فهرستگان نسخه های خطی ایران فنخا جلد 21 شرف - ضیافت

مشخصات کتاب

فهرست نویسی پیش از انتشار كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

سرشناسه: درایتی، مصطفی، 1334 ، - گردآورنده

عنوان و نام پدیدآور: فهرستگان نسخه های خطی ایران (فنخا) / به كوشش مصطفی درایتی.

مشخصات نشر: تهران: سازمان اسناد و كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1391 -

مشخصات ظاهری: ج.؛ 22/5*28/5 سم.

فروست: نسخه شناسی؛1

شابک : دوره: 978-964-446-283-2 :12.ج ؛ 978-964-466-271-9

وضعیت فهرست نویسی: فیپا

مندرجات: ج. 21 شرف - ضیافت

موضوع: نسخه های خطی -- ایران -- فهرستگان ها

شناسه افزوده: سازمان اسناد و كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

رده بندی كنگره: Z6620 /الف 9د36 1391

رده بندی دیویی : 011/31

شماره كتابشناسی ملی: 2596708

ویراستار کتاب : خانم نرگس قمی

خیراندیش دیجیتالی: کانون فرهنگی اندیشه اصفهان

اشاره

فهرست نویسی پیش از انتشار كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

سرشناسه: درایتی، مصطفی، 1334 ، - گردآورنده

عنوان و نام پدیدآور: فهرستگان نسخه های خطی ایران (فنخا) / به كوشش مصطفی درایتی.

مشخصات نشر: تهران: سازمان اسناد و كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1391 -

مشخصات ظاهری: ج.؛ 22/5*28/5 سم.

فروست: نسخه شناسی؛1

شابک : دوره: 978-964-446-283-2 :12.ج ؛ 978-964-466-271-9

وضعیت فهرست نویسی: فیپا

مندرجات: ج. 21 شرف - ضیافت

موضوع: نسخه های خطی -- ایران -- فهرستگان ها

شناسه افزوده: سازمان اسناد و كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

رده بندی كنگره: Z6620 /الف 9د36 1391

رده بندی دیویی : 011/31

شماره كتابشناسی ملی: 2596708

فهرستگان

نسخه های خطی ایران (فنخا) جلد بیست و یک

شرف - ضیافت

به كوشش:

مصطفی درایتی

فهرستگان نسخه های خطی ایران (فنخا)

مولف : مصطفی درایتی | com.yahoo@Derayatimostafa

ویراستار: دكتر مجتبی درایتی

چاپ اول: 1391

ناشر: سازمان اسناد وكتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

شمارگان: 1000 نسخه

مدیریت هماهنگی: عباسعلی علیزاده یزدی

مدیریت فنی و كامپیوتر: مهندس امین رشیدی، مهندس محبوبه درایتی

آماده سازی اطالعات : علی علیزاده یزدی، حسین متدین طوسی

تقی چیت ساز، عباسعلی علیزاده یزدی

تایپ و تصحیح: سمیرا عابد پور، فاطمه محمودی، هدی محمدی، سارا محمدی

طرح روی جلد: برگرفته از جلد نسخه خطی كلیات سعدی دوره صفوی

با شماره ثبت 19165 كتابخانه ملی

خوشنویسی روی جلد: مهدی فالح

صفحه آرایی: مهندس محبوبه درایتی

ناظرچاپ: نصرت ا... امیرآبادی

چاپ و صحافی: قلم قم

نشانی: تهران بزرگراه ش-هید حقانی (غرب به شرق)، بعد از ایس-تگاه مترو، بلوار كتابخانه ملی

تلفن فروشگاه: 88941946-81623315 -81623318

دورنگار 88947496

وب گاه: www.nlai.ir پست الکترونیک انتشارات : Publication@nlai.ir

مركزالوثائق والمكتبة الوطنیة فی الجمهوریة الاسلامیة الایرانیة

الفهرس الموحد

للمخطوطات الایرانیه

الواحد عشرین

شرف - ضیافت

اعداد:

مصطفی الدرایتی

رموز و اختصارات

© آتشی: مجموعه آقای سید علی آتشی در یزد

© آثار ملی: كتابخانه آثار ملی كاشان

© آغاز: برابر: آغاز برابر نمونه كتاب

© آغاز و انجام برابر: آغاز و انجام برابر نمونه كتاب

© احتمالا غیر همانند: در مورد نسخه های فاقد مؤلف به كاررفته است كه نام مشترك دارند و ما به احتمال آن ها را متفاوت می دانیم

© احتمالا همانند: در مورد نسخه های فاقد مؤلف به كار رفته كه نام مشترك دارند ولی ما احتمال می دهیم برخی از آنها یك اثر است ولی مطمئن نیستیم.

© احتمالا بعضا همانند: در مورد نسخه هایی به كار رفته كه نام مؤلف آنها معلوم نیست ولی نام مشترك دارند و تعدادی نسخه به این نام معرفی شده است و برخی از آن ها احتمال می رود یك كتاب باشند ولی مطمئن نیستیم.

© ادبیات: با نام شهر تهران: كتابخانه دانشكده ادبیات دانشگاه تهران؛ با نام شهر مشهد: كتابخانه دانشكده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد؛ با نام شهر اصفهان: دانشكده ادبیات دانشگاه اصفهان.

© اصغر زاده: مجموعه اصغر زاده

© الفبائی: فهرست الفبائی نسخه های خطی كتابخانه آستان قدس رضوی.

© الهیات: با نام شهر تهران: كتابخانه دانشكده الهیات دانشگاه تهران؛ با نام شهر مشهد: دانشكده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد.

© امام جمعه: كتابخانه امام جمعه زنجان

© امام صادق: مدرسه امام صادق چالوس و مدرسه امام صادق قزوین و كتابخانه مؤسسه امام صادق قم و كتابخانه حوزه علمیه امام صادق اردكان یزد. كه هركدام با قرینه نام شهر قبل از آن قابل تشخیص است.

© امام عصر: كتابخانه مدرسه امام عصر شیراز

© امام هادی: كتابخانه عمومی امام هادی در مشهد

© امیر كبیر: كتابخانه امیر كبیر در باغشاه فین

© امیرالمؤمنین: كتابخانه امیر المؤمنین بشرویه

© انجام برابر: انجام برابر نمونه كتاب.

© اندازه: اندازه صفحه.

© اوراق عتیق: مجموعه ای به همین نام كه به كوشش محمد حسین حكیم از طریق كتابخانه مجلس شورای اسلامی منتشر شده است.

© اهدائی ف: فهرست نسخه های خطی اهدائی رهبری به آستان قدس رضوی، تالیف رضا استادی

© اهدائی رهبر: مجموعه فهارس نسخه های خطی اهدائی رهبری به آستان قدس رضوی كه چندین جلد آن منتشر شده است.

© بی تا: بدون تاریخ كتابت.

© بی كا: بدون كاتب.

© پ: پشت

© تا: تاریخ كتابت.

© جا: محل كتابت.

© چهل ستون: مدرسه چهل ستون تهران

© حجتیه: كتابخانه مدرسه حجتیه

© حججی: كتابخانه آیة الله حججی نجف آباد

© حقوق: دانشكده حقوق دانشگاه تهران

© حوزه علمیه: حوزه علمیه آشتیان

© خاتم الانبیاء: كتابخانه مدرسه خاتم االنبیاء (صدر) بابل

© دائرة المعارف: كتابخانه مركز دائرة المعارف بزرگ سلامی

© دار الحدیث: كتابخانه مركز دار الحدیث در قم

© دانشگاه: كتابخانه مركزی دانشگاه تهران

© د.ث: به معنای دفتر ثبت كتابخانه مجلس شورای اسلامی است.

© دهگان: مجموعه ابراهیم دهگان اراك.

© دیانی: كتابخانه شیخ محمد علی دیانی بیرجند

© ذكاء، یحیی: مجموعه ذكاء یحیی

© ر: رو

© رایانه: رایانه كتابخانه ملی ایران وكتابخانه آستان قدس رضوی و در مواردی كتابخانه مسجد گوهرشاد. لازم به ذكر است كه شماره بعد از آن در مورد كتابخانه ملی غیرقابل پیگیری است و منظور شماره صفحاتی است كه متن پیاده شده فایل آن می باشد كه در اختیار ماست و برای كنترل كار خود ما می باشد.

© رضوی: كتابخانه مركزی آستان قدس رضوی

© روضاتی: مجموعه شخصی سید احمد روضاتی

© سپهسالار: كتابخانه مدرسه عالی شهید مطهری (سپهسالار)

© سر یزدی: كتابخانه مسجد حظیره (سر یزدی)

© سعید نفیسی: نسخه های خطی مرحوم سعید نفیسی

© سم: سانتیمتر

© سناف: فهرست نسخه های خطی كتابخانه مجلس سنا (كه مجموعه آن به كتابخانه مجلس شورای اسلامی منتقل شده است.

© سلطنتی: كتابخانه كاخ گلستان (سلطنتی)

© شاهچراغ: كتابخانه آستانه حضرت شاهچراغ شیراز

© شیخ علی حیدر: مكتبه شیخ علی حیدر (مؤید)، این مجموعه شخصی كه ظاهراً هنگام جنگ كویت توسط صاحب آن از كویت به ایران منتقل شده بود ابتدا در قم نگهداری میشد و بعد دچار مشكالتی شد و معلوم نبود در چه محلی نگهداری میشود. آخرین اطلاع این است كه این مجموعه به شهر مشهد و به آستان قدس رضوی انتقال یافته است و ضمن مجموعه اهدائی رهبری نگهداری می شود.

© ص: صفحه

© صادقیه: كتابخانه مدرسه فتحعلی بیگ (صادقیه) دامغان

© طبسی: كتابخانه طبسی حائری در قم

© عبدالعظیم: آستان مقدس حضرت عبدالعظیم در شهر ری

© عكسی: این تعبیر در دو جا به كار رفته است: یكی در كنار شماره برخی از نسخه ها كه به معنای آن است كه نسخه، عكسی است و باید برای یافتن نسخه در كتابخانه معرفی شده، به عكسی بودن توجه شود؛ و دوم در معرفی مأخذ است كه منظور فهرست عكسی آن كتابخانه می باشد.

© عالمه طباطبائی: كتابخانه عالمه طباطبائی شیراز كه نام شیراز در قبل از آن آمده است.

© عالمه طباطبائی: مكتبه عالمه طباطبائی قم كه نام شهر قم در قبل از آن آمده است.

© علوم پزشكی: كتابخانه دانشگاه علوم پزشكی تهران

© عمومی ساری: كتابخانه عمومی ساری

© عمومی: با كلمه قبل سمنان: كتابخانه عمومی سمنان

© عمومی: با كلمه قبل مراغه: كتابخانه عمومی مراغه

© غیر همانند: در مورد نسخه هایی كه نام آنها یكی است ولی نسخه ها متفاوت است و به دلیل صرفه جویی و جلوگیری از تكرار، نام مكرر آنها حذف شده است.

© ف: این رمز در مورد مأخذ بهكار رفته است و هنگامی كه برای یك كتابخانه فهرستی به نام همان كتابخانه به صورت مستقل منتشر شده باشد، نام مأخذ آن با رمز «ف:» به معنای فهرست، به كار رفته است و اگر نام مأخذ با نام كتابخانه متفاوت باشد، نام مأخذ ذكر شده است.

© فاضل: كتابخانه آیة الله فاضل خوانساری

© فاضل قائینی: كتابخانه فاضل قائینی قم

© فرهاد معتمد: مجموعه فرهاد معتمد

© فرهنگ و هنر: كتابخانه فرهنگ و هنر مشهد

© فرهنگ و ارشاد: كتابخانه فرهنگ و ارشاد اسلامی كاشان

© فیاض: مجموعه دكتر علی اكبر فیاض

© فیضیه: كتابخانه مدرسه فیضیه قم

© فیلمها: فهرست فیلم های كتابخانه مركزی دانشگاه تهران

© قاضی طباطبائی: مجموعه محمد علی قاضی طباطبائی تبریز

© قمر بنی هاشم: كتابخانه قمر بنی هاشم دامغان

© كا: كاتب

© كاتب = مؤلف: نسخه به خط مؤلف است.

© كاظمینی: كتابخانه میرزا محمد كاظمینی

© گ: برگ.

© گلپایگانی: كتابخانه عمومی حضرت آیة الله العظمی گلپایگانی.

© گوهرشاد: كتابخانه مسجد جامع گوهرشاد.

© مجلس: كتابخانه، موزه و مركزاسناد مجلس شورای اسلامی

© محدث ارموی مخ: فهرست مجموعه نسخه های خطی محدث ارموی، مخطوط

© محمد الله: كتابخانه امامزاده محمد هلال آران كاشان، مخطوط.

© مختصر ف: فهرست مختصر نسخههای خطی مجلس شورای اسلامی كه در سال 1387 منتشر شده است.

© مخ: به معنای مخطوط بودن فهرست می باشد.

© مدارك فرهنگی: سازمان مدارك فرهنگی انقالب

© مدرسه غرب: كتابخانه مدرسه غرب همدان

© مدرسی: كتابخانه سید محمد مدرسی در یزد

© مرعشی: كتابخانه عمومی آیة الله العظمی مرعشی نجفی

© مركز احیاء: مركز احیاء میراث اسلامی، قم.

© مركز مطالعات: كتابخانه پژوهشگاه علوم و تحقیقات اسلامی قم

© مروی: كتابخانه مدرسه مروی تهران

© مسجد اعظم: كتابخانه مسجد اعظم قم

© مطالعات فرهنگی: كتابخانه (پژوهشگاه) مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی

© معصومیه: آستان مقدسه حضرت معصومه علیها سلام

© مفتاح: مجموعه محمد حسین مفتاح

© ملك: كتابخانه ملك

© ملی: با نام قبلی تهران: كتابخانه ملی ایران؛ با نام قبلی شیراز: كتابخانه ملی شیراز؛ با نام قبلی تبریز: كتابخانه ملی تبریز.

© مهدوی: مجموعه دكتر اصغر مهدوی

© موزه ملی: كتابخانه موزه ملی ایران ( موزه ایران باستان )

© مؤسسه آیة الله بروجردی: مؤسسه حضرت آیة الله العظمی بروجردی.

© مولوی: عبد المجید مولوی (قسمتی از این مجموعه به كتابخانه دانشكده الهیات دانشگاه فردسی مشهد منتقل شده است.)

© مینوی: مجتبی مینوی

© نجومی: مجموعه سید مرتضی نجومی

© نسخه پژوهی: مجموعه ای با همین عنوان كه چند شماره از آن از طرف كتابخانه مجلس شورای اسلامی و به كوشش ابوالفضل حافظیان منتشر شده است.

© نشریه: نشریه كتابخانه مركزی دانشگاه تهران

© نك: این عالمت به معنای «نگاه كنید» می باشد و در موارد ارجاع به كار رفته است. ارجاع دوگونه است: گاهی عنوان ارجاع داده شده كال در جای دیگری كه راهنمائی شده، ثبت شده است و گاهی قسمتی از عنوان ارجاعی در محل دیگری ثبت شده است كه در واقع به معنای «نیز نگاه كنید» می باشد.

© نواب: كتابخانه مدرسه نواب مشهد

© نمازی: كتابخانه مدرسه نمازی خوی

© نوربخش: كتابخانه نوربخش (خانقاه نعمت اللهی تهران)

© وابسته به: این اصطالح در جایی به كار رفته كه كتاب معرفی شده به اثری دیگر وابسته است و بیشتر در مورد شرح ها، حاشیه ها، تعلیقه ها، منتخب ها، مختصرها، گزیده ها، و ترجمه ها به كار رفته است و نام كامل اثر اصلی، همراه با نام مؤلف آن معرفی شده است و در صورت نیاز می توانید به اثر اصلی مراجعه كنید.

© وزیری: كتابخانه وزیری یزد

© همانند: این كلمه در جایی به كار رفته، كه اثر معرفی شده فاقد نام مؤلف است و چند نسخه از آن در كشور وجود دارد و به معنای آن است كه نسخه ها یك اثر است.

آوانگاری و اختصارات

در آوانگاری عناوین كتاب ها چند نكته هست كه باید یادآوری شود:

1 -در آوانگاری فقط حروفی كه تلفظ می شوند، ضبط می گردند. مثال: آداب الشریعه = a‘šarī oš-ādāb

2 -عنوان كتابهای فارسی با تلفظ فارسی و عنوان كتاب های عربی با تلفظ عربی آوانگاری شده اند.

مثال: آداب صوفیه =sūfīye e-ādāb

الصوفیه صوفیه = ādāb-uṣ ṣūfīya

3 -كلمات و تركیباتی كه از زبان های دیگر (از جمله عربی) به فارسی وارد گردیده، با تلفظ متداول در فارسی ضبط شده است.

مثال: اسطرالب = ostorlāb

ابواب الجنان = abvāb-ol jenān

4 -چون در آوانگاری مقصود فقط نشان دادن تلفظ كلمات است، حروف اول عناوین مانند دیگر حروف كوچك نوشته شده است.

5 -برای آوانگاری كلماتی كه بارها تكرار شده اند، از اختصار استفاده شده است.

الف - آوانگاری کلمات و ترکیبات فارسی

عکس

ب - آوانگاری کلمات و ترکیبات عربی

شرف

اشاره

شرف

• شرف اسماء الله تعالی / علوم غریبه / عربی

šaraf-u asmā’-il-lāh-i taʻālā

لاهیجانی، محمد بن محمد علی، - 1354 قمری

lāhījānī, mohammad ebn-e mohammad ‘alī (- 1935)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23275

آغاز: بسمله، بعد الحمد و الصلوه اقول و بالله استعین؛ انجام: و من منع المستوجبین فقد ظلم. خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 1352ق (رایانه)

• شرف الانسان / عرفان و تصوف / ترکی

šaraf-ol-ensān

الامعی برسوی، محمود بن عثمان، - 938 قمری

lāmeʻī borsavī, mahmūd ebn-e ‘osmān (- 1532)

اهدا به: سلیمان خان بن سلیم خان بن بایزید خان عثمانی

تاریخ تألیف: 933ق

رساله ای است عرفانی که آداب و اخلاق را از زبان حیوانات در قالب داستان ذکر می کند شامل «مقدمه» و چند «مجلس» با آوردن اشعار عربی و فارسی و ترکی که آن را در سن 55 سالگی تألیف کرده است.

آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم xx فاتحه گنج كلام قدیم. بسمله هذا كتابنا ینطق علیكم بالحق انا کنا نستنسخ ما کنتم تعلمون اجناس سپاس خورشید اقتباس و گردون اساس و انجم قیاس که مقیاس عقول و حواس جن و ناس

انجام: خط فرمان اولوب طغرای منشور قضا xx قدر احکامینک اورسون هردم امضا سین قدر

[کشف الظنون 1044/2 ؛ دنا 1178/6 ؛ ریو 226؛ قرطای 2016 و 2735]

آغاز: برابر

خط: نسخ، كاتب = مؤلف [چون تاریخ با سال تألیف ناسازگار است احتمالا فهرست نگار به خطا رفته، تا: جمادی الثانی 1002ق؛ از موقوفات رمضانیه 1230؛ جلد: روغنی، 222گ، 18 سطر، اندازه: 21*15 سم [ف: - 154]

آغاز: برابر؛ انجام: خط فرمان اولوب طغرای منشور قضا xx قدر احکامینک اورسون هر دم امضاسین قدر

خط: نستعلیق، کا: سید قاسم بن سید صالح بن سید برهان حسینی، تا: 977ق؛ مجدول مذهب، با کتیبه مذهب مرصع ؛ جلد: تیماج قهوه ای، 216گ، 17 سطر، اندازه: 13* 20/5 سم [ف: 26 - 213]

آغاز: برابر، انجام: خط فرمان اولوب طغرای منشور قضا xx قدر احکامینک اورسون هردم امضا سین قدر

خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر صفر 1086ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج مذهب، 216گ، 19 سطر، اندازه: 20*12 سم [ف مخ: 1-307]

خط: نستعلیق، کا: سید رضا حسینی، تا: 1108ق، کاغذ: ترکی شکری، جلد: تیماج مشکی، قطع: خشتی [نشریه: 13 - 434]

• شرف الانوار / شرح حدیث / عربی

šaraf-ul anwār

سبزواری، محمد بن قریش، 1150؟ قمری

Sabzevārī, mohammad ebn-e qorayš (1738 -)

تاریخ تألیف: 1138ق

کتابی مشتمل بر یک «مقدمه» و چند «باب» در اخبار مروى از ائمه معصومین علیه السلام است که از کتب معتبری چون کافی کلینی و شرح اصول کافی محمد صالح مازندرانی و بحار الانوار مجلسی نقل شده و ذیل هر حدیث، معضلات عبارات با عناوین «قوله،

قوله» شرح داده شده است. ابواب به این شرح می باشند: باب العقل؛ فرض طلب العلم؛ ثواب العالم و المتعلم؛ صفة العلماء الخوف و الرجاء؛ حسن الظن بالله؛ الاقتصاد فی العبادة؛ القناعة؛ تعجیل الخیر و الانصاف؛ حق المؤمن و على المؤمن؛ زیارة الاخوان؛ ابتلاء المؤمن؛ فضل فقراء المؤمنین؛ الذنوب والاخذ به؛ تعجیل عقربة المذنب؛ طینة المؤمن و الكافر؛ المكارم؛ مذمة الرجاء من الخلق؛ صلة الرحم؛ فضل السكوت؛ الحب فی الله و البعض فی الله؛ ادخال السرور على المؤمن؛ قضاء حاجة المؤمن؛ السعی فی حاجة المؤمن؛ تفریج كرب المؤمن؛ اطعام المؤمن؛ الجود و البخل؛ الصدقة؛ فضل الزكاة؛ الخمس؛ فضل الصلاة؛ فضل الدعاء؛ الدعاء للاخوان بظهر الغیب؛ الحرز و العوذة؛ تمثل القرآن و شفاعته لأهله و خاتمة فی حدیث «یا معاذ ان الله تعالی خلق سبعة املاک ...».

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 34633

آغاز: بسمله. الحمدلله الذی شرفنا بانوار هدایة الاحادیث و الأخبار من اصحاب العصمة؛ انجام: ثبت اقدامنا على مقام الصدق و اعذنا من صفقة النقمات و اتفق فراغ جامع هذا المجموع ... المفیض بالجود و البركات

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ مصدر است به سه برگ متفرقات و مذیل است به ده برگ شرح چند حدیث و آیه از جمله «وسع كرسیه السموات ...» ذم التكبر و علاجه، اذا غاب عنکم امامكم فمن یأتیكم بامام جدید و ..، محشی منقول از بحارالانوار و ... اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386، کاغذ: نخودی کشمیری، جلد: تیماج ماشی، 86گ، 17 سطر، اندازه: 16*9/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1 - 401]

شرف ایران و افتخار ایرانیان > تحفه مظفریه

• شرف ایوان البیان فی شرف بیت صاحب الدیوان / شعر / عربی و فارسی

saraf-u aywan-il bayan fi saraf bayt-i sahib-id diwan

نظام الدین اصفهانی، محمد بن اسحاق، ق7 قمری

nezām-od-dīn-e esfahānī, mohammad ebn-e eshāq ( 13c)

دیوانی در مدح صاحب دیوان خواجه علاء الدین عطاملک جوینی. اکثر اشعار عربی است و در آن بعضی ابیان فارسی نیز دیده می شود. در آن قصیده ای است در مدح اهل بیت علیه السلام به مطلع: «لله در کم یا آل یا سینا xx یا أنجم الحق أعلام الهدی فینا».

[دنا 1178/6 ؛ الذریعة: ج 14 ص 180]

مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 18

آغاز: ... على أعادیه أرصادا و لازال صدر الوزارة یزین بوشاح؛

انجام: حكمی نفد الیوم فضضت الختما. و قال أیضا ...

خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ تملک: حاج عبدالصمد با مهر «... عبد الصمد الحسینی» (مربع)، آغا بابا ابن عبدالله الحسینی در 1264؛ 166گ، 19 سطر، اندازه: 23*16 سم [مؤید: 3 - 553]

شرف السادات > مناقب السادات

• شرف ستارگان / هیئت / عربی

šaraf-e setāregān

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه :6324/3

بخشی است منقول از مجمل کوشیار در ذیل این فقره منقولاتی است از امام رازی و جز او؛ بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: گالینگور قهوه ای عطف حاشیه تیماج، 14ص، اندازه: 29*18 سم [ف: 19 - 327]

• شرف الشكلیات و اسرار الحروف العددیات / علوم غریبه / عربی

šaraf-uš šiklīyāt wa asrār-ul hurūf-ul a‘dadīyyāt

بونی، احمد بن علی، - 622 قمری

būnī, ahmad ebn-e 'alī (- 1226)

تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 679

خط: نسخ و رقاع، بی کا، تا: قرن 19 کاغذ: بغدادی [نشریه: 2 - 159]

• شرف العلم و العلماء / عربی

šaraf-ul--ilm-i wa-l-‘ulamā

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 604/25

بی کا، تا: قرن 19 2ص (154–155) [ف: 5 - 107]

• شرف العلوم / علوم غریبه / فارسی

šaraf-ol-olūm

حسینی بخاری، محمود

hoseynī boxārī, mahmūd

دارای پنج «باب» و هر باب در چند فصل» و در هر فصلی مطالبی در بیان اعداد و طلسمات و جفر آورده است.

بی کا، تا: ربیع الثانی 1223ق، جا: ماهان کرمان [نشریه: 2 - 118]

آغاز: الحمد لله الذی أنزل على عبده الكتاب؛ انجام: در خانه اگر

کس است یک حرف بس است ... مطلعین است.

خط: نستعلیق، كا: زین العابدین کلینی صحاف شیرازی، تا: نیمه شب عرفه ذیحجه 1367ق؛ کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج یشمی، 233ص، 20 سطر، اندازه: 14×20/5 سم [ف: 1 - 132]

• شرف الفقراء (ترجمه) / فارسی

šaraf-ol-foqarā' (t.)

عبدالرحیم بن محمد

‘abd-or-rahīm ebn-e mohammad

اصفهان؛ روضاتی، سید محمد على؛ شماره نسخه: 1/1

آغاز: بسم ...... الحمدلله الذی زین الفقراء بشرف الفقر ... و بعد چنین گوید ... عبدالرحیم بن محمد بن محمود ... که این فقیر نسبة خروة) با حضرت قطب الأولیاء ... الشیخ الكبیر ... دارد و در بقعه شریفه آن حضرة بشرف تدریس در پایین این اهل تقدیس مشرف می شود. خواست که کتاب «شرف الفقراء» را از تصانیف حضرت ایشان نماید؛ انجام: پس طلب فرمود از بندگان غافل خود که پاکی دارید بساط قرب حضرت او از دنس دنیا بانک از و اعراض کند، والسلام

خط: نسخ جلی، بی کا، تا: قرن 19 کاغذ: چهار بغل، 31گ (1پ۔ 31ر)، اندازه: 15x13 سم [نشریه: 5- 132]

• شرف الفقراء (ترجمه) / عرفان و تصوف / فارسی

šaraf-ol-foqarā' (t.)

عبدالرحیم بن محمد

‘abd-or-rahīm ebn-e mohammad

ترجمه از عبدالرحیم بن [محمد ؟] بن محمود. که نام کامل او در دیباچه خوانده نمی شود و بایستی از گروه خفیفیه باشد، که در شیراز، پیش از ویرانی خانقاه و خاکجای نگارنده متن، می زیسته است. ترجمه «شرف الفقراء» شیخ كبیر ابو عبدالله محمد بن خفیف شیرازی (- 371ق) می باشد، که در کنار خاکجایش (شیراز) ترجمه شده است. در دیباچه نام نگارنده متن را سیاه کرده اند، چلبی و زرکلی نیز از این کار او نام نبرده اند. بغدادی (ایضاح 47/2) از آن به «شرف الفقراء على الاغنیاء» یاد کرده است. در «دایرة المعارف بزرگ» (434٫3) واژه ابن خفیف ضمن بر شمردن کارهای عربی و فارسی او، از «شرف الفقراء» او نام برده شده است، جز آن که چنان می نماید که آن را جزو آثار بازمانده او نیافته است و نیز از ترجمه آن آگاهی نداشته است. رساله ای است با سربندهای «باب» بی شماره: 1. در شرف فقر و فضیلت اهل آن (50 دلیل)؛ 2. در بیان احادیث نبوی که وارد است (50 حدیث)؛ باب در شرف فقر به نسبت به اولیاء و صلحا و متقیان؛ باب در صدق اعتقاد بر الله تعالی؛ باب در معانی فقر و فواید آن (و در اینجا افتادگی است). (احمد منزوی)

[دنا 1178/6 ؛ نسخه ها 1085/2 (1 نسخه)]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1078/1

آغاز: بسمله. الحمدلله الذی زین الفقر بشرف الفقر و جعله لهم المباهات و الفخر ... و بعد، چنین گوید تراب اقدام ... عبدالرحیم بن احمد بن محمود، كان الله له، که این فقیر نسبت خ(فیفیه ) با حضرت قطب الاولیا و المحققین برهان [...] شیخ كبیر قدس سره؛ انجام و دیگر آن است، که دنیا کدورت است، و آنچه از دنیاست پلید است و قرب حق نشاطی پاكست که قبول چرک نمی کند، پس طلب فرمود از پس بندگان غافل خود که پاک دارید بساط قرب حضرت او، از دنس دنیا به آن از او اعراض کنید.

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 19 افتادگی: وسط؛ نویسنده درویشی سنی بوده (گ 1 پ -31پ)، همان نسخه سید محمد على روضاتی اصفهان است؛ 31گ (1پ - 31پ) [ف: 2 - 49]

• شرف المصطفی (ترجمه) / تاریخ پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله / فارسی

šaraf-ol-mostafā (t.)

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 155 - عکسی

نسخه اصل: ترکیه، کتابخانه اسعد افندی ش 2222؛ بی کا، تا: 599ق [نشریه: 2 - 272]

شرف المصطفی (ترجمه) > شرف النبی (ترجمه)

شرفنامه > نزهة القلوب

شرفنامه > تاریخ گزیده

شرفنامه > دیوان بینش ذهبی

شرف نامه > اسکندرنامه

شرف نامه > شرفنامه

شرفنامه > معانی کلمه عقیقه

• شرفنامه = منشآت = ترسل = شرفیه / نامه نگاری، انشاء / فارسی

šaraf nāma = monša’āt = tarassol = šarafīyya

بیانی کرمانی، عبدالله بن محمد، 865 - 922 قمری

bayānī kermānī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad (1461 - 1517)

منشئات و نامه هایی است که به درخواست بعضی از دوستان در این مجموعه گرد آورده شده است. این منشئات در نسخه ها دگرگونی هایی دارد و ترتیب آنها یکی نیست؛ ترتیب عنوان ها در نسخه مجلس سنا چنین آمده: 1. نشان صدرات جناب امیرک قاسم؛ 2. نشان شیخ الاسلامی جناب خواجہ ناصر الدین ابوانصر؛ 3. نشان صدرات سید ابوالطیب؛ 4. نشان موقوفات امیر سید

غیاث؛ 5. نشان موقوفات امیر کمال الدین بابا محمود؛ 6. نشان امارت خواجه نظام الملک؛ 7. نشان راه حج امیر توکل برلاس؛ 8. نشان راہ حج جهت امیر محمد مقیم کی خسرو؛ 9. نشان راه حج جهت علاء الدین عبدالوهاب کرمانی؛ 10. نشان نقابت امیر عبد القادر؛ 11. نشان مسلمی فیض آباد بلخ؛ 12. نشان صدرات سید زین العابدین؛ 13. نشان امارت قوش خانه جهت امیر شجاع الدین برندق برلاس؛ 14. نشان مهتر محمد نقارچی؛ 15. نشان در باب جماعتی که به عمارت شهر کهنه مرو مشغول شده اند؛ 16. نشان تدریس مولانا رکن الدین مسعود؛ 17. نشان مولانا شهاب الدین عبدالله کرمانی در احتساب هرات و فوشنج با شرکت ركن الدین علاء الدوله؛ 18. نشان صدرات مولانا ظهیرالدین محمد طبیب؛ 19. نشان حضرت امیر علی شیر که در وقت داعیه حج گرفته اند؛ 20. نشان ضبط موقوفات حرمین شریفین به اسم خواجه نظام الدین سیدی احمد؛ 21. نشان منصب بکاولی میر حاجی پیر در مدرسه شریفه سلطانی و خانقاه آن؛ 22. امضای نشان امیر حاجی که بعد از نقل حضرت اعلی فردوس مکان واقع شده؛ 23. نشان خواجه کمال الدین حسن على حافظ جهة مصدری مسجد جامع بیگم گوهرشاد آغاز نور مرقدها؛ 24. نشان قضاء امیر اختیار الدین به دارالسلطنه هرات و ممالک خراسان؛ 25. نشان حکومت اعراب اسعیدی به اسم خواجه افضل الدین محمد؛ 26. نشان سیور غال قدوة البرایا قطب الدین درویش عالی شاه قدس سره؛ 27. نشان در باب احداث غلور خانها برای خواجه الدین محمد؛ 28. نشان موقوفات ولایت شافلان (ساملان) به اسم خواجه افضل الدین محمد؛ 29. نشان ایالت ولایت شافلان (ساملان) به اسم خواجه افضل الدین محمد؛ 30. نشان رخصت حضرت سلطان اسکندر میرزا؛ 31. نشان تولیت مسجد جامع و خانقاه جدید به اسم امیر جلال الدین محمود؛ 32. نشان راہ حج مولانا اهلی شاعر؛ 33. نشان اشرف خواجه معزالدین حسین؛ 34. نشان احتساب مولانا سلطان على محتسب [هرات در 3 صفر 890]؛ 35. نشان تدریس مدرسه بدیعیه جهت امیر صدالدین ابراهیم؛ 36. نشان مولانا شمس الدین محمد بحر آبادی در تدریس مدرسه؛ 37. نشان بخشش نام بردار قشونی که به اهتمام خواجه مجدالدین محمد واقع شده؛ 38. نشان حضرت امیر علی شیر که جهت مهمات آستانه انصاریه و عتبه نجم الدین کبری داده اند؛ 39. نشان خواجه غیاث الدین محمد دهدار ترخان؛ 40. نشان ترخانی مولانا شمس الدین على منشی؛ 41. نشان در باب سید نور الدین محمد حسنی از خاندان عمادالدین محمود زاهد به پادشاه هند نوشته اند؛ 42. نشان داروغگی تمغا جهت خواجه عمیدالملک؛ 43. نشان احتساب مولانا زاهدی؛ 44. نشان خواجه جلال الدین شیخ با یزید مهنه ای در تولیت آستان شیخ فرید الدین لقمان؛ 45. نشان استاد قلی محمد عچکی؛ 46. نشان جناب امیر شمس الدین محمد بن سید یوسف؛ 47. نشان تدریس مولانا فصیح الدین؛ 48. نشان قاضی غیاث الدین محمد حنفی؛ 49 نشان صدرات خواجه سلطان محمد مؤدب و معلم مغیث الدولة و الدین حیدر محمد؛ 50. نشان خواجه عبدالحق جهة راه حج؛ 51. نشان امراء عظام خطه سمرقند خطاب به ركن السلطنه و الجلالة شمس الدین درویش محمد ترخان و شجاع الدین احمد حاجی که در آن از سلطان محمود و سلطان الزمان بهادر و مظفر حسین گورکانی وحید محمد بهادر یاد شده است؛ 52. نشان شیخی خواجه جلال الدین شیخ بایزید مهنه (عنوان) [نشان رخصت مولانا سیفی] (متن)؛ 53. نشان همایون به شیخ نجم الدین؛ 54. مکتوب به حضرت فردوس مکانی به رستم بیک آق قوینلو؛ 55. مکتوب بندگان اعلی به سلطان احمد میرزا؛ 56. مکتوب به حضرت مرحومی عبدالرحمن جامی در باب تألیف بهارستان؛ 57. مکتوب خواجه عبیدالله؛ 58. مکتوب حضرت اعلى [به] رستم بیک؛ 59. مکتوب حضرت اعلی به حضرت یعقوب بیک آق قوینلو؛ 60. مکتوبی که مقرب الحضرة امیر علی شیر به پادشاه فرخ نشان والی شروان نوشته؛ 61. کتابت حضرت اعلی به شاه اسمعیل صفوی درباره استراباد؛ 62. کتابتی که ضعیف به حضرت شیخ الاسلامی نوشته؛ 63. کتابت همایون به شیخ محمد لاهجی؛ 64. کتاب همایون به جلال الدین رستم بیک؛ 65. كتابتی که به خواجه کمال الدین عطاء الله لعصر (؟) نوشته شده؛ 66. کتابت حضرت اعلى به یعقوب بیک؛ 67. رقعه بیکی از دوستان نوشته؛ 68. رقعه ای که از لفظ در ربار همایون به پهلوان درویش محمد نوشته؛ 69. رقعه ای که به یکی از اهل نغمه نوشته؛ 70. کتابت خانقاه بیرون عراق که سلطان حسین ساخته است (مانند ش 80)؛ 71. رقعه مطایبه به پهلوان درویش محمد؛ 72. سواد کتابت در تعویض رباطی که خواجه رضی الدین مودود بن احمد در 837 ساخته بود و سلطان حسین در 901 دستور تعمیر آن را داده بود؛ 73. رقعه ای که به حضرت مولانا معین الدین واعظ نوشته؛ 74. کتابت مولانا عبد الحی المنشی؛ 75. مکتوب تعریف گرما؛ 76. در تعزیت نامه؛ 77. رقعه اخرى؛ 78. مکتوب در تعریف خزان؛ 79. مکتوب به یکی از دوستان؛ 80 كتابه مدرسه بیرون عراق (مانند ش 70)؛ 81 مقدمه نشان امیر محمد ولی بیک؛ 82 کتابه مزار والد خدیجه بیگم؛ 83 چند رقعه کوتاه؛ 84 در تعریف دریا؛ 85 نشن احتساب؛ 86 کتابه دیوان حافظ شیرازی مورخ 97 که به اشارت شاه زاده عالمیان فریدون حسین میرزا واقع شده؛ 87 سواد نشان صدرات فرمان همایون شرف نفاذ بافت مورخ 10 رمضان 938؛ 88 سواد نشان صدرات و نقابت دستگاهی علامه العلمائی نعیما للافاضة و الدین امیر نعمة الله على؛ 89 عفو و اغماض؛ 90. رسالة من منشآت خواجه عبدالله مروارید (به کدام زبان شرح شدت فراق روزانده و گویم)، چند رقعه است با نامه ای به خواجه مجدالدین محمد سپس چند رقعه و در پایان آمده: «تمت الانشاء مولانا عبدالواسع غفر الله و لجمیع المؤمنین و المؤمنات»؛ 91. منشآت جلال الدین فریدون عكاشه،

مصطلحات کتاب در اوین و دعوت مجلس اللهو و مصطلحات اطباء و تهنیه عید و اصطلاح صرفیان و نحویان و منطقیان و رسالة إلى الحاج و رساله رحیقیه و التماس النحل؛ 92. تتمة من منشآت قاضی میر حسین یزدی، رقعه ای است و سجل؛ 93. فتح نامه مورخ 788.

آغاز: بسمله. و به نستعین. ای کرده به کلک صنع ترکیب بشر xx از انشاء تو نقش بسته اجسام و صور / هر حرف که از خامه حکمت زده سر xx طغرای قضا گشته و عنوان قدر. انشاء حمدی که مترسلان صحایف ابداع املاء نمایند صحیفه نثار و انکسار را طغرا سزد و ابداع شکری که منشیان رسایل اختراع کنند نامه عجز و افتقار را عنوان زیبد ... اما بعد به عرض میرساند مسود این ارقام فقیر مستهام عبدالله بن محمد المروارید ... که بعضی از اصحاب فهم و ذکاء نظر التفاف و اعتناء بر حال این بی مقدار داشته مرقومات کلک عجز و نامرادی این خاکسار را طلب می نمودند و از آنجا که کمال عطوفت است خاطر شکسته را نیشخندی می فرمودند بنابراین بندی از مسودات بی حاصل و شطری از مرقومات بلاطایل که املاء آن اتفاق افتاده به واسطه عدم توفیق و جمع و تلفیق عرضه ضیاع مانده جمع ساخته در قلم آمد ... نشان صدرات جناب امیر قاسم.

چاپ: ایران، سنگی، 1317، وزیری، 72ص

[چاپ پرفسور رویمر در ویسپادن در 1959، چاپ آلمان؛ نسخه های منزوی 2110؛ دنا 1179/6 (9 نسخه)]

آغاز: برابر، انجام: سعادت ابدی حافظ و ناصر باد همچنان که هست

خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: با تاریخ 955ق؛ متن و حاشیه؛ 24گ ( 316-293 )، اندازه: 12×17 سم [نشریه: 5 - 143]

آغاز: برابر؛ انجام: كتابه دیوان حافظ که به اشارت حضرت شاه زاده عالمیان فریدون حسین میرزا واقع شده این گنج معانی که تھی از عیب است ... درین صحیفه که انشاء خطبه شرف است xx به نام فلک حشمت ستاره چشم / رسید اشارت عالی که نام خویش کند xx بیان کلک بیانی برین صحیفه رقم / به غیر حکم شنیدن قلم چاره ندید Xx زبان معذرتش بسته شد ز بیش و زكم / ز فرق ساخت قدم ریخت اشک چون بسیار xxکه هر چه اشارت کند دم است و قدم و السلام و الاكرام تم تم فی شهر رمضان سنه 959

خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: شعبان 959ق؛ مجدول؛ در هامش چند بیت فارسی است با عنوان «من أمالی الفقیر مسعود الحسینی»؛ کاغذ: سفید سمرقندی، جلد: تیماج تریاکی، 48ص (116-163)، 20 سطر (1912)، اندازه: 2418 سم [سنا: ف: 1 - 304]

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 29 محرم 971ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، 320ص (1-320)، 15 سطر [سنا: ف: 2- 304]

خط: نستعلیق، کا: ملک محمد کاتب تبریزی، تا: 980ق؛ مجدول، با سرلوح زرین؛ کاغذ: ختایی، جلد: میشن پازهری، 139 گ، 14 سطر، اندازه: 14/8*13سم [ف: 3- 519]

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، كا: أمر الله بن شمس الدین محمد قمی، تا: غره جمادی الثانی 983ق؛ تملك: على آشتیانی به تاریخ 1286 در اصفهان؛ مهر: «لا اله الا الله الملك الحق المبین عبده فتاح الحسینی» (مربع)؛ جلد: تیماج مشکی، 121 گ، 17 سطر، اندازه:

14/5 ×22سم [ف: 22 - 317]

آغاز: از منازل مخوفه گذرانند و رعایت جانب او لازم دانند ... نشان اشراف خواجه معزالدین حسین چون مشرف دیوان؛ انجام: روز دوشنبه بیست و سیم شوال عزیمت فتح استرآباد اتفاق افتاد ع در طریقت هر چه پیش.

نسخه کهنه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: احتمالا قرن 10؛ افتادگی:

آغاز و انجام؛ مهر: کتابخانه فخرالدین نصیری؛ جلد: تیماج قهوه ای، 138 ص، 19 سطر، اندازه: 21*14/5 سم [ف: 50 - 222]

آغاز: بکدام زبان شرح شدت فراق روز اندوه گویم و بكدام قدم عرصه محنت شبهای چون کوه پویم؛ انجام: ظل ظلیل بر مفارق صحیح و علیل مخلد باد.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: تیماج قهوه ای، 14گ ( 57-44 )، 19 سطر، اندازه: 23/8*17 سم [ف: 43 - 26]

آغاز: برابر؛ انجام: از ابر وصال می رسد مژده به گوش xx ای دیده مریز اشک و ای دل مخروش

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ اهدایی: وزیری؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 58گ (85-142)، 23 سطر (1710)، اندازه: 2416 سم [ف: 2 - 610]

مشتمل بر احکام و فرامین سلطان حسین میرزا بایقرا و اخوانیات و

غیره؛ خط: شکسته تعلیق، بی کا، تا: قرن 10 [نشریه: 2 - 45]

آغاز: بعرض رسانید که چون متمنای خاطر همایون است بود که خیر خواهی دنیوی و اخروی

خط: تعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ ركابه دار؛ جلد: تیماج، 76گ، 9 سطر، اندازه: 18*12 سم [ف: 30 - 144]

انجام: شکرانه این امتیاز لازم و متحتم خواهد بود تا ادا آن

موجب دوام این گردد.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج مشکی، 115 گ، 17 سطر، اندازه: 14×18/5 سم [ف: 23 - 175]

آغاز نموده می آید که هر چند این کمینه بر اسرار صناعت انشاء اطلاع نیافته و بر آثار منشیان فضیلت انتما تقدم اتباع نشتافته؛ انجام: و بعذر و بهانه معطل ندارند که موجب اهانت و ایذاء خواهد شد مبالغه نطلبند، و السلام

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی، 109گ (1پ-109ر)، 13 سطر، اندازه: 20x15 سم [ف: 25 - 6]

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی، 83گ (110پ -192ر)، 13 سطر، اندازه: 20x15 سم [ف: 25 - 7]

آغاز: برابر؛ انجام: و محرومی دوستان و محبان از صحبت آن سرمایه زندگانی ...

خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1227 و 1229ق؛ افتادگی: انجام؛ 40گ، 9 سطر ( 15/59 )، اندازه: 20/614 سم (رایانه)

آغاز: برابر، انجام: و قبل ازین بان فرزند رقمزد کلک تمام شده است حساب دینارات ... جهت کرورات نگاشته می شود ...

تذکر: نام کتاب و مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد، البته با این آغاز به نام دیگران نیز ثبت شده؟!؛ خط: نستعلیق، کا: شكر الله بن مرحوم قاضی گرم آبرودی، تا: 1312 - 1331ق، جا: قزوین مدرسه مولا وردی خان؛ کاغذ: شکری، 42 ص (1-42)، اندازه: 17/7*11 سم [ف: 17 - 480]

بی کا، بی تا [فیلمها ف: 1- 615]

• شرفنامه = منشآت / انشاء / فارسی

Saraf nama = monsa'at

لاری شیرازی، روح الله، ق 10 قمری

lārī šīrāzī, rūh-ol-lāh (- 16c)

مجموعه منشآتی است که مکاتبات، منشورات، احکام، پروانجات، عرایض و وسایل دوران حکومت ابراهیم بیگ تواچی باشی ملقب به ابراهیم ذوالقدر (947 تا 962ق) و شاه ولی بیگ تاتی اوغلی مشهور به شاه ولی سلطان ذوالقدر (966 تا 978ق) و ولی سلطان قلخانچی ذوالقدر (978 تا 985 ق) در ایالت فارس را در بر می گیرد و تقریبا شامل تمامی نامه های مربوط به نیمه دوم قرن 11ق و رویدادها و حوادث سیاسی و اجتماعی و فرهنگی ایالت فارس و لارستان است. بر اساس آنچه در مقدمه آمده: نوشتن آن را به درخواست «حکام گرام» و اوامر و اشارات اکابر انام» و ابرام «اخوان» دانسته و بعد می نویسد «که آن مسودات را جهت مطالعه فرزند ارجمند خود و مبتدیان به صفحه بیاض آرد». فتوحی در سبک انشای خود تحت تاثیر خواجه محمود گاوان قرار داشته و مانند مکاتبات «ریاض الانشاء»، «شرف نامه» نیر متنی منثور ولی آمیخته به نظم دارد. کتاب شامل «مقدمه و پنج «مقاله» و یک «خاتمه» است: مقدمه در باب معنی انشاء و قاعده املاء و آداب مکاتبات؛ مقاله 1. در نوشتن عرضها، شامل دوازده مکاتبه؛ 2. با عنوان: حکام به حکام و اعالی به اعالی و اعالی به ادانی، شامل بیست و شش نامه؛ 3. تتمه مقاله دوم با عنوان: از جانب اکابر عالی مراتب به اعلى مراتب و ادنی مراتب، شامل سی و سه مکاتبه؛ 4. با عنوان: در مکاتبات اعیان به خدمت حكام عالیشان، شامل چهارده نامه؛ 5. با عنوان: از اخوان الصفا و ارباب محبت و وفا به امثال و اكفا، شامل هفت نامه؛ خاتمه در منشورات و مکتوبات و احکام مختلفه، مشتمل بر دو «فصل»: 1) منشورات و مکتوبات متفرقه و شامل نه نامه است، 2) در احکام و مشتمل بر هفت حکم است. پس از آن تحت عنوان «مقطعات)، شش قطعه» در موضوعات مختلف آمده و باب اول آن به پایان رسیده و باب دوم با عنوان «در رقم آنچه در ایام فرخنده انجام نواب نامدار عدالت شعار سپهر اقتدار ولی الامتنانی شاه ولی سلطان صورت بیان یافته از پروانجات و مکاتبات و غیره» و آغاز آن با عنوان «فتح الباب این باب به توفیق الله الملك الفتاح از پروانجات شده» شامل بر شصت و سه پروانچه و مکتوب و تذکره مربوط به دوران حکومت شان ولی سلطان ذوالقدر است.

آغاز: بسم الله تیمنا بذكره الاعلى انشاء حمد و ثنا منشی الممالک و خالق البرایا و الملائک تعالی شانه الاعلى حد منشیان خطه دانش و بینش نیست و منشاء آفرینش عالم ... اما بعد بر خاطر پاک اهل ادراک پوشیده نماند که خاک راه اهل الله المتخلص بفتوحی روح الله حسب الحكم حكام گرام به موجب اوامر و اشارات اکابر انام و مبالغه و ابرام اخوان الصفا و ارباب محبت و وفا ... به جهت مطالعه فرزند ارجمند خود و ... اما مقدمه بدان وفقك الله تعالی که معنی انشاء آفریدن است و منشی حقیقی آن کس است ...

چاپ: تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1389ش، با تصحیح و تحقیق دکتر محمد باقر وثوقی و با همکاری خدیجه عالمی و منچهر ایزد پناه

[دنا 141/10 (منشآت)؛ نسخه های منزوی 2109 -2110؛ الذریعه 34/23]

آغاز: حمد و سپاس بی قیاس متکلمی را که دیوان حالش مکاتب اسرار آفرینش قلم ... و رقم تصور اوست

خط: تعلیق، كا: فتوحی، روح الله، تا: قرن 10؛ مجدول؛ جلد: تیماج مشکی، 168گ، 8 سطر، اندازه: 20*16 سم [ف: 28 - 176]

منتخب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ با دو سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 226گ، 12 سطر (4/5×8/5)، اندازه: 13/5*8 سم [ف: 16 - 752]

فهرست مطالب: 1. نامه هرمز خلیفه به شمس الدین سلطان

گرجی، 2. اسحق خلیفه به علی خان، 3. شیخ اسمعیل به شاه فتح الله دانشمند، 4. جواب میرزا نظام به اسحق، 5. در تعزیت اعتماد الدوله به نظم الملک، 6. جواب مستوفی الممالک ولد منشی الممالک از جانب یکی از اکابر، 7. به نواب نظارت پناه میرزا احمد خان، 8. به نواب اعتماد الدوله ولد میرزا لطف الله، 9. تهنیت منصف استیفا به میرزا محمد منشی الممالک، 10. به شاه ابوالولی اینجو قاضی عسکر، 11. تهنیت و تسلیت به نواب نورالدین خان، 12. شاه قوام الدین حسین به نواب سلطان میرزا علاءالملک، 13. به نواب سلطان شاه علی خلیفه از جانب یکی از اکابر شیراز، 14. به علاء الملک از جانب نواب آصفجاه، 15. تبریک به نواب شاه نعمت الله و پرسش مبارکی، 16. نواب علیخان به یوسف سلطان، 17. نواب ابراهیمخان به خواجه عبدالرشید کلانتر ابرقو، 18. مصطفی بیک ساقی اغلى به خواجه میرک منشی خراسان در

جواب او، 19. آقا شاهی دلخک به مولائی مسخره متضمن هزل و شوخی، 20. از همو به مسخره و جوالاق تبریزی، 21. از همو به حضرت آصفجاه وزیر لار مشتمل بر بند بازی و حقه بازی، 22. شاه ولی سلطان حاکم لار در باب اسلام عیسی خان گرجی، 23. جواب کتابت مذکور ابراهیم خان حاکم لار، 24. جواب شاه ولی سلطان به امیر سید شریف باقی، 25. از زبان یکی از اکابر به شاه نظام الدین تقی، 26. نواب ولی سلطان به حاکم لار، 27. به اعتماد الدوله، 28. نواب ولی سلطان به مرتضی قلی سلطان فرستاده و

طاس طلبیده، 29. همو به حاکم سیستان، 30. به نواب میر میران، 31. به میرزا مخدوم شریفی، 32. به میرزا نورالهدی شریفی، 33. نامه مولانا حسین قصه خوان در جواب امیر صدرالدین محمد و اسامی قصه امیر حمزه را به مناسبت آورده، 34. روح الله فتوحی در جواب شا ابو تراب، 35. از گلستان ارم که حوالی قلعه شماخی است به میرزا عنایت الله، 36. از شیخ مرشد مذهب به نواب شاه فتح الله، 37. جواب کتابت نواب علامی، 38. به مستوفی الملکی از مولانا غیاث الدین مذهب، 39. از جانب مولانا عنایت بقاسم بیگ، 40. پروانچه کلانتری خواجه تاج الدین محمد از جانب محمد ابراهیم خان، 41. پروانچه تقدم ملا پشه قصه خوان از جانب نواب، 42. پروانچه تقدم امیر هاشم کمانچه نواز، 43. پروانچه احتساب شاه محب الله از جانب ابراهیم خان، 44. از همو به اعتضاد خان، 45. پروانچه داروغگی کاظم قلی، 46. منظومه در تعریف اسب از فتوحی، 47. ماده تاریخ فوت معین الدین محمد و امیر سابحی، 48. پروانچه تخفیف بدربیضا به امیر مسعود شاه، 49. پروانچه تقدم پیرزاده علی معین سر تراش، 50. پروانچه تخفیف پیشکش قایدان شولستانی، 51. پروانچه کلانتری فیروز آباد به نام یوسف شاه، 52. در طلب امیر هاشم کمانچه نواز مورخ سنه 1027، 53. پروانچه جوانمرد آقای جبه دار، 54. از جانب شاه ولی ص، 55. پروانچه کر کیراقی فریدون آقا و پروانچه شاهوردی بیگ، 56. پروانچه استیفاء میرزا خواجگی، 57. پروانچه صاحب عیاری خواجه روح الله جوهری از جانب ولی سلطان و داروغگی محمد بیگ، 58. پروانچه داروغگی تمغاخانه و قصابخانه و صابونخانه شاه محمد و آقا گر کیراق، 59. انشاء در باب نیکنفسی و تفسیر شعر «همای بر سر مرغان از آن شرف دارد، 60. نامه به نواب شاه نعمت الله ثانی، 61. تذکره در باب دوندگی شاطر مسیحا در روز شنبه 7 شعبان 996ق، 62. تذکره در باب مولانا شهاب الدین نقاش و شهادت چند نفر (به مناسبت اصطلاحات کشتی را آورده از خود فتوحی)، 63. نامه به خسرو بیک امیر آخور باشی، 64. میر شاهین و مولانا امینی و مولانا کمترین، 65. در نصیحت عریزی، 66. به مستوفی الممالک میرزا کافی خان، 67. نظاما احمدا شاه نعمة الله، 68. پروانچه تقدم شاه ابوالقاسم حکیم، 69. شاه ولی سلطان حاکم لار در باب اسلام عیسی خان میرزا، 70. جواب جمال الدین محمد به ابراهیم خان حاکم لار، 71. سفارش یعقوب بیگ لواجی در باب مستمری، 72. جواب میر سید شریف باقی از شاهولی سلطان و التزام کلمه «میم»، 73. به نواب علامی از شاه ولی سلطان به حاکم لار، 74. تعزیت به نواب علامی، 75. به نواب عدالت و سلطنت پناه از زبان آصفجاه، 76. پروانه داروغگی مرودشت به شاه على خلیفه ذوالقدر، 77. مکتوب به سلطنت پناه حاکم لار، 78. جواب نواب سلطنت پناه حاکم لار، 79. مکتوب به سلطنت پناه حاکم لار از جانب حضرت آصفجاه، 80 نامه مؤلف (روح الله منشی فتوحی) به مولانا محمد وکیل سلطنت پناه در پاسخ او، 81 نامه منظوم مؤلف به حاکم لار، 82 نامه به حضرت قاضی محمد، 83 به منشی الممالک میرزا کافی، 84 از جانب شمساه محمد آقا تاجاتمغا چیا به مراد خان که به ملک عنایت الله معروف است، 85 به استدعای مولانا انیسی به مرادخان، 86 در تبصره سیده ضعیفه که چشمش بعد از کوری بینا شده بود، 87. ابوالقاسم ظهیری مشهور به خطیب در لعن مخالفین، 88. از زبان میرزا عنایب به حاکم لار، 89 از طرف یکی از امراء در طلب سنگ مرمر بیگی از اکابر یزد نوشته، 90. از زبان منصور بیک به نظام الدین محمود، 91. نامه به حضرت افادت پناه زینا علیا، 92. قطعات منظوم اثر طبع خود فتوحی، 93. به خدمت آصفجاه در بیان شدائد روزگار، 94. به خدمت محمد بیگی قرامانلو، 95. به نوشاد آقا و شاهویردی بیک، 96. غزلیات و معما اثر طبع فتوحی، 97. فردیات، 98. رباعیات، 99. معمیات به نام اشخاص، 100. شاه محب الله دست غیب به ملازاده فارس، 101. جواب کتاب شاه نعمة الله، 102. جواب کتابت عزیزی، 103. منظومه در جواب نواب اعتماد الدوله از زبان امیر شاه محمود دار، 104. از زبان یکی از اکابر به نواب اعتماد الدولة، مقاله چهارم در اخوانیات؛ 105. به خواجه حسین

على عطری، 106. منظوم و منثور در جواب امیر عماد الدین شریف، 107. از زبان میرزا کافی شربتدار به معشوقه او که دختر ترغه است به نظم و نثر، 108. به یکی از سلسله نوربخشیه، 109. از جانب امیر قوام الدین محمد معمار به خدمت مستوفی الممالک میرزا عنایت الله که الفاظ در آن سیاق به کار رفته، 110. از زبان جمعی سادات، 111. بر سبیل تجنیس به خدمت نواب شاه محب الله، 112. پرسش تعزیت از جانب حضرت شاه خلیل الله به نواب اعتماد الدوله امیر سید شریف، 113. از جانب حضرت میرزا خواجگی صاعدی به نواب اعتماد الدوله قاضی عماد در بیان فوت خلیفه، 114. از جانب میرزا عنایت الله به منصور بیگ؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ 77 گ ، 10 سطر (1712)، اندازه: 2417 سم [ف: 11 - 2170]

آغاز: حمدی که فتوح آن موجب روح و روان و سبب فیض بدن و جان بندگان باشد لایق بارگاه کبریای منشی قدر و قضا است؛ انجام: خواجه نظام الملک در نصیحت برادر نوشته: بعد از سلام مشتاقاته اعلام می گرداند ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، 175 گ، 15 سطر، اندازه: 18*12 سم [ف: 33/2 - 111]

آغاز: برابر؛ انجام: زویافت شرف، نامه نامی وجودxx آری شرف نامه ز خاتم آمد

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1031ق؛ مجدول؛ جلد: میشن قرمز، 92، 12 سطر، اندازه: 29/2*18/6 سم [ف: 3- 519]

آغاز: بسمله. منشآت مولانا روح الله منشی شیرازی رحمة الله علیه موسوم به شرف نامه. حمدی که فتوح آن موجب روح و روان و سبب فیض بدن و جان و بندگان باشد لایق بارگاه کبریای منشی قدر و قضا است؛ انجام: دم مسیحا بظهور رسانید

خط: نستعلیق، كا: غلامعلی بن مولانا حسین جهرمی، تا: شنبه 24 شعبان 1034ق؛ جلد: تیماج سبز، قطع: ربعی [ف: 2 - 26]

آغاز: بسمله. هنگامی که بفر حضور و شرف صحبت واهب الفیض و السرور مشرف و مسرور بود؛ انجام: و قاعده ذره پروری و رابطه مهر گستری را

فهرست عنوان های این نسخه: 1. جواب کتابت مستطاب شاه نعمة الله که با میوه یزد فرستاد بودند، 2. جواب کتابت نواب مستطاب که با مفرح همراه حکیم فرستاده بودند، 3. هم جواب نامه نامی نواب مستطاب شاه نعمت الله در باب حضرت امیر شهریار، 4. هم به نواب مستطاب ارشاد پناه، 5. در استدعای آمدن نواب مستطاب مومی الیه به شیراز که بر امجرد آمده بودند، 6. جواب کتابت نوابت اعلیحضرت شریف حسن پادشاه مکه مکرمه که به نواب کامکار امیر الامراء فارس امت خان با سه راس اسب فرموده بودند (به عربی)، 7. از جانب نواب ابراهیم خان به حضرت امیر على غلیان حاكم جزایر عرب، 8 کتابت از جانب نواب ابراهیم خان بحضرت سید عامر، 9. جواب کتابت حضرات مخدوم زاده های نواب صدارت پناه، 10. رسالة اخرى هم با کابر نوربخشیه، 11. رسالة أخرى به خدمت حضرت میرزا عنایت الله از زبان میر قوام الدین محمد معمار، 12. رسالة اخری که از زبان بعضی به بعضی حضرات نوشته شده، 13. رساله اخری که بر سبیل تجنیس

بیکی از اکابر سادات نوشته، 14. نامه اول از جانب حضرت خواجه جلال الاسلام به حضرت قاسم بیک حکیم نوشته، 15. نامه ثانیه در تعزیت خلیفة العجمی که از جانب جلال الاسلامی به مقرب الحضرت العلیة قاضی عماد الدین محمود نوشته، 16. جواب خطاب حضرت رفیع مقام مولانا نظام وکیل سلطنت پناه، 17. به خدمت حضرت قاضی محمد نوشته، 18. به خدمت حضرت منشی الممالک میرزا کافی، 19. مکتوبی از جانب شمسا محمدا و تاجا علیا تمغاچیا به خدمت نواب نامدار مراد خان که اولا به ملک عنایت الله موسوم بود و مشار الیهما به فرامین مشار الیها مخصوص، 20. تذکره که به جهت خطیب ابوالقاسم ظهیری درباره لمن مخالفین نوشته، 21. به نواب سلطنت پناه حاکم لار از زبان میرزا عنایت، 22. رسالة أخرى به یکی از اکابر علما، 23. رسالة اخرى به یکی از اکابر نوربخشیه؛ خط: تعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، با سرلوح، برگ های 6-7 و 9-10 و 11-12 و 13-14 با هم ربطی ندارند و میانه آن ها افتاده؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 14گ، 12 سطر (1913)، اندازه: 29/59 سم [ف: 8- 657]

• شرف نامه = اکرادنامه = تاریخ الاكراد = تاریخ کردستان / تاریخ ایران / فارسی

šaraf-nāme = akrād-nāme = tārīx-ol-akrād = tārīx-e kordestān

بدلیسی، شرف الدین بن شمس الدین، ق 11 قمری

bedlīsī, šaraf-od-dīn ebn-e šams-od-dīn (- 17c)

تاریخ تألیف: 1005ق

مؤلف از امیران کرد زاده 149ق، شاه تهماسب او را در کاخ بزرگ خود پرورش داد، به روزگار شاه اسماعیل دوم از صفویان روی گردانید، به دربار سلطان مراد سوم عثمانی روی آورد و امارت بدلیس را دریافت. وی این کتاب را در یک «مقدمه» و چهار «صحیفه» و یک «خاتمه» نگاشت. کتاب در دو بخش است: 1. تاریخ کردان، 2. تاریخ صفویان روزگار خودش. (احمد منزوی)

ملا جمیل بندی روزبیانی آن را به عربی ترجمه کرده است.

آغاز: افتتاح سخن حمد و ثنای پادشاهی باید که ثنای ستایش از ضمیر منیر خورشید جهانگیر تا حدارج سپهر برین بر آید و اختتام کلام شکر و سپاس مالک الملکی را شاید ... مسود اوراق این

کتاب ..... شرف بن شمس الدین ... در ریعان جوانی و عنفوان زندگانی بعد از تحصیل علوم دینیه و تکمیل معارف یقینه و اشغال خطیر دیوانی و کسب کمالات نفسانی و مطالعه کتب اخبار خلف ... بخاطر فاتر رسانید که در آن علم شریف کتابی تألیف نماید که پرتو شعور ماهران علم تواریخ بر آن نتافته باشد ... چون ... در هیچ عصر و زمان احوال والیان ولایات کردستان و چگونگی حالات ایشان را بیان نکرده بودند ... نسخه ای در شرح حالات و مجموعه ای در اوضاع و اطوار ایشان ... در قید تحریر و تقریر در آورده موسوم به شرف نامه ساختم ...

انجام: وقایع حکام کردستان را با سایر احوال سلاطین ایران و توران که معاصر خواقین آل عثمان بوده اند تا این غایت در سلک تحریر و تقریر کشیده و در تصحیح روایات و تنقیح حكایات بقدر الوسع و الامكان درین نسخه بی سامان لوازم جد و اهتمام بجای آورده با تمام رسانید. شکر که این نامه بعنوان رسید Xx بیشتر از عمر بپایان رسید / مهر نه خاتمه این کتاب xx شد رقم خاتم تم الكتاب

چاپ: پترزبورک، 1860م

[دنا 1179/6 (11 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 1007/2 ؛ مشار فارسی 3264/3]

نسخه اصل: لنین گراد CCCVI؛ كاتب = مؤلف، تا: اواخر شوال 1007ق، جا: بدلیس؛ وقف شاه عباس صفوی بر آستانه شاه صفی؛ 167گ، 31 سطر [فیلمها ف: 1- 134]

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: عکسی بدون شماره

نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [نشریه: 3 - 103]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، كا: میر کی بن احمد قهرمانی همدانی، تا: اوایل ربیع الاول 1017ق، مجدول، یک سرلوح؛ تملك: سید محمد خیری، ابراهیم اسدی، سید عبدالله بری، حسن زاده حمیدی 1110؛ مهر: کتابخانه دولت علیه ایران 1329؛ کاغذ: بغدادی، جلد: مقوای، 379ص، 22 سطر، اندازه: 32*19 سم [ف: 5 – 372]

خط: نستعلیق، کا: میرزا محمد سنقری میر ضیاء الدین الأصل، تان 1 شعبان 1273ق، برای عبدالمجید خان والی مکریان پسر عبدالکریم خان کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، 291گ، 17 سطر (12/5 × 17/5)، اندازه: 22/5*17سم [ف: - 88]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ دارای سرلوح مذهب، مجدول؛ جلد: تیماج قهوه ای، 21 سطر، اندازه: 22×35/5سم [ف: 10 - 760]

خط: شکسته نستعلیق، کا: میرزا حسن پیشخدمت، تا: 24 ذیحجه 1304 ق، به دستور شهاب السلطنه؛ جلد: تیماج قهوه ای مذهب، 476گ، 10 سطر، اندازه: 21/5 ×28 سم [ف: 28 - 58]

خط: نسخ، كا: اسدالله آصفی شوشتری، تا: 11 شعبان 1314ق، جا: شوشتر؛ مجدول، با سرلوح؛ کاغذ: فرنگی، جلد: میشن سیاه، 205گ، 23 سطر، اندازه: 31/4*21/5 سم [ف: 3 - 518]

نسخه اصل: انجمن آسیایی لندن 158 . R.A.S. Pers ؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 2 - 275]

نسخه اصل: عمومی لنینگراد CCLVI بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3- 221]

• شرفنامه = تاریخ حفیظ الله خانی / تاریخ هند / فارسی

šaraf-nāme = tārīx-e hafiz-ol-lāh-xānī

نایطی، محمد اولیاء، ق13 قمری

nāyatī, mohammad owlīyā' (- 19c)

اهدا به: محمد حفیظ خان بهادر فرزند محمد حسین (متولد 1024ق)

تاریخ ملوک هند می باشد که برای محمد حفیظ خان بهادر فرزند محمد حسین اتالیق نواب اعظم جاه بهادر نوشته شده و به همین مناسبت به «تاریخ حفیظ الله خانی» مشهور است. مؤلف در آن سرگذشت امیران کرناتک، از نواب عظیم الدوله تا نواب غلام محمد غوث خان را نگاشته و در آغاز کتاب سرگذشت خود و پدرش را نیز آورده است.

آغاز: حمد بی حد اعظم السلاطین لاریب و احکم الحاکمین بی عیب را سزد که مملکتش مصون از صدمه زوال است.

[دنا 1179/6 ؛ نسخه های منزوی 4668/6 ؛ آصفیه 217/1 ؛ فهرستواره منزوی 1288/2]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7125

آغاز: برابر، انجام: بضاعت نیاوردم الا امید xx خدایا ز عفوم مکن نا امید / هزاران درود و هزاران سلام ×× ز ما بر محمد علیه السلام خط: نسخ، بی کا، بی تا، تملک: حسام الملک 5 ربیع الاول 1253؛ جلد: تیماج قهوه ای، 132 گ، 13 سطر، اندازه: 24*16 سم [ف: 25-137]

• شرفنامه / - فارسی

šaraf-nāme

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25636

بی کا، بی تا؛ خریداری از امان الله [ رایانه ]

شرف نامه اسکندری > اسکندرنامه

شرفنامه تیموری > ظفرنامه

شرفنامه شاهی > عبدالله نامه

• شرفنامه منیری - فرهنگ ابراهیمی - فرهنگ فاروقی / لغت / فارسی

šaraf-nāme-ye monīrī=farhang-e ebrāhīmī = farhang-e fārūqi

قوامی فاروقی، ابراهیم، ق9 قمری

qavāmī fārūqī, ebrāhīm (- 15c)

اهداء به: شیخ شرف الدین احمد بن یحیی منیری (662-782ق) تاریخ تألیف: گویا 879 ق

از شیخ ابراهیم قوام فاروقی منیری بهاری مرید شیخ شرف الدین احمد بن یحیی منیری، مؤلف معدن المعانی (بادلیان 1263) و مکاتیب (دانشگاه 2617؛ مجلس 424/8 ؛ بور کوی ص 114 ش 163) که به نام او در روزگار ابو المظفر رکن الدین باربک شاه بن ناصر الدین محمود شاه فرمانروای بنگاله (864-879) گویا در 879 ساخته است. فاروقی خود از صوفیان است و مرید مخدوم جهانیان و در لکهنو به خاک سپرده شده است. کتاب نزدیک به 16800 بیت است و پس از خطبه منظوم در توحید و نعت و ستایش منیری مقدمه ای است روان به نثر در معانی حروف مفرد و مرکب فارسی و ترکی با شواهد، پس از آن معانی عربی و فارسی به فارسی، پس از آن لغات ترکی به فارسی به ترتیب تهجی. حرف های آغاز کلمات که باب است هر یک چند فصل به ترتیب تهجی حرف های آخر کلمات و پیش از هر باب قصیده ای است مربوط به آن. میرزا ابراهیم اصفهانی فرهنگ خویش را از روی آن ساخته است. حاجی خلیفه از «دیباج الاسماء للشیخ الإمام موسى الأدیب الفاروقی» یاد می کند که جز این خواهد بود. به گفته ایرج افشار فرهنگی به نام «دیباج الاسماء» نزد آقای احمد سهیلی هست. کشف الظنون این کتاب را به اشتباه به منیری نسبت می دهد، حال آنکه کتاب به نام منیری تألیف شده است.

آغاز: بسمله: بنام خداوند گیتی بهست Xx سر آغاز هر نامه را که ... خداوند انس و خداوند جان xx خداوند جسم و خداوند جان [دنا 1179/6 - 1180 (19 نسخه)؛ کشف الظنون 2: 1045؛ نسخه های منزوی 3 : 1997؛ پیشگفتار برهان قاطع: 73؛ الذریعه 9/801]

خط: نستعلیق، کا: خلیل الله الشریف بن على الداراب، تا: قرن 10

[مختصر ف: - 519]

آغاز: برابر؛ انجام: الترکی «یارکی» دارنده «بخشی» نیکو و خوب و یغشى مثله، «ترنقچی» رحمت کننده، «پرتلی» گناه کار، «یلفحی» بالا «یلقی» سجده کرد، «بلغی» کله «یویری» از این سوی. [و پس از این در نسخه ذیل به عنوان باب بحور و اوزان اشعار و مطالبی در 100 بیت می باشد که ظاهرا خاتمه کتاب قرار داده شده و در مقدمه نامی از آن نیست.]

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: وسط؛ پشت نسخه به سال 1261 به نام «منتخب شرفنامه» داخل کتابخانه اعتضاد السلطنه شده و در همانجا به همین نام وقف گردیده ولی از دیباچه و مقدمه نسخه به دست نمی آید که منتخب شرفنامه باشد بلکه تصریح دارد که شرف نامه احمد منیری است؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن، 381ص، 11 سطر، اندازه: 16*11 سم [ف: 2 - 192]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4725- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 3 - 96]

آغاز: برابر؛ انجام: آرش مثل یک گز ... یک بدست، عاقبت بالی باد الله اعلم

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: هندی، 327گ، 16 سطر (19*9)، اندازه: 24/5x15 سم [ف: 10 - 1752] و [فیلمها ف: 3- 84]

آغاز: بسمله، چون بفضل الله تقدس و تعالی و حسن تیسیره کمترین تلامذه اساتذه و خداوندان معانی و فضایل ابراهیم قوام فاروقی را که ببر کت رغام اقدام زوار روضه متبرکه بندگی حضرت؛ انجام: هیسو (كذا): نام مردی [لا یقرأ] که گشتاسب بن لهراسب شاه را بکشتی و ران بر کوه (كذا) و گشتاسب از آنجا بر قیصر روم رفته و دخترش را بعقد خود در آورد» باب الیاء را کاتب ننوشته است.

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، جان هندوستان؛ این که در حرف طاء برخی از نسخه ها مانند نسخه شماره 834 سپهسالار نام طهماسب» آمده و چنین معنی شده است: «نام پادشاه ایران زمین که هفت سال خراج رعایا را بخشیده بود و پنجاه سال (كذا) ملک رانده» از الحاقات بعدی دیگران است و در نسخه ما عبارت مزبور مسطور نیست؛ 288گ، اندازه: 15/4 × 22/5 سم [ف: 13 - 38]

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ در فهرست از منیری دانسته شده که خطاست؛ اندازه: 21*14 سم [نسخه پژوهی: 2 - 189]

آغاز: برابر؛ انجام: مفعولا تن فعلن

خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 24 شوال 1027ق [نشریه: 3 - 22]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4690- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 3 - 88]

آغاز: بسمله، چون بفضل الله تقدس و تعالی و حسن تیسیره

کمترین تلامذه اساتذه خداوندان معانی و فضائل ابراهیم قوام فاروقی را برکت رغام اقدام زوار روضه متبرکه حضرت مخدوم جهانیان؛ انجام: اعتدال مصراعین مفقود بود.

خط: نستعلیق، كا: شیخ علی بن ابی سعید اویسی، تا: 7 رمضان 1046ق؛ واقف: حاج محمد ابراهیم (با تولیت)، آغاز رجب 1235؛ 264گ، 19 سطر، اندازه: 22/6*14 سم [ف: 3 - 520]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4727- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 3 - 96]

08 شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1661

خط: نستعلیق، كا: بابا ولد اویس خطیب لاریجانی، تا: یک شنبه غره جمادی الاول 1094ق؛ 118گ، اندازه: 23×35سم [نسخه پژوهی: 2 - 189]

آغاز: باب الالف فصل الألف فی الفاروقی آرا بالفتح آراییدن و آراینده و به معنی ثان استعمال مركب آید چون سخن آرا و عروس آرا و سخن آراینده و عروس آراینده؛ انجام: همخانه عیسی و همسایه عیسی مرد رشید هم گذر و هم وصفی ... خالی (پس از فصل فی الواو: هازو فرومانده و حیران ... فصل فی الهاء: هاله خرمن ماه و هامه تارک سر ...)

در این نسخه در بیشتر جاها از فاروقی یاد شده و در برخی جاها از فرهنگ شیخ محمد لاله (مؤید الفضلاء تألیف 925 و گرفته از شرف نامه) (فرهنگ نویسی 66) و از صراح (ساخته 681) گرفته شده ولی نام فاروقی پس از عنوان در بیشتر فصل ها دیده می شود، پس باید این نسخه تحریری از شرف نامه باشد نه خود آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مهر: اسحق حسینی؛ 433گ، 23 سطر (2010)، اندازه: 2819 سم [سنا: ف: 1- 295]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5743- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 3 – 179]

آغاز: باب الألف، فصل الألف فی الفاروقی. آرا، بالفتح امر آراییدن و آراینده و به معنی ثانی استعمال مركب آید، چون سخن آرا و عروس آرا و سخن آراینده و عروس آراینده. آسان مانند و آسایش و آساینده و امر آسودن و بر این معنی استعمالش مرکب آید؛ انجام: بیننده، یعنی چشم، دیده و مردم دیده ...

ظاهرا گزیده آن است. در صفحه عنوان لغت فاروقی نامیده شده است. دیباچه را ندارد ولی به همان ترتیب شرفنامه منیری است با سربندهای باب و فصل و به دنبال هر عنوان عبارت «فی الفاروقی» را آورده است؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ 48گ (113پ - 160پ) [ف: 1 - 158]

آغاز: ... ساكن بمعنی ملازمت آید. هفت پیکر: تا رسیدند هر دو شادوش xx به بیابانی از بخار بجوش؛ انجام: فصل فی الیاء یاوری یاریگری ... یلغی كله ینقشی صعوه یوپری ازین سوى الحمدلله على توفیق الاتمام علی نبینا و سیدنا صلعم و التحیة و الكرام الى یوم القیام ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1309ق؛ افتادگی: آغاز مجدول و مذهب؛ 342گ، 17 سطر، اندازه: 22*12 سم [ف: 2 - 922]

آغاز: برابر؛ انجام: دس افکندن سبب خفیف باشد ... از مفاعلتن تا مفاعلن ماند بتر جمع است میان قطع

خط: نستعلیق، کا: خلیل الله الشریف بن على الداراب، بی تا؛ با سرلوح مذهب، مجدول؛ پشت برگ اول، ابیاتی از ویسی هروی نقل می کند، وقایع قحط سالی 1277 به خط خوانساری؛ جلد: تیماج قرمز، 253 گ، 20 سطر، اندازه: 25*16 سم (ف: 24 - 69)

آغاز: تعالی تقدس اله همه xx نماید به هر سوی راه همه / یکی را به میخانه سازد مقدم Xx یکی را به مسجد همه شب قیام؛ انجام: رهی خلقت زهی قطه زهی جهر xx زهی دولت زهی عزت زهی مهر / تعالى الله زهی فهم و درایت Xx جلال الله زهی فهم و کفایت /.. اكفی اكفات و ان عقل عصر xx فهی القضاة و هم کفایت

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر: «زلطف الهی غلام حسین 1238» (بیضی)؛ جلد: تیماج سرخ، 301گ، 23 سطر، اندازه: 17/5 × 24/5 سم [ف: 37 - 285]

نسخه اصل: آصفیه هندش ق 34 فن، 16179 داخله (616/3 ش 4945 لغت مورخ 879)؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3- 89]

• شرف النبی (ترجمه) = ترجمه شرف المصطفی / تاریخ پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله / فارسی

šaraf-on-nabī (t.) = t.-ye šaraf-ol-mostafā

راوندی، محمد بن علی، ق6 قمری

rāvandī, mohammad ebn-e ‘alī (- 12c)

مجموعه ای از احادیث درباره سیره پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله است در پنجاه و هفت «باب» (نسخه پاریس 61 باب دارد): باب 1. ظاهر شدن نور رسول صلی الله علیه وآله؛ 2. آفرینش رسول صلی الله علیه وآله؛ ... 5. آنچه رسول صلی الله علیه وآله بدان مزاح کرده است؛ ... 10. تفضیل رسول صلی الله علیه وآله بر پیغمبران علیه السلام؛ ... 15. صفت نام و نسب رسول صلی الله علیه وآله؛ ... 20. صفت فرزندان رسول صلی الله علیه وآله؛ ... 30. صفت معراجهای رسول صلی الله علیه وآله؛ ... 40. آنچه آمده است در بیرون آوردن چاه زمزم؛ ... 50. آمدن رسول صلی الله علیه وآله به مسجد قبا و فضیلت آن؛ ... 57. ذکر شفاعت رسول صلی الله علیه وآله.

آغاز: سپاس و ستایش آفریدگار را جل جلاله که دل های اولیا بنور هدایت روشن کرد

چاپ: این کتاب با تصحیح و تحشیه محمد روشن بر اساس سه نسخه شناسایی شده از آن بوسیله انتشارات بابک در 1361ش به

چاپ رسیده است.

[دنا 1180/6 ؛ استوری 175/1 و 1252؛ نسخه های پاریس ش 371 مورخ 308 و اسعد افندی ش 2222 مورخ 599]

آغاز: برابر؛ انجام: شفیع باشد روز قیامت چون در عمل آرند و خصم باشد چون ضایع بگذارند. اعاذنا الله بكرمه و رحمته یا ارحم الراحمین. تمام شد کتاب شرف النبی صلى الله علیه و آله.

خط: نسخ، كا: حسین بن محمد بن قاسم حسنی، تا: نیمه اول در 21 جمادی الثانی 608ق؛ مجدول، رکابه دار؛ 451ص، 17 سطر [میراث شهاب: س 18ش 1 - 67]

نسخه اصل: پاریس 82 .S. P (بلوشه 249/1 ش 371)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 608ق [فیلمها ف: 2 - 4]

تهران؛ مطالعات فرهنگی؛ شماره نسخه: ف 83

نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [فهرستواره مینوی: - 174]

تهران؛ بنیاد فرهنگ ایران؛ شماره نسخه: ف 83

همان نسخه بالا [نشریه: 11 - 997]

آغاز: برابر؛ انجام: قال أحمد بن عاصم الأنطاكی العلم شفیع اذا استعمل و خصم اذا ضیع احمد بن عاصم انطاکی می گوید علم شفیع باشد روز قیامت چون در عمل آوردند و خصم باشد چون حسنات بگذارند اعاذنا الله بكرمه و رحمته یا ارحم الراحمین

نسخه اصل: بایزید ولى الدین ش 884/888 ؛ خط: نسخ، كا: محمد بن الحاج دولتشاه بن یوسف شیرازی، تا: پنج شنبه 5 جمادی الاول 755ق؛ 194ص، 21 سطر [فیلمها ف: 1- 134]

تهران؛ مطالعات فرهنگی؛ شماره نسخه: 54

نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [فهرستواره مینوی: - 174]

تهران؛ بنیاد فرهنگ ایران؛ شماره نسخه: 54

همان نسخه بالا [نشریه: 11 - 997]

شرفیه > شرقیه

شرفیه > شرفنامه

• الشرفیة فی النسب التألیفیة = كتاب الموسیقی / موسیقی / عربی

aš-šarafīyya fi-n nisab-it ta’līfiyya = k.-ul mūsīqī

صفی الدین ارموی، عبدالمؤمن بن یوسف، 613؟ - 693 قمری

safi-od-dīn ormavī, 'abd-ol-momen ebn-e yūsof (1217 - 1294)

اهدا به: شرف الدین هارون بن شمس الدین محمد جوینی تاریخ تألیف: 666ق

نویسنده این کتاب از بزرگان عالم موسیقی در اسلام است چون هلاکو بر بغداد استیلاء یافت او به دربار هلاكو رفت و هنرش موقع قبول افتاد و اموال و ثروتش از نهب و هدم در امان شد. مبنای کتاب در نسب عددی و ترکیب بین اجزاء آنها و استفاده از این نسبتها در اصوات و الحان موسیقی است که از دیرباز حکیمان یونانی به آن دست یازیده اند. مؤلف می گوید این کتاب از مآخذ یونانی فراهم آمده و مشتمل بر پنج «مقاله» است بدین شرح: 1. فی الكلام على الصوت و لواحقه وفی ذکر شکوک واردة على ما قیل فیه؛ 2. فی حصر نسب الأعداد بعضها الى بعض و استخراج الابعاد و نسبتها المستخرجه من نسب مقادیرها و مراتبها من التلازم و التنافر و اسمائها الموضوعة لها؛ 3. فی اضافات الأبعاد بعضها إلى بعض و فضل بعضها من بعض و استخراج الأجناس من الأبعاد الوسطى؛ 4. فی ترتیب الأجناس فی طبقات الأبعاد العظمی و ذكر نسبها و اعدادها؛ 5. فی الایقاع و نسب الأدوار و الاشارة الى كیفیة استخراج الالحان بالصناعة العلمیه.

آغاز: احمدالله على آلائه و اشكره على سوابغ نعمائه ... و بعد هذه رسالة تشتمل على علم النسب التألیفیة على نهج استنبطه القدما من حكماء الیونان مضافا إلى زیادات نافعة لم اجدها فی شیئ من مضنفاتهم و لا فی شئ من كتب المحدثین انجام: فلیكن هذا القادر كافیا فی علم التألیف

چاپ: بغداد، محقق: هاشم محمد الرجب، وزارة الثقافة والاعلام، داز الرشید للنشر، 1982م؛ فرانکفورت، معهد تاریخ العلوم العربیه والاسلامیه، 1405ق.

[معجم المؤلفین 20/5 ؛ دنا 1180/6 (9 نسخه)؛ دستور الوزراء ص 270؛ چلبی 556/1 ؛ بروکلمان ذیل 906/1]

آغاز و انجام: برابر

نسخه اصل: از کتابخانه دانشگاه پیل، ش 88؛ خط: نسخ، بی کا، تا پایان جمادی الاول 666ق؛ 192گ (2ر193 ر)، 13 سطر [فیلمها ف: 3 - 133]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 74/1 - عکسی و 75-عکسی و 436/1 عکسی

نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [عکسی ف: 2 – 178]

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان -رم 319؛ خط: نسخ، كا: محمود بن محمد بن قاضی تقی الدین، تا: با تاریخ 683ق؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ 139گ (131-269) [عکسی ف: 2 - 462]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: ابوالفضائل عزالدین عبد العزیز کاشانی، تا: 693ق؛

در ذیل صفحه 141 پس از ختم رساله کاتبی به پسر خود رفیع الدین حیدر خطاب می کند که از ین نسخه و نسخه ملحقه به آن صفحاتی افتاده بود تا آن که در سال 945ق نسخه کامل از این دو نسخه یافت شد و صفحات افتاده به آن اضافه گردید سپس کاتب خود را از احفاد احمد بن ابی الفضائل غفاری معرفی می کند؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: میشن تریاکی، 141ص (1-141)، 17 سطر (11*7/5 )، اندازه: 11/5 × 15/5 سم [ف: 10 - 78]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3847/1

ف نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 2 - 257]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 91/1 - عکسی و 478/1 - عکسی

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2 - 178]

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، با اشکال هندسی؛ 31گ، 16 سطر، اندازه: 20x13 سم [ف: 20 - 287]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 10 شوال 1075ق؛ 102ص [ف: 10-1574]

آغاز و انجام: برابر

تذکر: نام مولف با تطبیق آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، كان محمد رضا بن حاجی سلمیان، تا: 1095ق، جا: اصفهان مدرسه شیخ لطف الله؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 33گ، 30 سطر (5×14/5)، اندازه: 12×23/5 سم [ف: 8 - 403]

عنوان های مقاله های 3 و 4 در آن دیده می شود؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه ختایی، 48گ، 14 سطر، اندازه: 22/6*13 سم [ف: 1- 337]

نسخه اصل: دانشگاه پیل (ص 163 فهرست شماره 1544، 125-L) گویا همان نسخه فیلم 5097 باشد؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3 - 42]

بی کا، بی تا، در لانژه آن را ترجمه و در پاریس به سال 137 در جلد 1 موسیقی اسلامی به چاپ رسانده است [نشریه: 5 - 293]

• الشرق و البرق / عربی

aš-šarq wa-l-barq

شیخ طوسی، محمد بن حسن، 385 - 460 قمری

šayx-e tūsī, mohammad ebn-e hasan (996 - 1069)

یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2297/1

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: شیخ محمد جواد علمیه؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 8گ (1-8)، اندازه: 10/5 ×16سم [ف: 4 - 1238]

• الشرق و البرق / فلسفه / عربی

aš-šarq wa-l barq

کشفی، جعفر بن ابی اسحاق، 1189 - 1267 قمری

kašfī, ja'far ebn-e abī-eshāq (1775 - 1851)

تاریخ تألیف: 1224ق؛ محل تألیف: نجف اشرف

گفتاری است استدلالی درباره حسن و قبح عقلی که به خامه ای متكلف نگاشته با عناوین «شرق» به استدلال عقلی و با عنوان «برق» به استدلال نقلی پرداخته است. غیر از «برق و شرق» وی که به فارسی است و در الذریعة (87/3 ) معرفی شده است.

آغاز: بسمله، الحمدلله و الشكر له و الصلوة على من عقله و ارسله و على الذین بهم الدین اكمله .. هذه شجرة تخرج من طور سیناء تنبت بالدهن و صبغة للاكلین ... سمیتها بالشرق و البرق

انجام: الا من استرق السمع فأتبعه من الانغلاق شهاب مبین و الحمدلله رب العالمین وصلى الله على محمد و آله الطیبین الطاهرین المعصومین

[دنا 1180/6 -1180 (19 نسخه)؛ الذریعة 87/3 و 185/14 ؛ فهرستواره منزوی 612/7]

آغاز: برابر؛ انجام: خلف قاف و لقد كنت فی غفلة من هذا افكشفنا عنك غطائك له الملك وله الحمد یحیی و یمیت و هو حی لا یموت بیده الخیر و هو على كل شیء قدیر قد تمت

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: رجب 1266ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 39، گ 14 سطر، اندازه: 16*8/5 سم [ف: 5 - 2703]

خط: نسخ، بی کا، تا: 1236ق؛ 19گ (35پ -53)، اندازه: 15x10 سم [ف: 3 - 124]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، كا: یحیی بن جعفر (فرزند مؤلف)، تا: پنج شنبه 27 شوال 1242ق؛ مصحح، محشی به نشان «منه»؛ 66ص (88-153)، 14 سطر، اندازه: 19/5*9/5 سم [ف: 47/2 - 90]

خط: نسخ، كا: محمد بن علی اصغر مشهدی، تا: 1243ق؛ 18گ (55پ -72پ)، اندازه: 21*14/5 سم [ف: 17 - 245]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: على نقی کاتب کازرونی، تا: صفر 1245ق؛ اهدایی: سید عباس نبویان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 7 گ، 27 سطر (12×20/5)، اندازه: 29*12 سم [ف: 1- 175]

کا: زین العابدین بن ذوالفقار، تا: 1245ق، جان بروجرد؛ مصحح؛ قطع: جیبی [میراث شهاب: س 8ش 4 - 67]

آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، كا: ابو الحسن، تا: جمعه 7 صفر 1251ق؛ ضمیمه شماره 351 خصوصی اصول فقه است؛ 15گ، 18 سطر، اندازه: 20*15 سم [ف: 11 - 222]

خط: نسخ، بی کا، تا: 1252ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای،

26گ (87-112ر)، اندازه: 16*11 سم [ف: 16 - 487]

خط: نسخ، كا: محمد کریم بن سلیم ریحانی، تا: 1254ق؛ 23گ (41پ -63پ)، 15 سطر، اندازه: 17*11 سم [ف: 13 - 322]

آغاز: الحمدلله و الشكر له و الصلوة على من عقله و ارسله و على الذین بهم الدین اکمله؛ انجام: فاتبعه شهاب مبین و الحمدلله رب العالمین و صلی الله على محمد و آله الطیبین الطاهرین المعصومین.

خط: نسخ خوب، كا: میرزا محمد حسین، تا: 1267ق؛ واقف: اسمعیل علوی طباطبائی بروجردی، مهر 1330؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج مشکی، 60گ، اندازه: 10×17 سم [ف: 11 - 221]

خط: نسخ، بی کا، تا: 1278ق؛ 30سطر، اندازه: 28*16 سم [ف: 2 - 363]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: جمادی الثانی 1283ق؛ مصحح، محشی؛ 112گ (1پ -112پ)، 17 سطر، اندازه: 13/5*7 سم [ف: 37- 33]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 21ص (66-86)، 19 سطر، اندازه: 15*9 سم [ف: 23 - 308]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ مصحح، محشی؛ 21گ (12-32)، 19 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 40 - 645]

خط: نسخ، بی کا، تا: در عصر مؤلف؛ جلد: تیماج قهوه ای، 23گ ( 25-3 )، 15 سطر، اندازه: 15x10/5 سم [ف: 24 - 211]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، 17گ (52-68)، 18 سطر (14/5*8)، اندازه: 15×21/5 سم [ف: 19 - 248]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قرمز، 22گ (19پ - 40پ)، اندازه: 10/5 ×15 سم [ف: 11 - 359]

بی کا، بی تا [ف: - 262]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: نزدیک عصر مؤلف؛ جلد: تیماج قهوه ای، 42گ (70پ -111پ)، 15 سطر، اندازه: 14*8 سم [ف: 5 - 361]

آغاز: برابر

کا: احمد بن عبد الباقی حسنی حسینی، بی تا [دلیل المخطوطات: 1 - 55 ]

شرق و برق > الشرق و البرق

• شرقیات / شعر / ترکی

šarqīyyāt

شعرهای ترکی است با نام آهنگ، ادوار سلطانی مانند.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4319 - ف

نسخه اصل: موزه بریتانیا 7251 .Or؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3 – 45]

• شرقیه / طب / فارسی

šarqīyya

طباطبائی، محمد مسیح بن محمد امین، ق 11 قمری

tabātabā'ī, mohammad masīh ebn-e mohammad amīn (-17c)

رسالهای متوسط در اصول طب و معالجات پزشکی. مؤلف فصول برجسته علم طب را که در هر مورد پزشکان برای حفظ صحت دستور می دهند به طور اقتصار بیان کرده و سپس متذکر می شود که با توجه به خدا و اصول مذهب می توان بهتر به نتیجه رسید و عقایدی اظهار می دارد؛ در دو «مقاله» و یک «خاتمه»: مقاله 1. حفظ صحت (شش فصل)؛ مقاله 2. علاج مطلق سوء مزاج (هشت فصل)؛ خاتمه در تدبیر مسافران.

آغاز: رساله شرفیه بسم الله الذی لا یضر مع اسمه شیئی و هو العلیم الحكیم. حمد و سپاس بی قیاس حکیمی را سزد که نوع الناس را به خلعت خاص و نعمت بی زحمت اخلاص شرف اختصاص داد ...

انجام: و قافله با گریه و زاری مانند ابر بهاری به پر و بال تو کل مجرد تر از بوی گل پرواز نمایند چه سر و سودای اینها و کجا دل و پروای این دواها العفو العفو العفو.

خنسخه های منزوی 553/1 ؛ الذریعة 184/14 ؛ دنا 1181/6 ؛ الطب الصیدلیه ص 201؛ فهرستواره منزوی 3513/5]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 11؛ دارای سرلوح؛ 158ص، 14 سطر، اندازه: 11× 18/5 سم [نشریه: 3 - 315]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج قهوه ای، 64 گ، 15 سطر، اندازه: 18*12س م [ف مخ: 3 - 1285]

انجام: سمور و خز بر بالای آن پوشیده در موزه کند و دست را در میان دستبانه پیچد

خط: نستعلیق، کا: سعد اردستانی، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ 7گ (290-296پ)، اندازه: 28*14 سم [ف: 20 - 112]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: مصطفی نائینی، بی تا، جلد: تیماج قرمز، 143ص ( 357-215 )، 14 سطر (13*7)، اندازه: 10/5 ×17 سم [ف: 6 - 374]

• الشركة / فقه / عربی

aš-širka

مجتهد کرمانشاهی، محمد هادی بن عبدالرحیم، 1250 - 1336 قمری

mojtahed-e kermānšāhī, mohammad hādī-ye-bn-e

abd-or-rahim (1835 - 1918)

آغاز: بسمله حمدله أما بعد فهذا أوان شروعی فی كتاب الشركة و تمام الكلام فیها بعد بیان المقامین

انجام: و شهد لا مانع من قبول شهادته و الله تعالى هو العالم باحكامه ثم ان هذا اخر الكمال فی الخاتمه ... قابل الیسیر

آغاز: برابر

خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، کاتب = مؤلف، تا: 20 ذیحجه قرن 14؛ کاغذ: نخودی فرنگی، اندازه: 21*13/5 سم [ف: - 134]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه 16 ذیقعده 1347ق، کاغذ: مشقی شطرنجی فرنگی، 18گ، 19 سطر، اندازه: 20/5*13 سم [ف: 137]

• الشركة و التقسیم / فقه / عربی

aš-širkat-u wa-t-taqsīm

اصفهانی، ابوالقاسم بن عبدالرزاق، - 1384 قمری

esfahānī, abo-l-qāsem ebn-e ‘abd-or-razzāq (- 1965)

رساله کوتاهی است در مسائل شرکت و تقسیم، به صورت استدلالی و با نقل اقوال فقهاء.

آغاز: الحمد لله الذی لا شریك له فی ملكه .. و بعد، فیقول المفتقر الى ربه الغنى ... ان هذه جملة مما یخطر بالبال فیما یتعلق بالشركة والتقسیم حسب ما تقتضیه الدلیل

آغاز: برابر؛ انجام: و من هنا یعلم أن النسبة بین المال و الملک عموم وجه بحسب المورد كما لا یخفى. ثم اذا عرفت فالعم ان ... خط شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ مبیضه نسخه بعدی است که مؤلف به دلائلی آن را ناقص رها ساخته؛ کاغذ: فرنگی، 2گ (151-152)، 20 سطر، اندازه: 18*11 سم [ف: 38 - 693]

آغاز: برابر؛ انجام: لانه متفرع على جواز التوكیل فیها كما لا یخفی. خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ محشی، با قلم خوردگی، مصحح، کاغذ: فرنگی، 16گ (135-150)، 21 سطر، اندازه: 18*11 سم [ف: 38 - 693]

• شرکت و توحید شیطان / كلام و اعتقادات / فارسی

šerk va towhīd-e šeytān

قوام الدین

qavām-od-dīn

شیخ محمد نامی در این رساله سؤال می کند: آیا شیطان مشرک است یا موحد. قوام الدین برای پاسخ به این شخص اول به تعریف شرک و توحید می پردازد و سپس از شیطان سخن می گوید و ثابت می کند که شیطان مشرک است.

آغاز: بسمله، الحمدلله المنزه عن شرك الأضداد و الأنداد و الصلوة و السلام على محمد اول الاعداد ...

انجام: و الصلوة على محمد و آله اهل الاتمام و الاكمال.

[دنا 1181/6 ؛ فهرستواره منزوی 386/9 ]

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 611

آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بی کا، تا: محتملا قرن 13، جا: تهران؛ جلد: تیماج قرمز، 8گ، 15 سطر (158)، اندازه: 2114 سم [ف: 2 - 122]

• شروح الخلاصة فی النحو = شروح الفیة ابن مالک / نحو /عربی

Surah-ul-xulasa fi-n-nahw = suruh-u alfiyyat-i ibn-i mālik

وابسته به: الخلاصة فی النحو = الفیة ابن مالك = الالفیة فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبد الله (600-672)

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1584

آغاز: بسمله، قال الشیخ الإمام العامل الفاضل المتقن المدقق؛ انجام: من علم العربیه ثم ختم الكلام بحمد الله تعالی و بالصلوة على نبیه محمد صلی الله علیه ... یا رب العالمین.

در این نسخه الفیه با مركب قرمز یک بیت در یک سطر در صدر آمده و سپس در متن با مرکب مشکی و خط نستعلیق او اجوزه که به وسیله پسر ناظم به شعر در شرح و به نام شرح ابن ناظم آمده و در حاشیه متصل به متن که حاشیه قریبه می گویند حاشیه ای است از زکریا به نام «الدرة السنیه على شرح الألفیه» و در این شرح به رفع مشکلات آن پرداخته شده است در وسط دو حاشیه که به حاشیه متوسط معروف است کتاب ترکیب خالد ازهری به نام «تمرین الطلاب فی صناعة الاعراب» آمده که خالد بن عبدالله از هری در آن مشکلات اعرابی و بنائی متن را باز گشوده است و

حاشیه و حاشیه آخر کتاب القواد است که آن نیز شرح الفیه ابن مالک می باشد حاشیه ای که خارج از جدول می باشد قسمت هایی از شرح سیوطی است به نام «البهجة المرضیه»؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: خدابخش بن حمال بهبهانی، میرزا ابوالحسن، تا: 1140ق، جا: شیراز؛ با سر لوح، مجدول، محشى؛ 231 گ، 17 سطر (157)، اندازه: 3018 سم [ف: 10 - 113]

شروح الفیة ابن مالک > شروح الخلاصة فی النحو

شرور > مبدأ شرور

• الشروط / فقه / فارسی

aš-šorūt

دریستی، محمد بن محمد، ق9 قمری

darīstī, mohammad ebn-e mohammad (- 15c)

علم شروط، علمی است که در آن از چگونگی ثبت احکام و قضایا بحث می شود به وجهی که بعد از انقضاء خصوصیات وقایع و شهود الحال بتوان با آن نوشته نزد قاضی مدعا را ثابت کرد. این بحث امروزه از توابع علم حقوق به شمار می رود سابقا عده ای آن را داخل علم فقه می دانستند از جهت آنکه احکام شرعی به وسیله آنها ثابت می شود و عده ای از علم ادب و انشا، چون در این علم یاد داده می شود که چگونه قضایا را ثبت نمایند. کتاب حاضر یکی از کتاب هایی است که جهت تعلیم ثبت شروط در قرن نهم ترتیب یافته است. مؤلف آن اهل کازرون بوده و بدین جهت اغلب موارد و مثال ها را از کازرون و حوالی آن می آورد. در این کتاب به تفصیل از چگونگی ثبت اقرارها، شهادات، وصایا، امور مربوط به نکاح، طلاق، بیع، وقف و ... بحث شده است. این کتاب از جهت ذکر اسامی محلها و نقود رایج و اسامی اثاثها و وسایل در عصر مؤلف اهمیت دارد. ظاهرا طبق آماری که چلبی در کشف الظنون از این نوع کتاب ها به دست داده، آخرین کتاب شناخته شده در این موضوع است.

[کشف الظنون 1045/2 ؛ دنا 1182/6 ؛ فهرست واره، فقه هزار و چهارصد ساله اسلامی در زبان فارسی، محمد تقی دانش پژوه ص 174-176]

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7612

آغاز: با جمیع توابع و لواحق ... اقرار کردند و اعتراف نمودند فلان بن فلان بن فلان بن فلان بن فلان و فلان بن فلان بن فلان اقراری و اعترافی صحیحین شرعیین معتبرین در شرع شریف در تاریخ رابع عشر ماه مبارک جمادی الاول لسنة اثنین وسبعین و ثمانمائة الهجرة که دادنی دارند و در ذمه ایشان ثابت و لازم است به اثلاث از مال فلان بن فلان بن فلان مبلغ دو هزار چهارصد و هشتاد و چهار دینار اقجه شهروا شیرازی که نیمه آن باشد یک هزار دویست و چهل و دو دینار، دینی واجب و حقی ثابت؛

انجام: متوفای مذکور در فوق قلمی شد اقرار کرده و اعتراف شرعی نموده است در شأن ایشان هر دو به قولی صحیح شرعی معتبر در شرع شریف محمدی عیه افضل الصلوة و اكمل التحیات و التسلیمات و بذلك وقع ... فی التاریخ عاشر شهر شعبان المعظم

السنة أربع و سبعین فثمانمائة.

خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 874ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 144گ، 12 سطر، اندازه: 18*12 سم [ف: 26 - 113]

• الشروط / فقه / عربی

aš-šurūt

عبدالرحمن

‘abd-or-rahmān

بیدگل؛ مجتهد الزمان بیدگلی؛ شماره نسخه: 25/4

آغاز: فی المعاوضات و هی اثنا عشر بابا فی البیع و اشری و ینقسم الى خمسة أقسام الأول فیما یقع بین العاقدین بطریق الأصالة؛ انجام: بالخروج عن عهدة المبلغ و حكم بجمیع ذلك حكمة جزمة و اشهد علیه العدول. خط: نستعلیق، بی کا، تا: 20 ذیقعده 935ق؛ جلد: پارچه آبی، 47گ (51ر -197)، اندازه: 11/5 ×17 سم [ف: - 37]

• شروط احکام ساعت عقد / هیئت / فارسی

šorūt-e ahkām-e sāʻat-e ‘aqd

رساله مختصری است در بیان ساعاتی که مناسب برای خواندن عقود می باشند و ساعاتی که نحس می باشند و خواندن عقود در آنها میمون نیست.

بابل، خاتم الانبیاء؛ شماره نسخه: 279/1

آغاز: ... اما بعد این رساله ای است در بیان شروط احکام ساعت عقد مشتمل است بر چند باب اول در نکاح؛ انجام: مگر قوسی

که چون طالع قوس باشد این بنا تمام نشود و بعضی گفته اند حوت نیز جایز است.

خط: نستعلیق، کا: محسن بن حبیب الله بن آقا جان المشیری الأصل البارفروشی، تا: 1352ق؛ مهر: «الزاجی الى الله محسن بن حبیب الله» (بیضی)؛ تاریخ وقف: 28 جمادی الاول 1326؛ جلد: تیماج قهوه ای، 17 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: - 198]

• شروط الائمة الخمسة / علوم حدیث / عربی

Surat-ul-a'immat-il-xamsa

حازمی، محمد بن موسی، 549 - 584 قمری

hāzemī, mohammad ebn-e mūsā (1155 - 1189)

در صفحه عنوان آمده: «کتاب شروط الائمة الخمسة البخاری و مسلم و أبی داود و الترمذی و النسوی رضی الله عنهم تصنیف أبی بكر محمد بن موسی بن عثمن الحازمی روایة الشیخ الامام العالم أبی بکر عثمن بن علی بن حسن ... الحمیدی عنه ...» و در کشف الظنون چنین معرفی شده است: «شروط الائمة، أی المخرجین الذی شرطوا الروایة عن الراوی لأبی بكر محمد بن موسى الحازمی الهمدانی المتوفى سنة 584 و لأبی الفضل محمد بن طاهر ذكره العراقی فی شرح الألفیة».

چاپ: دمشق، مطبعة الترقی، 60، 1346ق، قاهره، مكتبة القدسی، 66، 1357ق.

[دنا 1182٫6 ؛ الأعلام، زرکلی 117/7 ؛ الفهرس الشامل الحدیث النبوی و علومه 1029/2 ؛ کشف الظنون 1047/2]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1173/8

آغاز: بسمله. صلى الله على سیدنا محمد و على آله و صحبه و سلم تسلیما. قرأت على الشیخ الجلیل الأوحد الامام

نسخه اصل: کتابخانه اسكوریال، ماردید اسپانیا، شماره 1800؛ خط: مغربی، کا: یحیی بن ابی طالب، تا: 709ق؛ 11ص (78-88)، 21 سطر [عکسی ف: 3 - 385]

• شروط تكبیرة الإحرام / فقه / عربی

šurūț-u takbīrat-il-iḥrām

فایده ای است در بیان شرایط پانزده گانه تكبیرة الإحرام.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1168/6

نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، ش 3486؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 723ق؛ اص (100) [عکسی ف: 3- 367]

• شروط الجمعة و ارگانها و صلاتها و خطبتها / فقه / عربی

Surut-ul juma wa arkan-u-ha wa Salat-u-ha wa xutbat u-hā

سائلی از مؤلف این رساله در خواست تألیف کتابی درباره شروط نماز جمعه و ارکان و صلوات های وارده و خطبه های نماز جمعه نموده، پس این رساله به درخواست آن تألیف، و در آن پس از ذکر مختصری از شروط و ارکان و مستحبات آن، خطبه ها و مواعظ و مباحثی که خود مؤلف وضع نموده در طی دوازده ماه عربی آورده شده است، بدین معنی که چه چیزی بهتر است در ماه رجب مثلا خوانده شود، و چه مواعظی برای مردم گفته شود. مؤلف در عصر شاه عباس دوم می زیست و در یکی از خطبه ها وی را دعا و ستایش کرده است.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2568

آغاز: الحمدلله الذی خص یوم الجمعة بالفضائل وجعل وظایف العبادات لادراك السعادات وسائل و الصلاة ... ایها السائل عن شروط الجمعة و ارگانها و صلواتها و خطبتها، اعلم أن الشروط و الأركان العامة للصلاة؛ انجام: ولاتقلبنا عن هذا الشهر الا بالبشری و الخیور و التجارة الذی [...] آن احسن ما یقرأ به الاذان و یصدع به الأذهان كلام الملك الدیان اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم والعصر ان الانسان ...... الى آخر السورة.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای، 139 گ، 11 سطر، اندازه: 16*10 سم [ف مخ: 3 - 1286]

شروط خلوت > آداب الخلوة

شروط خلوت > آداب الخلوت

• شروط الصلاة / فقه / عربی

šurūț-uş Şalāt

رساله کوتاهی است در شرایط و ارکان و واجبات نماز بر اساس مذهب ابو حنیفه؛ وی در ده باب شروط، ارکان، واجبات و ... نماز را ذکر کرده است.

آغاز: بسمله باب شروط الصلوة وهی ثمانیة الاول الوضوء بالماء المطلق او بالتیمم بالتراب عند عدم الماء و الثانی طهارة الثوب عن النجاسة الخفیفة و الغلیظة

انجام: باب الغسل التی سنة عند ابی حنیفة رحمة الله وهی اربعة الاول غسل الجمعة والثانی غسل العیدین و الثالث الوقوف العرفة الرابع غسل الاحرام تمت.

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ واقف: سید اصغر اصغر زاده موسوی، بهمن 1330؛ کاغذ: نخودی، 11گ، 9 سطر، اندازه: 14*10 سم [ف: 21 - 904]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور نارنجی، 10 گ، 10 سطر، اندازه: 20x14سم [ف: 5 - 2800]

šurūt-uş Şalāt

• شروط الصلاة / فقه / عربی

رساله ای کوتاه در بیان ارکان شش گانه نماز و برخی احکام جزئیه شرعیه آن است که بر اساس مذهب اهل سنت تنظیم شده است.

آغاز: الحمدلله رب العالمین ... باب شروط الصلاة و هی ستة الأول الوضوء بالماء الطاهر عند وجود الماء او التیمم عند عدم الماء ...

انجام: و هو غسل الكافر اذا اسلم ان لم یكن جنبا.

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: درویش به سلو حاة، تا: محرم 1011ق؛ جلد: تیماج مشکی، 8گ (165ر-172ر)، اندازه: 14/5 ×20 سم [ف: 14 - 169]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1172ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 23(ص 10-23)، اندازه: 18*12 سم [ف: 33/1 - 82]

• شروط الصلاة = الصلاة / فقه / عربی

Surut-us Salat = as-salat

متن فقهی مختصری بر مبنای اهل سنت (حنفیان) در بیان آداب و شروط نماز و وضوء است که در چند باب با عناوین: شروط الصلاة، اركان الصلاة، سنن الصلوة، فیما یستحب فی الصلوة، فیما یكره فی الصلوة، فیما یفسد الصلوة، فرائض الوضوء، سنن الوضوء، فیما یستحب فی الوضوء، آداب الوضوء، نوافل الوضوء، كراهیة الوضوء، منهی الوضوء، نواقض الوضوء، فرائض الغسل، سنن الغسل، المعانی الموجبة للغسل، الغسل المسنون، الغسل الواجب الغسل المستحب، نگارش یافته است.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 500/7 کر

آغاز: بسملة، الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام على سیدنا محمد و آله و صحبه أجمعین؛ باب شروط الصلوة و هی ثمانیة الأول الوضوء بالماء المطلق و هو الماء الذی بقی على أصل خلقته؛ انجام: باب الغسل الواجب و هو غسل المیت حتى لا یجوز الصلوة قبل الغسل أو التیمم عند عد الماء؛ باب الغسل المستحب و هو غسل الكافر إن أسلم؛ تمت الكتاب بعون الملک الوهاب

خط: نسخ، كا: بكر بن عیسی، تا: 1089ق؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی نخودی، 6گ (37پ - 42ر)، 19 سطر، اندازه: 11/5×18/5 سم [ف: 40/2 - 316]

• شروط الصلاة / فقه / عربی

Surat-us-salat

ظاهرا غیر همانند:

رساله در خصوص شروط صلوة و ارکان و واجبات و مستحبات و مکروهات از علمای نیمه نخست سده سیزده قمری؛ خط: نسخ درشت، کا: حسین بن عبدالله بن ابراهیم بن سلیم ستتری بحرانی، تا 20 شوال 1264ق؛ به دستور ملا محمد لاری سالن لنجه؛ قطع: جیبی [میراث شهاب: س ش 4 - 18]

بی کا، بی تا، خریداری از مصطفی حسینی؛ 50ص، اندازه: 21/8*16/5 سم (رایانه)

• الشروط العلمیة و الواقعیة / فقه / عربی

aš-šurūt-ul ‘ilmīyya wa-l wāqi'īyya

بهبهانی، عبدالله بن اسماعیل، 1262 - 1328 قمری

behbahānī, “abd-ol-lāh ebn-e esmāʻīl (1846 - 1910)

تاریخ تألیف: جمادی الاول 1303ق

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8405/14

آغاز: قد توهم بعض متأخر متأخرى الأصحاب أن المراد بالشرط العلمی ان الثوب اذا لم یعلم بملاقاته للبول مث لم یكن نجسا فاذا علم به بعد الفراغ عن الصلاة تنجس من حین العلم؛ انجام: فاذا حملنا الأمر الوارد فیها بالتدارك على الندب سلمت عن مخالفة هذه القاعدة أیضا و الله تعالى هو العالم بحقایق احكامه. خط: نسخ، بی کا، تا: 1302ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 34گ (223 - 256پ)، 17 سطر، اندازه: 21*16/5 سم [ف: 28 - 14]

• الشروط الفاسدة / فقه / عربی

as-Surat-ul fasida

مازندرانی، نصرالله بن ابو تراب، ق 14 قمری

māzandarānī, nasr-ol-lāh ebn-e abū-torāb (- 20c)

رساله مختصری است در بیان حکم شروط فاسد، این رساله را مؤلف جهت تدارک ثواب زیارت های سید الشهداء علیه السلام که از او فوت شده تألیف کرده است.

آغاز: الحمدلله رب العالمین ... اما بع د ... لما فات منی بعض زیارة سیدی و مولای أبی عبدالله صلوات الله علیه و على آبائه و ابنائه المعصومین

انجام: و كذا المبهمات لان نظیر الحیثیة المزبوره اعتبرت فی وضعها ایضا.

[الذریعة 185/14 ؛ دنا 1182٫6]

بابل، خاتم الانبیاء؛ شماره نسخه: 235/1

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: محسن بن حبیب الله بن آقا جان بن مهر علی بن صفر على، تا: جمعه 17 شوال 1310ق؛ مهر: «الراجی محسن بن حبیب الله» (بیضی)؛ جلد: تیماج قهوه ای، 57ص (2-58)، 21 سطر، اندازه: 41*21 سم [ف: - 166]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1692/1

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5 - 144]

• شروط النكاح / فقه / عربی

šurūț-un nikāḥ

در این رساله بسیار مختصر انواع نکاح و صیغه هایی که در هر نوع گفته می شود، بیان گردیده است؛ شروطی که در نکاح دائم و منقطع (متعه) معتبر است به طور مختصر می آورد. آغاز: الحمد لله و الصلاة على محمد وآله. لاریب أن النكاح ینقسم الى دائم و متعة. و الدائم یعتبر فیه صلاحیة الزوجین لایقاع عقد النكاح انجام: احلت لك نظرها، او تقبیلها اقتصر علیه و السلام على من اتبع الهدی و دین الحق ... تمت الرسالة

آغاز و انجام: برابر

بی کا، تا: قرن 10؛ نامبوب است؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن یشمی سبز، 2گ (70پ -71پ)، اندازه: 13/3 * 19/1 سم [ف: 9 - 50]

آغاز و انجام: برابر

گویا این رساله از مؤلفات محقق کرکی باشد، و در حاشیه نشانی «ع ل» دارد که اشاره به نام کرکی می باشد؛ خط: نسخ، كا: علیجان بن سلطان بایزید کو کدی، تا: 939ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 3گ (123-125)، 12 سطر، اندازه: 16/5*9 سم [ف: 2 - 273]

آغاز و انجام: برابر بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 3گ (173پ -175ر)، اندازه: 12×17/5 سم [ف: 11 - 90]

• شروط و آداب عقد / آداب و سنن / فارسی

šorūt va ādāb-e ‘aqd

مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمری

majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699)

فصل در بعض شروط و آداب عقد

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8629/3

خط: نستعلیق، کا: محمد صالح بن کربلایی عبدالعظیم چلاوی خانکدار، تا: 1 ربیع الثانی 1191ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 2گ (188-189ر)، 18 سطر (16*11) [ف: 17 - 182]

• الشروط و الاركان فی الصلوة / فقه / عربی

aš-šurūt-u wa-l-arkān-u fi-ş-Şalāt

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16454/2

آغاز: بسمله، حمدله، أما بعد فاعلم ان لوجوب الصلوة ثلثة شروط؛ انجام: قبل التشهد ولم یعد بطلت الصلوة تمت الشروط و الأركان بعون الملک المنان. خط: نسخ، بی کا، تا: 1136ق؛ جلد: تیماج مشکی، مذهب، 7 ص (ص 25-31)، 17 سطر، اندازه: 20/2*11/5 سم [ف: 45 - 247]

• شروط الوضوء (فائدة فی) / فقه / عربی

Surat-ul-Wudu' (fa'idat-un fi)

شرایط چهل گانه وضو در این فایده بیان شده است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1168/7

آغاز: بسمله. ربنا آتنا من لدنك رحمة و هب لنا من أمرنا رشدا. الحمدلله رب العالمین ... فایدة فی شروط الوضو وهی أربعون شرط الأول الاسلام قال فی الروضة اول الباب فلا یصح ووض کافر الثانی الماء الطهور؛ انجام: الأربعون أن لایقترن بمانع ... هذا آخر ما أردته من جمع هذه النفایس ... و الحمدلله وحده و صلی الله على محمد و على آله و أصحابه أجمعین و سلم و حسبنا الله و نعم الوكیل. نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، ش 3486.

خط: نسخ، بی کا، تا: 884ق، ص (101-106) [عکسی ف: 3 - 367]

• الشروع فی الاحکام / هیئت / فارسی

as-Suru fi-l-ahkam

مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: 491/1

آغاز: فصل اندر دانستن سال خداوند تحویل چون خواهد که بداند که خداوند طالع تحویل سال کدام ستاره است باید که در طالع؛ انجام: جداول نجومی

این کتاب فقط باب نهم آن موجود است که در این باب هشت فصل است. فصل اول اندر بیرون آوردن سهم سعادت بدانکه سهام اصلی بزرگ است منجم را فصل آخر - فی الضمیر کسی ضمیر کنه بار گوید که بیرون اروبار گوید که حکم کن؛ خط: نسخ، كا: درویش الیاس مؤذن، تا: اواخر محرم 957ق؛ محشی؛ مهر: نجم التولیه تاریخ 1307؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج سرخ، 19

سطر (1410)، اندازه: 2215 سم [ف: 1- 347]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 491/2

همان نسخه بالا [نشریه: 5 - 71]

• شروع ماه های قمری / - فارسی

šorū‘-e māhhā-ye qamarī

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10931/22

آغاز: ماه محرم الحرام را در زر سرخ باید دید که برابر به چهار صد حج است. ماه صفر را در آینه بیند ثواب چهار صد پیغمبر یابد. ربیع الاول را در آب بیند چنان باشد که هزار شتر قربانی کرده باشد؛ انجام: ذی الحجة الحرام را بر روی حلال خود ببیند بی حساب به بهشت در آید و الله اعلم بالصواب

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای مذهب، 1 ص (101 پ)، اندازه: 12/5 × 21/5 سم [ف: 20 - 516]

• شروع المنطق / منطق / عربی

šurū‘-ul-manțiq

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 21053

بی کا، بی تا؛ خریداری از عبدالله ناصری [ رایانه ]

• شروق الانوار و انوار الشروق / عرفان و تصوف / فارسی

šorūq-ul anvār va anvār-oš šorūq

در عرفان و سلوک است و بسیار شیوا از قرن 7-8 پس از دیباچه مقدمه در بیان حقیقت این نوع علم و تقسیم و فائده آن، سپس دو قسم: 1. نظری، در سه مطلع؛ 2. عملی، در سه «مقاله»: 1) حفظ صحت، 2) ازالت رذایل، 3) دعوت و تکمیل. در آن از خواجه نصیر الدین طوسی و نیز نگاشته های خود به نام «انوار الفرقان فی اسرار القرآن» و «تتمة الارشاد» و «خلوص الحكمة» یاد کرده است.

[دنا 1183/6 ؛ فهرستواره منزوی 612/7 ]

آغاز: بسمله. و به نستعین. الحمدلله مبدء الحقائق و الصلوة على محمد خیر الخلائق. سلام على جیران لیلی فانها اعز على العشاق من ان یسلما فان شروق الشمس ضوء طلوعها یقمر وجهها المیمون تطلع اینما درین وقت کلماتی ذوق آمیز و نکاتی شوق انگیز که منبه عاقل و مهیج شوق کامل تواند بود چه «من لم یهجعة الربیع و ازهاره و العود و آثاره فهو فاسد المزاج لیس له علاج

در «منهاج دوم در دعوت و ارشاد اولیا». پس از دیباچه یک مقدمه دارد در بیان حقیقت این نوع علم و تقسیم فائده آن و دو قسم: نخست در نظری در سه مطلع، دوم عملی در سه مقاله: مقاله نخستین در حفظ صحت، دوم در ازالت رذایل سوم در دعوت و تکمیل و نسخه می رسد تا به نیمه منهاج دوم این مقاله در آن یاد شده: از انوار الفرقان فی اسرار القرآن و تتمة الارشاد و خلوص الحكمة هر سه از خود مؤلف و از تبصره شیخ شیوخ الروم (گویا تبصرة المبتدی و تذكرة المنتهی قونوی) و مقامات العارفین و طواسین و اخلاق ناصری و قیومیه امام محمد بن عبدالواحد تبریزی و شفا و از عامری و از این اعرابی و مولی المولی و رباعی فارسی او و سیف الدین باخرزی و حجة الاسلام شیخ ابویوسف همدانی و قاضی احمد معاصر مؤلف، شعر سعدی در آن هست، در آن آمده: «چون این رساله متضمن انوار الحكمة خواهد بود نام او شروق الأنوار کرده شد»، کسی در آغاز نسخه نوشته است که در مکتوب قطب محیی از شروق الانوار یاد شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7 و 8 افتادگی: انجام؛ مجدول، با سرلوح، خط محمد رضا امامی شکیبی در آغاز نسخه مورخ ذیحجه 100 در شهرک سر رنج مالوه و یادداشت روز یک شنبه 9 جمادی الثانی 1022 در دهلی و یادداشت اول ربیع الثانی 1295؛ 109گ، 21 سطر، قطع: ربعی [نشریه: 2 - 85]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1560- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1- 134]

آغاز: ...... من العلم اما احدهما فقد اظهرته للناس ... و چون این رسالت متضمن خلاصه انوار الحكمه خواهد بود نام او شروق الأنوار کرده شد؛ انجام: یؤید باح ق الحقایق كاشفا غطاء الهوى ... للعیان مطامع .

كا: یوسف بن ابی یزید کازرونی، تا: قرن 8؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: میشن سیاه، 13 سطر، اندازه: 16/6*12 سم [ف: 7 - 146]

• الشره و الحرص / اخلاق / عربی

as-sarh wa-1 hirs

اصفهانی، معمر بن احمد، - 418؟ قمری

esfahānī, ma‘mar ebn-e ahmad (- 1028)

شیراز؛ خانقاه احمدیه؛ شماره نسخه: 78/6

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 18 کاغذ: نخودی، ص (111-117)، قطع: وزیری [نشریه: 5 - 220]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2919/6 - ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1 - 741]

الشریعة > آداب الشریعة

• شریعة الارث فی ارث الشریعة / فقه / عربی

šarīy'at-ul-irt fī irt-iš-šarīía

موسوی خسروشاهی، محمد باقر بن هاشم، ق14 قمری

mūsavī xosrošāhī, mohammad bāqer ebn-e hāšem ( 20c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17275/5

آغاز: بسمله سبحان من لا شبیه له فی ذاته و لا شریک له فی ملكه ... فیقول المسكین المستكین محمد باقر بن هاشم ... ان هذه وجیزة خطر بالبال فی ارث الشیعة؛ انجام: فاشتراطها ولا وجه له تم ذلك بعون الله ... و الحمدلله تعالی اولا ... من سنه سبع و خمسین و ثلثمائه و الف و انا الاحقر محمد باقر بن هاشم الموسوی الخسروشاهی 1357.

خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ مصحح؛ جلد: تیماج قرمز، 30ص (160-189)، اندازه: 17×20/5سم [ف: 47/2 - 110]

• شریعت بیان / کلام و اعتقادات / فارسی

šarī‘at-e bayān

مانند اساس نامه ای حزبی و امروزی است برای یک طریقت که ادعای فراگیر بودن همه ادیان و مکاتب را دارد و هر چه آنها نتوانسته اند آشکارا بگویند این شریعت آن را بیان می کند. از آیات قرآن و احادیث استفاده کرده، تأویلها کرده است از نقطه و حروف و صلواتی که بر آنها درست شده سخن گفته است و نمازهایی که در اوقات پنج گانه است، اما پس و پیش کرده است شبیه کتب بابیه و بهائیه است، کتاب «بیان» یا «احکام بیان» آنها نیست.

قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3860

آغاز: شریعت بیان ترتیب منتظم ومقرری است در حوادث کونیه که خداوند سبحانه مدار ترقی عالم کون و اجسام را بر آن نهاده؛ انجام: و ایشان را در چنان عصر از دست اجانب خلاصی نمود و بعد چه [مشامت] نوع اخلاق تباه و اعتقاد فاسد بود که دوازده هزار افغان از اول ایران تا آخر آن را تارج نمودند و ملت فرانسه خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 65گ، 19 سطر، اندازه: 22*18 سم [ف مخ: 3 - 1286]

• شریعة الشیعة و دلائل الشریعة = شرح المفاتیح / فقه / عربی

šarī‘at-uš šī‘a wa dalā'il-uš šarī“a = š.-ul mafātīḥ

فتونی اصفهانی، ابوالحسن بن محمد طاهر، - 1138 قمری

fotūnī esfahānī, ab-ol-hasan ebn-e mohammad tāher ( 1726)

وابسته به: مفاتیح الشرایع؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1091-1006)

شرحی است بر مفاتیح الشرایع فیض کاشانی

[دنا 1183/6 ؛ الذریعة 187/14 ]

شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 1473

آغاز: الحمدلله العلیم الخبیر و الصلاة على محمد نبیه البشیر النذیر؛ انجام: هذا ما جینا به فی النجف الاشرف على مشرفها السلام آخذا من الشارح - سلمه الله تعالى - على أن ننقل من خطه و نصحح ثم نبعثه الیه حتى ناخذ من المقابلة آخر شهر رمضان المبارک عام الحادی و الثلاثین و المائة بعد الألف، و الحمد لله على كل حال، كتب هذه الاحرف بیده الجانیة محمد بن على الشوشتری

از اول کتاب تا مفتاح: «قیل تستحب فی شهر رمضان صلاة الف ركعة بالتوزیع»؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشی با نشان: «منه عفى عنه»؛ 74گ، اندازه: 29*19/5 سم [نسخه پژوهی: 2 - 189]

الشریعة النبویة فی شرح اللعمة الدمشقیة > مطلع الانوار الغرویة فی شرح اللعمة الدمشقیة

• الشریعة النبویة من تفسیر اللمعة الدمشقیة / فقه / عربی

tafsir-il-lumat-id min as-sari'at-un-nabawiyya dimašqīyya

وابسته به: اللمعة الدمشقیة فی فقه الامامیة؛ شهید اول، محمد بن مکی (734-786ق)

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1721

آغاز: بسمله. و به نستعین. الحمد لله رب العالمین ... و سلک بی نهج الرشد و الصواب أنه الكریم الوهاب. قوله قدس سره: کتاب الصلوة. تطلق الصلوة لغة على عدة معانی کالدعاء و الرحمة؛ انجام: و لیس ذلك من الحكایة المطلوبة فی الأذان (و قد تم الجزء الثالث من كتاب الشریعة النبویة فی شرح اللمعة الدمشقیة)

جزء سوم؛ خط: نسخ، كا: زین بن شیخ باقر بن شیخ محمد حسن بن شیخ زین نجفی، تا: 1250ق؛ مهر: «من كتب الاقل محمد باقر الأصفهانی»؛ تملک: میرزا موسی موسوی خرم آبادی در 1255، عبدالوهاب رضوی در مشهد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 153گ، 27 سطر (29/520)، اندازه: 2312 سم [ف: 7 - 2752]

• الشریعة و الحقیقة / عرفان و تصوف / عربی

as-sari'at-u wa-i-haqiqa

حسینی قزوینی، ابو تراب بن محمد، ق13 قمری

hoseynī qazvīnī, abū-torāb ebn-e mohammad (-190)

در این که شریعت و حقیقت یک چیز است گر چه بعضی گمان کرده اند دو چیز است، و در آغاز بدگویی بسیار از علمای ظاهر کرده و آنان را جاهل نامیده و ضمنا آیه «و لقد من الله علیكم اذ بعث فیكم رسولا» را تفسیر صوفی می نماید.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6839/4

آغاز: الحمدلله رب العالمین ... اما بعد فقد من الله على بعض الفقراء بتوسط فیض الأولیاء المجاهدین هدایة الطریق؛ انجام: و اجعلنا من الراضین بقضائك و حکمک یا ارحم الراحمین و نجنا من جور الظالمین

كا: ابو تراب قزوینی، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 8گ (50پ - 57پ) [ف: 18 - 33]

• شریعت و طریقت و حقیقت / عرفان و تصوف / فارسی

šarī'at va tarīqat va haqīqat

نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبد الله، 730؟ - 834 قمری

ne'mat-ol-lāh-e valī, ne'mat-ol-lāh ebn-e “abd-ol-lāh (1330 - 1431)

[دنا 1184/6 ؛ فهرستواره منزوی 613/7 ]

بیان شریعت و طریقت و حقیقت؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج قهوه ای، 17ص (38-54)، 20 سطر (137)، اندازه: 1811 سم [سنا: ف: 1- 74]

در شریعت و طریقت به روش پرسش و پاسخ؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج قهوه ای، 5ص (60 - 64)، 20 سطر (137)، اندازه: 1811 سم [سنا: ف: 1- 74]

• شریعت و طریقت و حقیقت / عرفان و تصوف / فارسی

šarī at va tarīqat va haqīqat

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 5972/1

در چند باب با عنوان های «اگر ترا پرسند - جواب بگو» در آن از درویشی هم گفتگو شده است؛ خط: نستعلیق، كا: حسین بن حاج محمد ترشیزی، تا: 18 ذیقعده 1094ق؛ کاغذ: سپاهانی، 16گ (16-1) ، 17 سطر (147)، اندازه: 1812 سم [ف: 16 - 171]

• شریعت و طریقت و معرفت و حقیقت / عرفان و تصوف / فارسی

šarī‘at va tarīqat va ma'refat va haqīqat

نورعلیشاه، محمد علی بن عبدالحسین، 21160 - 1212 قمری

nūr-“alī-šāh, mohammad ‘alī ebn-e 'abd-ol-hoseyn (1747 - 1798)

در حدود دویست بیت می باشد ولی عبارت و مطالب آن عادی نیست و خیلی به کتب افسانه و داستان شباهت دارد و قرینه ای که از نورعلیشاه باشد از خود رساله به دست نیامد. این رساله داستانی است از اسرار طلب و سلوک، تجلی و سریان حقیقت و ولایت و راز پیری و مریدی و پاره ای از آداب تصوف عامی و شاید برای خواندن در نقالی های و سخنوری های صوفیانه است. نشانی های دقیقی از منابع و مکتب های مختلف در آن به چشم می خورد. (مثلا در سخن درباره آفرینش آدم و سرشت او از گل و از ازیل = شیطان) و نیز نشانی ها و اصطلاحات على اللهی. از جمله نام هایی که در این داستان یاد شده: هفت شاهزاده سلطان بابوس (ظ ناووس)، سید محمد کوره سوار، سید بوالوفاء سید حبیب شاه، سید شهاب الدین، سید مصطفی و میر)، استاد محمد دمشقی، رزبانو خاتون، سلطان صحاک، پیر علی، بن یامین، ایوت باغبان، شیخ عیسی و خانه او در پردیور و شاه بابا خوشین.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1158/9

خط: نسخ، كا: محمد علی بن سید عرب حسینی، تا: 1231ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، اندازه: 10/5 × 15/5 سم [ف: 3 - 434]

شریعت و طریقت و معرفت و حقیقت (رساله در بیان) > سرانجام نامه

الشریف المرتضی > مفخرة الشیعة الشریف المرتضی

• الشریفیة = ارجوزة فی المنطق / منطق، شعر / عربی

aš-šarīfīyya = urjūzat-un fi-l-manțiq

کشفی، جعفر بن ابی اسحاق، 1189 - 1267 قمری

kašfī, ja'far ebn-e abī-eshāq (1775 - 1851)

تاریخ تألیف: 1211ق؛ محل تألیف: نجف

منظومه ای است در 340 بیت شامل قواعد منطقیه با عناوین «قانون، قانون» و دارای ده «باب» و «خاتمه». در ابیات پایانی نام مؤلف هم نام با امام ششم علیه السلام معرفی شده: «و ناظم المسائل المهمة xx خوطب باسم سادس الائمة».

آغاز: بسم الآله فتح كل الألسنة xx و الحمد الله جمیع الأزمنة / قد عجزت عن حمده الفحول xx مادری الموضوع و المحمول ... / واقدم العلوم علم المنطق xx لان هذا منشاء التنطق / الموسوی ابن ابی اسحاقا xx یكشف عن منطقة النطاقا ... / حررتها مثنی التصنیف xx للنجف الاشرف للشریف / منه الى تصنیفها رعیت xx فاالشریفیة قد سمیت ...

انجام: انی اذا خوطبت بالنداء xxج و عین قبل قا و الراء / فالحمد لله یكون اهله xx لا قاصرا بل بالغا اهلا له / ثم صلوة الله فی المدام xx على النبی الهادی الأنام / و آله البررة الاطهار Xx من مبدء اللیل الى النهار او الختم فی الف مضى من هجرة xx و المأتین ثم احدى عشرة

[دنا 1186/6 (18 نسخه)؛ الذریعة 188/14 ؛ التراث العربی المخطوط، ج8، ص 153-154]

شرح و حواشی:

1- تجرید المیزان؛ صدر الافاضل، احمد بن سلطانعلی (-1343)

خط: نسخ، كا: ابو القاسم بن محمد باقر اصفهانی، تا: 1222ق، جا: نجف اشرف؛ محشی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 22گ (1پ - 22ر)، اندازه: 11*8 سم [ف: 16 - 22]

خط: نسخ، بی کا، تا: 1236ق؛ 9گ (54-62ر)، اندازه: 15x10 سم [ف: 3 - 124]

آغاز: برابر؛ انجام: و آله البررة الأطهار Xx من مبدء اللیل الى النهار خط: نسخ، كا: محمد جواد، تا: 1240ق؛ کاغذ: اصفهانی، 35 گ ( 95-61 )، 11 سطر (126)، اندازه: 15/59/5 سم [ف: 3-935]

آغاز: برابر؛ انجام: فانه علته فیذكر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1244ق؛ افتادگی: انجام؛ 19ص (70-88)، ابعاد متن: 5/5×8/5 اندازه: 15*10 سم [ف: 5 - 1611]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: صفر 1253ق؛ جلد: تیماج مشکی، 12گ (33پ -44پ)، 17 سطر، اندازه: 15x11/5 سم [ف: 4- 169]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، كا: عظیم تویسرکانی، تا: 12 شوال 1254ق، برای آخوند ملا محمد کریم؛ اهدایی: رهبری، مهر 1386؛ جلد: تیماج، 21گ، 21 سطر، اندازه: 21*11/5 سم [اهدائی رهبر: 5 - 378]

مشهد، شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 623/4

همان نسخه بالا [مؤید: 2 - 133]

آغاز: عرفه حقیقة الإشار xx اخبره كیفیة الاخبار / علمه بالحق والیقین xx فصار سود الملل والدین؛ انجام: برابر

خط: نسخ معرب، كا: محمد حسین کاشانی، تا: 1255ق، جا: بروجرد؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: مقوا، 17 گ، 10 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 5 - 2704]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 11 رمضان 1256ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: میشن مشکی، 15گ (17پ - 31پ)، 13 سطر (12/58)، اندازه: 21/614/9 سم [ف: 29/1 - 304]

خط: نسخ، بی کا، تا: 1253-1257ق؛ کاغذ: نخودی، جلد: میشن، 25ص (183-207)، 15 سطر، اندازه: 21*15سم [ف: 10 - 169]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1261ق، جلد: تیماج مشکی، 25گ (28ر - 52پ)، ابعاد متن: 12*6/5 ، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 15 - 4148]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، كا: محمد تقی فرزند عبدالغفور، تا: 1279ق؛ کاغذ: فرنگی نیلی، 17گ (1-17)، 10 سطر، اندازه: 10*6 سم [ف: 29 - 115]

آغاز: برابر؛ انجام: مع الاله احد الا تدعوا.

خط: نستعلیق مخلوط بنسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 9 صفر 1280ق، جان بروجرد؛ واقف: ملکزاده کوثر؛ جلد: مقوا، 16گ، 14 سطر، اندازه: 12*11 سم [ف: 11 - 493]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: احمد وقار شیرازی، تا: 1297ق؛ 5گ (122پ - 126ر)، 26 سطر، اندازه: 21×35سم [ف: 27/2 - 39]

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جا: نجف اشرف؛ قطع: ربعی [نشریه: 7- 270]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ زیبا، كا: احمد بن حسن موسوی، تا: 1306ق؛ مصحح، محشی با نشان «12»؛ کاغذ: فرنگی، 30گ (100-129پ)، 11 سطر، اندازه: 6×12/5 سم [ف: 35 - 565]

خط: نسخ، كا: سید محمد تقی موسوی زنجانی، تا: 27 شوال 1310ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 9 گ (103ر - 111ر)، 15 سطر (14*6)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: - 280]

خط: نسخ، كا: (ن ق ی)، تا: 1319 ق [نشریه: 13 - 411]

کامل؛ خط: نسخ، بی کا، تا: در زمان مؤلف؛ جلد: تیماج سبز، اندازه: 10×14/5سم [ف: 1- 93]

آغاز و انجام: برابر

كا: محمد کاظم بن محمد صادق بن محمدرضا بن محمد صادق، تا: 1227ق؛ 16گ (98-113)، اندازه: 18*11 سم [ف: 3 - 1438]

شریفیه > عقائد اهل سنت و جماعت

شریفیه خاقانیه > لمعات الهیه در معارف ربوبیه

شش ابتدا > جاودان نامه

• شش جهت / داستان / فارسی

šeš jahat

سیالکوتی، روپ نراین بن هریرام، ق 12 قمری

sīyālakūtī, rūp narāyen ebn-e harīrām (- 18c)

تاریخ تألیف: 1115 - 1121 و 1135ق؛ محل تألیف: شاهجهان آباد (دهلی)

پنج داستان کوتاه است و یک داستان بلند و چند سطر تاریخ، که طبق یک صنعت ادبی، که با به کار بردن جوهر مشکی و سرخ، داستان از شش جهت خوانده می شود و از یک داستان بلند، پنج داستان کوتاه بیرون کشیده می شود و از این گونه است «پنج جهت». (احمد منزوی)

آغاز این نامه دلگشا که هر صفحه آن به آراسته گلشن است چون باغ جنان / از شش جهتش چو قصه هست عیان x شد نامش شش جهت به فضل یزدان / این نامه دلنشین خجسته آییم x صد شکر که به زیور حمد و سپاس ..

انجام: قطعة لمصنفة فی التاریخ ... و قمری آسا بر سروستان نغمه اجنب سرایند بالعاقبة بالعافیة

چاپ: پاکستان، مرکز تحقیقات فارسی تیران و پاکستان، تصحیح دکتر علی اکبر جعفری، 1352ش، 14-23 (18) ص

[دنا 1185/6 ؛ تسبیحی 293/2 ؛ گنج بخش منزوی 1372؛ فهرستواره منزوی 431/1]

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 159/2 - عکسی

آغاز و انجام: برابر

نسخه اصل: گنج بخش، ش 318 (گنج 1372/3 )؛ خط: نستعلیق خوش، كا: ایزد بخش خوشنویس ولد سعدالله بن امام بخش، تا: قرن 12، 21گ (3-23) [عکسی ف: 2 – 178]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6188/2 - ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 3 - 207]

• شش سفرنامه (ترجمه) / سفرنامه / فارسی

šeš safar nāma (t.)

نامه نگار، على بن رضا، ق 14 قمری

nāme-negār, ‘alī ebn-e rezā (- 20c)

شامل سفرنامه های: 1. «تفصیل سیاحت و مسافرت به سمت قطب شمال از 1870م تا 1873م به روایت مسیو لیوتنان تیزن». در این سفر کاپیتان هال از طرف مجلس وکلای ممالک آتازونی به ریاست هیئتی به قطب شمال می رود و با رنج و مشقت بسیار موفق می شود که قطب شمال را فتح کند؛ 2. «مسافرت به چین» است که به وسیله مسیو تامسن نگارش یافته و حاوی بازدید او از فرمز و چین و بیان اوضاع طبیعی و عجائب و غرائب آن مرز و بوم است؛ 3. «تفصیل مأموریت قشون به صفحات مرکزی افریقا به جهت منسوخ کردن بیع و شرای سیاهان» به ریاست سرسامول وایت پیکر در این سفرنامه مباحث دقیقی از جغرافیای افریقای مرکزی وجود دارد؛ 4. تفصیل مسافرت در آن تارابی در مملکت اسپانیاست که ضمنا تاریخ مفصل این ناحیه را حاوی است؛ 5. شرح مسافرت در کانادا و رودخانه قرمز واقع شمال در ینگی دنیا به موجب روایت مسیو لامت؛ 6. مسافرت و سیاحت در صفحات رودخانه آمازن و مادیرا واقع در ینگی دنیاست به موجب روایت فرانس کلر لوزین کر.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1628

آغاز: بسمله، تفصیل سیاحت و مسافرت بسمت قطب شمال از سنه 1870؛ انجام: بوضع هوا و بحر پیمایان که بطرف باد یا برخلاف آن واقع باشند

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جا: تهران؛ به خط ناصرالدین شاه آمده: «تماما ملاحظه شد»؛ جلد: تیماج مذهب، 208گ، 15 سطر (2411)، اندازه: 3321 سم [ف: 4 - 110]

• ششصد و پنجاه کلمه / اخلاق / عربی

šešsad va panjāh kalame

خازنی، محمد بن ابراهیم

xāzenī, mohammad ebn-e ebrāhīm

برای: ابوالحسن علی پسر محمد وزیر پند و اندرز است.

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 124/15

آغاز: الحمدلله رب العالمین ... اما بعد فهذا ما جمع الشیخ الرئیس العالم ابو عبدالله محمد بن ابراهیم الخازنی رحمه الله من الاخبار ... لاجل قوام الدین شرف الوزراء ابی الحسن علی بن محمد رحمه الله و هی 650 خبرا ... على حروف الهجاء ... باب الالف: اطلبوا الخیر عند حسان الوجوه آفة؛ انجام: یحشر القضاة مع السلاطین و العلماء مع الانبیاء و الحمدالله على تمامه

یک باب نیز برای «لام الف لا» باز کرده، و کتاب سی باب دارد (گ 121-137)؛ خط: نسخ، كا: سلیمان قاضی بن محمد مکری، تا: ربیع الأول و ربیع الثانی 1195ق، جلد: تیماج حنایی، 17گ ( 137-121 )، 13-9 سطر، اندازه: 6/7×12/5 سم [ف: 2 - 234]

• شش طومار بحر المیت / -

šeš tūmār-e bahr-ol meyyet

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6781- عکس

شش طومار بحر المیت که در 1947 یافته اند، چاپ 1958 با شرح آن به فرانسه؛ بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3 - 260]

• شش فصل / اسطرلاب / فارسی

šiš fasl

طبری، محمد بن ایوب، - 485 قمری

tabarī, mohammad ebn-e ayyūb (- 1093)

رساله ای است عزیز الوجود و نفیس و بسیار گرانبها در معرفت اسطرلاب از تألیفات ابو جعفر محمد بن ایوب الحاسب الطبری از مشاهیر منجمین ایران در قرن پنجم و صاحب شمارنامه و چند کتاب دیگر، که مؤلف آن را در پاسخ امتحان و سؤالی که از او شده نوشته و از مجموع اسئلة و اجوبه این کتاب را در شش فصل» به تفصیل فراهم کرده است: 1. معرفت چگونگی اصطرلابها و عدد بارها او؛ 2. معرفت چه چیزی آن خطهای مستقیم و مقوس و دایرها و نگاشت ها و نبشتها کی بروست؛ 3. معرفت آن علمها کی بر پشت اصطرلاب ها بتوان کرد؛ 4. معرفت آن علمها کی بروجه اصطرلابها بتوان کرد بجملگی؛ 5. معرفت امتحان درستی اصطرلابها و عمل های وی؛ 6. کارهای مساخت چیزها بلند و برداشته و جاه ها و مغاک ها.

آغاز: بسمله: رب انعمت فزد. این کتابی است در پاسخ امتحان و سوال که کرده بودند ابی جعفر محمد بن ایوب الحاسب الطبری را در معرفت اسطرلاب کسانی که خواستند که از وی نصیب این علم بردارند و بشناسند که او را ادرین معنی خطی تمام است چون جمله را در جواب یافتند از وی درخواستند تا سوال ایشان و جواب خود را جمله گرد آورد و کتابی ساخت تا دیگران را حظی باشد از نگریدن و خواندن آن از بهر آنکه شریف ترین آلتهای علم نجوم اصطرلاب است و درستی این صناعت بنابروی است ... پس چون رای ایشان برین گونه یافتیم هر سوال را که از ما یافته بودند جمله گرد کردیم اندرین کتاب و پیدا کریدم هر علمی و عملی که بر اصطرلاب است و زین معنی هیچ باقی نگذاشتیم و پوشیده کارها را او را پیدا کردیم چنانک آسان باشد به آن جستن آن. و این کتاب را بر شش فصل نهادیم و هر فصلی از او پدید کردیم که چند سؤال است و هر سوالی در چه معنی است برین گوه آگه بشودیم ...

انجام: طالع عقرب بود سه درجه و دقایق اینست کی یاد کرده شد بدرستی والله اعلم بالصواب

[دنا 1185/6 ؛ فهرستواره منزوی 2981/4 ]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12021/3

آغاز: برابر؛ انجام: طالع عقرب بود سه درجه و دقایق اینست کی یاد کرده شد بدرستی والله اعلم بالصواب

خط: نسخ مشکول، کا: عبد السلم بن ابی الفرج بن مکی الكاتب، بی تا؛ کاغذ: حنائی بغدادی، جلد: تیماج مشکی، 17-16 سطر، اندازه: 18*12/5 سم [ف: 10 - 196]

• شش فصل = رفع شبهات اهل کربلا = رساله در جواب شبهات / کلام و اعتقادات / فارسی

šeš fasl = raf®-e šobahāt-e ahl-e karbalā = r. dar javāb-e šobahāt

کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم، 1225 - 1288 قمری

kermānī, mohammad karām ebn-e ebrāhīm (1810 - 1871)

تاریخ تألیف: شب دوشنبه 6 جمادی الثانی 1263ق

این رساله را مؤلف در جواب شبهه هایی که دیگران به او نسبت داده اند به خواهش یکی از دوستان در در شش «فصل» ساخته است. در دیباچه می گوید گروهی به من نسبت های ناروا می دهند، اکنون ناگزیر به پاسخ به آنها در شش فصل» می پردازم: 1. آیا شما بر آنید که حضرت حسین بن آسمان صعود کرده؟؛ 2. آیا معتقدید اصول دین سه است؟؛ 3. ادعای نیابت امام داشتن؛ 4. آیا بنای ماه ها بر عدد است؟؛ 5. رکن رابع ؟؛ 6. صورت مرشد را در هنگام عبادت باید در نظر داشت؟ آغاز: حمدله. صلات. چنین گوید بنده اثیم کریم بن ابراهیم که چندی قبل از این، مراسله محبت موصله ای، از یکی از اخوان رسید، مشتمل بر اینکه جمعی از مسلمین مسایلی چند را نسبت به تو می دهند ... و نورالعین می کنند.

انجام: در خانه اگر کس است یک حرف بس است. املاه العبد الأثیم على بعض المحبین. و قد تم فی لیلة الاثنین لأربع بقین من شهر جمادى الثانی من شهور سنه 1263.

[دنا 1185/6 ؛ فهرست مشایخ 187/2 ؛ فهرستواره منزوی 312/9]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن محمد صادق یزدی، تا: قرن 13، جان همدان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: میشن مشکی، 17گ (49پ - 65پ)، 14 سطر، اندازه: 16/3*10/2 سم [ف: 5 - 116]

آغاز و انجام: برابر

در دیباچه نسخه در دست آمده در شش فصل است ولی نسخه فصل دیگری دارد که نتیجه گیری از سخنان پیشین است: آنچه می شنوید با این قاعده سنجید که هر آنچه به من نسبت می دهند اگر مطابق کتاب خدا و سنت رسول و ضرورت مسلمین و اجماع است از قول من است و گرنه از قول من نیست؛ خط: نسخ تحریری، كا: عبد من عبید موالیه، تا: چهارشنبه 16 رجب 1263ق؛ 42ص (84-125) [عکسی ف: 1 - 240]

• شش گفتار / کلام و اعتقادات / فارسی

šeš goftār

تاریخ تألیف: 1107ق

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23838

آغاز: بسمله، سپاس حق شناس و ستایشی ... اساس؛ انجام: سبحان ربک رب العزة عما یصفون و سلام على المرسلین.

خط: نستعلیق، كا: فیض کاشانی، محمد بن محسن، تا: 1107ق [ رایانه ]

• شش متن پهلوی / ادبیات / پهلوی

šeš matn-e pahlavi

و بسبرد با ترجمه پهلوی، آفرینگان مورخ 1124 یزدگردی، نام ستایش آفرین هفت اشاسپند، متن ات توی آترم. به تشخیص دکتر احمد تفضلی؛ بی کا، بی تا [میراث اسلامی: 5 - 618]

(فرهنگ پازند، نیرنگ، افسون، سوال و جواب مسایل زردتشت و ادرزد، سنجشی از اول کتاب ششم دینکرد، چند دعای کوچک) آقای دکتر احمد تفضلی رساله افسون و صورت پازند دینکرد را در جای دیگر ندیده اند؛ بی کا، بی تا [میراث اسلامی: 5 - 618]

• شش مقام = مثنوی در موسیقی / موسیقی، شعر / فارسی

šeš maqām = masnavī dar mūsīqi

از: کوکبی. در کتابخانه بنیاد خاورشناسی تاشکند نسخه ای مورخ 1026ق هست که در شهرک زندبی بخارا کتابت شده و قسمت دوم آن «نظم مولانا کوکبی در بیان دوازده مقام» نام دارد با سرآغازی مانند نسخه مورد بحث ما. این رساله را مرحوم دانش پژوه در مقاله مفید خود، «موسیقی نامه» (مجله هنر و مردم، اردیبهشت 1354، ش 56/151 - 55) معرفی کرده و ابیاتی از آغازش را نقل کرده است. به تحقیق او، این کوکبی می تواند کو کبی کاشانی باشد که در کاشان جماعتی از نسل کو کبی هستند، ظاهر آن بزرگ نادر العصر از بلده طیبه کاشان بوده است. نسخه ما در عنوان «شش مقام» نام دارد و در همین حد هم هست، بدون نام سراینده. پس از بیان ریشه هر یک از شش مقام مورد بحث، ابیات و ترانه هایی که با آن مقام مناسبت دارد، نمونه وار آورده که یکی از صایب دارد و یکی از حافظ. پس سرایش اثر به پس از عصر صایب باز می گردد.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8177/59

آغاز: ز راه راست گر آهنگ میکنی بحجاز xxز اصفهان گذری جانب عراق انداز / به ناقه زنگوله در پرده رهاوی بند Xx درین مقام به عشاق بی نوار پرداز / مشو بزرگ، ز روی نیاز کوچک باش xx بوسلیک حسینی صفت بر آر آواز > در بیابان مانده هر یک مقام از هر یک پیغمبر - مقام راست که باشد ز حضرت آدم xxز جرم خویش بحق ناله کرد بدیده تر / فغان حضرت نوح در مقام عشاقست xx نوید لطف بشارت شنو از آن دلبر / نواز حضرت داود آشکارا شد xx که یک نوا بدهد جان دهند اهل بشر / رهاو را تو یقین دان ز سید مختار xx که بود خواندن قرآن خود به سوز جگر / مقام بوسلیک از ناله یکی اصحاب xx که نام بابا عمر بود گشت جد كبر / عراق را تو بدانی ز حضرت ایوب xx در آن زمان که نوا زد بخالق داور.؛ انجام: اکنون نصرالله بی طراوت است ز پژمردگی بهار مرا xxکه صد خزان نبرد برگ لاله زار مرا [رقم:] تمت تمت تمت. خط: نستعلیق تحریری ماوراء النهری، بی کا، تا: قرن 13؛ با مسطر بندی، رکابه دار، مجدول؛ جلد: مقوایی، 7گ (107پ -113ر)، اندازه: 19/8*12/9 سم [ف: 27/1 - 415]

• شش هفته در رود نیل / سفرنامه / فارسی

šeš hafta dar rūd-e nīl

مترجم: محمد طاهر قاجار، 1250 - 1317 قمری

مسیو كوتو سفری به مصر می کند و آن سفر را در این کتاب شرح می دهد. او از دیدنی هایی که در وادی حلفا و اسوان به آن ها برخورد کرده مطالب مفصلی نقل می نماید و این مطالب از فصل پنجم اصل سفرنامه تا توقف او در قصر النیل می باشد.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه:1811

آغاز: شش هفته در رود نیل. تحریر مسیو كوتو، فصل پنجم، وادی حلفا؛ انجام: مهم ترین و لازم ترین و دلپسند ترین ساحت هاست (کوتو)

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول؛ جلد: تیماج قرمز، 19 گ، 16 سطر (25x14)، اندازه: 33*21 سم [ف: 4 - 262]

شصت باب > الاسطرلاب

• شصت باب / هیئت / فارسی

šast bāb

نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 – 672 قمری

nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274)

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 467/2

بی کا، تا: 830ق؛ این نسخه ناقص است [نشریه: 5 - 66]

• شصت باب / هیئت / فارسی

šast bāb

وابسته به: المدخل فی علم النجوم؛ بلخی، علی بن احمد (4)

به نام: معتمد الحضرة ابوالفتح اسفهسالار

ترجمه است از «مدخل» ابوالقاسم بلخی. فهرست شصت باب و نام ابوالقاسم و مدخل او در دیباچه آمده است.

آغاز: 1: حمد و سپاس خدای را جل جلاله و تعالی صفاته و تقدست اسماوه که آسمان را بیافرید و بیاراست به چراغ هایی که بدان راه برند اندر ظلمات ... اما بدانک صناعات را درجات است و علوم را مراتب و طبقات است ...

2: بسمله حمد و سپاس خدای را جل جلاله و تعالی صفاته و تقدست اسمائه که آسمان را آفرید و ... رای مولانا اسفهسالار اجل کبیر سید معتمد الحضرت ابی الفتح رحمه الله بنگاه کردن در علم نجوم مسمى باحکام بود ... دیدیم که مدخل مختصر بدست آوردیم ... پس ابتدا به تصنیف استاد ابوالقاسم بلخی ... که این مدخل به زبان تازی کرده بود

3: بسمله، سپاس خدای بزرگی را که آسمان را بیاراست به ستاره ها که بدان راه برند اندر ظلمات بر و بحر چنانک در قرآن قدیم یاد کرده است انجام:

[دنا 1185/6 ؛ الذریعه 246/20 ؛ نسخه های منزوی 323؛ فهرستواره منزوی 4: 2981-2982]

آغاز: برابر 3؛ انجام: و هم جمع شود اینست تمامی آنچ خواستیم درین باب یاذ کنیم برین شان، و الله اعلم بالصواب نسخه اصل: ایاصوفیا، ترکیه، ش 2702؛ خط: نسخ کهن، بی کا، تا: گویا قرن 7؛ واقف: سلطان غازی محمود خان؛ 54گ (44 - 98)، 18 سطر [عکسی ف: 3 - 112]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 384/2 - ف

نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا، دانش پژوه در توضیح این نسخه آورده است که «ترجمه فارسی آن هم از همین بلخی است که به خواهش ابوالفتح محمد بن ناصر بن احمد ساخته است» [فیلمها ف: 1- 380]

آغاز: برابر 2؛ انجام: که نام آن شهرها یاد کرده نیامد الا آنچه معروف تر است و الله اعلم

در فهرست بدون مؤلف؛ خط: نستعلیق، كا: نظام بن مولانا جمال بن مولانا فخر الدین بن مولانا شمس الدین بن مولانا حاجی رضا منجم آملی، تا: یکشنبه 8 فروردین مطابق با 17 صفر 830ق؛ کاغذ نخودی، جلد: تیماج عنابی، 29گ، 15 سطر (12*9)، اندازه: 12/5 × 18/5 سم [ف: 1 - 402]

آغاز: برابر 1؛ انجام: بر بایدش تا ششصد و سی و دوازده دینار زر فقیهی سکه را بر زد بنام شهریار

خط: نستعلیق، بی کا، تا: آغاز قرن 10؛ کاغذ: ختایی، جلد: میشن سبز، 34گ (72پ-105ر)، اندازه: 23/7*16/6 سم [ف: 6 - 377]

30/62 آغاز: ... بر ایشان ثنا گفت و دعاها بر ایشان ... اما بعد بدانکه صناعت را در جانیست ... را مناقب و طبقات و آن علم فاضلتر و شریفتر که معلوم او بزرگوار تری انجام و توانستن تمامت مدخل ارزانی دارد بمنه وكرمه ... تم، باب اندر ذكر اقلیم های هفتگانه واسم شهرها اما اقلیم اول ابتداء او از خط استواست در عرض آنها ... واصل جیحون از مشرق است از جنوب زمینی ثبت می خیزد ویک شاخ دیگر از تمامی ... والله اعلم

در فهرست بدون مؤلف، ترجمه ای است از «مدخل» ابوالقاسم بلخی در شصت باب که به نام معتمد الحضرة ابوالفتح اسفهسالار نگاشته شده است، از اول تا آخر. کلماتی از ابتدای نسخه از بین رفته است، در نسخه حاضر پس از پایان ترجمه بابی با این عنوان به چشم می خورد «باب اندر ذکر اقلیم های هفتگانه و اسم شهرها» که ظاهرا تفصیل باب شصتم کتاب که در شناختن اقلیم های هفتگانه است، می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 4 ربیع الأول 1058ق؛ مجدول؛ 31گ، 22 سطر، اندازه: 26*14 سم [ف: 5-2704]

آغاز: برابر 3؛ انجام: ایزد ... دانستن و توانستن ارزان دارد بمنه و کرمه و فضله العمیم (تم فی صفر 1091)

بی کا، تا: صفر 1091ق، جا: آستارا؛ کاغذ: سپاهانی، 51گ ( 241-190

)، 21 سطر (5×11)، اندازه: 16*10 سم [ف: 12 - 2518]

آغاز: برابر 3

با جدول هایی برای مسائل آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 10گ (146پ -175 ر)، اندازه: 12×20سم [ف: 63]

• شصت باب / هیئت / فارسی

šast bāb

وابسته به: المدخل فی علم النجوم؛ بلخی، علی بن احمد (4)

ناشناخته:

آغاز: ... الحورا، السرطان ... و علامت هر یکی ازین برجها اندر تقویم و غیر آن اینست که بسرخی بشسته است و هر برجی سی درجه است و آن را درج راست خوانند و هر درجه شست دقیقه است ...

کتابی است در اخترشناسی که در شصت باب نگاشته شده، عناوین برخی از ابواب چنین است: باب 3. اندر معرفت فلک ستارگان و دوری و نزدیکی آن از زمین، 10. اندر شناختن به گردیدن نظر، 20. اندر معرفت خداوندان روز و شب، 30. امور شناختن جوزهر هر ستارکان، 40. اندر ساختن منازل قمر بیست و هشت گانه و صورت آن، 50. در معرفت آنجه خداوند عاشر دلیلی کند چو اندر یکی ازین خانها باشد، 60. اندر شناختن اقلیم های هفت گانه و شهرهایی که در هر یک است و احوال آن، نام رساله و مؤلف آن را در منابع موجود نیافتیم؛ خط: نسخ قدیم

خوش، كا: جلال ادیب، تا: 715ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ با اشکال هندسی و جداول گوناگون؛ 77گ (102ر-178ر)، 10 سطر (1310)، اندازه: 1814 سم [ف: 39-581]

آغاز: بسمله گفته اند و این کتاب را به شصت باب نام نهاده اند و هر بابی از آن دلیلی بمعنی دیگر کند و بنسق راست نهاده است تا مبتدی را آسان تر بود ... باب اول اندر معرفت حساب جمل بزرگ و کوچک اندر معرفت بروج دوازده گانه و ستاره هفت گانه؛ انجام: باب 53 اندرشناختن ستارگان و اقبال و داد بار و خالى السیر و وحشى السیر اما خیر ستارگان آن باشد که ستاره

از اول تا باب 53، فهرست شصت باب در مقدمه آمده است. شصت باب است در نجوم: 1. اندر معرفت حساب جمل بزرگ و کوچک، 2. اندر معرفت بروج دوازده گانه و ستاره هفتگانه، 3. اندر معرفت فلک ستارگان، ... 59. اندر معرفت سهام و چگونگی بیرون آوردن و حکم آن، 60. اندر معرفت اقلیم های هفت گانه و شهرهای بدو منسوب باشند؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا [ف: 5- 2705]

آغاز: ... باب چهل و یکم از کتاب شصت باب در آنچه خداوند طالع دلیل کند چو در یکی از این خانه های دوزاده گانه باشد؛ انجام: ... احوال اقلیم هفتگانه و نام شهرها از آن نگفتیم و این باب آخر کتاب است و امید به فضل رب العالمین دارم خواننده این کتاب از دیگر مدخلها که بدین شیوه کرده اند بی نیاز شود بمنه وجوده

مؤلف برای اینکه طالبین علم نجوم از سایر کتب بی نیاز گردند کتاب حاضر را در شصت باب در کیفیت فهم احکام نجوم تألیف نموده است، نسخه حاضر از باب 41 تا آخر کتاب را شامل است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، 12گ (185ر - 196 پ)، 21 سطر ( 13/56 )، اندازه: 20/513/5 سم [ف: 2 - 49]

• شصت باب / گوناگون / فارسی

šast bāb

شصت باب است در اعتقادات اسلامی و عبادات و اخلاق و اوصاف پسندیده که در احادیث ائمه اطهار علیه السلام روایت شده است. در هر باب به آیهای شروع شده و بیشتر آن ها به وقایع کربلا ختم می گردد و در واقع مجالسی است که برای سخنگویان و اهل منبر تنظیم شده است.

[دنا 1185/6 ؛ فهرستواره منزوی 511/6 ]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7138

آغاز: الحمدلله رب العالمین ... و بعد چنین می گوید این بنده شرمنده که بعد از تأمل در آیات و اخبار

در نسخه فقط شانزده باب آن آمده؛ خط: نسخ معرب و نستعلیق، كاتب = مؤلف، بی تا؛ 61گ، اندازه: 12/5 ×20سم [ف: 18 - 285]

• شصت باب ارسطاطالیس (ترجمه) / هیئت / فارسی

šast bāb-e arestātālīs (t.)

ارسطو، 384 - 322 ؟ قبل میلاد

arastu (-384 - -322)

مترجم: افشار، محمد اکبر بن نصر الله، ق13 قمری

اهدا به: مظفر علی قاجار

ترجمه کتاب «شصت باب» منسوب به ارسطو است که به جهت اسکندر ذوالقرنین تألیف نموده؛ در ابتدا عبارات عربی را نقل می کند پس از آن ترجمه می نماید، و در پایان دارای یک خاتمه است. آغاز: بسمله حمدله ...... اما بعد چنین گوید ... محمد اکبر بن نصرالله میرزا بن شاه رخشاه بن رضا قلی میرزا بن نادرشاه افشار ... که حسب الخاطر فرزند اعز ... مظفر علی میرزا کتاب شصت باب. معلم اول ارسطاطالیس ... را که بجهت اسکندر ذوالقرنین تألیف و تصنیف نموده ترجمه نمود.

[نسخه های منزوی 258/1 ؛ دنا 1186/6 ؛ فهرستواره منزوی 2853/4]

آغاز: برابر؛ انجام: و آن دخل ایضا لا یخف بالشمس.

خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح خود مؤلف، محشی از مؤلف با امضای «محمد اکبر» و با نشان «منه»؛ 24گ (205-228)، 17 سطر (148)، اندازه: 2115 سم [ف: 11 – 2385]

آغاز: برابر؛ انجام: ترجمه چون صاحب طالع كواكب سعدی باشد ... کوکب نحس بر آنکه مولود خلاص شود از پدر از آغاز تا آخر باب شصتم وخاتمه؛ خط: شکسته، نستعلیق، كان ابراهیم بن میرزا مرتضی حسنی، تا: 1287ق، جا: ساری؛ مجدول؛ جلد: تیماج، 12گ، 15 سطر، اندازه: 21*17 سم [ف مخ: 1 - 119]

• شصت باب در اسطرلاب / اسطرلاب / فارسی

šast bāb dar ostorlāb

اهداء به: علاء الدین حسن

منظومه ای است در 1049 بیت گویا از حاجی شرف که آن را به خاطر علاء الدین حسن سروده، عناوین این رساله بدین شرح است: دیباچه: نعت سید المرسلین، سبب نظم کتاب، در فضیلت اسطرلاب و ستایش مخدوم، آغاز کتاب و تعریف اسطرلاب؛ باب 2. معرفت ارتفاع آفتاب و ستارگان ثانیه؛ 3. معرفت طالع؛ 4. معرفت ارتفاع از طالع؛ 5. معرفت تعدیل سه گانه؛ 6. معرفت تسویة البیوت؛ 7. معرفت دایره و ساعات مستوی؛ 8 معرفت ساعات معوجه؛ 9. معرفت تعدیل؛ 10. معرفت قوس النهار ..؟ 20. معرفت درجه طلوع ... 40. معرفت تسویة البیوت به صفحه آفاقی؛ ... 48. معرفت استخراج و انحراف قبله که در آن از عرض مکه و بلدی که هست و جدول ناصر الدین حیدر گفتگو

شده؛ ... 60. معرفت امتحان اسطرلاب که درست است یا نه؟ آغاز: بسمله حمد بی حد قادری را کین رواق Xx از زمرد بسته بر سقفش نطاق / بنده اهل هنر حاجی شرف xx کوبه پر سیر کرد از هر طرف / کاشف الادوار نام این کتاب xx کرده و بگشوده در وی شصت باب

انجام: ختم کردم کاشف الاسرار را xx تا فرستی از پی ناظم دعا / آنکه ناظم بر دعا یاد آورد xx خالق او را از غم آزاد آورد گر دگر تاریخ خواهی از شمار xx برهم افزا حد تعدیل النهار / ور عدد خواهی زابیاتش تمام xx یکهزارست و چل ونه والسلام

مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 963/3

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ با جداول نجومی؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج قهوه ای، 37گ (30-66)، 17 سطر (5/5×13/5)، اندازه: 19*10 سم [ف: 3 - 1320]

• شصت باب در تقویم (منتخب) / اختر بینی / فارسی

šast bāb dar taqvīm (mn.)

از ناشناس که نام خود را در دیباچه کوتاه و انجامه نیاورده است و نشانی از متن نداده است. باب ها در این گزیده ترتیب مشخص ندارد و آغاز می شود به: باب 7. بیان مدلولات کواکب سبعه و رأس الذنب زحل؛ 8 نظرات كواكب سبعه، 2. سعادت و نحوست کواکب؛ 13. دانستن هر کاری در چگونه ساعت باید انجام داد؛ 4. مقدار روش كواكب سبعه (چند سربند نانویس مانده)؛ 33. معرفت سردارات کواکب؛ 34. معرفت رجوع ستارگان پنج گانه؛ 35. استقامت کواکب؛ 36. ایام میان دو احتراق؛ 38 غایت عرض كواكب؛ ... 50. در آنچه خداوند عاشر دلیل کند؛ واپسین باب: 55. در شناختن سهامات. و ما شصت باب را می شناسیم که ترجمه «المدخل» است از ابوالقاسم علی فرزند احمد بلخی (نک: فهرستواره 2982/4).

آغاز: بسمله. این چند باب را در معرفت تقویم از شصت باب انتخاب نموده نوشتم، جهت آنکه اگر مسایل این فن را در سی فصل داشتیم. وجه دومی آنکه منتسخ این شصت باب بسیار غلط و نامربوط بود لهذا چند از او برداشتم.

انجام: چهارده درجه بعد و دوری داشته باشد میسر است. و الله اعلم

تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1951/2 - عکسی

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق شکسته خوش، بی کا، تا: پیش از 1 محرم 1260ق؛ دارای رکاب [عکسی ف: 1 - 240]

شصت بند مرثیه > مراثی

• شصت دیو / علوم غریبه / فارسی

šast dīv

مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 36/2

آغاز: دیو اول کسی که بترسد و بی عقل شود

در آغاز این رساله عناوین شصت فصل (دیو) آمده پس از آن کارهایی که برای رفع گرفتاری ها انجام می شود، گزارش شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14، 48گ (48پ -95ر)، اندازه: 14×20سم [ف: 1 - 58]

کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 36/2 مشهد

همان نسخه بالا [ف: - 170]

شصت مسأله شرعیه > رساله عملیه

• شصت و پنج مسئله / گوناگون / فارسی

šast va panj mas’ala

شصت و سه مسئله در موضوعات مختلف به خصوص مسائل معماهای ریاضی به صورت سؤال و جواب.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 7125

آغاز: بسمله ا... در مسائل متفرقه و آن مشتملست بر شصت و پنج مسئله سؤال اگر پرسند که؛ انجام: و از برای چهار انگشت حنضر را از آنجا برداشته

حواشی جزئی تصحیحات مربوط به متن قبل از شروع متن اصلی و برگ 98 الی 100 مطالب پراکنده ای و احادیثی همچون حدیثی به نقل از محمد بن عبدالله ازاکی عبدالله در مورد خطبه امیر المومنین در منبر کوفه در مورد رؤیت خداوند و صفات و مطالبی از شیخ بهائی در خصوص ضلع و اعداد و قطر دایره و خط مستقیم و احادیث متفرقه دیگر در باب مشیت و اراده خداوند آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، خرید از امرالله صفری؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای مذهبی 36ص (67-102)، 11سطر (74)، اندازه: 13/88/5 سم (رایانه)

• شصت و دو کلمه / شعر / فارسی

šast va do kalame

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 11909

ترجمه منظوم کلمات قصار حضرت امیر علیه السلام؛ خط: نسخ، كا: علی، بی تا [الفبائی - 372]

• شصت و شش مقاله / فلسفه، گوناگون

šast va šeš maqāle

نصر، حسین، 1312ش

nasr, hoseyn (1933-)

شصت و شش مقاله به زبان های اروپایی و ژاپنی درباره سهروردی و ایران و اسلام و تاریخ فلسفه از سید حسین نصر، یکی از نبی بخش قاضی پاکستان.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4751- ف

بی کا، بی تا [فیلمها ف: 3 - 99]

• شصت و یک دستور در کشورداری / حكومت و سیاست / فارسی

šast va yak dastūr dar kešvardārī

به روش هندی، در دیباچه از نواب گورنر جنرل بهادر و نواب وزیر الملک بهادر یاد شده است.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 9281

آغاز: بسمله. شکر و سپاس رب العالمین ... مخفی نماند که چون دولت خواهی فرمان روایان بر کافه انام واجب و لازم انجام: گدای گوشه نشین تو حافظا مخروش

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 23گ، 11 سطر (147)، اندازه: 2315 سم [ف: 17 - 339]

• شطاریة / عرفان و تصوف / فارسی

šattārīyye

انصاری، بهاء الدین بن ابراهیم، - 921 قمری

ansārī, bahā’-od-dīn ebn-e ebrāhīm (- 1516)

در چهار «فصل»: 1. کیفیت سلوک؛ 2. شروط ذکر و اسناد ذکر و انوار ذکر؛ 3. کلمات مراقبه و وجه تسمیه و انوار آن؛ 4. متفرقات اذکار عربی و فارسی و هندوی، که محض توحید است بعضی سلوک جوکیه و اذکار ایشان که اوراد هم می گویند و جلسه ایشان و دعوت دیگر که به علم کیمیا دارد.

آغاز: بعد از حمد مر حضرت صمدیت را ... می گوید بنده درویشان بل خاکروب استان ایشان ...... بهاء الدین (فهرستواره)

[نسخه های منزوی 1261؛ ایوانف 625/1 و 302/2 ؛ دیوان هند 1913؛ فهرستواره منزوی 393/7 ]

نسخه اصل: دانشگاه پنجاب لاهور؛ خط: نستعلیق، کا: محمد جمال بن سید حسن علی جالبندی برای سید داود شاه، تا: دوشنبه

17 شعبان 1218ق [فیلمها ف: 2 - 244]

آغاز: برابر؛ انجام: این سوره ها را بخواند و ثواب این سوره ها را به روح حضرت صلی الله علیه وآله دهد سوره طه و سوره یس و الصافات و جمعه و فتح و النجم و سوره ملک

خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد حسین موسوی اصفهانی، تا: 1328ق؛ ضمیمه: مصدر است به رساله کوتاهی در ارشاد ترک خودی از «نصیرالدین چراغ دهلی» از مشایخ سید محمد گیسو دراز در دو برگی از کاتب؛ اهدایی: رهبری، مهر 1375؛ 9گ، 21 سطر، اندازه: 17×21/5سم [اهدائی رهبر: 5 - 124]

آغاز: الحمدلله رب العالمین ...... بعد از حمد و الصلاة می گوید بنده درویشان بلکه خاک روب آستانه ایشان؛ انجام: از دزد و غرق و احراق ایمن باشد. و الله اعلم بالصواب.

خط: نسخ، كا: علاء الدین شیخ عبدالرحمان بن نورالله، تا: 15 رمضان 982ق؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه کاغذ ابری، 42گ، 11 سطر، اندازه: 18*12/7 سم [ف: 3 - 520]

آغاز: الحمد لله رب العالمین ... اما بعد چنین گوید خاک قدم درویشان فقیر حقیر ... که چون طالبان اهل تصوف قصد تمام و کوشش بلیغ در اسرار صوفیه دارند لذا این رساله تألیف شد؛ انجام: اصباوث اهیا شراهیا وقش اسماطو اطول بوقش آلآل خضعت بوقد قونس صبهه رش مربوقش آل آل ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، مقابله شده؛ کاغذ: فرنگی، 10گ (1ر-10ر)، 28 سطر، اندازه: 7/5×14/5 سم [ف: 32 - 711]

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمین على كل حال و الصلوة على رسوله فی كل مقال بعد از حمد و الصلوات می گوید بنده درویشان بلک خاک زوب آستانه ایشان ... بهاء الدین ابراهیم؛ انجام: یقین هست که ملازم باشند و از دزد و غرق و حریق ایمن باشد و الله اعلم بالصواب و الیه المرجع و الماب

خط: نسخ تحریری، کا: محمد ملک بن محمد خواجه بن محمد زفر، تا: 23 شعبان 1261ق؛ جلد: مقوایی، 82ص، 13 سطر، اندازه: 20/5x13 سم [ف: 50 – 27]

آغاز: بسمله. حمدله ... فی مقال بعد از حمد و صلاة می گوید بنده درویشان ... بهاء الدین بن ابراهیم انصاری قادری چشتی ... چون دیدم که بعضی طالبان اهل تصوف قصد تمام و کوشش بلیغ دارند چه اسرار صوفیه بیان کردم که یاد گیرند تا به مقصود رسند و این تصنیف را «رساله شطاریه» نام نهادم؛ انجام: ماسکه دافعه

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 22 رمضان 1327ق؛ 7 گ (5پ -11ر)، 12 سطر (1310)، اندازه: 2016/5 سم [ف: 17-484]

• شطحیات / عرفان و تصوف / فارسی

šatahīyyāt

غیر همانند:

آغاز: و عبادت خضوع ظاهر است و یا خشوع باطن است که به منزله نیت است اما دیدم که عشق سبکی است و عبادت تعظیم عاقلانه است و بینهما تنافی وعشق همچون بوی است از الله و من تكلفی می کنم؛ انجام: والله اعلم گفتم این خاک در میان شبسته فلان است ... چنانکه مرد شجاع را مزه در جنگ باشد صورت آب غالب بر صورت آتش

مکاشفات و بیانات عارفانه یکی از صوفیان است که در پایان هر گفتاری کلمه «والله اعلم» تکرار شده، بعضی از جملات آن در قالب شرح آیات و احادیث نبوی است شاید از نوشته های روزبهان شیرازی باشد؛ خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، مصحح، جلد: گالینگور سرخ، 108گ، 15 سطر، اندازه: 21*14 سم [ف: 5 - 2705]

آغاز: بسمله، چون عرفای سابقین و فقرای حق بین هر یک در زمان معاصر خود؛ انجام: توفیق على الادراك حقیقه هذه الشطحیات من عرف الله لا یقول الله لا یعرف اله.

جامع این نسخه یکی از صوفیان معروف گذشته است و او در این کتاب آنچه از شطحیات صوفیان فراهم آورده نقل و جمع کرده است. این نسخه بعدها به دست «اولاد رسول» که مقصود نویسنده کتاب «هدایه الطالبین» یعنی «سید حسن بن مرحوم میرزا عبدالوهاب» است می افتد و او آن را دوباره رونویس کرده و این نسخه را از آن می پردازد در این نسخه اقوال به ظاهر کفر آمیز صوفیان ذکر شده و شطح اغلب صوفیهای بزرگ آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای، 55ص (255 - 309)، 11سطر (14*7/5)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 6 - 172]

• شطر الغب = علاج الحمی / طب / عربی

satr-ul gab = ilaj-ul hima

ابن سینا، حسین بن عبد الله، 370؟ - 428 قمری

ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 360/10

خط: نستعلیق، کا: طبیب حموی، تا: جمعه 16 صفر 1008ق، جا: ابرقوه؛ کاغذ: سفید [سنا: ف: 1- 186]

• شطرنج (منظوم) / شعر / فارسی

šatranj (manzūm)

حیران، ق8 قمری

heyrān (- 14c)

تاریخ تألیف: 758ق؛ محل تألیف: شیراز

منظومه ای است کوتاه که شاعر ناشناسی با تخلص «حیران» به نظم در آورده است. این منظومه پس از نعت رسول اکرم و خلفای اربعه و مدح سلطان احمد حاکم وقت، داستانی را چنین آغاز نموده است: «شها بشنو یکی تمثال لایق xx از این حیران سرگردان عاشق / شهی در چین و ماچین و خطا بود که برگشتن زحکم او خطا بود / چهارش مه جین دمساز بودند Xx که در هر مجلسش همراز بودند»؛ سپس به وفق اشعار جداول شطرنجی در بین طرح شده و خانه های شطرنج اسم مهره ها به قرمز و مشکی نگاشته شده است؛ آن گاه بر وفق اشعار، جدول هایی از اشکال گوناگون شطرنج ترسیم نموده و به شرح آن پرداخته است.

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12593/7

آغاز: بنام کرد کار پاک بیچون xx که وصف او زعقل ماست بیرون / خداوندی که پیدا و نهانست xx نهان در جان و پیدا در جهانست؛ انجام: همه شادی دل بیند ز دوران xxکه یاد آرد دعایی بهر حیران / بخواند با صفا و شادمانی xx بعیش و خوش دلی و کامرانی خط: نستعلیق، بی کا، تا: رجب 888ق؛ کاغذ: شرقی، 23گ (53پ -65پ)، اندازه: 12*86/5 سم [ف: 31 - 737]

• شطرنج (منظوم) / متفرقه و شعر / فارسی

šatranj (manzūm)

مجنون مشهدی، - 940؟ قمری

majnūn-e mashadī (- 1534)

نیمی از آن به نثر است با منقبت دوازده امام در دیباچه و بر شمردن مصنفان علم شطرنج، در آن آمده: «نظم مجنون که نایاب است Xx منتظم بر دوازده باب است»: 1. بیان شطرنج کبیر و باعث اختراع صغیر؛ 2. بیان رخصت شطرنجیان و ذکر شمه ای از فواید ایشان؛ 3. وصیت شطرنجیان و نصیحت تعبیه پردازان؛ 4. قیمت رخوت شطرنج از قول مقیمان ملاعبه سنج؛ 5. ذکر مراتب شطرنج کیشان و اقسام طرح دادن ایشان؛ 6. بیان تعبیه هایی که هر که اول پیش برد؛ 7. بیان منصوب های پیاده مات؛ 8 بیان منصوب های فرزن مات؛ 9. بیان منصوب های فیل مات و فیلین مات؛ 10. بیان منصوب هایی که در ضرب مات می شود؛ 11. بیان منصوب هایی که در تعطیل برد می شود؛ 12. بیان قایمی که در آخر بازی واقع می شود.

تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 25

آغاز: ای بساط فلک بسیط از تو xx از سما تا سمک محیط از تو / طرح منصوب ها تو میبازی xx رنگها نیرنگ تو می سازی / شاه فرخنده فال شهرخ نام xx شهرخ ماضیش کمینه غلام / نسخه گر شد بنام تاجوری xx آمدی دانش وی از دگری اگر چه تصنیف نثر هست بسی xx نظمش اما ندیده است کسی / گفت ایشان اگر چه میمون است xx گفته من و لک موزون است / نظم

مجنون که در نایاب است xx منتظم بر دوازده باب است؛ انجام: در فصل پنجم در بیان به زاسب از باب دوازدهم در بیان قایم هایی که در آخر بازی واقع می شود: هر جا رود اسب بچارم.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ مجدول؛ جلد: تیماج عنابی، 67گ، 14 سطر (94)، اندازه: 16/58 سم [نشریه: 6 - 654]

• الشطرنج / فقه / فارسی

aš-šatarnj

ملک المورخین، هدایة الله بن محمد تقی، - 1322 قمری

malek-ol-movarrexīn, hedāyat-ol-lāh ebn-e mohammad (1904 -) آtaq

اهداء به: مظفر الدین شاه و میرزا علی اصغر خان امین السلطان

تاریخ تألیف: صفر 1313ق

مؤلف می گوید: دوستی از دوستانم از من خواست تا رسالهای در شطرنج نویسم و او را از قواعد آن باخبر کنم، من هم محض خاطر او چنان کردم و این رساله را با قواعد بازی شطرنج آغاز نمودم و سپس با دلایلی چند در منهی عنه بودن آن پایان دادم. در این رساله مؤلف تمام دلایل شرعی دال بر منهی عنه بودن شطرنج را آورده است.

آغاز: بسمله: الحمدلله الذی بین لنا الجلال و الحرام و الصلوة على محمد و آله الطاهرین عن الاثام سیما ابن عمه على الذی رفع الاسلام و وضع الاصنام و بعد چنین گوید شاکر اله و چاكر شاهنشاه لسان الملك ملك المورخین هدایت الله که ...

[دنا 1187/6]

آغاز: برابر؛ انجام: مقصود خویش بر کنار افتادی

خط: نسخ تعلیق، بی کا، تا: صفر 1313ق؛ کاغذ: ترمه شکری، جلد: مخمل سرخ، 167ص، 10 سطر، اندازه: 14/5 × 24/5 سم [ف: 6 – 45]

آغاز: برابر؛ انجام: و اقوال متشرعین را استناد کرد می از مقصد و مقصود خویش بر کنار افتادمی

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: دهه اول صفر 1313ق، جا: تهران؛ آخر نسخه: «قد تمت الرسالة المسماة بحرمت الشطرنج فی العشر الأول من الصفر المظفر سنه الثلاث و عشر و ثلاثماه بعد الالف من الهجرة البنویة 1313»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مخمل قرمز، مذهب، 93گ، 9 سطر (15*9)، اندازه: 16×20/5 سم [ف: 1 - 318]

• الشطرنج (ترجمه) / متفرقه / فارسی

aš-šatarnj (t.)

دبیر الممالک، ق 14 قمری

dabīr-ol-mamālek (- 20c)

ترجمه اسماعیل دبیر الممالك.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10815

آغاز: بسمله و به نستعین بالله الغفار و رسوله المختار و ولیه قاتل الكفار و ائمة الأنجبین؛ انجام: مراعات نمایند تا بر خصم چیره گردند.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ واقف: محمد ایرانی، 1350 [الفبائی: 372]

• الشطرنج / متفرقه / عربی

aš-šatarnj

لجلاج، ابوالمظفر بن سعید

lajlāj, ab-ol-mozaffar ebn-e sa‘īd

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 534- ف

نسخه اصل: اسعد افندی ش 1858؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 81گ، 17 سطر [فیلمها ف: 1- 348]

• الشطرنج / متفرقه / عربی

aš-šatarnj

غیر همانند:

نسخه اصل: لالى ش 560. با اشکال ولی میانه کتاب است؛ خط : نسخ، كا: ابو اسحق ابراهیم بن مبارک بن على، تا: ذیحجه 535ق؛ 155گ (111-265ر)، 19 سطر [فیلمها ف: 1- 505]

آغاز: اول من وضع الشطرنج و ذكر الاختلاف فی سبب وضعه قبیل ان یكون من ملوك الهند؛ انجام: و بهذا العمل تصعیف دفع الشطرنج من خمس ضربات انتهى الكلام و من فضائل الهند ثلثة سبقوابها من سواهم: کلیله و دمنه و تعبیة الشطرنج و التسعة احرف التی یجمع انواع الحساب

در تاریخ و پیدایش شطرنج، نامبوب؛ خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ اگ [ف: 15 - 188]

آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمین و باری الخلائق أجمعین و باعث الرسل الیهم مبشرین و مبذرین؛ انجام: و اما الجاهل المتكلف اللدود فلا یكفیه الا النار ذات الوقود عصمنا الله تعالی من موجبات سخطه و من الالحاد فی دینه.

رساله ای است مختصر در تحریم شطرنج بر حسب فتاوى فقهای امامیه. نویسنده در آن چهارده حدیث به نیت چهارده معصوم ذکر

کرده و نظر به این که مؤلف به کتب و نویسندگان تا زمان احمد بن محمد مهدی نراقی (- 1244) صاحب مکاسب الشیعه اشاره نموده احتمالا کتاب متعلق به قرن سیزدهم می باشد و از آنجا که به نراقی، فاضل نراقی اطلاق کرده باز احتمال آن می رود که

نویسنده حجة الاسلام شفتی یا یکی از شاگردان او بوده باشد؛ خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی، 24گ، 12 سطر (11*6)، اندازه: 11×16/5 سم [ف: 14 - 44]

• شطرنج / متفرقه / فارسی

šatranj

غیر همانند:

نسخه اصل: اسعد افندی ش 2866. سه رساله را می ماند؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6, 193گ [فیلمها ف: 1- 134]

آغاز: حمد بی حد و ثنای بی عدد حکیمی را که لعبت بازان عقول را نسخه اصل: 2489 Oroct. برای مصطفی بیک؛ خط: نستعلیق، كا: یحیی بن زکریا ملازم عتبه خاقانیه، تا: 904ق [فیلمها ف: 3 - 77]

صفحه 44 خانه شطرنج نام مهره ها در خانه ها و صورت یک بازی و کار هر مهره یاد شده در چند سر صفحه این ابیات درباره شطرنج نقل شده: «فیل و شیر و شتر و گاو دگر دبابه xx رخ و اسب است و طلیعه است و دگر زرافه / شاه را راست وزیری بجنبش فرزین xx پیش هر یک بچه ای در پس شه شهزاده / پسر شاه شود شاه چو گردد شه مات xx خنگ پیش صف و اندر عقبش کشافه؛ بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج اصفهانی، 2ص (509-510)، قطع: بیاض رقعی [ف: 10 - 994]

از نفایش الفنوس؛ بی کا، تا: 1227ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 – 280]

آغاز: بسمله، مخفی نماند که العاب شطرنج باشد؛ انجام: مركب غلیظ و قلم های زشت xx خط خوب را کی توانی نوشت

خط: نسخ، بی کا، تا: 19 ربیع الثانی 1273ق؛ جلد: تیماج سبز، 7 گ (20-26)، 9 سطر (116)، اندازه: 1610 سم [ف: 3- 969]

شطرنج نامه > شطرنجیه

• شطرنج نامه / متفرقه / فارسی

šatranj nāma

ابن حسام، محمد بن حسام الدین – 875؟ قمری

ebn-e hosām, mohammad ebn-e hosām-od-dīn (- 1471)

نویسنده می گوید علم شطرنج و اطلاع بر آن از مطالبی است که در آن کتاب ها نوشته شده چون كتب ابوبکر صولی و ابو المظفر لجلاج و محمد بن عمر از آنجا که در این دیار کتب مذکور بسیار کم است لذا به امر پادشاه وقت (نام او در متن نیامده) بر آن شدم که این مختصر را در شطرنج در چهارده «باب» بدین شرح بپردازم: 1. در بیان آن که بعضی را صحابه و تابعین به شطرنج اشتغال داشته اند؛ 2. حجت معقول بر حل شطرنج؛ 3. فوائد دیگر شطرنج؛ 4. یاد کردن مصنف شطرنج؛ 5. الفاظ و اسماء که در شطرنج باد کرده اند؛ 6. ذكر آداب شطرنج؛ 7. وصیة شطرنجیان به روایه لجلاج از ابوبکر صولی؛ 8 ساختن شطرنج که غالب خواهد بود یا قائم؛ 9. در این که چگونه آغاز لعب کنند؛ 10. لعب مجنج پا محنج از طرف شاه؛ 11. در لعبهای ملیح که در شطرنج کرده اند؛ 12. منصوبه؛ 13. محاریق؛ 14. غایبانه.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1628/6

آغاز: بسمله، حمد و سپاس قادریرا که بدست برد احراق شهسوار میدان شراق؛ انجام: و این از نوادر است و امثال این بتعلیم حاصل و الله اعلم بالصواب تم هذه الكتاب. خط: نسخ، كان جلال الدین بن محمد مازندرانی و محمد بن جمشید مازندرانی، تا: 1050ق؛ 8ص (265- 273)، 25 سطر (11/5×17)، اندازه: 18/5×24/5 سم [ف: 10 - 189]

• الشطرنج و منصوباته و ملحه = كتاب الشطرنج للبصری / متفرقه / عربی

aš-šațranj wa manşūbāt-uh-ū wa malaḥah = k.-uš šațranj li-1-bașrī

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4315- ف

نسخه اصل: موزه بریتانیا Add. 7515 Rich به نام جناب مولوی عالمی مویدی مظفری عادلی؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: 16 جمادی الثانی 655ق؛ تملک: حاجی مصطفی صدیقی؛ مهر: محمد سعید الدوله؛ 132گ، 15 سطر [فیلمها ف: 3 - 45]

• شطرنج و نجوم / هیئت / فارسی

šatranj va nojūm

علم شطرنج و اشکال نجومی

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 18655

بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 38 گ، اندازه: 33/6*17/3 سم (رایانه)

• شطرنجیه / عرفان و تصوف / فارسی

šatranjīyye

علاء الدوله سمنانی، احمد بن محمد، 659 - 736 ؟ قمری

'alāʻ-od dowle-ye semnānī, ahmad ebn-e mohammad (1262 - 1336)

یک رشته نگارش بلیغی است در پند و سلوک که از زبان آلات شطرنج بیان داشته است.

آغاز: بسمله، اسراری که در شطرنج و دیعت نهاده بودند از روی حال نه از روی مقال، جمله با من آموختند و پیش از تعلم دقایق و تفهم حقایق با من گفتند که ای بیچاره اسرار ظاهر ربانی از مدرسه ظاهر خواهی آموخت بیا بیک لحظه در مدرسه سیریهم (كذ) ایاتنا فی الافاق وفی أنفسهم بنشین تا آن رموز که در مدرسه چندین گاه معلوم نشد مفهوم تو گردد پس اول کسی که از آلات شطرنج باستادی من برخاست پیاده بود

چاپ: به کوشش نجیب مایل هروی، دانش، دوره 1 ش3 (پاییز 1364)

[فهرستواره منزوی 613/7 ]

آغاز: برابر؛ انجام: و اگر معامله تورقم حسنات دارد بهشت جاویدان تر است و اگر علامت سیآت دارد دوزخ و نیران تر بود که من عمل صالحا فلنفسه و من اساء فعلیها الله اعلم بالصواب

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1069ق؛ 4گ (319-322) [ف: 15- 334]

آغاز: برابر؛ انجام: ومن اساء فعلیها.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول مذهب؛ واقف: نائینی؛ 3گ (51 - 53)، 23 سطر [ف: 6 – 441]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2253/10 - ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1- 659]

• شطرنجیه / متفرقه / فارسی

šatranjīyya

قطب الدین خسرو شاه، ق 10 قمری

qotb-od-dīn xosrow šāh (- 16c)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9500/47

خط: نسخ، كا: فضل الله بن مسعود، تا: 1047ق؛ جلد: تیماج، 3گ (219پ -221ر)، 21 سطر، اندازه: 20*11 سم [ف: 30 - 175]

• شطرنجیه / متفرقه / فارسی

šatranjīyye

فرصت شیرازی، محمد نصیر بن جعفر، 1271 - 1339 قمری

forsat-e šīrāzī, mohammad nasīr ebn-e ja‘far (1855 - 1921)

اهدا به: ناصر الدین شاه (1264-1313ق)

تاریخ تألیف: 23 شوال 1291ق

دارای یک «مقدمه» و دو «باب» و «خاتمه»: مقدمه دارای پنج «فصل»: 1) بیان حرمت قمار، 2) بعضی از فواید شطرنج، 3) واژه شطرنج و نام های دیگر آن به عربی و فارسی، 4) وجه تسمیه شطرنج، 5) نام مخترع شطرنج و تاریخجه اختراع آن؛ باب 1. بیان صفحه شطرنج و دستور رسم خانه های آن؛ باب 2. در چهار «فصل»: 1) عدد مهره ها و نام های هر یک، 2) جای هر یک از مهره ها در آغاز بازی، 3) حرکت مهره ها، 4) فایده شطرنج در علم اعداد و پاره ای از اصطلاحات علم عدد؛ خاتمه دارای سه «فصل»: 1) آغاز و انجام بازی شطرنج، 2) شرایط بازی، 3) تنبیه در مسائل متفرقه بازی شطرنج. در باب دوم (در فصل اول) اشعاری از امرء القیس، منوچهری و دیگران به عربی و فارسی در باب اسب آورده و در فصل 2 قصیده ای بلند در شطرنج دارد که به نام شاهزاده حسام السلطنه حکمران فارس سروده است. مؤلف (فرصت الدوله) در مقدمه به استناد پاره ای از اخبار و سخن عده ای از فقهاء بازی شطرنج را بدون برد و باخت جایز می شمارد. (حائری)

آغاز: بسمله حمد نامحدود و سپاس نامعدود حکیمی را سزاست که شاهان روزگار از روی عجز و انکسار رخ به درگاهش نهاده اند ... اما بعد گوید فارس میدان سخن سازی به بهجت ابن بهجت فرصت شیرازی که روزی در محفل یکی از ارباب دانش ... جمعی از اهل حال .. شطرنج می باختند ...

[دنا 1188/6]

آغاز: برابر؛ انجام: هنگام استكتاب از این رساله قطع صفحه را بزرگتر و کوچکتر ننمایند تا خللی در نقشه های آن پیدا نگردد ... که هرگاه جزئی تغییری یابد باعث اغتشاش كلی است ... قد فرغت من تصنیفه فی الیوم الثالث من العشر الثالث من الشهر الثالث ... احد و تسعون و مأتین بعد الألف

خط: نستعلیق، کا: میرزا محمد بن میرزا کوچک، تا: 1294ق، جا: شیراز، دارای 21 صفحه شطرنج و 4 تصویر حیوان، مصحح، محشی، یادداشتی به خط مؤلف که این نسخه را ملاحظه و تصحیح کرده و برای غلام رضا بیک فرستاده؛ جلد: تیماج قرمز، 136گ، 11 سطر، اندازه: 22*17 سم [نشریه: 13 - 29]

خط: نستعلیق، كا: عبد الوهاب جهرمی، تا: 1303ق؛ جلد: مقوا، قطع: خشتی [ف: 2 - 26]

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، گویا از قدسی داماد مؤلف، با سرلوح و حاشیه «منه»، آراسته و زیبا؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 - 188]

• شعار الصالحین / شعر / فارسی

šeʻār-os-sālehīn

خاموش یزدی، میرزا علیخان، - 1379 قمری

xāmūš-e yazdī, mīrzā ‘alī-xān (- 1960)

مثنوی است.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9567

آغاز: بسمله، سپاس فزون از قیاس مر خداوندیرا؛ انجام رساند به پایان بایستگی

خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1344ق [الفبائی: 372]

• الشعاری فی العوامل الجرجانی / نحو

aš-šaʻārī fi-1 ‘awāmil-il jurjānī

نورانی، محمد بن على

nūrānī, mohammad ebn-e ‘alī

تهران؛ مؤسسه مطالعات اسلامی؛ شماره نسخه: 86/3

آغاز: بسم ... احمد ک اللهم على نعمك و آلائک؛ انجام: تمام شد کتاب الشعاری که در عوامل جرجانی هست ... محرم الحرام سنه 1291

خط: نستعلیق بد، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج، 13 سطر، اندازه: 17*11 سم [ف: - 72]

شعاع > قوس و قزح

• شعاع آفتاب و اثرات آن / طب / فارسی

šoʻā‘-e āftāb va asarāt-e ān

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6188/24

آغاز: بدان که این اجسام بمقابله مستعد قبول تسخین می شوند؛ انجام: و بواسطه آن احراق میکند بسبب اشتداد اضواء بجهت تعا کس ایشان

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: میشن عنابی، 1 گ (68ر -68پ)، 17 سطر، اندازه: 12/8 ×20سم [ف: 9 - 228]

• شعاع الایقان / کلام و اعتقادات / فارسی

šoʻāʻ-ol-āqān

کنتوری، فدا على صاحب، ق13 قمری

kantūrī, fadā ‘alī sāheb (- 19c)

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18832

آغاز: بسمله، حمدان جان آفرینی را سزاست زیرا حکمش از ثریا تا ثرى است؛ انجام: هر که را خواند دعا طمع زانکه من بنده گنهکارم خط: نستعلیق، کا: محسن علی، تا: 1262ق؛ کاغذ: نخودی (رایانه)

شعاع (رساله ای در کیفیت ..) > قوس و قزح

• شعائر الإسلام من الحلال و الحرام / فقه / فارسی

ša‘ā’er-ol-eslām men-al-halāl-e va-l-harām

اشرفی، محمد بن محمد مهدی، 1215 - 1315 قمری

ašrafī, mohammad ebn-e mohammad mahdī (1801 - 1898)

یک دوره فقه از اول طهارت تا آخر دیات می باشد. این کتاب به ترتیب کتب فقهی تنظیم شده و بسیار مفصل می باشد و در ذیل هر کتاب مسائل آن به طریق سؤال و جواب تفصیل داده شده است و به همین سبب به آن «سؤال و جواب» هم می گویند. چاپ: مشار فارسی، ج 3، ص 3273؛ ایران، سنگی، 1312ق، رحلی، 862ص؛ تهران، سنگی، 1314، رحلی، 871+1 ص؛ ایران، سنگی، 1314 (چاپ دوم)، رقعی، 871+1 صص

[الذریعه 191/14 و 249/12 ؛ دنا 1188/6]

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج تریاکی، 252گ، 15 سطر، قطع: ربعی [ آستانه قم: - 137]

آغاز: كتاب الطهاره، سؤال: استدعا از جناب حجة الاسلام مدظله العالی این است که موضوع آب مطلق؛ انجام: زیارت عاشورا به قصد توظیف در روز و اگر بخواهند در شب بخوانند به قصد زیارت مطلقه بخوانند و از هذا الیوم مرکب از یوم و لیل اراده نمایند.

از اول طهاره تا آخر نکاح؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، تملک: محمد جواد حجتی از احفاد مؤلف؛ جلد: تیماج قهوه ای، 171گ، 22 سطر، اندازه: 34*22 سم [ف: - 22]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1659

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5 – 107]

• شعائر الإیمان فی بیان حسنات الجوارح و سیئات الابدان / فقه / فارسی

fī bayān-e hasanāt-el-jevāreh ša‘ā’er-ol-īmān sayye’āt-el-abdān

علم الهدی، محمد بن محسن، 1039 - 1115 قمری

‘alam-ol-hodā, mohammad ebn-e mohsen (1630 - 1704)

تاریخ تألیف: ذیقعده 1098ق؛ محل تألیف: قمصر کاشان

کتابی است در بیان واجبات، محرمات، مستحبات و مکروهات در پنج «مقاله» و «خاتمه» بدین ترتیب: مقاله 1. تفصیل اعمال بر سبیل اجمال؛ 2. فرائض و طاعات؛ 3. نوافل و حسنات؛ 4. محظورات؛ 5. مکروهات خاتمه: در ترغیب به سلو ک راه

صواب. نامی از آن در الذریعة نیامده است.

[دنا 1189/6]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13602/2

آغاز: بعد از آرایش دل و زبان بسپاس و ستایش آفریننده آشکار و نهان و درود بی پایان بر روان سرور پیمبران؛ انجام: ذلک فضل الله یؤتیه من یشاء و الله ذو الفضل العظیم، یقول عبدالله ...

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: ذیقعده 1098ق، جا: قمصر کاشان؛ مصحح، محشی؛ مهر: نصیر الدین سلیمان بن محمد علم الهدی إبن فیض کاشانی «یا محسن اغفر بمحمد علم الهدی نصیر الدین سلیمان سنة 1127» (بیضی)؛ کاغذ: شرقی، 32گ (7 - 38)، 17 سطر، اندازه: 8 * 15 سم [ف: 34 - 460]

• شعب الایمان / کلام و اعتقادات / عربی

Su'ab-ul-iman

ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، 700 - 774 قمری

ebn-e kasīr, esmāʻīl ebn-e ‘omar (1301 - 1373)

در بیان شعبه های مختلف ایمان با استفاده از روایات.

چاپ: بیروت، محقق: ولید بن محمد عبدالله العلى، دار البشائر الاسلامیة، لقائ العشر الاواخر بالمسجد الحرام، مجموعة السابعة، مجلس 69، چاپ 1، 1426ق.

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1627/2

آغاز: الحمدلله رب العالمین حمدا كثیرا طیبا مباركا و داعیا إلى یوم الدین و أشهد أن لا اله الا الله وحده لا شریك له

نسخه اصل: کتابخانه دار الكتب الظاهریه دمشق 3769؛ خط: نسخ، كا: محمد بن عبد الدائم برماوی شافعی، تا: با تاریخ 787ق؛ 5ص (20-24) [عکسی ف: 5 - 59]

• شعب الایمان / حدیث / فارسی

šoʻab-ol-īmān

لاهیجی، محمد بن عبدالله

lāhījī, mohammad ebn-e 'abd-ol-lāh

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1707

آغاز: و سلامه و رحمته و بركاته على محمد اعلم العالمین.؛ انجام: و ایمان تمام و مردن بر آن کرامت فرمای یا رحیم یا کریم ... کرامت فرماید انشاء الله.

خط: نسخ، بی کا، تا: 885ق [الفبائی - 372]

• شعب الایمان / کلام و اعتقادات / فارسی

šo‘ab-ol-īmān

آگهی قاینی، جلال الدین محمد، - 932؟ قمری

āgahī qāyenī, jalāl-ed-dīn mohammad (- 1526)

درباره هفتاد و هفت شعبه ایمان.

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 129/28 - ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 4795؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 855ق؛ 3گ (246-248)، 14 سطر [فیلمها ف: 1- 413]

• شعب الایمان / کلام و اعتقادات / عربی

Su'ab-ul-iman

شرف الدین، محمد بن على، ق 10 قمری

šaraf-od-dīn, mohammad ebn-e ‘alī (- 16c)

در این رساله از اقسام ایمان بحث شده و به اهل ایمان راه نجات و رستگاری در آخرت نموده شده است. نویسنده می گوید گروه هفتاد و دو ملت همه از یک اصل واحدند و این اصل واحد در همه سریان و جریان دارد.

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 727/16

آغاز: بسمله، الحمدلله على نواله و الصلوة و السلام على رسوله محمد و آله اما بعد فهذا مختصر فی وجه ضبط شعب الایمان؛ انجام: و الرجاء و الحیاء و الشكر و الوفاء و الصبر و الأخلاق و التوكل و الرضاء بالقضاء و صلى على محمد و آله اللهم ارزقنا ایمان بالخیر و العافیه و البرکه و العصمة عن المناهی.

خط: شکسته نستعلیق، كان محتملا محمد بن شیخ علی، تا: قرن 10؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج مشکی، 5ص (311-315)، 17 سطر (5/5×9/5)، اندازه: 10/5*9 سم [ف: 2 - 241]

• شعب الایمان / حدیث / عربی

Su'ab-ul-iman

در این رساله هفتاد و هفت شعبه ایمان به روش محدثان یاد شده است. در فهرست فارسی بهار (97/1 ش 126) از ترجمه شعب الایمان یاد گردید.

تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 251/5 - ج

آغاز: بسمله: شعب الایمان على الترتیب الذی ذكره المحدثون سبع وسبعون شعبة: 1- الایمان بالله تعالی، 2- الایمان بالرسل؛ انجام: 77 أن یحب لاخیه المسلم ما یحب لنفسه و یدخل فیه اماطة الأذى من الطریق

خط: نسخ، كا: عبدالله کشمیری بخاری، تا: جمعه 7 صفر 1279ق، جا: بخارا؛ 8گ (27ر -20ر) [ف: - 392]

• شعب المقال فی درجات الرجال / رجال / عربی

Su'ab-ul-maqal fi darajat-ir-rijal

نراقی، ابوالقاسم بن محمد، 1258 - 1319 قمری

narāqī, ab-ol-qāsem ebn-e mohammad (1842 - 1902)

تاریخ تألیف: جمعه 27 ربیع الثانی 1291ق؛ محل تألیف: یزد

رساله ای متوسط در حالات راویان احادیث که در هشت «شعبه»، هر یک در چندین «فاتحه» و «خاتمه» تنظیم و ترتیب شده است. نسخه مرعشی و نسخه چاپی بیش از چهار شعبه اول را در بر ندارند و چنین ظاهر می شود که بیش از آن نگاشته نشده است: شعبه 1. الفواتح (چهار فاتحه)؛ 2. ذكر الرجال لم یدع احد ضعفه بل وصفه الكل بالوثاقة؛ 3. الرجال الذین اختلف فی وثاقتهم؛ 4. الممدوحین دون الوثاقة.

آغاز: بذكر الله استفتح مقالی و بشکره اسنتجع سوالی و علیه توکلی فی كل أحوالی و ایاه اومل فلا یخیب آمالی.

انجام: المخزومی تقدم بهذا العنوان فی الأسماء، قد تم الشعیة الرابعة من کتاب شعب المقال فی أحوال الرجال ...

چاپ: یزد، 1376 ق، دیوان الانتشارات الدینیة و چاپخانه گلبهار یزد، با تصحیح شیخ محمد على نحوی در مدرسه شفیعیه یزد با مقدمه آیة الله شیخ محمد خالصی، 246 ص، فقط چهار شعبه اول کتاب را شامل می شود.

[دنا 1189/6 (6 نسخه)؛ الذریعه 93/10 و 191/14 ؛ مصفى المقال 37؛ مشار عربی 572؛ اعلام الشیعة 74/1 ؛ مرآة القاسان 284؛ موسوعة مؤلفی الأمامیة 496/2 ]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: عبد الباقی طباطبائی بیدگلی، تا: 8 صفر 1301ق؛ 118گ، 16 سطر، اندازه: 22*16/5 سم [ف: 2 - 401]

خط: نسخ، كا: عبدالباقی طباطبائی بیدگلی، تا: 8 صفر 1301ق؛ 248ص، قطع: ربعی [نشریه: 7 - 36]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: شاید بخط مؤلف، تا: قبل از 1319ق؛ جلد: تیماج سبز، 137 گ، 16 سطر، اندازه: 15 * 21 سم [ف: 2 - 370]

آغاز و انجام: برابر

از ابتدا تا انتهای شعبه چهارم؛ خط: نسخ جلی، كا: ابراهیم بن علی اکبر رضوی، تا: 1327ق؛ مهر: «عبده ابوالحسین بن ابوالقاسم» (بیضی)؛ 73گ، 18 سطر، اندازه: 22*18سم [ف مخ]

قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2102

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6 - 127]

• شعبده / علوم غریبه / فارسی

šoʻbade

غیر همانند:

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ 3گ (118ر-120 ر) [ف: 7-8]

آغاز: اگر خواهند که از انگشتتان آتش افروزند؛ انجام پایان: با سر کهنه بسریشند و بدست بندند و اگر منقش ...

در این رساله یک سلسله امور مربوط به شعبده على التوالی آمده است بر این تقدیر ابتداء در آن گفته می شود «اگر خواهید» فلان عمل سرزند چه بایست کرد سپس در ذیل این سوال جواب آن می آید و بدین ترتیب چندین مسأله چشم بندی و تردستی در متن ذکر شده و جواب آن آمده است این مسائل فراهم آمده از کتاب فروع ریاضی است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، 6ص (83-88)، 15 سطر، اندازه: 20*13 سم [ف:6 - 116]

آغاز: باب در حصائب. دوازده برج است. اول: حمل، سی روز؛ انجام: بعد از آن در بوته مذکور بگذارد وبدمد تا وقتی که آب شود. بعد از آن به قدری ؟ را بر او طرح کند سفید شود مس مذا. از بوته بیرون افتد.

مطالبی را با عناوین «شعبدة، سر» آورده است و ادعیه ای از ائمه اطهار علیهم السلام جهت رفع مشکلات و دفع دشمنان و رفع امراض ذکر می کند و مطالبی هم از شیخ بهائی و ابن طاوس و حیاة الحیوان می آورد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد رضا، تا: 1297ق؛ مجدول؛ 17گ، اندازه: 18*11 سم [ف مخ: 3 - 1287]

و علوم غریبه و وسایل خواب دیدن جنیان و ملائکه و تسخیر بهائم و سباع و جنیان؛ خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 71ص (290-360)، 12 سطر [ف: 36 -7]

یادداشت ها و فوایدی است در فن شعبده و کارهای خارق العاده؛ بی کا، بی تا، افتادگی: انجام [اوراق عتیق: 1 - 250]

• شعبده بازی / متفرقه / فارسی

šoʻbade-bāzī

غیر همانند:

آغاز: خشخاش را سه روز شیر بنه و به موی دم اسب سوراخ کن چون خشک شود به حال اول رودو سوراخ داشته باشد؛ انجام: هر جا که رود ویرانه ببیند و هر چه در آنجا باشد او همه را ببیند به قدرت پروردگار

بیان برخی شعبده بازی است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قهوه ای، 4 گ، 21 سطر، اندازه: 23*12 سم [ف مخ: 3 – 1287]

آغاز: بسمله، فصل در بیان شعبده های غریبه و عجیب از آن جمله اگر خواهند که شیشه را ببرند چنانکه از هم جدا نشود؛ انجام: و اگر گندم را با گوگرد بجوشانند و بریزند هر مرغی که از آن بخورد بی هوش شود و اگر با آب سرد بیندازند بهوش آید

رساله مختصری است در بیان کیفیت شعبده هایی که در قدیم رایج بوده مثلا اگر بخواهند شیشه ای را ببرند و از هم باز نشود چه باید بکنند یا اینکه اگر بخواهند آب شیشه خود به خود بالا رود، یا این که چگونه تخم مرغ بالا رود و ... خط: نستعلیق، بی کا بی تا؛ در برگ اول یادداشتی تملیکی به تاریخ 1286ق؛ مهر: «فخر الاطبا 1278» (بیضی)؛ کاغذ: فرنگی شکری، جلد: تیماج یشمی مذهب، 7گ (85پ-91)، 14 و 15 سطر (137)، اندازه: 15/810/5 سم (رایانه)

• شعب و مقامات راه دین / کلام و اعتقادات / فارسی

šo‘ab va maqāmāt-e rāh-e deīn

غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 قمری

qazzālī, mohammad ebn-e mohammad (1059 - 1112)

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 436/7 - ف

نسخه اصل: ایاصوفیه ش 4821؛ كا: عبدالرزاق بن عبدالكریم، بی تا [فیلمها ف: 1- 467]

• شعبه ایمان / شعر / اردو

šūba-ye īmān

مثنوی است در اعتقادات حدود یک صد و پنجاه بیت.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16165/15

آغاز: بعد حمد خدا و نعت نبی Xx شاه عالم محمد عربی؛ انجام: اس درخت دما اكو کیجی بار xx بمحمد و آله الأطهار

خط: نستعلیق هندی، بی کا، بی تا، جلد: چرم قهوه ای، 11ص ( 160-150 )، 15 سطر، اندازه: 20*15/5 سم [ف: 45 - 47]

شعر > اوزان شعر

شعر > ماهیت شعر و صناعت شاعری

شعراء > مجمع الشعراء

• شعر (رساله در) / عرفان و تصوف، ادبیات فارسی

šeʻr (r. dar)

گویا از حیدر

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3966/27

آغاز: مقدمه در بیان تعریف شعر و چگونگی بهم رسیدن شعر؛

انجام: چهار چهار

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14، 7ص (188-194)، 20 سطر (1611)، اندازه: 2218 سم [ف: 12 - 2964]

• شعرای سبعه / تراجم / فارسی

šoʻarā-ye sab‘e

اعتضادالسلطنه، علیقلی بن فتحعلی، 21234-1298 قمری

e'tezād-os-saltane, “alī-qolī ebn-e fath-alī (1819 - 1881)

تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 6151/17

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 9 - 196]

• شعربافگی و جولاهگی / اخلاق / فارسی

šaʻrbāfegī va jolāhegī

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6894

آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمین ... بدانکه این رساله ایست؛ انجام: على ما هدانا الایمان و السلام.

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [الفبائی - 372]

شعر چهار ساعته > کشف حقایق

• شعر النفس = القصیدة المیمیة / شعر / عربی

ši-r-un-nafs = al-qaşīdat-ul-mīmīyya

تمیمی، اسماعیل بن محمد، - 420 قمری

tamīmī, esmāʻīl ebn-e mohammad (- 1030)

قصیده ای است در 30 بیت که نفس کلیه (ناظم) به جبل سماق فرستاده تا بر موحدان خوانده شود.

آغاز: الى غایة الغیات قصدی و بغیتی xx الى الحاكم العالی على كل حاکم / الى الحاكم المنصور عوجو وامموا xx فلیس فتی التوحید فیه بنادم

انجام: سیکظم هذا الشعر كل منافق xx و یزداد كظما فوق كظم الأكاظم

[دنا 1190/6]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: تیماج مشکی، 5ص (171 - 175)، 15 سطر، اندازه: 50*21 سم [ف: 10 - 2213]

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان -رم 1348؛ خط: نسخ درشت، بی کا، تا: قرن 11، 5گ (304-308) [عکسی ف: 2 - 458]

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان رم 1332؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ 5ص (209-213) [عکسی ف: 3- 375]

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان رم 933؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 12، 3ص (180-182) [عکسی ف: 3 - 211]

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان -رم 910؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: شنبه دهه پایانی ربیع الثانی 1109ق، 6گ (224-229) [عکسی ف: 2 - 471]

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان رم 1337؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: با تاریخ قرن 13، 3ص (118-220) [عکسی ف: 3 – 297]

آغاز: برابر

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان -رم 721؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 13 یا قرن 14، 3گ (128-130) [عکسی ف: 2 - 428]

آغاز: الى غایة الغایات قصدی و بغیتی xx الى الحاكم العالی على كل حاکم / إلى الحاكم المنصور عرجوا و امموا * فلیس فتی التوحید فیه بنادم

خط: نسخ، كان محمد علی بن عبدالخالق مصاحبی نائینی ملقب به عبرت نائینی، تا: دوشنبه 20 محرم 1353ق؛ کاغذ: فرنگی، 18 سطر (15*8)، قطع: ربعی [ف: 17 - 176]

• شعر النفس / شعر / عربی

šiʻr-un nafs

هادی المستجیبین، حمزة بن على، - 433 قمری

hādī-yol-mostajībīn, hamzat-ebn-e 'alī (- 1042)

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1462/18

نسخه اصل: کتابخانه واتیکان - رم 1338؛ خط: نسخ معرب درشت، بی کا، بی تا؛ 8ص (374-381) [عکسی ف: 4- 289]

• شعر و سند / گوناگون / فارسی

šeʻr va sanad

رکن زاده آدمیت، محمد حسین، 1278- 1352 شمسی

rokn zāde ādamīyat, mohammad hoseyn (1899 - 1973)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16683

و دیگران؛ بی کا، بی تا [ د.ث. مجلس]

• شعر و لطیفه / شعر / فارسی

šeór va latīfe

مطایبات و اشعار از شعرای دیگر مانند زشت و زیبای مهر علی، میرزا دولت، یغما انوری، مصاحب اصفهانی.

تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه: 34/5

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و اواخر قرن 13؛ تملك: سعید نفیسی [نشریه: 7- 5]

• شعر و نثر / ادبیات / فارسی

še'r va nasr

عطار، محمد بن ابراهیم، 537؟ - 627؟ قمری

*attār, mohammad ebn-e ebrāhīm (1143 - 1230)

تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 9440/8

خط: نستعلیق ترک، بی کا، بی تا؛ کاغذ: استانبولی، 9ص (223 - 231)، 18 سطر (18*12/5)، اندازه: 11×16/5 سم [ف: 17 - 369]

• شعر و نثر / ادبیات / فارسی

še‘r va nasr

غیر همانند:

-طباطبائی منقولاتی به شعر و نثر در موضوعات مختلف حدیث و ادب از: خوارزمی، یحیی بن اکثم، عدة الداعی، ابوبکر ابن الدهان واسطی نحوی که نخست از فقیهان حنبلی بوده سپس حنفی و شافعی شده و شعری از ابوالبرکات عکریتی در این باره)، ابن الجوزی در صفة الصفوة، چند خبر عبرت انگیز درباره مجنون و ملاقات او با شوهر لیلى الأخیلیه پس از ازدواج لیلی در 70 هجری، از این نوبه حمیری - عاشق لیلی - ابود لاویه و منصور، معن بن زائده و ورود او بر منصور، از شرح ابن ابی الحدید و نهج البلاغه، از شیخ بهائی درباره تشنیع کشاف بر صوفیه، ابوعبدالله زییری درباره اجتماع راویان پنج شاعر معروف و معاصر جریر، کثیر، احوص، جمیل و نصیب. اعضاء بدن انسان به ترتیب تمام حروف الفباء، استخاره از ابن طاووس، تحقیق در نصاب غلات ... عنوان این بخش: هذا مما اسطرفه الخاطر من الأبیات الرائقه و الاسجاع الفائقه و النثر العجیب و الشعر الغریب؛ كا: محمد بن میرزا محمد حسینی، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عنابی مذهب، 5ص (25-29)، اندازه: 20/2*12 سم [ف: 23 - 167]

شعر جامی، نثر فارسی، سیاق، معمیات به نام کسان، رباعی سنائی، انشاء محمد مرشد، حکایات؛ خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 11، مجدول؛ 22 سطر (21*11) [ف: 17 - 227]

شامل: 1. ابیات جواب در جواب، 2. منتخب و مختصر دیوان محتشم، 3. منتخب و مختصر دیوان عرفی، 4. منتخب و مختصر دیوان قاسم انوار، 5. منتخب و مختصر دیوان بهرام سقا، 6. منتخب و مختصر دیوان قدسی، 7. منتخب و مختصر دیوان سلمان، 8 منتخب و مختصر دیوان ابن یمین، 9. منتخب و مختصر دیوان کاتبی، 10. منتخب و مختصر دیوان شانی، 11. منتخب و مختصر دیوان اهلی، 12. منتخب و مختصر عطار، 14. ایضا غزلیات متفرقه، 15. مخمسات به طریق ردیف، 16. مقطعات 17. ساقی نامه ظهوری، 18. حکایات نعمت خان 19. ترجیع بند سعدی، 20. ترجیع بند حافظ، 21. ترجیع بند جامی، 22. قضا و قدر سعیدای اشرف، 23. قضا و قدر ملا نوعی، 25. سرایای مهری عرب، 26. سرایای ملا توفیق کشمیری، 27. سوز و گداز ملا وحشی، 28. ایضا سوز و گداز ملاوحشی، 29. نان و حلوای شیخ، 30. بزمیه ارجمند، 31. بزمیه میرزا صائب، 32. معراج الخیال میرزای علی رضای تجلی، 33. معراج الخیال قلندر، 34. سیزده بند شفائی، 35. گل گشتی میرنجات، 36. بیمار و طبیب قاضی محمد شریف، 37. چاه وصال لیلی و مجنون هنگام محمد قلیخان، 38. خربه محمد قلی خان سلیم، 39. حکایت مجنون، 40. نگارستان چین، 41. حکایت شیخ صنعان، 42. حکایت مرد بخیل، 43. حکایت پیره زال، 44. حکایت زدن قاضی را، 45. ایضا حکایت، 46. ایضا حکایت، 47. ایضا حکایت، 48. ایضا حکایت، 49. حکایت شیخ سعدی، 50. حکایت دیدن مجنون، 51. حکایت، 52. حکایت، 53. حکایت، 54. حکایت، 55. حسن و عشق نعمت خان، 56. حكیم على الإطلاق، 57. ایضا نسخه نعمت خان، 58. وقایع قلعه حیدر آباد نعمت خان عالی، 59. قسمیات ظهوری؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملا قرن 13؛ با سرلوح، مجدول؛ جلد: میشن مشکی، 807 گ، 13 سطر (10×18/5)، اندازه: 26*15 سم [ف: 6 - 860]

آغاز: لثالی ثناء مزید مخزون دارا و فزون از مخزن دریا؛ انجام: عذر خواه این گناهان پیر ماست xx چاکر تدبیر او تدبیر ماست با دیباچه ای به نثر دارای یک حکایت و فرمان تفح على شاه به سادات نیاک که در کتیبه مزار او در قم ازان یاد شده است (ادبیات 496:1 ؛ نشریه 641:4 ) و قباله اردشیر میرزا و جواب میرزا جعفر وزیر مازندران سپس دو حکایت و جواب مراسله و نامه ای به سید عبدالحسین شوشتری، پس از این قصاید است در ستایش فتح علی شاه و عبد الله میرزا صدرالملک؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: ربعی [نشریه: 7- 267]

جنگ اشعار و منتخبات نثری است؛ بی کا، تا: قرن 14 [نشریه: 7-1]

پاره ای از حکایات، سخنان و مناجات های خواجه عبدالله انصاری و اشعاریست از شبستری (گلشن راز)، نجف آقا و ادهم و آقا صادق تفرشی (چند مثنوی از او) و از ابراهیم بن محمد (كاتب نسخه).

کاتب در پایان این بخش یاداشتی دارد و درباره اشعار آقا صادق می گوید: «آقا صادق این ابیات را در اوقات قبض و خفض و جهل گفته نه در هنگام بسط و علم ...» با بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی، 46ص (25-70)، اندازه: 22×35سم [ف: 21 - 272]

• شعری از شیخ فیضی آگره / شعر / فارسی

šeʻrī az šeyx feyzī āgra

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9087/63

خط: نسخ کهن معرب، بی کا، تا: با تاریخ قرن 11؛ جلد: تیماج قهوه ای، 1 گ (126ر)، اندازه: 28/4*15/1 سم [ف: 29/2 - 736]

• شعشعه ذوالفقار در غزوات حیدر کرار / تاریخ معصومین / فارسی

šʻšʻa-ye zo-1-faqār dar qazavāt heydar-e karrār

حسینی عاملی، محمد شفیع بن محمد، ق 12 قمری

hoseynī "āmelī, mohammad šafi' ebn-e mohammad ( 18c)

اهدا به: کریمخان زند (1163-1193ق)

تاریخ تألیف: شوال 1184ق

درباره جنگ های علی علیه السلام است. در دیباچه از کریم خان وکیل ستایش شده است. در دیباچه و پایان از نام کتاب و مؤلف یاد شده؛ و نزدیک به 1000 بیت از شعرهای خود مؤلف با تخلص فکرت در آن آمده است. ده شعشعه است در بیان ده جنگ مهم از جنگ های حضرت امیر المؤمنین علیه السلام که در رکاب حضرت پیامبر صلی الله علیه وآله بوده یا بعد از آن حضرت اتفاق افتاده است: بدر کبری، احد، خندق، خبیر، فتح مکه، حنین، ذات سلاسل، جمل، صفین، نهروان.

آغاز: بسمله، شعشعه افزای میدان پر جولان مقال و لامعه پیرای بیابان بی پایان اقوال، پرتو افروز مضمار وسعت اثر نامه، یعنی ذوالفقار دو سر خامه با آنکه آراستگی لشکر سخن و فتح عسكر کلام از دست گوشه از صفوف محامد ایزد سبحان را نمی تواند گشود، و دلدل براق شمائل برق مشاكل قلم ...

انجام: یعنی تنبل باین لؤلؤ لالا معترف گردید. نام محمد است و على حرز جان من xx وز این دو نام نیک بر اعدا مظفرم. و الصلوة و السلام على محمد و آله معصومین الطیبین الطاهرین و اصحابه و المتابعین یسلما كثیرا كثیرا

[دنا 1191/6 (5 نسخه)؛ الذریعة 197/14 -198؛ مكتبة امیر الؤمنین

462/2 ؛ فهرستواره منزوی 1705/3]

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ جلد: تیماج قهوه ای، 111گ، 20 سطر (2314)، اندازه: 3121 سم [سنا: ف: 1- 89]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1255ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد، 341ص، 17 سطر، اندازه: 34*21 سم [ف: 10 – 571]

بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، كا: على رضا شریف موسوی خویی، تا: قرن 12 و 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، 154گ (63ر -216پ)، 24 سطر (21*12)، اندازه: 20×5/ 30 سم [ف: 10 - 1916]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه ای، 133گ، 21 سطر، اندازه: 19×29 سم [ف: 19 - 57]

• شعله / شعر / فارسی

šoʻle

تهران؛ مؤسسه مطالعات اسلامی؛ شماره نسخه: 35

آغاز: فغان که فرصت دیدن بسوی هم ندهند xx غرور حسن ترا شرم دوستی ما را انجام: عاقبت کشته تو خواهم شد Xx بیمروت بکو خدا نکند. باباطاهری که به گفته میرزا ابوالفضل نوشته شد. من آن الفم که در زرف (كذا) آمد ستم xx چه نقطه بر سر حروف آمدستم / زهر الفى الف قدی بروید Xx من آن الفم که در الف آمدستم

خط: شکسته نستعلیق، كا: حسن بن ابراهیم، تا: 1111ق؛ افتادگی: آغاز؛ در ورق 82پ کتاب را «الرسالة الشعله» نامیده، بالای اوراق زوج ابتدای کتاب هر ورق به نام حیوانی خوانده شده: 1پ گربه، 2پ خوک، 3پ شیر، 4پ پلنگ، 5پ مار، عپ سوسمار، 7پ اغرب (عقرب) و ... جلد: مقوایی، 98گ، 17 سطر ( 14/5x7/8 )، اندازه: 21*13/5 سم [ف: - 31]

• شعله / تاریخ معصومین / فارسی

šoʻle

بیدگل؛ مجتهد الزمان بیدگلی؛ شماره نسخه: 37

آغاز: و فصل خوش، تعجیل کن به آمدن ای سید جلیل، ما با بنی امیه نداریم جز نزاع؛ انجام: حکم کرد به گرفتن وی لشکر از چهار جانب آن حیوان زبان بسته را در میان گرفتند.

کتاب تا شعله 38 به صورت متفرقه مندرج است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، 125گ، 12 سطر، اندازه: 18*11 سم [ف: - 55]

• شعله دیدار / شعر / فارسی

šoʻle-ye dīdār

زلالی خوانساری، محمد حسن، - 1031 ؟ قمری

zolālī zānsārī, mohammad hasan (-1622)

در بحر مثنوی مولانا به نظم در آمده و در مصرع دوم بیت آغازین به نام آن اشاره شده: «نام او تاج سر هر نامه ای Xx شعله دیدار هر هنگامه ای». شامل چهل و نه «شعله»: در توحید، مناجات، نعت حضرت رسول، معراج، نعت امیر المؤمنین، مدح شاه عباس، وطن، عشق، صبر، رضا، شکستگی خاطر، عزلت، حوصله، خاموشی، غم، عمل نیک، گوشه گیری، تجرد، دوستی، تمکین، چشم پوشی، شب زنده داری، تنهائی، روزی مقدر، قناعت، تامل در کارها، شور جنون، صداقت، خودشناسی، سخن، اهل معنا، علم، درد، درویشی، یاد دوست بودن و بیست نه تمثیل است.

آغاز: آغاز دیباچه طغرای مشهدی: سبحان الله از بنیه این آیه در فهرست نثر شعله دیدار بلند پایه «و طور سینین و هذا البلد الامین» تسبیح ثنای اشک جگری و نوای رساله ناله سحری دلدار عشاق نواز ... آغاز مثنوی: نام او تاج سر هر نامه ای Xx شعله دیدار هر هنگامه ای / چون قدح پر باده در میدان او Xx چشم قربان گشته صورت خوان او

انجام: كآمده در حق خود دشمن ز دوست xx این سزای گوشمال یاد او است.

چاپ: در گنجینه بهارستان، بخش ادبیات، جلد اول، با تصحیح على اوجبی، 1380ش

[نسخه های منزوی 2966/4 و 2618؛ مشترک پاکستان 811/7 و 809؛ الذریعة 198/14 و 15/7 ؛ دنا 1192/6]

خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 14 صفر 1182ق [نشریه: 7 - 263]

خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج تریاکی، 15 سطر (19*9)، اندازه: 15×27 سم [ف: 15 - 4094]

بی کا، تا: 1234ق؛ 13ص (2008) [ف: 3 - 337]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج عنابی، 48ص (536-583)، 17 سطر، اندازه: 22*12 سم [ف: 2 - 66]

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: کشمیری نخودی، جلد: تیماج سورمه ای مذهب، 14 سطر، اندازه: 22/9*12/1 سم [ف: 3 - 490]

آغاز: نام او تاج سر هر نامه ای به شعله دیدار هر هنگامه ای /

چون قدح پرباد در میدان او xx چشم قربان گشته صورت مان او ؛ آغاز آذر وسمندر: نامش عشق است و حسن دفتر xx آتش ساقی ست کو سمندر؛ انجام: آن یکی زود سر به باد دهد xx آن یکی دیرتر مراد دهد / غنچه بوس چنگ را خم زد xx از رها وی راهزن دم زد

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ 50گ، 19 سطر، اندازه: 14×23/5سم [ف: 5 - 2706]

• الشعلة الظفریة / کلام و اعتقادات / فارسی

aš-šoʻlat-oz-zafarīyya

کنتوری، محمد قلی بن محمد حامد، 1188-1260 قمری

kantūrī, mohammad qolī ebn-e mohammad hāmed (1774 - 1844)

وابسته به: شوكة عمریه؛ دهلوی، محمد رشید الدین (قرن 13) ردی است بر کتاب «الشوكة العمریة» نوشته رشید الدین خان شاگرد عبد العزیز دهلوی صاحب «التحفة الاثنی عشریة» در رد «البارقة الضیغمیة» که نوشته سلطان العلماء سید محمد بن سید دلدار على است در مسأله تحلیل متعتین. پس از سید محمد قلی سید محمد نیز با کتاب «الضربة الحیدریة» آن کتاب را رد کرده است.

آغاز: بسمله الحمد لله الفتاح المناح اهل الجود و السماح

آغاز میکنند چنانچه در احیا العلوم گفته ثم ظهر بعد ذلك؛ انجام: الى البحر ولا یشاول مامات فیه بمرض منه او نحوه انتهى.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1372؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 129ص، 19 سطر [رایانه ]

آغاز: برابر؛ انجام: از حضرت رسول ... و هذا آخر المقالة ... من فضل الله المتعال آن ... یوم جزاء الأعمال.

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ محشی؛ اهدایی: رهبری، اسفند 1376، 249 ص، 19 سطر، اندازه: 36*21 سم (رایانه)

• شعلة النار / حدیث / عربی

Su'lat-un-nar

سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری

soyūtī, 'abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506)

رساله ای است در توصیف تصوف و متصوفه و فرق مختلف آن (متصوفه خلص و متصوفه فلاسفه و ...). مؤلف در آغاز این رساله به شرح مختصر حدیث قدسی «و جمعت له الشریعة و الحقیقه» - که بیانگر فضیلت پیامبر صلی الله علیه وآله بر سایر انبیاء از حیث علم به باطن و ظاهر است - پرداخته است.

خط: نسخ، كا: غلام محیی الدین، تا: قرن 12؛ مجدول، با کمند کشی؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1372؛ کاغذ: حنایی، جلد: مقوا، 3گ، 23 سطر، اندازه: 17× 25/5 سم [اهدائی رهبر: 5 – 125]

آغاز: بسمله، و سلام على عباده الذین اصطفی؛ انجام: و الله تعالی اعلم بالصواب و الیه المرجع و الماب

خط: نسخ، كا: غلام محی الدین، تا: قرن 12 (رایانه)

• شعله و آه = داستان شه زاده ملک محمود شمسه بانو / داستان / فارسی

šoʻle va āh = dāstān-e šah-zāda malek mahmūd šamse bānā

منشی غیوری

monšī-ye qayūrī

ترجمه منشی غیوری از هندی به دستور شاه عالم.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1026- ف

نسخه اصل: بادلیان 482 اوزلی 167 (26 پادشاهی شاه عالم)؛

خط: نستعلیق، کا: محمد عظیم، تا: 3 جمادی الثانی 1198ق؛ 99 گ، 15 سطر [فیلمها ف: 1- 134]

• شعور الموجودات / كلام و اعتقادات / عربی

šu‘ūr-ul mawjūdāt

نظام العلماء تبریزی، محمود بن محمد، - 1271؟ قمری

nezām-ol-'olamā tabrīzī, mahmūd ebn-e mohammad ( 1855)

اهداء به: محمد شاه قاجار

تاریخ تألیف: شب جمعه 11 ذیقعده 1255ق

در اسرار بعضی از عبادات و اثبات اینکه همه موجودات (از حیوانات و نباتات و جمادات) دارای شعور می باشد. مؤلف این رساله را با ادله نقلیه نگاشته و ادله عقلیه را در پایان آن به دستور سید ابوالقاسم مازندرانی مشهور به سید محمد مجتهد افزوده است.

آغاز: الحمدلله الذی هدانا الى شرائع الأحكام و اولانا مدارک الحلال و الحرام و اوجب علینا الصلاة و الصیام و حتم لنا الزكاة و الخمس و الاحرام؛ انجام: اللهم اجعلنا ممن عرفهم و قبل و لا یتهم و سلم لهم، و لیكن هذا آخر ما اردنا ایراده

خط: نستعلیق، كا: محمدبن ابی طالب شوشتری، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 25گ (61ر-85ر)، اندازه: 17*10 سم [ف: 25 - 61]

آغاز: ملحاق غیر، اعلم أن السید الجلیل و الفاضل النبیل السید ابوالقاسم المازندرانی؛ انجام: و لعنة الله على ظالمه و قاتلیه و الراضین بفعلهم ابد الابدین

خط: نستعلیق، کا: محمد بن ابی غالب التستری، بی تا، 3گ ( 19-17 ر)، 19 سطر، اندازه: 10/5 ×17 سم [مؤید: 2 - 263]

• الشفاء / منطق، فلسفه / عربی

aš-šifā'

ابن سینا، حسین بن عبد الله، 370؟ - 428 قمری

ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038)

کتاب «شفا» مهمترین و مشروح ترین آثار شیخ الرئیس ابوعلی سینا در فلسفه و نخستین کتابی است که در عالم اسلامی با این اسلوب و شرح و بسط در جمیع اقسام حکمت نظری تصنیف شده است و قسمت منطق آن مفصل ترین کتاب منطق صوری است. مقدمه ای که ابو عبید عبدالواحد جوزجانی بر آن نوشته است و رساله سرگذشت و مقدمه شیخ بر این کتاب و بر کتاب حكمة المشرقیه آن را تأیید می کند، روشن می سازد که شیخ این کتاب را با چه نظر و به چه منظور و چگونه ساخته است. قول مشهور چنین است که شیخ در این کتاب کاملا تبعیت از آراء مشائین کرده است لکن با این که قصد همراهی با ایشان را داشته است عنداللزوم به مفارقت از ایشان تن در داده است و مطالعه کتاب تهافت التهافت ابن رشد مواضع این جدایی را تا اندازهای معلوم می سازد و نیز در قسمت طبیعیات از کتاب شفاء دیده می شود که شیخ همواره از مشاهدات و مسموعات خود برای توضیح مطالب استفاده کرده است. عبارتی که در آخر مقدمه کتاب شفا آمده است به خوبی آشکار می کند که تبعیت شیخ از مشائین به چه نظر و تا چه اندازه بوده است و چگونه شیخ در عین نقل اقوال این دسته از حکما از تعصب ورزیدن نسبت به آراء ایشان احتراز داشت است و با کمال احترامی که به افضل سلف ایشان فیلسوف بزرگوار یونان ارسطاطالیس می نهاده، جانب حق را همواره نگاه می داشته است. کتاب شفاء همواره مأخذ و مرجع حکمای بعد و منبع اطلاع برای صاحب نظر و متن جامع برای طلاب فلسفه قرار گرفته و اقوال شیخ در آن، سند و حجت برای اصحاب بحث بوده است و منتقدان فلسفه یونان و معترضان بر آن مانند ابو حامد محمد بن محمد بن محمد غزالی و امام فخر الدین محمد بن عمر رازی و عبدالكریم شهرستانی آن کتاب را معتبر ترین کتب مصنفه در باب این فلسفه به شمار می آورده اند. امروزه نیز کتاب شفاء معتمد ترین راهنما برای کسانی است که خواستار آگاهی به چگونگی فلسفه در دنیای اسلامی باشند. کتاب «شفا» شامل چهار جمله» است: 1. منطق؛ 2. طبیعیات؛ 3. تعلیمیات (هندسه، هیأت، ارثماطیقی، موسیقی)؛ 4. الهیات. شیخ این چهار جمله را از حیث تاریخ به ترتیب فوق تصنیف نکرده است و چنان که جوزجانی، هم در مقدمه کتاب شفاء و هم در رساله سرگذشت متذکر شده است، شیخ ابتداء در هنگام وزارت شمس الدوله بیست ورقی از طبیعیات نوشته بوده است و سپس بعد از فوت شمس الدوله (سال 412) و هنگام اختفاء در خانه ابی غالب العطار در مدت بیست روز بدون مراجعه به کتابی، بقیه طبیعیات (غیر از کتاب حیوان و نبات) و تمام الهیات را تصنیف کرده است، و همین دسترسی نداشتن به منابع شاید علت اختصار این دو قسمت نسبت به قسمت منطق آن است. بعد از خلاصی از قلعه فردجان در خانه علوی (سال 414) به ساختن قسمت منطق که در خانه ابی غالب بدان شروع کرده بود، پرداخته است و در اصفهان از اتمام آن و تصنیف کتاب های حیوان و نبات فراغت یافته است. اما قسمت تعلیمیات را قبلا ساخته بوده است و بعد به شفا اضافه کرده است. ظاهرا قول جوزجانی که در چند سطر مانده به آخر مقدمه ای که در صدر کتاب شفا جای داده است، آمده مشعر بر این که سن شیخ هنگام فراغت از اتمام تصنیف كتاب شفا چهل سال بوده است، خالی از مسامحه نیست زیرا شیخ پس از استیلای علاءالدوله بر همدان و منهزم شدن تاج الملک و برگشتن علاء الدوله به اصفهان و معاودت شیخ در مصاحبت تاج الملک از قلعه فردجان به همدان و چندی اقامت در آنجا، به اصفهان رفته است و استیلای علاء الدوله بر همدان را ابن اثیر از وقایع سال 414 هجری ثبت کرده است و سن شیخ در آن سال بالغ بر چهل و چهار بوده است. (اردلان)

فهرست تفصیلی مطالب کتاب بدین ترتیب است: جمله 1. منطق، در نه «فن»؛ جمله 2. طبیعیات، در هشت «فن»: 1) السماع الطبیعی، چهار مقاله، 2) السماء و العالم، یک مقاله، در ده فصل،

چاپ: مشار عربی، ص 573؛ الشفاء (البرهان) قاهرة، 1954م، مكتبة النهضة، نشره عبدالرحمن بدوی؛ قاهرة، مع تحقیق ابو العلاء عفیفی، وزارة التربیة، 1956م؛ الشفاء الریاضیات، جوامع علم الموسیقی) قاهرة، وزارة التربیة، 1956م، نشره: زکریا یوسف؛ الشفاء (السفسطة) قاهرة، وزارة التربیة، 1958م، نشره: احمد فؤاد الاهوانی؛ الشفاء (الخطابة) قاهرة، وزارة التربیة، 1954م، نشره: محمد سلیم سالم؛ تهران، سنگی، بی ناشر، بدون تاریخ، رحلی، 105؛ طهران، 1305ق، (صص 266-554) + ...

[دنا 1192/6 -1202 (291 نسخه)؛ الذریعة 201/14 ؛ کشف الظنون 1055/2 ؛ ریحانة الادب 585/7 ؛ فهرست مصنفات ابن سینا تألیف دکتر مهدوی ص 174-125 ؛ مؤلفات ابن سینا تألیف قنواتی ص 29-79 سرکیس معجم 130/1 ؛ مشار، عربی 573 «الشفاء» ]

شرح و حواشی:

1- دیباجة الشفا؛ جوزجانی، عبدالواحد بن محمد (438)

2- الشفاء (مختصر) = تلخیص الشفاء؛ خسروشاهی، عبدالحمید بن عیسی (580-652)

3- کشف الخفا من كتاب الشفا؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648 - 726)

4- شفاء القلوب = حاشیة الشفاء = التعلیقات؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدر الدین محمد (-948)

5- تعدیل المیزان؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدر الدین محمد ( 948 )

6- معیار الافكار = معیار العرفان؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948)

7- حاشیة الشفاء؛ میرزا جان باغنوی، حبیب الله (-994)

8- حاشیة الشفاء = شرح الشفاء؛ صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1050-979)

9- التعلیقة؛ علوی عاملی، احمد بن زین العابدین (-1054)

10- مفتاح الشفاء و العروة الوثقی = حاشیة الشفا؛ علوی عاملی، احمد بن زین العابدین (-1054)

11- حاشیة الشفاء؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1090-1017)

12- حاشیة الشفاء؛ حسینی قزوینی، محمد معصوم بن فصیح الحق ( 1091 )

13- حاشیة الشفاء؛ شیروانی، محمد بن حسن (1033-1098)

14- حاشیة الشفاء؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099)

15- حاشیة الشفاء الثانیة؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016 - 1099 )

16- حاشیة الشفاء؛ حسنی حسینی، حمزه بن محمد (110)

17- الهیات شفا (ترجمه)؛ حسینی عریضی، علی بن محمد (-11)

18- حاشیة الشفاء؛ رضوی، محمد (-11)

19- حاشیة الشفاء؛ اولیاء، محمد یوسف (11)

20- حاشیة الشفاء؛ خاتون آبادی، اسماعیل بن محمد باقر (1031 - 1116 )

21- ابطال كون الحركة فردا سیالا = حاشیة الشفا = الحركة فی المقولة؛ تنکابنی، محمد بن عبد الفتاح (1040-1124)

22- حاشیة الشفاء = حاشیه بر طبیعیات شفا؛ آقا جمال خوانساری، محمد بن حسین (-1125)

23- شرح الشفاء (الالهیات)؛ نراقی، مهدی بن ابی ذر (1128-1209)

24- حاشیة الشفاء؛ خاتون آبادی اصفهانی، محمد حسین بن عبدالباقی (1233-1162)

25- نور العرفاء فی شرح الهیات الشفاء؛ حسینی اصفهانی، عبدالعظیم بن علیرضا (13)

26- حاشیة الشفاء؛ جلوه، ابوالحسن بن محمد (1238-1314)

27- حاشیة الشفاء؛ مدرس، حسن (1249-1316)

28- حاشیة الشفاء = شرح الشفاء؛ رضوی، محمد جمال

29 - الشفاء (مختصر) = تلخیص الشفاء؛ اشکی، بهمن

30- شفا (منتخب ...)

31- فهرست الشفاء

32- حواشی الشفا

33- حاشیة الشفاء (8 عنوان)

34- الشفاء (ترجمه منطق)

نسخه اصل: موزه بریتانیا ش 1119 .Or. مجسطی تا موسیقی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ذیقعده 475ق؛ مقابله شده؛ در پایان از نسخه خوانده شده بر ابن سینا در 3 رجب 422 یاد شده؛ 209گ، 18 سطر [فیلمها ف: 1- 348]

آغاز: الفن الثالث عشر من كتاب الشفاء فی الالهیات على عشر فی ابتداء طلب موضوع العلعه الأولى لیتبین انیته فی العلوم واذقد وفقنا الله ولی الرحمة والتوفیق؛ انجام: و كاد ان یحل عناده بعد الله وهو سلطان العالم الارض وخلیفة الله فیه. تم الفن

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 503ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 121گ، 20 سطر، اندازه: 18*12 سم [ف مخ: 3 - 1288]

الهیات است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 21 ربیع الثانی 509ق، جا: بغداد؛ 180 گ، 20 سطر، اندازه: 15/4 × 22/9 سم [ف: 1- 338]

مجلد نخستین است تا بخشی از مقولات، خط: نسخ معرب، كا: احمد بن هبة الله بن احمد کرایه، تا: دهه نخستین ذیحجه 536ق؛ مقابله شده؛ تملک: ابوالغنائم بن ابی الفتوح بن سعید حرانی در بغداد در 563، منصور بن ثابت قزوینی طبیب حکیم در 630 198گ ، 15 سطر، اندازه: 25/1*17/1 سم [ف: 1- 338]

نسخه اصل: بادلیان 435؛ کا: محمد بن حسن بن حسین، تا: جمادی الاول 561ق [ف: - 139]

نسخه اصل: بغداد لی وهبی ش 1401. الفن الثانی من جملة الطبیعیات و هی فی طبایع الحیوان؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6 با یادداشت مورخ 985در قسطنطنیه؛ 210گ، 17 سطر [فیلمها ف: 1-348]

نسخه اصل: بغداد ولی وهبی ش 1401. از تشریح الحیوان طبیعی تا پایان فن دوم، بی کا، تا:قرن 6؛ 215گ، 17سطر [فیلمها ف: 1- 349]

آغاز: فصل فی ابتدا طلب موضوع الفلسفة الاولى لیتبین انیته فی العلوم و اذ قد وفقنا الله ولی الرحمة فاوردنا ما وجب ایراده؛ انجام: من مبدا الكل و سالكا الى الجواهر الشریفة الروحانیة المطلقة ثم الروحانیه.

جلد 2، بخش الهیات تا اوایل مبحث معاد؛ خط: نسخ، بی کا، تا:

قرن 6 تملک: زین الدین شمس الحضرة ابی القاسم علی بن محمد مزنی، عبدالقادر بن مفرح نخجوانی؛ مهر: «عبده علیقلی» (چهار گوش)، «توکلی علی خالقی» (دایره کنگره دار) دور آن: «با لطف و کرم ... شفاعت ... حمزة بن حسن»؛ واقف: محمود بدر، فروردین 1330؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج دار چینی، 274گ، 13 سطر، اندازه: 15×19 سم [ف: 11 - 225]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2254- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1- 349]

نسخه اصل: بادلیان: مجموعه Poc ش 109 تا 125. جزو هفتم 120 تا 125. طبیعیات 113 و 114 و 118. ریاضیات 109 و 111 و 112 (قسمتی از حساب و موسیقی و مجسطی). الهیات 110 و 117؛ بی کا، تا: دهه سوم ربیع الاول 604ق [فیلمها ف: 2 - 114]

آغاز: اختصار المقالة الأولى من اوقلیدس ... النقطة هی شیء ما لا جزء له؛ انجام: تمت المقالة الخامسة عشرة و تم بتمامها مختصر أو قلیدس، و هذا آخر الجزء التاسع عشر من كتاب الشفاء.

نسخه اصل: کتابخانه فاتح (سلیمانیه) ش 3211. مشتمل است بر اصول علم هندسه در پانزده مقاله؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 3 محرم 604ق؛ مصحح، با اشکال هندسی؛ 252 گ [عکسی ف: 2 – 155]

آغاز: بالاخر و هو مجهول فلیس هو تعریف مجهول بمجهول فان هذا لا یمكن انکاره

مشتمل بر فن دوم کتاب؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: با تاریخ 622ق؛ افتادگی: آغاز؛ نسخه قدیم، کنار سطرها سال 622 نوشته شده، مصحح؛ جلد: مقوایی، 144 گ، 19 سطر، اندازه: 25x17/5 سم [ف: 10 - 161]

نسخه اصل: ینی جامع سلیمانیه ش 772؛ خط: نسخ، بی کا، تا: نزدیک پایان شعبان 628ق، 310 گ، 31 سطر [فیلمها ف: 1- 348]

نسخه اصل: داماد ابراهیم 823 تنها الهی؛ کا: شهاب کرمینی، تا: 697ق، جا: تبریز مدرسه اورخان؛ 48گ (509ر - 56هر) [ف: 86]

قیاس منطق؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6 و 7 [نشریه: 2 - 159]

آغاز: بسمله حمد له ... هذا كتاب الشفاء ... قال أبو عبید الله على نعمه ... و بعد فقد كانت محبتی للعلوم الحكمیة؛ انجام: و قد علم أن الأمر بخلاف هذا فالصورة الجوهر.

خط: نسخ عالی، بی کا، تا: قرن 7؛ در آغاز نسخه، رساله ابو عبید جوزجانی در ترجمه بوعلی به همان قلم متن؛ تملك: ماجد بن محمد حسینی بحرانی، موسی بن ابراهیم ... محمد بن الشریف الحسینی فیض الله بن عبدالقاهر، بهاءالدین حسینی عاملی مورخ 1071ق (گویا همان بهاء الدین حسینی عاملی شیخ الاسلام قزوین بوده باشد که جد اعلای سادات شیخ الاسلام قزوین است)، محمد تقی در شیراز؛ مهر: «هو المالک بالاستحقاق من عواری الزمان لدى الاحقر عبده حسین» (هشت گوش)؛ جلد: ساغری مشکی، 269گ، 41سطر، اندازه: 32*24سم [ف: 24/2 - 58]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1448ف و 1449- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1 - 349]

شامل قسم طبیعیات و الهیات به معنی اخص است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7 در اول قسم الهیات نوشته شده: «الحواشی المكتوبة بخط النسخ على هامش هذه النسخة من الالهیات بل من الطبیعیات ایضا خرجة عن الاصل على سبیل التصحیح بخط سلطان الحكماء و المتألهین قدرة العرفاء المبرزین نصیر الحق و الملة والدین الطوسی سقاه الله من شآبیب رضوانه و كساه من حلایب غفرانه»؛ تملك: علی بن محمد طوسی پسر ارشد خواجه نصیر طوسی در 670ق، حسن بن محمد طوسی پسر دوم خواجه نصیر الدین طوسی، مصطفی بن عبدالله بن الیاس بن شیخ محمد 760؛ چند بار مقابله و تصحیح شده؛ جلد: تیماج مشکی مذهب،

513ص، 21 سطر، اندازه: 30*25 سم [ف: - 127]

قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 315

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1- 373]

از مقاله 5 فن منطق در قضا یا تا پایان آن سپس «مواضع هو و الواحد» سپس مقاله 2 فن 4 جمله 1 فصل 1 و مقاله 2 فن 6 «فصل فی مواضع الاثبات و الابطال المأخوذة من جوهر الوضع» تا پایان فن 3 جمله 1 منطق، در پایان 6 برگی از فصل 6 مقاله 1 فن 5 طبیعیات شفاء و پس از آن «المقالة التی تشتمل على الاحداث و الكاینات» باید گذارده شود، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7؛ افتادگی: آغاز، کاغذ: سمرقندی، 301گ، 12 سطر (10×15/5)، اندازه: 6 * 20/5 سم [ف: 17 - 48]

آغاز: بسمله، فی تولد النبات و اغتذائه ... و اصل مزاجه؛ انجام: منافعها فقد علمت فی موضعه

طبیعیات، از تولد نبات تا آخر مقاله نوزدهم از فن هشتم که پایان کتاب حیوان است بحث می کند؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملا قرن 7؛ مجدول؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج ماشی، 129گ، 25 سطر (5/5×14)، اندازه: 19/5x10 سم [ف: 8 - 359]

از «المقالة السادسة فصل فی اقسام العلل و احوالهاست» تا نیمه های «فصل فی كیفیة دخول المعانی الخارجة عن الجنس على طبیعة الجنس» از الهی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7 و 8 تملك: محمد بن عبدالله مقری بغدادی در 29 محرم 445 (؟)؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج تریاکی، 127گ، 17 سطر (11/5 × 18/5)، اندازه: 24*16 سم [ف: 15 - 4167]

بخش منطق آن و تا برهان را دارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7 و 68 مصحح، با سرلوح، مجدول؛ تملك: فخرالدین محمد بن حسین حسینی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج تریاکی، 355 گ، 25 سطر (1812)، اندازه: 2617 سم [ف: 15 - 4163]

الهیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 18 کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن قهوه ای، 152گ، 21 سطر، اندازه: 20/2*14/2 سم [ف: 1- 337]

آغاز: بسمله. و اذ قد فرغنا بتیسیر الله و عونه مما وجب تقدیمه فی کتابنا هذا؛ انجام: الامكان فی طباع الوجود من غیر حاجة الى تكثیر له. فتبارک الله احسن الخالقین. آخر کتاب السماء و العالم. و یتلوه فی السادس الفن الثالث و هو فی الكون و الفساد

خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 18 تملك: ابوالقاسم حسن بن داود بن حسن ابرقوهی مولدا ارانی محتدا، ابوالمظفر بن ابی عبدالله حسین ... ابی المطهر ...، محمد فاضل بن ملاعلی جیلانی؛ با یادداشت هبة الله بن أحمد بن عبدالواحد؛ کاغذ: سمرقندی، 84، 19 سطر (1510/5)، اندازه: 2114 سم [ف: 16 - 39]

بخش منطق کتاب می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای، 103گ، اندازه: 12/5 * 21 سم [ف: 26 - 149]

از اول طبیعیات تا آخر فن چهارم در سال 783 نوشته شده و از اول فن پنجم تا آخر مقاله 19 از فن 8 در ربیع الأول 998؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 783ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اندازه: 33*25/5 سم [نسخه پژوهی: 2 - 189]

منطق؛ خط: نسخ، بی کا، تا: گویا از قرن 9، افتادگی: انجام؛ 205گ، 37سطر، اندازه: 28*18 سم [ف: 1- 168]

بخش طبیعیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 19 با سرلوح، مجدول؛ تملک: فاضل تونی؛ کاغذ: آبی اصفهانی، جلد: تیماج سرخ، 306 گ، 22 سطر (9×17/5)، اندازه: 16×24/5 سم [ف: – 597]

آغاز: المقالة الخامسة من الفن السادس وهی ثمانیة فصول فی خواص الأفعال؛ انجام: دلالة ما مختصرة على قوى النفس و افعالها ثم تبعها بالاستقصاء

دو مقاله از کتاب نفس؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 19 افتادگی: آغاز و وسط؛ محشی؛ کاغذ: شرقی، 16گ (139-154)، 25 سطر، اندازه: 16*8/5 سم [ف: 31 - 305]

آغاز: ... فصل فی أن العرض لیس لجنس للتسقه و تعقب ماقیل فی ذلک و اما العرض فقد قیل من منع جنسیة لهذه التسعة؛ انجام: قولنا لیس یمكن أن یوجد الحامی قولنا لیس ممكن ان لایوجد الحامی و طبقات المتلازمات أذن ست و لكل واحد منها لوازم غیر متعاكسته

بخش منطق ؛ خط نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 19 افتادگی: آغاز و انجام؛ 141گ، 21 سطر، اندازه: 18*12 سم [ف مخ: 3 - 1288]

منطق است؛ خط: میان نسخ و تعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ محشى؛ تملک 1071 و 1079؛ کاغذ: ختایی، جلد: میشن قرمز، 324گ، 27 سطر، اندازه: 26*18/3 سم [ف: 1- 338]

تعلیمیات از هندسه و مجسطی تا موسیقی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 853ق؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قرمز، 146گ، 33 سطر، اندازه: 17/3 * 30/5 سم [ف: 1- 338]

در منطق و طبیعیات و الهیات؛ خط: نستعلیق ریز، كا: على بن فتح الله معدانی اصفهانی مشتهر به صابری، تا: اوایل شعبان 871ق؛ مذهب، در وسط هر یک 17 سطر از مقدمه ابو عبید عبدالواحد جوزجانی نوشته شده، با یک سر صفحه، دو صفحه مرصع سازی ممتاز مقابل یکدیگر که در ترنج اول «الا لا موفق فی اتمام الأمور الا الله ولا حول ولا قوة الا بالله» و دو ترنج دوم «هذه جملة ثانیة من كتاب الشفاء فی الطبیعیات صنفها الشیخ الرئیس ابو علی بن سینا رحمه الله تعالی» بخط ثلث و طلای محلول تحریر شده، مجدول و مذهب، در خاتمه یک صفحه الحاقی مذهب که در ترنج وسط آن این عبارت است: «تم کتاب الشفاء بعون الله تعالی و حسن توفیقه فی أوائل شهر شعبان سنة احدی و سبعین و ثمانمائة 871 الهجریة على ید العبد الضعیف الراجی الى رحمة الله على بن فتح الله المعدانی الاصفهانی المشتهر بالصابری احسن الله احواله و ختم بالخیر مأله و الحمدلله اولا و آخرت»؛ 471گ، 41 سطر، اندازه: 21× 33/5 سم [ف: 2 - 70]

آغاز: الفن الثالث عشر من كتاب الشفاء فی الالهیات، المقالة الأول فصل فی ابتداء طلب موضوع الفلسفة الاولى انجام: ومن فاز مع ذلک بخواص النبویة كاد یسیر ربا انسانیا وكان أن یحل عبادته یعبد الله وهو سلطان عالم الارض وخلیفة الله فیه ولله الحمد والمنة . بخش الهیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: غره ذیقعده 871ق؛ مصحح

جلد: مقوا باروکش پارچه، 287 گ، 27 سطر [ف: 1- 168]

طبیعیات؛ خط: نسخ و نستعلیق، كا: الیاس، تا: جمادی الاول 880ق، جان شیر از مدرسه دارالایتام؛ کاغذ: ترمه ختایی، 196گ، 25 سطر، اندازه: 26/2*18/3 سم [ف: 1-338]

نسخه اصل: لو گدونو با تاویا 4 .Cod Or گویا مورخ 882 شماره 1445 است؛ بی کا، تا: با تاریخ 882ق [فیلمها ف: 1- 349]

آغاز: ... أن یكون الا فی هذا العلم. اذا تبین لك من حال هذا العلم، انجام: أن تحمل عبادته بحمدالله و هو السلطان العالم الأرضی و خلیفة الله فیه

خط: نسخ، كا: احمد بن محمد اصفهانی، تا: 888ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، با علامت بلاغ، تم مقابلة النسخة فی خدمة الأمیر عبدالرزاق فی غرة صفر 1082؛ تملک: آیة الله الحاج محسن عراقی، انیس پور محسن عراقی، محمد جعفر قاضی در اصفهان؛ جلد: چرم سیاه، 189گ، 22 سطر، اندازه:10 × 18/5 سم (مؤید: 1 - 353)

آغاز: بسمله. و اذ قد فرغنا بتیسیر الله وعونه مما وجب تقدیمه فی کتابنا هذا و هو تعلیم اللباب من صناعة المنطق النظری؛ انجام: و هو السلطان العالم الارضى و خلیفة الله فیه. تم الكتاب الالهیات من الشفا على ید ...

طبیعی، هندسه، مجسطی، موسیقی، الهی؛ خط: نسخ خوش، كان احمد بن على، تا: 897ق؛ مجدول؛ مهر: «اللهم صل على محمد و آل محمد»؛ جلد: تیماج مشکی، 460 گ، 33 سطر (209/5)، اندازه: 3018 سم [ف: 16 - 80]

مدخل است تا نیم صفحه ای از مقاله هفتم فن چهارم منطق با سرگذشت ابن سینا از جوزجانی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9 و 10؛ واقف: سید مهدی بن سید ابراهیم قزوینی، جمادی الثانی 1163 [نشریه: 6- 345]

الهیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ با سرلوح، مجدول؛ تملک: على بن ابراهیم زواری، ضیاء لشکر دانش؛ کاغذ: ترمه ختایی، 143گ، 24 سطر، اندازه: 22*12/3 سم [ف: 1- 337]

مقاله 1 فن 5 مجلد 1 فن برهان است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ محشی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج تریاکی، 113گ، 22 سطر (14*6)، اندازه: 20x11 سم [ف: 17 - 218]

آغاز: بسمله و اذ قد فرغنا بتیسر الله وعونه مما وجب؛ انجام: و هو سلطان العالم الارضى و خلیفة الله فیه و الحمد لله اولا و آخرا.

از ابتدای طبیعیات یعنی از فی الاسباب و المبادی الطبیعیات تا آخر باب آمدن انباء و آن یک دوره فلسفه طبیعی و الهی شیخ الرئیس است منهای منطقیات شیخ؛ بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: فرنگی، جلد: میشن مذهب، 241گ، 33 سطر (2415)، اندازه: 3223 سم [ف: 10 - 334]

آغاز: بسمله، ... کتاب الشفا للشیخ الرئیس ابی علی؛ انجام: و تم کتاب السماء و العالم بحمدالله و حسن توفیقه ... محمد و اله و صحبه اجمعین آمین آمین.

از ابتدای کتاب شفا تا آخر کتاب السماء و العالم؛ خط: نسخ ریز، بی کا، تا: محتملا قرن 10؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: ترمه و دولت آبادی، جلد: تیماج زرد مذهب، 336گ، 37 سطر (20*10)، اندازه: 27/5x15 سم [ف: 9 - 310]

آغاز: بسمله و علیه نتوكل و به نستعین، الحمدلله رب العالمین و صلواته على نبیه و آله الطیبین الطاهرین الفن الثالث؛ انجام پایان نسخه: بین الامور الارضیه ... اللاحقه.

از فن ثالث در طبیعیات و پس از ذکر مطالب کتاب اقلیدس و ریاضیات که مشتمل بر اشکال مجلسی و مباحث ارثماطیقی است به مقاله دهم در مبدء و معاد ختم می گردد. این نسخه در حقیقت فن ریاضی کتاب شفا است که طبق قول معروف از آن ابو عبید جوزجانی می باشد؛ خط: نسخ ریز، بی کا، تا: محتملا قرن 10؛ مجدول؛ کاغذ: ترمه و دولت آبادی، جلد: تیماج زرد، مذهب، 324گ، 37 سطر (20*10)، اندازه: 27/5x15 سم [ف: 9 - 311]

آغاز: و الفن الأول من الطبیعیات فی السماع الطبیعی؛ انجام: فی عروق اللسة و الشعر به ثم ترشیح.

ج 1، شامل بخش طبیعیات تا مبحث «استحاله»؛ خط: نسخ خوش بی اعجام، بی کا، تا: احتمالا قرن 10؛ ناقص است؛ محشی از آقا جمال الدین خوانساری؛ واقف: آقا خان محمد، محرم 1138؛ 279 گ، 29 سطر، اندازه: 26*13 سم [ف: 11 - 223]

آغاز: بسمله حماله الفن، الثالث عشر من كتاب الشفا فی الالهیات عشر مقالات المقالة الأولى؛ انجام: و كان أهل العباده ... الله تعالی و هو سلطان العالم الارض و خلیفه الله فیه قد تم

فن ثالث عشر در مباحث الهیات؛ خط: نستعلیق کم اعجام، بی کا، تا: قرن 10؛ مصحح؛ برگ اول و سه برگ آخر نو نویس توسط محمد حسین جلیلی در ربیع الثانی 1365؛ کاغذ: نخودی، جلد: گالینگور سبز، 183گ، 21 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: - 180]

الهیات؛ بی کا، تا: قرن 10 [نشریه: 7 - 536]

الهیات شفا؛ خط: نسخ روشن، بی کا، تا: رجب 149ق، جا: اصفهان؛ محشی از میرداماد به خط او و رمز «م ح ق» و او نسخه را

تصحیح و در هامش قید نموده، خط حواشی با خط اجازه ای که داماد به کسی داده و در ص 342 صحیفه سجادیه (ش 28) نوشته شده و با خط میر در برگ ار شرح مختصر عضدی (ش 1010) سنجیده شده است، در برخی جاها حاشیه های سید احمد عاملی و حاشیه میر با رمز «م ح ق دام ظله العالی» و رمز «م ح ق سلمه الله)؛ 272 گ، 14 سطر (12*8)، اندازه: 12/5 × 18 سم [ف: 3 - 289]

تهران؛ دانشگاه، شماره نسخه: 4214- ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 3 - 32]

آغاز: بسمله - الحمدلله رب العالمین و السلم على محمد و آله اجمعین قصدنا أن نصل بما قدمناه من العلوم التعالیمیة الفن المعروف بالارثما طیقی؛ انجام: فلیقصر ههنا على المبلغ المذكور و لنعدة إلى علم الموسیقى تم کتاب الارثما طیقی و لله الحمد حمدا كثیرا طیبا مباركا

قسمت یازدهم از کتاب شفاست؛ خط: نسخ ریز، بی کا، تا: با تاریخ 950ق؛ مجدول، محشی، مقابله شده در شوال 950ق در لاهور توسط احمد بن نصر الله تتوی؛ کاغذ: دولت آبادی، 25ص، ابعاد متن: 15/5*6 ، اندازه: 11× 21/5 سم [ف: 2 - 35]

آغاز: بعد حمد الله و الثناء علیه .. فان غرضنا فی هذا الكتاب الذی نرجو أن یمهلنا الزمان إلى ختمه

تمامی کتاب شفا از اول تا آخر (منطق، ریاضیات، هیئت، موسیقی، ارثماطیقی، طبیعیات و الهیات)؛ خط: ثلث، كا: عبدالخالق گیلانی، تا: 986ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول مذهب مرصع، در آخر قسم منطق نوشته شده که بخش هایی از کتاب را مولا عبد الخالق گیلانی نزد شاه فتح الله شیرازی در 988 مقابله و تصحیح نموده، با سرلوح مذهب مرصع ؛ تملك: ابن ظهیر الدین عبدالله امامی محمدرضا متخلص به شکیبی اصفهانی 1011؛ از موقوفات شهید؛ جلد: تیماج سرخ، 1231ص، 34 سطر، اندازه: 32*25 سم [ف: - 126]

قم، مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 314

نسخه اصل: همان نسخه بالا، [عکسی ف: 1 - 372]

منطق شفاست؛ بی کا، تا: ذیحجه 994ق؛ این نسخه در چهار مجلد است منطق، ریاضیات و تعلیمیات، طبیعیات و الهیات هر کدام در یک مجلد قرار گرفته اند و همگی مصحح و دارای حاشیه اند تمام نسخه در 994 و 995 به خط نستعلیق هندی نوشته و تاریخ خاص کتابت هر کدام در ذیل آن ثبت گردیده بنظر می رسد که همگی در یک مجلد قرار داشته و سپس آن را جدا کرده اند، مقدمه گورکانی در آغاز این نسخه موجود است؛ مصحح، محشی به نقل از بهمنیار، شرح مطالع و نیز حاشیه هایی با نشان «12 عفى عنه» یا «ح م رحمه الله»، و با نشان «ح م رحمه الله»؛ دارای یک سرلوح مذهب، مجدول؛ نوشته ای از «عبدالله بن حسن بن عبدالله» به تاریخ 1291؛ کاغذ: شبیه ترمه، جلد: تیماج مشکی، 575ص، 31 سطر، اندازه: 20×33/5 سم [ف: 5 - 388]

جلد دوم از شفاء نسخه ش: 1895. شامل هندسه، مجسطی، حساب و موسیقی است؛ خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 29 ربیع الاول 995ق؛ مجدول مذهب، مصحح، محشی با نشان «12 عفی عنه» و گاه نیز با نشان «المحرره عفى عنه»؛ بر پشت نخستین برگ، وکیل آذربایجان در 1312 که نام او را سیاه کرده اند؛ جلد: تیماج مشکی، 274 ص، 31 سطر، اندازه: 33*21 سم [ف: 5- 389]

جلد سوم شفا نسخه ش: 1895؛ خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 9 صفر 995ق؛ مجدول؛ محشی با نشان «ح م رحمه الله» یا «ح م ح م» «س ص» «جمال رحمه الله» ؛ کاغذ: خان بالغ شكری، جلد: تیماج مشکی، 456ص، 21 سطر، اندازه: 33*21 سم [ف: 5 - 390]

انجام: تمت المقالة العاشره من كتاب الفلسفة الاولى و هو الكتاب الاخیر من كتاب الشفا و تم الكتاب باسره یوم الخمیس وقت صلوة العصر فی السادس عشر من شهر ربیع الثانی سنه خمس و تسعین و تسعماة حرره العبد الضعیف برهان

الهیات شفاء و قسمت چهارم نسخه ش: 1895؛ بی کا، تا: 16 ربیع الثانی 195ق؛ محشی با نشان «م ص علیه الرحمه» و با نشان «م ص، مق، 1212، م ح ق، از آقا حسین، مولانا صدرا، قوام، فخرالدین، میرزا محمد باقر داماد، اولیا»؛ تملك: مرحوم تنکابنی و بر کنار برخی از صفحات این مجلد (الهیات) حاشیه هایی به خط او با نشان «ط» و یا به نقل از «احمد» (شاید سید احمد عاملی صاحب مفتاح الشفاء) دیده می شود؛ جلد: تیماج مشکی، 136 ص، 31 سطر، اندازه: 33*21 سم [ف: 5 - 390]

آغاز: بسمله، معادنا له ما یرجح الكون على اللاكون؛ انجام: و خلیفة الله فیه ... خمس وتسعین و تسعمائه

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 995ق؛ واقف: فاضل خان، 1064 ق؛ کاغذ: حنائی، جلد: تیماج، 222 ص، 35 سطر [الفبائی - 372]

آغاز: بسمله. هذا كتاب الشفا للشیخ الرئیس ابی على الحسین بن عبدالله بن سینا ره و فی صدره كلام لابی عبید عبدالواحد بن محمد الجوزجانی ... و بعد فقد كانت محبتی للعلوم الحكمیه و رغبتی فی اقتباس المعارف الحقیقة؛ انجام: و اما ههنا فلنقتصر على هذا المبلغ فان و کد غرضنا الاستقصاء فیما ینتفع به فی العلوم هی فی علم المنطق بحمدالله و حسن توفیقه ... و سلم تسلیما دائما جسیما. تمت.

منطق؛ خط: نسخ خفی، بی کا، تا: قرن 11؛ واقف: نادرشاه افشار، 1145؛ 431گ، 25 سطر، اندازه: 18 * 30 سم [ف: 1- 392]

آغاز: المقالة الأولى من الفن الخامس من الجملة الأولى؛ انجام: فاذا وضع موضع برهانی دللنا علیه

منطق، تنها کتاب برهان (فن پنجم از فنون نه گانه کتاب) را دارد که مرتب بر 4 مقاله است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ واقف: نائینی؛ 256گ، 15 سطر، اندازه: 10×19 سم [ف: 4 - 392]

آغاز: الطبیعه و قد بثرض له وضع فی الوهم؛ انجام: تم الهیات من کتاب الشفاء الحمد لله رب العالمین ... اجمعین

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز [ رایانه ]

آغاز: نسخه: الفن الثالث عشر من الجملة الرابعة فی الالهیات و یعرف بالفلسفة الاولى و هی عشر مقالات انجام: و هو سلطان العالم الارضی و خلیفة الله فیه و لله الحمد و المنة.

خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، مصحح، محشی، دارای سرلوح رنگین؛ مهر: «الله اکبر» (مربع)؛ جلد: مقوایی، 233گ، 15 سطر، اندازه: 20*12 سم [ف: 7 - 121]

انجام: و لو كان هذا البخار یقدر لحقته على التفصی من كثافة اعالی الحساب فلم یقاومه كثفته و بقیت فیه حرارته ...

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ مهر: «محمد مهدی زتو امید شفاعت دارد» (بیضی)؛ جلد: تیماج قرمز، 169گ (1پ-169پ)، اندازه:25x15 سم [ف: 20 - 92]

آغاز: موضوعه لا عن مبادیه فالجواب عن هذا أن النظر فی المبادى أیضا هو بحث عن لواحق هذا الموضوع؛ انجام: ناتمام: أو نحو ذلك رأوه زائدة أو رأوا الشیء فأما دونه ثم إن كان ذلك الذی قد وجد ما یحتاج

مشتمل بر مقاله اول و دوم و مقاله چهارم از کتاب (شفاء) در الهیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی، با نشان بلاغ و قلم خوردگی؛ کاغذ: شرقی، 36گ (1-36)، 17 سطر، اندازه: 13*6 سم [ف: 31 - 430]

فن اول از طبیعیات در سماع طبیعی که دارای چهار مقاله است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، با سرلوح رنگین؛ جلد: تیماج مشکی، 157گ، 21 سطر، اندازه: 17×27سم [ف: 22 - 30]

آغاز: من النوع غیر محدود بخاصیة فاول ما یرتسم فی خیال الطفل من الصور التی یحسها على سبیل تأثر من تلك الصور؛ انجام: آن الممیزات الكواكب تأثیرات فی الحر و البرد و فی سایر الاحوال و ان كانت مما لایدرک. تمت المقالة الأولى من الفن الخامس من الطبیعیات الشفا بحمدلله و حسن توفیقه.

از ابتدای مبحث طبیعیات تا آخر مقاله اول از فن پنجم طبیعیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالا قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشى؛ مهر: «الفقیر إلى الله الغنی عبدالله الرضوی، 1092» (بیضی)؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج تریاکی، 162گ، 28 و 29 سطر ( 17/5x7/5 )، اندازه: 14×23/5 سم [ف: 13 - 410]

انجام: یجذب الماده و بعضها لدفعه كما یاتیک ذکره حیث یتكلم فی الحیوان تم كتاب النفس و هو الفن السادس من الطبیعیات بحمد الله و حسن توفیقه

طبیعیات شفاء تا پایان فن 6= كتاب النفس؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، مقابله شده، محشی؛ کاغذ: شکری، جلد: تیماج سبز، 828ص، 21 سطر، اندازه: 21*12 سم [ف: 5 - 394]

انجام: الفن السابع من الطبیعیات فی النبات و هی سبعة فصول فصل فی تولد النبات ... كان حیا فاذا عجز عن استبقاء شخصه بالغذاء و سلط علیه المفسد فی خارج (کلمه اخیر در ده صفحه بعد است)

خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ ناقص است و پس از چند سطر از کتاب النبات = فن 7 تا پایان طبیعیات از نسخه ساقط گردیده؛ مصحح؛ مهر: «المتوكل على الله العلى الأعلى محمد رضا الحسینی» (چهار گوش)، آقا على مدرس زنوزی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 386 ص، 24 سطر، اندازه: 24*16 سم [ف: 5 - 395]

آغاز: بسمله. المقالة الأولى من الفن الأول من الجملة الاولى و هی فی علم المیزان یشتمل على اربعه عشر فصول؛ انجام: او مساویا لا الاكثر و یرجع الى القیاس المذكور تم الجزء الثانی من كتاب الشفاء و هو القیاس و الحمدلله رب العالمین ... و سلم تسلیما كثیرا منطق شفاء از آغاز تا پایان قیاس (= فن چهارم از جمله اولی) و مقدمه ابو عبید را ندارد؛ بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج زرشکی، 25 سطر، اندازه: 16/5x15 سم [ف: 5 - 398]

بخش طبیعیات، از آغاز این بخش تا کتاب المعادن و الاثار العلویة؛ خط: نستعلیق، کا: سید احمد بن محمد زمان حسینی، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی با امضای محمد قاسم؛ جلد: تیماج قهوه ای، 198گ، 22 سطر، اندازه: 18/5 × 24/5 سم [ف: 3 - 133]

الفن السادس من الطبیعیات كتاب النفس؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 114 گ، 21 سطر، قطع: وزیری [ آستانه قم: - 137]

آغاز: کتاب النبات الفن السابع من الطبیعیات فی النبات و هو مقالة واحدة ... الأول فی تولید النبات؛ انجام: و لیعترض و ترها و ینقسم الى اوتار

مشتمل بر فن هفتم (نبات) و فن هشتم (طبایع الحیوانات) از طبیعیات شفا؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ برخی صفحات به شیوه زرافشان مذهب؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 144 گ، 17-18 سطر، اندازه: 19*12/5 سم [ف: 24/2 - 109]

الهیات؛ خط: نستعلیق ریز و خوش، بی کا، تا: قرن 11 تملک: محمد امین طبیب، ابوالقاسم رضوی؛ مهر: «صراط على حق نمسکه»؛ کاغذ: اصفهانی، 167ص، قطع: رقعی [ف: 10 - 1133]

آغاز: بسمله، الفن الأول من الطبیعیات فی السماع الطبیعی؛ انجام: فتحرك هذه الى الوسط مثلا تلك لم یتحرک.

طبیعیات، از آغاز تا اندکی از فصل 4 از فن 2 (فی اصناف القوى و الحركات البسیطه)؛ بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: اصفهانی، 261ص (162-422)، اندازه: 25x19/5 سم [ف: 10 - 557]

آغاز: بسمله و اذ قد فرقنا بتیسیر الله و عونه مما وجب تقدیمه فی کتابنا هذا و هو تعلیم الكتاب من صناعة المنطق فجری ینا أن نفتح الكلام فی تعلیم العلم الطبیعی على النحو الذی تقرر علیه راسا؛ انجام: فی الغیر المتناهی مع المتناهی على ما أوجبه المفروض كان الغیر المتناهی متناهیا. هذا آخز کتاب شفاء الطبیعی والحمد لله تنها بخش طبیعیات شفاء خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ تملک: آقامیر محمد مهدی؛ در پایان یک صفحه از حکمت ابن رشد در مقولات عشر هست؛ واقف: محمد حسن خراسانی، 1201؛ کاغذ: سپاهانی، 122ص، 30 سطر (197)، اندازه: 2413 سم [ف: 15- 3]

آغاز: بسملة، المقالة الأولى من الفن الخامس من الجملة الاولى و هی فی البرهان من المنطق فصل فی الدلالة على العرض من هذا الفن لما كان العلم المكتسب بالفكر؛ انجام: فقصده اخر و وقف معه ثم ... انتظم الصف ینتظم قلیلا و لذلك العلم و الصورة الكلب و ذلك استعنی من الملك المنان؛ تمت خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی؛ مهر: «این کتاب از متملکات و جزو کتابخانه احقر محسن الحسینی است 1323) (مربع)، «لا اله الا الله الملک الحق المبین، عبده محمد کاظم» (مربع)، «یا رفیع» (مربع)؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: میشن مشکی، 98گ، 22 سطر (8/5×16/5)، اندازه: 24*14/5 سم [ف: 2/ 40- 26]

البرهان من منطق الشفاء؛ بی کا، تا: قرن 11؛ محشی، مقابله شده؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج سرخ، 261ص (241-501)، ابعاد متن: 137 ، اندازه: 1912 سم [سنا: ف: 2 - 83]

برهان، با تصحیحات و حواشی؛ بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ سطر [ د.ث. مجلس ]

آغاز: الفصل السابع فی آن واجب الوجود یجب أن یكون ذاتا واحدة. و قال الشیخ ایضا بعد ما سبق ... سپس: قال صدر المحققین فی شرحه؛

فوائد من الهیات؛ بی کا، تا: قرن 11؛ 2گ (185ر-186) [ف: 198 - 16]

انجام: و یشكل القول ایضا بنقل تخیل ذالك و ان لم یكن شیء غیره و انما یحتاج الیه . [از فصل هشتم فن نهم (شعر) فی قسمة الألفاظ و موافقتها لانواع الشعر ...]

تمام 9 فن منطق است مگر اندکی از آخر فن فن 9 (شعر) با مقدمه گورکانی؛ بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ گویا برای خزانه کتب پادشاه به شکل بیاض نوشته و تذهیب شده، دارای سرلوحی از طلا و لاجورد، مجدول مذهب؛ تملک: فرهاد میرزا، عبدالعلی میرزا؛ مهر: «احتشام الدوله»؛ کاغذ: سمرقندی نباتی، جلد: ساغرى

مشکی، 1234ص، 22 سطر، اندازه: 32*18 سم [ف: 5 - 396]

طبیعیات است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ مجدول، با سر لوح و ترنج، به نام سلطان محمد خان پادشاه عثمانی نوشته شده، مقابله و عرض شده در جمادی الاول 1086 با نسخه دیگر؛ تملك: محمد ابراهیم رضوی؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن سیاه، 471گ، 25 سطر، اندازه: 24/2*16 سم [ف: 1- 338]

منطق آن؛ خط: نسخ بی نقطه، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، 506گ، 27 سطر (11×19/5)، اندازه: 29*18 سم [ف: 15 - 4123]

برهان شفا؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ 216گ، 25 سطر (187)، اندازه: 2613 سم [ف: 1- 185]

از فن یكم طبیعیات تا مقاله دوم کتاب النفس در قوی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ تملك: محمد تقی مدرس؛ 249گ، 20 سطر (168)، اندازه: 2414 سم [ف: 16 - 256]

الهیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ با سرلوح، مجدول؛ تملک: عطاء الله، شاه قاضی در 1022؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، 216گ، 15 سطر، اندازه: 20x10/4 سم [ف: 1- 337]

الهیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی؛ کاغذ: اصفهانی، 80 گ، 22 سطر (18 * 18)، اندازه: 24*18/5 سم [ف: 5 - 140]

الهیات؛ بی کا، تا: قرن 11 [نشریه: 5 - 214]

برهان منطق؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ واقف: ملا آقاجان، شوال 1310؛ قطع: ربعی [نشریه: 5 - 401]

طبیعات پایان مقاله یکم فن پنجم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 و

11؛ افتادگی: آغاز، قطع: ربعی [نشریه: 7 - 188]

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ قطع: ربعی [نشریه: 7 - 188]

الهی و ناقص؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول [نشریه: 2 - 159]

منطق؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 [نشریه: 2 - 159]

الهیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 368ص، 17 سطر (127)، اندازه: 1913 سم [ف: 1- 269]

الهیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 232 گ، 16 سطر، اندازه: 19/5x13سم [ف: 2 - 261]

آغاز: ذلك ایضا ضرورة فان الجزء الثانی من الستة اعنى الواحد لیس بعدد و كذلك ان كانت الجسمیة لازمة للابیض؛ انجام: و اعلم انه اذا كان شیء معدوما فی نفسه محالا فی وجوده لم یكن قصوره ... منطق؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 154گ، اندازه: 10/5 × 19/5 سم [ف: 1 – 181]

طبیعیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ محشی به خط فاضل تونی مالک نسخه؛ کاغذ: اصفهانی، 252گ، 22 سطر ( 18/5*8 )، اندازه: 25x13 سم [ف: - 598]

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، 117گ، 25 سطر (8/518/5)، اندازه: 2412/5 سم [ف: 598]

بخش منطق؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ 310 گ، 32 سطر، اندازه: 15×23/5 سم [ف: - 26]

بخش منطق، از آغاز تا پایان الجزء الرابع ؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوایی، 465گ، 21 سطر (17*9/5 )، اندازه: 15/5 × 24/5 سم [ف: - 597]

بخش منطق؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی به خط فاضل تونی مالک نسخه کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سرخ، 569گ، 23 سطر ( 18/5*8/5 )، اندازه: 25x15/5 سم [ف: – 597]

طبیعیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: سید محمد شهشهانی؛ 405گ، 17 سطر، اندازه: 19/5 × 24/5 سم [ف: - 51]

الهیات است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [نشریه: 6 – 345]

برهان منطق؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی به خط فاضل تونی مالک نسخه کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 62گ، 29 سطر (18*8/5)، اندازه: 13×24/5 سم [ف: - 598]

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ پایان نسخه نونویس روز دوشنبه 19 شوال 1182، محشی با نشان «ح ل، م ح ق، کنز، مسموع؛ تملک: فاضل تونی؛ کاغذ: اصفهانی، 177 گ، 17 سطر ( 12/2*9/5 )، اندازه: 12×18/5 سم [ف: - 599]

بخش حکمت آغاز از فن طبیعیات تا آغاز فصل عاشر فی آن الاجسام الملاقیة بعضها؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی با نشان «طالب بن عبدالرزاق، م ح د، ق، م ی عفی عنه، شرح المقاصد»، حواشی به خط فاضل تونی مالک نسخه؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 152گ، 18 سطر (7*13/5)، اندازه: 12×5/ 20سم [ف: - 599]

الهیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، 154گ، 25 سطر، اندازه: 12/5×24/5سم [ف: - 137]

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 2 - 160]

آغاز: الفن الثالث عشر من الجملة الرابعة فی الالهیات و یعرف بالفلسفة الاولى وهی عشر مقالات؛ انجام: وان یحل عبادته بعد الله و هو سلطان العالم الارضى و خلیفة الله فیه و لله الحمد الهیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی؛ تملک: زین العابدین بن محمد یوسف حسنی لاریجانی در اصفهان در 1168؛ یادداشت از سید محمد مشکوة که کتاب را به مدرس رضوی هدیه داده در 1317؛ جلد: پارچه ای زرشکی، 124گ، 23 سطر، اندازه: 15×25/5سم [محدث ارموی مخ: 2 - 935] و [عکسی ف: 6- 28]

جلد 2؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول [ف: 3 - 95]

المنطق و الطبیعیات خط: نستعلیق، كا: عبدالرحمان بن محمد الارموی، تا: شعبان 1006ق، جا: قسطنطنیه؛ با علامات بلاغ؛ تملك: عبدالله اصفهانی؛ جلد: چرم سبز، 167گ، 23 سطر،

اندازه: 21*12 سم [مؤید: 1- 355]

کتاب های برهان، نبات و نفس از شفا؛ خط: نستعلیق، کا: محمد رضا قمی، تا: رمضان 1008ق، جا: اصفهان مدرسه میرزا رضی؛ 178گ، 19 سطر، اندازه: 25x12/5 سم [ف: - 90]

خط: نسخ، بی کا، تا: یک شنبه 2 ذیقعده 1014ق؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: ساغری زرد، 36گ (298-333)، 19 سطر، اندازه: 10/4 ×19 سم [ف: 6 - 292]

آغاز: الأمور المادیه معلولة و كانت التعلیمات انجام: و هو سلطان العالم الارض خلیفه الله فیه.

قسمتی از الهیات شفاست شامل: فصل فی ابطال القول بالتعلیمات و المثل (فصل سوم از مقاله هفتم) تا انتهای الهیات؛ خط: نسخ، کا: محمد ربیع نیشابوری، تا: 1016ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 49ص (33-81)، 20 سطر (14*8)، اندازه: 14× 23/5 سم [ف: 10 - 361]

الهیات؛ خط: نسخ و نستعلیق، كا: على بن محمد، تا: 1020ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی با امضای «م ح ق مد ظله العالی» و برخی با امضای «حسین» و «حسن بن طبرسی»؛ کاغذ: اصفهانی، 243گ، 15 سطر (12x7)، اندازه: 12/5 ×20 سم [ف: 12 - 494]

تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 993

همان نسخه بالا [نشریه: 7 - 188]

تنها فن برهان (فن 5 از منطق) است؛ خط: نستعلیق زیبا، كا: عبد الجلیل پسر عبدالرحیم فرشی، تا: 1025ق؛ مصحح، مقابله شده، محشی و فقراتی گویا از میرداماد (که در آن وقت زنده بوده) با نشان «م ح ق دام ظله العالی»؛ در کتابخانه مرحوم تنکابنی بوده و صد یادداشت از او بر پشت نخستین برگ کتاب و نیز تعلیقه ای بر کنار ص 10 مربوط به فصل 3 از مقاله اول برهان «فی أن كل تعلیم و تعلم فبعلم قد سبق» موجود است، این نسخه را مرحوم ملا على نوری نیز دیده و چند فقره حاشیه بر آن نوشته با نشان «فقیر نوری»، گواهی قرائت و شاید اجازه روایتی است برای عبدالجلیل کاتب نسخه و جای تأسف که دنباله آن در نسخه نیست؛ کاغذ: شکری، جلد: تیماج مشکی، 310 ص، 20 سطر، اندازه: 10/5 ×19 سم [ف: 5 - 399]

آغاز: بسمله و اذ فرغنا بتیسیر الله و عونه مما وجب تقدیمه فی کتاب هذا؛ انجام: سلطان العالم الارضی و هو خلیفه الله فیه.

خط: نسخ، كا: على بن حبیب الله طالقانی، تا: 1029ق؛ محشی از میرزا ابوالحسن جلوه، آقا جمال خوانساری و مطالبی به نقل از المباحث المشرقیه و اسفار به خط سید محمد طباطبایی سنگلجی مورخ 1299 ق در حواشی بخش طبیعیات و بر بخش الهیات نیز تعلیقاتی است از محمدباقر سبزواری به خط خود ایشان، و تعلیقاتی از میرداماد که در حال حیات ایشان نوشته شده، با سرلوح مذهب و مرصع جلد: تیماج عسلی، 526گ، 23 سطر [ف: 24/2 - 520]

آغاز: الفن الثانی من صناعة الطبیعیات؛ انجام: من كتاب الشفا و الحمدالله العلى الكبیر و الصلوة و السلام الاتمان الأكملان على سیدنا محمد النبی و على آله و أصحابه اجمعین.

ج 1، از مبحث سماء و العالم تا آخر طبیعیات؛ خط: نستعلیق، کا:

محمد تقی کاشانی، تا: غره شوال 1034ق؛ واقف: حاج شیخ مرتضی امامی تلارمی، تیر 1341؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج، 304 گ، 26 سطر، اندازه: 24*12 سم [ف: 11 - 223]

بخش الهیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه 22 محرم 1037ق؛ کاغذ: اصفهانی، 163گ (1پ -163ر)، 20 سطر (16*87/5)، اندازه: 13×21/5 سم [ف: - 215]

طبیعیات شفا. از اواسط فصل پنجم از مقاله دوم از فن اول تا آخر فن دوم که کتاب السماء و العالم است و فن سوم و فن چهارم را ندارد مگر سه ورقی از آخر فن چهارم و از فن پنجم تا آخر مقاله شانزدهم از فن هشتم را که در کیفیت تکون چنین است دارد؛ بی کا، تا: 1038ق؛ افتادگی: انجام؛ مجدول [ف: - 143]

نسخ اصل: کیمبریج 1013 .Or؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1042ق؛ با یادداشت هاشم بن مجتبی مشهدی در 1042؛ 114گ، 31 سطر [فیلمها ف: 1- 348]

طبیعیات از مقاله 1 تا 19؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 3 رجب 1047ق؛ تملک: محمد کاظم، ملك الاطباء نظام الدین احمد؛ 206گ، 29 سطر، اندازه: 22/4*15 سم [ف: 1 - 338]

کامل: منطق و طبیعیات و ریاضیات و الهیات با دیباچه ابوعبید جوزجانی؛ خط: نستعلیق، کا: محمد محسن بن محمد حسین خاتون آبادی، تا: 20 محرم 1053ق، مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، 641گ، 30 سطر (11/5 ×22)، اندازه: 32*19سم [ف: 5 - 140]

آغاز: بسمله. الفن الثالث عشر من كتاب الشفاء فی الالهیات عشر مقالات المقالة الأولى الفصل الأول فی ابتداء طلب؛ انجام: و هو سلطان العالم الارضى و خلیفة الله فیها.

شامل الفن الثالث عشر از کتاب الهیات شفاء؛ خط: نستعلیق، کا: محمد زمان حسینی شیرازی، تا: 1053ق، جان قم؛ مصحح، محشى؛ جلد: تیماج سبز، 407 ص، 20 سطر، اندازه: 23*15 سم

[ف: 24/3 - 29]

آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمین و صلوته على محمد و آله الاكرمین. الفن الثالث عشر من كتاب الشفا فی الالهیات عشر مقالات؛ انجام: و هو سلطان العالم الارضى و خلیفه الله فیه و لله الحمد والمنه و الجود.

الهیات و مشتمل بر ده مقاله می باشد؛ خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد میرک، موسی حسینی تونی، تا: 1053ق؛ محشی؛ مهر: قاآنی شاعر قرن 13؛ واقف: مرتضی قلیخان، 1340؛ جلد: تیماج مشکی، 137 گ، 25 سطر، اندازه: 24*13 سم [ف: 1 - 166]

آغاز: و اذ قد فرغنا بتیسیرالله و عونه مما وجب فی كتابنا هذا و هو تعلیم اللباب من صناعة المنطق؛ انجام: فاما حدیث الأسنان و منافعها فقد علمت فی موضع آخر

جلد 1، شامل طبیعیات، خط: نستعلیق، کا: محمد رضا، تا: جمادی الاول 1053ق؛ با شش سرلوح مذهب و مجدول؛ واقف: نائینی؛ 449گ، 19 سطر، اندازه: 17× 25سم [ف: 4- 199]

الهیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1 رمضان 1054ق؛ محشی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 220گ، 17 سطر (63)، اندازه: 2012 سم [ف: 5 - 139]

کامل، منطق، طبیعیات، ریاضیات و الهیات با دیباچه جوزجانی؛ خط: نسخ، كا: فضل الله بن حسین نایینی الهی، تا: 1055ق؛ مجدول، مصحح، با سرلوح، محشی با نشان «مولانا محمد باقر»؛ 669 گ، 29 سطر (21*12)، اندازه: 28x20 سم [ف: 5 - 141]

آغاز: بسمله، و به شفای، الص الثالث عشر من کتاب تصنیف الشیخ الرئیس المقالة الأولى فصل فی ابتداء؛ انجام: و كاد ان یحل عبادته بعد الله و هو سلطان العالم الارضی و خلیفه الله فیه.

خط: نستعلیق، کا: ملاعشرتی گیلانی، تا: 55 10ق [رایانه ]

الهیات؛ خط: نستعلیق، کا: محمد صالح بن حاج محمد میر ک جریادقانی، تا: جمعه 20 ذیقعده 1056ق؛ محشی از میرداماد؛ 90گ، 21 سطر، اندازه: 19*13 سم [ف: 1- 168]

آغاز: حمد له، الفن الثالث عشر من كتاب الشفاء فی الالهیات عشر مقالات المقالة الأولى فی ابتداء طلب موضوع الفلسفة الاولى؛ انجام: و كاد ان یحل عبادته بعد الله و هو سلطان العالم الارضى و خلیفة الله فیه.

الهیات شفا؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1057ق؛ محشی؛ تملک: بهاء الدین محمد الحسینی در 1122ق؛ 123گ (متن)، 23 سطر، اندازه: 24*12 سم [ف: 33/2 - 169]

آغاز: عونك اللهم یا لطیف، انجام: فلیقتصر ههنا على المبلغ المذكور و یسعد الى علم الموسیقى.

جلد 1، طبیعیات از مبحث سماء و العالم تا مبحث «حیوان» و ارثماطیقی (ریاضیات)؛ خط: نستعلیق، كا: به خط دو کاتب: بخش عمده به خط ابن عباس در 1058ق و بخش دیگر در شعبان 1052ق؛ 234 گ، 27 سطر، اندازه: 18 * 29 سم [ف: 11 – 225]

آغاز: الفن الثالث عشر من كتاب الشفاء فی الالهیات، انجام: متمیز عن سائر الناس بتالهه.

جلد 2، شامل بخش الهیات تا آخر فصل سوم از مقال دهم؛ خط: نسخ، كا: ابن عباس، تا: 1058ق؛ محشی از «باقر. باقر خراسانی»؛

کاغذ: حنایی، 192 گ، 17 سطر، اندازه: 18*12 سم [ف: 11- 227]

الهیات؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد بن ضیاء الدین کرمانی، تا: ربیع الثانی 1060ق؛ محشی با نشان «س م س»؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 189گ، 21 سطر (166)، اندازه: 2413سم [ف: 15 - 4081]

آغاز: المقالة الأولى فصل فی ابتداء طلب موضوع الفلسفة الاولى؛ الهیات؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1061ق؛ مجدول؛ 213گ، 17 سطر، اندازه: 16*6 سم [ف: 2 - 72]

خط: نسخ، كا: محمد مقیم بن حاجی پیر نورس زبده، تا: 1060 - 1061ق؛ با چهار سرلوح، مجدول، با شکل های ریاضی؛ جلد: تیماج مشکی، قطع: رحلی بزرگ [نشریه: 7 - 547]

كا: محمد مقیم بن حاجی پیر نورس محمد بن نسل زنده پیرامهر جام، تا: 1061ق [میراث اسلامی: 5 - 621]

آغاز: الحمدلله رب: ... الفن الثالث عشر من كتاب الشفاء انجام: تمت و لله الحمد والمنه ... فی سلخ شهر رمضان المبارک سنه 1062 اثنین و ستین و الالف من الهجرة بی کا، تا: 1062ق؛ محشی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مذهب، 500ص، 14 و 18 سطر، اندازه: 16*13/5 سم [ف: 5- 393]

آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام على محمد و آله اجمعین الفن الثالت عشر؛ انجام: و هو سلطان العالم الارضی و خلیقة الله.

الهیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1066ق؛ محشی؛ 159گ، 21 سطر ( 17/5x7 )، اندازه: 25x13 سم [ف: 10 - 391]

برهان شفاء؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد هاشم بامانی

دامغانی، تا: 1067ق، جان اصفهان، برای ملا محمد باقر اردبیلی؛ مصحح، محشی با نشان «م ه ق ر دام ظله» نوشته و گویا کاتب این نسخه این حواشی را عینا از نسخه های دیگر نقل کرده زیرا این حروف گویا نشان محمد باقر داماد است که در تاریخ کتابت نسخه (1067) زنده نبوده، این نسخه به صورت دو نسخه جداگانه وارد کتابخانه شده و شماره ثبت و دو شماره قفسه متفاوت بدان داده شده و شماره (موقت) قفسه یکی 2246 و دیگری 2921 است. یک نسخه از آغاز برهان تا اواخر فصل اول از مقاله سوم و نسخه دیگر دنباله نسخه اول است تا پایان برهان؛ مهر: محمد رضی پسر محمد مسیح طبیب «و اجعله رب رضیا»؛ کاغذ: اصفهانی، 24 سطر، اندازه:12× 20/5 سم [ف: 5 - 400]

آغاز: بسمله حمدله ... الفن الثالث عشر ... فی الالهیات ... فی ابتداء طلب موضوع الفلسفة الاولى؛ انجام: فكاد أن یحل عبادته بعد الله و هو سلطان العالم الارضى و خلیفة الله فیه و لله الحمد و المنه.

الهیات شفا؛ خط: نسخ، كا: محمد الحقیر بن احمد گیلانی، تا: 1067ق؛ محشی، با شجره نامه محمد رفیع ملقب به پیرزاده که به سلطان ابراهیم زاهد ختم می شود؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 184گ، 21 سطر، اندازه: 22/5x13/5 سم [ف: 24/2 - 72 ]

فن 13 و الهیات است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا پایان شعبان 1067ق، کاغذ: فرنگی، جلد: مشکی، 174 گ، 21 سطر ( 15/56/5 )، اندازه: 2212/5 سم [ف: 1- 344]

برهان و الهیات؛ خط: نستعلیق، كا: محمد رضا اشرفی، تا: 13 ربیع الاول 1069ق؛ مصحح، محشی برخی با رمز «م حق»؛ مهر: محمد بن قاسم الحسینی» (بیضی)، «انی عبدالله آتانی الكتاب» (بیضی)، مهر وقف کتاب بر خزانه مجتهدیه (دایره)؛ جلد: تیماج مشکی، 296گ، 20 سطر، اندازه: 24*12 سم [اوراق عتیق: 1- 186]

آغاز: بسمله. فن الأول من الطبیعیات فی الماع؛ انجام: هدا آخر المعادن و الاثار العلویة ... سنه تسعه و سنین بعد الف

قسمت طبیعیات؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1069ق؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج، 23 سطر، اندازه: 14*7 سم (رایانه)

برهان و الهیات؛ خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد شریف بن حاجی حسن آملی، تا: 1070ق؛ مصحح، محشی، با دو سرلوح مذهب مرصع، مجدول مرصع؛ مهر: «یا حسین بن علی» (بیضی)؛

438ص، 21 سطر، اندازه: 14×25 سم [ف: 32 - 247]

آغاز: الأولى لانه العلم الازلی باول الامور فی الوجود و هو العلة الأولى و اول الأمور فی العموم

خط: نستعلیق، كا: كمال تویسرکانی، تا: 1070ق؛ اول آن تا قسمتی از فصل ... از مقاله اولی افتاده؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قرمز، 301ص، 21 سطر، اندازه: 25x14 سم [ف: 5 - 394]

ده مقاله الهی است؛ خط: نسخ، كا: بهاء الدین محمد بن علی نقی طغایی، تا: با تاریخ 1070ق؛ در روز سه شنبه جمادی الثانی 1070 مقابله نموده، یکبار با نسخه میر محمد باقر داماد مقابله شده و در پاره ای از حواشی بلاغ قرائت خود او و همچنین در پایان اجازه

قرائت) او به صدرای شیرازی به خط خود او هست، یکبار دیگر هم در مدرسه جده سپاهان در 1087 نزد آقا حسین خوانساری خوانده شده و تصحیح گردید (پایان)، محشی با نشان «المحرره، سمع، آقا حسین، م ح ق ره، سید رحمه الله، ص سره، آقا حسین ادام ظله العالی، من استادنا آقا حسین مدظله العالی»؛ تملک: سید محمد بن محمد مقیم رضوی، شمس الدین؛ کاغذ: سپاهانی، 244گ، 19 سطر (16*6/5)، اندازه: 13/5 × 22/5سم [ف: 9 - 924]

خط: نسخ، بی کا، تا: 1070ق؛ مصحح، محشی از میرداماد با نشان م ح ق ره، ق د م ح ق» و با اجازه او به «احمد احسنیا» گویا به خط خود او مورخ 15 جمادی الاول 1017 در زمانی که شفا را نزدش می خوانده و نیز با حواشی آقا حسین خوانساری با نشانه «آقا ره» و ملا شمسا «ش م س» و ملاصدرا «صدرا، ص رحمه الله، صدراره» و محمد باقر گیلانی «ملا محمد باقر الجیلانی دام ظله» و قاضی زاده و امیر محمد مؤمن؛ تملک: عبد الوهاب بن محمد مؤمن خادم مشهدی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 116 گ، 17 سطر (147)، اندازه: 23*12/5 سم [ف: 10 - 1998]

آغاز: بسمله، المقالة الأولى فصل من القسم الخامس من الجمله الأولى وهی فی البرهان من المنطق؛ انجام: فاذا وضع موضع برهانی دللنا علیه و الله تعالی اعلم بالصواب تم الفن الخامس و هو البرهان و نحمد الله و الحمد لله رب العالمین و صلوته على سیدنا محمد صلی الله علیه و اله الطاهرین سلام الله علیهم اجمعین امین. منطق شفا؛ خط: نستعلیق، کا: محمد ولی اردبیلی، تا: 1071ق؛ 134گ، 17 سطر (14*7)، اندازه: 20x12/5 سم [ف: 7- 105]

انجام: فرغت من تحریره بعون الله ضحوة الجمعة الثالث من شهر جمادی الثانی المنتظم فی سلك شهور سنه احدی و سبعین بعد الالف و انا اقل الخلیقه بل لا شیء فی الحقیقه ابن ابراهیم الحسین ... عفی عن سیآتهما بالنبی و الوصی

الهیات شفاء؛ خط: نستعلیق خوش، کا: حسین پسر ابراهیم، تا: 1071ق؛ مجدول، مصحح، محشی با نشان ص در، شرح ص در، من شرح صدر المحققین، ص م در، میرزا ابراهیم رحمه الله؛ تملک: آقا علی مدرس و پسرش آقا حسن؛ 443 ص، 15 سطر، اندازه: 9/5×16/5 سم [ف: 5 - 1391]

آغاز: بسمله الفن الأول من الطبیعیات فی السماع الطبیعی و هو اربع مقالات و اذ قد فرغنا؛ انجام: على ما أوجبه العروض كان الغیر المتناهی متناهیا. تم کتاب السماع الطبیعی من كتاب الشفا. قسمت طبیعیات، از فن اول در سماع طبیعی؛ خط: نستعلیق، کا: محمد حفیظ بن محمد عظیم کاشانی، تا: 1072ق؛ محشی با رمز: م ح ق مد ظله العالی» از میرداماد و «عبدالرزاق سلمه الله»، در میان آمده «ثم بلغ سماعا ایده الله تعالی»؛ مهر: کتابخانه مجدالدین؛ 92گ، 27 سطر (168)، اندازه: 2616 سم [ف: 1- 169]

الهی؛ خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن محمد نصیر اردستانی، تا: دوشنبه 26 ذیحجه 1072ق؛ کاغذ: سپاهانی [نشریه: 2 - 160]

الهیات ... (فن سیدهم)؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1073ق؛ مصحح، محشی از حاشیه مولی صدرا با نشان «ص دره»؛ کاغذ: اصفهانی، 268ص، 19 سطر، اندازه: 20*12 سم [ف: 10 - 1127]

طبیعیات تنها تا پایان معادن؛ خط: نستعلیق، کا: ابو طالب بن خلیل الله حسینی شهرستانی، تا: 1073ق؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، 218گ، 21 سطر (167)، اندازه: 3613/5 سم [ف: 5 - 140]

دیباچه جوزجانی و فن منطق و طبیعیات هست؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1075 و 1074ق؛ محشی در تاریخ های 1074 و 1075، مجدول، میرزا ابوالحسن جلوه فرزند محمد طباطبائی زواره ای نائینی فیلسوف نامور از روی آن درس می گفته و بر آن حاشیه نوشته و عبارات فیلسوفان را برای حل مطالب شفا آورد و حاشیه ها به خط خوش روشن است، با سرلوح، فیلسوف میرزا طاهر تنکابنی در گ 268ر به خط خود در 4 آذر 1318ش نوشته که این نسخه را دانشمند جلوه از مباحث کم تا پایان کتاب تصحیح کرده؛ جلد: تیماج، 369گ، 33 سطر (13×21/5)، اندازه: 19×28/5سم [ف: 3 – 287]

از آغاز تا پایان موسیقی، با این ترتیب: منطق، طبیعیات، الهیات و ریاضیات؛ خط: نسخ، كا: زین العابدین بن حاجی محمد رازانی، تا: 29 ربیع الاول 1075ق؛ مجدول؛ کاغذ: اصفهانی، 572گ، 38 سطر (2212)، اندازه: 2320 سم [ف: 5 - 140]

آغاز: الاستیفاق منک یا کریم، الحمد لمبدع البدایع؛ انجام: و هو سلطان العالم الارضى و خلیفة الله فیه منه تم الالهیات ... موجود: و تطهیر من وساوس النفس و شوائب الطبیعة و الحس ...

خط: نسخ، كا: محمد هاشم بن عبدالجبار الحبشی، تا: 16 جمادی الثانی 1075ق؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ پنج برگ آخر رساله ای بدین آغاز: «فصل فی العلم و انه عرض ان من جملة الأجناس المندرجة تحت مقولة الكیف هی الكیفیات النفسانیة من الشهوة و الغضب ... و قد بحث عنها و عن عرضیتها فی مباحث النفس ... قال و اما العلم فانة فیه شبهة اه قد علمت ...»؛ مهر: «عبده الراجی علی رضا»؛ اهدایی: وزیری؛ 203گ، 15 سطر (10*5) [ف:3-860]

آغاز: الفن الثالث عشر من كتاب الشفاء فی الالهیات عشر مقالات؛ انجام: و هو سلطان عالم الارضین و خلیفة الله فیها جلد 2؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1075ق؛ با یک سرلوح مذهب، مجدول مذهب؛ واقف: نائینی؛ 208گ، 19 سطر، اندازه: 10×19 سم [ف: 4 - 201]

الهیات و برهان منطق؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 11 ذیقعده 1075ق، در برگ 1-3 اشعاری از صدر الدین شیرازی و دیگران؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سبز، 244 گ، 25 سطر (17*7)، اندازه: 13×25/5 سم [ف: - 598]

الهیات؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: رضی الدین محمد خطیب موسوی حسینی، تا: جمادی الاول 1076ق [نشریه: 2 - 160]

از آغاز بخش طبیعیات تا آخر کتاب الحیوان؛ خط: نستعلیق، کا: محمد على اشریف بن محمد نصیر بن محمد ارستانی، تا: 22 شعبان 1076ق؛ مصحح، روی برگ اول خط کاتب و این که به نوشتن و خواندن کتاب در مدرسه شیخ لطف الله شروع کرده با مهر «محمد نبی الله علی ولی الله» (بیضی)؛ تملك: محمد حسین بن محمد صالح حسینی (خاتون آبادی) به تاریخ 1123 با مهر عبده محمد حسین الحسینی» (بیضی) و «عبده محمد مهدی الحسینی» (بیضی)؛ جلد: تیماج قرمز، 497گ، 19 سطر، اندازه: 25/5*13 سم [ف: 24 - 179]

کامل؛ خط: نسخ، کا:سلطان محمد بن رفیع الدین محمد اصفهانی، تا: 1076ق تملک: محمد بن ابراهیم در 1205، عبدالنبی قزوینی در 1192، عبدالوهاب متطبب یزدی، حاجی محمد ابراهیم قزوینی؛ 559گ، 33 سطر (2312)، اندازه: 3320 سم [ف: 16 - 304]

آغاز: .. [الط] سبیعیات فی السماع الطبیعی و هو اربع مقالات. و اذ قد فرغنا بتیسیر الله و عنه مما وجب تقدیمه فی ... [موریانه خورده ] تعلیم الكتاب من صناعة المنطق؛ انجام: ذلک بالخواص النبویة كاد ان یصیر ربا انسانیا و كاد ان یحل عبادته بعد الله و هو سلطان العالم الارضى و خلیفة الله فیه

قسمت طبیعیات (مشتمل بر 6 فن) تا الهیات؛ خط: نستعلیق، کا: محمد امین بن حیدر نائینی، تا: دهه آخر جمادی الاول 1076ق؛ مصحح، محشی؛ تملک: نجف قلی ناظر در ربیع الثانی 1097ق، محمد باقر بن محمد یوسف طبیب، محمد رضی الدین قزوینی با

مهر «رضیت برضا الله محمد بن الحسن» (مستطیل)، محمد معین بن محمدرضی؛ مهر: «العبد محمد یحیی 1107» (مستطیل)،

محمد معین بن محمد رضی» (بیضی)، «العبد الراجی بلطف الله

محمد شفیع الحسینی» (بیضی)، «العبد محمد یحیی 1107» (مستطیل)؛ انتقالی از مدرسه آیت الله بروجردی شهر ری در اردیبهشت 1370؛ جلد: تیماج عنابی، 225 ص، 35 سطر (10/5 × 19/5 )، اندازه: 24/5x15/5 سم [ف: 20 - 43]

آغاز: بسمله فصل فی الدلالة على الغرض من هذا الفن لما كان العلم المكتسب

خط: نستعلیق، کا: ابو محمد عباس بن محمد معروف بناسخ گنجوی، تا: 21 شعبان 1077ق؛ کاغذ اصفهانی؛ 100گ، 22-25 سطر ( 15/5*7)، اندازه: 12/5 × 24/5 سم [ف: 3 - 823]

کتاب البرهان من المنطق؛ خط: نستعلیق، کا: ابو محمد عباس بن محمد معروف به ناسخ گنجوی، تا: 1077ق [نشریه: 5 - 598]

آغاز: الفن الأول من الطبیعیات فی السماع الطبیعی و هو اربع مقالات و اذا قد فرغنا بعون الله و عونه مما وجب تقدیمه فی كتابنا هذا و هو تعلیم اللباب من صناعة المنطق؛ انجام: و اما حدیث الانسان و منافعها فقد علمت فی مواضع آخر فهذه آخر المقاله و هو آخر الكتاب تمت الطبیعیات من كتاب الشفاء ... خط: نسخ، بی کا، تا: 1078ق؛ جلد: چرمی سبز، 351گ، 22 سطر، اندازه: 22/5 × 25/5 سم [ف: 3- 949]

آغاز: المقالة الأولى فصل فی ابتداء طلب موضوع الفلسفة الاولى لیتبین ابییته فی العلوم و اذ قد وفقنا الله ولی الرحمة و التوفیق فأوردنا ما وجب ایراده من مقالی العلوم المنطقیة؛ انجام: و من اجتمعت له معها الحكمة النظریة فقد سعد و من فاز مع ذلک بالخواص النبویة كاد یصیر ربا انسانیا و كاد ان یحل عبادته بعد الله تعالى و هو سلطان العالم الارض و خلیفته فیه

الهیات (فن سیزدهم)؛ خط: نستعلیق، کا: سید محمد بن قاسم حسنی بیزوی سبزواری، تا: 1078ق، جا: اصفهان مدرسه جده کوچک؛ جلد: تیماج مشکی، 135 گ، 21 سطر، اندازه: 25x12سم [ف مخ: 3 - 1288]

سماع طبیعی؛ کا: محسن تفرشی، تا: 1069-1079ق؛ قطع: رقعی [ف: - 178]

آغاز: بسمله المقالة الأولى من الفن الخامس من الجملة الاولى و ی فی البرهان من المنطق؛ انجام: و نحن نتقل من هنا ألى ما هناك فاذا وضع موضوع برهانی دالنا علیه و الله تعالی اعلم.

خط: نستعلیق تحریری، كا: محمد بیک، تا: شنبه 20 رمضان 1079ق، جا: اصفهان؛ مصحح، محشی، بر چهارمین برگ نسخه فایده ای است در آداب البحث مورخ 1077ق در اصفهان با آغاز: بسمله نحمدک باعانة لطفک یا کریم»؛ کاغذ: اصفهانی، 368ص، 18 سطر، اندازه: 12/5 ×20سم [ف: 24/2 – 197]

بخش منطق؛ خط: نسخ، كا: قطب الدین محمد جیلانی، تا: 23 شعبان 1080ق؛ مصحح؛ با بندی به عربی درباره رئوس ثمانیه به نقل از ملا سلیمان و فصل یازدهم آداب المتعلمین منسوب به خواجه نصیر طوسی در دو برگ همراه نسخه؛ مهر: «بنده آل محمد»، «نصر الله»، «افوض امرى الى الله عبده نصر الله الحسینی»؛ واقف: عالی جاه سعادت همراه حاجی بلال؛ 306گ، قطع: ربعی [چند نسخه - ف: - 27]

قسمت برهان؛ خط: نسخ، كان نصیر جیلانی، تا: 1080 ق [نشریه: 7 - 698]

فن هفتم طبیعیات است در نبات تا تشریح در پایان کتاب الحیوان؛ خط: نسخ، كا: مقصود علی بن حسین علی طالقانی، تا:شوال 1081ق، جا: اصفهان، برای امیر حسین حسینی [نشریه: 6 – 345]

طبیعیات کا:شاه قاسم خوانساری، تا: 1081ق [میراث اسلامی: 5-610]

آغاز: الفن الأول من الطبیعیات فی السماع الطبیعی و هو اربع مقالات و اذ قد فرغنا بتیسیر الله وعونه مما وجب تقدیمه فی كتابنا هذا؛ انجام: كان للصوت ثقیلا للقوة و اما حدیث الاسنان و منافعها فقد علمت فی مواضع اخر. فهذا آخر المقالة و هو آخر الكتاب و الحمدلله ... الطاهرین

از ابتدای طبیعیات تا پایان آن؛ خط: نسخ، كا: شاه قاسم بن ملک محمد خوانساری، تا: غره ربیع الاول 1081ق؛ مصحح، محشی با نشانه های آقا جمال ره، م ح ق ره، اسفار، ملاحمزه، ع ق ره، آملی و قرشی، یادداشت نویسی پراکنده بر کتابی در صرف و نحو عربی با امضای شاه وردی در 1274ق؛ تملک: نعمت الله احقاقی جهرمی در روز شنبه 21 رمضان 1348، محمد کریم اشراق جهرم 1355؛ جلد: تیماج سرخ، 283گ، 29 سطر (10×19/5)، اندازه: 18/5 × 30/5 سم [ف: 20 - 144]

بخش منطق کتاب می باشد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد على، تا: 1081ق و محمد صفی اردبیلی در 8 شعبان 1095ق؛ محشی از جلوه و حیدر موسوی و از چند کتاب معروف، در پایان فن پنجم گواهی خواندن محمد صفی اردبیلی است نزد استادش اسماعیل حسینی مشهور به مدرس در مسجد سلطانی اصفهان؛ جلد: تیماج قهوه ای، 372 گ، 23 سطر، اندازه: 18×25/5 سم [ف: 21 - 137]

آغاز: الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام على محمد و آله اجمعین الفن الثالث عشر؛ انجام: و خلیفة الله فیه

جلد 2؛ خط: نسخ، كا: فضل الله بن حسن نائینی، تا: ربیع الأول 1082ق؛ محشی از ملاصدرا و غیره، در پشت برگ اول مقاله ای است از ملاصدرا در بیان لمیت اختصاص منطقه به موضع معین از فلک، و نیز از حاشیه صفحه 164 تا حاشیه صفحه 168 رساله ای است در معاد جسمانی از ملا صدرا و آخر نسخه ضمن 11 صفحه شرح كتاب شفاء و هم رساله در سیره و ترجمه شیخ الرئیس به قلم ابو عبدالله جوزجانی ضمیمه است، مجدول مذهب؛ واقف: نائینی؛ 97 گ، 25 سطر، اندازه: 20×35سم [ف: 4 - 201]

آغاز: بسمله، حمدله، قصدنا أن نصل بما قدمنا من العلوم التعالیمیة الفن المعروف بالارثماطیقی؛ انجام: فلنقتصر هیهنا على المبلغ المذكور و لنقدم الى علم الموسیقى

قسمتی از کتاب الشفاء؛ خط: نسخ، كا: فضل الله بن حسن نایینی، تا: 1082ق؛ مجدول؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: چرمی، 31ص ( 251-221 )، 25 سطر، اندازه: 35x19/7 سم [ف: 8 - 351]

بخش طبیعیات تا پایان کتاب النبات؛ خط: نستعلیق خوب، کا: محمد قاسم بن محمد مومن اردستانی، تا: 4 ربیع الاول 1082ق؛ 194گ، 20 سطر، اندازه: 19*13 سم [ف: 1 - 202]

شامل قسم الهیات و از اول فصل فی منفعة هذا العلم تا آخر؛ خط: نسخ جلی، كا: عبد الظهیر بن معصوم گرهرودی، تا: 8 شوال 1083ق، حسب فرموده محمد حسن باطانی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 15 سطر، اندازه: 18*12 سم [ف: - 334]

خط: نسخ، كا: محمد طاهر بن حاج محمود اشتهاردی، تا: 1084ق، جا: اصفهان مدرسه نجفیه معروف به مدرسه توشمال باشی؛ 390ص، 21 سطر (156)، اندازه: 22610 سم [ف: 1- 268]

آغاز: الهیات الشفاء بسمله: حمدله، و صلواته على النبی محمد و آله الأكرمین اجمعین. الفن الثالث عشر من كتاب الشفاء فی الالهیات عشر مقالات، المقالة الأولى فصل فی ابتداء طلب موضوع الفلسفة الاولی؛ انجام: و من فاز مع ذلک بالخواص النبویة کادان یصیر ربة انسانیا و كادان تحل عبادته بعد الله تعالی و هو سلطان العالم الارض و خلیفة الله فیه، تم الفن الثالث عشر

تنها فن 13 است؛ خط: نستعلیق شکسته، كان ابن سید میر محمد علی حسینی اردبیلی، تا: آخر شعبان 1085ق؛ با سرلوح زرین، مجدول، محشی به نشانهای ص، س احمد و ...؛ تملك: محمد بن عبد النبی النیشابوری، محمد بن احمد بن سلیمان شاخوری؛ 156گ، 22 سطر (135/5)، اندازه: 1810/5 سم [ف: 11 - 29]

الهیات؛ خط: نستعلیق، کا: محمد فاضل بن محمدباقر، تا: 7 ربیع الثانی 1086ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 159گ، 19 سطر، اندازه: 2/5×19 سم [ف: 1- 62]

اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: 478

همان نسخه بالا [نشریه: 11 - 906]

اصفهان؛ شهرداری اصفهان، شماره نسخه: 4

همان نسخه بالا [نشریه: 4 - 471]

انجام: و اما الشمس فانما لیس یمكننا أن نراها فی الظلمة بسبب انها حیث یكون مقابلة.

طبیعیات؛ خط: نسخ، كا: محمد علی جیلانی، تا: 12 شوال 1088ق؛ افتادگی: وسط؛ مصحح، با علامت بلاغ، محشی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 186 گ، 25 سطر، اندازه: 24/5*17/5 سم [محدث ارموی مخ: 2 - 934]

كا: على نقى پسر محمد امین بن حسین صوفی جیلی، تا: اواخر ذیحجه 1088ق، جان اصفهان؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 248ص، 19 سطر، اندازه: 19*12 سم [ف: 5 - 393]

آغاز: و اذ فرغنا بتیسیر الله و عونه مما وجب تقدیمه فی كتابنا هذا؛ انجام: كانا قد نزلنا الى صناعة جزئیة. تمت كتاب النبات.

جلد 1، طبیعیات (سماع طبیعی، سماء و عالم، کون و فساد و استحاله، افعال و انفعالات، آثار علوی و معادن، نفس، نبات)؛ خط: نسخ، كان محمد طاهر بن حاج محمود اشتهاردی، تا: ربیع الثانی 1089ق؛ مصحح، محشی از «م حق» و «آقا دام ظله»؛ جلد: تیماج عنابی، 280گ، 25 سطر، اندازه: 16×25/5 سم [ف:11-222]

شامل «المقالة الأولى فی الالهیات»؛ خط: نستعلیق، کا: صدر الحسین بن میر معصوم گیلانی، تا: 1090ق، جا: اصفهان؛ مصحح، محشی به امضای «س احمد» و «م ح ق» و «ملا صدرا»؛ جلد: تیماج قهوه ای، 130 گ، 20 سطر، اندازه: 19*11 سم [ف: 2 - 110]

طبیعیات؛ خط: نستعلیق، کا: محمد صادق، تا: 1090ق، جا: اصفهان؛ مصحح، محشی؛ مهر: «محمد باقر العلوم» (مربع)، «سعید الدوله بهادر» (مربع)، «این کتاب از مستملکات و جزء کتابخانه احقر محسن الحسینی است» (مربع)، «کتابخانه حقیر اسماعیل الحسینی» (بیضی)، کتابخانه محسن حسینی (بیضی)؛ جلد: تیماج قرمز، 290گ، 22 سطر، اندازه: 25x16 سم [ف: 1- 109]

اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 416

همان نسخه بالا [نشریه: 11 - 906]

از فن اول از سماع طبیعی تا آخر سماع طبیعی؛ خط: نستعلیق، كا: محمد سعید بن مظفر علی مازندرانی، تا: 6 شعبان 1091ق، جا:

اصفهان؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی، 269گ، 21 سطر، اندازه: 25x12سم [ف: - 97]

پنج کتاب طبیعی؛ خط: نستعلیق، کا: محمد سعید بن میر نظام حسینی مازندرانی، تا: 15 شعبان 1091ق، جا: اصفهان؛ محشی با نشان «حمزه ره، ملا حمزه»؛ تملك: محمد باقر طبیب در 1250؛ 440گ، 21 سطر (188)، اندازه: 2314/5 سم [ف: 9 - 926]

طبیعیات؛ خط: نستعلیق، کا: محمد مهدی بن محمد علی طالقانی، تا: 24 شوال 1092ق؛ مصحح، فهرست مطالب کتاب به خط محمد شفیع حسینی» به سال 1182؛ مهر: «محمد شفیع بن فضل الله الحسینی» (بیضی)، «الراجی فضل الله» (بیضی) که کتاب را به فرزندش «علی رضا» هبه نموده؛ تملک: محمد شفیع بن بهاء الدین محمد حسینی در 1180، احمد بن حسین بن احمد شریف طبیب تنکابنی به سال 1298 با مهر «یا احمد» (بیضی)؛ جلد: تیماج زرشکی، 270 گ، 21 سطر، اندازه: 19*12/5 سم [محدث ارموی مخ: 2 - 934]

برهان منطق؛ خط: نسخ، بی کا، تا: جمادى الثانی 1093ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 6 - 654]

آغاز: الحمدلله رب العالمین ... الهی الثالث عشر من كتاب الشفا فی الالهیات؛ انجام: و خلیفة الله فیه. کاتب در ذیل نسخه چنین رقم کرده «تمت نسخة الالهی على یدی محمد سعید الجیلی لیلة الجمعه من العشر الاول شهر ربیع الاول سنة تاریخها 1096» (در نسخه 196)

خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد سعید جلیلی، تا: جمعه دهه اول ربیع الاول 1096ق؛ محشی از صدرا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 153گ (1-153)، اندازه: 25x19/5 سم [ف: 10 - 556]

شامل منطق طبیعیات، تعلیمیات (هندسه، هیئت، حساب، موسیقی) و الهیات؛ خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: 1097ق؛ نسخه مشوش است، مصحح، بسیاری از صفحه ها با «بلغ قبالا»؛ بر پشت آخرین برگ هر دو جلد به خط شکسته زیبا نوشته شده: «مجموع الهی و طبیعی هر دو یک خط و یك قطع در دو جلد از ابتیاع میرزا حاتم بیک وزیر سابق دارالامان کرمان بوساطة سلیمه دلاله شهر ذی قعدة الحرام سنه 1105 جلد هر دو ساغری و همه صفحه ها دارای جدولهای آب طلایی و لاجوردی است»؛ یادداشت: «انتقل بالبیع الصحیح الشرعی ... الى المذنب بن عبدالكریم ابوطال»؛ مهر: «لا اله الا الله الملك الحق المبین محمد حسین بن ابوالقاسم» (مربع)، «اذ جاء ربه بقلب سلیم» (بیضی)؛ جلد: تیماج مشکی، 1362 ص، 21 سطر، اندازه: 21 * 33/5 سم [ف: 5 - 386]

جلد دوم نسخه ش: 1893 شفاء است. طبیعیات و الهیات؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1097ق؛ مجدول مذهب، محشی از میرداماد با نشان «م حق» و از سید احمد (گاه با امضاء صریح و گاه با نشان س احمد) و با نشان «ص ر ه» - گویا از صدرالمتالهین - و با نشان «ص م د» یا نشان «شمس» یا «س م س» و فقراتی نیز به نقل از «تعلیقات» و «تحفه» و «شرح»؛ مهر: «محمد حسین بن ابی القاسم التهامی» (مربع)، «اذ جاء ربه بقلب سلیم»؛ کاغذ: خان بالغ، 874ص، 21 سطر، اندازه: 33*22 سم [ف: 5 – 387]

آغاز: الفن الثالث عشر ... فی الالهیات فصل فی ابتداء طلب موضوع الفسلفة لیتبین انیة فی العلوم واذ قد وفقنا الله ولی الرحمة و التوفیق فاوردنا ما وجب ایراده من معانی العلوم المنطقیة و الطبیعة؛ انجام: و هیئة التوسط فی التدبیریة دروس هذه الفضائل عفة و حكمة و شجاعة و مجموعها العدالة و هی (...) عن الفضیلة النظریة و من اجتمعت له معها الحكمة النظریة فقد سعد و فاز مع ذلک بالخواص النبویة كاد یصیر ربا انسانیا فكاد ان تحل عبادته (..) و هو السلطان العالم الارض و خلیفة الله فیه ولله الحمد و المنة قد تم الهیات (فن سیزدهم)؛ خط: نستعلیق، کا: محمد زمان بن حاجی مراد، تا: سه شنبه 7 شوال 1097ق؛ مصحح، محشی با امضای «احمد»؛ مهر: «این کتاب از مملکات و جزو کتابخانه احقر محسن الحسنی است 1322»؛ جلد: تیماج مشکی، 190گ، 17 سطر، اندازه: 18*11 سم [ف مخ: 3 - 1288]

آغاز: الحمدلله رب العالمین و صلوته (كذ) على محمد و آله اجمعین الفن الثالث عشر؛ انجام: و هو سلطان العالم الأرض و خلیفه الله فیه.

ج2، کامل الهیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه 1097ق؛ محشی از قوام و میرزا ابوالقاسم مدرس و غیرهما؛ واقف: ملكزاده کوثر؛ 160گ، 17 سطر، اندازه: 18*11 سم [ف: 11 - 226]

آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم وبه نستعین المقالات الأولى من الفن الثالث؛ انجام: فنیقسم الى نوعین او و صفین فتكون مثلا الباقی

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ اهدایی: رهبری، خرداد 1373؛ جلد: تیماج، 215 گ، 18 سطر [ رایانه ]

آغاز: المقالة الأولى من الفن الخامس من جملة الأولى و هی فی البرهان من المنطق، فصل فی الدلالة على الغرض؛ انجام: سبب تصدیقنا بها لذاتها اذا كان متصلا بالفیض الإلهی الذی لا ینفصل منطق شفا؛ خط: نستعلیق مایل به نسخ، بی کا، تا: احتمالا قرن 12؛ جلد: چرم، 115 گ، 21 سطر، اندازه: 26*13/2 سم [ف: 43 - 117]

آغاز: بسمله، المقالة الأولى من الفن الخامس من الجملة الاولى و

هی فی البرهان من المنطق؛ انجام: داخله فی الموضوعات البراهین ولا فی مبادیها بوجه تمت المقاله الثانیه بحسب تكلیف علامه الثانیه ..

منطق شفا؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مهر: ناصر الدین شاه؛ 131 گ، 15 سطر (6/5 *12)، اندازه: 12/5 ×19 سم [ف: 7 - 85]

آغاز: المقالة الأولى من الفن الخامس من الجملة الاولى و هی فی البرهان من المنطق؛ انجام: لیكون أمثال هذه العلل المحصلة للذات مخصصة لامرها حتى یجعله محصلا و یكون ذلك الأمر. منطق؛ خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالا قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ 145گ، 21 سطر، اندازه: 24*13 سم [ف: 11 - 505]

طبیعیات است تا اواخر نفس؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ 365گ، 20 سطر، اندازه: 25/6*15/7 سم [ف: 1- 338]

آغاز: الحمدلله وحده و صلواته على سیدنا نبیه محمد و آله اجمعین. الفن الأول من الطبیعیات فی السماع الطبیعی و فیه اربع مقالات. المقالة الأولى فی الاسباب و المبادی؛ انجام: او البهام السماوی یوصل عن قریب الى مفروغ عنه ذخیرة الى وقت طلب الآخر بالرؤیة و الفكر

از ابتدای طبیعیات شفا تا پایان فن 5 آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، با بلاغ مقابله؛ تملک: خاک صدر الصدوری؛ انتقالی از مدرسه آیت الله بروجردی شهر ری اردیبهشت 1370؛ 230گ، 21 سطر (14*7/5)، اندازه: 12/5 ×16 سم [ف: 20 - 82]

آغاز: بسمله المقالة الأولى ... الاول فصل فی الدلالة على الغرض فی هذا الفن لما كان العلم المكتسب بالفكرة و الحاصل بغیر اکتساب فکری؛ انجام: الیقین الحقیقى الكلى الذی بعده واما ان یكون بیانا لسبب فیوجب الیقین الحقیقی فی كل واحد منها فیجب ان یتفق فی السبب كما قلنا فیكون

المقالة الأولى من الفن الخامس من الجملة الاولى و هی فی البرهان من المنطق؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 20 گ، 21 سطر، اندازه: 20x11 سم [ف: 5 - 2707]

آغاز: ما تقولون غیر دائرة فی الحقیقة مك كان المحیط مضرسا و كذلك اذا فرض فیها حرا على انه المركز وان لم یكن ذلك الحرا مركزا بالحقیقة فقد تكون عندهم مرکزا؛ انجام: هو ایضا اضاعة للانسان نفسه و عمره و آلة صلاحه و بقائه الى وقت استكماله و لان الدواعی شهواته و عصبیته و تدبیرته و الفضائل بینه بهیئة التوسط فی الشهوانات مثل لذة

الهیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی با امضاء «م ح ق ر ه»؛ جلد: تیماج مشکی، 172گ، 19 سطر، اندازه: 10×19 سم [ف: 5- 2707]

آغاز: بسمله، الفن الثالث عشر من كتاب الشفا لشیخ الرئیس، المقالة الأولى؛ انجام: و كاد ان یحل عبادته لعبدالله تعالی و هو سلطان عالم الأرض و خلیفه الله فیها.

الهیات شفا، از فن ثالث عشر تا انتهای عبادات که آخرین بحث در الهیات است؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 12؛ مهر: ناصر الدین شاه؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عنابی، 244گ، 17 سطر (13*6)، اندازه: 12×5/ 20 سم [ف: 7 - 148]

بخشی است از المدخل؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 20 سطر (18*12)، اندازه: 19×27 سم [ف: 16- 333]

آغاز: المقالة الأولى من الفن الخامس من الجملة الاولى وهی فی البرهان من المنطق و فیها اثنا عشر فصلا؛ انجام: فاذا وضع موضع برهانی دللنا علیه والله تعالی اعلم تم الفن الخامس و ...

منطق؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح؛ مهر: «لا اله الا الله الملك الحق المبین عبده حسین» (مربع)، «عبده محمد حسین » (بیضی)، «عبده محمد اشرف الحسینی» (مربع)، «یا سمیع الدعاء» بیضی)، «محمد الحسینی» (بیضی)؛ تملک: مهدی طبیب قزوینی به سال 1295 با مهر «المهدی من هدیت» (بیضی)؛ جلد: تیماج زرشکی، 127گ، 19 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [محدث ارموی مخ: 2 - 934]

آغاز: بسمله. الحمد لله رب العالمین ... الفن الثالث عشر من كتاب الشفا فی الالهیات عشر مقالات المقالة الأولى من جملة الالهیات؛ انجام: كاد ان یصیر ربما انسانیا و كاد ...

الفن الثالث عشر فی الالهیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: احتمالا قرن 11 و 12؛ مجدول، مصحح؛ تملك: ابن محمد صادق قشمیری به تاریخ 1172ق، یحیی حسینی؛ جلد: تیماج قهوه ای مذهب، 383ص، 22 سطر، اندازه: 10/5 ×22سم [ف: 24/3 - 73]

آغاز: بسمله، الفن الأول من الطبیعیات فی اسماع الطبیعی و هو اربع مقالات و از قد فرغنا؛ انجام: یدفعها كما یاتبک ذکره حیث تتكلم فی الحیوان بعون الله تم.

طبیعیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 (رایانه)

تنها فن 13 یا الهیات است تا «فصل فی عقد المدینة و عقد البیت»؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ افتادگی: انجام؛ 168گ، 16 سطر ( 13/57 )، اندازه: 19/513 سم [ف: 5 - 141]

بخش منطق تا مقولات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی به نشان «س ع ی د(سعید)»؛ تملك: فاضل تونی؛ جلد: تیماج سرخ، 78 گ، 21 سطر (189)، اندازه: 2517/5 سم [ف: - 598]

مبحث نفس؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج سرخ، 185 گ، 15 سطر (5×11/5)، اندازه: 11×17/5سم [ف: - 599]

بخش منطق از آغاز تا فصل صورة قیاس مطلق؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ تملك: ضیاء الدین دری؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 319گ، 17 سطر (6×14/5)، اندازه: 13×21/5سم [ف: 599]

الهیات؛ خط: نستعلیق، كا: کرمعلی بن محمد خان، تا: 1100ق [ف: - 69]

آغاز: بسمله حمدله الفن الثالث عشر من كتاب الشفا فی الالهیات؛ انجام: مثل الظلم او بالقیاس الى من تفقد من كمال بحت فی .... خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی با امضاء: میرزا ابراهیم الجیلانی، م ح ق رحمه الله تعالی ص، من تحصیل بهمنیار و ... کاغذ: نخودی رنگ، جلد: تیماج عنابی، 96گ، 20 سطر (11×16/5)، اندازه: 25x18 سم [ف: 530]

تا پایان موسیقی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: آغاز؛ کاغذ: هندی [نشریه: 2 - 160]

آغاز: اذ قد فرغنا بتیسیر الله و عونه مما وجب تقدیمه فی كتابنا هذا و هو تعلیم الكتاب من صناعة المنطق؛ انجام: وإذا لم یفضل بل فنی الغیر المتناهی مع المتناهی على ما أوجبه المفروض، كان غیر المتناهی متناهیا.

طبیعیات؛ خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن حاجی صنعان، تا: ربیع الاول 1101ق؛ مصحح، محشى؛ تملك: ابن امیر عزیز رضوی با مهر «حسین الرضوی» (مربع) به سال 1149؛ جلد: تیماج قرمز، 218گ، اندازه: 19/5*13 سم [محدث ارموی مخ: 2 - 934]

آغاز: المقالة الأولى من الفن الخامس من الجملة الاولى و هی البرهان من المنطق

چهار مقاله از فن پنجم کتاب الشفاء؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1102ق؛ 171 ، 19 سطر، اندازه: 6/5 × 15 سم [ف: 2 - 52]

قسم الالهیات؛ كا: تقی بن محمد صادق موسوی، تا: 8 جمادی الثانی 1106ق [دلیل المخطوطات: 1- 239]

انجام: و الحمدلله ... فرغت من انتساخ تتمه هذا الكتاب ... العبد الاقل ... محمد سعید بن محمد طاهر بن ملا توفیق اللاهیجانی فی سنه 1107.

الهیات شفاء در 10 مقاله؛ خط: نسخ تحریری، كا: محمد سعید پسر محمد طاهر لاهیجانی، تا: 1107ق؛ محشی از عبد الغفار و سید احمد رحمه الله؛ تملک: محمد مراغی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 354ص، 24 سطر، اندازه: 20*13 سم [ف: 5 – 392]

آغاز: بسمله و به نستعین، الفن الثالث ... من كتاب الشفاء انجام: الف الوف من الصلوه و السلام و التحیه.

خط: نسخ، بی کا، تا: 1108ق [ رایانه ]

آغاز: بسمله، و به نستعین و اذ قد فرغنا بتیسیر الله و عونه مما وجب تقدیمه فی كتابنا هذا و هو تعلیم اللباب من صناعة المنطق فحری بنا أن نفتح الكلام فی تعلیم العلم الطبیعی على النحو الذی انجام: فهذا آخر المقالة التاسعة عشرة من حمله الطبیعیات طبیعیات؛ خط: نسخ زیبا، کا: محب على بن ملک محمد کازرونی، تا: 1111ق؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی مذهب، 431ص، 31 سطر، اندازه: 30*18/5 سم [ف: 10 - 879]

آغاز: بسمله الفن الثالث عشر ... المقالة الأولى فصل فی ابتداء طلب موضوع الفلسفة الاولى لیتبین انیته؛ انجام: كاد أن تحل عبادته بعد الله تعالى و هو سلطان العالم الارضى و خلیفة الله فیها.

خط: نسخ ممتاز، كا: محمد بن مولانا محمد حسین همدانی، تا: محرم 1111ق، به سفارش میر غلام محمد از علماء زمان، دارای سرلوح و کتیبه مذهب و مرصع، مجدول، مصحح؛ تملک: نوتری مورخ 1242ق؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج زرد مذهب، 163گ، 22 سطر، اندازه: 21*11 سم [ف: 24/2 - 198]

بخش الهیات؛ بی کا، تا: 1112ق [میراث اسلامی: 5 - 619]

خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: جمعه 20 شوال 1114ق؛ مقابله شده، محشی؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج قهوه ای، 118گ، 21 سطر (14/5 × 16/5 )، اندازه: 18*12/5 سم [ف: 2 - 164]

الهیات؛ خط: نسخ، كان محمد کاظم بن محمد شریف، تا: 13 ذیحجه 1116ق، جان اصفهان؛ 94گ، 19 سطر، اندازه: 21*16 سم [ف: 1- 242]

آغاز: بسمله. حمدله. و الصلوة ... الجملة الثانیة من كتاب الشفا فی الطبیعیات ثمانیة فنون الفن الأول اذ قد فرغنا بتیسیر الله و عونه مما وجب تقدیمه فی كتابنا هذا و هو تعلیم اللباب؛ انجام: كان الغیر المتناهی متناهیا. هذا آخر السماع الطبیعی من الشفاء و به تم الجزء بخشی از طبیعیات؛ خط: نستعلیق، كا: ابوالحسن مازندرانی، تا: 1116ق؛ مصحح، محشی با امضای «لمحرره»، رکابه دار؛ مهر: «المتوكل على الله الغنی محمدرضا الحسینی» (مربع)، «محمدرضا بن محمد صفی الحسینی» (مربع)، «لا اله الا الله الملک الحق المبین عبده ابوالقاسم» (مربع)؛ جلد: تیماج سرخ، 149 گ، 22

سطر، اندازه: 12×22 سم [ف: 44 - 95]

طبیعیات و الهیات و ریاضیات؛ خط: نسخ، کا: رفیع الدین محمد حسینی طبسی، تا: 1116ق؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن مذهب، 511 گ، 25 سطر، اندازه: 29/6*18/6 سم [ف: 1- 338]

طبیعیات است تا مقاله هشتم؛ خط: نسخ، كا: محمد بن اسدالله، تا: سه شنبه پایان ذیقعده 1125ق [نشریه: 6 - 346]

الهیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 17 ربیع الاول 1131ق [نشریه: 5 - 214]

فن 8 در خطابه و فن 9 در شعر از منطق؛ خط: نسخ، بی کا، تا: رجب 1133ق، کاغذ: سپاهانی، 199 گ، 16 سطر (146)، اندازه: 2413 سم [ف: 17 - 294]

خط: شکسته نستعلیق، کا: خلیل پسر جعفر طالقانی، تا: 1135ق؛ مصحح، محشی با نشان «ص د ر» «صدرا»، «ح س ره» و فقراتی به نقل از کتاب نجات و غیره؛ مهر: «یا خلیل الرحمن»؛ تملك: یحیى دولت آبادی و او فقراتی از حواشی مرحوم سید ابوالحسن جلوه که در آن وقت زنده بوده با خط زیبای شکسته نستعلیق بر روی و پشت یک برگ اضافی (اولین برگ نسخه) نقل کرده و زیر آن نوشته: «نقل من خط الاستاد ادام الله بقاه سنه 1312» و سپس امضاء کرده است؛ پس از پایان نسخه نیز 3 نوشته به عربی از حاج میرزا یحیی دولت آبادی است که یکی تاریخ درگذشت مرحوم جلوه استاد دولت آبادی در 6 ذی القعده 1314 و مجملی درباره زندگی و سرگذشت اوست. در یادداشت دیگری که آن را در زندگی جلوه نوشته چنین آمده: «این کتاب نفیس را از آغاز تا پایان نزد فرید زمان، سید ابو الحسن طباطبائی متخلص بجلوه ادام الله ایام افاداته خواندم و یک کلمه نادرست و یا افتاده (جز در یک یا دو مورد) در آن ندیدم این نسخه، از جمله نسخه هایی است که عالم ربانی، یگانه عصر مولی محمد خلیل طالقانی قدس الله نفسه که خود دارای تألیفاتست، برای خود نوشته و تصحیح کرده و من این نسخه را با یک نسخه از شفاء که آن نیز نوشته و مصحح ملا خلیل است در 1314 خریداری کردم»، روی صفحه دیگر نوشته ای دیگر از دولت آبادی درباره استدلال به آیه «ام جعلو الله شركاء خلقوا كخلقه فتشابه الخلق علیهم قل الله خالق كل شیء و هو الواحد القهار» بر توحید واجب الوجود و آغاز آن چنین است: «لقد خلد فی روعی الكئیب من امعان النظر فی آیة من كتاب الله العزیز یشبه أن یكون برهانا لتوحید واجب الوجود»؛ 258ص، 21 سطر، اندازه: 18/5 * 25 سم [ف: 5 - 401]

بخش طبیعیات فن 7 در نبات است تا آخر طبیعیات که آخر مقاله نوزدهم از فن هشتم است؛ خط: نسخ، كا: عبدالحی بن عبدالرزاق رضوی، تا: اواخر صفر 1138ق؛ مصحح در ذیحجه 1144ق، محشی؛

179گ، 18 سطر ( 11/87)، اندازه: 18/513 سم [ف: 1- 185]

مشهد؛ مولوی؛ شماره نسخه: 323

همان نسخه بالا [نشریه: 5 - 42]

طبیعیات: فن سابع و ثامن؛ خط: نسخ، كا: زین العابدین بن ابوالحسن، تا: 28 جمادی الثانی 1138ق؛ 363ص، 18 سطر (148)، اندازه: 1812 سم [ف: 1- 269]

آغاز: بسمله. الفن الثالث عشر من كتاب الشفاء فی الالهیات؛ انجام: و لا یجوز أن یكون مفرده بالذات منحازة على ما علمت فی مواضع و اما ان كان.

فقط مقاله اول و بخشی از مقاله دوم از ده مقاله الهیات کتاب شفاست؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1145ق؛ محشی؛ واقف: نادرشاه افشار، 1145؛ کاغذ: نخودی، جلد: پارچه ای زرد اخرى، 31گ، 18 سطر، اندازه: 19/3*12/5 سم [ف: 1- 168]

آغاز: بسمله. المقالة الأولى من الفن الخامس من الجملة الاولى و هی فی البرهان من المنطق و فیها اثنی عشر فصلا؛ انجام: اذالم یكن الشی برهان لم ینظر فی هذا الكتاب وصارح قیاسا.

کتاب برهان از منطق شفاست و مشتمل بر مقاله اول و دوم از فن پنجم از جمله اول می باشد و ناتمام است؛ خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: با تاریخ 1145ق؛ افتادگی: انجام؛ واقف: نادرشاه افشار، 1145؛ 46گ، 18 سطر، اندازه: 12/5 ×19 سم [ف: 1- 343]

طبیعیات؛ خط: نستعلیق، كا: (گویا) عبد النبی جزائری، تا: با تاریخ 1155ق؛ گویا از همان عبد النبی جزائری که یادداشت مورخ پایان روز پنج شنبه جمادی الاول 1955 او در پایان هست؛ 431گ، 22 سطر (189)، اندازه: 2814 سم [ف: 12 - 2780]

آغاز: بسمله. الفن الثالث عشر من كتاب الشفا تصنیف الشیخ الرئیس؛ انجام: و هو سلطان العالم الارضی و خلیفه الله فیه و لله الحمد والمنه و الجود.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی؛ واقف: آقا زین العابدین، رجب 1166، 214گ، 18 سطر، اندازه: 20*13 سم [ف: 1- 167]

آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام على خیر خلقه محمد و آله اجمعین الفن الثالث عشر من كتاب الشفا فی الالهیات عشر مقالات؛ انجام: و شجاعة و مجموعها العداله و هی خارجة عن الفضیله النظریة.

خط: نسخ خفی، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ مجدول؛ واقف: زین العابدین، 1166؛ 183 گ، 18 سطر، اندازه: 19*11 سم [ف: 1- 167]

آغاز: فان الانسان محمول على زید بالحقیقه و المواطاة؛ انجام: اذا نحا نحو انتاج مقابل ما ینصره المحبب على الاستقامة و قد ینتفع بالثانی فی

از اواخر فصل 5 از مقاله اول از فن اول منطق است تا اندکی از فصل 6 از مقاله «قیاس - فصل فی احد القیاس المطلق العام ..»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی شکری، 371ص، 20 سطر، اندازه: 22*18 سم [ف: 5 - 398]

از آغاز الهی؛ بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج پسته ای، 7گ، 25 سطر، قطع: ربعی [ آستانه قم: - 201]

آغاز: بسمله الفن الأول من الطبیعیات فی السماع الطبیعی

قسمت طبیعیات از فن سماع طبیعی، در چهار مقاله تا آخر کتاب نبات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مهر: حاج سید سعید؛ 398گ، 21 سطر (18/5*9)، اندازه: 17×24/5 سم [ف: 1 – 261]

الهیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ اندازه: 12/5 × 23/5 سم [رشت و همدان: ف: - 1142]

بخش منطق فن سوم و چهارم؛ خط: نستعلیق، كا: محمد على بن محمد حسنی حسینی، تا: جمعه 7 رجب 1211ق؛ افتادگی: انجام؛ 59گ، 29 سطر، اندازه: 21 * 30 سم [ف: - 78]

آغاز: بسمله، ... فی كتاب الشفافی الالهیات عشر مقالات؛ انجام: الفرد و غیره زوج ترکیب، فی بیان الحق والصدق و الذب عن اول الأوائل

خط: نستعلیق شکسته، كا: محمد حسین بن اسماعیل بن حسین تفرشی، تا: 1240ق؛ جلد: تیماج مشکی، 35ص (109-143)، 19 سطر، اندازه: 16*12 سم [ف: 9 - 281]

خط: نسخ، بی کا، تا: 1257ق؛ تملك: حبیب الرحمن بن على موسی، جلال الدین بن حبیب الله، محمد رضا بن محمد صفی حسینی، محمد حسین بن احمد، میر عبدالرزاق احتشام الملک، محمد تقی مدرس رضوی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز، 332گ، 27 سطر (22*12)، اندازه: 20×32/5 سم [ف: - 597]

الهیات؛ بی کا، تا: 1278ق؛ قطع: رقعی [ف: - 178]

بخش الهیات؛ خط: نسخ، كا: محمود شریف ابن آقا بزرگ، تا: 1295ق؛ محشی با نشان «ص، م س، قوام الدین، ص ش، آقا حسین، ص ه ملااولیاء، سید احمد، هادی، ملاسلیمان، م ح ق، س در»؛ تملک: فاضل تونی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 182 گ، 20 و 17 سطر (8-10×15-16)، اندازه: 17×25/5 سم [ف: - 598]

آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمین و صلوته على محمد و اله الاكرمین اجمعین الفن الثالث عشر من كتاب الشفا فی الالهیات عشر مقالات؛ انجام: و هو سلطان العالم الارضى و خلیفة الله فیه و الله الحمد و المنه تمت الكتاب المسما بشفا فی الحكمة ...

الفن الثالث عشر من کتاب شفافی الالهیات؛ خط: شکسته نستعلیق و نسخ، كا: مهدی بن معصوم بن جعفر حسینی جیلانی، تا: 1295ق، جا: تهران مدرسه محمدیه؛ محشی با نشان های س م س یا علی در باب، ملا اولیا، 22، صدر المتألهین (ملا صدرا)؛ کاغذ: فرنگی، 164 گ، 17 سطر (13*9)، اندازه: 17/5 × 22/5 سم (رایانه)

کا: محمد بن عبدالله الشهیر بافردفر (؟)، تا: 1296ق؛ از روی نسخه نوشته در 503 در بغداد؛ اندازه: 12/5 × 20/5 سم [رشت و همدان: ف: - 1142]

بخش منطق از آغاز تا پایان مقاله اولی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ تملک: فاضل تونی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، 206گ، 20 سطر (10/5 ×17)، اندازه: 16/5 × 20/5 سم [ف: - 599]

بخش منطق از فن رابع از جمله اولی در عکس مقدمات تا پایان قیاس؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ تملک: فاضل تونی؛ 156گ، 20 سطر (10/5 ×17)، اندازه: 16 * 20/5 سم [ف: - 599]

آغاز: بسمله، هذا كتاب الشفاء للشیخ أبی الحسن ابن عبدالله ... اما بعد فقد كانت محبتی للعلوم الحكمتیة و رغبتی فی اقتباس المعارف الحقیقیة دعانی الى الاجلاء من بلادی؛ انجام: و هو انهم اختلفوا فی آن متعلق التصدیق هل یكون بدا من أن یكون مستقلا ام الا و معنى الاستقلال ههنا. مباحث منطق؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ واقف: هاشم قزوینی، 1380، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 104گ، 32 و 34 سطر، اندازه: 20/5 × 33/5سم [ف: 5 - 542]

از آغاز منطق است تا فصل 7 مقاله 1 قیاس به اندازه یک سطر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ تملک: سید احمد بهبهانی؛ 194گ، 16 سطر (16*10)، اندازه: 15/5 ×22 سم [ف: 9 - 927]

آغاز: هذا كتاب الشفا صنفه الشیخ الرئیس ابو علی حسین بن عبد الله بن سینا و فی صدره كلام لابی عبید ... الفصل الأول من الفن الأول من الجملة الاولى؛ انجام: ثم نص المسألة فی جزئی و هو انه یمشی و ترک الماشی لان هذه المغالطة.

قسمتی از منطق، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14، 48گ، 20 سطر (17*12)، اندازه: 18/5 × 22/5 سم [ف: 2 - 291]

تا «فصل فی الألفاظ المتفقة و المتواطئة ... من وجوه التكلیف و التحمل سمى الا انه»؛ خط: نسخ، كا: محمد حسن موسوی اصفهانی، تا: صفر 1337ق، جا: حیدر آباد دکن؛ واقف: حاجی شیخ هاشم مدرس قزوینی، 32 سطر، قطع: رحلی [چهار کتابخانه مشهدف: - 340]

آغاز: بسمله، توكلت لیالحی الذی لایموت، هذا كتاب الشفا للشیخ الرئیس ابی على الحسین بن عبدالله بن سینا؛ انجام پایان: غرضنا الاستفتاء فیما ینفع به فی العلوم، انتهى الرابع من كتاب الشفا بحمد الله و توفیقه ... الطاهرین.

منطق مفصل آمده با مقدمه ای از ابو عبدالواحد بن محمد جوزجانی (؟)؛ خط: نسخ خوش، کا: میرزا یدالله کجوری ملقب به نظر پاک، تا: 1343ق، جان تهران مدرسه ناصریه (مسجد سپهسالار جدید)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، 574گ، 18 سطر (25x15)، اندازه: 5/ 20×23/5 سم [ف: 10 – 381]

بی کا، تا: سه شنبه دهه اول رجب 1345ق [تراثنا، س 2ش3 - 155]

آغاز: الفن الأول من الطبیعیات فی السماع الطبیعی و هو أربع مقالات؛ انجام: كمال الواجب فی الحكمة على مقتضى الإمكان فی طباع الوجود من غیر حاجة إلى تكثیر لها

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: چرم سبز، 147گ، 26 سطر، اندازه: 24*12/5 سم [مؤید: 3 - 597]

طبیعیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 219 گ، 23 سطر، اندازه: 19*12 سم [ف: 1- 169]

آغاز: بسمله. الفن الأول من الطبیعیات فی السماع الطبیعی و هو اربع مقالات؛ انجام: و لذالك یكون القطع المشترک بین الافق و بین الشمس خط مستقیما فی الزاویة خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ واقف: محمد حسین طباطبائی بروجردی، 1367/4/8 ؛ کاغذ: سفید، جلد: میشن سرخ، 437ص، 23 سطر، اندازه: 19*12 سم [فهرست عراقی: 1- 241]

قسمتی از طبیعیات و الهیات شفا؛ خط: نسخ خوب، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ 138 گ، 18 سطر، اندازه: 19*12/5 سم [ف: - 61]

بخش الهیات؛ بی کا، بی تا [میراث اسلامی: 5 - 599]

نسخه اصل: نور عثمانیه 2701؛ بخش الهی؛ بی کا، بی تا، 6گ، [ف: - 157]

مقاله دوم طبیعی کتاب الشفاء یابی کا، بی تا، 16گ [نشریه: 5 - 336]

ریاضیات؛ بی کا، بی تا، 72گ [نشریه: 5 - 336]

آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمین ... الفن الثالث عشر من كتاب الشفا فی الالهیات المقالة الأولى فصل فی ابتداء طلب موضوع الفلسفة الاولى؛ انجام: فصل فی العنایة و بیان كیفیة دخول الشرفی القضاء الالهی ... بعد از یک برگ: مثل الظلم او بالقیاس الى ... كمال یجب فی السیاسة المدنیة كالزنا.

الهیات فن 13 از مقاله 1 تا 9؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ مهر: نصرة الملك؛ 97گ، 20 سطر (11×16/5)، اندازه: 18/5 × 24/5 سم [رشت و همدان: ف: 1749]

آغاز: هو بسم الله الرحمن الرحیم. الفن الأول من الطبیعیات فی السماع الطبیعی و هو اربع مقالات؛ انجام: و هو آخر کتاب الحیوان من كتاب الشفاء من الطبیعات و به تم طبیعیات است از فن نخستین (السماع الطبیعی) تا پایان آن که كتاب الحیوان باشد؛ خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ 644ص (14 - 657)، 29-27 سطر، اندازه: 15×24/5 سم [نشریه: 3- 329]

الهیات؛ خط: نسخ، بی کا، بی تاب افتادگی: انجام؛ قطع: وزیری [رشت و همدان: ف: - 1339]

طبیعیات تا پایان فن پنجم؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ قطع: ربعی [رشت و همدان: ف: - 1339]

آغاز: بسمله. رب یسروا عن. النقطه شیء مالاجزه له؛ انجام: و النقتصر على هذا المبلغ من علم الموسیقی و تجد فی كتب اللواحق تعریفات و زیادات كثیرة ان شاء الله تعالی.

چهار فن ریاضی را دارد؛ خط: نسخ کهن، بی کا، بی تا؛ نسخ بسیار کهن؛ مصحح، تملک: فرهاد میرزا مورخ 1304، 214 گ، 19سطر (18*12/5 )، اندازه: 17×24/5 سم [نشریه: 3 – 189]

آغاز: بسمله - الفن الثانی عشر من كتاب الشفا و هوى فی علم الموسیقی ست مقالات - المقالة الأولى؛ انجام: تمت المقالة ... و تم الموسیقى و الحمدلله رب العالمین و صلی الله على سیدنا محمد العربی و اله الاكرمین الطاهرین.

قسمت دیگری (فن الثانی عشر) است از کتاب شفا که در علم موسیقی نوشته شده و شامل شش مقاله می باشد؛ خط: نسخ ریز، بی کا، بی تا؛ محشی؛ کاغذ: دولت آبادی نخودی، جلد: مقوایی، 38ص، ابعاد متن: 15/5*6، اندازه: 11×21/5 سم [ف: 2 - 36]

آغاز: بسمله. حسبنا الله و نعم الوكیل. الحمدلله رب العالمین و

صلواته على النبی محمد و آله اجمعین [...] من كتاب الشفا فی الالهیات. فصل فی ابتداء طلب موضوع الفلسفة الأولى؛ انجام: و من فاز مع ذلك بالخواص النبویة یكاد ان یصر ربا انسانیا و كاد ان یجعل عبادته بعد الله و هو سلطان العالم الارضیة و خلیفة الله فیه. تم الهیات الشفا.

فن 13 آن در الهیات، در 10 «مقاله»؛ خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ 280ص، 22 سطر (11×22/5)، اندازه: 30*21 سم [عکسی ف: 1 - 240]

از فن هفتم که در آن یک مقاله و هفت فصل است فقط پنج فصل را دارد که دو فصل از فن هفتم و تمام فن هشتم که در آن نوزده مقاله هست ناقص است؛ بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام [ف: - 142]

آغاز: فی تعریف الطبیعه 06 فی نسبة الطبیعة الى المادة و الصورة و الحركة 7. فی الألفاظ المشتقة من الطبیعة؛ انجام: و اما حدیث الاسنان و منافعها فقد علمت فی موضع آخر. وهذا آخر هذه المقالة و هو آخر الطبیعیات. بخش طبیعیات؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ 363گ، 25 سطر (169)، اندازه: 24/516 سم [ف: 19 - 361]

الهیات شفا؛ بی کا، بی تا، خریداری از علیرضا طاهری یزدی [ رایانه ]

آغاز: فی المنافع الشخصیة ولا یخفى علیک أن النافع او الضروری انما یتعرفه بالذات لیبطلته و الضار انما یتعرفه بالعرض.؛ انجام: فان و کد عرضا الاستقصاء فما ینتفع به فی العلوم انتهى المنطقیات من کتاب الشفا بعون الله الملك المتعال ...

بخش منطقیات از جدل تا آخر کتاب منطقیات؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مشکی مذهب، 247گ (253-7 پ)، 18 سطر (136/5)، اندازه: 2013 سم [ف: 19 - 17]

آغاز: بسمله، و علیه توكل واذ اقدفرغنا؛ انجام: و على المذكورین ... کالجامع ثم.

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز [ رایانه ]

آغاز: ابیض فهو دون لون مفرق للبصر مادام موجود الذات بل مادام موصوفا بأنه أبیض فكان دون لونه

بخش منطق؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز؛ نسخه قدیم و بسیار نفیس؛ جلد: مقوایی، 273 گ، 21 سطر، اندازه: 18×25/5سم [ف: 14 - 294]

آغاز: الفن الثالث عشر من كتاب الشفاء فی الالهیات؛ انجام: الشرور التی هی نقصانات للكمالات الثالثة.

جلد 2؛ خط: نستعلیق مخلوط به شکسته کم اعجام، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ واقف: محمد الحسینی خراسانی؛ جلد: تیماج مشکی، 178گ، اندازه: 12× 5/ 20سم [ف: 11 - 228]

آغاز: موجود: و مباد مسلمة منها یؤلف البراهین؛ انجام: مثل المناکحات و المشاركا.

جلد 2؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، ناقص است؛ واقف: دکتر شمس الدین جزایری؛ کاغذ: حنایی، جلد: مقوا، 118گ، 21 سطر، اندازه: 25x15سم [ف: 11 - 228]

آغاز: الفن الأول من الطبیعیات فی السماع الطبیعی؛ انجام: من غیر حاجة الى تكثیر له.

جلد 1، فن اول و دوم از طبیعیات؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تاب محشی به رقم ح م ق»؛ واقف: خان بابا مشار؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 300گ، اندازه: 20x15 سم [ف: 11 - 224]

آغاز: الحمدلله رب العالمین و صلوته على محمد و آله اکرمین اجمعین؛ انجام: و هو سلطان العالم الارض و خلیفة الله فیها جلد 2؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول مذهب؛ واقف: نائینی؛ 212 گ، 15 سطر، اندازه: 12×17 سم [ف: 4 - 201]

آغاز: المقالة الأولى من الفن الخامس من الجملة الأولى؛ انجام: موضع برهان دللنا علیه

منطق، تنها کتاب برهان (فن پنجم از فنون نه کانه کتاب) را دارد که مرتب بر 4 مقاله است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 234 گ، 18 سطر، اندازه: 19*10 سم [ف: 4 - 392]

آغاز: الفن الثانی من الطبیعیات و هو مقالة واحدة فی السماء و العالم فصل فی قوى الاجسام؛ انجام: كالحمامة و العصافیر و ذوات النحل فلا یعمل شیئا من ذالك

جلد 1، از فن دوم طبیعیات تا آخر مقاله هشتم از فن هشتم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ واقف: نائینی؛ 318گ، 21 سطر، اندازه: 20 * 30 سم [ف: 4 - 200]

آغاز: و اذ قد فرغنا بتیسیر الله تعالی و عونه مما وجب؛ انجام: و كان من شان بعضها كما فرضنا أن یقبل الأثر

جلد 1، از آغاز تا پاره از فصل ششم از مقاله سیم از فن ششم؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، واقف: نائینی؛ 176گ، 29 سطر، اندازه: 25x18سم [ف: 4 - 200]

آغاز: فی السماع الطبیعی و هو اربع مقالات و اذ قد فرغنا؛ انجام: یكون ذخیرة الى وقت طلب الاخر بالرویة و الفكر

جلد 1، از آغاز تا پایان فن پنجم؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ واقف: نائینی؛ 327گ، 17 سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 4 - 200]

آغاز: ...... الاول من الطبیعیات فی الماء الطبیعی؛ انجام: هدا آخر کتاب ... و الحمد لله رب العالمین

بخش طبیعیات؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ واقف: احمد فاضل، 1365ش؛ کاغذ: کشمیر، 221ص، 17 سطر [الفبائی - 653]

از فن اول فی السماع الطبیعی تا آخر فی السابع فی النبات؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: بعد از قرن 12؛ مصحح، محشی از میرداماد و وحید؛ 357گ، 23 سطر، اندازه: 24*14 سم [ف: - 94]

آغاز: و اذ قد فرغنا بتیسیر الله و عونه مما وجب تقدیمه فی كتابنا هذا

طبیعیات، خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا؛ 253 گ، 18 سطر، اندازه: 18*11 سم [ف: 2 - 72]

طبیعیات؛ بی کا، بی تا؛ نسخه در کتابخانه باقر داماد بوده [د.ث. مجلس ]

سماع طبیعی و طبیعیات؛ بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]

خط شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد:میشن سیاه، 27گ ( 153-127 ر)، 21 سطر، اندازه: 19/5 × 25/7 سم [ف: 9 - 87]

الهیات؛ بی کا، بی تا، خریداری از حوزه علمیه عصر کرمان [ رایانه ]

آغاز: القوة النظریة بحصول العلم التصوری و التصدیقی ... بانهاء اعمالنا لیحصل منها ثانیة استكمال الحیاة العملیة؛ انجام: و هو سلطان العالم الارضى و خلیفة الله فی الأرض. والله الحمد والمنة و صلی الله على خیر خلقه محمد و آله اجمعین (برگ 214ر)

تنها الهیات. از میان فصل اول از مقالت یکم، از جمله چهارم را دارد؛ خط: نسخ نزدیک به نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز کاغذ: نخودی اصفهانی، جلد: گالینگور، 216 گ، 19 سطر (13*45)، اندازه: 17 * 99 سم [ف: 11 - 35]

آغاز: بسمله الفن الأول من الطبیعیات من كتاب شفا فی السماع الطبیعی و هو؛ انجام: طلب الاخر بالرویه و الفكر هذا آخر کتاب المعادن و الاثار العلویه و یتلوه الفن السادس و هو كتاب النفس.

طبیعیات از فن اول سماع طبیعی تا آخر فن پنجم در معادن و آثار علویه؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی، 199گ، 28 سطر (187)، اندازه: 2312/5 سم [ف: 2 - 10]

آغاز: التی تحویها الأعراض؛ انجام: و یجب ان یو کد

خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی: وزیری؛ 126گ، اندازه: 19*13 سم [ف: 4 - 1448]

دیباچه جوزجانی و منطق و طبیعی و ریاضی و الهی شفا است؛ خط: تعلیق خوش، بی کا، بی تا، دارای دو ترنج، با سرلوح، محشی، از آغاز منطق تا پایان مقاله 3 فن 2 (مقولات) منطق را جناب آقای مشکوة با نسخه تاریخ دهم اول ذیحجه 536 به خط احمد بن هبة الله بن احمد بن الكزایه و برابر شده با اصل مقابله کردند؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: تیماج مشکی، 591گ، 31 سطر (24*12)، اندازه: 18×31/5 سم [ف: 3 - 290]

آغاز: بسمله، حمدله، الفن الثالث عشر من كتاب الشفا فی الالهیات و فیه عشر مقالات

از اول فن سیزدهم در الهیات تا آخر کتاب؛ خط: نستعلیق، كا: محمد قلی بن محمد علی تبریزی، بی تا، 127گ، 25 سطر، اندازه: 23*12 سم [ف: 5 - 2707]

آغاز: الفن الثانی من صناعة الطبیعیات وهو مقالة واحدة فی السماء والعالم عشرة فصول الأول فی قوى الاجسام البسیطة والمركبة وافعالهما؛ انجام: کما ینبغی بسلامة الفاضل من ذلك النوع وان كان فیه مثلا من الماء ضعیف الارض

فن ثانی از طبیعیات در سماء و عالم شامل ده فصل و فن ثالث از طبیعیات شامل 15 فصل است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ 49گ، 19-24 سطر [ف: 5 - 2706]

فن دوم (سماء و عالم)؛ بی کا، بی تا؛ برابر با ص 223،159 چاپ تهران؛ 60گ (64پ -123) [ف: 5 - 141]

• الشفاء (مختصر) = تلخیص الشفاء / فلسفه / عربی

aš-šifā' (mx.) = talxīş-uš-šifā'

اشکی، بهمن

aškī, bahman

وابسته به: الشفاء؛ ابن سینا، حسین بن عبدالله (370-428)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:10718

آغاز: الحمدلله الملك الذی (...) و الصلاة على من له فی اقراع العطایا سجایا مکثارا با الكتاب السماع الطبیعی و فیه اربعة مقالات، المقالة فی المبادی؛ انجام: و آن شئت فارجع إلى كتابنا التی حررتها فی اثبات التناسخ

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول؛ جلد: تیماج سبز یشمی، 125گ، 17 سطر، اندازه: 26*17 سم [ف: 33/1 - 194]

• الشفا (ترجمه و شرح) / فلسفه / فارسی

šefā (t. v š.)

وابسته به: الشفاء؛ ابن سینا، حسین بن عبدالله ( 370-428)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1840/2

آغاز: (پس از خطبه) الفصل الرابع فی جمله ما یتكلم فیه ... آغاز: مقاله هشتم (پس از فهرست فصلها بعربی و فارسی فصل اول در بیان شناخت مبدأ اول مر كل وجود است و در بیان شناخت صفاتش و چون بتحقیق که رسیده ایم تا این جای و این مقدار از کتاب خود پس سزاوار آنست که ختم كنیم ما او را بیان معرفة مبدأ اول مر كل وجود و آنکه آیا او موجود است و آیا او واحد است؛ انجام: و اعلم ان لذة كل قوة حصول كمالها فلا یحس المحسوسات الملائمه ... و الواجب الوجود معقول عقل او لم یعقل و معشوق عشق او لم یعشق و بدان بدرستی که لذة هر قوتی کمالش است در نزد خودش ... پس واجب الوجود معقول است تعشق کرده شود یا تعشق کرده نشود یعنی واجب الوجود در حد ذات خود معقول و معشوق ذات خود است خواه او را معقول و معشوق چیزی گردد و خواه نگردد و السلام خیر ختام

شرح و ترجمه الهیات شفاء، این نسخه دیباچه و خطبه اول کتاب را دارد اما از فصل چهارم مقاله اول «فی جمله ما یتكلم (ما ینظر) فیه فی هذا العلم» شروع شده (پس از دیباچه)، و تا پایان فصل 8 از همین مقاله و سپس تمام مقاله هشتم را دارد؛ بی کا، بی تا؛ 200ص (179-378) [ف: 5 - 404]

• الشفاء ( ترجمه منطق) / فلسفه / فارسی

aš-šifā' (t. manteq)

وابسته به: الشفاء (منطق)؛ ابن سینا، حسین بن عبدالله (370 - 428)

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15449/2

آغاز: طبیعت نوعی یا جنسی بخلاف اسماء اشخاص که صادق نیست مگر بر واحد معین مشار الیه، الفصل الثانی عشر و از جمله چیزهایی که مخصوص جوهر است اینست که از برای جوهر ضد نمیباشد؛ انجام: و در قضیه منفصله مقدم و تالی بالوضع است ...... و من اشتهى اكثر من ذلك فرجع الى كتاب الشفاء

شاید ترجمه و تلخیص بخش منطق شفاء باشد که به زبان فارسی نوشته شده و بخشی کوتاه است که در نسخه قرار گرفته و باقی افتاده است. در پایان می گوید: کسی که بیشتر می طلبد به شفاء مراجعه کند؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1109ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی، با خط خوردگی و اصلاحات در پایان صورت سند حکم حکومتی است مورخ جمادی الاول 1133 از باب مقرری موقوفات 19-23 سطر، اندازه: 13/2 * 24/2 سم [ف:43-97]

• شفا (منتخب) / فلسفه / ترکی

šefā' (mn.)

در اسباب و علامات و معالجات (نام مؤلف در نسخه نیامده). دارای سه بخش» است بدین ترتیب: بخش 1. دارای دو «باب»: 1) طب علمی، 2) طب عملی؛ بخش 2. اغذیه و اشربه و ادویه، در پایان این بخش یک باب در ادویه مفرده؛ بخش 3. اسباب و علامات و معالجات بیماری ها، این بخش دارای شصت و دو «باب» است و مؤلف نخست در هر باب بیماری های مختلف بدن (از سر تا پای) و اسباب و علامات و معالجات آنها را بیان داشته و از باب 56 به ذکر معاجین، مرهم ها و دیگر مرکبات پرداخته (هر یک در بابی جداگانه) و باب آخر (التمش ایکنجی) در شربت هاست در آغاز بخش 3 فهرست مطالب 62 باب آن را یاد می کند. مؤلف از ابن سینا و محمد بن زکریا رازی یاد می کند و در حاشیه (ترکی به خط دیگر) از منهاج البیان یاد شده مؤلف در دیباچه از استاد حکیم خود یاد می کند.

تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6299

آغاز: بسمله حمد و سپاس و شکر بی قیاس. چون بلدم که خیر الناس من ینفع الناس. (طب علمنده بیر مختصر کتاب تصنیف ایدم حفظ ... و بو کتابه منتخب شفا آدو بردم تا که تشخیص امراض و طریق علاج آسان اوله ... و بو کتاب اوج بخش ایلدم اول بخش ایکی باب در؛ انجام: بیر در هم غاریقون قتلر اچرا نافع اول. خط: نستعلیق ترک، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترکی شکری، 376ص، 15 سطر، اندازه: 16*11 سم [ف: 19 - 278]

• شفاء الآلام فی طب اهل الاسلام / طب / عربی

šifā’-ul-ālām fī ţib ahl-il-islām

سرمری، یوسف بن محمد، 696 - 776 قمری

sorramarrī, yūsof ebn-e mohammad (1297 - 1375)

گزیده اوست.

[معجم المؤلفین 332/13 ؛ دنا 1204/6 ]

آغاز: بسمله. الحمدلله الذی انزل الداء و الدواء و دل من شاء على ما فیه شفاء؛ انجام: فقد حصل له خیر الدارین و الله الموفق

خط: نسخ، كا: نظام بن شمس الدین معروف به یار، تا: 10 رجب 902ق؛ 397گ، 15 سطر، اندازه: 17/3*12/3 سم [ف: 1 - 339]

انجام: و العنب بأسره یضر المثانة و یعطش و یضر بالكبد و الطحال الغلیظتین و مما یدفع تعطیشه الرمان المر و یذكر عن النبی خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، دارای چهار کتیبه، مجدول؛ مهر: کتابخانه «مجدالدین (نصیری)»؛ تملك: محمد امین بن محمد محسن طبیب، تملکی محو شده به سال 1003ق؛ 171گ، 21 سطر، اندازه: 17×25/5سم [ف: 20 - 293]

• شفاء الاسقام / طب / فارسی

šefā'-ol-asqām

شفائی، مظفر بن محمد، - 963 قمری

šafā'ī, mozaffar ebn-e mohammad (- 1556)

با استفاده از کتب معتبر طبی این کتاب را به ترتیب حروف الفباء تنظیم نموده است.

دامغان؛ صادقیه؛ شماره نسخه: 139

آغاز: الحمد لله الحكیم العلیم والصلاة على اوانى الحكم والكتاب الكریم وهو یشفى بلطفه السقیم؛ انجام: وجواهرات را صلای کرده بان بسرشتند و بعد از چهل یوم استعمال نمایند، تمت الكتاب خط: نسخ، كا: درویش زین العابدین کرمانشاهانی، تا: 17 صفر 1245ق؛ جلد: تیماج قرمز، 139 گ، 17 سطر، اندازه: 14/5×21/5سم [ف مخ: - 125]

• شفاء الاسقام / طب / فارسی

šefā’-ol-asqām

طبیب کرمانی، عبدالرزاق بن عبد الكریم، ق 10 قمری

tabīb-e kermānī, 'abd-or-razzāq ebn-e 'abd-ol-karīm ( 16c)

اهداء به: نظام الدین امیر علی شیر نوائی

مختصری است مشتمل بر تعریف و بیان اهمیت علم طب و ذکر اقسام آن از علم تفسره و براز و صیدنه و تألیف و طبخ اغذیه و ادویه و معاجین و سفوفات و لعوقات و علم جراحی و بیطاری و مجبری و معرفت انواع سمومات حیوانی و نباتی و معدنی و بیان تأثیرات قمر و بعضی ادعیه بجهت مداوای برخی امراض مشحون به حکایاتی در خصوص ابوریحان و سلطان محمود و ابو معشر و ابن سینا و جرجانی و شمس الدین و حجاج بن یوسف و جالینوس و بقراط و مطالب فرعی فراوان دیگر از نظم و نثر تألیف عبدالرزاق بن عبد الكریم بن عبدالرزاق طبیب کرمانی و موشح به نام نظام الدین امیر علی شیر نوائی دوست و ندیم فاضل و دانش پرور ابوالغازی سلطان حسین بایقرا از ممدوحین معروف جامی

آغاز: بسمله نسأل الشفاء عن اسقام الجهالات من کرمک یا حکیم سپاس بی قیاس حکیمی را که دواء داء اعراض نفسانی و اغراض شیطانی.

انجام: پای ملخی نزد سلیمان بردن xx عیب است و لیکن هنر است از موری

[دنا 1204/6 ؛ فهرستواره منزوی 3514/5 ]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5113

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ محشی به لفظ «منه»؛ واقف: شیخ بهائی، 1030؛ 40گ، 17 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 19- 329]

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1967

نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5 - 388]

• شفاء الاسقام فی سیرة غوث الانام / تراجم / فارسی

šefā’-ol-asqām fī sīrat-e qavs-el-anām

کازرونی، ابراهیم بن محمد، ق9 قمری

kāzerūnī, ebrāhīm ebn-e mohammad (- 15c)

سرگذشت شیخ کازورنی محیی الدین ابو العباس احمد بن ابی الحسن علی بن یحیى بن ثابت بن خادم بن علی بن حسن بن احمد بن موسی ثانی بن ابراهیم بن مرتضی بن امام موسی کاظم است. با توجه به تاریخ نسخه، پیش از 829ق نگاشته شده است. به درخواست یکی از بزرگان از عربی به فارسی در آورده است.

[دنا 1204/6 ؛ فهرستواره منزوی 2209/3]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 401- ف

نسخه اصل: ایاصوفیا ش 3461؛ خط: نسخ، کا: محمد بن یوسف بن محمد بن القادری العباسی ملقب به فخر الدین، تا: 22 جمادی الثانی 829ق، برای کتابخانه سعد الدین ابی سعید در سر «روضه امام احمد بن موسی الرضا علی»؛ 206گ، 14 سطر [فیلمها ف: 1 - 135]

شفاء الاسقام فی شرح تهذیب المنطق و الكلام > الذهیب فی شرح التهذیب

• شفاء الاسقام و دواء الآلام / طب / عربی

šifā’-ul-asqām wa dawā’-ul-ālām

آیدینی، خضر بن على، - 820؟ قمری

āydīnī, xezr ebn-e ‘alī (- 1418)

اهداء به: عیسی بن محمد بن ایدین

مشتمل بر چهار «مقاله»: 1. طب علمی و عملی؛ 2. اغذیه و اشربه و ادویه مفرده و مركبه؛ 3. امراض مخصوص هر عضو بدن؛ 4. بیماری های عمومی بدن و اسباب و علل و علائم آنها. وی این کتاب را پس از سال ها پزشکی و درمان کردن بیماران خاصه در بیمارستان (مارستان) منصوری مصر و به دست آوردن تجارب و شاگردی نزد اساتید و پزشکان معروف بسیار این کتاب را فراهم آورده و فوائدی که از درس استاد خود شیخ جمال الدین معروف به ابن شویکی دریافت داشته (و به گفته خود او) «خلاصه تمام مؤلفات پزشکی را» در آن گنجانیده است.

آغاز: بسمله الحمدلله الذی خلق الانسان فی أحسن الصور و علمه خواص الاشیاء .. و بعد فیقول .. خضر بن علی بن الخطاب ... لما رایت علم الطب اجل المفاخر و السعادات ..

انجام: و من منع المستوجبین فقد ظلم و الله الهادی للسداد و منه المبدء و الیه المعاد.

[دنا 1204/6 (13 نسخه)]

آغاز: برابر؛ انجام: و آن اصابه الصرع قبلة البلوغ لم ینفعه، و الجلوس علیه یذهب بالبواسیر مجرب و النفوس ایضا و من حمل معه

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9؛ مقابله شده، آغاز نسخه با روایت کشف الظنون برابر نیست؛ تملك: عثمان بن الحاج ذوالفقار طرابلسی مغربی رومی حنفی شاعر، محمد بن ابی بکر الطبیب در حلب 884 (یا 984)، عبدالکریم سیواسی حنفی، محمد بن عبدالکریم سیواسی، ابراهیم طبیب دمشقی در 1077؛ کاغذ: سمرقندی، 354گ، 19 سطر (13/7 * 20/5)، اندازه: 30*21 سم [ف: 16 - 93]

آغاز: برابر انجام: الحمیات الیومیة و طول المقام فی الحمام آن احدث قشوره

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 و 9؛ افتادگی: انجام (مقاله اول و دوم و سوم و 24 سطر از مقاله چهارم را دارد بقیه را تا پایان مقاله چهارم فاقد است)؛ محشی؛ 381ص، 27 سطر (1312/5)، اندازه: 2618 سم [نشریه: 3 - 378]

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 8 و 9، افتادگی: آغاز؛ 933ص، 27 سطر (13*12)، اندازه: 18×27 سم [نشریه: 3 - 378]

آغاز: برابر

محتوی چهار مقاله و منقسم بر ابواب و تعالیم و ارکان و مسالک؛ خط: نسخ، كا: مصطفى بن پیر احمد، تا: 957ق؛ 460گ، 25 سطر، اندازه: 17 * 24/5 سم [ف: 2 - 301]

آغاز: برابر؛ انجام: من العیوب طیب الرائحه نظیف الثیاب

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ مجدول مذهب، دارای سرلوح مرصع؛ تملك: عفیف الدین بن علاء الدین محمد زاهدی حسینی؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج مشکی، 403گ، 27 سطر (12×19/5) ، اندازه: 19×28 سم [ف: 1- 185]

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 و 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ تملک: محمد بن احمد در 6 جمادی الثانی 924 در قسطنطنیه؛ 198گ، 31 سطر (2113)، اندازه: 2618 سم [سنا: ف: 1 - 2]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1771 ف

نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلمها ف: 1- 349]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ تملك: محمد شفیع حسینی؛ 297گ، 35 سطر (18×27) ، اندازه: 21*12 سم [ف: 5 - 141]

آغاز: فهو قابل العلاج و أن تغیر لونه و صفره و هزل آیس من علاجه التشنج؛ انجام: الحلق اذا فطر

از مقاله چهارم شروع می شود: المقالة الرابعة فی الامراض التی لایختص بضو دون عضو و اسبابها و علاماتها و معالجاتها على خمسة أبوابها؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ 442ص (36-477)، 25 سطر، اندازه: 14/5 ×22 سم [نشریه: 3- 338]

آغاز: برابر؛ انجام: یقطین. هو كل شجرة لاتقوم على ساق بل ینبسط على الأرض كالقرع و البطیخ و الحنظل و ماشاء كل ذلك و قد یطلق الیقطین و یراد به القرع خاصة. بنتوت، قیل انه الخرنوب النبطی.

جلد اول (مقاله اول را دارد)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1032ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 266 گ، 25 سطر، اندازه: 28*17 سم [ف مخ: 3- 1289]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: محمد بن رضا بن جمال الدین حسینی، تا: 1088ق؛ تملك: محمد عظیم بن عطاء الله حسینی مورخ 1907، محمد باقر بن عبدالرحیم، محمد بن محمد باقر اردلانی؛ در پایان سه برگ اضافی است که بر آنها تاریخچه و فهرست حکام اردلان که از طرف تیمور خان در 986 ایالت داشته تا 1284 که خود نویسنده حسب الامر همایون ناصر الدین شاه مامور شده است، نوشته شده. نویسنده این فهرست (که خود نیز از طرف ناصر الدین شاه به ایالت کردستان منصوب بوده) در ذیل نام بعضی از والیان توضیحاتی داده و او را بیشتر معرفی کرده. در پایان یادداشت می نویسد: «در ماه رجب 1284 حسب الامر همایون این بنده در گاه مامور شد و بعد بواسطه ناخوشی رعاف یک ماه بتاخیر افتاد و آن خیالی که اعلی حضرت همایون داشتند صورت نگرفت ثانیا روز جمعه 7 رمضان دستخط همایون مرحمت شد و در شوال 1284 از طهر او در آمد و روز شنبه 5 ذی القعده الحرم وارد سنندج شدم»؛ جلد: تیماج مشکی، 902ص، 25 سطر، اندازه: 16/5 × 24/5 سم [ف: 19 - 268]

آغاز: برابر؛ انجام: (بدون احتساب جابجایی اوراق): حتى یبلغ رأس الزند الاسفل و یكون من بعض ...

موجودی تا اواسط مقاله دوم در ادویه مفرده است. برخی اوراق نیز جابه جا صحافی شده مثلا از برگ 272 تا 304 (و نیز برگ 308) باید قبل از برگ 219 بیاید و برگ آخر نسخه قبل از برگ 32 قرار گیرد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: حدود قرن 12؛ افتادگی: وسط و انجام؛ اهدایی: رهبری، بهمن 1383، جلد: تیماج فرنگی، 320 گ، 17 سطر، اندازه: 21×26 سم [اهدائی رهبر: 9 - 314]

آغاز: بسمله. و صلی الله على محمد و سلم. القسم الثانی فی الأدویة المركبة و یعبر عنها بالاقرابادین و هو یشتمل على اثنی عشر مسلكا. المسلك الأول فی أمور یجب استحضارها عند تركیب الادویة؛ انجام: و منه المبدأ و الیه المعاد و صلی الله على سیدنا محمد و على صحبه و سلم ابد الابدین الى یوم المعاد. بسمله. حمدله ...

خط: نسخ، كا: الغریب غلام علی موسی الرضا، تا: رجب 1219ق؛ تملک: علاء الحكماء؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 401 گ، 17 سطر (19*10)، اندازه: 25x15/5 سم [ف: 16 - 94]

آغاز: القسم الثانی فی الأدویة المبركبة و یعبر عنها بالاقرابادین و هو یشتمل على اثنی عشر مسلكا المسلك الأول فی امور تجب استحضارها عند تركیب الادویة؛ انجام: اول لیلی من الشهر نذرت الله تعالى لا اكل فی هذا الشهر هند باو لالحم فرس وفعل ذلك لم یوجعه اسنانه عامة ذلك الحلق اذا قطر دهن لوز حلو فی الأذن نفع الحناق ...

جلد دوم از مقاله دوم تا آخر مقاله چهارم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، 259 گ، 25 سطر، اندازه: 28*17 سم [ف مخ: 3 - 1289]

شفاء الامة > الرحمة فی الطب و الحكمة (ترجمه)

شفاء الامراض > کتاب الى اغلوقن فی شفاء الامراض

شفاء الامراض > زبدة قوانین العلاج فی جمیع الامراض

• شفاء الاوام فی التمییز بین الحلال و الحرام / فقه / عربی

Sifa-ul awam fi-t tamy1z bayn-al halal wa-i haram

حسنی، حسین بن محمد، - 662 قمری

hasanī, hoseyn ebn-e mohammad (- 1264)

احادیث احکام فقهی را که به نظر مؤلف اسانید شان صحیح و می توان به متون آنها استدلال کرد با عناوین «خبر، خبر» گرد آورده و استنباطات خود را طبق مذهب زیدی به طور مختصر در اول بابها یا اثناء آنها، بیان می کند.

آغاز: الحمدلله الذی ألهمنا رشده بالطافه الخفیة و هدانا سبل النجاة بعوارفه السینة ...... اما بعد فانی لما وقفت على الأخبار المأثوره

[دنا 1204/6]

آغاز: برابر؛ انجام: عن زیارة القبور الا نزوروها ولا تقولوا هجرا، دل ذلك على ما قلناه.

نسخه اصل: کتابخانه جامع الكبیر - صنعاء، ش 450 (فهرست مخطوطات همانجا 1379/1 ). جزء اول، مشتمل است بر کتاب طهارت و صلاة و جنایز؛ خط: نسخ، كا: ابراهیم بن على بن مرتضی، تا: ربیع الأول 763ق؛ مصحح: روی برگ عنوان آمده: «امام المتوكل على الله یحی بن محمد بن یحیى بن محمد حمید الدین در ربیع الاول 1359 ه کتاب را بر کتابخانه جامع الكبیر صنعاء وقف نموده»؛ تاریخ وقف: ربیع الاول 1359ق؛ 151گ [عکسی ف: 2 - 311]

خط: نسخ مغربی، کا: حسین بن محمد بن حسین بن علی بن یساری، تا: شنبه 17 ربیع الثانی 1061ق؛ افتادگی: انجام؛ تملك: بدرالدین محمد بن محمد كانی سلی (؟) در ذیحجه 1092، محمد بن حسین بن على؛ ضبطی از بابت پیشکش و ابواب جمعی کتابخانه جدید والی والا جاه محمود با مهر «مقام محمود» در 1114 (در یادداشت کتابدار در ص ع ) از باب تعیین المواضع تا پایان باب النفقات؛ واقف: شاه سلطان حسین، ربیع الثانی 1220ق؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج قهوه ای، 275 گ، 29 سطر (1911)، اندازه: 3121 سم [سنا: ف: 2 - 114]

آغاز: برابر؛ انجام: و الحمدلله مقومة بالدوام على جمیع نعمه اجسام و قسمه الوسام و صلواته على محمد خیر الانام و على آله البررة الكرام

خط: نسخ، كا: صلاح بن ناصر، تا: 1077ق؛ نسب خود را به عبیدالله بن عباس بن علی بن ابی طالب علیه السلام می رساند بدین گونه: صلاح بن ناصر بن محمد ... محمد الشهید بنجران بن عبدالله بن عبید الله بن العباس بن علی بن ابی طالب علیه السلام؛ تملک: محمد بن احمد بن زین الدین؛ کاغذ: ترکی بغدادی، جلد: تیماج مشکی، 328گ، 33 سطر، اندازه: 20×29سم [ف: 24 - 314]

آغاز: برابر؛ انجام: و لایجوز أن یكون فعلا من الأفعال ... اذا كان ذلك الفعل محرما و ثبت بذلك ...

جلد اول کتاب و از احکام وضوء تا احکام نکاح؛ خط: نسخ زیبا، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، دارای سرلوح رنگین؛ جلد: مقوایی، 250گ، 29 سطر، اندازه: 23*22 سم [ف: 7- 25]

• الشفاء بتعریف حقوق المصطفى / کلام و اعتقادات / عربی

as-sifa bi-tarif-i huquq-il-mustafa

قاضی عیاض، عیاض بن موسی، 476؟ - 544 قمری

qāzī‘eyāz, ‘eyāz ebn-e mūsā (1084 - 1150)

کتابی در فضایل پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله و حقوقی که نسبت به آن حضرت بر مسلمین واجب است شامل چهار «قسم»: قسم 1. فی تعظیم العلى الاعلى لقدر هذا النبی صلى الله علیه و سلم قولا و فعلا مشتمل بر چهار «باب»: 1) فی ثنائه تعالى علیه، دارای ده فصل، 2) فی تكمیله تعالی له المحاسن خلقا و خلقا و قرانه جمیع

الفضایل الدینیة و الدنیویه، دارای بیست و هفت فصل، 3) فیما ورد من صحیح الاخبار و مشهورها بعظیم قدره عند ربه، دارای دوازده فصل، 4) فیما أظهره الله تعالى على یدیه من الایات و المعجزات، دارای سی فصل؛ قسم 2. فیما یجب على الأنام من

حقوقه علیه السلام، مشتمل بر چهار «باب»: 1) فی فرض الایمان به وجوب طاعته و اتباع سنته، دارای پنج فصل، 2) فی لزوم محبته و منا صحته، دارای شش فصل، 3) تعظیم امره و لزوم توقیره و بره، دارای هفت فصل، 4) حكم الصلوة علیه و التسلیم و فرض ذلك و فضیلته، دارای ده فصل؛ قسم 3. فیما یستحل فی حقه و ما یجوز علیه و ما یمتنع و ما یصح من الامور البشریة أن تضاف الیه مشتمل بر دو «باب»: 1) فیما یختص بالامور الدینیة و یتشبث به القول فی العصمة دارای شانزده «فصل»، 2) فی احواله الدنیویة و ما یجوز طروه علیه من الاعراض البشریة دارای نه «فصل»؛ قسم 4. فی تصرف وجوه الأحكام على من تنقصه او سبه علیه السلام مشتمل بر دو «باب»: 1) فی بیان ما هو فی حقه سب و نقص من تعریض او نص دارای ده «فصل»، 2) فی حكم شاینه و موذیه دارای ده «فصل»؛ و یک باب دیگر حاوی پنج فصل که تكمله دو باب اخیر است.

آغاز: قال الامام ... الحمدلله المنفرد باسمه الأسماء المختص بالملك ... اما بعد، اشرق الله قلبی و قلبک بانوار الیقین و لطف بی و بک ...

انجام: و لا یصلح عمل المفسدین، و هو حسبنا و نعم الوکیل و الحمدلله وحده و صلوته على سیدنا محمد خاتم النیین و على آله و ازواجه و صحبه ...

چاپ: مشار عربی، ص 574؛ سنگی، بی ناشر، 1276ق، وزیری، 344-317+16 ص؛ آستانه، 1290ق، رقعی کوچک، 298+312+4ص؛ استانبول، 1304ق، رقعی کوچک، 2+295+312ص؛ استانبول، سنگی، 1328، رقعی، 309+312ص

[دنا 1203/6 -1204 (30 نسخه)؛ کشف الظنون 1052/2 ؛ نسخه های خطی فارسی 4499/6 ؛ معجم المطبوعات 1397، ریحانة الأدب 418/4 ؛ الأوقاف العامة بغداد 345/1 -350؛ الأوقاف العامة موصل 132/2 و 142/4 ]

شرح و حواشی:

1- الاكتفاء فی شرح ألفاظ الشفاء؛ یمنی، عبدالباقی بن عبدالمجید (743-680)

2- زبدة المقتفی فی تحریر الفاظ الشفاء؛ قباقبی، محمد بن خلیل (849-777)

3- شرح الشفاء بتعریف حقوق المصطفی، قاری هروی، علی بن سلطان محمد (-1014)

4- نسیم الریاض فی شرح الشفاء خفاجی، احمد بن محمد (979 - 1069)

5- شرح الشفاء بتعریف - حقوق المصطفی

خط: نسخ کهن، بی کا، تا: 1 رجب 513ق، که تاریخ اصل باید باشد، از روی همان نسخه اصل مؤلف در خزانه شریفه؛ شمس الدین محمد آن را در 768 تصحیح کرده، با مقابله قرائت عینی حنفی در قارهه و انهاء قرائت محمد بن محمد قلیوبی نویسنده آن بر شهاب الدین طیبی شافعی؛ تملک: نجم الدین بن على الجلال

طیبی شافعی، نجم الدین بن على الجلال شافعی محلی، محمد بن احمد بن علی ابن العرس؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج سرخ، 258گ، 23 سطر (14×20/5)، اندازه: 19×27 سم [ف: 17 - 354)

آغاز: یذهب بالابصار و لم یذهب و اكاد أخفیها و لم یفعل

خط: نسخ، كا: اذمر بن عبدالله الحمیدی، تا: 1 محرم 720ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوه ای، 158گ، 12 سطر، اندازه: 18*13 سم [ف: 7 - 322]

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 9، افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی؛ کاغذ: اصفهانی، قطع: رحلی [رشت و همدان: فی: - 1679]

خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 8 و 9 جلد: تیماج سرخ، قطع: خشتی [نشریه: 3 - 424]

خط: نسخ معرب، کا: محمد بن اسماعیل بن على بن عمر بروجی مشهور به ابن الصعیدی، تا: پنج شنبه 19 صفر 801ق، جا: اسکندریه؛ مصحح، با علامت بلاغ، در صفحه آخر چند بلاغ و انهاء بدین گونه و تاریخ دیده می شود با حذف القاب: 1. بلغت قراءة على الشیخ محمد بن عبدالرحمن الخطاب المالكی فی 24 رمضان 935، كتبه محمد ابوالفتح علی بن ابی الفتح بن تنسق الملكی الشافعی، 2. بلغت قراءة على والدی الشیخ جمال الدین الحرازی القرشی العمری المكی بقراءة الاخوى زین الدین عبد الكبیر الحرازی العمری، كتبه عبدالله بن عمر الحرازی العمری المکی، 3. انهاء قراءة فی 18 رمضان 905 على جدی القاضی قطب الدین بن ظهیر الشافعی، كتبه عبدالقاهر بن ابی السعادات المالكی الانصاری، 4. بلغت سماعة على قاضی القضاة محیی الدین عبدالقادر المالكی الأنصاری المكی فی سنة 887 كتبه عمر بن ابی حامد بن احمد ابن، 5. قرأة على علی بن عیسی بن عمر بن سبعلك الیمنى على الشیخ زین الدین عبدالرحیم الباهی، 6. انهاء قراءة فی شهر شعبان على الشیخ سراج الدین بن سلیمان ابن محمد الأوراسی سنة 907، 7. اكمل قراءة على قاضی القضاة ابی السعادات المالكی فی 18 رمضان 905 کاتبه عبدالقادر الأنصادی، 8- بلغت على شیخ الاسلام محیی الدین سنة 867 9. انهاه قراءة علی سیدی عزالدین، كتبه احمد الجعدی، 10. بلغ قراءة عن الشیخ محمد بن ابراهیم الدلجی عن الشیخ سلیمان الشبر خیتی عن الشیخ القلیوبی عن الشیخ الرملی الصغیر عن والده عن شیخ الاسلام

زکریا مرفوعا عن المؤلف 4 ذی القعده 1142، 11. بلغ على جلال الدین ابی السعادات المالکی الانصاری، ابوالعمیر المالکی الانصاری بالمسجد الحرام 14 رمضان 928، 12. انهاه قراءة على القاضی قطب الدین ابی الخیر بن ابی السعود بن ظهیر الشافعی 907، 13. انهاه قراءة على الشیخ محمد الخظاب ثم على والده الشیخ محمد الخطاب محمد بن محمد القفصی 949؛ جلد: تیماج قرمز، 211 گ، 23 سطر، اندازه: 25/5x17سم [ف: 9 - 282]

آغاز: برابر؛ انجام: اولعنها او سبها او استخف بها فهو كافر.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، مقابله شده؛ واقف: آقای صادقی، آبان 1349؛ کاغذ: حنایی، جلد: مقوا، 207گ، 17 سطر، اندازه: 25x18 سم [ف: 14 - 313]

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ مصحح، تملك: رجب بن حاجی شعبان ادرنه وی؛ واقف: زاویه عاشق افندی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 189 گ، 21 سطر، اندازه: 26*18 سم [ف: 37 - 333]

آغاز: برابر؛ انجام: كمل جمیع كتاب الشفا ..... العلى العظیم

خط: نسخ، كا: عبدالكریم، تا: قرن 10؛ مجدول؛ جلد: تیماج عنابی، 201گ، 24 سطر، اندازه: 14/5 × 21/5سم [ف: 27/2 - 13]

خط: نسخ، بی کا، تا: چهارشنبه 15 صفر 917ق؛ مهر: «محمد ابراهیم حسینی خانه زاد پادشاه عالم گیر (47) 1114»؛ جلد: تیماج قهوه ای، قطع: ربعی [نشریه: 7 – 188]

آغاز: القسم الثانی فیما یجب على الأنام من حقوق المصطفی علیه السلام قال القاضی رحمه الله و هذا قسم لخصنا فیه الكلام؛ انجام: یعم عن ركوب بطون هذه المسالک و ظهورها و بالله استعین تم الكتاب ... بلطف الله ... و مودته و امتنانه و كان الفراغ منه ضحی السبت الثانی و العشرون شهر رجب ست و عشرین و تسعمائه ... عبدالقادر بن احمد الجرمی در کنار رقم کاتب با قلم (مصحح) نوشته «تم تحشیه و تصحیحا و تطبیقا على اصلین معتمدین ... سنة سبع وعشرین و تسعمائه»

خط: نسخ، كا: عبد القادر بن احمد جرمی، تا: 926ق؛ 353ص (2 - 354)، 25 سطر، اندازه: 17/5 × 24/5 سم [ف: 17 - 363]

خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 140ق؛ نسخه قدیم، بسیار نفیس و برای کتابخانه یکی از شاهان، مصحح، با علامت بلاغ، روی برگ اول پنج بیت شعر است که محمد فتح الله بن محمود البیلونی الشافعی گفته و به تاریخ غره محرم 1020 نوشته، در پایان آنهائی است که هفتم رجب 940 در روضه مقدسه نبوی نوشته شده، پس از کتاب سیزده بیت است که همان محمد فتح الله سروده و نوشته؛ 256گ، 19 سطر، اندازه: 20*14/5 سم [ف: 8- 23]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 11، مقابله شده، یادداشت محمد البانی که نسخه را تصحیح کرده مورخ 1376ق، کاغذ: نخودی، 223گ، 21 سطر (11/5 ×22)، اندازه: 31*21 سم [ف: 3 - 207]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ با نسخه محرر 1024ق مقابله شده؛ اهدایی: رهبری، فروردین 1372؛ جلد: مقوا، 305گ، 17 سطر، اندازه: 24/5x13/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1 - 403]

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ محشی از احمد شمنی به لفظ «رحمه الله تعالی» شمونی و دیگران، 7 بیت عربی از عبدالجلیل بن سید احمد حسینی واسطی بلگرامی در وصف پیامبر صلی الله علیه وآله؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386؛ جلد: تیماج عنابی، 260گ، 21 سطر، اندازه: 25x13سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1 - 404]

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، دارای سر لوح زرین؛ 206گ، 23 سطر، اندازه: 13/5 × 21/5سم [ف: 25 - 123]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1024ق (رایانه)

آغاز: برابر؛ انجام: و صلواته على نبینا محمد خاتم النبیین و على آله و ازواجه و صحبه اجمعین و سد خط: نسخ، كا: محمد شعرانی مدنی، تا: شنبه 19 رجب 1066ق؛ مصحح، محشی، قبل از کتاب خطبه ای از قاضی عیاض که نزد منبر حضرت پیغمبر خوانده می شود، با آنهائی که خلیل انصاری به تاریخ 1105 نوشته، و همچنین انهاء دیگری است که عبدالكریم العباسی نوشته، نیز سند کتاب است که یاسین بن محمد بن غرس الدین بن محمد شافعی انصاری خلیلی مدنی از مؤلف روایت می کند؛ تملك: ابی الطیب به تاریخ 1110، ثامر بن صالح بن ملجم، عبدالله بن محمد بن عبدالله کردی بیتوشی در 1128؛ 175گ، 25 سطر، اندازه: 21×5/ 30سم [ف: 3 - 281]

آغاز: بسمله اللهم صل على محمد و آله و سلم قال الامام الفقیه القاضی

جلد 1؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول، در ششم شوال 1205ق، مقابله شده؛ مهر: «یأتی من بعدی اسمه احمد»، «اقل خلق الله عبده محمد»؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج جگری، 331گ، 15 سطر (15*8)، اندازه: 14/5 × 23/5 سم [ف: 3 - 994]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، کا: ولی الدین فرزند یونس، تا: قرن 12؛ دارای سرلوح، مجدول، مصحح؛ تملک: عبدالرحمن افندی؛ 232 گ، 17 سطر (7/5×14/5)، اندازه: 13×20/5سم [ف: 29 - 350]

خط: نسخ، كا: محمد بن احمد بن عثمان، تا: قرن 12؛ گویا از روی نسخه 3 رجب 826، مجدول؛ کاغذ: فستقی استانبولی، 167گ، 23 سطر، اندازه: 13/6 * 21/8 سم [ف: 1- 339]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالا قرن 11-12؛ مهر: کتابخانه «حوضه» عثمانی؛ 516ص، 21 سطر، اندازه: 20x15/5 سم [ف: 40/3 - 38]

خط: نسخ، كا: على بن قاسم بن حسن بن علی صالح اکوعی، تا: سه شنبه 12 رمضان 1119ق؛ مصحح، محشی؛ 230 گ، اندازه: 21/5x15 سم [ف: 1- 63]

آغاز: علیه الا على طریق الاحتساب و طلب الثواب، قال اصبغ بن القاسم موطنان لا یذكر فیهما الا الله تعالی

خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه 25 ربیع الثانی 1119ق؛ افتادگی: آغاز؛ 23 سطر، اندازه: 16×21/5سم [ف: 24- 302]

آغاز: برابر، انجام: و صلواتة على نبینا خاتم النبیین و على آله و صحبه و سلم تسلیما كثیرا

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1152ق؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: بخارایی، جلد: تیماج قهوه ای، 219گ، 25 سطر (15*7)، اندازه: 13/5 ×21/5 سم [ف: 9 - 332]

خط: نسخ، كا: سید عبدالله مدرس آماسیه ای، تا: 1158ق، جا: مدرسه حسینیه؛ مجدول زرین، با سرلوح؛ کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج تریاکی مذهب، 295گ، 19 سطر، اندازه: 19*10 سم [ف: 257 - 17]

خط: نستعلیق، کا: محمد عارف رجب زاده، تا: جمعه 3 رجب 1159ق؛ مصحح، مجدول، دارای سرلوح رنگین زیبا؛ تاریخ وقف: 15 صفر 1398؛ جلد: تیماج قهوه ای، 299گ، 19 سطر، اندازه: 13 * 20/5 سم [ف: 6 - 271]

آغاز: برابر؛ انجام: استناخا من النسخه الخلیلی ... سنه اثنی و ستین و مائه و الف.

خط: نستعلیق، کا: افندی، احمد بن محمد، تا: 1162ق [ رایانه ]

خط: نسخ زیبا، كا: حافظ عمر بن حاجی حسن بن یحیی آماسیه ای، تا 20 صفر 1171ق؛ مصحح، مجدول، دارای سرلوح؛ جلد: تیماج قهوه ای، 265گ، 19 سطر، اندازه: 21*13 سم [ف: 8 - 423]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كان على متولی بیلان، تا: شعبان 1181ق، جا: قسطنطنیه؛ مجدول مذهب، با کتیبه؛ تملك: اسماعیل حقى خالدی نقشبندی هروی 15 ربیع الثانی 1202، عبدالله 1194؛ جلد: تیماج مشکی، مذهب، 360گ، 19 سطر، اندازه: 21*14 سم [ف مخ: 1- 307]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: نیازی، محمد بن فیض الله، تا: 1225ق [رایانه ]

آغاز: برابر؛ انجام: یبغض فی الله عز وجل سبحانه و تعالی خاتمة الكتاب قال القاضی ابوالفضل علیه رحمة الله ...... و صلاته على سیدنا و نبینا محمد خاتم النبیین و على آله و أصحابه اجمعین و سلم تسلیما كثیرا و الحمدلله رب العالمین. تمت

خط: نسخ، كا: محمد اسعد نقشبندی، تا: 1237ق؛ با سرلوح، با کتیبه مرصع، مجدول و مذهب؛ جلد: تیماج مذهب، 307گ، 23 سطر، اندازه: 18*12 سم [ف: 5 - 2710]

خط: نسخ، كا: عمر رفعتی، تا: شعبان 1237؛ مجدول؛ جلد: میشن مشکی، 225 گ، 21 سطر، اندازه: 23/3*15سم [ف: 1- 339]

خط: نسخ زیبا، كا: محمد امین بن عبدالرحمن منكنوی، تا: 1322ق؛ 176، 23 سطر، اندازه: 28*20 سم [ف: 6 - 177]

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با سرلوح، مجدول مذهب؛ 233 گ، 21 سطر (7/5× 13/5)، اندازه: 21*14 سم [ف: 2 - 118]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ واقف: نائینی، مرداد 1311؛ جلد: تیماج عنابی، 284گ، 19 سطر، اندازه: 19*11 سم [ف: 5 – 197]

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا، 258گ، 21 سطر، اندازه: 21814سم [ف: 2710 - 5]

آغاز: برابر؛ انجام: و انفع بذلك أبانا و من سلف لنا و اخواننا و ذریتنا و المسلمین اجمعین یا رب العالمین و صلی الله على سیدنا محمد و آله ... صحبه و سلم تسلیما كثیرا إلى یوم الدین و الحمدلله رب العالمین

خط: نسخ، بی کا، بی تا، با سرلوحه و کتیبه مذهب، مجدول مذهب؛ 298گ، 17 سطر، اندازه: 18*11 سم [ف: 26 - 357]

شفاء الرجل > ادعیة

شفاء الرجل > شفاء المریض

شفاء الرجل > علامات جلیه

• شفاء الصدور = تفسیر النقاش / تفسیر / عربی

Sifa-us Sudur = tafsir-un naqqas

نقاش، محمد بن حسن، 226 - 351 قمری

naqqāš, mohammad ebn-e hasan (842 - 963)

تفسیری است نسبتا مختصر در دو جلد، منتخب از آیات قرآن کریم با روشی خاص، و گاه مطالب را بصورت موضوعی بحث کرده است. در ضمن روایاتی از امیرالمؤمنین و اهل بیت علیهم السلام نیز می آورد و شاید به همین جهت برخی از اهل تسنن نقل های او را معتبر ندانسته اند.

[دنا 1205/6 ؛ کشف الظنون 1050/2]

آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم عن علی ابن ابی طالب رضی الله عنه عن النبی صلی الله علیه وآله مثله؛ انجام: بسم الله الرحمن الرحیم سورة

الاعراف مکیه ...

نسخه اصل: چستر بیتی - ش 3389 (اربری فهرست خطی همانجا 61/2). مجلد اول و مشتمل است بر تفسیر قرآن از اول الی سوره اعراف در آغاز ابو ابی چند به عنوان مقدمه قبل از شروع در تفسیر آورده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6؛ افتادگی: آغاز؛ دارای نشانه بلاغ، در برگی 72 ابوالبركات عبد الوهاب بن مبارک بن احمد بن حسن انماطی در شوال 531ق به خط خود نوشته که شیخ ابو الحسن بن عدب الملک بن سعید اندلسی این مجلد را بر او سماع نموده در پایان نیز سماع دیگری به تاریخ 547 دیده می شود؛ 207گ [عکسی ف: 1- 1396]

آغاز: الحمدلله الذی بدأ بحمد نفسه قبل أن یحمده أحد من خلقه فهو أهل لذلك ان یحمد أو یعظم

نسخه اصل: کتابخانه سلیمانیه ترکیه 40. جلد اول تا پایان سوره کهف؛ خط: نسخ، كا: ابراهیم عجمی لبودی، تا: جمعه 5 جمادی الثانی 612ق؛ با نشانی بلاغ؛ از صفحه 308 تا 312 ادویه ای به عنوان «تریاق» برای رفع سموم گزندگان نگاشته؛ 313ص [عکسی ف: 2 - 74]

• شفاء الصدور / كلام و اعتقادات / عربی

Sifa-is-Sudur

استر آبادی، محمد جعفر بن سیف الدین، 1198 - 1263 قمری

estarābādī, mohammad ja'far ebn-e sayf-od-dīn (1784 - 1847)

در فضایل و مناقب حضرت امیر المؤمنین علیه السلام و آیات و روایاتی که درباره آن حضرت نقل شده است. آیه ها را تفسیر و روایات را شرح نموده است. در سه «باب»: 1. الآیات النازلة فی على علیه السلام؛ 2. نبذ من اخلاقه علیه السلام؛ 3. بعض فضائله علیه السلام.

آغاز: بسم الله تعالى شأنه الحمدلله الذی تنزه بوجوب وجوده عن نقایص الامكان و هدانا بكمال جوده بانزال القرآن ... اما بعد فیقول خادم بساتین المذهب ... شفاء الصدور و مشتملة على ابواب ثلثة ...

[الذریعة 204/14 ؛ دنا 1205/6]

خط: نسخ و نستعلیق، کا: ناد على بن غلامعلی بروجردی، تا: دوشنبه 3 شوال 1250ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 39 گ (15پ۔ 53پ)، اندازه: 10 * 15 سم [ف: 10 - 233]

آغاز: برابر؛ انجام: و الكلمة التی الزمها المتقین من احبه یحبنی إلى غیر ذلك من الاخبار اكتفینا بما ذكرنا قصد الاختصار قد تمت الرسالة.

خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیقعده 1254ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 35گ، 14 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 5- 2707]

آغاز: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1262ق؛ 8 گ (1-8)، اندازه: 11×17 سم [ف: 3 - 171]

آغاز: المفروضة و عن الصادق علیه السلام أن معناه و مما علمنا هم یبثون و یمكن الحمل على العموم؛ آغاز خطبه: الحمدلله الذی هو الواجب الوجود بالذات و صاحب صفات الكمال و الجمال الثابتة اللذات؛ انجام: قلت أراد أن یسأل مثل ذلك السؤال امیر مدینة عن جعفر ابن محمد کما روی فذكر السؤال ..

خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور مشکی، 23گ، 15 سطر، اندازه: 10/5 ×15 سم [ف: 9 - 96]

خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی، 121گ (29پ۔ 149)، 13 سطر، اندازه: 15*10/5 سم [ف: 10 - 232]

• شفاء الصدور / مواعظ / فارسی

Sefa'-OS-Sodur

دولابی تهرانی، علی بن محمد على

dūlābī tehrānī, “alī ebn-e mohammad ali

در وعظ و پند فارسی و روضه خوانی است.

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2793

آغاز: بسمله. الحمد الله الاحیم الغفور الذرى فضلنا على سائر الأمم ... فیقول علی بن محمد على الدولابی الطهرانی ... ان لكل فرد من الواعظین و الذاکرین و الراثین تذكرة لنفسه و تبصرة لامره ... و رویته من ابحار انوار اخبار المواعظ و اسرار الشهادات و المصائب و المقاصد و المطالب مجموعة و هذا مجالس مرتبة على المذنب فی مواعظ شهر رمضان ... و سمیة بشفاء الصدور؛ انجام: المجلس السابع و العشرین: بسمله

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، 226گ، 21 سطر (11/5 × 17/5)، اندازه: 23*18 سم [ف: 10 - 1643]

• شفاء الصدور = ترجمه رسالة الى الهائم الخائف من لومة اللائم خیوقی / عرفان و تصوف / فارسی

šifā’-uş şudūr = t. r.-tu ila-1 hā’im-ul xā’if min lawmat il lā’im-i xayūqī

وابسته به: الهائم الخائف من لومة اللائم؛ نجم الدین كبری، احمد بن عمر (540-618)

[فهرستواره منزوی 614/7 ]

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 152/14 - ف

نسخه اصل: حسین چلبی ش 1184؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 756ق [فیلمها ف: 1 - 420]

• شفاء الصدور = مجالس / گوناگون / فارسی

šefā'-os sodūr = majāles

شامل شش «مجلس»: 1. فضیلت بندگی و حقیقت عبودیت و خروج سیدالشهدا علیه السلام از مدینه؛ 2. افضیلت امیرمؤمنان و اولاد ایشان بر انبیاء سلف؛ 3. شرافت خانه کعبه و خروج سیدالشهدا علیه السلام از مکه به کربلا؛ 4. بیان عظمت عرش و کیفیت حمله آن و تفقد سیدالشهدا از یتیم؛ 5. بیان حقیقت رؤیا و خواب انبیاء در عداد وحی و خواب سید الشهداء علیه السلام؛ 6. فضیلت معرفت، ثواب اعمال، اثبات واجب الوجود و رفتن لشکر به کربلا

مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه:1966

آغاز: بسمه شأنه العزیز مجلس اول در بنده و فضیلت بندگی و معنی عبد و حقیقت و عبودیت و خروج سیدالشهدا علیه السلام از مدینه قال الله تبارک و تعالی و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون؛ انجام: اننی اتوب الى الرحمن ... وان كذبوا. خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: نخودی، جلد: گالینگور، 98گ، 19 سطر، اندازه: 21*12 سم [ف: 5 - 351]

• شفاء الصدور بشرح الشذور / نحو / عربی

Sifa-us Sudur bi-s. -is sudur

تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 8100

آغاز: الحمدلله الذی رفع من انتصب للعمل بموجب نهیه و امره ... و بعد فهذا ما سألنیه ... من وضع شرح على شذر الذهب فی معرفة کلام العرب تألیف ... ابن هشام و سمیته شفاء الصدور بشرح الشذور؛ انجام: یغنی عن ذكر العدد انتهى و الله اعلم

در صفحه عنوان نسخه، این شرح از قاضی زکریای انصاری دانسته شد ولی به نوشته چلبی (49/2) شرح او «بلوغ الارب بشرح شذور الذهب» نام دارد و آغاز آن هم جز این است، به نوشته او شفاء الصدور فی حل الفاظ الشذور از کمال الدین محمد بن عبدالمنعم جوجری مصری است ولی آغاز نسخه ما هم جز آن است که او یاد می کند. در این شرح از «ملا عصام» و «رضی» یاد شده نسخه ای از آن در مكتبة العامة موصل دارد که از هصام اسفراینی دانسته شده؛ خط: نسخ، كا: عبدالله، تا: پنج شنبه 23 ربیع الثانی 1221ق؛ نسخه در شهر فلاحیه در 1222 خوانده شده؛ 170گ، 25 سطر (1710)، اندازه: 2216 سم [ف: 5 - 141]

• شفاء الصدور فی شرح الزبور / شرح دعا / فارسی

šefā'-os-sodūr fī š.-ez-zabūr

موسوی شهرستانی، عبدالرحیم بن محمد، ق 12 قمری

mūsavī šahrestānī, abd-or-rahīm ebn-e mohammad ( 18c)

وابسته به: الصحیفة الكاملة السجادیة = الصحیفة السجادیة؛ على بن حسین علیه السلام، امام چهارم (38-94)

اهداء به: شاه سلطان حسین صفوی

تاریخ تألیف: رجب 1115ق

از شروح مفصل توضیحی بر صحیفه سجادیه است. روش شرح: ابتداء فقره ای از دعا را نقل و آنگاه در عناوین «بدانکه، تحقیق» توضیحات لازمه را در چند مقاله» یا «مطلب» بیان نموده و در انتها نظر خویش را با عنوان «مؤلف گوید» متذکر شده است. این نسخه حاوی شرح ادعیه «تحمید حق تعالی، الصلوة على رسول الله الصلوة على حملة العرش، فی ذكر ال محمد، الصلوة على اتباع الرسل، الصلوة على آدم و دعائه لنفسه» است.

[دنا 5/6 120؛ فهرستواره منزوی 614/7]

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9799

آغاز: حمد شایسته ذاتی تواند بود که اشرف مخلوقات بزبان عجز از ثناء او بلا احصی ثناء علیك أنت كما أثنیت على نفسك گویاست ... گوید که چون بتوفیقات ربانی و تائیدات سبحانی اکثر اوقات دست بحبل المتین احادیث و عروة الوثقى منقولات و اثار ائمه اطهار زده و اوقات خود را صرف مقابله آنها مینمود و در ایام ماه مبارک رمضان چنانچه متعارف اهل زمانست صرف صحیفه کامله زین العابدین و امام الساجدین و زیور [كذ] ائمه طاهرین مینمود ... و در حین نظر در آن بعضی از نکات بخاطر

می گذرانیدم و نظر بفحوای خلق الانسان من طین کرده جرأت بر نقل آنها از صفحه دل بر صحیفه نمینمود لیكن چون نظر بمضمون ان الله اصطفی آدم و علم الانسان ما لم یعلم نمود قدرت نمود که نقاب حجاب از روی آفتاب جهانتاب او بردارد ... با وجود آنکه هیچیک از شروح متقدمین را ندیده و نداشته در بذل جهد و ابلاغ الوسع و الطاقه کوتاهی ننمود ... و لآلی درر و جواهر او را برونق آیات و اخبار برشته تحریر و ترقیم کرشید، انجام: گفتم بجبرئیل که اینها کیانند گفت و اعظانند که در دنیا می خواندند مردمان را بنیکوئی و خود ترک آن می نمودند اینست آنچه این بی بضاعت اراده داشت که در سلک تحریر و رشته ترقیم کشید از بضاعت مزجاة و قلیل و اگر بعون الله و حسن توفیقه صبح امید از ظلمت فنا طالع بوده باشد در شرح دعاء صبا [كذ] و مساء و مابقی خواهد کوشید ... و الله یهدی من یشاء الى طریق الرشاد» ... لاشیئا الا ما آتا الله بقلب سلیم رجب 1115.

خط: نسخ، كاتب = مؤلف (احتمالا)، تا: رجب 1115؛ واقف: خان بابا مشار، اردیبهشت 1346؛ کاغذ: شکری، جلد: تیماج خرمایی، 426گ، 19 سطر، اندازه: 22*16 سم [ف: 15 - 325]

• شفاء الصدور فی شرح زیارة العاشور / شرح دعا / فارسی

šefā’-os-sodūr fī š.-e zīyārat-el-‘āšūr

طهرانی، ابوالفضل بن ابوالقاسم، 1273 - 1316 قمری

tehrānī, ab-ol-fazl ebn-e ab-ol-qāsem (1857 - 1899)

وابسته به زیارت عاشورا؛ محمد بن علی علیه السلام، امام پنجم (57 - 114)

شرحی است بر زیارت عاشورا.

آغاز: بسمله شفای صدور سكنه صوامع ملكوت شرح محامد یکتا خدایی است عزت اسمائه که مشاطه لطف مخصوصش

چاپ: بارها به چاپ رسیده است؛ مشار فارسی، ج3، ص3283، بمبئی، سنگی، 1310ق، وزیری، 38403ص +11ص

[دنا 1205/6 ؛ فهرستواره منزوی 614/7 ]

قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6670/1 - 34/40

آغاز: بسمله شفای صدور سكنه صوامع ملكوت شرح محامد یکتا خدایی است عزت اسمائه که مشاطه لطف مخصوصش؛ انجام: و آنقدر که نوشتم در میان الفاظ کافی است اکثر اهل علم را والحمدلله اولا وآخرا وباطنا وظاهرا ... بحمدالله الكریم ولطفه العمیم.

خط: نستعلیق، کا: محمد حسین جرفادقانی، تا: پنج شنبه ربیع الأول 1337ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 161گ، 21 سطر، اندازه: 22*17 سم [ف: 5 - 2708]

• الشفاء العاجل / طب /عربی

aš-šifā'-ul-‘ājil

گیلانی، صدرالدین علی بن محمد، - 1018 قمری

gīlānī, sadr-od-dīn 'alī ebn-e mohammad (- 1610)

مؤلف می گوید که درباره درمان فوری بیماری ها از پیشینیان جز دانشمند محمد زکریای رازی کسی ننوشت. او هم در برء الساعه آنچه خود آزمود آورد و من نوشته او را دستور خویش ساختم و آنچه او نگفته است از گفتار گذشتگان و آزموده ها خود و شنیده های از دانشمندان روزگارم بر آن افزودم و این دفتر بساختم و آن را در یک دیباچه و پنج باب گذاردم. بدین ترتیب: مقدمه دارای ده فصل (در کلیاتی درباره داروهای که در معالجات سریع به کار میرود)؛ باب 1. درمان بیماری های گردن به بالا (و مانند برء الساعه از صداع آغاز شده)؛ باب 2. درمانهای جهاز تنفس و هضم غذا؛ ابواب دیگر آن در نسخه ها دیده نشد و به نظر می رسد ترتیبی که در مقدمه آورده، عمل نکرده است.

آغاز: بسمله، نحمدک یا شافی صدورنا برشحات بحار رحمته و شکرک یا هادی قلوبنا بلمعات انوار حکمته .. ثم یقول الفقیر الى فضل ربه ... على المدعو بصدرالدین بن محمد الطبیب لقد طال ما وقع فی قلبی ان ائلف كتابا فی المعالجات التی یسرع انجاحها للامراض ... لما رایت من عدم نهوض احد من القدماء لذلك الا الفاضل محمد زکریا الرازی فانه قد وضع كتابة ... لكنه لم یذكر فیه الأماجربه هو وحده و هو قلیل ولم یذكر ایضا اقسام الأمراض .. فاردت ان اجعل كتاب كالدستور و اذكر ما لم یكن فیه مما یجب ذكره و كان قد أعان على ذلك امر من وجب على اطاعته ... و اذ قد حضر عندی من الكتب ... ما لا یكاد تجمع عند احد شرعت فی تألیف كتابی هذا الذی سمیته بالشفاء العاجل و رتبته على مقدمة و خمسة ابواب

انجام: فانه یقتل الدیدان فی البطن و الله اعلم تم الحمدلله رب العالمین و صلی الله على محمد و آله الطاهرین.

[دنا 1205/6 (4 نسخه)]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، كان رجبعلی بن جواد علی، تا: 1071ق؛ 11گ (159پ -169پ) [ف: 4 - 786]

از باب نخستین که در پنج فصل است آغاز شده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ نسخه آشفته ای است؛ جلد: تیماج عنابی، قطع: ربعی [نشریه: 3 - 40]

آغاز و انجام: برابر

خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواخر قرن 13؛ واقف: غیاثی، بهمن 1337؛ جلد: میشن قهوه ای، 15 سطر، اندازه: 10/5 ×17 سم [ف: 5 - 440]

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای، 17گ

(46پ -62ر)، 21 سطر، اندازه: 25x14/5 سم [ف: 20 – 176]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، بی کا، تا: 1265ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 20 سطر، اندازه: 26*17 سم [ف: 19 - 250]

آغاز: برابر

خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ 14گ، 20 سطر، اندازه: 21*15 سم [ف: 5 - 2708]

• شفاء العلل / اخلاق / فارسی

šefā'-ol-'elal

تاریخ تألیف: رجب 1306ق

ترجمه و شرح مختصری است بر حدیثی که حضرت پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله در آن به ابوذر پند و اندرز می دهد و یک صد و پنجاه موضوع اخلاقی را بیان می فرماید. در این رساله از کتاب «عین الحیاة» علامه مجلسی استفاده شده است.

قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3619/2 - 18/139

آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمین ... و بعد مستمد و مستعد فیوضات بلانهایات حضرت سبحانی العبد الجانی الفانی الاثیم ... میرزا اسدالله ابن الحاج محمد ابراهیم معروض میدارد؛ انجام: و بغیر فرقه ضاله مبتدعه صوفیه دیگر کسی این علامت را ندارد، و در این جا ختم می نمایم این نخبه شریفه و رساله مختصره منیفه را از کتاب عین الحیوة مرحوم مبرور ملامحمدباقر مجلسی علیه الرحمته

خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: رجب 1306ق؛ مصحح، با خط خوردگی؛ 70گ، 20 سطر، اندازه: 21*15/5 سم [ف: 5 - 2709]

• شفاء العلیل / طب / فارسی

šefā'-ol-'alīl

كحال، عبیدالله بن یوسف

kahhāl, ‘obeyd-ol-lāh ebn-e yūsof

اهدا به: ابوالفتح محمد درویش بهادر خان فرمانروای ترکستان تاریخ تألیف: 975ق (= کتاب شفاء العلیل)

در یک «مقدمه» و بیست «مقاله» که مقاله بیستم خاتمه است: مقاله 1. بیان امراض دماغیه و اسباب و علامات و معالجات و تشریح آن بر وجه کلی؛ 2. بیان احوال عین و تشریح او و اسباب و علامات و معالجات هر یک از امراض اجفان و طبقات و رطوبات بر وجه کلی؛ 3. بیان امراض اذن و انف وفم و ما یتعلق بهما و اسباب و علامات و معالجات آنها؛ 4. بیان احوال حلق و آلت های تنفس چون لهاوه و لوزتین و حنجره و قصبات ریه و ریه و حجاب آن از ترکیب و وضع و منفعت اینها و امراض این اعضا و اسباب و علامات و معالجات آنها؛ 5. بیان احوال دل از ترکیب و وضع و مزاج و حرکت و منفعت و علامت امزجه مختلفه آن و امراض قلبی و اسباب و علامات و معالجات آنها؛ 6. بیان احوال مری و معده و شرب و صفاق از ترکیب و وضع و منفعت آنها و امراض آن و اسباب و علامات و معالجات؛ 7. بیان احوال جگر و مراره و تشریح و امراض و تشریح و امراض آن و اسباب و علامات و معالجات؛ 8 بیان احوال امعاء و تشریح و منفعت و امراض و اسباب و علامات و معالجات آنها؛ 9. بیان امراض مقعد و شرح کلی و اسباب و علامات و معالجات آنها و تشریح کلی؛ 10. بیان احوال كلیتین و مثانه و تشریح و مزاج و منفعت آنها و امراض و اسباب و علامات و معالجات آن؛ 12. بیان احوال آلات تناسل از ترکیب و وضع و منافع و علامات امزجه مختلفه آنها و امراض مخصوص به مردان و اسباب و علامات و معالجات اینها؛ 13. افتاده است؛ 14. بیان امراض ظهر و خاصره یعنی پشت و تهیگاه و مفاصل و پایها و اسباب و علامات و معالجات اینها؛ 15. بیان امراض ظاهری بدن چون حصبه و جدری و سایر بثرها و اورام و جذام و سرمازدگی و سموم زدگی و اعیائی و قوبا و قروح و سوختگی ها و عرق مدنی و ریش بلخی و جراحت ها و مجبری وردادی و خلع و ثاوهی؟ و اسباب و علامات و معالجات هر یک از اینها؛ 16. بیان تدابیر آنچه به زینت تعلق دارد و اسباب و علامات و معالجات و انواع آن؛ 17. بیان احوال انواع سموم و ادویه زیانکار؛ 18. بیان احوال و تدبیر اطفال؛ 19. بیان حقیقت و معرفت حمی و کیفیت اخذ و بیان اقسام آن ... 20. خاتمه، در بیان تدبیر پیران. (دانش پژوه ره آورد) آغاز: بسمله. شکر و سپاس پادشاهی را رسد و حمد و ثنا خالقی را سزد که در خلقت انسان دقایقش بی پایان است ...

انجام: یا خفه شدن روح بوده در دل و به آنجا برسد و سمیتی و امثال آن و الله اعلم و احكم تمت

[دنا 1206/6 ؛ ره آورد ص 162 و 291 با عنوان طب؛ فهرستواره منزوی 3517/5]

آغاز و انجام: برابر

خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 9 و 10؛ افتادگی: وسط (مابین اوراق 22-27 مطلب افتاده است. مابین اوراق 188-189 هشت باب از مقاله دوازدهم و یک باب از مقاله سیزدهم افتاده)؛ دارای یک سرلوح؛ 582ص، 23 سطر، اندازه: 26*20 سم [نشریه: 3- 315]

آغاز: اما باید دانست که غرض از طب چیست و طبیب به چه وضع مقبول است و صفات او چه نوع می باید که پسندیده باشد؛ انجام: اما طبع و مزاج چشم

خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 87ص

( 218-132 )، 21-17 سطر، اندازه: 21*15/5 سم [نشریه: 3 - 340]

خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ محشی؛ 204گ، 22 سطر (2315)، اندازه: 3222 سم [سنا: ف: 1 - 198]

• شفاء العلیل فی شرح خمسمایة آیة من النتزیل / تفسیر / عربی

šifā'-ul “alīl fī š.-i xamsami'a āyat-in min-at tantzīl

انجری، عبدالله بن محمد، 825 – 877 قمری

najārī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad (1422 - 1473)

در تفسیر آیات احکام به ترتیب سوره های قرآن کریم

[هدیة العارفین 469/1 ؛ معجم المؤلفین 137/6 ؛ بروکلمان ذیل 247/2 ؛ دنا 1206/6]

شرح و حواشی:

1- التنبیهات على خفی الدلالات من شرح الایات؛ سیلان، حسن بن یحیی (-1110)

قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 84/1 عکسی و 225عکسی

آغاز: أن الذین كفروا سواء علیهم انذرتهم، آلایه. دلت اشارة مع قوله تعالی؛ انجام و کلام الأكثر أن ذلك كله مندوب فقط الاعند خشیة التلف فیجیب باجره و ان كان فعل ذلك تعد من المروة و مکارم الاخلاق و الافعال و تار که ینسب الى عكس ذلك

نسخه اصل: ظاهریه - دمشق ش 8154؛ خط: نسخ، كا: على بن محمد بن عوض المرتضی، تا: سه شنبه 23 ذیقعده 1065ق؛ محشی؛ 191گ (1-191)، 18 سطر [عکسی ف: 1- 88 و 207]

• شفاء العلیل و بل العلیل فی حكم الوصیة بالختمات و التهلیل / طب / عربی

šifā’-ul “alīl wa ball-ul “alīl fī hukm-il wașīyya bi-1 xatamāt wa-t tahlīl

ابن عابدین، محمد امین بن عمر، 1198 - 1252 قمری

ebn-e 'ābedīn, mohammad amīn ebn-e 'omar (1784 - 1837)

چاپ: 71ص، 1301 ق.

مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 25354

آغاز: بسمله، الحمد لله الذی سلك بعباده المومنین، انجام: و له الحمد على ما الهم و علم ... سنه ... 1229 سنه 1242

خط: نسخ، كا: كاتب نجدی، محمد بن عمر، تا: 1242ق (رایانه)

• شفاء العین / طب / فارسی

sefa'-ol-ayn

كحال یاورد، محمد بن حسن

kahhāl yāvard, mohammad ebn-e hasan

در چشم پزشکی است در هفتاد و نه «بخش»؛ مؤلف فرزند جمال الدین حسن المعروف، ابتدا سه سال همانند پدر مشغول تجارت بوده، سپس منصرف شده و به تحصیل علم طب در بخش چشم شده، استاد وی شمس الدین سعید کافی و استاد استاد او حد الدین رازی بوده است. باب یکم: اندر یاد کردن طبع چشم گرم است؛ ... باب آخر «در مراهم».

آغاز: سپاس و ستایش باری تعالی را که این جهان را بیافرید بی آلتی به کمال صحت ...

[دنا 1206/6 ؛ نشریه 235/7 با عنوان «ترجمه تذكرة الكحالین» و ناشناس؛ علامه طباطبایی 194/2 «طب (بیماری های چشم)» و ناشناس؛ فهرستواره منزوی 3518/5]

آغاز: برابر؛ انجام: مجموع را به روغن زیت مرهم سازند.

در فهرست به نام «ترجمه تذکرة الكحالین» نامیده شده اما به استناد نسخه شماره 161 از جلد 3 نشریه (دانشگاه علوم پزشکی) و تطبیق آغاز، نام کتاب و مؤلف تعیین گردید؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 [نشریه: 7- 235]

آغاز: برابر؛ انجام: کوفته و بیخته با هم بیامیزند و بکار دارند

خط: تحریری، کا: مهجور اصفهانی، تا: 12 جمادی الاول 1029ق؛ مابین صفحات 15-16 مطلب افتادگی دارد؛ 289ص، 13 سطر، اندازه: 18*15/5 سم [نشریه: 3 - 315]

آغاز: برابر

در فهرست به نام «طب (بیماری های چشم)» نامیده شده است اما به استناد نسخه شماره 161 از جلد 3 نشریه (دانشگاه علوم پزشکی) و تطبیق آغاز، نام کتاب و مؤلف تعیین گردید؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ با تصاویری از چشم در بیماری های مختلف؛ 108گ، اندازه: 11×17/5 سم [نسخه پژوهی: 2 - 194]

• شفاء الغلیل فی مداواة العلیل / طب / عربی

šifā’-ol-galīl fi mudāwāt-il-‘alīl

رسولی، یوسف بن عمر، - 694 قمری

rasūlī, yūsof ebn-e ‘omar (- 1295)

مؤلف - که دومین پادشاه از دولت رسولیه در یمن بود - مطالبی را از 22 کتاب طبی دیگر همچون: الحاوی رازی، القانون ابن سینا، الملکی، الارشاد، الفاخر، الجاحظ، المختار ابن هبل، الاقناع، المغنی زهراوی، الذخیره، الكافی، الدستور، المجموع، المغنی عشاب، المنصوری، الایضاح، الخواص ابن زهر، كناش یوحنا، تقویم الأبدان، تقویم الصحة، زاد المسافر و

جامع ابن بیطار جمع آوری نمود و آن را در شانزده «مقاله» و دو «جزء» کتاب حاضر به رشته تحریر درآورد. جزء 1: هفت «مقاله» دارد: 1) الأمور الكلیة و التشریحیة، در چهل و یک باب، 2) الصحة، در سی باب، 3) الحمیات، در هجده باب، 4) فی الزینة، در یازده باب، 5) امراض الرأس، در سی و دو باب، 6) امراض العین، در نوزده باب؛ 7) امراض الأذن و الفم و الأنف، در نوزده باب.

[دنا 1206/6 ؛ اعلام زرکلی 321/9 ]

تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2885

آغاز: الحمدلله الذی خلق الانسان و فضله على سائر الحیوان و قدر له صحة و سقما فی الأبدان لیظهر بذلك الحجة و البرهان، احمده و استعینه ... و قدر وی عنه صلی الله علیه وآله انه قال: العلم علمان، علم الابدان و علم الأدیان. و لذلك قصدت بجمع هذا الكتاب و الفته للاخوان لیكون عونا على طاعة الرحمان؛ انجام: فصل فی اغذیة اصحاب الاسهال، بعض هذه الأغذیة حارة و بعضها باردة و الاغذیة الحارة التی یتغذى بها اصحاب الاسهال

مقالات اول، دوم و سوم، از جزء اول کتاب موجود است و در آن چند برگ از مطالب پایانی مقاله سوم افتادگی دارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالا قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، تملک: حاجی نادعلی حکیم به سال 1246 با مهر «عبده الراجی نادعلی» (بیضی)، سید محمد صادق به سال 1350 ق، ظهیر الاسلام منطقه دزفول به سال 1352ق؛ مهر: «نادعلیا مظهر العجائب» (خشتی)؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج تریاکی مذهب، 172گ، 25 سطر (216*13/5)، اندازه: 12×32/5 سم [ف: 13 - 404]

• شفاء الفؤاد فی شرح نجاة العباد / فقه / عربی

šifā'-ul fu’ād fī š.-i najāt-il ‘ibād

موسی بن حسن، ق14 قمری

mūsā ebn-e hasan (- 20c)

وابسته به: نجاة العباد فی یوم المعاد؛ صاحب جواهر، محمد حسن بن باقر (1200- 1266)

تاریخ تألیف: چهارشنبه 24 ربیع الثانی 1335ق

شرح مزجی مختصری است با استدلال به اقوال علماء بر دو کتاب صلات و طهارت «نجاة العباد» شیخ محمد حسن اصفهانی صاحب جواهر.

مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10082

آغاز: بسمله، حمداله ... اما بعد فیقول العبد المرتهن موسی بن الحسن، هذا شرح مختصر ذو اقتصار مزجته بكتاب الصلاة من نجاة العباد، انجام: بل بین أهل العلم كما عن المنتهى و عن المعتبرانه مذهب أهل العلم و الله العالم و الحمدلله تعالی.

خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ مذیل است به شرحی دیگر از همین مؤلف بر بخشی از کتاب طهارت (255ص) و صلات (15ص) نجاة العباد» و نیز احکام دماء ثلاثه (111ص) اوراق نسخه نامرتب و بعضأ محذوف، مصحح، مقابله شده؛ واقف: ابوالقاسم لسانی، دی ماه 1348؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 628گ، 20 سطر، اندازه: 17/5 × 22/5 سم [ف: 20 - 310]

• الشفاء فی اخبار آل المصطفى / حدیث / عربی

as-sifa' fi axbar-i al-il-mustafa

تبریزی، محمد رضا بن عبد المطلب، ق 12 قمری

tabrīzī, mohammad rezā ebn-e ‘abd-ol-motalleb (- 180)

تاریخ تألیف: 1178ق؛ محل تألیف: نجف اشرف

کتاب در چند جلد تنظیم و مشتمل بر احادیث کتب وافی، بحارالانوار، وسائل الشیعه و دیگر کتب معروف و غیر معروف است که به شیوه بحار تألیف گردیده و مصدر است به اسامی کتب و شرح حال مؤلفین آنها که در موقع نگارش از آنها استفاده کرده است. مؤلف از کتب سه گانه فوق بدین شرح انتقاد می نماید: از جمله عیوبی که برای «وافی» ذکر می کند این است: اخبار غریبه که مورد حاجت فقیه می باشد در آن دیده نمی شود و همچنین از نظر ترتیب شیوه کتب فقهی را ندارد. به عنوان مثال بابی که حقش تقدیم است مؤخر است و یا بالعکس آورده است و ...؛ «وسائل» اگر چه دارای اخبار غریبه است ولی جامع همه آنها نیست و از طرفی ابوابش متفرق و پراکنده و یا مکرر است و بالاخره احادیث مربوط به باب که بیانگر مراد و مقصود است را نیاورده بلکه محول به ما تقدم و یا مایأتی نموده که این خود نقصی بزرگی برای مؤلف و کتاب می باشد و ... اما «بحار الانوار» هر چند دارای معظم روایات غریبه است ولی از کتب اربعه که در هر عصر و زمان مدار احکام فقهیه اند خالی می باشد و نیز در تحقیق مسائل فقهی و نقل اقوال کلام را چنان طولانی کرده که جنبه فقهی کتاب بر خبری بودنش غالب گشته که هم خواننده آن را فقه پنداشته و هم موجب ملال و رنجوری است.

مؤلف در این کتاب احادیث را به صورت موضوعی جمع آوری نموده است. او در آغاز هر حدیث نام کتابی که حدیث را از آن نقل نموده و پس از آن نوع حدیث را (مرفوع، مسند و مرسل ...) ذکر می کند و بعد از نام هر راوی، ثقه، حسن، ضعیف، مجهول و ... بودن وی را با علامتی تذکر می دهد.

موسوعه حدیثی است که به شیوه بحارالانوار تألیف شده و در آن احادیث مصادر حدیثی شیعه جمع شده است. این کتاب متجاوز از پانزده جلد بوده و آنچه تا کنون از مجلدات آن شناسایی شده چنین است: 1. جلد اول، طهارت، پایان یافته در روز جمعه 5 جمادی الثانی 1178ق؛ 2. جلد دوم کتاب صلات، پایان یافته در روز جمعه 3 رجب 1178 ق در نجف رو به روی ضریح مطهر که نسخه ما همین مجلد است؛ 3. نیمه دوم از جلد

سوم، از صلاة اللیل تا آخر کتاب دعا، پایان یافته در روز جمعه 24 شعبان 1178ق در نجف؛ 4. جلد هشتم، کتاب مکاسب تا آخر وصایا، پایان یافته در جمعه 7 شوال 1178ق در نجف؛ 5. جلد نهم، کتاب نکاح و طلاق، پایان یافته در جمعه 5 ذیقعده 1178ق.

[دنا 1206/6 ؛ الذریعه 199/14 ، الذریعه 199/14 ؛ فهرستگان حدیث 467/4 - 477]

آغاز: نحمدک یا من اسمه شفا و ذکره دوا و نصلی و نسلم علیک یا رسول الله یا محمد بن عبدالله و علیک یا وصی رسول الله ... و بعد هذا هو المجلد التاسع من مجلدات كتاب الشفا ... کتاب النكاح و هو مشتمل على ابواب الباب الأول فی فضل النكاح و كراهة العزوبة و ما یناسب الباب - معنى الأخبار فی الصحیح عن محمد بن موسی بن المتوكل (ثقة) عن الحمیری (ثقة) عن احمد بن محمد (ثقة) عن الحسن بن محبوب (ثقة) عن علی بن رئاب (ثقة) عن محمد بن مسلم (ثقة) أن اباعبدالله علیه السلام قال قال رسول الله علیه السلام قد تزوجوا فانی مكاثر بكم الأمم غدا فی القیامة حتى أن السقط یجیئ؛ انجام: عن ابی عبدالله علیه السلام قال لا بلاعن الرجل المرءة التی نستمتع بها تم

جلد نهم بوده و کتاب نکاج و طلاق؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: جمعه 5 ذیقعده 1178ق؛ مصحح؛ مهر: «محمد رضا عفى الله عنه» (دایره)؛ جلد: مقوایی، 208گ، 25 سطر، اندازه: 33*21 سم [ف: 37 - 379]

آغاز: عن محمد بن عبدالله بن جعفر الحمیری عن ابیه وهرون بن مسلم عن مسعدة بن صدقة عن الصادق عن آبائه علیه السلام مثله؛ انجام: عن ابی جعفر علیه السلام انه كان إذا صلى بالناس صلوة فطر اوضحى خفض من صوته یسمع من یلیه لا یجهر بالقرآن و المواعظ و التذكیر یوم الاضحى و الفطر بعد الصلوة

نصف دوم از جلد سوم و از صلوة اللیل شروع شده و تا اخر کتاب دعا؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: جمعه 24 شعبان 1178ق، جا: نجف اشرف؛ افتادگی: آغاز؛ مهر: «محمد رضا عفی عنه» (دایره)، «محمد بن عبدالمطلب المدعو بالرضا»؛ جلد: پارچه ای زرد، 229 گ، 25 سطر، اندازه: 31*20 سم [ف: 37 - 183]

آغاز: مسای فیطول ذلك علیه فیقل یا رب اتامرونی إلى النار فیقول الجبار ... الخصال فی (الضعیف) عن ابیه (ثقة) عن سلمة ......... الباب الثانی فی عل ابیه (ثقه) عن سلمة ... الباب الثانی فی علل الصلوة و انواعها و المفروض و المسنون منها؛ انجام: اذا غیرت لون البشرة و الدع الدفع و الرکس رد الشیء مغلوبا .

انجامه: هذا آخر ما اردنا تألیفه من المجلد الثانی من مجلدات کتاب الشفا فی ابار آل المصطفى و هو الجزء الأول من كتاب الصلوة و اتفق الفراغ من تألیفه یم الجمعة ثالث شهر رجب من شهور سنة الف و مائة و ثمان و سبعین و كان ذلك فی الروضة الشریفة العلوة مواجه للقبة المنور و الضریح المطهر مع استقبال القبلة و ارجوا من صاحب المرقد الشریف و هو امیر المومنین حق و صدقة أن یجعله خالصاله اذ هو وجه الله و حرر هذه النسخة مؤلفها المسكین محمدرضا بن عبدالمطلب التبریزی عفى عنهما. خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 3 رجب 1178ق، جا: نجف اشرف حرم مطهر؛ مصحح، در بسیاری از صفحات کتاب فضایی به اندازه چند کلمه برای مشخص کردن وضعیت رجال حدیث سفید گذاشته، با خط خوردگی، است، پایان نسخه دو صفحه در بعضی از احوالات جدی المجد مؤلف مرحوم طاب ثراه از کتاب مرحوم عبدالرزاق بکی مسمی به کتاب آتشکده نوشته شده در روز یک شنبه 18 ربیع الاول 1316 ق به خط محمد بن صدر الثانی، رکابه دار؛ مهر: مؤلف «محمدرضا عفى عنه» (دایره)، کتابخانه جعفر سلطان القرایی؛ جلد: میشن بنفش مذهب، 319گ، 26 سطر (12×23/5)، اندازه: 32/7*21/1 سم [ف: 29/2 - 742]

جلدهشتم. از مکاسب تا وصیت؛ کاتب =مؤلف، بی تا [نشریه: 7-516]

آغاز: بسمله حمدا لك اللهم یامن اسمه شفاء و شكرا لك اللهم یامن ذكره دواء؛ انجام: و الآس شجر معروف له رائحة طیبة والعالج موضع كثیر الرمل.

همه مباحث طهارت؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف (احتمالا)، بی تا؛ با تقریظ شیخ عبدالنبی بن محمد تقی قزوینی؛ کاغذ: نخودی، جلد: میشن زرشکی، 302 گ، 25 سطر، اندازه: 30x20 سم [ف: 14 - 314]

• الشفاء فی علل القراءات - الشفاء فی نقل اختلافات القراء / قرائت / عربی

aš-šifā' fï 'ilal-il-qirā’āt = aš-šifā' fī naql-i ixtilāfāt-il qurra'

حریری، احمد بن محمد، ق13 قمری

harīrī, ahmad ebn-e mohammad (- 19c)

در قرائات مشهور قراء قرآن و علت و سبب هر کدام از آن قرائت ها به ترتیب سوره های قرآن از فاتحه تا ناس؛ در آن از امام شهید ناصر الدین ابوالقاسم سمرقندی و شرح شاطبی و ابونصر عراقی و تیسیر نجم الدین عمر نسفی یاد شده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله الذی بنعمته تتم الصالحات ... و بعد فهذه حجج القراءات المشهورة و علل الروایات المأثورة رتبها ابوالفصل احمد بن محمد بن محمد الجرمدى البخاری ... تذكرة لذوی العقول و الالباب ... و سماها الشفاء ... و بحفظ هذه الأبیات: هر کجا خط مشکلی بکشند xx جهد کن تا برون خط باشی اور غلط بشنوی شتاب مكن xx تا نباید که خود غلط باشی / خامش محترم بكنج ادب Xx به که گوینده سقط باشی

انجام: قلت لان عطف البیان للبیان فكان مظنة دون الاضمار، و الحمد لله رب العالمین ...

[دنا 1206/6]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: محمد بن محمود بن احمد خجندی ملقب به حلال، تا: غره محرم 706ق؛ مصحح؛ تملك: یحیى بن عیسی نجفی به تاریخ 1022، ابوالقاسم جعفر بن حسین حسینی موسوی گلپایگانی به تاریخ جمادی الثانی 1954 در کربلا؛ 201گ، 32 سطر، اندازه: 17/5 × 29 سم [ف: 13 - 250]

آغاز و انجام: برابر

خط: نسخ، كا: صابر بن محمد شیرازی، تا: 26 رمضان 1099ق؛ 249گ، 22 سطر (2010)، اندازه: 2615 سم [ف: 12 - 2644]

الشفاء فی نقل اختلافات القراء > الشفاء فی علل القراءات