحیی الاندلسي، الملك الناصر یوسف بن یعقوب، فتح بن موسی الاموي علی بن عثمان الاربلي، طاوی القاسم الغني، در ص 110

که سخن از تقسیمات علوم به جلی و خفی می دارد- به نقل از کشکول بهائی- می گوید: برخی از اساطین حکماء در مجموعه اقسام علوم خفیه کتابی تأليف کرده و آن را «کله سر» نام داده و من آن را به سال 975 در هرات دیده ام؛ کا: محمد بن میرزا محمد حسینی، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماجمذهب، 3ص (54-56)، اندازه: 12×20/2 سم [ف: 23-170]

24. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 206/22- طباطبائی

شامل اشعاری از: امام فخر رازی و ابو نواس بعربی، قطعاتی از بابا افضل و عطار و مولوی آقا شمسای قمی (فارسی) به خط تازه تر، قال الشيخ ابونصر الفارابي (479-480)، داستان اژدهای راه مکه به نقل دوانی از سید صفی الدين عبدالرحمان ایجی از شیخ برهان الدين موصلی؛ بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 3گ (239-241)، اندازه: 13×22 سم [ف: 22-78]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9464/4

حدیثی به نقل از عیون اخبار الرضا، درایه شهید ثانی، یادداشتی درباره مقادیر شرعیه به نقل از مولانا صدرالدین (مازندرانی)؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (122) [مختصر ف: - 595]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/47

خواص برخی آیات قرآن کریم، برخی ادعیه و خطب، و تعویذات، و مطلبی به نقل از منتهی المطلب، حدیثی از رسول الله در باب ثواب بناء مساجد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 3ص (93-95) [مختصر ف: - 596]

27. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/288

وصایای بوذر جمهر به انوشیروان به نقل از مجموعه ابوالحسن کشمیری، اشعار متفرقه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (566) [مختصر ف: - 596]

28. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/143

فوائدی در هیئت، دعاء طلب حاجت، دعا جهت پیدا شده مفقود، دعا سفر به نقل از خلاصة الاذكار فیض، تفسیر و کان المؤمنون

لینفروا... منقول از کشاف زمخشری، دعائی به نقل از مصباح کفعمی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2ص (325-326) [مختصر ف: - 596]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/105

به نقل از قاموس، حاشیه میر سید شریف بر شرح مطالع، قول محقق دوانی در آن باره قول بطلیموس، کیفیت پیش بینی احوال؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (198) [مختصر ف: - 594]

30. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/173

نقل از جامع عباسی، احادیث متفرقه، حکایات از بهلول و قولی از شیخ السلام هرات و شفیق بلخی، ابو محمد مرتعش، حدیثی از علی علیه السلام؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 6ص (363-368) [مختصر ف: - 973]

31. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/47

از جمله احادیث و نصایح، حکایات، حدیثی از عمر بن میمون درباره فتح فارس، اقوال حکما؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 3ص (58-60) [مختصر ف: - 976]

32. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/80

حدیث رسول الله (صلی الله علیه و آله) در باب ادعونی استجب لکم، حدیث امیر المومنين (علیه السلام)، امام محمد تقی (علیه السلام) قول ابراهیم ادهم، بیان و شرح و اذا اتبلی ابراهیم ربه...؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2ص (79-80) [مختصر ف: - 979]

33. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10029/39

شامل مطالبی از کافی، زبدة الاصول عین القضاة، مجالس المؤمنين، الاقتصاد غزالی، مطلبی منقول از غیاث الدين دشتکی و چند روایت؛ بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 4ص (109-112)، اندازه: 12×17 سم [ف: 32-40]

34. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10029/46

منقول از الطهاره ابن مسکویه و انموذج العلوم دوانی؛ بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 2ص (127-128)، اندازه: 12×17 سم [ف: 32-40]

35. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9464/32

درباره دية الرجل نقل از شهید ثانی، و شرح فقره «الحمد الله الاول بلا اول»؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (323) [مختصر ف: - 981]

36. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/33

مشتمل بر نصایح و ثلاثیات حکمای متاخر، ابیاتی در وصف یک طلسم عربی و یک تعویذ؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2ص (64-65) [مختصر ف: - 985]

37. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/34

وحی بر داود (علیه السلام)، حدیث النبي في الصدقه، حکایت از جمله معاویه و عمر و عاص، حسن بن سهل، مفاضه حجاج با یکی از اعیان، لقول سقراط وبقراط، یادداشت درباره روزی از محمد طاهر اراسنجی، احادیث متفرقه؛ خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر اراسنجی، تا: قرن 11؛ 4ص (47-50) [مختصر ف: - 986]

38. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/255

احادیثی منقول از ثواب الاعمال، مدت اعمار انبیاء، مدت حکومت و اسامی خلفاء بنی امیه، و مدت حکومت و اسامی حکمرانان مغولایران؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11[مختصر ف: - 971]

39. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9464/34

به نقل عبدالرزاق کاشانی، کلمات الطريفه فیض کاشانی، تقویم ایام قطع الثوب؛ بی کا، تا: قرن 11؛ 2ص (337-338) [مختصر ف: - 974]

40. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 245/12

بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، اندازه: 11/5×19 سم [ف: 1-215]

41. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/209

حدیثی از امام زین العابدين (علیه السلام) درباره حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشريف) و نیز

دعائی که در وقت تحویل سال باید 360 بار خوانده شود؛ بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (450) [مختصر ف: - 980]

42. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/270

از جمله: نسخه افیون برطرف کردن، سخن در باب اعصاب نقل از تشریح، بخشی از یک غزل با قافیه اش، چند بیت عربی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2ص (548-549)[مختصر ف: - 979]

43. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9294/17

به نقل از انیس الوحده محمود گلستانه، امثال و حکم عربی، روایات، اشعار، نقل از الصفوه ابن جوزی، فصل الخطاب، فردوس الاخبار؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 22گ (114پ-135پ)[مختصر ف: - 975]

44. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/157

اعتقاد براهمه، حدیثی از امیر المومنين (علیه السلام)، و سخن درباره تاریخ فرشته؛خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن11؛ 1 گ (237) [مختصر ف: - 972]

45. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/52

احادیث نقل از معاذ بن جبل از رسول خدا (صلی الله علیه و آله)، و اقوال بلغا و عرفا، گفتگوی سلمان و حضرت رسول (صلی الله علیه و آله)، و اراده هارون جهت طلاق زبیده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (62) [مختصر ف: - 970]

46. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/91

از جمله کیفیت نماز میت، فضائل تسبیحات فاطمه الزهراء، فضائل القرآن به روایت سلمان فارسی، و چند حدیث متفرقه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 3ص (195-197) [مختصر ف: - 900]

47. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/34

خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر اراسنجی، تا: قرن 11؛ 4ص (47-50)[مختصر ف: - 986]

48. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9294/2

بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سیاه، 3گ (277ر-278پ و 282ر و پ)، 14 سطر (7/5×14)، اندازه: 13×19 سم [ف: 17-341]

49. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1182/85

نسخه اصل: فرهنگستان علوم آذربایجان باکو، ش M140 (8201). از جمله: نقلی از مطالب السئول في مناقب الرسول ابی طلحه شافعی درباره عدد ائمه، ابیات فارسی از سروده های ملا حزنی و میرزا جلال اسیر و ادیب صابر؛ بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ 1ص (272) [عکسی ف: 3-432]

50. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 50/3

نظم و نثر پراکنده در این بخش از دفتر نوشته های مختلف به چشم می خورد که از آن جمله است: لغزی از شیخ بهائی، تقسیم موجودات از خواجه نصیر، الاحاديث الدالة علی وجود الملك النقالة به نقل از امالی شیخ طوسی، اشعار به ترکی و فارسی و عربی آمده که بیش تر از: فقیر، شمس باصره، علیجان می باشد؛ بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج، 50ص (2-51)، اندازه: 13×24 سم [ف: 1-62]

51. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/60

آداب خوردن ترتب، احراز و تعویذات ماثور؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (67)[مختصر ف: - 970]

52. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9294/2

بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، 3گ (277ر-278پ و 282ر و پ)، 14 سطر (7/5×14)، اندازه: 13×19 سم [ف: 17-341]

53. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 868/18

منقولات پراکنده به نظم و نثر در این بخش نیز هر صفحه دارای متن است و دو حاشیه (در راست و چپ صفحه) بدون پیوستگی بین مندرجات متن و حاشیه. اینک نخست فهرست مندرجات متن: سخنی از یکی از اکابر صوفیه در توضیح حدیث مشهور «من اکل مع مغفور غفرله (فارسی)، داستانی مبسوط منقول از سری سقطی «که شبی خوابم نیامد و قلقی... داشتم چنان که از تهجد محروم ماندم»، ذکر ملک الفضلاء شمس الدين طبسی (شرح حال اوست به فارسی)، سخنی از شبلی در پاسخ این سوال که اکرم الاكرمين که بود و داستانی از سیف الدين باخرزی (فارسی)، شرح حال عین الزمان گیلی و سنائی (فارسی)، شرح اربعین شیخ بهائی، حدیث 22 (عربی)، شرح حال بایزید بسطامی به نقل از تاریخ ابن زهره اندلسی و شیخ بهایی (عربی)، اودع تاجر من تجار نیشابور جارية عندالشیخ ابوعثمان الحميري...، کان تلامذة افلاطون ثلث فرق (عربی)، بعضی از عقائد امام فخر رازی در موافقت معتزله به نقل از کتاب معالم او (عربی و فارسی)، تعریف معتزله از شرح لامية العجم (عربی)، طب الائمه و چند دستور پزشکی (عربی)، از کتاب اعتقادات صدوق (عربی)، نقل از کتاب کمال الدين درباره خضر (عربی)، چند حدیث از کلینی در حاجات (عربی)، الف تا یاء ظهوری (فارسی)، دعاء حزب البحر (فارسی و عربی)، با ذکر اسناد خواص آن به فارسی، حدیث ذوالقرنین داستان اوست به نقل از کتاب کمال الدين صدوق (عربی)، گفتاری از هشام بن الحكم در امامت (عربی)، داستان دعبل خزاعی و انشاء قصیده تائیه در حضرت امام رضا به نقل از دعبل (عربی)، چند حدیث در منقبت امیرالمومنین علی (عربی)، تفسیر آیه نور و آیه «و ما کنت بجانب الطور اذ نادیناه...» و ایه نخست سوره روم از مجمع البيان، شمه ای از احوال خسرو و پرویز (فارسی)، داستان الياس از محمد بن اسحاق، داستان مبسوطی است و در آن از مردی پارسا به نام مزدکی یاد می شود (عربی)، داستان از عمر (فارسی)، فهرست مندرجات حواشی (برگ 27-55): داستانی از هادی خلیفه عباسی و نقلی از اخلاق ناصری خواجه نصیر، کلیات عوالم، حدیثی از علی (علیه السلام) سخنی از زنون و مطلبی فقهی عربی به نقل از کشکول بهایی، چند فقره منقول از تذكرة الاولياء عطار، سپس اشعاری است به فارسی از این شاعران: میرزا معصوم وزیر گنجه، حسن دهلوی، کمال اسماعیل، علی شهاب، امیر شاهی، شیخ ابوسعید ابوالخیر، شیخ سهیلی،

صائب، اوحدی، میرزا جلال، ارشدا، خیام، طوفی، عتابی، اهلیخراسانی، نگاهی، مکتبی، عبدالرزاق گیلانی (قمی)، رودکی، سیف اسفرنگ، شیخ ابوالقاسم، نظیری نیشابوری، حیدر کلیچه، نجمی، عثمان مختاری، الياس قلندر، ابراهیم ادهم، میرزا طاهر واقعه نویس، شیخ علی نقی، حکیم ازرقی، اعجاز، نویدی، زلالی، یپرم خان، ابوالفرج، امیر معزی، ضیاء صوفی، محب علی سندی، اقدسی، کامی سبزوای، عجزی تبریزی منوچهر شصت کله، میر ابوالحسن، غزنی، خیال، نثاری، ناطقی، اشرف، هادی، قراری گیلانی، غیرتی شیرازی، هاشم فقیه، ثنائی، میرزا شرف جهان، ملامومن حسین، فوقی، صرفی ساوجی، ادیب صابر، ضمیری، شریف، شرف، میرزا قاسم گونابادی، عرفی، میرابوالمعالی، یولقلی بیک، عماد فقیه، مولانا دوست (کذا)، زمانی بیک، میر مرتضی ارتیمانی، داوری آرانی، عنصری، شیخ عمادالدین فضل الله، ریاضی، حاتم غضائری رازی، میرزا ابراهیم یزدی، نظیری، ابوتراب بیک، ملاحاجی بابا، شعوری کاشانی، (قصیده ای است از او که از هر مصراع آن تاریخ 990ق سال جلوس شاه عباس ثانی بر می آید)، محمود شبستری، رونقی، سید رازی، خواجو، نواب میر محمد باقر، بی بی مهری، قاضی امین خوانساری، شاه مراد خوانساری، عصمت بخاری، شیخ محیی الدين اعرابی (کذا- یک رباعی فارسی)، رشید و طواط، عبدی گونابادی، قدسی مشهدی، فضولی، خان میرزا، گلخنی، صبری، شاهی، بافقی، مجیر بیلقانی، یحیی، فکاری، میرزا مخدوم شریفی، میراشکی، ضیاء الدين علی ترکه، عبید زاکانی، قا سم انوار، کاکا قزوینی، پیامی، بابا طاهر، شوقی، شیخ روزبهان صوفی، هلالی، اسماعیل میرزا، خان احمد، محمد شیرین مغربی، ضیاء کاشی، سلطان حسین میرزا، والده سلطان حسین میرزا، فرد اردبیلی، حالتی، محمد صوفی، میرزا قاسم گنابادی، سلطان مصطفی میرزا، بهاء الدين، ابوعلی دقاق، شیخ شهاب الدين سهروردی، قاضی عیسی، سخی کرمانی، محمد مومن میرزا، ملک قمی، میرزا نظام شیرازی، ملهمی تبریزی، عزیز فیروزآبادی، شرمی، سحری، مرشد شیرازی، اختری یزدی، میرالهی همدانی، سید محمد نجفی، ضیاء الدين فارسی، فروغی قزوینی، جعفری، محمود بیک سالم، صبوحی، حسینا، تجلی، شهاب ساوجی، مسیحی، محمد شریف، شیخ آذری، اهلی شیرازی، امیدی، آصفی، میراشکی قمی، انیسی شاملو، امتی تربتی، ابوتراب بیک، میرابوالحسن فراهانی، میر الهي، امینا نجفی، اوجی، نطنزی، میر اجری یزدی، میر علی شیر، آقا رضی اصفهانی، نثاری سبزواری، ذوقی استرآبادی، صالحی، اثیر، شانی، میرفزونی، شکوهی همدانی، زمانی یزدی، رضائی کاشانی، سارو خواجه، محمد علی سالک، فسونی، اسحاق خان، ملک طیفور، حسن، میر اصلانی، آتشی، ملاملک سعید، ابن یمین، عبدالله مروارید، مولانا حسن علی، چلبی بیک، قاضی یحیی، میرفغفور لاهیجی، شاه داعی، زکی همدانی، مشرقی، آهی، قریبی، خان خانان، مونس، شیخ عبدالله، آقا عیسی، شهید لاهیجی، میرقانعی کاشی، نافع قمی، مرتضی قلی خان شاملو، میر محمد معصوم کاشی، ملاداود، نادم گیلانی، عشرتی، شیخ بهاءالدین عاملی (قطعه ای است از او به عربی در پاسخ این شعر یکی از اهل سنت: اهوی علیا امیرالمومنین و لا/ ارضی بسب ابی بکر و لاعمرا)، شیخ جنید، شیخ معروف، شبلی، شیخ بهلول، شیخ منصور، ادهمی، میر شوقی، میرزا بدیع، واقف تبریزی، یوسف بیک شاملو، مولانا فصلی، شیخ ابوالقاسم کازونی، میرزا سنجر، فرصت، قیصر، نادم میرزا ابوالحسن نقیب، خواجه اسماعیل شوشتری، شیخ شاه نظر قمشه ای، خلیل بیک، میرزا محمد سعید حکیم، سراجا مشهدی، حسن بیک مشهور، لطفی نیشابور، نوعی خبوشانی، قلیج خان بیک شاملو، میرزا نوری، حکیم محمد باقر، خاقانی، میر عین علی، عماد قزوینی، ویس و رامین، جلال عضد، شجاع کاشی، میلی،فهمی کاشی، مظهری، شیرازی، میر همایون، فلکی، میر عبدالغنی، مقیمی، سید حسن، نجم الدين کبری، نشاطی، اوجی شیرازی، شیخ جمال دهلوی، طاهری، شاه اسماعیل، هاتمی، بابا سودائی، فردوسی، امیر شاهی، مسعود ترک، شاه صفی نوربخش، مهدی، میرمشرب، آذری، طوسی، صیرفی، میرزا فصیحی، ملا تسلی فراقی، وحشی بافقی، لسانی، مظفر حسین کاشی، حکیم قطبا، فضل گلپایگانی، لطفا کمره ای، فارس، قاضی نوری، خواری، نشانی، مقصود کاشی، کمال خجند، نصیبی، شعوری مشهدی، نامی، نوعی خبوشانی، شهاب الدين موید، شاه صافی، محمد طاهر عطار، خضرخانی، مرشد بروجردی، مولانا زکی (چند بیت از ساقی نامه اوست)، سرایی، میرزا هاشم محترم، ظهیر فاریابی، وحشتی، بزمی، ساحری، سگ لوند، زهدی، معجری، کاتبی، کامی، قدری، محمد رضا فکری، حسن بیک انیسی، احسنی سمنانی، میرزا امان الله، میر محمد مومن آدابی،ایاغی کاشانی، امینی شیرازی، ابوطالب کاشی، میرزا ابوتراب، اسیری همدانی، اقا اسماعیل کاشی تراش اصفهانی، امینی یزدی، اوجی کشمیری، محمد امین کشمیری، احسنی لاهیجی، اختری گنابادی، ارشدی شیرازی، میر اکرم، الفتي مشهدی، کمال افصح، انسی قندهاری، آفتی تونی، شیخ امین الدين،ايزدي شیرازی، اسیری پسر صحیفی شیرازی، امین یزدی، بنائی، باقر اخورده، باقی نهاوندی، یایندر خان، میرلقائی، باقرخان، میر برهان، قاضی نصیر، بیخودی، میر تشبیهی، ابراهیم تسلی، جمالا لاوری، جامی، میر حیوانی قندهاری، خواجه حسین ثنانی، تجلی لاهیجی، جسمی همدانی، میرزا جعفر آصفخانه، میرزا جلال، ملک جمال الدين، میر جعفر مشهدی، جلالا کاشی، حیرتی تونی، حزنی اصفهانی، میر حضوری، قمی، حاتم کاشی، میرزا حسابی نطنزی، محمد حسین پسر حکم رکنا، حرفی اصفهانی، حسابی طهرانی، محمد حسین چلبی تبریزی، حزنی تونی، حریفی، قاسم بیک حالتی، یادگار حالتی، حالتی گیلانی، حیاتی گیلانی، ملاحاجی طلبی، حیدر همدانی، خضری قزوینی، داعی مشهدی، داعی اصفهانی، درویش دهکی، خاطری، خضری

لاری، دیری ذوالقدر، درکی قمی، اردستانی، ذهنی کاشانی، ذکری کرمانی، ر ای منوهر، محمد رضا مشهدی، رضی ارتیمانی، رضیا اصفهانی، رشکی همدانی، رشیدا کاشی، شاهد، اخی، صفی قلی بیک ناظر، سروری، میر جمله، سلطان لی بی کا، صادق خان، سالک، حکیم ابوالفتح دوانی، شاه رضی نوربخشی، رفیقی آملی، رستم میرزا، میر رکن الدين، روغنی استرآبادی، محمد قاسم رازی، زمانی یزدی، زنگی شیرازی، زینتی، سروری هندی، سلطان حسین تبریزی، سیری گلپایگانی، سحابی، سپهری زواره ای، میرزا سنجر، میر سنجر کاشی، صالح هرو، صغیری، شهیدی قمی، شاه سلیم، رمضان علی نصرتی، الهامي، میرزا آقاسی، عبدالمومن خان اوزبک، حسن کاشی، نظام واعظ، عشقی کاشی، قاضی محمد باقر، شیخ زاده لاهیجی، میر والهی، عبدالوهاب، رمضان علی، باقرای خلیل، میر حیدر معما، شیخ الله قلی، ملا رجب، جامی طییب، سلطان علی بیک، نوید شیرازی، ملاعلی رضا، قافی قلندر، کشفی، روزنی، طالبا نصیب، میرزا محمد اکبر، بدرالدین جاجرمی (قطعه ای است از او بی نقطه در 7 بیت)، عرفان، مکری، برادر اعرجی، ملا زمان ناطق، منشور، واقف، میرزا اشرف، ندیمی، نوعی، کاملی، صفائی، محمد صادق نصرآبدی، فغفور لاهیجی، ملاشعیب خوانساری، محمد معصوم صفاهانی، میرزا بدیع، تقی، انصاف، آتشی، محمد امین ناظر، مرشدی، میر معین الدين اشرف، نوایی، طبعی اصفهانی، ملک راضی، حکیم واصف نقشبند، قاضی کرای خان، قاسم بیک، سلطان مراد، یوسف بیک چاوشلو (بیت ترکی) فصیحی، ملک مشرقی (از هر یک قصیده ای است در عذرخواهی و گله گذاری)، شیخ فیضی (قصیده ای است بلند در مرثیه شاه فتح الله شیرازی)، نظام استرآبادی (چند قصیده بلند است از او)، ظهرالدین فاریابی، واهب، سایر مشهدی، مرتضی قلی سلطان، صاحبا، محسنا اعمی، صبوحی خوانساری، مجدا، ملانافع، میر عطا، مشرب گلپایگانی. بر روی دیگر برگ 69 (ص 120) ابیاتی است از حدیقه سنائی (بدون ذکر عنوان) با همین قلم است بقیه این مجموعه به قلم همان حیدر بن علی کرکی است، از برگ 60-95 (آخر مجموعه) منقولاتی است به نظم و نثر عربی و فارسی: دعائی از امام سجاد، اشعاری از حافظ، نظامی (یک غزل)، میر والهی، کمال اسماعیل، میرزا نظام، سلیم، اهلی، حکیم رکنا، شاپور شیدای هندی (حاشیه)، از مهابهارات، مثنوی قطره و دریا (شاید از میر سید احمد امامی)، حکیم رکنا، احادیث نبوی، ابیاتی از بابا افضل، گفتاری به نثر فارسی و غزلی از جلال الدين رومی، انشاء(نامه ای) از حجة الاسلام محمد غزالی در مجلس سنجر (فضائل الانام، ص11)، منقولاتی از کتب عرفان و حدیث مانند کافی و عیون الاخبار، و کتب دعا و طلسمات، کتاب الدرة الباهرة من الاصداف الطاهرة من کلام النبي و الائمة الاثنا عشر (عربی) (رجوع شود به فهرست مجلس 9 ص 600 و الذريعه ج 8 ص 90)، حکایات، صورة عقد متعه، عقد اخوة، یادداشتی که گرد آورنده جنگ از خط قطب الدين شیرازی نقل می کند، اشعاری از محمد بیک، میرعین علی، ملهمی، نصیرا، همدانی، جمال الدين عبدالرزاق، نزاری قهستانی، بابا نصیبی، شهیدی قمی، عجزی تبریزی، وقوعی تبریزی، شانی، ملک قمی، وحشتی، قاضی نور اصفهانی، میر هاشمی، سید حسن غزنوی، عزتی، قاضی احمد فکاری، محمد صوفی، رضی الدين، طبعی، قراری، ولی، نامه به شریف مکه و پاسخ شریف؛ خط: نستعلیق، کا: حیدر بن علی بناسماعیل، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 29گ (28-56)، اندازه: 14×23/5 سم [نشریه: 13-250]

54. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 22573

مجموعه منتخبه، گفتارهای گوناگونی است در فقه، اخبار، ادعیه، علوم غریبه، ادب، تفسیر، پزشکی؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ تملک: ابن حاجی محتشم، محمد تقی با مهر «عبده محمد تقی»؛ جلد: تیماج، 62گ، اندازه: 13×19 سم [ف: 3-755]

55. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10029/7

شامل تعریف برهان لمی و انی و گفتاری از شیخ در تعلیقات در مورد اختیار، افادات میرداماد منقول از خط وی، دعای یا من اذا تضایقت الامور... به نقل از خط میرزا ابراهیم همدانی (رحمة الله)؛ بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 1ص (25)، اندازه: 12×17 سم [ف: 32-37]

56. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10055/39

شامل از جمله: اسماء الكواكب بالفارسية و العربية و الرومية و الهندية و العبرية، آنجه میر حیدر معمایی مشخص ساخته که عدد آن به حساب ابجد موافق یک دیگر است، نقل من خط من هو نقل من خط الشهيد رحمه الله، من کلام بعض الاكابر، رساله طرماح بن عدی من قبل اميرالمؤمنين علی (علیه السلام) الي معاوية...؛ بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، مجدول؛ جلد: تیماج، 4ص (364-367)، اندازه: 11/5×23 سم [ف: 32-72]

57. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1182/72

نسخه اصل: فرهنگستان علوم آذربایجان باکو، ش M 140 (8201). فواید پراکنده است به نقل از نفایس الفنون و کشکول و غیر از آن، از جمله: مکتوب حول صندوق الفاضل التفتازاني، اشعاری از سعدی، قضیه شهادت شهید ثانی، اشعاری از محوی، اشعاری از شیخ ابوسعید ابوالخیر و اوحدی، قطعه ای از تاریخ الحكماء و...؛ خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: با تاریخ قرن11؛ 4ص (241-244) [عکسی ف: 3-430]

58. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1182/77

نسخه اصل: فرهنگستان علوم آذربایجان باکو، ش (8201) M140. فواید متفرقه به نقل از نفایس الفنون و ربیع الابرار زمخشری و اشعار فارسی از شیخ فیضی و طالب آملی و حدیث افتراق الامه؛ خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ 5ص (248-252) [عکسی ف: 3-431]

59. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1182/66

نسخه اصل: فرهنگستان علوم آذربایجان باکو، ش (8201)M140.

فوایدی از: لوایح جامی، نفایس الفنون، شرح مقامات العارفين و اشعار فارسی از شفایی و ابوالفیض فیضی؛ خط: نستعلیق راسته و چلیپا،بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ 5ص (220-224) [عکسی ف: 3-428]

60. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1182/26

نسخه اصل: فرهنگستان علوم آذربایجان باکو، ش (8201) M140. فواید متفرقه از احادیث، اشعار و کلمات حکما؛ بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ 4ص (76-79) [عکسی ف: 3-416]

61. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 879/25- طباطبائی

آغاز: اعلم ان اصل حروف الكتابات کلها في ای شی و ضعت و في ای لغة کانت... و بای اقلام خطت فان اصلها هو الخط المستقيم (ناتمام)

از آن جمله شعری از ابوالعلاء، سروری حاجری، ابن الوردي و شافعی، مناجات خداوند با موسی (به نقل از احتجاج طبرسی)، حدیث مناظره امام رضا (علیه السلام) با یکی از زنادقه و با دیصانی، تحقیقی در این که اصل حروف در همه اقسام خطوط، خط مستقیم است؛ کا: محمد بن میرزا محمد حسینی، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماجمذهب، 10ص (97-106)، اندازه: 12×20/2 سم [ف: 23-174]

62. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 879/26- طباطبائی

در تاریخ و حکایات و ادب و نیز نسخه های پزشکی؛ کا: محمد بن میرزا محمد حسینی، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 4ص (107-111)، اندازه: 12×20/2 سم [ف: 23-174]

63. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10029/13

شامل دو حدیث نبوی (صلی اللخ علیه و آله) قاعده در تقدم واجب تعالی و مطلبی منقول از اسرار التوحيد؛ بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 2ص (71-72)، اندازه: 12×17 سم [ف: 32-37]

64. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 1187/68

فوائد مختلفة متفرقة؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 یا 11؛ با سرلوح های زرین؛ کاغذ: اصفهانی، 8گ (292پ-299)، 24 سطر (10×20)، اندازه: 17×27 سم [رشت و همدان: ف: - 1480]

65. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15309/5

شامل: دعاء به جهت دفع ملخ، کلمات مکتوب بر درهای بهشت و دوزخ، حکایت درویش و رسول خدا صلی الله علیه و آله، موسی نبی علیه السلام و مردی که تضرع می کرد، روایت در تواضع و رزق، اشعاری از فردوسی و عضدی، خواب بین الطلوعين، چند حدیث، فایده در سکباج، فرقه های زیدیه، چند حدیث، دعا برای طلب رزق، گنهکار قوم بنی اسرائیل، چند رباعی. اشعار و متفرقاتی نیز در دو برگ اول نقل شده از جمله این دو بیت: «خوش وقت آن پدر که چنین باشدش پسر ** شاباش از آن صدف که چنین پروردگهر/ آیا از او مکرم و ابنا از او عزیز ** صلوا علیه ما طلع الشمس و القمر»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالاً از قرن10 یا 11؛ 24 سطر، اندازه: 20/6×26/7 سم [ف: 43-11]

66. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8931/75

بدین ترتیب: کاغذ جواب نامه تعزیه، شرح حدیث الجن و الجان از ابن حجر، حواس ظاهر و باطن و شکل آن ها، معنای موت احمر از ایضاح مقامات الحريري، باب الجعالة، سخنی عرفانی از شیخ عبالصمد، 14 مسئلهای که طبق قدیم بدان ها فتوا می دهند، و چند حدیث نبوی (صلی الله علیه و آله)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، جلد: میشن مذهب، 3گ (130ر-132ر)، ابعاد متن: 10/5×23، اندازه: 13×27/7 سم [ف: 29/1-372]

67. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8931/122

در فقه و اصول فقه و تفسیر، از نجم الوقايه، مرحوم محمد افندی بن سنان افندی، مرحوم سنان افندی، عرب سنان چلبی، از تفسیر کمال پاشازاده، حاشية الاشباه حموی، حاشية علی البيضاوي از شهاب. چند قصه کوتاه از قصص انبیاء و یک نامه دوستانه و حب شفا به جهت تب ربع به خط عبدالقادر کوی الاصل؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن مذهب، 6گ (235ر-240ر)، ابعاد متن: 10/5×23، اندازه: 13×27/7 سم [ف: 29/1-380]

68. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8908/22

بدین ترتیب: حروف شفا و اثر آن ها در رفع درد اعضای انسان، آیات باران نیسان، گفته ای از شیخ مغرب درباره مستجاب الدعوه شدن، دو حدیث از اميرالمؤمنين (علیه السلام) درباره انواع چهارگانه فتوت و علوم، انواع چهارگانه شداید دنیا، حدیث از پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) درباره حشر در روز قیامت، اعمال ماه مبارک رمضان، حدیث از پیامبر (صلی الله علیه و آله) درباره ظلم و اکل طعام و فقر و غنی، گفته ای از صحيفة الرضا، حرز برای رفع تب و شفا یافتن بیمار، دستور العملي از امام رضا (علیه السلام) برای رفع تب، طریق ختم آیه قل اللهم مالك الملك، جدا نوشتن حروف فعال و قادر و خواص آن ها، دعای تعقیب نماز امام زین العابدين (علیه السلام)، طریق ختم سوره حشر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، با مهر صحاف درون ترنج به نقش: «الهي بحق نبی و ولی/ نظر کن سوی محمد علی 1171»، 5ص (173-177)، سطور چلیپا (6×20)، اندازه: 9×24/5 سم [ف: 29/1-297]

69. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8908/34

بدین ترتیب: سؤال و جواب از عیسی نبی، احادیثی از امام صادق و امام علی و امام باقر و امام علی بن حسین و نبی اکرم، از صحيفة الاقبال، اسماء عظام ادهم، منقول از خط شیخ زین الدين برای تسخیر اشخاص، از بصایر الدرجات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج مذهب، 5ص (310-314)، سطور چلیپا (6×20)، اندازه: 9×24/5 سم [ف: 29/1-299]

70. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8908/37

بدین ترتیب: اسامی پیامبران و مشاغل آن ها، از کشکول، دعای کفایت جمیع مهمات دینی و دنیوی، صلوة الحاجة، روایایی از ائمة، اقسام پنج گانه قبله، از وصایای لقمان به پسرش، از من لایحضره الفقيه، اسامی شش گانه انسان، معانی الفاظ تهجی، دو طریق ختم آية الكرسي، ادعیه قضاء حوایج، از زبر و بینات و

طریقه استخراج اسامی حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) و ائمه (علیهم السلام) از آن ها، حکایاتی از مجلس کسری و رابعه، گفته میر محمد محسن مشهدی روح الله روحه، وجد بخط الشيخ الشهير بمحمد بن مکی قدس الله روحه مرفوعا الي دانیال النبي (علیه السلام) دستورالعمل استفاده از مغر سر گنجشک، نامه در طلب ماست و جواب آن به نظم، از عجایب المخلوقات، حکایت شیخ حسن بصری و موسی (علیه السلام)، حکایت پیدا شدن مادر در مسجد کوفه در محضرت امیر المؤمنين (علیه السلام)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، جلد: تیماج، 21ص (316-336)، سطور چلیپا (6×20)، اندازه: 9×24/5 سم [ف: 300-29/1]

71. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8960/26

از کتاب الدعوات لابی ... الطبراني، تاریخ ابن نجار، تاریخ ابن اثیر، بیهقی از پیامبر (صلی الله علیه و آله)، عجایب المخلوقات، قرطبی، مناقب آل ابی طالب ابن شهر آشوب، کتاب الكافي کلینی، اکمال الدين و اتمام النعمة شیخ صدوق، الخرائج و الجرائح، قاموس اللغة اسکندر. و اشعاری از شیخ الرئيس، مولوی معنوی، مولانا زکی، غیاثای حلوایی، میرزا حسین خان پسر عزتی، مولانا مصاحب نایینی، میر سند کاشی (و ماده تاریخ وفات او از صایب)، میرزا صایبا، امرؤ القيس، مجنون عامری، لمحرره محمد مؤمن؛ بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 7ص (127-133)، اندازه: 11/3×21/7 سم [ف: 29/1 - 476]

72. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9480/7

فوائد متفرقه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج مذهب، 27گ (108پ-134پ)، اندازه: 11/5×19 سم [ف: 30-162]

73. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9739

آغاز: کتاب الحدود سوال در باب شخصی که جمعی از اهل سوق می گویند که نعوذ بالله او کفر گفته؛ انجام: و حرجی نبود بر مضطر جمیع محرمات برای حفظ نفس مباح و خوردن آن واجب می شود

دفتری است که در آن چند سوال و جواب فقهی به فارسی و شمه ای از مباحث اصول فقه به عربی و اخبار و روایاتی شیعی به عربی و سپس بخشی از رساله ای در اصول دین مطابق مذهب شیعه به فارسی و سرانجام احکام صید به فارسی (با عنوان های هدایه و تبصره) درج شده است و هیچ کدام از آن ها متن کاملی نیست که مستقلاً قابل بررسی باشد؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: یک شنبه 14 جمادی الاول 1005ق؛ جلد: تیماج، 80 گ، 21سطر، اندازه: 16/5×21 سم [ف: 31-73]

74. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4694/32

پراکنده هائی در تفسیر و حدیث و اخلاق است؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالقادر اردوباری، تا: ذیحجه 1021ق، جا: شیراز؛ 3گ (211ر-213ر) [ف: 8-45]

75. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 829/5

از تبصرة المبتدي و تذكرة المنتهي و تفسیر سورة الفاتحه، هر دو از قونوی و جواهر التفسير و مصباح کفعمی، نامه سلطان محمود به القادر بالله و بیم دادن به او در ویران کردن بغداد، از مجمع البيان و کشکول بهائی، و سفارش حکیمی و گفتاری از میبدی و علی (علیه السلام) و جنید و از کشاف زمخشری با شعری عربی و اصل طبری درباره اقداح و جز این ها؛ بی کا، تا: با تاریخ 1022ق؛ کاغذ: ترمه، 10گ (23پ-32پ)، اندازه: 13×19/8 سم [ف: 5-198]

76. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 829/28

از مفتاح الحساب، دعای زبان بستن و دیدن پادشاه، دستور استخراج قطر کره، مساحت کره، فصل 2 و 4 و 5 و باب 4 آن، بندی از کتابی در حساب؛ بی کا، تا: با تاریخ 1022ق؛ کاغذ: ترمه، 11گ (397پ-407ر)، اندازه: 13×19/8 سم [ف: 5-201]

77. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 829/21

از تحفة الأحرار، و کشف الغمة و تفسیر بیضای، شعر افضل کاشانی و ابوالحسن خرقانی و میهنی و نجم الدين کبری و ابن سینا و خیام با پاسخ آن، گفته قوشچی درباره وضع و دوانی درباره مغالطه و خفری درباره «کل کلامی کاذب» با تاریخ 12 ذیقعده 1023 از تفسیر کوچک طبرسی و گفته دوانی در توحید، بندی در تاریخ صوفیان، از کتاب توحید احیاء غزالی؛ بی کا، تا: با تاریخ 1023ق؛ کاغذ: ترمه، 13گ (342پ-354ر)، اندازه: 13×19/8 سم [ف: 5-200]

78. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 507/8

منطق به فارسی، احکام ماء قلیل به عربی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1026ق؛ اندازه: 12/5×19 سم [نسخه پژوهی: 3-101]

79. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1838/10

شامل: حدیث از قاضی عیاض، حکم خواندن قرآن از شیخ بهائی، فلسفه و تفسیر، پایان کتابی با تاریخ 1036، از سوانح الايام شاه قاضی، الخبر یحتمل الصدق و الكذب، تفسیر عسکری، تفسیر لا اله الا الله از شیخ بهائی و تفسیر الله اکبر و حدیث روی و از گفته قاضی عیاض، شرح الفيه شهید از شهید دوم، استیجار نماز، فقه و تفسیر، اجماع شیعی، فقه، جدایی میان ترجیح بلامرجح و ترجیح به غیر مرجح از شیخ عبد النبي و جز این ها؛ خط: نستعلیق، کا: شیخ خمیس بن داود جزائری، تا: با تاریخ 1030ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 10گ (69-78)، اندازه: 11×20 سم [ف: 5-378]

80. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/25

از جمله داستانی از هشام بن عبدالملک، و داستانی از فضل بن یحیی برمکی، و مطلبی به نقل از من لا یحضره الفقيه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: حدود 1038ق؛ 3ص (49-51) [مختصر ف: 900]

81. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/147

قول افلاطون، اصمعی، داستانی از حضرت عیسی (علیه السلام)، مولانا قطب محیی؛ خط: نستعلیق، کا: افضل بن محمد حسن موسوی مازندرانی حیدر آباد، تا: 1050ق؛ 2ص (314-315) [مختصر ف: -983]

82. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/147

خط: نستعلیق، کا: افضل بن محمد حسن موسوی مازندرانی

حیدر آباد، تا: 1050ق؛ 2ص (314-315) [مختصر ف: -983]

83. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/234

گفتاری در باره نقباء دوازده گانه موسی به نقل از تفسیر حسینی کاشفی، و حکایتی به نقل از اصمعی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: سلخ جمادی الاول 1051ق؛ 1 گ (496) [مختصر ف: -901]

84. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8960/54

بخش آخر این جنگ به گفته های پراکنده و اشعار متفرقه و نقل قول های کوتاه اختصاص یافته است، فهرست کتاب ها و کسانی که در این صفحات از آن ها یاد شده چنین است: «نمقه المذنب المحتاج الى رحمة ربه الغني شجاع الدين محمود الحسيني غفر الله له لوالدیه و لجمیع المؤمنين و المؤمنات في یوم الخميس سلخ شهر ذی قعدة الحرام سنة 1055»، ابراهیم ادهم، چلبی، خلیل بن احمد، شیخ علی، شیخ مقبول، طبرسی، کفعمی، کواشی، م ح ق ره، احیاء علوم الدين، اکمال الدين و اتمام النعمة، تاریخ ابن خلکان، تفسیر الثعلبي، تفسیر بیضاوی، تفسیر شیخ ابو الفتوح، جامع الجوامع، حاشية الاستبصار، من افادات سید المحققين میر محمد باقر الداماد کتبها حاشية الكشاف سید، حاشية کنز العرفان، حاشية المطول چلبی، حاشية المفصل جاربردی، حبل المتين، حيوة الحيوان، ربیع الابرار، الشرايع، شرح اسباب، شرح حكمة الاشراق، شرح الشرائع الشيخ السعيد الشهيد زین الملة و الدين، شرح کافیه رضی، شرح مفتاح سید، شرح مفتاح مولانا سعد الدين، شرح مقاصد، شرح نهج البلاغة ابن ابی الحديد، شرح الهداية لمولانا صدر الشيرازي، صحاح اللغة، قاموس، کتاب الفه علی بن الحسين النحوى الاصفهاني في نکت المعاني و علل الاعراب و علة القراءات المروية عن السبعة، الكافي، کتاب القره للطبری، کتاب ذم المال و البخل، کشف، کشکول، کنز اللغة، مجمع البيان، مصباح الكفعمي، معالم التنزيل، معرب، مقامات حمیدالدین، مکارم الاخلاق، من لا یحضره الفقيه، نفحات، نهایه ابن اثیر، در پایان یکی از فواید این انجامه نوشته شده است؛ کا: شجاع الدين محمود حسینی، تا: پنج شنبه سلخ ذیقعده 1055 ق؛ جلد: تیماج، 35ص (168-203)، اندازه: 11/3×21/7 سم [ف: 479-29/1]

85. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17149/6

غالباً مطالب فقهی شامل فتاوی، احکام، سجلات و متفرقات فقهی و غیره به فارسی و عربی، مورخ قرن 11 نیاز به بررسی بیشتر دارد؛ بی کا، تا: با تاریخ 1058ق؛ جلد: گالینگور، 45ص (1-3 و 673-714)، اندازه: 20×26 سم [ف: 47/2 - 38]

86. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/106

طریقه استخراج ساعت شبانه روز به نقل از شیخ فرید شکر گنج علیه الرحمه، روایتی از ابن عمر، ودیگر حکایات و تواریخ و احادیث متفرقه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: حدود 1060ق؛ 3ص (241-239) [مختصر ف: -901]

87. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1408/2 ط

شامل از جمله: تاریخ ولادت و وفات معصومان (علیهم السلام) و ثواب زیارت ایشان، منقولاتی از علل الشرايع، عیون اخبار الرضا، خصال، کشف الغمه، مناقب خوارزمی، بشارة المصطفي، فضائل و مناقب اهل بیت (علیهم السلام)، و نیز سایر روایات و اخبار و در پایان نسخه اسامی چهارده معصوم (علیهم السلام) به فارسی؛ خط: نستعلیق، کا: علی بن محمد حاجی بحرانی، تا: 1072ق؛ جلد: تیماج، 437 ص، اندازه: 20/5×30 سم [ف: 24/3 - 113]

88. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/161

بعض افادات میرزا فصیحی، شیخ بهاء الدين عاملی، طریق استخاره، حکایات و احراز و تعویذات و ادعیه؛ خط: نستعلیق، کا: محمد رفیع ابن حکیم ابوالقاسم لاهیجی، تا: 20 ربیع الاول 1075ق؛ 3ص (344-346) [ مختصر ف: -973]

89. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8889/9

شامل بخش هایی از این کتاب ها: کشف اليقين في فضائل امیر المؤمنين، الخصال، روضة کلینی، نفایس الفنون، کشف الاسرار، المحاسن، تفسیر کاشفی؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد کاظم اصفهانی، تا: 1077ق؛ کاتب پیش از انجامه یک رباعی از خود نوشته است و تصریح کرده: «در ایامی که متوجه هرات بود گفته شد في شهور سنه سبع و سبعین بعد الف»؛ جلد: میشن مذهب، ابعاد متن: 8×15/8 ، اندازه: 13/6×23/3 سم [ف: 243-29/1]

90. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10165/14

شامل مطالب از تفسیر نیشابوری و سهروردی، بعض المتصوفه، افلاطون، شعری با مطلع: «هستی تو بذات و ما بتو هست نما / الله چه تفاوت زکجا تا بکجا»، گفتار دوانی در شرح رباعیات خودش، اشعاری منسوب به اميرالمؤمنين علی با مطلع: «دوائك فیك و ما تشعر...»، اشعاری از نجم الدين اسرائیل الشيباني، مجدالدین سالك فاضل بغدادی، و مولای رومی، مطلبی از حیدر بن علی آملی علوی در جامع الانوار، مطلبی منقول از تفسیر بیضاوی و...؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1082ق؛ 4 ص (232-235)، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 32-200]

91. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/150

درخواست حکیم رفیع الدين محمد و جز او. از جمله رباعی از میرزا ابراهیم همدانی، فائده تجربه، مطلبی نقل از روض الرياحين و گفتاری در شوری آب؛ خط: نستعلیق، کا: محمد افضل بن محمد علی، تا: محرم 1083ق، 2ص (317-318) [ مختصر ف: -972]

92. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2188/40

وصیت نامه حضرت آدم (علیه السلام)، کلمات امیر المؤمنين (علیه السلام) با اهل بیت سخن حکما در فوائد خاموشی سه صفحه در حاشیه؛ خط: نسخ خوش، کان معزالدین محمد بن سلطان محمد قاری نیریزی، تا 1085ق؛ با ترجمه، دارای سرلوح مزدوج مذهب، مجدول؛ واقف: محمد حسام واعظی، 1397؛ جلد: تیماج، اندازه: 17×27 سم [ف: 567-5]

93. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/33

بعض حکایات، و کلمات از امیر المومنين (علیه السلام) و اشعار ایشان، داستانی نقل از زينة المجالس، و نقل از کشکول شیخ بهائی، احادیث متفرقه؛ خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر ارسنجی، تا: 12ربیع الأول 1087ق؛ 4 ص (43-46) [مختصر ف: - 972]

94. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16187/1

شامل: در اصلاح زاجات اصغر قبرسی از کتاب برهان، چند نسخه کیمیایی از درویش هندی و دیگران با چند نسخه طبی، نسخه ای از آقا سید محمد علی بن زبان هندی و یک نسخه به فارسی، بابی از پیر عبداللطیف از کتاب جامع الفوايد و برهان، فصل از جواهر الأجساد، در ساختن زیبق، چند یادداشت کیمیایی با عناوین «دیگر» و «صفت»، چند نسخه در اکلیل؛ خط: نسخ، کا: محمد علی بن اسماعیل بن محمد شریف قزوینی، تا: سه شنبه 6 رجب 1087ق؛ پس از آن، کتاب را ریزتر کتابت کرده تا پایان نسخه، روی 8 برگ دکتر سید حسن رضوی عمادی با خود نویس آبی شعری نوشته و سپس این عبارت که «تغییر ماهیت محال است» و مطالب دیگر، محمد رفیع تویسرکانی نیز حاشیه ای با مداد نگاشته است؛ جلد: تیماج، 20ص (1-20)، 23 سطر، اندازه: 18×28 سم [ف: 45-67]

95. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1310/1ط

از جمله شامل مطالبی در علوم غریبه و خواص آیات، در بیان سماع و دیگر مطالب به نظم و نثر که در فواصل بین رساله ها و در آغاز و پایان نسخه و نیز در حواشی برخی صفحات تحریر شده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1091ق؛ جلد: تیماج سبز، اندازه: 12×19 سم [ف: 24/3 - 64]

96. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2182/15

از روضة الواعظين، احتجاج هشام بن حکم و بندی از معانی الاخبار و تفسیر نعمانی و گزیده ای از الاربعين مولا فتح الله واعظ و تفسیر عسکری، شرح اصطلاحات عربی طبی به فارسی، بندی از خلاصة التجارب، بندی از حديقة الشيعة و کشاف زمخشری به عربی، در نحو و معانی و بیان، شعر فارسی و رباعیات صائب و اشعار عربی شیخ عبد علی حویز اوی و مجنون عامری و شافعی، اشعار فارسی: میرزا ابراهیم آرتیمانی، طالب و کلیم، تفسیر آیه «ان الأبرار یشربون» به فارسی، در تشریح دماغ به فارسی، در حساب جمل به فارسی، نفوس و عقول فلکی به فارسی، حسن و قبح عقلی، دعا برای فراوان شدن روزی به فارسی، شعر فارسی؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد باقر بن محمد مهدی، تا: 1095ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 60 گ (96ر-155ر)، اندازه: 13×24 سم [ف: 5-444]

97. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2182/11

از فتوحات مكية، نامه علی (علیه السلام) به معاویه، از مقالات شیخ ابو مسعود رازی، بندی از مباحث مشرقیه ( فصل سیزدهم، و فصل ششم تا نهم)، همه به عربی، داستانی از بهلول به فارسی، قصیده دعبل خزاعی، بندی از کتابی در پزشکی به عربی؛ خط: نسخ، کا: محمد باقر بن محمد مهدی مشهدی، تا: 1095ق؛ 10گ (62ر-71ر) [ف: 5-443]

98. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1356/28

نسخه اصل: کتابخانه دانشگاه مرکزی - تهران 6710. منشئاتی است با این عناوین: عرض لشکر میرزا محسن قاضی زاده، دیباچه رسلاه السبق و الرماية از همو، تعریف بهار از محقق خوانساری، فوائدی از شاه قاضی یزدی و ظاهراً تعلیقاتی است بر «انوار التنزيل» قاضی بیضاوی، فوائد متفرقه ای از کشکول شیخ بهائی و المحاضرات و غیرهما، نامه های ابن هشام انصاری به شیخ کمال الدين ابی الفضل محمد بن احمد نویری عقیلی، نامه قاضی زاده در جواب کتابت خان احمد در وقت کریز به جانب روم، نامهای که علماء ماوراء النهر در جواب علمای مشهد مقدس در وقت محاصره نوشته بودند، جوابی که مولانا محمد مشک نوشته، کتابت قاضی میر حسین به محقق دوانی، نامه ای از قاضی زاده کرهرودی، کتابت میرک معین به برادر خود، کتابت حکیم رشدی به میرزا ابراهیم همدانی، در تعزیه ملا محمد علی سالک و چند نامه دیگر، جواب کتابت محقق دوانی که قاضی میر حسین نوشته، نامه قاضی میر حسین به قاضی صفی الدين عیسی و نیز نامه او به امام الدين علی، ونیز نامه به جامی، و نامه به میر عبد الوهاب، کتابت ملا صدرا به میر محمد باقر داماد، منشات نصیرا همدانی مشتمل بر تعریف اصفهان، نامه ای که به میر محمد مومن استر آبادی نگاشته، نامه به میر محمد حسین چلبی، خطبه هزار و یک بیت، نامه به شیخ محمد خاتون، مکتوب به یاران شیراز، نامه به میرزا نظام نوشته، رقعه در طلب اسطرلاب، رقعه میرزا فصیحی به حافظ محب علی، نامه آقا جمال خوانساری به میرزا مقیم، و به رضی عبد الباقي، و شیخ علی نقی کمره ای، به آقا ولایت، منتخبی از تاریخ ابن خلکان؛ خط: نستعلیق، کا: رضوی، نصیر الدين محمد، تا: بین سال های 1064 الي 1096ق؛ مصحح، محشی؛ 41 ص (145-185) [عکسی ف: 4-176]

99. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8880/3

انجام: تم هذه الصفحه مع ثلالث صفحات قبلها في شهر جمادی الثاني علیه یداقل عباد الله محمد مهدی ابن محمد صاله الرضوي عفی عنهما وستر عیوبهما في سنه ست و تسعین بعد الاف 1096 احادیث و گفته های پراکنده از این اشخاص و کتاب ها است (در این لیست اسامی ائمه (علیهم السلام) به جهت کثرت ذکر نشده است): عیون الاخبار الرضا، نهج الحق و کشف الصدق علامه حلی، من لآلی فیض نور الله مرقده و من لآلی فیض دام فیضه، غرر و درر، صدوق، الكافي، ثواب الاعمال، کتاب الروضة ابن بابویه القمي، روضه کافی، من کتاب في فضایل امیر المؤمنين منتخب من کتب اهل السنة و احادیثهم، دیوان منسوب به امیر المؤمنين (علیه السلام)، ابن سماک، صورة وصية مولانا جلال الدين محمد الرومي قدس سره الاصحابه، نصاب العابدين، کتاب التوحيد صدوق، مناجات یحیی

بن معاذ، درة الفواض، ذوالنون، تفسیر عرایس شیخ روزبهانی، ملتقطات من کشکول، کتاب آداب الصحة، في بعض الكتب السماوية، نوشیروان، ابو ربیع زاهد و داود طائی، جالینوس؛ کا: محمد مهدی بن محمد الصالح رضوی، تا: 1096ق؛ جلد: میشن مذهب، 9 ص (15-7)، اندازه: 13/9×23/7 سم [ف: 29/1-216]

100. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8880/47

از ابراهیم بن ادهم، دو بیت منسوب به امیر المؤمنين (علیه السلام)، کتاب نگارستان، کشاف، سعدی، شرح حال ابن اثیر، حيوة الحيوان، ابن جوزیدر کتاب صفوة الصفوة، قاضی بیضاوی، وصیت جالینوس، جصاص، من أمثال العرب و حکایاتهم، عجایب المخلوقات، شیخنا البهائي قدس الله روحه، ابویزید بسطامی، کمال الدين و تمام النعمة ابن بابویه، لقمان، سلطان ملکشاه، آمدن محمد بن محمد غزالی بر قبر فردوسی؛ کا: محمد مهدی ابن محمد صالح رضوی، تا: با تاریخ 1096ق؛ جلد: میشن مذهب، 11ص (256-266)، اندازه: 13/9×23/7 سم [ف: 29/1 - 221]

101. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10183/3

شامل از جمله: اشعار فارسی و عربی از میر محمد باقر داماد، شیخ بهایی، ملاوارسته، خلیل، طرزی، مولوی و مطلبی با عنوان: در میان علمای امامیه زن از سیزده جهت بر شوهر حرام می شود الاول ... و ...؛ بی کا، تا: 1100ق؛ جلد: تیماج، 7ص (12-18)، اندازه: 13×24 سم [ف: 3-211]

102. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/18

حکایتی از ذوالقرنین، حدیثی از علی النقي (علیه السلام)، کلمات امیر المؤمنين، کلام بطلمیوس؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ 6ص (26-31) [مختصر ف: -899]

103. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 50/17

آغاز: الحمد لله الذي احل النكاح؛ انجام: رجل من ولد علی بن ابی طالب علیه السلام.

خطبه و احادیث و اخبار و غیره می باشد؛ بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: ایرانی، 17ص (215-231)، اندازه: 13×24 سم [ف: 1-69]

104. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/15

منقول از عین الحياة، حدیث از امیر المومنين (علیه السلام)، امالی ابن بابویه، کلام حکما، کلام خواجه نصیرالدین طوسی؛ خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر اراسنجی، تا: قرن 11-12؛ 4ص (22-25) [مختصر ف: -986]

105. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 50/21

آغاز: طلب فخر کردم در فقر یافتم؛ انجام: رزقنا الله و ایاکم.

مطالب دینی و اخلاقی و عرفانی گوناگون است؛ بی کا، تا: قرن 12؛ 10ص (239-248)، اندازه: 13×24 سم [ف: 1-70]

106. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/28

گفتگوی هدهد و سلیمان، دعائی از نبی (صلی الله علیه و آله)، در فضل علم، احادیث متفرقه، و حکایات متفرقه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ 3ص (36-38) [مختصر ف: -983]

107. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11416/2

منظومه در مناجات، احادیق منقول از کافی، اشعاری از میر محمد حسین اشرفی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12[مختصر ف: -985]

108. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4050/8

فوائد متفرقه است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ اندازه: 12/5×19 سم [محدث ارموی مخ: 2-1084]

109. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8881/1

در جای جای نسخه مطالبی از این کتاب ها و اشخاص نقل شده است: الكافي، عدة الداعي، حیات القلوب، خصال ابن بابویه، اختصاص، مصباح کفعمی، مصباح متهجد، از روی مجموعه مکتوبه در مشهد مقدس رضویه علیه السلام نوشته می شود، شرح موجز سدیدی، وسائل الشيعة، رسالة محاسبة النفس علی بن موسی بن طاوس، النهاية، مجمع البحرين، رساله اولیاء سیوطی، عین اليقين لمولانا کاشی طاب ثراه، الكشف عن مجاوزة هذه الأمة الاف سیوطی، مشرق الشمسين شیخ بهایی قدس سره، درع الحصين کفعمی، القاموس، حاشية الكاشف تفتازانی، کتبه من نسخة بخط ابن الجمهور، هداية الامة الى احکام الايمة شیخ محدث محمد بن حسن بن علی بن محمد حر عاملی، مهج الدعوات، درع الحصين، شیخ بهاء الدين از شیخ علی، من کتاب الجبايي، از مجموعه فاضل صالحی دیده شد منقول از شیخ بهاء الدين عاملی، من خط شیخ محمد جد شیح بهاء الدين؛ خط: نسخ معرب و نستعلیق، کا: ابوطالب کشمیری نجفی، تا: نیمه اول قرن 12؛ در برگ 42پ پسر جامع جنگ نوشته مناجات انجیلیه در هند کتابت شده است، یادداشت پسر جامع نسخه سید مرتضی بن ابوطالب کشمیری نجفی در برگ 53پ مورخ 16 رمضان 1147 ق در کربلا، مصحح، محشی، آغاز و انجام مناجات انجیلیه سه یادداشت آمده: 1. یادداشت جامع جنگ درباره سند مناجات به نقل از رساله اعتقادیه محمد باقر مجلسی (حاشیه 42پ)، 2. این یادداشت در حاشیه آن از پسر جامع جنگ: «هذا ما حققه الوالد المبرور طاب ثراه في بلاد الهند لکن رایت هذا الدعاء في الحاير المقدسة الحسينية صلی الله علی مشرفها عند بعض السادة الفضلاء من اهل قزوین سلمه الله و کان مکتوبا علی ظهره هذه الاجازة بخط العلامة المجلسي ره و نقلته من خطه قدس سره بعینه و هذا لفظه: بسم الله الرحمن الرحيم انهاه الاخ في الله المحبوب لوجه الله المبتغى لمرضاته تعالی اعنی المولى الاولى الفاضل الكامل الورع التقى الزكي الزاهد الرضي مولانا محمد یوسف القزويني و فقه الله تعالی لمراضیه فاجزت له کثر الله امثاله تلاوته و تلاوة و سایر الأدعية المأثورة عن الأئمة الهادية صلوات اللهعليهم و روایتها عنی باسانیدی المتصلة اليهم علیهم السلم و التمس منه أن لا ینسانی في حیاتی و بعد وفاتی و کتب بیمناه الجانية احقر العباد محمد باقر بن محمد تقی المجلسي عفی عنهما انتهی. و ایا وجدت عنوان الدعاء بخطه قدس سره هکذا المناجاة المعروفة بالاتجيلية وجدتها مروية عن سید الساجدين علی بن الحسن زین العابدين صلوات

«الله» (42پ)؛ جلد: تیماج، اندازه: 13/5×24/2 سم [ف: 29/1 - 224]

110. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2477/1

مطالب پراکنده به عربی و فارسی؛ کا: جهانی سبزواری، محمد حسین بن علی میر، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، 28ص (1-28)، 23سطر (13/5×21)، اندازه: 16×23 سم [ف: 9-1244]

111. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14013/12

شامل: مباحثی در اخلاق به نقل از تنبیه الغافلين، مشارق الانوار و بیاض محمد معین تتوی، باب في احوال السمكة و زکوتها و موتها و اباحتها به نقل از بیاض محمد هاشم سند تتوی، مراتب و مقامات ذکر (به صورت تصویر در جداولی)، دو حدیث نبوی، چند سؤال و جواب در مورد نفس و روح، حدیثی از حضرت پیامبر که در تشییع جنازه مردی از انصار فرموده اند و چند حدیث در مورد قبر و سؤال در آن و عذاب قبر، بحثی در عدم قبول شهادت کسی که در راه بول کند و طعام خورد به نقل از کتاب حیات الصائمين، حکایتی به فارسی و مطالبی به نقل از كفاية المصلين و بحر الرائق و منية المصلي، فتاوی نورالدین، باب در بیان عصای حضرت موسی علیه السلام، مطالب متفرقه در فقه و حدیث و موعظه به نقل از کتب مختلف؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوایی، 40گ (163-203)، اندازه: 21×30 سم [ف: 38-29]

112. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15473

مجموعه ای است که بعضی از اوراق آن افتاده و متأسفانه ارتباط بین مطالب را مشکل نموده است: 1. حکایات ادبی (داستان - فارسی)، آغاز یکی از حکایات: «حکایت که در کتب ارباب فطانت مذکور است که در ولایت عرب دیگستانی بود...»، آغاز افتاده: «.. کنی و از آن قوم مهاجرت گزینی که مصاحبت و مخالطت تو با ایشان استیلاد و تأكيد یافته بود...»، انجام: «از بشره همایونش واضح است که در میدان شهریاری بر ابلق روزگار چابک سواری خواهد»، 2. منشآت (انشاء - فارسی)، از جمله عناوین آن: کتابتی که سلیم شاه هندوستان به شاه طهماسب صفوی نوشته بود به جهت تهنیت جلوس شاه طهماسب، صورت جواب مکتوبی که فضلاء ماوراء النهر به فضلاء مشهد مقدس نوشته اند، جوابی که در ثانی الحال مولانا محمد مشکک از مشهد نوشته، رساله ای که علمای امامیه در مذمت طایفه صوفیه نوشته اند، وصیت نامه حضرت رسول (صلی الله علیه و آله)، کیفیت خلق شدن حضرت مصطفی (صلی الله علیه و آله)، رقعه میر محمد باقر داماد به مولانا عبدالله خاتم المجتهدين، فرمان شاہ رخ پادشاه، آغاز افتاده: «...مولا ملوک العرب و العجم سلطان السلاطين العالم ظل الله في الأرضين خسرو کشور گشای گیتی ستان...»، دیگر مطالب مجموعه: 1. مطلبی است تحت عنوان «چند چیز طایفه غریب و بعید است» سپس خصوصیات اخلاقی و اجتماعی را از عرب گرفته تا هزاره و افغان و بدخشی و بلوچ بیان کرده که از دید اجتماعی مهم است گر چه در مصادیق آن تأمل باشد، 2. مطلبی تحت عنوان: اگر خواهد که بداند عید فطر و عید اضحی در چه روز خواهد بود، با امضای الراقمه اقل الخليقه در پایان آن، 3. اشعار متفرقه، یکی از آن ها چنین است: «درد عاشق نه که نه مه می داند ** دردی که درست داده ده می داند»، 4. نسخه از علاج مسیحا، 5. وفات سلاطین و بزرگان چون سلطان ملکشاه، شیخ عطار، آخرین تاریخ مذکور در این مورد تاریخ محاصره کردن مشهد مقدس توسط عبدالمؤمن خان، 6. حکایات، 7. در علم فراست، بقیه افتاده و یا در صحافی جابجا شده است، 8. بیست و چهار روز نحس سال به نقل از امیر المؤمنين (علیه السلام)، 9. حکایتی از کتاب نگارستان، 10. رساله درو گری، 11. سند بیع لازم، 12. قصیده شتر حجره ملا کاتبی، 13. حکایت مولانا و بابای کبوتر باز، 14. از فخریه در معرفت درخت نشانیدن، 15. ذکر اسکندر و ادریس، 16. من کلام سید میلی، 17. منتخبی از ابواب الجنان از مجلس نهم در مذمت ریا و سمعت، 18. تواریخ وفات بزرگان و جلوس پادشاهان و مدت پادشاهی و ...، 19. چند نسخه طلسمات، 20. اشعار میر عطار حکیم و میرزا محمد طاهر تبادکانی و غیره؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: احتمالاً قرن 12؛ مهر: «علی الشريف 1311» (بیضی)، «علی بن عبدالکریم الشريف»، «محمد علی بن علی الحسيني»؛ جلد: چرم، 122گ، اندازه: 19/2×24/2 سم [ف: 43-113]

113. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 519/2ط

شامل روایاتی منقول از المجالس المحاسن شیخ مفید، امالی شیخ صدوق و سایر منابع، دستورات طبی، عوذات، مناجابت منظوم به عربی و فارسی با مطلع «یا محی قلب کل عارف...»، منقولاتی از مجموع الرايق، منه الصادقين، اشعاری به عربی با مطلع «یعاندنی دهری کانی عدوه...» و در پایان این اشعار یادداشتی از کاتب آن به نام درویش خلیل که به جهت یادگاری برای ملا یار محمد در 1123 ه نگاشته است، لغات عربی و ترجمه فارسی آن ها، مطلبی در باب ارواح و نیز منقولاتی از کنوز النجاح طبرسی و غیره؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: یار محمد علیا بادی، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 67 ص (27-93)، اندازه: 10×16/5 سم [ف: 24/3-20]

114. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1269/13 ط

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 4 ص (173 - 176)، اندازه: 7×15 سم [ف: 24/3 - 47]

115. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1269/25 ط

مشتمل بر اشعار فارسی و عربی از جمله خواجه افضل الدين کاشی، طبقات سلاطین و مطالب دیگر؛ بی کا، تا: قرن 12، جلد: تیماج، 33 ص (278-310)، اندازه: 7×15 سم [ف: 24/3 - 48]

116. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1346/41 ط

شامل خواص آیات، اذکار، روایات، تاریخ وفات پادشاهان و شخصیت ها (متعلق به قرن 12) اشعار و ابیاتی از حضرت امیر (علیه السلام)، ادعیه، منقولاتی از تفسیر خلاصة المنهج، کشف الغمه و غیره؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: ابراهیم بن رحمت الله حسینی نجفی، تا: قرن 11 و 12؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 27 ص (323 - 349)، اندازه: 17×30 سم [ف: 24/3-82]

117. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8946/18

در سرتاسر این جنگ گفتارها و منقولات مختلفی از این کتاب ها و اشخاص نوشته شده است: احیاء علوم الدين، الهي نامه عطار، امالی ابن بابویه، امالی شیخ طوسی، البلد الامين، تحفة الغرائب، تفسیر الحلي، تفسیر الرازي، تفسیر القاضي، تنزیل الكر و القرآن الحكيم، دروس، رساله زین الدين، رواحة الأرواح، روضة الصفاء، زهرة الرياض، السراج المصباح، شرح بخاری کرمانی، طب الائمة، طب النبي، طریق النجات، الظرايف اللطائف، عدة الداعي، عیون اخبار الرضا، الكافي للکلینی، کتاب المشارق، کتاب ورام، کشف الاسرار، الكشف الغمة، کشکول شیخ بهایی، کنز الغرائب، الواقع الاشراق محمد دوانی، اثولوجیا از ارسطو، مجمع البحرين، مجمع البيان، مصابیح القلوب، معالم الدين، مکارم الاخلاق، من لا یحضره الفقيه، منهاج العابدين، نامه امام حسن عسکری به ابن بابویه قمی، نوادر الحكمة، نهج البلاغة، ابن طاووس، امام حسن حسین سبزواری، حسین واعظ کاشفی، زین الدين، الشهيد الغاني (کذا) الشيخ، شیخ بهایی، شیخ شهاب الدين، الشيخ علی، خاتم المجتهدين و الشيخ الشريعة، شیخ مفید، عبدالله انصاری، خواجه، کفعمی، محمد بن حسن مطهر، محمد بن عبدالرحمن همدانی، شیخ ابو نصیر، محمد بن یوسف مفسر ترمذی، نص

یر همدانی، واقدی، حدیث به خط ابن بابویه، حسب الامر میرزا مخدوم سلمه الله تعالی؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، جلد: تیماج، اندازه: 18/2×29/1 سم [ف: 29/1-434]

118. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18111/8

از جمله چند رباعی به فارسی، قطعات شعر عربی و ترجمه تحت اللفظي آن ها و تعدادی واژگان عربی و ترجمه فارسی آن ها؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 9 ص (426-434)، اندازه: 16×22 سم [ف: 50-17]

119. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2048/7

حساب و اعداد به عربی، داستان های کوتاه فارسی، از اربعین بهایی نوشته 1059، شناختن این که انگشتری در کدام دست است، طلسم، استخاره امام رضا، شعر فارسی ابن سینا، سلوک، دعای ترس از صادق (علیه السلام)؛ بی کا، تا: با تاریخ 1102ق؛ کاغذ: ترمه، 8گ (56پ-63ر)، 17 سطر، اندازه: 12/2×18/4 سم [ف: 5-415]

120. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10289/2

این یادداشت ها در برگ های آغاز و انجام نسخه و نیز در حواشی تمام صفحات دیده می شود که شامل روایات، اقوال، اشعار، حکایات، خطب و مطالب دیگری است، در صفحات آغازین نسخه فهرست مفصلی آمده که گویا فهرست همین یادداشت ها و فهرست کتاب آداب المريدين باشد؛ بی کا، تا: 1105ق؛ جلد: مقوایی، 23 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 32-303]

121. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8841/1

انجام: انجامه: «کاتب الخط اضعف العباد محمد واسع بتاریخ بیست دویم 22شهر صفر ختم الله بالخیر و الظفر في مقام قندهار روز دوشنبه سنه 1109 ارقام یافت» (در پایان سخن سقراط)

چند مطلب کوتاه بدین ترتیب در ابتدای مجموعه آمده است: نامه نگاری عمر بن عبدالعزیز و حسن بصری، گفته ای از امام محمد غزالی درباره قوت شهوت، سخنی از سقراط، ویژگی های ققنس، بخشی از الفصل الخامس في ... (نام کتاب پاک شده است اما متن آن خطاب باری عالی به موسی نبی است) و بندی به نقل از خارستان شیخ سعدی علیه الرحمه در باب دهم (در نسخه همین گونه آمده است)؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: جمال الدين محمد حسنی، تا: 10 رمضان 1110ق، جا: فراه؛ مصحح، محشی؛ جلد: میشین، 1 ص (1)، اندازه: 22/3×34/9 سم [ف: 29/1-86]

122. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 77/5

فوائد متفرقه منتخبی از توحید صدوق، قصیده در مدح امیرالمومنین (علیه السلام) از آقا ابراهیم متخلص به ضابط در 30 بیت، قصیده دیگری در مدح امیرالمونین (علیه السلام) از مخلصای کاشی در 135 بیت؛ خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد علی بن حبیب الله حسینی، تا: 1112ق؛ 9 گ (56پ-64)، اندازه: 12×18 سم [نسخه پژوهی: 3-77]

123. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1032/37 -طباطبائی

فقرات و یادداشت هایی است به نظم و نثر و به خط نایینی در حدیث، موعظه و حکایات از ظرفا و دانشمندان و از آن جمله است: کلمات قصار از پیامبر و امامان علیهم السلام و از لقمان [از جمله این کلمات کوتاه مذکور: قال النبي (صلی الله علیه و آله) دعوة الغرباء مقرونة بالاجابة قال امیر المؤمنين علیه السلام الظلم تحت عمایم الرجال اظهر أن قد و اخفی أن عجز] حدیثی عجیب منقول در کشف اليقين علامه حلی از حضرت مولی علیه السلام [در آن آمده قال له قنبر یا مولای رایت باللیله شيئاً عجیبا قد علمت بعضه ... اما طوافك ... البعبعه فما ادری] حدیث نبوی «من غابت شمس یومه بغیر عمل ... فقد عمق یومه»، داستان مباحثه شیخ مفید با شیخ حنیفه درباره فضل امیر المؤمنين علیه السلام اسماء انبیاء در قرآن کریم عجمی است مگر چهار اسم: آدم، صالح، شعیب، محمد صلی الله علیه و آله مکاتبه منظوم بید آبادی با میرزا نعیما مازندرانی: دو بیت از آقا محمد بید آبادی خطاب به میرزا نعیما مازندرانی و دو بیت از میرزا نعیما در پاسخ آن با عنوان: «طلب نصیحت [عنوان مذکور با توجه به مضمون ابیات جای تأمل می نماید. اینک دو بیت بید آبادی: خواهم مددی ز بخت کین عظم رمیم / گردد به سر کوی تو چون جنگ مقیم. اما غلط است کی میسر گردد. مردود خدا کجا و فردوس نعیم و جواب میرزا نعیم به آن: آبی ز سبو جانب عمان بردن / و ز گل ورقی سوی گلستان بردن. تزیین سخن در نظر مثل توئی ** باشد به مثل زیره به کرمان بردن] نمودن مرحوم آقا محمد بیدآبادی از میرزا نعیما مازندرانی»، ابیاتی از: ملابومان علی کرمانی، فضولی (به ترکی)، وصاف، نظامی، حافظ و فردوسی [این دو بیتی نیز از رضی آرتیمانی در حاشیه ص 150 دیده می شود: ای مثل تو پر دیده تو،

وای مثل تو کم دیده من. بر من بسی بگزیده تو، بر تو کسی نگزیده من. او قد به ناز افراخته من تن به عجز انداخته. مانند سرو و فاخته، بالیده او نالیده من]؛ کا: محمد رضا بن محمد رشید نائینی، تا: 1134ق؛ جلد: تیماج، 5 ص (76-80)، اندازه: 14×20 سم [ف: 23-335]

124. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12413/3

کا: عبدالکریم، تا: 1161ق؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج، مذهب، 37 ص (13-49)، 20 سطر، اندازه: 17×26 سم [ف: 35-368]

125. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9488/5

بیان طریق تصوف، تعویذ جهت نفاذ، نامه ای که به سلطان می نویسند به نقل از خواص القرآن، تعداد احادیث رسول به نقل از جامع کبیر، حدیث به نقل از حفصه، نزول عیسی در آخر الزمان؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد کاکو زکریائی خالدی، تا: 1196ق؛ 2گ (95پ-96ر) [مختصر ف: -595]

126. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7855 - 39/235

آغاز: من جملة معجزات الحسين (علیه السلام) عن موسی بن عبدالعزیز قال فقد لقانی یوحنا نصرانی في البغداد وسئلنی عن من کان في نواحی کرببلا فقلت له هو الحسين بن علی بن ابی طالب (علیه السلام)؛ انجام: پس دستی که به سبب اشک چشم تعزیه داری شود و پس چشمی که در عزای آن حضرت بگرید و یاو دستی که در راه زیارت بگشاید چگونه می سوزد

یادداشت های متفرقه ای است در موضوعات گوناگون هم چون اصول دین، مناقب معصومین (علیهم السلام) مجربات طبی، منتخبی از مطالب کتاب تحفه سلطانیه، شمس الدين بن بدیع الدين رضوی که در زمان شاه سلطان حسین صفوی در مطاعن خلفا نوشته است و مطالب پراکنده دیگر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ 75گ، 26 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 8-4954]

127. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7776 - 39/156

آغاز: بسمله حمدله وصلی الله علی سیدنا ونبینا محمد و آله کتاب الطهارة وارکانه اربعة الاول في المياه و جمعه باعتبار تعدد افراده؛ انجام: فللمفرد المذكر و ذالمثناه ذان مرفوع المهل وذین منصوبة و مجرورة وان هذان لساحران

برگ های متفرقه ای است مربوط به رساله های مختلف که در یک جا صحافی شده است از جمله چند برگ از «ریاض المسائل» طباطبایی و برگ هایی از «الفوائد الصمدية» شیخ بهایی در «شرح قطر الندى» ابن هشام و ...؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 39گ، 9 - 20 سطر، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: 8-4953]

128. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3462/8

آغاز: الله اسم علم مفرد موضوع علی ذات الواجب الوجود تعالی و قال الغزالي الله اسم للموجود؛ انجام: و لا یلزم ایضا عدم اولوية بعض من الأبعاض للعلية و هذا مما لا مدفع له

مطالب متفرقه ای است در فقه و اصول و جواب بعضی مسائل و بعضی فوائد منقوله بیشتر با استفاده از مطالب مولی محمد تقی نوری؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 16گ (166ر-181پ)، اندازه: 10/5×15/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1207]

129. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 109/2

شامل: 1. سؤال از علی (علیه السلام) و پاسخ او درباره اصفر اروجه عباد از انوار نعمانیه، 2. اشعار عربی ابوسفیان، 3. اشعار عربی حزین لیثی درباره امام سجاد و ذکر منشأ آن، 4. شرح مثال «ما وراءك یا عصام و ان من البيان لسحرا» از مجمع الامثال، 5. نامه معاویه به علی (علیه السلام) پس از مراجعت از وقعه جمل از ابوبکر بستی، 6. اشعار مرثیه عربی یعلی (سلمی) بنت ظریف التغلبية درباره برادرش ولید، 7. متفرقاتی از مجمع الامثال، 8. بخشی از شرح الحماسة، 9. پاره ای از کلمات قصار پیغمبر (صلی الله علیه و آله)، 10. امثالی چند از مجمع الأمثال، 11. روایتی از بحار؛ بی کا، تا: قرن 13؛ 12گ (117ر-128پ)، 17سطر (9/5×30)، اندازه: 18×27 سم [ف: -129]

130. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 499/1

مشتمل بر برخی از نسخه ها در دعا، برخی از اشعار مؤلف رساله اول مجموعه حاضر با تخلص هاشم، اشعاری از عراقی، سعدی، محمد هاشم متخلص به سالک، باباطاهر عریان، میرزا داود، محمد هاشم درویش، عطار، دعای اعتصام، دوازده امام خواجه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ مهر: «شعاع» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 42گ (48پ-89ر)، اندازه: 10×20 سم [ف: 2-389]

131. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18609/3

حدیث و نسخه های طبی؛ خط: نستعلیق ریز، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی، 195گ، اندازه: 15×21 سم [ف: 51-66]

132. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18730/2

فوائدی متفرقه به نظم و نثر در قرائت قرآن، مانند: نظم در بیان هفت قاری، نظم در بیان مد لازم از تحفة الألفاظ و...؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور مذهب، 184 گ، اندازه: 11×17 سم [ف: 51-122]

133. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2282/2

روایتی در مسامحه کسی در نماز در زمان پیغمبر و کلمات قصاری گویا از او با ترجمه فارسی، بندی از کتاب من لا یحضره الفقيه، حکماء به عربی؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 9گ (33پ-41ر)، 17سطر [ف: 5-457]

134. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1131/26-طباطبائی

فقراتی است به نظم و نثر به نقل از کتاب های مختلف در موضوعات تاریخی، کلامی، فلسفی، فقهی، نسخه های پزشکی و ادعیه و آداب، در این بخش از این کتاب ها یاد شده است: درة البيضاء میر محمد باقر داماد، محمد بن المصطفي از تلامیذ شیخ احسائی، مجموعه ورام، اخبار الدول و آثار الأول تأليف احمد دمشقی، ایام اربعه میرداماد، بسطامی، ابن ابی الحديد، قصل الخطاب در تصوف، رساله حققیه الحقائق ابن العربي، ینابع الحكمه ملا محمد جعفر استر آبادی، جامع الاسرار سید حیدر

آملی، باب 6 کتابی که نام آن یاد نشده و از مصابح الهدي استر آبادی نام می برد در جبر و تفویض، روضات الجنات، سرائر حلی، حيوة الحيوان (درباره غزاب البين، العقد الفريد، قطی اشکوری به نقل از محاکمات محمد بن ابی القاسم طوسی شاگرد غزالی، ابن برجان؛ بی کا، تا: قرن 13؛ 80 گ (306-385) [ف: 23 - 591]

135. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 988/11 -طباطبائی

ادعیه، ختوم، احادیث در فضائل شیعه و بشارات برای آنان، اشاره به ابیاتی از مثنوی شیخ علی فرزند شیخ عبدالحسین تهرانی، نقلیاتی از کتاب نجم ثاقب، مطالب السؤل، کتاب درویش برهان، مجمع النورين، معرفی صاحب کتاب زهرة الرياض و نزهة القلوب المراض و نقل از سلوة الغريب سید علی خان کبیر؛ خط: نستعلیق متوسط، کا: سید محمد صادق طباطبائی، تا: قرن 13؛ اهدایی: سید محمد صادق طباطبائی؛ جلد: تیماج، 44ص (61-104)، اندازه: 11×18 سم [ف: 23-271]

136. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 988/25 -طباطبائی

نقلیاتی است در حدیث و ادعیه و حکایات و تراجم منقول از : معالم العبر، تفسیر برهان، جواهر الاسرار خوارزمی در شرح مثنوی معنوی، بحار الانوار، وسائل الشيعه، فرج المهموم طاوس، ربیع الابرار زمخشری، من لا یحضره الفقيه، تفسیر کبیر فخر رازی، کتاب مختصر الخلاف، ضوء المصباح از محمد جعفر فرزند محمد تقی مجلسی، مدينة المعاجز، مقامات النجاة جزائری، شرح نهج البلاغه از ابن ابی الحديد (مفصل است)، کشکول شیخ یوسف بحرانی، ینابیع الموده شیخ سلیمان بلخی حسینی قندوزی، منهج المقال في تحقیق احوال الرجال، التبصره (در وقایع طف) سر العالمين، تذكرة الخواص من الأمه في ذکر خصائص الائمه، اعلام الناس بما وقع للبرامکه مع بنی العباس، زهر الرياض و زلال الحياض تأليف السيد الحسن بن علی بن شد قم الحسيني المدني، کتاب خلق الانسان، اجوبة مسائل الشيخ حسین بن عبدالصمد، قصص العلماء تنکابنی، ترجمه محاضرات الراغب للشیخ محمد صالح الروغني، نامه دانشوران، مجموعه ورام بن ابی فراس، فصل الخطاب خواجه پارسا؛ خط: نستعلیق متوسط، کا: سید محمد صادق طباطبائی، تا: قرن 13؛ اهدایی: سید محمد صادق طباطبائی؛ 188ص (172 - 359)، اندازه: 11×18 سم [ف: 23-275]

137. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5925/1

از شعرهای عربی و فارسی و جز این ها؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 19سطر (7×18)، اندازه: 12×20 سم [ف: 16-156]

138. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9467/44

احادیث به نقل از نبی اکرم و امیر المومنين (علیه السلام) و زین العابدين و کلمات پند آمیز دیگر به قلم تازه تر از باقی صفحات؛ بی کا، تا: قرن 13، 6گ (85پ-90پ) [مختصر ف: 899]

139. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11597/2

شعر، حدیث، گفتار در مذهب مولانا، عقد نکاح...؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: اشکوری [مختصر ف: - 982]

140. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 906/8 - 5/196

آغاز: فقال هذا ما اوصی به علی بن ابی طالب اخو محمد رسول الله و ابن عمه وصاحبه اول وصیتی انی اشهد ان لا اله الاالله وان محمدا عبده ورسوله؛ انجام: من كثرة الاستعمال او بمراعاة صفة المشاكلة مع اول علی نسجة ابن ادریس قاضی کاشف الدين

مطالب وفوائد پراکنده ای است همچون وصایای امیر المومنين علیه به فرزندانش با ترجمه فارسی وسؤال کمیل درمعرفت نفس وعهد نامه مالک اشتر با ترجمه فارسی و نامه امام علی به عثمان بن حنیف با ترجمه فارسی و حکم قهوه به نقل از وسائل با حاشیه ای بر آن و نقل از باب الرجوع في القضاء والفتوی وسائل و نقلی از مجالس المومنين و نقل هایی از بشارت الشيعة خاجویی با حواشی به صورت «قال، أقول» و نقلی از دارالسلام نوری؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشیبا نشان «منه»؛ جلد: مقوا، 75گ، 16سطر، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 8-4373]

141. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2512 - 13/192

آغاز: روی انه لما استخلف عثمان عزل عمال عمر من البلاد و ولی اهل بیته و بنو عمه من بنی امیه فعزل سعد بن ابی وقاص عن الكوفة و ولاها الوليد بن عقبة ابن ابی معیط؛ انجام: في ابتداء خلق الدنيا قال الله تعالی في سورة البقرة هو الذي خلق لکم ما في الارض ... و جعلت طعامه في کل الف سنة حبة من الخردل اکلها حتی فنیت ثم ضربتها فمکث ضرابا

بیاضی است از آن یکی از واعظان مشتمل بر مطالب اعتقادی، شرح حال ائمه، احادیث و غیره که به صورت پراکنده بدون ذکر مآخذ تحریر نموده است؛ خط: شکسته، تحریری، کا: به خط گردآورنده، تا: نیمه دوم قرن 13؛ جلد: تیما ج، 138گ، 30سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 2-646]

142. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9664

دستورالعمل في صور الزحازف و العلل به شعر عربی، عروض وحید تبریزی بنام جمع مختصر، رساله في آداب البحث از سید شریف «هذه فائدة من علم النظر مداره لایشذ عنها شیء من المناظرات الجزئية الخارجة من المناظرين فلیس للسائل المكاوحة في طلب توضیحها من المعلل و المعرف» به عربی و بندی در مناظره به عربی، آداب البحث گویا از سمرقندی در سه فصل بنام نجم الدين عبدالرحمن، تلخیص الادب به عربی، بندی در اعراب به عربی، خصایص اللغة، به عربی، برای ابوالفتح حسن بن ابراهیم ضمری، فرهنگی دستگاهی است؛ خط: نستعلیق ترک، بی کا، تا: قرن 13؛ تملک: محمد لطف؛ کاغذ: استانبولی، 115گ، ابعاد متن: 8×16 ، اندازه: 11×18/5 سم [ف: 17-447]

143. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9258/18

بی کا، تا: قرن 13؛ 3 گ (71پ-73پ) [مختصر ف: - 982]

144. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16152/8

دعای رجبیه، منقول از کشکول شیخ احمد احسائی، تذكرة الائمه

مجلسی؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13 [مختصر ف: - 982]

145. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10419/5

اشعاری از شافعی در مدح امیر المومنين، طلسمات و تعویذات و غیره؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13[مختصر ف: - 971]

146. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10429/3

احادیث، اشعار، فوائد متفرقه رجالی، تاریخی، ادعیه متفرقه؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ 9 گ (113پ-118پ و 129ر-131پ) [مختصر ف: -971]

147. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9258/1

مشتمل بر جدول علوم غریبه، اشعار متفرقه؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ 5 گ (1ر-5پ) [مختصر ف: - 902]

148. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11597/2

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: اشکوری [مختصر ف: -982]

149. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12632/51

آغاز: تیزاب حیکیم، زاج شب یمسو به واز ها ساعت مقطری ساخته ... را که عطار رطب باشد در ظرفی نموده؛ انجام: با قمر منخسف چون که مقارن کنی ** شمس بر آید ز شیر تا ببینی عیان این مجموعه مشتمل است بر مسائل گوناگون کیمیا، از جمله مطالبی از امام صادق طریق اخذ املاح فلزات، مطالبی از جابر، مطالبی از صاحب مکتب محمد بن احمد سیماوی عراقی، اشعاری از جلال الدين مولوی رومی و مطالب گوناگون دیگر؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: بهائی بن احمد عاملی، تا: اواخر قرن 12یا اوایل قرن 13؛ مصحح، محشی با نشان «بهائی» و «12»؛ 16 گ (134-119)، 46 سطر، اندازه: 8×18 سم [ف: 32-101]

150. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2807/12

اشعار و روایات و طلسمات است؛ بی کا، تا: قرن 13؛ 36گ (58ر-87پ و 58پ-63ر هامش) [ف: 6-110]

151. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14948

یادداشت های منبری است؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13 [مختصر ف: -711]

152. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8885/15

بدین ترتیب: حدیثی از رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) به نقل از انس بن مالک، 24روز نحس سال، خاصیت ماه نو نمودن در چیزهای ویژه ای که برای هر ماه سفارش شده است، دانستن دوازده ساعت، سه بیت درباره اوزان و مقادیر، از مکتوب قطبی رحمه الله، افسون و بستن عقرب، نماز روز آدینه، دعا از مولانا شمس الملة و الدين محمد شیخ ویس، دعایی که شیخ ابوسعید ابوالخیر به خواجه ابوطاهر در راه رفتن به نیشابور آموخت، دعای رفع تب لرزه، جهت دفع آبله اطفال، نقل از شیخ شهاب الدين خسروی، در شناختن شب قدر از شیخ ابوالحسن خرقانی، قاعده حساب موضع سال هجری؛ بی کا، تا: قرن 11 و 13؛ 2گ (16ر-17ر)، اندازه: 15/6×25/8 سم [ف: 231-29/1]

153. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10103/24

شامل نص في بیان سر الكمال و الكمالية، مطلبی منقول از کتاب النصوص، قاعده ای مشتمل بر بیان جامعیت انسانی و سؤال و جواب و مطالبی از ملا صدرا؛ بی کا، تا: قرن 13؛ 8 ص (93-100)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 32-129]

154. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10128/5

شاملناد علیا، مطالبی در کیمیا و چند شعر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 9ص (68 - 76)، اندازه: 12×12/5سم [ف: 32-161]

155. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14369/7

مطالبی شامل: خطبه طتنجیه منسوب به حضرت علی علیه السلام و چند خطبه دیگر از آن حضرت، چند خطبه نکاح، چند فصل در اختیارات ایام، مسائل شک؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 16گ (24پ-39ر)، اندازه: 16×21 سم [ف: 38-497]

156. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14369/17

مطالبی شامل: مطلبی درباره عنقاء و حدیثی از حضرت پیامبر (صلی الله علیه و آله)، چند حدیث مشکل و حل آن ها، تفسیر برخی آیات قرآن، سؤال و جواب هایی در مورد چند حدیث؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 11گ (143پ-153پ)، اندازه: 16×21 سم [ف: 38-498]

157. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1131/20 -طباطبائی

قطعات نظم و نثر ادبی، تاریخی و پزشکی. در این بخش این نام ها دیده می شود: ابن حاجب، نظامی، رابعه عدویه، ابو العتاهية بشار، خالد بن برمک، ثمامة بن اشرس، حبیب فارسی، آقا بک رستم، سید ابراهیم صاحب معارح و سلاح المومنين، حدائق الابرار، دلیل السالكين، سعید بن ابی الفتح بن الحسن القمي؛ بی کا، تا: قرن 13؛ 21گ (257-277) [ف: 23-589]

158. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1270ط

از جمله اشعار متنبی، مصطفی بیک؟، شافعی، غزل جامی، قضاید و اشار ابو تمام بن اوس طائی، فرزدق، فاروقی، نسیمی، بحر طویل از میر ابوالقاسم مشهور به مجنون شاه متخلص به نباتی، اشعاری به ترکی از علی رضا پاشا بعد از عزلش از وزارت دارالسلام و حرکتش به شام در سنه 1258ق، و ...؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 194ص، اندازه: 9×17 سم [ف: 49-24/3]

159. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15767/8

از جمله شرح ابیات منسوب به اميرالمؤمنين (علیه السلام). یا حار الهمداني من یمت یرانی، و حدیث ثقلین و احادیث دیگر در فضیلت امام علی (علیه السلام) و ابیات شعر به فارسی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 17ص (102-118)، 16 سطر، اندازه: 11/5×15/5سم [ف: 44-54]

160. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10 معزی

این نسخه با قطعه ای از رساله درباره عقود نکاح آغاز می شود، برگ هایی از رساله ای در نجوم در ادامه است، دو برگی از رساله ای نحوی، برگی از یک دعا، دو برگی از رساله ای در

تجوید، برگی از رساله ای در تعبیر خواب، سه برگ از رسالهای تأليف میر سید علی علیه الرحمه، دو برگ از رساله ای در تجوید، برگی از رساله ای فقهی، برگی از دیوان شعر، دو برگ درباره معالجه، دو برگی از رساله ای نحوی، برگی از رساله ای تاریخی، چهار برگ از کتاب اصول الملاحم ابوالفضل بن حبیش، دو برگ شعر در نحو و دو برگی از رساله ای کلامی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای، 57گ، 11 سطر (6×10)، اندازه: 10×14/5 سم [ف: 39-6]

161. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13 معزی

این نسخه که قطعاتی از چند کتاب را داراست شامل دو برگ در باب اعمال شب های رمضان، یک برگ بخش هایی از دعای روز دوشنبه، دو برگ شامل بخشی از رساله ای در خواص آیات قرآن مجید، چند برگ از خاتمه کتابی در ادعیه، دو برگی از زیارت حضرت عباس، 14 برگی از کتاب در ادعیه که از فصل نهم تا فصل 37 را شامل است که با کتب ادعیه مشهوره مطابقت ندارد، بخشی از کتابی یا بخشی از دعای تلقین آغاز می شود که در برگ سوم در حاشیه احتمال داده شده که از منهاج الفلاح اخذ شده باشد، این بخش مفصل و به فارسی است و برخی از فصول را داراست، دو برگ آخر نسخه بخشی از اوراد امام موسی کاظم (علیه السلام)؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ تملک» محمد طاهر معزی دزفولی؛ جلد: مقوایی، 99گ، 1 سطر (7×11)، اندازه: 10×15 سم [ف: 7-39]

162. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 39

برگ هایی از چندین رساله و کتاب است از جمله اصول دین محمد جعفر استر آبادی، گزیده ای از کتاب مداین العلوم استر آبادی توسط محمدعلی محمد شفیع، رساله عملیه و محرم نامه و چندین رساله دیگر که در این مجموعه صحافی و ترمیم شده و قابل تشخیص نیستند؛ بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 165گ، اندازه: 10/5×15/5 سم [ف: 39-26]

163. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18246/2

شامل از جمله دستورات طبی، عوذات، ادعیه، خواص آیات و بندی در نحوست ایام و غیر آن؛ خط: نستعلیق و تحریری، بی کا، تا: احتمالاً قرن 13؛ جلد: پارچه ای فیروزه رنگ، 17ص (72-88)، 21 سطر، اندازه: 12/5×19/28 سم [ف: 50-81]

164. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18422/7

منقولاتی است از رساله رضاعبه میرداماد، قاموس، مجمع البحرين، شرح اصول کافی ملا صدرا و غیره به خط محمد مهدی حسینی موسوی در سنه 1215 ق در کرمانشاهان و محرم 1212ق، فتوایی منقول از شهید ثالث، غزلی با مطلع: «نمی روم ز دیار وفا به کشور دیگر ** اگر برانیم از در درآیم از در دیگر»، اشعاری به ترکی که در آغاز آن گویا آمده للسید مهدی جبل عاملی، برخی مباحث کلامی، شبهه ای منقول از شرح المطالع که در آغاز آن آمده است: «شبهة قد سئلها عنی ملا شمس الهروى الحنفي و هی مذكورة في شرح المطالع انقلها و لکن بتحریر منی...»، گفتاری از نظام نیشابوری در ذیل آیه «و من اظلم ممن منع مساجد الله»، در بیانو شرح عبارتی منسوب به شیخ بهایی در خصوص اغسال واجب شاید از عبد الجواد بن محمد مهدی حسینی مورخ 1225ه، گفتاری در اغسال سته، بندی در خرافات بعض مشایخ المتصوفه في اثبات مذهب صیمری، یادداشتی از عبدالجواد بن محمد مهدی حسینی بدین عبارت: «رسالة الفتها في عدم جواز الصلوة في ثوب لصقت به شعرات ما لا یوکل لحمه حی مباحثی مع بعض اهل العصر في اوان اشتغالی بالتحصیل» و سپس چند سطر از آن رساله را در ذیل تحریر کرده است، تعلیقاتی است بر فقراتی از دعای سحر مشهور بهدعای ابوحمزه ثمالی، یادداشت تاریخ فوت سید (فرزند نویسنده یادداشت) که به مرض سودا در سه شنبه 6 محرم 1243 ق از دنیا رفته و اشعار و ماده تاریخ فوت وی در ذیل آن و نیز الفرق بین الظلي و الچینی؟؛ خط: نستعلیق و شکسته، کا: عبدالجواد بن محمد مهدی حسینی موسوی، تا: قرن 13؛ جلد: میشن قرمز، اندازه: 11×16/5سم [ف: 50-188]

165. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18249/6

از جمله شامل اشعار منقول از امیر المومنين علی (علیه السلام) و طریق خواندن آن ها با ترجمه فارسی با مطلع: «و کم الله من لطف خفی ** یدق خفاه عن فهم زکی»، ادعیه و عوذات، گفتاری درباره غیبت صغری و نواب اربعه، طریق استخاره ذات الرقاع، نصایح لقمان حکیم، اشعاری از خواجه نصیر طوسی با مطلع: «نبی عربی و رسول مدنی ** واخیه اسدالله مسما بعلی»، آداب حمام و سر تراشیدن و شانه کردن و غیره گویا منقول از حلية المتقين، استخاره و رقعه استغاثه و ...؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ در پایان نسخه یادداشتی مورخ گویا 1302 از علی اکبر بن محمد تقی مسلم آبادی؛ جلد: ساغری، 59 ص (146-204)، اندازه: 13×20/2 سم [ف: 50-86]

166. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5871/2

خط: نسخ، کا: ملک محمد بن علی کازرونی، تا: 1204ق؛ جلد: تیماج، 2گ (212-213)، 17سطر (8/5×14)، اندازه: 12×15 سم [ف: 16-116]

167. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18215/10

شامل ابیاتی در قاعده کتابت و اسامی قراء سبعه، وقف، فصلی در بیان معانقات قرآن که در آن از ناصر الدين هروی یاد شده، سؤال و جواب به نظم و نیز رساله شیخ ابو منصور ماتریدی درباره وقف های قرآن (به عربی) شامل یک برگ که از آخر افتادگی دارد؛ خط: تحریری، کا: روزی محمد لب یابی یا لب آبی، تا: 1211ق، جلد: تیماج مذهب، 5 ص (62-66)، 19 سطر، اندازه: 13/5×23/5 سم [ف: 50-65]

168. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2896/1

جنگ شعرهای بدیعیو ولی دشت بیاضی و جامی و رضاییو خواجه انصاریو بابا طاهرو طالع هراتیو ابو تراب بیکو نهاریات

سعدی و معما به نام علی قلیو کسوف نامه درویش حاجی محمد جعفر مفرد و ارادت او تمیر اشرف اختیاری و تبدیل کسوت مفردی بکسوت اختیاری به فارسیو قطعه معمای سه لام و سلام و شرح آن از مولانا محمد باقر، رویهم هفت بیت و حل صیغ مشکله به فارسیو دوازده امام خواجه طوسی، نیز پراکنده های دیگر از خبر و دعا و ادب فارسی و عربی در سراسر دفتر نیز دعایی که شیخ بهایی برای شاه عباس هنگام رفتن به قندهار نوشته است؛ خط: نستعلیق، کا: احمد بن محمد طاهر، تا: 1218ق، مجدول؛ جلد: تیماج، 31سطر (8×16)، اندازه: 13/5×24 سم [ف: 10-1741]

169. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 874/5

نسخه اصل: کتابخانه مدرسه نمازی، خوی ش 635. مشتمل بر رساله ای در فضیلت دعایی با ثوابهای فراون و ترجمه آن و فوائد متفرقه ای در دفع دواب از مزارع و اشکال و حروفی در دفع امراض؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1223ق؛ 11ص (50 - 61) [عکسی ف: 65-3]

170. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 135/13

مطالب پراکنده «حاشیه و متن»: 1. اشعاری در مراثی حضرت فاطمه (سلام الله علیها) (10 بیت)، ابیاتی در مورد زنان: «ان النساء ریاحین خلق لنا ** أن النساء شیاطین خلقن لنا»، 2. نوشته ای از حضرت علی علیه السلام به معاویه و جوابیه به این صورت: «غرك عزك فصار قصار و ذالك ذلك فاخش فاحس فعلك فعلك بهذی تهدی، فاجاب معاویه: غلی قدری علی قدری، فاجابه علی: قدرهم قدرهم قدرهم قذرهم فذرهم خذرهم»، 3. اشعاری از حسن بصری و امیر المؤمنين علی علیه السلام و از سید علی بن وفا در مدح مولا علی (علیه السلام) به عربی، 4. ابیاتی از عرفی، شیخ جنید، مشرب عامری، شافعی به فارسی و عربی در مدح حضرت علی علیه السلام و نبی مکرم (صلی الله علیه و آله)، 5. مطلبی از حضرت علی (علیه السلام) در حین فوت رسول الله (صلی الله علیه و آله)، 6. نبذی از بهاء الدين عاملی به عربی، چلیپایی در حساب، 7. مطلبی درباره امیر تیمور و مرشدش ابوبکر جلال الدين، 8. بحر طویل از محمد نصیر شیرازی و ابیاتی از ثنایی (کذا) در جواب سلطان سنجر، 9. چند رباعی از کلام نور علی شاه، 10. نقلی از محمد بن حمادان به عربی، 11. ابیاتی که اصمعی در خانه ای دیده که بر سنگ نوشته، 12. اشعاری در عشق لیلی و مجنون به فارسی، 13. و اشعار شاعرانی که نامشان در ذیل آمده است: خاقانی، آصف هروی، حکیم کاشانی، محتشم، شیخ علی نقی، عصمت، فیضی، فنایی، میرزا محمد شعله، صهبا، میرزا عبدالخالق طبیب، حافظ، ملا حسین، رفیق، مشرب، غضنفر، کمال، نظیری، جامی، مشتاق، وحشی، عاشق، میرزا طوفان، هاتف، محمد شریف، لطفعلی خان آذر، عطار، سید عطار جهرمی، ملا حسین رفیقا، عرفی شیرازی، از فراق نامه میرزا محمد خرابی، سید علی مهری از سرایا سید احمد، صفی، عبدالجواد، گلشن، کلیم، احمد میرزا؛ خط: نستعلیق، کا: مراد علی گواری، تا: 1229ق؛ 75گ (460ر-534پ)، اندازه: 15×22 سم [ف: 1-158]

171. شیراز؛ امام عصر؛ شماره نسخه: 99

سی و شش برگ اول شامل زیارت نامه ائمه علیهم السلام می باشد و مابقی صفحات حاوی شعر و ادعیه است؛ خط: نسخ و نستعلیق شکسته، کا: ابن جعفر محمد حسین مقیمی لارنجان خواجه از توابع بلوک سیاخ، تا: 1236ق؛ 76گ، اندازه: 10×19/5 سم [ف: 1-15]

172. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 873/4

نسخه اصل: کتابخانه مدرسه نمازی - خوی 618. مشتمل بر روایاتی در باب فصیلت اهل بیت به عربی، یادداشتی در طریقه استخاره ذات الرقاع و اشعاری د رفضل امام علی (علیه السلام) روایتی از امام زین العابدين (علیه السلام) در گرفتن ناخن در ایام مختلف، احادیث قدسی، وصایای پیامبر (صلی الله علیه و آله) به امیر المؤمنين علی (علیه السلام) و اباذر و ابن مسعود و جز آنان، مواعظ امام حسین و ائمه (علیهم السلام) و مواعظ عیسی و لقمان به فرزندش، پاره ای از تاریخ امام حسین (علیه السلام) و متفرقات دیگر؛ کا: علی بن ملا محمد سیورجانی (از محال کر کر)، تا: با تاریخ 1237 ق [عکسی ف: 3-63]

173. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2282/8

بندی از پاسخ احسائی به فتح علی شاه قاجار به عربی و بندی از جامع الأخبار، اشعار شافعی، روایت نبوی و علوی، بندی در علم بیان؛ کا: محمد بن حبیب الله، تا: محرم 1241ق، جا: اهر؛ جلد: میشن، 5 گ (72ر-76ر)، 17 سطر [ف: 5-459]

174. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 31716

متفرقاتی در کیمیا و سایر مطالب که از شیخ احمد احسائی و سید مهدی واحد متخلص به رشتی و مشکلات العلوم نراقی نقل کرده است؛ خط: نسخ، کا: اسماعیل بن محمد حسن حسینی زنوزی خویی، تا: 1243ق؛ واقف: شهید؛ جلد: تیماج مذهب، اندازه: 15×21 سم [ف: -158]

175. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10181/12

شامل اشعار بعض مخالفین و پاسخ شیخ بهایی بدان (به نقل از خط صالح مازندرانی)، مطلبی به نقل از حاشیه شرح مختصر از فاضل خوانساری چند روایت، جدول اختلاجات اعضاء، اشعاری از مغربی، چند پرسش و پاسخ و ادبی، جهت انحراف بلاد و...؛ خط: نسخ، کان محمد علی بن محمد موسوی لاریجانی مازندرانی، تا: 1244ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 19ص (322-340)، 21سطر، اندازه: 10×18/5 سم [ف: 32-215]

176. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 947/8

آغاز: ولنذکر قبل الشروع مقدمات لكثرة الانتفاع بها الأولى الفقه لغة الفهم و اصطلاحا العلم بالاحکام الشرعية الفرعية

نسخه اصل: کتابخانه مدرسه نمازی - خوی 433. تعریف فقه و ادله آن، تعریف خبر متواتر و واحد، کنیه و القاب ائمه بیان بعضی از اصطلاحات فقهی، ذکر مشایخ مصنف، زیارت قبور ائمه، سؤر انسان، تعریف ناصبی، مناظره شیخ مفید با قاضی عبدالجبار بغدادی، اختیارات الأيام السبعة المروية عن الامام الصادق، شعر امام علی در اختیارات ایام، الدعا المروي عن علی، مناظره مجنون

شیعی با فقیهی سنی در توحید و امامت، و چند مساله و فائده متفرقه دیگر؛ بی کا، تا: با تاریخ 1244ق؛ 17 ص (265 - 281) [عکسی ف: 3-169]

177. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 151/5

شامل مطالب متفرقه (نظم و نثر فارسی و عربی) است و هم چنین قسمت مقامات العارفين را از کتاب اشارات ابن سینا نقل کرده است. تاریخ تحریر این قسمت 1265 ق می باشد؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1265ق؛ 33ص، اندازه: 11×22 سم [ف: 2-390]

178. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8919/2

شامل اشعاری از مولوی، قلندرشاه، مرحوم رضا قلمی خان، انواع افراط، تعریف این اصطلاحات به گونه عرفانی: المهيمون، الكنز المخفي، الياقوتة الحمراء الرتق، الوصف الذاتي، العقاب، العنقا، تفأل در تبریز کرده شد به جهت رفتن، تعریف سوفسطائی، حدیثی از امام صادق، و بندی درباره عبور اسرا از قتلگاه از زبان دختر امیر المؤمنين؛ خط: نستعلیق و شکسته، کا: محمود بن جلال الدين محمد نصیر قلندر شاه خویی، تا: 19 صفر 1286ق، جا: دولت سرای حاجی آقا میرزا رحیم؛ جلد: میشن مذهب، 3گ (1ر و 2پ -3ر)، اندازه: 12/8×21/5 سم [ف: 29/1-328]

179. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8919/6

شامل: الكلام في المحبة المستفادة من قوله تعالی حبا، نمونه نامه نگاری به داروغه ایران و پاکار روم و دولت عثمانی، شرح حدیث العلم نقطة کثرها الجاهلون از امیر المؤمنين. و اشعاری از آذری، ملا علی پروین، محوی، بیکا، مولوی، چند بیت به ترکی، از رباعیات سلطان ابو سعید ابوالخیر که یکی از آن ها در صندوقخانه مرحوم مهدی خان نوری خوانده شده بود، رباعی در سوک سید الشهدا که سی سال قبل به پای منبر حاجی ملا احمد به خاطر رسیده بود نوشته شده در 1288ق ایامی که چیذر شمیران به مرحومه فخر الدوله بخشیده شده بود در عوض کوروی (؟) نیاوران؛ کا: محمود بن جلال الدين محمد نصیر قلندرشاه خویی، تا: 19 صفر 1286ق، جا: دولت سرای حاجی آقا میرزا رحیم؛ جلد: میشن مذهب، 4گ (14پ-17ر)، اندازه: 12/8×21/5 سم [ف: 329-29/1]

180. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8919/8

شامل نامه تبریک ازدواج، نصیحت به فرزند نوشته شده در شب 26 شعبان 1273 ق از ریک علی شاه (؟)، معنای چند لغت از مجمع البحرين، یادداشتی درباره افیون، در اثبات بطلان مدعی که بدیهه انشا نویسی و بی تفکر انشاد کردن اثبات مدعا نکند در 12 ذیقعده 1263ق، حدیث حقیقت کمیل، روایتی از جامع الاخبار صدوق در مقبره مطهره دارالسلطنه تبریز 1288ق، از آیات عشره في بطلان ادعای طایفه ضاله، قصیده و لویه، یادداشت درباره سکونت در مقبره اولیاء در دارالسلطنه تبریز و عزم سفر حجاز در 1291 ق، در بیان ادله نقلیه وجود مبارک امام و قائم، از احتجاج شیخ طوسی (کذا)، چند توقیع از حضرت قائم و وکلای اربعه آن حضرت و جزیره محل سکونتشان، نامه به نور چشمی میرزا هادی، نامه ای از نشاط، تعریف چند اصطلاح عرفانی، گفته هایی از امیر المؤمنين، یک بیت شعر به خط جلال موسوی صفوی در وقت مغرب دوشنبه 11 شوال 1317 ق در تاریکی برای توجه فقرای نعمت اللهي و یادداشت هایی در تمرین نامه نویسی و منشآت نگاری و آداب دعا خوانی و چندین حدیث و ابیاتی از این سرایندگان: آقایی بیگ، قلندر شاه در دفتر خانه مبارکه، در منزل عارفه خانم (خطبه منظومه درباره عارفه خانم گفته شده)، مرحوم میرزا مهدی داداش اعلی الله مقامه در منزل کرج...؛ مرحوم آقا میرزا حسین، مجنون عامری، امیر المؤمنين با آغاز: «لك الحمد یا ذالجود و المجد و العلي»، ناصر خسرو علوی، میرزا ابوالحسن حکمت اصفهانی، مناجاتیه لیلی، متنبی؛ خط: نستعلیق و شکسته، کا: محمود بن جلال الدين محمد نصیر قلندر شاه خویی، تا: 19 صفر 1286ق، جا: دولت سرای حاجی آقا میرزا رحیم؛ جلد: میشن مذهب، 20گ (19ر-35ر و 37ر-39پ)، اندازه: 12/8×21/5 سم [ف: 29/1-330]

181. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8919/43

قصیده ای از قلندر شاه از شهاب ثاقب، آن چه از مشهدی علی آورده اند، دستور ذکر و آداب آن از شیخ محمد حسن سکاکی، چند روایت از امیر المؤمنين، یادداشت یادگاری از مرتضی قلی از فقراء سلسله علیه شاه نعمت الله در پنج شنبه 7 شوال در بالاخانه در زیر کرسی در خدمت آسید محمد صادق یزدی و مصطفی قلی خان میر پنجه و حاجی علی محمد خان «چون این جنگ که الحق و الانصاف گنجی است که پایان ندارد ... هر کس به یادگار چیزی از این مرقومات گذاشته»، وی یک رباعی ماده تاریخ به مناسبت آن که قطب الاقطاب صفی علیشاه در 24 ذیقعده 1316ق از این عالم خرقه تهی کرده و امور ظاهر و باطن به دست صفا علیشاه افتاد نوشته است؛ خط: نستعلیق و شکسته، کا: محمود بن جلال الدين محمد نصیر قلندرشاه خویی، تا: 4 رجب 1286ق، جا: چیذر شمیران آستانه امامزاده علی اکبر؛ جلد: میشن مذهب، 6گ (333ر-338پ)، اندازه: 12/8×21/5 سم [ف: 29/1-336]

182. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8919/53

از منشآت قایم مقام، از نوشته های صاحب جنگ با نام «بافته قلندر شاه» در تأويل آیه افعیینا بالخلق الأول بل هم في لبس من خلق جدید، از خطبه امیر المؤمنين، چندین دعا و حرز به جهت قضای هر حاجت و دفع بعضی امراض و احراز دیگری مانند آن، دستور العمل سالک مبتدی و دستور ذکر یاد گار حاجی درویش حفظه الله تعالی، اشعار از قلندر شاه، حکمای ماضی، رباعی به یادگار... علی بن حسینعلی خویی، مولوی، امیر المؤمنين، سعید بن مبارک نحوی، عبدالله بن ابی بکر، ابی الخميس ضمیری، توبة بن حمیر ، حاتم الأصم، قاضی احمد بن محمد ارجانی، متنبی، نشاط، در جلوات جنون قلندرشاه بروز کرده و شرح احوال است، قلندر شاه در شب چهارم صفر 1287 ق در خانقاه حضرت فخر السالكين و

الحاج حاجی میرزا رحیم قطب ولی تراش انشا شده، از همو در ربیع الاول 1279ق هنگام عارض شدن چشم درد، ابی حامد غزالی، ابی المحاسن یوسف شوافی، رباعیات شاہ قلندر، خطبه شقشقیه قلندر شاه، مصطفی کردستانی در حالت جذبه آقا میرزا عبدالله مشهور به شیپورچی، عمرو ابن ربيعة ابن کعب، محمود قلندر ارومیه، غلام حسین بن ملک ایرج میرزا در خدمت حضرت قلندر شاه در شعبان 1290 ق در دارالسلطنه تبریز، منجیک ترمذی، امرء القيس، مستوره خانم زن خسرو خان والی کردستانی، صدر اعظم مدظله العالي و بدیه قلندرشاه؛ خط: نستعلیق و شکسته، کا: محمود بن جلال الدين محمد نصیر قلندرشاه خویی، تا: با تاریخ 1286ق؛ مهر: «المسي حسین الحسيني 1261» (بیضی)، «افوض امری الى الله عبده محمد تقی»، «افوض امری الى الله عبده محمد تقی 1269» (مربع)، «یا الله المحمود (؟)» (مربع)؛ جلد: میشن مذهب، 18گ (421پ-438پ)، اندازه: 12/8×21/5 سم [ف: 29/1 - 337]

183. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8919/26

در بردارنده این مطالب: دعای طمطام از علی، دعالی قاموس (که باید تصحیح شود غلط و سقط بسیار دارد)، دعایی به امضای قلندر شاه، دستور العمل پزشکی درمان سالک از جناب آقا سید علی طبیب، و اشعاری از مرحوم عباسقلی و بیشتر بدون نام سراینده؛ خط: نستعلیق و شکسته، کا: محمود بن جلال الدين محمد نصیر قلندر شاه خویی، تا: صفر 1289ق؛ جلد: میشن مذهب، 4گ (199ر-202ر)، اندازه: 12/8×21/5 سم [ف: 29/1-334]

184. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8919/33

از مسوده های باطله مرحوم ابوی میرزا نصیر است رحمة الله علیه،| من دیوان مولا الموالي علی خطاب به حارت اعور همدانی، عزل های سعدی، احادیثی از امام باقر و صادق و امیر المؤمنين؛ خط: نستعلیق و شکسته، کا: محمود بن جلال الدين محمد نصیر قلندر شاه خویی، تا: صفر 1289ق؛ جلد: مذهب، 2گ (239ر-240ر)، اندازه: 12/8×21/5 سم [ف: 29/1 - 334]

185. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8919/36

شامل: دعا جهت دفع قحط غلا و طاعون و وبا، في باطل السحر، به جهت بیمار، مناجات سید الشهدا، دو روایت از امیر المؤمنين، در شرح موجین مهمین از بحر الدعاء، در بیان آن که طریقه حقه از چهار امام به واسطه چهار ولی علیهم السلام از شیعیان خاص اهل بیت جاری شده در میان عباد و بالد منتشر گردیده، هذا کتاب کتب الله تعالی في ظهر عهدنامة الأولى في حق حسین ابن علی و انزلناه في یوم العاشوراء، فرود آمدن جبرئیل بر پیامبر و آوردن دعای ناد علياً مظهر العجايب، در تفسیر اخلاص و استعاره آن، در بیان انطباق حضرت فاطمه با حقیقت عرش و شرح وجوه انطباق و رجوع به ذکر نفس رحمانی و نفس رحیمی، در شرح بحر ثانی که مسمی است به بحر الله و بحر الجامع و بحر الاحمد و بحر النبوة. و سروده هایی از: نواب مستطاب بهجت صدر الشعرا غلام حسین میرزا روحی فداه (در مدح قلندر شاه)، سنایی و ارسطو؛ خط: نستعلیق و شکسته، کا: محمود بن جلال الدين محمد نصیر قلندر شاه خویی، تا: صفر 1289ق؛ جلد: میشن مذهب، 7گ (243پ-249پ)، اندازه: 12/8×21/5 سم [ف: 29/1-334]

186. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8919/41

بدین ترتیب: در بیان آن که حال ایشان نسبت به این دو گوش منحصر در دو قسم است یا فتح گوش ملکی و سد گوش شیطانی (حالت اولیا) و یا فتح گوش شیطانی و سد گوش ملکی (حال اولیاء الطاغوت)، حکایتی از سلطان محققین ابراهیم خواص، درباره عشق عرفانی، از شواهد النبوة، روایتی از پیامبر و سید الشهداء، دستور ساخت صورتی از قیر سیاه از شیخ ابوالقاسم برنی رحمة الله، داستان انتخاب اشعار یحیی بن سلیمان کاتب و گفتگوی او با ابو جعفر منصور، روایتی از شعر گویی مسحل بن اثاثه، از مناقب و خطب امیر المؤمنين، استخاره نامه، و اشعاری از دعبل بن علی خزاعی، مناجات منسوب به امیر المؤمنين و سید الساجدين، عبدالباقی افندی، حاجی سلیمان صباحی، عباسقلی خان تبریزی مظهر تخلص، ابو نواس و فتحعلی خان ملک الشعراء؛ خط: نستعلیق و شکسته، کان محمود بن جلال الدين محمد نصیر قلندرشاه خویی، تا: 1291ق، جا: تبریز (آستانه مقبره جناب حاجی محمد جعفر خوی)؛ جلد: میشن مذهب، 16گ (313ر-328ر)، اندازه: 12/8×21/5 سم [ف: 29/1 - 335]

187. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2407/3

آغاز: یا ایها الذين ... انما ولیکم ... اجمعوا علی نزولها في علی و هو مذکور في الصحاح الستة

جنگ متفرقه است؛ کا: محمد سلیمان، تا: 1296ق؛ جلد: تیماج، 49گ (120-168)، اندازه: 10×17/5 سم [ف: 4-1283]

188. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 250/2

خط: نسخ، بی کا، تا: 13 ربیع الثاني 1296ق؛ 15ص (129-143)، 14سطر، اندازه: 9×15 سم [ف: 2-344]

189. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2460/3

آغاز: في عجائب البلدان قال کعب الاخبار؛ انجام: و قدم الباطل.

جنگ متفرقه است؛ کا: حسین بن علیرضا شریف یزدی، تا: رمضان 1297ق؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: میرزا محمود شیخی زاده؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 85 گ (47-131)، اندازه: 10/5×17/5 سم [ف: 4-1302]

190. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 156/15

شامل: مناجات امام علی (علیه السلام) خطبه ای از آن حضرت، مطالبی درباره صفات الهى، في تفسیر قوله تعالی، نکات عرفانیه في حدیث، مطلبی در مذهب معتزله و ... منقولاتی در اخبار و حدیث و تفسیر؛ کا: ملا محمد باقر گواری، تا: 1299ق؛ جلد: چرم، اندازه: 15×21 سم [ف: 1-208]

191. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7777 - 39/157

آغاز: وغش وحقد و بخل و حسد از دل او بیرون رود و از همه عالم

فارغ باشد ... و هم دیگر اگر کسی را خواهی که به بندی چنان که هیچ کاری نتواند کرد و از او هیج کار نیاید این شکل در آن پنج موضع؛ انجام: فصل سی و سیم در بیان آن که چگونه ژیلبلاس از قصر لیوابیرون آمد و چگونگی عاقبت آن در زمانی که ناظر و مختار کارهای الفنس بودم بوضعی با پدرش دن سزار راه رفته... که تا من ژیلبلاس را از این در خانه ند وانم آرام

اوراق پراکنده ای است که در کنار هم صحافی شده مربوط به موضوعات مختلف از جمله طلسمات با عنوان های «وهم ودم» و بخشی از تقریرات در فقه و اصول شیعی، تاریخ مسافرت هندوستان شیخ الرئيس قاجار، ترجمه زندگانی ابوالمعالی محمد بن محمد بن عبدالحمید شیرازی، قطعه ای از کتابی با عنوان «تولید ثروت» و چند فصل از رمان «ژیلبلاس»؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 85 گ، 15 سطر، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 8-4952]

192. دامغان؛ صادقیه؛ شماره نسخه: 249/3

آغاز: زن را هر گاه طلاق دادی و او حامله بود باید نفقه اش را بدهی؛ انجام: یوسف مهلت دو رکعت نماز خواست در نماز خود را به خدا سپرد و پیراهن او را از...

مشتمل بر احکام فقهی، مباحث اعتقادی، منشأت، تاریخ، ترجمه لغات، تفسیر، شرح احادیث و ...؛ بی کا، تا: قرن 14؛ مجدول؛ 76گ، اندازه: 17×22 سم [ف مخ: - 170]

193. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/123

از جمله مقادیر و اوزان روسی، دخل و مالیات روسیه در سال 1895ق؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 14[مختصر ف: -978]

194. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1819/5

پراکنده ها در ... خبر و تفأل و نحو؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 و 14 [ف: 5-374]

195. تهران؛ مؤسسه مطالعات اسلامی؛ شماره نسخه: 85

آغاز: في حقوق المسلم علی المسلم في 16 بحار ص 66 عن الكافي

نام «کتاب خلفا» در اولین برگ نسخه بسیاری از اوراق سفید رها شده؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 14؛ 82گ، 23 سطر (9×14)، اندازه: 12×19 سم [ف: -71]

196. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 627/2

مشتمل بر پراکنده هایی در حدیث، تاریخ، فقه، رجال، عرفان، نحو، صرف، لغت، دعا که بدون هیچ ترتیب خاصی گرد آمده اند؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ جلد: پارچه ای، 23گ (51ر-73ر)، اندازه: 17×22/5 سم [ف: 2-486]

197. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16484

یادداشت های متفرقه از کتب مختلف در زمینه اخبار و روایات و تاریخ و اعتقادات و غیره که در این مجموعه جمع آمده است و ترتیب خاصی در آن نیست از جمله آن ها است: جنگ صفین، حدیث مقداد بن اسود، معراج، مطالبی از کتاب ثاقب المناقب، خطبه عید فطر، فضائل جناب امیر المؤمنين (علیه السلام)، حدیث طیر، جنگ جمل، نصب حکمین در صفین، مکالمه امام حسن مجتبی (علیه السلام) با معاویه، تکلم ابن ملجم در فضائل حضرت امیر (علیه السلام)؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 410ص، 14-20 سطر، اندازه: 18/5×23/5 سم [ف: 45-260]

198. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18872/3

منتخبی است از کتابی گوناگون اعتقادی که بیشتر از کتاب کلم الطيب است؛ خط: نسخ، کا: محمد صادق ابن مرحوم آخوند ملا محمد علی بدجانی، تا: قرن 14؛ بخشی از کتاب در دارالسلطنه اصفهان در مدرسه الماسيه در سال 1320 نوشته؛ جلد: تیماج، 244گ، اندازه: 17×21 سم اف: 51-189]

199. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 349-طباطبائی

آغاز: رساله: بسمله اللهم الحمد لك علی ما أنعمت علینا من ولاية محمد و آله ... و بعد فیقول أحقر العبيد ... محمد بن صادق الحسني الطباطبائي ... هذا وقت الشروع في المقصود و هو البحث عن مسالة الجبائر التي شرع فیها سیدنا ... میرزا محمد حسن الشيرازي متع الله المسلمين ... ببلدة سامراء ... عام 1308 فنفحص اولا عن معنی الجبيره

نوشته هایی است پراکنده به خط سید محمد طباطبائی (پدر سید محمد صادق اهداء کننده این گنجینه به کتابخانه مجلس)، در اول جنگ بخش نخست رساله ای است از او درباره مساله فقهی جبیره که تقریرات درس استادش میرزا محمد حسن شیرازی است و در دنباله رساله می گوید: استاد در 1308 در سامره تدریس این مسأله را شروع کرد؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: سید محمد طباطبائی، تا: قرن 14؛ 108گ، اندازه: 11/5×21/5 سم [ف: 22-117]

200. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5919/1

به عربی و فارسی؛ کا: جناب استر آبادی، محمد تقی بن علی، تا: 1304ق؛ جلد: تیماج، 121ص (1-121)، 16 سطر (10×17)، اندازه: 20×22 سم [ف: 16-152]

201. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10324/3

منقولاتی از صائن الدين شارح قواعد التوحيد، ملا محسن فیض کاشانی، خواجه ابو الوفاء و صدر الدين قونوی. یادداشت ها به خط عمادالدوله بن عماد الدوله بن محمد علی مشهور به دولتشاه پسر فتحعلی شاه قاجار و به تاریخ ربیع الاول 1308 ق است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن عبدالعلی درجزینی، تا: 1304 ق، به جهت میرزا عماد الدوله؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 184ص، 20 سطر، اندازه: 10/5×16/5 سم [ف: 32-323]

202. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6947/4

آغاز: امسیت و الهم في ایران یطرقنی ** و الكرب طول الليالي ما یفارقنی؛ انجام: و ثقل میزانی و اعطنی کتابی بیمینی و لاتفرق بینی و بین موالی محمد و آله ابدا یا ارحم الراحمين

مشتمل بر پراکنده هایی است بدین عناوین: تخمیس قصیده سید رضی به عربی از میرزا محمد حسین شهرستانی حائری، تخمیس

غزل سعدی از سمی الامام الموتمن، سوالی درباره این فقره از دعای ماه مبارک رمضان «اللهم انی اسألك من بهائك بأبهاه» و پاسخ آن از آقا محمدرضا قمشه ای و میرزا ابوالحسن جلوه، و باب «فیما ظفرنا به من الأدلة علی سکون الأرض صریحا و مفهوما من الايات و الأدعية و الخطب و الاخبار المأثورة» و چند نوشته دیگر؛ کا: ابو محمد حسین علی بن آقا محمد تهرانی، تا: 1305ق؛ 27گ (54پ-80ر)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 20-359]

203. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1671/5

پراکنده هایی در تفسیر و غیره؛ بی کا، تا: 1310ق؛ جلد: تیماج، 56 گ (131-186)، اندازه: 17×22 سم [ف: 3-1017]

204. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2735/4

آغاز: و موضع خاص مناجات آن حضرت جبل فاران بود؛ انجام: و حایل میان خود و امام مبطل نمی دانند اگر چه بعد مسافت باشد

تاریخچه کوتاهی از زندگی حضرت محمد (صلی الله علیه و آله) و اسامی نقباء و مفسرین و نیز آیات چندی در این باره ها یاد شده است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد عظیم خان منشی دربار هرات پسر محمد اسماعیل خان، تا: 1315ق؛ جلد: تیماج، 17ص (434-450)، 15سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 9-74]

205. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17299/2

از جمله خطبه های عید اضحی به روایت اهل سنت، خطبه عید رمضان، ادعیه طریقت نقشبندیه، صلوات، فال نامه منظوم کلام الله، قصیده مضریه في ذکر الصلوات علی خیر البريه از محمد بوصیری (کتابت 1328ه) و...؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1328 و 1344ق؛ 39ص (137-175)، 12 سطر، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: 47/2 - 131]

206. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7820 - 39/200

آغاز: بسمله نحمد اللهم علی ما اعطیتنا من سوابغ النعم و بوالغ الحكم و نصلی علی حبیبك الهادي للعرب والعجم علی وجه اکمل و اتم نحمدك اثر الحمد علی الشكر لان الحمد یعم؛ انجام: وقد یحذف الفعل لقیام قرينة جوازاً في مثل زید لمن قال من

یادداشت های متفرقه ایست در موضوعات گوناگون که بدون نظم خاصی در نسخه حاضر در کنار هم قرار گرفته است، شامل مباحثی درفقه، کلام، حدیث، قرائت و نحو؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 70گ، 15سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 8-4952]

207. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 731/4

آغاز: الحروف الجاذبه و عوض مکانها الحروف المجذوبه و ان اردت ان تغلب احدا علی آخر فزد علی اسم الغالب عدد الحروف الموافقة لطبیعته الموافقة الصفراء؛ انجام: و یکتب علی کاغذ و یوضع علی جبهة الراي فکشفنا عنك غطائك فبصرك اليوم حدید صحیح و تضع في الفنجان قلیل خبز و یتجز بالکز برة حتی ینزلو وبعده بلبان الجاوي استنزال آخر

اوراق پراکنده ای است در علوم غریبه که از کتاب های مختلف یک جا صحافی شده است؛ بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: گالینگور، 141گ، اندازه: 16×22 سم [ف مخ: 1-236]

208. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1387

آغاز: هفتم از طعمه اول ببوسلیک و کرانیه وسه؛ انجام: هذی قصيدة مولوی ... و اليكم من عبد کم اهداء لاشیء یملکه سوی نفس له ملك یا ولی الله

اوراق متفرقه ای است به نظم و نثر که در یک جا صحافی شده است از جمله مطالب: قصیده بی نقطه امیر حسن افشار در مرثیه امام حسین علیه السلام، اشعاری از محتشم، فصل من کنز اللغة، یا چند مثنوی از مولوی: «تا نگرید ابر کی خندد چمن ** تا نگرید طفل کی جوشد لبن»، صیغ عقود مطابق فتوای شیخ انصاری، قسمتی از رساله جهادیه قائم مقام بزرگ، قسمتی از خطبه همام؛ خط: نسخ و نستعلیق و تحریری، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 171گ، اندازه: 12×18 سم [ف مخ: 1-235]

209. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1486

آغاز: دعای حضرت امیر المومنين علی علیه السلام روایت کرده اند از امام ناطق امام جعفر الصادق علیه السلام که گفت روزی حضرت ... بسمله. الحمد ثناء علی الايمان الحمدلله علی الاسلام؛ انجام: انی اسئلك بما تجیبنی به حین اسالك فأجبني یا الله. پس هر حاجت که خواهد از خدای تعالی بطلبد که البته برآورده است.

مجموعه ای متفرقه در اوراق مختلفه القطع است در ادعیه و جداول علوم غریبه از قبیل: دعای کمیل، آداب نماز شب و غیره؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 185 گ، اندازه: 9×17 سم [ف مخ: 1-236]

210. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3858

آغاز: قال الامام ابو عبدالله عمروبن عثمان بن علی البلخي اخبرنا الامام ابوبکر احمدبن اسماعیل جوهری ... عن جعفر بن محمد الصادق عن أبيه عن جده عن علی بن ابیطالب علیه السلام ... ما سئل رسول صلی الله علیه و آله و سلم عن ربه ... لیس شیء افضل عندی من التوكل علی والرضا بما قسمت؛ انجام: از ابوهریره و عبدالله عباس روایت کرده اند که گفتند پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم کان [یحولنا] بالموعظه بعد الموعظه بین الانام شفقة علینا و التماس الرفق فخطبنا قبل وفانه بایام و هی آخر خطبة خطبها بالمدينة حتی لحق بالله فوعظنا منها بمواعظ ذرفت منها العيون

اوراق پراکنده ای است از احادیث و شرح حال ائمه اطهار علیهم السلام و غیره؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 60گ، اندازه: 12×17 سم [ف مخ: 1-234]

211. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3929/1

آغاز: در کتاب مهج الدعوات آورده که روایت کرده شد از حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم جهت دفع اعداء، هر صباح این حرز می باید خواند که مجرب است بسم الله الرحمن الرحيم بسم الله خیر الأسماء، بسم الله؛ انجام: في الخالق بمعنی

و في المخلوق بمعنی الاخر والا لم یکن هنا المعاني فینا دلائل علی تحقیقها في الباري تعالی علی وجه اعلی واشرف و المحقق خلافه فبطل کون الاشتراك

اوراق پراکنده ای است از کتاب های مختلف: چند برگ به نقل از مهج الدعوات، یک برگ از کتاب های سید علی همدانی، اشعاری از شاعران، مطلبی از تفسیر فخر رازی در حدوث عالم، مطلبی در سیر و سلوک و غیره؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 59 گ، اندازه: 9×16 سم [ف مخ: 1-234]

212. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 807/3

درهم و دینار گوناگون به عربی. شعر مولوی و خواجه طوسی، اقبال و ادبار در ربیع الأبرار، معجون قوه باه، شعر فارسی، معرفت دل، حب الصنوبر، احکام نجوم از رکن الدين ابو اسحق، رباعی های مغربی، درباره شراب به فارسی به نثر و نظم، اصطلاحات علم به عربی، درباره پیامبران؛ بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 5 گ (52پ-56پ)، اندازه: 13/6×17/3 سم [ف: 5-188]

213. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 807/6

شامل: سخن افلاطون به فارسی، داروی بیماری ها، شعر فارسی، پند افلاطون و اسکندر، دعای رفع دشواری از تفسیر نیشابوری، پیوند حروف با ستارگان در جدول، درباره لفظ به عربی در مقدمه و تنبیه و خاتمه، شعر فارسی و جز آن؛ بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 7 گ (58پ-64ر)، اندازه: 13/6×17/3 سم [ف: 5-188]

214. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 807/8

به گرما رفتن از حیات القلوب به عربی، شعر شافعی، تفسیر التركبن طبقا عن طبق به عربی، شکر نعمت از همان کتاب، شعر عربی و فارسی، داروی آبستن شدن؛ بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، 3گ (91ر-93ر)، اندازه: 13/6×17/3 سم [ف: 5-189]

215. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 807/10

عالم صغیر و کبیر به عربی، داستان خضر و موسی و کشتی و جوان به عربی و عرفانی، شعر مولوی درهامش، روایت نبوی، گفته حاتم «و طنت نفسی علی التوكل باربع»؛ بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، 3گ (96پ-98ر)، اندازه: 13/6×17/3 سم [ف: 5-189]

216. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 807/22

شعر علی، روایت نبوی، سبب مرگ، ملح سلیمانی از ابن ماسوبه به عربی، شعر خواجه طوسی، منی و حدود آن به عربی، شعر عزالدین محمود کاشی، از قسم چهارم و پنجم یک تفسیر سورة العر از همان طوسی به عربی و سخن او درباره توحید به فارسی، نشانه بیماری، سخنی از سعدالدین حموئی و سفیان ثوری به عربی، درباره «لا اله الا الله» «به روش عرفانی به فارسی گفتار اشعریان و معتزلیان و دیگران درباره خدا به عربی؛ بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 18گ (216پ -233ر)، اندازه: 13/6×17/3 سم [ف: 5-192]

217. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1142/32

به عربی و فارسی از خبر و دعا و تفسیر و حکایت و ادب و کلام: از امام صادق و علی و سید شریف و زمخشری و آقاجمال (درباره هستی) و طوسی در تبیان و کاشانی در خلاصة المنهج و عصام در حاشیه برجامی و از صحیفه سجادیه وعدة الداعي و طب النبي مستغفری؛ بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 8 گ (298ر-305ر)، 15سطر، اندازه: 12×20 سم [ف: 5-239]

218. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1983/4

مونثات سماعی ابن حاجب، شعر فارسی در اصول و فروع دین، نسبت تأليفي و توضیح آن به عربی. معمای فارسی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 13گ (111-123پ)، اندازه: 10×16 سم [ف: 5-404]

219. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 346/2

ورق های متعددی که هر کدام به رساله ای تعلق دارد در این جا جمع آوری شده است، گویا صحاف برای حفظ اوراق پراکنده ای که در نزد خود داشته، آن ها را در یک جا جمع آوری نموده است، این اوراق همه برگ هایی هستند از میانه رساله ها در موضوعات، تفسیر، شرح دعا، اصول فقه، معانی و بیان، نحو، اخلاق به فارسی و عربی، که در هیج یک نام کتاب و مؤلف قابل شناسایی نیست؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 148گ (69ر-216)، 17 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 1-306]

220. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1068/2 -طباطبائی

قطعاتی است به نظم از ابوالحسن باخرزی، یزید بن معاویه (چند قصیده)، ابو تمام، ابو اسحاق موصلی، ابن سناء الملك، ابو نواس و قطعات مختلف نثر به عربی و فارسی بدون نام گوینده؛ بی کا، بی تا؛ 7گ (2پ-8ر) [ف: 23-520]

221. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9463/3

از جمله: مطلبی درباره الواجب لذاته از علامه نصیر الدين علی بن محمد علی و ابیاتی از هلالی؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 4گ (92پ-95پ)، 20 سطر، اندازه: 12×17 سم [ف: 30-149]

222. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1715/1

شرح دعا سحر، شعر عربی و فارسی، ختم، شعر حسین خان ندیم، ادب و فقه، داستان های منظوم شیخ احمد مدنی در 150 و جز این ها؛ بی کا، بی تا؛ 13گ (1ر-13پ) [ف: 5-356]

223. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 134/3

مشتمل بر حکایت ها و روایات و کلمات و بزرگان و اشعاری از هاتف، محمود، بهجت کرمانی، سید کاظم تفرشی، ذوقی، وحشی و چندین رباعی پراکنده؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 37گ (91پ-119پ و 153ر-160پ)، اندازه: 13×22 سم [ف: 1-98]

224. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18369

مجموعه ای است پراکنده شامل: 1. استخاره نامه: در این اثر به ترتیب سور (از یونس تا انبیاء)، علاوه بر درج برخی آیات، مضمون آن ها جهت استخاره تعیین شده و مقابل آیات نوشته شده، 2. بخشی از منهج الصادقين ملا فتح الله کاشانی در تفسیر

سوره های محمد و فتح، 3. احادیث، 4. فصل در بیان حقوق مردگان بر زندگان (منقول از حلية المتقين مجلسی)، 5. فواید از جمله فائدة في اليتيم، فایده في نقل عظام یوسف (علیه السلام)، فايدة في شيعة علی علیه السلام، فائدة في الوصية ... فائدة في خلقة الدنيا، 6. بخشی از منهج الصادقين شامل تفسیر سوره های سجده، حمعسق، حم سجده، دخان؛ خط: نستعلیق ریز، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 86ص، 16 سطر، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 50-144]

225. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 837/8

آغاز: عن ابن عباس أن الله تعالی پامران یوقف الخلائق یوم القيامة خمسین موقفاً؛ انجام: در اصل آدم بودم تلخی سکرات مرگ با منست و آن تلخی در آب اثر کرده و ترابی مزه ساخت گستاخی را معذور دار

فواید حدیثی و تفسیری، فواید پراکنده ای است در احادیث و تفسیر برخی آیات که بدون نظم و ترتیب خاصی در این نسخه درج شده است از جمله ترجمه کلمات قصار امام علی (علیه السلام) تفسیر سوره مبارکه «فجر» ترجمه فارسی وصایای پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) به امام علی (علیه السلام) و به ابوذر غفاری، حدیث نبوی در شمارش گناهان کبیره با ترجمه فارسی زیرنویس، تفسیر آیه «و الجان خلقناه من قبل من نار السموم» از سید هاشم بحرانی و مطالب نجومی احکام زلزله و احکام بانگ خروس، و کلماتی از عارفان و گفتگوی خدای متعال با حضرت موسی (علیه السلام) و ...؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 92 گ (94ر-185ر)، 16 سطر، اندازه: 15×19/5 سم [ف مخ: 1-363]

226. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17498

جنگ ادعیه و مطالب متفرقه است؛ بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

227. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 4172

آغاز: هنعه. سوال نمودی از حال غایب به آن عدد که داری سطر شمار؛ انجام: باب ما یجزی من القول عند زيارة جمیع المومنين الأئمة علیهم السلام. روی عن علی بن حسان قال سأل الرضا علیه السلام في ایتان قبر أبي الحسن موسی علیه السلام.

برگ هایی در فال نامه، شعر، بخشی از مختصر المعاني، تفسیر سوره مبار که عصر تا سوره ناس، تاریخ، تفسیر سوره بقره، روضة الشهداء، دعا و زیارت؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 119گ، اندازه: 17×26 سم [ف مخ: 1-233]

228. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9294/24

نقل از شرح نهج البلاغه ابن ابی الحديد معتزلی، انیس الوحده؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 6گ (140ر-145ر)، سطور مورب، اندازه: 9/5×20 سم [ف: 30-60]

229. دامغان؛ صادقیه؛ شماره نسخه: 203/2

آغاز: تحقیق العلم قوله و اولوا العلم أي المتصفون به و قوله و فوق کل ذی علم علیم؛ انجام: أن الفعل یعمل بالاصالة و الاسم بالمشابهة اليه فما کان جزئه أصلا بالنسبة الى...

متفرقاتی است در بیان بعضی قواعد نحوی، شواهد شعری، فروق لغوی و...؛ بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 16گ، اندازه: 10/5×15 سم [ف مخ: -170]

230. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14495/1

مطالب متفرقه ای شامل: مناظرات مؤمن طاق با ابوحنیفه، حدیثی از حضرت سجاد علیه السلام، نامه وطواط به دوستش، حکایتی از شبلی، مطلبی در فقه به نقل از تذکره علامه حلی، خواص سوره واقعه، مناجات شافعی و چند مسئله فقهی؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 12گ (1پ-12ر)، 18-20 سطر، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 649-38]

231. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7547 - 38/167

آغاز: و لذا تری الناس مختلفین في العقائد فلابد لنا من قواعد اذا حفظناها و علمنا بهالم نخطأ في فکر من افکارنا وتلك القواعد هی المنطق فرع فقد علم أن المنطق آلة قانونية تعصم مراعاتها الذهن عن الخطأ في الفكر؛ انجام: حق سبحانه و تعالی او را سهل گردانیدی و در آثار آمده که هر کس این آیه را بخواند و بعد از آن

برگ های متفرقه ای از رساله های مختلف که در یک جا صحافی شده ورساله کاملی در بین این ها نیست، قعطه ای از کتابی منطقی و بندی از کتابی درنحو و بخشی از رساله ای در بیان خواص سور قرآنی در آن به چشم می خورد؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 49گ، 14-19 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 8-4956]

232. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 934/9

مطالب متفرقه، دعا و غیره؛ بی کا، بی تا؛ قطع: رقعی [ف: -329]

233. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 13- ج /530/6

آغاز: دست از این سخن بردار و به اغوای شیطان نقد حیات را به مفت از کف مده؛ انجام: و اما مواضع التحذيف فاخرجها بعضهم البنات الشعر علیها ... بشعر الرئيس و لان التكليف ... حکم الشرعي.

در میان این رساله ها 20 برگ به طور متفرق صحافی شده که در آن ها مطالب مختلفی به زبان فارسی و عربی نوشته شده که ابدا به هم ارتباط ندارند - و آن مطالب عبارتند از، اندرز، نحو، اشعار فارسی، مسئله دینی و حدیث...؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 20 گ، اندازه: 10×17/5 سم [ف: 2-127]

234. گلپایگان؛ امام جمعه، محمد حسن؛ شماره نسخه: 46/2

یادداشت های متفرقه ای است در تاریخ و حکایات و مباحث صرفی و نحوی، اشعار فارسی و عربی، روایات، فوائد طبی، اقوال علماء و حکماء و...؛ بی کا، بی تا؛ 42گ (27پ-68پ)، اندازه: 14×20 سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: -157]

235. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14495/1

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 12گ (1پ-12ر)، 18-20 سطر، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 38-649]

236. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 4165

آغاز: قوله و التمني نحو قول امریء القيس اقول فان قلت قد سبق أن التمني من اقسام الطلب و عرفه الشارح بانه طلب الشيء؛ انجام: دین یعنی مجموعه آن چه انسان را به کارهای پسندیده وا دارد و از کارهای ناروا باز دارد اسلام یعنی اعتقاد به اصول و عمل کردن به احکام...

مجموعه ای است از اوراق در موضوعات مختلف نحو(حاشیه نحوی)، فقه با عنوان «الجواب-الجواب»، غزلیات عشقی (شاعر مشروطه) که به مدیر کتابخانه خاور برای چاپ ارسال شده است و نامه هایی به وی، بخشی از کتابی با عنوان «عروة الوثقى في التمسك بمذهب ائمة الهدي» از محمد حسین بن علی که در فهارس به آن اشاره نشده است. انشاء، قواعد زبان فارسی، در معنای لغوی تاریخ، یک برگ از شرح شیخ ابراهیم مصری بر کتاب «زبدة» بهایی. علوم غریبه، از سر الاسرار عطار، باب بیستم یک متن نجومی در اختیارات، شعر از میر الهي همدانی، فیض ابن مسهر، کمال اسماعیل، سنایی، برگ پایانی «لوامع...» جامی به تاریخ 1143ق، هیئت با عنوان «قال - اقول»، چند برگ از «جامع الحكايات» و«فرخ نامه» و آداب دعا وفقه جدید؛ بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 336گ، اندازه: 14×23 سم [ف مخ: 1-235]

237. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 4160

آغاز: یکی از اطاق های فوقانی عمارت کرین کانتری که منزل ژاک دیاموند و در یک فرسنگی شیکاگو واقع است؛ انجام: این طلسم را بر کف دست خود نویسد و بر روی دل خفته نهد به سخن آید و هر چه در دل دارد بگوید.

اوراق در کنار هم صحافی شده ای است در موضوعات مختلف نحو، منطق، عروض اشعار، ترجمه داستان خارجی «دختر ژاک دیاموند»، ریاضی، فقه، لغت عربی - فارسی مرثیه سيدة النساء حضرت فاطمه زهرا علیها السلام و چند مرثیه دیگر، علوم غریبه؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مهر: «وقف اولاد» (بیضوی)؛ جلد: گالینگور، 204گ، اندازه: 13×20 سم [ف مخ: 1-233]

238. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 4155

آغاز: کتاب از دست دادن سست رایی است ** که اکثر طبع مردم بی وفایی است / معشوقه عارفان کتاب است ** عارف ندهد کتاب از دست؛ انجام: فقره سابع در طریق اتصال وارتباط عظام است به یکدیگر و کل عظام بدن با یکدیگر مربوط گردیده اند اما بعضی حرکت دارند و بعضی دیگر ندارند.

اوراق پراکنده از موضوعات مختلفی چون علوم غریبه، طب، شعر و دعا می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 301 گ، اندازه: 11×18 سم [ف مخ: 1-233]

239. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 4114

آغاز: الحمدلله الذي علافی توحده و دنا في تفرده و جل في سلطانه و عظم في ارکانه واحاط بکل شیء علما و هو في مکانه و قهر جمیع الخلق بقدرته؛ انجام: اقسمت علیکم بحول الله وقوته و عونه و عزمت علیکم یا معاشر الارواح الروحانية.

چند صفحه از اصول دین سید کاظم رشتی، اشعاری از ابن سینا و خواجه نصیر، چند صفحه از صحیفه سجادیه و چند صفحه در منطق و چند صفحه در علم نحو؛ خط: نسخ، نستعلیق، تحریری، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 205گ، اندازه: 9×16 سم [ف مخ: 1-236]

240. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9960/1

از جمله تواریخ تولد و تواریخ وفات علما چون شیخ انصاری، فاضل دربندی، ادعیه؛ بی کا، بی تا [مختصر ف: -977]

241. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 618/3

فوائد متفرقه است، حدیث معراج به نقل از کتاب ارشاد القلوب، وصایای حضرت پیامبر (صلی الله علیه و آله) به علی (علیه السلام) و وصایای حضرت پیامبر (صلی الله علیه و آله) به ابوذر، وصایای حضرت پیامبر (صلی الله علیه و آله) به ابی مسعود، وصیت علی (علیه السلام) به امام حسن (علیه السلام)، مواعظی از امام حسن مجتبی و امام حسین و امام سجاد علیهم السلام، وصایای امام محمد باقر (علیه السلام) به جابر بن یزید، مواعظ امام جعفر صادق (علیه السلام) به ابن جندب، مواعظ امام موسی کاظم (علیه السلام) به هشام، و مواعظی از سایر ائمه و انبیاء (علیهم السلام)، فصل پنجم از یک کتابی دربیان ثواب گریستن بر امام حسین (علیه السلام) به فارسی، فصل در بیان بعضی از مکارم اخلاق آن حضرت؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ تملک: شیخ عبدالله، عاریه میر عبدالشکور 18 ربیع الثاني 1308؛ جلد: تیماج، 18 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: - 330]

242. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1448/7

نسخه اصل: کتابخانه وزیری - یزد 2412. فوائد متفرقه است. چند مناجات، دعا، حدیث، حرز و مطالب پراکنده ای است که بدون ترکیبی خاص گردآوری شده است؛ بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی؛ 167ص (104-270) [عکسی ف: 4-276]

243. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5743/2

آغاز: بسمله و به نستعین الحمد الله علی فوائد حکمه و فوائد نعمه ... هذه فواید متفرقة جمعتها حذاعن الفوت ... فایده سال کمیل بن زیاد علیا

فوائد متفرقه است، خبر و تاریخ و ادب و عرفان به عربی و فارسی با عنوان های «فایده»؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 39 گ (15پ-53ر)، 16سطر (8×12)، اندازه: 11×18 سم [ف: 16-80]

244. گلپایگان؛ امام جمعه، محمد حسن؛ شماره نسخه: 71

مطالب متفرقه ای است مشتمل بر اشعاری به عربی در هشت عقد در مصیبت امام حسین، ادعیه مختلفه از جمله دعای صباح، دعای کمیل، دعای احتجاب، دعای سحر ماه مبارک، احادیث مختلف به فارسی و عربی، شرح حدیث الدنيا مزرعة الآخرة، عمل ام داود، خطبه هایی از ائمه در مناسبت های مختلف؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: حسن بن محمد صادق موسوی، تا: 1255، 1261ق، جا: اصفهان، و محمد بن أبي القاسم موسوی، سال 1200 در جرفادقان؛ 83گ، اندازه: 10×19/5 سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: -179]

245. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 343/2 بخش 3

شامل: نماز نیاز روز آدینه به فارسی، نماز تسبیح به فارسی، از عیون المعارف في فصل الرويا و الواردات، بندی از ابوالحسن نوری «في العارف عشرة بساتین» به عربی چند فائده دیگر مانند سورت های قرآن مجید که مختارست در نماز بامداد خواندن، في القطب و الوتد، کتب الله و صحائفه، دعاء بعد صلاة الغداه من صحیح البخاري، من کتاب ادعية السر، دعاء الخوف، کلام یحیی بن الفضل البرمكي، قول المزني، دعوة النبي، تقدیس عظیم؛ بی کا، بی تا؛ 4گ (10-6) [ف: -145]

246. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1295/1

نسخه اصل: کتابخانه آیت الله گلپایگانی، قم، شماره 43 (جدید 151/18). از جمله: صیغه طلاق، فایده ای از کتاب الذكرى (الماء الواقف في جانب النهر...)، مقدار کر، صیغه نکاح، صورت عقد متعه، صیغه اخوت، دعای مطالعه؛ بی کا، بی تا؛ 4ص (1-4) [عکسی ف: 3-656]

247. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1396/5

نسخه اصل: کتابخانه آیت الله گلپایگانی، شماره 48 (جدید 156/19). از جمله: باب اندر بردن روغن از جامه، باب در ساختن مداد از پوست انار، باب لوجع الضرس، دعای مجرب که در سفر خوانند، تفسیر روایت «من استوی یوماه فهو مغبون» از مسعود حسنی حسینی بهبهانی به خط وی و.؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 3ص (10-12)، 19-30 سطر [عکسی ف: 3-660]

248. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1186/3

نسخه اصل: کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، شماره 8839 نقلی از کتاب المحاضرات راغب اصفهانی و مطالبی به نقل از کافی کلینی و حق اليقين و ابیات فارسی از شاعران متعدد هم چون شیخ احمد سهیلی، وحید، آخوند فایضای ابهری، میرزا حسن صاحب رقم، ملا جامی، گلخنی و...؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 4ص (49-52) [عکسی ف: 3-438]

249. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 807/17

خطاب با رنگ پایدار و برای سیاهی مو و روئیدن آن، از محبوب القلوب به عربی، روایت نبوی و تورات، مرهم، سخن ارسطو درباره پزشکی و فلسفه، داروها، دعای «اللهم انی اسالك بالالف المعطوف و غیر المعطوف»، شعر فارسی عطار و دیگران؛ بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 4گ (154ر-157ر)، اندازه: 13/6×17/3 سم [ف: 5-190]

250. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 715

آغاز: المسدد المصطفى الأمجد المحمود الاحمد حبیب اله العالمين ابی القاسم محمد صلی الله علیه و آله؛ انجام: السلام ای آفتاب برج رحمت راضیا ** السلام ای وارث سلطان تخت مصطفی ... سؤال ... جواب

بیاضی است شامل دعا و زیارات و اشعار در مراثی اهل بیت علیهم السلام؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 94 گ، اندازه: 7×16 سم [ف مخ: 1-78]

251. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1496

آغاز: در ذکر بعضی اقوال و روایات در اسم اعظم روایات بسیار است بعضی را ذکر می کنیم اول که اسم اعظم الله است دوم در قرآن است؛ انجام: دعای مشلول

در ذکر اسم اعظم و برخی از ادعیه سریع الاجابة و نماز استدعا و ترکیب دواجات و غیره است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 48گ، اندازه: 10×12 سم [ف مخ: 1-285]

252. تهران؛ دانشسرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گر کانی؛ شماره نسخه: 108/3

پراکنده های نثر و نظم؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ قطع: ربعی [نشریه: 5-641]

253. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10099/8

اشعار، روایات، سخنان بزرگان، حکایت ها و غیره؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ اندازه: 9/5×20 سم [ف: 32-122]

254. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10117/5

شامل سخنان ارسطو، داود (علیه السلام)، اشعاری از عمر خیام، فخر رازی، عبدالواسع جبلی، ادیب طیار و دیگران؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 7ص (253-259)، 17 سطر، اندازه: 12/5×19 سم [ف: 32-147]

255. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 276/6

شامل: رساله 1: فصل في بیان ضرب، ضرب طولی و توشیح و طریقه عمل آن با علامت «5» مطلبی از نهایه الأحكام با نشانه «5» حروف ابجد و ضرب: الاعداد با نام «بمحمد شفیع دام ظله و یک فایده و مختصری در مسئله روزه، و این لغز از محمدباقر داماد حسینی: «هو المالك: مالك في مالك: فما لك بما لك، فیما لك - فما لك الذي مالك في مالك مالکه»، رساله 2 و 3: مدحه در ستایش حق تعالی به شیوه چلیپایی، توضیح چندین واژه به نقل از شرف نامه، گفتاری از ابوعلی سینا، کلام ارسطو در موضوع، حرکت و متحرک با نشان «5»، رساله 4 و 5: مطلبی از مختصر المصباح با امضاء «5» و نقلی از مجمع الفرس در توضیح چندین واژه، نظم کمال اسماعیل درباره «شکال = ریسمانی که به دست و پای اسب بندند» و قولی از افلاطون درباره تخم کدو؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، اندازه: 13×21 سم [ف: 2-372]

256. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 148/5

پراکنده های نسخه: 1. بابی در توبه به نقل از سوره آل عمران، عربی، چلیپایی، 2. روایتی از امام جعفر صادق (علیه السلام) در مورد زنی که از شوی خود پرهیز دارد، عربی، چلیپایی، 3. مطلبی از شیخ بهایی در موضوع توانگر جاهل و عارف فقیر، 4. نقلی از حضرت رضا (علیه السلام) در این که حیوانات مسخ شده، دوازده صنفند، 5. داستان سلطان و بایزید بسطامی که جهت شفای ضعف دل به دیدار شخص رفت، 6. صفت مقامات و انواع عشق، 7. اشعار، منسوب به محمد ابن ابی بکر، 10 بیت چلیپایی، عربی، «یا ابانا قد وحدنا ما صلح ** خاب من انت ابوه و افتضح»، 8. اشعار، فارسی، قریب

100 بیت، چلیپایی ساخت از نی سایبانی در رهیکاندر [؟] با یوسف کذر کردی گھی، 9. اشعار عربی «170 بیت»، از: سید مهدی ابن سید رضا، 10. تفسیر آیه «نفخت فیه من روحی»، 11. مطلبی در کلیات منطق و مسئله روح، 12. قال علی (علیه السلام): في انسان ذوالنفس الناطقه، 13. اشعار عربی (16 بیت)؛ بی کا، بی تا؛ 90ص (360-271)، اندازه: 10×15 سم [ف: 1-194]

257. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1295/3

نسخه اصل: کتابخانه آیت الله گلپایگانی، قم، شماره 43 (جدید 151/18). فواید پراکنده به نظم و نثر؛ بی کا، بی تا؛ 1 گ (6) [عکسی ف: 3-657]

258. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 433/5

چند صفحه در کیمیاء، في بیان ضرب التوشيح، مقاله سیم از کتاب «قسطاس المستقيم» به فارسی، غزلی به فارسی از شیخ محمد رضا بن فتح الله بن ابراهیم شریف حسینی خویی در 10بیت با تخلص رضا؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ تملک: فتح الله بن محمد رضا شریف حسینی خویی با مهر «عبده الراجي فتح الله» (بیضی)؛ مهر: «محمد تقی بن محمد باقر» (مربع)؛ جلد: تیماج مذهب، 14 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: -218]

259. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12514/17

مطالب متفرقه در کیمیا و طلسمات است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 11گ (86پ-96پ)، 14سطر [ف: 36-28]

260. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 515

شامل: ... 3. ترکیب بندی از حاجی سلیمان کاشی (1200ق) متخلص به صباحی پیرامون وقایع کربلا، 4. فوائد منقول از محمد رفیعا، 5. شرح قصیده میرفندرسکی، 6. فوائد زیارت، 7. غیر از مطالب مذکور مجموعه حاضر شامل دعای کمیل، ادعیه ماه رمضان و محرم و بعضی ادعیه دیگر می باشد؛ بی کا، بی تا؛ در برگ 71ر «کتیبه حاج الحرمين الشريفين حاجی محمد زکی شیخ الاسلام کرمانشاهان» و برگ 79ر «در اصفهان از خطیب امام جمعه استنساخ شد 1282»؛ جلد: تیماج، 134 گ، ابعاد متن: 10×18 ، اندازه: 11×20 سم [ف: 2-137]

261. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 2038/6

پراکنده ها از جمله داستان مسجد جمکران قم به نقل از خط صاحب مقامع در حاشیه نقد الرجال و او از خط سید نعمت الله و او از مونس الحزين صدوق؛ بی کا، بی تا؛ اندازه: 11×17 سم [ف: 171-2]

262. همدان؛ سیر لو، حمید؛ شماره نسخه: 12/7

شامل: 1. نقل قولی از شیخ ابو الحسن خرقانی، 2. في عدة الداعي في بیان معانی اسماء الله، 3. فضیلت نماز، 4. روایتی در باب فصاحت قرآن، 5. قول حکیمی، 6. بیان سوال (ما الدليل علی ولاية جدک) مامون از امام رضا (علیه السلام)، 7. در باب قضاوتی منسوب به علی، 8. بیان سوالی درباره پیغمبران اولوالعزم، 9. حدیثی در باب اسرار علم، 10. دفع نذور، 11. مطلبی درباره سادات، 12. تفسیر برخی از احادیث و آیات و باب تفسیر حروف المعجم و باب تفسیر الهدي، به عنوان «من توحید الصدوق»؛ بی کا، بی تا؛ از برگ 44 تا 51 پ به گونه راستا و چلیپا - عربی و فارسی – به خطی جز خط رساله های پیشین و آن گاه از «برگ 52 ر» دنباله رساله ای است در باب «طلاق» تا «گ 53پ» به خط همان کاتب پیشین [رشت و همدان: ف: -1708]

263. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12505/5

مطالب متفرقه در تعبیر خواب، طلسمات، دعاها و استخاره؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 24ص (32-55)، 19سطر [ف: 36-10]

264. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12451/3

شامل: چند حدیث نبوی، بخشی از خطبة البيان اميرالمؤمنين علیه السلام، مطلبی از شیخ روز بهان فارسی، حدیثی از رسول خدا صلی الله علیه و آله، دعای عدیله، اشعاری منسوب به امیر المؤمنين علیه السلام، حدیث سلمان و چند حدیث کوتاه؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 50 ص (63-112)، اندازه: 12×17/5 سم [ف: 35-405]

265. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14393/12

مطالب و فوایدی شامل: مطالبی در کیمیا، چند حدیث و روایت در خواص سور، دوازده امام خواجه نصیر و خواص آن، چند تاریخ تولد در سال های 1235 تا 1248، بخشی از مناجات خواجه عبدالله انصاری؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 10گ (244ر-253پ)، اندازه: 17×23 سم [ف: 38-529]

266. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14436/2

مطالبی شامل: فصل في الوسوسة، آداب النوم عشرة، مناجات شافعی به شعر عربی، غزلی از منصور به فارسی در هفت بیت؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 5گ (68پ-72پ)، 14-16 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: 38-575]

267. تهران؛ فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره /59

دعاء و نسخه طبی و حکایتی از کشکول بهائی؛ بی کا، بی تا؛ 3 گ (295پ-297ر) [نشریه: 7-554]

268. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18092

احادیث و متفرقات دیگر است؛ بی کا، بی تا؛ [د.ث. مجلس]

269. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 267/24

مطالب متفرقه ای از قبیل: حرز در دفع هموم و احزان، طریق ختم سوره انعام تعویذات گوناگون، روایات مختلفی از کافی، وسائل، کنوز النجاح، قبس المصباح للکفعمی حلية المتقين، بحار و... ادعیه قدسیه، دعاء عکاشه، طریق استخاره، صلاة مختلفه، وصیت لقمان به فرزندش در امر سفر، مطلبی در تولد امام حسین علیه السلام، اشعاری از فیض کاشانی (شوق مهدی)، اشعاری در مدح ائمه علیهم السلام، روایاتی در فضیلت فاطمه زهرا سلام الله علیها؛ بی کا، بی تا، جا: نجف اشرف؛ اندازه: 9×20 سم [ف: 1-248]

270. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 335

مجامیع متفرقات (جنگ و بیاض)؛ بی کا، بی تا [ف: -80]

271. نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 23/3

فوائد متفرقه است از جمله: في توجیه ایاك نعبد بلفظ الجمع، تفسیر سوره توحید به نقل از قاضی [بیضاوی]، فایده ای در اختلاف اوزان غلات، فایده ای از ملا محمد صادق ارجستانی درباره رؤيت اشیاء در آب؛ بی کا، بی تا؛ 2گ (19ر-20پ)، اندازه: 15/5×17 سم [ف: -51]

272. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 633/1

فوائد متفرقه است. مطالب متنوع و متفرقه ادبی، اصولی، فقهی، منطقی، کلامی و فلسفی به فارسی و عربی به نقل از منابع مختلف و اشخاص مخصوصاً سید مهدی طباطبایی، جمع آوری شده است؛ خط: نسخ خوب، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 9 گ (1ر-9پ)، 14 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف: 1-538]

273. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 420/2

فواید و مطالب فلسفی و اشعار به نقل از خط مردوخ؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 6گ (6پ-11پ)، اندازه: 14×20 سم [ف: 1-349]

274. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 508/12

خط: نستعلیق، کا: میرزا آقا محمد علی گرگانی، بی تا؛ جلد: میشن، 2گ (162پ-163پ)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 5-187]

275. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 7033

مطالب متفرقه از جمله ادعیه، روایات، معرفة الأيام، نحوست ایام، اشعار شاه نعمت الله، من کلام قاآنی، حسابات متفرقه، اختلاجات، في معرفة الاحوال چهارده معصوم (علیهم السلام)، فالنامه، تعبیر خواب حضرت یوسف، تلقین میت، اشعار متفرقه، من انشاءت، دعبل خزائی، من کلام سید حکاك، روایت و ...؛ خط: نسخ و نستعلیق و شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز کاغذ: دفترچه ای، 70گ، اندازه: 11×17 سم [رایانه]

276. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 754/3

زندگانی امام رضا (علیه السلام) و زندگی امام موسی بن جعفر (علیه السلام) و قسمتی از زندگانی سایر ائمه (علیهم السلام) و بعضی فوائد و مواعظ از احادیث و ... که به طور پراکنده و متفرقه به عربی و فارسی جمع آوری شده است؛ خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 20 سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: -405]

277. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6898/3

مشتمل بر منتخبی از اربعون؟ و حدیث معاذ بن جبل در بیان مراد از افواجا در آیه «یوم ینفخ في الصور فتاتون افواجا»، صلاة تراویح، فضيلة ایام البيض و القربان، صورة جبرئیل، احادیث نبوی، یادداشت هایی به نقل از تفسیر فخر رازی، حدیث معراج، خواص اسماء الحسني از شیخ جلال الدين؟ به خط محمد رسول به سال 1264ق، روزنامه ابو معشر بلخی، خواص برخی از سوره های قرآنی، ذکر الايام به نقل از جابر بن عبدالله، رجال الغيب، چهل حدیث نبوی در فضل صلاة بدون اسناد، چند حکایت، مطالبی پزشکی، شرح احادیثی به فارسی که کاتب آن را جهت سید عبدالرحمن نگاشته است؛ خط: نسخ نازیبا، بی کا، مصحح، محشی؛ جلد: تیماج، 29گ (7ر-35پ)، اندازه: 17×21 سم [ف: 20-330]

278. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15511

اوراق پراکنده و بسیار مهمی است جدا شده از کتاب های مختلف مربوط به سده های مختلف از قرن پنجم تا سده سیزدهم، این مجموعه نفیس، جزء کتابخانه خاندان نصیری بوده که کتاب های زیادی را به کتابخانه مجلس واگذار کرده اند، نظر به اهمیت مجموعه و احتوای آن بر بعضی از رسائل مستقل و غیر مستقل که حکم کتاب بی سروته ولی مهم را داشتند به جداسازی آن پرداختم، با هماهنگی مسؤولان بخش خطی بخشی از کتاب ها عنوان مستقل یافتند تا جداگانه معرفی شوند، چند اجازه نامه، سند مهم، نمونه خطوط علما و اوراق کهن نیز جداسازی شد تا انشاالله آن ها را در مقاله ای مجزا معرف شود، احتمالا این مقاله در پیام بهارستان به چاپ برسد، آن چه در این پرونده مانده هنوز نیز مجموعه ای است که قابل استفاده و استناد می باشد، و خصوصاً برای استفاده اساتید حوزه های مرتبط با نسخه های خطی و اسناد مفید خواهد بود، علاوه بر آن که این اوراق بخشی از آغاز و انجام های کتاب هایی است که چه بسا به جهت فقدان همین اوراق ناقص شده اند و ممکن است در همین کتابخانه یافت شوند؛ بی کا، تا: قرن 5 تا 13 [ف: 43-133]

279. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15758

مجموعه ای است شامل: ادعیه از جمله: حرز الأمان مجرب، دعای قدح، دعای قرثیا، نود و نه نام باری تعالی، دعای پشمخ، دعای تاج نامه، دعای گنج العرش، مطالب طبی به نقل از کتاب راحت الانسان، باب در اختلاجات، اشعاری از سعدی، سحابی و دیگران، منظومه در اوزان، حدیث پاسخ گویی امام صادق (علیه السلام) به 19 مسأله در مجلس منصور، تعریف انسان کامل از افلاطون؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 36گ، اندازه: 11×15/5 سم [ف: 44-47]

280. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15940/6

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 27گ (14ر-40پ)، اندازه: 16×22 سم [ف: 44-146]

281. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15940/24

از جمله ابیاتی از دیوان حافظ، مناجات امام شافعی، ابیات شیخ شهاب الدين؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 2 گ (113ر-114پ)، اندازه: 16×22 سم [ف: 44-147]

282. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17018/8

چند دعا و طلسم و حرز مربوط به نوروز؛ خط: نسخ تحریری، بی کا، بی تا؛ 1 ص (413)، اندازه: 12×18 سم [ف: 47/1 - 149]

283. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18214/1

از جمله درباره ان المكسور، دستوری جهت رفع فقر و افلاس، تعویذات و مجربات، غزلی از عشرتی با مطلع: «از پنجه من چاک

گریبان گله دارد ** و از گریه من گوشه دامان گله دارد»، اشعاری به زبان اردو، دستورات جهت دفع دشمن، صرف افعال عربی و غیره که در آغاز و پایان نسخه و ما بین رسایل تحریر شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی، مجدول؛ جلد: گالینگور، 17 ص (1-17)، اندازه: 13/5×20 سم [ف: 50-62]

284. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10180/12

شامل دستورات طبی، حرز ابی دجانه و حرز جعفر بن محمد صادق و حرز عظیم به نقل از مصباح کفعمی، دعاء علی بن الحسين؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 14ص (114-127)، اندازه: 13×24 سم [ف: 32-212]

285. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10180/15

شامل: حکایات، القصيدة الرائية با مطلع «تقی الرحمن للمرء افتخار» سانحة من مجلد الخامس من کشکول الشيخ بهاء الدين محمد العاملي، مطالبی منقول از ارشاد دیلمی، ورام، احیاء العلوم غزالی، نصيحة الملوك غزالی، عرایس الحكم، تحفة الأرواح، المستطرف، الامتزاج ابی نصر التميمي، اشعاری از عمر بن عبدالعزیز، متنبی، قاضی ارجانی، حکیم رکنا، رضی، مسیحا و...؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جزو کتابخانه مجدالدین بوده است؛ جلد: تیماج مشکی، 160ص، اندازه: 13×24 سم [ف: 32-213]

286. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10213/1

شامل فصلی منقول از اسفار، و مطلبی از میر محمد باقر داماد، اشعاری از شاه نعمت الله، خیام، تاریخ فوت محمد طوسی و محمد رازی به نظم، تاریخ وفات قوام الدين محمد حسین طهرانی؛ خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 5 ص (5-1)، 17 سطر، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: 32-256]

287. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10213/5

شامل منقولاتی از گوهر مراد، قبسات و میر محمد باقر داماد؛ خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 3ص (97-99)، 17سطر، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: 32-257]

288. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1303/2ط

مشتمل بر چند حدیث نبوی و ابیاتی به عربی و فارسی؛ بی کا، بی تا [ف: 24/2 - 201]

289. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2065/5

اوراق پراکنده ای است در علوم غریبه، داروسازی و معالجه برخی امراض؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 16 و 21 سطر، اندازه: 10/5×14/7 سم [ف: 5-451]

290. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9002/8

گفتارهای پراکنده بدین ترتیب: نقل قولی از شرح اشارات محقق طوسی درباره عشق، حساب ستاره سکزیلدوز، حدیثی از موسی درباره ایام عسر در ماه های سال، عبارات روی تاج انوشیروان، گفته ای از ذوالنون مصری، دعای منقول ار امیر المومنين (علیه السلام) و چندین دعای دیگر برای زیادت مال و محافظت و مانند آن ها، اشعاری از باقر چلبی رومی به ترکی، آصف خان، نوایی، شریفا، لسانی، مولانا جامی، مولانا ضیاء الدين محمد سلمه الله، حافظ، اشعار نجومی از خواجه نصیرالدین طوسی، مظفر حسین سلمه الله،... مومن رضوی، لشیخنا دام ظله العالي (که منظور او شیخ بهایی است) و عرفی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 4 گ (144پ-147ر)، اندازه: 12/5×19/4 سم [ف: 29/2-590]

291. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16 معزی

شامل: قطعاتی از چند رساله، یک برگ از صفحه آغاز رساله ای در اصول فقه، قطعه ای از معراج نامه ای منثور، بخشی از دره بحر العلوم؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 22گ، اندازه: 10×15 سم [ف: 40-10]

292. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 69-عکسی

اصل نسخه: اسپانیا - مادرید ش 7453خ. یادداشت هایی است از الونسو دل کاستیلو درباره چند نامه عربی و رساله ای اخلاقی و مطالبی درباره قاموس المحيط به زبان اسپانیایی و یادداشت هایی از زندگی خود کاستیلو و سفرهای او است؛ خط: لغات نسخ معرب و ترجمه ها نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ اسپانیایی و لاتین، عکس در 4 مجلد (عکس)؛ 3040گ [عکسی ف: 2-301]

متفرقات / گوناگون / فارسی

motafarreqāt

غیر همانند:

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14934

متفرقات منبری است؛ خط: تحریری، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13[مختصر ف: -241]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14938

یادداشت های منبری است؛ خط: تحریری، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13[مختصر ف: -241]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2367/2 -ف

نسخه اصل: مراد بخاری 318. درباره نماز حاجت روز آدینه و نماز تسبیح و به عربی: داستان جعفر مخلدی و اخبار ابی بکر بن فورک و عبارتی از ترویح الخواطر و تسریح النواظر و از عیون المعارف و سخنی از شیخ ابوالحسن نوری و پراکنده های عربی و فارسی دیگر در عرفان و مذهب و چند دعا که یکی ادعية السر است؛ خط: نسخ، کا: محمد بن حسین شیخ خرقانی، تا: 1 شوال 690 ق، جا: تبریز مدرسه سلطانیه [فیلمها ف: 1-675]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10071/3

شامل غزلی از سعدی با مطلع «هر که خصم اندرو کمند انداخت...» اشعاری از فردوسی با آغاز «به رستم یکی نامه فرمود شاه» و...؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ 2 ص (34-35)، اندازه: 10×24 سم [ف: 32-94]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10071/9

شامل غزل «یا رب اینهمه طفل گرامی از کدامین مکتبست...» و

دو رباعی، گفتاری در نماز عید اضحی و... گفتاری از حکماء متقدمین در باره عشق، شعری با مطلع «یک نصیحت بشنو از من کندر آن نبود غرض...»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ 4ص (76 و 83-85)، اندازه: 10×24 سم [ف: 32-95]

6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10071/11

شامل غزلی گویا از نظام محمد با مطلع «من که در مهرش چو صبح از ... دم می زنم»، در انتهای غزل تحریر شده: «بنده نیکخواه بندگان نظام محمد» حرز اهل بیت، دعای خضر، دعای درد دندان و چند رباعی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ 4 ص (94-98)، اندازه: 12×16 سم [ف: 32-95]

7. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1864/15

بیشتر شعر فارسی، استفتاء ملك المراء تاج الدين محمد بهاء الجامي به جهت تخفیف بحور از خدمت شمس الدين صاحب دیوان، تعزین به نثر، سروده های کمال الدين اسماعیل؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 725ق؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن، 18 سطر، اندازه: 12×16 سم [ف: 5-392]

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6479/1

متفرقاتی است مشتمل بر پراکنده هایی از مقاله دوم «اختیارات العلائيه» فخرالدین رازی کتابت سال 851 ق و جدول «سکزیلدوز»، فصولی در استخراج طالع و کیفیت آن، یادداشتی به نقل از «برهان الكفايه»، بیان معرفت فال از تقویم و «طریق استخراج ضمیر» به نقل از خواجه نصیر طوسی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 851 ق؛ مصحح؛ 75 گ (1-75) اندازه: 10×20 سم [ف: 20-53]

9. اصفهان؛ روضاتی، سید محمد علی؛ شماره نسخه: 2/32

آغاز: منشآت متفرقه، چون حضرت سبحانه و تعالی خلافت مملکت عالم؛ انجام: موشح و موضح مزین و محلی گردد اعتماد نمایند. کتب بالامر العالي في رابع عشر صفر سنه 868

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: صفر 868ق؛ 5گ (271پ-275پ)، اندازه: 12×17 سم [نشریه: 5-143]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10375/1

از جمله اشعاری از حسن دهلوی، ازرقی، سعدی، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون و سکندر نامه نظامی، حزب البحر، مطلبی منقول از قرابادین قلانسی؛ خط: نستعلیق، کا: حاجی علی، تا: 26 ربیع الاول 894ق؛ تملک: اسماعیل لاهیجی جیلانی، اسکندر ولد آقا محمد جعفر به تاریخ 1243ق، عبدالقادر محمد هادی به تاریخ 1128ق؛ جلد: مقوایی، 8 ص (1-5 و 113-115)، 21 سطر، اندازه: 14/5×22 سم [ف: 32-350]

11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9497/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ 2گ (79پ -80ر) [مختصر ف: -824]

12. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10134/3

پراکنده هایی شامل: اشعار سعدی، ادعیه ای از حضرت امیر و احادیث و روایاتی و یادداشت هایی با نشانه های 12م، امیر محمد قدس سره، قسمتی از خطبه نهج البلاغه حضرت امیر در خدمت دین و احادیثی دیگر از آن حضرت، اشعاری از خاقانی، و پراکنده های دیگر؛ خط: نسخ، کا: معین الدين بن غیاث الدين بن محی العطار، تا: 19 جمادی الثاني 929ق؛ 3ص (226-228)، 5-11 سطر (8×13)، اندازه: 15×21 سم [ف: 19-141]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 551/5

شامل: چند حدیث نبوی (صلی الله علیه و آله)، روایتی از علی (علیه السلام) و عمر و ابوحنیفه و ابی یوسف قاضی و حسین بن منصور و «بعض العقلاء»، ایام نحس به ترکی، اهمیت و خواص و متن یک دعا به ترکی و عربی، آغاز دعا این است: «بسمله، یا الله یا الله یا الله یا علی یا عظیم یا حلیم یا علیم انت ربی و علمك حسبی...»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 953ق؛ محشی؛ جلد: مقوا، 4ص (326-329)، 15 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 40/3-35]

14. اصفهان؛ روضاتی، سید محمد علی؛ شماره نسخه: 2/25

فوائد گوناگون؛ خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: با تاریخ 955ق؛ 2گ (224پ-225ر)، اندازه: 12×17 سم [نشریه: 5-142]

15. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 658

آغاز: هو العلى الأعلى لك الحمد ذو الجود و المجد و العلى؛ انجام: صفحه آخر این مرقع سیاه مشقی است چهار دانگ بدین عنوان: هو الغفور قال الله تبارك و تعالیو من یتوکل علی الله فهو حسبه أن الله بالغ امر قد جعل الله لکل شیئی قدرا... إلى آخر. حرره العبد الفقير الحقير اختیار الدين المنشي به بلده طیبه هرات في سنه 966

شامل منشات، مکاتبات، مراسلات و ادعیه مختلف به خط تعلیق و شکسته تعلیق از دو استاد مسلم و متبحر است به توسط محمد مهدی بن محمد نصیر به سال 1145 ق در شهر اصفهان به صورت مرقع و مجموعه ای مرتب و تنظیم و وقف اولاد ذکور شده؛ خط: شکسته تعلیق، کا: خواجه اختیار الدين منشی و درویش عبدالله منشی و جعفر سلطانی، تا: 952-966ق؛ مجدول، مذهب؛ یادداشتی به خط بسیار خوب در ظهر همین صفحه ملاحظه می شود بدین شرح «بالطاف الهيه در سنه 1145 در دار السلطنه اصفهان صورت اتمام یافته بشرح وقف نامچه علیحده بوقفیت اولاد قرار گرفت حرره واقفه و هو العبد الفقير محمد مهدی بن محمد نصیر عفی عنهما»؛ مهر: محمد بن مهدی 1141، ناصر الدين شاه قاجار؛ واقف: محمد مهدی بن محمد نصیر؛ جلد: مذهب، 28ص، 5-9 سطر مورب، اندازه: 20×32 سم [ف: 7-732]

16. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 697/6

نسخه اصل: کتابخانه آکادمی لینچی-رم 39. در این بخش چند رساله مختصر آمده بدین عناوین: رساله ای در هستی، رسالة الشهودية من کلام سلطان العارفين، رساله ای در اراده و غسل و وضوی اهل طریقت و شریعت و جوع و خواص آن و...، شرح بعض کلمات صوفیه؛ خط: نسخ، کا: درویش عارفی معنیسوی، تا: 997ق؛ 30گ (374-403) [عکسی ف: 2-335]

17. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 697/6

نسخه اصل: کتابخانه آکادمی لینچی-رم 39؛ خط: نسخ، کا: درویش عارفی معنیسوی، تا: 997ق؛ 30گ (374-403) [عکسی ف: 2-335]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 901/52 -طباطبائی

آغاز: شیخ ابن العربي در مصنفات خود ذکر کرده که بعضی از حیوانات که در شریعت بیضاء از تناول لحوم آن نهی واقع شده... منقولاتی است از کتاب های: اخلاق جلالی، کشف الاسرار (تفسیر) شرح کیدری بر نهج البلاغه؛ خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 3ص (316-318)، اندازه: 15/5×25 سم [ف: 23-222]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14992

مجموعه یادداشت ها و فوائد متفرقه از جمله مختصری است مستقل به نام فرس نامه و اختیارات صغیر مجلسی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 [ مختصر ف: -241]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8761/1

در نحو، صرف، حکمت، ادعیه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 [مختصر ف: -711]

21. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5066

آغاز: بیچ چینی به طریق قهوه به این روشن بیاشامند؛ انجام: وزن حما ماد و وقیه

تجربیات متفرقه؛ خط: مختلف، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: پارچه ای، ابعاد متن: 6×14، اندازه: 11×19 سم [الفبائي: -104]

22. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9087/77

به نقل از افلاطون، قیصر، محمد فضل بلخی، نذر محمد خان اوزبك به نواب کامیاب اشرف اعلی، ابیاتی از اکبر شاہ غازی که در فتح پور روز جمعه غرهجمادی الاول 978ق سروده بود، اما غزالی، از دستور الملوك، چند بیت از میر رونق و ملا کنانی (؟)؛ خط: نسخ کهن معرب، بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ جلد: تیماج مذهب، 1 ص (167ر)، اندازه: 15/1×28/4 سم [ف: 29/2 - 738]

23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9087/89

از جبیل بختیشوع و لوامع الاشراق جلالی و ابن سینا؛ خط: نسخ کهن معرب، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج مذهب، 1 ص (184پ)، اندازه: 15/1×28/4 سم [ف: 29/2-739]

24. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9087/98

گفتارهای پراکنده از غرر الفوايد و درر القلايد سید اجل علم الهدي و چند نقل از شگفتی های ولایات هندوستان و تبت؛ خط: نسخ کهن معرب، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج مذهب، 1 ص (196پ)، اندازه: 15/1×28/4 سم [ف: 29/2 - 740]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9087/66

از جمله لطائف بهلول، بیتی به خط عبد اللطيف مدرس نور، و حکایتی از حضرت موسی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ جلد: مذهب، 1 ص (128ر)، اندازه: 15/1×28/4 سم [ف: 736-29/2]

26. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/67

احادیث متفرقه، اقوال بزرگان، نوادر کلام امام صادق (علیه السلام)، اوصاف دوست، داستان مکاتبه اسفندیار و رستم، گفته محمد حنفیه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2ص (71-72) [مختصر ف: -970]

27. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/167

از جمله در حساب، اسماء، محروسه اثنی عشر، و فائده پزشکی از املاء امام طوسی (؟)؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1 گ (354) [مختصر ف: -977]

28. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/225

حکایت خلیفه و بهلول، گفتاری در باب احوال نطفه در رحم نقل از شرح گلشن راز لاهیجی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2 ص (481-482) [مختصر ف: -981]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/109

طلسم جهت نجات محبوس، و حکایتی از عضدالدوله دیلمی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1 گ (235) [مختصر ف: - 982]

30. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9464/19

قصه سلیمان نقل از برخی تفاسیر، یادداشتی درباره انواع حساب؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 11، 6 ص (200-205) [مختصر ف: -983]

31. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10375/2

اشعاری از ازرقی، لیلی و مجنون نظامی، دعای حزب البحر، از شیرین و خسرو نظامی؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 11[مختصر ف: -987]

32. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9087/42

شامل: حکایت مناظره فضال با ابوحنیفه، داستان بخشش امام حسین (علیه السلام)، نقلی از تفسیر منیر درباره حضرت ابراهیم (علیه السلام)، و یک رباعی از ابوالحسن خرقانی و فواید آن؛ خط: نسخ کهن معرب، بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ جلد: تیماج مذهب، 1 ص (90پ)، اندازه: 15/1×28/4 سم [ف: 29/2 - 734]

33. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/67

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2 ص (71-72) [مختصر ف: 970]

34. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10375/2

خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 11[مختصر ف: -987]

35. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/105

از جمله یادداشتی درباره معما از میر حیدر معمائی کاشی، و آن چه در اول هر ماه بدان باید نگریست؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن11؛ 1گ (235) [مختصر ف: -901]

36. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/41

داستان هارون الرشيد و حمید طوسی، مکاتبه بزرگی با زاهدی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2 ص (55-56) [مختصر ف: 342]

37. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8931/115

بدین ترتیب: علامات جاهل و احمق از عبدالقادر کوی الأصل، منقولاتی از اوضح المسالك و حاشیه مولی مرحوم بن خطیب

علی، یک یادداشت بلاغی کوتاه، و اولاد ذکور پیامبر و خلفای راشدین؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن مذهب، 2گ (227پ-228ر)، ابعاد متن: 10/5×23، اندازه: 13×27/7 سم [ف: 379-29/1]

38. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8908/29

دارای یادداشت های مختلفی بدین ترتیب است: حکایت قصد کردن امام حسن عسکری (علیه السلام) به نقل از محمد بن حسن مکفوف، سؤال و جواب لقان و پسرش، حکایت پادشاه با وزیر دلپذیر، مزاحی از اميرالمؤمنين (علیه السلام) به نقل از لطایف، نقل قول از کشف الغمة و اصمعی، دستور العمل تعیین غره ماه به نقل از حضرت رسالت پناه با حروف الفبا، حکایت یافته شدن گنج نامه، حدیثی از امام رضا (علیه السلام) و پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله)، اقسام پنج گانه قبله، علل شش گانه امراض از دید اطباء فرس و هند و روم، داستان مأمون و فضل بن یحیی، حدیثی از اميرالمؤمنين (علیه السلام)، منقولاتی از کتاب احتجاج، حدیثی از امیر المؤمنين (علیه السلام) نوشته شده در قریه یونارت ازاعمال دارالسلطنه اصفهانی، فرمایون همایون حسن (طنز)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج مذهب، 18ص (266-283)، سطور چلیپا (6×20)، اندازه: 9×24/5 سم [ف: 299-29/1]

39. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8908/32

بدین ترتیب: مکالمه عبدالله مبارک در سفر حجاز با زنی به نام مرضیه که شش سال بود با قرآن تکلم می کرد، چندین دستور العمل پزشکی، چند طنز و کلمه قصار، مکالمه حضرت عیسی (علیه السلام) با دنیا، حدیثی از امام امیر المؤمنين (علیه السلام)، از تفسیر معین، حکایتی از یکی از مشایخ و دیدار او با دختری سر برهنه، هکایت سلطان محمود، حکایت کمال اسمعیل، خواص کنجد و مغز سر خفش، حکایت کشتی ای که به جزیره ای افتاد و دیدار اهل کشتی با مردی سیاه در آن جا و دین و مذهب او، گفته ای از ابی اسمعیل عبدالله انصاری، حکایت اعراب در مجلس حضرت رسالت (صلی الله علیه و آله) حکایتی از حسن بصری؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: مذهب، 11ص (291-301)، سطور چلیپا (6×20)، اندازه: 9×24/5 سم [ف: 29/1-299]

40. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8914/42

بدین ترتیب: اقسام حکمت، عوالم دهگانه به نقل از میر ابولقاسم رحمه الله، از جام گیتی نام، ذکر امعاء آدمی، غشاء العين، نه دایره عظیم، ذات آدمی، اقسام نفس، في المختصر درباره ارکان چهارگانه فقه، قیاسات و اوزان؛ بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن مذهب، 6 ص (3-8حاشیه)، اندازه: 12/3×23/6 سم [ف: 29/1 - 316]

41. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16363/8

شامل: الف. افادة المحقق الطوسي في اقامة البرهان علی وجود الجوهر المجرد، ب. من کلام سلطان الحكماء نصیرالدین طوسی، ج. في الماهية، د. من قول شیخ ابونصر فارابی، ه مسئلة من علامة الدواني، و. من قول بعض المحققين، ز. چند فایده کوتاه دیگر در فلسفه که به دلیل آسیب دیدگی شدید نسخه قابل تشخیص و قرائت نیست؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: چرم، 75ص (163-88)، 15 سطر، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 45-186]

42. تهران؛ فیاض؛ شماره نسخه: 125

بی کا، تا: قرن 11[نشریه: 7-695]

43. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10190/2

شامل اشعاری از میرزا لطفی و مطالبی منقول از رساله القدر شیخ؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1019ق؛ مصحح، محشی؛ تملک عطاء الله؛ 2ص (57-58)، اندازه: 9/5×20 سم [ف: 32-229]

44. نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 20/15

اشعاری از حافظ شیرازی، دعایی برای رفع تب و فال نامه منسوب به اميرالمؤمنين؛ کا: حسینی، محمد قاسم بن تاج الدين محمود، تا: 1040ق؛ 3گ (139پ-141پ)، اندازه: 11/5×18 سم [ف: -44]

45. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4953/7

آغاز: مرتضی دادش جواب و گفت ایدختر بگو ** از چه دانستی مرا و آمدی دردم سوار؛ انجام: ما راغم و درد دل از آنست که او ** دل می برد و نگه ندارد دل من

مشتمل است بریک قصیده ناقص الاول و مثنوی کوتاهی در معجزات اسدالله الغالب (علیه السلام)، و مثنوی دیگر یاقصه سلطان جمجمه و حکایت گل و بلبل، قسمتی از موش و گربه عبید زاکانی، و چند بیت مثنوی به نام غریبی نامه، ورباعیات و ابیات پراکنده ای از میرزا ابراهیم، رسمی گیلانی، مولوی ضیاء الدين محمد، شیخ ابوسعید، شیخزاده لاهیجی، حکیم رکنا، اقدسی، انوری، خسرو، طایری، شفایی، حرفی، اقدسی، نقی؛ خط: نستعلیق، کا: امام ویردی، تا: 20 ربیع الثاني 1027ق، جا: اصفهان؛ 27ص (377-403)، 19سطر (8/5×18/5)، اندازه: 12/5×25/2 سم [ف: 7-766]

46. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2016/4

آغاز: باسم ناصر در حاصل من آتش افکند عشق سرکش ** من نیز حاصل خود می افکنم در آتش؛ انجام: چو سازی عشاق را ساز نغم در زابل و در اوج پرواز

پراکنده هایی در عرفان، طب بوعلی، تاریخ، لغت، نامه غزالی به نظام الملك، در کیمیا، اشعار طالب آملی، مناظره امام با هارون، در نجوم، حساب از بهائی و کلمات بزرگان ...؛ خط: نستعلیق، کا: علی اصفهانی، تا: صفر 1034ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر: «یا محمد»؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 15-19 سطر (8×15 و 10×16)، اندازه: 12/5×19 سم [ف: 4-1129]

47. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/20

نقل از رشحات جامی، کلمات بقراط؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 12 صفر 1038ق؛ 1 گ (39) [مختصر ف: -974]

48. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/205

نقل از یواقیت العلوم، و از کتابی در فلاحت؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: رجب 1039ق؛ 1 گ (437) [مختصر ف: -974]

49. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7972/2

ذکر مقابر فرزندان امیر المؤمنين علی بن ابی طالب علیه السلام، دعای بزرگ و فاضل، در احکام فال، هفت آیه نافع برای حفظ و حمایت انسان، فرقه های شیعه، چند مطلب پیرامون دعا از عدة الداعي، اشعاری به فارسی از ابو علی سینا و چند مطلب درباره خواص سور؛ خط: نستعلیق، کا: شرف الدين، تا: 1040ق؛ جلد: تیماج، 24گ (31ر-54ر)، 15 سطر، اندازه: 11/5×19/5 سم [ف: 452-26]

50. نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 20/4

فواید پراکنده از حکایات صالحین و طریق زیارت خواجه عبدالله انصاری و چند روایت؛ کا: حسینی، محمد قاسم بن تاج الدين محمود، تا: 1040ق؛ 5گ (30پ-34ر)، اندازه: 11/5×18 سم [ف: -40]

51. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10029/22

شامل روایات از وهب بن منبه، امام جعفر صادق (علیه السلام) (به خط شیخ حسین)، امیر المؤمنين علی (علیه السلام)، گفتاری از حکماء به خط ملا علی جیلانی فومنی زاهدی که به جهت ابراهیم رازی نوشته است و مطلبی از تفسیر کبیر؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: ابوالکرم حسنی فراهانی، تا: 1045ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج مذهب، 3ص (82-84)، اندازه: 12×17 سم [ف: 32-38]

52. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9500/23

از جمله ابیاتی از محی الدين ابن عربی، نقلی از حواشی تهذیب دوانی، شرح بیت «ز دریای شهادت چون نهنگ لا برآرد هو ** تیمم فرض گردد نوح را در وقت طوفانش» و ...؛ خط: نسخ، کا: فضل الله بن مسعود، تا: 1047ق؛ جلد: تیماج، 11گ (96ر-106ر)، 21 سطر، اندازه: 11×20 سم [ف: 3-173]

53. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/149

گفتاری از مولانا محمد روحی، اقوال انوشیروان، رباعی از محوی؛ خط: نستعلیق، کا: افضل بن محمد حسن موسوی مازندرانی، تا: 1050ق؛ 1 گ (316) [ مختصر ف: -903]

54. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 124/9

بندهایی از سوانح خاطر شیخ بهایی و پراکنده های دیگر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1053ق؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 11-927]

55. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12981/8

اشعار و حکایات و رقعات مختلف از جمله: قصیده شاه طاهر دکنی با این مطلع: «باز وقتست که بر طبق تقاضای ملك...»، رباعیاتی از میر صابر، قطعه ای از خواجه غیاث نقشبند، کتابتی که نواب عبدالمومن خان به نواب شاه عباس الحسيني نوشته است، جواب نامه عبدالمومن خان و صد پند لقمان است؛ خط: نستعلیق خوش، کا: خلیفه صادق، تا: جمادی الثاني 1058ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 11ص (32-42)، 11سطر چلیپایی، اندازه: 13/8×21/7 سم [ف: 17-403]

56. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8076/8

محتویات آن ها عبارتند از: - برگ 13ر شامل غزلی گویشی (احتمالا به گیلکی) از میرزا کامران، بیتی فرد بی نام سراینده: «عقرب زلف کجت را دل تصور کرد و مرد / بوالعجب کاریست کافر مرد، ایمان نیز برد»، دو بیت از «شاه رفعت» و دو بیت از «رفعت افندی» که گویا یک نفر است، برگ های 61پ تا 65ر: رباعیاتی از «شیخ شاه نظر» و چند رباعی دیگر با عنوان «شیخ مرحوم» که احتمالا از همو باشد، قطعه ای چهار بیتی از «ابن یمین»، غزلی پنج بیتی از ملا رفیع واعظ به مطلع: «شمشاد چیست تا کند آن زلف شانه اش ** آئینه کیست تا تو نهی پا به خانه اش»، هشت غزل از «صایب» و «دیباچه دیوان انوری من نصیراء محلاتی» در چند سطر کوتاه، کناره داخلی برگ 97پ تا 102پ (پایان نسخه) یک بیت فرد: «برو دعا که تو هم هم چو ناله بی اثری ** دگر مگو که به دل ها سرایتی دارم»، غزلی از صایب، غزلی چهارده بیتی از میرزا حسن علی... [بریدگی حاشیه] به مطلع: «درد و داغ و زخم از جسم نزارم کم نشد ** در خزان زندگی جوش بهارم کم نشد» که شاید تخلص «رسا» در بیت آخر داشته باشد: «خضر سالک در طلب دستور امید رساست ** این رسایی از دل امیدوارم کم نشد»، غزلی از «واعظ» به مطلع: «نوری بسر اگر هست دستار گو نباشد ** بر دوش بار سر هست سر بار گو نباشد»، نه غزل از صائب / صایبا، ترکیب بند قاضی نور الله با سر آغاز: «ای بت هرزه گرد هر جایی ** ای برآورده سر بخود رایی / هرزه گردی و باده پیمایی ** می کشد عاقبت برسوایی / بسکه گفتم زبان من فرسود ** چکنم پند من ندارد سود»؛ خط: شکسته نستعلیق هندی، کا: محمد مقیم بن عزیز بیک متخلص به سرور، تا: 1061ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، اندازه: 9/3×19 سم [ف: 137-27/1]

57. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11722/12

فارسی قطعه از کتاب «رشحات عین الحيات» فخر الدين علی کاشفی و از کتاب «نزهة الأرواح» دو رباعی از ناشناس و چکامه از میرزا عبدالرزاق؛ خط: نستعلیق خوش، کا: محمد عارف بن محمد صالح غزنوی، تا: 1072ق؛ جلد: تیماج عنابی [ف: 11-316]

58. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 778/7

در استعارات عرفا، دعای وبا، گفتاری فقهی، فالنامه، ساعت نامه؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالکریم بن محمد حسین ازغندی، تا: صفر 1074ق؛ جلد: تیماج، اندازه: 10×24 سم [ف: 1-456]

59. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1345/2ط

از جمله شامل طالع نامه ها و مطالبی منقول از كفاية التعليم ابو حامد غزنوی است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1076ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 15ص (47-61)، اندازه: 13×23 سم [ف: 24/3 - 74]

60. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1920/5

روایت است و گزارش فارسی سروده های علی (علیه السلام) و ختم قرآن و اختیارات و طلسم و تعویذ و خوردن تربت و لغز بهایی و نوح بن محمد اسحاق حسینی نوربخشی بروجردی و روایت و دعای افلاطون و نام های رجال از همان بهائی و جز این ها؛ بی کا، تا:

1080ق، جا: اصفهان؛ جلد: میشن، 16گ (80پ-95ر)، 18سطر، اندازه: 16×24 سم [ف: 5-397]

61. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1920/7

حدیث قدسی است و گفته خلیفه سلطان به فارسی و سفارش مولوی رومی به یاران خود و داستان ابوالحسن خرقانی با سلطان محمود و روایت نبوی و معما و از لغت بدیعی و عقود اللسان ودعا و عقیقه و نامه حسن عسکری (علیه السلام) به علی بن بابویه و سخنی از سقراط؛ بی کا، تا: 1080ق، جا: اصفهان؛ جلد: میشن، 8 گ (112ر-119ر)، 18سطر، اندازه: 16×24 سم [ف: 5-397]

62. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1920/26

شعر سعدی و جعفر جامع به فارسی و شعر عصاما و والی و خیام و حسن علی بن عبدالله شوشتری (رباعی) و جامی و خود گردآورنده (رباعی) و قصیده میرزا ابراهیم ادهم و ستایش از پادشاه و خلیفه سلطان و تعریف سپاه پادشاه و عمارت او و شعر هادی کیوسری و ثنائی و نظامی و ابوسعید ابی الخير و میرزا مومن حسینی و فضولی و نامه نصیرای همدانی در طلب آب از میرزا معین وزیر اصفهان و جز این ها؛ بی کا، تا: 1080ق، جا: اصفهان؛ جلد: میشن، 31گ (216پ-222ر، 223ر-246پ)، 18سطر، اندازه: 16×24 سم [ف: 5-399]

63. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10165/12

شامل اشعار، سؤال یحیی معاذ از برادر خود، حکایت منقوله ای از مفسرین سوره یوسف، مطلبی منقول از جواهر التفسير ملا حسین واعظ کاشفی، منقولاتی از بایزید بسطامی (حاشی)، حکایت وزیر و پادشاه، منتخب از شرح اربعین ملا حسین واعظ در ذم اهل دنیا و...؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1082ق؛ 6ص (224-229)، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 32-200]

94. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/95

داستان عبدالله بن سید اليربوعي و امیر المومنين (علیه السلام) در صفین، حدیث جابر بن عبدالله انصاری و ابلاغ سلام نبی (صلی الله علیه و آله) به امام باقر (علیه السلام)؛ خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر آراسنجی، تا: 5 ذیحجه 1085ق؛ 4ص (189-192) [مختصر ف: -981]

65. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10065/1

پراکنده هایی به نظم و نثر فارسی و عربی از کتب گوناگون از جمله درباره وحدت و صفات خدای تعالی؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1088ق؛ با علامات صح و بلغ؛ مهر: «سلطان دین محمد» به تاریخ 1097ق؛ واقف: ملا محمد طاهر نوری، صفر 1246ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 3گ (1-3)، 19 سطر (8×13)، اندازه: 13×18/5 سم [ف: 19-24]

66. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8880/26

انجام: حرره این عسکری محلاتی مقیم في سنه 1098

شامل این نوشته ها: اثر قرار گرفتن قمر در هر یک از برج ها، مراتب تجلی حضرت باری بر کلیم الله در طور سینا (شامل 4 حرف)، پنج سطری که بر لوح خزانه انوشیروان نوشته شده بود، صورت خط عبری به طریق ابجد، لذات پنج گانه عمر، معانی حروف تهجی با آغاز: «الف: مرد عزب. ب: کثیر الجماع. ت: خاکی که کمتر بو کند»، و من کلام الاكابر درباره پیوستن دوست به دشمن؛ کا: محمد مهدی ابن محمد صالح رضوی، تا: با تاریخ 1096ق؛ جلد: میشن مذهب، اندازه: 13/9×23/7 سم [ف: 218-29/1]

67. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8852/15

شامل گفته ها و نقل قول هایی از این کتاب ها و اشخاص: رقعه به یاغ طلبیدن، حکایت هارون الرشيد و بهلول، فرعوئن، تاریخ روضة الصفاء چنگیز خان، ابوذرجمهر حکیم، هوشنگ، امیر سید علی همدانی، رقعه کتاب، رقعه ای که عالی حضرت میرزا محمد طاهر ولد عالیجاه میرزا محمد ابراهیم وزیر آذربایجان به شخصی نوشته، رقعه ای که خواجه محمود بهشتی نوشته درویش امیر را با کوچکش طلب نموده، من منشات مولانا شریف کاشف؛ خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا: شعبان 1097ق؛ جلد: میشن مذهب، 9 ص (57-65 متن و حاشیه)، اندازه: 16/1×27/8 سم [ف: 29/1-124]

68. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3597/4

آغاز: بدان که افعال واجبه حج تمتع بیست و پنج است بدین ترتیب: نیت احرام عمره تلبیه؛ انجام: عمر جاوید و دولت باقی ** نه به مال و به جاه خواهد بود.

مطالب متفرقه ای است مشتمل بر افعال واجبه حج تمتع، طریقه خواندن نماز عید غدیر، احادیثی در بیان اهمیت دعا، ترجمه و نظم برخی کلمات امیر مؤمنان علی علیه السلام؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ 8 گ (116پ-123پ)، 16سطر، اندازه: 14×19/5 سم [محدث ارموی مخ: 3-1206]

69. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5611/13

آغاز: ز شاه اولیا نقل صحیح است ** خرد را صحت نقلش صریح است

به نظم در شرح احادیث، و در آن آمده: فصل چهارم در تزویج فاطمه؛ خط: نستعلیق، کا: محمد علی خان، تا: قرن 12، جا: هندوستان؛ 16 سطر، اندازه: 14/5×27 سم [ف: 8-440]

70. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9480/65

حدیثی از امیرالمومنین (علیه السلام) به نقل از کشف الغمه، گفتار در چگونگی عقوبت؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11-12؛ 1 گ (264) [ مختصر ف: -980]

71. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/118

خط نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11-12؛ 1 گ (231) [مختصر ف: -981]

72. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/12

از جمله تفسیر آیه و اتقوا فتنة لا تصیبهن ... شعری از محمد طاهر آراسنجی، اقوال بعضی از علما؛ خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر ارسنجی، تا: قرن 11-12؛ 1 گ (20) [مختصر ف: -977]

73. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/118

در باب تعداد بنی امیه، گفتاری از ابومسلم، استخاره ولید بن یزید

بن عبدالملک و شعراء و تعلیقه ای از عبدالنبی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11-12؛ 1گ (231) [مختصر ف: -981]

74. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 763/5

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 25گ (40پ-64ر)، 8 سطر (11×15/5)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 388]

75. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10182/6

از شیخ بهائی، قاسم (شاید کاتب مجموعه) و دیگر یادداشت های متفرقه؛ خط: نستعلیق، کا: قاسم بن محمد حسینی مازندرانی و جز او، تا: قرن 12؛ 2گ (163پ-164ر) [مختصر ف: -68]

76. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11559/1

چند مکاتبه، و اشعاری از عرفی شیرازی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12[مختصر ف: -979]

77. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4746/1

جنگ شعرو چند نسخه پزشکی است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 [ف: 8-77]

78. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15758

جنگ شعر و ادعیه است. اشعاری از میر نظام تفرشی، نواب میرزا صالح ممتاز عالم، سحابی، حسن خان. و نیز مقاله در طب به نام راحت الانسان؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12[مختصر ف: - 240]

79. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3963/8

پراکنده هایی در قرائت و تداوی بنابر احادیث؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 [ف: 7-119]

80. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 1

این عنوان ها در آن دیده می شود: باب 18 در جامه ها و پوستین ها و آن 12 جنس است، باب در صفت داروهای چشم، باب در نام ماه عربی، باب در روزهای هفته، باب در احکام اول ماه، باب در اسامی کواکب سیار، باب در شناختن وقت و ساعت، باب در دانستن وقت و ساعت، باب دیگر روز را سه قسمت کنند، باب در جواهر دیگر، باب اول در جواهر، باب دوم در مذکورات، باب سوم در عطرها، باب چهارم در معدنیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ قطع: جیبی [نشریه: 3-6]

81. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8070/4

این موارد با ذکر شماره برگ آن ها چنین است: نقلی از «شرح کشاف» در «التحقيق في معنی الرزق» با نقل قولی از امام غزالی (4ر)، نقلی از «التنقيح» در مورد القاب به کار رفته در سلسله احادیث شیعه و این که صاحب هر یک چه کسی است، نقلی از «شرح تجرید» در احکام مجازات و «تعذیب غیر المكلف»، مطلبی در موضوع جهان اصغر بودن انسان، با این سر آغاز: «قوله تعالی سنریهم آیاتنا في الآفاق وفی أنفسهم، الآية. خدای تعالی هر چه در عالم آفریده است در نفس انسان آفریده است. عرش همت کرسی: سینه. لوح: شانه. قلم: زبان. فرشته: الهام. دیو: وسواس. آسمان: سر»، اندکی از مکاتبه بین ابوسعید ابوالخیر و ابو علی سینا، «در خبر است که آدم علیه السلام بهفتصد هزار لغة سخن گفتی. عربية از همه فاضلتر بود»، حدیثی از امیر المومنين (علیه السلام)، چند صفحه در اصول فقه شیعه به عربی با سرآغاز «تذنیب في ذکر قواعد قد اشتد الاختلاف في قبولها، منها القياس مع نص الشارع علی علة الحكم و سیمی قیاس منصوص العلة و قد اثبته جماعة من اصحابنا...» با نقل هایی از نهج الحق علامه حلی (با انتساب آن به «محقق»)، چند حدیث در مورد آداب طهارت، نقلی از «شیخ مفلح» در مورد عده زن پس از طلاق (68پ)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ جلد: تیماج مذهب، اندازه: 14/1×24/8 سم [ف: 124-27/1]

82. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16147

شامل: 1. در شناخت نفس، 2. خلاصه رساله هشتم از قسم دوم در تربیت انسان از اخوان الصفا و خلان الوفا در تهذیب نفس، 3. وصیت نامه خواجه عبدالخالق غجدوانی که جهت فرزند معنوی خود خواجه اولیاء کبیر فرموده، 4. مناجات محرم بارگاه حضرت باری یعنی عبدالله انصاری، 5. اشعاری منتخب از بوستان سعدی، 6. اشعاری از محمدقلی سلیم، 7. حکایت من زاد المسافرين میر حسین، 8 طریق دیدن ماه نو = در رؤيت هلال، 9. اشعاری پراکنده در مواعظ و اخلاق، 10. حکایات اخلاقی، 11. في النصايح (از لقمان حکیم و نظام الملك و عیسی (علیه السلام) و دیگران)، 12. بحر طویل شاهد، 13- حکایات اخلاقی، 14. من لغة (عربی به فارسی)، 15. در نصایح با حدیثی از حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله)، 16. اختلاج اعضا، 17. نامه منظوم ملا ساجد به آقا رضی در قالب غزل و جواب وی، 18. رساله در پند و اندرز، 19. شعر ترکی، 20- اشعاری پراکنده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ در ص 49 شعری نوشته شده به خط نستعلیق زیبا توسط زین العابدين شریف نائینی فرزند ابوالبقا (کلانتر نائین) در رجب 1179ق؛ جلد: چرم، 83 ص، اندازه: 10×21/5 سم [ف: 45-36]

83. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16401/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: احتمالاً قرن 12؛ جلد: تیماج، 8ص (169-176)، 11سطر، اندازه: 9/5×16/5 سم [ف: 45-214]

84. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 600 ض

آغاز: بسمله، قال الشيخ الإمام شیخ الحرم ابوسعید احمد بن ابی الحسن الطوسي...

شامل: حمد اربع که هر روز چهار دفعه خوانده شود، به ترکی، علامت اهل السعادة به نقل از تنبیه الغافلين، معانی الصفات الثبوتية، قطعه شعر ترکی با عنوان نصیحت شرف الدين، من الادعية جوامع الكلم، دعاء بقاء الإيمان، فوایدی از جامع الصغير، مناجات، نام همسران پیامبر (صلی الله علیه و آله)، اسماء ابوین و اجداد پیامبر (صلی الله علیه و آله)، دعاء امام الاعظم (رض)، یک صفحه از الأربعون حديثاً، چهل حدیث به نقل از شیخ الاسلام حسین ارزنجانی که فقط به ذکر صورت احادیث بسنده کرده، واجبات و مستحباب به ترکی، جد رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) از آدم تا عبدالله، بسمله انجیل و تورات و نعت نبی (صلی الله علیه و آله) در آن ها، چند شعر عربی؛ خط: نسخ، کا: عبدالله بن

علی بن ابراهیم بن احمد حسینی قریشی، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج مذهب، 17سطر، اندازه: 12/5×19 سم [ف: 40/3-65]

85. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 800/17

مقاله در مدح میرزا رضیا و متفرقات است؛ بی کا، تا: با تاریخ 1101ق؛ قطع: خشتی [ف: -309]

86. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8841/49

شامل: بندی في الإنشاء، معانی برخی از اصطلاحات عرفانی مانند ذات، مبدأ، توبه، اصناف خلایق، الهام، سعت؛ مطالب عرفانی کوتاه از شیخ اکبر [ابن عربی]، حق اليقين، کلام احمد موسی رشتی رحمة الله علیه، شیخ شمس الدين رضی الله علیه، شرح گلشن راز، گلشن راز، احادیث نبوی و فرق میان ناقص و سالک و مجذوب و کامل و اکمل؛ کا: جمال الدين محمد حسنی، تا: پنج شنبه 16 رمضان 1107ق، جا: قندهار؛ جلد: میشین، 1ص (302)، اندازه: 22/3×34/9 سم [ف: 29/1-94]

87. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8853/87

بدین ترتیب: درباره عشق، حکایت من کلام امیر حسینی سادات، کتابتی که عاشق به معشوق می رسانید، جواب معشوق، نیاز عاشق در التماس؛ خط: نستعلیق، کا: جعفر بن محمد بدیع، تا: 27 شوال 1108ق، جا: مشهد رضوی؛ جلد: تیماج مذهب، 2گ (60ر-61پ حاشیه) [ف: 29/1 - 145]

88. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8853/81

شامل معنای چند واژه، دو روایت از پیامبر (صلی الله علیه و آله) و امام جعفر صادق (علیه السلام) و ابیاتی از اعجاز هروی و غنی کشمیری؛ خط: نستعلیق، کا: جعفر بن محمد بدیع، تا: 11 ربیع الثاني 1109ق، جا: مشهد رضوی؛ جلد: تیماج مذهب، 1ص (335ر) [ف: 29/1-144]

089 مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 2/1 فرخ

خط: نستعلیق، کا: محمد سامع بن محمد نصیر، تا: 24 شوال 1110ق؛ دارای 8 برگ که درهامش دستورات پزشکی منقول از میرزا محمد حکیم معروف به جالینوس و حکیم عمادالدین محمود طبیب که از اطباء زمان شاه عباس ماضی بوده؛ 14 سطر (6/5×13)، قطع: رقعی [ف: -181]

90. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9480/60

طریقه حک بر فولاد و دیگر فلزات، اشعار متفرقه؛ خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر بن محمد کاظم، تا: 1116ق؛ 1 گ (245) [مختصر ف: -982]

91. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10116/12

روایت ها و مطالب پراکنده شامل روایت فارسی از پیامبر درباره وضوو صحت آن و نیز در باب صلوه و نماز صبح، طریقه سجده شکر، روایت هایی از امام محمد باقر درباره ادعیه شب، ادعیه منقول از کتاب مجموع الرايق، مطالبی منقول از دروس شیخ شهید درباره زیارت امام زمان، جهت حفظ و حراست تن و جان منقول از حضرت علی (علیه السلام) و ادعیه به روایت از مستدرک الوافي، الكشاف، کشف الاسرار، ادعیه جهت ازدیاد نور چشم، به نقل از ابوذر، مناجات، خواص سوره قدر، ادعیه با عناوین قراء السيد الداماد في المنام، في المهج آیات الشفاء، قراء هذا الآيات لدفع الأمراض، دعاء حفظ من جمیع الافات، آیات کفایت بر مریض خواندن، آیاتی از قرآن شامل جمیع حروف تهجی و آیه 18 از سوره فتح، سوره فتح، دعاء قدسی، دعای معراج، ادعیه روایت از امام محمد باقر، نقشها و طلسمات ادعیه گوناگون فارسی به نقل از شیخ بهایی و پیامبر با عناوینی چون جهت یافتن دولت و ظفر یافتن بر اعداء، جهت فتح و میمنت، در وقت رؤيت هلال در آغاز هر ماه، دعاء جهت پیروزی بر دشمن، همراه با جداول و اشکال یک صفحه با عنوان «دایره هندی» با دایره ای در همین موضوع جهت شناخت و اندازه زوال آفتاب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا:با تاریخ 1124ق [ف: 19-114]

92. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 595 مکرر

آغاز: بسمله، الحمدلله مکرم العابدين. این رساله ایست در آداب نماز شب...

شامل: فضیلت نماز شب موافق اخبار ائمه اطهار (علیهم السلام)، در آداب نماز شب، بخشی از رساله آداب نماز شب، ملا محمد باقر مجلسی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 17 ربیع الاول 1131ق؛ مصحح، محشی؛ 174ص، 17سطر، اندازه: 16×20 سم [ف: 40/3-60]

93. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1920/8

مطالب متفرقه ای است در امور غریبه که قسمتی از آن طلسمات و قسمتی از فال نامه خواجه نصر الدين طوسی و قسمتی شعر به خط حمایلی درباره کیمیا؛ خط: نستعلیق، کا: محمد زمان بن محمد یوسف چرکس، تا: 1140ق، کاغذ: دولت آبادی، 10ص (229-220)، 14سطر (13×18/5)، اندازه: 15×21 سم [ف: 4-377]

94. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10116/5

متفرقاتی در باب خواص ادعیه و آیات و مطالب به نقل از فرمایشات حضرت علی (علیه السلام)، منقول از مستدرک الوافي، الكشاف و کشف الاسرار... نیز شعر و احادیث و اشعار پراکنده به عربی و فارسی و نظم و نثر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1155ق [ف: 19 - 112]

95. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7888 - 39/268

آغاز: مزین خواهد گردید چون امالی و آمال... بمیرزا محسن صاحبر قم نوشته شده چندان که مستوفی دیوانخانه افلاک... مسود مکتوبی که بعالیجاه مستوفی الممالك قلمی شده چندان که نظام مهام، انجام: هشت اختر چهار گهر در مصیبتند ** واحسرتا خلاصه هشت چهار کو / آن روزگار دولت روز امید بود ** آن روز خش کجا شد و آن روزگار کو

برگ های پراکنده دو کتاب را در یک جا صحافی کرده اند، کتاب اول شامل مراسلات و نامه هایی است که به اشخاص مختلف نوشته شده از جمله نامه به میرزا محسن صاحب رقم و مستوفی الممالك، در ایام توقف اردستان به علامی حاجی محمد جعفر سبحانی، دیباچه مکتوبی که میرزا محمد یوسف نوشته شده، مکتوب به

سید نصر الله ساکن نجف، در نصیحت اهل سیاق، گویا از منشآت میرزا مهدی منشی استر آبادی باشد و پس از آن قطعه ای از کتابی در مقتل عناوین موجود از آن: باب ششم در شهادت فرزندان مسلم بن عقیل، باب هشتم در شهادت عباس بن علی و شهزاده علی اکبر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوا، 42گ، 14سطر، اندازه: 11×15/5 سم [ف: 8-4953]

96. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2344/4

واژه های صنعت و ترکیبات و اسباب و دستور کار در آن، تدبیر فلزات، خواص قرآن از در نظیم، آداب عقیقه، دعاها، پند ابن سینا؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 16گ (57پ-72پ)، 15 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف: 5-470]

97. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1039/1-طباطبائی

آغاز: بسمله در نمره یکصد و چهل و هشتم روزنامه می نویسد: مسیو شارتون از وکلای ملتی مملکت فرانسه ... اظهار داشته است که ... کشتن ... مقصرین با ... گیوتین ... کاری خطا؛ انجام: خوشا حال کسی که به عاریت دل ننهاد و محبوب حقیقی را شناخت.

این بخش مشتمل است بر چند مطلب تاریخی و انتقاد اجتماعی و ادبی بدین گونه: الف - اعتراض بر اعدام مجرمان به وسیله گیوتین در فرانسه به نقل از روزنامه اطلاع چاپ تهران، ب- وضعیت اعدام مقصران در ایران به دست میر غضبان و دژخیمان، ج- وجه اطلاق لقب امی بر رسول الله صلی الله علیه و آله و اطلاق ام القرى بر مکه، د- داستان هایی درباره عشق و معنای آن، ه- شیوه مبارزان عرب هنگام روبرو شدن با حریف؛ بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 5گ (1پ-4پ، 9پ)، اندازه: 13/5×21/5 سم [ف: 23-338]

98. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2344/6

ختم سوره واقعه، خواص اسماء الله؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 9گ (77ر- 85ر) [ف: 5-470]

99. میبد؛ مخطوطات و اسناد میبد؛ شماره نسخه: 34

آغاز: ... عمر جعفی که از خواص خیار اصحاب و محرمان اسرار جناب سید اخیار و سلاله اطهار؛ انجام: چنان که در زندگی به دیدنش روند و چون از آن جا برود ایشان را وحشت رو دهد و مفارقت اثر کند...

بیاض متفرقه است تقدیم شده به شاه سلیمان صفوی، احتمالاً از کتاب های معروف باشد که باید تطبیق گردد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالاً قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام [ف: -38]

100. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15012

جنگ مطالب متفرقه (عرفانی، ادبی، فلسفی، ریاضی)؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13 [مختصر ف: -242]

101. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/70

بیان حال لیلاج قمار باز یا لجلاج، و جغرافیای کوه لبنان؛ خط: نسخ، کا: سید مرتضی کاتب دار التأليف، تا: قرن 13؛ 1 گ (426) [مختصر ف: -975]

102. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/30

از جمله تاریخ چهارسوق گوسفند میدان قزوین، وجه تسمیه امامیه شیعه، رباط سنگ بست خراسان؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: اعتماد السلطنه، تا: قرن 13؛ 1 گ (300) [مختصر ف: -976]

103. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9258/4

سؤال و جواب فقهی، جدول ساعات شرعی، منشات؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ 3گ (18پ-20پ) [مختصر ف: 982]

104. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11961/2

منقول از اخبار الاخبار عبد الحق دهلوی، منشات و مرقعات سید طاها قطب الدين حسینی قمری؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ نیمه اول [مختصر ف: -985]

105. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/51

وجه تسمیه شهر فسطاط تحقیق عارف خان آفندی و چند بیت از او؛ خط: نستعلیق، کا: محمد حسن اعتماد السلطنه مراغی، تا: قرن 13؛ 1 گ (370) [مختصر ف: -986]

106. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9258/7

قصیده از مایل، نیابت نامه حج؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ 2گ (23ر-24پ) [مختصر ف: -988]

107. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/12

از جمله سجع مهر شازادگان قاجار و صدور و امرا، تاریخ غارت کربلا، میرزا شفیع صدر اعظم و صدر اصفهانی، میرزا عبدالوهاب معتمد الدوله و غیره؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: میرزا محمد حسن خان منشی، تا: قرن 13؛ 1گ (237) [مختصر ف: -980]

108. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1463/2

نسخه اصل: کتابخانه شیخ محمد حسن ارگانی - قم. متفرقاتی است مشتمل بر اشعاری از: میرزا عبد الله خان شهاب ترشیزی، شرر، ملای روم، نظامی، عنصری، رودکی، مهستی، مکتبی، امیر معزی، فرخی، ابوالفرج، آذر بیگدلی، امام قلی خان زند تخلص غارت، میرزا ابوالقاسم همدانی ذو الرياستين، کمال، مسعود، منصور منطقی، علی اکبر، کمال اسماعیل خلاق المعاني، نظام الدوله میرزا علی محمد خان امین الدوله اصفهانی، فرخی، میرزا محمد حسین شهید مشهدی به همراهی شرح حال بعضی از شعرای مذکور و غیره و یادداشت های مختلف از کاتب اوراق؛ بی کا، تا: قرن 13؛ 43ص (177-219) [عکسی ف: 4-290]

109. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3208 - 16/218

آغاز: ای علی ای علی نور چشمم ** ای علی ای جوان رشیدم / حجله عیش از برایت نبینم ** نوجوان اکبرم اکبر من؛ انجام: می نمود هردم پرستاری من ** رفت وشد وقت عزاداری من / آن چه آذر دردلم افزون شده ** از غم مادر دلم پر خون شده

بیاضی متفرقه و بد خطی است در آن مطالبی در موعظه و دیگر مطالب به نثر و در اندک موارد به نظم تحریر شده است؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ 81گ، اندازه: 11×17 سم [ف: 8-4699]

110. تهران؛ دانشسرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب

گرکانی؛ شماره نسخه: 62

جنگ شعرها و منشآت است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: ربعی [نشریه: 5-623]

111. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10024

دعا و یادداشت و صورت حساب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 42گ، 11سطر (8×13)، اندازه: 11×17 سم [ف: 17-526]

112. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8789/1

یادداشت های منبری و مراثی است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 106گ (3ر-108پ) [مختصر ف: -988]

113. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8789/3

یادداشت های منبری و مراثی؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ 70گ (127ر-196پ) [مختصر ف: -902]

114. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15009

یادداشت های منبری است؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13 [مختصر ف: -241]

115. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1463/2

نسخه اصل: کتابخانه شیخ محمد حسن ارگانی - قم؛ بی کا، تا: قرن 13؛ 43ص (177-219) [عکسی ف: 4-290]

116. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/51

خط: نستعلیق، کا: محمد حسن اعتماد السلطنه مراغی، تا: قرن 13؛ 1 گ (370) [مختصر ف: -986]

117. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9258/4

خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ 3گ (18پ-20پ) [مختصر ف: -982]

118. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2758

آغاز: جمع ملکوت کبریا را صلوات؛ انجام: واجب عزل (نسخه عضل) بر هر دو

بیاض اشعار و مطالب دیگر است، فراهم آورنده این بیاض تعدادی از اشعار سروده شده خود را که غالباً مذهبی است در این نسخه قرار داده و در ضمن بیاض او حاوی شرح عروسی حضرت فاطمة الزهراء علیها السلام نیز می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 94گ، 16سطر (9/5×13/5)، اندازه: 10×15 سم [ف: 6-368]

119. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2930/2

آغاز: که هر سال به کدام حیوان تعلق دارد و چون؛ انجام: با شکر سفید بیامیزد و بدهد تا بخورد بستگی بگشاید.

این رساله که قسمت اول آن افتاده است از آن جایی که آغاز سخن می کند که سال های ترکی را بر می شمارد و می گوید در هر سالی که بر یک حیوان بگردد مردمان بر چه طبیعت و خو می باشد بعد «نسخه حکمت» می آید و در آن نویسنده می گوید هر که آن را مطالعه کند فائده بسیار برد چون چهار صد حکیم آن را تصنیف کرده اند و در تحت آن باب اول می آید و در این باب منافع هر یک از حیوانات از آدمی گرفته تا کبوتر و گیاهان از زردک گرفته تا زعفران بیان می شود؛ بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 9 ص (49-57)، 22سطر (8×15)، اندازه: 12×21/5سم [ف: 6-672]

120. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1152/3

بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 35ص (65-99)، 65-99 سطر [سنا: ف: 2-143]

121. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10499/4

از جمله: تاریخ وفات جامی، گفتاری از محیی الدين در باب مقام قطبی نقل از فتوحات، از کلمات خواجه عبدالخالق غجدوانی نقشبندی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [مختصر ف: -978]

122. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/89

یادداشت های متفرقه نقل از تاریخ فرنگی از جمله حجاز، مکه و اصنام، لفظ قریش، ابوبکر؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ 1 گ (500) [مختصر ف: -986]

123. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8885/27

شامل: فرق میان علم لدنی و علم تعلیمی از کتاب خلاصة المقامات، اسامی فارسی و رومی چهار فصل، چهار جمله از چهار کتاب مقدس، ترجمه حروف ابجد، صفات ثبوتی و سلبی الله تعالی به نظم و نثر، گفته ای از شیخ الاسلام فریدالدین به نقل از تفسیر ضحاک، دستور ساخت مفرح جهت طپش دل بیماران، انواع شش گانه نفس، از کتاب عجایب البلدان، تعداد سوره ها و آیات و کلمات و حروف قرآن که در زمان حجاج بن یوسف به دستور او شمارش شده از کتاب شیخ یحیی منیری، از وصایای خواجه نظام الملك، گفته ای از خواجه عبدالله مسعود، بخش هایی از کیمیای سعادت (ادامه صفحه 21پ)، توضیحی درباره هژده هزا عالم و چند حرز و دعا برای براوردن امور گوناگون؛ بی کا، تا: قرن 11 و 13؛ جلد: میشن، 5 گ (23پ-27ر)، اندازه: 15/6×25/8 سم [ف: 29/1 - 232]

124. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10121/5

اشعاری در منقبت حضرت سلیمان، یادداشتی مورخ 1278ق مبنی بر دفن مشهدی عباد الله اردبیلی به تاریخ در وادی السلام در پهلوی قبر حاجی عبدالله اردبیلی که توسط چهار نفر (نعش) انجام شد. همراه با ذکر اسامی و مهرهای آن ها در ذیل این یادداشت. مخمس غزل شیخ سعدی و مرثیه سید الشهداء. یادداشت هائی از پیروان طریقت مذکور؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 19ص (52-70)، اندازه: 1017 سم [ف: 32-153]

125. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10121/1

از جمله دارو جهت سودا، دو تاریخ زفاف مشهدی عبدالله در ...؟ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ وص (1-9)، اندازه: 10×17 سم [ف: 32-152]

126. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10378/2

از جمله حکایت سلطان ناصرالدین و قرائت جبر جهت قضاء حاجات؛ بی کا، تا: قرن 12-13؛ 2گ (8ر-9پ) [مختصر ف: 987]

127. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8867

شامل: 1. اشعار و اقوال و حکایاتی از صوفیه نقل شده از احمد بن الحواري و ذوالنون مصری، 2. حکایتی به نقل از زمخشری، 3. خطبه محاکمات اشارات، 4. نظر علمای هند و روم و فرس درباره منشأ شش گانه امراض، 5. سخنان اسکندر، 6. ده مورد نشاط آور از قول اکابر، 7. گفته ای از ابراهیم ادهم، 8. معما به نام رخسار و یک بیت از صائب، 10. اشعاری از حسن بن وهب، 11. بندی از عرایس، 12. دو رباعی به خط سراینده آن که نامش پاک شده است، 13. صلوات بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) و آل او، 15. داستان دیدار مأمون و امام جواد (علیه السلام) در بغداد پس از وفات امام رضا (علیه السلام)، 16. دو تک بیت از مجنون عامری و ابن فارض، 19. غزلی از اللهي عاشق، 21. دعای اسا بن انبا بن رجعیم بن سلیمان پادشاه بیت المقدس و شام برای زایل شدن بیماری اش، 23. یک بیت از فردوسی، 24. کم حيوة الحيوان، 25. دستور ساخت مرکب سبز که بر عقیق می نویسد، 26. چهار بیت شعر نوشته شده در دارالسلطنه اصفهان، 34. دعا برای دفع بلا به روایت ابن ادریس و کفعمی، 35. منشآت پراکنده، بیشتر برای آموزش و کوتاه کوتاه است، 37. منشآت پراکنده؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: از قرن 11 تا 13؛ این نسخه مجموعه برگ های پراکنده ای بوده که به صورت یک کتاب صحافی شده است، بدین جهت طرز کتابت بخش های مختلف آن بسیار متفاوت است و نمی توان به صورتی کلی آن را توصیف کرد، دو رساله شریف بغدادی به خط مؤلف در 10 ذیحجه 959 ق در مشهد رضوی، با خط خوردگی و اضافات و حاشیه نویسی از مؤلف، نسخه پیش نویس است؛ خریداری از سید محمد مشكوة در خرداد 1344ش؛ جلد: گالینگور، اندازه: 12/4×18/8 سم [ف: 29/1 - 174]

128. تهران؛ مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 2

آغاز: آه از دی که از تیغ کین نرفته بر فتاد واویلا؛ انجام: نسخه: یا سر نهی کنارم حسین وای واویلا

مشتمل است بر نوحه، حدیث و مطالب مختلف احتمالاً مربوط به قرن 13؛ خط: شکسته نستعلیق چلیپا، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ مهر: «علی»، «علی اکبر» (چهارگوش)؛ واقف: علی اکبر؛ جلد: تیماج، 121گ، اندازه: 10×16 سم [ف: -1]

129. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14369/10

مطالبی شامل: چند نکاح نامه، طریق ختم سوره انعام في مسائلی به نقل از رسایل سید طباطبایی و شرح وافیه سید صدرالدین، چند نکاح نامه، منتخباتی از کتاب مهیج الاحزان، مسئله فقهی درباره اشخاصی که مادرشان سیده است به نقل از خط محمد تقی مجلسی، اجرت نامه نصیرالدوله حسینخان که خود را به مدت یک سال (سال 1262 ق) به مبلغ سه تومان رایج دیوان سکه محمد شاهی اجیر حاجی محمود نموده است، مدت خلافت تعدادی از خلفای صدر اسلام، چند دعا و حدیث، بخشی از وصایای حضرت پیامبر (صلی الله علیه و آله) به ابوذر، فصلی در اعمال و اذکار شبانه، چند دعا برای قضای حوایج، فصلی در اوزان شرعی، چند نکاح نامه و صیغه عقد نکاح، و ...؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 63 گ (50ر-112ر)، اندازه: 16×21 سم [ف: 38-497]

130. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11368/3

یادداشت های متفرقه؛ بی کا، تا: قرن 13 [مختصر ف: -987]

131. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1135/3

اجوبة با مطالب متفرقه نوشته در سفر خراسان؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 14ص (13-26)، 18سطر [سنا: ف: 2-129]

132. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11368/3

یادداشت های متفرقه؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [مختصر ف: -987]

133. ساری؛ طاهری شهاب؛ شماره نسخه: 221/11

مطالب متفرقه از عجایب البلدان؛ بی کا، تا: قرن 13، جا: ری؛ 3 ص، ابعاد متن: 17×21 [نشریه: 6-630]

134. میبد؛ مخطوطات و اسناد میبد؛ شماره نسخه: 26/2

مطالبی منقول از خلاصة المنهج ملا فتح الله کاشانی و حياة القلوب علامه مجلسی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 21 سطر، اندازه: 15×21/5 سم [ف: - 31]

135. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18321/2

شامل احکام اختلاجات، بیان رویت هلال، بیان ایام سعد و نحس ایام ماه و هفته گویا موارد مذکور بخشی از یک کتاب باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 11ص (162-172)، 11سطر، اندازه: 16×21 سم [ف: 50-118]

136. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6648/4

مشتمل بر چند حکایت، روزنامه حیض عورت که سعد و نحس و یمن و بد شناخته شود، چند بیت شعر فارسی، طریقه دانستن سیر رجال الغيب، اختیارات ایام، نسخه های پزشکی، رنگ کردن اسب و پارچه و کاغذ، شعبده، کتابی در لغت با استفاده از کتاب هایی چون «مؤيد الفضلاء» و «لطایف اللغات» و «منتخب اللغات و صراح اللغات» و «کشف اللغات» و «برهان قاطع» و «کنز اللغات»، چند نامه و انشای پراکنده؛ خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 114گ (13ر-126پ)، اندازه: 13×21 سم [ف: 20-177]

137. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6909/2

آغاز: در اعمال شمسی و این اعمال کلیه است غذایی که ماده معلوم از وی وجود می گیرد. زرده تخم مرغ است و نان میده بی تخمیانه و عسل و تسویه و این اجزاء واجب است؛ انجام: مجموع روغن گرفته شود در وقت حاجت از آن روغن بر قضیب طلایه نماید و بعد از سه روز مباشرت نماید مجرب است

پراکنده هایی در کیمیا و علوم طبیعی و پزشکی در مجموعه حاضر آمده است بدین عناوین: اعمال شمسی و قمری و تعقید و تحلیل و تکلیس به نقل از میرزا هاشم و آخوند یزدی، رساین

هندی، خواص برخی از اشیاء که در کیمیا به کار آیند به ترتیب حروف الفبا، شعبده جات، پاک کردن رنگ و روغن از جامه، رنگ کردن کاغذ و نقش قلم، شناختن جواهرات و خواص آن ها، طريقة استعمال برخی از ادویه نظیر چوب چینی و پادزهر و ماء الجبين و...، ظاهراً این بخش نیز برگرفته از کتاب تحفة المومنين می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 132گ (59ر-190ر)، اندازه: 10/5×17 سم [ف: 20-339]

138. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10681/7

آغاز: محرمی کو که بشنود آواز ** که حقیقت چگونه گشت مجاز / عشق در پرده می نوازد ساز ** همدمی کو که بشنود آواز شامل عبارتی درباره انواع موت از نظر صوفیه، بندی از احیاء العلوم، حدیثی از اصول کافی کلینی، شعری با عنوان «کتبته ناقلاً» من مکتوبات صدر العرفاء أنار الله برهانه»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 1 ص (166پ)، 21سطر (8/5×15/5)، اندازه: 15×22 سم [ف: 20-178]

139. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16096

بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوایی [د.ث. مجلس]

140. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8862/17

منقولاتی از کتاب های مختلف است، بدین ترتیب: اخلاق محسنی، جامع الاخبار ابن بابویه، تفسیر گاذر (کذا)، روضة الواعظين، التهذيب، شرح العقايد، تحریر العلامة، گلستان، شرح نهج البلاغة، الكشاف؛ خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ جلد: میشن مذهب، 28 ص (159-186)، اندازه: 13/3×25/8 سم [ف: 29/1 - 164]

141. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8868/21

شامل نامه ملک دوم به شاپور بن اردشیر و دو گفته از عبدالملک نزد معاویه؛ بی کا، تا: قرن 13؛ 1 ص (76پ)، اندازه: 11×21/4 سم [ف: 29/1 - 181]

141. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8868/28

از کتاب بشارة المصطفي، معنای حکیم، کتاب السراير از محمد بن ادریس حلی، نامه های مقدس اردبیلی به شاه طهماسب و شاه عباس صفوی از مقامات النجاة، و یک رباعی از میرزا ابوالحسن جندقی نظر تخلص؛ خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ پس از آن زندگی صاحب بن عباد از ابن خلکان، قصیده ابی مرین، قصیده اسد بن رقیم در مدح امیر المؤمنين (علیه السلام)؛ 2گ (88ر-89ر)، اندازه: 11×21/4 سم [ف: 29/1-182]

143. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8868/42

شامل این موارد: نامه یحیی بن معاذ به ابی یزید بسطامی، اشعار متنبی، گفته ای از ابی یزید بسطامی، دو بیت از قاضی ارجانی، از روضة الصفا، از الاثر، از قاموس، غزل فخرالادباء رحمة الله علیه تاریخ تولد منور سلطان در 8 ربیع الاول 1284ق، خطوط هفت گانه جام جم؛ خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ خریداری از باقر رقت (ترقی) در آذر 1346ش؛ 3گ (101پ-103پ)، اندازه: 11×24/1 سم [ف: 29/1 - 183]

144. تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 175/10

مسائل مختلف بنظم فارسی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 1 ص (102)، 14 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [نشریه: 3-327]

145. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16125/4

شامل: الف. شاه معجون از برای قوت باه، ب. صفت معجون لقمان، ج. سؤال شاه احمد چینی از حکیم ارسطو، د. صفت معجون سیر جهت استسقا، ه روایاتی از معصومین (علیهم السلام) در پزشکی؛ خط: نستعلیق نازیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مذهب، 40ص (224-264)، 13-16 سطر، اندازه: 11××17/2 سم [ف: 45-25]

146. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16359/11

شامل: الف. في خواص اسماء الله، ب. فایده در جلب قلوب، ج. فصل في خواص طبایع الحروف، د. في خواص اسماء الله، هی في عمل المحبة، و. فایده ای در کیفیت درج جداول طلسمات با ذکر سعد و نحس اوقات هر یک، ز. في استخراج الجواب، ح. فصل در طریق کتابت جفر خابیه؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ با اشکال هندسی؛ جلد: تیماج مذهب، 21 سطر، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 45-183]

147. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16429/11

شامل: یادداشت هایی از احکام نجوم، تولد فرزند در ایام هفته، اختیارات جامه بریدن، در بیان نکاح کردن، در بیان رخت و جامه دوختن، جدول بروج قمر و احکام آن، یادداشت هایی در احکام نجوم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مذهب، 18ص (286-304)، 15 و 21 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 45-231]

148. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16495/3

شامل: الف. یادداشت های متفرقه در طریق ساختن باروت و غیره، ب. سیاهه یک نسخه کیمیایی، ج. ادعیه و طلسمات گوناگون و یادداشت های دیگر، د. حروف ابجد، هر چند طلسم دیگر، و . چند دعا و تعویذ دیگر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 80 ص، 13-18 سطر، اندازه: 10/3×16 سم [ف: 45-269]

149. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10074/5

مطالب و متفرقاتی شامل: اسامی امامان و بروج دوازده گانه، ماه های ترکی و روزهای هفته به ترکی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 2گ (33ر-34ر)، 11سطر (7×11) [ف: 19-36]

150. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10210/2

پراکنده هایی با عناوین: جدول نجومی ماه های عربی که ماه های سعد و نحس، طلوع و غروب خورشید و طول و عرض و جهت جغرافیایی با علائم و نشانه ها و حروف ابجد مشخص شده است و جداول نجومی با عنوان جدول قمری ماه های مرداد، بهمن و اسفند 1249 ق با علائم و نشانه و ادعیه و یک موضوع با عنوان «طریق نزله بندی فهرست اسامی پادشاهان از ابتدای کیومرث الى یومنا هذا» با ذکر هر سلسله از پیشدادیان تا قاجاریه که به ناصر

الدين شاه ختم شده است، در پایان 2 برگ جداول جفر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ یادداشت وقف ملا محمد جعفر طهرانی؛ واقف: آخوند ملا عبدالوهاب؛ جلد: تیماج، 4گ (106پ-109ر)، 16-13 سطر (10×14)، اندازه: 15×20 سم [ف: 19–266]

151. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10479/12

منقولات و منتخباتی است از کتب گوناگون، مطلبی کوتاه به نقل از اخلاق المحسني (جواهر الاسرار) از ملا حسین واعظ کاشفی (910ق)، نقل از کتاب الخصال شیخ صدوق، مرآة السالكين، تفسیر آیه لیس کمثله شی، قسمتی از مصیبت نامه عطار، قسمتی از گلشن راز شخ محمود شبستری، بیان صفات اخلاقی مانند زهد و ... و احادیثی در باب ارزش تفکر، روایات و نکات اخلاقی از ائمه و حضرت صادق؛ بی کا، تا: قرن 13؛ 8گ (93پ-100پ)، 21-17 سطر (10/5-11/5×17)، اندازه: 17/5×21/5 سم [ف: 19-652]

152. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10479/17

روایات پراکنده به نقل از صحیح بخاری و شرایع و... در باب یهود و نصاری و مجوس و تفسیر «حدیث کنت نبياً و آدم بین الماء و الطين»، در باب سؤال از پیامبر که چه چیز حلال است، آیات قرآنی از سوره های آل عمران نساء و مائده، باب تحریم مؤاده الكفار؛ بی کا، تا: قرن 13؛ 4گ (154-157)، 17-21 سطر (10/5-11/5×17)، اندازه: 17/5×21/5 سم [ف: 19-654]

153. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 196/3

پراکنده های شعر فارسی و مناجات؛ خط: نسخ، کا: محمد رفیع بن محمد کریم انجدانی، تا: سه شنبه 5 جمادی الثاني 1203ق، جا: کاشان مدرسه ترک آباد؛ قطع: بیاضی [نشریه: 7-228]

154. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5871/10

خط: نسخ، کا: ملک محمد بن علی کازرونی، تا: 1204ق؛ 5گ (375-371)، 17سطر (8/5×14)، اندازه: 12×15 سم [ف: 16-116]

155. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10215/2

چند یادداشت و فایده پراکنده به فارسی و عربی با موضوعاتی چون اشکال اربع چهار ضرب، فرق بین کل و کلی، حواس باطنی و حواس ظاهری شبهه و اقسام کلی و اقسام وجود... برخی به نقل از شرح تلخیص؛ کا: محمد طاهر نوری، تا: 1212ق؛ جلد: تیماج مذهب، 3گ (94پ-96ر)، 13 سطر (6×13)، اندازه: 12×21 سم [ف: 19-272]

156. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10124/9

در عرفان با عناوین لایحه، وصل و فصل؛ بی کا، تا: با تاریخ 1221ق؛ 8ص (59-66)، اندازه: 11/5×23 سم [ف: 32-155]

157. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1300/5

پراکنده ها در مواعظ و حکایات؛ خط: نسخ، کا: ابوالقاسم بن جلال الدين مهرجردی، تا: 15 ذیحجه 1224ق؛ 20ص (64-83)، اندازه: 10/5×17/5 سم [ف: 3-921]

158. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5422/27

چند مثل فارسی، انشاء ستایش مانند، الفاظي که می توان آن ها را با هم در قافیه آورد؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1227ق؛ جلد: قهوه ای، اندازه: 15/3×21 سم [ف: 8-367]

159. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 552/1

به نظم و نثر، قطعه ای از ابن یمین، امیر حسینی، رباعی در اسامی نغمه های دوازده گانه موسیقی و گفتارهائی در پزشکی، تجوید، عرفان و حدیث؛ خط: نستعلیق، کا: سید بشیر موسوی، تا: 15 جمادی الثاني 1238ق؛ مهر: «الواثق بالله الغني عبده بشر الموسوي» (بیضی)؛ جلد: تیماج، 20-24 سطر چلیپایی (8×16)، اندازه: 14×21 سم [ف: 2-657]

160. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5076/3

پراکنده هایی به نثر؛ خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم بن عبدالرضا قزوینی شیرازی، تا: 1247ق [ف: 8-187]

161. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16442/3

شامل: الف. صورت لغات مشکله دیوان ناصر خسرو علوی، ب. صورت کتب محمد بن عبدالله نوری، ج. دو غزلی از نور علیشاه، با مطلع: «سرپا برهنگان که دم از کبریا زنند ** مردانه پای بر سر کبر و ریا زنند»، و نیز: «من در تاج خسروان آن لؤلؤي لالاستم ** در قعر بحر بیکران آن گوهر یکتاستم»، د. صورت کتب امانتی کاتب مجموعه (ایاز) که به دیگران داده است، ه تفصیل و صورت کتاب های کاتب مجموعه (ایاز)، و. لغات مغولی تاریخ وصاف الحضره، ز. [لغت نامه لغات مشکل] که گویا مشکل کتابی را توضیح می دهد، اما نام کتاب را ننوشته است؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: علی بن محمد صالح مدرس تبریزی متخلص به ایاز، تا: با تاریخ 1254ق؛ جلد: تیماج مذهب، 136ص، 12 و 16 و 20 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 45-240]

162. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7619 - 38/239

آغاز: ای فدای تو هم دل وهم جان ** وی نثار رهت همین وهمان؛ انجام: این کشته فتاده بهامون حسین تست ** وین صید دست و پانزده در خون حسین تست

بیاضی است شامل اشعار روضه خوانی و مطالب ویادداشت های پراکنده مذهبی، از جمله ترجیع بند هاتف و اشعاری از واله و دوازده بند عامی در پاسخ به دوازده بند محتشم و...؛ خط: تحریری، کا: ملا محمد بن حاجی محمد صادق، تا: 10 رجب 1259ق؛ جلد: مقوا، 69گ، اندازه: 11×17 سم [ف: 2-647]

163. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1168/6 -طباطبائی

آغاز: قصه دخمه نوشیروان راویان اخبار و ناقلان آثار روایت کرده اند که روزی یکی از خلفاء بنی عباس؛ انجام: و روان بکرد به خانه اش. سزای حسن عمل بین که روزگار هنوز ** خراب می نکند بار گاه کسری را

شامل: الف - سخنان حکمت آموز از بوذر جمهر و ابراهیم ادهم و دیگران، ب - نسخه نصیرا برای درمان بیماری عشق، ج و د - حکایاتی از حجاج بن یوسف و حسان بن ثابت؛ خط: نستعلیق، کا: عبد الخالق خراسانی، تا: 1260ق؛ 13گ (128-140) [ف:

659-23]

164. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1168/15-طباطبائی

شامل: الف - در قیافه شناسی و فراست، آغاز: «در بیان صورت ظاهر انسان و شکل و شمائل ... که کیفیت هر عضوی دلیل چه صفت است»، پایان: «تا در روز بازار رستخیز در میان عظماء کامران و بر قرار باشند»، ب - حقیقت سلوک، آغاز: «حقیقت سلوک محققان گفته اند که به طریق سیاحت و مجاهدت نفس اماره و اوصاف ذمیمه مبدل به اوصاف حمیده ... می توان کرد»، ج - تحقیق در سد سکندر، آغاز: «در خصوص تحقیق در سد اسکندر آورده اند»، پایان: «به ذی القرنين منسوب می سازد که عبارت از اسکندر... رومی بوده و در تاریخ مشروحا مذکور است»، د - داستان دخمه نوشیروان؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالخالق خراسانی، تا: 1260ق؛ 150گ (حاشیه) [ف: 23-663]

165. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 73/5 فرخ

گزیده ای از کتاب رعنا و زیبا، نصیحتی از لقمان حکیم، سخنی از فیثاغورث، افلاطون، ارسطاطالیس، صورت رقم احتساب، تعزیه نامه ای که شاه عباس جهت تعزیه سلطان پرویز جهانگیر پادشاه نوشته، ذکر شاه تعزیه نامه ای که شاه عباس جهت تعزیه سلطان پرویز جهانگیر پادشاه نوشته، ذکر شاه شجاع، در مرثیه شاه محمود برادر خود گفته، کتابت صاحبقران امیر تیمور کورکان، مکتوب دیگر بسلطان احمد بغدادی پسر سلطان اویس ایلکانی نوشته، مکتوبی که پادشاه میرزا شاهرخ به حاکم دکن نوشته، روایتی از جابر بن عبدالله انصاری، معجزات حضرت رسول (صلی الله علیه و آله)، روایتی از ابوسعید، صورت مکتوب میرزا محمد مهدی از زبان نادر میرزا در جواب نامه پسر شاه مراد، ترجمه قصیده فرزدق از جامی، اشعاری از مقبل، شهاب و هفت بند ملاحسن کاشی در مدح حضرت امیر علیه السلام، قواعد نجومی بنظم در دو صفحه، طریق طریق دیدن هر مه در یک صفحه، کیفیت کیفیت تواریخ سلاطین از وقت تولد تا وفات کورکانیه در یک صفحه، قواعد سیاق و اسامی بهشت در یک صفحه، ادعیه ای چند در دو برگ و اشعاری چند از جامع این جنگ در سه صفحه؛ خط: نستعلیق خوش و شکسته نستعلیق، کا: لشگر نویس، تا: 10 شوال 1260ق، در وقتی که یارمحمد خان الكورائي در سمت غور و ساخر رفته جهت فرزندش محمد علی نگاشته؛ مجدول؛ جلد: تیماج، برخی 8 سطری و برخی چلیپایی (8/5×16)، اندازه: 14×23 سم [ف: -186]

166. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16180/10

شامل: الف. فایده از کتاب مخزن الفوايد، ب. فایده دیگر از کتاب مخزن الفوايد، ج. طریق اسقاط میت، د. فایده در نکاح، ه المسائل المتعلقة باجابت الموذن، و. سیفی حضرت غوث الثقلين که چهل کاف دارد، ز. فایده برای دفع شر، ح. کیفیت عقد انامل از فرهنگ جهانگیری؛ خط: نستعلیق هندی، کا: غوتمحیی الدين بن سید ابوالحسن قادری، تا: با تاریخ 1263ق؛ جلد: چرم مذهب، 118ص (83-201)، 13 سطر، اندازه: 15/5×19 سم [ف: 45-62]

167. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3992/5

منقولات از تاریخ طبقات محمودی و روضة الصفاء؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن محمد حسن، تا: 1269ق؛ جلد: تیماج، 309 ص (356-664)، قطع: رقعی [ف: 10-2193]

168. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16184/6

چند حکایت اخلاقی و عرفانی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1271ق، جا: وند واسی، حسب الحكم سید اسحاق صاحب قبله؛ محشی از احمد و غلام حسن؛ جلد: چرم، 15ص (2-16)، 11 و 13 و 15 سطر، اندازه: 14/3×19/8 سم [ف: 45-65]

169. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16189/11

شامل: الف. متن یک نامه به دوستی بی ذکر نام، ب. مصالحه نامه نور الله خان و بیوک خان با لطفعلی خان قرابوطه ای یک دانگ از قریه قرابوطه به تاریخ 1297ه، ج. آغاز رساله ای با موضوع «در آداب سخن گفتن» که ناتمام مانده است، د. روایتی از عبدالله سلیمان نوفلی به عربی، ه صورت تقسیم موروثی، و. چند یادداشت فقهی از عقودات به فارسی؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: خلیل الله بن حبیب الله میرزای، تا: با تاریخ 1277ق؛ 90ص (332-423) 16-15 سطر، اندازه: 18×22/3 سم [ف: 45-71]

170. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16356/4

شامل: الف. روایتی از مسلمة بن حبیب حنفی، ب. چند حدیث و شعری از تهامی، ج. روایتی از نصر سمرقندی، د. في الاستمناء، ها اشعاری از حاتم و باشر بن برد با چند شعر و روایت دیگر، و. اقوالی از حبیب با چند شعر از قمری و امرؤ القيس و غیره، ز. روایتی از ابوالقاسم بن اوزق، ج. نقلی از کتاب قصص الانبياء تأليف ابوالحسن محمد بن عبدالله کسایی، ط. چند روایت تاریخی از علم الهدي و شیخ یوسف بحرانی و دیگران، ی. فایده ای درباره علم رمل، یا. روایتی تاریخی درباره عایشه، یب. مراثی امام حسین (علیه السلام)، یج. فوایدی از جوهری، ید. چند روایت متفرقه و اشعار عربی و غیره؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1286ق؛ 15-19 سطر، اندازه: 18×22/3 سم [ف: 45-179]

171. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1087/31

آغاز: نسخه دیگر از متفرقات تحکما از تصانیف محمد بن زکریا رازی. بسمله. حمد صلوة اما بعد، از جمله متفرقات، ترکیب اول و او آن چنان ترکیب است گفت در این هرمس: بگیر شمسیه حاره یابسه پس بینداز او را در قمر مائی بار در طب؛ انجام: از کبریت یازده جزو و از جسد یک جزو گفته اند. و الله اعلم.

در این گفتارهای پراکنده سخنان محمد زکریای رازی و جابر و ملک آدرس در کشف الاسرار و ابن امیل (محمد تمیمی) و سراینده شذور و شارح کتاب الرحمة و نویسنده کتاب خمایر و جاماسب و بلیناس و ارسطو و راهب و ذیمقراط و دیسموس و هرمس و هرقل و طغرائی در تراکیب الانوار و کتاب الرحمه و حکیم عارف در تفسیر درجات عمل و نگارندگان کتاب حقائق الاستشهاد و دره منصوره و شرح شذور و کتاب مفتاح و رساله

شیخ صدرالدین آمده است؛ بی کا، تا: با تاریخ 1289ق؛ 13گ (109ر-121ر) [ف: 4-1006]

172. تهران؛ موزه آستان حضرت عبدالعظیم؛ شماره نسخه: 38/13

فواید پراکنده به نظم و نثر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: بین سال های 1271 تا 1290ق؛ جلد: تیماج مذهب، 15گ (197ر-211ر)، اندازه: 16×21 سم [ف: - 140]

173. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8919/39

در بیان سر نفس رحمان از حضرت مستعان علی، در بیان ختمیت و قصیده عبدالباقی افندی که جناب مرحوم سید شرح گفته؛ خط: نستعلیق و شکسته، کا: محمود بن جلال الدين محمد نصیر قلندرشاه خویی، تا: 1291ق، جا: تبریز (آستانه مقبره جناب حاجی محمد جعفر خوی)؛ جلد: میشن مذهب، 3گ (271پ-273پ)، اندازه: 12/8×21/5 سم [ف: 29/1 - 335]

174. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 710 ض

شامل: چند تک بیت بدون ذکر نام سرابندگان، سیاهه چندنامه با عنوان «انشاء»، «ستون از مجربات والد حقیر جهت رفع درد دندان»؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1292ق؛ 10ص (76-86)، 18-13 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 40/3-129]

175. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7854 - 39/234

آغاز: خبر مبتد است که مخدوف است و لاقومن جواب قسم است که قائم مقام شده است؛ انجام: و انتظام عالم بود چه اگر حجب دامن گیر نشدی قیام بامور دنیوی والتفات بن عالم سفلی

اوراق پراکنده ای است که در کنار هم صحافی شده از جمله قطعه ای از رساله ای در نحو و چند نسخه مربوط به کیمیا و در پایان مطلبی درباره سماع صوفیان و آداب آن؛ کا: شفیع بن محمد تقی آوی از محالات سمیرم روده، تا: یک شنبه 5 ربیع الثاني 1296ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 80گ، 20 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 8-4951]

176. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14282/5

مطالبی شامل: در شناختن واجب الوجود، نصیحت حکیم به یکی از ملوک، سؤال سلمان از امیر المؤمنين علیه السلام، در تقسیم حکم و احکام قطع که مؤلف از درس شیخ محمد حسن شریعتمدار استفاده نموده، غزلی از مشتاق و بیتی از میرزا ابراهیم سالک، مناجاتی از خواجه عبدالله انصاری، اشعاری از ابو سعید و خیام، و چند حدیث و حکایت؛ خط: نستعلیق، کا: محمد علی خلف مرحوم حاجی عبدالمطلب بارفروشی، تا: 1297ق؛ جلد: تیماج مذهب، 6 گ (242ر-247پ)، 15سطر، اندازه: 16×21/5 سم [ف: 38-408]

177. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 676/2

حاوی مطالب و اشعار گوناگون است و در صفحه 16 آن نامه ای است که در آن نویسنده خود را میرزا رشید خلخالی معرفی می کند در بعضی از صفحات آن نیز اشعاری چند جسته و گریخته یافت می شود که نام سراینده اغلب آن به دست نیامد؛ خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا: 1298ق؛ جلد: تیماج مذهب، 22ص (37-15)، 7 سطر (7×13)، اندازه: 10×17/5 سم [ف: 2-177]

178. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7868 - 39/248

آغاز: کیفیت فاطمه بنت موسی بن جعفر (علیه السلام) مرویست که چون امام رضا (علیه السلام) وارد طوس گردید مأمون ملعون بآن حضرت عرض کرد که می خواهم نامه ای به خواهرت فاطمه بنویسی و او را بدین صوب بیاوری؛ انجام: آفتاب نوربخش مشرقین ** افتخار طالبان حق حسین / سرگذشتش را چگویم سر بسر ** خانه صبرم شود زیر وزیر

برگ های پراکنده ای است که در یک جا صحافی شده شامل یادداشت های متفرقه ادبی وشعری و تاریخی و طبی از جمله درباره بیماری صداع وحکایاتی از سلاطین و پادشاهان و مطالب متنوع دیگر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ جلد: مقوا، 50 گ، 18سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 8-4954]

179. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/120

از جمله نسخه چتنی هندی و سفر میرزا حسین سپهسالار و میرزا حسن خان منشی اسرار طباطبائی تبریزی به پطرزبورگ و ایالت خراسان؛ خط: نستعلیق، کا: میرزا حسن خان منشی اسرار دولتی، تا: قرن 13-14؛ 1 گ (640) [مختصر ف: -978]

180. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7862 - 39/242

آغاز: پنجم زنی که مرد در حال احرام با علم به حرمت او را عقد کند و با جهل حرام ابدی نمی شود ولی عقد باطل است ششم زن آزادی که شوهر او را؛ انجام: ظل قدرت بود کل قبل الوجود ** هم زحق از بهر حق معلوم بود / چون معانی شان زیکدیگر جداست ** گر تو ماهیا نشان خواهی دواست

دفتر یادداشت شخصی بوده که در آن مطالب متنوعی را ثبت نموده از جمله احکام فقهی مربوط ابواب نکاح تا ظهار، پس از آن بحثیطبی است در معرفت بدن انسان و سپس قطعه ای از تاریخ مشروطیت ایران و پایان اشعار فارسی است در قالب مثنوی با عناوین: حکایت عابد که به سبب ضعف عقل ترقی نداشت، فصل في العقل، فصل في التحقيق، فصل في الفطره، فصل في التكليف والشوق، فصل في ماهية الذوات؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 36 گ، 15سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 8-4954]

181. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7570 - 38/190

آغاز: بسمله استعمال اللفظ فیما وضع له حقيقة وفی غیره بدون العلاقة باطل و معها ان کانت المشابه استعارة و الافمجاز مرسل الدور علی ثلثة اقسام.... في حجية الظن الأدلة التي أقاموها؛ انجام: ای اهل جهان رسول مختار آمد ** فخر دوسرا سید ابرار آمد / سالار تمام هوشمندان جهان ** از بهر هلاک مست هوشیار آمد برگ های متفرقه ای است از رساله های مختلف که در یک جا صحافی شده، شامل موضوعات مختلف هم چون اصول فقه، نصایح و نمونه های از اجاره نامه و صلح نامه و غیر آن؛ خط: نسخ و

نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ جلد: مقوا، 39گ، 12سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 8-4951]

182. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14561

مجموعه ای است نسبتاً مختصر در بیان بعضی از زیارات دعاهای شیعی مانند دعای کمیل و زیارت عاشورا، احکام نماز، خواص بعضی از اذکار و خواص ادعیه؛ خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 72گ، اندازه: 7/8×15/5 سم [ف: 50-41]

183. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/122

از جمله تاریخ قتل آقا محمد خان، نسخه مسهل سلطان الحكما، نسخه حب استاد غلامرضا؛ خط: نستعلیق، کا: میرزا حسنخان منشی اسرار دولتی طباطبائی، تا: قرن 14؛ 1 گ (642) [مختصر ف: -976]

184. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9467/125

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ 1 گ (282پ) [مختصر ف: 978]

185. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/122

186. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 8253

یادداشت هائی است از یک روضه خوان کم سواد، در رمل و زیارت خوانی و دعا گوئی و روضه خوانی؛ خط نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 114گ، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: 3-177]

187. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15750

آغاز: 1- هر عدد 2 = پیکر سمت راست آخرش صفر یا زوج باشد؛ انجام: ای فرشته آسمانی تا در زمین مایی آزادی را پاداش این است.

یادداشت های پراکنده یک محصل از کتاب های درسی دوره دبیرستان است همراه با مطالب دیگر از جمله: سخنرانی خلیل مکی در حزب زحمتکش، اشعاری از پروین اعتصامی و محمدرضا خزائلی مازندرانی و هاتف اصفهانی و حافظ شیرازی، در صفحه 168 از حقوق دریافتی در سال 1328 و 1329ش و مطالبات و مخارج گزارشی نوشته است، در مجموع دفتر یادداشت معمولی است فاقد ارزش علمی و تاریخی؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 113ص، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 44-41]

188. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16018/5

از جمله چندنامه (یکی از آن ها رقعه ای است که به میرزا محمد خان پیشکار سبزوار نوشته اند)، بندی از منظومه ای تاریخی مربوط به عهد قاجار، شرح انحصار تنباکو در اسلامبول؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: ق 13 و 14؛ جلد: مقوا، 23 ص (224-246)، اندازه: 14×22/5 سم [ف: 44-202]

189. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16096

آغاز: مسئله نهم در نماز اعمال مستحبه را اگر غلط خواندی بفتوای جناب آقای آخند مبطل نماز است؛ انجام: خرید کتاب ... خداوند توفیق خواندن ... بر طبق عطا کند.

بیاضی است که در آن مطالب پراکنده به صورت نامنظم یادداشت شده از جمله: ادعیه شیعی، مسائل فقهی، روایات، اشعار فارسی، لیست کتاب های مالک نسخه و...؛ خط: عبارات عربی نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: ق 13 و 14؛ 63گ، اندازه: 11×17 سم [ف: 44-247]

190. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8013/2

در این چند برگ مطالبی غیر مرتبط با یکدیگر آمده شامل: ابیاتی فارسی با عناوین «محوی»، «سحابی نجفی» و «من الاكابر» و عربی هایی از «سید ماجد جبل عاملی» و «مشهور من کلام امیر المومنين علیه السلام»، حکایاتی از قصه موسی (علیه السلام) با عناوین «نقلست»، منقولاتی از بزرگان و صوفیه، نقلی از حدایق الحقايق (گویا از خود معین الدين فراهی) حکایتی با بن مایه زهد، دیباچه کتابی (گویا)، مطلبی در تفسیر بسم الله، توضیح عبارت حضرت امیر المومنين (علیه السلام) از شیخ بهاء الدين ره، این مطالب بدون تمایز، پشت سر هم نوشته شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ رکابه دار؛ جلد: تیماج، 20گ (319پ-328ر)، 18 سطر، اندازه: 15×20/2 سم [ف: 27/1-38]

191. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8968/7

آغاز: در کلمات متفرقه: همگی اصل و فصل آن را مرعی و ملحوظ داشته از فواید آن متمتع و محظوظ فرموده اند. در عهده تراخی ممالك فسیح المسالك ایران عمدة السفراء

برای منشیان و آموزش انشاء. به همراه چند نامه و حکم نمونه؛ بی کا، تا: اوایل قرن 14؛ جلد: چرم مذهب، 7 ص (54-60)، اندازه: 12/6×21/8 سم [ف: 29/1-493]

192. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9450/120

193. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16347/4

شامل: الف. چند عمل کیمیایی به نثر، ب. در تدبیر رماد از قول شیخ مغربی، ج. در اکسیر، د. چند یادداشت متفرقه از نسخه های کیمیایی، ه چند نسخه در تطهیر و مصفا و تبییض نمودن؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 34ص (19-53)، 14سطر، اندازه: 12/2×18 سم [ف: 45-172]

194. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16431/3

شامل: الف. فصل در بیان فرزجات، ب. جدول اسماء الله و عدد هر یک، ج. فصل در وضع سه در سه و خواص آن (طلسمات)؛ خط: نستعلیق نازیبا، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج مذهب، 11ص (138-127)، 11 و 15 سطر، اندازه: 11×17/3 سم [ف: 45-232]

195. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11725/6

خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل قرن 14؛ مصحح [میراث شهاب: س 10 ش 1-2-26]

196. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5919/6

کا: جناب استر آبادی، محمد تقی بن علی، تا: 1304ق؛ 10ص (274-265)، 16سطر (10×17)، اندازه: 22×20 سم [ف: 16-153]

197. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5919/3

کا: جناب استر آبادی، محمد تقی بن علی، تا: 1304ق؛ 7 ص (149–155)، 16 سطر (10×17)، اندازه: 22×20 سم [ف: 16-153]

198. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2735/6

آغاز: در شناختن ماه های سال ... المحرم از اشهر حرم و روز اول آن دعای حضرت زکریا مستجاب شد؛ انجام: و پادشاهان صفویه را مروج این مذهب دانند و الله اعلم تمت ... في سنة 1315

چند بخش است از یک کتاب در آن از مسائل گوناگون گفتگو شده است، این بخش در: شناختن ماه های سال و ایام متبرکه و عیدهای معروف و نیز از پادشاهان روی زمین و طوایف و امم و مدت پادشاهی ایشان از زمان حضرت آدم و در پایان از ادیان گفتگو کرده است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد عظیم خان منشی هرات پسر محمد اسماعیل خان، تا: 1315ق؛ جلد: تیماج، 90ص (620-531)، 15 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 9-75]

199. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10405/6

یادداشت های پراکنده و کوتاه از محمد اسمعیل خان قاجار در تاریخ 1341ق شامل مطالبی درباره خود در قلهک و زرگنده صورت مخارج حاج سید محمد صراف و نیز حساب بازار عبد الوهاب خان در 1342ق، یادداشت های پراکنده به خط شکسته و اشعار اسمعیل خان قاجار، چند غزل از میرزایغمای جندقی؛ بی کا، تا: با تاریخ 1323ق؛ 14گ (39پ-52پ)، 15-17 سطر (11×19)، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 19-533]

20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17006/7

آغاز: بسمله. مثال جان در بدن و بخت در شخص چون گرمی است در آتش؛ انجام: امید هست که انشاء الله خداوند کریم از کرم عمیم خود او را در دنیا از جرگه صالحان در آخرت از فرقه ناجیان حساب کند. و السلام.

بی کا، تا: 1337ق؛ مطالب پراکنده و کوتاهی است از هر دری که نویسنده در آن عقاید خود را به صورت پاره های بدون ربط کنار هم نوشته، اما قلمش در ابراز عقیده زیبا و در رد برخی خرافات و عقاید عامیانه بی پروا، طنز آمیز و گیراست؛ جلد: چرم، 19ص (91-73)، اندازه: 11×17 سم [ف: 47/1 - 127]

201. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1739/7

خط: تحریری، کا: میرزا علی بن عبد الخالق خوئینی، تا: 1353 - 1354ق؛ اندازه: 10×17 سم [ف: 3-126]

202. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7715 - 39/95

آغاز: و البراهمة قلنا ذلك ممنوع بل قد یتفاوت انواع الضروري بواسطة التفاوت في الألف والعادة و الممارسة و الاخطار بالبال و تصورات اطراف الأحكام و قد یختلف فیه مكابرة و عناد اکالسو فسطائية؛ انجام: النصف من شعبان افضل الاعمال فیها زيارة ابی عبدالله الحسين بن علی علیهما السلام روی... وروی محمد بن مارد التميمي قال قال لنا ابو جعفر (علیه السلام)

برگ هایی از رساله های مختلف در یک جا صحافی شده شامل مباحث فلسفی و حدیثی است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 62گ، 17سطر، اندازه: 12/5×22 سم [ف: 8-4951]

203. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1483

آغاز: وقتی دل سودایی می رفت به بستان ها ** عیش و طرب آوردی بر لاله وریحان ها؛ انجام: ان ربکم الله الذي خلق السموات و الارض في ستة أيام ثم استوی علی العرش یغشی الليل النهار

مجموعه ای است متفرقه دراشعار و ادعیه و علوم غریبه؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 40 گ، اندازه: 7×14 سم [ف مخ: 1-285]

204. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1500/3

آغاز: وقت آب خوردن این دعا را بخواند الحمدلله الذي انزل من السماء بعد از خوردن بگوید: صلوات الله علی الحسين؛ انجام: و دور نیست که تقدیم معادن [...] اولی باشد الا در تقدیم آن بر معادن اشکال

مطالب متفرقه ای است در اخلاق و مسائل فقهی از ذبح حیوانات و طب و غیره؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 39گ، اندازه: 8/5×17 سم [ف مخ: 1-285]

205. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 777/6

نامه های تعزیت و شوق و جز این ها و شعر فارسی نوشته شب شنبه 4 ذیقعده 1213، شعر انوری و بندی عرفانی و شروط خلوت از محیی الدين و شعر فارسی عین القضات همدانی و نعمة الله کرمانی و محمد علی حزین و سخن علی (علیه السلام) و مولوی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ با دو سرلوح رنگارنگ، مجدول؛ جلد: میشن، 6گ (119ر-124پ)، 16 سطر [ف: 5-173]

206. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 777/8

داستان شیخ محمد حولی ستیزنده ابوسعید ابی الخير که حولی همسایه ای یهودی داشت و اسلام نمی پذیرفت، داستان سلیمان دارانی که با هفتصد تن کوشید و به پایه سلمان نرسیدند، شعر جامی، نامه های نمونه، شعر مشتاق و خیام و مهستی و میرداماد و اختیارات محمود سبحانی و شعر نعمة الله کرمانی و شیخ بهایی و ترجیع نظام اسد آبادی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ با دو سرلوح رنگارنگ، مجدول؛ جلد: میشن، 14گ (128پ-141ر)، 16سطر [ف: 5-174]

207. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 777/22

شعر مجذوب و بهائی و فتاح مراغه ای، داستان، بندی از تحفة المومنين درباره روح؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول، با دو سرلوح رنگارنگ؛ 6گ (200ر-205ر)، 16 سطر [ف: 175-5]

208. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2811/3

آغاز: اما عدد بر دو گونه است یا زوج است یا فرد زوج آنست که بدو قسم متساوی توان کرد؛ انجام: القلم احدی اللساني الكتاب احدی المحدثين العلم احدی الجناحين قید و العلم بالکتاب.

بخش هایی که درباره حساب و علوم غریبه گفتگو می کند نوشته شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 13ص (234-222)، 21 سطر، اندازه: 22×31 سم [ف: 10-95]

209. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4948/11

در متن و هامش بدین گونه: از شیخ بهائی، عبید زاکانی، ابوالعلاء، هاتف، فردوسی، روحانی سمرقندی پوریای ولی، و چند حدیث، تفسیر برخی واژه ها، معرفی پادشاهان و نامداران ایران باستان از یزد گرد و نوشیروان و بهرام گور و مزدک گودرز و چند سطر درباره علوم غریبه و مختصری درباره عقل؛ خط: شکسته نستعلیق چلیپا، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 6گ (94ر-99پ)، اندازه: 14×21 سم [ف: 14-207]

210. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10029/10

به نقل از نفحات الانس و تذكرة الاوليا؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مذهب، 1 ص (56)، اندازه: 12×17 سم [ف: 32-37]

211. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5695/3

در کیمیا و ادب و قرابادین و انشاء؛ خط: نستعلیق هندی، بی کا، بی تا؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 13 سطر (10×17)، اندازه: 16×25 سم [ف: 16-68]

212. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1396/12

در حدیث و ادب و از کتاب های گوناگون؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا [ف: 5-263]

213. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1396/15

با عنوان های: نکته، کلمه؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا [ف: 263-5]

214. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1715/3

شعر و ادب و پزشکی و سخنی در باره عبید زاکانی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 25گ (30پ-54ر) [ف: 5-346]

215. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 639/1-طباطبائی

آغاز: بسمله الحمد لله الذي جعل خزائنه الكاف و النون ... اما بعد مختصریست در بیان ساختن زر کاغذی ... اعجاز و تاثیرات اسماء الهي در معرفت علم قرطاس بنابر استحقاق فرزند ارجمند طول الله عمره کلمه ای چند به رسم یادگار از اسرار ظاهری نماید فقیر خلق الله ... بهاء الدين محمد عالمی.

موجود: بدان که این دعا نوشتن نباید و تعویذ هم نباید کرد که مقصود بر نیاید؛ انجام: رساله من قول افضل العلماء ... شیخ بهاء المله .... عاملی و الله اعلم بالصواب.

بخشی است از کتاب یا رساله ای و یا جنگی است در دستور تهیه الواح و جداول و ادعیه و طلسمات و پاره ای اعمال غریبه، بدون عنوان، باب، فصل و مانند آن، در اواسط این بخش رساله ای است از شیخ بهائی در ساختن زر کاغذی (گویا کاغذ زر) یا علم قرطاس (گ 27ب-31ب)؛ بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ در موضوع تبدیل کاغذ به زر و سیم، نوشته ها و دستورهای دیگری نیز در این رساله دیده می شود، در این بخش نام هایی مانند شیخ سهیل مغربی، عبدالله هلالی، محمد غزالی آمده، نویسنده در جایی می گوید: «پس خواص سوره یس مغربی بیش از این هاست. چون از استاد مرخص نبودم به همین اکتفا نمودم» و نیز می گوید: «در خصوص آیات چند مخصوص که در مربع بیاورد به مشافهه در خدمت مشایخ و حکما و استادان به این فقیر رسیده در خواص بسم الله...»؛ جلد: تیماج، 42گ (1پ-42پ)، اندازه: 10/5×15/5 سم [ف: 22-342]

216. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 21142

بی کا، بی تا؛ خریداری از رضا شیخان [رایانه]

217. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 534/2

شامل: حدیث طینت، ترجمه سلمان، ترجمه حالات امام باقر (علیه السلام) از خرایج و جرایح، احادیثی در موضوعات متفرقه با ذکر منبع نقل حدیث، فواید جليلة في ذکر الله، لزوم صلوة علی النبي (صلی الله علیه و آله) و آله در دو صفحه از علامه محمد باقر مجلسی، مسئله ای از کتاب درر و غرر سید مرتضی درباره نبوت، مسأله ای از کتاب جوابات المسائل الميافارقيات سید مرتضی در فضائل ائمه، فصل 42 از مصباح المتهجد شیخ طوسی در ذکر شهور اثنی عشر؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ واقف: شهید؛ جلد: تیماج، 17 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: -273]

218. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18988

تاریخ متفرقه است؛ بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 509 گ، اندازه: 18/4×28/4 سم [رایانه]

219. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8803/6

کواکب آسمانی و فلز مربوط به هر کدام، اشعار از جامی، بابا طاهر وفضولی، دو حکایت کوتاه و مکتوبی که ارسطو از برای اسکندر بدل آب حيوة فرستاد؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: میشن، 8گی (90ر-97ر)، 12-8 سطر (7/5×13)، اندازه: 10/3×17/8 سم [ف: 29/1 - 13]

220. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9409/8

از جمله سؤال و جواب های فلسفی احتمالا از افضل الدين؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج یشمی، 6گ (113پ-118پ)، اندازه: 11×16 سم [ف: 30-115]

221. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 534/2

مجموعه چند حدیث و مطالب متفرقه است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ واقف: شهید؛ 17 سطر، اندازه: 15×20 سم [ف: -273]

222. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9331/3

جنگ شعر ابوسعید و شعری از اهل تصوف و دعاء فتح و فیروزی و گشایش کارها هر سه به فارسی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛

جلد 27 جلد: تیماج، 2گ (57پ-58پ)، 15 سطر (5/5×12)، اندازه: 10/5×15 سم [ف: 17-349]

223. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4761/8

شامل اشعاری از خان شیبانی کاشان و طوبی گلپایگانی و امین خلوت متخلص به امین و باباطاهر و بندی نامه مانند به فارسی، نیز چند بیتی به خط همان شکرالله و فهرست مطالبی عرفانی و نام قطب های گروه رضوی از پیامبر تا برسد به منور علیشاه محمد شیرازی مورخ روز شنبه 26 رجب 1295، سپس یادداشت همین نویسنده نسخه ما است در این که او در روز 15 ربیع الثاني 1295 در خانه محمد ابراهیم در این سلسله موارد شده است، پس از این آداب خواندن چندین دعا است به فارسی به روش سلسله معروفیه رضویه آن گاه تاریخ در گذشت چند تن از بزرگان همین سلسله است (285-295) بدین گونه: 1. فیض علی شاه سپاهانی پدر نور علی شاه در زمان آقامحمد خان در 1200، 2. مشتاق علی شاه که در کرمان در همین زمان در 1206 او را کشته اند، 3. سید معصوم علی شاد کنی که در موصل در زمان فتحعلی شاه در 1312 او را کشته اند، 4. نور علی شاه سپاهانی که در کرمانشاه در همین زمان در 1212 او را کشته اند، 5. مظفر علی شاه میرزا محمد تقی کرمانی در کرمانشاه در همین زمان 1215، 6. مجذوب علی شاه حاجی محمد جعفر همدانی در 1239، 7. منور علی شاه حاجی آقا محمد زمان ناصرالدین شاه در 1301، 8- عبد علی شاه حاجی ملا محمد حسن کاشانی در همین زمان در 1302، 9. حاجی میرزا صفا در همین زمان در تهران در 1291 که در نزدیکی چشمه علی به خاک سپرده شده است، 10. استاد غلامرضا در تهران در 1301، 11. آقا میرزا محمد صادق سپاهانی در 1302، 12. حاجی عبدالوهاب نایینی در زمان فتحعلی شاه در 1204، 13. میرزا ابو القاسم سکوت یکی از پیران حاجی عبدالوهاب در شیراز در 1239، 14. حاجی محمد حسن نایینی در زمان فتحعلی شاه در 96 سالگی در 1247، 15. میرزا مسلم خویی در زمان محمد شاه در 1251؛ خط: نستعلیق، کا: طباطبائی، شکرالله بن محمد باقر، بی تا؛ جلد: پارچه، 6 ص (146-151)، 12سطر (8×12)، اندازه: 10×17 سم [ف: 14-3810]

224. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 761/3

مطالبی پراکنده در پنج برگ در طب و شعر و...؛ خط: نستعلیق، کا: به شیوه هندی، بی تا؛ کاغذ ترمه، معلق به حواشی؛ جلد: تیماج، 8-15 سطر (8×16/6)، اندازه: 14×22 سم [ف: 1-321]

225. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 476/4

انجام: چو شد این نسخه در خاطر مختل پیام خویشتن کردم مرسل

مقالی در فضیلت علم و عالم در یک صفحه به نقل از شرح ملا محمد صالح از مفتاح النجاة شیخ جام و یک صفحه در دعاهای وارده هنگام وضو گرفتن بر مزاق اهل سنت و یک صفحه اشعار در آداب بحث که آغاز آن: «خداوندی که او را نیست همتا»؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی؛ جلد: تیماج مذهب، 52گ، 17 سطر، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 1-455]

226. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 786/4

آغاز: مضمون کتابت ابو مسلم به خدمت حضرت صادق علیه السلام بعد از کشته شدن مروان حمار و خواب آن حضرت علیه السلام چون تدبیر اوب مسلم مطابق تقدیر آمد و مروان به دست او کشته شد وزیر بزرگی نوشته با تحف و هدایا به تعجیل به مدینه به حضرت امام ناطق جعفر بن محمد الصادق علیهما السلام فرستاد مضمون نوشته آن که سلام خدا بر تو باد ای پسر رسول خدا؛ انجام: انتهی شرح الحديث للمحقق الجامي لبعضهم: اذا ما کنت في قوم غریبا ** فجائوبهم بقول یستطاب / و لا تضجر وان ابدو کی فحشا ** غریب الدار تنجه الكلاب

متفرقات تاریخی و بعض احادیث و شرح حدیث «این کان ربنا قبل أن یخلق الخلق»؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 16ص (140-155)، قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: -1448]

227. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 894/3 - 5/184

آغاز: در همه کتاب ها هر نامی از این که یاد کرده شد جداگانه ... زرنیخ به طبع عطارد است؛ انجام: و خواص این هر دو حشایش بیش از آن است بر حسب درجات قیاس کنند که به دیگر چیزها احتیاج یافتند

بخش هایی از کتابی است در کیمیاو طب، شامل مباحثی در کبریت و زیبق و الماس، فصل در خاصیت افیون، باب در اثبات کردن نوشادر، باب در سرخ کردن بلور، باب در شستن و تکلیس لاجورد، صفت روغن، باب در عمل قمر، فصل در ماء طعام گرفتن و خاصیت حشایش هزار اسفند؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: گالینگور مذهب، 4 گ، 12-18 سطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 6-3143]

228. قم؛ ارگانی بهبهانی؛ شماره نسخه: 139

جنگی است متفرقه در بعضیاز ادعیه، طلسمات، اشعار، از جمله اسامی هفت سلطان، وصیت رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله، شرح مناجات خواجه خضر، رساله ای از رکن کمال، نوعی قرعه، مناجات، و اشعاری اخلاقی؛ خط: نستعلیق هندی، بی کا، بی تا؛ 36گ، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: -107]

229. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 894/3 - 5/184

آغاز: در همه کتاب ها هر نامی از این که یاد کرده شد جداگانه... زرنیخ به طبع عطارد است؛ انجام: و خواص این هر دو حشایش بیش از آن است بر حسب درجات قیاس کنند که به دیگر چیزها احتیاج یافتند

افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: گالینگور، مذهب، 4 گ، 12-18 سطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 6-3143]

230. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9331/3

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 2گ (57پ-58پ)، 15سطر (5/5×12)، اندازه: 10/5×15 سم [ف: 17-349]

231. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12505/11

طلسمات متفرقه است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 12ص (140-151)، 19 سطر [ف: 36-11]

232. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1051/10 - 6/141

آغاز: فایده فیثاغورس روزی مردی را دید که ظاهر خود به لباس فاخر آراسته و در وقت سحر گفتن خطا بسیار می کند گفت ای مرد؛ انجام: هفت بار اللهم افعل بی و بهم عاجلاً و اجلاً في الدين و الدنيا و الاخرة ما انت له اهل ولا تفعل بنا یا مولانا ما نحن اهله هفت بار

فوائد متفرقه است، مطالب پراکنده ای است که با عناوین «فایده، فایده» در این دفتر گردآوری شده از جمله داستانی از فیثاغورس، اصل سلوک در دو چیز است، وصية السيد العارف رکن الدين السيد حسین بن أبي الحسن بن الجنيد الحسيني، سخنی از بوذر جمهر، صحبت سالکان، حدیثی از امام علی (علیه السلام) علائم وقوف سجاوندی، چند دعا، خواص خواندن سور قرآنی، اسماء الحسني و خواص مداومت بر ذکر آن ها؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ 14گ، اندازه: 10/5×17/5 سم [ف: 6-3143]

233. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 837/11

آغاز: دردانستن نعت های اعلا که در کدام شهر است بسمله پنیر فراهان در برنج مرده وجام پا در روغن کرمان در انگور خلیلی در خربزه سرپلی مشهد؛ انجام: سال زنده کرد بنده گان بدانند که چنین خدایی دارند.

فوائد متفرقه است، فایده های پراکنده ای است در موضوعات مختلف مانند بهترین کالاهای هر شهر مثلاً پنیر فراهان، انجیر یزد و ... و نیز بهترین های هر چیز و بهترین علمای هر فن و بهترین کتاب ها در رشته های مختلف علمی و... مطالبی ذوقی است که بدون سند و دلیل بیان شده است، پس از آن صد پند لقمان حکیم است به فرزندش ومواعظی به نقل از خواجه نصیر طوسی، نصاب منظوم فارسی از حسین علی، قواعد انشاء رسایل از عبدالغفار، خواص برخی از حیوانات خشکی و دریا و پس از آن چند حدیث در موضوعات اخلاقی است و سپس قصه اصحاب کهف به فارسی؛ خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن صادق فلاح، تا: 1292ق و 1244ق؛ جلد: تیماج، 36 گ، 18سطر، اندازه: 15×19/5 سم [ف مخ: 1-364]

234. تهران؛ خاکپور، اسدالله (خاندان)؛ شماره نسخه: 4

هفت نسخه، در ترسل با دعا با شعر با کیمیا با مکاتبات و شعر؛ بی کا، بی تا [نشریه: 7-566]

235. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8879/14

بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 17 سطر (9×20)، قطع: بیاضی [ف: 17-241]

236. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1526/9

مذاهب اهل التصوف من الحق و الباطل از نجم الدين عمر نسفی به فارسی «بدان که تصوف پاکیزه کردن دل است از دوستی غیر خدا...»، شرح التصوف از شاه نعمة الله کرمانی به تازی، درباره وجود از نگارنده این رساله، شوارق و بوارق در برخی از اشارات به زبان اهل ذوق و تصوف به فارسی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: میشن، 4گ (51ر-54پ)، اندازه: 15×21 سم [ف: 5-284]

237. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1148/3

از جمله: اگر خواهی که بدانی که دختر بکرست یا نه؟، باب اختلاجات اعضا، نسخه های طبی؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، بی تا؛ 7ص (12-18)، 21 سطر [عکسی ف: 3-312]

238. نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 23/6

فواید پراکنده به نثر و نظم؛ بی کا، بی تا؛ 10گ (53ر-62ر)، اندازه: 15/5×17 سم [ف: -54]

239. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 54/8

در این بخش از مجموعه ش 54 کتابخانه نوربخش مطالب متفرقه زیر آمده است: 1. برخی از مسائل طبی، 2. مقدمه ای در قلع آثار و دفع ادهان در چند فصل، 3. طریق پختن مربا، 4. داروهای مفرد و مرکب و خواص آن ها؛ بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، 40ص (402-363)، 15 سطر، اندازه: 17×21 سم [ف: 1-80]

240. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18081

مشتمل بر منقولاتی از مقاتل و اشعاریاز میرزا علیرضا رشتی و فاعلی شیرازی و...؛ بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

241. اصفهان؛ جابری انصاری: شماره نسخه: 53

یادداشت های تاریخ اصفهان و یادداشت های متفرقه، سه پوشه؛ بی کا، بی تا [نشریه: 6-598]

242. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15745

آغاز: ... بورق بوره خشک است اندر درجه چهارم سفیده از چشم ببرد و خلط های غلیظ را؛ انجام: خارج آن لحم جهة هضم و تکون حرارت و از زخم معده بتدریج فر اختر...

این رساله شامل انتهای کتابی به نام «رساله اسکندریه» که درباره خواص داروهاست، محرم نامه نوروزیه، ابوابی در طالع بینی و خواص داروها و علاج بیماری ها است؛ خط: نستعلیق متوسط، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ انتقالی کتابخانه پهلوی؛ جلد: تیماج، 7 گ (109-115پ)، 21-23 سطر (9×16/5-18)، اندازه: 12×19/5 سم [رایانه]

243. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7067/4

افسونی که از شیخ بهاء الدين زکریای مولتانی نقل شده و طریقه نماز شب؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، 2گ (76ر-77ر)، 20 سطر (6×16)، اندازه: 12×21 سم [ف: 16-444]

244. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 687/7

پراکنده هایی در حروف و ریاضی و غالب و مغلوب و چند قصیده فارسی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ قطع: ربعی [نشریه: 7-253]

245. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 138/5

شامل: 1. دو رباعی، با گزینش: «این بار خدا به حق هستی ** شش چیز مرا مدد فرستی / فتح و فرج فراخ دستی ** ایمان امان تن درستی»، 2. دعای ایمنی از مفاجات و مرگ به نقل از حضرت علی (علیه السلام) و صفات ماه های عربی، روایاتی از امیر المؤمنين حضرت علی (علیه السلام) و حضرت نبی مکرم (صلی الله علیه آله) و حضرت فاطمه (علیها السلام) در دوستی دنیا، 3. روایتی از سهل مغربی و حضرت محمد (صلی الله علیه و آله)، افسون به روایت نعمان با اجزاء و ترکیبات و عناصری که در آن است مانند مار و چلپاسه، و چندین بیت شعر فارسی و عربی به شیوه چلیپایی، 4. نسب نامه خاندان صفوی از شاه سلطان حسین تا حضرت آدم (با 88 واسطه)، 5. روایتی از حضرت امام جواد (علیه السلام) که هنگام ازدواج با دختر مأمون این خطبه را خوانده، آغاز: «بعد الحمد و الثنا علی رسوله و الائمه الميامين من تفصیلا، أما بعد اعلموا یا معشر الاخوان...»، سپس خطبه تزویج حضرت علی (علیه السلام) با حضرت فاطمه (علیها السلام) و منقولاتی از حضرت رسول و حضرت امیر در مسئله بخل، به انضمام دو مطلب از افلاطون و حسان بن ثابت و چند بیت شعر؛ بی کا، بی تا؛ 41ص (296-337)، اندازه: 8×11 سم [ف: 1-174]

246. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1898/4

پراکنده ها از نظم و نثر؛ خط: نستعلیق، کا: علی بن احمد، بی تا؛ 23گ، اندازه: 11×17 سم [ف: 3-147]

247. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7202/13

شامل: من کشکول شیخ الاجل بهاء الملة و الدين، قطعه ای که نوازش خان به جهت نعمت خان نوشته، نصایح حضرت امام رضا به مأمون علیه اللعنه، در بیان بی وفائی زنان، مثنوی آقا محمد مؤمن و بعضی اشعار دیگر؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: روغنی، 9 گ (49پ-57ر)، اندازه: 11×18 سم [ف: 25-201]

248. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 334

مجامیع متفرقات (جنگ و بیاض) متفرقات از جمله اشعار مرثیه که صدر یک قصیده اش این است: «الدهر مخترم و العمر منصرم و الروح منخرم و الجم منهدم»؛ بی کا، بی تا [ف: -80]

249. تهران؛ دانشسرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گر کانی؛ شماره نسخه: 10/2

جنگ شعرها و منشآت است؛ خط: نستعلیق، کا: کریم فراهانی، بی تا؛ قطع: ربعی [نشریه: 5-637]

250. تهران؛ سعید نفیسی؛ شماره نسخه: 78

مقداری اوراق متفرقه و مجلات بی سر و ته که متعلق به بیست و شش نسخه مختلف بوده است؛ بی کا، بی تا [نشریه: 7-689]

251. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2292

آغاز: صورت کتاب چه اشعار متفرقه که بخط مبارک حضرت اقدس ولیعهد روحی فداه مرقوم شد. فلک کجروتر است از خط ترسا ** مرا دارد مسلسل راهب آسا / نه روح الله در این دیر است چون شد ** چرا دجال فعل این دیر منیا؛ انجام: پنج شنبه 14 رجب المرجب 1323 که موکب اقدس همایونی ارواحنا له الفدا از سفر سیم فرنگستان مراجعت می فرمودند وارد آسترا شده و روز بعد از آن را به منزل جناب اشرف صدر اعظم تشریف فرما شده لقب اتابکی بایشان مرحمت فرمودند شمس الحكما لعلی که در آن جا شرف التزام داشت قصیده ورودیه ساخته در آن جا بعرض رساند ... مقرر شد این چاکر خانزاد در جنگ مبارک بنویسد... تقریبا چهار ساعت از شب گذشته است مزاج مبارک قبله عالم... در کمال خوبی است چاکر خانه زاد خلیل اعلم الدوله. قصیده ورودیه این است. از فرنگستان ایران تاز احسنت ای ملک ** چشم ما را باز روشن ساز احسنت ای ملک ... هست لعلی چاکر دیرینه این آستان ** مدح ها گفته است و گوید باز احسنت ای ملک

در این دفتر یادداشت اشعاری از شعرا و ادبای متقدم و متاخر و معاصر و هم چنین یادداشت های متفرقه از سفرهای مظفرالدین میرزا ولیعهد بداخل ایران و بعدها به فرنگستان به خط وی و رجال آن عهد در سنوات مختلف (1286-1323 هجری قمری) ملاحظه می شود که بعضی خوانا و برخی مشوش و ملکوک و نامفهوم می باشد؛ خط: نستعلیق و شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 118ص، 10-14 سطر، اندازه: 6/5×15 سم [ف: 7-572]

252. شیراز؛ بغایری، عبدالرزاق؛ شماره نسخه: بدون شماره /5

در احکام نوروز، سال ترکی، طالع بلاد، تعبیر و احکام نجوم؛ بی کا، بی تا [میراث اسلامی: 5-572]

253. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 527/4

مطالب مختلفی در ساختن ماضی مجهول، در شناخت نبض مریض، در معرفت غره هر ماه، اشعار پراکنده فارسی؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 3گ، اندازه: 13×22/5 سم [ف: 1-385]

254. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 83/6 فیاض

در مواعظ، بالغ شدن مکلف، معرفة صانع، كيفية معرفت، توحید، در تعلم علم کلام، در بیان حال منطق، ماده قیاس استثنائی، تمثیل در فروع، در کیفیت استدلال، در فرق میان مجتهد و مفتی و قاضی، در عدم جواز خلو زمان از مجتهد، ادله فقه، در علومی که از شرائط اجتهاد است، در تقلید، در تحقیق عمل بقول میت، در موعظه حسنه، مؤلف این مباحث را در بلده طائف تقریر نموده است؛ بی کا، بی تا؛ اندازه: 15/5×22 سم [ف: -195]

255. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9409/5

فواید پراکنده، از جمله: سوال و جوابی درباره مطلبی از کیمیای سعادت غزالی و نامه افضل الدين به یکی از دوستانش؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 6گ (72پ-77پ)، اندازه: 11×16 سم [ف: 30-114]

256. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6462/2

متفرقاتی در نجوم، مطالب متفرقه ای را کاتب با استفاده از

کتاب های نجوم گرد آورده با این عناوین: فائده ای در معرفت هوا و باران به نقل از رساله فلاحت، کتاب سال 1177ه باب شانزدهم در معرفت احوال بروج از کتاب «شرح بیست باب» ملا مظفر گنابادی به خط کاتب در 18 ذیحجه 1176ق، شرف و هبوط کواکب به نقل از همان کتاب و کتابت 20 ذیحجه همان سال، فائده ای در معرفت طریق نوشتن احکام نجوم به نقل از «تنبیهات المنجمين» ملا مظفر، فائده ای در احکام سهو الحوادث از «شرح بیست باب» گنابادی، کتابت سال 1177ق فوائد پراکنده ای به نقل از «تنبیهات المنجمين» گنابادی؛ خط: نسخ، کا: عطاء الله بن محمد زکی منجم، بی تا؛ مصحح، محشی؛ 22گ (1ر-17ر، 54ر-58ر)، اندازه: 14×21/5 سم [ف: 20-41]

257. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15998/7

فواید پراکنده، از جمله: طریق مساحت مثلث، حس مشترک، فوایدی در زمین شناسی، اسامی شهور ترکیه و نسخه جات طبی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 20گ (88ر-107پ)، 12سطر، اندازه: 11/5×17/5 سم [ف: 44-186]

258. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16165/84

فواید صراط مستقیم و چند فایده دیگر به فارسی؛ خط: نستعلیق هندی، بی کا، بی تا؛ جلد: چرم، 20 ص (1461-1480)، 15 سطر، اندازه: 15/5×20 سم [ف: 45-53]

259. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16261/6

شامل: الف. در ابتدا مباحثی پراکنده و یادداشت های پشت نسخه ای درباره مسائل فقهی و اصول، ب. منتخباتی از کتاب القواعد شهید اول، ج. منظومه ای به زبان عربی، د. دو برگ از رساله اسرار الصلوة شیخ زین الدين عاملی، شهید ثانی، ه هفت برگی از ضمن یک رساله فقهی نامشخص؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 17 و 20 و 21 سطر، اندازه: 17×23 سم [ف: 45-121]

260. گلپایگان؛ امام جمعه، محمد حسن؛ شماره نسخه: 74

اوراق پراکنده ای است؛ بی کا، بی تا؛ 65 گ [کتابخانه های گلپایگان: ف: -181]

261. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2854/1

آغاز: منشأت: تحریر رقعه که فراخور حال میر آخوران باشد؛ انجام: منشأت:... و تحف و تحیات و صحف و تسلیمات بر روان آن و اصحاب بزرگوار و عترت عالیمقدار او که حفظ ملک دانش و بینش و خلاصه کارخانه آفرینش بودند و اصل و متواصل باد تم

منشآت اخوانی و دیوانی متفرقه؛ بی کا، بی تا [ف: 1-362]

262. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 736016

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 54 گ (81ر-134ر)، 25 سطر، اندازه: 18×25 سم [ف: 25-346]

263. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 343/2 بخش 3

بی کا، بی تا [ف: -145]

264. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8879/17

بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 17 سطر (9×20)، قطع: بیاضی [ف: 17-242]

265. تهران؛ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه: 32/8

بی کا، بی تا [ نشریه: 7-5]

266. تهران؛ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه: 32/11

بی کا، بی تا؛ قطع: جیبی [نشریه: 7-5]

267. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11699

گویا بخشی از این یادداشت ها به قلم شیخ آقا بزرگ تهرانی است؛ بی کا، بی تا؛ 34گ [ف: 34-46]

متفرقات / گوناگون / فارسی و اردو

motafarreqāt

غیر همانند:

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8004/5

پراکنده های عربی و اردو و فارسی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 13گ (1-13)، 15سطر (10/5×14/5)، اندازه: 15×18 سم [ف: 17-5]

2. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: 7/4

آغاز: ظاهر که به نظر می آید آن لازم الوجود است؛ انجام: و انسان کهستی هین.

شامل: 1. اقسام وجود از واجب و ممکن، 2. لوح حیات و ممات، 3. کلماتی منقول از شیخ عطار (سید ابراهیم دیباجی)؛ بی کا، تا: 1256ق؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 10ص (102-111)، اندازه: 14/5×22/5 سم [ف: 1-7]

متفرقات / متفرقه / فارسی و ترکی

motafarreqāt

شامل: 1. اذکار یومیه به ترکی؛ 2. في بیان قواعد قرائت به ترکی؛ 3. دعای دفع بلا به ترکی؛ 4. جفر جامع من الأسرار الاعظم به ترکی؛ 5. هذه رموزات اسماء الكتب المنقولة عنها في الطريقة المحمدية؛ 6. اسامی کتب علم الباه؛ 7. اسامی کتب صرف و نحو و منطق و غیره؛ 8 اسامی کتب علم الوضع و غیره؛ 9. اشعاری در وصف قلم و دوات و شمشیر و شمع.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16302

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: احتمالاً قرن 12؛ جلد: تیماج، 20ص، اندازه: 17×23 سم [ف: 45-144]

متفرقات / نامه نگاری / فارسی، عربی، ترکی

motafarreqāt

غیر همانند:

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 229

شامل: 1. رساله شوقیه؛ مصطفی بن حسام، 2. منشآت جلال الدين

عکاشه؛ جلال عکاشه، 3. سر نامه های متفرقه، 4. منشآت، 5. منشآت گوناگون، 6. منشآت، کاتب: هاشم بن عبدالعزیز، 7. ترسل عبدالواسع؛ خط: نسخ ترکیه، کا: محمد پسر یوسف، تا: 884ق؛ 28گ، 13-21 سطر (8×14)، اندازه: 12×18 سم [ف: 2-276]

2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1666/23

پراکنده در سراسر نسخه: شعر سنائی نوشته فرهاد میرزا، دوازده مقام با چند رباعی، دعاء، غالی و مغلوب، تقسیم موجودات، شعر در مقولات، شعر و نثر در ادب و عرفان و تاریخ؛ شعر ترکی سلطان سلیم، رساله عرفانی فارسی و وجود واجب به عربی، از شرح مثنوی خوارزمی و رشحات و مجالس العشاق بایقرا و فواتح میبدی و دو شرح گلشن راز لاهیجی و حسین الهي اردبیلی و تأويلات سوره اخلاص و گزیده حورائیه خواجه احرار سمرقندی و رساله ضرب و قسمت و رساله منطق و جز این ها که بسیار است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1000ق [ف: 5-325]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9478/1

شعرهای عربی و نثر عربی خیالی، خطبه عربی، از عیو التفاسير و تفسیر جلالین و ابو السعود، شعر فارسی و عربی، پراکنده های عربی که یکی از آن ها «حره خواجه چلبی» است، نثر ترکی و عربی، بندهایی از کتاب های عربی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج، 21گ (1پ-21ر)، 23 سطر (14×18)، اندازه: 13×20 سم [ف: 17-380]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 844/11

اصطلاحات علمی به عربی، یادداشت از ابوالسعود به ترکی، شعر عربی و ترکی و فارسی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1038ق؛ 11گ (59پ-60ر و 60پ و 127 - 128ر و 134ر-136پ و 141پ-143ر) [ف: 5-207]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8919/4

شامل چند حکایت و حدیث و خواص آیات و معنای چند لغت، در عبور اهل بیت رسالت از قلتگاه، دو روایت در تولد امیر المؤمنين و حضرت رسول و آثار ظهور از عروة بن زبیر، نامه از آصف الدوله به فرزندش محمد میرزا، بندی درباره وجود مطلق، تعریف عشق، در سوره عمران در حق دوست صدیقو ابیاتی از یزید، میرزا مهدی خوبی و شرحی درباره اشعار او، نواب مستطاب شاهزاده بهجت، قلندرشاه (با امضای لراقمه قلندر شاه)، مرحوم حسینعلی خان معیر الممالك، حسینقلی خان خمسه به ترکی، فردوسی، پروین، افصح الشعراء اعجب الزمان، معیر الممالك مرحوم از شیخ مصلح الدين شیرازی در خواب گرفته و احادیثی به نقل از جامع الاخبار، جواهر القرآن و الكافي؛ خط: نستعلیق و شکسته، کا: محمود بن جلال الدين محمد نصیر قلندر شاه خویی، تا: 19 صفر 1286ق، جا: دولت سرای حاجی آقا میرزا رحیم؛ جلد: میشن قهوه ای، 11گ (4پ-14ر)، اندازه: 12/8×21/5 سم [ف: 29/1 - 329]

متفرقات في الكيمياء - متفرقات

متفرقات (مترسلات) / متفرقه - فارسی

motafarreqāt (motarasselāt)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16428/9

شامل: الف. شرح حب الدنيا رأس کل خطيئة، ب. صورت یک وقف نامه، ج. معجون مفید، د. طلسمات، ه دعای روز نوروز، و. بیع نامه مکتوب در اصفهان، ز. وکالت نامچه، ح. چند مصالحه نامه و توافق نامه شرعی و وکالت نامه و غیره، ط. منظومه ای از حاجی میرزا محمد اخباری، ی. یادداشت هایی در ریاضیات و جداول اعداد، یا. در باب کیفیت اعاده اجسام در معاد، یب. از خواجه عبدالله انصاری، یج. در دانستن غره هر ماه، منسوب به امام جعفر صادق، ید. مهر نامچه، یه. قطعه ای از یک مثنوی، یو. خطبه نکاح، یز. یادداشت یک رویداد برای کاتب، یح. یادداشتی در نکاح و اهمیت آن، یط. چند ترسل و اسناد متفرقه، نکته جالب آن است که گر چه صورت اسناد منقول در آغاز کتاب آموزشی است و صوری، ولی در عین حال نام افراد و امکنه زیادی در آن ها ثبت شده است؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 17-21 سطر، اندازه: 11×17/2 سم [ف: 45-229]

متفرقة النجوم / هیئت / فارسی

moefarreqe-ton nojām

رجاء زفره ای، محمد علی، 1280 - 1360 قمری

(1864-1941)rajā’-e zefre’ī, mohammad ‘alī

در بیست و چهار «فصل»: 1. قاعده های ارقام ابجدی،... 24. احکام هر کوکبی در هر خانه در زایجه. سرگذشت او به نوشته پسرش محمد حسن در ص ع نسخه مادر 1345/10/7 و در حاشیه رجال اصفهانو تذکره شعرای اصفهان و تذكرة الاطياب در اسامی کتب تاریخ و انساب گلچین رجاء زفره ای و منتخبی از آثار رجاء زفره ای و نمونه اشعار رجاء زفره ای آمده است. مؤلف سپس در آن دست برده و دو کتاب به نام های «قواعد النجوم» و «خلاصة النجوم» را ساخته است.

آغاز: حمد بی حد و ثناء بی عدد مبدء خالقی را جل شانه سزا است.

[نسخه های منزوی 346؛ الذريعه 192/17؛ فهرستواره منزوی 3035/4]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7753

آغاز: برابر؛ انجام: بر شیرینی ها 44

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: پارچه ای، 174ص، 20 سطر (13×18)، اندازه: 16×20 سم [ف: 16-689]

المتفق (مختصر کتاب...) / جغرافیا / عربی

al-mutafaq (muxtaşar k.-il)

مختصری است از کتاب «المتفق» فیروزآبادی در معرفت اقطار و بلاد به ترتیب الفبا.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24759

آغاز: بسمله. افضل التحميد و اکمل التمجيد لله العلي الحميد الغني المجيد الذي فتح بالشکر ابواب المزيد... ثم هذا مختصر من کتاب المتفق وضعا و؛ انجام: فالصواب اليهم منسوب و الخطاء علی مکتوب و العفو و الاغطياء (کذا) من فضلکم محسوب و محبوب و الله یغفر الذنوب و یستر العيوب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مهر: «سید محمد بهادر قلیخان»؛ اهدایی: رهبری، اسفند 1376؛ جلد: مقوا، 16گ، 17 سطر، اندازه: 10/3×18/5 سم [اهدائی رهبر: 9-183]

المتفق و المفترق / رجال / عربی

al-mutafaq wa-l muftaraq

خطیب بغدادی، احمد بن علی، 392؟ - 463 قمری

(1003-1071)xatīb-e baqdādī, ahmad ebn-e ‘alī

کتابی است درباره متفق و مفترق در اسماء رجال حدیث، به ترتیب حروف معجم. این کتاب ظاهراً در هیجده جزء تأليف شده است.

آغاز: ثنا الشيخ الجليل ابوبکر احمد بن علی بن ثابت بن مهدی الخطيب البغدادي... عبدالله بن مسلم احد عشر رجلاً.

چاپ: دمشق، دار القاري، تحقیق محمد صادق آیدن الحامدي، 1417ق، سه جلد

[بروکلمان، ذیل 4/1-562؛ مجمع علمی 6/1]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 775عکسی و 776عکسی و 777عکسی و 1607 عکسی

آغاز: ثنا الشيخ الجليل ابوبکر احمد بن علی بن ثابت بن مهدی الخطيب البغدادي ... عبدالله بن مسلم احد عشر رجلاً؛ انجام: ثنا جعفر بن برقان عن هشام بن عروة عن أبيه عن عائشة قالت: قال.

نسخه اصل: فیض الله افندی - استانبول ش 1515. مشتمل است بر اجزاء 10 و 11 و 13 و 14 و 15 و 16 و 17 و 18؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6؛ افتادگی: انجام؛ در پایان جزء دهم آمده: مقابله شد با اصلی که در آخر آن چنین نوشته شده «بلغت سماعا لجمیع هذا الجزء من اوله علی الشيخ الإمام ابی بکر احمد بن علی بن ثابت الخطيب الحافظ رضی الله عنه قرائة بلفطه بدمشق في المسجد الجامع وسمع جمیع القرائه و لدای ابو الفتح و ابو علی محمد و طلحه... و ذلك في شوال من سنة ثمان و خمسین و اربعمائه»، هم چنین سماعی است به تاریخ نیمه محرم 579 ه، چند سماع دیگر به همین منوال در پایان بعضی از اجزاء دیگر؛ 184 گ، 17سطر [عکسی ف: 2-254 و 5-13]

متقن الرواية في علوم القراءة و الدراية / قرائت / عربی

mutqan-ur riwāya fi ‘ulūm-il qirā’a wa-d dirāya

این کتانی، محمد بن مصطفی، ق 12 قمری

ebn-e katānī, mohammad ebn-e mostafā (-18c)

تاریخ تأليف: دوشنبه ربیع الاول 1195ق؛ محل تأليف: قسطنطنیه در اختلافات قراء ده گانه که مؤلف آن ها را از شیوخ و استادان خود فراگرفته است، و هم چنین شماره آیه ها و کلمات و حروف و فواصل آن ها و رسم عثمانی به روش خاتمة المحققين شیخ احمد بنا، مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «نوع» و یک «خاتمه»: المقدمة: في فضل القرآن و القراءة و التعريف بالقراء؛ نوع 1. الاختلاف في الايات و عدد کلمات ها و حروف ها؛ 2. وجوه القراءات و الروايات من العشرة؛ 3. المرسومات العثمانية؛ الخاتمة: أدعية ختم القرآن.

آغاز: الحمدلله الذي اضاءت صدور الحاملين بحفظ کتابه و زین السنة التالين بتلاوة ذکره علی وجوهه

انجام: اللهم صل و سلم و شرف و کرم و عظم علی أشرف جمیع الأنبياء و المرسلين و الحمدلله رب العالمين

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3905/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: گالینگور، 144گ (98پ-241پ)، اندازه: 12×19 سم [ف: 10-285]

2. شیراز؛ بنیاد فارس شناسی؛ شماره نسخه: 93

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد بن علی، تا: 1178ق، جا: مدرسه محمود پاشا؛ مجدول؛ تملک: حاج ابوالقاسم صاحب تاجر یزدی در مکه معظمه، عبدالحسین ذوالریاستین در 1340؛ 159گ، 25سطر (7×13/5)، اندازه: 11×16/5 سم [ف: -124]

متمم الآجرومية / نحو / عربی

mutamimu-l ājurrūmīyya

وابسته به: الآجرومية = مقدمة الآجرومية؛ ابن آجروم، محمد بن محمد (672-723)

شیراز؛ مدرسه منصوریه؛ شماره نسخه: بدون شماره

خط: نسخ، بی کا، تا: 1249ق؛ اندازه: 16×22 سم [نسخه پژوهی: 1-55]

متممة الآجرومية / نحو /عربی

mutamimat-ul ājrūmīyya

حطاب، محمد بن محمد، 902 - 954 قمری

(1497-1548)hattāb, mohammad ebn-e mohammad

وابسته به: الآجرومية = مقدمة الآجرومية؛ ابن آجروم، محمد بن محمد (672-723)

تتمه و تکلمه ای است بر متن مشهور «الآجرومية» محمد بن محمد بن داود الصنهاجي در نحو. این تتمه برای تکمیل مسائل نحوی می باشد که در متن آمده و در حقیقت شرح و اضافه ای است مفید بر آن و رعینی خواسته است که کتابش واسطه ای باشد بین اصل و کتاب های نحوی مفصل.

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العلمين و الصلوة ... و بعد فهذه مقدمه في علم العربية متممة لمسایل الآجرومية...

انجام: و قرابة بعض السبعة في قوله تعالی ان رحمت الله قریب من المحسنين.

چاپ: در حاشیه الفواكه الجنيه علی متممة الآجرومية لجمال الدين الفا کهی چاپ شده.

شرح و حواشی:

1- الفواكه الجنية علی متممة الآجرومية؛ فاکهی، عبدالله بن احمد (972-899)

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4922

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ تملک: محمد بن عبدالحمید؛ جلد: گالینگور، 74گ، 9 سطر، اندازه: 12/5×19 سم [ف: 13-110]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16164

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق هندی، کا: عرف پرط بصاحب فرزند رسول انجانمرحوم؟، تا: 3 ذیقعده 1236ق، جا: روشن باغ؛ محشی به نقل از «غوث»، «ف»، «فواکه الجنية»، «نثر المرجان» و غیره؛ 106ص، 11سطر، اندازه: 14/5×22/6 سم [ف: 45-45]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9795

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 2 ربیع الأول 1255ق؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 47گ، 13 سطر (8×15)، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 17-485]

متمم تاریخ الحكماء / اخلاق، آداب و سنن / فارسی

’motamem-e tārīx-ol hokamā

اهداء به: سلطان عبد الله قطب شاه

مطالب آن برگزیده از کتاب کشف الغمه، ربیع الابرار، اخوان الصفا و غیره است. در یک «مقدمه» و چند «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در تعریف علم و مذمت جهل؛ باب 1. در دعا و ذکر و حمام و مسواک و انگشتر و امثال آن ها...؛ 3. در معاشرت؛ 4. در عفو و عقوبت و توبه؛ 5. در صبر و شکر؛ 6. في العدل و الانصاف و... هر باب نیز شامل چند «فصل» است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16216/4

آغاز: بسمله، ابتدای کلام بنام خداوندی سزاوار است که ابتدای هر چیز از وست؛ انجام: ملک بدو خرم و معمور باد ** چشم بد از مملکتش دور باد

خط: نسخ ممتاز، کا: عبدالعظیم بن عبدالله نیشابوری، تا: 15 ذیقعده 1105ق؛ جلد: تیماج مذهب، 151ص (138-288)، 37 و 56 سطر، اندازه: 16/5×31 سم [ف: 45-87]

سم متممة تحفة القراء - وقوف القرآن

المتممة النعمانية في شرح المقدمة البرهانية / منطق / عربی

al-mutamimat-un nu'mānīya fi š.-il muqaddamat-il burhānīya

شرحی با عنوان «قوله» بر «المقدمة البرهانية» نوشته برهان الدين محمد نسفی (-684)، که به خواهش محمود بن علی بن محمد خوارزمی ملقب به مجدالدین نوشته شده است. با توجه به عنوان «قوله سلمه الله» این شرح در زمان حیات نسفی نوشته شده است.

شیراز؛ بنیاد فارس شناسی؛ شماره نسخه: 92/7

آغاز: بسمله. نحمدالله علی ما خصنا بكرامة کشف الحقائق؛ انجام: فصل في الدوران، قوله و هو ترتب الاثر الى آخره اعلم بان الدوران عبارة عن ثبوت الاثر مع الشيء الصالح لان یکون علة لذلك الاثر و المراد من صلوح العلية انه یمکن اضافة ذلك الاثر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7؛ جلد: تیماج، 8گ (95پ-102پ)، اندازه: 12×16/5 سم [ف: -123]

متمم رساله حساب / ریاضیات / فارسی

motamem-e r.-ye hesab

یزدی، ابوالقاسم بن احمد، ق13 قمری

yazdī, ab-ol-qāsem ebn-e ahmad (-19c)

وابسته به حساب = رساله در علم حساب = زبدة الحساب = میزان الحساب؛ قوشچی، علی بن محمد (-879)

اهدا به: محمد ولی میرزا

این رساله در تکمیل رساله حساب قوشجی نگاشته شده، بر مقاله سوم رساله (= در مساحات) تتمه ای و در ذیل رساله، مقاله چهارمی (در جبر و مقابله و دیگر طرق استخراج) افزوده است. تتمه مقاله 3 دارای چهار مطلب و مقاله 4 (که تقريباً ترجمه باب 8 خلاصة الحساب است) دارای چهار مقصد و سه خاتمه است: مقصد 1. در استخراج محمولات به طریق اربعه متناسبه؛ مقصد 2. استخراج مجهولات بحساب خطائین؛ مقصد 3. استخراج مجهول به طریق عمل عکس = تحلیل و تعاکس؛ مقصد 4. استخراج مجهولات به طریق جبر و مقابله، دارای دو «فصل»: 1) مقدمات، 2) مسائل ست جبر - که یزدی دلیل انحصار آن را در شش نوع بیان می دارد؛ خاتمه 1. در قواعدی که حساب دان را گزیری از آن نمی باشد (دوازده قاعده)؛ خاتمه 2. مسائل متفرقه

... به جهت تشحیذ اذهان (ده مسأله)؛ خاتمه 3. مسائل چند الاينحل (7 مسأله) یزدی در این باب می گوید: «هر یک از علماء این چند فن مسئله از این ها را ذکر می نمایند بجهت اشاره به این که این علم مشتمل است بر مسائل صعبه و بجهت اسکات کسی که ادعا می کند عاجز نبودن از تمام مسائل این علم را و بجهت ترسانیدن اهل حساب از الزام به جواب به هر سئوال ... و بجهت تر غیب صاحبان طبائع مستقیم ... و مؤلف و متمم کتاب فارسی حساب علامه قوشجی ابوالقاسم یزدی بر سبیل نمونه هفت مسئله ... در این کتاب ذکر نمود»؛ فهرست مطالب تتمه مقاله 3: مطلب 1) موزون نمودن زمین به جهت قنوات؛ مطلب 2) معرفت ارتفاع (به چند طریق)؛ مطلب 3) عرض شهرها و رودخانه ها؛ مطلب 4) اعماق چاه ها و گودی ها. (عبدالحسین حائری)

آغاز: تتمه در آن چه تابع مساحت می باشد آمار مقاله 4: مقاله چهارم از کتاب فارسی حساب در استخراج مجهولات از معلومات بطریق اربعه یعنی اربعه متناسبه و خطائین و عمل بعکس و جبر و مقابله.

انجام: از برای مجموعه یا باقی مانده جذری پس وقت آنست که ختم نماییم رساله را بنام نامی همایون ... امجد و الا محمد ولی میرزا.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6364/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: سید محمد بعید بن سید مصطفی موسوی ادب امامی اصفهانی، تا: 1277ق؛ جلد: تیماج قرمز، 23ص (90-112)، 23 سطر، اندازه: 15×22 سم [ف: 19-424]

متمم رفیق و وزیر / حکومت و سیاست / فارسی

motameme rafīq va vazīr

ملکم، 1249 - 1326 قمری

(1834-1908)malkam

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5154/2

آغاز: نگارنده این ورقه گوید مشاغل عامه که متعلق به مدنیت ما است هرگز فراموش نمی شود اگر چه از اهل حل و عقد نیستم ولی حمیت نیکو صفتی است از صفات احرار؛ انجام: اگر تو بدین سیاق روزنامه بنویسی عدد خوانندگان تو بمرور زمان بده هزار بلکه زیادت خواهد رسید... خداحافظ تو باد

کا: باقر خراسانی، تا: محرم 1321ق؛ کاتب در پایان این متمم می نویسد که این قسمت به اشاره آقای مستوفی دیوان همایونی تحریر شد؛ 16گ (9پ-24ر) [ف: 15-223]

متمم زبده منظوم / طب / فارسی

motamem-e zobde-ye manzūm

کحال، شاه علی سلیمان، ق 12 قمری

kahhāl, šāh ‘alī soleymān(-18c)

در اسباب و علامات و بیماری ها و داروها و طریقه معالجات آن ها. از ابیات پایان برمی آید که: نخست کتابی در طب و معالجات به نام زبده نوشته و سپس آن را به نظم در آورده با ذکر و شرح جزئیات دواها و تدبیرهای پنج درد (خستگی، کوری، اسهال و دو بیماری دیگر) و او این جزئیات را در متمم زبده (نسخه حاضر) تکرار نکرده است. فونان زبده طب (از ناشناس) و زبده منظومه طب را از شاه علی یاد کرده و از نخست نسخه هایی را در ترکیه و از منظومه، نسخه ای موجود در مدرس را نشان داده است. محمد بن علاء الدين بن هبة الله طبیب سبزواری (قرن 9) زبدة العلاج فارسی در طب دارد (به نثر) و احمد استادی مکی طبسی منظومه ای طبی بنام زبده دارد.

سراینده این منظومه در پایان آن خود را بدین گونه وصف می کند: «نوشتم کتابی که نامش بود ** بزبده علوم کمال ای ولد / در آن سفر قصدم بود ای عزیز ** که کلی بنظم آورم زبده نیز / ولی بهر اشفاق در ضمن آن ** ز جزوی بسی کرده ام شرح آن / یکی زان دواهای هر خستگی ** که دارد در آن عقل مابستگی / دوم کوریست آن بلای عظیم ** که عاجز شده از بلایش حکیم / ... درین پنج مقصودها این کتاب ** دواها و تدبیرها ای جناب / نوشتم تمامی به شرح و بیان ** نه سهو و نه تقصیر بوده در آن / در این جا دگر ذکر و تکرار آن ** سآمت نماید طبیعت از آن / در این جا کنم ختم این مختصر ** نگویم از این پس نه خیر و نه شر / چو زبده است سفر نخستین از این ** متمم بود نسخه آخرین». صاحب این منظومه، منظومه طبی دیگری دارد در تب ها (حمیات) که آن را پس از زبده ترتیب داده است. عنوان های این منظومه به نثر و گاه بیش از یک سطر است. (عبدالحسین حائری)

آغاز: پس از حمد خلاق خیر و کمال ** خدای شفا بخش هر اعتلال / درود رسول کریم حبیب ** قلوب حزین را خجسته طبیب / ثنا نیز بر آل و اصحاب او ** بر اشیاع و اتباع و احباب او / ز اعضا که دارد قبول الم ** خبرها که دارم بنظم آورم / شماره کنم اول آن عضوها ** که یابد ز اسباب غم زو رها / ز سر گیرم اول روم تا قدم ** اسامی آن ها شماره کنم /... بتفصیل هر یک از این دردها ** سبب ها علامات و تدبیر ها / بگویم کنم بسط آن ها تمام ** که آید به آن ها شفا از سقام

انجام: الهي تو ما را صفائی بده ** وزین درد ما را دوایی بده / چو عمرم بود نسخه آخرین ** برحمت ببر سوی خلد برین

[فهرستواره منزوی 3499/5]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6282/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد:

تیماج، 1 ص (281)، 22 سطر، اندازه: 13×21 سم [ف: 19 - 260]

متمم سفرنامه دکتر کروو / سفرنامه / فارسی

motameme safar nāme-ye doktor korvo

گروسی، عیسی، ق13 قمری

garrūsī, ‘īsā (-19c)

اهداء به: ناصرالدین شاه

تاریخ ترجمه؛ 1298ق

دکتر کروو در هشتم نوامبر 1878 میلادی به سیاحت «کاین» و نواحی «آند» در امریکا می رود. در این سفر پرخطر مشاهدات با ارزشی از نظر جغرافیایی می کند و نظرات خود را در روزنامه توردومند انتشار می دهد. او نواحی «رود پارو» را دقيقاً از ابهام و تاریکی خارج می کند.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1793

آغاز: بسمله. متمم سفرنامه ایست که دکتر کروو در سیاحت کاین؛ انجام: و کمال مهربانی در حقم مسلو ک داشتند بقیه در نمره آتیه انشاء - الله تعالی

خط شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1298ق، جا: تهران؛ حاوی عکس های فتوگرافیک، مجدول؛ جلد: پارچه پشت گلی، 24گ، 14سطر (11×22)، اندازه: 20/5×33/5سم [ف: 4-248]

متمهدی / تاریخ / فارسی

motamahdī

کاشانی، حبیب الله، ق 14 قمری

kāšānī, habīb-ol-lāh (-20c)

نویسنده که عضو سفارت ایران با اسکندریه بوده پس از برخاستن آوازه متمهدی و جنگ او با انگلیس ها و مسأله سودان بر آن می شود که در پاسخ آن ها که از احوال متمهدی جویا شده بودند این کتاب را فراهم آورد پس سفری به سال 1280 به سودان می کند و سپس درباره متمهدی آن چه لازم به جهت شناسایی اوست مطلب می آورد. ظاهراً سعی نویسنده بر آن است که مطالب خود را خالی از حب و بغض هم کیشی با متمهدی بیاورد. البته این مطالب به هنگامی نوشته شده که هنوز متمهدی بر سر کار بوده است.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2312

آغاز: هو المستعان: بنده حضرت یزدانی و چاکر درگاه سلطانی حبیب الله کاشانی؛ انجام: او رزم های مردانه داد تا متمهدی را... بعقب نشانید ولیکن...

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: مقوایی، 7گ، 15 سطر (8×15)، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 5-436]

متن العلاقة - الحقيقة و المجاز

متن الغاية و التقريب - غاية الاختصار

متن ام الدولة / کیمیا / فارسی

matn-e om-od-dowle

سید قاسم مجتهد

seyyed qāsem-e mojtahed

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7789/13

خط: نستعلیق هندی، کا: حاجی میان، ابوالشرف سید عیسی، تا: 25 ذیقعدہ 1343ق، جا: حیدر آباد دکن؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 21 سطر (16×26)، اندازه: 20×32 سم [ف: 16-699]

المتنبئين / تاریخ، ادیان و مذاهب / فارسی

al-mutanabbi'iīn

اعتضادالسلطنه، علیقلی بن فتحعلی، 1234؟-1298 قمری

(1819-1881)e-tezād-os-saltane, ‘alī-qolī ebn-e fath-“alī

در تاریخ مدعیان مهدی موعود، از بوذاسف به طور مختصر تا میرزا علی محمد باب، و بطور مفصل در باره رویداد باب و شورشیان با بیان؛ در یک «مقدمه» و سه «باب» و «خاتمه».

چاپ: قسمتی از این کتاب را دکتر عبدالحسین نوائی در کتاب فتنه باب در سال 133 ش در تهران چاپ کرده و گویا چندین بار هم تجدید چاپ شده است. به گفته صاحب دائرة المعارف دانش بشر (ص 395) این کتاب به نام «مدعیان نبوت و مهدویت» به کوشش هاشم رضی نیر در تهران چاپ شده است.

[نسخه های منزوی 4527؛ فهرستواره منزوی 1752/3]

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1277/1

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ جلد: میشن قرمز، 23سطر [ف: 5-254]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8957/5

آغاز: در اول جلوس میمنت مانوس اعلی حضرت شاهنشاهی ناصرالدین شاه قاجار خلدالله ملکه و سلطانه که هنوز سال عمرم به سی نرسیده بود؛ انجام: و حاجب الدوله حاجی علیخان اول ضربت به او زده و میر غضبان به قتلش آوردند و قطع دابر القوم الذين ظلموا و الحمدلله رب العالمين

بخش های مربوط به دستگیری و قتل هفت تن از بابیه به دستور امیر کبیر است. برابر با ص 76-84 متن چاپی (فتنه، باب، تصحیح عبدالحسین نوایی، تهران، نشر علم، 1377ش)؛ خط: نسخ و نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ برگ های این بخش اندازه کوچک تری دارد و در صحافی به نسخه افزوده شده؛ 4گ (12پ- 15ر)، اندازه: 21×35/2 سم [ف: 29/1-468]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8957/8

آغاز: یوذاسف. حمزة بن حسن اصفهان در تاریخ خود و استاد الحكماء ابوریحان بیرونی در کتاب اثار الباقيه عن القرون الخاليه و دیگر مورخین در تواریخ خویش آورده اند؛ انجام: مقصود ما از شوهر آسایش است و ما از ایشان آسوده ایم و چندان هم تابع شهوت نیستیم. چون مامور بود جسارت نمود

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ با حواشی بسیار به خط مؤلف به صورت توضیح و اضافات و حاشیه نویسی؛ جلد: میشن، 84 گ (37ر-120پ)، اندازه: 21×35/2 سم [ف: 29/1 - 468]

4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3661/3

خط: نسخ، بی کا، تا: 1300ق؛ جلد: میشن، 29 سطر، اندازه: 22×35/1 سم [ف: 7-15]

متن پهلوی / - پهلوی

matn-e pahlavī

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11186

بی کا، تا: قرن 11 [مختصر ف: -712]

متن حروفی / - فارسی

matn-e horūfī

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1059/11 -ف

نسخه اصل: واتیکان ش 135 (فهرست رسی ص 138)؛ بی کا، تا: آغاز شوال 1077ق؛ 59گ [فیلمها ف: 1-563]

متنزه الابصار / گوناگون / فارسی

motanazzeh-ol absār

اشکذری، ابوبکر بن علی

aškezarī, ābūbakr ebn-e ‘alī

رساله ای متوسط و منظوم در توصیف و توضیح اشیاء و مفاهیم که با استفاده از اشعار شعرای قدیم در 70 باب تدوین شده نام شعرا در متن نیست ولی در هامش صفحات با خط قرمز آمده است، گاهی اوقات نیز شعرهایی از مؤلف با عنوان «ولجامعه تغمده الله» و «له رحمه الله» آمده است، این کتاب به نام نقره الدين شاه یحیی معنون شده است. عناوین رساله عبارتند از: باب 1. في التوحيد و التمجيد و التنزيه و المناجات؛ 2. في نعت سید المرسلين صلوات الله علیه؛ 3. في القسميات. 4. في المواعظ و النصائح؛ 5. في العدل و الظلم؛ 6. في العقل و اتباعه و تدبیر العقلاء و مصاحبتهم؛ 7. في آثار اللطيف و العنف؛ 8. في علو الهمة و التعفف عن سوال اللئام؛ 9. في العزلة و القناعة؛ 10. في المدمة الهواء و الطمع و طول الأمل؛ 11. في زوال نعیم الدنيا و نظر الاعتبار؛ 12. في السخاء و البخل؛ 13. في الاحتراز عن صحبة العوام و الاشرار و التحريص علی تحصیل الادب؛ 14. في الصموت و كثرة الكلام و التاني و العجلة و الصبر و الحلم؛ 15. في ان ما فات لایدارك و رعاية الحزم؛ 16. في التدبير و المداراة بحسب الامكان و ان الصلح خیرو قبول المعذرة و المشاورة مع الكبرياء؛ 17. في انتهاز الفرص و ان الملكلايصلح للشركة ورجوع، المنصب الى اهله بحسب کفایتهم مدرجاً؛ 18. في وضع الأشياء موضعها و رعاية خیر الأمور و عدم الغرور؛ 19. في الاعتداد بالحسب بالنسب و التفرد بنفسه؛ 20. في الثبات و التزلزل و مذمة الكذب؛ 21. في ان الزمان مکاف بالطبع و الاغماض عن روية العيب؛ 22. في المكافاة بالضد و ان الاخلاص یصیر بالاختصاص و عدم الوفاء و المروة؛ 23. في النباوة بین الاشياء و الاعتداد بالمعنی بالصورة؛ 24. في عدم الاعتماد علی التملق و ان الظفر بالمرام یهون [...] و الآلام؛ 25. في الاعتذار و الاستعطاف؛ 26. في المنة و تمهید حقارة الهدايا؛ 27. في العيادة و الاستدعاء الى المجلس؛ 28. في تربية اللئيم و ان الاصل الانمطي؛ 29. في الشكاية و انقلاب الزمان وجور اللثام علی الكلام؛ 30. في أن القيد و الحبس لاینقص من قدر الرجل؛ 31. في ان المجد لا بالجداون الاحتراز عن ... لا ینفع و قيمة الاشياء ...؛ 32. في التقدم والتفوق من غیر استحقاق و ان الراحة للاراذل و المشقة لاهل الكمال؛ 33. في ظهور الأدنى عند حقارة الا علی و ان الكمال لایحصل الا بالتدرج؛ 34. في ظهور الأشياء التي لایحتاج إلى دلیل و الوقوف بین الخوف و الرجاء؛ 35. في حفظ الاشرار و تفویض الاختيار؛ 36. في الخضاب و الشيب و ان الزينة الاباللباس؛ 37. في صفة الكلام نظماً و نثراً و مدحاً وذماً؛ 38. في صفة السفائن الشعرية و الجرية؛ 39. في صفة القلم والدواة مدحاً و ذماً؛ 40. في النساء و عصمتهن؛ 41. في المدائح؛ 42. في التهاني؛ 43. في المراثي؛ 44. في التسلى عن الشيء بالشیء؛ 45. في العشق؛ 46. في البكاء و الضحك؛ 47. في الاشتياق و الفراق و التوديع؛ 48. في الاقامة و السفر؛ 49. فیما یصلح للمکاتبات و الاجوبة؛ 50. في صفة الحسن و الاعضاء؛ 51. في حظ الحذ و الذوائب و الاصداع و الخال؛ 52. في التقبيل و المعاشرة و الغنج و الدلال و ازالة البكارة؛ 53. في الخمر و الساقي مدحاً و ذماً؛ 54. في صفة الربيع و النسائم و الورد و الرياحين و الازهار؛ 55. في صفة الصيف و حرارته؛ 56. في الخريف و الفواكه؛ 57. و الشتاء و البرد و السحاب و الثلج؛ 58. في الأبنية و العمارات؛ 59. في القلاع و الحصون ... و الجبال و المفاوز و الطرف؛ 60. في صفة السيف و الاسلحة و عتادها و صفة الحرب؛ 61. في صفة الفرس و المراكب و سرعة سیرهن مدح و ذمة؛ 62. في صفة اللئالي؛ 63. في صفة الشمس و الهلال و القمر و طلوعها و غروبها؛ 64. في صفة النار و شررها؛ 65. في صفة الشمع و البرق؛ 66. في صفة الماء و الحمام و الاستحمام و الحق؛ 67. في صفة الفصد و الفصاد؛ 68. في الرمد و وجع الرجل و الصلع و فقد الأسنان و صفرتها؛ 69. في الجرب

و النفطة؛ 70- في المعميات.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2960/1

آغاز: ما احسن مطلع المقال ** قد زین باسم ذوالجلالقدیری که ضمایر اولی البلاغه اصداف دررا سالیب منظومات ساختن نوجی از؛ انجام: چوتاج مهر تو دیدم که بر سر خود ** در آن و لاسر من آرزوی پای تو کرد / کنون زدا من گل می گشاید این معنی ** از آن بهار گلستان خویش جای تو کرد

خط: نستعلیق کهن، کا: علی دامغان، تا: دوشنبه 20 شعبان 822ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 70گ، 14 و 15 سطر، اندازه: 11×15 سم [ف مخ: 4-1682]

متن متین / صرف و نحو / عربی

matn-un matīn

محمد رضا بن عبدالرسول

mohammad rezā ebn-e 'abd-or-rasūl

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24588

آغاز: اللهم یا مرجع الظواهر و الضمائر و مبداء البوارز و السرائر یا من هو الجملة المكنونات کضمیر الشأن و الحاضر لدیه ... یقول الراجي الى الله الراضي بالله ابن محمدرضا عبدالرسول ... هذا متن متین في النحو جمعت فیه فواید ملتقطة من کتب اهل التحقيق و زوائد سمح بها الذهن القاصر بترتیب انیق ... مقدمة فیها مباحث. الأول العقل الصرف حاکم بان کمال الانسان في العلم و العمل؛ انجام: و سیبویه آن الأول الأول ثم ثم الرابع و الخامس و المضاف مثل المضاف اليه و قال المبرد دونه و الظاهر.

خط: نسخ جلی، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی به فارسی؛ در صفحه عنوان نسخه نام کتاب: «الجزء الاول من متن متین» و وقف نامه آن نوشته شده؛ اهدایی: رهبری، اسفند 1376؛ جلد: تیماج، 66 گ، 9 سطر، اندازه: 17/5×27 سم [اهدائی رهبر: 10-314]

متنوعات / ادبیات / فارسی

motanavve‘āt

هدایت، محسن

hedāyat, mohsen

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15892

آغاز: شرح جریان ستون حنانه مسجد نبوی؛ انجام: و اله بمعنی اندوه داد و سرگشته گفته شد

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1365ق؛ جلد: مشمع [رایانه]

متن و یادداشت های گات ها (ترجمه) / کتاب آسمانی / فارسی

matn va yaddast-ha-ye gat-ha (t.)

پورداود، ابراهیم، 1264 - 1347 شمسی

(1885-1968)pārdāvūd, ebrāhīm dāvod

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19203

کاتب = مؤلف، بی تا؛ 58 گ، اندازه: 23×36 سم [رایانه]

المتوسط من شروح الكافية / نحو / عربی

al-mutiwassit min surah-il kafiya

وابسته به: الكافية في النحو؛ ابن حاجب، عثمان بن عمر (570-646)

شرح نیکوی توضیحی است با عناوین «قوله، قوله» بر رساله «الكافيه» ابن الحاجب. این شرح در پایان نسخه به نامی که گفته شد نامیده شده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8086/2

آغاز: وجودی و هو بسبب الاعراب و هو التركيب علی ما یجیء فتعرض بقوله المركب؛ انجام: و في یا امرأة اضربن اضربی في الوقف لم یعلم أنه بدل عن النون أو المحذوف المردود

خط: نسخ، کا: ناصر بن خمیس بن ناصر بحرانی بلادی، تا: 12 جمادی الثاني 988ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 112گ (22ر-133ر)، اندازه: 16×21 سم [ف: 21-87]

المتوكل علی الرزاق المختار في ترک التدبير و الاختيار / اخلاق / فارسی

al-motavakel 'ala-r razzāq-el moxtār fī tark-et tadbīr va-l extīyār

رساله ای در نصایح عرفانی و مواعظ و اندرزهای اخلاقی که در سه فصل تنظیم شده است: 1. در بیان کلماتی چند که بزبانحال از هواقف غیبی سوی بنده وارد می شود؛ 2. در مثال چند که بنده تدبیر رزق می کند با وجود آن که خداوند مدبر و ضامن رزق وی شده است؛ 3. در اعتقادی چند که می رساند برای حصول توکل.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2451/1

آغاز: ... فصل اول؛ دربیان کلماتی چند که بزبان حال ازهواتف غیبی سوی بنده وارد می شود یعنی حال بنده که مشغول است بتدبیر رزق؛ انجام: هر که این شش اعتقاد را بخاطر چندان تکرار کند که بر دل وی مستولی شود خدای تعالی او را توکل روزی کرده اند چون تو کل حاصل شود کار دنیا و آخرت وی تمام شود، تمت.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، 12گ، 14 سطر، اندازه: 10×22 سم [ف مخ: 4-1683]

المتولي لغسل الامام / کلام و اعتقادات / عربی

al-mutawall li-usl-il imm

علم الهدي، علی بن حسین، 355 - 436 قمری

alam-ol-hoda, ali ebn-e hoseyn (967 - 1045)

نام رساله در الذريعة، «مسألة في من یتولی غسل الامام» آمده است. برای غسل دادن امام معصوم نزد شیعه چنین مشهور است که امام دیگر باید او را غسل دهد. شریف مرتضی در این رساله معتقد است که غیر از امام نیز می تواند او را غسل دهد.

آغاز: مسألة: مِنَ اَلْمُتَوَلِّی لِغُسْلِ الامام اَلْمَاضِی وَ اَلصَّلاَةِ عَلَیْهِ وَ هَلْ ذَلِك مَوْقُوفٌ عَلَی تَولَّی الامام بَعْدَهُ لَهُ ام یَجوزُ ان یَتَوَلاهُ غَیْرُهُ . الجواب: قَدْ رَوَتِ الشِّيعَةُ الاماميّة انَّ غَسْلَ الاَمامِ وَ الصَّلاةُ عَلَیْهِ مَوْقُوفٌ عَلَی اَلامَامِ اَلَّذِی یَتَوَلَّی اَلاَمْرَ مِنْ بَعْدِه ...

انجام: فَکَیْفَ یَجُوزُ ذَالِك وَ قَدْ نُقِلَ فِی اَلتَّوَارِیخِ مَنْ تَوَلَّی غُسْلَ هَذَیْنِ الامامين وَ اَلصَّلاَةِ عَلَیْهِمَا وَ سُمِّیَ وَ عَيْنٍ وَ هَذَا یَقْتضی ان اَلاَمْرَ عَلَی مَا اِخْتَرْنَاهُ .

چاپ: ضمن الرسائل الشريف المرتضي، قم، دار القرآن الكريم، 1405 ق، تحقیق سید مهدی رجائی، الجزء الثالثة، ص 153 - 157 [الذريعة 395/20]

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8/7 خوئی

آغاز: برابر؛ انجام: وَ عَرَفَ بغیر رؤبة وَ وَصَفَ بغیر صُورَةٍ وَ نُعِتَ بغیر جِسْمٍ لَا اله الَّا اللَّهِ الكبير الْمُتَعالِ .

بی کا، تا: قرن 11؛ 13 ص (34 - 46) [ف: 7 - 374]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 255/11

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عبد الحميد بن محمد مقیم خطیب عبد العظيمي، تا: 17 ربیع الثاني 1056 ق؛ جلد: مقوایی، 3 گ (84 پ - 86 ر)، 23 سطر، اندازه: 13 × 25/5 سم [ف: 1 - 284]

3. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2611/12

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتاب خانه مرتضوی - مشهد مقدس؛ خط: نسخ، کا: عزیز اللّه بن عبد العلي فراهانی، تا: 1074 ق؛ 3 ص (82 - 84) [عکسی ف: 7 - 204]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1497/23 عکسی

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتاب خانه آستان قدس رضوی، شماره 21509؛ خط: نسخ، کا: سید احمد بن محمد رضا حسینی صفایی خوانساری، تا: 1329 ق، مصحح، محشی، رکابه دار؛ 2 ص (117 - 118)، 22 سطر [عکسی ف: 4 - 390]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12807/14

آغاز: دُونَ الْمُسْتَحِيلِ وَ اَلْجِسْمِ لاَ یَجُوزُ أَنْ یَکُونَ مُنْقَلاً اِلی الا ماکِنَ الْبَعِيدَةِ اِلاّ فِی ازْمِنَةٍ مَخْصُوصَةٍ فَاِما اَنْ یَنْتَقِلَ اِلَی اَلْبَعِیدِ مِنْ غَیْرِ زَمْوَان مُحَالٌ وَ مَا بَیْنَ اَلْمَدِينَةِ بَغْدَادَ وَ طُوس ؛ انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1336 ق؛ افتادگی: آغاز؛ 2 گ (55 پ - 56 پ)، 15 سطر، اندازه: 9 × 15/5 سم [ف: 32 - 529]

6. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1162/22 - ف

نسخه اصل: کتاب خانه آقای شیخ آقا بزرگ تهرانی؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 20 سطر [فیلمها ف: 1 - 575]

متون اصلی کتیبه ها / متفرقه

motn-e asl-ye katbe-h

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2847 - ف

بی کا، بی تا [فیلمها ف: 2 - 14]

متون انتخاب شده در ادبیات / ادبیات / فارسی

motn-e entexb ode dar adabyt

رازی، محمد صادق

rz, mohammad sdeq

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16655

بی کا، بی تا [د. ث. مجلس]

متون پازند / ادبیات

motn-e pzand

تهران؛ مطالعات فرهنگی؛ شماره نسخه: ف 46

چاپ 1909 بمبئی؛ بی کا، بی تا؛ از روی همین چاپ (84 و 9) [فهرستواره مینوی: - 177]

تهران؛ بنیاد فرهنگ ایران؛ شماره نسخه: ف 46

همان نسخه بالا [نشریه: 11 - 999]

متون فارسی / ادبیات / فارسی

motn-e frs

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1407 - ف

بارتولد (چاپی) از زین الاخبار و مجمل التواريخ و تحفة الاحباب تا کتاب ملا زاده (چاپ 1898 پترزبورگ)؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 2 - 7]

المتين في شرح الاربعين - الفوائد السنية في شرح الاربعين

مثال الامثلة المختلفة / صرف / ترکی و عربی

mital-ul amtila-tul muxtalifa

مؤلف در کتاب حاضر صیغه های مختلف از مشتقات «نصر» را به عنوان نمونه و مثال مورد تجزیه قرارداده و در زیر هر صیغه

ضمن بررسی آن از نظر تجزیه، معنای دقیق کلمه به ترکی بیان شده است.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2314/5

آغاز: نَصَّرٌ یَنْصُرُ نَصْراً ؛ انجام: اُنْصُرْ بُنَیَّ اُنْصُرْ بِنَا تمت الكتاب.

خط: نسخ کهن، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 16 گ (86 - 101)، 13 سطر (4/5 × 12)، اندازه: 11 × 19 سم [ف: 12 - 23]

مثال الامثلة المختلفة / صرف / عربی

mitl-ul amtilat-il muxtalifa

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1207/5

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ با سرلوح، قطع: ربعی [نشریه: 7 - 270]

المثالب - مثالب العرب

مثالب الخلفاء / کلام و اعتقادات / عربی

matlib-ul xulaf

شیروانی، حیدر علی بن محمد، ق 12 قمری

rvn, heydar al ebn-e mohammad (- 18 c)

رساله ای است در بررسی آیات قرآنی که در مذمت بعضی از اصحاب رسول اللّه (صلی الله علیه و آله و سلم) و اشاره به فساد درون آن ها وارد شده و تقسیم آن ها بر سه «نوع»: 1. آیاتی که خطاب به عامه آن ها و سبک شمردن افعالشان دارد؛ 2. تقسیم بندی آنان به اقسام کفر، فسوق، نفاق به طوری که هر شخص دانایی می فهمد که این آیات شامل تمام افراد می شود بجز اشخاص معدودی؛ 3. آیاتی که به کنایه و با ضرب المثل گروه هایی از کفار را ذکر کرده، و اشاره به پلیدی باطن آن ها نموده است. مؤلف در ضمن، اشاره به روایات مناسب با مطلب نیز می نماید.

1. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 851/2

نسخه اصل: کتاب خانه مدرسه نمازی - خوی 347؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ واقف: ابراهیم شریف حسینی، رمضان 1227؛ 80 ص [عکسی ف: 3 - 41]

2. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 111/2

آغاز: الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ... اعلَم اَیدك اَللَّهُ تَبَارَك وَ تَعَالَیْ کَرَّرَ ذَمَّ صَدْرِ هَذِهِ اَلْأُمَّةِ

خط: نسخ، بی کا، تا: 1131 ق؛ محشی با نشان «منه مد ظله»، با علامت بلاغ؛ جلد: تیماج مذهب، 80 گ، 17 سطر، اندازه: 11 × 17/5 سم [ف: 1 - 80]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 548/2

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2 - 136]

مثالب العرب = المثالب / انساب /عربی

matalib-ul arab = al-matalib

ابن کلبی، هشام بن محمد، - 204 قمری

ebn-e kalb, hem ebn-e mohammad (- 820)

مثالب و مساوی عده ای از عرب ها جاهلیت و اسلام را با ذکر نسب آن ها و قدح در بعضی از نسب ها و جریانات تاریخی مربوطه و گاه همراه با اشعاری بیان می کند. بعضی از مطالب کتاب ضمن ابوابی بیان شده است. *عناوین ابواب: باب البغائين و المخنثين؛ باب الادعياء من قریش؛ باب المجلودون {کذا} من قریش؛ باب نکاح المقت؛ باب تسمية ذوات الرايات و امهاتهن و من ولدن؛ باب تسمية من تدین بسفاح الجاهلية؛ باب اولاد الزنا الذين شرفوا من العرب؛ باب الامهات؛ باب ابناء الحبشيات... ابناء النبطيات... ابناء اليهوديات؛ باب المتع؛ باب یشیر الى ما تقدم؛ باب المنجبون في الحمق؛ باب من کان قینا في الجاهلية؛ باب ادعیاء الجاهلية؛ باب من ولد علی فراش ابیه في الجاهلية و یقال انه لغیر ابیه؛ باب من دفع الاسلام ثم اقربه؛ باب ابناء الوادئع من الاشراف، باب فیمن کانت المجوسية و اليهودية و النصرانية و الزندقة؛ باب الشدادين من الاشراف.

[التاريخ و التراجم ص 349 - 350؛ الذريعه 74/19؛ هدية العارفين 508/2 - 509]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 175

آغاز: قَالَ ابو المُنْذِرِ هِشَامُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ السَّائِبِ الْكَلْبِيُّ انْبَأَنا حَرْبٌ عَنْ ابیهِ عَنْ اَبِی صَالِحٍ قَالَ کَانَ فِی الْقُرَيْشِ

نسخه اصل: کتاب خانه شیخ محیی الدين مامقانی - قم؛ خط: نسخ، کا: محیی الدين بن عبد اللّه بن حسن بن عبد اللّه مامقانی، تا: پنج شنبه 16 صفر 1366 ق، جا: نجف اشرف در مقبره شیخ حسن مامقانی؛ از روی نسخه شیخ محمد سماوی، مصحح؛ 110 ص [عکسی ف: 1 - 196]

مثالب النواصب / کلام و اعتقادات / عربی

matlib-un nawib

این شهر آشوب، محمد بن علی، 488 - 588 قمری

ebn-e ahrb, mohammad ebn-e al (1096 - 1193)

از این کتاب به «الصوالب و القواصب في مطاعن النواصب» هم نام برده شده است. در این کتاب پنج بخش است: 1. مثالب متقدمان و متاخران؛ 2. مثالب جاهلان و جاهدان؛ 3. معایب ناثان و قاسطان و مارقان؛ 4. مساوی فقیهان و ضالان؛ 5. مخازی اصحاب مقالات. سبک آن درست مانند مناقب ابن شهر آشوب است. از: ابن علویه، ابو العلاء معری، ابن عودی نیلی، ابو یوسف نسفی، دیک الجن، ابن طوطی واسطی، مهیار، الناشي، کسواد بن اقلیدس، غزالی و احیاء، حسن صباح نام برده شده است. در هر بابی رموزی برای نام اشخاص دارد مثلاً در باب اول: جبت، عتیق، تیمی، عبد اللات، در باب دوم: ابو الدواهي، ابو حفص، ابن

حنتمه، شمردل، الثاني، در باب سوم: ابو المعازف، حمال الخطايا، الاموي، نعثل، در باب چهارم: آکل الذبان، فرعون، ماهان، ام الشرور: بنت رویان، حمیراء، ابنتی الاول و الثاني، در باب پنجم: صاحب الشام، فرعون، ابن هند صاحب السلطنة.

آغاز: بسملِه اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَظْهَرَ اَلْحَقَّ وَ لَوْ کَرِهَ الْمُشْرِكُونَ وَ بَیْنَ اَلْمِنْهَاجِ لَذَوی الاِحْتِجَاجِ وَ لَوْ نَبَذَهُ اَلْمُبْطِلُونَ وَ صلَّی اللّه عَلَی سَیِّدِنَا مُحَمَّدٍ صَفْوَتِهِ مِنْ بَرِیَّتِهِ وَ عَلَی الطاهرين اَلْمَعْصُومِینَ مِنْ عِتْرَتِهِ هَذَا إِذان لِأَصْحَابِ اَلْآذَانِ

[کشف الحجب 485، الذريعه 76/19؛ ريحانة الادب 59/8؛ مكتبة امیر المومنين 225/4]

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1489 عکسی

آغاز: برابر؛ انجام: مِنْ دُونِ اَلْکَمَالِ فَقِهُوا أَمِ اَللَّهَ لاَ یَرْضَی بِشَرْعِ نَبِیِّهِ فَأَصْبَحُوا وَ هُمْ فِی ذَلِك اَلشَّرْعِ أَقُومُ فَلَمْ یُحَرِّمُوا مَا کَانَ حَلَّ وَ یُحَلَّلُوا بِفَتْوَاهُمْ مَا جَاءَ وَ هُوَ مُحْرِمٌ عَلَی یَدِ اَلْعَبْدِ اَلضَّعِیفِ النحيف اَلْمُحْتَاج ...

نسخه اصل: کتاب خانه ناصریه (صاحب عبقات) در لکهنو هند؛ خط: نسخ، کا: مسعود بن یحیی بن حسن بن امیدوار بن فضل اللّه... ابن فضل اللّه بن محمد بن ابی المكارم بن احمد بن علی بن ابی احمد بن ابی الغنائم محمود بن افلضل بن قاسم بن فاضل بن مفضل بن یحیی بن عقیل بن یحیی بن ذربن ابی ذر الغفاري، تا: رمضان 845 ق؛ مصحح، در اول نسخه نام کتاب چنین ثبت شده: «کتاب الصوالب و القواصب في مطاعن النواصب»؛ مهر: «فضایل خان خانه زاد فدوی، پادشاه عالم گیر غازی 1104» (کروی)؛ تملک حاجی محمد بن بخشایش در کاشان با مهر «جمال الدين محمد الحسيني» (بیضی)؛ مبایعه از طرف مولانا شاهان احمد بن احمد بن احمد بن احمد بن حسن بن احمد کاشانی؛ 723 ص، 19 سطر[عکسی ف: 4 - 370]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 68

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1 - 81]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 311 عکسی تا 313 عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1 - 277]

2. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1841

آغاز: برابر؛ انجام: اِبْنُ العودي اَلنِّیلِیُّ وَ قَالُوا اِخْتِلاَفُ اَلنَّاسِ فِی اَلْفِقْهِ رَحْمَةً فَلِمَ ذَالِماً هَذَا بِحِلٌ مُحَرَّمٌ... وَ قَالُوا اِقْبَلُوا مِمَّا یَقُولُوا وَ سَلِّمْ .

خط: نسخ کهن و نستعلیق، بی کا، تا: 9 و 10؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوا، 359 گ، 19 سطر (7/5 × 2)، اندازه: 11/5 × 17 سم [ف: 5 - 498]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 437 عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی: 1 - 386]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 616

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2 - 230]

مثالب الوزيرين = اخلاق الصاحب و ابن العميد / اخلاق / عربی

matlib-ul wazriyn = axlq-uib wa ibn-il amd

ابو حیان توحیدی، علی بن محمد، 310 - 2414 قمری

ab-hayyn-e towhd, al ebn-e mohammad (923 - 1024)

در هجو صاحب ابن عباد و ابن عمید، در برابر کج رفتاری های آن دو. نسخه در دست به نام «اخلاق الصاحب و ابن عمید» است.

چاپ: چاپ شده است

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 377 - عکسی

آغاز: اخلاق اَلصَّاحِبُ وَ اِبْنُ اَلْعَمِید بسملهِ حَمْدَلُهُ اِنْتَقَلَ اللَّهُ رَحْمَتَهُ ؛ انجام: وَ اَنْتَ مِنْ دُونِهِما اِلَی الاِعْطاءِ وَ بِیَدِك خَزَاینُ اَلاِرْضِ وَ اَلسَّمَاءِ یَا ذَالِجَلاَلُ وَ اَلاِکْرام .

نسخه اصل: خط: نسخ کهن، بی کا، بی تا؛ 50 گ، 28 - 30 سطر [عکسی ف: 2 - 238]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2656/1 - ف

نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [فیلمها ف: 1 - 720]

مثالب و مطاعن - العقائد

مثال کلمات المفصل / نحو /عربی

mital-u kalamat-il mufassal

وابسته به: المفصل في صنعة الاعراب؛ زمخشری، محمود بن عمر (467 - 538)

مصنف جهت معرفت مبتدئین بر اصل لغات، کتاب «مفصل» جار اللّه زمخشری کتاب حاضر را پرداخته و در آن لغات را تجزیه و ترکیب کرده و ریشه مصدری آن ها را بیان نموده است.

خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 694/2

آغاز: هَذَا الْكِتَابِ فِی مِثالِ الْكَلِمَاتِ المُفَصَّلِ وَ اعمَّ انَّهُ تُوجَدُ الْكَلِمَةُ في کَلامِ العَرَبِ وَ یَتَعَسَّرُ عِرْفانُها عَلَی المُبتَدِئين

خط: نسخ، کا: عبد اللّه، تا: 1105 ق؛ مهر: «عبده الراجي عبد اللّه» (بیضوی)، «العبد المذنب سلیمان» (مربع)؛ جلد: تیماج، 15 سطر، اندازه: 14 × 20 سم [ف: - 376]

مثال کیفیت شناخت افعال صادره از عباد / فلسفه / عربی

mesl-e keyfyat-e enxt-e efl-e sdere az abbd

مشهد؛ الهيات، شماره نسخه: 20863/6

آغاز: بِسَمْلِهِ تَمْثِيلٌ اِنْ اَرَدْتَ مِثالاً لاَنَ تَعْلَمُ بِهِ کَیْفَیتَ کَوْنَ الافْعالِ

الصَّادِرَةِ عَنِ اَلْعِبَادِ هِی ...

خط: نستعلیق، کا: محمد حسن بن محمد علی طبسی، تا: 1204 ق، جا: شیراز؛ جلد: تیماج، 16 سطر (7/5 × 12)، اندازه: 11/5 × 17 سم [ف: 2 - 491]

مثال و خیال مطلق و مقید - منامیه

المثل الافلاطونية / فلسفه / عربی

al-mutul-ul aflatuniyya

تنکابنی، حسین بن ابراهیم، - 1105 قمری

tonekbon, hoseyn ebn-e ebrhm (- 1694)

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 77/20

آغاز: وَ بِالْجُمْلَةِ لَمَّا کَانَ ذَاتُ اَلْوَاجِبِ تَعَالَیْ عَیْنُ اَلْأَشْيَاءِ بِاعْتِبَارِ اَلشُّهُودِ ؛ انجام: لاَ یَکُونُ عِلْماً حُضُورِيّاً کَمَا تُکَرِّرُ فِی تَدَارُك اَلْمُحَقِّقِینَ عَلَی مَا فَصَلَ فِی زُبُرِهِ هُمْ فَتَأَمَّل

خط: نستعلیق، کا: ابو القاسم حسینی تفریشی، تا: 1263 ق؛ 2 گ (66 پ - 67 ر)، 33 سطر، اندازه: 21/5 × 34/5 سم [مؤيد: 3 - 630]

المثل الافلاطونية 1 / فلسفه / عربی

al-mutul-ul aflatuniyya 1

رساله ای بسیار کوتاه است در تحقیق مثل افلاطون. صاحب کشف الظنون درباره «المثل الافلاطونية» چنین آورده: اَلْمَثَلُ الافلاطُونِيَّةُ وَ هَیَالَتِی قَالَهَا فِی کِتَابِهِ اَلْمُسَمَّی عَوْغِیَاسَ غَرْغِیَاسَ سُرْيَانِيٌ وَ فِیهَا كِتَابٌ لبرْقلْسَ الافلاطونِيِّ . درباره مثل افلاطونیه، چندین رساله نگاشته شده، مانند: اَلْمَثَلُ الْعقْلِيَّةُ الافلاَطُونِيَّةُ وَ اَلْمُعَلَّقَةُ که با تحقیق و مقدمه دکتر عبد الرحمن بدوی به سال 1947 م در قاهره به چاپ رسیده و در پایان همین چاپ نیز « رِسَالَةُ في الْمِثْلِ الافلاطونية وَ الْمَثَلِ الْمُعَلَّقَةُ وَ الْفَرْقُ بینهما » از قصاب باشی زاده و «رسالة في تحقیق المثل الافلاطونية» از بیوک زاده بدان ضمیمه گردیده است. جهت بررسی بیش تر به مقدمه دکتر عبد الرحمن بدوی رجوع شود.

آغاز: انَّ کُلُّ نَوْعُ مِنَ الانواع الْمَوْجُودَةِ في الْخَارِجُ أَفْرَادِ جزئية یشترك في ماهية ذَلِك النَّوْعِ وَ یمتاز بَعْضِهَا عَنِ الْبَعْضَ بالاشیاء الْعَارِضَةُ الخارجية عَنْ مهية ذَلِك النَّوْعِ ...

انجام: وَ قَالَ فِیهِمَا اَنْ لاَ خِلاَفَ بَیْنَ اَلْفَاضِلِینَ فِی الْحَقِيقَةِ فِی تِلْك الْمَسْئَلَةِ و اولُ قَوْلِ افْلاَطُونَ بِحَیْثُ کَانَ غَیْرَ مُطَابِقاً لِقَوْلِ اِرسْطَاطَالِیسَ فَهَذَا مَعْنَیْمَثَلَ اَلاِفْلاَطُونَ .

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10055/34

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، مصحح؛ جلد: تیماج، اندازه: 11/5 × 23 سم [ف: 32 - 71]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 595/9

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: بدیع الزمان کهپایی، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج مذهب، 2 ص (188 - 189)، 18 سطر (5 × 12)، اندازه: 12 × 20 سم [سنا: ف: 1 - 385]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14280/31

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1080 ق؛ جلد: تیماج، مذهب، 1 ص (84 ر)، 21 - 39 سطر، اندازه: 15 × 25 سم [ف: 38 - 398]

4. کرمانشاه؛ مدرسه آية اللّه بروجردی؛ شماره نسخه: 119/7

آغاز: برابر

خط: نسخ خوب، کا: محمد باقر بن محمد حسن بروجنی، تا: 1295 ق؛ 1 گ (132 ر - 132 پ)، 23 سطر، اندازه: 13/5 × 21/5 سم [ف: - 94]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1780/10

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5 - 241]

5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15113/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: سید اسد اللّه صفوی ماسالی مصطفوی، تا: قرن 14؛ 1 گ (2 - 2)، 18 سطر، اندازه: 4 × 9 سم [ف: 38 - 291]

المثل الافلاطونية / فلسفه / عربی

al-mutul-ul aflatuniyya

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 462/69 (آ) - 463/69 (ب) - ف

نسخه اصل: کوپرولوش 1589؛ بی کا، تا: با تاریخ 754 ق؛ در هامش؛ 1 ص (156 پ) [فیلمها ف: 1 - 484]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5138/39

آغاز: یَنْبَغِی اَنْ یُعْلَمَ اَنَّ افْلاطُونَ لَهُ مَذْهَبُ الى ان کُلَّ ما نَتَصَوَّرُهُ فَلَهُ صُورَةٌ مَوْجُودَةٌ قائِمَةٌ بِنَفْسِها بَلْ اِلی ان الصُّورَ المُرْتَبَةَ فِی اَلْمَرَایا وَ غَیْرِهَا ؛ انجام: فَانَّ کَلِماتِهِم مَرموزَةٌ وَ لارَدَّ عَلَی الرَّدِّ وَ قَدْ ذَکَرَهَا اَللَّفْظُ بِعَیْنِهِ فِی مُفَاوَضَةِ اُرْسُطْو لاَفَلاَطُونَ (شرح حكمة العين)

از شرح حكمة العين؛ بی کا، تا: قرن 11 [ف: 15 - 148]

3. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 660/29

خط نسخ، کا: اسد اللّه بن ظهیر الدين علی دوانی، تا: قرن 11 [ف: - 359]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2859/31

آغاز: قِیلَ اِنَّ خارِجَ الْفُلْكِ الاَعْظَمِ الاَعْظَمِ الاقْصى عَوَالِمُ مَمْلُوَّةٌ مِنَ اَلنُّورِ وَ تِلْك الاِنْوَارُ مُخْتَلِفَةٌ في دَرَجَاتِ اَلْکَمَالِ فَالْفُلْك الاقصِي مُتَحَرِّكٌ عَلَی الدَّوامِ لِیَسْتَفِیدَ الكمالاتِ ؛ انجام: و لب لِبَابِهِ وَ اَن هَذَا اَلْعَالِمَ بَاسِرُهُ قَطْرَةٌ فِی بَحْرِ ذَلِك اَلْعَالَمِ وَ لُمْعَةٌ مِنْ نُورِهِ وَ ذَرَّةٌ مِنْ ذَرَّاتِ وُجُودِهِ وَ اَللَّهُ تَعَالَی .

بخشی است از حاشیه تفسیر مفاتیح الغيب امام فخر رازی در بیان عوالم در تفسیر آیه «رب العالمين»؛ بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج،

3 ص (101 - 103)، اندازه: 8 × 18 سم [ف: 10 - 199]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22500

آغاز: وَ بِالْجُمَلِهِ لَمَّا کَانَ ذَاتَ اَلْوَاجِبُ تَعَالَیْ ؛ انجام: کَمَا تُکَرِّرُ فِی مَدَارِك اَلْمُحَقَّقِینَ عَلَی مَا حَصَلَ

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز [رایانه]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1236/3

من حاشية التفسير الكبير للامام الرازي؛ خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن عبد الكريم مروزی، تا: 1236 ق [ف: 5 - 250]

المثل السائر في ادب الكاتب و الشاعر / معانی بیان / عربی

al-matal-us s'ir fi adab-il ktib wa- ir

ابن اثیر، نصر اللّه بن محمد، 558 - 637 قمری

ebn-e asr, nasr-ol-lh ebn-e mohammad (1164 - 1240)

تاریخ تأليف: 686 ق

مؤلف در مقدمه کتاب می گوید که علم بیان برای تأليف نظم و نثر به منزله علم اصول است بر آن و احکام و ادله آن، و کتبی که در این علم نگاشته شده مکفی مطلب نیست لهذا تصمیم بر این گرفتم که کتابی تأليف کنم که از زیادات خالی و تمام فصول این علم را دارا باشد و این کتاب را بر اساس یک «مقدمه» و دو «مقاله» ترتیب دادم: مقدمه: اصول علم بیان؛ مقاله 1. الصناعة اللفظية؛ 2. الصناعة المعنوية.

آغاز: بِسَمْلِهِ نَسْئَلُ اَللَّهَ اَنْ یُبْلُغَ بِنا مِنَ الْحَمْدِ ما هُوَ اَهْلُهُ وَ اَنْ یُعَلِّمَنا مِنَ الْبَيانِ ما یَقْصُرُ عَنْهُ... اَما بَعْدُ فَاِنَّ عِلْمَ الْبَيانِ لِتَأْليفِ النَّظْمِ وَ النُّثْر ...

چاپ: البهيه 1312 ق، ص 324؛ قاهره، مطبعة بولاق، 505 ص، 1282 ق؛ بیروت، 1292 ق؛ قاهره، محقق: محمد محیی الدين عبد الحميد، مطبعة مصطفی البابي الحلبي، 2 جلد، 1935 م.

[کشف الظنون 1586/2؛ الاوقاف العامة موصل 111/4]

شرح و حواشی:

1- الفلك الدائر علی المثل السائر؛ ابن ابی الحديد، عبد الحميد بن هبة اللّه (586 - 655)

1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1962

آغاز: بِسَمْلِهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَی سَیِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ عَلَی آلِهِ وَ صَحْبِهِ وَ سَلَّمَ تَسْلِيماً كَثِيراً كَثِيراً نَسْئَلُ اَللَّهَ ؛ انجام: اَلْقَطْرَةِ مِنْ بَحْرٍ اَللَّهُمَّ صَلَّی عَلَی سَیِّدِنَا... تَسْلِيماً كَثِيراً .

خط: نسخ، کا: احمد بن علی بن محمد بن علی، تا: 627 ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 192 گ، 27 سطر (14 × 20)، اندازه: 17 × 25/5 سم [ف: 10 -643]

2. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 483

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 و 9 [ف: - 79]

3. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 58

خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ اندازه: 12/5 × 19/5 سم [نسخه پژوهی: 2 - 215]

4. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 69

آغاز: برابر؛ انجام: وَ تَشَعُّبِ فُنُونُهَا وَ اِعْراضِهَا وَ عَلَی اَن لُغَةُ اَلْعَجَمِ بالاِنسبةِ اليْها كَقَطْرَةٍ مِنْ بَحْرٍ وَ اَللَّهِ اِعْلَم .

خط: نسخ نا زیبا، کا: عبد الرحمن بن علی القمامي، تا: شعبان 1008 ق؛ مصحح، محشی؛ مهر: «عبد الهادي» (دایره)؛ تملک: مصطفی بن حیدر الرشيفي در سال 1032، عباس

خلف الشيخ در سال 1304، عبد الهادي؛ مهر: «حسبی اللّه و کفی وحده عبده محمد» (بیضی)؛ جلد:مقوایی، 173 گ، 31 سطر، اندازه: 22 × 31 سم [ف: 1 - 53]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 24

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1 - 35]

5. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 769

آغاز: لَمْ العله لِمَ لَا فَعَلْتُهُ وَ هَذَا الْقَوْلُ یحتمل وَ جهین مَنْ مَنَّ التاويلين أَحَدِهِمَا ؛ انجام: سُبْحانَهُ وَ تعالی اعْلَمْ بِالصَّوَابِ وَ صلی اللَّهُ عَلَی سیدنا وَ مَوْلَانَا مُحَمَّدِ النبي الطَّاهِرِ وَ عَلَی اله وَ صَحْبَهُ وَ تابعیهم

خط: نسخ، کا: عبد الرحمن بن محمد منشادی، تا: 1034 ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: میشن مذهب، 409 گ، 31 سطر (10 × 20)، اندازه: 17 × 27/5 سم [ف: 8 - 266]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4931

آغاز: برابر؛ انجام: بِالنِّسْبَةِ اَلَیْهَا كَقَطْرَةٍ مِنْ بَحْرٍ .

خط: نسخ، کا: کنعان بن عبد اللّه، تا: 13 شعبان 1049 ق؛ واقف: نایینی؛ جلد: چرمی، 182 گ، 31 سطر (9/5 × 18/7)، اندازه: 16/5 × 29/5 سم [ف: 7 - 705]

7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17248

آغاز: برابر؛ انجام: وَ قَدْ قَدِمْتُ اِلَیْکُمْ بِالْوَعِیدِ وَ لا تَجِدُ اِمْثالَ ذَلِك فِی الْقُرْآنِ اِلاّ قَلِيلاً .

جزء اول؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1285 ق؛ مصحح؛ جلد: تیماج، 223 ص، 19 سطر، اندازه: 15 × 22 سم [ف: 47/2 - 95]

8. تهران؛ مروی؛ شماره نسخه: 837/1

آغاز: برابر

بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ قطع: رقعی [ف: - 313]

المثل العليا في الاسلام / کلام و اعتقادات / عربی

al-matal-ul uly fi-l islm

آل کاشف الغطاء، محمد حسین، 1294 - 1373 قمری

l-e kef-ol-qat', mohammad hoseyn (1877 - 1954)

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27472

کاتب = مؤلف، بی تا؛ اهدایی: مهدی سراج انصاری، 1387/2/31 [رایانه]

المثلة المؤلفة في اللغات المختلفة / لغت / عربی

al-matalat-ul muallafa fi-1 lugt-il muxtalifa

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18505

آغاز: بِسَمْلِهِ وَ عَلَیْهِ اَلتَّمِیمُ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ اَلَّذِی مَنَحَ لِذَوِی اَلاِلْبَابِ ؛ انجام: فِیهِ اَلْکَاتِبُ... وَ مَاءُ اَلْغُسْلِ اِصِلٌ مَعْرُوفُ اَلْغُسْلِ اُصْلٌ

خط: نسخ، کا: علی بن محمد جزائری، تا: 1068 ق؛ افتادگی: انجام [رایانه]

مثلث - قاموسه منظومه

المثلث - لغات مثلثه

المثلث / لغت / عربی

al-mutallat

قزاز، محمد بن جعفر، 342 - 412 قمری

qazz, mohammad ebn-e ja far (954 - 1022)

شامل لغات مثلثه است به فتح و کسر و ضم که اقتفا کرده است به ابو علی محمد بن مستنیر معروف به قطرب نحوی (- 206 ق) که مبتکر این فن بوده است، ولی در کشف الظنون (1586/2) و هدية العارفين (61/2) قزار قیروانی شارح مثلثات قطرب معرفی شده است.

چاپ: مجلة المورد، محقق: صلاح الفرطوسي، مجلد 12، ع 3، 1403 ق.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3756

آغاز: اَلرِّجْلَةُ وَ اَلرِّجْلَةُ وَ اَلرِّجْلَةُ ؛ انجام: تَرَك اَلطَّیْشَ تَمَّ کِتَابُ المثلث تَأْلِيفِ اَبِی عَبْدِ اَللَّهِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ اَلنَّحْوِیِّ .

خط: نسخ، کا: ابن دقیق العيد، تا: 10 رجب 603 ق؛ از حرف راء مع الجيم است تا حرف واو مع القاف، و کاتب آن ابن دقیق العيد (علی بن وهب بن مطیع بن ابی الطاعة القشيري المنفلوطى القوصي 581 - 667 ق) است که جامع علم و عمل و عبادت و از مشایخ مالکی مذهب بوده و به ظاهر شافعی می نموده و از این جهت عموم طلاب شافعی در نزد وی استفاده علوم و ادبیات می کردند؛ واقف: ابن خاتون، 1067 ق؛ جلد: چرمی مذهب، 68 گ، 17 سطر (8/5 × 11/5)، اندازه: 11/6 سراج انصاری، 14/9 سم [ف: 13 - 78]

المثلث = منظومة في مثلثات قطرب / لغت، شعر / عربی

al-mutallat = manzumat-un fi mutallatat-i qutrub

وراق، عبد الوهاب بن حسین، - 685 قمری

varrq, abd-ol-vahhb ebn-e hoseyn (- 1287)

وابسته به: المثلث في اللغة = مثلثات قطرب؛ قطرب، محمد بن مستنیر (- 206)

مثلث در لغت عرب، آن کلماتی را می گویند که با یک شکل و سه حرکت مختلف، دارای سه معنی باشد؛ مانند کلمه «سبت» که با فتحه، به معنی «شنبه»، با کسره به معنی «پوست دباغی شده»، با ضمه به معنی «نوعی گیاه» است. بنا به نقل اهل فن لغت، نخستین فردی که برای مثلثات عرب، رساله ای ساخت، ابو علی محمد، فرزند احمد مستنیر، معروف به «قطرب» بود؛ سپس عده ای از علمای فن لغت، شروحی، به صورت نظم و نثر، بر آن نگاشته اند. این منظومه در کتاب کشف الظنون به قطرب نسبت داده شده و به دنبال آن، در بعضی از فهارس معاصر نیز چنین پنداشته شده است؛ که احتمالاً اشتباه است؛ و نسخه هایی که از مثلث قطرب دیده شده، همگی به صورت نثر بوده است. دانستنی است که ناظم این ابیات، خود آن را به نثر، شرح نموده است. (سید محمود مرعشی)

آغاز: یَا مُولعاً بِالْغَضَبِ ** وَ الْهَجْرِ وَ اَلتَّجَنُّبِ / حُبُّك قَدْ بَرِحَ بِی ** فِی جَدِّهِ وَ اَللَّعِب

انجام: لَمَّا رایت هَجَرَهُ ** وَ مطله وَ دَلَّهُ / نَظَمْتُ مِنْ حیی لَهُ ** مثلثاً لقطرب

[مخطوطات الادب في المتحف العراقي: ص 127؛ فهرست نسخه های خطی عربی کتاب خانه چستربیتی: 92/6؛ ريحانة الادب: 479/4؛ معجم المؤلفين: 221/6؛ فهرس المخطوطات العربية المصورة بجامعة کویت: 85/3؛ فهرست مخطوطات عربی کتاب خانه برلین: 302/6 - 305؛ کشف الظنون: 7/2 - 1286 و 1587/2؛ مخطوطات في المتحف العراقي: ص 127؛ فهرست المخطوطات العربية المصورة بجامعة کویت: 85/3]

شرح و حواشی:

1- شرح نظم المثلث للقطرب؛ قادری انصاری، محمد بن ابی بکر (- 903)

2- شرح نظم المثلث للقطرب = شرح مثلث القطرب؛ محمد بن زریق

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3/ 12650

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8، اندکی پس از عصر مؤلف کتابت شده، لغات مشکل در متن توضیح داده شده، رکابه دار، حدود 20 بیت عربی و ظاهراً قطعه پایانی کتاب در بیان مشایخ سبعه آمده؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مذهب، 4 گ (56 - 59)، 15 سطر (9 × 12)، اندازه: 12 × 16 سم [ف: 32 - 136]

2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12677/14

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: عبد الباقي بن عبد الباقي بن رضی اليدن محمد حسینی آرتیمانی (دارنده اجازه از علامه مجلسی در سال های 1089 تا 1097 ق)، تا: قرن 11؛ کاغذ: شرقی، 2 گ (101 - 102)، 24 سطر، اندازه: 10 × 19 سم [ف: 32 - 203]

3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12075/2

آغاز: حَمِدْتَ یوم السَّبْتِ ** اذ جَاءَ مجذی السَّبْتِ / عَلَی بَنَاتِ السَّبْتِ ** في الْمُهِمَّةِ المستصعب ؛ انجام: رَفْرَفَ بَرَقَ اوهما ** بِالْوَدْقِ مُزْنُ السُّحُبِ

خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: شرقی، 2 گ (49 - 50)، 13 سطر، اندازه: 9 × 14 سم [ف: 30 - 476]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14366/5

آغاز: برابر؛ انجام: رورق بَرَقَ وَ هَمّاً ** في جَبَلٍ أَوْ ربرب

خط: نسخ، کا: صالح بن عطية، تا: 1334 ق؛ 3 گ (135 - 137)، 16 سطر، اندازه: 9 × 15 سم [ف: 36 - 287]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9482/2

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی [ف: 30 - 163]

المثلث / هیئت / عربی

al-mutallat

وفائی، عبد العزيز بن محمد، 811 - 876 قمری

vaf , abd-ol-azz ebn-e mohammad (1409 - 1472)

در هیئت، به درخواست برخی از دوستان در «مقدمه» و پانزده «باب» و تکمیل شده شیخ محمد بن ابی الفتح در محرم 877 (پایان رساله).

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3071/2

آغاز: بسملِهِ بَعْدَ حَمْدِ اللّه الصلوة وَ اَلسَّلاَمُ عَلَی رَسُولِ اَللَّهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ فَقَدْ سَأَلَنِي بَعْض اَلاخْوَانِ فِی عَمَلِ رِسَالَةٍ عَلَی اَلْمُثَلَّثِ فَاجَبَتْهُ الي سَئَوالُهُ مُعْتَرِفاً ؛ انجام: وَ اِرْجِعْ فِی الاوتار للسس خارج اَلْقِسْمَةِ وَ اَللَّهُ اِعْلَمْ قَالَ اَلشَّیْخُ مُحمَّد بْن ابی الفَتْحِ نَقَلْتُ هَذَا مِنْ مُسْوَدَّةِ اَلشَّیْخِ عِزِّ اَلدِّینِ رَحِمَهُ اَللَّهُ وَ رَتَبْنَاهَا عَلَی هَذَا اَلتَّرْتِیبِ وَ کَمَّلَتِ اِبْوَابَهَا وَ جَعَلْنَاهَا خَمْسَةَ عَشَرَ بَاباً فِی اَلْمُحَرَّمِ اِفْتِتَاح 877

خط: نسخ، کا: ابو الصلاح محمد قطری قاضی، تا: قرن 11 و 12؛ مجدول؛ کاغذ: استانبولی، جلد: میشن، 4 گ (5 پ -8 ر)، 25 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 6 - 198]

المثلث / لغت / عربی

al-mutallat

دمشقی، ابراهیم بن سلطان

damesql, ebrahim ebn-e soltan

منظومه ای است در بیان کلماتی که در حروف مطابقند اما در تلفظ و معنا مختلفند.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1168/18

آغاز: بِسَمْلِهِ حَمْدَلُهُ حَمْداً كَثِيراً دَائِماً ابداً اِذاً مَا أَنْبَقَ حَلَّتْ بِأَدٍ ** مُبَالَغَةٍ فَمَا جَأَتْ بِأَدٍ انْجامَ وَجَدَ بِالْعَفْوِ یا رَبَّ الْعِبَادِ ** لاِبْراهِیمَ فِی یَوْمِ اَلْمَعَادِ/ وَ أَتْحِفْهُ بِتَبْلِیغِ الْمُرَادِ ** وَ لْیَلْبَسْ فِی جِنَانِ اَلْخُلْدِ خزاً؛ انجامه: نَقْلَ هَذَا اَلمثَلَّث مِنْ نُسْخَةٍ نقلت مِن خطِّ مُصَنِّفِهِ وَ نَاظَمَهُ اَلشَّیْخُ بُرْهَانُ اَلدِّینِ اِبْرَاهِیمُ بْنِ سُلْطَانٍ تَغَمَّدَهُ اَللَّهُ بِالرَّحْمَةِ وَ اَلرِّضْوان ...

نسخه اصل: کتاب خانه چستربیتی، ش 3486؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 884 ق؛ 2 ص (162 - 163) [عکسی ف: 3 - 370]

المثلث / لغت / عربی - فارسی

al-mutallat

بصری، نظیر بن احمد

basr, nazr ebn-e ahmad

مقداری از لغات عربی آورده و معنای آن ها را با تغییر حرکت حرف اول کلمه به فتحه، کسره، ضمه که تغییر معنا پیدا می کند ذکر نموده است از جمله: الكَلام: سخن، الكلام: خستگی، الكُلام: زمین سنگ ناک.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1195/4

آغاز: هَذَا اَلْکِتَابِ اَلْفَتَهَ وَ سَمَّیْتُهُ بالمثلث وَ هُوَ اِسْمٌ تَرَاهُ فِی اَلْكِتَابَةِ وَاحِداً یَنْصَرِفُ فِی ثَلاَثَةٍ اوْجِهِ فَتْحٍ وَ كسْرٍ وَ ضَمْ ؛ انجام: الخَمس: پنج، الخمس: تشنگی، الخُمس: پنج یک. خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن محمد باقر الطبيب الخوئي، تا: 1237 ق؛ جلد: تیماج، 2 گ، اندازه: 12 × 20 سم [ف مخ: 4 - 1684]

المثلث / لغت / عربی

al-mutallat

ناشناخته:

1. اصفهان؛ جابری انصاری؛ شماره نسخه: 18/2

خط: نسخ، کا: محمد بن داود بن علی بن منصور آبی شافعی، تا: 812 ق [نشریه: 6 - 595]

2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 774/2

آغاز: بِالْفَتْحِ اَلْمَاءَ اَلْکَثِیرَ وَ بِالکسر الْحِقْدُ وَ بِالضَّمِّ عُرُوقٌ ظاهِرِ الكَفِّ وَ اَلْقَدَمِ وَ الْيَدِ السَّلامِ بِالْفَتْحِ اَلتَّحِيَّةِ وَ بالکسر اَلْحِجَارَةِ وَ بِالضَّمِّ عُرُوقٌ ظَاهِرُ اَلْکَفِّ وَ اَلْقَدَمِ

نسخه اصل: کتاب خانه واتیکان - رم 1202. رساله ای است در بیان کلماتی که به سه وجه (مفتوح، مضموم، مکسور) خوانده می شوند به ترتیب حروف الفبا؛ بی کا، تا: با تاریخ 869 ق؛ 5 گ (250 - 254) [عکسی ف: 2 - 455]

المثلث / لغت / عربی به فارسی

al-mutallat

ناشناخته:

1. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 428/2

آغاز: رب پروردگار؛ انجام: حجه برهان

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد یوسف عقیلی، تا: 6 ربیع الاول 1070 ق؛ جلد: میشن مشکی، 15 سطر، اندازه: 12/4 × 19/8 سم [ف: 5 - 27]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4484

آغاز: قَالَ اَلشَّیْخُ بْنُ کَذَا قَطْرَبُ بْنَ احمَد کَذَا بَصَرِی... هَذَا کِتَابَ اَلْمُثْلَّثِ اَلْفَتْهُ عَلَی اِسْمَاءٍ مُتَّفِقُ اَلْكِتَابَةِ الخ... اَلْغَمْرَ بِالْفَتْحِ آب بسيَّارٍ بِالْکَسْرِ کُنَّاهُ اِبْدُعَاءَ کَذَا بِالضَّمِّ غَافِلٌ وَ اِبْلَهُ ؛ انجام: حَبَّذَا أَنْتَ وَ شبذا هُوَ حِسُّ بس هُوَ حقیر فقیر .

مختصری است در ذکر برخی از کلمات متضاد و مثنی و بخصوص لغات مثلثه عربی (لغات متفق الكتابه ولی مختلف المعني بنا بر آن که حرف اول مضموم باشد یا مفتوح یا مکسور) با بیان معانی آن ها به فارسی از مؤلفي ناشناس و این که قبل شروع کتاب کاتب نام قطرب یعنی ابو علی محمد بن المستنير بن احمد متوفی سنه 206 را نوشته به کلی بی اساس است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1079 ق؛ واقف: عضد الملك، 1276؛ جلد: تیماج قهوه ای، 2 گ، 25 سطر، اندازه: 23 × 35 سم [ف: 13 - 186]

المثلثات - لغات مثلثه

المثلثات - المثلث في اللغة

مثلثات / لغت / عربی

mutallat

دیرینی، عبد العزيز بن احمد، 612 - 694 قمری

drn, abd-ol- azz ebn-e ahmad (1216 - 1295)

دو منظومه در معارضه با مثلث قطرب است که در آن ها کلماتی آمده که به یک شکل نوشته می شوند ولی معانی سه گانه مختلف دارند.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1168/19

آغاز: مِثْلِثُ أَوَّلَ: اذا عَایَنْتَ سَیْلَ الْحَبِّ غَمَراً ** وَ قَدْ مُلِئَتْ بِك اَلْأَعْدَاءُ غَمْراً؛ مثلث ثانی: أَرَاعَى اَلنَّبْتِ مِنْ أَبٍ وَ حَبٍ ** وَ أَشْهَدَ فِی اَلْوُجُودِ جَمَالُ حُبِّ؛ انجام: مِثْلِثُ اُوْلٍ: وَ مَا مِیل اَلطَّلاَ اِلاّ بِجَهْدِی ** تَمِیلُ بِعُرْفِهَا اَلْأَعْنَاقُ صِغَراً؛ مثلث ثَانِی: مَلاَذٍ الملتَجي اَلْهادِی مُحَمَّدٍ ** وَ سَایِرِ صَحْبِهِ اَلْأَعْلَيْنَ قَدْرا

نسخه اصل: کتاب خانه چستربیتی، ش 3486؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 884 ق؛ 4 ص (164 - 167) [عکسی ف: 3 - 370]

مثلثات / لغت / فارسی

mutallatt

لیثی سمرقندی، ابو القاسم بن ابی بکر، - 888 قمری

lays samarqand, ab-ol-qsem ebn-e ab-bakr (- 1484)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17/6

کا: عبد الباقي بن حاج قنبر علی مودی قاینی، تا: 1062 ق [نشریه: 13 - 410]

المثلثات / لغت / عربی

al-mutallatt

شاغوری، ابراهیم بن محمد، 855 - 916 قمری

qr, ebrhm ebn-e mohammad (1452 - 1511)

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23484

آغاز: بِسَمْلِهِ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدانا لِمُلْهِ الاِسْلامِ وَ اِجْتِنَاباً ؛ انجام: وَ اِنْ بَدَتْ یَوْمَ الْجَزا الْمَعايِبا غَفُوراً رَبِّ لِلاَعْمال .

خط: نسخ، بی کا، تا: 1126 ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23465

آغاز: بِسَمْلِهِ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدانا لِمُلْهِ الاِسْلامِ ؛ انجام: وَ اَنْ بَدَتْ یَوْمَ الْخَبَرِ فَکُنْ غَفُوراً رَبِّ لِلاعْمَال

خط: نسخ، بی کا، بی تا [رایانه]

مثلثات / ریاضیات / فارسی

mutallat

میرزا علی اکبر

mrz al akbar

در سه «باب»: 1. اعمال مثلثات بامداد مثلثات متشابهه؛ 2. اعمال مثلثات بامداد مقیاس و زوایا کلیه؛ 3. اعمال مثلثات بامداد جیب و ظل و جیب تمام و لگاریتم.

آغاز: این کتاب مختصری است در علم مثلثات از تصانیف... و مشتمل است برسه باب و مثلثات علمی است که استعمال می شود بجهة تعیینا بعاد مجهوله باب اول در اعمال مثلثات...

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3443/2

آغاز: برابر؛ انجام: و ظاهر است که زواید ج ا ب منفرجه است و صورت عمل چنین است (اعمال و معادلات ریاضی).

خط: نستعلیق، کا: محمد میرزا بن شاهزاده محمود میرزا بن فتح علی شاه، تا: 16 ذیقعده 1276 ق؛ 37 گ، 13 سطر، اندازه: 12 × 18 سم [ف مخ: 4 - 1684]

مثلثات / ریاضیات / عربی

mutallatt

جناب، علی بن محمد باقر

jenb, al ebn-e mohammad bqer

وجیزه ای است مشتمل بر چند درجه از علی بن محمد باقر مشتهر به جناب.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12173

آغاز: بِسملِهِ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ اَلَّذِی جَعَلَ اَلتَّحْمِیدَ عَلَی قَدْرِ مَا نُطِیقُ لاَ عَلَی قَدْرِ مَا یَلِیق ؛ انجام: طل سه × طم سه = 1

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 1309 ق؛ نسخه با اصل نسخه مؤلف

مورخ غره رجب 1309 مقابله و برای محمد حسین میرزا استنساخ شده، مجدول مذهب، در پایان نسخه هفت ورق جداول طول و عرض بلاد و هفت ورق مطلب درباره خط نصف النهار است؛ جلد: مقوا، 23 گ، 17 سطر، اندازه: 13/2 × 21 سم [ف: 10 - 85]

مثلثات / ریاضیات / عربی

mutallatt

در شکل آخر از مقاله پانزدهم اصول اقلیدس است به وضع دیگر.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19298

آغاز: بِسَمْلِهِ الشكل الاخر مِنَ اَلْمَقَالَةِ اَلْخَامِسَةَ عَشَرَ ؛ انجام: یُوَازِی احِد وَ ذَلِك مَا اردْنَا اَن نَبیَّن

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 867 ق؛ قلم انداز و بی نقطه و ناخوانا؛ جلد: تیماج، 3 ص (46 - 48)، 27 سطر (8 × 16/5)، اندازه: 13/5 × 24 سم [ف: 8 - 346]

مثلثات / لغت / عربی

mutallatt

مشتمل است برسه نظم: 1. از ابو علی محمد بن مستنیر معروف به قطرب نحوی (- 206 ق) است در سی بیت؛ 2. از سدید الدين عبد الوهاب بهنسی (- 685 ق) است در بیست بیت؛ 3. از محمد بن علی زریق است در بیست بیت، و دو نظم اخیر در شرح مثلثات قطرب است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4930

آغاز: قَالَ الْفَقِيرُ الى اللَّهِ تَعَالَیْ محمَّد بن عَلِيٍ زُرَيْقٌ عَفِیَ اَللَّهُ عَنْهُ نَاظِماً المثلث شَرْحَ الامام قَطْرَبٌ وَ هِیَ هَذِهِ فَقَالَ اَلشَّیْخُ اَلْجَلِیلُ سَدِیدُ اَلدِّینِ عَبْدُ اَلْوَهَّابِ ؛ انجام: بِالْوَدْقِ مُزْنُ اَلسَّحْبِ .

خط: نسخ، کا: عبد اللّه بن شرف الدين، تا: 14 جمادی الثاني 1207 ق، برای صفی الدين احمد بن حسین الاكرع؛ آغاز و انجام نسخه در معرفت نجوم و اختلاجات و دعای صباح؛ واقف: وزیر وظایف داود الحسيني، اسفند 1309؛ جلد: پارچه ای، 11 گ، اندازه: 16/2 × 22/6 سم [ف: 13 - 93]

مثلثات / لغت / عربی

mutallatt

منظومه ای است در مثلثات لغوی از یکی از دبا، وی این منظومه را به منظور معارضه با مثلثات قطرب ساخته.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2764/6

بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 5 ص (41 - 45)، 28 - 30 سطر، اندازه: 20 × 30 سم [ف: 9 - 171]

مثلثات / لغت / عربی - فارسی

mutallatt

واژه های عربی است که حرف اول آن با سه حرکت (فتحه و کسره و ضمه) خوانده می شود و با هر حرکت معنای خاص دارد کاتب سه معنای از فارسی هر واژه عربی را در اطراف آن نوشته است، از «غمر تا فرق».

تهران؛ نور بخش؛ شماره نسخه: 867/8

آغاز: غمر (آب بسیار - آبگینه - احمق) الحجر (منع - بغل - نام مردم) جنه (بهشت - پری - سیر) حب (دانه - رحم - دوستی)

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوا، 2 گ (34 - 35 ر)، اندازه: 9 × 19/5 سم [نشریه: 13 - 239]

مثلثات / هندسه / فارسی

mutallatt

از کتاب های دار الفنون باید باشد و با اشکال نقاشی آب و رنگ با حروف و نشانه های فرنگی و به فارسی است.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7521

آغاز: علم مثلثات، بسمله، حدود جیب زاویه حاده در هر مثلث قائم الزاويه عبارت است از نسبت و تر او به وتر زاویه قائمه؛ انجام: بعد ما بین دو نقطه مفروض معلوم می شود. خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1273 ق؛ جلد: تیماج، 21 گ، 15 سطر (9 × 15)، اندازه: 12/5 × 15 سم [ف: 16 - 607]

مثلثات (جدول) / هيأت

mosalast (jadval)

دوایری برای نشان دادن مثلثات آبی و خاکی و آتشی و هوایی بالای دائره 2 نوشته «بدان که بطلمیوس کل معموره را اولا به چهار مثلثه مختلف در طول و عرض تقسیم نموده است و در جهات و ارباب این مثلثات با مشهور مخالفت نمود چنان که رسم شده است و هر مثلثه منسوب داشته است. پس مجموع ربع مسکون به هفتاد و دو قسم منقسم می گردد».

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6399/53

بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 2 ص (156 - 157)، اندازه: 14/5 × 19 سم [ف: 19 - 524]

مثلثات بدیعی = مثلثات منظوم = مثلث منظوم = نصاب مثلث = لغات مثلثه / لغت، شعر / عربی به فارسی

mosalast-e bad = mosalast-e manzm = mosallas-e manzm = nesb-e mosallas = loqt-e mosallase

بدیعی تبریزی، ق 10 قمری

bad tabrz (- 16 c)

منظومه زیبای نونیه ای است در بیان معنی لغات به این صورت که هر کلمه را با سه نحو تلفظ حرف آغازین آن (به فتح و جر و ضم) به سهمعنا تعریف می کند مانند غَمر: مال فاخر، غمر: کینه، غُمر: مرد بی تدبیر؛ خَرق: ارض واسع، خرق: مرد ظریف، خُرق: حمق و جهل، و امثال آن.

آغاز: از پس حمد خداوند زمین و آسمان ** در لغت نظمی کنم هم چون لئالی عمان / از یکی لفظش سه معنی خواهی ای صاحب کمال ** اولش فتحه و ضمه و کسره بدین ترتیب دان / رب دان پروردگار رب جمع خلق دان ** رب آب خالص از انگور، سیب، ناردان

انجام: این چنین لفظ بدیعی را بدیعی نظم کرد ** ساز سیرابش الهي پادشاه انس و جان

چاپ: ایران، تبریز، 1274 ق، سنگی، رقعی، 10 ص؛ ایران، تهران، 1308 ق، سنگی، جیبی، 9 ص (89 - 97)؛ ایران، تهران، کارخانه استاد میرزا حبیب اللّه، 1304 ق، سنگی، جیبی؛ ایران، 1314 ق، سنگی، جانمازی، 9 ص (92 - 100)؛ ایران، سنگی، جا نمازی، بدون تاریخ؛ ایران، تهران، 1282 ق، سنگی، جا نمازی، (صص 74 - 81)؛ ایران، تبریز، 1282 ق، سنگی، خشتی، 8 ص؛ ایران، 1325 ق، سنگی، جیبی، 5 ص (صص 80 - 89)؛ ایران، 1308 ق، سنگی، جیبی، به سعی و اهتمام محمد حسین بن آقا محمد جعفر اصفهانی، 8 ص (صص 87 - 94)

[فرهنگ نامه ها 208؛ مجمع الخواص 260؛ نسخه های منزوی 2022/3 و 3116؛ الذريعة 131/9؛ دانشمندان آذربایجان ص 65 - 66]

1. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 59/4

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ قطع: ربعی [نشریه: 3 - 38]

2. اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 196/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 8 گ (81 ر - 88 ر)، اندازه: 15/5 × 25 سم [ف: 1 - 190]

3. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5765/6

آغاز: برابر؛ انجام: این چنین شعر بدیعی را بدیعی کرد نام ** تا بود در روزگار او را همین نام و نشان

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، به خط کاتب هندی؛ کاغذ: رنگارنگ هندی، 4 گ (92 ر - 95 پ)، 13 سطر، اندازه: 12/8 × 30/9 سم [ف: 9 - 30]

4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2459/5

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: گل احمد بن محمد، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 6 ص (98 - 103 هامش)، 21 سطر (11 × 19)، اندازه: 18/5 × 26/5 سم [ف: 9 - 1198]5. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 67/9

آغاز: برابر؛ انجام: تا بود در روز گار از وی همی نام و نشان...

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1011 ق؛ 4 گ (92 پ - 95 ر) [ف: 1 - 219]

6. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 819/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1049 ق، جا: تبریز؛ جلد: مقوایی، 4 گ (42 ر - 45 ر)، اندازه: 19 × 25 سم [میراث اسلامی: دفتر نهم - 83]

7. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 221/4

خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: 1077 ق، محشی؛ 11 ص (114 - 124) [ف: 1 - 219]

8. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2911/51

بی کا، تا: 1092 ق، جا: اجمیر؛ 2 ص (110 - 111) [ف: 5 - 500]

9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27734

آغاز و انجام: برابر

کامل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی؛ اهدایی: رهبری، دی 1380؛ جلد: مقوا، 4 گ (3 پ - 4 ر، 7 پ)، 15 سطر، اندازه: 12 × 18/5 سم [اهدائی رهبر: 10 - 78]

10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8610/7

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد یوسف بن آدم بیک، تا: 1100 ق، جا: مرو شاهجان؛ جلد: تیماج، 4 گ (107 ر - 110 ر)، اندازه: 20 × 25 سم [ف: 22 - 186]

11. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7642/1

آغاز: سبت روز شنبه است سبت لعل است از یمن ** سبت چون باشد گیاهی در بیان دان تو عیان؛ انجام: هست در وادی عصیان تشنه زاب مغفرت ** ساز سیرابش الهي ای اله انس و جان

خط: نسخ، کا: محمد علیمانی دامغانی پسر حاجی علم، تا: 1108 ق؛ جلد: تیماج، 5 گ (1 ر - 5 پ) [ف: 16 - 663]

12. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 107

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق متوسط، کا: محمد امین، تا: 1109 ق؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 362 گ، 17 سطر، اندازه: 20 × 30 سم [ف: 2 - 272]

13. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1643/5 - 9/193

آغاز: برابر؛ انجام: ختم شد نامه بنام سازگار بی نظیر ** ای لغات نادره را ای فلان از بر بخوان

خط: نستعلیق، کا: ملا احسن اللّه، تا: 23 رمضان 1169 ق؛ مجدول مذهب، با سرلوح مزدوج مذهب مرصع؛ جلد: تیماج، 21 گ، 5 سطر، اندازه: 10 × 15/5 سم [ف: 6 - 3504]

14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12635/2

آغاز: برابر؛ انجام: هست دروادی عصیان تشنه ز آب مغفرت ** ساز سیرابش تو ای معبود رب مستعان

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: رجب 1177؛ تملک: حسین بن حسن رضوی طباطبائی به سال 1325 ق با مهر: «حسین الرضوي» (بیضوی)؛ کاغذ: شرقی، 3 گ (10 - 12 مورب)، 10 سطر، اندازه:

10 × 20 سم [ف: 32 - 111]

15. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2393/1 - 13/73

آغاز: برابر؛ انجام: دان توسحاق ابر پی باران سحاق است مطر ** جهل نادانی بود سمحاق جز این ها مدان

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 9 گ، 6 - 8 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 6 - 3505]

16. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38575

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی، ابتدای کتاب نوشته اند نسخه جتک به خط آخوند ملا حسین علی تبریزی در محله خیابان و امام جماعت آن جا است، یادداشت به خط نوه او عباس بن حاجی میرزا حسن در شنبه 5 ربیع الاول 1238 نوشته شده؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج، 4 گ (15 پ - 18 پ)، 14 سطر، اندازه: 11/5 × 17/5 سم [اهدائی رهبر: 10 - 79]

17. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17239/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق و شکسته چلیپایی، کا: اسماعیل بن علی قلی، تا: قرن 13؛ 4 ص (103 - 106)، اندازه: 11/5 × 18 سم [ف: 47/2 - 86]

18. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 2725/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 6 - 103]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6918/2

خط: نستعلیق، کا: علی اکبر مراغی، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 3 گ (102 ر - 104 ر)، اندازه: 15 × 20 سم [ف: 20 - 343]

20. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3419/5

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 8 گ (96 پ - 103 ر)، 10 سطر (4 × 9)، اندازه: 10 × 18 سم [ف: 11 - 2425]

21. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 186/1

آغاز: ام بود قصد و بود ام و امام است هم لغت ** ام بود مادر که زاد و کرم با غم توامان

خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ 9 گ (1 ر - 9 پ)، اندازه: 14 × 21/5 سم [ف: 1 - 166]

22. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 962/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: کاغذ شطرنجی، 9 ص (2 - 10)، 12 سطر، اندازه: 17 × 21 سم [ف: 2 - 232]

23. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 22766/1

آغاز: برابر؛ انجام: لیک منقوط این دو بیت آمد از آن. تمت تمام شد نسخه متبرکه که مسمی بنصاب بدیع.

خط: نستعلیق، کا: یار محمد، تا: 1214 ق، جا: هندوستان صوبه پرب خصوصی خیر آباد؛ کاغذ: هندی، جلد: میشن، 12 گ (1 - 12)، 13 سطر (7 × 14/5) [ف: 3 - 897]

مشهد؛ مدیر شانه چی؛ شماره نسخه: 1/1

همان نسخه بالا [نشریه: 5 - 601]

24. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2896/16

خط: نستعلیق، کا: احمد بن محمد طاهر، تا: یک شنبه 20 جمادی الثاني 1218 ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 4 ص (199 - 202 هامش)، 31 سطر (8 × 16)، اندازه: 13/5 × 24 سم [ف: 10 - 1745]

25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9512/3

خط: نسخ، کا: محمد بن حاجی عبد الرحيم قزوینی، تا: 5 ربیع الاول 1230 ق؛ 26 ص (125 - 150)[مختصر ف: - 712]

26. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4805/2

آغاز: برابر؛ انجام: این چنین شعر بدیعی را بدیعی نظم کرد ** تا بود در روزگار از وی همین نام و نشان / هست در وادی حیرت تشنه ز آب مغفرت ** ساز سیرابش تو ای معبود رب مستعان

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 6 ربیع الاول 1235 ق، جا: بلده باکو؛ کاغذ: خاکستری، جلد: پارچه ای، 6 ص (9 - 14)، 18 سطر (8/5 × 14/5)، اندازه: 14 × 21/2 سم [ف: 7 - 751]

27. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 141/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد علی وزوائی، تا: 1235 ق؛ جلد: مقوایی، 57 گ، 4 سطر، اندازه: 17 × 21 سم [ف: 1 - 196]

28. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 547/3

بی کا، تا: با تاریخ 1235 ق؛ 4 گ (16 ر - 19 پ)، اندازه: 10/5 × 18/5 سم [ف: 2 - 418]

29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17255/3

آغاز: برابر؛ انجام: هست در وادی حیرت تشنه زاب مغفرت ** ساز سیرابش تو ای معبود رب مستعان

خط: تحریری، کا: جلال الدين، تا: 1237 ق، به فرموده محمود فاو جی؛ مصحح؛ مهر: کتاب خانه عبد العلي... 1316 ق؛ 7 ص (257 - 263)، 14 سطر، اندازه: 9/5 × 15 سم [ف: 47/2 - 98]

30. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 37/2 سرود

خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1240 ق [نشریه: 13 - 417]

31. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 136/15

خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 22 صفر 1242 ق؛ 7 ص (208 - 214)، اندازه: 14 × 20 سم [ف: 1 - 169]

32. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29735

آغاز: برابر؛ انجام شد رباب ابر... هست نوراده رباب هست في المعنى رباب از گوسفندان کلان...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1245 ق؛ افتادگی: انجام [رایانه]

33. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 36292

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1245 ق؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج مذهب، 6 گ (219 پ - 224 پ)، 10 سطر، اندازه: 14 × 21 سم [اهدائی رهبر: 10 - 78]

34. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16309/3

آغاز: برابر؛ انجام: حسام الدين شاعر هست ماهر ** زهی قادر

سخن اللّه اکبر

خط: نسخ ریز، بی کا، تا: چهار شنبه 12 جمادی الثاني 1246 ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور، 50 ص (170 - 219)، 6 و 11 سطر، اندازه: 11/2 × 16/5 سم [ف: 45 - 148]

35. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16315/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: عبد المجيد بن یوسف بن مجید آهی، تا: سه شنبه 18 محرم 1260 ق؛ جلد: تیماج مذهب، 12 ص (43 - 54)، 14 سطر، اندازه: 17/5 × 21/8 سم [ف: 45- 150]

36. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1639/4

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد بیک بن ایوب بیک بن میرال بیک، تا: 1263 ق؛ 15 گ (81 پ - 95) [نسخه پژوهی: 3 - 159]

37. تهران؛ نور بخش؛ شماره نسخه: 792/3

آغاز: برابر

بی کا، تا: 1264 ق؛ جلد: گالینگور، 5 گ (38 - 42)، 11 سطر، اندازه: 12/5 × 19/5 سم [نشریه: 13 - 170]

38. همدان؛ برنا، قاسم؛ شماره نسخه: 42/3

آغاز: برابر؛ انجام: عشر سین ساکن است و عشر استر که خود ** بعد ده روز آب عشر مر کیف دان

خط: شکسته نستعلیق، کا: سید محمد حسینی، تا: 27 جمادی الاول 1265 ق [نشریه: 5 - 378]

39. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4211/4

آغاز و انجام: برابر

در 92 بیت است؛ خط: نسخ، کا: عبد الوهاب اصفهانی، تا: با تاریخ 1269 ق؛ جلد: میشن، 3 گ (86 پ - 89 پ)، 15 سطر، اندازه: 17/2 × 21/7 سم [ف: 7 - 274]تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 23/3 - عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2 - 239]

40. قم؛ گلپایگانی، شماره نسخه: 2794/2 - 15/34

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، کا: محمد حسین بن محمد جعفر کاشانی، تا: 1270 ق؛ جلد: گالینگور، 8 گ، 12 سطر، اندازه: 13 × 23 سم [ف: 6 - 3505]

41. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7588/2 - 38/208

آغاز: برابر؛ انجام: تا بماند در جهان ازوی همی نام و نشان ** هست بدیعی روسیه تشنه به آب مغفرت

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 1273 ق؛ جلد: تیماج، 6 گ، 12 سطر، اندازه: 10 × 16 سم [ف: 6 - 3505]

42. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17768 ض

بی کا، تا: 1282 ق [د. ث. مجلس]

43. اصفهان؛ مدرسه صدر خواجو؛ شماره نسخه: 89/3

خط: نسخ، کا: محمد رضا بن محمد کریم پنجانی لنجانی، تا: 1285 ق؛ 4 گ (50 ر - 53 ر)، اندازه: 11 × 17/5 سم [ف: - 70]

44. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 775/1

آغاز: برابر؛ انجام: عشرشین ساکن است عشر اثر کو خورد ** بعد ده روز آب عشر است ده یکی من کیف دان / این چنین نظم شعر بدیعی را بدیعی نظم کرد ** تا بود در روزگار از وی همی نام و نشان / هست در وادی حسرت تشنه را آب مغفرت ** ساز سیر آبش تو ای معبود آب لا مستعان

خط: نسخ، کا: عبد الحسين حایری، تا: 1287 ق؛ محشی؛ 4 گ، 15 سطر، اندازه: 16 × 21/5 سم [ف مخ: 1 - 414]

45. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5119/1

آغاز و انجام: برابر

خط: شکسته نستعلیق، کا: حسینی، محمد شفیع، تا: 14 جمادی الثاني 1287 ق؛ افتادگی: وسط؛ جلد: میشن، 10 گ (1 پ - 10 پ)، 10 سطر، اندازه: 9/6 × 13/7 سم [ف: 8 - 217]

46. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7398/7

خط: نستعلیق، کا: خیاوی، اللّه یار بن اللّه ویردی، تا: ربیع الاول 1290 ق؛ جلد: تیماج، 6 گ (260 - 265)، 17 سطر (11 × 17)، اندازه: 17 × 21 سم [ف: 16 - 545]

47. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 1114/2

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: آقا بزرگ، تا: 1293 ق؛ 2 ص (327 - 328)، 27 سطر، اندازه: 22 × 31 سم [ف: 2 - 300]

48. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1885/1 - 10/195

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1299 ق؛ جلد: گالینگور، 9 گ، 10 - 11 سطر، اندازه: 11/5 × 17/5 سم [ف: 6 - 3504]

49. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9300/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: مقوایی، 4 گ (85 ر - 88 ر)، 15 سطر، اندازه: 14 × 20/5 سم [ف: 24 - 93]

50. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 809/5

بی کا، تا: 1291 - 1310 ق؛ 4 گ (152 ر - 155 ر) [ف: 2 - 219]

51. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10644/2

آغاز: از پس حمد خداوند علیم غیب دان ** در لغت انشا کنم نظمی چه لؤلؤ در جهان؛ انجام: برابر

تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن محمد رضا، تا: رجب 1310 ق؛ 3 گ، 15 سطر [ف: 18 - 108]

52. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14142/2

آغاز: برابر؛ انجام: تا بدیعی د روادی عصیان تشنه به آب مغفرت ** ساز سیرابش ز احسان یا امام الانس و الجان

خط: نسخ زیبا، کا: محمد حسن بن ملا عبد الرحيم آرانی، تا: 5 رمضان 1324 ق؛ مجدول؛ 4 گ (100 ر - 103 پ)، 13 سطر (11 × 16)، اندازه: 16/5 × 21/5 سم [ف: 35 - 710]

53. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 9063/1 - 60/3

آغاز: برابر

خط: تحریری، بی کا، تا: 1340 ق؛ 5 گ (1 - 5)، 14 و 15 سطر، اندازه: 18 × 22 سم [ف: 6 - 3505]

54. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3392

آغاز: برابر؛ انجام: بسط گسترده بسط است ناقه با ولد ** بسط شد دست گشاده نی بقید و ریسمان

تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1346 ق؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، 10 سطر (13 × 15)، اندازه: 16 × 20/5 سم [ف: 5 -1637]

55. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 557/3

خط: نسخ، کا: علی بن علی تبریزی، تا: سه شنبه 1 شوال 1365 ق؛ جلد: تیماج مذهب، 12 گ (69 پ - 80 ر)، 10 سطر، اندازه: 15 × 22 سم [ف: 1 - 480]

56. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 866/2

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 8 گ (38 پ - 45 ر)، 18 سطر، اندازه: 12 × 18 سم [ف: 2 - 127]

57. تهران؛ چهل ستون؛ شماره نسخه: 305/3

آغاز: برابر

تذکر: نام مؤلف با تطبیق آغاز تعیین شد؛ بی کا، بی تا [چند نسخه - ف: - 379]

58. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 420/7

آغاز: برابر؛ انجام: هست در وادی رحمت تشنه ز آب مغفرت ** ساز سیر آبش تو ای معبود رب مستعان

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 5 گ (188 ر - 192 ر)، اندازه: 14 × 20 سم [ف: 1 - 350]

59. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 457/1

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 6 گ (1 ر - 6 ر)، اندازه: 16 × 21 سم [ف: 1 - 385]

60. قم؛ دار الحديث؛ شماره نسخه: 97

آغاز: برابر، انجام: رق بود کاغذ دیگر جلدی که بنویسند بر آن ** رق عبودیت بود راق است قلب مهربان

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 4 گ (4 ر - 7 پ) [ف: - 169]

61. کاشان؛ عاطفی، حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره / 2

خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، بی تا، جهت فرزند خود آقا شیخ علی؛ جلد: گالینگور سرمه ای، اندازه: 11 × 16/5 سم [نشریه: 7 - 755]

62. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2676/6

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: چرمی، 4 گ، 20 سطر، اندازه: 14/5 × 20 سم [ف: 3 - 1175]

63. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1194/4

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ اندازه: 15 × 21 سم [ف: 3 - 68]

64. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 122/2

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ قطع: وزیری [نشریه: 3 - 45]

65. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29043

آغاز: برابر؛ انجام: عَشْرَ سِینَ شَاكِنٌ ده است وَ عَشَرٌ اِشْتَرِ کَوْ خورد بَعْدَهُ ده ردْز آب عَشَرَ اِسْت ده یَکِی تَمَام .

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج [رایانه]

66. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6872/2

آغاز: برابر؛ انجام: ضر زیان مال دان و ضر بود اسم نتاج ** ضر بیماری که دارد شخص زار و ناتوان

تذکر: نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه به دست آمد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور، 4 گ (41 پ - 44 ر)، اندازه: 10/4 × 18 سم [ف: 18 - 67]

67. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 13549

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [الفبائي: - 483]

68. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3979/2

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 5 گ (49 ر - 53 پ)، 8 سطر (9 × 15)، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 12 - 2975]

69. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17438

بی کا، بی تا [د. ث. مجلس]

70. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17835 ض

بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

71. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 9135/1 - 60/75

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 5 گ (1 - 5)، 13 سطر، اندازه: 15 × 20 سم [ف: 6 - 3505]

72. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1788/7 - 10/98

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 2 گ، 16 سطر، اندازه: 17/5 × 21/5 سم [ف: 6 - 3504]

73. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4043/5 - 20/163

آغاز: برابر؛ انجام: یک عدد را عده دان و جمع او را عده گو ** جمع وعده عده آمد از طریق امتحان

بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مذهب، 3 گ، 15 سطر، اندازه: 11 × 15 سم [ف: 6 - 3505]

مثلثات تام / علوم غریبه / ترکی

mosalast-e tm

رساله ای است در علوم غریبه شامل چهل «باب» که به نظر می رسد ترجمه ای باشد از کتاب امام محمد غزالی البته به علت افتادگی برگ نخست، دقيقاً مشخص نگردید که آیا ترجمه ای از اثر غزالی است یا غیر آن.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15583/2

آغاز: بِسُملَةٍ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي اَشْرَقَ صُدُورَ اَلْعَارِفِینَ بَعْدَ الْمِيثَاقِ أَحْرَقَ أَرْوَاحَ الْمُشْتَاقِينَ بِعَهْدِ التَّلاَقِ... اَمَّا بَعْدُ بُوَ رِسَالِهِ مُشْتَمِلٌ در اَوْلُ رُمُوزِهِ کمْ امام اعظم وَ حجَّتِ اَلاسلام اَبو عَبْدِ اَللَّه ، انجام: اَلْأَرْبَعُونَ اولاَد در که هُدْهُدٌ طرسن دَبَّاغُ لُيُوبٍ مِشْكٌ وَ زَعْفَرَانٌ... تَمَّ المثلثات اَلتَّامُّ بِعَوْنِ اَللَّهِ وَحْدَهُ وَ اَلصَّلاَةِ عَلَی مَنْ لاَ نَبِیَّ بَعْدَهُ وَ عَلَی آلِهِ وَ صَحْبِهِ الأكْرمِين .

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 13 گ (18 پ - 29 پ)، 16 سطر، اندازه: 7/5 × 13 سم [ف: 39 - 512]

مثلثات در رمل / رمل / عربی

mosalast dar raml

شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: ف 248/14

آغاز: بِسَمْلِهِ اَلْقَوْلُ عَلَی اَلْمُثْلِیَاتِ الاول الْجِمَاعه اِذا جَاتَ مِنْ جَمَاعَتَیْنِ ؛ انجام: وَ تَخْرُجُ اَلْمَسْجُونُ وَ تُطْلِقُ الاسير اَلْمَحْزُونَ بَعْدَ مَا یُبْقِی مَدَّهُ مَغْبُونٌ وَ اَللَّهُ اِعْلَمْ وَ احکم تَمَّتْ بِحَمْدِ اَللَّهِ

رساله ایست در رمل؛ بی کا، بی تا؛ 7 گ، 22 سطر، اندازه: 10/5 × 15/5 سم [ف: 1 - 227]

مثلثات زناتی / علوم غریبه / فارسی

mosalast-e zent

زناتی، محمد

Zent, mohammad

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11741

آغاز: بِسَمْلِهِ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ اَلْعَالَمِینَ ؛ انجام: از مطلوب حکم کن... عفار سلطان خوئی

خط: نستعلیق شکسته، کا: غفار خوئی، تا: 1272 ق؛ جلد: مقوا [الفبائي: - 492]

مثلثات قطرب - المثلث في اللغة

مثلثات قطرب (ترجمه) - المثلث في اللغة

المثلثات اللغوية / ادبیات / فارسی

al-mosalast-ol loqavyye

رساله کوتاهی است در بیان کلماتی که به یک شکل نوشته می شوند و با تغییر حرکات حروفشان، معنی آن ها فرق می کند.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14406/2

آغاز: الْحَمْدُ لِلَّهِ... مُحَمَّدُ وَ آلِهِ اجمعین أَمَّا بَعْدَ هَذَا کِتَابُ مُؤَلِّفُ عَلَی أَسْمَاءَ مُتَّفِقَةُ کِتَابَتِهِ (أَلَالُ) آواز چنگ وَ نیزه کوتاه (أَلَالُ) پیچیدن چشم (الْآلِ) خویشاوندان؛ انجام: (الْوَرْدُ) گل (الْوَرْدُ) نمزا و دعا (الْوَرْدُ) شتر سرخ.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 4 گ (185 پ - 188 ر)، 15 سطر، اندازه: 12/5 × 19/5 سم [ف: 38 - 544]

مثلثات منظوم - نصاب مولوی جامی

مثلثات منظوم - مثلثات بدیعی

مثلثات منظوم - نصاب مولوی جامی

المثلثة المؤتلفة في اللغات المختلفة / لغت / عربی

al-mutallata-tul mu talifa fi-1 lugat-il muxtalifa

واژه هایی که دارای یک صورت است و سه گونه خوانده می شود (به فتح و کسر و ضم) و برای هر یک، معنایی گفته شده در این مختصر گرد آورده شده است

آغاز: بِسَملِهِ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ اَلَّذِی مَنَحَ لِذَوِی اَلالْبَابِ حَلاَوَةَ اَلْبَیَانِ وَ مَنْ عَلَیْهِمْ بِفَصَاحَةِ اَللِّسَانِ... وَ بَعْدُ فَهَذَا اكتابٌ في اللُّغَةِ العَرَبِيَّةِ وَ بَینَ الفاظِ مُتَعَدِّدَةٌ وَلِکُلِّ لَفظَةٍ مِنْهَا ثَلاثَةُ وُجُوهٍ نَصْبَ وَجْرٍ وَ رُفِعَ بِاخْتِلاَفِ اَلْحَرَکَاتِ اَلثُّلُثُ وَ لِهَذَا سُمِّیَتِ المثلثة اَلْمُؤْتَلِفَةَ فِی اَللُّغَاتِ المختلقه... الغمر اَلْمَاءُ اَلْکَثِیرُ اَلْغَمْرُ اَلْحَقْدَةُ اَلْغَمْرُ اَلْغَفْلَةُ وَ اَلْبُلْهُ ؛

1. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6277/5 - 31/157

آغاز: برابر؛ انجام: وَ هَذِهِ اَلْفَاظُ مُتَعَدِّدَةً اَللَّفْظِ مُتحدة المعنا تم وَ کمل بِعَوْنِ اَللَّهِ وَ حُسْنِ تَوْفِیقِهِ وَ صَلَّی اَللَّهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ

خط: نسخ، بی کا، تا: 999 ق؛ جلد: تیماج سرخ، 1 گ، چلیپایی سطر، اندازه: 10 × 20 سم [ف: 6 - 3505]

2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 196/2

آغاز: برابر؛ انجام: وَ جَمْعِهَا زبال وَ هی الشعيله ایضا وَ جَمْعِهَا شعائل تَمَّ الْكِتَابِ .

خط: نسخ، کا: نصر اللّه بن حاجی میرک، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 74 ص (172 - 245)، 17 سطر (8/5 × 14)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 7 - 171]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15431/1

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالاً قرن 12؛ جلد: تیماج، 3 گ (1 پ - 3 ر)، 18 و 17 سطر، اندازه: 13/2 × 19/4 سم [ف: 43 - 87]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12551/16

آغاز: برابر؛ انجام: الرَّغْوَةِ زَبَدِ الْقَدْرِ وَ غیره الرَّغْوَةِ النَّظْمُ کَذَلِکَ

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: اوایل قرن 12؛ 1 گ (248)، 30 سطر، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 31 - 629]

5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23421

آغاز: برابر، انجام: و الحمد لله رب العالمين في یوم احد من عشر جمادی الاول سنه 1218

خط: نسخ، بی کا، تا: 1218 ق [رایانه]

مثلث زبان عربی / ادبیات / فارسی

mosallas-e zabn-e arab

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1232/26

خط: نسخ، بی کا، بی تا [ف: 5 - 248]

المثلث في اللغة - اکمال الاعلام في مثلث الكلام

المثلث في اللغة - شرح نظم المثلث للقطرب

المثلث في اللغة = مثلثات قطرب / لغت / عربی

al-mutallat fi-1 luga = mutallatat-i qutrub

محمد بن مستنیر، - 206 قمری

qotrob, mohammad ebn-e mostanr (- 822)

مثلث در کلام عرب کلمه ای است که به فتح و ضم و کسر حرف اول استعمال شود و در هر صورت معنای خاصی دهد. نخستین کسی که به گرد آوری مثلثات پرداخت، قطرب نحوی بود. درباره اثر او اختلاف است. برخی نوشته او را به نثر می دانند و گروهی هم آن را به نظم. برخی هم هر دو را به او منسوب می کنند. بیش ترین اختلاف انتساب مربوط به ارجوزه ای است که در صدد معرفی آنیم. این ارجوزه شصت و چند بیتی را بعضی از قطرب می دانند و گروهی آن را شرح اثر قطرب می دانند و گروهی آن را شرح اثر قطرب و به عبد الوهاب بن حسین مهلبی (685 ق) نسبت می دهند.

آغاز: هَذَا کِتَابُ الْمُثَلَّثِ وَ هُوَ اسْمُ تَرَاهُ في الْكِتَابَةِ صُورَةٍ وَاحِدَةٍ وَ هُوَ ینصرف عَلَی ثَلَّثْتَ مَعَانٍ فَمِنْهُ السَّلَامُ، السَّلَامُ، السَّلَامُ .

آغاز 2: یا مُولَعاً بِالْغَضَبِ ** وَ الْهَجْرِ وَ التجنب / جنك قَدْ بَرِحَ بی ** في جَدِّهِ وَ اللُّعَبِ

چاپ: تونس، الدار العربية للکتاب، محقق: رضا السويسي، چاپ اول، 147 ص، 1397 ق.

[کشف الظنون 1586/2 - 1587؛ ذخائر التراث العربي 766/2؛ مكتبة امیر المومنين 208/4؛ مخطوطات اللغة العربية، ص 563 - 564؛ فرهنگ نامه های عربی به فارسی ص 208 - 209؛ ظاهریه، لغت، ص 97 - 99 و 187 - 188؛ سزگین 64 - 62/8؛ فهرس المصورات جامعة ام القرى، 414/1 - 416؛ دنا، 1271/8]

شرح و حواشی:

1- المثلث = منظومة في مثلثات قطرب؛ وراق، عبد الوهاب بن حسین (- 685)

2- شرح مثلثات قطرب؛ وراق، عبد الوهاب بن حسین (- 685)

3- شرح نظم المثلث للقطرب؛ قادری انصاری، محمد بن ابی بکر (- 903)

4- نظم المثلث القطرب (قصيدة في)؛ ادیب وراق، ابو القاسم

5- المنظومة السنية في بیان الاسماء اللغوية = منظومة في مثلثات قطرب = ارجوزة في المثلثات اللغوية؛ ازهری، ابراهیم

6- شرح نظم المثلث للقطرب = شرح مثلث القطرب؛ محمد بن زریق

7- نظم مثلثات قطرب؛ علی بن مطر

8- شرح مثلثات قطرب

9- المثلث في اللغة (ترجمه)

10- مثلثات قطرب (منظوم)

11- مثلثات قطرب (ترجمه) (3 عنوان)

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1343/2

آغاز: بِسمْلهِ قَالَ ابو عليٍ مُحَمَّد بن احمد اَلْمُسْتَنِیرِ اَلْمَعْرُوفُ بِقَطْرَبٍ رَحِمَهُ اَللَّهُ عَلَیْهِ هَذَا کِتَابُ اَلْفَنَاهِ یُقَالُ المثلث تُرَاءَ فِیهِ اَلْكِتَابَةُ وَاحِداً وَ یَنْصَرِفُ عَلَی ثَلاَثَةٍ اِوجِه... اَلْغَمْرُ وَ الْغَمَرُ وَ فَاما الْغَمْرُ فَالْمَاءُ اَلْکَثِیرُ اَلَّذِی یغمرُ مُنْنَزِلَ فِیهِ وَ اما اَلْغَمْرُ فَالْحِقْدُ فِی اَلصَّدْرِ ؛ انجام: فاما اَلصَّقْرَ فَدُودٌ یَکُونُ فِی اَلْبَطْنِ وَ امَا

یک صفحه بیش تر نیست؛ خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 7؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قهوه ای، 1 ص (151 پ)، 39 سطر (14 × 22)، اندازه: 15 × 22/5 سم [ف: 8 - 32]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10071/4

آغاز: برابر 1؛ انجام: الْعُرْفِ وَ الْعُرْفِ... وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی سیدنا مُحَمَّدٍ ...

بخشی از این رساله است و با ترجمه فارسی است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ 7 ص (36 - 42)، اندازه: 10 × 24 سم [ف: 32 - 95]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9459/5

آغاز: برابر 1؛ انجام: الْحَبْوَةِ الاعطاء الْغَمِّ مَعْرُوفٍ، تَمَّ کِتَابُ الْمُثَلِّثُ

خط: نسخ، کا: محمد بن محمد بن احمد موفق اردکانی، تا: 729 ق؛ جلد: تیماج مذهب، 3 گ (79 ر - 81 ر)، 19 سطر، اندازه: 11/5 × 19 سم [ف: 30 - 147]

4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6 سرود

خط: نسخ، بی کا، تا: 797 ق؛ کاغذ: ترکی، قطع: رقعی [نشریه: 13 - 406]

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13600/2

آغاز: برابر 2؛ انجام: نَظَمْتُ في حبی لَهُ ** مثلثا لقطر باول سِتَّ واحرست یسقطان مِنِ اللُّغَةِ تَمَّ

با ترجمه فارسی در بین سطور؛ خط: نسخ، کا: محمد بن داود بن علی بن منصور آبی شافعی، تا: شعبان 812؛ جلد: تیماج، 41 گ، 17 سطر، اندازه: 13 × 18 سم [ف: 37 -115]

6. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1626/15

خط: نسخ، بی کا، تا: 854 ق [ف: 5 - 313]

7. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1582/7

آغاز: الْكَلِمَةُ تَنْصَرِفُ عَلَی ثَلَاثَةِ أَوْجُهٍ عَلَی الفتحة وَ الْكِسْرَةِ وَ الضَّمَّةِ، فَمِنْ ذَلِك الْغَمَرِ

خط: نسخ کم نقطه، کا: ابراهیم بن علی بن یحیی بن محمد بن عیسی بن اسعد سعدی مالکی مرادی مذحجی، تا: 861 - 862 ق؛ 10 ص (265 - 274) [عکسی ف: 4 - 441]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2059/4

آغاز: هَذَا مَا أَلَّفَهُ أَبُو عَلَی قُطْرُبُ بْنُ احْمَدِ البصري رَحِمَهُ اللَّهُ تعالی عَلَی ثُلُثِ لُغَاتِ قَالَ أَبُو علی مُحَمَّدِ بْنِ المستنير الْمَعْرُوفِ بقطرب بْنِ احْمَدِ البصري هَذَا الْكِتَابِ الْمَعْرُوفِ بالمثلث وَ هُوَ اسْمُ وَاحِدٍ في الْكِتَابِ وَ أَثْبَتَهُ عَلَی ثَلَاثَةِ أَوْجُهٍ: فَمِنْ ذَلِك الْغَمَرِ وَ الْغَمَرِ وَ الْغَمَرِ ؛ انجام: وَ أَمَّا السِّوَارُ بِالضَّمِّ ففارس الْعَجَمِ تَمَّ مثلث قُطْرُبُ .

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 7 گ (176 پ - 182 پ)، 23 سطر (8/5 × 15/5)، اندازه: 12 × 23 سم [ف: 8 - 689]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 121/2 سرود

خط: نستعلیق، کا: ابو الفارسي، خاک علی بن علی، تا: 1042 ق [نشریه: 13 - 439]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4900/61

آغاز: بسمله. هَذَا کِتَابُ الْمُثَلِّثُ أَلَّفْتُهُ عَلَی أَسْمَاءَ مُتَّفِقَةُ کِتَابَتِهِ وَ مُخْتَلَفُ مَعْنَاهُ عَلَی وُجُوهِ الثَّلَاثِ... الْغَمْزُ بِالْفَتْحِ آبَ بسیار ؛ انجام: الشِّعْرُ بِالْفَتْحِ موی، بِالْکَسْرِ شِعَارُ، بِالضَّمِّ جَمَعَ جوب

با ترجمه فارسی در بین سطور؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1081 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 2 گ (165 ر - 166 ر)، 25 سطر (15 × 29)، اندازه: 23 × 35 سم [ف: 14 - 80]

11. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22227

آغاز: برابر 2؛ انجام: لَمَّا رأيت دَلَّهُ وَ هُجْرَهُ وَ مطله ** نَظَمْتُ مِنْ وصفی لَهُ مثلثا لقطرب / قَالَ زریق نَظْماً شَرْحاً لَهَا تَقَدَّمَا ** فَرُبَّمَا تَرَحُّماً علیه أَهْلِ الطَّلَبِ / ادیت فیه واجبی مِنْ خِدْمَةِ المحالبي ** احْمَدِ ذی المواهبي وَ ذی الْفَخَّارِ الطيب / مَنْ جَاءَهُ أَوْ أَمَلَهُ ینال مِنْهُ أَمَلُهُ ** یا سَعْدَهُ مَنْ وَ صلخ مِنْ أَهْلِ عَامٍ الادب / أَمَّا ببحث یبحثه أَوْ اخْتِرَاعِ أَحْدَثَهُ ** أَوْ شَرْحِ الْمُثَلَّثَةَ بنظمه الْمَذْهَبِ / مصلیا مُسْلِماً عَلَی النبي کُلَّمَا ** رَفْرَفَ بَرَقَ أَوْ هُمَا بِالْوَدْقِ مُزْنُ السُّحُبِ

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1374؛ 2 گ(1 ر - 2 ر)، 22 سطر، اندازه: 17/5 × 22 سم [اهدائی رهبر: 10 - 76]

12. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 75/2 - ب

آغاز: کتاب مثلث عَنْ قُطْرُبُ. وَ هُوَ الْحُرُوفِ تَرَاهُ في الْكِتَابَةِ وَاحِداً وَ یتصرف عَلَی ثَلَاثَةِ أَوْجُهٍ. النَّوْعِ الاول مِنْهُ النَّمِرُ وَ الْغَمَرِ وَ الْغَمَرِ؛ انجام: صَلِّ لِجَامِهَا

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 5 گ (38 ر - 42 ر) [ف: - 453]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8829/2

آغاز: برابر؛ انجام: أَمَّا یبحث بحثه أَوْ باختراع أَحْدَثَهُ ** أَوْ نَظَمَ ذی الْمُثَلَّثَةَ معارضاً القطرب / مطلياً مُسْلِماً عَلَی النبي کُلَّمَا ** رَفْرَفَ بَرَقَ أَوْ هُمَا بِالْوَدْقِ مرن السُّحُبِ

خط: نسخ، کا: عبد اللّه بن طاهر صایم الدهر حسینی، تا: 1201 ق، برای حسین نجل احمد بن حسین قرشی؛ با انجامه مفصل و منظوم کاتب در 43 بیت؛ جلد: میشن، 3 گ (2 پ - 4 پ)، 25 سطر (14/5 × 23/5)، اندازه: 22 × 31/7 سم [ف: 29/1 - 68]

14. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23483

آغاز: برابر؛ انجام: رَفْرَفَ بِرَدِّهِ أَوْ هُمَا بِالْوَرِقِ مُزْنُ السُّحُبِ .

خط: نسخ، بی کا، تا: 1126 ق، جلد: تیماج [رایانه]

15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23464

آغاز: برابر؛ انجام: بِالْوَرِقِ مُزْنُ السُّحُبِ

خط: نسخ، بی کا، بی تا [رایانه]

16. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4779/3

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: - 1552]

17. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 204/2

آغاز: برابر؛ انجام: الُامَّةِ، الُامَّةِ، الُامَّةِ، الْعُمْرَةُ، الْعُمْرَةُ، الْعُمْرَةُ .

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با معانی فارسی لغات در زیر هر لغت؛ تملک: عبد الفتاح الشيخ ابراهیمی قیصری، محمود شاهد، ابراهیم بن محمد حسینی شامی 1109، یعقوب بن یوسف بن کلبعلی 704؛ در آخر مطالعه زکریا بن حسین بن عمر؛ از موقوفات رمضانیه 1230؛ 25 سطر، اندازه: 17 × 25 سم [ف: - 104]

18. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6368/12

الاسماء المثلثه با ترجمه فارسی در بین سطور؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج؛ 4 ص (279 - 282)، 12 سطر، اندازه: 11/5 × 21 سم [ف: 19 - 458]

المثلث في اللغة / لغت / عربی

al-mutallat fi-l luga

زجاجی، ابو اسحاق

zajjaji, beshaq

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2059/5

آغاز: بسمله. هَذَا مَا أَلْفُ أَبُو اسْحَقِ الزجاجي في الْمُثَلِّثُ عَلَی مِثَالِ کتاب قُطْرُبُ... الْحِبَابُ وَ الحبا وَ الْحِبَابِ فاما الْحِبَابِ بِالْفَتْحِ فالطرایق عَلَی الْمَاءِ اذا ضَرَبَتْهَا الريح تَرَاهَا مِثْلَ الامواج ؛ انجام: وَ انَّ یا تك الاعداء بالجهدا جَهْدٍ (تَمَّ مثلث ابی اسْحَقِ الزجاجي بِحَمْدِ اللَّهِ وَ حُسْنِ توفیقه وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی رَسُولِهِ... وَ سَلَّمَ)

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، 6 گ (183 ر - 185 ر)، 3 سطر (7/5 × 15/5)، اندازه: 12 × 23 سم [ف: 8 - 690]

المثلث في اللغة / لغت / عربی

al-mutallat fi-l luga

الخمي، تمام بن عبد اللّه

laxm, tamm ebn-e abd-ol-lh

این رساله در نسخه ما به ابو حبیب تمام بن عبد اللّه بن سلام لخمی نسبت داده شده و در آن آن چه که قطرب نیاورده است یاد گردید.

تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 75/3 - ب

آغاز: هَذَا مَا زَادَهُ ابو حَبِيبٍ تَمَامَ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ اَلسَّلاَمُ اَللَّخْمِیُّ مَمَالِمٌ

یَذْکُرُهُ قَطْرَبَ الال الال اَلالَ فَاما اَلاَّل بِالْفَتْحِ فالْبَرِیقُ انجام وَ اَلْجَنَّةُ بِالضَّمِّ اَلْوِقَايَةُ وَ هُوَ اَلتُّرْسُ تَمَّ کِتَابُ اَلْمُثَلَّثِ

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 4 گ (42 ر - 45 پ) [ف: - 453]

المثلث في اللغة / لغت / عربی

al-mutallat fi-l luga

به ترتیب تهجی در 19 باب با شرح لغات.

تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 592/21

خط: نسخ، کا: محمد اسمعیل بن عبد النبي نصیری، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج، 4 گ (240 پ - 243 ر)، قطع: خشتی [نشریه: 2 - 126]

المثلث في اللغة = مثلثات قطرب (ترجمه) / لغت / فارسی

al-mutallat fi-l luga = mutallatt-i qotrob (t.)

1. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 110/2

آغاز: الاثر، الاثر، الاُثر، الاسر، الاسر، الاسر. روایت کردن، رفتن از بعد چیزی، نشان، اسیر، آفریدن، بول بستك؛ انجام: الوِجد، الوَجد، الوجد. الوَرد، الوِرد، الورد: اندوه یافتن، آفت، فراخ دستی. گل، نماز و دعا، شیر سرخ.

خط: نسخ، کا: محمد بن عبد الكريم، تا: 928 ق؛ ترجمه فارسی هر یک از لغات در زیر آن ها نگاشته شده؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ:سمرقندی، جلد: مقوایی، 49 ص، 25 سطر، اندازه: 21 × 31 سم [ف: 2 - 171]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1805/45

آغاز: هَذَا کِتَابُ مثلث اللُّغَةِ عَلَی أَسْمَاءَ متفقه کتابته وَ مُخْتَلَفُ مَعْنَاهُ عَلَی الْوُجُوهِ الثُّلُثِ مِنِ الْكَسْرِ وَ الْفَتْحُ وَ الضم. الْغَمَرِ بِالْفَتْحِ آبَ بسیار... بِالضَّمِّ غَافِلُ وَ أَبْلَهُ الْحَجَرِ بِالْفَتْحِ دامن پیراهن ؛ انجام: ابْنَ عَمِّهِ لحاقها هُوَ قاعس هُوَ جَارٍ وَ بَارِدُ... هُوَ خِوَانٍ بران هُوَ جَامَعَ نَافِعٍ حَبَّذَا أَنْتَ وَ شبذا هُوَ حِسُّ بس هُوَ حقیر فقیر

محمد بن مستنیر بن احمد بصری (م - 206) معروف بقطرب نخستین کسی است که پاره لغات مثلث (که حرف اول آن ها با دو حرکت خوانده می شود) رساله پرداخته است در این که این رساله در اصل به نظم یا به نثر بوده سخن است و آن چه مسلم است به وسیله مترجمان و شارحان تصرفات بسیار در وضع آن شده، در کتاب خانه سپهسالار یک نسخه از ترجمه مثلث قطرب موجود است که در آن با صدر نسخه حاضر کاملا مشابهت دارد (البته پس از اصلاح اغلاط عجیب نسخه ما)، در نسخه حاضر که بخشی است از مثلثات قطرب با ترجمه آن نام مترجم یاد نشده و بر خلاف نسخه سپهسالار لغات فارسی زیر لغات عربی قرار نگرفته است و نیز مطلب با کلمه «غمر» شروع می گردد (در نسخه سپهسالار اولین ماده «اثر» است)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1079 ق؛ در صدر نسخه ما دو سطر به عربی با مرکب سیاه و قرمز نوشته شده که پس از اصلاحات فراوان چنین خوانده می شود: «قال الشيخ قطرب احمد البصري هذا کتاب المثلث الفته علی اسماء متفقه کتابتها و مختلف معنا ها علی الوجوه الثلاث من الكسر و الفتح و الضم»، آن چه در صدر نسخه سپهسالار (به نقل آقای ابن یوسف) نوشته شده نیز غلطی دیگر است شبیه به این غلط، نسخه ما از نسخه سپهسالار نوتر است (نسخه سپهسالار مورخ 928) اما اصالت لغات فارسی آن بیش تر حفظ شده، خلاصه کلام این که این دو نسخه جز در ترتیب اختلاف اساسی دیگر ندارد جز این که در آن نسخه گاه کلمات فاسی نوتر شده. مثال: در معنی کلمه «اثر» در نسخه ما (در اواسط رساله) چنین آمده: اثر بالفتح روایت کردن حدیث، بالکسر رفتن از پس چیزی بالضم نشان و در نسخه سپه (در آغاز آن نسخه) چنین است: اثر: روایت کردن، اثر: رفتن از بعد چیزی، اثر: نشان. نسخه ما گویا ناقص است و گرد آورنده دفتر چند سطر زیر عنوان «لغات متضاد» و «لغات مثنی» بر آن افزوده بدون آن که پایان مثلثات را آشکارا سازد؛ جلد: تیماج، 3 ص (319 - 321)، 25 سطر، اندازه: 21 × 34 سم [ف: 9 - 365]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2337/39

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6 - 412]

3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 408/3 کر

آغاز: بسمله، بنام ایزد بخشاینده و بخشایش گر تصنیف قدوة الفضلاء سید الأدباء افتخار العلماء قطرب بن احمد البصري... نام این کتاب مثلثه نهاد شده و بر سه وجه است نصب، کسر و رقع و به نستعین و إليه یرجع الأمر و المآب؛ باب الألف: الثناء: سخن نیکو، ایوسوز؛ الثناء: رسن زانو بند اشتر، دوه تک دزی بغی؛ الثناء: دود، توتون؛ انجام: القوي: زمین خالی از نبات، اول یری انده اوت بتمیه؛ القوى: یکتارسن، برقب ایپ؛ القوى: نیروها، قوتاد؛ تمت بعون اللّه الملك الوهاب

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ 9 گ (71 پ - 79 ر)، 10 سطر، اندازه: 13 × 18/5 سم [ف: 40/2 - 34]

4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14724/12

آغاز: بسمله، الغمر: آب بسیار، الغمر: کینه در دل گرفتن، الغمر: غافل و ابله شدن، الجنة: بهشت، الجنة: پر بال بریان، الجنة: سپر؛ انجام: الاسر: اسیر شدن، الاسر: آفریدن، الاسر: در بند کردن بول، الامة: قصد و خستگی و تشنگی، الامة: فراخی نعمت، الامة: کرده

ترجمه فارسی مثلث ابو علی محمد بن احمد مستنیر قطرب است، این مثلث از سوی افراد گوناگون، شرح و به نظم کشیده شده است، ترجمه لغات به صورت زیر نویس آمده، حواشی نا نوشته مانده است؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: حدود قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 2 گ (213 پ - 214 پ)، 13 سطر، اندازه: 9 × 14/5 سم [ف: 37 - 281]

5. بشرویه؛ امیر المؤمنين؛ شماره نسخه: 42/1

آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمين... اما بعد می گوید بنده ضعیف

نحیف علی بن احمد بن قطرب غفر اللّه له و لوالدیه چون این بنده را؛ انجام: اَللَّمَّتِهِ خیال که پیش آید اَللَّمْتُهُ مَوَی اَللَّمَّتِهِ جَمْعٌ کُرُوهَا تَمَّ اَلْکِتَابُ بِعَوْنِ ...

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوایی، 2 گ (1 ر - 2 پ)، 23 سطر، اندازه: 18 × 24 سم [ف مخ]

6. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1252/5 - 7/152

آغاز: در کلماتی که به سبب اعراب معانی آن ها مختلف می شود. فتحه: اَثر روات الحديث، کسره: اثر وقف الشيء، ضمه: اثر عدم الشيء من الاصل و غیره... بر: بیابان، بِر: نیکی، بر: گندم؛ انجام: ورد گل وِرد دعا و غیره که متصل... ورد ثوب الاحمر.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 4 گ، 15 سطر، اندازه: 13/5 × 21 سم [ف: 2 - 890]

7. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4779/4

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: - 1552]

8. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4779/4

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ قطع: بیاض رقعی [رشت و همدان: ف: - 1552]

المثلث في اللغة / لغت / فارسی

al-mutallat fi-l luga

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 614/6

بی کا، تا: صفر 1344 ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 - 249]

مثلثات قطرب (منظوم) / شعر / عربی

mosalast-e qotrob (manzm)

وابسته به: المثلث في اللغة = مثلثات قطرب؛ قطرب، محمد بن مستنیر (- 206)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 879/24 - طباطبائی

در پی آن نوشته های زیر آمده است: ابیات و قطعات به فارسی و عربی از: مناجات خداوند با موسی علیه السلام (به نقل از کافی کلینی)، میرزا جلال، سنجر کاشی، ظهوری، منقولاتی از کشکول، روی عن الجاحظ انی صنفت الف کتاب فما رایت کتابا و لا سمت کلاما الا و اتیت بمثله اوزدت علیه ما خلا عشر کلمات الامير المؤمنين علیه السلام (گ 95 پ) نامه به شیخ علی خان وزیر، در شفاعت محمد علی خان افشار حاکم ارومی (گ 96)؛ کا: محمد بن میرزا محمد حسینی، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 2 ص (92 - 93)، اندازه: 12 × 20/2 سم [ف: 23 - 173]

مثلث منظوم - مثلثات بدیعی

مثلثه ها / جغرافیا / فارسی

mosallase h

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6399/58

دو دائره بزرگ تر از دائره های شماره 6399/53 برای نشان دادن سر ممالک و بلدان هر یک از مثلثات معموره زمین؛ بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی، 2 ص (164 -165)، اندازه: 14/5 × 19 سم [ف: 19 - 525]

مثل علماء الرسوم و علومهم الظاهرة / عربی

mutul-u ulam - ir rusm wa ulmahum- uz Zhira

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6616/61

بی کا، تا: 1073 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 1 ص (337 پ)، 27 سطر (10 × 21)، اندازه: 18 × 31 سم [ف: 16 - 313]

مثمر / لغت / فارسی

mosmer

آرزو، سراج الدين علی بن حسام الدين، 1101 - 1169 قمری

rez, serj-od-dn al ebn-e hosm-od-dn (1690 - 1756)

به پیروی از المزهر في علم اللغة سیوطی.

چاپ: به اهتمام سید عبد اللّه، اورینتل، ج 37، ش 4: 1 - 4 (ضمیمه)

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18932

آغاز: بسمله، اما بعد این نسخه ای است در علم اصول لغت مسمی؛ انجام: یعنی حقیقت او چیست... و این دو صورت دارد... و چه برای استفهام لهذا...

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوا [رایانه]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17631

آغاز: بسمله، مثمر سعادات و مزهر حیزات سپاس زبان آفرینی است؛ انجام: روزی ما چون دهان او بود... تمت الكتاب المسمي بمثمر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1266 ق؛ جلد: مقوا [رایانه]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4755 - ف

نسخه اصل: بنگال، انجمن آسیایی 550؛ بی کا، بیتا [فیلمها ف: 3 - 102]

مثنوی - کبری منظوم

مثنوی - چاه وصال

مثنوی - لغات مثنوی

مثنوی / ادبیات / عربی

masnav

حسینی قزوینی، محمد تقی بن امیر مؤمن، - 1270 قمری

hoseyn qazvn, mohammad taqi ebn-e amr mo'men (- 1854)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11961

آغاز: و ارشدنا الناس الى النجاه؛ انجام: هدی و ذکری لاولی الباب.

در ثنا و صفت اهل بیت (علیه السلام)؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1252 ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور [رایانه]

مثنوی / شعر / فارسی

masnav

حدود 25 بیت از آغاز یک مثنوی ناشناخته است. سراینده، پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) و خلفای چهارگانه را مدح گفته است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15830/2

آغاز: بحمد و ثنائی خداوندی پاک ** دری نامه سر بسته از مهر و لاک / عجایب غرایب همه از ذات اوست **... دو عالم بیک ذات اوست؛ انجام: ز پیغمبرانی دیگر سرورست ** کلیدی دری قلف هر مهتر است / بیارانی پاکش دورودی فرست ** بهر چار یارش...

خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: شرقی، 2 گ (87 - 88)، اندازه: 18 × 25/5 سم [ف: 40 - 249]

مثنوی / شعر / فارسی

masnav

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18477/1

آغاز: بسمله. دگر باره ای کلک زیبا حریر ** چو مرغ بهاری بر آور صفیر / فرو شو برهنه نجم خشک لب ** ترو تازه بر گرد و مشکین سلب؛ انجام: که گفتار من فرع عقل و نبی است ** چو پستان مادر ز بهر صبی است

بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: گالینگور، 26 ص (1 - 26)، اندازه: 17/5 × 22 سم [ف: 50 - 221]

مثنوی / شعر / فارسی

masnav

در خصوص آمرزیدن امت به دعای پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و فاطمه زهرا (سلام الله علیها).

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17265/3

آغاز: بسمله. یک حکایت یاد دارم از رسول ** باز مقبول همه اهل قبول / تا که معلوم تو گردد همتش ** تا چه خوش باشد براهت شفقتش؛ انجام: گر نبودی امتان را دست گیر ** جمله می گشتیم در دوزخ اسیر...

خط: نستعلیق هندی، کا: ملا خدای نظر، بی تا؛ جلد: گالینگور سبز، 7 ص (49 - 55)، 19 سطر، اندازه: 15 × 25 سم [ف: 47/2 - 101]

مثنوی آذر و سمندر - آذر و سمندر

مثنوی اشراقیه / ادبیات / فارسی

masnav-ye erdyye

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26809

آغاز: هو العلى الاعلى جام می را ساقیا سرشار کن طور دل را از می ات پر بار کن؛ انجام: پس زمانی بشنو این اسرار ها تا بری بوئی از آن گلزارها

ناظم: ورقاء (فرقه ضاله بهائی)؛ خط: نستعلیق، کا: اشراقی، احمد، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج [رایانه]

مثنوی الف ابدال ظهوری - ابدال نامه

مثنوی بهاء الدين ولد - ولد نامه

مثنوی بیان حال / شعر / فارسی

masnav-ye bayn-e hl

مثنوی است در ستایش و هزل و خبیثات. از «مشتری» که تخلص خود را در آغاز و انجام مثنوی آورده است و بیش تر به تاجران و کاسبان و بازاریان توجه داشته است.

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1952/4

آغاز: ایها الكساب في البازار ری ** تا به کی در خود پسندی تا به کی / ای همه تجار و تاجر زادگان ** صاحبان عقل و کار افتادگان؛ انجام: شاید این ها که گفتم روشن است ** کز جمالش دیده و دل روشن است / بهر گلچین، مشتری نفرین بگو ** شاعر و صراف نه سزگین بگو

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 10 ص، ابعاد متن: 11 × 18، اندازه: 13 × 16 سم [ف: 3 - 287]

مثنوی بیمار و طبیب - دیوان قطب

مثنوی بیمار و طبیب - بیمار و طبیب

مثنوی چمن و انجمن - چمن و انجمن

مثنوی چهارگانه سنائی (منتخب) / شعر / فارسی

masnav-ye hr-gne-ye san (mn.)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 555 - ف

نسخه اصل: حالت افندی ملحقی ش 61. از قرن نهم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1132 ق؛ 196 گ، 16 سطر [فیلمها ف: 1 - 207]

مثنوی حج نامه - حج نامه

مثنوی حسن گلوسوز - حسن گلوسوز

مثنوی حماسی دینی - احتجاجات ائمه (علیهم السلام) (منظوم)

مثنوی خرابات - خرابات

مثنوی در آداب و قواعد خط - آداب خط

مثنوی در احوال خاقان - احوالات خاقان

مثنوی در اخلاق - میمنت نامه

مثنوی درباره نماز / عرفان و تصوف / فارسی

masnav darbre-ye namz

شکرریز، ق 14 قمری

ekarrz (- 20 c)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10748

آغاز: قَدْ اقیموا بَعْدَ مَا فَانٍ الحيات ** لِلصَّلَوَاتِ لِلصَّلَوَاتِ لِلصَّلَوَاتِ / این صلوة أَزُّ وَصَلَ وَصَلَ أَزُّ قُرْبِ اوست ** کی تواند بگذرد از دوست دوست / گر بنوشی جام عشق وصل یار ** تا قیامت گردی از شکرش خمار؛ انجام: روز و شب بینی ز ما بی حد [و]مر ** معصیت از ما و از نوع بشر / یک قدم ره ما نرفتیم از وفا ** در رضای تو رضای تو رضا

خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ بعضی از اشعار خط خورده و در حاشیه به گونه دیگری نوشته شده اند که این تغییرات باید از مؤلف باشد. ابتدای نسخه نوشته اند: «اشعار در باب نماز و مرثیه شهید کربلا احتمالاً از آثار مرحوم نراقی»؛ 9 گ، 20 سطر (7/5 × 14)، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 20 - 273]

مثنوی در تمثل - دیوان محیی مازندرانی

مثنوی در توحید و اخلاق - مثنوی کریم خان قاجار

مثنوی در حکایت ازدواج پیری با دختری جوان - حکایت پیری

مثنوی در صفت بخل و بخیل - نصیحت نامه

مثنوی در طب - طب منظوم

مثنوی در فقر و صدق - دیوان بابا قاسم

مثنوی در فکر و ذکر - دیوان امری

مثنوی در قرائت / شعر، قرائت / فارسی

masnav dar qer at

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18594/4

آغاز: ابتدای کار ها ز امید و بیم ** هست بسم اللّه الرحمن الرحيم؛ انجام: ب درین صنعت حروف قلب دان ** ما بقی اخفا بود ای پاک جان

کا: قنبر علی بن ابراهیم بید هندی، تا: 1075 - 1077 ق؛ جلد: تیماج، 330 گ، اندازه: 12 × 21 سم [ف: 51 - 54]

مثنوی در کیمیا - کیمیای منظوم

مثنوی در مدح تاج محل - مثنوی در مدح هندوستان

مثنوی در مدح کتاب نظم الغرر و نضد الدرر قزوینی / شعر، شرح حدیث / فارسی

masnav dar madh-e k.-i nazm-el qorar va nazd-ed dorar-e qazv

وابسته به: نظم الغرر و نضد الدرر؛ قزوینی، عبد الكريم بن محمد یحیی (قرن 12)

مثنوی کوتاهی است در 48 بیت در مدح و تعریف کتاب «نظم الغر و نضد الدرر» عبد الكريم بن محمد یحیی قزوینی. این مثنوی در آغاز برخی از نسخه های خطی نظم الغرر آمده از جمله نسخه موجود و نسخه شماره 1500 کتاب خانه مرعشی. در برخی از ابیات آن چنین آمده: «... خواهی [اگر]آینه [ای]این چنین ** نظم غرر نضد درر را ببین / [کز]فقرات حکم بو تراب ** کرده بنظم عجبی باب باب / چاکر در بند گیش مستقیم ** بنده بی شبائبه عبد الكريم... گشت چو پرداخته نظم غرر ** داشت لیاقت که شود این درر / هدیه فرزند شد عالمین ** شاه فلک کوکبه سلطان حسین...». مثنوی موجود به قرینه بیت: «چاکر در بندگیش مستقیم ** بنده بی شائبه عبد الكريم» احتمالاً از خود

عبد الكريم قزوینی باشد.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16079/1

آغاز: بسم اللّه الرحمن الرحيم ** لوحه عنوان کتاب کریم / حمد فرازنده افلاک را ** پایه فزاینده کف؛ انجام: سایه این سایه رب العباد ** مهر صفت بر همه تابند [ه]باد

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ 3 گ (2 - 4)، 12 سطر، اندازه: 7 × 15 سم [ف: 40 - 672]

مثنوی در مدح هندوستان = مثنوی در مدح تاج محل / شعر / فارسی

masnav dar madh-e hendstn = masnav dar madh-e tj mahal

یک مثنوی است در حدود 150 بیت در توصیف و تمجید از خطه هندوستان که در پایان آن از مهدعلیا همسر شاه جهان نام برده شده است. متأسفانه نام سراینده به دست نیامد.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 16292/1

آغاز: خوشا هندوستان مأواي عشرت ** سواد اعظم اقلیم راحت / ز خاک پاک او برداشتن کام ** چنان آسان که بردارد کسی [کام]؛ انجام: بنای گلشن و این قصر والا ** شد از ممتاز دوران مهد علیا / چنانش ز اهل عالم برتری بود ** که با شاه جهانش همسری بود

خط: نستعلیق، بی کا، تا: حدود قرن 12؛ 7 گ (1 پ - 7 ر)، 14 سطر (9/5 × 19) [ف: 41 - 345]

مثنوی در مرثیه - دیوان هجری یزدی

مثنوی در معرفت وزن های سنگ ترازو / شعر / فارسی

masnavī dar marefat-i vaznhāye sang-e tarāzū

بخشی از کتابی است. از آغاز افتادگی دارد. این رساله درباره صنعت کیمیا بوده که به واسطه افتادگی تنها یک صفحه از آن باقی مانده است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9075/7

آغاز: چو آید ذوبش افکن فندق آن ** گرفته توبه با انبور گردان. در بیان معرفت وزن های سنگ ترازو که جمله ده وزن سنگ درین صنعت در کارند. چنین فرمود پیرم کاندرین راه ** ز سر صنعت از وی گشتم آگاه؛ انجام: چو وزن من دگر از رل باید ** دو نیم اوقیه ده رطل شاید / به هر جایی که باید وزن در کار ** از این فهرست گیری یاد هشدار

خط: نستعلیق، کا: مهر علی، تا: با تاریخ 1225 ق، جا: مراغه؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: میشن، 1 ص (223 ر)، سطور چلیپایی (15 × 22/5)، اندازه: 20/6 × 31/3 سم [ف: 29/2 - 705]

مثنوی در موسیقی - شش مقام

مثنوی ذره و خورشید - ذره و خورشید

مثنوی زلالی - محمود و ایاز

مثنوی سفرنامه - سفرنامه هندوستان

مثنوی سلیمان نامه - سلیمان نامه

مثنوی سیر حقیقت - دیوان صوفی بخاری

مثنوی شریف شرحی - جواهر بواهر مثنوی

مثنوی / ادبیات / اردو

masnavī-ye šeʻrī

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24379

آغاز: اوم شری گنبشای نما این... این پوران کتاب مستطاب شری بھاگوت فیض؛ انجام: سموت سنه 1949 ک روم.

خط: نستعلیق، کا: شنگرد اس، تا: 1983 م؛ جلد: مقوا [رایانه]

مثنوی شعله دیدار - شعله دیدار

مثنوی شعله عشق - دیوان جودت

مثنوی شوریده / شعر / فارسی

masnavī-ye šūrīde

ارسنجانی، احمد بن کرم علی، - 1274 قمری

arsanjānī, ahmad ebn-e karam--alī (- 1858)

تاریخ تأليف: رجب 1266 ق؛ محل تأليف: شیراز و ارسنجان

در سه قطعه، قطعه اول شامل 1408 بیت که آغازش این است: «بسمله، بشنو از نی چون حکایت می کند ** نال هائی بی نهایت می کند...». قطعه دوم حدود 1000 بیت با آغاز: «بسمله، مدتی این مثنوی تاخیر شد ** با قضای حق چنین تقدیر شد...»، قطعه سوم حدود 1290 بیت دارد با آغاز: «دیگرم خواهد که اندر صحن ما ** نغمه خوانی بلبل خوش لحن ما».

آغاز: بشنو از نی چون حکایت می کند ** نال های بی نهایت می کند

1. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1185/4

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 77 گ (94 - 170)، اندازه: 15 × 21/5 سم [نسخه پژوهی: 3 - 140]

2. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1674/3

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ بنا به گفته سراینده در آخر کتاب: در یک شنبه 6 رجب 1266 در ارسنجان تمام شده و آغاز و اکثر آن در دار العلم شیراز سروده شده و به وسیله آخوند ملا علی عسکر خوش نویس نوشته شد. [نسخه پژوهی: 3 - 164]

3. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 19553/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، به اهتمام آخوند ملا علی عسکر خوش نویس متوفی 1302 ق؛ جلد: تیماج، 12 سطر (7 × 11/5)، اندازه: 15 × 20/5 سم [ف: 2 - 402]

4. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3168/2

آغاز: برابر؛ انجام: کودنی مانع بگردد از سداد ** رافع خیرات و باعث بر فساد

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با ضیاء العيون محمد هادی ارسنجانی در یک مجلد؛ جلد: چرمی، 167 گ، 15 سطر، اندازه: 16 × 21 سم [ف: 2 - 929]

مثنوی شیر و نهنگ - شیر و نهنگ

مثنوی صفیر دل - صفیر دل

مثنوی طب - زینت الطب

مثنوی طوفان - قاصد صبا

مثنوی عبدی - دیوان عبدی

مثنوی عربی در شام - داستان عربی در شام

مثنوی عرفانی - پند نامه

مثنوی عرفانی - منطق الوحش

مثنوی عشاق نوا - عشاق نوا

مثنوی عشق نامه - عشق نامه

مثنوی عشق نامه - دیوان ساری شیرازی

مثنوی عطار / شعر / فارسی

masnavī-ye attār

از سراینده ای با تخلص «عطار» که بار ها نام خود را در منظومه آورده است: «بس خرابی از تو بر «عطار» رفت ** او در این عالم ز تو بیزار رفت»، «ختم کن «عطار» مستی تا بکی ** صبر کن تا او بگوید هم چو نی»، «من گنه کارم خدایا رحمتی ** کن بدین عطار مسکین شفقتی». سراینده ای دست دوم و شیعی است و از این که پسرش را دستگیر (اسیر) کرده اند فغان می کند: «یا الهي ملکشان ویران بکن ** آن لعینان را تو سرگردان بکن / یا الهي برده اند پورم اسیر ** لطف او کردست او را دستگیر / جرم او حب علی مرتضاست ** بر نبی و آل او ما را دعاست».

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1818

انجام: انجامه نویسنده: تمت الكتاب به عون الملك الوهاب «مظهر العجايب» من کلام قطب المحققين و... شیخ فرید الدين (ر ح) في تاریخ یوم الاربعا هفده جمادی الثاني سنه 1039.

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 17 جمادی الثاني 1039 ق؛ مجدول، با سرلوح؛ مهر: «عبده جلال الدين» (بیضی)؛ اهدایی: سید کاظم بجنوردی؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: مقوا چرم، 331 ص، 17 سطر (14 × 22/5)، اندازه: 16 × 70 سم [ف: 3 - 289]

مثنوی عیانی - انبیا نامه

مثنوی عین اليقين - دیوان نیازی

مثنوی غرائب / عرفان و تصوف / فارسی

masnavī-ye qarā’eb

رونق علیشاه کرمانی، محمد حسین بن محمد کاظم، - 1230 ه قمری

rownaq-alī-šāh-e kermānī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad kāzem (- 1815)

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11306/1

آغاز: برقی دو سه میجهد ز سینه ** سوزنده کفر و نور دینه؛ انجام: صلوات فرست بی حد و هر ** بر احمد و آل بیت اطهر

تذکر: نام کتاب در فهرست مرآه المحققين آمده که به استناد جلد 351/36 تغییر یافت؛ خط: شکسته، کا: محمد حسین بن خواجه محمد رفیع، تا: 4 محرم 1275 ق؛ 86 گ (1 - 86)، 16 سطر، اندازه: 6 × 14 سم [ف: 28 - 466]

مثنوی غنیمت - نیرنگ عشق

مثنوی غنیمت - دیوان فیضی

مثنوی غنیمت / ادبیات / فارسی

masnavī-ye qanīmat

اچهی میان

achī mīyān

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28051

آغاز: بیا اینک در شاه در شاه که آن جا تجلی هاست مشتاق تماشا؛ انجام: مخاطب اندکی نالک فراج است سخن کم گو که کم گفتن رواج است...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام [رایانه]

مثنوی فخر الدين - قبة الرمان

مثنوی فیقو نامه - دیوان ادیب کرمانی

مثنوی قضا و قدر - قضا و قدر

مثنوی قطب الدين / ادبیات / فارسی

masnavi-ye qotb-od-din

محمد بن درویش

mohammad ebn-e darvīš

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28967

آغاز: بسمله، این را کردم بنامت ای کریم زان که نام تو است رحمان و رحیم؛ انجام: رستم بریز خاک چو خواهد شد تباه باری یادگار بماند خط سیاه... تمت

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1267 ق، جلد: تیماج [رایانه]

مثنوی کرمانی - مثنوی کریم خان قاجار

مثنوی کریم خان قاجار = مثنوی کرمانی = مثنوی در توحید و اخلاق / شعر / فارسی

masnavī-ye karīm xān-e qājār = masnavī-ye kermānī = masnavī dar towhīd va axlāq

کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم، 1225 - 1288 قمری

kermānī, mohammad karīm ebn-e ebrāhīm (1810 - 1871)

مثنوی است در توحید و اخلاق به روش عرفانی، حدود 1920 بیت، با عنوان های: حکایت جستجوی ماهیان از آب، پرسیدن اصحاب عیسی که با که نشینیم، تمثیل، وحی آمدن به ملائکه به

جهت خلقت آدم. مثنوی با آغازی شبیه آغاز این مثنوی به میرزا کوچک وقار شیرازی نسبت داده شده است.

آغاز: ای منزه پرده دار پرده در ** وی به هر پرده درد از پرده در / سرایم من سپاست کان سپاس ** در قیاس است و تو بیرون از قیاس

چاپ: چند بار به چاپ رسیده است

[نسخه های منزوی 3131/4؛ الذريعة 96/19؛ فهرست مشایخ 243/2]

1. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2313 - 12/203

آغاز: برابر؛ انجام: زان که بگرفتند عینک از زجاج ** یافته محسوسات ایشان اعوجاج / محتجب گشتند از ادراک حق ** چون ز لج بر چشمشان بودی طبق

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 110 گ، 8 - 11 سطر، اندازه: 10 × 16 سم [ف: 6 - 3509]

2. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3665 - 18/185

آغاز: برابر؛ انجام: مجملاً هر چتکه باشد غیر حق ** پرده است و هست بر چشمت طبق / تانسازی هتک این استاد را ** کی توانی دید آن اسرار را

در این نسخه قطعه هایی از مثنوی انتخاب شده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 68 گ، 14 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 6 - 3509]

3. تهران؛ نور بخش؛ شماره نسخه: 804/2

آغاز: برابر؛ انجام: مقصد از دیوار، آن نقش شقی است ** وز فروغ شمس نور عاشقی است

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 26 گ (2 ر - 27 پ حاشیه)، اندازه: 12 × 22 سم [نشریه: 13 - 180]

4. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1225/1

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 - 271]

5. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2615

آغاز: برابر؛ انجام: بر کند از جانش جامه خاک را ** بر درد نه پرده افلاک را...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 93 گ، 10 سطر، اندازه: 11 × 17 سم [ف مخ: 4 - 1686]

6. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2813/1

آغاز: برابر؛ انجام: آسمان ها گشته در چندین سنین ** تا تو را دارم مصیبت این چنین

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 56 گ، اندازه: 11 × 17 سم [ف مخ: 4 - 1686]

7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10279

آغاز: برابر انجام: خیک این و آن همی گندیده است ** از مسامش شیر ها پالیده است

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: ترمه، 113 گ، 8 سطر چلیپایی دو ستونی، اندازه: 9 × 15/5 سم [ف: 9 - 238]

8. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 671

آغاز: برابر؛ انجام: آسمان ها گشته در چندین سنین ** تا تو را دارم مصیبت این چنین

خط: نستعلیق، کا: عبد الائمه، تا: شنبه 20 شعبان 1272 ق؛ دو یادداشت از محمد باقر موسوی زنجانی به تاریخ 1273 و 1277؛ تملک: سعید نفیسی کرمانی؛ جلد: تیماج، 59 گ، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 2 - 335]

9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13411

آغاز: برابر؛ انجام: آسمان ها گشته در چندین سنین ** تا تو را دارم مصیبت این چنین

خط: نسخ، بی کا، تا: 1278 ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 62 گ، 16 سطر، اندازه: 14 × 22/5 سم [ف: 36 - 349]

10. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16985/6

آغاز: برابر؛ انجام: تا نسازی هتک این استار را ** کی توانی دید آن اسرار را.

خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد مهدی ابن عبد اللّه خان، تا: 1274 - 1278 ق؛ مجدول؛ جلد: چرم، 139 ص (97 - 235)، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 47/1 - 106]

11. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5382

در شعر هایی است با تخلص «مشتاق علی» و سپس مثنوی عرفانی شیوه پرسش و پاسخ و شعر های دیگر به همان خط (نستعلیق)؛ خط نستعلیق، کا: غلام رضا پسر آقا محمد علی، تا: 21 ربیع الثاني 1280 ق؛ جلد: میشن، 77 گ، اندازه: 17/6 × 21/6 سم [ف: 4 - 720]

12. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5142

آغاز: برابر؛ انجام: مجملاً هر چت که باشد غیر حق ** پرده است و هست بر چشمت طبق / تا نسازی هتک این استار را ** کی توانی دید این اسرار را

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: دو شنبه 6 رمضان 1293 ق، گویا از محمد بن ابی الحسن افشار قزوینی و گویا پیش از این تاریخ؛ نزدیک به 1950 بیت؛ جلد: میشن قهوه ای، 85 گ، 12 سطر، اندازه: 11 × 17/2 سم [ف: 4 - 720]

13. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9918

آغاز: برابر؛ انجام: تا نسازی هتک این استا را ** کی توانی دیدن اسرار را

خط: نستعلیق، کا: صادق نراقی، تا: پنج شنبه 12 ربیع الاول 1296 ق، به جهت سرکار محمد کاظم خان؛ مهر: کاتب «محمد صادق» (بیضوی)؛ جلد: تیماج، 85 گ، 12 سطر، اندازه: 10/5 × 17/5 سم [ف: 25 - 204]

14. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6758 - 34/128

آغاز: برابر؛ انجام: او چو ما هم طالب ملک است و مال ** نیست فرقی بین ما در هم چو حال / جاهلا این جان علینیی است ** نه همین جسمی که توصی بینی است

خط: نستعلیق، کا: هادی، تا: شعبان 1296 ق، حسب الامر آقا علی

اسکویی؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه ای، 49 گ، 12 سطر، اندازه: 17 × 21 سم [ف: 6 - 3509]

15. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 22103

آغاز: برابر؛ انجام: تا نسازی هتک این استار را ** کی توانی دید این اسرار را / مجملا هر چت که باشد غیر حق ** پرده است و هست بر چشمت طبق

خط: نسخ، کا: جواد بن عبد اللّه، تا: 1298 ق؛ در حاشیه اوراق اول و آخر اسماء اللّه و حروف آن و خواص حروف و دفع علل و تحصیل بعضی مقاصد به وسیله آن آمده است، در ظهریه کتاب تصویر بند پایی عقرب مانند ترسیم ده است که در هر یک از بند های بدن آن کلمات آیه أَنَّما أَمَرَهُ اذا أَرَادَ شیئا انَّ یقول لَهُ کُنْ فیکون و نیز بر روی دم آن حروف کلمه «منتقم» به صورت مستقل نوشته شده و به همین ترتیب حروف آیات سوره فیل در اطراف بدن آن آمده است و در اجزای سینه و زائده های جانبی اعداد از 2296 تا 2233 به صورت پراکنده نوشته شده؛ جلد: تیماج، 73 گ، 14 سطر (6 × 10/9)، اندازه: 9/8 × 15/7 سم [رایانه]

16. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4942

آغاز: برابر؛ انجام: جاهلا این جان علیینی است ** نه همین جسمی که تو می بینی است

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ واقف: نایینی؛ 69 گ، 12 سطر (8 × 14)، اندازه: 15/6 × 21/4 سم [ف: 7 - 714]

17. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12823

آغاز: برابر؛ انجام: جاهلا این نور علیینی است ** نه همی جسمی که تو می بینی است

خط: شکسته نستعلیق، کا: اسماعیل بن ابراهیم جندقی متخلص به «تاراج»، تا: رجب 1307 ق، جا: شاهرود؛ واقف: حسین کی استوان، آبان 1348؛ جلد: میشن، 120 گ، 14 سطر، اندازه: 10 × 16/7 سم [ف: 17 - 390]

18. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3910/1

آغاز: برابر؛ انجام: تا نسازی هتک این استار را ** کی توانی دید این اسرار را

خط: نستعلیق، کا: عبد الجبار بن حاج قاضی محمد قرا باغی، تا: 1331 ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 163 ص (2 - 164)، 12 سطر (8 × 14)، اندازه: 11 × 17 سم [ف: 12 - 2899]

19. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16728

بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

20. تهران؛ سعید نفیسی؛ شماره نسخه: 54

بی کا، بی تا [نشریه: 7 - 688]

21. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 134/4

آغاز: بشنو از من داستان دی هقان ** قصه بی خان و مان خونین دلان؛ انجام: گر کسی او را باخلاص تو دید ** غیر تو وجد تو او را ندید

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ در برگ 65 ر و پ مخمس علی نقی از غزل «مولای جلیل قبله گاهی» حاج سید محمد تقی؛ جلد: تیماج، 5 گ (61 ر - 65 ر)، اندازه: 13 × 21 سم [ف: - 244]

22. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2894

آغاز: برابر؛ انجام: پای تا سر رأفت است و رحمت است ** خالی و خالص رثوب زحمت است / آفریدی کعبه بهر خاکیان ** بیت معمور تو شد ز [افلاکیان.]

تذکر: در این فهرست نام کتاب «مثنوی خاموش» و نام مؤلف «میرزا علی بن حسین...» ذکر شده است با توجه به تطبیق آغاز آن نام کتاب و مؤلف تعیین شده؛ خط: نستعلیق پخته، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ 149 گ، 8 سطر، اندازه: 10/5 × 17 سم [ف: 3 - 1197]

مثنوی کفر و ایمان - شیخ صنعان و ترسا

مثنوی لب مثنوی، لب اللباب مثنوی

مثنوی محمود و ایاز - محمود و ایاز

مثنوی مدخل منظوم - مدخل منظوم

مثنوی مظهر الآثار - مظهر الآثار

مثنوی معراج نامه - دیوان مسافر

مثنوی معنوی = مثنوی مولوی / شعر / فارسی

masnavī-ye manavī = masnavī-ye mowlavī

مولوی، جلال الدين محمد بن محمد، 604 - 672 قمری

mowlavī, jalāl-od-dīn mohammad ebn-e mohammad (1208 - 1274)

تاریخ تأليف: 657 - 666 ق

دیوانی در شش دفتر، مشحون از مطالب عالی عرفانی که با آیات و احادیث تطبیق شده است. در بعضی از نسخه ها دفتر هفتمی دیده می شود که در صحت انتساب این دفتر و دیباچه های نثری دفتر های دیگر، دانشمندان گفتگو دارند. شماره بیت های مثنوی در نسخه ها گوناگون است: در تذکره دولت شاه آن را 48000 بیت دانسته و چلبی 26660 شمرده و در نسخه کتاب خانه ملی تهران (نوشته 809) 32000 بیت و در نسخه مجلس (نوشته سده) دهم 31000 بیت، چاپ نیکلسون 25632 بیت و چاپ خاور 29734 و نسخه 99 کتاب خانه دانشگاه 28340 بیت دارد.

آغاز دفتر اول: بشنو از نی چون حکایت می کند ** و از جدائی ها شکایت می کند

دفتر دوم: مدتی این مثنوی تأخير شد ** مهلتی بایست تا خون شیر شد

دفتر سوم: ای ضیاء الحق حسام الدين بیار ** این سوم دفتر که سنت شد سه بار

دفتر چهارم: ای ضیاء الحق حسام الدين توئی ** که گذشت از مه بنورت مثنوی

دفتر پنجم: شه حسام الدين که نور انجم است ** طالب آغاز

سفر پنجم است

دفتر ششم: ای حیات دل حسام الدين بسی ** میل می جوشد بقسم سادسی

دفتر هفتم: ای ضیاء الحق حسام الدين سعید ** دولتت پاینده فقرت بر مزید

انجام: دفتر اول: صبر آرد آرزو را نی شتاب ** صبر کن و اللّه اعلم بالصواب

دفتر دوم: قوم دیگر ناپذیرا ترش و خام ** ناقصان سرمدی تم الكلام

دفتر سوم: گر تو خواهی باقی این گفتگو ** ای اخی در دفتر چهارم بجو

دفتر چهارم: عرشه چه؟ و چرخ چه؟ ای ذو لباب ** فهم کن و اللّه اعلم بالصواب

دفتر پنجم: هین مجو تریاق فاروق ایغلام ** تا شوی فاروق دوران و السلام

دفتر ششم: چون فتاد از روزن دل آفتاب ** ختم شد و اللّه اعلم بالصواب

دفتر هفتم: حسبی اللّه ما عنان اختیار ** با تو داریم ای قدیم کردگار

چاپ: بیروت مكتبة العصرية 649 ص، 1966 م؛ ایران، سنگی، 1299، رحلی، 3 + 671 + 2 + 146 + 6 ص؛ هند، بمبئی، ناصری، 1318 ق، به اهتمام: حاجی سید محمد صاحب تاجر شیرازی؛ هند، بمبئی، کریمی، 1329 ق، به اهتمام: میان قاضی نور محمد بن قاضی عبد الكريم صاحب؛ هند، لکنو، منشی نول کشور، 1282 قمری؛ هند، کانبور، نامی محمد رحمة اللّه، به اهتمام: محمد رعد رحمة اللّه؛ هند، لکنو، منشی نولکشور، 1892 میلادی؛ هند، لکنو، منشی نول کشور، 1291 قمری

[الذريعه 322/18 و 1122/9؛ نسخه های منزوی 3144/3 - 3164؛ فهرست فارسی مشار 4510/4 - 4515؛ کتاب شناسی مولوی ص 83 و 3164؛ دنا 1273/8 - 1290]

شرح و حواشی:

1- جواهر الاسرار و زواهر الانوار = شرح مثنوی معنوی؛ کمال خوارزمی، حسین بن حسن (- 839)

2- نی نامه = رساله نائیه = نای و نی = شرح دو بیت مثنوی؛ جامی، عبد الرحمن بن احمد (817 - 898)

3- مشکلات مثنوی؛ قادری قونیوی، محمد بن یحیی (- 934)

4- جزیره مثنوی = مفردات مثنوی؛ ورداری، یوسف بن محمد (- 953)

5- گلشن توحید = شرح مثنوی معنوی؛ مغلوی، ابراهیم بن صالح (875 - 957)

6- شرح مثنوی معنوی؛ سروری، مصطفی بن شعبان (897 - 969)

7- کاشف الاسرار و مطلع الانوار = شرح مثنوی؛ ظریفی چلبی، حسن (- 977)

8- جواهر اللآلي = جواهر مولوی و لآلی مثنوی = فرائد المثنوي؛ شاشی، ابوبکر (- 10)

9- شرح مثنوی معنوی؛ شمعی برزینی، مصطفی (- 1000)

10- نصاب مولوی = انتخاب مثنوی؛ انقروی، اسماعیل بن احمد (- 1041)

11- شرح دیباچه مثنوی؛ انقروی، اسماعیل بن احمد (- 1041)

12- لطائف اللغات = فرهنگ لغات مثنوی؛ عباسی، عبد اللطيف بن عبد اللّه (- 1048)

13- جواهر بواهر مثنوی = مثنوی شریف شرحی؛ عبد اللّه افندی (- 1071)

14- شرح مثنوی معنوی؛ احراری، میر محمد نور اللّه (- 1073)

15- کنوز العرفان و رموز اصحاب الايقان؛ روغنی قزوینی، محمد صالح بن محمد باقر (- 1075)

16- سراج السالكين = منتخب مثنوی = لب لباب مثنوی؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006 - 1091)

17- مکاشفات؛ رضوی ملتانی، محمد رضا بن محمد اکرم (- 1098)

18- مثنوی معنوی = مثنوی مولوی (منتخب)؛ ذوالقدر، خلیل (- 11)

19 - خزينة الابرار = شرح مثنوی مولوی؛ جان عالم، پیر محمد (- 11)

20- شرح مثنوی معنوی؛ حسینی عاملی، محمد شفیع بن محمد (- 12)

21- اسرار الغيوب؛ پارسای لاهوری، خواجه ایوب (- 12)

22- شرح مثنوی معنوی؛ زاهد، محمد (- 12)

23- کشف اسرار معنوی در شرح ابیات مثنوی؛ قتالی، عبد الحميد بن معین الدين محمد (- 12)

24- شرح مثنوی معنوی؛ بحر العلوم، محمد بن محمد (1144 - 1225)

25- شرح ابیات مثنوی معنوی؛ نوری، علی بن جمشید (- 1246)

26- شرح مثنوی معنوی؛ کشمیری، احمد (- 1278)

27- شرح مثنوی معنوی = شرح اسرار؛ سبزواری، هادی بن مهدی (1212 - 1289)

28- شرح مثنوی معنوی؛ بحر العلوم، محمد بن محمد (1144 - 1225)

29- کشف المثنوي؛ موسوی نجفی، علی (- 13)

30- شرح مثنوی معنوی؛ بیسارانی، حامد بن علی (- 13)

31- الدرة المنثور؛ نظر پاک، میرزا ید اللّه (- 1323)

32- شرح مقدمه دفتر ششم مثنوی معنوی (ترجمه)؛ عنوان نگار، تقی بن محمد (- 14)

33- امینیه (ترجمه)؛ عنوان نگار، تقی بن محمد (- 14)

34- جواهر الاسرار؛ ذهبی دزفولی، عین الدين حسین (- 14)

35- جواهر مثنوی = شرح مثنوی مولوی؛ نجم اصفهانی، محمد (- 14)

36- روح الارواح و بهجة الاشباح؛ موسوی کاشانی، حسن بن محمد

37- در مکنون؛ عسکری احمد آبادی، عبد الفتاح

38- مثنوی معنوی (منتخب) = فذوذ المثنوي؛ حسینی حسنی، عبد الغفار

39- شرح ابیاتی از مثنوی معنوی؛ محمد حسین

40- شرح مثنوی معنوی؛ علمی دده

41- شرح دیباچه مثنوی؛ حسینی، محمد

42- شرح مثنوی معنوی مولوی، عبد العلي

43- مفتاح التوحيد = منتخب مثنوی معنوی؛ شاشی، درویش علی بن عثمان

44- رموز المثنوي في بیان ما اراد المولوي؛ قاجار، اسحق بن محمد حسین

45- دیباچه مثنوی معنوی؛ ضیاء الحق حسام الدين

46- شرح مثنوی معنوی میر محمد نعیم

47- شرح مثنوی معنوی؛ مولانا علیجان

48- شرح مثنوی معنوی؛ میری، خواجه حسین

49- مثنوی معنوی = مثنوی مولوی (منتخب)؛ حسنی، نجیب الدين بن میر هاشم

50- مثنوی مولوی = مثنوی معنوی (منتخب)، گجراتی، عبد الفتاح

51- شرح مثنوی معنوی؛ طریقی، حسن بن اوحد

52- ازهار مثنوی و انوار معنوی؛ واعظ شیرازی، علاء الدين بن عین الدين

53- شرح مثنوی معنوی؛ سمالوی، عبد العلي بن نظام الدين

54- انتخاب معارف = گزیده مثنوی مولای رومی

55- تفسیر یک بیت مثنوی

56- توحید نامه مولوی = مطلع الانوار

57- سبب شروع مثنوی به «نی»

58- شرح ابیات اول مثنوی = نی نامه

59- شرح ابیات مثنوی معنوی

60- شرح دیباچه مثنوی

61- شرح مثنوی مثنوی (18 عنوان)

62- شرح مقدمة المثنوي المعنوي

63- فرهنگ مثنوی (3 عنوان)

64- فرهنگ واژه های مثنوی

65- لغات مثنوی

66- مثنوی معنوی = مثنوی مولوی (ترجمه)

67- مثنوی معنوی = مثنوی مولوی (منتخب) (4 عنوان)

68- معنی نی و شکایت وی

69- مفردات مثنوی

70- مقلاد التوحيد = مختصر مثنوی معنوی

1. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 154

خط: نسخ، کا: احمد بن حسین الوباري، تا: اواخر شوال 636 ق؛ با دو صفحه از اسرار شمس الدين تبریزی به نثر فارسی، آغاز مثنوی افتاده؛ قطع: وزیری [نشریه: 6 - 658]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3463 - ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 2 - 148]

2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2708 - ف

نسخه اصل: دار الكتب المصريه 17 تصوف فارسی؛ خط: نسخ، کا: محمد بن عیسی حافظ مولوی قونوی، تا: اواخر شعبان 668 ق، 510 گ، 27 سطر (16 × 23) [فیلمها ف: 1 - 179]

3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2688 - ف

نسخه اصل: دار الكتب المصريه 13 تصوف فارسی (عمومی 6264 خصوصی 22). دفتر 6؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 4 صفر 674 ق؛ با یادداشت تاریخ مرگ حاجی مولی در روز پنج شنبه 13 شوال 742؛ 196 گ، 17 سطر (12 × 18) [فیلمها ف: 1 - 179]

4. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 218 بخش 3

نسخه اصل: موزه مولانا 1429، دفتر 5 و 6؛ کا: محمد بن عبد اللّه قونوی ولدی، تا: رجب 677 ق؛ از روی اصل، تصحیح شده نزد مؤلف و خلیفه او [ف: - 126]

5. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 23 بخش 2

نسخه اصل: موزه مولانا در قونیه 1439؛ کا: محمد بن عبد اللّه قونوی ولدی، تا: رجب 677 ق؛ از روی اصل درست شده نزد مولانا و خلیفه او؛ 622 گ [ف: - 67]

6. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 55 بخش 2

نسخه اصل: موزه قونیه 51/60؛ کا: محمد بن عبد اللّه قونوی ولدی، تا: رجب 677 ق؛ از روی نسخه اصل با تصحیح آن نزد مؤلف و جانشین او در همان روز (گلپینارلی 75) (ع 218 ف 23 مینوی) [ف: - 78]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3013 - ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ 622 ص [فیلمها ف: 2 - 26]

7. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 244 - عکسی

آغاز: هر سه زان خوردند و بس فربه شدند. (عکس)

اصل نسخه: قونیه. از میانه های دفتر 3 تا پایان را دارد؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: رجب 677 ق [عکسی ف: 2 - 240]

8. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 596 - ف

نسخه اصل:نافذ پاشا ش 659. دفتر 4؛ خط: نسخ، کا: جمال انقروی، تا: پنج شنبه 11 صفر 680 ق؛ 130 گ، 17 سطر [فیلمها ف: 1 - 178]

9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 597 - ف

نسخه اصل: نافذ پاشا ش 670. دفتر یکم؛ خط: نسخ، کا: اسماعیل بن سلیمان بن محمد حافظ قیصری، تا: 15 ربیع الاول 680 ق، برای خداوندگار اعظم ملك الامراء و الاكابر نظام الملك قوام الممالك ناصر الدين؛ 130 گ، 17 سطر [فیلمها ف: 1 - 178]

10. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 10 بخش 2

نسخه اصل: موزه قونیه 1193؛ کا: حسن بن حسین بن مولوی، تا: پنج شنبه 4 شوال 687 ق؛ با نسخه درست خواند شده نزد مولانا مقابله شده [ف: - 64]

11. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2942

آغاز: برابر 4؛ انجام: آینه نبود منافق باشد او ** این چنین آیینه را هرگز مجو

دفتر چهارم؛ خط: نستعلیق، کا:... مولی واحدی، تا: قرن 7؛ مصحح؛ تملک: میرزا سلیم بن میرزا احمد ادیب به سال 1274؛

مهر: «بصیر الملك» (بیضوی)؛ جلد: گالینگور، 126 گ، 17 سطر، اندازه: 18 × 24/5 سم [محدث ارموی مخ: 3 - 1208]

12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14936

آغاز: بسمله، باز گشتن به قصه دقوقی علیه الرحمة. آن دقوقی رحمة اللّه علیه ** گفت سافرت مدی في خافقیه / سال و ماه رفتم سفر از عشق ماه ** بی خبر از راه و حیران در اله؛ انجام: از فراق و هجر می گویی سخن ** هر چه می خواهی کن لیکن این مکن / صد هزاران مرگ تلخ شصت تو ** نیست مانند فراق روی تو... از نیمه دفتر سوم آغاز و تا اواخر دفتر پنجم به انجام می رسد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 8؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، مجدول؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مذهب، 271 گ، 29 سطر (11 × 19/5)، اندازه: 17 × 23/5 سم [ف: 37 - 588]

13. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2326

آغاز: برابر 1؛ انجام: بام گردون از از آواید نوا ** گردشش باشد همیشه زان نوا

خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً اوائل قرن 8؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 292 گ، 25 سطر (10/5 × 17)، اندازه: 17 × 26 سم [ف: 5 - 447]

14. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 935

هر شش دفتر است با دیباچه ها و فهرست در آغاز؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ افتادگی: انجام؛ با هفت سرلوح؛ جلد: روغنی با مینیاتور با دو تصویر بسیار زیبا [نشریه: 7 -218]

15. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 132

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ مجدول، مصحح، هر شش دفتر وقف زاویه عاشق افندی خلیفه ابراهیم گلشنی خلوتی چنان که درویش محمد بن احمد الشيخ در همان زاویه در شهر ادرنه در 15 جمادی 1029 یادداشت کرده؛ واقف: زاویه عاشق افندی؛ 561 ص، قطع: رحلی [نشریه: 6 - 658]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2678

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 7 - 276]

16. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 497

تا دفتر ششم را دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 8 و 9؛ افتادگی: انجام؛ دارای تاریخ 755 و 756 [نشریه: 2 - 94]

17. تهران؛ بیانی، مهدی (دکتر)؛ شماره نسخه: 18

شش دفتر مثنوی؛ خط: تعلیق نزدیک به نسخ، بی کا، تا: نیمه دوم قرن 8 [نشریه: 1 - 10]

18. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 217

از آغاز دفتر سوم تا اواخر دفتر ششم؛ خط: نستعلیق چهار ستونی، بی کا، تا: قرن 8؛ افتادگی: انجام؛ 154 گ، 25 سطر، اندازه: 15/5 × 23/5 سم [ف: 1 - 187]

19. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 595 - ف

نسخه اصل: نافذ پاشا ش 658. ج 3؛ خط: نسخ، کا: ابراهیم بن علیش بن مدین الجمعة مستعصمی بغدادی معروف به ضیاء حافظ سکری مستعصمی، تا: 25 ربیع الاول 717 ق، جا: مدرسه ظاهریه قاهره معزیه؛ نسخه با نسخه نظام الدين ارزنجانی در قونیه در مدرسه خداوندگار مولانا به حضرت خداوند زاده سلطان العارفين در صفر 723 مقابله شده، با یادداشت مورخ جمادی الثاني 672؛ 147 گ، 17 سطر [فیلمها ف: 1 - 178]

20. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2672

نسخه اصل: کتاب خانه مینوی - تهران 154؛ خط: نسخ، کا: احمد بن حسین الوباري، تا: اواخر شوال 736 ق؛ مصحح؛ 557 ص [عکسی ف: 7 - 272]

21. تهران؛ فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 99

خط: نسخ، کا: خلیل بن عبد اللّه مولوی، تا: دو شنبه 8 ذیقعده 750 ق؛ مجدول؛ حواشی با نشان «برهان»، شماره بیت ها 26066؛ تملک: فرهاد میرزا در 1282 ق؛ 341 گ،

33 سطر (15/5 × 23)، اندازه: 21 × 30 سم [نشریه: 3 - 213]

22. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 225

دارای هر شش دفتر است؛ خط: نستعلیق چهار ستونی، کا: محمد بن عبد الرزاق زرکوب، تا: صفر 777 ق؛ مجدول، یا سرلوح؛ تملک: اعتضاد السلطنه؛ واقف: سپهسالار، 1297؛

کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 346 گ، 21 سطر (11 × 17)، اندازه: 18 × 26 سم [ف: 5 - 501]

23. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13263/1

آغاز: برابر 1؛ انجام: من بدانم کو فرستاد آن بمن ** از ضمیر چون سهیل اندر یمن / در دل من آن سخن زان میمنه ست ** زانک از دل جانب دل روزنه ست.

خط: نستعلیق، کا: محمد بن عیسی حافظ مولوی قونوی، تا: اوایل رجب 795 ق؛ مصحح، مقابله شده، محشی، مجدول؛ تملک: عبد القادر اردوبادی؛ کاغذ: شرقی، 245 گ

(1 پ - 245 ر)، 29 سطر، اندازه: 14/5 × 23 سم [ف: 33 - 480]

24. اراک؛ بیات، عبد الحسين؛ شماره نسخه: 7/1

کا: محمد بن عیسی الحافظ مولوی قونوی، تا: اوایل رجب 795 ق [نشریه: 6 - 67]

25. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13251

آغاز: هَذَا کِتَابُ المثنوي وَ هُوَ أُصُولِ الدين في کَشْفِ اسارر الْوُصُولِ وَ اليقين وَ هُوَ فِقْهُ اللَّهِ الاكبر وَ شَرَعَ اللَّهُ الازهر ... مرغ جناش در قفس چون می طپید ** داد مال و آن کنیزک را خرید؛ انجام: قرن قرن از شرم نفس بی ادب ** ناگهان اندر جهان می زد لهب. در بیان رجوع کردن بدان قصه که شاهزاده بدان...

به جز بخش اندکی از دفتر نخست و دفتر ششم، تمامی کتاب را در بر دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 10 ربیع الاول 798 ق؛ افتادگی: انجام؛ دارای چهار سرلوح بسیار زیبا از عهد تیموری، مصحح، محشی، مقابله شده، مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 284 گ، 25 سطر (12 × 17/5)، اندازه: 15 × 24 سم [ف: 33 - 468]

26. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10592

دفتر چهارم و پنجم و ششم است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، دارای سرلوح مختصر؛ جلد: تیماج، 338 گ، 23 سطر، اندازه: 9 × 17 سم [ف: 27- 68]

27. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13987

آغاز: برابر 1؛ انجام: گفت آن شش پنج با من باختی ** باز اندر شش درم انداختی / نوبت من رفت امسال آن قمار ** با دگر کس باز دست از من بدار...

از دفتر اول آغاز و تا دفتر ششم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی، با نشان «بلغ» مقابله شده؛ جلد: تیماج، 291 گ، 25 سطر (12 × 19)، اندازه: 16/5 × 24/5 سم [ف: 35 - 442]

28. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3194

آغاز: ملاقات پادشاه با این طبیب الهي که در خوابش اشاره داده بودند دست و پیشانیش بوسیدن گرفت ** از مقام و راه برسیدن گرفت؛ انجام: دعا کردن موسی علیه السلام آن شخص را تا با ایمان رود از دنیا گفتمش این علم نی در خورد تست ** دفع پندارید گفتم راو سست / دست را بر اژد ها آن کس زند ** که عصا را دستش اژدر ها کند

خط: نستعلیق کهن، بی کا، تا: قرن 9؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 86 گ، 25 سطر، اندازه: 16 × 24 سم [ف مخ: 4 - 1688]

29. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5442

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ با پیشانی زرین زیبا، مجدول؛ مهر: محمد تقی بن محمد، عبد الكريم باهر؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 448 گ، 23 سطر، اندازه: 18 × 25/2 سم [ف: 4 - 725]

30. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2035

آغاز: برابر 1؛ انجام: در دل من آن سخن زان میمنه ست ** زانک از دل جانب دل روزنه ست

خط: نستعلیق، کا: محمود بن محمد تبریزی، تا: محتملاً قرن 9؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 283 گ، 25 سطر (12 × 19/5)، اندازه: 17 × 26 سم [ف: 5 - 32]

31. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 257 - 258

دفتر کذا و ششم می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ 135 گ، اندازه: 12 × 17/5 سم [ف: 2 - 15]

32. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1772

دفتر سوم می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، دارای کتیبه؛ جلد: تیماج، 81 گ، 19 سطر، اندازه: 12 × 17 سم [ف: 5 - 186]

33. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 72 ط

منتخب آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9 [مختصر ف: - 874]

34. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 143

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ مجدول، با شش سرلوح؛ تملک: محسن بن محمد طاهر؛ جلد: تیماج مذهب، 272 گ، 26 سطر (9 × 16)، اندازه: 14 × 23 سم [سنا: ف: 1- 71]

35. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 300

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 و 9؛ مجدول، با سرلوح، محشی، در ص ع دفتر 2 شعر های صفی الدين خواجه عبد الحليم است در ستایش مثنوی با شعر های عبد الرحمن بن احمد جامی برای همین صفی الدين دارنده نسخه به رسم یادگار در بغداد در نیمه رمضان 877 نقل از خط او به سه واسط؛ جلد: تیماج مذهب، 293 گ، 25 سطر چهار ستونی (9 × 14)، اندازه: 15 × 21 سم [سنا: ف: 1 - 151]

36. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2659/1

انجام: تا نسوزی نیست آن عین اليقين ** ابن یقین خواهی در آتش درنشین

شامل دفتر اول، دیباچه فارسی و دفتر دوم؛ خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، 467 گ (1 - 467)، 15 سطر (9/5 × 15)، اندازه:

11/5 × 18/5 سم [ف: 8 - 406]

37. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2642

آغاز: برابر؛ انجام: هین خمش و اله اعلم بالصواب.

مشتمل بر دفتر اول تا ششم، با اشعار سلطان ولد که بدون عنوان دنباله مثنوی نوشته شده 26600 بیت؛ خط: نستعلیق، کا: میرک حسین بخاری، تا: قرن 9، به دستور خواجه میرزا حسین؛ در پنج دایره درونی شمسه مذهب مرصع آغاز نسخه به خط ثلث نوشته شده: «رسم الخزانه پادشاه کام کار و الاتبار جم اقتدار سلطان حسین میرزا بایقرا»، مجدول، با شش سرلوح مذهب؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 770 ص، 19 سطر (12 × 22/5)، اندازه: 19 × 30 سم [ف: 8 - 385]

38. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 8/2

خط: نسخ، بی کا، تا: 27 شوال 809 ق؛ کاغذ: خان بالغ، جلد: ساغری، 311 پ تا آخر در متن و 1 ر - 402 هامش [نشریه: 2 - 95]

39. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5974/1

خط: نستعلیق، کا: عبد القادر بن علی بن محمد بدر استر آبادی، تا: اواسط صفر 809 ق؛ مذهب، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 337 گ (1 پ - 337 پ)، 21 سطر، اندازه: 18/5 × 36/2 سم [ف:9 - 115]

40. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5065

خط: نسخ، کا: عبد الحميد بن عبد الملك بن فتحان حافظ، تا: دو شنبه اواخر ذیحجه 812 ق، با خاتمه پسر مولوی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: میشن، 266 گ، 27 سطر، اندازه:

20/6 × 28/2 سم [ف: 4 - 724]

41. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4580

پاره ای از مجلد یکم و همه مجلد دوم و سوم بی دیباچه های عربی؛ خط: نستعلیق، کا: صرام، محمد، تا: 814 ق؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا، 142 گ، 29 سطر (13 × 24)، اندازه: 18 × 30 سم [ف: 14 - 3513]

42. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/1 - عکس

خط: نسخ، کا: اسعد بن احمد بن محمد کاتب، تا: 815 ق، جا:

شیراز؛ 562 گ (1 - 562) [فیلمها ف: 3 - 215]

43. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1205/1

خط: نسخ، کا: اسعد بن احمد بن محمد کاتب، تا: اواخر صفر 815 ق؛ افتادگی: انجام [عکسی ف: 4 - 11]

44. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 24116 - ف

نسخه اصل: او نیورسیته ش 538. در شش جلد دارای 26647 بیت؛ خط: نستعلیق ریز و خوش، بی کا، تا: با تاریخ 826 ق؛ 319 گ (1 پ - 319 ر)، 25 سطر [فیلمها ف: 1 - 442]

45. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8907

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 829 ق؛ افتادگی: انجام؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 323 گ، 21 سطر، اندازه: 16 × 24 سم [ف: 23 - 88]

46. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12826

آغاز: برابر 4؛ انجام: چون که کلی میل او ناخورد نیست ** رو به تاریکی کند که روز نیست / حرص چون خورشید را پنهان کند ** چه عجب کو پشت بر گر دون کند

خط: نسخ، بی کا، تا: 833 ق؛ دارای سرلوح مرصع عهد تیموری؛ مهر: «بنده منان عبده عثمان» (دایره)؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مذهب، 128 گ، 21 سطر، اندازه: 7 × 15/5 سم [ف: 32 - 568]

47. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 256

آغاز: برابر 1؛ انجام: آب جان را ریز اندر بحر جان ** تا شوی دریای بی حد و کران

شامل شش دفتر مثنوی (در متن) و دیوان شمس در حواشی است، که جهت سلطان حسین میرزا بهادر خان کتابت شده که سردفاتر بدون خطب منثور معموله است؛ خط: نستعلیق، کا: ناصر الكتاب، تا: 833 ق؛ با یک شمسه مرصع مذهب، مجدول، مذهب، سرآغاز دفاتر پنج گانه هر کدام یک کتیبه بازو بندی مذهب بسیار خوب؛ مهر: «خاتم مهر که توقیع محبت باشد ** چهره او آئینه چهره دولت باشد»، «حمیده بانو بیگم 968»، «شاه جهانی عنایت خان»، «مرید با اخلاص پادشاه جهان احمد شهابی است»، «محمد عابدین میر جعفر الحسيني 1050»، «عبده زین العابدين»؛ تملک: اسماعیل بن محمد حسن قمشه؛ این نسخه در کتاب خانه سلاطین تیموری مغول هندوستان ضبط و مورد استفاده بوده و پس از آن جزو کتب کتاب خانه اختصاصی مهدعلیا مادر ناصر الدين شاه قاجار شده؛ کاغذ: کشمیری، جلد: مذهب، 724 ص، 20 سطر در متن 40 سطر در حواشی، اندازه: 17 × 26 سم [ف: 3 - 290]

48. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2640

ترتیب دفاتر این نسخه: متن: 1. قسمتی از دفتر اول از (خدو انداختن خصم بر روی امیر المؤمنين)، 2. دیباچه فارسی دفتر دوم، 3. مقدمه عربی دفتر سوم و دفتر سوم، 4. قسمتی از دفتر پنجم و دفتر ششم و اشعار سلطان ولد از (در صفت بیخودان که از شر خود...) که دنبال هم نوشته شده است و پایان دفتر پنجم و آغاز دفتر ششم افتاده است ابیات این نسخه روی هم 12700 بیت است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن احمد اصفهانی، تا: 834 ق، جا: هرات؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ تاریخ تولد امیر زاده میرک الياس در 15 رمضان 834 به خط کاتب؛ مهر: «صفر علی»؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 515 ص، 13 سطر در متن و 32 سطر در حاشیه (9 × 12)، اندازه: 12/5 × 17/5 سم [ف: 8 -383]

49. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 164

آغاز: برابر 1

خط: نسخ نازیبا، کا: محمد بن ضیاء الدين احمد غزنوی، تا: 837 ق؛ مجدول، دارای سر لوح؛ جلد: تیماج مذهب، 437 گ، 22 سطر، اندازه: 17 × 26 سم [ف: 1 - 122]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 92

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1 - 114]

50. تبریز؛ نخجوانی، حسین؛ شماره نسخه: 43

بی کا، تا: 838 ق [نشریه: 4 - 340]

51. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 951/2

آغاز: آمدنشان از عدم باشد ولی ** زانچه من گفتم ز فهم سنگ و چوب؛ انجام: در دل من این سخن زان میمنه است ** زان که از دل جانب دل روزن است

هر شش دفتر؛ خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: 17 ذیحجه 838 ق؛ افتادگی: آغاز؛ سپس «دیوان عطار»، «ولد نامه»، «مختار نامه»، «منطق الطير» [ف: 2 - 221]

52. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2434

خط: نستعلیق، کا: ترشیزی، جلال بن یحیی، تا: 2 محرم 840 ق؛ تملک: عبد الوهاب بن ابو الحسن دار السلطنه فرح آباد در 1269؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 314 گ، 23 سطر (12 × 18/5)، اندازه: 16/5 × 24/5 سم [ف: 9 - 1106]

53. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2494

آغاز: برابر 1؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** هین خمش و اللّه اعلم بالصواب

دفتر اول تا ششم؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 840 ق، مذهب، مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، مذهب، 343 گ، 21 سطر (11 × 15)، اندازه: 17 × 26 سم [ف: 5 - 666]

54. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4039

آغاز: الطَّعْنُ الرَّابِعُ الَىَّ الْحَسَنِ المرابع تَسْتُرُ الْقُلُوبِ العارفين ؛ انجام: قصه کوته کن که رأى نفس کور ** بردار را تا بسالی سوی گور / آن عتاب ار رفت هم بر پوست رفت ** دوست بی آزار سوی دوست رفت...

دفتر 4، 5، 6 و یک صفحه از دفتر سوم که پشت آن دفتر چهارم شروع می شود؛ خط: نستعلیق زیبا، کا: منصور بن ابی بکر تستری، تا: 840 ق؛ افتادگی: انجام (دفتر ششم ناتمام)؛ دارای پیشانی، مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 291 گ، 21 سطر (7/5 × 15)، اندازه: 11/5 × 19 سم [ف: 11 - 42]

55. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2589

آغاز: برابر

انجام: هم همی گوید شتر چون خفت او ** وقت

رحلت آمدست و جست و جو.

شامل شش دفتر مثنوی؛ خط: نستعلیق، کا: حیدر حافظ حسین، تا: 844 ق؛ مجدول، دارای سرلوح؛ کاغذ: چرمی، جلد: چرمی، 297 گ، 40 - 46 سطر، اندازه: 16/5 × 24/5 سم [ف: 3 - 1213]

56. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15901

آغاز: برابر؛ انجام: بام کردن را ازو آید نوا ** کرد شش باشد همیشه زان هوا...

شامل شش دفتر؛ خط: نستعلیق چهار ستونی، بی کا، تا: 5 ذیحجه 845 ق؛ افتادگی: وسط و انجام (بین دفتر چهارم و پنجم 23 برگ از دفتر چهارم، از انتهای دفتر ششم نیز چهار برگ افتادگی داشته که نو نویسی شده)؛ هر دفتر دارای فهرست مندرجات جداگانه می باشد، مجدول، دارای 5 سرلوح و کتیبه مذهب؛ جلد: تیماج، 281 گ، 21 سطر، اندازه: 15/5 × 22 سم [ف: 17 - 390]

57. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7852

آغاز: برابر 2؛ انجام: آب جان را ریزان در بحر جان ** تا شوی دریای بی حد و کران / قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** ختم کن و اللّه اعلم بالصواب

از اول دفتر دوم تا آخر مثنوی؛ خط: نسخ، کا: عبد الشكور جمالی، تا: دو شنبه 25 شهر البرات 845 ق؛ مجدول، محشی به زبان ترکی، دفتر پنجم خطبه ندارد؛ جلد: تیماج، 351 گ، 31 سطر، اندازه: 14 × 34 سم [ف: 26 - 332]

58. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4932

آغاز: برابر 1؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** هین خمش و اللّه اعلم بالصواب

در شش دفتر و دیباچه منثور ندارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 13 ربیع الثاني 848 ق؛ مذهب، دارای یک سرلوح، مجدول، تحریر چهار ستونی؛ واقف: نایینی؛ جلد: چرمی، 307 گ، 23 سطر، اندازه: 17/5 × 26/5 سم [ف: 7 - 714]

59. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 840

نسخه اصل: کتاب خانه واتیکان - رم 105؛ خط: نستعلیق چهار ستونی، کا: علی بن محمد حافظ اصفهانی، تا: صفر 848 ق، جا: مشهد رضوی، دارای سرلوح رنگین؛ 721 ص [عکسی ف: 3 - 33]

60. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9605

دفتر سوم با چند برگی از دفتر دیگر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 849 ق؛ مجدول، با پیشانی زرین؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا، 176 گ، 23 سطر (11/5 × 17/5)، اندازه: 19 × 26 سم [ف: 17 - 433]

61. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2707/1 - ف

نسخه اصل: دار الكتب المصرية ش 23 تصوف فارسی؛ خط: نسخ، کا: بایزید ابراهیم تبریزی، تا: 851 ق؛ 35 سطر (17 × 26) [فیلمها ف: 1 - 721]

62. یزد؛ صدوقی یزدی؛ شماره نسخه: 85

خط: نسخ، کا: بایزید بن ابراهیم تبریزی، تا: 851 ق؛ 632 گ، 23 سطر، اندازه: 13 × 23 سم [ف: - 66]

63. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 1

در شش دفتر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 2 ربیع الاول 854 ق؛ با آرایش؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: روغنی کشمیری [نشریه: 2 - 93]

64. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 216

خط: نسخ، کا: زین العابدين بن...، تا: 856 ق؛ مجدول، دارای ترنج، با سرلوح؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مذهب، 538 گ، 21 سطر (9 × 13)، اندازه: 14 × 22 سم [ف: 5 -500]

65. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4627/1

خط: نستعلیق، کا: حاجی حسن بن سلغر بن حاجی حسن الشريف، تا: با تاریخ 856 ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: میشن سیاه، 36 سطر، اندازه: 15/5 × 22/5 سم [ف: 7 - 442]

66. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 422

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 857 ق؛ مجدول، با پیشانی؛ جلد: مذهب، 284 گ، 25 سطر (11 × 17)، اندازه: 17 × 25 سم [سنا: ف: 1 - 252]

67. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2657/1

آغاز: هَذَا کِتَابُ المثنوي وَ هُوَ أُصُولِ أُصُولِ أُصُولِ الدين ؛ انجام: تا شوی دریای بی حد و کران.

شامل شش دفتر؛ خط: نستعلیق، کا: درویش علی، تا: 863 ق، جا: بخارا بر مزار ناصر بخاری؛ مصحح، مقابله شده؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 648 گ (1 - 648)، 21 سطر، اندازه: 20 × 28 سم [ف: 8 - 402]

68. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5067

در پنج جلد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 854 - 863 ق؛ ج 5 از پایان افتاده؛ با پنج سرلوح؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 276 گ، 21 سطر (11 × 17)، اندازه: 16/5 × 24

سم [ف: 15 - 4102]

69. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 925/1

دفتر های 4 تا 6؛ خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن عین فارسی، تا: شعبان 863 ق، جا: سنگ دره قملان [نشریه: 7 - 263]

70. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2392

آغاز: عقل می گفتی که این گریه چیست ** بر چنین افسوسیان شاید گریست؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** هین خمش و اللّه اعلم بالصواب

دفتر اول تا ششم اما قسمتی از دفتر نخستین آن افتاده؛ خط: نستعلیق، کا: ابن مرشد بن ابی سعید، تا: 864 ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج، مذهب، 272 گ، 29 سطر (7 × 14)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 5 - 509]

71. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 333 حکمت

خط: نسخ، کا: رازی، نظام بن ابراهیم، تا: 866 ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ دفتر یکم با گواهی محمد خلیل بن محمد جعفر و مقابله شده با نسخه کهن مورخ 724 نوشته سبط مولوی در مصر و با نسخه میرزا محمد علی در 10 رمضان 1138 و نزد محمد ابراهیم حسینی در شوال 1138، دفتر سوم مقابله شده با نسخه میرزا محمد علی و گواهی مقابله مورخ روز جمعه هشت روز مانده از ربیع

الاول 1138 و نه روز مانده از ذیقعده 1132 و 28 صفر 1147 و 21 ربیع الثاني 1116 از همو دارد، دفتر چهارم مقابله شده در ربیع الاول 1138 و 21 جمادی الثاني 1149 و با نسخه میرزا محمد علی، دفتر پنجم مقابله شده سومین بار در روز آدینه 14 شوال 1137 به گواهی محمد خلیل بن محمد جعفر، دفتر ششم از پایان افتاده است، مجدول، محشی؛ تملک: مرتضی قلی، محمد بن ناصر الدين لهراسف؛ جلد: تیماج مذهب، قطع: وزیری [ف: 2 - 33]

72. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5992

خط: نسخ، کا: اسکندر بن ملک مسعود اتابک، تا: رمضان 869 ق؛ مجدول، دارای دیباچه نثری، مذهب؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 37 گ، 19 سطر، اندازه: 25 × 34/8 سم [ف: 4 - 725]

73. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8908

خط: نستعلیق، کا: محمد بن علی جامی، تا: سلخ محرم 870 ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 289 گ، 23 سطر، اندازه: 16/5 × 25/5 سم [ف: 23 - 89]

74. تهران؛ نور بخش؛ شماره نسخه: 694

خط: نسخ، بی کا، تا: 871 ق؛ دارای 6 سرلوح، مجدول مذهب، با یک واسطه از خط نور الدين محمد بخاری که به تصحیح سلطان ولد رسیده بوده است رو نویس کرده، در آغاز نخست ترجمه حال مولوی از زین العابدين شیروانی مست علی شاه بر 12 صفحه و سپس فهرست مطالب 6 دفتر است بر 22 صفحه؛ خط زین العابدين شیروانی که این نسخه را به دخترش نور جهان خانم بخشیده؛ کاغذ: خان بالغ، جلد: تیماج، 675 گ، 25 سطر، اندازه: 15/5 × 24/5 سم [نشریه: 13 - 72]

75. تهران؛ بیانی، مهدی (دکتر)؛ شماره نسخه: 19

خط: نستعلیق خوش، کا: اظهر تبریزی، تا: 872 ق [نشریه: 1 - 10]

76. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 258

خط: نستعلیق، کا: اظهر تبریزی، تا: در ربیع الاول 872 ق؛ مجدول، با شش سرلوح؛ تملک: محمد جعفر که از حاج میرزا محمد صادق در 1257 به او رسیده؛ جلد: تیماج، 354 گ، 19 سطر (10 × 15)، اندازه: 16 × 25 سم [سنا: ف: 1 - 127]

77. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5311

هر شش دفتر؛ خط: نستعلیق خوش، کا: یوسف شاه هروی، تا: دهه سوم جمادی الاول 878 ق؛ با شش پیشانی زیبا، با سرلوح بد، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 277 گ، 25 سطر، اندازه: 25 × 33/8 سم [ف: 4 - 724]

78. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16963

آغاز: برابر 4 انجام: در دل من آن سخن زان میمنه است ** زان که از دل جانب دل روزنه است. انجام مؤخره سلطان ولد بر مثنوی: «قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** همین خموش و اللّه اعلم بالصواب».

تنها دفتر های چهارم تا ششم مثنوی را در بر دارد که در این میان نیز تنها مقدمه دفتر ششم قید شده؛ خط: نسخ خوش، کا: محمد حاجی علی هروی، تا: 880 ق؛ دارای یک کتیبه مذهب، مجدول، مصحح؛ مهر: «محمد حسن» (بیضی)، «لا اله الا اللّه الملك الحق المبين... الحسينه» (مربع)؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 240 گ، 15 سطر (9/5 × 12/5)، اندازه: 17/8 × 18/1 سم [رایانه]

79. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13902

آغاز: برابر؛ انجام: این خودی را خرج کن اندر خدا ** تانمانی هم چو ابلیسی جدا / آب جان را ریز اندر بحر جان ** تا شوی دریای بی حد و کران

هر شش دفتر را شامل است و در آغاز دفتر ششم مقدمه این دفتر در یک صفحه به ترکی شرح شده است، هم چنین در حواشی دفتر ششم شرح و توضیحی بعضی لغات به ترکی ذکر شده و در زیر برخی از حواشی نام «شمعی» به چشم می خورد، در پایان دفتر ششم نیز ترجمه فارسی برخی لغات در دو صفحه ذکر شده است؛ خط: نسخ، کا: احمد بن محمد بن علی اردستانی، تا: 880 ق؛ با سرلوح، مجدول، جلد: تیماج، 414 گ، 17 سطر، اندازه: 17 × 24/5 سم [ف: 37 - 497]

80. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 219

دفتر های 5 و 6؛ خط: نسخ، کا: نیک روز بن خضر شاه، تا: 20 شوال 881 ق؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 243 گ، اندازه: 12 × 21 سم [ف: 5 - 501]

81. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2641

آغاز:... وَ معتمدی وَ مَکَانَ الرُّوحُ مِنْ جسدی وَ ذخيرة ؛ انجام: ای اخی در دفتر چارم بجو

دفتر اول تا سوم؛ خط: نستعلیق کتابتی، بی کا، تا: 883 ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، با دو سر فصل مذهب؛ کاغذ: ترمه، جلد: مخمل، 644 ص، 21 سطر (8/5 × 17/5)، اندازه: 12 × 23/4 سم [ف: 8 - 384]

82. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17/4 - فیروز

بخشی است از دفتر مثنوی مولوی؛ خط: نستعلیق، کا: سلطان علی، تا: 886 ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 38 ص (21 - 58)، 15 سطر، اندازه: 11/5 × 16 سم [ف: 21 - 182]

83. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12390 مکرر

آغاز: برابر؛ انجام: مثنوی: همین خمش و اللّه اعلم بالصواب.

خط: نسخ، کا: حمد اللّه بن قوام الدين نظام لباسانی، تا: سلخ ربیع الثاني تا 18 ذیقعده 887 ق؛ افتادگی: وسط؛ نسخه ناقص است [شامل دفتر اول و دوم در متن که از اواسط افتادگی دارد و دفتر سوم (ناقص الاخر). و در حاشیه دفتر پنجم و ششم (کامل)، غزلیات و قصاید شمس تبریزی (ناقص الاخر)]؛ تملک: مطهر علی شاه؛ واقف: حاج فریدون شهابی سیرجانی، خرداد 1362؛ جلد: مقوایی، 289 گ، 17 سطر در متن، اندازه: 13/7 × 22/27 سم [ف: 17 - 391]

84. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1175

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 887 ق؛ مذهب، با سرلوح، مجدول؛ در

حدود 27500 بیت می باشد؛ کاغذ: بخارائی، جلد: میشن، 395 گ، 37 سطر، اندازه: 17 × 26/5 سم [ف: 3 - 455]

85. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 122 - فیروز

خط: نستعلیق، کا: درویش محمد سلطان، تا: 890 ق (دیباچه دفتر نخست به قلم عبد الكريم خلف حکیم باشی است)؛ دارای پنج سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 820 ص، 17 سطر سه ستونی، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 21 - 171]

86. تهران؛ اعتماد مقدم، سعید؛ شماره نسخه: بدون شماره

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 891 ق [میراث اسلامی: 5 - 621]

87. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1999- ف

نسخه اصل: کتاب خانه دکتر حافظ فرمان فرمائیان؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 10 ربیع الاول 891 ق؛ مجدول؛ 314 گ، 23 سطر (16/5 × 22)، اندازه: 23 × 31 سم [فیلمها ف: 1- 179]

88. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7898

خط: نستعلیق، کا: شرف الدين بن امین الدين فخار، تا: ربیع الثاني 891 ق؛ مقابله کرده محمد بن اسماعیل قزوینی با نسخه خوانده شده نزد همام الدين محمود کرمانی، مذهب، با پیشانی زرین، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 372 گ، 19 سطر (10/5 × 17)، اندازه: 16 × 25 سم [ف: 16 - 727]

89. تهران؛ موزه ملی؛ شماره نسخه: 3725

خط: نستعلیق، کا: احمد بن محمود، تا: محرم 891 ق، جا: هراز؛ مجدول؛ واقف: شاه عباس صفوی، 1314/4/14؛ جلد: تیماج مذهب، 581 ص، اندازه: 19/4 × 26/4 سم [نشریه: 2 - 212]

90. تهران؛ فرمان فرمائیان، حافظ (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره

خط: نسخ، بی کا، تا: 10 ربیع الاول 891 ق؛ با پیشانی زرین، مجدول؛ جلد: تیماج قهوه ای، قطع: رحلی [نشریه: 7 - 549]

91. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 991

آغاز: هَذَا کِتَابُ المثنوي وَ هُوَ أُصُولِ أُصُولِ الدين في کَشْفِ أَسْرَارِ الْوُصُولِ وَ اليقين قُصَّهُ کوته کن که رفتم دُرٍّ حِجَابُ ** هین خَمْشِ وَ اللَّهُ اعْلَمْ بِالصَّوَابِ ؛ انجام پایان نسخه: تَمَّ هَذَا الْكِتَابِ المثنوى المولوي الاعظمي عَلَی بُدَّ الضعيف عَبْدِ الاحد بْنِ ابی حنیفه جامی تحریر في بیع الثاني سِنُّهُ 893

حاوی شش دفتر مثنوی؛ خط: نستعلیق، کا: عبد الاحد بن ابی حنیفه جامی، تا: ربیع الثاني 893 ق؛ با سرلوح، مذهب مجدول؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، 276 گ، 25 سطر (12 × 17/5)، اندازه: 17 × 24 سم [ف: 2 - 548]

92. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5238/7

هر شش دفتر در هامش؛ خط: نستعلیق ریز و خوش، کا: پیر حسین، تا: 891 - 893 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 400 گ (3 پ - 402 ر هامش)، اندازه: 13 × 23 سم [ف: 15 - 4173]

93. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1176

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 894 ق؛ این نسخه به خط نستعلیق یکی از استادان خط است که نام او را از آخر نسخه محو کرده اند تاریخ نگارش در پایان مجلد اول، اواخر ذیحجه سال 892 و در پایان نسخه اوایل ربیع الثاني سال 894 ضبط گردیده، با سرلوح های بسیار زیبا، مذهب، مجدول؛ کاغذ: بخارائی، جلد: مذهب، 394 گ، 38 سطر، اندازه: 19/5

× 30/5 سم [ف: 3 - 455]

94. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2027

آغاز: برابر؛ انجام: این خودی را خرج کن اندر خدا ** تا نمانی هم چو ابلیسی جدا / آب جان دارند اندر بحر جان ** تا شوی دریای بی حد و کران

خط: نستعلیق آمیخته با نسخ، کا: عبد الحميد بن محمد المجنون، تا: سه شنبه 18 رمضان 896 ق؛ با کتیبه مزدوج مذهب، مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 328 گ، 21 سطر، اندازه: 17 × 24 سم [ف مخ: 4 - 1687]

95. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13950

آغاز: وَ عِنْدَهُ مفاتیح الْقُلُوبِ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی خیر خَلْقِهِ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ ... این مجلد پنجم است از دفتر های مثنوی... شه حسام الدين که نور انجم است ** طالب آغاز سفر پنجم است؛ انجام: زان نشد فاروق را زهری گزند ** که بدش تریاق فاروقیش قند / هین بجو تریاق فاروق ای غلام ** تا شوی فاروق دوران و السلام.

دفتر پنجم مثنوی است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 896 ق؛ تملک: ملا تاج محمد اخند قویی خروتی؛ جلد: تیماج مذهب، 113 گ، اندازه: 17 × 23/5 سم [ف: 35 - 393]96. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6365

خط: نستعلیق، کا: حائری انصاری، محمد قاسم بن علاء الملك، تا: 896 - 897 ق؛ با یادداشت مقابله و مباحثه از علی جان؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 229 گ، 30 سطر (13 × 29)، اندازه: 18 × 24 سم [ف: 16 - 252]

97. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7831

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول، با سر لوح؛ 437 گ، 15 سطر، اندازه: 12 × 21/5 سم [ف: 20 - 181]

98. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10587

خط: نسخ، کا: درویش قاسم مولوی، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، دارای سرلوح مختصر؛ جلد: تیماج، 260 گ، 23 سطر، اندازه: 10/5 × 15 سم [ف: 27 - 61]

99. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4936

آغاز: برابر؛ انجام: تا شوی دریای بی حد و کران.

خط: نستعلیق، کا: خواجه عبد الرزاق نقش بندی، تا: اوایل قرن 10؛ با شش سرلوح، مجدول؛ واقف: نایینی؛ جلد: چرمی، 360 گ، 15 سطر در متن و 44 سطر در هامش (7/7 × 16)، اندازه: 14 × 24/5 سم [ف: 7 - 716]

10. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10484

آغاز: برابر؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** هین خمش، و اللّه اعلم بالصواب

کامل است و هر دفتر مصدر به مقدمه ای منشور می باشد؛ خط:

نستعلیق ریز، کا: شیخ محمد بن فخر الدين احمد الكاتب، تا: 900 - 902 ق؛ مجدول، مذهب، دارای سرلوح ترنجی؛ کاغذ: کشمیری، جلد: تیماج مذهب، 21 سطر [ف: 9 -241]

101. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4962

با ابیات سلطان ولد در پایان آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مصور در دو مجلس، با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مذهب، 317 گ، 20 سطر (9/5 × 17)، اندازه: 15 × 23/5 سم [ف: 15 - 4069]

102. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3165

آغاز: برابر 1؛ انجام: غبن می ناید ترا ای مرد کار ** گل دهی از دست و بستانی تو خار / عمر معدود شمرده می دهی ** در ره حق گردد آن نا منتهی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ 365 گ، 19 سطر، اندازه: 17 × 24 سم [ف مخ: 4 - 1688]

103. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5361

دفتر سوم تا ششم است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: ختایی، جلد: میشن، 213 گ، 17 سطر، اندازه: 12/3 × 16/8 سم [ف: 4 - 725]

104. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5944

هر شش دفتر است بی دیباچه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ از میرزا جان محمد پسر و شاگرد ملا سلطان علی استاد ملا میر علی در متن و از محمد حسین زرین قلم اکبر شاهی کشمیری ملازم اکبر پادشاه در حواشی؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 355 گ، 21 سطر، اندازه: 12/5 × 19/4 سم [ف: 4 - 725]

105. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 6743 - 34/113

آغاز: برابر؛ انجام: قصه کوتاه کن که رفتم در حجاب **... و اللّه اعلم بالصواب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول مذهب، با سرلوح مزدوج مذهب، در آغاز مقدمه به نثر از قونوی و مقدمه ای نثری دیگر دارد؛ تملک: درویش سید محمد عطاء اللّه؛ جلد: تیماج، 311 گ، 23 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 6 - 3510]

106. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 361416

آغاز: بسمله وَ صلی اللَّهُ عَلَی سیدنا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ اجمعین، وَ بَعْدُ فَهَذِهِ فَوَائِدِ جلیله وَ لطایف نفیسه منتخبه مِنْ المثنوى المعنوي المولوي مَظْهَرٍ الحقايق وَ مَعْدِنَ الدقائق... مرتبه عَلَی سبعه أُصُولِ؛ انجام: رُوحَ کی گشتی وَ رای آدمی ** کز نسیمش حَامِلَهُ شَدَّ مریمی

فقط بخشی از اصل اول کتاب - در توحید - در نسخه موجود است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: نیمه دوم قرن 10؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 3 گ (54 پ - 56)، 16 سطر (7 × 14)، اندازه: 11/5 × 17/5 سم [ف: 16 - 195]

107. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 926

دفتر 1 تا 6؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول، با شش سرلوح [نشریه: 7 - 218]

108. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1210

دفتر دوم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول؛ اندازه: 18 × 24/5 سم [نسخه پژوهی: 2 - 215]

109. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1061

دیباچه و شش دفتر آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ با سرلوح و طلا کاری؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 - 218]

110. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 619

خط نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10، مجدول؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 - 218]

111. تهران؛ موزه ملی؛ شماره نسخه: 3712

خط: نستعلیق، کا: علی پاگیر، تا: قرن 10؛ با سرلوح، مجدول؛ واقف: شاه عباس صفوی، 1017؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 1318 ص، اندازه: 15/5 × 25/8 سم [نشریه: 2 -212]

112. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 390

دفتر ششم است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ جلد: مقوایی، 52 گ، 22 سطر، اندازه: 17/5 × 24/5 سم [ف: 2 - 87]

113. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1177

شامل شش دفتر و در حدود 31000 بیت است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: ظاهراً قرن 10؛ مصحح، مقابله شده، محشی، مذهب، با سرلوح های زیبا، مجدول مذهب، عبد الرحمن جامی پشت نسخه مثنوی متعلق به عبد الحكيم نام به سال 870 در شهر بغداد نوشته؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 316 گ، 52 سطر، اندازه: 13/5 × 23 سم [ف: 3 - 456]114. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4134

آغاز: بسمله. حمدله. وَ الصَّلَاةُ وَ السَّلَامُ عَلَی خیر خَلْقِهِ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ اجمعین هَذَا کِتَابُ المثنوي المعنوى وَ هُوَ أُصُولِ أُصُولِ الاصول الدين في کَشْفِ أَسْرَارِ الْوُصُولِ ؛ انجام: بام گردون را از او آید نوا ** گردشش باشد همیشه زان هوا

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ با سرلوح، محشی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 385 گ، 19 سطر (11/5 × 16)، اندازه: 18 × 25 سم [ف: 11 - 130]

115. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2643

آغاز: هَذَا کِتَابُ المثنوي وَ هُوَ أُصُولِ ؛ انجام: تا شوی دریای بی حد و کران.

مشتمل بر شش دفتر با اشعار سلطان ولد 27500 بیت است؛ خط: نسخ قدیم خوش، بی کا، تا: قرن 10؛ محشی با نشان «مولانا علیجان سلمه اللّه» و «ملا حسین» و «داعی» و «ه»، مقابله شده، مصحح، مجدول، با سرلوح، با پنج سر فصل مذهب مرصع؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 724 ص، 20 سطر (13 × 20)، اندازه: 19 × 26 سم [ف: 8 - 386]

116. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9085

آغاز: برابر 1؛ انجام: آب جان را ریز اندر بحر جان ** تا شوی

دریای بی حد و کران / قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** من خمش و اللّه اعلم بالصواب

کامل؛ خط: نستعلیق، کا: قطب الدين بن محمد، تا: غره جمادی الثاني 903 ق؛ مجدول، با سرلوح مذهب نفیس؛ تملک: اسحاق بن محمد رضا صدوقی تبریزی در 1289؛ مهر: کتاب خانه جعفر سلطان القرايي؛ جلد: تیماج، 374 گ، 19 سطر (8/5 × 14/1)، اندازه: 12 × 20/2 سم [ف: 29/2 - 725]

117. تهران؛ نور بخش؛ شماره نسخه: 442

آغاز: وَ هُوَ أُصُولِ الدين في کَشْفِ أَسْرَارِ الْوُصُولِ وَ اليقين ؛ انجام: پایان: وَ اللَّهُ اعْلَمْ بِالصَّوَابِ .

خط: نسخ، بی کا، تا: 912 ق؛ با شش سرلوح؛ مهر: «ذلك فضل اللّه»، «سید رضا علی صدری صابری» و «اللّه محمدی»؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج مذهب، 800 ص، 19 سطر در متن و 30 سطر در حاشیه، اندازه: 12 × 21 سم [ف: 2 - 135]

118. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18022

آغاز: برابر؛ انجام: ام خوشم من جز این یکی ترشی ** سخت این ترشی کند می کند دندان.

کامل؛ خط: نسخ، کا: محمد بن عبید اللّه بن عبدالملک بن شهریار دیلمی جهرمی، تا: صفر 919 ق؛ مذهب، مجدول؛ واقف: حاج باقر ترقی، 20 بهمن 1369؛ جلد: تیماج، 360 گ، 19 سطر در متن و 32 سطر در هامش به طرز چلیپایی، اندازه: 11/2 × 18 سم [ف: 17 - 392]

119. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 717

هر شش دفتر؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 920 ق؛ مجدول؛ مهر: «الشيخ عبد اللّه» (چهار گوش)، «اسکندر 12» (چهار گوش)؛ جلد: تیماج، 335 گ، 17 - 23 سطر (10 × 19/5)، اندازه: 15 × 25 سم [ف: 2 - 222]

120. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6075/1

خط: نستعلیق، کا: علی بن محمد بن عبد الرحمن، تا: اواخر رجب 926 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: گالینگور، 22 سطر (8 × 16)، اندازه: 13 سم [ف: 16 - 192]

121. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 390

آغاز: دیوانی حدود بیست و پنج هزار بیت در شش دفتر شامل مطالب عرفانی و ظرایف فکری و اخلاقی، در برخی نسخه ای دفتر هفتمی وجود دارد که در صحت انتساب آن گفتگوست. مولوی در حدود سال 657 سرودن این مثنوی را آغاز کرد و در سال 666 ق به پایان برد. آغاز دفتر اول: بشنو از نی چون حکایت می کند ** از جدایی ها شکایت می کند؛ انجام: من بدانم کو فرستاد آن به من ** از ضمیر چون سهیل اندر یمن / در دل من آن سخن ز آن میمنه ست ** ز آن که از دل جانب دل روزنه ست

خط: نستعلیق، کا: عبید بن خضر بردوری مولوی، تا: رمضان 942 ق؛ با سرلوح مذهب مرصع، مذهب، مجدول، در آخرش قصیده ای به فارسی از سلطان ولد در مدح مثنوی و مؤلفش در دو صفحه و در حاشیه اش قصیده ای از عبد اللّه بن قاسم شهروزی به عربی؛ از موقوفات رمضانیه 1230؛ جلد: تیماج مذهب، 527 ص، 27 سطر، اندازه: 15 × 26 سم [ف: - 197]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1044

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3 - 303]

122. قم؛ حافظیان، ابو الفضل؛ شماره نسخه: 11

آغاز: برابر 1؛ انجام: نه ببام چرخ کان اخضر بود ** بل ببامی کز فلک بر تر بود / بام گردان را ازو آید نوا ** گردشش باشد همیشه ز آن هوا

کامل است و اول هر دفتر به نثر مقدمه ای دارد؛ خط: نسخ، کا: حسین غفاری ابن سعد الدين بن حسین، تا: 962 و 1074 ق و 1079 ق؛ مقابله شده، با علامت بلاغ، مصحح؛ تملک: احمد خطیب خویی در 1250 ق؛ جلد: تیماج مذهب، 233 گ، 29 سطر، اندازه: 16/5 × 24 سم [ف مخ]

123. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1055

شرح های میرک خان و فتح خان در حاشیه؛ خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: 25 ذیقعدہ 963 ق، هنگام جلوس محمد شاه احتمالا از شاهان قطبیه هند؛ مجدول؛ اندازه: 17 × 26 سم [نسخه پژوهی: 2 - 215]

124. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1125

خط: نستعلیق، کا: علی هروی، تا: 978 ق، جا: مکه مکرمه، برای مولانا علی قاری مجاور مکه؛ در آن از سوری شاگرد مولانا علی یاد شده که مثنوی خوان شده بود؛ جلد: مذهب، قطع: وزیری [نشریه: 7 - 218]

125. تبریز؛ تربیت؛ شماره نسخه: 84

سه دفتر از شش دفتر مثنوی است که دفتر اول و دوم و سوم باشد و در اول دفتر اول و سوم دیباچه عربی و در اول دفتر دوم دیباچه فارسی را دارد؛ خط: نستعلیق خوانا، کا: عمر بن علی، تا: 978 ق؛ مجدول؛ کاتب وفات سلطان ولد فرزند مولوی را به سال 713 و وفات چلبی حسام الحق و الدين را در سال 683 معین نموده است. [ف: - 182]

126. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3646/1

آغاز: برابر 1؛ انجام: آب جان را ریزاند بحر جان ** تا شوی دریای بی حد و کران / قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** ختم شد و اللّه اعلم بالصواب

خط: نستعلیق، کا: امام قلی بن بایزید مروی، تا: رجب 990 ق، جا: لنگر شهباز؛ با لوح مزدوج، مجدول مذهب؛ جلد: تیماج، 427 گ، 21 سطر، اندازه: 17 × 27 سم [ف مخ: 4 - 1687]

127. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 217

دارای دفتر های 1 و 2 و 4 و 6 می باشد و دفتر های سوم و چهارم از میان آن ها رفته؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، دارای سرلوح ها؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 255 گ، 19 سطر (7 × 15)، اندازه: 12 × 21 سم [ف: 5 - 501]

128. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2127

آغاز: برابر 1؛ انجام: تا خدایش باز صاف و خوش کند ** آن که

تیره کرد صافش هم کند / صبر آرد آرزو را بی شتاب ** صبر کن و اللّه اعلم بالصواب

دفتر اول به طور کامل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج، 64 گ، 19 سطر، اندازه: 15 × 22 سم [ف مخ: 4 - 1687]

129. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 179 - فیروز

منتخب است، نسخه تا ابیاتی زیر این عنوان: «گفتن امیر المومنين علی رضی اللّه عنه با قرن خود که خیر انداختی...» دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی، در حاشیه یکی از صفحات خط محمد یوسف بن عبد اللّه بن محمد یوسف؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج، 300 ص، 15 سطر، اندازه: 14/5 × 24/5 سم [ف: 21 - 172]

130. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5296

هر شش دفتر است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ با شش سرلوح، مجدول؛ تملک: فضل اللّه حسنی حسینی در 1038 ق؛ کاغذ: ختایی، 489 گ، 21 سطر، اندازه: 14/7 × 24/2 سم [ف: 4 - 724]

131. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7185

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، جا: قلورود؛ آشفته و برگ ها پیش و پس شده، مجدول، با یک سرلوح؛ کاغذ: سپاهانی، 327 گ، 15 سطر (7 × 14)، اندازه: 13 × 19/5 سم [ف: 5 - 503]

132. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 234

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، با شش سرلوح؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 230 گ، 23 سطر (13 × 31)، اندازه: 20 × 28 سم [ف: 5 - 502]

133. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5217 - 26/97

آغاز: می نیندیشیم آخر ما بهوش ** کین خلل در گندمست از مکر موش / موش تا انبار ما حفره زدست ** از فنش انبار ما ویران شدست؛ انجام: مریم اندر حمل جفت کس نشد ** از برون شهر او وا پس نشد / چون بزادش انگهانی بر کنار ** بر گرفت و برد تا پیش تبار

دفتر اول و دوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 85 گ، 23 سطر، اندازه: 18 × 24 سم [ف: 6 - 3512]

134. سمنان؛ مسجد اعظم شهمیرزاد؛ شماره نسخه: 3

آغاز: شیر پشمین از برای که کنند ** بو مسیلم را لقب احمد کنند... داستان پادشاه جهودان که نصرانیان را می کشت... بود شاهی در جهودان ظلم ساز ** دشمن عیسی و نصرانی گداز؛ انجام: گریختن عیسی مریم علیه السلام فراز کوه از احمقان، عیسی مریم بکوهی می گریخت ** شیر گویی خون او می خواست ریخت... / حرمت ذات و صفات پاک تو ** که بود گردون گریبان چاک تو

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 212 گ، 14 سطر، اندازه: 14 × 23/5 سم [ف مخ]

135. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 68 - 1/68

آغاز: باز گشتن فرعون از میدان سوی شهرستان که به بنی اسرائیل آمده بود زنش عمران بداند خدمتش ** سوی شهر آمد قرین صحبتش؛ انجام: سجده می کردند که ای رب البشر ** در عیان آریش هر چه زودتر / تا به نام احمد از یستفتحون ** یاغیان شان می شدندی سرنگون

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 247 گ، 17 سطر، اندازه: 14 × 24 سم [ف: 6 - 3511]

136. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16847

آغاز: بسمله. هَذَا کِتَابُ المثنوي وَ هُوَ أُصُولِ الدين في کَشْفِ أَسْرَارِ ؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب همین خمس و اللّه اعلم بالصواب تم المثنوي المعنوى... سنه 1028

کامل می باشد فقط جای دفتر دوم جا به جا شده و بعد از دفتر پنجم آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، این نسخه با دو خط نوشته شده ابتدای نسخه در سال 1021 ق و قسمت دوم نسخه در سال 1082 ق به پایان رسیده است؛ مصحح، بعد از اتمام مثنوی شمه ای از احوال مولوی، صلاح الدين فریدون القينوى، چلی حسام الدين، سلطان ولد بن مولانا جلال الدين محمد و شمس الدين محمد بن علی بن ملک داد التبريزي نوشته شده؛ مهر: «جعفر الحسيني» (بیضوی)؛ جلد: مذهب، 245 گ، 27 - 29 سطر (9/8 × 20 و 10 × 18/8)، اندازه: 16 × 24/5 سم [رایانه]

137. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4691

مجلد 1 و 2 و 3؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ تاریخ 955 در پایان هست ولی ساختگی می نماید، مجدول، با سه سرلوح؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 191 گ، 19 سطر (9 × 12)، اندازه: 12 × 17 سم [ف: 14 - 3637]

138. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8114

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جدول زر و لاجورد و شنگرف، با حواشی از لطائف المعنوي، با شرح در دفتر های 1 تا 6؛ مهر: قادر آصفی 1140؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج حنایی، 368 گ، 21 سطر (11 × 20)، اندازه: 19 × 30 سم [ف: 17 - 33]

139. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2705

نسخه دفتر پنجم و ششم است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، با سرلوح زرین؛ مهر: امام قلی بن محمد علی بن فتح علی شاه و تاریخ 1238؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 400 گ، 14 سطر (8 × 19)، اندازه: 14 × 27 سم [ف: 10 - 1585]

140. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1103

آغاز: برابر 1؛ انجام: انجام نسخه: منطقی بیرون از این شادی و غم ** منتهی هم بر دل و بر تن نهم.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ مجدول مذهب؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، مذهب، 349 گ، 19 سطر (8 × 14)، اندازه: 11/5 × 18 سم [ف: 3 - 125]

141. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6963

آغاز: برابر 1؛ انجام: زان که از دل جانب دل روزنه است

شش دفتر است، و دفتر اول دیباچه ندارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا

اوایل قرن 11؛ با شش سرلوح، مجدول؛ واقف: درة السلطنه ملک زاده کوثر؛ جلد: چرمی، 375 گ، 19 سطر در متن و 30 سطر در هامش (6 × 12/2)، اندازه: 11/5 × 19/5 سم [ف: 7 - 718]

142. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16437

آغاز: محمد بن محمد بن الحسين البلخي تقبل اللّه منه اجتهدت... بشنو از نی چون حکایت می کند؛ انجام: صبر آرد آرزو را نی شتاب ** صبر کن و اللّه اعلم بالصواب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، دارای سرلوح مذهب؛ جلد: مقوایی، 39 گ، 19 سطر، اندازه: 13/5 × 26 سم [ف: 17 - 393]

143. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20241

آغاز: بسمله، هَذَا الْكِتَابِ المثنوي وَ هُوَ أُصُولِ أُصُولِ الدين ؛ انجام: تمت تمام شد کتاب مثنوی از آن حضرت مولوی روم قدس ا... روحه.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج [رایانه]

144. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4937

آغاز: برابر 1؛ انجام: همین خمش و اللّه اعلم بالصواب.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ با شش دیباچه و شش سرلوح بزرگ، مجدول؛ واقف: نایینی؛ جلد: چرمی، 353 گ، 20 سطر چهار ستونی (11/5 × 21)، اندازه: 17/5 × 30

سم [ف: 7 - 716]

145. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4933

آغاز: برابر 1؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** هین خمش و اللّه اعلم بالصواب

شش دفتر و دیباچه منشور ندارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ دارای پنج سر لوح، مجدول؛ در متن و هامش؛ جلد: تیماج، 369 گ، 19 سطر در متن و 38 سطر در هامش (8/5 × 16/5)، اندازه: 15/5 × 27 سم [ف: 7 - 715]

146. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4935

آغاز: برابر؛ انجام: همین خمش و اللّه اعلم بالصواب.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، شش دفتر با دیباچه منثور، با شش سرلوح، مجدول؛ در متن و هامش؛ واقف: نایینی، جلد: چرمی، 425 گ، 17 سطر در متن و 32 سطر در هامش (8/9 × 15/8)، اندازه: 14 × 24 سم [ف: 7 - 716]

147. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4940

آغاز: برابر؛ انجام: ناقصان سرمدی تم الكلام.

خط: نستعلیق، کا: میر صالح، تا: اوایل قرن 11؛ دفتر اول و دوم است با دیباچه، با یک ترنج، چهار صفحه تمام مذهب، مجدول؛ واقف: نایینی؛ جلد: تیماج مذهب، 146 گ، 20 سطر چهار ستونی (10/5 × 19/3)، اندازه: 19 × 31 سم [ف: 7 - 717]

148. تهران؛ لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 241

شعر های سلطان ولد نیز در پایان نزدیک به یک صفحه هست؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ محشی [نشریه: 3 - 399]

149. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13043

آغاز: برابر؛ انجام: بام کرد و نرا از او آید نوا ** گردشش باشد همیشه زان هوا

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ دارای شش سر لوح، مذهب، مجدول، محشی با نشان «ص، 12»؛ کاغذ: شرقی، جلد: مقوایی، 329 گ، 23 سطر (12/5 × 23)، اندازه: 19 × 32 سم [ف: 33 - 96]

150. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9701

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، آغاز هر دفتر سرلوح؛ جلد: تیماج قرمز، 441 گ، 17 سطر، اندازه: 9/5 × 17 سم [ف: 25 - 65]

151. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7234

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، آغاز هر دفتر سرلوح، محشی؛ جلد: تیماج، 496 گ، 15 سطر، اندازه: 15 × 25 سم [ف: 19 - 37]

152. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11769

آغاز: بند بگسل باش آزاد ای پسر ** چند باشی بند سیم و بند زر؛ انجام: صبر آرد آرزو راند شتاب ** صبر کن و اللّه اعلم بالصواب

دفتر نخست؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ مهر: «شهاب الدين الحسيني» (بیضوی)؛ جلد: تیماج مذهب؛ 109 گ، 19 سطر (7 × 13/5)، اندازه: 11/5 × 18/5 سم [ف: 29 - 565]

153. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9700

تا دفتر پنجم و می رسد به «تفسیر لاضیر انا الي ربنا منقلبون»؛ خط: نستعلیق ترک، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ کاغذ: استانبولی، 204 گ، 27 سطر (12/5 × 17/5)، اندازه: 15 × 20 سم [ف: 17 - 454]

154. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 215

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ چهار ستونی، مجدول، مذهب، دارای شش سرلوح؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 300 گ، 24 سطر (10 × 15)، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 5 - 500]

155. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1310

گزیده ای است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ قطع: بغلی [نشریه: 7 - 218]

156. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 10

در شش دفتر؛ خط: نستعلیق، کا: گویا از عبد الجبار شاگرد میر، تا: قرن 11؛ کاغذ: بخارایی، جلد: ساغری [نشریه: 2 - 93]

157. یزد؛ صدوقی یزدی؛ شماره نسخه: 14

خط: نسخ خوب، بی کا، تا: قرن 11؛ 414 گ، 19 سطر، اندازه: 10 × 18 سم [ف: - 14]

158. کاشان؛ فرهنگ و ارشاد؛ شماره نسخه: 32

چند برگ از مثنوی؛ خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 45 گ، 15 سطر، اندازه: 13 × 20/5 سم [ف: - 41]

159. همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 152

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ 399 گ، 21 سطر، اندازه: 13/5 × 23 سم [ف: - 77]

160. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 256/14

بخشی از مثنوی، با قصائد در مناقب ائمه و غزلیات و ترجیعات؛ خط: نستعلیق، کا: دماوندی، عبد الخالق بن محمود، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 10 گ (102 پ - 111 ر)، ابعاد متن: 15/5 × 22، اندازه: 16/5 × 24 سم [ف: - 194]

161. مشهد؛ مدرسه آية اللّه خوئی؛ شماره نسخه: 343

بی کا، تا: قرن 11؛ به صورت سه ستونه [اوراق عتیق: 1 - 251]

162. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4059

آغاز: بسمله. هَذَا الْكِتَابِ المثنوي المعنوي وَ هُوَ أُصُولِ أُصُولِ أُصُولِ الدين في کَشْفِ أَسْرَارِ الْوُصُولِ ؛ انجام: قصه کوته کن مکن دل ها خراب ** ختم کن و اللّه اعلم بالصواب خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، با شش سرلوح؛ تملک: احمد بن محمد السلامي، حاج ابراهیم متولی مولوی بتاریخ 115 (1015) و یادداشت هایی به تاریخ 1011 و 1055؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 520 ص، 15 سطر (9 × 16)، اندازه: 13 × 22 سم [ف: 11 - 58]

163. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 596

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، با هفده سرلوح و پیشانی؛ جلد: تیماج، 323 گ، 25 سطر (9 × 17)، اندازه: 17 × 28 سم سنا: ف: 1 - 385]

164. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2645

آغاز: مقدمه فارسی: عشق جز نایی و ما جز نی نییم ** او دمی بی ما و ما بی او نییم؛ آغاز: هذا کتاب المثنوي و هو...؛ انجام: مقدمه: نام گردون را ازو آید ببام ** گردشش باشد همیشه زان مدام؛ انجام: هین خمش و اله اعلم بالصواب

مشتمل بر شش دفتر؛ خط: نسخ خفی خوش، کا: کازرونی، تا: قرن 11؛ مجدول، مذهب، با سرلوح مذهب، با پنج مجلس نقاشی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج سیاه، 613 ص، 24 سطر (9 × 14/5)، اندازه: 13/5 × 20 سم [ف: 8 - 388]

165. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2646

انجام: گردشش باشد همیشه زان هوا

مشتمل بر: شش دفتر با اشعار سلطان ولد 24000 بیت؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، با سرلوح، پنج سر فصل مذهب؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 693 ص، 18 سطر (10 × 15)، اندازه: 14 × 20 سم [ف: 8 - 389]

166. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2649

آغاز: وَ هُوَ أُصُولِ الذين في کَشْفِ أَسْرَارِ اليقين ؛ انجام: خَتَمَ کن وَ اللَّهُ اعْلَمْ بِالصَّوَابِ

مشتمل بر: شش دفتر، تعداد ابیات 27000 بیت؛ خط: نسخ خفی خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، مذهب، با شش سرلوح؛ تملک: علی مدرس با تاریخ 1288؛ مهر: محمد حسین در 1244؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 522 ص، 27 سطر (10 × 19)، اندازه: 14 × 23 سم [ف: 8 - 391]

167. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7895

آغاز: بسمله، این دفتر دفتریست از نسخه ناسخه مثنویات سقیمه؛ انجام: مر اقسام خلق را فراز گیرنده، و الحمد لله رب العالمين.

چهار دفتر آخر مثنوی؛ خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: قرن 11؛ نسخه ناسخه عبد اللطيف بن عبد اللّه عباسی گجراتی متوفی 1048 هجری است، که از فضلا و دانشمندان دربار شاه جهان پادشاه مغولی هند بوده، و مثنوی را با نسخه های عدیده مقابله و تصحیح کرده و بر هر دفتر دیباچه مستقلی نگاشته، و لغات و مشکلات آن را در حواشی شرح کرده، و مدعی است که نسخه وی ناسخ تمام نسخه هاست؛ مجدول؛ جلد: چرمی، 210 گ، 20 سطر چهار ستونی (10/5 × 20)، اندازه: 15/5 × 27 سم [ف: 7 - 719]

168. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1127

آغاز: بسمله این نسخه ناسخه مثنویات سقیم و مثبت و مروج (یک کلمه لایقراء) صحیحه مستقیم که بظاهر مصداق حال و مرآت منور مقال صدق مأل خدمت مولوی معنویست؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** هین خمش و اللّه اعلم بالصواب.

خط: نستعلیق بد، کا: عبد اللطيف بن عبد اللّه عباسی، تا: قرن 11؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج، مذهب، 361 گ، 23 سطر (11 × 19)، اندازه: 17 × 28/5 سم [ف: 3 - 147]169. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2644

آغاز: صلوة و السلام علی خیر خلقه؛ انجام: زانکه از دل جانب دل روزنست.

مشتمل است بر: شش دفتر روی هم 27000 بیت؛ خط: نستعلیق، کا: عبد الرحمن بن اسحق، تا: 1001 ق؛ مذهب، مجدول، با سرلوح مذهب، با پنج نیم سرلوح مذهب؛ کاغذ: کشمیری، جلد: تیماج مذهب، 556 ص، 25 سطر (10 × 15/5)، اندازه: 17/5 × 26/5 سم [ف: 8 - 387]

170. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4934

آغاز: برابر 1؛ انجام: همین خمش و اللّه اعلم بالصواب.

شش دفتر ست با دیباچه منثور؛ خط: نستعلیق، کا: شرف بن محمد حسین شیرازی، تا: 11 ربیع الثاني 1001 تا 23 شوال 1003 ق؛ با یک سرلوح، مجدول؛ واقف: نایینی؛ جلد: چرمی، 333 گ، 21 سطر چهار ستونی (10/2 × 17/8)، اندازه: 15 × 25 سم [ف: 7 - 715]

171. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3622

آغاز: برابر؛ انجام: آب جان را ریز اندر بحر جان ** تا شوی دریای بی حد و کران.

شش دفتر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1007 ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، مذهب؛ کاغذ: هندی، جلد: چرمی، 364 گ، 46 - 50 سطر چهار ستونی، اندازه: 15/5 × 24 سم [ف: 3 - 1217]

172. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 11

هر شش دفتر در دو جلد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: رجب 1009 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: ساغری [نشریه: 2 - 93]

173. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 12

هر شش دفتر در دو جلد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: رجب 1009 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: ساغری [نشریه: 2 - 93]

174. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4300

دفتر چهارم است با حواشی و ترجمه لغات؛ خط: نسخ، کا: درویش مصطفا، تا: پنج شنبه 5 شعبان 1010 ق؛ خط درویش محمد شاهی در ص ع هست؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 45 گ، 25 سطر (8 × 14)، اندازه: 12 × 19 سم [ف: 13 - 3268]

175. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1287

آغاز: برابر 1؛ انجام: شرح این کئته کن و رخ زین بتاب ** ختم کن و اله اعلم بالصواب.

خط: نستعلیق، کا: درویش علی، تا: 1012 ق؛ مذهب، با سر لوحه مذهب، مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 305 گ، 22 سطر (9/5 × 16)، اندازه: 14 × 20/5 سم [ف: 3 - 348]

176. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 333 - فیروز

آغاز: ای خبر ها از خبر ده بی خبر ** توبه تو از گناه تو بتر؛ انجام: قوم دیگر ناپذیر اترش و خام ** ناقصان سرمدی تم الكلام

انتخابی دیگر است از مثنوی مولی جلال الدين. انتخاب کننده - که نامش در نسخه یاد نشده - اشعار متقارب المعني را گرد هم می آورد بدون رعایت ترتیب دفتر ها و در پایان، تمام اشعار یک داستان را از آخر دفتر 2 آورده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1012 ق؛ دارای یک سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 148 ص، 12 سطر، اندازه: 16 × 25 سم [ف: 21 - 173]

177. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 253 - فیروز

خط: نستعلیق، کا: شفیعا، تا: 1012 ق؛ دارای شش کتیبه، مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: روغنی، 678 ص، 19 سطر، اندازه: 19 × 32 سم [ف: 21 - 172]

178. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1053

دفتر اول تا چهارم؛ خط: نستعلیق، کا: محمد امین بن محمد افضل سودهری، تا: چهار شنبه 12 شعبان 1103 یا 1013 ق، جا: لاهور؛ مجدول، محشی؛ تملک: محمد علی بن محمد رضا حسینی ارسنجانی تویسرکانی در مدرسه صدر اصفهان سال 1390؛ اندازه: 14 × 24 سم [نسخه پژوهی: 2 - 215]

179. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 24/1 - 6184

خط: نسخ، کا: درویش مصطفی دده خادم الفقراء، تا: جمادی الاول 1012 و محرم1013 ق، جا: آستانه قدس شریف؛ کاغذ:سپاهانی، جلد: تیماج، 239 ص، 29 سطر، قطع: رحلی [آستانه قم: - 160]

180. تهران؛ موزه هنر های تزئینی؛ شماره نسخه: 7683

خط: نستعلیق، کا: مبارک خان پسر دولت خان دهلوی، تا: 1014 - 1015 ق؛ با سرلوح، مذهب؛ کاغذ: هندی، جلد: مذهب، 708 گ، 21 سطر (9/5 × 17)، اندازه: 15 × 24/5

سم [نشریه: 3 - 130]

181. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 255

آغاز: برابر؛ انجام: در دل من آن سخن زان میمنه است ** زانکه از دل جانب دل روزن است

شش دفتر مثنوی و دارای خطب منثور می باشند؛ خط: نستعلیق، کا: محمد لطیف، تا: 1020 ق، جا: اگره هند؛ به دستور حاجی محمد سعید نجاری؛ مجدول، 6 سرلوح مذهب عالی به سبک کار کشمیری، مذهب؛ مهر: «السلطان فتح علی»؛ کاغذ: کشمیری، جلد: چرم مذهب، 747 ص، 19 سطر در متن 36 سطر در حواشی به طریق مورب، اندازه: 12/5 × 20/5 سم [ف: 3 - 308]

182. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2609

دفتر اول و دوم مثنوی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1020 ق؛ مجدول؛ اهدایی: جعفری معمار؛ کاغذ: اصفهانی، 96 گ، 21 سطر (10 × 18)، اندازه: 16 × 25 سم [ف: 4 -1363]

183. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 784

آغاز: الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ العالمين وَ الصلوة... هَذَا الْكِتَابِ المثنوي المعنوي الخ ؛ انجام: تا نیاید درد این کارت پدید ** قصه این ورد نتوانی شنید / گر شود این درد دامن گیر تو ** بر گشاید سر بسر زنجیر تو

خط: نستعلیق، کا: محمد قندین سمرقندی، تا: 1022 ق، جا: سمرقند؛ با سر لوح مذهب؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 337 گ، 19 سطر (10 × 18/5)، اندازه: 17 × 25 سم [ف: 2 - 656]

184. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 10/1

شش دفتر؛ خط: نستعلیق خوش، کا: میر محمد حبیب بن حاج میر یعقوب کشمیری، تا: 27 ذیحجه 1022 ق؛ مذهب، مجدول، دارای سرلوح؛ مهر: حاج سید سعید؛ 25 سطر (14 × 21/5)، اندازه: 22 × 35 سم [ف: 1 - 8]

185. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18485

آغاز: بسمله، هَذَا الْكِتَابِ المثنوي وَ هُوَ أُصُولِ أُصُولِ الدين ؛ انجام: این چنین آینه تاتانی هجو قد تم المجلد الرابع من المثنوي... الف.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1023 ق، جلد: تیماج [رایانه]

186. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 15

هر شش دفتر؛ خط: نستعلیق، کا: عبد اللطيف بن حبیب اللّه کاخی، تا: 22 شعبان 1025 ق؛ کاغذ: کشمیری [نشریه: 2 - 93]

187. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1092

آغاز: برابر 1؛ انجام: آب جان را ریز اندر بحر جان ** تا شوی دریای بی حد و کران / قصد کوته کن که رفتم در حجاب ** هین خمش و اللّه اعلم بالصواب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 11 ربیع الثاني 1026 ق؛ از روی نسخه قطب الدين محمد که در سال 898 تحریر شده، با سرلوح مزدوج، مذهب، مجدول؛ 341 گ، 21 سطر، اندازه: 17/5 × 24 سم [ف مخ: 4 - 1686]

188. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 20 - ب

از دفتر یکم تا پایان دفتر ششم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی

الاول 1026 ق؛ مهر: محمد شاه مورخ 1120؛ کاغذ: هندی، 350 گ، 21 سطر (13/5 × 21)، اندازه: 22 × 31 سم [ف: - 182]

189. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2168/1

آغاز: برابر 1؛ انجام: هم درین سوراح بینائی گرفت ** در خور سوراخ دانایی گرفت

خط: نستعلیق عالی، کا: شاه قاسم، تا: غره ربیع الثاني 1028 ق؛ در کتاب خانه نواب مستطاب معلی القاب خانی عالیشانی منبع الاحساني صورت تحریر یافت؛ کاغذ: قطعه سمرقندی، جلد: تیماج، اندازه: 15 × 22/9 سم [ف: 4 - 1116]

190. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1109

خط: نستعلیق، کا: جان محمد پسر خضر، تا: 29 صفر 1029 ق؛ با هفت سرلوح؛ تملک: خواجه میر بن میرزا شاه میر حسینی رضوی در 1100، میرزا عزیز خان انصاری از خاندان خواجه عبد اللّه انصاری که متولی روضه شاه مردان امیر المؤمنين خلیفه رابع بوده آن را در کابل از حافظ علی محمد لاهوری در 1200 خریده؛ قطع: رحلی [نشریه: 7 - 218]191. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 2

در شش دفتر؛ خط: نسخ، کا: صفی بن کریم بن ابراهیم، تا: پایان ذیقعده 1034 ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: ساغری مشکی [نشریه: 2 - 93]

192. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8115

سرگذشت و دفتر های 1 تا 6؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: رجب 1034 ق؛ مجدول، با سرلوح؛ نسخه را محمد مهدی حسن بن حافظ محمد مطهر حسین صاحب به حکیم مقصود علی صاحب ادوکنت ط در 21 ربیع الاول 1371 پیش کش کرده؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 301 گ، 23 سطر (14 × 21)، اندازه: 23 × 33 سم [ف: 17 - 34]

193. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16807

کا: اسمعیل رسوخی، تا: 1041 ق؛ انتقالی از کتاب خانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 105 گ، اندازه: 16 × 24 سم [رایانه]

194. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1178

جلد اول، دوم و چهارم و ششم مثنوی می باشد و در حدود نوزده هزار بیت است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد ولی بخارائی، تا: 1047 تا 1050 ق، جا: بلخ؛ محشی، با چهار سرلوح بسبک بخارائی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مذهب، 259 گ، 38 سطر، اندازه: 16/5 × 26/5 سم [ف: 3 - 456]

195. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 19

شش دفتر؛ خط: نستعلیق، کا: محمد تقی بن جمال الدين کاتب کرمانی، تا: 1053 ق؛ محشی از لطایف اللغات؛ کاغذ: دولت آبادی با آرایش [نشریه: 2 - 94]

196. همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 1

دفتر اول و دوم و سوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1053 ق؛ مصحح، محشی؛ چند یادداشت و تاریخ خرید کتاب در بیست و دوم شوال 1053 مطابق بیست و سومین سال جلوس محمد شاهی در شاه جهان آباد به معرفت خواجه رحمت اللّه؛ جلد: مقوایی، 138 گ، 27 سطر، اندازه: 25 × 42 سم [ف: - 7]

197. همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 2

دفتر چهارم و پنجم و ششم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ دنباله نسخه گذشته و با همان مشخصات می باشد؛ 137 گ، 27 سطر (25 × 42) سطر [ف: - 7]

198. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2647

انجام: بام گردون را از و آید نوا ** گردشش باشد همیشه زان هوا

شش دفتر مثنوی به ترتیب؛ خط: نستعلیق، کا: خالقداد سیالکوتی، تا: 1054 ق؛ شش نیم سرلوح، مجدول؛ تملک: محمد طاهر طبیب شوشتری، مهر: «محمد تقی (ملک الشعراء بهار)؛ کاغذ: کشمیری، جلد: میشن مذهب، 669 ص، 23 سطر (11/5 × 19)، اندازه: 21 × 32 سم [ف: 8 - 390]

199. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13053

آغاز: برابر 1؛ انجام: در دل من آن سخن زان میمنه است ** زانکه از جانب دل روزنه است.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1057 ق؛ دارای شش سر لوح، بعد از انجام تعداد چهل و پنج بیت از فرزند مؤلف (بهاء الدين محمد) بر آن افزوده شده و آغاز و انجام آن بدین ترتیب می باشد: آغاز: «مدتی زین مثنوی چون والدم ** شد خمش گفتش ولد کای زنده دم»، انجام: «آب جان را ریز اندر بحر جان ** تا شوی دریای بی حد و کران»؛ تملک: محمد بن عبد الرضا به تاریخ 1168؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مذهب، 299 گ، 25 سطر (10/5 × 17/5)، اندازه: 16 × 24 سم [ف: 33 - 109]

200. یزد؛ صدوقی یزدی؛ شماره نسخه: 63

خط: نسخ خوب، کا: عبد اللّه بن سلام اللّه، تا: دو شنبه 16 شعبان 1062 ق؛ 365 گ، 15 سطر، اندازه: 16 × 27 سم [ف: - 48]

201. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 140

خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 25 صفر 1064 ق؛ مجدول، با سرلوح مزدوج، مصحح؛ جلد: تیماج، 355 گ، 20 سطر چهار ستونی، اندازه: 20 × 29 سم [ف: 1 - 118]

202. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4993

آغاز: برابر 1؛ انجام: قصد کوته کن که رفتم در حجاب... تمت الكتاب بعون الملك الوهاب و هی ستة مجلدات... علی ید العبد الضعيف (اسم بزیر وصالی رفته) في شهر رجب المرجب سنه خمس و ستین و الف

هر شش دفتر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: رجب 1065 ق؛ دارای 5 سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 843 ص، 19 سطر (6 × 12)، اندازه: 12 × 19 سم [ف: 14 - 284]

203. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14633

انجام: بام گردون را از و آید نوا ** گردشش باشد همیشه زان

هوا

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: چهار شنبه 27 ذیحجه 1066 ق؛ مجدول، دارای هفت سرلوح متوسط؛ یادگاری از محمد محسن افشار ولد محمد حسن خان در آغاز نسخه مورخ 20 رجب 1309؛ 340 گ، 22 سطر، اندازه: 15/5 × 26/5 سم [ف: 41 - 135]

204. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7184

دفتر سوم تا پایان مثنوی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1066 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 225 گ، 21 سطر (10/5 × 19)، اندازه: 18 × 29 سم [ف: 5 - 503]

205. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 258

آغاز: برابر 1؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** هین خمش و اللّه اعلم بالصواب

شش دفتر. به غیر از دفتر اول در پنج دفتر دیگر این نسخه خطب منثور نگاشته شده است؛ خط: نستعلیق، کا: شیرازی، حسن علی بن حیدر، تا: 1065 - 1067 ق؛ مجدول، با سرلوح مذهب مرصع ممتاز؛ مهر: میرزا مهدی خان نادری، محمد رضای نادری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مذهب عالی، 516 ص، 20 سطر در متن و 26 سطر در حواشی، اندازه: 19/5 × 30 سم [ف: 3 - 310]

206. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16863

آغاز: ای ضیاء الحق حسام الدين توئی که گذشت از مه بنورت مثنوی؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب همین خمش و اللّه اعلم بالصواب تمت المثنوي المعنوى... روحه العزيز

دفتر چهارم و ششم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1067 ق؛ با دو سرلوح، مذهب، مجدول؛ مهر: «عبده ابو القاسم الحسيني» (بیضوی)، «بنده کریم عبد الرحيم سنه 1067»، «.. یعقوب...» (چهارگوش)، «لا اله الا اللّه الملك الحق المبين عبده یعقوب» (بیضوی)؛ جلد: تیماج قهوه ای، 127 گ، 19 سطر (10 × 16)، اندازه: 15 - 17 × 21 - 23 سم [رایانه]

207. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 4

در شش دفتر؛ خط: نستعلیق، کا: کرم علی بن محمد درویش، تا: ربیع الثاني 1069 ق؛ با چهار مجلس تصویر عارفان در اندرون و بیرون کار میرزا اسماعیل در 1269؛ جلد: روغنی [نشریه: 2 - 93]

208. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1341

آغاز: هَذَا کِتَابُ المثنوي المعنوي وَ هُوَ أُصُولِ الدين في کَشْفِ الاسرار الْوُصُولِ وَ اليقين ؛ انجام: نام گردون را از او آید نوا ** گردشش باشد همیشه زان هوا.

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1071 ق، جا: اصفهان؛ با سر لوح، مذهب، مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 352 گ، 21 سطر (8/5 × 17)، اندازه: 13 × 23 سم [ف: 3 - 404]

209. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2648

آغاز: هذا کتاب المثنوي؛ انجام: تا شوی دریای بی حد و کران

مشتمل بر: دیباچه فارسی و دفتر اول که آغاز ندارد، دیباچه فارسی و دفتر دوم، مقدمه عربی و دفتر سوم، مقدمه فارسی و عربی و دفتر چهارم، دیباچه فارسی و دفتر پنجم بی پایان، دفتر ششم آغاز افتاده، 22000 بیت؛ خط: نسخ، کا: درویش مصطفی، تا: 1074 ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 808 ص، 27 سطر (8 × 17/5)، اندازه: 15 × 20/5 سم [ف: 8 - 390]

210. یزد؛ صدوقی یزدی؛ شماره نسخه: 104

خط: نستعلیق دو ستونی، کا: کمال الدين بن نور محمد تبریزی، تا: 28 جمادی الاول 1076 ق، جا: تبریز؛ 328 گ، 21 سطر، اندازه: 20/5 × 30 سم [ف: - 86]

211. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 740

هر شش دفتر، دفتر یکم بی دیباچه، دفتر 2 با دیباچه ای به فارسی، دفتر های 3 و 4 با دو دیباچه یکی به عربی و یکی ترجمه آن ها به فارسی، دفتر های 5 و 6 با دیباچه های فارسی؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1077 ق؛ در آغاز هر دفتر یک یا دو سرلوح روی هم 12 سرلوح، با سرلوح، مجدول؛ مهر: «هو العلى الجواد الحسيني 1285» (بیضوی)، «بسم اللّه الرحمان الرحيم. راجه... بهری. ریاست پیروپور 1345 ه»؛ جلد: تیماج، 537 گ، 15 سطر (8/5 × 18/5)، اندازه: 13/5 × 24/5 سم [ف: 2 - 222]

212. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 356

آغاز: برابر 1

دارای سه دفتر اول؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 3 محرم 1079 ق، جا: مشهد رضوی؛ در بعضی برگ ها اشعاری به خط عبد الغني حسینی و عبد العلي تونی افزوده شده؛ 221 گ، 17 سطر در متن راسته و در حواشی چلیپا، اندازه: 12/5 × 19 سم [ف: 1 - 464]

213. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2373

آغاز: برابر 1؛ انجام: در دل من آن سخن زان میمنه است ** زان که از دل جانب دل روزنست

خط: نسخ خوش، کا: محمود بن سعد اللّه کازرونی، تا: 1079 ق؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: ساغری، 421 گ، 19 سطر (11 × 55/30)، اندازه: 13 × 24 سم [ف: 5 - 493]

214. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 7186

دفتر 4 و 5 و 6؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 14 محرم 1079 ق؛ مهر: صدر الدين حسینی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 226 گ، 15 سطر (9 × 16)، اندازه: 13 × 20 سم [ف: 5 - 503]

215. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 22815

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 15 ربیع الثاني تا 22 شوال 1080 ق؛ مجدول، دارای چهار سرلوح کم کار، محشی منقول از لطائف معنوی؛ کاغذ: هندی، جلد: گالینگور، 285 گ، 25 سطر (11 × 20/5)، اندازه: 16/5 × 27/5 سم [ف: 3 - 939]

216. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22635

آغاز: بسمله. هَذَا کِتَابُ المثنوي وَ هُوَ أُصُولِ ؛ انجام: گنج رحمن پیشوای اتقیاء.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1080 ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

217. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: بدون شماره

کا: میرزا علی رضا، تا: 1082 ق؛ انتقالی از کتاب خانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 245 گ، اندازه: 15/9 × 24/5 سم [رایانه]

218. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 6

در شش دفتر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول 1082 ق، جا: پای قلعه شالمیر؛ محشی از لطایف اللغات بقلم نشأه محمد بن صالح بن جار اللّه در 3 محرم 1140؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی [نشریه: 2 - 93]

219. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2993

آغاز:... آن جهود سگ به بین چه رای کرد ** پهلوی آتش بتی بر پای کرد؛ انجام: این سؤال و این جواب آن را گزین ** که سر این ها ندارد درد دین...

شامل سه دفتر است و از آغاز دفتر اول به قدر صد و هفت بیت و از آخر دفتر سوم به قدر سی و شش صفحه نسخه چاپ بمبئی افتاده و ناقص است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد پاینده ولد میر عوض، تا: 1082 ق، جا: برلاس منقام دولت آباد هند؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ کاغذ: هندی، جلد: چرمی، 290 گ، 17 - 15 سطر، اندازه: 12 × 21 سم [ف: 3- 1216]

220. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 431

شامل شش دفتر و هفت دیباجه و شش فهرست و یک مقدمه؛ خط: نستعلیق، کا: شریف کشمیری، تا: 1083 ق؛ تصحیح عبد اللطيف بن عبد اللّه عباسی که با هشتاد نسخه مقابله شده، مصحح در خصوص افزونی ابیات این نسخه از نسخ سائره چنین اظهار می کند: «و نیز بعضی را گمان آن باشد که ابیاتی که در این مثنوی نسبت بمثنوی های دیگر افزوده و بحسب کمیت زیاده بر دو هزار بیت بر اکثر نسخ مزیت حاصل نموده الحاقي است و بعضی از آن شعر سلطان ولد ولد خلف حضرت مولوی می تواند بود حاشا که چنین باشد»، محشی به معانی ابیات و مآخذ آیات مقتبسه از قرآن مجید و سائر شروح و تفاسیر متعلقه به متن مأخوذ از کتاب لطایف اللغات و لطایف المثنوي؛ تملک: حسن علی خان امیر نظام گروسی در 25 شعبان 1302؛ دارای شش سرلوح کوچک، مذهب و مجدول؛ 394 گ، 42 سطر، اندازه: 17 × 26/5 سم [ف: 2 - 250]

221. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5261

آغاز: بسمله. شرح بعضی ابیات مشکله فارسی و ترجمه اشعار مفصله دیباچه های تازی مثنوی مولوی معنوی و برخی فواید و عواید ضروریه که بنده ضعیف؛ آغاز متن: بشنو از نی چون حکایت می کند؛ انجام: بام گردون را از او آید نوا ** گردنش باشد همیشه زان هوا

خط: نستعلیق، کا: محمد اسلیم بنی اسرائیل کولوی بن شیخ جلال ولد، تا: 20 شوال 1084 ق؛ فهرست و مقدمه های هر شش دفتر است؛ با شش مجلس تصویر میناتور رنگی، محشی از لطایف المعنوي، مجدول، با سرلوح های ممتاز؛ کاغذ: ترمه هندی، جلد: تیماج، 26 گ (1 پ - 26 پ)، 19 سطر (9 × 19)، اندازه: 16/5 × 27/5 سم [ف: 16 - 85]

222. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 128

خط: نستعلیق، کا: هداية اللّه بن شکر اللّه ایموری، تا: 8 رجب 1084 ق (گویا پسر شکر اللّه بن فتح اللّه ایموری نویسنده روضة الصفاء نسخه مفتاح) برای محمد ارسنجانی؛ قطع:

رحلی [نشریه: 6 - 658]

223. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25505

بی کا، تا: 1084 ق؛ خریداری از میرداد خان [رایانه]

224. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4675

آغاز: این نسخه ناسخه مثنویات سقیمه و مثبت و مروج نسخ صحیحه مستقیمه که بظاهر مصداق حال مرآت منور... آغاز دیباچه یکم: بسمله... هَذَا الاسرار القدسية وَ الانوار الروحية وَ اللايحات الخفية . آغاز دیباچه دوم: هَذَا کِتَابُ المثنوي وَ هُوَ أُصُولِ أُصُولِ أُصُولِ الدين في کَشْفِ أَسْرَارِ الْوُصُولِ وَ اليقين وَ هُوَ فِقْهُ اللَّهِ الاكبر ... آغاز متن: بشنو از نی چون حکایت می کند ** وز جدائی ها شکایت می کند؛ انجام: بام گردون را از او آید نوا ** گردشش باشد همیشه زان هوا

در شش دفتر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 26 محرم 1084 ق؛ مجدول؛ مهر: «زین العابدين خلیل»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 459 گ، 18 سطر، اندازه: 16 × 28 سم [ف: 13 - 58]

225. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1179

شش دفتر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1085 ق؛ این نسخه در حدود سی هزار بیت دارد؛ کاغذ: بخارائی، جلد: میشن، 540 گ، 30 سطر، اندازه: 15/5 × 27 سم [ف: 3 - 457]

226. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4135

آغاز: برابر 1

شش دفتر؛ خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 2 ربیع الاول 1086 ق؛ در دیباچه سوم می نویسد، اول مرتبه در 1024 در آهن پوش افغانستان تيراة کابل با مثنوی که آن را بدفعات در مدت 35 سال با 60 مثنوی مقابل کرده بعد از جرح و تعدیل بسیار درست ساخته بودند و در کمیت و کیفیت تمام داشت مقابله شده، و در دفعه ثانیه در 1025 در یولم گذر و غیره از مضافات پشاور با چهار پنج مثنوی دیگر مطابقه شده، و سوم بار در 1031 در حین سفر دکن، مرة رابعة در 1031 در برهان پور با چهار پنج مثنوی دیگر مقابله شده، محشی، مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: روغنی بسیار زیبا، 446 گ، 19 سطر (19/5 × 17)، اندازه: 18 × 27/5 سم [ف: 11 - 131]

227. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1603

آغاز: برابر 1؛ انجام: آب جان را ریز اندر بحر جان ** تا شوی دریا بی حد و کران

خط: نسخ، کا: ابراهیم، تا: 1086 ق؛ مجدول؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج مذهب، 278 گ، 26 سطر (26 × 42)، اندازه: 34/5 × 52/5 سم [ف: 4 - 89]

228. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9234

شش دفتر؛ خط: نستعلیق ریز، کا: زرین شیخ احمد والد عبد العزيز فاروقی، تا: ربیع الثاني 1086 ق؛ با سرلوح، محشی، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 287 گ، 25 سطر (9 × 20)، اندازه: 15 × 26 سم [ف: 17 - 326]

229. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2980

آغاز: برابر 2؛ انجام: قوم دیگر تا پذیرا ترش و خام ** ناقصان سرمدی تم الكلام...

و چهار بیت از خاتمه دفتر اول و یک برگ باز مانده از دفتر اول؛ خط: نستعلیق، کا: عبد الكريم بن ملا عاشور بابای حصاری، تا: 1087 ق؛ مجدول و مذهب، با سرلوحی زیبا؛ جلد: چرمی، 248 ص (2 + 246)، 17 سطر، اندازه: 11/5 × 18 سم [ف: 3 - 1210]

230. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17473

آغاز: برابر 1؛ انجام: در دل من این سخن زان میمنه است ** زان که از دل جانب دل روزنه است / قصه کوته کن مکن دل ها کباب ** ختم کن و اللّه اعلم بالصواب...

هر شش دفتر مثنوی می باشد ولی مقدمه های آغاز دفتر ها را ندارد؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1089 ق، بلده ملتانبه؛ دارای شش سر لوح و کتیبه مذهب، مجدول، مصحح؛ خریداری از مصطفی یسمعی؛ مهر: «بنده شاه عالم گیر..» (مدور)، «مهر کتاب خانه سید ابو جعفر تعلقه دار... سنه 1313» (ترنجی)؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مذهب، 304 گ، 25 سطر (9/8 × 19/8)، اندازه: 17/5 × 28/6 سم [رایانه]

231. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 221

خط: نسخ ریز، کا: محمد بن علی، تا: پنج شنبه 17 ربیع الاول 1091 ق، جا: شیراز؛ مجدول، مذهب، با سرلوح؛ جلد: تیماج مذهب، 356 گ، 21 سطر، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 5 - 501]

232. تهران؛ نور بخش؛ شماره نسخه: 868/19

بخشی است از مثنوی؛ خط: نستعلیق و شکسته، کا: ابو الحسن بن محمد جعفر دست غیب، تا: 1091 ق، جا: کجور من اعمال رستم آباد؛ کاغذ: اصفهانی، 2 گ (59 - 60 ر)، اندازه: 14 × 23/5 سم [نشریه: 13 - 255]

233. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 876

خط: نسخ، بی کا، تا: 1094 ق؛ مجدول، با شش سرلوح؛ با دیباچه ای از محمد صادق طباطبائی خاکی حافظ شیرازی که در خدمت مولانا علی جان بوده و آن را مقابله کرده، محشی، قطع: وزیری [نشریه: 7 - 218]

234. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10056

آغاز: هَذَا الْكِتَابِ المثنوي المعنوي المولوى وَ هُوَ أُصُولِ الدين في کشف أَسْرَارِ الْوُصُولِ وَ اليقين وَ هُوَ فِقْهُ الاكبر ؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** هین خمش و اللّه اعلم بالصواب، انجامه: در شهر ربیع الاول سنه هزار و نود چهار صورت اختتام پذیرفت.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الاول 1094 ق، برای محمد رفیق؛ با شش سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 321 گ، 25 سطر (11 × 18)، اندازه: 19/5 × 30 سم [ف: 19 - 13]

235. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4730

آغاز: برابر 1؛ انجام: قوم دیگر ناپذیرا ترش و خام ** ناقصان سرمدی تم الكلام

دفتر اول و دوم؛ خط: نستعلیق، کا: ابو البقاء موسوی ابر قوهی، تا: 1094 ق؛ با سرلوح؛ مهر: حسین بن محمد؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 94 گ، 25 سطر چهار ستونی (14 × 24/5)، اندازه: 22 × 34/5 سم [ف: 13 - 110]

236. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15925

آغاز: بسمله، الْحَكَمُ جُنُودِ اللَّهُ تَعَالَی في الارض یقول بِهَا أَرْوَاحَ المريدين... ای ضیاء الْحَقِّ حُسَامِ الدين بیار ** این سیوم دفتر که سنت شد سه بار، انجام: بام کردون را ازو آید ندا ** گردشش باشد همیشه زان هوا

از دفتر سوم تا ششم می باشد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد مراد، تا 25 محرم 1095 ق؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ جلد: مقوایی، 297 گ، 19 سطر، اندازه: 15/7 × 26/5 سم [ف: 17 - 392]

237. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 22061

آغاز: [دیباچه مصحح]: این نسخه ناسخه مثنویات سقیمه و مثبت و مروج نسخ صحیفه مستقیمه که بظاهر مصداق حال... [دیباچه کتاب:] هَذَا کِتَابُ المثنوي المعنوي وَ هُوَ أُصُولِ الدين في کَشْفِ أَسْرَارِ بَابُ الْوُصُولِ وَ اليقين ؛ انجام: در دل من این سخن زان میمنه است ** زان که دل جانب دل روزنه است / چون فتاد از روزن دل آفتاب ** ختم شد و اللّه اعلم بالصواب [انجام موخره سلطان ولد:]بام گردون را از او آید نوا ** گردشش باشد همیشه زان هوا

شامل دفتر های شش گانه مثنوی؛ خط: نستعلیق، کا: محمد غنی، تا: 1096 ق؛ مقدمه و تصیح: عبد اللطيف بن عبد اللّه عباسی؛ محشی، مصحح؛ مهر: «محمد عادل» (بیضی) مورخ 1076 ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مذهب، 490 گ، 21 سطر (9/5 × 15)، اندازه: 14 × 21/5 سم [رایانه]

238. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 21170

دفتر دوم و مناجات نامه؛ بی کا، تا: 1097 ق؛ خریداری از رضا شیخان [رایانه]

239. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19737

آغاز: برابر 1؛ انجام: حضرت مولوی قدس اللّه تعالی سره العزيز تم تم مرقوم... شوال المكرم سنه 1097.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1097 ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 776

همان نسخه بالا [اهدائی ف: - 206]

240. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 32 - 1/32

آغاز: برابر 1؛ انجام: چون که چیزی فوت خواهد شد ز آب ** ترک کم تر گوی بهتر را بیاب

دفتر اول تا ششم از آخر چند بیت ناقص است؛ خط: نستعلیق خوانا، بی کا، تا: 7 جمادی الاول 1098 ق، جا: امن آباد لاهور؛ افتادگی: انجام؛ با سرلوح مزدوج، مذهب، مجدول؛ جلد: گالینور، 309 گ، 24 سطر چهار ستونی، اندازه: 17 × 28 سم [ف: 6 - 3511]

241. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19735

آغاز: بسَمِّ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرحيم الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ العالمين... ؛ انجام: هَذِهِ آخَرَ هَا في یوم الاثنين ثانی وَ عشرین مِنْ شَهْرِ شَوَّالٍ سِنُّهُ 1099 أَقَلَّ خَلَقَ اللَّهُ أَسَدٍ تربتی .

خط: نستعلیق، کا: تربتی، اسد بن حسن بیک، تا: 1099 ق [رایانه]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 485/2

همان نسخه بالا [اهدائی ف: - 263]

242. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10012

آغاز: هم چنین این قوت ابدال حق ** هم ز حق دان نز طعام و از طبق؛ انجام: کشته تو خیره چشم و خیره رو

شامل دفتر اول و قسمتی از دفتر دوم است، آغاز دفتر اول بعد از دیباچه منثور و نیز آخر نسخه افتادگی دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: دکتر شمس الدين جزایری، ظاهراً قرن 12؛ جلد: تیماج، 261 گ، 11 سطر، اندازه: 12 × 19 سم [ف: 9 - 240]

243. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16266

آغاز: برابر 1؛ انجام: مثنوی: همین خمش و اللّه اعلم بالصواب. غزلیات و قصاید: شدست نور محمد مزار شاخ هزار ** گرفت جمله جهان از کنار تا بکنار، موجود:... ام خوشم من جز این یکی ترشی ** سخت این ترشی کند می کند دندان.

کامل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی؛ 350 گ، 21 سطر، اندازه: 13/3 × 24/2 سم [ف: 17 - 395]

244. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9993

آغاز: بسمله، الْحَمْدُ لِلَّهِ حَقَّ حُمِدَ وَ الصلوة وَ السَّلَامُ... أَمَّا بَعْدُ فَهَذَا... الرَّابِعُ الَىَّ أَحْسَنَ المرابع هم چنین این قوت ابدال حق ** هم ز حق دان نه طعام و از طبق؛ انجام: به برون آرد دلش از بحر راز ** اول و آخر به بیند چشم باز

شامل دفتر سوم که از ابتدا و انتها مختصری افتادگی دارد و دفتر چهارم از انتها افتاده است؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: اواخر قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: دکتر شمس الدين جزایری، شهریور 1348؛ جلد: تیماج، 261 گ، 11 سطر، اندازه: 11 × 18/5 سم [ف: 17 - 395]

245. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14514

آغاز:... گفت أغلالاً فهم به مقمحون ** نیست آن اغلال بر ما از برون / خلفهم سداً فاغشیناهم ** می بینند بند را پیش تو پس او؛ انجام: بام گردون را از او آید نورا ** گردشش باشد همیشه زان هوا

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ محشی؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مذهب، 238 گ، 19 سطر (11/5 × 18/5)، اندازه: 16/5 × 26 سم [ف: 36 - 511]246. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10901

آغاز: برابر 1؛ انجام: من بدانم کو فرستاد آن به من ** از ضمیر چون سهیل اندر یمن / در دل من این سخن زان میمنه است ** زانک از دل جانب دل دوزنه است

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول، با سرلوح مزدوج مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 246 گ، 29 سطر (10 × 17)، اندازه: 12 × 22/5 سم [ف: 20 - 480]

247. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9765

دفتر ششم؛ خط نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ با هفت مجلس؛ کاغذ: هندی، 78 گ، 21 سطر (9 × 19)، اندازه: 16 × 24 سم [ف: 17 - 479]

248. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9729

سه دفتر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ پرداخته عبد اللطيف عباسی؛ مجدول، محشی؛ کاغذ: هندی، 178 گ، 23 سطر (13 × 21)، اندازه: 20 × 30 سم [ف: 17 - 467]

249. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9923

هر شش دفتر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، در 14 برگ نخستین سپس نسخ خلیل بن عبد اللّه مولوی در نزدیک به پایان ربیع الاول 705 ق؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی و سپاهانی، جلد: مقوا، 268 گ، 27 سطر (13 × 19)، اندازه: 17 × 25 سم [ف: 17 - 505]

250. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7869

هر شش دفتر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول، با دو سرلوح؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مذهب، 476 گ، 15 سطر (16/5 × 12)، اندازه: 13/5 × 23 سم [ف: 16 -722]

251. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6651/2 - 34/21

آغاز: برابر 1؛ انجام: آب جان را ریز اندر بحر جان ** تا شوی دریای بی حد و کران / قصه کوتاه کن که رفتم در حجاب **... و اللّه اعلم بالصواب

خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 12؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 368 گ، 20 سطر، اندازه: 17 × 28 سم [ف: 6 - 3510]

252. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4741/2

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: میشن، 32 سطر، اندازه: 16/6 × 27/1 سم [ف: 8 - 77]

253. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8111

در شش دفتر با دیباچه شاه عبد اللطيف بن عبد اللّه عباسی با حواشی به نام لطائف المعنوي من حقایق المثنوي؛ خط: نستعلیق ریز، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 499 گ، 15 سطر (7 × 13/5)، اندازه: 11 × 19/5 سم [ف: 17 - 33]

254. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8113

دارای هشت مجلس؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ افتادگی: آغاز و وسط؛ در متن و هامش، مجدول، دارای هشت مجلس؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 175 گ، 20 سطر، اندازه: 12/5 × 21 سم [ف: 17 - 33]

255. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 223

خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11 و 12؛ با سرلوح، مذهب؛ مهر: «رحمة اللّه حسینی 1273»؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 482 گ، 21 سطر (7 × 15)، اندازه: 13 × 24 سم [ف: 5 - 501]

256. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 214

دارای شش سرلوح؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ واقف: سپهسالار، 1297؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب،294 گ، 25 سطر (9 × 16)، اندازه: 14 × 21 سم [ف: 5 - 500]

257. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4937/8

گزیده ای از دفتر یکم آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ 61 گ (217 - 277 پ) [ف: 8 - 139]

258. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 424

این نسخه از آغاز تا آخر دفتر سوم را دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 74 گ، 22 سطر (17 × 28)، اندازه: 22 × 33/5 سم [ف: 1 - 246]

259. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16903

آغاز: بسمله. هَذَا الْكِتَابِ المثنوي المعنوي وَ هُوَ أُصُولِ أُصُولِ أُصُولِ الدين في کَشْفِ الاسرار ؛ انجام: چون فتاد از روزن دل آفتاب ختم شد وَ اللَّهُ اعْلَمْ بِالصَّوَابِ تَمَّ الْكِتَابِ المثنوي... الاولين وَ الآخرين وَ بارك وَ سَلَّمَ

خط: نستعلیق ریز، کا: عبد الرشيد بن محمد سعید عباسی، محمد معصوم ولد عبد الغني، تا: قرن 11 و 12؛ مصحح؛ مهر: «ان اللّه لایضیع اجر المحسنين» (بیضوی)؛ جلد: میشن، 215 گ، 25 سطر (9/2 × 19/5)، اندازه: 16/5 × 27/3 سم [رایانه]

260. کاشان؛ فرهنگ و ارشاد؛ شماره نسخه: 66

دفتر اول و دوم و سوم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ 440 گ، 17 سطر، اندازه: 14/5 × 24 سم [ف: - 74]

261. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1179 ط

آغاز: آغاز موجود (دیباچه): فَنَعَمْ السَّلَفِ وَ نِعْمَ الْخَلَفَ لَهُ نَسَبِ الْقَتِّ الشَّمْسُ علیه أَنْوَارِهِ ... بشنو از نی چون حکایت می کند؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** هین خمش و اللّه اعلم بالصواب

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، دارای چهار سرلوح مذهب؛ تملک: ابراهیم حائری طباطبایی، محمود بن محمد ابراهیم مورخ 1204 ق؛ مهر: «محمود بن ابراهیم مورخ 1220»، «محمد یوسف»؛ جلد: تیماج مذهب، 538 گ، 19 سطر در متن و 16 سطر در هامش، اندازه: 10 × 16 سم [ف: 24/2 - 166]

262. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 118

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، مقابله شده، محشی منقول از لطائف المعنوي و با امضاء «علی خان»، «داعی»؛ جلد: تیماج، 327 گ، 23 سطر (12 × 20)، اندازه: 19 × 29 سم [ف: 1 - 118]

263. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2652

آغاز: 12 تعظیم، نعت مصطفی صلی اللّه علیه و آله و سلم؛ انجام: هین خمش و اللّه اعلم بالصواب.

مشتمل بر شش دفتر با اشعار سلطان ولد 26700 بیت؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ دو سرلوح مذهب، چهار سر فصل مذهب مرصع؛ مهر: «محمد علی شریف»، «محمد»؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مذهب، 814 ص، 19 سطر در متن و 38 سطر در حاشیه (9 × 18)، اندازه: 12/5 × 21/5 سم [ف: 8 - 394]

264. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5221

آغاز: برابر 1؛ انجام: در دل من آن سخن زان میمنه است ** از آن که از دل جانب دل روزنه است

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: پنج شنبه 19 شوال 1103 ق؛ با پنج سرلوح زرین، مجدول؛ مهر: عبد الجواد الحسيني (چهار گوش)؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مذهب، 25 سطر (8/5 × 11)، اندازه: 10 × 16/5 سم [ف: 16 - 53]

265. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 9

هر شش دفتر؛ خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: 1104 ق؛ محشی از لطایف معنوی؛ کاغذ: هندی [نشریه: 2 - 93]

266. مشهد؛ گوهر شاد؛ شماره نسخه: 437

شامل دفتر ششم؛ خط: نستعلیق، کا: محمد صالح، تا: 25 ذیحجه 1106 ق؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج، 147 گ، 19 سطر (6 × 15/5)، اندازه: 12/5 × 22 سم [ف: 2 - 542]

267. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8841/31

آغاز: برابر 1؛ انجام: مصطفی را وعده کرد الطاف حق ** گر بمیری تو نمیرد این سبق / من کتاب و معجزت را حافظم ** بیش و کم کن را قرآن را نظم (کذا)

دفتر اول و سوم؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: جمال الدين محمد حسنی، تا: دو شنبه 10 شعبان 1108 ق، جا: قندهار؛ افتادگی: انجام؛ جلد: میشین، 41 ص (186 - 226)، اندازه:

22/3 × 34/9 سم [ف: 29/1 - 90]

268. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2650

آغاز: هذا کتاب المثنوي المعنوي؛ انجام: تا شوی دریای بی حد و کران

شامل: شش دفتر؛ خط: نستعلیق، کا: محمود بر نابادی، تا: 1110 ق؛ مجدول، با سر لوح مذهب؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: تیماج، 546 ص، 25 سطر (11/5 × 22)، اندازه: 17/5 × 29 سم [ف: 8 - 392]

269. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2651

آغاز: مقدمه: این نسخه ناسخه مثنویات مقیمه و ثبت و مروج نسخ صحیحه مستقیمه؛ انجام: مقدمه: درین وادی قدم زده یا درین ماه دم بر آورده و اللّه للموقف و هو المعين... شامل: مقدمه فارسی عبد اللطيف بن عبد اللّه عباسی، مقدمه عربی و دفتر اول تا دفتر ششم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1113 ق؛ مذهب، با پنج سرلوح مذهب کار هرات؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: مقوا، 540 ص، 29 سطر (8 × 16/5)، اندازه: 13/6 × 24 سم [ف: 8 - 393]

270. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 99

فهرست این نسخه: پیش گفتار نویسنده (که چرا آن را در شش جلد جدا نوشتم؟)، دیباچه عبد اللطيف عباسی، دیباچه عربی، ترجمه، گزارش عبد اللطيف بر دو بیت آغاز مثنوی، دفتر یکم، دیباچه عبد اللطيف، دیباچه خود مثنوی، دفتر دوم، دیباچه سوم به عربی، ترجمه فارسی آن، دفتر سوم، دیباچه عربی، ترجمه، دفتر چهارم، دیباچه، دفتر پنجم، دفتر ششم؛ خط: نستعلیق زیبا، کا: محمد مقیم، تا: 1113 - 1114 ق، جا: منزل عرف اسلام پوری؛ محشی به امضای «منه - لطایف» که اشاره به لطایف معنون و یا الطايف اللغات است، مجدول، با هفت سرلوح؛ کاغذ: ترمه، جلد: مذهب، 392 گ، 21 سطر (10 × 19)، اندازه: 15 × 27/5 سم [ف:2 - 216]

271. مشهد؛ مدرسه خیرات خان؛ شماره نسخه: 33

آغاز: مرغ را اندر قفس بی سیره زار ** نی خورش ماند است و نی صبر و قرار؛ انجام: سیف و خنجر چون علی ریحان او ** نرگس و نسرین عدد جان او

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 18 جمادی الثاني 1120 ق؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: نصرة الملك؛ جلد: تیماج، 61 گ، 18 سطر (8 × 16/5)، اندازه: 12/5 × 21 سم [رشت و همدان: ف: - 1761]

272. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19395

آغاز: برابر 1؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** هین خمش و اللّه اعلم بالصواب.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1128 ق؛ جلد: تیماج مذهب [رایانه]

273. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18822

بخش هایی از مثنوی مولوی؛ بی کا، تا: 1129 ق؛ انتقالی از کتاب خانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 9/8 × 20/3 سم [رایانه]

274. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10901

آغاز: مِمَّا ینسب الْعَارِفِ الرومي سوگند من به طه وَ یس وَ الضحي و آن؛ انجام: بگشایی خزاین عالم اگر از رمز ما خبر داری

خط: نستعلیق خفی، کا: محمد غنی بن عبد الكريم، تا: 1130 ق؛ جلد: تیماج، قطع: رقعی [رایانه]

275. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1277

خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1135 ق؛ با پنج سرلوح مذهب، مجدول؛ اندازه: 18 × 29/5 سم [نسخه پژوهی: 2 - 215]

276. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 423

خط: نستعلیق، بی کا، تا: رجب 1138 ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 274 گ، 24 سطر (13 × 21/5)، اندازه: 21 × 33 سم [ف: 1 - 246]

277. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8561 - 58/11

آغاز: برابر 1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 19 رجب 1145 ق؛ محشی به نقل از لطایف؛ 379 گ، سطور چهار ستونی (2 × 17)، اندازه: 17 × 28 سم [ف: 6 - 3510]

278. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16379

آغاز: برابر 1؛ انجام: تا شوی دریای بی حد و کران... الحمد لله اولا و آخر که در مدت یک صد یوم تمام بعون اللّه...کامل، خط: نسخ خفی، بی کا، تا: 1147 ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 214 گ، 21 سطر، اندازه: 10/8 × 17/8 سم [ف: 17 - 393]

279. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 229

آغاز: برابر 1؛ انجام: او همی گفت این به فرمان خداست ** این بچربک ها نخواهد گشت راست / این مثل بشنو که شب دزد عنید ** در بن دیواره حفره می برید

شامل دفتر اول و دوم است و دفتر سوم نیمه تمام است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ محشی؛ مجدول، با سرلوح؛ تملک: محمد مهدی بن محمد نصیر در نیشابور در 1163 ق؛ مهر: «مشیر السلطنه - حسین بن هدایت اللّه - محمد رضا الحسيني»؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مذهب، 310 ص، 19 سطر، اندازه: 16/5 × 26 سم [ف: 3 - 327]280. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 228

آغاز: برابر 1؛ انجام: تا خدایش باز صاف و خوش کند ** آن که تیره کرد هم صافش کند / صبر آرد آرزو را بی شباب ** صبر کن و اللّه اعلم بالصواب

منتخبی است از اشعار مثنوی معنوی؛ خط: نستعلیق عالی، بی کا، بی تا؛ مجدول، با یک سرلوح مذهب ممتاز؛ تملک: محمد مهدی بن محمد نصیر در 1164؛ جلد: چرم مذهب، 256 ص، 17 سطر، اندازه: 17 × 27/5 سم [ف: 3 - 331]

281. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 260

آغاز: برابر 1؛ انجام: گفت رویه این حکایت را بهل ** دست ها در کسب زن جهد المقل / دست دادستت خدا کاری بکن ** مکسبی کن یارئی یاری بکن

شش دفتر، فاقد نیمی از دفتر پنجم و تمام دفتر ششم است؛ خط: شکسته نستعلیق خوب، بی کا، تا: 1178 - 1179 ق؛ با یادداشتی به خط خسرو میرزا پسر فتح علی شاه قاجار در مورد واگذاری نسخه حاضر به حاجی میرزا احمد؛ مهر: «مشیر السلطنه - حسین بن هدایت اللّه - محمد رضا الحسيني»؛ مجدول، با سرلوح؛ جلد: چرم مذهب، 505 ص، 21 سطر، اندازه: 14 × 20/5 سم [ف: 3 - 316]

282. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27744

آغاز: برابر 1؛ انجام: نردبان آسمان این کلام هر که او ین برتر بود آید ببام، نی بام کان اخصر بود، بل به بامی کز فلک بر تر شود.

خط: نسخ، کا: چشتی، نظامی دهلوی، محمد فخر الدين، تا: 1180 ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

283. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16491

آغاز: برابر 1؛ انجام: چون فتاد از روزن دل آفتاب ** ختم شد و اللّه اعلم بالصواب / بام کردون را ازو آید نوا ** گردشش باشد همیشه زان هوا

شامل دفتر اول و دوم و پنجم و ششم که در صحافی جابجا شده است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد شریف بن شهاب الدين، تا: 20 رمضان 1199 ق؛ افتادگی: وسط؛ دارای دو سرلوح مذهب، مجدول؛ 244 گ، 21 سطر، اندازه: 19 × 33 سم [ف: 17 - 394]

284. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5073

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد صادق بن محمد اسماعیل، تا: 1199 تا 1300 ق؛ مذهب، با هفت سرلوح، مجدول؛ کاغذ: ترمه، 30 سطر (7 × 12)، اندازه: 9 × 14 سم [ف: 15 - 33]

285. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15166

آغاز: فارغان از حرص و اکباب و حصص؛ انجام: کرده مهتابی ز کرباس و غلس

خط: نستعلیق شکسته خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: حسین کی استوان، آبان 1348؛ جلد: تیماج مذهب، 344 گ، 17 سطر، اندازه: 13/5 × 21

سم [ف: 17 - 396]

286. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17444

آغاز: از مرض چون مویشد ** چشمه ای از اشک و خون چون جویشد؛ انجام: مار و کژدم مرترا مونس بود ** کان خیالت کیمیای مس بود

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوایی، 189 گ، 17 سطر، اندازه: 12/5 × 19/8 سم [ف: 17 - 397]

287. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10731

آغاز: برابر 1؛ انجام: ناقصان سرمدی تم الكلام

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ دارای سرلوح، مجدول؛ واقف: محمد ایرانی مجرد؛ 312 گ، اندازه: 12 × 19 سم [ف: 9 - 241]

288. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20909

آغاز: برابر 1؛ انجام: او دنی و قبله گاه او دنی است.

فقط دفتر اول؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج، 61 گ، 21 سطر [رایانه]

289. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3059

خط: نستعلیق ریز، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، با شش سرلوح؛ جلد: مذهب، 361 گ، 19 سطر (10 × 16/5)، اندازه: 13 × 21/5 سم [ف: 10 - 1999]

290. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14871/21

آغاز: برابر 1؛ انجام: گر دو عالم پر شد سر مست یار ** جمله یک باشند آن یک صد هزار

گزیده ای است از مثنوی معنوی که شامل بخش هایی از آن می باشد؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: حدود قرن 13؛ 13 گ (94 پ - 106 ر)، 22 سطر، اندازه: 15 × 23 سم [ف: 37 - 501]

291. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6457/2

شعر های داستان شبان و موسی؛ خط: نستعلیق ریز، بی کا، تا: قرن 13؛ 16 سطر (7 × 12)، اندازه: 11 × 18 سم [ف: 16 - 270]

292. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1207

آغاز: کار بی علت مبرا از علل ** مستمر و مستقر است از ازل؛ انجام: گر فسونی یادداری از مسیح ** کولب و دندان عیسی ای وقیح.

حاوی قسمتی از مثنوی معنوی یعنی دفتر سوم است و آن از داستان خر هیزم فروش شروع می شود و تا زبون شدن خر از دست روباه می آید؛ خط: نستعلیق بسیار خوش، کا: محمتلاً یکی از فرزندان وصال، تا: قرن 13، جا: شیراز؛ مجدول؛ جلد: پارچه، 73 گ، 25 سطر (9 × 16)، اندازه: 15 × 24 سم [ف: 3 - 242]

293. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8112

دفتر پنجم؛ خط: نستعلیق، کا: هداية اللّه بن پسر عبد الحكيم از پر کنه ابراهیم آباد معروف به بودهره، تا: قرن 12 و 13؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: هندی، جلد: مذهب، 184 گ،

25 سطر (11/5 × 20/5)، اندازه: 15 × 25 سم [ف: 17 - 33]

294. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5076

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ در متن و هامش؛ جلد: تیماج، 87 گ، 17 سطر (9 × 16)، اندازه: 14/5 × 23 سم [ف: 15 - 4106]

295. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5097 - 25/187

آغاز: حق هزاران صنعت و فن ساختست ** تا که مادر بر تو مهر انداخته است / پس حق حق با سبق مادر بود ** هر که آن حق را نداند خر بود؛ انجام: شمع بود آن مسجد و پروانه او ** خویشتن انداخت آن پروانه خو / سوخت پرش را ولیکن ساختش ** بس مبارک آمد آن انداختش

بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج، 223 گ، 9 سطر، اندازه: 8 × 11 سم [ف: 6 - 3512]

296. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3262 - 17/42

آغاز: قسط هر روزه بیابد بی ضرر ** حاجتش نبود تقاضای دگر / قرعه بر هر که فتاوی روز روز ** سوی آن شیر او دویدی هم چو یوز؛ انجام: قوم دیگر را یقین دراز دیاد ** زین عجب و اللّه اعلم بالرشاد / قوم دیگر ناپذیرا ترش و خام ** ناقصان سرمدی تم الكلام

چند برگ از اواخر دفتر دوم مثنوی را شامل است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول مذهب؛ 6 گ، 23 سطر چهار ستونی، اندازه: 17 × 27 سم [ف: 6 - 3511]

297. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5092 - 25/182

آغاز: داص 65 در آدم و بیان و عَلَّمَ الادم الاسماء کُلَّها ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَی الملائكه گفت وَ اللَّهُ عَالِمُ السِّرِّ وَ الخفي ** کافرید از خاک آدم را صفی؛ انجام: د 4 ص 5 در نکاح گفت صوفی ما فقیر و زاد کم ** قوم خاتون مالدار و محتشم / کی بود این کفو ایشان در رواج ** یک در چوب و در دیگر چو عاج

منتخب موضوعی است از مثنوی معنوی مولوی رومی، فهرست برخی موضوعات آن عبارتند از: در آدم و بیان و علم الادم الاسماء کلها، انبیاء، انسان، ایمان، احسان، ادب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ 213 گ، 15 سطر، اندازه: 12 × 22 سم [ف: 8 - 4601]

298. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3427 - 17/207

آغاز: در مجلس دعا باید خوانده شود بخوان من مولای مثنوی پس دعاها رد شود از بوی آن ** آن دل کرمی نماید از زبان؛ انجام: نوم سحر که رشته وصلش به خواب می دیدم ** زهی مراتب

خوابی که به زبیداری است

بیاضی است که در آن اشعاری از مثنوی معنوی جلال الدين محمد بلخی رومی انتخاب و به ترتیب موضوعی تحریر شده است؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مذهب، 179 گ، 10 - 16 سطر، اندازه: 8 × 18 سم [ف: 8 - 4602]

299. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 556 - 4/26

آغاز: برابر 1؛ انجام: آب جان را ریز اندر بحر جان ** تاشوی دریای بی حد و کران

از آغاز تا پایان دفتر ششم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی، مصحح توسط محرم در ماه محرم 1261 (در دفتر چهارم)، حواشی به خط محمد علی رشتی دارد؛ جلد: تیماج، 310 گ، 23 سطر، اندازه: 17/5 × 18 سم [ف: 6 - 3510]

300. مشهد؛ الهيات، شماره نسخه: 422

آغاز: برابر 1؛ انجام: حسبی اللّه ما عنان اختیار ** با تو دادیم ای قدیم کردگار

دارای دیباچه ای است منثور و شش دفتر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ دارای چهارده سرلوح، مجدول؛ جلد: مذهب، 219 گ، ابعاد متن: 15 × 25/5، اندازه: 19 × 30/5 سم [ف: 1 - 245]

301. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4635

و گزیده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن، 100 گ، 14 سطر، اندازه: 11 × 21/7 سم [ف: 4 - 724]

302. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 149

خط: نستعلیق، کا: بدخشی، محمد امان بیک بن محمد میرک بیک، تا: قرن 12 یا 13، جا: سهارن پورسویه؛ افتادگی: آغاز؛ محشی با نشان «رضا، لطائف المعنوي، عزیز اللّه، سلام اللّه، امیر نور اللّه، کاشفی»؛ مهر: حاجی عبد الرحمن؛ کاغذ: هندی، 449 گ، 19 سطر (12/5 × 21/5)، اندازه: 21 × 31 سم [ف: - 122]

303. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1370

آغاز: برابر 1؛ انجام: عرش حی و چرخ حی ای ذو لباب ** فهم کن و اللّه اعلم بالصواب.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ جلد: مذهب، 220 گ، 20 سطر (9 × 16/5)، اندازه: 13/5 × 21/5 سم [ف: 3 - 428]

304. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1272

آغاز: ای ضیاء الحق حسام الدين بیار ** این سیم دفتر که سنت شد سه بار؛ انجام: در تحیر مانده ام کین قوم را ** چون بپوشانید حق بر چشم ما.

دفتر سوم؛ خط: نسخ خوش، کا:وصال، تا: قرن 13، جا: شیراز؛ مجدول؛ جلد: پارچه، 26 گ، 25 سطر (11/5 × 21)، اندازه: 20 × 30 سم [ف: 3 - 335]

305. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1451

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 295 گ، اندازه: 18 × 28/5 سم نسخه پژوهی: 2 - 216]

306. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 866/3

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ مجدول [نشریه: 7 - 135]

307. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 781

از دفتر دوم آغاز می شود و می رسد به داستان فقیه با دستار بزرگ و ربودن راهزن دستار وی را؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: وزیری [نشریه: 7 - 218]

308. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 783

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 452 گ، 12 سطر، اندازه: 17 × 21 سم [ف: 2 - 597]

309. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 60

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [نشریه: 11 - 914]

310. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 5

در شش دفتر؛ خط: نسخ، کا: محمد تقی، تا: قرن 13 [نشریه: 2 - 93]

311. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 163

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: هندی، 273 گ، 26 سطر (12 × 12/5)، اندازه: 18 × 28/5 سم [ف: - 122]

312. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4250

آغاز: برابر 1؛ انجام: در دل من آن سخن زان میمنه است ** زان که از دل جانب دل روزنه است

خط: نستعلیق، کا: علی بابا ابن میرزا محمد شبیه ساز شیرازی، تا: 1200 ق؛ هیچ یک از دیباچه های نثری را ندارد، به فرمان و برای میرزا محمد حسین بن میرزا محمد علی مازندرانی نوشته، دارای 6 سرلوح بسیار زیبا، جملگی نگارین و بسیار زیبا و مینا کاری، مجدول؛ مهر: «حاج سید نصر اللّه تقوی»؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: مذهب، 288 گ، 25 سطر (10/5 × 20/5)، اندازه: 18 × 30/5 سم [ف: 11 - 264]

313. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 588

در شش دفتر که نسخه ما گزیده ای از دفتر نخست آن است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر: حاج سید سعید؛ 17 سطر در متن و حاشیه (12 × 18) [ف: 2 - 704]

314. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4611

آغاز: برابر 1؛ انجام: شرج این کوته کن و رخ زین متاب ** ختم شد و اللّه اعلم بالصواب

خط: نستعلیق زیبا، کا: محمد کاظم واله اصفهانی، تا: قرن 13؛ هیچ یک از دیباچه های نثری را ندارد؛ با سرلوح و منبت کاری، با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مذهب، 224 گ، 23 سطر (12 × 22)، اندازه: 19 × 30 سم [ف: 13 - 3]

315. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 44/5 سرود

اشعاری از آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1204 ق [نشریه: 13 - 419]

316. مشهد؛ فرهنگ و هنر؛ شماره نسخه: و - 9

آغاز: بسمله وَ بِهِ نستعین، وَ هُوَ أُصُولِ أُصُولِ أُصُولِ الدين في

کشف الاسرار الْوُصُولِ وَ اليقين ؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب هین خمش و اللّه اعلم بالصواب.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1204 ق؛ اهدایی: دبیرستان شوکتی بیرجند؛ 570 ص، 24 سطر (14 × 23)، اندازه: 21 × 30 سم [ف: - 36]

317. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 22

خط: نسخ، بی کا، تا: 1205 ق [ف: - 25]

318. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3944 - 20/64

آغاز: برابر 1؛ انجام: آب جان را ریز اندر بحر جان ** تاشوی دریای بی حد و کران / قصه کوتاه کن که رفتم در حجاب **... و اللّه اعلم بالصواب

خط: نسخ، کا: زین العابدين محمد جعفر، تا: چهار شنبه 29 ذیحجه 1223 ق، جلد: تیماج، 345 گ، 21 سطر در متن و حاشیه، اندازه: 14 × 20 سم [ف: 6 - 3510]

319. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 253

آغاز: برابر 1؛ انجام: این خودی را خرج کن اندر خدا ** تا نمانی هم چو ابلیس جدا

خط: نسخ خفی خوش، بی کا، تا: محرم 1228 ق؛ مجدول، با 10 سرلوح مذهب مرصع بسیار خوب؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن مذهب، 761 ص، 25 سطر در متن و 26 سطر در کنار، اندازه: 14 × 24/5 سم [ف: 3 - 306]

320. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13972

آغاز: برابر 1؛ انجام: در دل من آن سخن در روزن است ** زانکه دل از جانب جان روشن است

خط: شکسته نستعلیق ساده، بی کا، تا: 1229 ق؛ مجدول مذهب، دارای شش سرلوح؛ جلد: تیماج مذهب، 308 گ، 24 سطر، اندازه: 15 × 22 سم [ف: 37 - 568]

321. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 259

آغاز: هَذَا کِتَابُ المثنوي المعنوي المولوى وَ هُوَ أُصُولِ أُصُولِ الدين في کَشْفِ أَسْرَارِ الْوُصُولِ اليقين وَ هُوَ فِقْهُ اللَّهِ الاكبر وَ شَرَعَ اللَّهُ الاظهر وَ بُرْهَانِ اللَّهِ الاطهر مَثَلُ نُورِهِ مشكوة فیها مِصْبَاحٍ وَ یشرق شراقا أَنْوَرُ مِنَ الاصباح ؛ انجام: در دل من این سخن زان میمنه است ** زانکه از دل جانب دل روزنه است. الْحَمْدُ لِلَّهِ الذي وفقنی بَا تَمَامَ هَذِهِ النسخه الشريفه بعنایاته الكامله مصلیا عَلَی رَسُولِهِ وَ مرتجیا الَىَّ قَبُولِهِ مستمدا عَنْ أَرْوَاحِ الْمُصَنِّفِ وَ هُوَ قَبُولُهُ .

شامل شش دفتر مثنوی خطب منثور دفتر دوم و پنجم این نسخه برای کتاب خانه شاه جهان پادشاه هندوستان تهیه شده بوده و در تاریخ 1232 داخل کتاب خانه سلطنتی ایران شده؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول، دارای 6 سرلوح مذهب مرصع عالی؛ با یادداشتی به خط شاه جهان پادشاه هندوستان که آن چه از تطاول وصالی و صحافی باقی مانده چنین است «هو بتاریخ غره شهر رمضان المبارك سنه 31 این نسخه شریفه (جزو) کتاب های این نیازمند گردید قیمت یک صد روپیه»؛ مهر: «مشیر السلطنه - حسین بن هدایت اللّه - محمد رضا الحسيني»، ناصر الدين شاه قاجار 1245؛ کاغذ: کشمیری، جلد: چرم مذهب، 835 ص، 17 سطر در متن و 32 سطر در حاشیه، اندازه: 14 × 23/5 سم [ف: 3 - 313]

322. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 7625

آغاز: ز آن که شاهد راز لا لا فصل نیست ** تا ز لالا می کریزی وصل نیست / تو چه دانی ذوق صبر ای شسته دل ** خاصه صبر از بهر آن خوب چکل؛ انجام: آب جان را ریز اندر بحر جان ** تا شوی در پای پی حد و کران / قصه کوته کن که رقم در حجاب ** ختم کن و اللّه بالصواب.

انجامه:... اول کتاب کتبته بیدی و انا العبد احقیر الآثم جعفر ابن ابو القاسم تمد الكتاب بعون الملك الوهاب في شهر ربیع الاول من شهور سنه 1236 م.

خط: نستعلیق، کا: جعفر بن ابو القاسم، تا: 1236 ق؛ مجدول؛ جلد: گالینگور، 73 گ، 15 سطر (8 × 14)، اندازه: 13/5 × 20/8 سم [رایانه]

323. کاشان؛ عاطفی، حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره

منتخب؛ خط: نستعلیق خوش، کا: جعفر بن ابو القاسم، تا: ربیع الاول 1236 ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول [نشریه: 7 - 744]

324. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3221

آغاز: برابر 1؛ انجام: من بدانم کو فرستاد آن بمن ** از ضمیر چون سهیل اندر بمن / در دل من این سخن زان میمنه است ** زان که از دل جانب دل روزنه است

خط: نستعلیق، کا: علی اشرف بن علی، تا: اواسط جمادی الاول 1237 ق؛ مجدول مذهب، محشی، مقابله شده؛ جلد: تیماج مذهب، 291 گ، 25 سطر، اندازه: 18 × 27 سم [ف مخ: 4 - 1687]

325. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16002

آغاز: برابر 1؛ انجام: بام کردن را ازو آید نوا ** کرد شش باشد همیشه زان هوا...

کامل؛ خط: نستعلیق خوش، کا: زین العابدين بن حاج محمد جعفر شیرازی، تا: ذیقعده 1237 تا رجب 1241 ق؛ چهار ستونه، مجدول، دارای یک سرلوح مذهب و منقش؛ جلد: ساغری مذهب، 270 گ، 25 سطر، اندازه: 17/6 × 29 سم [ف: 17 - 396]

326. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2653

آغاز: الْحَمْدُ لِلَّهِ بِعَوَاقِبِ الامور الْعَالِمُ بِمَا نحفیه الضماير في الصُّدُورِ ؛ انجام: هین خَمْشِ وَ اللَّهُ اعْلَمْ بِالصَّوَابِ .

مشتمل بر: شرح خطب مثنوی از حاج محمد حسین، فهرست حکایات و مقالات مثنوی، مقدمه عربی و دفتر اول، دیباچه فارسی و دفتر دوم، مقدمه عربی و دفتر سوم، مقدمه عربی و دفتر چهارم، دیباچه فارسی و دفتر پنجم، دیباچه فارسی و دفتر ششم؛ خط: نستعلیق، کا: وصال شیرازی، تا: 1243 ق؛ شش سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: مذهب، 640 ص، 25 سطر (12 × 20)، اندازه: 18 × 27 سم [ف: 8 - 394]

327. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1040

آغاز: برابر 1؛ انجام: تیغ حلم از تیغ آهن تیز تر ** بل ز صد الشكر ظفر انگیز تر.

دفتر اول؛ خط: نستعلیق، کا: یوسف بن قاضی، تا: دو شنبه 6 ربیع الاول 1245 ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 89 گ، 16 سطر (8 × 13/5)، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 3 - 47]

328. تهران؛ عبد العظيم؛ شماره نسخه: 627/1

آغاز: برابر 1؛ انجام: بام گردون را از او آید نوا ** گردشش باشد همیشه ز آن هوا

خط: نسخ، کا: محمد بن محمد مؤمن بانوی، تا: محرم 1245 ق؛ مصحح؛ 368 گ (1 پ - 368 ر)، 25 سطر، اندازه: 16 × 22 سم [ف: 2 - 488]

329. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2395 - 13/75

آغاز: نقل اعراض است این بحث و مقال ** نقل اعراضست این شیر و شکال / جمله عالم غرض بودند تا ** اندرین معنی بیامد هل اتی؛ انجام: مظهر عزست و محبوب بحق ** از همه کروبیان برده سبق

از دفتر دوم تا آخر ششم؛ خط: نسخ، کا: محمد بن ملا کاظم رانکویی الاصل و اصفهانی مسکن (پایان دفتر خامس)، تا: پنج شنبه 15 جمادی الثاني 1246 ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 275 گ، 17 سطر، اندازه: 15 × 21 سم [ف: 6 - 3512]

330. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5023

آغاز: برابر 1؛ انجام: صبر آرو آرزو را نی شتاب ** صبر کن و اللّه اعلم بالصواب

نسخه تنها دفتر یکم است بدون دیباچه؛ خط: نستعلیق زیبا، کا: محمد شفیع مشتهر به میرزا کوچک متخلص به وصال شیرازی، تا: 1246 ق، جا: شیراز، به دستور فتح علی شاه برای ناصر الدين شاه نوشته؛ مجدول؛ جلد: مذهب، 25 سطر (10 × 19)، اندازه: 18 × 28 سم [ف: 14 - 326]

331. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19398

آغاز: داستان آن کنیزک با خر خاتون؛ انجام: کزین بر زبان هرگز بتازم شکایت از غم امروز و فردا... محرم الحرام سنه 1248.

قطعه ای از آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1248 ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: پارچه [رایانه]

332. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 233 فرخ

خط: نستعلیق، کا: علی بن ملا محمد بن عبد الحميد کرمانی، تا: 12 شعبان 1250 ق؛ مجدول، جلد: تیماج، 247 گ، 28 سطر (13 × 21/5)، اندازه: 20/5 × 29/5 سم [ف: - 150]

333. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 233

شماره یکم دفتر؛ خط: نسخ، کا: ابراهیم بن کربلایی نصیر بنائی، تا: 1250 ق؛ مجدول، دو سرلوح؛ جلد: مذهب، 312 گ، 23 سطر (15 × 22)، اندازه: 20 × 31 سم [ف: 5 -502]

334. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5021

آغاز: برابر 1؛ انجام: بام گرد و نرا ازن آید نوا ** گردشش باشد همیشه زان هوا

خط: نسخ زیبا، کا: محمد بن عباس بک، تا: 1251 ق، جا: بنات؛ با شش سرلوح بسیار ممتاز، مجدول؛ جلد: مذهب، 238 گ، 32 سطر (13 × 28)، اندازه: 21 × 37 سم [ف: 14 - 325]

335. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16964

آغاز: ای همیشه حاجت ما را پناه ** بار دیگر ما غلط کردیم راه؛ انجام: هست باقی شرح این لیکن درون ** بسته شد دیگر نمی آید برون. مؤخره سلطان ولد: «قصه کوته کن که رفت اندر حجاب ** هین خمس و اللّه اعلم بالصواب»

شامل هر شش دفتر مثنوی می باشد که از این میان دفتر اول در اثر پارگی ها و افتادگی ها ناقص است و دفتر سوم نیز فاقد دیباچه می باشد؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1251 ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول، مصحح؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مذهب، 522 گ، 13 سطر در متن و 26 سطر در حاشیه، اندازه: 9/5 × 19/5 سم [رایانه]

336. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1599

14500 بیت؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول 1251 ق؛ در متن و هامش؛ جلد: تیماج، 14 سطر، قطع: ربعی [چهار کتاب خانه مشهد - ف: - 170]

337. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1559

آغاز: برابر 1؛ انجام: گر تو خواهی باقی این گفتگو ** ای اخی در دفتر چهارم بجو. تمت دفتر سیم

از آغاز تا آخر دفتر سوم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1246 - 1251 ق؛ جلد: تیماج مشکی، 280 گ، 15 سطر (9 × 11)، اندازه: 13/5 × 20/5 سم [ف: 4 - 2112]

338. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5841

خط: شکسته، کا: زین العابدين مراغی، تا: 1252 ق؛ جلد: تیماج، 726 ص، 21 سطر دو ستونی، اندازه: 12/5 × 20 سم [ف: 17 - 252]

339. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6051

آغاز: هَذَا الْكِتَابِ المثنوي وَ هُوَ أُصُولِ أُصُولِ الدين في کَشْفِ السِّرَارِ الْوَصْلِ وَ اليقين ؛ انجام: قُصَّهُ کوته کن که رفتم دُرٍّ حِجَابُ هین خَمْشِ وَ اللَّهُ اعْلَمْ بِالصَّوَابِ قَدْ فَرَغَ مِنْ تسوید هَذِهِ الْكِتَابِ الشريف في 26 شَهْرِ صُفْرِ الْمُظَفَّرِ مِنْ شُهُورِ سِنُّهُ 1252 بِقَلَمٍ شکسته زین العابدين درباره ...

هر شش دفتر معنوی؛ خط: نستعلیق شکسته، کا: زین العابدين، تا: 1252 ق؛ محشی؛ جلد: مذهب، 304 گ، 23 سطر (9 × 17/5)، اندازه: 16 × 26/5 سم [رایانه]

340. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2985

آغاز: برابر 1؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** هین خمش و اللّه اعلم بالصواب

خط: نستعلیق، کان علی محمد اهری، تا: 1254 ق؛ بدون سرلوح؛ 303 گ، 27 سطر (12 × 22/5)، اندازه: 20/5 × 33 سم [ف: 6 - 739]

341. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10549

آغاز: برابر 1؛ انجام: جان جاویدان اگر خواهی بخوان ** مثنوی

معنوی مولوی شامل 6 دفتر کامل مثنوی؛ خط: نستعلیق، کا: زین العابدين، تا: جمعه 25 جمادی الثاني 1254 ق؛ مجدول، دارای 6 سرلوح، با سرلوح؛ جلد: مذهب، 320 گ، 31 سطر (11/5 × 22/5)، اندازه: 18/5 × 29/5 سم [ف: 19 - 754]

342. تهران: فرمان فرمائیان، حافظ (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره

خط: نستعلیق، کا: زین العابدين، تا: جمعه 25 جمادی الثاني 1254 ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، قطع: رحلی [نشریه: 7 - 549]

343. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 732/1

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 14 جمادی الثاني 1254 ق؛ با چهار سرلوح، مجدول، قطع: ربعی [نشریه: 7 - 255]

344. همدان؛ جواهری، حبیب؛ شماره نسخه: 38

شش دفتر کامل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 16 صفر 1254 ق؛ با مقدمه های منثور؛ مجدول، با سر لوح، محشی [رشت و همدان: ف: 1681]

345. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4104

نسخه دفتر 1 - 2 است با شرح های لغوی در هامش از لطائف المعنوي و علی خان؛ خط: نستعلیق، کا: طبیب رشتی، زین العابدين بن قاسم، تا: جمادی الثاني 1255 ق، جا: اصفهان؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 134 گ، 23 سطر (9 × 17)، اندازه: 15 × 26 سم [ف: 13 - 3084]

346. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 125 - فیروز

خط: نسخ زیبا، کا: ملا محمد بن عباس بک بنابی، تا: 1255 ق؛ دارای 6 دفتر و 6 سر لوح، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مذهب، 596 ص، 26 سطر، اندازه: 15 × 24 سم [ف: 21 - 171]

347. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8620

خط: نستعلیق، کا: صابر شیرازی، مهدی بن محمد، تا: دو شنبه 29 شعبان 1256 ق؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، 94 گ، 22 سطر (10 × 18)، اندازه: 19 × 34 سم [ف: 17 - 178]348. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 1110

خط: نستعلیق، کا: محمد حسن بن حاجی عبد اللّه تبریزی، تا: 10 ج 1256 ق، جدول زر و لاجورد، با سر لوح و زر افشان در ص 1 و 2؛ قطع: وزیری [نشریه: 7 - 218]

349. تهران؛ نور بخش؛ شماره نسخه: 181

آغاز: برابر 1؛ انجام: ختم شد و اللّه اعلم بالصواب.

خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم بن محمد، تا: 1256 - 1258 ق، بر حسب خواهش آقا میرزا عابد ضرابی؛ دارای سرلوح؛ جلد: تیماج، 636 ص، 24 سطر، اندازه: 18 × 27/5 سم [ف: 1 - 185]

350. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 321

خط: نستعلیق، بی کا، تا: سلخ محرم 1256 ق؛ 385 گ، 17 سطر، اندازه: 18 × 30 سم [ف: 2 - 39]

351. تهران؛ نور بخش؛ شماره نسخه: 613

دارای شش دفتر؛ خط: نسخ خوب، بی کا، تا: 1259 ق؛ جلد: تیماج مذهب، 269 گ، 27 سطر، اندازه: 14/5 × 23/5 سم [نشریه: 13 - 11]

352. تهران؛ فرمان فرمائیان، حافظ (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره

خط: نسخ، کا: احمد بن محمد هاشم خوش نویس، تا: ربیع الاول 1259 ق، برای محمد حسین خان آجودان باشی؛ با سرلوح؛ جلد: مذهب، قطع: رحلی [نشریه: 7 - 549]353. تهران؛ اعتماد مقدم، سعید؛ شماره نسخه: بدون شماره

خط: نسخ خوش، کا: احمد بن محمد هاشم خوش نویس، تا: 1259 ق، برای محمد حسین خان آجودانباشی [میراث اسلامی: 5 - 621]

354. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2490

آغاز: برابر 1؛ انجام: دفتر سادس شد این ساعت تمام ** هم بعون ایزد محی العظام

خط: نستعلیق خوش، کا: سید صادق بن سید یوسف مازندرانی، تا: 1259 ق؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: مذهب، 328 گ، 22 سطر (11/5 × 19/5)، اندازه: 17 × 27/5 سم [ف: 5 - 663]

355. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 105

خط: نسخ، کا: محمد بن محمد حسین بن مولانا شهاب دین، تا: پنج شنبه 4 شعبان 1259 ق؛ محشی منقول از لطائف المعنوي؛ واقف: سید سعید؛ جلد: تیماج، 288 گ، 25 سطر (12 × 20)، اندازه: 20/5 × 30 سم [ف: 1 - 90]

356. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 406

خط: نسخ، کا: محمد ابراهیم، تا: 17 شعبان 1260 ق؛ با چند سرلوح؛ جلد: مذهب [ف: 5 - 503]

357. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 3

در شش دفتر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الاول 1260 ق؛ با آرایش؛ کاغذ: ترمه، جلد: ساغری [نشریه: 2 - 93]

358. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 223

آغاز: برابر 1؛ انجام: قصه کوته کن مکن دل ها کباب ** ختم کن و اللّه اعلم بالصواب

شش دفتر مثنوی معنوی عارف بزرگوار مولانا جلال الدين است؛ خط: نستعلیق و ثلث، کا: آقا محمد مشهور به درویش ابو الفيض اصفهانی، تا: 1260 ق، جا: اصفهان مدرسه چهار باغ؛ با یک سر لوح کتیبه ای مذهب، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: مذهب، 578 ص، 25 سطر، اندازه: 15/5 × 27 سم [ف: 3 - 335]

359. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 332

خط: نستعلیق، کا: محمد حسن، تا: پنج شنبه 20 جمادی الثاني 1260 ق؛ مجدول، دارای سرلوح زرین، مصحح؛ جلد: تیماج، 380 گ، 21 سطر، اندازه: 14 × 25 سم [ف: 2 -45]

360. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 13

هر شش دفتر؛ خط: نستعلیق، کا: منعم، تا: ربیع الاول 1261ق؛ جلد: روغنی [نشریه: 2-93]

361. تهران: مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 150

آغاز: برابر 1؛ انجام: من چه دارم که فدایت نیست آن ** که زمن فریاد داری هر زمان

خط: نستعلیق متوسط، کا: علی اصغر تفرشی، تا: 1261ق، جا: حصار، بر حسب فرموده میرزا محمد هاشم تفرشی؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر: «اسدالله» (بیضوی)، «عبده لطف الله و اسدالله» (بیضوی)؛ ، 278گ،25 سطر چهار ستونی (12/5×21 )[ف: - 138]

362. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 594

دفترها 4، 5 و 6، خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 12 ربیع الاول 1261ق؛ با سرلوح منقش یادگار محمد هاشم خراسانی 1310 ق، مجدول؛ مهر: «محمد هاشم حکاک 1298» (بیضوی)،« هاشم بن غلامرضا»؛ جلد: مقوایی، 145گ، 24سطر (13/5× 24/5)، اندازه:20 ×31سم [ف:2-222]

363. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 906

آغاز: بسمله، اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم چون این حقیر فقیر ده سال سابق از کتاب مثنوی انتخابی نموده؛

انجام: صبر را سلم کنی سوی درج ** تا برایم صبر مفتاح الفرج.

گرد آورنده که ظاهراً صوفی بوده و سالها عمر خود را بروی کتاب مثنوی ملای رومی گذراده است در مقدمه شرح حال مولانا جلال الدين رومی را نگاشته و سپس نخبه اشعار مثنوی را آورده است. او می گوید: در این انتخاب تفصیلات بارده را واگذارده ام و آنچه را که آورده ام لب لباب مثنوی است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1261ق؛ مجدول؛ جلد: مذهب، 314گ، 14سطر (7/5× 15)، اندازه: 12/5 ×21سم [ف:2-442]

364. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2741

آغاز: برابر 1؛ انجام: پس زجان کن وصل جانان را طلب ** بی لب و بی کام میگو نام رب ... /... قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** هین خمش والله اعلم بالصواب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1262ق؛ مجدول؛ جلد: چرم، 252گ (1+ 251)، 58-54 سطر در متن و حاشیه، اندازه: 14/5 ×27سم [ف: 1215-3 ]

365. تهران؛ الهيات، شماره نسخه: 151

خط: نستعلیق، کا: نعمت الله، تا: 14 ذیحجه 1262ق؛ تملک: رضا بن محمود موسوی با تاریخ 1297؛ جلد: تیماج، 331گ، 21سطر (11×18)، اندازه: 16/5×24/5سم [ف: - 122]

366. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 222

آغاز: برابر 1؛ انجام: خاتمه لولده الكامل المحقق بهاء الدين ...

شش دفتر؛ خط: نستعلیق، کا: محمدمهدی ملک الكتاب، تا: 1263ق؛ مجدول، مذهب، با سرلوح مذهب؛ مهر: «مشیر السلطنة»؛ کاغذ: ترمه، جلد: چرم، 454ص، 23 سطر، اندازه: 18/5 × 28/5سم [ف: 3-297]

367. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 227

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 28 رمضان 1263ق؛ با سرلوح؛ 392گ، 17 سطر (13×23)، اندازه: 21×31سم [ف: 5-502]

368. اصفهان؛ صارم الدوله (کتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 1035

آغاز: برابر 1؛ انجام: در بخوشد از حضورش در دلم ** منطقی بیرون ازین شادی و غم

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: چهار شنبه غره ذیحجه 1263ق؛ دارای شش سرلوح مذهب عالی، مذهب، مجدول؛ جزء کتب کتابخانه ظل السلطان به کتابخانه فرهنگ اصفهان تهداء شده؛ جلد: مقوایی، 644ص، 23 سطر، اندازه: 16×25سم [ف: - 140]

369. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19267

آغاز: برابر 1؛ انجام: یا رب نگاه دار تو ایمان آن کس کین ** خط من بخواند و بر من دعا کند.

خط: نستعلیق شکسته، کا: عبد العظيم بن محسن تویسرکانی، تا: 1263ق [رایانه]

370. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4939

آغاز: برابر 1؛ انجام: کرد شش باشد همیشه زان هوا ... هجرة النبوية المصطفوية.

خط: نسخ، کا: محمد باقر خوانساری، تا: شعبان 1263ق؛ با شش دیباچه و شرح بعضی لغات؛ واقف: نایینی؛ جلد: چرمی، 325گ، 23سطر چهار ستونی (9/5×17)، اندازه: 16×26 سم [ف: 7-717]

371. زنجان؛ اخوان زنجانی - جلیل؛ شماره نسخه: بدون شماره

دفتر اول و دوم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1263ق؛ متعلق به کتابخانه شعاع الملك شیرازی بوده.[ میراث اسلامی: 5-618]

372. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 208-فیروز

شش دفتر؛ خط: نستعلیق زیبا، کا: محمد مهدی فراهانی حسینی، تا: 1252 تا 1264ق، جا: قم و اصفهان؛ مجدول؛ جلد: روغنی،650ص، 24 سطر، اندازه: 18×27/5سم [ف: 21-172]

373. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2067

آغاز: بسمله هذا الكتاب المثنوى المعنوي و هو اصول اصول اصول الدين في کشف اسرار الوصول؛ انجام: بام گردون را ازو آید نوا ** گردشش باشد همیشه زان هوا

خط: نستعلیق بسیار خوش، کا: رضی حسینی شیرازی، تا: 1264ق؛ با شش سرلوح، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 319گ، 25سطر ( 10/5×22)، اندازه :16/5×30/5سم [ف: 5-77]

374. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16904

کا: رضی حسینی، تا: 1265ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 277گ، اندازه: 15/3 × 26/7 سم [رایانه ]

375. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1012

آغاز: برابر 1؛ انجام: بام گردون را ازو آید نوا** گردشش بادا همیشه زان هوا. پایان نسخه: ذلك في سنه 1266 من الهجرة النبوية علی هاجرها الف صلوة و تحية و انا الداعي الدوام الدولة

الباهرة محمد حسن الگلپایا گانی الأصل.

خط: نسخ خوش، کا: محمد حسن گلپایاگانی، تا: 1266ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 307، 25 سطر (8×15)، اندازه:14/5 ×24/5سم [ف:3-13]

376. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 678

آغاز: چون این کتاب مستطاب که از حقایق و معارف و تحقیقات مراتب سیر و سلوک و اخذ خصائل و ترک رذایل گنجی شایگان و از نهایت اشتهار و اعتبار مستغنی از تعریف و بیان است به خطی خوش و طرزی دلکش تحریر یافته بود از کمال خوبی و بایستگیشایسته بزم ارم نظم و محفل مینو مشاکل سلطان الاعظم ... ناصرالدین شاه ادام الله ایام سلطنة و شوکته دانسته این غلام جان نثار دولت ابد آثار فیروز میرزا آن را به رسم پیشکش حضور خورشید ظهور و اهدای کتابخانه مبارکه منظور داشت چنانچه مراتب دولتخواهی این دولتخواه را کاتب کتاب نظم در آورده به عرض رسانید چون بامر داور مالک رقاب ** خوش بپایان آمد این فرخ کتاب / نصرت الدوله بزرگ ملک جم ** بنده جان بر کف شاه عجم / کامجو شهزاده فیروز گزین ** آن بصد فیروزی و نصرت قرین؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب **هین خمش والله اعلم بالصواب

شش دفتر کامل مثنوی؛ خط: نستعلیق، کا: شیرازی، فتحعلی بن محمد جعفر، تا: 1263-1266ق؛ با تزئینات و تذهیب بسیار زیبا که شاهزاده فیروز میرزا آن را به رسم پیشکش به حضور ناصرالدین شاه قاجار تقدیم نموده، با سرلوح مذهب مرصع ممتاز کار شیرازی، مجدول، مذهب؛ جلد: مذهب، 576ص، 25 سطر، اندازه: 20×31سم [ف: 3-318]

377. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 226

آغاز: برابر 1؛ انجام: بام گردون را از او آید نوا ** گردشش باشد همیشه زان هوا

شش دفتر؛ خط: نستعلیق، کا: محمد علی ابن محمد اسمعیل حسینی قاینی، تا: 1266ق، جهت حشمت الدوله حمزه میرزا کتابت نموده؛ مجدول، مذهب، با سرلوح مذهب، با شش سرلوح مذهب خوب؛ مهر «مشیر السلطنه - علی اکبر بن حسین الحسيني»؛ کاغذ: ترمه، جلد: مذهب، 663ص، 23 سطر، اندازه: 15×25/5سم [ف: 3-303]

378. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5093

آغاز: برابر 1

دارای هر شش دفتر مثنوی است و هر دفتر دارای دیباچه است؛

خط: نسخ زیبا، کا: احمد بن وصال شیرازی، تا: ربیع الثاني 1266ق؛ دارای 6 سر لوح، مجدول؛ جلد: تیماج، 305گ، 25سطر (11×20)، اندازه: 17×25سم [ف: 15-58]

379. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1180

خط: نسخ، کا: محمد اسماعیل پسر وصال شاعر مشهور شیرازی، تا: 1267ق؛ مذهب، با سرلوح؛ کاغذ: ترمه، جلد: ساغری مذهب،و 300گ، 50 سطر، اندازه: 14×22/5سم [ف: 3-457]

380. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1181

خط: نسخ خوب، کا: محمد باقر بن محمد هاشم خوانساری، تا: 1267ق؛ محشی از «لطائف المعنوي»، با دو سرلوح، با چهار سرلوح، مجدول؛ مهر: علی منشی (امین الملك) به سال 1290؛ جلد: مذهب، 332گ، 46سطر، اندازه: 19×29سم [ف: 3-458]

381. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16842

بی کا، تا: 1267ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 316گ، اندازه: 14/6 ×5/ 20سم [رایانه]

382. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1465

آغاز: بسمله، هذا کتاب المثنوي و هو اصول اصول الدين في کشف اسرار الوصول و اليقين؛ انجام: تا سوی دریای بیحد و کران ** آب جانرا ریز اندر بحر جان.

خط: نستعلیق خوش، کا: محمد بن وصال متخلص به داوری، تا: 1268ق؛ با سر لوح مذهب، مجدول؛ جلد: مذهب، 312گ، 25 سطر (9/5×16)، اندازه: 14/5×24 سم [ف:3-523 ]

383. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 224

آغاز: برابر؛ انجام: خاتمه مجلد ششم از مثنوی بتاریخ نوزدهم شهر شعبان المعظم سنه 1269 مطابق سیچقان ئیل. کتبه العبد الحقير الفقير العاصي حبیب الله النوریگفت و گو آخر رسید و عمر هم ** مژده کامد وقت آن کز تن جهم / قصه کوتاه کن که رفتم در حجاب ** هین خمش والله اعلم بالصواب شش دفتر، کتاب مستطاب مثنوی معنوی مولانا جلال الدين عارف روشن ضمیر و دل آگاه؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: حبیب الله نوری، تا: 1269ق؛ مجدول، با سرلوح مذهب خوب؛ تملک: فرهاد میرزا در 1288ق؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: چرم مذهب، 578ص، 25 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 3-299]

384. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 1758/1

دفتر 4 و 5 و 6، کا: محمد شفیع بن محمد سعید، تا: 1269ق؛ قطع: ربعی[ رشت و همدان: ف: -1491]

385. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5981

خط: نسخ، کا: وقار پسر وصال شرازی، تا: 1274ق، به دستورر میرزا یوسف مستوفی الممالك؛ با شش سرلوح زیبا، مجدول؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: ساغری، 249گ، 30سطر، اندازه: 19×30سم [ف: 4-725]

386. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 225

آغاز: برابر 1؛ انجام: خاتمه لولدة الكامل المحقق بهاء الدين بام گردون را از او آید نوا ** گردشش باشد همیشه زان هوا

شش دفتر مثنوی معنوی؛ خط شکسته نستعلیق ممتاز، کا: محمد حسن شریف شهیر به کاتب سرکاری، تا: ربیع الاول 1274ق؛ مذهب، مجدول، با سرلوح مذهب مرصع ممتاز؛ کاغذ: ترمه، جلد: مذهب، جلد کار محمد اسمعیل نقاشباشی 1286، 715ص،21سطر، اندازه: 165×26/5سم [ف: 3-301]

387. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 21716

آغاز: برابر 1؛ انجام: مر بزرگی ورا گردن نهم منتی هم بر دل و بر تن نهم چون افتاد از روزن دل آفتاب ختم شد و الله اعلم بالصواب

[انجام موخرها]: تا که شد این نامه ی نامی تمام. از عنایات خدایی و السلام

دفاتر شش گانه مثنوی است، مثنوی نان و حلوای شیخ بهایی در پایان نسخه آمده؛ خط: نستعلیق، کا: میرزا غفار، میرزا هاشم، احمد منبری تفرشی، تا: 1275-1273 و 1327ق؛ مطابق یادداشت رضا منبری تفرشی، این کتاب را میرزا احمد منبری تفرشی پدر وی در 1327 تحریر کرده، لکن نسخه در پایان دفتر اول رقم میرزا غفار و میرزا هاشم به تاریخ 1273ق، دارد. و تا پایان دفتر چهارم مورخ 1275 ق است، دفتر پنجم و ششم بدون رقم است. و جز بخشی از برگ 329 به نظر می آید خطوط مشابه یکدیگر است؛ محشی، مجدول؛ جلد: تیماج، 363 گ، 21سطر (11/4 × 18/2)، اندازه: 17/2 ×27/5 سم [رایانه]

388. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7286

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیقعده 1275ق؛ با دیباچه نثری فارسی، در هفت دفتر؛ 87گ، 12 سطر (6/5×13)، اندازه:5×22 سم [ف: 505-16 ]

389. همدان؛ اعتماد الدوله؛ شماره نسخه: 240

کا: علی اکبر محلاتی، تا: 1275 ق، به دستور آقا میرزا نادر کردستانی از روی نسخه میرزا احمد وقار شیرازی، مورخ 1266[نشریه: 5-345]

390. تهران، سلطنتی؛ شماره نسخه: 1923

آغاز: برابر 2؛ انجام: قوم دیگر ناپذیرا ترش و خام** ناقصان سرمدی تم الكلام

دفتر سوم که کاتب جهت تحفه حضور ناصرالدین شاه قاجار کتابت و تقدیم نموده؛ خط: نستعلیق، کا: چنگیز قاجار، تا: 1275ق؛ مجدول، با سرلوح و کتیبه مذهب بسیار خوب؛ مهر: «حسین بن هدایت الله – و محمد رضا الحسيني»؛ جلد: تیماج مذهب، 94، 25 سطر، اندازه: 21×34/3سم [ف: 3-278]

391. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، تا: 1276ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 216گ، اندازه: 16/5×27/1سم [رایانه]

392. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18337/3

آغاز: برابر 1؛ انجام: گفت پیغمبر عداوت از خرد ** بهتر از مهری که از جاهل رسد

شامل دفتر اول و دوم مثنوی؛ خط: تحریری، کا: ابوالقاسم محمد، تا: 1277ق؛ جلد: تیماج، 295ص (141-435)، اندازه: 11×18سم [ف: 50-127]

393. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4941

آغاز:ای ضیاء الحق حسام الدين سعیددولتت پاینده فقرت بر مزید؛انجام: حسبی الله ماعنان اختیاربا تو دادیم ای قدیم کردگار

دفتر هفتم الحاقي به مثنوی مولاناست؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1279ق؛ واقف: علی بشیر، بهمن 1316، جلد: پارچه ای، 97گ، 10سطر (7×11/5)، اندازه: 12/5×19 سم [ف: 7-718]

394. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 681

آغاز: برابر 1؛ انجام: بام گردون را از او آید نوا ** گردشش باید همیشه زان هوا

شش دفتر؛ خط: نستعلیق ممتاز، کا: شیرازی، محمد حسین بن محمد علی، تا: 1279ق، جا: شیراز؛ تذهیب و تزئین و تجلید این نسخه از سید علیرضاست که واقعا از حیث رسم الخط و تزئینات و تحریرات یکی از شاهکارهای آثار دوره ناصرالدین شاه قاجار است، مجدول، دارای سرلوحهای مذهب مرصع ممتاز، مذهب؛ جلد: مذهب، 718ص، 20-21 سطر، اندازه: 22/4 × 32/5سم [ف: 3-321]

395. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 432

کا: داوری، محمد بن محمد شفیع، تا: 1280ق؛ این نسخه به واسطه حسن خط و امتیاز تذهیب و تزئین و زیبایی جلد یکی از نسخ نادره نفیسه است، دارای شش سر لوح بسیار ممتاز؛ جلد: مذهب مصور، 157گ، 99 سطر شش ستونی، اندازه: پ18×27سم [ف: 2-252 ]

396. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 1268

آغاز: ذکر احوال مولانا بهاء الدين ولد بزرگ، بسمله و ما توفیقی الا بالله؛ انجام: غلام برخی بعضی جلدی و دلیری کردن تمت في سنة 1281 من الهجرة المباركة النبويه صلی الله علیه و آله.

خط: نسخ خوش، کا: محمد اسماعیل متخلص به توحید وصال، تا: 1281ق، جا: شیراز؛ مذهب، با سر لوحه های مذهب، مجدول؛ جلد: مذهب، کار لطفعلی صورتگر، 158گ، 33 سطر (11×19)، اندازه: 18×25/8سم [ف: 3-331]

397. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19785

بی کا، تا: 1281ق؛ خریداری از محمد حسین علوی [رایانه]

398. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4938

آغاز: برابر 1؛ انجام: همین خمش و الله اعلم بالصواب.

شش دفتر ست؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1280 و 1282ق؛ با شش سر لوح زیبا، مذهب به قلم آقای عیسی آلفته نقاش و مذهب کتابخانه، ظاهراً خط یکی از فرزندان وصال شیرازی است؛ واقف: نایینی؛ جلد: مذهب، 302گ، 25سطر چهار ستونی (10/2 × 19/5)، اندازه: 17×28/8سم [ف: 7-717]

399. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 7

هر شش دفتر؛ خط: نسخ و رقاع، کا: محمد علی بن احمد قاری اصفهانی، تا: 1284ق، به فرمایش میرزا محمد یوسف مستوفی الممالك؛ با حواشی نستعلیق محمود بن میرزا محمد علی منشی گرگانی در شوال 1284؛ جلد روغنی کار محمد تقی حسینی امامی در 1284[نشریه: 2-93]

400. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 252/6

آغاز: برابر1

بیش از 100 بیت اشعار از مثنوی مولوی؛ کا: حسین بن حاج عبدالحامد فیجانی، تا: 1285ق؛ 3گ (170پ -172پ)، اندازه: 11×18 سم [ف: 2-248] 401. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 98

بخشی از یکی از دفترهاست؛ خط: نستعلیق، کا: بنده ای از بندگان محمد بن محمود زند کرمانشاهی، تا: سه شنبه 2 محرم 1289ق، جا: شوشتر؛ در پایان نسخه یک مثنوی از میرزا علی اکبر و مثنوی دیگری از شیخ مفید و مخمسی از میرزا سید محمد خان نائینی افزوده شده؛ نوشته شده از روی نسخه میرزا محمد خان سلطان؛ جلد: تیماج، 86گ، 13 سطر، اندازه: 10/5 × 16/5 سم [ف: 1-93]

402. تهران؛ مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 195/6

آغاز: ای خدا ای فضل تو حاجت روا **با تو یاد هیچکس نبود روا؛ انجام: عقل را از هر خطر باشد حذر ** عشق را نبود غم خوف خطر

منتخب؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد علی ابن مرحوم آقا میرزا هاشم خوشنویس، تا: 6 رجب 1291ق؛ جلد: تیماج،15گ(202پ -216پ)، اندازه: 21×34سم [ف: -177]

403. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 5083/3

آغاز: برابر1

گزیده کوتاه؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: با تاریخ 1291ق؛ جلد: میشن، 8گ (17پ -24پ، متن و هامش)، 14سطر، اندازه: 18/2×28/3سم [ف:8-189]

404. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4908/1

چند قطعه از مثنوی است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیقعده 1292ق؛ جلد: تیماج، 79گ (3پ-81پ)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 13-88]

405. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 157-فیروز

خط: نستعلیق، کا: عبدالله بن میرزا محمد جعفر، تا: 1292ق؛ دارای 7 کتیبه، مجدول، گاه محشی؛ جلد: روغنی، 586ص، 25 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 21-172]

406. قم؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 126

آغاز: بخشی از مثنوی است با این سرآغاز: ای منزه پرده دار پرده در** ای بهر پرده در و از پرده در / چون سرایم من سپاست کان سپاس ** در قیاس است و تو بیرون از قیاس

بخشی از مثنوی ایست؛ خط: نستعلیق، کا: شکر الله بن محمد حسن خان لیلمانجی، تا: 17 ربیع الاول 1295ق، به دستور علی قلی خان و رمزیار؛ تملک: ماشاء الله فرزند حجت الله؛ جلد: تیماج، 86گ، 12 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 95]

407. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 63 -ب

شش دفتر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 4 ربیع الثاني 1299ق؛ مجدول؛ نسخه را صدیق الملك محمد بن عبدالله نوری تبریزی تهرانی رئیس دفاتر وزارت خارجه به دختر خود قمر تاج خانم در روز یکشنبه 22 ذیحجه 1299 بخشیده؛ جلد: تیماج، 380گ، 19سطر (12/5×20 )، اندازه: 22×34سم [ف: -182]

408. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 9447

چهار دفتر؛ خط: نسخ، کا: زاهر، یوسف بن محمد اليف، تا: قرن 14؛ دفتر 1 نوشته روز 6 جمادی الاول 1330 برای درس نزد پدر، دفتر دوم نوشته روز چهارشنبه 9 ربیع الأول 1335 برای درس نزد پدر، آن را نویسنده جزو به جزو می نوشته و پیش پدر خود می خوانده است، در پایان دفتر سوم آمده است که قرائت و تصحیح شده با نسخه مقابله شده با اصل با تشکیل و تقیید در هوامش در روز 8 جمادی الثاني 1342 و این کار را محمد اليف پسر شیخ احمد مختار سعدی مولوی شاذلی حصری زاده شیخ تکیه سوء لیجه رو به روی ابو ایوب انصاری کرده است؛ نوشته یوسف زاهر بن استاد المقرر الشيخ محمد اليف افندی سعدی مولوی شاذلی بن شیخ احمد مختار افندی به شیخ سلیمان صدقی بن شیخ مصطفی عزی حصیری زاده بن شیخ حفید دمنهوری؛ کاغذ: استانبولی، 341گ، 23 سطر (9×18)، اندازه: 19×27سم [ف: 17- 371]

409. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 220/2

از حکایت عاشق شدن پادشاه به کنیزک تا سئوال کردن بهلول از یک صاحبدل؛ خط: نستعلیق، کا: میرزا ولی پسر شاهرخ، تا: قرن 14؛ مجدول؛ جلد: تیماج سرخ، 3ص (44-46)، 9سطر (8/5×12/5)، اندازه: 13/5 × 21/5سم [ف: -186]

410. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 220/6

بخشی از مثنوی، از دادخواستن پشه از باد به حضرت سلیمان تا داستان یوسف؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 19گ

(116پ -134ر)، 9سطر (8/5×12/5)، اندازه: 13/5×21/57 سم [ف: -187]

411. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12671

آغاز: برابر 1؛ انجام: دست بر نبضش نهاد و یک بیک ** باز می پرسید از جور فلک (بیت 185)؛ موجود: میل هر جانی بسوی تن بود ** هر تنی از روح آبستن کند. (بیت 400)

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام (از ابتدای دفتر اول مثنوی شروع و به بیت 185 ختم می شود، از بیت اول دفتر اول تا بیت 400 تکرار شده است)؛ واقف: حسین کی استوان، آبان ماه 1348؛ جلد: تیماج، 18 گ، 17-18 سطر، اندازه: 15/2×20 سم [ف: 17-398]

412. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10943

انجام: تا درین فکری تو از سکری تو دور ** تا از این مستی از آن جامی تو کور / گفتگوی ظاهر آمد چون غبار** مدتی خاموش خو کن هوش دار از انجام نانوشته رها شده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ 40گ، 9سطر (8×16)، اندازه: 17/5× 22/5سم [ف:20-530]

413. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8173/111

آغاز: ای بسا نازا که گردد آن گناه ** افکند مر بنده را از چشم شاه / آنچنان روئی که آن شمس الضحاست ** آنچنان رو را خراشیدن خطاست؛ انجام: هر چه آن بر تو کراهیت بود ** حق حقیقت بنگری رحمت بود / تو مبین که بر درختی یا بچاه ** تو مرا بین که منم مفتاح راه

گزیده ای مفصل از برخی قسمت های مثنوی است؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: صحبت الله خان ملقب به دبیر همایون، تا: آغاز قرن 14؛ دارای رکابه؛ جلد: تیماج، 39ص (466-504)، سطور در متن راستهو در حاشیه چلیپا، اندازه: 13/4× 21سم [ف: 27/1 -349]

414. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17163/2

دفتر هفتم؛ خط: نستعلیق، کا: احتمالاً میرزا محمد ملک الكتاب، تا: 1301ق؛ اشعار دو ستونه؛ جلد: تیماج، 108ص (8-115)، اندازه: 11/5× 18

سم [ف: 47/2 -48]

415. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16391

آغاز: برابر 1؛ انجام: شاه را گفتند آنجا حجره ایست ** اندر آنجا زر و سیم و خمره ایست.

خط: نستعلیق خفی، کا: عبدالحسین یاور فوج، تا: جمادی الثاني 1302 تا جمادی الثاني 1303ق، جا: تهران؛ افتادگی: انجام (دارای 5 دفتر است که دفتر پنجم نیز تا بیت 1860 نوشته شده)؛ جلد: تیماج، 241گ، 15 سطر، اندازه: 13/1× 21/5سم [ف: 17-397]

416. تهران؛ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه: 121

آغاز: برابر 1؛ انجام: باز جویم در ظهور و در خفا ** همت از ارواح اخوان الصفا / صد دورود و صد سلام از کردگار ** بر پیغمبر باد و بر آل کبار شامل شش دفتر؛ خط: نستعلیق خوش، کا: محمد رضی بن میرزا نصرالله تفرشی، تا: چهارشنبه 29 صفر1305ق، جا: رشت؛ با سرلوح، مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 692ص، 22 سطر (15×25)، اندازه:25×31 سم [ف:- 159]

417. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18064

آغاز: برابر 1؛ انجام: چون فتاد از روزن دل آفتاب ختم شد و الله اعلم بالصواب. مؤخره سلطان ولد: عنبن می باید ترا ای مرد کار ** تا دهی گلزار و گیری خار زار

منتخب مثنوی معنوی، منتخبی است از اشعار هر شش دفتر مثنوی که هر کدام به صورت جداگانه انتخاب شده است؛ خط: نستعلیق، کاتب و انتخاب کننده: شیخ الاسلام محسن بن محمد صالح بهبهانی، تا: 1311-1310ق، جا: تهران؛ مصحح، با یادداشتی از انتخاب کننده و کاتب به نام ابراهیم سبزواری و به تاریخ 1311ق، در تمجید از وی؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ کاغذ: اصفهانی و فرنگی، جلد: تیماج مذهب، 108گ (2پ-109پ)، 17-19 سطر (10×18/5)، اندازه: 12/8×20/8سم [رایانه]

418. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 2264

آغاز: برابر 1؛ انجام: بام گردون را از او آید نوا **گردشش باشد همیشه زان هوا

نسخه حاضر مثنوی (شش دفتر) با دیباچه از مولانا جلال الدين عارف قیومی علیه الرحمه است که به خطی جلی و دلربا کتابت شده است با تذهیب و تزئینات بسیار ظریف و استادانه و جلد روغنی شکیل و جالب؛ خط: نسخ و نستعلیق عالی، کا: فضل الله بن میرزا محمد یوسف، تا: رمضان 1350ق، بر حسب فرمایشآقای محمد رضا خان قوام الملك؛ مجدول، مذهب، با سرلوح مذهب مرصع ممتاز کار شیراز، کاغذ: ترمه، جلد: مذهب، 565ص، 27 سطر چهارستونی، اندازه: 21×31سم [ف: 3-324]

419. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4999/7 تا4999/12

آغاز: هذا الكتاب المثنوي و هو اصول اصول الدين في کشف اسرار الوصول و اليقين و هو فقه الله الاكبر و شرع الله الازهر

دیباچه دفتر اول و دوم و پنجم و ششم مثنوی به فارسی و دیباچه دفتر اول و چهارم مثنوی به عربی؛ خط: نسخ، کا: عبرت نائینی، محمد علی، تا: چهارشنبه 28 جمادی الاول 1354ق؛ 4گ (32پ - 36پ)، 17سطر (7×15)، اندازه: 15×23سم [ف: 14-292]

420. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12530/2

ابیاتی از مثنوی معنوی مولوی است؛ خط: نستعلیق، کا: علی بدر الدين احمدی بن حاجی ابراهیم لیلی آبادی تبریزی، تا: 1367ق، جا: تبریز؛ جلد: تیماج مذهب، 3گ (17ر-19پ) [ف:59-36 ]

421. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13561/1

آغاز: برابر 1؛ انجام: شهوت ار غالب شود بس کمترست ** از بهایم آن بشر کان ابتر است / آن دو قوم آسوده از جنگ و خراب ** وین بشر با دو مخالف در عذاب

منتخبی از مثنوی مولوی به همان ترتیب اصل و بدون هیج شرح و توضیحی است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مجدول مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 77گ (2پ - 60پ، 69ر -86ر)، 11سطر، اندازه: 10/5×20/5سم [ف: 37-54]

422. مشهد؛ مدرسه آية الله خوئی؛ شماره نسخه: 316/1

منتخب دفتر ششم مثنوی؛ بی کا، بی تا[اوراق عتیق: 1-256]

423. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14391/1

آغاز: تا نباشد برق دل و ابر دو چشم ** کی نشیند آتش تهدید و خشم؛ انجام: قوم دیگر را یقین در ازدیاد ** زین عجب و الله اعلم بالرشاد / قوم دیگر ناپذیرا ترش و خام ** ناقصان سرمدی تم الكلام

بخش کوتاهی از مثنوی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، 11گ (1ر -11ر)، 12-13 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 38-522]

424. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2670/2

شامل فهرست حکایات مثنوی، اشعار وقار در شرح حال مولوی و شش دفتر مثنوی؛ کا: علی اکبر ابن محمد رفیع، بی تا؛ و صفحه 759 اشعار مختلف به خط دیگر است در هامش قسمت دوم لغات و ابیات مثنوی به خطهای مختلف شرح شده که بیشتر آنها بعلت

صحافی کتاب از میان رفته؛ جلد: گالینگور، 167گ (412-578)، 33 سطر در متن 58 سطر در حاشیه، اندازه: 28/5 × 41/5سم [ف: 431-8 ]

425. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2692

آغاز: برابر 1؛ انجام: در جمادات از کرم عقل آفرید ** عقل از عاقل بقهر خود برید

منتخب است؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ مجدول، آغاز نسخه محمد حسین عماد الكتاب قزوینی نوشته که خط نسخه از میر علی است و با نسخه های رقم دار او مقابله شده و شخص بی سلیقه ای روی این یادداشت را سه خط عمودی با جوهر کشیده و زیر آن نوشته است «کذب است»، با سرلوح تشعیر مذهب صفحه اول؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج، 200ص، 14سطر در متن و 22 سطر در حاشیه (11×22)، اندازه: 14/5 × 23/7 سم [ف: 8-462]

426. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10099/6

آغاز: گفتن الله تو لبیک ماست ...

اشعاری از مثنوی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 1ص (39)، اندازه: 9/5 ×20سم [ف32-122]

427. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 231

آغاز: برابر 1؛ انجام: سیف و خنچر چون علی ریحان او ** نرگس و نسرین عدو جان را منتخبی از کتاب مثنوی معنوی، مؤلف قطعاتی از اشعار را به میل خویش استخراج و با اضافه کردن عناوینی مانند «في الاستغنا- في الفكر - في الخوف - في الطاعت» این نسخه را تنظیم کرده؛ خط: نستعلیق خوش، کا: عالم الدين اسحق، بی تا؛ مجدول، با سرلوح مذهب؛ مهر: «مشیر السلطنه - حسین بن هدایت الله - محمد رضا الحسيني»، ناصر الدين شاه؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: چرم مذهب، 198ص، 15 سطر، اندازه: 14×23سم [ف: 3-329]

428. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 227

آغاز: برابر 1؛ انجام: شیر دنیا جوید آشکاری و مرگ ** شیر مولا جوید آزادی و مرگ / سیف و خنجر چون علی ریحان او ** نرگس و نسرین عدو جان او

منتخبی است از حکایات مثنوی معنوی؛ خط: نستعلیق ممتاز، بی کا، بی تا؛ مجدول، مذهب، با سرلوح و کتیبه مذهب؛ مهر: محمد شاه غازی «پادشاه عالم گیر محی الدين ابو الظفر محمد غازی» پادشاه هندوستان، ناصر الدين شاه قاجار؛ تملک: امیر محمد فرزند امیر علی مردان خانبا مهر «محمد بن علی مردان - حسن بن علی مردان»؛ جلد: مذهب، 116ص، 11سطر، اندازه:20×30 سم [ف: 3-333]

429. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1826

آغاز: برابر 1؛ انجام: در دل من آن سخن زان مینمنه ست **زانکه از دل جانب دل روزنه است

شش دفتر مثنوی است، در متن و حواشی به طریق مورب و راست کتابت شده؛ خط: نسخ تحریری، بی کا، بی تا؛ به سال های 1282 و 1322 به ترتیب از عرض کتابخانه گذشته؛ مجدول؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار؛ میرزا محمود وزیر مشهود؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: چرم، 527ص، 20سطر در متن 38 سطر در حواشی، اندازه: 14/5 × 23/5 سم [ف: 3-288]

430. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 251

آغاز: برابر 1؛ انجام: آب جان را ریز اندر بحر جان ** تا شوی دریای بیحد و کران / قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** هین خمش والله اعلم بالصواب

تمت الكتاب بعون الملك الوهاب تم.

شش دفتر؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، غیر از دفتر اول بقیه دفاتر دارای خطب منثور است، مجدول، با سرلوح مذهب خوب؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مذهب، 654ص، 21 سطر، اندازه:21×30/2سم [ف: 3-293]

431. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 221

آغاز: هذا کتاب المثنوى المعنوي و هو اصول اصول اصول الدين في کشف اسرار الوصول و اليقين و هو وفقه الاكبر و شرع الله الازهر و برهان الله الاظهر مثل نوره كمشكوة فیها مصباح لیشرق اشراقا؛ انجام: آب جان را ریز اندر بحر جان** تا شوی دریای بیحد و کران / شرح این کوته کن رو بر متاب ** ختم شد والله اعلم بالصواب

شش دفتر؛ خط: نستعلیق ممتار، بی کا، بی تا، مذهب، مجدول، با شش سرلوح مذهب مرصع ممتاز، محشی؛ مهر: «بنده شاه ولایت طهماسب»؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوای روغنی بوم مرغشی، 456ص، 25 سطر، اندازه: 18/5 × 29/5سم [ف:3 -295]

432. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3602

آغاز: الف: بازمانده از دفتر سوم دو برگ با آغاز: «ای ضیاء الحق حسام الدين بیار** این سیوم دفتر که شد سنت سه بار ...»؛ انجام: صبر آرد آرزو را نه شتاب ** صبر کن و الله اعلم بالصواب.

شامل دفترهای سه و چهار و پنج و شش؛ خط: نستعلیق پخته، بی کا، بی تا؛ مجدول و مذهب؛ با سرلوحهای زیبا با مینا؛ کاغذ: هندی، جلد: چرمی، 377گ، 30سطر در متن و حاشیه، اندازه:15/5×27/5 سم [ف: 3-1211]

433. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2661

آغاز: برابر 1 انجام: دفتر ششم در حاشیه: ... بوی جانی سوی جانم می رسد ** بوی یار مهربانم می رسد ... دفتر ششم در متن: ... گژ منه ای عقل تو هم کام خویش ** تا نباید آن خسوف رو به پیش ... ؛دفتر چهارم در حاشیه: ... صورت آمد چون لباس و چون عصا ** جز بعقل و جان نجنبد نقشها ...؛ دفتر چهارم در متن: ... حق چو خواهد زلزله شهری مرا **گوید او من بر جهانم عرق را ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مجدول، با یک سرلوح، با دوازده مینیاتور؛ کاغذ: هندی، جلد: چرمی، 364گ،36-30سطر در متن و حاشیه، اندازه: 11×22/5سم [ف: 3-1215]

434. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 14

هر شش دفتر؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالرشید دیلمی، بی تا؛ محشی؛کاغذ: دولت آبادی، جلد: ساغری [نشریه: 2-93]

435. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 202

هر شش دفتر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 20 شعبان 6 [0] 12؛ کاغذ: ترمه [ نشریه: 2-94]

436. اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: 11510

کا: وصال، بی تا؛ تملک: موتمن السلطنه در 1301[نشریه: 5-318]

437. مراغه؛ عمومی؛ شماره نسخه: 172

آغاز: در سبب قتل بعضی از نصاری و سلامت بودن بعضی از ایشان بود در انجیل نام مصطفی ** آن سر پیغمبران بحر صفا؛

انجام: آمدن جعفر به گرفتن قلعه به تنهایی. چونکه جعفر رفت سوی قلعه ای ** قلعه پیش گام فتکش جرعه ای

خط: نسخ جلی، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا اسلیمی، 255 گ، 25 سطر، اندازه: 21×29سم [ف: -121]

438. یزد؛ آصف پور؛ شماره نسخه: بدون شماره

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ با پنج یا شش سرلوح [نشریه: 7-710]

439. تهران: نوربخش؛ شماره نسخه: 182

آغاز: برابر 1؛ انجام: با هزاران نغزی و آهستگی ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام ؛کاغذ: ایرانی، جلد: مقوایی، 787ص، 19 سطر، اندازه: 18×22سم [ف: 1-186]

440. مشهد؛ صحت، رضا (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره /3

گزیده اخلاقی در 410 بیت، در موضوع اخلاقی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [نشریه: 7-560]

441. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 3 بخش 2

نسخه اصل: موزه قونیه 51 (ع 216)؛ بی کا، بی تا [ف: -61]

442. تهران: مینوی؛ شماره نسخه: 214بخش3

کا: سلطان ولد چلبی، بی تا، حضرت ابی ایوب انصاری 182. پنجم (عدد 124) [ف:-125]

تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 215 بخش 3

نسخه اصل: همان نسخه با نشانه N180؛ بی کا، بی تا [ف: -125]

443. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 216 بخش3 و 217 بخش 3

نسخه اصل: موزه مولانا در قونیه با شماره 51. دفتر 1 و 2؛ بی کا، بی تا [ف: -125]

444. تهران؛ وزارت امور خارجه؛ شماره نسخه: 2-69

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول، محشی؛ جلد: مقوایی،185گ، اندازه: 12×19 سم [ف: -152]

445. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 812م

خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ مجدول؛ 57ص، 23سطر (12×19)، اندازه: 19/5×28 سم [رشت و همدان: ف: 1161]

446. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28273

آغاز: بسمله، لله الحمد که این ... و اشعار متعدده از دفاتر مثنوی صاحب الكشف والعلوم حضرت مولانای روم قدس سره؛ انجام: موجود: شاخی که بلند شد تبر خورد-نی گفت که من نیم شکر خورد

منتخب؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جا: شاه جهان آباد؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا [رایانه]

447. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29135

آغاز: بسمله و بتوفیقك نعتصم یا کریم هذا کتاب المثنوي و هو اصول اصول اصول الدين في کشف؛ انجام: بام گردون را از و آید نوا گردد شبش باشد همیشه را. تم.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور [رایانه]

448. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 931

آغاز: برابر 1؛ انجام: بام گردون را از او آید نوا ** گردشش باشد همیشه زان هوا

خط: نستعلیق زیبا، کا: غلام حسام الدين بن شیخ تاج محمود السكندر آبادی، بی تا؛ مجدول؛ تملک: علی بن ابراهیم به تاریخ ربیع الاول 1340؛ مهر: «علی» (بیضوی)، «علی اصغر بن محمد ابراهیم» (بیضوی)، جلد: تیماج، 430گ، 19سطر، اندازه: 13×22سم [ف: 3-116]

449. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4433

دفتر دوم و پنجم و ششم ؛ خط: نسخ زیبا، کا: زین العابدين سیدی احمد، بی تا؛ مجدول، دارای سرلوح مختصر و دقیق؛ جلد: تیماج، 197، 21 سطر، اندازه: 15×23سم [ف: 12-28]

450. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10012 مکرر

آغاز: برابر 1؛ انجام: ناقصان سرمدی تم الكلام

شامل دفتر اول و دوم همراه با دیباچه های منثور است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول، دارای چهار سرلوح مرصع و مذهب؛ واقف: دکتر شمس الدين جزایری؛ جلد: تیماج، 184گ، اندازه: 16×25سم [ف: 9-239]

451. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28660

آغاز: بسمله، خطبه هفتم دفتر مثنوی مولوی رومی که از خزائن فوروم برآمد اینست که خلاف عالم و سایر؛ انجام :شد بتوفیق خدای لا ینام دفتر هفتم به پنج شنبه تمام.

دفتر هفتم؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کتابخانه شخصی احمد شاهد؛ جلد: گالینگور[رایانه]

452. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28368

آغاز: ای حیات دل حسام الدين بسی میل می جوشد به قسم سادسی گشت از جذب تو چو علامه؛ انجام: ز آن نشد فاروق را زهری گزند که بد آن تریاق فاروقیش قند.

جلد 6 دفتر ششم؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مذهب [رایانه]

453. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22596

آغاز: بسمله. هذا کتاب المثنوي و هو اصول؛ انجام: کز ملک برتر بود ... همیشه زان هوا.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج [رایانه]

454. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26013

آغاز: می دهد دل مر ترا کین بیدلان؛ انجام: ننگرد عقلش مگر در نادرات ...

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام [رایانه]

455. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 5-ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 297/2042 . دفتر 4؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ واقف: درویش احمد بسنوی [فیلمها ف: 1-178]

456. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 30-ف و 4842 -عکس و 4843 عکس - 4844-عکس

نسخه اصل: قونیه ش 2026. دفتر 5 و 6 و 7؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ وقف کتاب خانه حضرت خداوندگار؛ مهر: «وقف کتابخانه درگه حضرت مولانا قدس سره الاعلا»؛ 289گ، 35سطر [فیلمها ف: 1-178 و 3-233]

457. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 40ف

نسخه اصل: خسرو پاشا ش 180؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، 127گ، 19سطر [فیلمها ف: 1-178]

458. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 42-ف

نسخه اصل: ابا ایوب ش 182. دفتر 6؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمد بن البلخي، تا: سه شنبه 17 ذیقعده ؛ 116گ، 21سطر [فیلمها ف: 1-178]

459. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 257-ف

نسخه اصل: حضرت خالد ش 184. دفتر 3 و 4؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 284گ، 17سطر [فیلمها ف: 1-178]

460. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 276-ف

نسخه اصل: نسخه دکتر خلیل اینالجق. بخشی است از آن؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 83گ، 17سطر [فیلمها ف: 1-178]

461. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 349-ف

نسخه اصل: اورخان جامع ش 620. دفتر 1 و 2؛ خط: نسخ، بی کا،بی تا؛ 237 گ، 19سطر [فیلمها ف: 1-178]

462. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:7808/2

هر شش دفتر؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج تریاکی، 16سطر (8×18)، اندازه:14×24سم [ف: 16-708]

463. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 6963-عکس

دفتر ششم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: سه شنبه 17 ذیقعده [فیلمها ف: 3-270]

464. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 387/21-ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 2873. چند بندی از مثنوی ؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 3گ (453-455)، 17سطر [فیلمها ف: 1-464]

465. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13251

خط: نستعلیق چهارستونی، کا: اسحاق بن ابراهیم سرابی، بی تا؛ مجدول، این نسخه قبلاً نزدیک فرد یهودی قرار داشته و در چند موضع با خطوط عبری نگاشته [میراث شهاب: س 10 ش 1-2-24]

466. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 7557/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا، 11 سطر (6× 18/5)، اندازه: 10/5 ×18سم [ف: 16-628]

467. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 7048-عکس

منتخب آن است؛ خط: نستعلیق، کا: صدر الدين شیرازی، محمد بن ابراهیم، بی تا؛ پیشکش میرزا ابو طالب مولوی شیرازی صدر دیوان خانه عدلیه فارس به کتابخانه شاه زاده معتمد الدوله فرمان فرمای فارس در صفر 1307، 14گ [فیلمها ف:3-274]

468. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25107

بی کا، بی تا، خریداری از امرالله صفری[رایانه]

469. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16776

آغاز: بسمله. و عنده مفاتیح القلوب و صلی الله علی ... اما بعد این جلد پنجم است از دفتر مثنوی و تبیان معنوی؛ انجام: نیست انکارو بر خود را صبور تا پرش در نفکند در شر و شور ...

قسمتی از دفتر پنجم مثنوی می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ جلد: میشن مذهب، 10گ، 20سطر ( 9×17/3) ، اندازه: 14×21سم [رایانه]

470. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2568- 14/18

آغاز: برابر 1؛ انجام: تا چنان کرد و که میخواهد دلش** اندل کور بدپی حاصلش /کر چنان کشتی که استاخواستی ** خویش را خویش را آراستی دفتر اول و دوم؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج، 97گ، 19 سطر، اندازه: 21×30سم [ف: 6-3511]

471. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 680/2 -4/150

آغاز: تا عاشقان از این آوازها آن رازها را معلوم کنند و درمان درد عاشقان گردد هر چه هست اندر جهان ای نامور ** از بد و نیک از خشک وزَتر؛ انجام: زان که مادر اصل علم حق بدیم ** جمله جان پاک اَگر چه تن شدیم

حدود 50 بیت از مثنوی است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 2گ، 13سطر [ف: 6-3511]

472. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3390

آغاز: بسمله الطعن الرابع الى احسن المرابع و احل المنافع تسر القلوب؛ انجام: در ضلالت هست صد کل را کله نفس زشت کفرناک پرسفه

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 200گ، 19سطر (10×17)، اندازه: 15/5 × 25/5 سم [ف:5-1637]

473. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3708

آغاز: دید رنج و کشف شد بر وی نهفت؛ انجام: چون شکر لب گشته ام عارض قمر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، با سرلوح، محشی؛ 280گ، 25سطر (12×21) [ف:5-1757]

474. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2175

آغاز: با ادب بتوان وصال دوست یافت؛ انجام: درد بی درمان

همه درمان شود** شادمانی آید و غم زان رود

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ 86 گ، 17سطر (7/5×13 )، اندازه: 12×18سم [ف: 4-1191]

475. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 30/2 -1/30

آغاز: برابر 1؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** هین خمش والله اعلم بالصواب ...

کا: علی بن ابراهیم بن احمد، تا: رمضان؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 348گ، 21 سطر، اندازه: 20×28سم [ف:6-3510]

476. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2918/1

از دفتر نخستین است؛ بی کا، بی تا؛ 37گ (3پ-39ر)، اندازه: 21/5×31سم [ف: 5-503]

477. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 235

خط: نستعلیق چهار ستونی، بی کا، بی تا، مجدول، با سرلوح؛ جلد: تیماج، 274 گ، 25 سطر (15×22)، اندازه: 21×30سم [ف: 5 -502 ]

478. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1905

آغاز: برابر 1؛ انجام: همچو خاک مفترق از یکدیگر ** یک سبو شان کرد دست کوزه گر / کاتحاد جسمها ما وطین ** هست ناقص جان نمی ماند بدین.

خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 199 گ، 21 سطر، اندازه: 17×24سم [ف مخ: 4-1688]

479. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19878

یک تکه از مثنوی؛ بی کا، بی تا؛ خریداری از مصطفی حسینی در تاریخ 85/2/16 [رایانه]

480. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18115

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 13/5× 21/2 سم [رایانه]

481. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 16867

آغاز: ... درر الدلات و طریقه الزهاد و حدیقه العباد و قصیره المباني کثیره المعاني الاستدعاء سیدی و سندی و معتمدی؛ انجام: بود عارف را همین خوف و رجا سابقه دانیش خود دان هر دو را دارای مقدمه ای است که مولانا در ابتدای مثنوی نوشته و در آن اشاره به این امر دارد که این مثنوی را بهاستدعای ابوالفضل حسام الدين محمد بن حسن معروف به ابن اخی ترک به رشته تحریر در آورده، نسخه تا دفتر پنجم را دارد؛ بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ مجدول؛ جلد: میشن مذهب، 259 گ، 21سطر (6/5× 12/2 )، اندازه: 10×16/8 سم [رایانه]

482. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16876

آغاز: بسمله. هذا الكتاب المثنوي و هو اصول اصول اصول الدين في کشف اسرار الوصول؛ انجام: قصه کوته کن که رفتم در صواب همین خمش و الله اعلم بالصواب تم المثنوى المعنوي به عنایت ... غفر الله ذنوبه

فاقد نیمه دوم دفتر دوم و دفتر سوم می باشد؛ خط: نستعلیق، کا: عبد الحميد ابن کربلایی احمد جهرمی، بی تا؛ جلد: تیماج،233گ، 15سطر(9/5×12/5 )، اندازه:15×21 سم [رایانه]

483. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15663

آغاز: ... از خدا جوییم توفیق ادب بی ادب محروم گشت از لطف رب؛ انجام: صبر آرد آرزو رانی شتاب صبر کن والله اعلم بالصواب

دفتر اول مثنوی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ جلد: گالینگور مذهب، 91گ، 21سطر (5×16)، اندازه: 11/5× 18/8سم [رایانه]

484. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 26278

سه برگ خطوط نسخ فارسی. (بخش هایی از مثنوی معنوی است)؛ بی کا، بی تا، خریداری از قربانی [رایانه]

485. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25737

بی کا، بی تا، خریداری از امرالله صفری [رایانه]

486. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16776

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 10گ، اندازه: 13/7×21 سم [رایانه]

487. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18339

گزیده اشعاری از مثنوی؛ بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 49گ، اندازه: 11/9×21/4 سم [رایانه]

488. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16929

آغاز: بسمله، هذا کتاب المثنوي و هو اصول اصول الدين في کشف اسرار الوصول و اليقين؛ انجام: همچو اشتر ناطقه آنجا بخفت ** او بگوید من دهان بستم ز گفت؛ انجام مؤخره سلطان ولد بر مثنوی: «قصه کوته کن که رفتم در حجاب ** همین خموش و الله اعلم بالصواب»

شامل هر شش دفتر مثنوی می باشد به جز دفتر چهارم که حدوداً 387 بیت از آغاز افتادگی دارد، همچنین دفترهای دوم، سوم و پنجم این نسخه در اصل بدون دیباچه بوده و بعد در صفحات خالی ما بین دفترها، دیباچه ها را افزوده اند که البته به خطی دیگر؛ خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی، دارای یک سرلوح و کتیبه مذهب، مجدول؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 358 گ، 19 سطر در متن و 40 سطر در حاشیه، اندازه: 15/5×26 سم [رایانه]

489. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16953

آغاز: ترسیدن کودک از آن شخص صاحب جثه و گفتن آن شخص که ای کودک مترس که نام مردم؛ انجام: گفت خوابستم مرا بگذار و رو گفت آخر یار را ... تا بخسبی در پناه عاقلی ...

بسیار ناقص و مغشوش از دفترهای اول و دوم مثنوی؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ مصحح؛ کاغذ: بخارایی، جلد: تیماج، 86گ، 16-19 سطر (11/5 × 17/5 -18/5)، اندازه: 16×22/4 سم[ رایانه]

490. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18680

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 318گ،

اندازه: 13/5×24/2سم [رایانه]

491. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18681

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 13/5× 23/8 سم [رایانه]

492. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 18684

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 272گ، اندازه: 14/3×21/3 سم [رایانه]

493. تهران، ملی؛ شماره نسخه: 17846

آغاز: ابر بر ناید پی منبع زکات ** وز زنا افتد و با اندر جهات؛ انجام: نیم بهر حق شد و نیمی هوا ** شرکت اندر کار حق نبود روا ...

تنها دفتر اول مثنوی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ 110گ، 18سطر (8×15/5)، اندازه: 14/5 ×20سم [رایانه]

494. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 17638

آغاز: بسمله، المجلد الرابع الى حسن المرابع و اجل المنافع تسر قلوب العارفين بمطالعته؛ انجام: در ضمیرم این سخن زان ممکنست / زانکه از دل جانب دل روزنه ست / آن جان مرا ریز اندر بحر جان تا شوی دریاء بیحد و کران ...

خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ مصحح، دارای سه سرلوح و کتیبه مذهب، مجدول؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: گالینگور، 136گ ، 23 سطر (11×18)، اندازه: 17/5×28/1 سم[رایانه]

495. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6924

آغاز: برابر 1؛ انجام: گر تو نشتابی بیاید بر درت بشتابی دهد درد سرت

منتخبابی است از دفترهای شش گانه مثنوی مولوی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج [رایانه]

496. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 20110

بی کا، بی تا، خریداری از مهردخت همایی [رایانه]

497. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27447

بی کا، بی تا، دارای شش سرلوح کتیبه ای مذهب، خریداری ازامرالله صفری [رایانه]

498. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18989

بی کا، بی تا؛ انتقالیاز کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 358گ، اندازه: 21/4×31/3 سم [رایانه]

499. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 27144

این مثنوی بدون آغاز و پایان می باشد؛ بی کا، بی تا؛ خریداری ازاکبر عواطفی فرد [رایانه]

500. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27166

تا دفتر سوم؛ بی کا، بی تا؛ خریداری از رضا میدانی [رایانه]

501. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 21092

دفتر چهارم؛ بی کا، بی تا؛ خریداری از رضا شیخان [رایانه]

502. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 19019

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی مجموعه نوازی؛ اندازه: 17×27سم [رایانه]

503. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 22187

آغاز: برابر 1؛ انجام: ادم از فردوس وز بالای هفت ** بای ما جان از برای عذر رفت / کر زپشت آدمی وز طلب او ** در طلب می باش و هم در ظلل او

نسخه ناتمام و تنها بخشی از دفتر اول مثنوی است؛ خط: نستعلیق هندی، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ تملک: سید حامد مورخ 1339ق؛ 119ص، 13-15 سطر (12×19/5)، اندازه: 16×27سم [رایانه]

504. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: بدون شماره

گزیده ای از مثنوی معنوی؛ بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 127گ، انداز17×21سم [رایانه]

505. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: بدون شماره

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 259گ، اندازه: 10×16/7 سم [رایانه]

506. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16876

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 233گ، اندازه:14/8 × 20/7 سم [رایانه]

507. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 26002

بی کا، بی تا؛ خریداری از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]

508. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16910

آغاز: برابر 1؛ انجام: مالک الملكست بدهد ملک حسن ** یوسفی را تا شود ماء مزن ...

شامل هر شش دفتر مثنوی می باشد، اما دفتر اول فاقد دیباچه بوده و از دفتر ششم نیز حدوداً یک سوم افتادگی دارد. در تطبیق با نسخه چاپی مثنوی حدوداً 1860 بیت از انجام افتادگی دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی؛ مجدول، مذهب؛ انتقال از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 276 گ، 25سطر (13/8×23/8)، اندازه: 19×29/2سم [رایانه]

509. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 26022

بخشی؛ بی کا، بی تا، خریداری از حوزه علمیه ولی عصرکرمان [رایانه]

510. تهران، ملی؛ شماره نسخه: 7315

آغاز: برابر 1؛ انجام: صبر آرد آرزو دانی صبر کن و الله اعلم بالصواب تم هذه الدفتر الأول.

خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا، محشیبا امضای نجف یا نجفی حواشی نستعلیق حنفی، با سرلوح و کتیبه مذهب، مجدول؛ کاغذ: هندی، جلد: مذهب [رایانه]

511. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 27092

بی کا، بی تا، دارای شش سرلوح؛ خریداری از امرالله صفری [رایانه]

512. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18861

کا: محمد صالح، بی تا؛انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه

نوازی؛ 277گ، اندازه: 23×57سم [رایانه]

513. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 160-عکسی

نسخه اصل: از ترکیه نسخه با ایوب خالد شماره 182. دفتر ششم؛ کا: بهاء الدين احمد بلخی (پسر مؤلف)، بی تا [نشریه:2-278]

514. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18792

دیوان مثنوی در تاریخ پیغمبر؛ بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 18×26/6 سم [رایانه]

515. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18819

1ج؛ بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 15/3 × 26/5 سم [رایانه]

516. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 16917

آغاز: بسمله، این نسخه ناسخه مثنویات سقیمه و مثبت و مروج نسخ صحیحه مستیمه که مصداق حال و مرات منور مقال؛ انجام: چون فتاد از وزن دل آفتاب ** ختم شد و الله اعلم بالصواب؛ انجام مؤخره سلطان ولد بر مثنوی: «همچنین فرمود مولانای ما ** گنج رحمنپیشوای اتقیا»

خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی، دارای هفت سرلوح و کتیبه مذهب، مجدول؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مذهب، 333 گ، 25سطر (11/5 ×20)، اندازه:20/2×32/3 سم [رایانه]

517. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1939/1

آغاز: هر که جز ماهی ز آبش سیر شد ** هر که بی روزیست ز روزش سیر شد؛ انجام: هیچ کس را تا نگردد او فنا** نیست ره در بارگاه کبریا منتخباتی ست از 5 دفتر مثنوی؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: اصفهانی، 69گ، 14سطر (7/5×13 )،

اندازه: 10/40× 17سم [ف: 3-298]

مثنوی معنوی (منتخب) = فذوذ المثنوي / شعر / فارسی

masnavī-ye ma‘navī (mn.) = fozūz-ol masnavī

حسینی حسنی، عبدالغفار

hoseynī hasanī, 'abd-ol-qaffār

وابسته به: مثنوی معنوی = مثنوی مولوی؛ مولوی، جلال الدين محمد بن محمد (604-672)

منتخبی است از «مثنوی معنوی» مولای رومی. مؤلف ابیاتی را از مثنوی انتخاب و به صورت موضوعی در شصت فذ مرتب نموده است. در آغاز هر فذ ابتدا توضیح اندکی درباره موضوع آن می دهد، سپس اشعار انتخاب شده را می آورد و غیر از توضیحات کوتاه عنوان هر فذ، در مورد اشعار هیچ توضیحی نمی دهد.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13412

آغاز: الحمدلله الذي كلمة توحید خواصه لا هو الا هو ... اما بعد چون بیان وارثان حضرت ختمیت اسرار علوم طریقت را در دو قسم ... و نام این ابیات مجتمعه فذوذ المثنوي گردید چه مثنوی بحریست زخار از درر اسرار کتاب آفریدگار و فذوذ جمع فذست و فذ در یگانه و من الله الارشاد و الاعانة. زین نظم که هست بحر دردانه عشق ** آفاق پر از صداست ز افسانه عشق / هر بیت چو خانه و هر حرف درو ** ظرفیست پر از شراب میخانه عشق؛ فذ اول: هان و هان گر حمد گویی یا سپاس ** همچو نافرجام آن چوپان شناس/ حمد تو نسبت بدان گر بهتر ست ** لیک آن نسبت به حق هم ابتر ست؛ انجام: این خودی را خرج کن اندر خدا ** تا نمانی همچو ابلیسی جدا / آب جان را ریز اندر بحر جان ** تا شوی دریای بی حد و کران

خط: نسخ زیبا، کا: محمد بن درویش علی بخارائی، تا: یک شنبه 20 ذیحجه 939ق، جا: بخارا؛ مجدول مذهب، محشی به امضاء «منه غفر له»؛ جلد: تیماج، 399گ، 15 سطر، اندازه: 11×16/5 سم [ف: 36-350]

مثنوی معنوی = مثنوی مولوی (منتخب) / شعر / فارسی

masnavī-ye ma'navī = masnavī-ye mowlavī (mn.)

ذوالقدر، خلیل، ق 11 قمری

zo-l-qadr, xalil (-17c)

وابسته به: مثنوی معنوی = مثنوی مولوی؛ مولوی، جلال الدين محمد بن محمد (604-672)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:8948/19

آغاز: اول هر آدمی خود صورت است ** بعد از آن جان کو کمال سیرت است؛ انجام: جای سیمرغان بود آن سوی قاف ** هر خیالی را نباشد دست باف

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: حدود 1054ق، جا: احمد آباد گجرات؛ جلد: تیماج، 7گ(250ر - 256ر)، اندازه: 14/4×26/4سم [ف: 14/4-26/4]

مثنوی معنوی = مثنوی مولوی (منتخب) / شعر / فارسی

masnavī-ye ma‘navī = masnavī-ye mowlavī (mn.)

یزدی، رضا

yazdī «rezā

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4121

منتخب مثنوی مولوی است؛ بی کا، بی تا [نشریه: 13-367]

مثنوی معنوی = مثنوی مولوی (منتخب / شعر /فارسی

masnavī-ye ma‘navī = masnavī-ye mowlavī (mn.)

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14035

آغاز: في الخلفاء دفتر اول صفحه سی و یکم. بد عمر را نام اینجا بت پرست ** لیک مؤمن بود نامش در الست؛ انجام: دشمن روزند این قلابکان ** عاشق روزند این زرهای کان / زان سبب فرمود یزدان والضحی ** والضحی نور ضمیر مصطفی.

گلچین مثنوی، در این رساله مفصل، مؤلف اشعاری از دفاتر شش گانه «مثنوی معنوی» مولوی رومی، انتخاب و به صورت موضوعی تنظیم نموده است، این رساله در دو بخش تحریر شده بدین ترتیب: بخش 1. این بخش مسوده و موضوعات در آن نامرتب است. آغاز: «في الخلفاء دفتر اول صفحه سی و یکم: بد عمر را نام اینجا بت پرست ** لیک مؤمن بود نامش در الست؛ في الخلفاء دفتر اول صفحه پنجاه و یکم: آن زمان حق بر عمر خوابی گماشت ** تا که خویش از خواب نتوانست داشت»، بخش 2. موضوعات در این بخش به ترتیب حروف تهجی تنظیم و بعد از هر موضوع اشعار مربوط به آن ذکر شده است. نمونه موضوعات این بخش عبارتند از: اخلاص، احسان، استاد، اولیاء، ایمان، اذان ... بهتان، بخل، بلاء، بکاء و ... آغاز: «في الاخلاص هر کسی را سیرتی بنهاده ایم ** هر کسی را اصطلاحی داده ایم»، انجام بخش دوم و انجام: «في اليوم دفتر ثانی صفحه هفتم: دشمن روزند این قلابکان ** عاشق روزند این زرهای کان / زان سبب فرمود یزدان والضحی ** والضحی نور ضمیر مصطفی»؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: گالینگور، 292گ، 19 سطر،اندازه: 17×22 سم [ف: 38-56]

2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 72- طباطبائی

گزیده ای است از مثنوی با «نی نامه» در آغاز که مدایح حضرت رسول و خلفای راشدین و مباحثی را تحت عناوین زیر گرد آورده و به مناسبت در برخی ابواب، حکایاتی از مثنوی گنجانده شده است. طهارة، صلوة، حج، علم، صدق، عشق، اخلاص، توبه، زهد، فقره، جهد، مراقبت، تقوی، ذکر، استغفاره، خلوت، فکر، خوف، رجاء، حلم و صبر، شکر، وفا، توکل، قضاء، تسلیم، قرب، انس، مکاشفه، وحدت، فنا، صحبت، طلب، صفة الوليا، باب الى الشيخ، صوفی، في المحقق و المقلد، في الكشف، في آفة اللسان، في ترك الدنيا، مذمة النفاق، في الحرص، في القناعة، في مذمة الطمع، حسد، خدمت، عدل، في حسن الخلق، سخا، تواضع، تکبر وتعجب، في الرحمة و الشفقه، في العجز، دعاء، حواس، في مذمة البدن، في مذمة النفس، في آفة الشهوات، في آفة العقل، في الروح، موت الفجار، موت الابرار؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن9؛دارای کتیبه های مرصع و مذهب، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی،

جلد: تیماج مذهب، 111ص، 12 سطر، اندازه:16×25سم [ف: 24-73]

3. تبریز؛ نخجوانی، حسین؛ شماره نسخه: 3

بی کا، تا: قرن 9 نشریه: 4-338]

4. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 4308/1

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 9؛ مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، 31گ (1ر-32پ)، 25سطر (6×12)، اندازه: 8×16سم [ف: 13-3273] 5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 920

آخرین بیت آن این است: «سیف و خنجر چون علی ریحان اوست ** نرگس و نسرین عدو جان اوست» و این بیت در ثلث سوم مجلد پنجم (ص 504 سطر 11 چاپ 207 تهران است که از روی نسخه مرحوم جلوه نگارش یافته است) می باشد، از انتخاب کننده اثری نیافتیم و از منتخب معلوم می شود که مردی درویش صفت و باذوق عرفان بوده و این خلاصه تقريباً ده یک اصل مثنوی است، برای نشاندادن طرز انتخاب این چند بیت را از 42 نسخه با تصحیح برخی از اغلاط آن نقل می کنم: «مثنوی ما دکان وحدت است ** هر چه غیر واحد است اینجا بت است / فقر و فخری نر گزافست و مجاز ** که هزاران عز پنهانست و ناز / کار درویشی و رأي فهم تست ** سوی درویشان مینگر سست سست / زانکه درویشان و رأي ملک و مال ** روزئی دارند رزق از ذوالجلال / آن چنان کز فقر می ترسند خلق ** زیر آب شور رفته تا بحلق»؛ خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: وسط؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج، 83گ، 15سطر، اندازه: 14/5 × 23/5 سم [ف: 3-163]

6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10294/3

آغاز: بشنو از نی چون حکایت می کند؛ انجام: این نه نجمست رملست و نه خواب ** وحی حق است و الله اعلم بالصواب

مشتمل است بر چهارصد و ده بیت از مثنوی جلال الدين محمد بلخی؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بهرام، تا: 958ق؛ 11 سطر، اندازه: 13/5× 20/5 سم [ف: 9-326]

7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6690

آغاز: ای خدای فضل تو حاجت روا ** با تو یاد هیچکس نبود روا / گفت معنی هو الله شیخ دین ** بحر معنی هاست رب العالمين؛ انجام: سیف و خنجر چون علی رنجان او ** نرگس و نسرین عدو جان او

منتخبی است موضوعی در پیش از سه هزار بیت و مشتمل بر هفتاد و چهار باب که در باب ابیات مناسب موضوعی از موضاعات عرفانی انتخاب و تنظیم شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 103گ، 17سطر، اندازه: 12×20/5سم[ف: 17-251]

8. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 4676/1

آغاز: بشنو از نی چون حکایت میکند؛ انجام: جامه ات را دوزم و بخیه زنم. اختتام یافت منتخب داستانهای عجیبه شش دفتر مثنوی مولوی رومی

به ترتیب از دفتر یکم تا ششم حدود 2050 بیت، در آن

داستانهای مثنوی را برگزیده است، بر خلاف رویه، آخرین حکایت از دفتر پنجم است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 70گ (1ر-70پ)، 15 سطر، اندازه: 16×16/5سم [ف: 8-17]

9. اصفهان؛ صارم الدوله (کتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 1056

آغاز: بشنو از نی چون حکایت می کند ** وز جدائیها شکایت می کند؛ انجام: قائمه افلاک انصافست و داد ** این عمد محسوس نبود ای عماد منتخبات، از دفتر 1 و 2 و 4 و 5 و 6 و 7؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جلد: تیماج، 63ص، 12سطر (8×14)، اندازه:13×28سم[ف: -155]

10. مشهد؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 207 فرخ

خط: نستعلیق، کا: علی بن محمد صادق شیرازی، تا: یکشنبه 20 شعبان 1277ق؛ جلد: تیماج، 125گ، 8 سطر (5×9)، اندازه: 8/5×13سم [ف: -235]

11. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2600

آغاز: بسمله، ای منزه پرده دار پرده در ** وی بهر پرده در و از پرده در انجام: تا نسازی هتک این استار را **کی توانی دیدن اسرار را

پاره ای از اشعار مولانا جلالدین رومی از کتاب مثنوی او جمع آوری شده، این اشعار متعلق به قسمت های نامعین و از همه کتاب مثنوی است؛ خط: نستعلیق، کا: یحیی، تا: 1296ق؛ جلد:تیماج، 83گ، 12سطر، اندازه: 8×15سم [ف:6-139]

12. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1252/9-7/152

آغاز: من مثنوی انبیا ناصح تر و خوش لهجه تر ** کی بود که کوفت ومشان در حجر / زانکه سنگ و کوه در کار آمدند **می نشد بدبخت بگشاده بنده؛ انجام: هالک آمد پیش وجهش هست و نیست ** هستی اندر نیستی خود طرفه ای است / اندر این محضر خردها شد زدست ** چون قلم آنجا رسید و سر شکست اشعار گزیده از مثنوی معنوی مولوی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛جلد: تیماج، 15گ، 15 سطر، اندازه:13/5×21 سم [ف: 1-373]

13. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13496/1

آغاز: گفت پیغمبر قناعت چیست گنج** گنج را تو وا نمی دانی ز رنج / این قناعت چیست جز گنج زوان ** تو مزن لاف غم ای رنج روان؛ انجام: آن ز خدمت ناز مخدومی نیافت ** وین ز مخدومی سر از خدمت بتافت / فکر کن در راه نیکو خدمتی ** تا نبوت یابی اندر امتی

منتخبی است از «مثنوی معنوی» در شصت و سه باب، در نسخه حاضر بخشی از این منتخب موجود است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 70گ (1ر-70پ)، 11 سطر، اندازه: 9×16سم [ف: 36-452]

14. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:8589/1

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج تریاکی، 9ص(1-9)، 15سطر (7/5×11/5)، قطع: ربعی [ف: 17-167]

15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17297/9

آغاز: بسمله.ای کمینه بخششت ملک جهان** من چگویم چون تو میدانی نهان؛ انجام: تا بدریا سیر اسب و زین بود ** بعد ازیننت مرکب چوبین بود بی کا، بی تا، جلد: گالینگور، 22گ (72-93)، اندازه: 16×26/5سم [ف: 47/2-128]

مثنوی معنوی / شعر / فارسی

masnavī-ye ma‘navī

حسامی، زیب العلما بن حسام، ق14 قمری

hesāmī, zīb-ol-‘olamā ebn-e hesām ( - 20c)

منظومه ای است که شاعر به سبک «مثنوی معنوی» مولوی سروده است. او در این اشعار داستان های عشقی را به نظم کشیده و از آنها بهره برداری عرفانی نموده است. شاعر در 24 سالگی شروع به نظم این مثنوی نموده و در سال 1902 میلادی آن را به پایان رسانیده است. در این مورد چنین می سراید: «عمر من اکنون چهار از بعد بیست ** خود ندانم تا بیک بایست زیست / مسقط رأسم بروجرد بهشت ** آنکه اندر پیش او فردوس زشت / از جمادی مثنوی شد ابتدا ** هم ندانم کی رسد در انتها / چون تخلص من حسامی کرده ام **گوی معنی را ز میدان برده ام / نیست فضل من که شه باشد پدر ** فضل دانش فخر من شد ای پسر».

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7952

آغاز: تا نیاید در دل عاشق شکست ** کی تواند زد بدست عشق دست / عشق کو عاشق که معشوق کیست ** حاصل این عشق آخر گو که چیست؟ انجام: از خدا احمد به پیغمبر سلام ** هم باهل بیت آن شاه کرام

دفتر اول می باشد که وی بنا داشته آنرا در چند دفتر به پایان برد، در آخر می گوید: «شد چه اتمام این غزلهای ملیح ** نه صد با یک هزار دو مسیح / بود تاریخ تمامی مثنوی ** دفتر اول که بودی معنوی»؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: جمادی الثاني 1258ق؛ جلد: تیماج، 89گ، 11 سطر، اندازه: 15×20/5سم [ف: 425-26 ]

مثنوی منتخب از گلشن راز (و غیره) / ادبیات/ فارسی

masnavī-ye montaxab az golšan-e rāz (va qayreh)

لاهیجی، محمد بن یحیی، 840 - 912 قمری

lāhījī, mohammad ebn-e yahyā ( 1507- 1437)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11050

آغاز: بسمله. بنام آنکه جان را فکرت آموخت؛ انجام: ایشان را جن و شیاطین گویند.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1235ق؛ جلد: تیماج [رایانه]

سم مثنوی مولوی - مثنوی معنوی

مثنوی مهر و محبت- محبت نامه

سم مثنوی میخانه - میخانه

مثنوی ناصر علی - نقاش و صورت

مثنوی ناهید و اختر / ادبیات/فارسی

masnavī-ye nāhīd va axtar

اچهی میان

ačhī mīyān

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28052

آغاز: چه گویم درد جان مرتضی را خدا می داند اسرار خدا را؛ انجام: دریدم کاغذ و خامه شکستم بسی زانوی خاموشی نشستم.

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز [رایانه]

مثنوی نوایی - هزلیات نوایی

مثنوی نیاز - سفرنامه هندوستان

مثنوی ولایتنامه - ولایتنامه

مثنوی ولد - ولد نامه

مثنوی ولدی- رباب نامه

مثنوی ولدی / شعر / فارسی

masnavī-ye valadi

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5135ع و 5135-عکس تا 5137-عکس

نسخه اصل: سلیمانیه حاجی محمود افندی ش 2206. ج 2؛ خط: نسخ، کا: محمد بن اسحاق بن ابراهیم لاوندی ولدی، تا: محرم 694ق؛ با یادداشت «مدرسه خداوندگار دو صد و سیزده سال». [فیلمها ف: 1-179 و 3-233]

مثنوی ولی -دیوان بنوالیداس

مثنوی هجری - صبانامه

مثنوی هریچندر رجا / ادبیات/ فارسی

masnavī-ye harīčandar rajā

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24525

آغاز: قصه هریچندر رجا ... یار؛ انجام: برای اهل مخلوقات گفتم ... کرده.

ناظم: طوطی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1968ق [رایانه]

مثیر احزان الملهوف علی قتلاء الطفوف / تاریخ /معصومین / عربی

mutir-u ahzan-il malhuf ala qutala-ittufuf

عصفوری، عبدالعلی بن خلف، - 1303 قمری

‘osfūrī, ‘abd-ol-‘alī ebn-e xalaf ( - 1886)

مشتمل بر «مقدمه» و «خاتمه» و 12 «فصل» در بیان احوال و مصائب حضرت ابی عبدالله (علیه السلام) است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17756

آغاز: بسمله، الحمدلله العلى شانه الجلي برهانه القوى سلطانه؛

انجام: و هذا آخر ما جری القلم بسطره و ادی الحال الى ذکره و لنا الالتماس من من نظر في الكتاب أن یدعو لمؤلفه ...

خط: نسخ، کا: عبدالحسین عبد علی (فرزند مؤلف)، تا: جمعه 12رمضان 1298ق؛ جلد: تیماج مذهب، 161گ، 14 سطر، اندازه: 15/5×24/7سم [ف:14-465]

مثیر الاحزان و منیر سبل الاشجان / تاریخ معصومین /عربی

mutir-ul ahzan wa munir-u subul-il asjan

ابن نما، جعفر بن محمد، 567 - 645 قمری

ebn-o namā, ja'far ebn-e mohammad (1172-1248)

مقتل معروفی در تمثیل واقعه کربلا مشتمل بر سه «مقصد»: 1. علی سبیل التفصيل للاحوال السابقة لقتال آل الرسول؛ 2. في وصف موقف النزول؛ 3. في الامور اللاحقة لقتله و شرح سبی ذریته و اهله.

آغاز: بسمله. الحمدلله الكاشف لعباده عن اسرار مراده الواصف نفسه في کتابه بانجاز میعاده الراقم علی جباه البشر محتوم اشقائه و اسعاده ... قال جعفر بن محمد بن نما مصنف هذا الكتاب أن الذي بعثنی علی عمل هذا المقتل انی قد رأيت المقاتل قد احتوی بعضها علی الاكثار و التطويل و بعضها علی الاختصار و التقليل ... فوضعت هذا المقتل متوسطا بین المقاتل ... و سمیته مثیر الاحزان و منیر سبل الاشجان و رتبته علی ثلثة مقاصد

چاپ: مشار عربی، ص 784؛ ایران، تهران، کارخانه مشهدی خداداد، 1318 قمری، سنگی، رقعی، 93ص، به سعی و اهتمام علینقی بن بیب الله لنگرودی گیلانی

1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 618/2

آغاز: برابر؛ انجام: و الى ههنا انتهت مقاصدنا و علی الله جل جلاله في المكافاة معتمدنا و اليه ملاذنا و مردنا ... فاسهم الهم له من ثواب الباكين ما یوصله الى درجة الخاشعين و احشرنا مع النبيين و المرسلين و الصديقين و في زمرة الشهداء و الصالحين و

آخر دعویهم ان الحمدلله رب العالمين ... نجز الكتاب علی ید مصنفه ... جعفر بن محمد بن محمد بن نما الربعي في غرة شهر جمادی الاولى لسنة تسع و ثمانین و الحمدلله و صلواته علی سید البشر محمد و آله و صحبه الميامين الغرر آمین رب العالمين (درچاپ نجف تاریخ ندارد).

خط: نسخ، کا: پیشاوری تیرایی حائری، مرتضی بن علی، تا: پنج شنبه 24 شوال 1307ق؛ 43گ (39پ -81 ر) [ف: 5-1515]

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 34991

آغاز: برابر؛ انجام: و احشرنا مع النبيين ... و آخر دعویهم ان الحمدلله رب العالمين و صلی الله ... یوم الدين

خط: نسخ، بی کا، تا: 1308ق؛ مصحح؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ جلد: میشن عنابی، 36گ، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 637-2]

3. مشهد؛ الهيات، شماره نسخه: 469/2

خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، 19 و 18 سطر (8×16) [ف: 1 -297 ]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 469/2

همان نسخه بالا[نشریه: 5-66]

مثیر الحزن الكامن في مقتل الامام الثامن (علیه السلام) / تاریخ معصومین / عربی

mutir-ul huzn-ul kamin fi maqtal-il imam-ittamin

آل عصفور، حسین بن محمد، 1147 - 1216 قمری

āl-e ‘osfūr, hoseyn ebn-e mohammad (1735-1802)

تاریخ تأليف: 11 صفر 1211ق

مشتمل است بر فضائل و مناقب و مصائب حضرت امام علی بن موسی الرضا علیهما السلام که او خود می نویسد: «احببت ان اجمع کتابا لطیفا قد اشتمل علی تفصیل تلك المصيبة و اضم اليها بعض المناقب و المدائح العجيبة ... و اجعل فواصل تلك المناقب بعض المراثي والاشعار».

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9907

آغاز: بسمله، الحمدلله رضی بقضائه و صبر اعلی بلائه النعمائه؛ انجام: و نستغفر الله من الزيادة و النقصان الى یوم العرض و القيام و صلی الله علی محمد و آله الاعلام و الحمدلله علی ما افاض علینا من الانعام ...

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح؛ واقف: حسین علی محفوظ، مرداد 1347؛ 19 گ، 21 سطر، اندازه: 15/3×21/8 سم [ف: 14-466]

مثیر الكتابة و الاشجان في ذکر بعض احوال غریب خراسان / تاریخ معصومین / عربی

mutīr-ul kitāba wa-l ašjān fi dikr-i ba'd-i ahwāl-i

ġarīb-i xurāsān

بلادی بحرانی، حسین بن علی، 1302 ق 14 قمری

belādī-ye bahrānī, hoseyn ebn-e ‘alī (1885 - 20c)

تاریخ تأليف: 23 جمادی الاول 1364ق

در احوال علی بن موسی الرضا (علیه السلام) و مشتمل است بر «مقدمه» و دو فصل» و «خاتمه».

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8510

آغاز: بسمله، الحمدلله الذي خلق قبل خلق المخلوقات و تکوین المكونات؛ انجام: و ابنائه اهل المراتب و العلا.

خط: نسخ، کا: زین بن حاج حسین الزين قدیحی، تا: 18 رجب 1371ق؛ به نقل از خط مؤلف؛ واقف: بلادی بحرانی (مؤلف)، اردیبهشت 1335؛ جلد: مقوایی، 32گ، 19سطر (10×16/5)، اندازه: 14/2× 21/5سم [ف: 7-154]

مشخصات کتاب

اشارة

رموز و اختصارات

آوا نگاری و اختصارات

گاف

اشاره

گاتها (ترجمه) / کتاب آسمانی/ فارسی

گاو عصار/ شعر/ فارسی

گاه شماری = معرفة التقويم/ تاریخ عمومی/ فارسی

گاه شماری در ایران قدیم/ تاریخ ایران/ فارسی

گذرنامه/ اسناد/ فارسی

گذرنامه میرزا مسعود خان/ اسناد/ فارسی

گرازییلا = سوز و گداز عشق/ داستان/ فارسی

گرافیک خطوط آذربایجان/ زمین شناسی، جغرافیا/ فارسی

گرامی نامه یزدان پاک = دساتیر آسمانی/ آیین زرتشت/ فارسی

گرانی نان/ تاریخ ایران/ فارسی

گربه و موش = موش و گربه/ شعر/ کردی

گردآوری امثال سائره/ ادبیات/ فارسی

گرداب عمیق/ علوم غریبه/ فارسی

گردش آدم و حوا در بهشت/ متفرقه/ فارسی

گردش خون/ طب/ فارسی

گردش کواکب/ هیئت/ فارسی

گرشاسب نامه/ شعر، ادبیات/ فارسی

گرگ و روباه/ شعر/ فارسی

گریپ/ طب/ فارسی

گریه قلم/ شعر/ فارسی

گزارش/ اسناد/ فارسی

گزارش/ اسناد/ فارسی

گزارشات/ ادبیات/ فارسی

گزارشات به ناصرالدین شاه/ اسناد/ فارسی

گزارشات عمل ارمنستان/ اسناد/ فارسی

گزارشات قاجاری/ طب، حدیث، تاریخ ایران/ فارسی

گزارشات مراغه = وقایع مراغه = اسناد دولتی/ اسناد/ فارسی

گزارش ارتش/ اسناد/ فارسی

گزارش اعطای تیول/ اسناد/ فارسی

گزارش افغانستان/ سفرنامه/ فارسی

گزارش اوضاع سیاسی ایران/ تاریخ/ فارسی

گزارش ایلچی روس/ تاریخ/ ترکی

گزارش جنگ بولغار/ تاریخ/ فارسی

گزارش چند دزدی و طراری/ داستان/ فارسی

گزارش حدیثی از امام صادق (علیه السلام) / شرح حدیث/ عربی

گزارش حکومت مرکزی به کلات/ اسناد/ فارسی

گزارش خدمات معاون اداره/ متفرقه/ فارسی

گزارش خراسان و سیستان/ تاریخ ایران/ فارسی

گزارش خرید خانه/ اسناد/ فارسی

گزارش خزانه داری کل شرکت نفت/ اسناد/ فارسی

گزارش درباره دو گروه مسیحیان و یهودیان/ اسناد/ فارسی

گزارش در مورد کتاب میرزا محمد حسین/ اسناد/ فارسی

گزارش درویش پاشا/ جغرافیا/ ترکی

گزارش دفتر دارو پیچنسو الساندرس/ اسناد/ فارسی

گزارش روزنامه/ روزنامه/ فرانسوی

گزارش سفارت ایران در پاریس/ اسناد/ فارسی

گزارش سفر/ سفر/ نامه فارسی

گزارش شرکت ملی نفت ایران/ اسناد/ فارسی

گزارش شکار حشمت الدوله/ تاریخ/ فارسی

گزارش شوریدن شیخ عبیدالله بن سید طه نقش بندی در آذربایجان/ تاریخ/ فارسی

گزارش غرق شدن کشتی های روس در دریا در زمان شاه سلطان حسین/ تاریخ/ فارسی

گزارش قافله/ داستان/ فارسی

گزارش قشون/ داستان، تاریخ/ فارسی

گزارش کارهای خراسان و کسب نظر در بازار قوام الدولة/ اسناد/ فارسی

گزارش کنسولی روابط بازرگانی بلژیک/ اسناد

گزارش مالیاتی شهرستان ها/ اسناد/ فارسی

گزارش مأموريت/ تاریخ/ فارسی

گزارش ماهیانه کل دارایی ایران/ اسناد/ فارسی

گزارش میرزا ملکم خان/ اسناد/ فارسی

گزارش نامه/ اسناد/ فارسی

گزارش نامه به شاه ایران/ تاریخ/ فارسی

گزارش نامه دهگان خداپرست/ نامه نگاری، کلام و اعتقادات/ فارسی

گزارش نظامی منطقه تالش/ اسناد/ فارسی

گزارش نماینده روزنامه نیویورک تایمس درباره ایران (ترجمه) / تاریخ/ فارسی

گزارش و راپورت بنائی ها/ اسناد/ فارسی

گزارش وضع کمیسیون مختلفه عثمانی و ایرانی/ اسناد/ فارسی

گزارش وقایع سرحدات ایران و روسیه/ تاریخ/ فارسی

گزارش ها و مکاتیب دولتی عهد قاجار/ اسناد/ فارسی

گزارش های اعتماد حضور ابراهیم بن عماد الدوله/ اسناد/ فارسی

گزارش های ژوانن/ اسناد

گزارش های کیومرث میرزا عمیدالدوله/ اسناد/ فارسی

گزارش های مؤيد الدوله حاکم کرمان به صدراعظم/ اسناد/ فارسی

گزارش های هفتگی = عرایض و نوشتجات/ اسناد/ فارسی

گزارشی از فرنگ/ متفرقه/ فارسی