سیستم عامل مقدماتی و پیشرفته

مشخصات کتاب

بسم الله الرحمن الرحیم

اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ

سیستم عامل مقدماتی و پیشرفته

رشتۀ کاربر رایانه

گروه صنعت

شاخۀ کاردانش

پایۀ دهم دروۀ دوم متوسطه

وزارت آموزش و پرورش

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی

نام کتاب: سیستم عامل مقدماتی و پیشرفته- 310181

پدیدآورنده: سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی

مدیریت برنامه ریزی درسی و تألیف: دفتر تألیف کتاب های درسی فنی و حرفه ای و کاردانش

شناسه افزوده برنامه ریزی و تألیف: مجتبی انصاری پور، حسن جعفریه، لیلا سعید، بیتا رهنمای زربیجاری (اعضای شورای برنامه ریزی) لیلا تشکری کورایم، فاطمه درفشی نبی کندی (اعضای گروه تألیف)

مدیریت آماده سازی هنری: ادارۀ کلّ نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی

شناسه افزوده آماده سازی: جواد صفری (مدیر هنری)- مریم کیوان (طراح جلد)- شهرزاد قنبری (صفحه آرا)

نشانی سازمان: تهران: خیابان ایرانشهر شمالی- ساختمان شمارۀ 4 آموزش و پرورش (شهیدموسوی)

تلفن: 9-88831161، دورنگار: 88309266، کد پستی: 1584747359

وب گاه: www.chap.sch.ir و www.irtextbook.ir

شابک 3-3552-05-964- 978

ISBN 978-964-05-3552-3

ویراستار دیجیتال: حدیثه کریمی

اشاره

وزارت آموزش و پرورش

سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی

نام کتاب: سیستم عامل مقدماتی و پیشرفته- 310181

پدیدآورنده: سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی

مدیریت برنامه ریزی درسی و تألیف: دفتر تألیف کتاب های درسی فنی و حرفه ای و کاردانش

شناسه افزوده برنامه ریزی و تألیف: مجتبی انصاری پور، حسن جعفریه، لیلا سعید، بیتا رهنمای زربیجاری (اعضای شورای برنامه ریزی) لیلا تشکری کورایم، فاطمه درفشی نبی کندی (اعضای گروه تألیف)

مدیریت آماده سازی هنری: ادارۀ کلّ نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی

شناسه افزوده آماده سازی: جواد صفری (مدیر هنری)- مریم کیوان (طراح جلد)- شهرزاد قنبری (صفحه آرا)

نشانی سازمان: تهران: خیابان ایرانشهر شمالی- ساختمان شمارۀ 4 آموزش و پرورش (شهیدموسوی)

تلفن: 9-88831161، دورنگار: 88309266، کد پستی: 1584747359

وب گاه: www.chap.sch.ir و www.irtextbook.ir

ناشر: شرکت چاپ و نشر کتاب های درسی ایران: تهران- کیلومتر 17 جادۀ مخصوص کرج- خیابان 61 (دارو پخش) تلفن: 5-44985161، دورنگار: 44985160، صندوق پستی: 139-37515

چاپخانه: شرکت چاپ و نشر کتاب های درسی ایران «سهامی خاص»

سال انتشار و نوبت چاپ: چاپ اول 1403

کلیه حقوق مادی و معنوی این کتاب متعلق به سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش است و هرگونه استفاده از کتاب و اجزای آن به صورت چاپی و الکترونیکی و ارائه در پایگاه های مجازی، نمایش، اقتباس، تلخیص، تبدیل، ترجمه، عکس برداری، نقاشی، تهیه فیلم و تکثیر به هر شکل و نوع بدون کسب مجوز از این سازمان ممنوع است و متخلفان تحت پیگرد قانونی قرار می گیرند.

شابک 3-3552-05-964- 978

ISBN 978-964-05-3552-3

اگر یک ملتی نخواهد آسیب ببیند باید این ملت اولاً با هم متحد باشد و ثانیاً در هر کاری که اشتغال دارد آن را خوب انجام بدهد. امروز کشور محتاج به کار است. باید کار کنیم تا خودکفا باشیم، بلکه ان شاء الله صادرات هم داشته باشیم. شما برادرها الآن عبادتتان این است که کار بکنید. این عبادت است.

امام خمینی (قَدِّسَ سِرُّهُ)

فهرست

اشاره

سخنی با هنرجویان عزیز

فصل اول: شناخت محیط ویندوز و به کارگیری آن...1

فصل دوم: تنظیمات میز کار ویندوز...29

فصل سوم: توانایی مدیریت فایل ها، پوشه ها و درایوها...55

فصل چهارم: توانایی کار با نرم افزارهای جانبی ویندوز...87

فصل پنجم: توانایی کار با برنامه های ...115Control Panel

فصل ششم: توانایی کار با حساب کاربری...163

فصل هفتم: توانایی تشخیص و از بین بردن برنامه های مخرب...179

فصل هشتم: توانایی نصب و پیکربندی سیستم عامل ویندوز 10...209

فصل نهم: توانایی کار با شبکه های رایانه ای...245

فهرست منابع...269

سخنی با هنر آموزان گرامی

شرایط در حال تغییر دنیای کار در مشاغل گوناگون، توسعه فناوری ها و تحقق توسعه پایدار، ما را بر آن داشت تا برنامه های درسی و محتوای کتاب درسی را در ادامه تغییرات پایه های قبلی بر اساس نیاز کشور و مطابق با رویکرد سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و برنامۀ درسی ملی جمهوری اسلامی ایران در نظام جدید آموزشی باز طراحی تألیف کنیم. مهم ترین تغییر در کتاب ها به روزرسانی و تطبیق محتوای کتاب با آخرین دستاوردهای دنیای فناوری و بازار کار می باشد.

بر این اساس دفتر تألیف کتاب های درسی فنی و حرفه ای و کاردانش مبتنی بر اسناد بالادستی و با مشارکت متخصصان برنامه ریزی درسی و خبرگان مجموعه اسناد برنامه ریزی درسی رشته های شاخۀ فنی و حرفه ای و کاردانش را تدوین نموده اند که مرجع اصلی و راهنمای تألیف کتاب درسی هر رشته است.

کتاب حاضر مطابق با آخرین تغییرات استانداردهای مهارت رایانه ای سازمان آموزش و فنی حرفه ای وزارت کار و امور اجتماعی با عنایت به تغییرات حوزه معرفتی علم رایانه، بازنگری و تجدید نظر شده است.

این کتاب حتی المقدور به صورت خودآموز سازماندهی شده است و تلاش بر این است که به همراه مثال ها، تمرین های عملی و کاربردی برای کارهای کارگاهی به انضمام سؤالات کاربردی و عملکردی باشد.

رعایت نکات ایمنی، بهداشتی و حفاظتی از اصول انجام کار است لذا توصیه می شود هنرآموزان و هنرجویان عزیز در خصوص رعایت مواردی که در کتاب آمده است، انجام کارها را جدی بگیرند.

امیدواریم با تلاش و کوشش هنرجویان عزیز و هدایت هنرآموزان گرامی، گام های مؤثرتری در جهت سربلندی و استقلال کشور و پیشرفت اجتماعی و اقتصادی و تربیت مؤثر و شایسته جوانان برومند میهن اسلامی برداشته شود.

دفتر تألیف کتاب های درسی فنی و حرفه ای و کاردانش

فصل اول: شناخت محیط ویندوز و به کارگیری آن

اشاره

اهداف رفتاری

پس از مطالعۀ این فصل از فراگیر انتظار می رود که:

مقدمه

اشاره

در دنیای امروز با پیشرفت و توسعه فناوری بسیاری از کارها و فعالیت ها بدون رایانه قابل انجام نیستند. رایانه کاربرد فراوانی در حوزه های مختلف از جمله صنعت، خدمات و... دارد، به همین دلیل به بخش جدایی ناپذیری از زندگی انسان تبدیل شده است. از آن جایی که سیستم عامل، اصلی ترین نرم افزار رایانه است، آشنایی با آن از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. اغلب کاربران از سیستم عامل ویندوز استفاده می کنند، از این رو در این کتاب به آموزش ویندوز 10 پرداخته شده است.

تعریف رایانه: رایانه، ماشینی قابل برنامه ریزی است که قادر است مجموعه ای از عملیات ساده و پیچیده را با سرعت و دقت بالا انجام دهد.

تعریف سیستم: سیستم مجموعه ای از اجزای مختلف است که برای رسیدن به یک هدف با یکدیگر در ارتباط و تعامل هستند. هر سیستم دارای ورودی، خروجی و پردازش مشخص است.

1-1- نرم افزار (Software)

اشاره

رایانه ها قادر به اجرای برنامه هایی هستند که به آن ها داده می شود. به طور کلی نرم افزارها به دو دسته کلی تقسیم بندی می شوند:

1- نرم افزارهای کاربردی

2- نرم افزارهای سیستمی

1-1-1- نرم افزارهای کاربردی (Application Software)

نرم افزارهای کاربردی، نرم افزارهایی هستند که براساس نیاز کاربران (برای انجام وظایف خاصی) طراحی و تولید شده اند. تعداد نرم افزارهای کاربردی بسیار زیاد است و هر روز به تعداد آن ها اضافه می شود. نمونه هایی از یک نرم افزار کاربردی عبارت اند از: واژه پردازها، صفحه گسترده ها، نرم افزارهای حسابداری، مرورگرهای وب، برنامه های گرافیک و... .

1-1-2- نرم افزارهای سیستمی (System Software)

این دسته از نرم افزارها با سخت افزار رایانه (دستگاه های ورودی/ خروجی، حافظه، پردازشگر مرکزی) در ارتباط هستند. نرم افزارهای سیستمی رابط بین سخت افزار، نرم افزار و کاربران هستند. نرم افزارهای سیستمی به سه گروه اصلی تقسیم می شوند:

تحقیق کنید: درباره انواع نرم افزارهای سیستمی تحقیق کنید.

1-2- تعریف سیستم عامل (Operating System)

سیستم عامل اصلی ترین نرم افزار رایانه است که پس از روشن شدن سیستم روی آن بارگذاری می شود، به طوری که بدون اجرای سیستم عامل رایانه قادر به اجرای هیچ برنامه ای نیست. سیستم عامل در ارتباط مستقیم با سخت افزار است. نرم افزارها و برنامه های کاربردی با سیستم عامل در ارتباط هستند و کاربر از طریق نرم افزارها و برنامه های کاربردی با سخت افزار و سیستم عامل در ارتباط است. (شکل 1-1)

تعریف سیستم عامل یا (OS): سیستم عامل مهم ترین نرم افزار رایانه است که سخت افزار و دیگر نرم افزارهای سیستم را کنترل و مدیریت می کند و بستری را فراهم می سازد که برنامه های کاربردی بتوانند بر روی آن اجرا شوند.

به عبارت دیگر سیستم عامل، سخت افزار و نرم افزار را مدیریت کرده و به عنوان واسطی بین کاربر و سخت افزار عمل می کند.

شکل 1-1

1-3- وظایف سیستم عامل

مهم ترین وظایف سیستم عامل عبارت اند از:

1-4- انواع سیستم عامل ها از نظر رابط کاربری

اشاره

سیستم عامل ها از نظر رابط کاربری به دو دسته تقسیم می شوند:

1-4-1- رابط متنی

در سال 1980 شرکت مایکروسافت یک سیستم عامل کاملاً متنی به نام MS-Dos را به کاربران معرفی نمود. در این سیستم عامل یک خط فرمان وجود داشت که دستورات باید در آن جا تایپ می شد، کاربران مجبور به تایپ کردن های طولانی بودند تا بتوانند از امکانات نرم افزارها استفاده کنند. (شکل 2-1)

شکل 2-1

1-4-2- رابط گرافیکی

محیط متنی سیستم عامل DOS محیطی خشک و خسته کننده برای کاربران بود. به همین دلیل مایکروسافت اقدام به انتشار اولین محیط گرافیکی به نام 0. 1 Windows نمود. این محصول، تحت سیستم عامل Dos، اجرا می شد. به تدریج مایکروسافت به سمت سیستم عاملی کاملاً گرافیکی رفت. اولین ویندوز در سال 1985 تولید شد که به نوعی یک رابط گرافیکی برای DOS محسوب می شد و به دلیل این که دستورات هر کدام در یک پنجره باز می شدند، با نام ویندوز معروف شد. در سال 1995 نسخه جدید ویندوز، با نام ویندوز 95 توسط شرکت مایکروسافت به بازار عرضه شد. در این نسخه دکمه Start به Desktop اضافه شد. با این منو کاربران می توانستند به همه برنامه های نصب شده روی رایانه خود دسترسی داشته باشند. چندی بعد شرکت مایکروسافت امکانات Internet Explorer را به صورت افزونه به ویندوز اضافه کرد.

در سال 1998 ویندوز 98 ارائه شد که در آن می توان به قابلیت های ویژه از جمله برنامه Disk Cleanup، تنظیمات دستگاه های USB و قابلیت استفاده از چند مانیتور اشاره کرد.

ویندوز NT از نظر رابط کاربر (User Interface) مشابه ویندوز 95 و 98 بود و هدفش سیستم های ایستگاه کاری و رایانه های سرور بود. این ویندوز به عنوان مکملی برای کاربران ویندوز 0. 1 تا ویندوز 1. 3 بود که مبتنی بر MS-DOS بودند.

ویندوز 2000 در اواخر سال 1999 توسط شرکت مایکروسافت تولید شد. این سیستم عامل برای ایستگاه های کاری و سرورهای شبکه مورد استفاده قرار می گرفت.

ویندوز ME در واقع همان نسخه 98 بود که سعی داشت تا چند ویژگی تازه را ارائه کند. با این حال برخی از این ویژگی ها مانند System Restore به حدی Bug (خطا) داشتند که عملاً می توان گفت غیرقابل استفاده شده بودند. علاوه بر آن DOS نیز در این نسخه از ویندوز پاک شده بود و به کاربر اجازه نمی داد تا برنامه های قدیمی را نصب کند.

در سال 2001 شرکت مایکروسافت ویندوز XP را جهت ارتقای ویندوزهای 98 NT ،Me و 2000 Windows به بازار ارائه نمود. (شکل 3-1)

در سال 2009 ویندوز 7 به بازار عرضه شد. این سیستم عامل هفتمین نسل از سیستم عامل های ویندوز بود و به همین دلیل نام آن را ویندوز 7 گذاشته اند.

در سال 2012 ویندوز 8 توسط شرکت مایکروسافت معرفی شد که از آن در رایانه های شخصی، تبلت ها و رایانه های همراه استفاده می شد. این نسخه به علت داشتن خطاهای متعدد و همچنین حذف شدن دکمه شروع از نوار وظیفه به شدت مورد انتقاد قرار گرفت و به همین علت مایکروسافت مجبور شد تا پس از مدت کوتاهی ویندوز 1 .8 را عرضه کند. ویندوز 10 در نسخه های متفاوتی تولید شده است. تفاوت این سیستم عامل ها در میزان امکاناتی است که به کاربران ارائه می شود.

شکل3-1

1-5- امکانات ویندوز 10

ویندوز 10 در سال 2015 میلادی توسط شرکت مایکروسافت به بازار عرضه شد. امروزه پرمصرف ترین سیستم عامل جهان، ویندوز است که بر روی بیش تر رایانه های شخصی نصب شده است.

ویندوز 10 نسبت به نسخه های قبل دارای امکانات و قابلیت های ویژه ای است که به برخی از آن ها اشاره می کنیم:

1- امنیت بالاتر (Windows Defender): یک نرم افزار امنیتی است که نقش مؤثری در حذف بدافزارهای سیستم ایفا می کند.

2- Multi Desktop: در ویندوز 10 امکان ایجاد و مدیریت همزمان چند میز کاری وجود دارد.

3- ضبط ویدیو از صفحه نمایش: ضبط ویدیو (بدون نیاز به نصب نرم افزار) امکان پذیر است.

4- ساخت PDF: بدون نیاز به نصب نرم افزار PDF، امکان ایجاد فایل های پی دی اف وجود دارد.

5- دسترسی از راه دور: از راه دور و در بستر اینترنت می توان سیستم های دیگر را کنترل و مدیریت کرد.

6- ویژگی Trackpad Gestures: اضافه کردن وظایف جدید برای پد لمسی ماوس یا صفحه نمایش لمسى

7- ویژگی Desktop Notification: نمایش اعلان های ویندوز در پنجره ای مجزا در ناحیه اعلان (Notification Area)

8- قابلیت Snip and Sketch: نرم افزار Snipping Tools به روزرسانی شده است و امکان اجرای آن با کلید ترکیبی نیز وجود دارد.

9- ویژگی OneGet: یکی از امکانات بسیار خوب ویندوز 10 استفاده از Package Manager به سبک سیستم عامل های لینوکس است. بدین صورت که شما به یک Software Center دسترسی خواهید داشت و می توانید نرم افزارها را مانند لینوکس به صورت آنلاین نصب کنید. با این روش نصب و حذف نرم افزارها به سادگی قابل انجام می باشد و می توانید آن ها را به روزرسانی کنید.

1-6- اصول روشن کردن رایانه

قبل از روشن کردن سیستم از اتصال صحیح دستگاه های ورودی و خروجی سیستم اطمینان حاصل کنید. سپس به کمک دکمه Power که روی مانیتور و Case تعبیه شده است رایانه را روشن نمایید تا سیستم راه اندازی شود. (شکل 4-1)

شکل 4-1

1-7- فرایند راه اندازی ویندوز 10 (Boot Process)

فرایند قرار گرفتن سیستم عامل در حافظه اصلی است به طوری که سیستم آمادگی دریافت و اجرای فرامین کاربر را داشته باشد.

فرایند راه اندازی ویندوز 10 در چهار مرحله انجام می شود:

مرحله اول (BIOS (Basic Input Output System: پس از فشردن کلید Power، سیستم با فرستادن سیگنالی، فرآیند برق رسانی به سخت افزارهای مختلف روی مادربورد را آغاز می کند. سپس بایوس فرایند تست صحت سخت افزارها را آغاز می کند.

مرحله دوم (MBR (Master Boot Record: اولین سکتور هر دیسک سخت MBR نامیده می شود. MBR اولین و مهم ترین بخش نرم افزاری یک فرایند بوت است. برای این که سیستم عامل بتواند با سخت افزارها ارتباط برقرار کند و آن را مدیریت کند Bootstrap code را درون MBR بارگذاری می کند.

مرحله سوم (Active Partition): روی هارد دیسک، پارتیشنی وجود دارد که سیستم عامل درون آن بارگذاری می شود که به آن Active Partition می گویند. در این مرحله پارتیشن فعال شناسایی می شود.

مرحله چهارم (Bootloader): بعد از شناسایی Active Partition فایل های مربوط به سیستم عامل (Bootloader) شناسایی شده و درون RAM بارگذاری می شود.

1-8- آشنایی با ماوس

اشاره

ماوس یکی از مهم ترین ابزارهای کار در محیط ویندوز به شمار می آید که کاربر به وسیله آن می تواند برنامه های اجرا شده در رایانه را کنترل کند. اغلب ماوس ها دارای دو کلید اصلی (چپ و راست) و یک دکمه میانی جهت پیمایش هستند. در ساخت ماوس از حسگرهایی استفاده شده است تا رایانه بتواند حرکت و کلیک mouse را تشخیص دهد و اطلاعات وارد شده را تشخیص دهد. به نحوه صحیح در دست گرفتن ماوس دقت کنید. (شکل 5-1)

شکل 5-1

1-8-1- اصطلاحات متداول مربوط به ماوس

برای استفادۀ بهتر از ماوس لازم است با اصطلاحات و عملیات مربوط به ماوس آشنا شوید که به برخی از آن ها اشاره می کنیم:

اشاره گر ماوس (Pointer): اشاره گر ماوس (اغلب به شکل پیکان کوچک) نمایش داده می شود که از آن برای انتخاب آیتم های روی صفحه نمایش استفاده می شود. با حرکت دادن ماوس می توان محل قرار گرفتن اشاره گر ماوس بر روی صفحه نمایش را کنترل نمود.

اشاره کردن (Point): به عمل قرار دادن اشاره گر ماوس روی یک شیء یا موضوع Point گفته می شود. در صورت مکث اشاره گر روی یک موضوع، مستطیل کوچکی نمایش داده می شود که حاوی توضیحاتی راجع به آن شیء یا موضوع است؛ به این کادر توضیحات، اصطلاحاً Tooltip یا راهنمای ابزار می گویند. (شکل 6-1)

1-8-2- عملکردهای دکمه های ماوس

روی اغلب ماوس ها سه دکمه وجود دارد که هر کدام عملکرد خاصی دارند:

کلیک چپ (Click): به یک بار فشردن و رها کردن دکمه سمت چپ ماوس کلیک گفته می شود. از کلیک برای انتخاب یک شیء یا موضوع در محیط ویندوز استفاده می شود.

دابل کلیک (Double Click): در صورتی که کلید سمت چپ ماوس دوبار سریع و متوالی کلیک شود به این عمل دابل کلیک گفته می شود. این کار معمولاً برای اجرای پرونده های اجرایی یا باز کردن درایوها و پوشه ها مورد استفاده قرار می گیرد.

یادداشت کنید: اگر بین دو تا کلیک کردن فاصله باشد، عملکردی متفاوت با عمل دابل کلیک پیش می آید.

کلیک راست (Right Clicking): به یک بار فشردن و رها کردن دکمه سمت راست ماوس کلیک راست می گویند که با این کار منوی میان بر باز می شود.

پیمایش (Scroll): برای حرکت در صفحات از دکمه لغزان ماوس استفاده می شود. برای پایین آمدن در صفحه، چرخ پیمایش را به طرف پایین و برای بالا رفتن در صفحه، چرخ را به طرف بالا بچرخانید. (شکل 6 -1)

شکل 6-1

کشیدن و رها کردن (Dragging and Dropping): معمولاً برای جابه جایی پرونده ها، پوشه ها و پنجره ها، تغییر اندازه پنجره ها و ترسیم در نرم افزارهای گرافیکی از کشیدن و رها کردن ماوس استفاده می شود.

برای این کار، ابتدا اشاره گر ماوس را روی موضوع یا محل مورد نظر قرار داده و با پایین نگه داشتن کلید سمت چپ، ماوس را جابه جا کنید، به این عمل Drag گفته می شود. در مقصد مورد نظر دکمه ماوس را رها (Drop) کنید.

تحقیق کنید: درمورد اصطلاحات Finger, TIP ,Palm, Claw و حالت های در دست گرفتن ماوس تحقیق کنید.

1-9- آشنایی با صفحه کلید

اشاره

صفحه کلید یکی از اصلی ترین تجهیزات رایانه برای ورود داده ها به شمار می آید که برای وارد کردن داده ها و دستورات به رایانه مورد استفاده قرار می گیرد. با وجود اختلاف ظاهری صفحه کلیدها، عملکرد همه آن ها یکسان است.

1-9-1- معرفی بخش های مختلف صفحه کلید

1- کلیدهای تایپی یا حروف الفبایی (Alphabetic Keys): از این کلیدها برای تایپ حروف الفبا، عدد و برخی از علائم خاص از جمله ( !,@, €,...) استفاده می شود (کلیدهای تایپی در شکل 7-1 با رنگ زرد مشخص شده است).

2- کلیدهای کنترلی: از این کلیدها به تنهایی یا در ترکیب با کلیدهای دیگر برای انجام کارهای خاص استفاده می شوند (کلیدهای کنترلی در شکل 7-1 با رنگ قرمز مشخص شده است).

بخش کنترلی صفحه کلید شامل کلیدهای Ese ,Shift ,Ctrl ,Alt ,Windows key می باشد.

3- کلیدهای تابعی F1 تا F12: عملکرد این کلیدها در برنامه های مختلف متفاوت است، مثلاً کلید F1 در اغلب نرم افزارها، راهنمای نرم افزار را نمایش می دهد (کلیدهای تابعی در شکل 7-1 با رنگ بنفش مشخص شده است).

4- کلیدهای ناوبری (Navigation keys): از این کلیدها برای جابه جایی محل مکان نما استفاده می شود که شامل کلیدهای جهتی یا Arrow Keys می باشد که با نماد (↑↓→←) روی صفحه کلید نمایش داده می شود. دکمه های Home ,End ،Delete و Insert هم جزء کلیدهای ناوبری محسوب می شوند (در شکل 7-1 با رنگ سبز مشخص شده است).

5- کلیدهای دو حالته (Num Lock, Scroll Lock, Caps Lock): این کلیدها می توانند در دو حالت روشن و خاموش (فعال و غیرفعال) قرار بگیرند با فعال کردن هر کدام از این کلیدها چراغ مربوط به آن ها روی صفحه کلید روشن می شود (کلیدهای دوحالته در شکل 7-1 با رنگ نارنجی مشخص شده است).

6- کلیدهای عددی (Numeric keypad): این قسمت از صفحه کلید ظاهری شبیه به ماشین حساب دارد که برای ورود اعداد و انجام کارهای محاسباتی مورد استفاده قرار می گیرد (کلیدهای عددی در شکل 7-1 با رنگ آبی مشخص شده است).

یادداشت کنید: در صورتی که قصد استفاده از بخش Numeric Keypad را داشته باشید، باید از روشن بودن کلید Num Lock مطمئن شوید. در صورتی که چراغ Num Lock خاموش باشد کلیدهای عددی این قسمت عملکردی شبیه به کلیدهای جهتی را خواهند داشت.

7- کلیدهای چندرسانه ای: در برخی از صفحه کلیدها، دکمه های ویژه ای وجود دارد که برای راحتی کار با نرم افزارهای پخش صدا، فیلم و مرور صفحات اینترنت در نظر گرفته شده اند (کلیدهای چند رسانه ای در شکل 7-1 با رنگ مشکی مشخص شده است).

شکل 7-1

1-9-2- عملکرد برخی از کلیدهای بخش تایپی صفحه کلید

Tab: فشردن این کلید در محیط متنی باعث پرش مکان نما (به اندازه 8 کاراکتر به جلو) می شود. از این کلید برای حرکت بین پنجره های مختلف نیز استفاده می شود.

Enter: فشردن این کلید در محیط های متنی موجب می شود که مکان نما به خط جدید منتقل شود.

Spacebar: فشردن این کلید در محیط های متنی باعث ایجاد فاصله می شود (به اندازه یک کاراکتر).

Backspace: با استفاده از این کلید مکان نما به عقب حرکت کرده و آخرین کاراکتر حذف می شود.

Caps Lock: با فشردن این دکمه چراغ Caps Lock روشن شده و موجب می شود در متون لاتین تمام کلمات به صورت حروف بزرگ تایپ شود.

یادداشت کنید: به کلیدهای Ctrl ,Shift, Alt کلیدهای مبدل می گویند. این کلیدها به تنهایی عمل خاصی را انجام نمی دهند و باید همراه کلیدهای دیگر استفاده شوند، برای مثال فشردن همزمان دو کلید Ctrl+C در اغلب برنامه ها عمل کپی کردن اطلاعات را انجام می دهد.

10-1-آشنایی با میزکار (Desktop) و اجزای آن

اشاره

پس از روشن کردن رایانه، راه اندازی سیستم عامل و ورود به محیط کاربری (GUI(Graphical User In، صفحه اولیه ویندوز نمایان می شود که اصطلاحاً به آن میزکار گفته می شود. Desktop از اجزای مختلفی تشکیل شده است که در ادامه به آن اشاره می کنیم:

1-10-1- آیکون ها (Icons)

نمادها یا تصاویر کوچکی به نام Icon بر روی میزکار ویندوز وجود دارند که هر کدام از آن ها نمایانگر یک برنامه، یک پوشه و یا یک پرونده می باشند. در اولین ورود به ویندوز 10 حداقل یک نماد به نام سطل بازیافت (Recycle Bin) بر روی میزکار وجود دارد. البته می توانید نمادهای دیگری را به میزکار اضافه و یا از روی آن حذف کنید. (شکل 8-1)

شکل 8-1

1-10-2- نوار وظیفه (Taskbar)

در پایین صفحه میزکار یا Desktop نوار باریکی وجود دارد که به آن نوار وظیفه گفته می شود. Taskbar از بخش های مختلفی تشکیل شده است که به معرفی آن ها می پردازیم. (شکل 9-1)

شکل 9-1

1- دکمه شروع دکمه شروع، یکی از راه های دستیابی به برنامه های موجود در سیستم می باشد که از سه بخش تشکیل شده است: (شکل 10-1)

شکل 10-1

1- نوار باریک سمت چپ: شامل تنظیمات Account ویندوز، تنظیمات Power و تنظیمات کلی رایانه است. برای باز کردن این بخش باید روی علامت منو که به شکل سه خط افقی است و در بالای این لیست قرار دارد کلیک کنید. اگر روی گزینه سه خط کلیک کنید گزینه های زیر مشاهده می شود:

User name: نام کاربری را که توسط آن وارد سیستم عامل ویندوز شده اید، نمایش می دهد.

Documents: فضایی است که در برنامه های مختلف برای ذخیره اسناد و اطلاعات به صورت پیش فرض توسط سیستم پیشنهاد می شود.

Pictures: فضایی برای ذخیره سازی تصاویر و فایل های گرافیکی است.

Power: حالت های مختلفی را برای خاموش کردن سیستم در اختیار کاربر قرار می دهد.

2- پنل سمت چپ یا All apps: شامل لیست تمامی اپلیکیشن های موجود در رایانه است. ترتیب اپلیکیشن ها به شکلی است که برنامه هایی که به تازگی نصب شده اند در بالای لیست قرار داشته و سایر برنامه ها به ترتیب الفبا قرار می گیرند.

3- پنل سمت راست: در سمت راست صفحه قرار داشته و شامل عناوینی است که شما می توانید آن ها را تغییر دهید یا مورد دلخواهی به آن ها اضافه کنید.

یادداشت کنید: با فشردن کلید * صفحه کلید، منوی شروع باز می شود.

2- کادر جستجو (Search): جهت جست وجوی یک برنامه، پوشه و حتی جست وجو در اینترنت، می توانید از کادر جست و جو استفاده نمایید. وقتی دنبال برنامه ای هستید می توانید بخشی از نام آن را در کادر جست وجوی نوار وظیفه وارد کنید تا در صورت وجود، نام کامل آن برنامه را در منوی شروع مشاهده کرده و در صورت نیاز آن را اجرا کنید. مثلاً برای جست و جوی برنامه Word کافی است که حرف W را در کادر جست وجو تایپ کنید حاصل جست وجو مشابه منوی زیر نمایش داده می شود و شما نرم افزار Word را خواهید دید. (شکل 11-1)

شکل 11-1

3- بخش میانی (Middle Section): بخش میانی ناحیه Taskbar در اولین ورود به ویندوز دارای چند آیکون پیش فرض می باشد که به برخی از آن ها اشاره می کنیم: (شکل 12-1)

شکل 12-1

شکل 13-1

یادداشت کنید: با کشیدن ماوس (Drag) می توانید نمادهای روی بخش میانی نوار وظیفه را به جای دلخواه جابه جا کنید.

شکل 14-1

5- دکمه نمایش میزکار (Show Desktop): اگر پنجره های مختلفی روی صفحه باز باشند و شما بخواهید بدون بستن پنجره ها به میزکار دسترسی داشته باشید کافی است یکی از روش های زیر را به کار ببرید.

برای نمایش میز کار چند روش مختلف وجود دارد:

1- فشردن مستطیل کوچک که در محل انتهایی سمت راست نوار وظیفه قرار دارد.

2- کلیک راست روی قسمت خالی نوار وظیفه و انتخاب گزینۀ Show the desktop

3- استفاده از کلید ترکیبی D+ *

یادداشت کنید: به قسمت انتهایی سمت راست نوار وظیفه، Peek tool گفته می شود.

11-1- خاموش کردن رایانه

پس از اتمام کار با رایانه، لازم است رایانه را به روش درستی خاموش کنید تا آسیبی به سیستم و اطلاعات موجود در آن وارد نشود. سه روش امن برای خاموش کردن سیستم وجود دارد:

1- خروج از سیستم توسط منوی Start: با استفاده از گزینۀ Power و زیرگزینه Shut down می توانید سیستم را خاموش کنید. (شکل 15-1)

شکل 15-1

2- خروج از سیستم توسط کلیدهای ترکیبی: پس از بستن تمام پنجره های باز، با فشردن کلید ترکیبی Alt+F4 نیز می توان سیستم را خاموش کرد.

یادداشت کنید: گاهی اوقات ممکن است سیستم قفل (Hang) کند و یا به دلیل نصب یک نرم افزار و یا تنظیمات سخت افزاری و... رایانه شما نیاز به راه اندازی مجدد داشته باشد. در چنین مواقعی لازم است با استفاده از گزینه Reset سیستم را مجدداً راه اندازی نمایید.

اگر به صورت موقت بخواهیم سیستم خود را خاموش کنیم (برای چند ساعت) از گزینۀ Sleep استفاده می کنیم. در صورتی که سیستم با این گزینه خاموش شده باشد، با حرکت ماوس و یا فشردن یکی از کلیدهای Keyboard، سیستم را مجدداً می توانیم به حالت آماده به کار درآوریم.

1-12- اصول کار با پنجره ها

اشاره

پنجره ها در تمام بخش های سیستم عامل ویندوز، مورد استفاده قرار می گیرند. بنابراین لازم است ابتدا با مفهوم پنجره آشنا شوید.

مفهوم پنجره: هرگاه یک برنامه، یک پرونده و یا یک پوشه را باز کنید یک قاب به نام پنجره بر روی صفحه باز می شود. از این جهت چگونگی کار کردن با پنجره ها از اهمیت زیادی برخوردار است. هر چند محتوای پنجره ها با هم متفاوت است ولی همه آن ها دارای اجزای مشترکی هستند که در این بخش به معرفی اجزای مختلف یک پنجره خواهیم پرداخت.

1-12-1- معرفی و کار با اجزای مختلف یک پنجره

برای آشنایی با اجزای مختلف پنجره، یک برنامه به دلخواه اجرا کنید. مثلاً روی آیکون This Pc دابل کلیک کنید تا برنامۀ This c در قالب یک پنجره نمایان شود. پنجره ها شامل اجزای مختلفی می باشند که به معرفی آن ها خواهیم پرداخت. (شکل 16-1)

شکل 16-1

1-12-2- (نوار عنوان Title Bar)

نوار باریک بالای هر پنجره Title Bar یا نوار عنوان نام دارد که اغلب دارای 3 بخش می باشد:

1- نام (عنوان) پنجره: نام پنجره باز را نمایش می دهد.

2- دکمه های کنترلی: × □ - در سمت راست نوار عنوان دکمه های کنترلی وجود دارند که عملکرد آن ها به شرح زیر است:

یادداشت کنید: اگر یک بار از دکمه به حداکثر رساندن استفاده کنید شکل آن به صورت * در خواهد آمد. نام این دکمه بازگشت به حالت قبل (Restore Down) است و با کلیک کردن بر روی آن اندازه پنجره به اندازه قبل از به حداکثر رساندن بر می گردد.

3- منوی کنترل: در سمت چپ نوار عنوان برخی از پنجره ها، آیکون منوی کنترل وجود دارد. با کلیک روی این آیکون می توانیم به دستورات دکمه های کنترلی دسترسی داشته باشیم. (شکل 17-1)

شکل 17-1

یادداشت کنید: در برخی از پنجره ها نوار ابزار دسترسی سریع (Quick Access Toolbar) وجود دارد، این نوار ابزار شامل ابزارهایی است که زیاد مورد استفاده قرار می گیرند و می توان ابزارهای جدیدی به آن اضافه یا حذف کرد. (شکل 18-1)

شکل 18-1

1-12-3- روبان یا ریبون (Ribbon)

ریبون ردیفی از تب ها و آیکون ها در بالای پنجره است. در ناحیه نوار ریبون با فعال سازی هر زبانه، محتویات (گزینه های آن) در یک نوار پهن به نام ریبون در زیر آن نمایان می شود. هر ریبون متشکل از چند گروه است و هر گروه از ابزارهایی نزدیک به هم با کارکرد مشابه برای مدیریت و کار با پنجره و اجزای آن تشکیل شده است. به کمک کلید ترکیبی E+* پنجره کاوشگر فایل را باز کنید. پنجرهای همانند شکل زیر برای شما ظاهر خواهد شد. (شکل 19-1)

شکل 19-1

یادداشت کنید: برای جمع کردن (به حداقل رساندن یا مخفی کردن) ریبون از کلید ترکیبی Ctrl + F1 استفاده کنید.

1-12-4- سربرگ ها یا زبانه ها (Tabs)

برای دسته بندی کردن ابزارهای ریبون، آن ها را در سربرگ های جداگانه ای قرار می دهند، یعنی هر سربرگ دارای ریبون اختصاصی است. برای مثال در پنجره File Explorer نوار روبان دارای چهار سربرگ با عناوین File, Home, Share, View می باشد. (شکل 20-1)

1-12-5- نوار منو (Menu Bar)

در برخی از پنجره ها به جای سربرگ، نوار منو (Menu Bar) وجود دارد. منوها امکان دسترسی به تمام فرمان های موجود در داخل یک برنامه را برای کاربر فراهم می کنند.

شکل 20-1

1-12-6- صفحه ناوبری (Navigation Pane)

این بخش به ما کمک می کند که به پوشۀ دانلودها، پوشه های روی میز کار، اسنادی که اخیراً مورد استفاده قرار گرفته اند، دسترسی سریع داشته باشیم. در صورتی که Navigation Pane مخفی باشد می توانید با استفاده از سربرگ View گزینه Navigation Pane را فعال نمایید. (شکل 21-1)

شکل 21-1

1-12-7- نوار پیمایش (Scroll Bar)

برای زمانی که محتویات پنجره بیش از اندازه صفحه نمایش باشد نوار پیمایش عمودی در پنجره صفحه ظاهر شده و به شما اجازه می دهد تا محتویات پنجره را جابه جا کرده تا بتوانید تمام محتویات را مشاهده نمایید. برخی اوقات به دلیل کم عرض بودن یک پنجره، نوار پیمایش افقی نیز در پایین صفحه ظاهر می گردد. (شکل 22-1)

شکل 22-1

1-12-8- نوار وضعیت (Status Bar)

نوار باریکی که در قسمت پایین پنجره قرار گرفته است نوار وضعیت نامیده می شود. از این نوار برای نمایش مشخصات آیتم انتخاب شده و موارد دیگر استفاده می شود. (شکل 23-1)

شکل 23-1

1-12-9- قاب دور پنجره (Boarder)

در یک پنجره به قاب دور پنجره اصطلاحاً Border گفته می شود. زمانی که اشاره گر ماوس با کادر پنجره تماس پیدا می کند شکل اشاره گر ماوس تغییر می کند. در شکل 23-1 کادر دور پنجره به رنگ آبی نمایش داده شده است.

1-13- مدیریت پنجره

اشاره

زمانی که یک فایل، فولدر و یا برنامه ای را باز می کنید، هر کدام در قالب یک پنجره جدید باز می شوند. شما می توانید چندین پنجره به طور همزمان باز و آن ها را مدیریت نمایید. مدیریت پنجره ها در ویندوز شامل حرکت بین پنجره ها، جابه جایی، تغییر سایز و... می باشد.

1-13-1- تغییر اندازۀ پنجره

برای تغییر دادن اندازه پنجره ها مراحل زیر را دنبال کنید:

1- اشاره گر ماوس را روی لبه های پنجره قرار داده تا شکل اشاره گر ماوس به صورت فلش دوطرفه درآید.

2- با کشیدن ماوس (درگ) می توانید پنجره را در جهت مشخص شده با فلش به دلخواه تغییر اندازه بدهید. (24-1)

شکل 24-1

1-13-2- جابه جایی پنجره

با درگ روی نوار عنوان پنجره ها می توان آن را به نقطه دلخواه انتقال داد و چیدمان خاصی را به وجود آورد که معمولاً برای یک یا دو پنجره مورد استفاده قرار می گیرد.

یادداشت کنید: اگر چند پنجره به صورت همزمان باز باشد می توانید برای جابه جا شدن بین پنجره های باز روی نماد آن پنجره بر روی نوار وظیفه کلیک کنید و نیز می توانید از کلید ترکیبی Alt + Tab استفاده کنید.

1-13-3- مرتب سازی پنجره های باز

یکی از امکانات ویندوز 10 مرتب سازی پنجره های باز است. این کار به روش های متفاوتی امکان پذیر است که به تشریح آن ها می پردازیم.

1- چیدن پنجره ها به صورت آبشاری: برای مرتب سازی پنجره ها به صورت آبشاری کافی است مراحل زیر را دنبال کنید:

شکل 25-1

2- چیدن پنجره ها به صورت کنار هم (عمودی): برای مرتب سازی پنجره ها به صورت عمودی کافی است مراحل زیر را دنبال کنید:

شکل 26-1

3- چیدن پنجره ها به صورت کنار هم (افقی): برای مرتب سازی پنجره ها به صورت افقی کافی است مراحل زیر را دنبال کنید:

شکل 27-1

یادداشت کنید: در صورتی که در رایانه شما نتیجه عملکرد دو روش بالا مانند یکدیگر بوده و پنجره ها به صورت نامرتب نمایش داده شوند در آن صورت باید تنظیمات خاصی انجام دهید تا درست شود.

راه حل: در Start عبارت Snap را تایپ کنید سپس برنامه Snap Settings را اجرا کنید، سپس Windows snap را فعال کرده سیستم را مجدداً راه اندازی کنید تا نتیجه مطلوب حاصل شود.

1-13-4- نمایش میزکار

برای دیدن صفحه Desktop در صورت باز بودن هر تعداد پنجره (بدون بستن پنجره های باز) می توانید از کلید ترکیبی D+* استفاده کنید یا این که در بخش میانی نوار وظیفه کلیک راست کرده، گزینه Show Desktop را انتخاب کنید.

یادداشت کنید: برای بازگشت به حالت قبل دوباره در بخش میانی نوار وظیفه کلیک راست کرده، سپس گزینه Undo Cascade all windows را انتخاب کنید.

خلاصه مطالب

Learn in English

The Desktop

:The desktop is the main screen area that you see after you turn GUI (Graphical User Interface), the Windows home screen appears, which is called the desktop. The Desktop consists of several components

1- .An icon is a small graphical representation of a program, feature, or file. When you click or double-click an icon, the associated file or program opens or an action is performed. Icons help users quickly identify the type of file represented by the icon

2- .A taskbar is an element of a graphical user interface which has various purposes. It typically shows which programs are currently running. ... Clicking these icons allow the user to easily switch between programs or windows, with the currently on your computer and log on to Windows. After launching the operating system and entering the active program

واژه نامه تخصصی

سیستم عامل Operating System

مدیر بسته Package Manager

نقطه Point

اشاره گر Pointer

نوار ابزار دسترسی سریع Quick Access Toolbar

روبان Ribbon

پیمایش Scroll

نوار پیمایش، نوار چرخ Scroll bar

جست وجو کردن Search

کنار هم side by side

نوار وضعیت Status Bar

نرم افزار سیستمی System Software

سربرگ ها، زبانه ها Tabs

نوار وظیفه Taskbar

نمای کار Task View

نوار عنوان Title bar

راهنمای ابزار Tool tip

حرکات صفحه نمایش Trackpad Gestures

پارتیشن فعال Active Partition

کلید های الفبایی Alphabetic Keys

نرم افزار کابردی Application Software

کلیدهای جهت دار Arrow Keys

سیستم خروجی ورودی پایه Basic Input Output System

مرزی Border

فرایند راه اندازی سیستم Boot Process

آبشار Cascade

کشیدن و رها کردن Dragging and Dropping

جست وجوگر فایل File Explorer

نشانه، شمایل Icon

به حداکثر رساندن Maximize

نوار منو Menu Bar

فروشگاه مایکروسافت Microsoft Store

بخش میانی Middle Section

به حداقل رساندن Minimize

صفحه ناوبری Navigation Pane

کلیدهای ناوبری Navigation keys

ناحیه اعلان Notification Area

سؤالات عملکردی

1- خواهر سینا قصد دارد به کمک نرم افزار Power Point تولید محتوا نماید. او در میزکار میان بر این برنامه را پیدا نمی کند در نتیجه از برادرش می خواهد این نرم افزار را برای او اجرا کند. چگونه می توانید او را راهنمایی کنید؟

2- رایانه مهتاب در حال نصب یک برنامه می باشد، به طوری که پنجره نصب برنامه کل صفحه نمایش را پوشانده است. مهتاب می خواهد همزمان با نصب برنامه از رایانه اش استفاده کند اما او دکمه ای برای کوچک کردن و یا تغییر اندازه پنجرۀ در صفحۀ نصب مشاهده نمی کند. شما چه راهکاری به او پیشنهاد می کنید؟

3- شهرام هنگام کار با سیستم خود متوجه شد که دکمه های رایانه اش کار نمی کنند. چطور می تواند مشکل به وجود آمده را برطرف نماید؟

4- پدر نیکتا ترجیح می دهد برای کپی کردن از نوار ریبون و صفحه ناوبری استفاده نماید. او پنجره This PC را کند ولی نوار ریبون و صفحه ناوبری را مشاهده نمی کند. برای حل این مشکل چه راهکاری به او پیشنهاد می کنید؟

5- او به دلیل استفاده زیاد از ابزارهای Undo و Redo تمایل دارد آن ها را به ابزارهای دسترسی سریع اضافه کند. چطور می توانید به او کمک کنید؟

6- شیدا پروژه های درسی خود را در قالب فایل های متعددی درون حافظه فلش کپی کرده است. او می خواهد مطمئن شود که همه فایل های مورد نظرش دقیقا مطابق فایل های موجود در رایانه اش کپی شده است. چطور می تواند این مقایسه را انجام دهد؟

پرسش های چهار گزینه ای

1- پویا هنگام وارد کردن عدد با بخش ماشین حساب صفحه کلید، متوجه می شود که قسمت ماشین حساب صفحه کلید فعال نیست. با استفاده از کدام کلید می توان این مشکل را برطرف کرد؟

الف) Insert ب) Num Lock ج) Prt scr د) Caps Lock

2- عمل کشیدن و رها کردن یک آیکون با ماوس چه نام دارد؟

الف) Right Click ب) Click ج) Double Click د) Drag and Drop

3- کدام گزینه از کلیدهای دوحالته می باشد؟

الف) Shift ب) CapsLock ج) Page Down د) Enter

4- بیتا تایپیست است و لازم است هر روز از برنامه Word استفاده نماید. به همین دلیل آیکون این برنامه را در صفحه نمایش رایانۀ خود قرار داده است. او می خواهد این برنامه را به نوار وظیفه سنجاق نماید. به کمک کدام گزینه این کار امکان پذیر است؟

الف) Pin to Start Menu ب) Send to ج) Pin to Taskbar د) Properties

5- کادر راهنمایی که با اشاره کردن روی آیکون ها نمایش داده می شود .............. نامیده می شود؟

الف) Help ب) Text ج) Tool Tip د) Comment

6- مریم در تصویر زیر، قصد فشردن دکمۀ * را دارد، کدام گزینه در مورد این دکمه صحیح است؟

الف) نام آن Restore Up است. ب) با کلیک بر روی آن، پنجره به اندازۀ قبل از به حداکثر رساندن برمی گردد. ج) جزء دکمه های کنترلی است. د) ب و ج

7- سارا در واحد بایگانی یک شرکت مشغول به کار است. او در حالی که چند پنجره باز از اطلاعات شخصی کارمندان روی سیستم دارد ناچار است به سرعت یک فایلی را جهت تأیید به همکاران خود نمایش دهد. بنابراین می خواهد به سرعت پنجره های باز را حداقل (Minimize) کند. کدام روش زیر برای انجام این کار درست نمی باشد؟

الف) فشردن همزمان Q +* ب) کلیک راست روی قسمت خالی نوار وظیفه و انتخاب گزینۀ Show the desktop ج) فشردن همزمان HD +* د) فشردن مستطیل کوچک انتهای سمت راست نوار وظیفه

8- مهرسا روی آیکون This C صفحه نمایش خود کلیک کرده و روی سیستم خود شکلی شبیه به پنجره سمت چپ را مشاهده می نماید اما روی سیستم دوستش شکل سمت راست دیده می شود. (شکل زیر) چگونه می توانید ناحیه مشخص شده را در پنجرۀ This PC نمایان کنید؟

الف) Preview pane ب) Details pane ج) Network locations د)Address Pane

فصل دوم: تنظیمات میزکار ویندوز

اشاره

اهداف رفتاری

پس از مطالعه این فصل از فراگیر انتظار می رود که:

مقدمه

اشاره

در ویندوز 10 ابزارهای گوناگونی جهت سفارشی سازی میزکار تعبیه شده است که در این فصل به آن ها می پردازیم.

2-1- سفارشی کردن Start menu

اشاره

دکمه شروع یکی از راه های دستیابی به برنامه های موجود در رایانه است. برای سفارشی کردن منوی شروع تنظیمات متفاوتی می توانید انجام دهید که به برخی از آن ها اشاره می کنیم.

2-1-1- تغییر اندازۀ منوی شروع

شما می توانید با کشیدن لبه بالا یا راست منوی Start با ماوس، به سرعت اندازه منوی Start را تغییر دهید. (شکل 1-2)

شکل 1-2

2-1-2- افزودن و حذف آیتم از ستون های منوی شروع

شکل 2-2

شکل 3-2

2-1-3- تغییر اندازۀ آیتم های Tile شده در ستون های منوی شروع

برای تغییر دادن اندازۀ هر کدام از آیتم ها، روی آیتم مورد نظر راست کلیک کرده و از زیر منوی Resize از میان گزینه های Small, Medium, Wide و Large اندازۀ مورد نظر را انتخاب نمایید. (شکل 4-2)

شکل 4-2

2-1-4- حذف برنامه های نصب شده از منوی شروع

برای حذف کامل یک برنامه از منوی start به طوری که از ویندوز نیز حذف شود، در منوی start ویندوز روی برنامۀ مورد نظر راست کلیک کرده و روی Uninstall کلیک نمایید.

پنجرۀ برنامه های نصب شده در ویندوز 10 در Program and Features نمایش داده می شود که در آن پس از انتخاب نرم افزار مورد نظر، با استفاده از گزینه Uninstall برنامه را حذف می کنیم. (شکل 5-2)

شکل 5-2

2-2- تنظیمات Start menu

اشاره

جهت تنظیم منوی شروع مراحل زیر را طی می کنیم:

1- بر روی قسمت خالی نوار وظیفه کلیک راست نموده و گزینه Taskbar settings را انتخاب کنید. سپس از سمت چپ پنجره گزینه Start را کلیک کنید تا پنجره تنظیمات منوی شروع مطابق شکل 6-2 باز شود.

شکل 6-2

2-2-1- اضافه کردن یک ستون کاشی

شکل 7-2

2-2-2- نمایش برنامه های کاربردی در منوی شروع

گزینه Show app list in Start menu: فعال کردن این گزینه موجب می شود تا لیست برنامه های کاربردی در منوی شروع نمایش داده شود. (شکل 8-2)

شکل 8-2

2-2-3- نمایش جدیدترین و پر استفاده ترین برنامه ها

2-2-4- نمایش برنامه های پیشنهادی در منوی شروع

2-2-5- نمایش منوی شروع به صورت تمام صفحه

2-2-6- فعال کردن ذخیره سازی فایل ها در تاریخچه

2-3- تنظیم خصوصیات نوار وظیفه (Taskbar)

نوار وظیفه به طور پیش فرض، در پایین صفحۀ میزکار قرار دارد. ویندوز 10 امکان ایجاد برخی تغییرات را با فعال کردن یا غیر فعال کردن گزینه ها میسر کرده است که به برخی از آن ها اشاره می کنیم.

جهت تنظیم خصوصیات نوار وظیفه مراحل زیر را طی می کنیم:

بر روی قسمت خالی نوار وظیفه کلیک راست نموده و گزینه Taskbar settings را انتخاب کنید تا پنجره تنظیمات نوار وظیفه مطابق شکل 9-2 باز شود.

شکل 9-2

هر کدام از گزینه های پنجره تنظیمات نوار وظیفه عملکرد خاصی دارند که به توضیح آن می پردازیم:

موجب نمایش دوباره کلیه پنجره ها می گردد (به قسمت انتهایی سمت راست نوار وظیفه، ناحیه Peek گفته می شود).

شکل 10-2

2-4- سفارشی کردن نوار وظیفه (Taskbar)

اشاره

علاوه بر تنظیم خصوصیات Taskbar می توانیم ظاهر نوار وظیفه را نیز تغییر دهیم. در ادامه به برخی از روش های سفارشی کردن Taskbar اشاره می کنیم:

2-4-1- مخفی و کوچک تر کردن نمای کادر جست وجو

کادر جست وجو در کنار منوی Start قرار گرفته است. برخی از کاربران اندازه بزرگ آن را نمی پسندند. شما می توانید بر روی نوار وظیفه کلیک راست کرده و با استفاده از منوی Search و انتخاب گزینۀ Show search icon ابعاد آن را کوچک تر کنید و یا برای مخفی کردن کادر جست و جو از گزینۀ Hidden استفاده کنید. (شکل 11-2)

شکل 11-2

2-4-2- حذف ابزار اخبار و علایق

یکی از ابزارهایی که در نسخه های جدید به ویندوز اضافه شده است اخبار پرطرفدار، اطلاعات آب و هوای محلی، ورزش، سهام و... است. در صورتی که بخواهید این ابزار را از Taskbar حذف نمایید، روی نوار وظیفه کلیک راست نموده و گزینه News and interests را انتخاب کنید. این منو دارای سه گزینۀ زیر است:

شکل 12-2

2-4-3- حذف یا اضافه نمودن دکمه کورتانا

با فعال و غیر فعال کردن گزینه Show Cortana button می توانیم دکمه کورتانا را از نوار وظیفه حذف و یا به آن اضافه کنیم. (شکل 13-2)

شکل 13-2

2-4-4- حذف یا اضافه نمودن آیکون People در نوار وظیفه

آیکون People به شما اجازه می دهد که لیست تماس های خود را در این جا قرار دهید و از نوار وظیفه به صورت یک میان بر، سریعاً به تماس های خود دسترسی داشته و با آن ها از طریق اسکایپ چت کرده یا ایمیل بفرستید. در حال حاضر با اپلیکیشن هایی که در واقع مایل به استفاده از آن ها هستیم مثل فیس بوک یا توییتر یا تلگرام و یا واتساپ تلفیق نشده است. شما می توانید این ابزار را با غیرفعال کردن تیک آن از نوار وظیفه حذف کنید. (شکل 14-2)

شکل 14-2

تحقیق کنید: در مورد ویژگی Windows Ink workspace و show touch keyboard button تحقیق کنید.

2-5- تنظیمات میزکار

اشاره

ویندوز 10 تنظیمات گسترده ای برای میزکار در اختیار کاربران خود قرار داده است. این تغییرات می تواند شامل تنظیماتی از قبیل: نمایش نمادها، تغییر اندازه آیکون ها و... باشد که به بررسی آن ها می پردازیم:

2-5-1- تغییر اندازه آیکون های روی میزکار

هر پوشه، فایل و آیکونی که روی میزکار دارید، قسمتی از صفحه نمایش را اشغال کرده است. از آن جایی که اندازه آیکون ها ارتباط مستقیمی با دسترسی راحت و سریع به فایل ها و برنامه ها دارد بنابراین بسیار مهم است تا هنگام کار با آن ها واضح و در دسترس باشند. اندازۀ آیکون های میزکار به صورت پیش فرض در تمامی نسخه های ویندوز، متوسط می باشد. اما کاربران می توانند با در نظر گرفتن مسائلی مثل رزولوشن و ابعاد صفحه نمایش، سلیقه و غیره، اندازه آن ها را تغییر دهند. برای تغییر اندازه آیکون های روی میزکار روش های متفاوتی وجود دارد که به چند روش اشاره می کنیم:

1- استفاده از منوی میان بر: برای تغییر اندازه آیکون های روی میز کار با استفاده از منوی میان بر مراحل زیر را دنبال کنید:

حال با استفاده از این سه انتخاب، حالت های مختلف را امتحان کنید تا به سایز دلخواهتان دست یابید. (شکل 15-2)

شکل 15-2

2- استفاده از ماوس و صفحه کلید: برای تغییر اندازه آیکون های روی میزکار با استفاده از ماوس و صفحه کلید مراحل زیر را دنبال کنید:

3- استفاده از تغییر رزولوشن صفحه: یکی از عوامل نامتقارن بودن اندازۀ آیکون ها با سایز صفحه، تنظیم نبودن رزولوشن است. هرچه رزولوشن صفحۀ شما بالاتر باشد آیکون ها برای شما کوچک تر و هرچه رزولوشن صفحه پایین تر باشد آیکون ها برای شما بزرگ تر نمایش داده خواهند شد. تغییر سایز رزولوشن صفحه نه تنها بر روی آیکون های میزکار تأثیر می گذارد، بلکه سایز و وضوح فایل ها، برنامه ها و فایل های متنی را نیز تغییر می دهد.

برای تغییر اندازه آیکون های روی میز کار با استفاده از تغییر رزولوشن صفحه، مراحل زیر را دنبال کنید:

شکل 16-2

2-5-2- آرایش خودکار آیکون های روی میزکار

استفاده از گزینه Auto arrange icons آیکون های روی میزکار را به حالت خودکار مرتب می نماید. برای این که این تنظیم را روی حالت خودکار قرار دهیم مراحل زیر را دنبال کنید: (شکل 17-2)

1- در فضای خالی میز کار کلیک راست کنید.

2- از بین گزینه ها View را انتخاب کنید.

3- حالت Auto arrange icons را فعال نمایید.

شکل 17-2

تحقیق کنید: کاربرد گزینه های Show desktop icons ,Align icons to grid را بررسی کنید.

2-5-3- مرتب سازی آیکون ها

آیکون ها، میان برها و عناصر موجود در میز کار، دسترسی به فایل ها و برنامه ها را ساده تر می کنند. برا تسریع بیش تر در یافتن آیکون های دلخواه، بهتر است که آیکون ها و اشیای موجود بر روی میز کار ویندوز را به نحو شایسته ای مرتب نمایید تا در مواقع لزوم بتوانید آن ها را راحت تر پیدا کنید.

برای مرتب کردن آیکون های موجود برروی میز کار مراحل زیر را دنبال کنید:

1- روی قسمت خالی میز کار کلیک راست کنید.

2- از منوی ظاهر شده گزینۀ Sort by را انتخاب کنید.

زیرمنوی ظاهر شده دارای گزینه های مطابق جدول 1-2 می باشد:

جدول 1-2

گزینه روش مرتب سازی

Name (نام) آیکون ها براساس نام آن ها مرتب می شوند.

Size (اندازه) آیکون ها براساس اندازه مرتب می شوند.

Item Type (نوع) آیکون ها براساس نوع و محتوای آن ها مرتب می شوند.

Date Modified (تاریخ تغییر) آیکون ها براساس تاریخ تغییر آن ها مرتب می شوند.

2-6- سفارشی سازی میزکار

اشاره

برای سفارشی کردن و شخصی سازی صفحه میزکار می توانید تغییراتی از قبیل تنظیم تصویر پس زمینه، محافظ صفحه نمایش، فونت ها و... روی میز کار انجام دهید. برای این کار روش های متفاوتی وجود دارد که به برخی از آن ها اشاره می کنیم.

برای ورود به پنجره تنظیمات میزکار مراحل زیر را دنبال کنید: (شکل 18-2)

1- روی دکمه Start کلیک و نماد Settings را انتخاب کنید.

شکل 18-2

2- از پنجره ظاهر شده روی گزینه Personalization کلیک کنید.

3- پنجره ای همانند شکل 19-2 نمایان می شود. این پنجره دارای زبانه های مختلفی است که به بررسی آن ها می پردازیم:

2-6-1- زبانۀ Background

با استفاده از این زبانه می توانید برای پس زمینه عکس یا رنگی را انتخاب کنید و یا این که چند تصویر را

شکل 19-2

به صورت اسلایدی نمایش دهید. برای این کار مراحل زیر را دنبال کنید:

1- در پنجره Settings گزینۀ Background را انتخاب کنید.

2- در پنل سمت راست از فهرست بازشوی Background می توانید یکی از سه گزینه زیر را انتخاب کنید که هر کدام عملکرد خاصی دارد.

شکل 20-2

اگر گزینه Picture را انتخاب نمایید، به کمک تصاویر پیش فرض ویندوز می توانید یک تصویر برای پس زمینه میزکار انتخاب کنید. همچنین با استفاده از دکمه Browe امکان جست وجو برای یافتن یک تصویر دلخواه در اختیار کاربر قرار داده می شود.

Solid Color: از این گزینه هنگامی استفاده می شود که کاربر قصد دارد به جای تصویر پس زمینه، از یک پس زمینه تک رنگ استفاده نماید. (شکل 21-2)

شکل 21-2

شکل 22-2

جدول 2-2

حالت ها عملکرد

Fill طول و عرض تصویر به یک نسبت تغییر می کنند تا کل میزکار را بپوشاند. به همین دلیل ممکن است قسمتی از تصویر از میزکار خارج شود.

Fit طول و عرض تصویر به نسبت مساوی تغییر کرده تا یک ضلع میزکار را بپوشاند. در این حالت ممکن است قسمتی از میز کار خالی بماند و رنگ پس زمینه دیده شود.

Stretch طول و عرض تصویر بدون حفظ نسبت مساوی به اندازه ای تغییر می یابند تا کل سطح میزکار پوشانده شود. در این حالت تمام تصویر دیده می شود.

Center تصویر به اندازه واقعی در مرکز میزکار نمایش داده می شود.

Tile از این گزینه بیش تر برای تصاویری که اندازۀ آن ها کوچک تر از سطح میزکار است، استفاده می شود. در این حالت تصویر به اندازه واقعی ولی به صورت کاشی کنار یکدیگر روی میزکار نمایش داده می شود.

Span میزکار با تصویر انتخاب شده پوشیده می شود.

یادداشت کنید: در صورتی که تمایل داشته باشید از عکس دلخواه خود به عنوان تصویر پس زمینه انتخاب کنید، تصویر مورد نظر خود را در فهرست C:\Windows\Web\Screen ذخیره کنید.

همچنین می توانید با استفاده از گزینه Choose a fit برای تعیین نوع قرار گرفتن تصویر روی میزکار یکی از حالت های زیر را استفاده نمایید.

تحقیق کنید: نحوه نمایش تصویر در حالت های Fill, Fit ,Strech و.... را بررسی کنید.

2-6-2- زبانۀ Color

به کمک زبانۀ Color می توان حالت تیره، روشن و یا یک Theme رنگی برای منوی شروع، نوار وظیفه و حاشیه پنجره ها انتخاب نمود. در بخش Choose your color روی کشوی بازشو کلیک نمایید. سه گزینه برای انتخاب وجود دارد. (شکل 23-2)

شکل 23-2

گزینه های کشوی بازشوی Choose your color: (شکل 24-2)

1- Dark: کل محیط تاریک می شود.

2- Light: کل محیط میزکار روشن می شود.

3- Custom: می توان به دلخواه تاریک یا روشن بودن و ویژگی های رنگی دیگر را تعیین نمود.

شکل 24-2

2-6-3- زبانۀ Lock Screen

اگر ویژگی lock screen را فعال و زمان بندی درستی را برای آن انجام داده باشید، سیستم بعد از مدت زمان مشخص شده که در وضعیت بیکار قرار بگیرد، به صورت خودکار صفحه را lock می کند و اگر کسی بخواهد که به سیستم شما دسترسی پیدا کند باید رمز عبور شما را بداند در غیر این صورت نمی تواند به اطلاعات شما دسترسی داشته باشد. (شکل 25-2)

برای فعال کردن قفل صفحه نمایش مراحل زیر را دنبال کنید:

1- روی میزکار کلیک راست نموده و گزینه Personalization را انتخاب نمایید.

2- از قسمت چپ پنجره نمایان شده، روی گزینه Lock screen کلیک نمایید.

3- روی گزینه Screen timeout settings کلیک نمایید.

شکل 25-2

4- با مشخص کردن زمان برای گزینۀ Screen صفحه نمایش پس از سپری شدن مدت زمان تعیین شده خاموش می شود. در بخش Sleep نیز بر اساس مدت زمان تعیین شده، پس از سپری شدن زمان در نظر گرفته شده در این بخش صفحه نمایش خاموش می شود و بلافاصله پس از فشردن یکی از کلیدهای روی صفحه کلید یا ماوس فعال می شود.

شکل 26-2

2-6-4- زبانۀ Themes

به کمک این زبانه می توان پس زمینه، رنگ ها و صدای وقایع مختلف ویندوز و همچنین تنظیمات اشاره گر ماوس را مدیریت نمود، سپس کل تنظیمات را به صورت مجموعه (Theme) ذخیره و در زمان های دیگر از آن ها استفاده کرد. برای انتخاب یکی از مجموعه ها یا طرح های ذخیره شده از قسمت Change Theme استفاده می شود. (شکل 27-2)

شکل 27-2

نمایش یا عدم نمایش آیکون های ویژه روی میزکار: یکی از تنظیماتی که در این زبانه (Themes) می توان انجام داد، نمایش یا عدم نمایش نمادهای Recycle Bin ،This C و Control Panel است. برای این کار مراحل زیر را طی کنید:

1- در پنجرۀ Personalization ابتدا روی گزینه Themes سپس Desktop icon settings کلیک کنید. (شکل 28-2)

شکل 28-2

2- در پنجره نمایان شده در بخش Desktop icons، آیکونی را که قصد دارید به میزکار اضافه شود انتخاب نمایید. اگر تمایل دارید شکل آیکون را تغییر دهید روی دکمۀ ...Change Icon کلیک کنید. (شکل 29-1)

3- از بین اشکال پیشنهاد شده موردی را انتخاب کنید. (شکل 30-2)

برای برگرداندن نماد به حالت پیش فرض روی دکمه Restore Default کلیک کنید. (شکل 31-2)

شکل 29-2

شکل 30-2

شکل 31-2

2-6-5- زبانۀ Fonts

روش های متفاوتی برای افزودن فونت جدید در ویندوز وجود دارد. یکی از روش ها، کشیدن و رها کردن پرونده فونت جدید از روی میز کار و یا کاوشگر پرونده در کادر Add fonts می باشد. نمونه نمایش فونت های نصب شده را می توان در زبانه به همراه نام و نمونه نمایش آن ها مشاهده کرد. (شکل 32-2)

شکل 32-2

2-7- کار با ابزار (Toolbars)

اشاره

یکی از ابزارهایی که می تواند در نوار وظیفه تغییراتی ایجاد نماید ابزار Toolbars می باشد. با کلیک راست روی نوار وظیفه و انتخاب گزینۀ Toolbars زیرمنوی زیر ظاهر می شود که دارای دو بخش است: (شکل 33-2) (ابزارهای Toolbars و ابزارهای جدید)

شکل 33-2

2-7-1- Address

برای مشاهده نوار آدرس در نوار وظیفه، گزینه Address را از منوی Toolbars فعال می کنیم. پس از آن کاربر می تواند با وارد کردن یک URL (آدرس سایت) به وب سایت مربوطه متصل شود. (شکل 34-2)

شکل 34-2

2-7-2- Links

این نوار ابزار لیستی از سایت ها و صفحات وب موجود در لیست علاقه مندی های مرورگر اینترنت (Favorites) را نمایش می دهد. برای فعال کردن این ابزار، تیک آن را فعال می نماییم. (شکل 35-2)

شکل 35-2

2-7-3- Desktop

با فعال کردن تیک این گزینه تمام فایل ها و پوشه ها، منابع شبکه، درایوهای رایانه، سطل زباله، کنترل پنل و کلیدهای میان بر و هرچه روی Desktop موجود است نمایش داده می شود. برای نمایش محتویات موجود بر روی صفحۀ Desktop بر روی فلش جهت نما کلیک می کنیم. (شکل 36-2)

شکل 36-2

2-7-4- اضافه کردن ابزار جدید

برای اضافه کردن ابزار جدید روی نوار وظیفه مراحل زیر را دنبال کنید:

1- روی نوار وظیفه کلیک راست نموده و از گزینۀ Toolbars گزینه New Toolbars را انتخاب کنید. (شکل 37-2)

شکل 37-2

2- در پنجرۀ New Toolbars پوشه و یا برنامه ای که تمایل دارید در نوار وظیفه قرار گیرد را انتخاب کنید، به عنوان مثال محتویات پوشه Program را انتخاب نموده سپس روی دکمه select folder کلیک می کنیم تا پنجره بسته شود (شکل 38-2)

شکل 38-2

خلاصه مطالب

هر کدام از گزینه های پنجره تنظیمات نوار وظیفه عملکرد خاصی دارند:

از منوی Search و انتخاب گزینۀ Show search icon ابعاد آن را کوچک تر کنید و یا برای مخفی کردن کادر جست و جو از گزینۀ Hidden استفاده کنید.

Learn in English

Taskbar settings

واژه نامه تخصصی

شخصی Personalization

سنجاق Pin

پیش نمایش Preview

برنامه ها و امکانات Program and Features

توصیه شده Recommended

جایگزین کردن Replace

انتخاب کردن Selecting

وضوح صفحه Screen Resolution

تنظیمات Settings

مشخص کردن Specify

منوی شروع Start menu

نوار وظیفه Taskbar

نوار ابزار Toolbars

خوانده نشده Unread

مختلف Various

پهن Wide

چیدن خودکار Auto arrange

نمایان شدن، ظاهر شدن Appear

پس زمینه Background

نشان ها Badgese

جست وجو Brows

دکمه Button

انتخاب کردن Choose

سفارشی، دلخواه Custom

تاریک Dark

پیش فرض Default

نمایش Display

مخفی Hide

بزرگ Large

روشن Light

قفل شدن صفحه Lock Screen

متوسط Medium

گزینه Option

سؤالات عملکردی

1- خواهر کوچک رضا 5 سال دارد. او علاقه زیادی به برنامۀ نقاشی دارد و از برادرش می خواهد این برنامه را روی نوار وظیفه قرار دهد. به رضا کمک کنید تا برنامه نقاشی را روی نوار وظیفه سنجاق کند.

2- مادر رضا برای سهولت امور مربوط به حساب و کتاب روزانۀ خود، از او می خواهد برنامۀ ماشین حساب را در منوی شروع قرار دهد. چه روشی را برای این کار به او پیشنهاد می کنید.

3- از فردا ایام سوگواری سالار شهیدان آغاز می شود و رضا می خواهد به یاد شهدای کربلا، هر 10 دقیقه یک بار تمثیل یکی از شهدا را به عنوان تصویر میزکار خود تنظیم نماید. ساده ترین روش را به او پیشنهاد دهید.

4- رضا هنگام کار با رایانه احساس می کند روشنی رنگ پنجره ها چشم او را اذیت می کند. پدر رضا در یک مقاله علمی خوانده است که Theme روشن ممکن است به بینایی آسیب وارد کند او به رضا پیشنهاد می کند که مدتی تیره برای ویندوز انتخاب کند تا نتیجه را بررسی کنند. شما برای تغییر چه روشی را انتخاب می کنید؟

5- رضا برای دیدن تعداد درایوهای موجود در سیستم خود (در میزکار) آیکون This را مشاهده نمی کند. چطور می توانید به او کمک کنید تا بتواند این آیکون را روی میز کار قرار دهد.

پرسش های چهار گزینه ای

1- ندا می خواهد ناحیه ای که در قسمت بالای ناحیۀ اعلانش می بیند، دیده نشود. به کمک کدام گزینه این کار امکان پذیر است؟

الف) Show Cortana button ب) News and interest ج) Show windows Ink Workspace button د) Show People on the taskbar

2- پس زمینۀ میز کار علی تصویر شلوغی است و او می خواهد که یک رنگ یک دست باشد. برای انجام این کار کدام حالت را باید انتخاب کند؟

الف) Color ب) Window color ج) Solid Color د) Clear all

3- زینب می خواهد عکس خواهرزاده اش را به عنوان پس زمینه صفحه نمایش تنظیم کند. به کمک کدام گزینه می تواند این کار را انجام دهد؟

الف) بایستی عکس مورد نظر را در فهرست 4\C:\Windows\web قرار دهد. ب) بایستی عکس مورد نظر را در فهرست C:\Windows\Web\Screen قرار دهد. ج) بایستی عکس مورد نظر را در فهرست C:\Windows\Web\wallpaper قرار دهد. د) نمی توان چنین کاری را انجام داد.

4- آقای احمدی در یک اداره مشغول کار با رایانه است. پس از مراجعه ارباب رجوع به وی، او مجبور است برای بررسی کار مراجعه کننده، مدتی رایانه اش را ترک کرده و به اتاق دیگری برود. پیشنهاد شما به آقای احمدی برای حفظ و عدم دسترسی افراد به رایانه اش چیست؟

الف) رایانه را shutdown کند. ب) ویژگی Lock screen را فعال کند. ج) برای سیستم رمز عبور تعیین کند. د) ب و ج

5- در رایانۀ بابک آیکون های مشهور میز کار دیده نمی شود. کدام گزینه امکان تغییر شکل آیکون های معروف ویندوز را به کاربر می دهد؟

الف) Change mouse pointer ب) Change desktop icons ج) Change your account picture د) Desktop backgrounds

6- مهدی قصد دارد عکس خود را به اندازۀ صفحه نمایش (به صورت تمام صفحه) روی صفحه نشان دهد به طوری که نسبت ابعاد تصویر حفظ شود. به کمک کدام گزینه می تواند به این هدف برسد؟

الف) Tile ب) Fill ج) Strech د) Fit

7- شاهين تنظیماتی را مطابق تصویر صفحه بعد در رابطه با نوار وظیفۀ خود انجام داده و با کلیک روی دکمه بستن از پنجره تنظیمات خارج می شود. مشخص کنید او چه امکاناتی را فعال یا غیرفعال کرده است.

الف) از این پس نوار وظیفه قفل نیست. ب) نوار وظیفه همچنان در پایین میز کار قرار می گیرد. ج) از این پس نوار وظیفه قفل است. د) ب و ج

فصل سوم: توانایی مدیریت فایل ها، پوشه ها و درایوها

اشاره

اهداف رفتاری

پس از مطالعه این فصل از فراگیر انتظار می رود که:

3-1- مفاهیم اساسی در ذخیره سازی اطلاعات

اشاره

تعریف حافظه: هر وسیله ای که توانایی حفظ و نگهداری داده ها را به گونه ای داشته باشد که اجزای رایانه بتوانند در هر زمان به داده های آن دسترسی داشته باشند، حافظه نام دارد حافظه در رایانه محل نگهداری و ذخیره داده هاست.

هر رایانه دارای دو نوع حافظه است:

1- حافظه اصلی: حاوی اطلاعاتی است که موجب راه اندازی سیستم و اجرای برنامه ها می شود.

2- حافظه جانبی: که برای نگهداری دائمی اطلاعات و برنامه ها مورد استفاده قرار می گیرد و دارای انواع مختلفی می باشد.

Hard Disk Drive مهم ترین قطعه سخت افزاری برای ذخیره دائم اطلاعات در یک رایانه است. سیستم عامل، برنامه های نرم افزاری و بسیاری از اطلاعات دیگر در هارد دیسک درایو ذخیره می شوند.

3-1-1- کاربرد درایو، پوشه و فایل

برای مدیریت درایوها، پوشه ها و پرونده ها ابتدا لازم است با برخی از آشنا شوید:

1- مفاهیم زیر درایو (Drive): دیسک سخت (فیزیکی) به چند قسمت یا (Partition) به اندازه دلخواه تقسیم بندی می شود که هر قسمت را یک درایو منطقی می گویند. درایو مشخص کننده یک حافظه سخت افزاری بلندمدت است که می تواند نمایانگر کل یا یک بخش مستقل از حافظه یاد شده باشد. برای نام گذاری درایو از حروف الفبای انگلیسی به همراه نویسه (Colon یا:) استفاده می شود. درایوهای :A و :B : برای درایو دیسک نرم یا فلاپی استفاده می شوند. (حافظه های جانبی که در گذشته استفاده می شده و امروزه منسوخ شده است). درایو دیسک سخت از حرف :C شروع می شود و می تواند تا :Z ادامه داشته باشد. (شکل 1-3)

شکل 1-3

یادداشت کنید: توجه داشته باشید که نباید همه درایوها را برای دیسک سخت استفاده کرد چون دیگر نمی توان از درایو دیسک نوری یا لوح فشرده یا حافظه فلش استفاده نمود.

2- پوشه (Folder): * پوشه محلی بر روی درایو است که برای دسته بندی و نگهداری یک یا چند پرونده و یا سازماندهی پوشه های دیگر مورد استفاده قرار می گیرد.

3- پرونده (File): پرونده محل ذخیره انواع اطلاعات در رایانه است. این اطلاعات می تواند یک سند متنی، یک تصویر، یک فیلم و یا یک آهنگ باشد. (شکل 2-3)

شکل 2-3

3-1-2- آشنایی با حافظه موقت (clipboard)

کلیپ بورد (Clipboard): یک حافظه موقت است که ویندوز برای کپی یا انتقال اطلاعات از آن استفاده می کند.

3-2- مدیریت درایوها، پوشه ها و پرونده ها

اشاره

برای دسترسی به فهرست ها درایوها، پوشه ها و فایل های موجود در سیستم و مدیریت آن ها از برنامه This Pc و برنامه File Explorer استفاده می شود.

3-2-1- معرفی برنامه This PC و File Explorer

برنامه های This PC و File Explorer هر دو امکان دسترسی به اطلاعات سیستم را برای کاربران فراهم می سازند. File Explorer مرکز مدیریت فایل های ویندوز می باشد و امکانات بیشتری نسبت به پنجره This PC در اختیار کاربر قرار می دهد. همچنین این برنامه محتویات سیستم رایانه را با ساختار سلسله مراتبی نمایش می دهد.

یکی از متداول ترین روش ها برای باز کردن برنامه This PC، دابل کلیک روی آیکون موجود روی Desktop می باشد.

چند روش برای باز کردن پنجرۀ File Explorer وجود دارد که به دو روش اشاره می کنیم:

1- در قسمت Search نوار وظیفه کلمه File Explorer را تایپ کنید. از لیست Best match برنامه File Explorer را اجرا کنید.

2- از کلید ترکیبی E +* استفاده کنید.

3-2-2- قوانین نامگذاری پوشه ها و پرونده ها

انتخاب نام برای پوشه و فایل ها، قوانین و محدودیت هایی دارد که به آن ها می پردازیم:

1- طول اسامی پوشه ها (و فایل ها) حداکثر 255 کاراکتر یا حرف می تواند باشد.

2- از حروف کوچک و بزرگ A - Z و اعداد 9-0 به عنوان نام پوشه و فایل می توان استفاده کرد.

3- استفاده از کاراکترهای ( / < > " ؟ * : / |) در نام گذاری مجاز نیست. به محض استفاده از نویسه های فوق پیام خطای زیر ظاهر می شود. (شکل 3-3)

شکل 3-3

4- از برخی اسامی برای نامگذاری فایل ها و پوشه ها نمی توان استفاده کرد از جمله:

(CON, NUL, AUX, PRN, COM1, (COM2... COM9), LPT1, (LPT2 ... LPT9

هر کدام از این اسامی از سر واژه هایی تشکیل شده اند که برای سیستم معنی خاص خود را دارند. مثلاً con وظایف مربوط به صفحه کلید و صفحه نمایش و Prn دستگاه های متصل به سیستم که دارای پورت های موازی می باشد مدیریت می نماید. (شکل 4-3)

شکل 4-3

3-2-3- ایجاد پوشه

پوشه ها (Folders) در ساماندهی فایل ها به شما کمک می کنند. در داخل هر درایو، فولدر دلخواه و حتی روی میز کار امکان ایجاد پوشه وجود دارد.

قبل از ایجاد فولدر، محلی که می خواهید فولدر داخل آن قرار گیرد را مشخص کنید. برای یافتن محل مورد نظر خود از کاوشگر File Explorer یا آیکون This استفاده نمایید. (فرض کنید قصد دارید در داخل درایو :F پوشه ای بسازید؛ برای این کار درایو :F را انتخاب می کنیم و روی آن دابل کلیک می کنیم).

پس از انتخاب درایو مورد نظر برای ایجاد پوشه مراحل زیر را دنبال کنید.

ابتدا به کمک یکی از روش های زیر دستور ایجاد پوشه را اجرا نمایید.

1- در قسمت خالی پنجره نمایان شده کلیک راست کنید.

2- از گزینه New زیرمنوی Folder را انتخاب کنید.

در سربرگ Home از بخش New روی ابزار New Folder کلیک کنید.

1- روی ابزار New Folder در بخش Quick Access کلیک کنید. (شکل های 5-3 و 6-3)

2- پس از انتخاب یکی از چهار روش فوق به طور پیش فرض نام New Folder ظاهر می شود که شما می توانید یک نام برای پوشه وارد کنید.

3- با فشردن کلید Enter نام وارد شده را تأیید نمایید.

شکل 5-3

شکل 6-3

3-2-4- ایجاد فایل

اطلاعات به وسیله فایل ها در حافظه رایانه نگهداری می شود. فایل شامل مجموعه ای از اطلاعات به هم مرتبط است که تحت عنوان یک نام روی حافظه جانبی ذخیره می شود.

هر فایل علاوه بر نام دارای یک پسوند می باشد که با یک نقطه از نام اصلی فایل جدا می شود. پسوند مشخص می کند که فایل از چه نوعی است و چه برنامه ای مسئولیت کار با فایل مربوطه را دارد. به پسوند فایل، extension یا فرمت فایل می گویند.

فایل ها با توجه به نوع محتویاتی که داخل شان وجود دارد به انواع یا قالب های مختلفی تقسیم می شوند. برخی از فرمت های فایل ها xt ,doc ,bmp ,jpeg ,tif ,png ,mp4 می باشد. قالب این فایل ها متنی، تصویری، صوتی، فیلم و... می باشد.

تحقیق کنید: در مورد انواع فایل تحقیق کنید.

هنگام کار با یک نرم افزار، اطلاعات پدید آمده با استفاده از امکانات آن نرم افزار در قالب یک فایل ذخیره می شود. یکی از ساده ترین نرم افزارهای موجود در رایانه نرم افزار Note Pad می باشد که برای ایجاد فایل های متنی مورد استفاده قرار می گیرد. برای ایجاد یک فایل متنی مراحل زیر را دنبال کنید:

1- محلی که قصد دارید فایل متنی در داخل آن قرار بگیرد را با استفاده از File Explorer یا آیکون This C انتخاب نمایید.

2- در قسمت خالی پنجره نمایان شده کلیک راست کرده و گزینه New را کلیک کنید، سپس از زیرمنوی ظاهر شده گزینۀ Text Document را انتخاب کنید (شکل 8-3)

3- به طور پیش فرض نام New Text Document ظاهر می شود که شما می توانید یک نام مناسب برای آن انتخاب کرده و در نهایت کلید Enter را فشار دهید تا نام انتخاب شده تأیید شود. (شکل های 7-3 و 8-3)

شکل 7-3

شکل 8-3

3-2-5- تغییر نام پوشه ها و پرونده ها

برای تغییر نام یک پوشه یا فایل مراحل زیر را دنبال کنید:

1- در مرحله اول به دلخواه یکی از روش های زیر را انجام دهید.

شکل 9-3

2- پس از انتخاب یکی از چهار روش فوق روی نام فایل یا فولدر Highlight (خط روشن) نمایان می شود.

پس از دیدن خط روشن شما می توانید یک نام جدید برای فایل یا پوشه خود انتخاب کنید.

3- با فشردن کلید Enter نام جدید را تأیید نمایید.

3-2-6- تغییر نوع نمایش پوشه ها و پرونده ها

نمایش پرونده ها و پوشه ها در هشت نمای متفاوت امکان پذیر است. برای دسترسی به روش های نمایشی دو راه وجود دارد:

1- در زبانه View کاوشگر (File Explorer) از گروه Layout می توان نوع نمایش را انتخاب نمود. (شکل 10-3)

شکل 10-3

2- در فضای خالی داخل درایوها یا پوشه ها کلیک راست کرده و گزینه View را انتخاب نمایید. (شکل 11-3)

شکل 11-3

حال به بررسی قابلیت های نمایشی هر کدام از نماها می پردازیم:

1- نمای Extra Large Icons: آیکون ها را در بزرگ ترین نما نمایش می دهد؛ تصاویر یا نمادها در اندازه های خیلی بزرگ نمایش داده می شوند. (شکل 12-3)

شکل 12-3

2- نمای Large Icons: این نما آیکون ها را بزرگ نمایش می دهد که بهترین حالت برای نمایش عکس ها و تصاویر می باشد. (شکل 13-3)

شکل 13-3

3- نمای Medium Icons: در این نما آیکون ها و تصاویر را در اندازه متوسط نمایش می دهد. هیچ اطلاعات متنی به غیر از نام نمایش داده نمی شود ولی برای پرونده های تصویری، تصویر به صورت بند انگشتی دیده می شود و برای پرونده های ویدیویی، تصویر اولین فریم نمایش داده می شود. (شکل 14-3)

شکل 14-3

4- نمای Small Icons: در این نما، فهرستی از پرونده ها و پوشه ها ها به صورت زیر هم نمایش داده می شود. اگر کل آیکون ها در یک پنجره جا نشود، با ظاهر شدن نوار پیمایش عمودی، دیدن سایر پوشه ها و فایل ها امکان پذیر می شود. (شکل 15-3)

شکل 15-3

5- نمای List: در این نما فهرستی از پرونده ها و پوشه ها به صورت ستونی نمایش داده می شود. استفاده از این نما برای زمانی مناسب است که بخواهیم تعداد بیش تری از پرونده ها و پوشه ها را کنار هم ببینیم.

مثلاً هنگام کپی، حذف و یا انتقال فایل ها، استفاده از این نما توصیه می شود.

اگر کل آیکون ها در یک پنجره جا نشود، با ظاهر شدن نوار پیمایش افقی دیدن سایر پوشه ها و فایل ها امکان پذیر می شود. (شکل 16-3)

شکل 16-3

6- نمای Details: در این نما جزئیات یا مشخصاتی از قبیل نام، اندازه، تاریخ آخرین ویرایش، نوع فایل و... نمایش داده می شود. (شکل 17-3)

شکل 17-3

در هر کدام از ویژگی های Name, Date modified, Type, size اگر روی هر عنوان کلیک کنیم، فایل ها و پوشه ها براساس همان ویژگی به صورت صعودی یا نزولی مرتب می شود. با هر بار کلیک ترتیب صعودی به نزولی و بالعکس تغییر می کند و با کلیک در گوشه سمت راست هر کدام از ویژگی ها کشویی باز می شود که کاربر به دلخواه می تواند آن را تنظیم نماید.

در شکل 17-3 کشوی رو به پایین ویژگی Name را باز کنید، با انتخاب گزینۀ A-H لیست تمام فایل ها و پوشه هایی که نام آن ها با حروف A-B-C-D-E-F-G-H شروع شده اند نمایش داده می شود. (شکل 18-3)

شکل 18-3

در قسمت Date Modified با کلیک روی مثلث رو به پایین می توانید براساس تاریخ آخرین ویرایش یک محدوده زمانی تعیین کنید و نمایش فایل ها را براساس تاریخ تعیین شده نمایش دهید. (شکل 19-3)

شکل 19-3

با کلیک روی ستون Type ابتدا فولدرها و سپس فایل ها براساس حروف الفبا و نوع فایل (به صورت صعودی یا نزولی) مرتب شده پشت سرهم قرار می گیرند.

گزینه Size دارای یک کشوی باز شونده می باشد. با انتخاب گزینه Small فایل هایی در پنجره به نمایش در می آیند که اندازۀ آن ها بین 16KB-1MB می باشد و با انتخاب گزینه Medium فایل هایی که اندازه آن ها بین 128-1 MB است را نمایش می دهد. گزینه unspecified انتخاب فایل هایی با اندازه نامشخص را در یک پنجره امکان پذیر می سازد. (شکل 20-3)

شکل 20-3

7- نمای Tiles: در این نما، آیکون پرونده ها و پوشه ها در اندازه بزرگ در سه ستون به صورت افقی چیده می شود برای پوشه ها هیچ اطلاعاتی نمایش داده نمی شود ولی برای پرونده های تصویری، نوع و اندازه پرونده ها نمایش داده می شود برای پرونده های صوتی و فیلم علاوه بر اندازه آن ها، مدت زمان پخش را نیز نمایش می دهد. (شکل 21-3)

شکل 21-3

8- نمای Content یا محتوا: در این نما هر پرونده یا پوشه در یک سطر با نمایش اطلاعات مختصر متناسب با نوع پرونده نمایش داده می شود بین پرونده ها یا پوشه یک خط جداکننده ترسیم می شود.

برای پوشه ها نام و تاریخ آخرین ویرایش پوشه نمایش داده می شود و برای پرونده ها، نام پرونده، تاریخ آخرین ویرایش و اندازه پرونده نمایش داده می شود. (شکل 22-3)

شکل 22-3

3-2-7- نحوه انتخاب پوشه ها و پرونده ها

برای انجام عملیاتی نظیر کپی، انتقال، حذف و... ابتدا لازم است فایل ها یا پوشه های مورد نظر را انتخاب کنید. روش های متفاوتی برای انتخاب وجود دارد که به آن ها اشاره می کنیم:

1- انتخاب تکی: با کلیک روی نماد یک پوشه یا پرونده می توانید آن را انتخاب کنید. در این صورت رنگ نماد انتخاب شده تغییر خواهد کرد.

2- انتخاب گروهی: با کشیدن (Drag) ماوس می توانید پرونده ها و پوشه ها را به صورت گروهی انتخاب کنید. نوک فلش قرمز رنگ ابتدا و انتهای محل کشیدن ماوس را نشان می دهد. (شکل 23-3)

شکل 23-3

3- انتخاب متوالی: برای انتخاب متوالی فایل ها و پوشه ها ابتدا روی اولین موضوع انتخابی کلیک کرده سپس دکمه Shift را پایین نگه داشته و آخرین موضوع را انتخاب نمایید (شکل های 24-3 و 25-3)

شکل 24-3

شکل 25-3

4- انتخاب پراکنده: اگر فایل ها و پوشه های انتخابی به صورت پراکنده قرار گرفته باشند، ابتدا روی اولین موضوع انتخابی کلیک کرده سپس دکمه Ctrl را پایین نگه داشته و سایر فایل ها و پوشه ها را انتخاب نمایید. (شکل 26-3)

شکل 26-3

5- انتخاب دسته جمعی: برای انتخاب همه فایل ها و فولدرهای موجود در یک پنجره کافی است کلیدهای Ctrl+A را فشار دهید. این کار با استفاده از زبانه Home، دکمه Select All از بخش Select نیز امکان پذیر است. (شکل 27-3)

شکل 27-3

یادداشت کنید: برای خارج کردن موضوعات از حالت انتخاب، کافی است روی بخش دیگری از پنجره کلیک نمایید و یا از بخش Select گزینۀ select none را انتخاب کنید.

3-2-8- کپی پوشه ها و پرونده ها

برای کپی برداری فایل ها و پوشه ها مراحل زیر را دنبال کنید:

1- ابتدا فایل ها و پوشه های مورد نظر را انتخاب کنید.

2- بدون این که فایل ها و پوشه ها از حالت انتخاب خارج شوند به کمک یکی از روش های زیر فایل ها و پوشه های انتخاب شده را درون clipboard کپی کنید.

1- روی فایل ها و فولدرهای انتخاب شده کلیک راست کنید.

2- گزینه Copy را انتخاب کنید. (شکل 28-3)

به طور همزمان کلیدهای Ctrl+C را فشار دهید.

از زبانه Home روی دکمه Copy کلیک کنید.

شکل 28-3

3- با استفاده از ابزارهای UP و Back و یا پنل سمت چپ پنجره (ناحیه وظیفه) مقصد مورد نظر را تعیین نمایید. (شکل 29-3)

شکل 29-3

4- حال با استفاده از یکی از روش های زیر فایل ها و فولدرهایی که درون Clipboard ذخیره شده اند را در مقصد موردنظر کپی کنید. این کار به یکی از روش های زیر امکان پذیر است:

به طور همزمان کلید ترکیبی Ctrl+V را فشار دهید.

1- در فضای خالی پنجره مقصد کلیک راست کنید.

2- از منوی باز شده گزینه Paste را انتخاب کنید.

از زبانه Home روی دکمه Paste کلیک کنید. (شکل 30-3)

شکل 30-3

3-2-9- انتقال پوشه ها و پرونده ها

برای جابه جایی فایل ها و پوشه ها از یک محل به محل دیگر مراحل زیر را دنبال کنید:

1- ابتدا فایل ها و پوشه های مورد نظر را انتخاب کنید.

2- بدون این که فایل ها و پوشه ها از حالت انتخاب خارج شوند به کمک یکی از روش های زیر فایل ها و پوشه های انتخاب شده را درون clipboard کپی کنید.

به طور هم زمان دکمه های Ctrl+X را فشار دهید.

1- روی فایل ها و فولدرهای انتخاب شده کلیک راست کنید.

2- گزینه Cut را انتخاب کنید.

از زبانه Home روی دکمه Cut کلیک کنید. (شکل 31-3)

شکل 31-3

3- با استفاده از ابزارهای UP و Back و یا پنل سمت چپ پنجره (ناحیه وظیفه) مقصد مورد نظر را تعیین نمایید.

4- حال با استفاده از یکی از روش های زیر فایل ها و فولدرهایی که درون Clipboard ذخیره شده اند را به مقصد مورد نظر انتقال دهید. این کار به یکی از روش های زیر امکان پذیر است:

کلید ترکیبی Ctrl+V را به طور هم زمان فشار دهید.

از زبانه Home روی دکمه Paste کلیک کنید.

1- در فضای خالی پنجره مقصد کلیک راست کرده و از منوی باز شده گزینه Paste را انتخاب کنید. (شکل 32-3)

شکل 32-3

3-2-10- کاربرد ابزارهای Move to ,Copy to ,send to

علاوه بر ابزارهای Copy و Cut از ابزارهای Move to, Copy to, Send to نیز می توان برای کپی و انتقال استفاده کرد.

ابزارهای Copy to و Move to : نحوه کار با این ابزارها شبیه به ابزار Cut و Copy می باشد با این تفاوت که هنگام استفاده از این دو ابزار مقصد مورد نظر از میان گزینه های موجود روی کشوی باز شو و یا توسط Choose location انتخاب می شود.

(شکل 33-3)

شکل 33-3

ابزارهای Send to: گزینه send to عملکردی شبیه به ابزار کپی دارد. با استفاده از این گزینه می توانید یک نسخه از فایل یا پوشه مورد نظر در مقصد مورد نظر خود ایجاد نمایید. مثلاً اگر از منوی باز شده گزینه Send to را انتخاب کرده و از زیر منوی آن گزینه Desktop را انتخاب کنیم فایل موردنظر به میز کار منتقل می شود. (شکل 34-3)

شکل 34-3

3-2-11- مشاهده خصوصیات پوشه و فایل

برای مشاهده یا تغییر خصوصیات یک فایل یا پوشه مراحل زیر را طی کنید:

1- ابتدا فایل یا پوشۀ مورد نظر را انتخاب کنید.

2- بدون این که فایل یا پوشۀ موردنظر از حالت انتخاب خارج شود، روی آن کلیک راست کرده و گزینه Properties را انتخاب نمایید.

در شکل زیر خصوصیات مربوط به یک فایل نمایش داده شده است.

در قسمت بالای صفحه، نام فایل نمایش داده می شود. در همین قسمت امکان تغییر نام فایل نیز وجود دارد. در بخش Type of file نوع فایل و در قسمت Open With برنامه ای که این فایل را مدیریت می کند و فایل در قالب آن برنامه ایجاد شده است، نمایش داده می شود. با استفاده از دکمه Change می توان نام برنامه را تغییر داد. در قسمت Location مکانی که فایل در آن ذخیره شده است و در قسمت Size اندازه فایل نشان داده شده است.

در گزینه Created تاریخ ایجاد فایل و گزینه Modified تاریخ آخرین تغییری که در فایل داده شده است، مشخص شده است و در قسمت Accessed آخرین زمان و ساعت دسترسی به فایل نمایش داده شده است.

در قسمت Attributes ویژگی های فایل، قابل نمایش و تنظیم است. در صورتی که بخواهیم به فایل ویژگی فقط خواندنی بدهیم گزینه Read-only را فعال کنیم؛ با انتخاب این گزینه محتویات این فایل قابل تغییر نخواهد بود. اگر گزینه Hidden را فعال کنیم، این فایل به صورت مخفی در می آید و دکمه Advanced به شما اجازۀ اختصاص ویژگی های بیش تری را می دهد. (شکل 35-3)

شکل 35-3

3-2-12- مشاهده مشخصات درایوها

برای دسترسی به فهرست درایوها پنجره File Explorer را باز کرده و یا روی آیکون This C دابل کلیک PC کنید.

برای مشاهده خصوصیات درایوها، روی درایو مورد نظر کلیک راست کرده و گزینه Properties را انتخاب کنید.

در شکل 36-3 خصوصیات مربوط به یک درایو نمایش داده شده است.

در کادر بالای صفحه نام درایو نمایش داده شده است. شما می توانید برای هر کدام از درایوهای منطقی یک نام و برچسب انتخاب کنید.

در قسمت Type نوع درایو و نوع فایل سیستم مشخص شده است (در فصل های بعد توضیح داده خواهد شد)

در قسمت Used Space میزان فضای استفاده شده و در قسمت Free Space میزان فضای خالی درایو برحسب بایت و گیگابایت نمایش داده شده است. در بخش Capacity ظرفیت (کل آن درایو) برحسب بایت و گیگابایت مشخص شده است. با استفاده از گزینه Disk clean up می توانیم فضای هارد را از فایل های غیرضروری پاکسازی نماییم.

شکل 36-3

تحقیق کنید: در مورد کاربرد دو گزینه زیر تحقیق کنید.

3-2-13- حذف پوشه ها و فایل ها

برای حذف فایل ها و پوشه های انتخابی مراحل زیر را دنبال کنید:

1- ابتدا فایل ها و پوشه های مورد نظر را انتخاب کنید.

2- بدون این که فایل ها و پوشه ها از حالت انتخاب خارج شوند به کمک یکی از روش های زیر پوشه یا فایل های انتخاب شده را حذف کنید.

کلیک راست نموده سپس گزینه Delete را انتخاب نمایید.

از زبانۀ Home از بخش Organize روی دکمه Delete کلیک کنید. (شکل 37-3)

شکل 37-3

کشوی رو به پایین این ابزار دارای 3 گزینه است:

Recycle: فایل ها و پوشه های حذف شده به سطل بازیافت منتقل می شوند و قابل بازیابی خواهند بود.

Permanently delete: فایل ها و پوشه ها حذف می شوند و دیگر قابل بازیابی نخواهند بود.

Show recycle confirmation: فعال بودن این گزینه موجب می شود هنگام حذف پیغامی ظاهر شود که عمل حذف با تأیید صورت پذیرد.

3- پس از اجرای یکی از روش های اشاره شده، کادری ظاهر خواهد شد که از شما می خواهد حذف فایل ها و پوشه های انتخاب شده را تأیید کنید. در صورت اطمینان روی دکمه Yes کلیک کنید. پس از تأیید عمل حذف، فایل ها به داخل سطل بازیافت منتقل می شوند. (شکل 38-3)

شکل 38-3

یادداشت کنید: فایل ها و پوشه های انتخابی را می توان به روش Drag and Drop به داخل سطل بازیافت انتقال داد. در این روش کادر تأیید باز نمی شود.

3-3- کار با سطل بازیافت ( Recycle Bin)

اشاره

به صورت پیش فرض زمانی که فایل یا پوشه ای را حذف می کنید، ویندوز آن ها را به سطل بازیافت منتقل می کند. تا اگر آن ها را اشتباهاً حذف کرده باشید قابل بازیابی باشند.

پس از انتقال پوشه و پرونده ها به سطل بازیافت می توان آن ها را حذف دائمی نمود و یا به محل قبلی بازگرداند.

3-3-1- بازیابی پوشه ها و فایل ها به کمک سطل بازیافت

ابتدا Recycle Bin را باز کنید، فهرست پوشه ها و پرونده های حذف شده نمایش داده می شوند.

شکل 39-3

3-3-2- خالی کردن سطل بازیافت

اشاره

برای خالی کردن سطل بازیافت روش های متفاوتی وجود دارد که به آن ها اشاره می کنیم (شکل های 40-3 و 41-3)

شکل 40-3

شکل 41-3

روی نماد Recycle Bin کلیک راست کرده و گزینه Empty Recycle Bin را انتخاب کنید تا کادر تأیید حذف، ظاهر شود. برای حذف دائمی (همیشگی) باید روی Yes کلیک کنید.

پس از باز کردن برنامه Recycle Bin روی گزینه Empty Recycle Bin در نوار ابزار کلیک کنید تا کادر تأیید حذف ظاهر شود. در صورت اطمینان از عمل حذف روی Yes کلیک کنید شکل های (42-3 و 43-3)

شکل 42-3

شکل 43-3

3-3-3- تنظیمات سطل بازیافت (Recycle Bin)

برای دسترسی به پنجره تنظیمات سطل بازیافت، روی نماد برنامه کلیک راست کرده و گزینه Properties را انتخاب کنید تا کادر تنظیمات ظاهر شود. شکل (44-3) در این پنجره می توان برای هر درایو یک سطل بازیافت جداگانه با اندازه متفاوت تعریف نمایید. برای انجام این کار مراحل زیر را دنبال کنید:

1- درایو مورد نظر را انتخاب کنید.

2- با انتخاب گزینه Custom size و وارد کردن اندازه بر حسب مگابایت فضای Recycle Bin برای درایو انتخاب شده مشخص می شود.

با انتخاب گزینه Don't move files to Recycle Bin. Remove files immediately when deleted عملیات حذف واقعی انجام می شود. یعنی پرونده های حذف شده به طور کامل حذف می شوند و به Recycle Bin انتقال نمی یابند.

3- گزینه Display delete confirmation dialog برای نمایش یا عدم نمایش کادر پیام تأیید حذف است که به طور پیش فرض فعال بوده و شما می توانید آن را به دلخواه غیر فعال کنید این تنظیم برای همه درایوها انجام می شود.

شکل 44-3

یادداشت کنید: در صورتی که هنگام حذف، دکمه Shift پایین نگه داشته شود حذف دائمی خواهد بود.

3-4- کار با برنامۀ Search

اشاره

اگر محل ذخیره سازی فایل و یا پوشۀ خاصی را فراموش کرده اید می توانید با داشتن اطلاعات جزئی در مورد فایل یا پوشۀ مورد نظر، با استفاده از ابزار جستجو محل ذخیره آن ها را پیدا کنید.

برای جستجوی فایل ها و پوشه های مورد نظر مراحل زیر را دنبال کنید:

مطابق شکل 45-3 ابتدا برنامۀ کاوشگر پرونده یا File Explorer را باز کنید. سپس در کادر Search quick access برای وارد کردن نام پرونده یا پوشۀ مورد نظر کلیک کنید. جستجو در حالت پیش فرض در Quick Access انجام می گیرد اگر می خواهید جستجو در کل درایوها انجام گیرد باید ابتدا روی نماد This کلیک کنید، اگر مایل هستید روی درایو خاصی عمل جستجو صورت گیرد باید روی درایو مورد نظر در کادر سمت چپ کلیک کنید.

شکل 45-3

با کلیک بر روی This PC عبارت داخل کادر جستجو به Search This PC تغییر می یابد. (شکل 46-3)

شکل 46-3

3-4-1- جستجو با ابزارها

وقتی داخل کادر جستجو عبارتی را تایپ می کنید و در ادامه برای انجام جستجو کلید Enter را می زنید، زبانه ای به نام Search به فهرست زبانه های File Explorer اضافه می شود. (شکل 47-3)

شکل 47-3

برای نمونه در This عبارت Programs را جستجو کنید.

زبانه Search دارای سه گروه Refine ,Location Location و Options است.

1- گروه Location: برای تعیین محل جستجوی فایل کاربرد دارد.

2- گروه Refine: برای بهینه سازی جستجو، می توانید از گزینه های موجود در زیر مجموعۀ Refine استفاده کنید.

گزینه های این گروه مهم ترین بخش زبانه Search می باشند.

3- گروه Options

3-4-2- جستجو با Folder Pane

Folder pane (کادر پوشه ها) بخش سمت چپ کاوشگر پرونده است (شکل 48-3) و برای نمایش یا عدم نمایش آن از زبانه View روی گزینه Navigation pane کلیک کرده و بین حالت فعال و غیر فعال سوئیچ کنید. در این کادر فهرست درایوها، پوشه های با دسترسی سریع (Quick Access) و همچنین پوشه های پیش فرض کاوشگر پرونده مانند Download ,Documents ,Pictures, و... قرار دارند.

شکل 48-3

3-5- نوشتن اطلاعات روی CD/DVD

در برخی از موارد برای انتقال اطلاعات از DVD/CD استفاده می شود. اگرچه Flash و Memory Cardها این روزها جایگزین این ابزارها شده اند، اما باز هم گاهی اطلاعات مهم از طریق CD/DVD جابه جا می شوند. در این راستا، نحوه رایت کردن نیز حائز اهمیت می شود.

ممکن است بارها رایت کردن را از طریق نرم افزارهای مختلف انجام داده باشید، اما در ویندوز 10 می توانید بدون نصب نرم افزار خاصی این کار را انجام دهید.

برای رایت کردن CD و DVD در ویندوز 10 باید مراحل زیر را دنبال کنید.

1- CD/DVD I خالی را درون درایو دیسک سیستم خود قرار دهید. کادر پیغام مطابق شکل 49-3 در بخش اعلان در بخش ناحیه اعلان سیستم نمایش داده می شود.

شکل 49-3

2- به کمک برنامه This c و یا کاوشگر پرونده، روی نماد DVD/CD کلیک راست نموده و گزینه Burn a Disc را انتخاب کنید.

3- در پنجره Burn a disc در کادر Disc title عنوان مورد نظر خود را تایپ کنید.

4- گزینه Like a USB flash drive را انتخاب کنید تا بتوانید مانند حافظه فلش، از اطلاعات خود در آن نسخه مشابه تهیه کنید.

5- گزینه With a CD/DVD player زمانی استفاده می شود که شما بخواهید DVD فیلم یا صوت برای دستگاه های پخش فیلم یا صدا ایجاد کنید. (شکل 50-3)

6- روی گزینه Next کلیک کنید و کمی صبر کنید تا مرحله آماده سازی (قالب بندی) انجام شود. (شکل 51-3)

شکل 50-3

شکل 50-3

7- برنامه File Explorer را باز کنید. سپس فایل ها یا پوشه هایی که قصد دارید روی CD/DVD رایت کنید را انتخاب نمایید.

8- بدون این که فایل ها و پوشه ها از حالت انتخاب خارج شوند روی آن ها کلیک راست و گزینه Send to سپس گزینه DVD RW Drive را انتخاب کنید.

در این مرحله از پوشه ها و فایل های انتخاب شده نسخه مشابه تهیه می شود. (شکل 52-3)

شکل 52-3

9- پس از اتمام تهیه نسخه مشابه از پوشه ها و پرونده های مورد نظر روی نماد DVD در کاوشگر پرونده کلیک راست کرده و گزینه Eject را انتخاب کنید. (شکل 53-3) کادر هشدار زیر مبنی بر این است که منتظر بمانید تا عمل رایت تکمیل شود. در نوار ابزار کاوشگر پرونده در زبانه Drive Tools گزینه Finishing Burning فعال می شود.

شکل 53-3

10- صبر کنید تا عمل رایت به اتمام برسد که در آن صورت در درایو DVD باز می شود. (شکل 54-3)

شکل 54-3

خلاصه مطالب

1- طول اسامی پوشه ها (و فایل ها) حداکثر 255 کاراکتر یا حرف می تواند باشد.

2- از حروف کوچک و بزرگ A - Z و اعداد 9-0 به عنوان نام پوشه و فایل می توان استفاده کرد.

3- استفاده از کاراکترهای ( | < > " ? * : / /) در نام گذاری مجاز نیست.

4- از برخی اسامی برای نام گذاری فایل ها و پوشه ها نمی توان استفاده کرد از جمله:

(CON, NUL, AUX, PRN, COM1, (COM2... COM9), LPT1, (LPT2... LPT9

1- Extra Large Icons: آیکون ها را در بزرگ ترین نما، نمایش می دهد.

2- Large Icons: آیکون ها را بزرگ نمایش می دهد.

3- Medium Icons: آیکون ها و تصاویر را در اندازه متوسط نمایش می دهد.

4- Small Icons: در این نما فهرستی از پرونده ها و پوشه ها به صورت زیر هم نمایش داده می شود.

5- List: در این نما فهرستی از پرونده ها و پوشه ها به صورت ستونی نمایش داده می شود.

6- Details: در این نما جزئیاتی از قبیل نام، اندازه، تاریخ آخرین ویرایش، نوع فایل و... نمایش داده می شود.

7- Tiles: آیکون پرونده ها و پوشه ها در اندازه بزرگ در سه ستون به صورت افقی نمایش داده می شود.

8- Content: در این این نما هر پرونده یا پوشه در یک سطر با اطلاعات مختصر نمایش داده می شود.

Learn in English

Hard disk, folder and file

1- .Information storage is of particular importance. Any device that can store data and information is called memory

2- .Hard disk or physical disk is divided into several partitions, each partition is called a logical drive

3- .A local folder on a drive that is used to categorize and store one or more files or to organize other folders

4- .The information is stored as a file on the hard disk. This information can be a text document, an image, a movie or a song, and so on

واژه نامه تخصیصی

فضای خالی Free Space

دیسک سخت Hard Disk

بلافاصله Immediately

محل ،مکان، موقعیت Location

آیکون های متوسط Medium Icons

انتقال به Move to

گزینه ها Options

قسمت Partition

ویژگی ها Properties

سریع Quick

تغییر نام Rename

فضای استفاده شده Used Space

دسترس Access

پیشرفته Advanced

نوشتن روی دیسک Burn a Disc

تغییر Change

محتوا Content

تاریخ اصلاح، تاریخ ویرایش Date Modified

جزئیات Details

خالی Empty

پسوند Extension

آیکون های بسیار بزرگ Extra Large Icons

پرونده File

کاوشگر فایل File Explorer

پوشه Folder

سؤالات عملکردی

1- آقای رهنما برای یک شرکت تبلیغاتی طراحی می کند. او تمام اطلاعات کاری خود را در پوشه ای با نام Work در درایو D: سیستم خود ذخیره می کند. روال کار به این صورت است که پس از تأیید نهایی طرح، کارها روی Flash Memory کپی شده و برای چاپ به چاپخانه ارسال می شود.

در صورتی که او یک Flash Memory با ظرفیت 4 گیگ داشته باشد، بررسی کنید که آیا او می تواند اطلاعات پوشه Work را روی چنین کارت حافظه ای منتقل نماید؟

در صورتی که ظرفیت Flash Memory برای کپی برداری کافی بود، پوشه مورد نظر را روی کارت حافظه کپی نمایید.

2- تمام فایل ها و پوشه هایی که در یک ماه اخیر در سیستم شما ایجاد شده است را جستجو کرده و نتیجه را برای رایت روی CD آماده نمایید.

پرسش های چهار گزینه ای

1- ایلیا قصد دارد برای اسنادی که قرار است چاپ شود، در رایانه اش پوشه ای ایجاد کند کدام نام می تواند نام مناسبی برای پوشه مورد نظر باشد؟

الف) ?Text ب) Prm.txt ج) ?s/exe د) Chap

2- آریا تمام فایل های درسی خود را درون پوشه ای با نام Proje نگهداری می کند. او می خواهد محتوای درون این پوشه را در یک پنجره، با جزئیات کامل (در هر ردیف مشخصات یک عنصر) مشاهده نماید. برای این منظور باید نمای یک پنجره را در کدام یک از حالت های زیر تنظیم نماید؟

الف) Tiles ب) Details ج) Large icons د) Extra Large icons

3- در یک رایانه پوشه ای با نام آرشیو، مخصوص نگهداری عکس های مناسبتی است. از شما خواسته شده است که تعدادی از عکس های درون این پوشه را با موضوع «مراسم صبحگاهی» انتخاب نمایید. هنگام انتخاب عکس ها متوجه می شوید که عکس های مورد نظر شما به صورت پراکنده در این پوشه قرار دارد. چگونه می توانید بدون دردسر فایل های خواسته شده را انتخاب کنید؟

الف) همزمان با کلیک روی فایل های مورد نظر دکمه Shift نگه داشته شود. ب) همزمان با کلیک روی فایل های مورد نظر دکمه Ctrl نگه داشته شود. ج) هم زمان با کلیک روی فایل های مورد نظر دکمه Alt نگه داشته شود. د) همزمان با کلیک روی فایل های مورد نظر دکمه Esc نگه داشته شود.

4- کلید ترکیبی Paste کدام است؟

الف) Ctrl+p ب) Ctrl+ C ج) Ctrl+X د) Ctrl+V

5- پس از بازدید از سطل بازیافت مطمئن می شوید که از حذف فایل های درون آن اطمینان دارید و حال قصد دارید که کل محتوای سطل بازیافت را به صورت یکجا از سیستم خود حذف کنید. کدام گزینه در این زمینه به شما کمک می کند؟

الف) Empty Recycle Bin ب) Restore this item ج) Do not move filesto the Recycle Bin د) Display delete confirmationdialog

6- النا در کارگاه مشغول نوشتن اطلاعات روی DVD است که ناگهان با پنجرۀ شکل زیر مواجه می شوند. این پنجره گویای چه مطلبی است؟

الف) می توان بعداً اطلاعاتی روی آن اضافه حذف و یا ویرایش کرد.

ب) در صورتی که گزینۀ With a CD/DVD player انتخاب شود، محتوای DVD توسط دستگاه های پخش فیلم یا صدا قابل استفاده خواهد شد. ج) با انتخاب گزینۀ Like a USB flash drive دیسک فرمت می شود. د) هرسه گزینه درست است.

7- آقای علوی در رایانۀ خود فایل های pdf زیادی دارد. او می خواهد فایل هایی که دارای اندازه متوسط بوده و در هفتۀ اخیر تغییر یافته است را بررسی نماید. برای انجام این جستجو کدام گزینه بایستی در کادر Search نوشته شود؟

الف) *.pdf datemodified :this week size:Huge ب) ؟.pdf datemodified:last week size: medium ج) *.pdf datemodified last week size: medium د) *.pdf datemodified last week size: average

فصل چهارم: توانایی کار با نرم افزارهای جانبی ویندوز

اهداف رفتاری

پس از مطالعه این فصل از فراگیر انتظار می رود که:

4-1- برنامه های جانبی (Accessories)

هنگام نصب سیستم عامل ویندوز، تعدادی نرم افزار به همراه آن روی سیستم نصب می شود که اصطلاحاً به آن ها نرم افزارهای جانبی گفته می شود. این نرم افزارها به محض اجرای سیستم عامل، قابل استفاده هستند. در این فصل به معرفی برخی از این نرم افزارها می پردازیم.

4-2- برنامه ذره بین (Magnifier)

از این برنامه برای بزرگنمایی صفحه استفاده می شود. به کمک برنامه Magnifier بزرگ نمایی اجزای صفحه نمایش تا 400 درصد امکان پذیر است.

1- ابتدا به یکی از روش های زیر برنامه Magnifier را اجرا کنید

در منوی شروع پس از انتخاب All apps روی Windows are of Access کلیک کرده و Magnifier را اجرا کنید.

از کلید ترکیبی * به علاوه علامت - و + استفاده کنید، به ازای هر بار فشردن (+) + * می توانید بزرگ نمایی را بیش تر و با فشردن (-) + * نمایش صفحه را کوچک تر کنید.

2- پس از اجرای برنامه Magnifier با کلیک روی علامت + نمایش صفحه به ترتیب %200، %300 تا %1600 تغییر می یابد و به همان نسبت کل اجزای صفحه نمایش بزرگ تر نمایش داده می شود و با کلیک روی علامت - نمایش صفحه به یک سطح پایین تغییر می یابد.

3- با کلیک روی علامت چرخ دنده (Settings) و انتخاب گزینه Go to settings وارد پنجره تنظیمات برنامه ذره بین خواهید شد. (شکل 1-4)

شکل 1-4

4- در پنجره تنظیمات ذره بین از بخش Change Magnifier view امکان انتخاب سه نمای مختلف ذره بین وجود دارد. (شکل 2-4)

شکل 2-4

شکل 2-4

نمای Docked: با انتخاب این نما، صفحه نمایش به دو بخش قسمت می شود. (شکل 4-4) بخش اول یک نوار مستطیلی بالای صفحه به عنوان بخش بزرگنمایی استفاده می شود و بخش دوم به عنوان بخش اصلی محتویات صفحه، نمایش داده می شود. زمانی که اشاره گر ماوس را روی متن یا تصویری جابه جا می کنید به اندازه بزرگ نمایی انتخاب شده در بخش اول به صورت بزرگ تر دیده می شود.

شکل 4-4

Preview Fullscreen: این نما زمانی فعال می شود که شما بزرگ نمایی را از نوع Fullscreen انتخاب کرده باشید و اندازه بزرگ نمایی از ٪200 به بالاتر باشد در این صورت یک لحظه کل صفحه نمایش دیده می شود و مجدداً به حالت بزرگ نمایی برمی گردد.

یادداشت کنید: با استفاده از کلید ترکیبی Esc + * می توانید برنامه Magnifier را ببندید.

4-3- ابزار برش (Snipping Tool)

اشاره

ابزار Snipping Tool امکان عکس گرفتن از صفحه نمایش و یا بخشی از صفحه نمایش را فراهم می سازد. (شکل 5-4)

عکس های گرفته شده به کمک این ابزار با پسوندهای PNG, JPG,GIF قابل ذخیره سازی می باشند.

1- ابتدا به یکی از روش های زیر برنامه را اجرا کنید.

در کادر جستجو عبارت Snipping Tool را تایپ کنید و سپس آن را اجرا کنید.

شکل 5-4

از منوی Start از گروه All apps روی برنامه Snipping Tool کلیک کنید.

4-3-1- ابزارهای برنامه محیط Snipping Tool

نوار ابزار این نرم افزار دارای قسمت های متفاوتی است که به تشریح آن ها خواهیم پرداخت. (شکل 6-4)

1- گزینه Mode: برای تعیین حالت عکس گرفتن از این گزینه استفاده می شود. برای این کار کافی است روی کشوی بازشوی Mode کلیک نمایید تا گزینه های زیر ظاهر شود:

شکل 4-4

شکل 7-4

2- گزینه New: پس از تعیین حالت عکس گرفتن، با انتخاب این گزینه می توانید محدوده تصویر را مشخص کنید.

3- گزینه Delay: با این گزینه، عمل عکس گرفتن با تأخیر انجام می شود در حالت پیش فرض تأخیری وجود ندارد. (No Delay) زمان تأخیر از یک ثانیه تا 5 ثانیه قابل انتخاب است.

4- گزینه Cancel: انتخاب این گزینه، موجب لغو عمل عکس گرفتن می شود.

5- گزینه Options: برای تغییر تنظیمات مربوط به نرم افزار Snipping Tool از این گزینه استفاده می شود.

4-3-2- ابزارهای برنامۀ Snipping Tool پس از عکس گرفتن

پس از عکس گرفتن، شکل نوار ابزار نرم افزار Snipping Tool تغییر کرده و به شکل 8-4 در می آید.

شکل 8-4

1- ابزار: * به کمک این ابزار، عکس گرفته شده ذخیره می شود.

2- ابزار: * برای تهیه نسخه مشابه از عکس، از این ابزار استفاده می شود.

3- ابزار: * از این ابزار برای ارسال عکس گرفته شده از طریق پست الکترونیکی استفاده قرار می شود.

4- ابزار: * این ابزار برای علامت گذاری در عکس گرفته شده مورد استفاده قرار می گیرد. با کلیک روی فلش جلوی نماد قلم می توانید رنگ آن را نیز تغییر دهید.

به کمک گزینه Customize تنظیمات خاصی می توانید بر روی قلم اعمال کنید. (از جمله رنگ و نوع و ضخامت قلم). (شکل 9-4)

پس از سفارشی سازی قلم، می توانید با استفاده از گزینه Custom Pen از قلم سفارشی خود استفاده کنید. (شکل 10-4)

شکل 9-4

شکل 10-4

5- ابزار: * ماژیک فسفری برای هایلایت کردن با رنگ زرد مورد استفاده قرار می گیرد.

6- ابزار: * برای پاک کردن اثرات Pen و Highlighter مورد استفاده قرار می گیرد.

4-4- برنامه ماشین حساب ( Calculator)

با استفاده از برنامه ماشین حساب موجود در ویندوز به راحتی می توانیم محاسبات ریاضی و آماری خود را انجام دهیم. برای استفاده از برنامه ماشین حساب مراحل زیر را طی کنید.

1- از منوی Start و گروه All apps برنامه ماشین حساب را انتخاب و اجرا کنید.

2- برنامه ماشین حساب ویندوز دارای چهار حالت نمایشی است که برای تغییر نوع حالت نمایشی لازم است بر روی دکمه سه خط کلیک چپ کنید. (شکل 11-4)

شکل 11-4

Standard: برای انجام محاسبات ساده ریاضی، از این حالت نمایشی استفاده قرار می شود.

Scientific: علاوه بر محاسبات استاندارد، برای محاسبات توابع مثلثاتی و همچنین لگاریتم هم مورد استفاده قرار می گیرد.

Programmer: برای تبدیل و نمایش اعداد در مبناهای مختلف از این حالت نمایشی برنامه نویسی استفاده می شود.

Date Calculation: نمایش حالت محاسبه تاریخ است و برای محاسبه فاصله بین دو تاریخ مختلف به ازای سال، ماه، هفته و روز و کل تعداد روزها استفاده می شود. در ضمن می توانید فاصله زمانی برحسب سال، ماه و روز از تاریخ خاص را مشخص کنید.

تحقیق کنید: در مورد سایر حالت های نمایشی ماشین حساب تحقیق کنید.

4-5- برنامه ضبط صدا (Voice Recorder)

نرم افزار Voice Recorder یک نرم افزار صوتی است که همراه سیستم عامل نصب می شود و امکان ضبط، پخش و ویرایش صدا را در اختیار کاربر قرار می دهد.

برای استفاده از ضبط صدا مراحل زیر را طی کنید.

1- از منوی Start از گروه All apps پس از انتخاب برنامه ضبط صدا روی آن کلیک کنید.

2- پس از اجرای این نرم افزار و ورود به محیط نرم افزار. (شکل 12-4)

برای شروع ضبط صدا روی علامت میکروفن در وسط صفحه کلیک کنید. با شروع ضبط مدت زمان ضبط نمایش داده می شود.

برای پایان عملیات ضبط صدا روی علامت توقف (Stop) کلیک کنید، عملیات ضبط صدا خاتمه می یابد.

کلیک بر روی دکمه Pause recording موجب مکث ضبط صوت و با کلیک مجدد بر روی آن عملیات ضبط صوت ادامه پیدا می کند.

روی دکمه Play یا پخش کلیک کنید تا صدای ضبط شده شما پخش گردد.

هنگام پخش صدای ضبط شده می توانید با علامت * بخش خاصی از فایل صوتی خود را علامت گذاری کنید.

شکل 12-4

عملکرد دکمه های پایین پنجره محیط Voice Recorder

دکمه Share: * برای به اشتراک گذاشتن با افراد دیگر در شبکه از این ابزار استفاده می شود.

دکمه Trim: * برای برش دادن بخشی از صدای ضبط شده از این ابزار استفاده می شود. قبل از Trim می توانید به کمک ابزار نشانه گذاری بخشی از صدا را که تمایل دارید نشانه گذاری کنید تا برای انتخاب بخش مورد نظر به شما کمک کند. (شکل 13-4)

شکل 13-4

دکمه Delete: * برای حذف صدای ضبط شده از ابزار Delete استفاده می شود.

دکمه Rename: * برای تغییر نام پرونده ضبط شده روی گزینه Rename کلیک کنید.

دکمه See more: * گزینۀ About اطلاعاتی درباره نرم افزار می دهد، گزینۀ Microphone settings برای تنظیمات میکروفن می باشد و به کمک Open file location محل ذخیره فایل صوتی، در قالب یک پنجره باز می شود.

4-6- نقاشی (Paint)

اشاره

از نرم افزار Paint برای ترسیم اشکال و ویرایش تصاویر استفاده می شود. برای استفاده از برنامه نقاشی، روی منوی شروع کلیک کرده سپس با استفاده از All apps برنامه نقاشی را انتخاب و آن را اجرا کنید. (شکل 14-4) اغلب ابزارهای کاربردی این نرم افزار در زبانۀ Home قرار دارد که به بررسی آن ها می پردازیم.

شکل 14-4

4-6-1- ابزارهای ترسیم (گروه Tools)

1- قلم (Pencil): * برای ترسیم دست آزاد مورد استفاده قرار می گیرد برای تغییر نوع قلم باید از گروه Brushes قلم موردنظر را انتخاب کنید. (شکل 15-4)

شکل 15-4

فعالیت: تفاوت انواع قلم های گروه Brushes را با کشیدن یک طرح (خلاقانه) نشان دهید.

2- پاک کن (Eraser): * از این ابزار برای پاک کردن بخشی از اشکال ترسیم شده روی صفحه استفاده می شود.

3- سطل رنگ (Fill with color): * این ابزار برای رنگ کردن اشکال بسته کاربرد دارد. در صورتی که شکل بسته نباشد کل صفحۀ ترسیم رنگی می شود.

4- متن (Text): * این ابزار برای نوشتن متن مورد استفاده قرار می گیرد.

5- قطره چکان (Color Picker): * برای نمونه برداری رنگ موجود در صفحۀ ترسیم از این ابزار استفاده می شود.

6- ذره بین (Magnifier): * برای تغییر بزرگ نمایی بخشی از صفحۀ ترسیم مورد استفاده قرار می گیرد.

4-6-2- ابزارهای ترسیم (گروه Shape)

ابزارهای گروه Shape برای ترسیم اشکال خاص مانند: خط، دایره، چهار گوش، و... استفاده می شود. پس از ترسیم شکل، گزینه های outline (برای تعیین خط دور ترسیم) و Fill (برای تعیین وضعیت پر کردن داخل اشکال) فعال می شوند.

4-6-3- ابزارهای ترسیم (گروه Color)

گروه Colors برای انتخاب و ویرایش رنگ های بخش های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. Color1، رنگ قلم و Color2، رنگ پس زمینه را مشخص می کند.

شکل 16-4

اگر رنگ مورد نظر خود را در پالت رنگ نیافتید، با کلیک روی گزینه Edit color (شکل 17-4) می توانید رنگ مورد نظر خود را بسازید سپس روی دکمه Add to Custom Colors کلیک کنید تا به بخش رنگ های سفارشی (Custom colors) اضافه شود.

شکل 17-4

4-6-4- ابزارهای ترسیم (گروه Image)

از ابزارهای این گروه برای انتخاب، برش و تغییر اندازه و تغییر جهت تصاویر استفاده می شود. ابزارهای این گروه از چند بخش تشکیل شده است.

1- بخش Select: برای انتخاب بخشی از ترسیم مورد استفاده قرار می گیرد. برای این کار روی کشوی بازشوی Select کلیک کنید. (شکل 18-4)، منوی ظاهر شده دارای دو بخش Selection shapes (برای تعیین شکل انتخاب) و همچنین Selection Options (برای تنظیمات انتخاب) می باشد که به تشریح آن ها می پردازیم:

شکل 18-4

Rectangular selection: کادر محدوده انتخاب به صورت چهار ضلعی خواهد بود.

Free - form selection: برای انتخاب به صورت دست آزاد استفاده می شود و مسیر کشیدن ماوس به عنوان محدوده انتخاب در نظر گرفته می شود.

Select all: برای انتخاب کل صفحۀ ترسیم مورد استفاده قرار می گیرد.

Invert selection: برای معکوس کردن انتخاب انجام شده، مورد استفاده قرار می گیرد و پس از یک انتخاب فعال می شود.

Delete: برای حذف بخش انتخاب شده مورد استفاده قرار می گیرد.

Transparent selection: به آن انتخاب شفاف گفته می شود و برای زمانی استفاده می شود که شما بخواهید ترسیم را بدون پس زمینه صفحه ترسیم انتخاب کنید. مثلاً اگر یک خطی رسم کنید و گزینه Transparent selection فعال باشد و با ابزار Rectangular selection آن را انتخاب کنید فقط همان خط انتخاب می شود دیگر پس زمینه صفحه ترسیم انتخاب نمی شود. (شکل 19-4)

شکل 19-4

2- بخش Crop: برای برش محدوده انتخاب شده مورد استفاده قرار می گیرد.

3- بخش Resize: برای تغییر اندازه کل ترسیم یا محدوده انتخاب شده مورد استفاده قرار می گیرد، همچنین می توان زاویه محدوده انتخاب شده را تغییر داد. تغییر اندازه به صورت درصدی (Percentage) و پیکسلی (Pixels) انجام می شود. در حالت پیش فرض با تغییر دادن افقی (Horizontal) یا عمودی (Vertical) نسبت طول به عرض به یک اندازه تغییر می کند. برای این که نسبت طول و عرض به یک اندازه تغییر نکند و مستقل از هم باشند باید گزینه Maintain aspect ratio را غیر فعال کنید.

برای زاویه دار کردن ترسیم انتخابی به صورت افقی یا عمودی باید زاویه موردنظر را در کادر Horizontal و Vertical در بخش (Skew (Degrees وارد کنید. (شکل 20-4)

شکل 20-4

4- بخش Rotate: این ابزار برای چرخاندن ترسیم انتخاب شده با زاویه های 90، 180، 270 و همچنین قرینه سازی افقی و عمودی مورد استفاده قرار می گیرد.

4-6-5- ابزارهای گروه (Clipboard)

برای عملیات Copy ,Cut و Paste مورد استفاده قرار می گیرد.

4-6-6- ذخیره فایل در محیط Paint

برای ذخیره فایل مراحل زیر را دنبال کنید. (شکل 21-4)

1- از منوی File گزینه Save as را انتخاب کنید.

2- پنجرۀ ذخیره باز می شود.

3- در قسمت File name نام دلخواهی را برای فایل تایپ کنید.

4- در قسمت Save as type به صورت پیش فرض پسوند png درج شده است. با کلیک روی کشوی بازشو لیست پسوندهایی که این فایل را می توانید در آن قالب ذخیره نمایید ظاهر می شود. پسوند مورد نظرتان را انتخاب نمایید و با کلیک روی دکمه Save فایل را ذخیره نمایید.

شکل 21-4

یادداشت کنید: در صورتی که بخواهید از این فایل تصویری به عنوان پس زمینه میزکاری استفاده نمایید از منوی File گزینه Set as desktop Background را انتخاب نمایید.

تحقیق کنید: در مورد پسوندهای فایل های گرافیکی تحقیق کنید.

4-7- برنامه نمایش رسانه (Media Player)

اشاره

از نرم افزار Windows Media Player برای پخش پرونده های فیلم، تصویر، صدا و همچنین رایت CD، استفاده می شود. برای اجرای برنامه نمایش رسانه، از منوی شروع روی All apps کلیک کرده، Windows Media Player را انتخاب و آن را اجرا کنید. این برنامه دارای دو نمای کتابخانه ای و پخش است.

4-7-1- نمای کتابخانه ای برنامه Windows Media Player

در نمای کتابخانه ای بخش های مختلفی وجود دارد. (شکل 22-4)

1- در این قسمت، فهرست گروه بندی شده پرونده های صوتی، تصویری و فیلم پخش شده نمایش داده شده است.

2- فهرست موزیک یا فیلم های موجود در کتابخانه مربوطه در این بخش دیده می شود.

3- گزینه های مدیریت کتابخانه در این قسمت قرار دارد.

4- انتخاب کتابخانه و یا فهرست پخش از این قسمت امکان پذیر می باشد.

5- فهرست پرونده های در حال پخش در این سمت نمایش داده می شود.

6- مدیریت پخش پرونده های انتخاب شده از این بخش قابل کنترل می باشد.

7- انتقال یا تغییر به نمای پخش از این قسمت صورت می گیرد.

شکل 22-4

تحقیق کنید: در مورد انواع پرونده های صوتی، تصویری و فیلم که از طریق نرم افزار Windows Media Player پشتیبانی و پخش می شود تحقیق کنید.

1- افزودن فایل به کتابخانه (Library): برای افزودن فایل به کتابخانه مراحل زیر را طی کنید.

2- از منوی Organize روی گزینه Manage Libraries کلیک کنید. (شکل 23-4)

شکل 23-4

2- با توجه به نوع فایل (که قصد افزودن آن را به کتابخانه دارید) یکی از گزینه های ,Music Pictures, Videos و یا Recorded TV را انتخاب کنید.

3- در کادر باز شده پس از انتخاب پوشه مورد نظر روی گزینه Add کلیک کنید. (شکل 24-4)

شکل 24-4

2- افزودن فایل به Play list: برای افزودن فایل ها به Play list مراحل زیر را دنبال کنید. (شکل 25-4).

1- از منوی Create Play list گزینه Creat Play list و Click here را کلیک کنید.

2- در کادری که باز می شود، نامی برای آن درج کنید. (شکل 26-4)

3- لیست مورد نظر خود را باز کرده، سپس با Drag به داخل پوشه Play list ایجاد شده انتقال دهید.

4- در صورتی که قصد Play کردن لیست ایجاد شده را دارید پس از انتخاب Play list مورد نظر روی آن کلیک راست کرده و گزینه Play را اجرا نمایید.

شکل 25-4

شکل 26-4

تحقیق کنید: در مورد انواع فایل های صوتی، تصویری و فیلم هایی که برای پخش از طریق این نرم افزار پشتیبانی می شوند، تحقیق کنید.

تحقیق کنید: بخش های مختلف نمای پخش برنامه Media Player را بررسی کنید.

4-8- کار با ویرایشگر متن ساده (Notepad)

اشاره

نرم افزار Notepad یکی از ساده ترین نرم افزارهای ویرایشگر متن است که برای ایجاد و ویرایش پرونده های متنی با پسوند txt مورد استفاده قرار می گیرد.

4-8-1- ایجاد و ذخیره کردن فایل متنی

برای ایجاد و ذخیره یک فایل متنی ساده مراحل زیر را دنبال کنید.

1- در قسمت خالی صفحه کلیک راست کرده، گزینه New سپس گزینه Text Documentرا کلیک کنید. (شکل 27-4)

شکل 27-4

2- برای فایل متنی ایجاد شده یک نام درج نمایید. (4-28)

شکل 28-4

3- پس از درج نام برای فایل، روی پرونده ایجاد شده دابل کلیک کنید. آن پرونده در محیط نرم افزار Notepad باز شده و قابل ویرایش است. پس از آن می توانید اطلاعات مورد نظر خود را وارد کنید.

4-8-2- ذخیره کردن فایل متنی در آدرس دیگر

برای ذخیره کردن فایل در یک آدرس دیگر مراحل زیر را دنبال کنید.

1- از منوی File گزینه Save as را انتخاب کنید. (شکل 29-4) پنجره ذخیره فایل مطابق شکل باز می شود.

شکل 29-4

2- عنوانی که قصد دارید فایل با آن نام ذخیره شود در بخش File name وارد نمایید. توجه کنید که در قسمت File type به صورت پیش فرض txt درج شده است.

یادداشت کنید: در صورتی که قصد ذخیره متن فارسی در محیط NotePad را دارید، هنگام ذخیره پرونده گزینه Encoding را به UTF-8 تغییر داده سپس ذخیره کنید.

4-8-3- باز کردن فایل متنی

برای باز کردن فایل متنی مراحل زیر را دنبال کنید.

1- در محیط نرم افزار Notepad از منوی File گزینه Open را انتخاب کنید. (شکل 30-4)

2- پرونده مورد نظر را انتخاب کنید و در ادامه روی دکمه Open کلیک کنید.

شکل 30-4

4-9- کار با Microsoft Word Pad

اشاره

این نرم افزار نیز جزو نرم افزارهای ویرایشگر متن دسته بندی می شود. برای اجرای نرم افزار WordPad روی منوی شروع کلیک کرده و با استفاده از All app نرم افزار WordPad را انتخاب و اجرا نموده، وارد محیط نرم افزار شوید.

4-9-1- تغییر Font

برای تغییر نوع، اندازه و رنگ قلم (فونت) از ابزارهای گروه Font استفاده می شود. (شکل 31-4) همچنین می توان متن انتخاب شده را پررنگ (Bold) و یا کج (Italic) و زیر خط دار (Underline) کرد از گزینه های X2 برای اندیس نویسی و X2 برای نوشتن توان استفاده می شود.

شکل 31-4

4-9-2- ترازبندی متن

برای ترازبندی متن از گزینه های گروه Paragraph استفاده می شود. )شکل 32-4) و (جدول 1-4)

شکل 32-4

جدول 1-4

انواع تراز بندی مثال

تراز راست *: برای ترازبندی جملات فارسی از ترازبندی راست استفاده می شود. جمله یا کلمه در سمت راست صفحه

وسط چین *: برای جملاتی که تمایل دارید وسط خط قرار بگیرد، از این ترازبندی استفاده می شود. تراز از وسط

تراز دو طرفه *: زمانی که جملات بیش از یک خط باشد از این ترازبندی استفاده می شود. برای متون فارسی که بیش از یک خط و به صورت پاراگراف باشد این ترازبندی کمک می کند تا متون از دو طرف تراز شود حالت دندانه دار پیدا نکند.

چپ چین *: برای ترازبندی کلمات لاتین از این ترازبندی استفاد می شود. ...In The Name of God Windows is

4-9-3- درج تصویر، تاریخ و زمان

برای درج تصویر، از ابزارهای موجود در گروه (Picture)، نقاشی (Paint drawing)، تاریخ و زمان (Date and time) و پرونده های دیگر (Insert object) استفاده می شود که به تشریح آن ها خواهیم پرداخت. (شکل 33-4)

شکل 33-4

1- درج تصویر

برای درج یک تصویر مراحل زیر را دنبال کنید:

1- روی گزینۀ Picture کلیک کرده و گزینه Picture را انتخاب کنید.

2- در پنجره Select Picture تصویر مورد نظر را انتخاب نموده سپس روی دکمه Open کلیک کنید.

3- تصویر انتخاب شده در مکانی که مکان نما در آن قرار دارد درج می شود. (شکل 34-4)

شکل 34-4

پس از درج تصویر، می توانید با کلیک کردن آن را انتخاب کرده و در زبانه Home در گروه Insert و کلیک روی فلش جلوی Picture با انتخاب گزینه Change Picture تصویر را تغییر دهید و یا این که با انتخاب گزینه Resize picture ابعاد تصویر را به درصد تغییر دهید. (شکل 35-4)

شکل 35-4

2- کشیدن نقاشی

برای کشیدن نقاشی در صفحه Wordpad مراحل زیر را دنبال کنید:

1- ابزار Paint drawing را انتخاب کنید تا وارد محیط نقاشی شوید.

2- به کمک امکانات موجود در ابزار Paint drawing نقاشی خود را تکمیل کنید.

3- پس از اتمام کار نقاشی، ابزار Paint drawing را ببندید. خواهید دید که نقاشی ترسیم شده در محیط WordPad قرار خواهد گرفت.

یادداشت کنید: برای ویرایش نقاشی درج شده در محیط WordPad کافی است روی نقاشی دابل کلیک کرده تا مجدداً وارد محیط نرم افزار Paint شوید.

3- درج تاریخ و ساعت

در صفحه Wordpad امکان درج ساعت و تاریخ نیز وجود دارد. برای این کار مراحل زیر را دنبال کنید:

1- گزینه Date and time را انتخاب کنید.

2- قالب مورد نظر خود را در کادر Date and time انتخاب کرده سپس روی دکمه OK کلیک کنید. (شکل 36-4)

شکل 36-4

3- با این کار تاریخ یا ساعت مورد نظر در محل جاری مکان نما درج خواهد شد.

4- درج شيء (Insert object)

گزینه Insert object جهت درج محتوا از نرم افزارهای دیگر مورد استفاده قرار می گیرد.

درج محتوای جدید در پرونده:

در صورتی که بخواهید محتوای جدیدی ساخته و در پرونده درج کنید مراحل زیر را دنبال کنید: (شکل 37-4)

1- روی گزینه Insert object کلیک کنید.

2- در پنجره باز شده دکمه رادیویی Create New را انتخاب کنید.

3- نرم افزار مربوط به محتوای خود را از قسمت Object Type انتخاب کنید.

شکل 37-4

4- در نرم افزار باز شده، پس از تکمیل محتوای مورد نظر خود، پنجره را ببندید. خواهید دید که بدون نیاز به ذخیره کردن در پرونده جداگانه، محتوای ایجاد شده به پرونده WordPad اضافه خواهد شد.

درج محتوای ذخیره شده در پرونده

در صورتی که بخواهید از محتوای پرونده های موجود، در پرونده جاری استفاده کنید، کافی است مراحل زیر را دنبال کنید. (شکل 38-4)

1- دکمه رادیویی Create from file را انتخاب کنید.

2- در پنجره باز شده، می توانید مسیر و نام پرونده را در کادر تایپ و یا توسط دکمه Browse آن را انتخاب کنید.

3- روی دکمه OK کلیک کنید تا پرونده انتخاب شده درج شود.

شکل 38-4

4-9-4- جستجو در متن

برای جستجو و جایگزینی متن از ابزارهای گروه Editing استفاده می شود. این گروه شامل گزینه های Find Replace ,Select all می باشد.

1- کادر جستجو: ابتدا روی گزینه * کلیک کنید (شکل 39-4)، سپس واژه یا عبارت مورد نظر را در کادر Find what وارد کنید تا دکمه Find Next فعال شود. اگر بخواهید فقط واژه وارد شده جستجو شود گزینه Match whole word only را فعال کنید.

در جستجوی متن لاتین با فعال کردن گزینه Match case می توانید نسبت به کوچک یا بزرگ بودن حروف هم دقت جستجو را بالا ببرید.

شکل 39-4

2- کادر جایگزینی (Replace): ابتدا واژه یا عبارت مورد نظر را در کادر Find what وارد کنید، سپس واژه ای که قرار است جایگزین واژه مورد جستجو شود را در کادر Replace with وارد کنید که باعث می شود دکمه های Replace ,Find Next (برای جایگزینی یک عبارت) و Replace All (برای جایگزینی تمام عبارات یافت شده) فعال شوند.

4-9-5- کپی یا انتقال بخشی از متن

برای تهیه کپی و یا انتقال بخشی از متن از گزینه های Copy ,Cut و Paste استفاده می شود. در این نرم افزار به جای Cut می توان از کلید ترکیبی Ctrl + X برای انتقال متن انتخاب شده به حافظه موقت و به جای Copy از کلید ترکیبی Ctrl + C برای تهیه نسخه مشابه از متن انتخاب شده به حافظه موقت و همچنین به جای Paste از کلید ترکیبی Ctrl+V برای درج متن موجود در حافظه در محل مورد نظر استفاده نمود.

خلاصه مطالب

اشاره

Standard: برای انجام محاسبات ساده ریاضی مورد استفاده قرار می گیرد.

Scientific: علاوه بر محاسبات استاندارد، برای محاسبات توابع مثلثاتی و همچنین لگاریتم هم مورد استفاده قرار می گیرد.

Programmer: نمایش حالت برنامه نویسی است و برای تبدیل و نمایش اعداد در مبناهای مختلف

Date Calculation: از این نوع ماشین حساب برای محاسبات تاریخ استفاده می شود.

Learn In English

Accessories in the Windows

1- .When installing the Windows operating system, a number of software is installed on the system, which are called "Accessories" software. These softwares can be used as soon as the operating system runs

2- .In Windows 10, the Accessories folder is not included in the Windows Start menu

.Follow these steps to access accessories folder applications

.Browse the list of applications displayed in the application list and select the appli- cation you want to open. If you can't find the program you want to open, look for it in the Windows search box next to Start in the Windows taskbar

واژه نامه تخصصی

دفترچه یادداشت Notepad

توقف ضبط Pause recording

لیست پخش Play list

برنامه نویس Programmer

انتخاب مستطيل شكل Rectangular selection

برش مستطیل Rectangle snip

اجرا شدن Run

اشتراک Share

شکل Shape

ابزار برش Snipping Tool

مراحل Steps

برش Trim

انتخاب شفاف Transparent selection

ضبط صدا Voice Recorder

دفترچه واژگان WordPad

جانبی Accessories

به محض as soon as

مرور کردن، جستجو کردن Browse

ماشین حساب Calculator

محاسبه تاریخ Date Calculation

تاخیر Delay

لنگر انداختن Docked

دنبال کردن Follow

تمام صفحه Full Screen

تصویر، عکس Image

گنجانده شده Included

انتخاب معکوس Invert selection

در حال نصب Installing

سازماندهی کتابخانه Library Organize

ذره بین Magnifier

دستگاه پخش رسانه ای Media Player

سؤالات عملکردی

اشاره

1- سامان برای درس ریاضی مقدار عددی X را محاسبه کرده است x=(-25+√40)/200

حال او می خواهد به کمک برنامه ماشین حساب درستی جواب به دست آمده را چک کند. با استفاده از برنامه ماشین حساب مشخص کنید او چه عددی را برای X به دست آورده است؟

2- برای آموزش مبحث قلم در نرم افزار Microsoft WordPad تصویر زیر را ایجاد نمایید.

3- شیما دانشجوی هنر می باشد او می خواهد با استفاده از نرم افزار نقاشی، یک نقش اسلیمی همانند شکل زیر ایجاد کند. برای انجام این کار او را کمک کنید.

پرسش های چهار گزینه ای

1- برای تبدیل شکل سمت راست به چپ یا بالعکس، در برنامه Paint از کدام ابزار استفاده می شود؟

الف) Crop ب)Resize ج) Color Picker د) Rotate

2- در برنامه نقاشی برای رنگ آمیزی شکل های بسته از چه ابزاری استفاده می شود؟

الف) Fill with Color ب) Pencil ج) Eraser د) Outline

3- هنگام عکس برداری از صفحه نمایش به صورت انتخاب آزاد، توسط برنامه Snipping tool، کدام حالت انتخاب می شود؟

الف) Window snip ب) Free-form snip ج) Rectangular snip د)Full-Screen snip

4- فایلی در برنامۀ Notepad ایجاد شده است. برای جایگزینی کلمۀ رایانه به جای کلمۀ کامپیوتر از کدام گزینه استفاده می شود؟

الف) Find ب) search ج) Replace د) Find and Save

5- در نرم افزار Wordpad کدام گزینه در کادر Font باعث مورب نوشتن متن می شود؟

الف) Bold ب) Regular ج) Normal د) Italic

6- هنگام کار با برنامه Word Pad از شما خواسته می شود بخشی از این سند را در فایل جدیدی ذخیره کنید. چگونه می توانید در محیط این برنامه بدون بستن پنجرهای یک فایل جدید ایجاد کنید؟

الف) Ctrl+w ب) Ctrl+p ج) Ctrl+N د) Ctrl+O

7- ترنم در حال انجام محاسبات توابع مثلثاتی است. کدام حالت نمایشی در برنامه ماشین حساب برای کار او مناسب تر است؟

الف) Standard ب) Scientific ج)programmer د) Date calculation

8- احمد صدای خود را با Voice Recorder ضبط کرده است. با فشار دکمه مشخص شده در شکل انتظار می رود...

الف) بخشی از صدا را نشانه گذاری شود. ب) بخشی از صدا برش می خورد. ج) الف و ب د) صدا قابلیت اشتراک گذاری پیدا می کند.

فصل پنجم: توانایی کار با برنامه های Control Panel

اشاره

اهداف رفتاری

پس از مطالعه این فصل از فراگیر انتظار می رود که:

5-1- کار با کنترل پنل (Control Panel)

Control Panel مرکز تنظیمات کل ویندوز است که اجازۀ مشاهده، تغییر تنظیمات و کنترل مواردی چون افزودن سخت افزار، افزودن و حذف نرم افزار، کنترل حساب های کاربری و تغییر گزینه های دسترسی را فراهم می سازد. در ویندوز 10 علاوه بر Control Panel ابزاری با نام Settings هم وجود دارد.

برای اجرای Control Panel کافی است در کادر جست وجوی نوار وظیفه واژۀ Control را وارد کرده، سپس برنامه Control Panel را اجرا کنید. در این فصل به بررسی برخی از این ابزارها می پردازیم. (شکل 1-5)

شکل 1-5

5-2- برنامه تاریخ و زمان (Date and Time)

اشاره

از این برنامه برای تنظیم تاریخ و ساعت سیستم استفاده می شود. در پنجرۀ Control Panel روی گزینۀ Date and time کلیک کنید.

5-2-1- تنظیم تاریخ و زمان

برای تنظیم تاریخ و زمان سیستم، مراحل زیر را دنبال کنید:

1- در این پنجره برای تغییر تاریخ و ساعت جاری سیستم، روی دکمه Change date and time کلیک کنید. (شکل 2-5)

شکل 2-5

2- کادر تنظیم تاریخ و ساعت مطابق شکل روبه رو ظاهر می شود. در صورتی که سال و ماه جاری سیستم درست تنظیم نشده باشد، روی ناحیۀ مشخص شده (کادر قرمز و آبی شکل 3-5) کلیک کنید تا پنجره تنظیمات مطابق شکل 4-5 ظاهر شود؛ سپس ابتدا سال و بعد ماه را تنظیم نمایید. ضمناً با استفاده از دکمه های سبز رنگ شکل 3-5 می توانید به ماه های قبل و بعد حرکت کنید.

شکل 3-5

3- پس از کلیک در ناحیه قرمز رنگ، پنجره تنظیم سال ظاهر می شود. در پنجره نمایان شده سال جاری را انتخاب کنید. (شکل 4-5)

شکل 4-5

4- برای تنظیم ماه، روی کادر آبی رنگ کلیک کنید و در پنجره نمایان شده، ماه جاری را انتخاب نمایید. (شکل 5-5)

شکل 5-5

5- در بخش Time می توانید به کمک صفحه کلید ساعت صحیح را تایپ کنید. همچنین شما می توانید با استفاده از دکمه های ساعت سیستم را تنظیم نمایید. (شکل 6-5)

شکل 6-5

5-2-2- تنظیم منطقه زمانی

با استفاده از دکمه ...Change time zone شکل 7-5 می توانید منطقه زمانی سیستم خود را تنظیم نمایید.

با کلیک روی این دکمه در بخش Time zone از بین شهرهای نمایش داده شده Tehran را انتخاب کنید. (شکل 8-5)

شکل 7-5

شکل 8-5

5-3- کار با برنامه تنظیم صدا (Sound)

اشاره

برای مدیریت بلندگو و میکروفن مراحل زیر را دنبال کنید:

1- از پنجره Control Panel روی گزینه Sound کلیک کنید.

2- از پنجره باز شده سر برگ Playback را باز کرده سپس روی دکمه Properties کلیک کنید تا پنجرۀ Speaker Properties همانند شکل 9-5 باز شود.

شکل 9-5

5-3-1- تنظیمات مربوط به دستگاه پخش (بلندگو)

برای تنظیمات مربوط به دستگاه پخش صدا در زبانه Playback ابتدا وسیله پخش را از فهرست انتخاب کرده و سپس روی دکمه Properties کلیک کنید. (شکل 9-5)

1- زبانه General: در این زبانه می توانید نام جدیدی به جای Speakers وارد کنید و با کلیک روی دکمه Change Icon می توانید نماد بلندگو را تغییر دهید. (شکل 10-5)

شکل 10-5

2- زبانه Levels: در این زبانه می توانید تنظیمات زیر را انجام دهید (شکل 11-5).

شکل 11-5

5-3-2- تنظیمات مربوط به دستگاه میکروفن

برای تنظیمات مربوط به میکروفون در زبانه Recording ابتدا میکروفون را از فهرست انتخاب کرده و سپس روی دکمه Properties کلیک کنید. (شکل 12-5)

شکل 12-5

زبانه General: در این زبانه می توانید نام جدیدی به جای Microphone وارد کنید و با کلیک روی دکمه Change Icon می توانید نماد میکروفن را تغییر دهید.

زبانه Listen: با انتخاب گزینۀ Listen to this device سیستم به آمپلی فایر تبدیل می شود. در این صورت با در دست گرفتن میکروفن و صحبت کردن، صدای شما مستقیماً از بلندگوی سیستم پخش می شود.

زبانه Levels: در این زبانه می توانید تنظیمات زیر را انجام دهید.

1- گزینۀ Microphone: از این قسمت حجم صدای میکروفن تنظیم می شود.

2- گزینۀ Microphone Boost: با تنظیم این گزینه صدای میکروفن تقویت می شود. (شکل 13-5)

شکل 13-5

یادداشت کنید: توجه داشته باشید حداکثر میزان کیفیت صدای میکروفن را تا 30db می توانید تغییر دهید.

5-3-3- تنظیم صدا برای رویدادهای ویندوز

شما می توانید برای برخی از رویدادهای ویندوز، صدا تعریف کنید. به این منظور مراحل زیر را دنبال کنید.

1- از پنجرۀ Sound زبانۀ Sounds را باز کنید.

2- ابتدا از قسمت Sound Scheme یک طرح صوتی را انتخاب کرده تا رویدادهای موجود در آن طرح به رویدادهای مختلف ویندوز اختصاص یابد.

3- از بخش Program Events یک رویداد انتخاب نمایید. (مثلاً رویداد Maximize)

4- از کشوی رو به پایین Sounds یک صدا انتخاب کنید و با کلیک روی دکمه Test صدای انتخاب شده را بشنوید.

5- اگر صدا مورد قبول شما بود روی دکمه Apply کلیک کنید و اگر تمایل به انجام تنظیمات دیگری ندارید با کلیک روی دکمه OK از پنجره تنظیمات خارج شوید. (شکل 14-5)

شکل 14-5

5-4- کار با برنامه Power Option

اشاره

این برنامه برای مدیریت مصرف انرژی سیستم و برای تغییر عملکرد دکمه Power روی Case و یا بسته شدن درT در رایانه های همراه استفاده می شود.

5-4-1- تنظیمات عملکرد دکمه Power روی Case و Laptop

برای انجام تنظیمات مربوط به عملکرد دکمه، Power روی Case و Laptop از پنل سمت چپ پنجرۀ باز شده گزینۀ Choose what the power buttons do را انتخاب نمایید. (شکل 15-5)

برای مدیریت مصرف انرژی سیستم مراحل زیر را دنبال کنید:

برای دسترسی به این برنامه در کنترل پنل برنامه * را اجرا کرده و از پنجره نمایان شده گزینه Choose what the power buttons do را کلیک کنید.

شکل 15-5

نحوه انجام تنظیمات در PC: در این بخش می توانید تعیین کنید زمانی که سیستم روشن است با فشردن کلید Power کدام یک از عملیات زیر صورت گیرد. (شکل 16-5)

Do nothing: هیچ کاری صورت نگیرد.

Sleep: سیستم به حالت خواب یا آماده به کار قرار گیرد.

Hibernate: تمام برنامه های باز در حافظه سیستم ذخیره شده و سیستم خاموش شود.

Shut down: سیستم خاموش شود.

Turn off the display: فقط صفحه نمایش خاموش شود.

شکل 16-5

نحوه انجام تنظیمات در Laptop: در رایانه همراه دو حالت، برای باتری: on battery و برای برق: Plugged in برای مدیریت مصرف برق وجود دارد که می توانید آن ها را برای هنگام فشردن دکمه Power و هنگام بستن درب رایانه همراه (When I close the lid) تنظیم نمایید. هر کدام از این گزینه ها همانند تنظیماتی که برای PC گفته شد تنظیم می شوند. (شکل 17-5)

شکل 17-5

5-4-2- تنظیمات Shut down

برای فعال کردن گزینه Shut down settings روی گزینه Change settings that are currently unavailable کلیک کنید. (شکل 18-5)

شکل 18-5

شکل 19-5

(Turn on fast startup (recommended: گزینه ای که توسط مایکروسافت توصیه شده است. با انتخاب این گزینه مراحل راه اندازی سیستم پس از خاموش شدن، سریع تر انجام می گیرد.

Sleep: گزینه Sleep در منوی Power موجود در منوی شروع نمایش داده شود.

Hibernate: گزینه Hibernate در منوی Power موجود در منوی شروع نمایش داده شود.

Lock: گزینه Lock در منوی Account picture نمایش داده شود.

5-5- تنظیمات Font

اشاره

فونت های فارسی در محیط های ویرایشی کاربرد مهمی دارند. از این رو نصب فونت های فارسی اهمیت ویژه ای دارد. برنامه Fonts علاوه بر نمایش، فهرست فونت های نصب شده، امکان حذف و نصب فونت های جدید را برای کاربران فراهم می سازد.

برای انجام تنظیمات Font از کنترل پنل روی آیکون * کلیک کنید. (شکل 20-5)

شکل 20-5

5-5-1- حذف و نصب فونت

روش اول: ساده ترین روش برای نصب فونت جدید دابل کلیک کردن روی پرونده های فونت می باشد. برای حذف فونت ابتدا فونت مورد نظر را انتخاب کنید سپس کلیک راست کرده و گزینه Delete را انتخاب کنید که پس از آن پیام هشدار مقابل برای تأیید حذف ظاهر می گردد. (شکل 21-5)

شکل 21-5

5-6- کار با برنامه Region

اشاره

برای تنظیم زبان، کشور و نیز قالب نمایش تاریخ و ساعت از برنامه Region استفاده می شود.

5-6-1- تنظیمات منطقه جغرافیایی و قالب نمایش اعداد

برای انجام این تنظیمات مراحل زیر را طی کنید.

1- از Control Panel روی آیکون * کلیک کنید. (شکل 22-5)

2- سر برگ Formats را باز کنید.

3- از بخش Format می توانید زبان و کشور را انتخاب نمایید ((Persian (Iran).

4- در بخش Date and time formats یکی از قالب های نمایش تاریخ و ساعت را انتخاب کنید.

5- با استفاده از گزینۀ First day of week می توانید تعیین کنید که اولین روز هفته، چه روزی باشد.

شکل 22-5

6- برای تنظیم نحوه نمایش اعداد، واحد پول و تنظیمات بیشتر تاریخ و زمان روی دکمه Additional settings کلیک کنید تا پنجره Customize Format ظاهر شود. (شکل 23-5)

شکل 23-5

1- تنظیم نحوه نمایش اعداد: برای تنظیم نمایش اعداد یکی از قالب های نمایش را انتخاب کنید.

Decimal symbol: برای تعیین علامت اعشار در عدد استفاده می شود.

No. of digits after decimal: با این گزینه، دقت اعداد اعشار تعیین می شود.

Digit grouping symbol: این گزینه، برای درج علامت گروه بندی (هزارگان) کاربرد دارد.

Digit grouping: برای تعیین گروه بندی ارقام عدد استفاده می شود.

Negative sign symbol: برای درج علامت منفی عدد استفاده می شود.

Negative number format: نحوه نمایش علامت منفی برای اعداد منفی را تنظیم می کند.

Display leading zero: برای تعیین قالب نمایش صفر قبل از اعشار استفاده می شود.

List separator: برای تعیین علامت جداکننده فهرست استفاده می شود.

Measurement system: برای تعیین نوع واحد اندازه گذاری استفاده می شود (توصیه می شود روی سیستم Metric تنظیم شود).

2- تنظیم نحوۀ نمایش واحد پول: برای تنظیم نمایش واحد پول از زبانۀ Currency استفاده می شود. شکل (24-5) در بخش Currency format می توانید واحد پول را به ریال، دلار و یا یورو € تغییر دهید.

شکل 24-5

3- تنظیم اختصاصی زمان: یکی از تنظیمات این زبانه و بعد از تعیین علامت قبل از ظهر یا AM symbol ظهر یا PM symbol در کنار نمایش ساعت می باشد. (شکل 25-5)

شکل 25-5

زبانه Date: در تنظیمات این بخش می توانید تاریخ سیستم را بر حسب تاریخ شمسی یا میلادی، قمری و... تنظیم نمایید. شکل (26-5) برای این کار، با استفاده از کشوی بازشوی گزینۀ Calendar type، تاریخ مورد نظر خود را انتخاب نمایید (شکل 27-5).

شکل 26-5

شکل 27-5

5-6-2- پشتیبانی از فونت فارسی

بعضی از برنامه های کاربردی مانند اتوکد و ویژوال و... فونت های فارسی را پشتیبانی نمی کنند. برای شناسایی زبان فارسی در این برنامه ها کافی است مراحل زیر را دنبال کنید:

1- از کنترل پنل برنامۀ Region را اجرا کنید.

2- سربرگ Administrative را باز کرده و روی دکمۀ locale... Change system کلیک کنید. (شکل 28-5)

شکل 28-5

3- در کادر ظاهر شده گزینه Persian را انتخاب کرده و برای اعمال تنظیمات روی دکمه OK کلیک کنید. (شکل 29-5)

شکل 29-5

4- برای اعمال تغییرات انجام شده باید سیستم مجدداً راه اندازی شود. در کادر نمایش داده شده، با کلیک روی دکمۀ Restart now سیستم راه اندازی مجدد می شود. (شکل 30-5)

شکل 30-5

5-7- تنظیمات ماوس (Mouse)

اشاره

ماوس یکی از اصلی ترین ابزارهای ارتباط ما با رایانه است. طبیعی است که هر شخصی تنظیمات متفاوتی را هنگام استفاده از ماوس نیاز دارد. برای دسترسی به تنظیمات ماوس کافی است از کنترل پنل روی آیکون * کلیک کنید.

برخی از تنظیمات ماوس بسیار کاربردی و مفید هستند که به برخی از آن ها اشاره می کنیم.

5-7-1- تغییر جای دکمه های ماوس

ممکن است افراد چپ دست هنگام کار با ماوس کمی دچار مشکل شوند. در پنجره تنظیمات ماوس می توانید جای دکمه چپ و راست ماوس را عوض کنید تا این مسئله برای افراد چپ دست حل شود.

برای این کار مراحل زیر را دنبال کنید.

1- در پنجره تنظیمات ماوس زبانه Buttons را انتخاب کنید.

2- در بخش Button configuration شکل 31-5 گزینۀ Left-handed را انتخاب کنید تا ماوس ویژۀ افراد چپ دست شود (عملکرد دکمه چپ و راست با هم عوض می شود).

شکل 31-5

5-7-2- تغییر سرعت دابل کلیک ماوس

معمولاً افراد تازه کار نمی توانند عمل (دابل کلیک) را با سرعت بالا انجام دهند، به همین دلیل هنگام کار با ماوس دچار مشکل می شوند. برای حل این مسئله می توان سرعت دابل کلیک ماوس را تغییر داد.

برای تغییر سرعت دابل کلیک ماوس کافی است در بخش Double Click Speed با تغییر دادن دکمه پیمایش بین Slow و Fast سرعت دابل کلیک ماوس را تغییر دهید. (شکل 32-5)

با دابل کلیک روی نماد پوشۀ مقابل آن، سرعت عمل دابل کلیک را آزمایش کنید.

شکل 32-5

تحقیق کنید: در مورد عملکرد گزینۀ Turn on click Lock تحقیق کنید.

5-7-3- تغییر شکل اشاره گر ماوس

می توان شکل اشاره گر ماوس را در حالت های مختلف سفارشی سازی کرد. برای این کار مراحل زیر را دنبال کنید. (شکل 33-5)

شکل 33-5

1- در پنجره تنظیمات ماوس زبانه Pointer را باز کنید.

2- از بخش Scheme ابتدا یک مجموعۀ آماده انتخاب کنید، سپس شکل اشاره گر را از بخش Customize تغییر دهید.

یادداشت کنید: اگر گزینه Enabled pointer shadow را فعال کنید اشاره گر ماوس دارای سایه می شود.

5-7-4- تغییر سرعت حرکت ماوس

در بخش motion می توانید سرعت حرکت ماوس را تغییر دهید. برای این کار مراحل زیر را دنبال کنید.

1- در پنجره تنظیمات ماوس زبانه Pointer Options را باز کنید.

2- در بخش Motion برای تغییر سرعت حرکت ماوس کافی است با تغییر دادن دکمه پیمایش بین Slow و Fast سرعت حرکت ماوس را تغییر دهید.

3- در بخش Snap To با فعال کردن گزینه ...Automatically move اشاره گر ماوس، به محض باز شدن هر پنجره ای (کادر تنظیم) روی دکمه پیش فرض که غالباً OK است قرار می گیرد.

4- با فعال کردن گزینه Display pointer trails در بخش Visibility موقع حرکت دادن ماوس، اشاره گر دنباله دار می شود.

5- با فعال کردن گزینه Hide pointer while typing موقع تایپ کردن متن، اشاره گر ماوس مخفی می شود. (شکل 34-5)

6- با فعال کردن گزینه Show location of pointer when I press CTRL key در بخش Visibility با فشردن کلید Ctrl، موقعیت جاری اشاره گر ماوس نمایش داده می شود.

شکل 34-5

تحقیق کنید: در مورد تغییر عملکرد دکمه پیمایش ماوس تحقیق کنید.

5-8- تنظیمات صفحه کلید (Keyboard)

برای دسترسی به تنظیمات صفحه کلید از کنترل پنل روی آیکون * کلیک کنید.

در این جا به برخی از کاربردی ترین تنظیمات صفحه کلید اشاره می کنیم.

1- تنظیم زمان تأخیر: در بخش Character repeat و از قسمت Repeat delay برای تنظیم زمان تأخیر تکرار اولین کلیدی که فشرده اید، کافی است با تغییر دادن دکمه پیمایش بین Long و Short سرعت حرکت ماوس را تغییر دهید.

2- سرعت تکرار: از قسمت Repeat rate می توانید سرعت تکرار کلید فشرده شده را تغییر دهید. هر چقدر دکمه پیمایش را به سمت fast تغییر دهید سرعت تکرار بیش تر خواهد شد.

برای تست تنظیمات انجام شده ابتدا در کادر Click here and hold down a key to test repeat rate یکی از کلیدهای صفحه کلید را به دلخواه فشار دهید و نتیجۀ تغییرات را ملاحظه نمایید.

3- سرعت علامت چشمک زن: در بخش Cursor blink rate با تغییر دکمه پیمایش می توانید سرعت چشمک زدن مکان نما (Cursor)، (زمانی که در حال تایپ هستید) را ببینید. (شکل 35-5)

شکل 35-5

5-9- کار با برنامۀ File Explorer options

اشاره

به کمک این برنامه می توان نحوه نمایش پرونده ها، پوشه ها و پنجره ها را تنظیم نمود. برای دسترسی به تنظیمات File Explorer options یکی از روش های زیر را انتخاب کنید.

روش اول: در برنامۀ File Explorer در زبانۀ View از بخش Options گزینۀ Change folder and search options را کلیک کنید.

روش دوم: در کنترل پنل روی آیکون * کلیک کنید.

5-9-1- نمایش محتویات Quick Access

در صورتی که قصد نمایش محتویات Quick Access را دارید در قسمت Open File Explorer to دو گزینه وجود دارد که انتخاب هر کدام عملکرد متفاوتی را به همراه دارد. (شکل 36-5)

شکل 36-5

شکل 37-5- پنجره کاوشگر فایل در حالت نمایشی Quick Access

شکل 38-5- پنجره کاوشگر فایل در حالت نمایشی This PC

5-9-2- بازشدن فایل ها و پوشهها در پنجره های جدید

در صورتی که بخواهید فایل و پوشه ها هر کدام در قالب یک پنجره جدید باز شوند از بخش Browse folders گزینه Open each folder in its own window را انتخاب کنید.

گزینه Open each folder in the same window موجب می شود که هنگام کار با کاوشگر فایل اگر پوشه ای را باز کنید پنجره های دیگر روی همان پنجره قبل باز شوند. (شکل 39-5)

شکل 39-5

5-9-3- تنظیمات انتخاب با ماوس

این بخش نحوه انتخاب با ماوس را مدیریت می کند.

1- گزینه (Single-click to open an item (point to select با انتخاب این گزینه وقتی اشاره گر ماوس را روی پرونده یا پوشه ای قرار می دهید انتخاب می شود و با یک کلیک، آن پوشه یا پرونده باز یا اجرا می شود. (شکل 40-5)

شکل 40-5

2- گزینه (Double click to open an item (single-click to select: با انتخاب این گزینه برای باز کردن پوشه یا اجرای یک پرونده باید دابل کلیک و برای انتخاب یک پوشه یا پرونده باید کلیک کنید. (شکل 41-5)

شکل 41-5

5-9-4- نمایش پرونده ها یا پوشه ها در Quick Access

پرونده ها و یا پوشه هایی که اخیراً باز شده اند، در Quick Access نمایش داده می شوند. کاربر می تواند نمایش پرونده و پوشه را مدیریت کند (می تواند تعیین کند که فولدرها نمایش داده شوند یا فایل ها). در شکل 41-5 در بخش Privacy دو گزینه وجود دارد که دارای عملکردهای متفاوتی هستند.

1- گزینه Show recently used files in Quick access: فایل هایی را که اخیراً باز کرده اید در Quick access نمایش داده می شوند.

2- گزینه Show frequently used folders in Quick access: پوشه هایی را که اخیراً باز کرده اید در Quick access نمایش داده می شوند.

اگر روی دکمه Clear کلیک کنید، پرونده ها و پوشه هایی که اخیراً باز کرده اید از Quick access حذف می شوند و فقط پوشه های سنجاق (pin) شده باقی می مانند.

دکمه Restore Defaults برای بازگرداندن تنظیمات به حالت پیش فرض مورد استفاده قرار می گیرد.

5-9-5- تنظیمات پیشرفتۀ نمایش فایل ها و فولدرها

برای مدیریت نمایش فایل ها و پوشه ها و انجام تنظیمات بیش تر روی نمایش آن ها مراحل زیر را دنبال کنید.

1- وارد برنامه File Explorer Options شوید.

2- زبانۀ View را باز کنید.

3- قسمت Advanced Settings دو بخش اصلی Files and Folders و Navigation pane وجود در دارد که گزینه Navigation pan یا پیمایش قابل نمایش است.

1- گزینه Always show icons ,never thumbnails: در صورت انتخاب این گزینه، علاوه بر این که محتوای پوشه ها نمایان نمی شود، امکان دیدن اولین فریم فیلم ها و نیز نمایش تصویر پرونده های گرافیکی نیز وجود ندارد. (شکل 42-5)

فعال

غیر فعال

شکل 42-5- مقایسه دو حالت فعال و غیر فعال نمایش محتوای پوشه

2- گزینه Always show menus: انتخاب این گزینه موجب می شود زمانی که پنجره کاوشگر پرونده را باز می کنید نوار منو نمایش داده شود.

3- گزینه Display file icon on thumbnails: فعال بودن این گزینه، باعث می شود نماد نرم افزاری که با آن نرم افزار باز می شود، در سمت راست پایین پرونده نمایش داده شود. (شکل 43-5)

شکل 43-5- مقایسه دو حالت فعال و غیرفعال Thumnails

4- گزینه Display file size information in the folder Tips: با انتخاب این گزینه، اشاره گر ماوس روی هر پوشه ای قرار گیرد، پس از مکث کوتاهی اندازه پوشه در کادر راهنما (Tooltip) نمایش داده می شود. در صورتی که این گزینه غیر فعال باشد فقط تاریخ ایجاد پوشه در کادر راهنما نمایش داده می شود. (شکل 44-5)

شکل 44-5- مقایسه دو حالت فعال و غیرفعال Information

5- گزینه Display the full path in the title bar: با انتخاب این گزینه، مسیر کامل پوشه جاری در نوار عنوان نمایش داده می شود. (شکل 45-5)

شکل 45-5- مقایسه دو حالت فعال و غیرفعال full path

6- گزینه Hidden files and folders: برای نمایش یا عدم نمایش فایل ها و پوشه هایی که دارای صفت مخفی می باشند از بخش hidden files and folders فقط با انتخاب یکی از گزینه های زیر امکان پذیر می باشد.

7- گزینه Hide empty drives: این گزینه باعث می شود که درایوهای خالی نمایش داده نشوند.

8- گزینه Hide extensions for known file types: در صورت انتخاب این گزینه، پسوند پرونده های شناخته شده توسط ویندوز نمایش داده نمی شود. بنابراین برای نمایش پسوند پرونده های شناخته شده توسط ویندوز، این گزینه را غیر فعال کنید.

9- گزینه Hide folder merge conflicts: با انتخاب این گزینه، زمانی که از پوشه ای نسخه مشابه تهیه شود و پوشه دیگری با همین نام در مقصد وجود داشته باشد، پیغام هشدار مبنی بر وجود پوشۀ هم نام ظاهر نمی شود و پرونده های جدید به پوشه موجود اضافه می شود.

10- گزینه (Hide protected operating system files (Recommended: اگر گزینه Show hidden files folders, and drives فعال باشد فعال بودن این گزینه اثر گذار است و در صورت فعال بودن این گزینه پرونده های سیستمی که مخفی هم هستند، نمایش داده نمی شود و توصیه مایکروسافت این است که این گزینه را غیر فعال نکنید.

11- گزینه Launch folder windows in a separate process: انتخاب این گزینه موجب می شود که پوشه ها در پنجره های جداگانه باز شده و به صورت جداگانه پردازش شود. در این صورت اگر مشکلی برای آن پنجره به وجود آید برای کل کاوشگر پرونده مشکلی به وجود نخواهد آورد.

12- گزینه Restore previous folder windows at logon: با فعال نمودن این گزینه، پوشه هایی که قبل از خاموش شدن سیستم باز بوده اند، پس از روشن شدن مجدد سیستم، مجدداً باز شده و در دسترس کاربر قرار می گیرند.

13- گزینه Show drive letters: انتخاب این گزینه موجب نمایش برچسب درایو می شود.

14- گزینه Show encrypted or compressed NTFS files in color: فعال بودن این گزینه، موجب می شود پرونده ها و پوشه های فشرده یا رمزنگاری شده به صورت رنگی نمایش داده می شوند.

15- گزینه Show pop-up description for folder and desktop items: انتخاب این گزینه موجب می شود تا با قرار دادن اشاره گر ماوس روی پوشه یا پرونده کادر راهنما (Tooltips) نمایش داده شود.

16- گزینه Show review handlers in preview pane: در صورت انتخاب این گزینه، محتوای پرونده هایی که با برنامه های خاصی ساخته شده اند در بخش پنل پیش نمایش (Preview panel) نمایش داده می شوند.

17- گزینه Show status bar: برای نمایش نوار وضعیت در کاوشگر پرونده این گزینه را فعال نمایید. در نوار وضعیت، اطلاعات جزئی از پوشه یا پرونده های انتخاب شده نمایش داده می شود.

18- گزینه Show sync provider notifications: این گزینه موجب می شود، در صورت به روزرسانی ویندوز، اگر تغییراتی در برنامه کاوشگر پرونده به وجود آمده باشد، با باز کردن کاوشگر پرونده آن تغییرات به صورت اعلان نمایش داده شود.

19- گزینه Use check boxes to select items: با انتخاب این گزینه، مربع انتخاب به گوشه بالای سمت چپ هر پرونده یا پوشه اضافه می شود که با کلیک کردن داخل آن مربع انتخاب جاری (بدون نیاز به نگه داشتن کلید Ctrl) به انتخاب قبلی اضافه می شود. (شکل 46-5)

فعال

غیر فعال

شکل 46-5- مقایسه دو حالت فعال و غیرفعال check box

20- گزینه (Use Sharing wizard (Recommended: با فعال بودن این گزینه دکمه ...Share در زبانه Sharing فعال می شود تا بتوان به صورت ویزاردی نسبت به اشتراک گذاری پوشه اقدام کرد.

21- بخش When typing into list view: این بخش دارای دو گزینه برای تایپ در قسمت جستجو است. (شکل 47-5)

فعال

غیر فعال

شکل 47-5 مقایسه دو حالت فعال و غیر فعال Sharing

برای مدیریت نمایش Navigation pane (سمت چپ صفحه ناوبری) در پنجرۀ کاوشگر پرونده از این گزینه استفاده می شود.

5-10- کار با Programs and Features

اشاره

برای حذف و تغییر در اجزای برنامه های نصب شده و نیز برای فعال و غیر فعال کردن اجزای ویندوز از برنامۀ Programs and Features استفاده می شود.

5-10-1- حذف برنامه های نصب شده

برای دسترسی به لیست برنامه های نصب شده در سیستم، از کنترل پنل گزینه Programs and Features را اجرا کنید و برای حذف یک برنامه مراحل زیر را دنبال کنید.

1- ابتدا آن برنامه را انتخاب کنید.

2- سپس گزینه Uninstall را در نوار بالای فهرست برنامه ها انتخاب کنید.

یادداشت کنید: برخی از برنامه ها دارای گزینه Uninstall/Change هستند که علاوه بر حذف کردن می توان اجزای نصب شده آن برنامه را نیز، کم یا زیاد کرد.

5-10-2- حذف برنامه از طریق App and Features

از طریق برنامه App and Features، نیز می توان اقدام به حذف یک برنامه نمود. برای این کار ابتدا باید برنامه Settings را از منوی شروع اجرا کرده و از پنجرۀ باز شده گزینۀ Apps را کلیک کنید (شکل 48-5). ادامه برای مثال نحوه حذف در برنامه Adobe Acrobat Reader را به کمک برنامه App and Features توضیح خواهیم داد.

شکل 48-5

برای حذف برنامۀ Adobe Acrobat Reader مراحل زیر را دنبال کنید. (شکل 49-5)

1- از پنجره Apps and features روی برنامه مورد نظر کلیک کنید.

2- در پنجره نمایان شده برنامه ای که قصد حذف آن را داریم انتخاب نموده و از قسمت بالای صفحه گزینه Uninstall را انتخاب نمایید.

شکل 49-5

3- در کادر تأیید حذف، با کلیک روی گزینه Yes برنامه انتخاب شده حذف خواهد شد. (50-5)

شکل 50-5

یاداشت کنید: برنامه هایی که توسط کاربر نصب شده است دارای دو گزینه Uninstall و Modify و برنامه های ویندوز دو دکمۀ Uninstall و Move دارند.

تحقیق کنید: تفاوت گزینه های Uninstall,Modify,Move,change را بررسی نمایید.

5-10-3- به روز رسانی اجزای ویندوز (Components)

برخی از برنامه هایی که به همراه ویندوز نصب می شوند و یا برنامه هایی که ما در سیستم نصب می کنیم هر چند ماه یک بار نسخه جدیدی از آن برنامه روانۀ بازار می گردد. از این رو نیاز است که این برنامه ها به روزرسانی شوند. اگر سیستم ما به اینترنت متصل باشد به طور خودکار آن برنامه را دانلود و نصب می کند. به شرطی که قابلیت تشخیص و به روز رسانی خودکار در ویندوز فعال شود.

برای فعال سازی قابلیت تشخیص و به روز رسانی برنامه ها توسط ویندوز مراحل زیر را طی کنید.

1- در منوی کنترل پنل آیکون Program and features را انتخاب کنید.

2- از پنل سمت چپ روی گزینه Turn Windows features on or off کلیک کنید. (51-5)

شکل 51-5

3- برای نصب یک Component (به روزرسانی) علامت کنار پوشه مربوطه را فعال کنید.

4- همچنین برای حذف یک Component (به روز رسانی) علامت کنار پوشه مربوطه را غیر فعال کنید.

5- مثلاً برای نصب Component اینترنت اکسپلورر 11، مطابق شکل 52-5 علامت کنار این پوشه را فعال کنید.

6- روی دکمه OK کلیک کنید تا تنظیمات اعمال شود.

شکل 52-5

5-11- برنامه System

از این برنامه برای نمایش و تنظیم ویژگی های سیستم استفاده می شود. برای دسترسی به این برنامه در کنترل پنل روی آیکون System کلیک کنید. در بخش های مختلف این برنامه اطلاعاتی در مورد مشخصات سیستم قابل نمایش است. (شکل 53-5)

شکل 53-5

5-12- کار با Device Manager

اشارة

از این برنامه برای مدیریت سخت افزارهای نصب شده روی سیستم استفاده می شود. برای دسترسی به این برنامه، کافی است در کنترل پنل روی آیکون Device Manager کلیک کنید. پنجره Device Manager به شکل زیر ظاهر می شود که در آن می توان راه انداز سخت افزار را نصب، به روز رسانی و یا به طور موقت آن را غیر فعال نمود. (شکل 54-5)

شکل 54-5

5-12-1- به روز رسانی راه انداز سخت افزار

جهت به روز رسانی راه انداز سخت افزار لازم است ابتدا رایانه را به اینترنت متصل کرده سپس مراحل زیر را دنبال کنید. (شکل 55-5)

شکل 54-5

1- ابتدا سخت افزار مورد نظر را انتخاب کرده، سپس روی آن کلیک راست کنید.

2- از بین گزینه های ظاهر شده Update driver را انتخاب کنید.

3- با انتخاب گزینه Search Automatically for drivers می توانید سخت افزار خود را به روزرسانی کنید. (شکل 56-5)

شکل 56-5

5-12-2- غیر فعال کردن سخت افزار

برای غیر فعال کردن یک سخت افزار لازم است مراحل زیر را دنبال کنید.

1- ابتدا سخت افزار مورد نظر را انتخاب کرده سپس روی آن کلیک راست کنید.

2- از بین گزینه های ظاهر شده Disable device را انتخاب کنید. (شکل 57-5)

شکل 57-5

شکل 58-5

یادداشت کنید: سخت افزاری که غیر فعال شده است را می توانید با کلیک راست روی آن و انتخاب گزینه Enable device مجدداً فعال نمایید.

5-12-3- حذف راه انداز سخت افزار

برای حذف راه انداز سخت افزار مراحل زیر را دنبال کنید. (شکل 59-5)

شکل 59-5

1- ابتدا سخت افزار مورد نظر را انتخاب کرده، سپس روی آن کلیک راست کنید.

2- از بین گزینه های ظاهر شده Uninstall device را انتخاب کنید.

5-12-4- جستجوی سخت افزار

امروزه اغلب سخت افزارهایی که تولید می شوند دارای پورت USB می باشند و به محض اتصال به رایانه توسط سیستم شناسایی می شوند. در برخی از موارد ممکن است یک سخت افزار توسط سیستم شناسایی نشده باشد و در لیست فهرست نمایش یافته، دیده نشود. در این صورت با استفاده از گزینه Scan for Hardware Changes سخت افزار توسط سیستم مورد جست وجو قرار می گیرد.

5-12-5- نمایش ویژگی های سخت افزار

از گزینه Properties برای دسترسی به پنجره ویژگی های سخت افزار انتخاب شده استفاده می شود.

5-13- نصب چاپگر

اشاره

به منظور چاپ اسناد، ابتدا باید پرینتر را در Laptop و یا PC نصب و راه اندازی کنید. برخی از پرینترها به همراه خود (CD (Driver نصب و راه اندازی دارند. در صورتی که CD نصب به همراه پرینتر عرضه نشود، می توانید Driver نصب پرینتر را از سایت رسمی شرکت سازنده پرینتر دانلود و نصب کنید.

5-13-1- نصب یک چاپگر محلی

امروزه پرینترها به دو صورت بیسیم و سیمی (به کمک کابل) به سیستم متصل می شوند. معمول ترین روش برای اتصال یک پرینتر به رایانه استفاده از کابل USB است، که به آن نصب پرینتر محلی می گویند.

برای نصب یک پرینتر محلی مراحل زیر را دنبال کنید.

1- با کابل USB پرینتر را به رایانه متصل کرده، سپس آن را روشن کنید.

2- به کمک یکی از روش های زیر وارد برنامه نصب پرینتر شوید.

3- در پنجره ظاهر شده روی گزینۀ Add a printer کلیک کنید. (شکل 60-5)

شکل 60-5

4- ابتدا سیستم اقدام به جستجوی چاپگر متصل شده به خود می کند. (شکل 61-5)

شکل 61-5

5- اگر چاپگری به سیستم شما متصل نباشد پیام No device found ظاهر می شود. پس از آن شما می توانید با کلیک روی گزینه The printer that I want isn't listed یک چاپگر به صورت دستی روی سیستم نصب کنید. (شکل 62-5)

شکل 62-5

6- گزینه Add a local printer or network printer with manual settings را انتخاب کنید. در ادامه روی دکمه Next کلیک کنید. (شکل 63-5)

شکل 63-5

7- از کادر: Use an existing port گزینه LPT1 را انتخاب کرده سپس روی دکمه Next کلیک کنید. (شکل 64-5)

شکل 64-5

8- در پنجره Install the printer driver از کادر Manufacturer نام کارخانه سازنده چاپگر و از کادر Printers مدل چاپگر را انتخاب کنید به عنوان مثال شرکت HP مدل 1022 HP LaserJet را انتخاب کنید.

9- پس از انتخاب کارخانه سازنده و مدل آن روی دکمه Next کلیک کنید. (شکل 65-5)

شکل 65-5

10- سیستم به عنوان پیش فرض نامی برای چاپگر در نظر می گیرد که شما می توانید در کادر Printer name به دلخواه نام جدیدی را وارد کنید. (شکل 66-5)

شکل 66-5

11- از آن جایی که قرار است این چاپگر به صورت محلی استفاده شود در پنجره Printer Sharing گزینه Do not share this printer را انتخاب کنید. (شکل 67-5)

شکل 67-5

12- اگر گزینه Set as default printer انتخاب شود، تمام دستورات چاپ روی این پرینتر ارسال می شود.

13- برای خاتمۀ نصب چاپگر، روی دکمه Finish کلیک کنید. (68-5)

شکل 68-5

تحقیق کنید: در مورد عملکرد دکمه Print a test Page تحقیق کنید.

5-14- کار با Task Manager

اشاره

این برنامه به نوعی جزء برنامه های نظارتی سیستم محسوب می شود که پیرامون فرایندها و اپلیکیشن های در حال اجرا است و همچنین وضعیت کلی سیستم اطلاعاتی را در اختیار کاربر قرار می دهد. در برخی مواقع، از این ابزار جهت عیب یابی سیستم استفاده می شود.

برای دسترسی به این برنامه یکی از روش های زیر را به کار بگیرید.

5-14-1- زبانه Processes

در این زبانه فهرست تمام پردازش های مختلف اعم از برنامه های اجرا شده توسط کاربر و ویندوز نمایش داده می شود و درصد استفاده از RAM ،CPU، هارد، شبکه و همچنین پردازشگر کارت گرافیک (GPU) را نمایش می دهد (شکل 69-5). برای غیر فعال کردن پردازشی که از منابع زیادی استفاده می کند، ابتدا روی آن کلیک راست کرده و گزینه End Task را انتخاب کنید تا آن برنامه بسته شود.

شکل 69-5

5-14-2- زبانه Performance

با انتخاب هر کدام از منابع سیستم، میزان استفاده از منابع (در هر لحظه) به صورت گرافیکی نمایش داده می شود. (شکل 70-5)

شکل 70-5

5-14-3- زبانه App history

با انتخاب این زبانه، فهرست برنامه هایی که از ماه قبل تا امروز اجرا شده اند و مدت زمان استفادۀ آن ها از منابع سخت افزاری نمایش داده می شود (شکل 71-5)

شکل 71-5

5-14-4- زبانه Startup

در این زبانه فهرست برنامه هایی که پس از روشن کردن سیستم و راه اندازی ویندوز به صورت خودکار اجرا می شوند، نمایش داده می شود. در این پنجره به کمک ستون Status وضعیت فعال بودن برنامه ها مشخص می شود. در صورتی که نیاز به اجرای برنامه ای نداشته باشید، روی آن کلیک راست کرده و گزینه Disable را انتخاب کنید. (شکل 72-5)

شکل 72-5

5-14-5- زبانه Users

این زبانه، میزان استفاده کاربران از منابع سخت افزاری را نمایش می دهد. (شکل 73-5)

شکل 73-5

5-14-6- زبانه Details

همانند زبانۀ Processes لیست برنامه های اجرا شده و همچنین میزان استفاده از RAM و CPU را با جزئیات بیش تری نمایش می دهد. (شکل 74-5)

شکل 74-5

5-14-7- زبانه Services

به کمک این زبانه، سرویس های ویندوز در حال اجرا و متوقف شده نمایش داده می شوند. (شکل 75-5)

شکل 75-5

5-15- معرفی برنامۀ Windows Administrative Tools

ابزارهای مدیریتی در ویندوز (Windows Administrative Tools) مجموعه ای از چندین ابزار پیشرفته هستند که معمولاً توسط مدیران سیستم از آن ها استفاده می شود.

برای استفاده از ابزارهای مدیریتی ویندوز ابتدا به کمک یکی از روش های زیر پنجره Windows Administrative Tools را باز کنید.

1- منوی شروع را باز کنید و گزینه All apps را اجرا کنید.

2- از منوی باز شده روی گزینه Windows Administrative Tools کلیک کنید تا به برنامه های موجود در آن دسترسی داشته باشید.

در کنترل پنل روی آیکون * کلیک کنید.

5-16- ابزار آزاد کردن فضای دیسک سخت (Disk cleanup)

یکی از برنامه های موجود در Windows Administrative Tools برنامه Disk Cleanup است که برای آزاد کردن فضای دیسک سخت مورد استفاده قرار می گیرد.

وقتی پرونده یا پوشه های در ایوی را حذف می کنید، وارد سطل بازیافت می شود. همچنین پس از بارگیری و نصب یک برنامه و یا پرونده های موقتی ایجاد شده روی درایوها که شما نیازی به آن ها ندارید از طریق برنامه Disk Cleanup می توانید آن ها را پاک کنید.

برای آزاد کردن فضای دیسک مراحل زیر را طی کنید.

1- برنامۀ Windows Administrative Tools را باز کرده سپس روی آیکون Disk Cleanup کلیک کنید.

2- از کادر ظاهر شده درایو موردنظر را انتخاب نموده، روی دکمه OK کلیک کنید و صبر کنید تا اسکن درایو انتخاب شده برای نمایش پرونده های غیر ضروری به اتمام برسد. در این مرحله میزان فضای قابل پاکسازی محاسبه می گردد. (شکل 76-5)

شکل 76-5

3- در بخش Files to delete گروه پرونده های غیر ضروری را انتخاب کنید، سپس روی دکمه OK کلیک کنید. (شکل 77-5)

شکل 77-5

4- کادر پیام تأیید حذف ظاهر می شود. پس کنید از انتخاب Delete Files کمی باید صبر تا عملیات پاکسازی به پایان برسد. (شکل 78-5 و 79-5)

شکل 78-5

شکل 79-5

یادداشت کنید: وقتی درایوی به غیر از درایو :C را انتخاب می کنید، گزینه های کمتری نسبت به درایو :C نمایش داده می شود.

5-17- کار با برنامه یکپارچه سازی فضای دیسک (Defragment and Optimize)

اشاره

وقتی یک پرونده به تکه های متعددی تقسیم شده و در مکان های مختلفی روی درایو قرار می گیرد، سرعت دسترسی به آن پرونده کاهش می یابد.

برای بالا بردن سرعت دسترسی به اطلاعات یک درایو دیسک سخت، نیاز است که پراکندگی بین اجزای

یک پرونده را از بین ببرید. این کار توسط نرم افزار Defragment and Optimize Drives انجام می شود.

دلایل پراکندگی فضای یک درایو: حذف کردن پرونده و تهیه نسخه مشابه یا ذخیره کردن پرونده های جدید. نصب و حذف برنامه ها به ویژه این که در حین نصب اختلالی به وجود آید.

5-17-1- یکپارچه سازی دیسک

برای یکپارچه سازی فضای دیسک مراحل زیر را طی کنید.

1- برنامه Windows Administrative Tools را باز کنید.

2- روی آیکون * کلیک کنید.

3- در پنجره Optimize Drives باید درایو مورد نظر را برای یکپارچه سازی انتخاب کنید، سپس برای تجزیه و تحلیل درایو انتخاب شده روی دکمه Analyze کلیک کنید. (شکل 80-5)

شکل 80-5

4- پس از یکپارچه سازی پنجره ای به شکل زیر نمایان می شود.

5- پس از خاتمه تجزیه و تحلیل درایو روی دکمه Optimize کلیک کنید، این مرحله ممکن است چند دقیقه طول بکشد و برای درایو :C این زمان طولانی تر خواهد بود. (شکل 81-5)

شکل 81-5

یادداشت کنید: اگر از ابتدا روی دکمه Optimize کلیک کنید تجزیه و تحلیل به طور خودکار انجام می شود. در ضمن می توانید عملیات یکپارچه سازی را روی چند درایو به طور همزمان هم انجام دهید (عبارت Running یعنی در حال یکپارچه سازی).

5-17-2- تنظیم خودکار یکپارچه سازی دیسک

برای اجرای خودکار برنامه یکپارچه سازی در زمان های خاص روی دکمه Change settings کلیک کنید. (شکل 82-5)

شکل 82-5

به طور پیش فرض اجرای زمان بندی شده یکپارچه سازی به صورت هفتگی است. در بخش Frequency می توانید آن را به صورت روزانه (Daily) و ماهانه (Monthly) هم تغییر دهید.

برای انتخاب درایوی خاص روی دکمه Choose کلیک کنید. به طور پیش فرض همه درایوها برای یکپارچه سازی انتخاب شده اند. (شکل 83-5)

شکل 83-5

خلاصه مطالب

Learn In English

The control Panel

1- .The control panel is one of the main components of Windows that allows you to change system settings

2- .Includes various programs to configure the system, software and hardwareTo access this program, type "Control Panel" in the taskbar search box and run it after finding it

3- .In this way, with the help of the tools in it, you can configure the system in terms of hardware and software. The control panel includes programs for setting the date and time, setting the time zone, settings for the player and microphone, setting the sound for Windows events, and so on

واژه نامه تخصیصی

پخش Playback

کارایی Performance

فرایندها Processes

دسترسی سریع Quick access

توصیه شده Recommended

منطقه Region

در حال ضبط Recording

جداکننده Separator

طرح صدا Sound scheme

بلندگوها Speakers

منطقه زمانی Time zone

خروجی صدا Audio output

نوع تقویم Calendar type

تکرار کاراکتر Character repeat

صفحه کنترل Control Panel

اجزا Components

فرمت پول Currency format

نماد اعشاری Decimal Symbol

پاکسازی دیسک Disk cleanup

تاریخ History

عمومی General

سیستم اندازه گیری Measurement System

وصل شده Plugged in

سؤالات عملکردی

1- سینا کارمند دفتر بیمه است. او هنگام کار با سیستم خود متوجه شد که ساعت رایانه اش تنظیم نیست و تاریخ او در ناحیه اعلان سیستم به صورت میلادی نمایش داده می شود. چگونه او می تواند تاریخ و ساعت سیستم خود و نحوه نمایش تاریخ را به صورت شمسی تنظیم نماید؟

2- همکار سینا چپ دست است و هنگام کار با ماوس مجبور است آن را در دست راست بگیرد. همین کار باعث کندی کار او می شود آیا راهکاری برای حل این مشکل دارید؟

3- امیر پنجرۀ This c را باز کرد. او قصد انتخاب یک پوشه را داشت ولی به محض کلیک روی نام پوشه بلافاصله آن پوشه روی صفحه باز شد. از طرفی با هر کلیک روی یک پوشه یک پنجره جداگانه برای هر پوشه برایش باز می شود و موجب می شود صفحه میزکار شلوغ شود. او این سبک باز شدن پنجره را دوست ندارد. چطور می توانید او را کمک کنید؟

4- مدیر داخلی دفتر بیمه دستور داده است که اپلیکیشن های مربوط به صفحات اجتماعی نصب شده روی تمامی رایانه ها حذف شود. ساده ترین روشی که پیشنهاد می کنید چیست؟

5- هنگام باز کردن برخی از صفحات وب، برنامه خطای سازگار نبودن با مرورگر را می دهد. راه حل شما برای به روزرسانی مرورگر چیست؟

6- احسان دانشجو است و برای انجام پروژه خود لازم است که یک نرم افزار روی سیستم خود نصب کند. در راهنمای نصب به کاربر تذکر داده شده است که این برنامه برای نصب نیاز به حداقل 4GB حافظه RAM دارد. از کجا می توان فهمید که سیستم دارای چه میزان RAM است؟

7- یک چاپگر 1022 Hp Laser jeat روی سیستم خودتان نصب کنید و طوری تنظیم کنید که چاپگر پیش فرض سیستم شما باشد.

پرسش های چهار گزینه ای

1- ظرفیت حافظه RAM سیستم بهار پایین است. او می خواهد در پنجرۀ مدیریت وظیفه با دیدن فرایندهای سیستمی در حال اجرا، برنامه های بلا استفاده ای که RAM بالایی را برای اجرا به خود اختصاص داده اند را ببندد. به کمک کدام زبانۀ پنجره مدیریت وظیفه این کار امکان پذیر است؟

الف) Processes ب) Services ج) Performance د) Networking

2- تکنسین شبکه قصد دارد چاپگر یکی از سیستم های متصل به شبکه را به اشتراک بگذارد. او برای این کار از کدام گزینه باید استفاده کند؟

الف) Share ب) Printer Share ج) Sharing Printer د) Share this Printer

3- برای پاکسازی سیستم، در پنجرۀ Disk Cleanup انتخاب کدام گزینه سبب حذف فایل های موقتی می شود که هنگام اجرای برنامه ایجاد شده و حذف نشده اند؟

الف) Offline Webpages ب) Recycle Bin ج) Download program د) Temporary Files

4- روشا روی سیستم خود یک نسخه قدیمی از برنامه فتوشاپ دارد. او قصد دارد پس از حذف این برنامه نسخه جدیدی از آن را روی سیستم خود نصب کند. با کدام گزینه در Control Panel می توان این کار را انجام داد؟

الف)Troubleshooting ب) Default programs ج) Program and Features د) System programs

5- شایان مجبور است هر بار پس از روشن کردن سیستم ساعت سیستم خود را تنظیم نماید. پس از تحقیق در مورد علت این مشکل یکی از دوستانش پیشنهاد کرد که منطقه جغرافیایی محل سکونت سیستم خود را بررسی نماید. در کدام سربرگ کادر Region and Language منطقه جغرافیایی محل سكونت قابل تنظیم می باشد؟

الف) Keyboards and languages ب) Formats ج) Administrative د) Location

6- ارشیا چپ دست است. برای چپ دست کردن موس، کدام یک از گزینه های زیر می تواند به او کمک کند؟

الف) Turn on Click lock ب) Switch primary and secondary buttons ج) Automatically move pointer to the default button in a dialog box د) Display pointer trails

7- در یک سایت رایانه ای، تکنسین شبکه می خواهد درایو DVD را به طور نرم افزاری غیر فعال کند تا مشتری امکان استفاده از آن را نداشته باشد. با توجه به تصویر، کدام را استفاده کند؟

الف) * ب) * ج) * د) 8

فصل ششم: توانایی کار با حساب کاربری

اشاره

اهداف رفتاری

پس از مطالعه این فصل از فراگیر انتظار می رود که:

6-1- حساب های کاربری (User Accounts)

اشاره

سیستم عامل ویندوز 10 برای حفظ امنیت اطلاعات، امکان ایجاد User Account را برای کاربران خود فراهم نموده است، به طوری که فرد دیگری نتواند به فایل ها و پوشه های شما دسترسی داشته باشد. در واقع کاربران با حساب کاربری خود محیط مستقلی برای خود ایجاد می کنند و می توانند شکل ظاهری صفحه میزکار خود را نیز شخصی سازی نمایند.

در رایانه ای که به صورت مستقل استفاده می شود، سه نوع حساب کاربری وجود دارد که هر کدام دارای سطح دسترسی متفاوتی خواهند بود:

پس کاربر مدیر سیستم، کسی است که سیستم عامل را نصب کرده است و به نوعی مالک سیستم تلقی می شود. شما می توانید با حساب کاربری مدیر سیستم تنظیمات سیستم را تغییر داده و برنامه های مختلف را در سیستم نصب و یا از آن حذف نمایید.

یادداشت کنید: 1- هر سیستم فقط یک حساب کاربری مهمان دارد که به صورت پیش فرض غیر فعال بوده و باید آن را فعال کرد.

2- امکان مدیریت حساب کاربری فقط برای کاربر مدیر امکان پذیر می باشد.

6-1-1- ایجاد حساب کاربری

برای ایجاد یک حساب کاربری مراحل زیر را دنبال کنید.

1- از منوی کنترل پنل گزینه User Accounts را انتخاب کنید.

2- از پنجره باز شده گزینه Make change another to my account را کلیک نمایید. (شکل 1-6)

3- در سمت چپ پنجرۀ باز شده گزینه Other users و در قسمت راست پنجره، گزینه Add someone else to this PC را انتخاب کنید. (شکل 2-6)

شکل 2-6

4- در پنجرۀ Local Users and Groups، روی گزینه Users کلیک راست نموده و گزینه ...New User را اجرا کنید. (شکل 3-6)

شکل 3-6

5- در پنجره نمایان شده مشخصات مربوط به کاربر را تکمیل کنید. (شکل 4-6)

شکل 4-6

6- برای Password تنظیمات مختلفی را می توان انجام داد:

یادداشت کنید: برای تأثیر گذرواژه در محافظت از داده ها، باید از یک Password قوی(Strong) استفاده شود. در صورتی به یک گذرواژه، قوی گفته می شود که ویژگی های زیر را داشته باشد.

1- ترکیبی از حروف و اعداد و نشانه های خاص باشد.

2- حداقل از 8 کاراکتر تشکیل شده باشد.

3- از اسامی با معنی و اطلاعات شخصی (نام و تاریخ تولد و...) استفاده نشود.

فعالیت: حساب کاربری به نام User1 از نوع استاندارد ایجاد کرده و گذرواژه آن را 313@Admin قرار دهید.

تحقیق کنید: تفاوت کاربر محلی با کاربر مایکروسافت چیست؟

6-1-2- مدیریت حساب کاربری

برای مشاهده تنظیمات حساب کاربری و مدیریت آن مراحل زیر را دنبال کنید:

1- از کنترل پنل گزینه User Accounts را اجرا کنید.

2- در پنجره نمایان شده روی گزینه Manage another account کلیک کنید. (شکل 5-6)

شکل 5-6

3- در پنجره ای که باز می شود لیست حساب های کاربری موجود در سیستم شما ظاهر می شود. با انتخاب هر یک از آن ها می توانید حساب های کاربری را به دلخواه تنظیم نمایید. (شکل 6-6)

شکل 6-6

1- از پنجره Change an Account روی گزینه Change your account name کلیک کنید. (شکل 7-6)

شکل 7-6

2- در پنجره ای که باز می شود نام جدید را وارد کنید.

3- برای اعمال تغییرات و تأیید نام جدید روی دکمه Change Name کلیک کنید. (شکل 8-6)

شکل 8-6

1- از پنجره Change an Account روی گزینه Change the password کلیک کنید. (شکل 9-6)

شکل 9-6

2- در پنجرۀ ظاهر شده، در قسمت New Password یک گذرواژۀ جدید برای حساب کاربری تعریف کنید. در بخش Confirm new password لازم است گذرواژه مجدداً تکرار شود. در قسمت Type a password hint یک یادآور گذرواژه تعریف کنید. عبارت وارد شده داخل کادر Password hint هنگام فراموشی گذرواژه مورد استفاده قرار می گیرد. در پایان روی دکمه Change Password کلیک نمایید تا تغییرات اعمال شود. (شکل 10-6)

شکل 10-6

1- از پنجره Change an Account روی گزینه Change the account type کلیک کنید. (شکل 11-6)

شکل 11-6

2- در پنجره ای که باز می شود یکی از انواع Standard و یا Administrator را برای حساب کاربری انتخاب کنید.

3- برای اعمال تغییرات روی دکمه Change Account Type کلیک کنید. (شکل 12-6)

شکل 12-6

1- از پنجره Change an Account روی گزینه Delete the account کلیک کنید. (شکل 13-6)

شکل 13-6

2- در صورتی که تمایل به حفظ فایل های ایجاد شده توسط این حساب کاربری را داشته باشید روی دکمه Keep Files کلیک نمایید. در غیر این صورت روی گزینه Delete Files کلیک کنید تا حساب کاربری مورد نظر به طور کامل حذف شود. (شکل 14-6)

شکل 14-6

6-1-3- تنظیمات کنترل حساب کاربری(UAC)

User Account Control نام یک ویژگی امنیتی ویندوز است که به جلوگیری از تغییرات غیر مجاز در سیستم عامل کمک می کند. هنگامی که کاربری قصد انجام تغییرات خاصی در تنظیمات سیستمی ویندوز را داشته باشد، کنترل حساب کاربری وارد عمل می شود و موجب می شود که این تغییرات خاص فقط با تأیید مدیر (Administrator) انجام شود. در صورت عدم تأیید تغییرات توسط مدیر، تغییرات اعمال نمی شوند و فایل های سیستمی ویندوز بدون تغییر باقی می مانند.

برای فعال کردن UAC مراحل زیر را دنبال کنید. (شکل 15-6)

1- از پنجره User Accounts روی گزینه Change User Account Control settings کلیک کنید.

شکل 15-6

2- در پنجره ای که باز می شود چهار سطح دسترسی وجود دارد.

Always notify: این گزینه بالاترین سطح امنیت خواهد بود. با انتخاب این گزینه هر برنامه ای که قصد تغییر در رایانه شما را داشته باشد و هر تنظیماتی که نیازمند سطح دسترسی بالایی باشد، شما با اعلان UAC Prompt روبه رو می شوید.

(Notify me only when programs try to make changes to my computer (default: اگر قصد انجام تنظیماتی را داشته باشید که نیاز به سطح دسترسی بالایی داشته باشد، به شما اخطار می دهد.

Notify me only when programs try to make changes to my computer: این گزینه باعث می شود تنها زمانی که شما با برنامه ای کار می کنید که برای اعمال تغییر نیاز به افزایش سطح دسترسی دارد، با UAC مواجه شوید.

Never Notify: در این حالت اگر شما با حساب کاربری ادمین Logon کنید، در هیچ حالتی شما با اعلان مواجه نخواهید شد؛ و اگر شما با کاربری معمولی Logon نمایید هر تغییراتی که نیاز به افزایش سطح دسترسی داشته باشد، آن درخواست شما رد خواهد شد. (شکل 16-6)

شکل 16-6

بر اساس تنظیم سطح دسترسی برای حساب های کاربری، هنگام کار با ویندوز و اجرای عملیات مهم، یک اعلان به شما نمایش داده می شود.

شکل 17-6

شکل 18-6

6-2- برقراری ارتباط Log on با ویندوز

پس از آماده به کار شدن ویندوز در صفحه خوش آمدگویی، آیکون های حساب کاربران نمایش داده می شود. در این مرحله برای برقراری ارتباط (Logon) با ویندوز مراحل زیر را دنبال کنید.

1- نام حساب کاربری خود را انتخاب و روی آن کلیک کنید.

2- در صورتی که برای حساب کاربری شما گذرواژه ای تعریف شده باشد، کلمه عبور خود را وارد کرده و کلید Enter را فشار دهید.

3- پس از انجام این مراحل، شما با حساب کاربری خود به ویندوز Log on خواهید شد.

6-3- خروج از ویندوز Log off

در صورتی که کار شما با حساب کاربری خود به پایان رسیده باشد و یا قصد داشته باشید سیستم را برای استفاده سایر کاربران در اختیار آن ها قرار دهید، لازم است که از ویندوز خارج شوید. به این کار اصطلاحاً Log off گفته می شود.

برای خروج از ویندوز مراحل زیر را دنبال کنید.

1- روی منوی شروع کلیک کنید.

2- روی آیکون * کلیک کرده سپس گزینه Sign Out را انتخاب کنید.

یادداشت کنید: Log off کردن به معنای خاموش کردن سیستم نیست. با این کار فقط از حساب کاربری خود خارج می شوید و به صفحه Welcome باز می گردید.

خلاصه مطالب

حساب کاربری مدیر سیستم (Administrator): با حساب کاربری مدیر امکان انجام تنظیمات سیستم، تغییر برنامه ها، نصب یا حذف آن ها در اختیار مدیر قرار داده می شود.

حساب کاربری استاندارد (Standard): یک حساب کاربری عادی است و دسترسی به تنظیمات سیستم ندارد.

حساب کاربری مهمان (Guest): این حساب کاربری بسیار محدود است. به طوری که حتی در فهرست ریشه درایو C: هم نمی توانند پوشه ایجاد کنند.

برای تغییر نام حساب کاربری: از گزینه Change your account name استفاده کنید.

برای تغییر Password: گزینه Change the password را کلیک کنید.

برای تغییر نوع حساب کاربری: با انتخاب گزینه Change the account type نوع حساب کاربری را می توانید تغییر دهید.

برای حذف حساب کاربری: روی گزینه Delete the account کلیک کنید.

Learn in English

؟user account

1- .Windows operating system has provided the possibility of creating an account to maintain information security

2- .A user account is a collection of information that tells Windows which files and folders you can access, what changes you can make to the computer, and your personal preferences, such as your desktop background or screen saver

3- .Each person accesses their account by username and password while having their own files and settings

4- :There are three types of accounts in Windows, each offering a different level of control to userscomputer

واژه نامه تخصصی

اشاره Hint

ورود Log on

خروج Log off

کاربران و گروه های محلی Local Users and Groups

خروج از سیستم Sign Out

کنترل حساب کاربری User Account Control

مدیر Administrator

حساب Account

تأیید Confirm

غیر فعال Disabied

منقضی Expires

مهمان Guest

سؤالات عملکردی

شاهین هنرجوی رشته رایانه است. خواهرش برای انجام تحقیقات درسی گاهی از سیستم او استفاده می کند ولی به دلیل این که اطلاعات کافی از نحوه نصب نرم افزار و پیکربندی سیستم ندارد، اشتباهی خرابکاری می کند و برای شاهین در دسر ایجاد می کند. شما چه راه حلی برای حل این مشکل به شاهین پیشنهاد می کنید؟

پرسش های چهار گزینه ای

1- کدام حساب کاربری دارای اختیارات کامل بوده و می تواند اطلاعات سایر کاربران را مدیریت کند؟

الف) Administrator ب) Guest ج) Account د) User

2- مهلا در رایانه شخصی خود یک کاربر برای خواهرش ایجاد کرده است. او قصد دارد برنامه های در حال اجرا را بسته، سپس کاربری که برای خواهرش تعریف کرده است را فعال نماید. به کمک کدام گزینه این کار امکان پذیر است؟

الف) Lock User ب) Log In ج) Switch User د) Log Off

3- شهاب در رایانه شخصی خود یک کاربر برای خواهرش ایجاد کرده است. او می خواهد بدون بسته شدن برنامه های در حال اجرا، کاربری که برای خواهرش تعریف کرده است را فعال نماید. به کمک کدام گزینه این کار امکان پذیر است؟

الف) Lock User ب) Log In ج) Switch User د) Log Off

4- برای حذف رمز یک کاربر، از کدام گزینه استفاده می شود؟

الف) Delete Account Password ب) Remove my Password ج) Remove Account Password ج) Delete my Password

5- هنگام تعیین رمز عبور برای حساب کاربری در کدام قسمت می توان متن راهنمایی را برای یادآوری رمز عبور مشخص کرد؟

الف) Type New Password ب) Type a Password hint ج) Confirm Password د) Create hint Password

6- کدام گزینه برای جابه جایی سریع بین حساب های کاربری استفاده می شود؟

الف) Switch User ب) Log off ج) Restart د) Lock

7- برای تغییر رمز عبور از کدام گزینه در پنجره User Accounts استفاده می شود؟

الف) Change Account Password ب) Change my Password ج) Change Password د) Change the Password

8- مریم و مینا دربارۀ Account با هم صحبت می کنند. مریم می گوید: هنگامی که کاربری قصد انجام تغییرات خاصی در تنظیمات سیستمی ویندوز را داشته باشد، کنترل حساب کاربری وارد عمل می شود و موجب می شود که این تغییرات خاص فقط با تأیید مدیر (Administrator) انجام شود. مینا می گوید: Standard Account روی کاربران دیگر یا امنیت رایانه تأثیر ندارد.

کدام یک درست می گویند ؟

الف) مریم ب) مينا ج) هر دو د)هیچ کدام

فصل هفتم: توانایی تشخیص و از بین بردن برنامه های مخرب

اشاره

اهداف رفتاری

پس از مطالعه این فصل از فراگیر انتظار می رود که:

7-1- آشنایی با برنامه های مخرب (Malware)

در صورتی که نرم افزاری از روی عمد برای آسیب زدن به رایانه طراحی شده باشد به آن بدافزار گفته می شود. برنامه های مخرب برنامه هایی هستند که موجب مختل شدن عملکرد رایانه، کاهش کارایی و از بین رفتن برنامه ها می شوند.

7-1-1- انواع بدافزارها

بدافزارها را می توان به شکل های مختلفی دسته بندی کرد. از لحاظ نحوۀ انتشار، نرم افزارهای مخرب به چهار گروه اصلی تقسیم بندی می شوند.

1- کرم(Worm): این نوع از بدافزارها، عموماً در شبکه های محلی از یک رایانه به رایانه دیگر منتشر شده و با ایجاد ترافیک در شبکه به آن صدمه وارد می نماید.

2- ویروس رایانه ای (Computer Virus): ویروس رایانه ای قطعه کدی از یک برنامه است که مخفیانه وارد رایانه می شود و به کمک یک برنامه اجرایی خود را تکثیر می کند.

3- اسب تروجان (Trojan): این برنامۀ مخرب غالباً، هنگام دریافت اطلاعات از اینترنت به شکل یک برنامه محبوب، وارد سیستم شده و در سیستم گسترش می یابد.

4- جاسوس افزار (Spyware): این دسته از بدافزارها تمام ضربات کاربر بر روی صفحه کلید را ضبط می کند و آن ها را به آدرس های مشخصی ارسال می کنند.

تحقیق کنید: در مورد سایر بدافزارها تحقیق نمایید.

7-2- راه های انتقال برنامه های مخرب

چند نمونه از متداول ترین راه های انتقال برنامه های مخرب به سیستم:

1- CD/DVD و Flash؟؟: دریافت اطلاعات از طریق CD/DVD-Flash آلوده باعث انتقال بدافزار می شود.

2- شبکۀ محلی: اگر یکی از سیستم های متصل به شبکه آلوده به برنامه مخرب باشد می تواند سایر سیستم ها را هم آلوده به برنامه مخرب نماید.

3- بستر اینترنت: برنامه های مخرب از طریق پست الکترونیک و یا دریافت فایل از اینترنت، قابلیت انتقال دارند.

4- برنامه های آلوده: برنامه هایی که حاوی ویروس هستند به محض اجرا شدن موجب ویروسی شدن سیستم می شوند.

7-3- عملکرد انواع برنامه های مخرب

با ورود برنامه مخرب به سیستم، ممکن است اختلالاتی در عملکرد آن مشاهده شود که به برخی از متداول ترین آن ها اشاره می کنیم:

1- رایانه خود به خود خاموش شده و نمی تواند دوباره روشن شود.

2- سیستم به طور ناگهانی و مکرر قفل می شود.

3- رایانه کندتر از حالت عادی کار می کند.

4- تعداد دفعاتی که محتوای اینترنتی ناخواسته ظاهر می شود، مانند پنجره های بازشو (pop-up)، ارسال خودکار به آدرس های اینترنتی خاص یا دسترسی ناگهانی به صفحه وب جدید، موتور جستجو یا تب جدید در مرورگر را افزایش می دهد و سرعت اینترنت کندتر از حالت عادی است.

5- برنامه ها توسط باج افزارها ناگهان حذف یا خراب می شوند.

6- برنامه های ناخواسته نصب شده و برخی خودشان باز می شوند.

7- برنامه های آنتی ویروس و فایروال ناخواسته غیرفعال می شوند، که نشانۀ دیگری از آلوده شدن سیستم به بدافزار است.

7-4- برخی از راه های پیشگیری از ورود برنامه های مخرب به سیستم

1- کنترل و حفاظت ورودی ها: اگر می خواهید از CD/DVD و یا Flash Memory استفاده کنید ابتدا باید از سلامت آن ها اطمینان حاصل کنید.

2- حفاظت از ایمیل: از باز کردن ایمیل های مشکوک خودداری کنید.

3- نصب نرم افزارهای ویروس یاب و به روز کردن آن ها: نرم افزارهای ویروس یاب به منظور تشخیص و از بین بردن آن ها به کار می روند. البته تنها داشتن یک نرم افزار ویروس یاب کافی نیست. هر روزه ویروس های جدیدی به بازار عرضه می شوند که برای مقابله با آن ها لازم است این نرم افزارها به روز شوند.

7-5- اصول محافظت از سیستم

اشاره

برنامه های مخرب با دسترسی غیر مجاز به سیستم، امنیت سیستم را از بین می برند. منظور از امنیت سیستم عامل، ارائه یک سیستم حفاظتی برای منابع و اجزای رایانه (از جمله CPU، حافظه، دیسک، برنامه های

نرم افزاری و مهم تر از همه داده ها و اطلاعات) است که روی سیستم رایانه ذخیره شده اند.

سیستم عامل ویندوز به منظور بالا بردن امنیت سیستم امکانات مختلفی را در اختیار کاربران قرار می دهد برخی از این امکانات عبارت اند از:

به هر کدام از موارد اشاره شده در فصل های قبل پرداخته شده است. در این فصل به دلایل استفاده از دیوار امنیتی و استفاده از نرم افزارهای ضدویروس خواهیم پرداخت.

7-5-1- دیوار آتش (Firewall)

نام فایروال از دیوار محافظ آتش در ساختمان سازی گرفته شده است. زمانی که آتش سوزی در بخشی از ساختمان رخ دهد فایروال های ساختمانی مانند یک سد عمل کرده و از انتشار آتش به بقیه بخش های ساختمان جلوگیری می کنند.

Firewall: فایروال به نرم افزار یا سخت افزاری گفته می شود که از دسترسی به رایانه ها جلوگیری کرده و ترافیک رد و بدل شده در شبکه را کنترل می کند. فایروال یک ابزار امنیتی است که می تواند یک برنامۀ نرم افزاری یا یک دستگاه سخت افزاری باشد.

شکل 1-7

1- هدف استفاده از فایروال: هدف اصلی فایرول کنترل ارتباطات ورودی و خروجی از یک دستگاه به شبکه است. فایروال ها از دسترسی غیر مجاز به شبکۀ خصوصی جلوگیری کرده و یک سپر امنیتی برای سیستم و شبکه شما محسوب می شود.

2- نحوه عملکرد فایروال: فایروال با استفاده از یک کد، رایانه شما را از اینترنت جدا می کند و هر داده ای که می خواهد به رایانه شما وارد شود یا از آن خارج شود را کنترل می کند و بررسی می کند که آیا اجازۀ عبور دارد یا باید مسدود شود؟

فایروال یکی از مهم ترین لایه های امنیتی شبکه های رایانه ای بوده و عدم استفاده از آن موجب می شود تا هکرها به راحتی وارد شبکه یا رایانه شخصی شما شده و امنیت سیستم شما را از بین ببرند.

3- فعال کردن دیوار آتش: برای فعال کردن دیوار آتش مراحل زیر را طی کنید:

1- از کنترل پنل گزینۀ Windows Defender Firewall را کلیک نمایید. (شکل 2-7)

2- عبارت Turn Windows Defender Firewall on or off را انتخاب کنید.

شکل 2-7

3- در پنجره باز شده گزینه Turn on Windows Defender Firewall را روشن کنید تا فایروال فعال شود. (شکل 3-7)

شکل 3-7

7-5-2- پراکسی (Proxy)

پراکسی سرور یک رایانه واسط بین شما و مقصد شما است که بسته اطلاعاتی را از شما دریافت می کند مقصد تحویل می دهد و پاسخ مناسب را به شما بازگشت می دهد.

Proxy بین سرویس دهنده اینترنت و سرویس گیرنده ها قرار می گیرد و دسترسی به اینترنت را برای سیستم های داخل یک شبکه فراهم می کند.

در صورتی که دیوار آتش فعال باشد، محل قرارگیری دیوار آتش و Proxy همانند شکل 4-7 خواهد بود.

شکل 4-7

Proxy قادر است محتوای بسته اطلاعاتی شما را باز کرده و محتوای غیر مجاز را فیلتر کند. همچنین می تواند با ایجاد لایه های امنیتی از نفوذ و شنود غیر مجاز اطلاعات جلوگیری کند.

1- تفاوت Firewall و Proxy: Proxy محتویات بسته های اطلاعاتی را به طور دقیق بررسی می کند اما دیوار آتش محتویات اطلاعات را به طور کلی و بدون جزئیات مورد بررسی قرار می دهد.

2- اختصاص آدرس IP( Internet Protocol) :IP Proxy کد یا آدرسی است که به دستگاه های متصل به اینترنت اختصاص داده می شود.

در هر بار اتصال به اینترنت، Proxy Server یک آدرس IP منحصر به سیستم شما اختصاص می دهد که به کمک آن، سیستم در اینترنت قادر به دریافت سرویس خواهد بود.

یادداشت کنید: Proxy Server برای جلوگیری از سوء استفاده هکرها، در هر بار اتصال آدرس IP سیستم شما را تغییر می دهد.

تحقیق کنید: در مورد IP آدرس و انواع آن تحقیق کرده و نتیجه را برای دوستان خود بازگو نمایید.

3- فعال کردن سرویس دهندۀ Proxy: برای فعال کردن سرویس Proxy مراحل زیر را دنبال کنید:

1- از منوی شروع روی گزینه Settings کلیک کرده و در پنجره ظاهر شده گزینه Network and internet را اجرا کنید.

2- در پنجره نمایان شده روی گزینه Proxy کلیک کنید. (شکل 5-7)

3- دو نوع تنظیمات Proxy در رایانه شما وجود دارد. (تنظیم خودکار - تنظیم دستی)

4- برای تنظیم خودکار Proxy، رایانه به طور خودکار از سرور Proxy برای برقراری اتصالات شبکه ای و یا استفاده از Wi-Fi استفاده می کند.

شکل 5-7

گزینۀ Automatically detect settings را فعال کنید و اگر می خواهید به یک سرور خاص وصل شوید، گزینۀ Use setup script را فعال کرده و در بخش script address، آدرس پروکسی مورد نظر خود را وارد کنید. برای تأیید تنظیمات روی دکمه Save کلیک کنید.

شکل 6-7

5- برای تنظیم دستی، گزینه Use setup script را خاموش کنید و در بخش Manual proxy setup گزینه Use a proxy server را فعال نمایید. سپس آدرس IP و شماره پورت را در کادر مخصوص به خود وارد کرده و برای تأیید تنظیمات روی دکمه Save کلیک کنید. (شکل 7-7)

شکل 7-7

7-6- پاک سازی سیستم ویروسی

اشاره

برای پاک سازی سیستم های ویروسی شده می توانید از ابزار Windows Defender استفاده نمایید که نوعی آنتی ویروس به حساب می آید. این برنامه به طور خودکار به روزرسانی می شود و دارای قدرت زیادی برای از بین بردن ویروس ها می باشد.

7-6-1- حذف ویروس به کمک قابلیت Virus and threat Protection

این قابلیت که در واقع بخشی از Windows Defender است که به شما کمک می کند ویروس را شناسایی کرده و آن را حذف کنید. برای حذف ویروس به کمک قابلیت Virus and threat Protection مراحل زیر را دنبال کنید:

1- از منوی شروع گزینه Settings را انتخاب کنید.

2- از پنجره باز شده روی گزینه Update and Security کلیک کنید.

3- از قسمت چپ پنجره، گزینه Windows Security را کلیک کرده، سپس روی عبارت Virus and threat Protection کلیک کنید تا وارد بخش تنظیمات شوید. (شکل 8-7)

شکل 8-7

4- از پنجرۀ تنظیمات گزینه Manager settings را اجرا کنید. (شکل 9-7)

شکل 9-7

5- هرسه گزینۀ Cloud-delivered protectiom ، Real-time protectetion و Automatic sample submission را فعال نموده، سپس با کلیک روی علامت فلش بالی صفحه به پنجره قبل بازگردید. (شکل 10-7)

شکل 10-7

6- روی گزینه Scan options کلیک نمایید تا پنجرۀ گزینه های اسکن باز شود. (شکل 11-7)

7- پس از اجرای Scan options پنجره ای باز می شود که در آن امکان انتخاب اسکن به چهار شیوه برای کاربران فراهم می شود که عبارت اند از: (شکل 12-7)

شکل 11-7

شکل 12-7

گزینه Quick scan: عمل اسکن با سرعت بالا انجام می شود. در این نوع اسکن پوشه هایی که احتمال وجود تهدید در آن ها بیش تر می باشد (مثل پوشۀ دانلود)، توسط این نرم افزار اسکن می شوند.

گزینه Full scan: این نوع اسکن، کل فایل های رایانه شما و برنامه های در حال اجرا را اسکن می کند. اسکن کامل سیستم مدتی بیش تر طول خواهد کشید.

گزینه Custom scan: با استفاده از این نوع اسکن، امکان انتخاب پوشه های خاصی که احتمال وجود ویروس یا بدافزار در آن پوشه ها بیش تر است برای کاربر فراهم می شود.

گزینه Microsoft Defender Offline scan: این نوع اسکن، سیستم شما را Restart می کند و حتی برنامه هایی که در حال اجرا نیستند را اسکن می کند.

8- پس از انتخاب نوع اسکن روی گزینه Scan now کلیک نمایید. توجه داشته باشید که پس از اتمام فرایند باید دستگاه خود را Restart کنید. بدین ترتیب یک رایانه سالم و بدون ویروس خواهید داشت.

7-7- پشتیبان گیری

ممکن است برخی از اطلاعات موجود در سیستم برای شما مهم باشند بنابراین حفظ و نگهداری از این اطلاعات، حیاتی خواهد بود. برای جلوگیری از حذف اطلاعات مهم، سیستم عامل ویندوز 10 برنامه هایی از

جمله Backup و Restore را در اختیار کاربران خود قرار داده است که در صورت پاک شدن اطلاعات به بازیابی سریع و قابل اعتماد داده ها دسترسی داشته باشند.