ترجمه وسائل الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعة جلد 28

مشخصات کتاب

سرشناسه:حرعاملی، محمدبن حسن، 1033 - 1104ق.

عنوان و نام پدیدآور: ترجمه وسائل‌الشیعه‌الی تحصیل مسائل الشریعه

تالیف: محمد بن‌الحسن الحر العاملی؛ تحقیق: محمدرضا الحسینی الجلالی / ترجمه: گروهی از محققین مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان

مشخصات نشر دیجیتالی: مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان 1400 ه ش

مشخصات ظاهری:30‌ج.

موضوع:احادیث شیعه -- قرن 11ق.

موضوع:احادیث احکام

شناسه افزوده: متن عربی موسسه آل‌البیت علیهم‌السلام لاحیاء‌التراث(قم)

رده بندی کنگره:BP135/ح4ت7 ی1300

رده بندی دیویی:297/212

شماره کتابشناسی ملی:1321690

اشارة

کِتَابُ الْحُدُودِ وَ التَّعْزِیرَاتِ- تفصیل الأبواب

أَبْوَابُ مُقَدِّمَاتِ الْحُدُودِ وَ أَحْکَامِهَا الْعَامَّةِ

1- بَابُ وُجُوبِ إِقَامَتِهَا بِشُرُوطِهَا وَ تَحْرِیمِ تَعْطِیلِهَا

اشارة

⁽¹⁾1 بَابُ وُجُوبِ إِقَامَتِهَا بِشُرُوطِهَا وَ تَحْرِیمِ تَعْطِیلِهَا

ترجمه:

باب وجوب اقامه آن (حدود) با رعایت شرایط آن و تحریم تعطیلی آن.

[رقم الحدیث الکلی: 34092 - رقم الحدیث الباب: 1]

34092- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ الْخَرَّازِ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّ فِی کِتَابِ عَلِیٍّ ع أَنَّهُ کَانَ یَضْرِبُ بِالسَّوْطِ وَ بِنِصْفِ السَّوْطِ وَ بِبَعْضِهِ فِی الْحُدُودِ وَ کَانَ إِذَا أُتِیَ بِغُلَامٍ وَ جَارِیَةٍ لَمْ یُدْرِکَا لَا یُبْطِلُ حَدّاً مِنْ حُدُودِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قِیلَ لَهُ وَ کَیْفَ کَانَ یَضْرِبُ قَالَ کَانَ یَأْخُذُ السَّوْطَ بِیَدِهِ مِنْ وَسَطِهِ أَوْ مِنْ ثُلُثِهِ ثُمَّ یَضْرِبُ بِهِ عَلَی قَدْرِ أَسْنَانِهِمْ وَ لَا یُبْطِلُ حَدّاً مِنْ حُدُودِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ مِثْلَهُ ⁽³⁾وَ رَوَاهُ الْبَرْقِیُّ فِی الْمَحَاسِنِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از حلبی از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: در کتاب علی (ع) آمده است که ایشان در اجرای حدود با شلاق، نصف شلاق و بخشی از آن حد را اجرا می‌کردند. زمانی که غلام یا کنیزی که به بلوغ نرسیده بودند آورده می‌شدند، حدود الهی را باطل نمی‌کردند. پرسیده شد که ایشان چگونه می‌زدند؟ فرمودند که شلاق را از وسط یا یک‌سوم آن گرفته و براساس سن افراد ضربه می‌زدند و هیچ یک از حدود الهی را باطل نمی‌کردند.

[رقم الحدیث الکلی: 34093 - رقم الحدیث الباب: 2]

34093- 2- ⁽¹⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ بْنِ بَزِیعٍ عَنْ حَنَانِ بْنِ سَدِیرٍ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع حَدٌّ یُقَامُ فِی الْأَرْضِ أَزْکَی فِیهَا مِنْ مَطَرِ أَرْبَعِینَ لَیْلَةً وَ أَیَّامِهَا.

ترجمه:

از حنان بن سدیر از پدرش نقل شده است که امام باقر (ع) فرمودند: حدی که در زمین اجرا شود، پاک‌کننده‌تر از باران چهل شبانه‌روز و روزهای آن است.

[رقم الحدیث الکلی: 34094 - رقم الحدیث الباب: 3]

34094- 3- ⁽²⁾وَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ مُوسَی بْنِ سَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَجَّاجِ عَنْ أَبِی إِبْرَاهِیمَ ع فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ یُحْیِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها ⁽³⁾قَالَ لَیْسَ یُحْیِیهَا بِالْقَطْرِ وَ لَکِنْ یَبْعَثُ اللَّهُ رِجَالًا فَیُحْیُونَ الْعَدْلَ فَتُحْیَا الْأَرْضُ لِإِحْیَاءِ الْعَدْلِ وَ لَإِقَامَةُ الْحَدِّ فِیهِ ⁽⁴⁾أَنْفَعُ فِی الْأَرْضِ مِنَ الْقَطْرِ أَرْبَعِینَ صَبَاحاً.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽⁵⁾

وَ الَّذِی قَبْلَهُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ کَذَا الْأَوَّلُ.

ترجمه:

از عبدالرحمن بن حجاج از امام موسی کاظم (ع) نقل شده است که در تفسیر قول خداوند عزوجل "یُحْیِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها" (سوره روم، آیه 19) فرمودند: زمین را با باران زنده نمی‌کند، بلکه خداوند مردانی را برمی‌انگیزد که عدالت را زنده کنند و زمین با زنده کردن عدالت زنده می‌شود. و اجرای حد الهی در زمین از باران چهل صبح مفیدتر است.

[رقم الحدیث الکلی: 34095 - رقم الحدیث الباب: 4]

34095- 4- ⁽⁶⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِقَامَةُ حَدٍّ خَیْرٌ مِنْ مَطَرِ أَرْبَعِینَ صَبَاحاً.

ترجمه:

از سکونی از امام صادق (ع) نقل شده است که رسول خدا (ص) فرمودند: اجرای یک حد الهی بهتر از بارش باران به مدت چهل صبح است.

[رقم الحدیث الکلی: 34096 - رقم الحدیث الباب: 5]

34096- 5- ⁽⁷⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَوْنٍ رَفَعَهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص سَاعَةُ

إِمَامٍ عَادِلٍ ⁽¹⁾أَفْضَلُ مِنْ عِبَادَةِ سَبْعِینَ سَنَةً وَ حَدٌّ یُقَامُ لِلَّهِ فِی الْأَرْضِ أَفْضَلُ مِنْ مَطَرِ أَرْبَعِینَ صَبَاحاً.

ترجمه:

از حفص بن عون نقل شده است که رسول خدا (ص) فرمودند: یک ساعت حکومت امامی عادل بهتر از عبادت هفتاد سال است و حدی که برای خدا در زمین اجرا شود بهتر از بارش باران به مدت چهل صبح است.

[رقم الحدیث الکلی: 34097 - رقم الحدیث الباب: 6]

34097- 6- ⁽²⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ مِیثَمٍ أَوْ صَالِحِ بْنِ مِیثَمٍ عَنْ أَبِیهِ فِی حَدِیثٍ طَوِیلٍ أَنَّ امْرَأَةً أَتَتْ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ ع- فَأَقَرَّتْ عِنْدَهُ بِالزِّنَا أَرْبَعَ مَرَّاتٍ قَالَ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَی السَّمَاءِ وَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنَّهُ قَدْ ثَبَتَ عَلَیْهَا أَرْبَعُ شَهَادَاتٍ وَ إِنَّکَ قَدْ قُلْتَ لِنَبِیِّکَ ص فِیمَا أَخْبَرْتَهُ مِنْ دِینِکَ یَا مُحَمَّدُ مَنْ عَطَّلَ حَدّاً مِنْ حُدُودِی فَقَدْ عَانَدَنِی وَ طَلَبَ بِذَلِکَ مُضَادَّتِی.

وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ خَلَفِ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع نَحْوَهُ ⁽³⁾وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ ⁽⁴⁾

وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ ⁽⁵⁾

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ إِلَی قَضَایَا أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع ⁽⁶⁾

وَ رَوَاهُ الْبَرْقِیُّ فِی الْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ مِثْلَهُ ⁽⁷⁾.

ترجمه:

از عمران بن میثم یا صالح بن میثم از پدرشان نقل شده است که در حدیثی طولانی آمده است: زنی نزد امیرالمؤمنین علی (ع) آمد و چهار بار به زنا اقرار کرد. حضرت علی (ع) سرش را به سوی آسمان بلند کرد و گفت: "خدایا! این زن چهار شهادت بر علیه خود ثابت کرده است، و تو به پیامبرت محمد (ص) در آنچه از دینت به او خبر داده‌ای گفته‌ای: ای محمد! کسی که حدی از حدود من را تعطیل کند، با من دشمنی کرده و با این کار خواهان مخالفت با من شده است."

[رقم الحدیث الکلی: 34098 - رقم الحدیث الباب: 7]

34098- 7- ⁽¹⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنِ ابْنِ بُکَیْرٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ حُمْرَانَ قَالَ: سَأَلْتُ ⁽²⁾أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ رَجُلٍ أُقِیمَ عَلَیْهِ الْحَدُّ فِی الدُّنْیَا أَ یُعَاقَبُ فِی الْآخِرَةِ فَقَالَ اللَّهُ أَکْرَمُ مِنْ ذَلِکَ.

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽³⁾.

ترجمه:

از حمران نقل شده است که گفت: از امام باقر (ع) پرسیدم درباره مردی که در دنیا بر او حدی اجرا شده است، آیا در آخرت نیز مجازات خواهد شد؟ امام فرمودند: خداوند کریم‌تر از آن است.

2- بَابُ أَنَّ کُلَّ مَنْ خَالَفَ الشَّرْعَ فَعَلَیْهِ حَدٌّ أَوْ تَعْزِیرٌ

اشارة

⁽⁴⁾2 بَابُ أَنَّ کُلَّ مَنْ خَالَفَ الشَّرْعَ فَعَلَیْهِ حَدٌّ أَوْ تَعْزِیرٌ

ترجمه:

باب این است که هر کسی که از شرع مخالفت کند، بر او حد یا تعزیر واجب است.

[رقم الحدیث الکلی: 34099 - رقم الحدیث الباب: 1]

34099- 1- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَیُّوبَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ فَرْقَدٍ ⁽⁶⁾قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ إِنَّ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ ص قَالُوا لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ- أَ رَأَیْتَ لَوْ وَجَدْتَ عَلَی بَطْنِ امْرَأَتِکَ رَجُلًا مَا کُنْتَ صَانِعاً بِهِ قَالَ کُنْتُ أَضْرِبُهُ بِالسَّیْفِ قَالَ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ ص فَقَالَ مَا ذَا یَا سَعْدُ- فَقَالَ سَعْدٌ قَالُوا لَوْ وَجَدْتَ عَلَی بَطْنِ امْرَأَتِکَ رَجُلًا مَا کُنْتَ صَانِعاً بِهِ فَقُلْتُ أَضْرِبُهُ بِالسَّیْفِ فَقَالَ یَا سَعْدُ فَکَیْفَ بِالْأَرْبَعَةِ الشُّهُودِ فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ ص- بَعْدَ رَأْیِ عَیْنِی وَ عِلْمِ اللَّهِ أَنْ قَدْ فَعَلَ قَالَ إِی وَ اللَّهِ بَعْدَ رَأْیِ عَیْنِکَ وَ عِلْمِ اللَّهِ أَنْ قَدْ فَعَلَ إِنَّ اللَّهَ قَدْ جَعَلَ لِکُلِّ شَیْ‌ءٍ حَدّاً وَ جَعَلَ لِمَنْ تَعَدَّی ذَلِکَ الْحَدَّ حَدّاً.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ ⁽¹⁾

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ فَضَالَةَ ⁽²⁾

وَ رَوَاهُ الْبَرْقِیُّ فِی الْمَحَاسِنِ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ حُسَیْنِ بْنِ رِبَاطٍ عَنْ أَبِی مَخْلَدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع نَحْوَهُ وَ زَادَ وَ جَعَلَ مَا دُونَ الْأَرْبَعَةِ الشُّهَدَاءِ مَسْتُوراً عَلَی الْمُسْلِمِینَ ⁽³⁾

ترجمه:

از داود بن فرقَد نقل شده است که گفت: شنیدم امام صادق (ع) فرمودند: اصحاب رسول خدا (ص) به سعد بن عباده گفتند: اگر مردی را بر بستر همسرت ببینی، چه می‌کنی؟ سعد گفت: او را با شمشیر می‌زنم. رسول خدا (ص) بیرون آمد و فرمود: چه شده است، ای سعد؟ سعد گفت: اصحاب گفتند اگر مردی را بر بستر همسرم ببینم، چه می‌کنم؟ و من گفتم او را با شمشیر می‌زنم. رسول خدا (ص) فرمود: ای سعد، پس چگونه با چهار شاهد؟ سعد گفت: ای رسول خدا (ص)، پس از دیدن با چشم خودم و علم خداوند که این کار انجام شده است؟ رسول خدا (ص) فرمود: بله، به خدا قسم، پس از دیدن با چشم خودت و علم خداوند که این کار انجام شده است. خداوند برای هر چیزی حدی قرار داده است و برای کسی که از آن حد تجاوز کند، حدی قرار داده است.

[رقم الحدیث الکلی: 34100 - رقم الحدیث الباب: 2]

34100- 2- ⁽⁴⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ رِبَاطٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص ⁽⁵⁾

إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ جَعَلَ لِکُلِّ شَیْ‌ءٍ حَدّاً وَ جَعَلَ عَلَی مَنْ تَعَدَّی حَدّاً مِنْ حُدُودِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ حَدّاً وَ جَعَلَ مَا دُونَ الْأَرْبَعَةِ الشُّهَدَاءِ مَسْتُوراً عَلَی الْمُسْلِمِینَ.

ترجمه:

از علی بن حسن بن علی بن رِباط از امام صادق (ع) نقل شده است که رسول خدا (ص) فرمودند: خداوند عزوجل برای هر چیزی حدی قرار داده است و برای کسی که از حدی از حدود الهی تجاوز کند، حدی مقرر کرده است. همچنین آنچه کمتر از چهار شاهد باشد، بر مسلمانان پوشیده است.

[رقم الحدیث الکلی: 34101 - رقم الحدیث الباب: 3]

34101- 3- ⁽⁶⁾وَ عَنْ أَبِی عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِی جَمِیلٍ ⁽⁷⁾عَنِ ابْنِ دُبَیْسٍ الْکُوفِیِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَیْسٍ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع یَا عَمْرَو بْنَ قَیْسٍ أَ شَعَرْتَ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَ رَسُولًا وَ أَنْزَلَ عَلَیْهِ کِتَاباً وَ أَنْزَلَ فِی الْکِتَابِ کُلَّ مَا یُحْتَاجُ إِلَیْهِ وَ جَعَلَ لَهُ دَلِیلًا یَدُلُّ عَلَیْهِ وَ جَعَلَ لِکُلِّ شَیْ‌ءٍ حَدّاً وَ لِمَنْ جَاوَزَ الْحَدَّ حَدّاً إِلَی أَنْ قَالَ قُلْتُ وَ کَیْفَ جَعَلَ لِمَنْ جَاوَزَ الْحَدَّ حَدّاً قَالَ إِنَّ اللَّهَ حَدَّ فِی الْأَمْوَالِ أَنْ لَا تُؤْخَذَ إِلَّا مِنْ حِلِّهَا فَمَنْ أَخَذَهَا مِنْ غَیْرِ حِلِّهَا قُطِعَتْ یَدُهُ حَدّاً لِمُجَاوَزَةِ الْحَدِّ وَ إِنَّ اللَّهَ حَدَّ أَنْ لَا یُنْکَحَ النِّکَاحُ إِلَّا مِنْ حِلِّهِ وَ مَنْ

فَعَلَ غَیْرَ ذَلِکَ إِنْ کَانَ عَزَباً حُدَّ وَ إِنْ کَانَ مُحْصَناً رُجِمَ لِمُجَاوَزَتِهِ الْحَدَّ.

ترجمه:

از عمرو بن قیس نقل شده است که امام صادق (ع) فرمودند: "ای عمرو بن قیس، آیا می‌دانستی که خداوند پیامبری فرستاده و کتابی بر او نازل کرده است و در آن کتاب تمام آنچه مورد نیاز است را فرو فرستاده و برای آن راهنمایی قرار داده است که بر آن دلالت کند؟ و برای هر چیزی حدی مقرر کرده و برای کسی که از حد تجاوز کند، حدی قرار داده است." سپس روایت ادامه دارد: پرسیدم، چگونه خداوند برای کسی که از حد تجاوز کند، حدی قرار داده است؟ امام فرمودند: "خداوند در اموال حدی مقرر کرده که تنها از راه حلال گرفته شود، و کسی که از راه غیر حلال آن را بگیرد، دستش قطع می‌شود به عنوان حدی برای تجاوز از حد. همچنین خداوند حدی مقرر کرده که ازدواج تنها از راه حلال باشد، و کسی که خلاف آن عمل کند، اگر مجرد باشد حد می‌خورد و اگر محصن باشد سنگسار می‌شود به دلیل تجاوز از حد."

[رقم الحدیث الکلی: 34102 - رقم الحدیث الباب: 4]

34102- 4- ⁽¹⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَیْدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: الرَّجْمُ حَدُّ اللَّهِ الْأَکْبَرُ وَ الْجَلْدُ حَدُّ اللَّهِ الْأَصْغَرُ.

ترجمه:

از عاصم بن حمید از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: سنگسار حد بزرگ الهی است و شلاق زدن حد کوچک الهی.

[رقم الحدیث الکلی: 34103 - رقم الحدیث الباب: 5]

34103- 5- ⁽²⁾وَ عَنْهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ یُونُسَ عَنْ حُسَیْنِ بْنِ الْمُنْذِرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَیْسٍ الْمَاصِرِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لَمْ یَدَعْ شَیْئاً تَحْتَاجُ إِلَیْهِ الْأُمَّةُ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ- إِلَّا أَنْزَلَهُ فِی کِتَابِهِ وَ بَیَّنَهُ لِرَسُولِهِ- (وَ جَعَلَ لِکُلِّ شَیْ‌ءٍ حَدّاً وَ جَعَلَ عَلَیْهِ دَلِیلًا یَدُلُّ عَلَیْهِ) ⁽³⁾وَ جَعَلَ عَلَی مَنْ تَعَدَّی الْحَدَّ حَدّاً.

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از عمرو بن قیس الماصر از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "خداوند تبارک و تعالی هیچ چیزی را که امت تا روز قیامت به آن نیاز داشته باشند، رها نکرده است، مگر اینکه آن را در کتاب خود نازل کرده و برای پیامبرش بیان کرده است. (و برای هر چیزی حدی مقرر کرده و برای آن دلیلی قرار داده که بر آن دلالت کند) و برای کسی که از حد تجاوز کند، حدی مقرر کرده است."

3- بَابُ عَدَمِ جَوَازِ تَجَاوُزِ الْحَدِّ وَ تَعَدِّیهِ فَمَنْ تَجَاوَزَهُ قِیدَ بِالزِّیَادَةِ وَ حُکْمِ مَنْ ضُرِبَ حَدّاً فَمَاتَ‌

اشارة

⁽⁵⁾3 بَابُ عَدَمِ جَوَازِ تَجَاوُزِ الْحَدِّ وَ تَعَدِّیهِ فَمَنْ تَجَاوَزَهُ قِیدَ بِالزِّیَادَةِ وَ حُکْمِ مَنْ ضُرِبَ حَدّاً فَمَاتَ

ترجمه:

باب عدم جواز تجاوز از حد و تعدی آن؛ هرکس که از حد تجاوز کند به سبب افراط محدود می‌شود، و حکم کسی که به دلیل اجرای حد ضربه خورده و فوت کند.

[رقم الحدیث الکلی: 34104 - رقم الحدیث الباب: 1]

34104- 1- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: فِی نِصْفِ الْجَلْدَةِ وَ ثُلُثِ الْجَلْدَةِ یُؤْخَذُ بِنِصْفِ السَّوْطِ وَ ثُلُثَیِ السَّوْطِ.

وَ رَوَاهُ الْبَرْقِیُّ فِی الْمَحَاسِنِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ مِثْلَهُ ⁽⁷⁾.

ترجمه:

از هشام بن سالم از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: در اجرای نصف ضربه شلاق و یک‌سوم ضربه شلاق، از نصف شلاق و دو‌سوم شلاق استفاده می‌شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34105 - رقم الحدیث الباب: 2]

34105- 2- ⁽¹⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَی عَنْ سَمَاعَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّ لِکُلِّ شَیْ‌ءٍ حَدّاً وَ مَنْ تَعَدَّی ذَلِکَ الْحَدَّ کَانَ لَهُ حَدٌّ.

ترجمه:

از سماعه از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: برای هر چیزی حدی مقرر شده است، و هرکس از آن حد تجاوز کند، حدی برای او مقرر خواهد شد.

[رقم الحدیث الکلی: 34106 - رقم الحدیث الباب: 3]

34106- 3- ⁽²⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ صَالِحٍ الثَّوْرِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: إِنَّ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ ع أَمَرَ قَنْبَرَ أَنْ یَضْرِبَ رَجُلًا حَدّاً فَغَلِطَ قَنْبَرٌ فَزَادَهُ ثَلَاثَةَ أَسْوَاطٍ فَأَقَادَهُ عَلِیٌّ ع مِنْ قَنْبَرٍ بِثَلَاثَةِ أَسْوَاطٍ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

از حسن بن صالح ثوری از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: امیرالمؤمنین علی (ع) به قنبر دستور داد که حدی را بر مردی اجرا کند. قنبر اشتباه کرد و سه ضربه شلاق بیشتر زد. حضرت علی (ع) به دلیل این اشتباه، سه ضربه شلاق از قنبر قصاص کرد.

[رقم الحدیث الکلی: 34107 - رقم الحدیث الباب: 4]

34107- 4- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ قَالَ: قَالَ الصَّادِقُ ع مَنْ ضَرَبْنَاهُ حَدّاً مِنْ حُدُودِ اللَّهِ فَمَاتَ فَلَا دِیَةَ لَهُ عَلَیْنَا وَ مَنْ ضَرَبْنَاهُ حَدّاً مِنْ حُدُودِ النَّاسِ فَمَاتَ فَإِنَّ دِیَتَهُ عَلَیْنَا.

ترجمه:

محمد بن علی بن حسین نقل کرده است که امام صادق (ع) فرمودند: کسی را که به دلیل اجرای حدی از حدود الهی بر او ضربه وارد کرده‌ایم و فوت کند، دیه‌ای بر عهده ما نیست. اما کسی که به دلیل اجرای حدی از حدود مردم بر او ضربه وارد کرده‌ایم و فوت کند، دیه‌اش بر عهده ما است.

[رقم الحدیث الکلی: 34108 - رقم الحدیث الباب: 5]

34108- 5- ⁽⁵⁾قَالَ وَ خَطَبَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع فَقَالَ: إِنَّ اللَّهَ حَدَّ حُدُوداً فَلَا تَعْتَدُوهَا الْحَدِیثَ.

ترجمه:

و امیرالمؤمنین علی (ع) در خطبه‌ای فرمودند: "خداوند حدودی را مقرر کرده است، پس از آن تجاوز نکنید." (حدیث کامل)

[رقم الحدیث الکلی: 34109 - رقم الحدیث الباب: 6]

34109- 6- ⁽⁶⁾أَحْمَدُ بْنُ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ فِی الْمَحَاسِنِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع عَنْ آبَائِهِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ بَلَغَ حَدّاً فِی غَیْرِ حَدٍّ فَهُوَ مِنَ الْمُعْتَدِینَ.

وَ رَوَاهُ الْکُلَیْنِیُّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ مِثْلَهُ ⁽⁷⁾.

ترجمه:

[رقم الحدیث الکلی: 34110 - رقم الحدیث الباب: 7]

34110- 7- ⁽¹⁾وَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ أَبِی الْمَغْرَاءِ عَنْ حُمْرَانَ بْنِ أَعْیَنَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ ⁽²⁾

مِنَ الْحُدُودِ ثُلُثُ جَلْدٍ وَ مَنْ تَعَدَّی ذَلِکَ کَانَ عَلَیْهِ حَدٌّ.

ترجمه:

از حمران بن اعین از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: " (بعضی )از حدود، یک‌سوم شلاق است و هر کس از آن تجاوز کند، بر او حدی مقرر خواهد شد."

[رقم الحدیث الکلی: 34111 - رقم الحدیث الباب: 8]

34111- 8- ⁽³⁾الْعَیَّاشِیُّ فِی تَفْسِیرِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع فِی قَوْلِ اللَّهِ تِلْکَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا تَعْتَدُوها وَ مَنْ یَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَأُولئِکَ هُمُ الظَّالِمُونَ ⁽⁴⁾فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ غَضِبَ عَلَی الزَّانِی فَجَعَلَ لَهُ جَلْدَ مِائَةٍ فَمَنْ غَضِبَ عَلَیْهِ فَزَادَهُ فَأَنَا إِلَی اللَّهِ مِنْهُ بَرِی‌ءٌ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁵⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

از محمد بن مسلم از امام باقر (ع) نقل شده است که در تفسیر قول خداوند "تِلْکَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا تَعْتَدُوها وَ مَنْ یَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَأُولئِکَ هُمُ الظَّالِمُونَ" (سوره بقره، آیه 229) فرمودند: "خداوند بر زناکار غضب کرده و برای او صد ضربه شلاق مقرر کرده است. پس کسی که بر زناکار غضب کرده و بر او بیش از این حد مقرر کند، من از او به خداوند بیزارم."

4- بَابُ عَدَمِ جَوَازِ حُضُورِ الْإِنْسَانِ عِنْدَ مَنْ یُضْرَبُ أَوْ یُقْتَلُ ظُلْماً مَعَ عَدَمِ نُصْرَتِهِ‌

اشارة

⁽⁷⁾4 بَابُ عَدَمِ جَوَازِ حُضُورِ الْإِنْسَانِ عِنْدَ مَنْ یُضْرَبُ أَوْ یُقْتَلُ ظُلْماً مَعَ عَدَمِ نُصْرَتِهِ

ترجمه:

باب عدم جواز حضور انسان نزد کسی که به ظلم ضربه می‌خورد یا کشته می‌شود، بدون اینکه به او یاری رساند.

[رقم الحدیث الکلی: 34112 - رقم الحدیث الباب: 1]

34112- 1- ⁽⁸⁾عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ صَدَقَةَ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ ع قَالَ: لَا یَحْضُرَنَّ أَحَدُکُمْ رَجُلًا یَضْرِبُهُ سُلْطَانٌ جَائِرٌ ظُلْماً وَ عُدْوَاناً وَ لَا مَقْتُولًا وَ لَا مَظْلُوماً إِذَا لَمْ یَنْصُرْهُ لِأَنَّ نُصْرَةَ الْمُؤْمِنِ عَلَی الْمُؤْمِنِ فَرِیضَةٌ وَاجِبَةٌ إِذَا هُوَ حَضَرَهُ وَ الْعَافِیَةُ أَوْسَعُ مَا لَمْ تُلْزِمْکَ الْحُجَّةُ الظَّاهِرَةُ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽¹⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽²⁾.

ترجمه:

از مسعده بن صدقه از امام جعفر صادق (ع) از پدرشان نقل شده است که فرمودند: "هیچ‌یک از شما نباید در حالی که مردی به ظلم و تعدی توسط حاکمی جائر ضربه می‌خورد یا کشته می‌شود، حاضر باشد اگر او را یاری نمی‌کند. زیرا یاری رساندن به مؤمن بر مؤمن دیگر فریضه‌ای واجب است، به ویژه زمانی که در آن صحنه حضور دارد. اما عافیت (سلامتی و دوری از این موارد) گسترده‌تر است، مادامی که دلیل آشکاری شما را به انجام وظیفه ملزم نکرده باشد."

5- بَابُ أَنَّ صَاحِبَ الْکَبِیرَةِ إِذَا أُقِیمَ عَلَیْهِ الْحَدُّ مَرَّتَیْنِ قُتِلَ فِی الثَّالِثَةِ إِلَّا الزَّانِیَ فَفِی الرَّابِعَةِ

اشارة

⁽³⁾5 بَابُ أَنَّ صَاحِبَ الْکَبِیرَةِ إِذَا أُقِیمَ عَلَیْهِ الْحَدُّ مَرَّتَیْنِ قُتِلَ فِی الثَّالِثَةِ إِلَّا الزَّانِیَ فَفِی الرَّابِعَةِ

ترجمه:

باب این است که صاحب گناه کبیره اگر حد بر او دو بار اجرا شود، در بار سوم کشته می‌شود، مگر زناکار که در بار چهارم حکم قتل بر او جاری می‌شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34113 - رقم الحدیث الباب: 1]

34113- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ صَفْوَانَ عَنْ یُونُسَ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الْمَاضِی ع قَالَ: أَصْحَابُ الْکَبَائِرِ کُلِّهَا إِذَا أُقِیمَ عَلَیْهِمُ الْحَدُّ مَرَّتَیْنِ قُتِلُوا فِی الثَّالِثَةِ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی ⁽⁵⁾

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ یُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مِثْلَهُ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

از یونس از امام حسن عسکری (ع) نقل شده است که فرمودند: "اصحاب گناهان کبیره، همگی اگر حد بر آنان دو بار اجرا شود، در بار سوم کشته می‌شوند."

[رقم الحدیث الکلی: 34114 - رقم الحدیث الباب: 2]

34114- 2- ⁽⁷⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ یُونُسَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع الزَّانِی إِذَا زَنَی یُجْلَدُ ⁽⁸⁾ثَلَاثاً وَ یُقْتَلُ فِی الرَّابِعَةِ یَعْنِی ⁽⁹⁾جُلِدَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ.

قَالَ الشَّیْخُ الْأَوَّلُ مَخْصُوصٌ بِغَیْرِ الزِّنَا.

ترجمه:

از ابی بصیر نقل شده است که امام صادق (ع) فرمودند: "زناکار اگر زنا کند، سه بار شلاق می‌خورد و در بار چهارم کشته می‌شود، یعنی سه بار شلاق خورده است." شیخ اول گفته است که این حکم مخصوص غیر زنا است.

[رقم الحدیث الکلی: 34115 - رقم الحدیث الباب: 3]

34115- 3- ⁽¹⁰⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ فِی الْعِلَلِ وَ عُیُونِ الْأَخْبَارِ

بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ الرِّضَا ع فِیمَا کَتَبَ إِلَیْهِ أَنَّ عِلَّةَ الْقَتْلِ بَعْدَ إِقَامَةِ الْحَدِّ فِی الثَّالِثَةِ عَلَی الزَّانِی وَ الزَّانِیَةِ لِاسْتِخْفَافِهِمَا وَ قِلَّةِ مُبَالاتِهِمَا بِالضَّرْبِ حَتَّی کَأَنَّهُ مُطْلَقٌ لَهُمَا ذَلِکَ الشَّیْ‌ءُ وَ عِلَّةٌ أُخْرَی أَنَّ الْمُسْتَخِفَّ بِاللَّهِ وَ بِالْحَدِّ کَافِرٌ فَوَجَبَ عَلَیْهِ الْقَتْلُ لِدُخُولِهِ فِی الْکُفْرِ ⁽¹⁾.

ترجمه:

از محمد بن سنان از امام رضا (ع) نقل شده است که در نامه‌ای به ایشان آمده است: علت قتل پس از اجرای حد در بار سوم بر زناکار مرد و زن، به دلیل بی‌اهمیتی و کم‌توجهی آنان به ضربه‌ها است، تا جایی که گویی این عمل برای آنان آزاد شده است. و علت دیگری این است که کسی که به خداوند و حد الهی بی‌احترامی کند، کافر است و به دلیل ورود به کفر، قتل بر او واجب می‌شود.

6- بَابُ اشْتِرَاطِ الْبُلُوغِ فِی وُجُوبِ الْحَدِّ تَامّاً

اشارة

⁽²⁾6 بَابُ اشْتِرَاطِ الْبُلُوغِ فِی وُجُوبِ الْحَدِّ تَامّاً

ترجمه:

باب اشتراط بلوغ در وجوب اجرای حد به طور کامل.

[رقم الحدیث الکلی: 34116 - رقم الحدیث الباب: 1]

34116- 1- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ الْخَرَّازِ عَنْ یَزِیدَ الْکُنَاسِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: الْجَارِیَةُ إِذَا بَلَغَتْ تِسْعَ سِنِینَ ذَهَبَ عَنْهَا الْیُتْمُ وَ زُوِّجَتْ وَ أُقِیمَتْ عَلَیْهَا الْحُدُودُ التَّامَّةُ لَهَا وَ عَلَیْهَا قَالَ قُلْتُ: الْغُلَامُ إِذَا زَوَّجَهُ أَبُوهُ وَ دَخَلَ بِأَهْلِهِ وَ هُوَ غَیْرُ مُدْرِکٍ أَ تُقَامُ عَلَیْهِ الْحُدُودُ ⁽⁴⁾عَلَی تِلْکَ الْحَالِ قَالَ أَمَّا الْحُدُودُ الْکَامِلَةُ الَّتِی یُؤْخَذُ بِهَا الرِّجَالُ فَلَا وَ لَکِنْ یُجْلَدُ فِی الْحُدُودِ کُلِّهَا عَلَی مَبْلَغِ سِنِّهِ ⁽⁵⁾وَ لَا تَبْطُلُ حُدُودُ اللَّهِ فِی خَلْقِهِ وَ لَا تَبْطُلُ حُقُوقُ الْمُسْلِمِینَ بَیْنَهُمْ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ إِلَّا أَنَّهُ زَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ مَبْلَغِ سِنِّهِ فَیُؤْخَذُ بِذَلِکَ مَا بَیْنَهُ وَ بَیْنَ خَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً ⁽⁶⁾.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ فِی مُقَدِّمَةِ الْعِبَادَاتِ ⁽⁷⁾وَ فِی الْحَجْرِ ⁽⁸⁾

وَ الْوَصَایَا ⁽¹⁾وَ غَیْرِ ذَلِکَ ⁽²⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽³⁾.

ترجمه:

از یزید کناسی از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "دختری که به سن نه سالگی برسد، یتیمی از او برطرف می‌شود، ازدواج می‌کند، و حدود کامل الهی برای او اجرا می‌شود، چه برای او و چه بر علیه او." گفتم: "پسری که پدرش او را تزویج کند و او وارد زندگی زناشویی شود، در حالی که به بلوغ نرسیده، آیا حدود الهی بر او اجرا می‌شود؟" امام فرمودند: "اما حدود کامل که برای مردان اجرا می‌شود، نه؛ ولی در همه حدود بر حسب سن او شلاق زده می‌شود. و حدود الهی در خلق خدا تعطیل نمی‌شود و حقوق مسلمانان بین آنان باطل نمی‌گردد."

7- بَابُ أَنَّهُ یَنْبَغِی إِقَامَةُ الْحَدِّ فِی الشِّتَاءِ فِی أَحَرِّ سَاعَةٍ مِنَ النَّهَارِ وَ فِی الصَّیْفِ فِی أَبْرَدِهِ‌

اشارة

⁽⁴⁾7 بَابُ أَنَّهُ یَنْبَغِی إِقَامَةُ الْحَدِّ فِی الشِّتَاءِ فِی أَحَرِّ سَاعَةٍ مِنَ النَّهَارِ وَ فِی الصَّیْفِ فِی أَبْرَدِهِ ⁽⁵⁾

ترجمه:

باب این است که شایسته است حد در زمستان در گرم‌ترین ساعت روز و در تابستان در خنک‌ترین ساعت آن اجرا شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34117 - رقم الحدیث الباب: 1]

34117- 1- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ صَفْوَانَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَطِیَّةَ ⁽⁷⁾عَنْ هِشَامِ بْنِ أَحْمَرَ عَنِ الْعَبْدِ الصَّالِحِ ع قَالَ: کَانَ جَالِساً فِی الْمَسْجِدِ وَ أَنَا مَعَهُ فَسَمِعَ صَوْتَ رَجُلٍ یُضْرَبُ صَلَاةَ الْغَدَاةِ فِی یَوْمٍ شَدِیدِ الْبَرْدِ فَقَالَ مَا هَذَا قَالُوا رَجُلٌ یُضْرَبُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ فِی ⁽⁸⁾هَذِهِ السَّاعَةِ إِنَّهُ لَا یُضْرَبُ أَحَدٌ فِی شَیْ‌ءٍ مِنَ الْحُدُودِ فِی الشِّتَاءِ- إِلَّا فِی أَحَرِّ سَاعَةٍ مِنَ النَّهَارِ وَ لَا فِی الصَّیْفِ إِلَّا فِی أَبْرَدِ مَا یَکُونُ مِنَ النَّهَارِ.

ترجمه:

از هشام بن احمر از عبد صالح (ع) نقل شده است که فرمودند: "در مسجد نشسته بود و من نیز با او بودم. صدای مردی را که در نماز صبح در روزی بسیار سرد شلاق می‌خورد، شنید. پرسید: این چیست؟ گفتند: مردی شلاق می‌خورد. فرمود: سبحان الله! در این ساعت؟ همانا هیچ‌کس در چیزی از حدود در زمستان شلاق نمی‌خورد مگر در گرم‌ترین ساعت روز، و در تابستان شلاق نمی‌خورد مگر در خنک‌ترین ساعت روز."

[رقم الحدیث الکلی: 34118 - رقم الحدیث الباب: 2]

34118- 2- ⁽⁹⁾وَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِی دَاوُدَ الْمُسْتَرِقِّ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا قَالَ: مَرَرْتُ مَعَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع

⁽¹⁾وَ إِذَا رَجُلٌ یُضْرَبُ بِالسِّیَاطِ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع سُبْحَانَ اللَّهِ فِی مِثْلِ هَذَا الْوَقْتِ یُضْرَبُ قُلْتُ لَهُ وَ لِلضَّرْبِ حَدٌّ قَالَ نَعَمْ إِذَا کَانَ فِی الْبَرْدِ ضُرِبَ فِی حَرِّ النَّهَارِ وَ إِذَا کَانَ فِی الْحَرِّ ضُرِبَ فِی بَرْدِ النَّهَارِ. وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽²⁾

وَ الَّذِی قَبْلَهُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ مِثْلَهُ.

ترجمه:

از ابی داود مسترق از برخی از اصحاب نقل شده است که گفت: "با امام صادق (ع) همراه بودم و دیدم مردی با شلاق زده می‌شود. امام صادق (ع) فرمود: سبحان الله! در چنین زمانی ضربه می‌خورد؟ به ایشان گفتم: آیا برای شلاق زدن نیز حدی مقرر است؟ فرمودند: بله، اگر در سرما باشد، باید در گرم‌ترین زمان روز شلاق زده شود و اگر در گرما باشد، باید در خنک‌ترین زمان روز شلاق زده شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34119 - رقم الحدیث الباب: 3]

34119- 3- ⁽³⁾وَ عَنْهُ عَنْ مُعَلًّی عَنْ عَلِیِّ بْنِ مِرْدَاسٍ عَنْ سَعْدَانَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا قَالَ: خَرَجَ أَبُو الْحَسَنِ ع فِی بَعْضِ حَوَائِجِهِ فَمَرَّ بِرَجُلٍ یُحَدُّ فِی الشِّتَاءِ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَا یَنْبَغِی هَذَا فَقُلْتُ وَ لِهَذَا حَدٌّ قَالَ نَعَمْ یَنْبَغِی لِمَنْ یُحَدُّ فِی الشِّتَاءِ أَنْ یُحَدَّ فِی حَرِّ النَّهَارِ وَ لِمَنْ حُدَّ فِی الصَّیْفِ أَنْ یُحَدَّ فِی بَرْدِ النَّهَارِ.

وَ رَوَاهُ الْبَرْقِیُّ فِی الْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدَانَ بْنِ مُسْلِمٍ ⁽⁴⁾

وَ رَوَاهُ الْحِمْیَرِیُّ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی بْنِ عُبَیْدٍ وَ أَحْمَدَ بْنِ إِسْحَاقَ جَمِیعاً عَنْ سَعْدَانَ بْنِ مُسْلِمٍ ⁽⁵⁾.

ترجمه:

ترجمه: از سعدان بن مسلم از برخی از اصحاب نقل شده است که گفت: "امام ابوالحسن (ع) برای برخی از نیازهایش خارج شد و از کنار مردی که در زمستان حد می‌خورد، گذر کرد. فرمود: سبحان الله! این عمل شایسته نیست. گفتم: آیا برای این حدی مقرر است؟ فرمودند: بله، شایسته است کسی که در زمستان حد می‌خورد، در گرم‌ترین زمان روز حد بخورد و کسی که در تابستان حد می‌خورد، در خنک‌ترین زمان روز حد بخورد."

8- بَابُ أَنَّهُ لَا حَدَّ عَلَی مَجْنُونٍ وَ لَا صَبِیٍّ وَ لَا نَائِمٍ‌

اشارة

⁽⁶⁾8 بَابُ أَنَّهُ لَا حَدَّ عَلَی مَجْنُونٍ وَ لَا صَبِیٍّ وَ لَا نَائِمٍ

ترجمه:

باب این است که حدّ بر دیوانه، کودک، و فرد خوابیده اجرا نمی‌شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34120 - رقم الحدیث الباب: 1]

34120- 1- ⁽⁷⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَی عَنْ جَعْفَرِ

بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ ع عَنْ عَلِیٍّ ع قَالَ: لَا حَدَّ عَلَی مَجْنُونٍ حَتَّی یُفِیقَ وَ لَا عَلَی صَبِیٍّ حَتَّی یُدْرِکَ وَ لَا عَلَی النَّائِمِ حَتَّی یَسْتَیْقِظَ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ مُرْسَلًا ⁽¹⁾.

ترجمه:

از حماد بن عیسی از امام جعفر صادق (ع) از پدرشان از امام علی (ع) نقل شده است که فرمودند: "حدی بر دیوانه اجرا نمی‌شود تا زمانی که به هوش آید، نه بر کودک تا به بلوغ برسد، و نه بر فرد خوابیده تا بیدار شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34121 - رقم الحدیث الباب: 2]

34121- 2- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُفِیدُ فِی الْإِرْشَادِ قَالَ رَوَتِ الْعَامَّةُ وَ الْخَاصَّةُ أَنَّ مَجْنُونَةً فَجَرَ بِهَا رَجُلٌ وَ قَامَتِ الْبَیِّنَةُ عَلَیْهَا فَأَمَرَ عُمَرُ بِجَلْدِهَا الْحَدَّ فَمَرَّ بِهَا عَلِیٌّ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع ⁽³⁾فَقَالَ مَا بَالُ مَجْنُونَةِ آلِ فُلَانٍ تُقْتَلُ ⁽⁴⁾فَقِیلَ لَهُ إِنَّ رَجُلًا فَجَرَ بِهَا فَهَرَبَ وَ قَامَتِ الْبَیِّنَةُ عَلَیْهَا وَ أَمَرَ عُمَرُ بِجَلْدِهَا فَقَالَ لَهُمْ رُدُّوهَا إِلَیْهِ وَ قُولُوا لَهُ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ هَذِهِ مَجْنُونَةُ آلِ فُلَانٍ وَ أَنَّ النَّبِیَّ ص قَالَ رُفِعَ الْقَلَمُ عَنِ الْمَجْنُونِ حَتَّی یُفِیقَ وَ أَنَّهَا مَغْلُوبَةٌ عَلَی عَقْلِهَا وَ نَفْسِهَا فَرَدُّوهَا إِلَیْهِ فَدَرَأَ عَنْهَا الْحَدَّ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁵⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

ترجمه: محمد بن محمد مفید در کتاب "الإرشاد" نقل کرده است که عامه و خاصه روایت کرده‌اند: زنی دیوانه مورد تجاوز مردی قرار گرفت و شهادت بر علیه او اقامه شد. عمر دستور داد که حد بر او اجرا شود. امیرالمؤمنین علی (ع) از کنار او گذر کرد و فرمود: "چه شده که زن دیوانه‌ای از خاندان فلان کشته می‌شود؟" به او گفتند: مردی به او تجاوز کرده و فرار کرده است و شهادت بر علیه او اقامه شده و عمر دستور به اجرای حد داده است. حضرت علی (ع) فرمودند: "او را به نزد عمر بازگردانید و به او بگویید: آیا نمی‌دانستی که این زن دیوانه‌ای از خاندان فلان است و پیامبر (ص) فرمودند: قلم از دیوانه برداشته شده است تا زمانی که به هوش آید؟ و او مغلوب عقل و نفس خود است." سپس او را به نزد عمر بازگرداندند و حد را از او رفع کردند.

9- بَابُ أَنَّ مَنْ أَوْجَبَ الْحَدَّ عَلَی نَفْسِهِ ثُمَّ جُنَّ ضُرِبَ الْحَدَّ

اشارة

⁽⁷⁾9 بَابُ أَنَّ مَنْ أَوْجَبَ الْحَدَّ عَلَی نَفْسِهِ ثُمَّ جُنَّ ضُرِبَ الْحَدَّ

ترجمه:

باب این است که کسی که حد را بر خود واجب کند، سپس دیوانه شود، حد بر او اجرا خواهد شد.

[رقم الحدیث الکلی: 34122 - رقم الحدیث الباب: 1]

34122- 1- ⁽⁸⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ

مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ عَنْ أَبِی عُبَیْدَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع فِی رَجُلٍ وَجَبَ عَلَیْهِ الْحَدُّ فَلَمْ یُضْرَبْ حَتَّی خُولِطَ فَقَالَ إِنْ کَانَ أَوْجَبَ عَلَی نَفْسِهِ الْحَدَّ وَ هُوَ صَحِیحٌ لَا عِلَّةَ بِهِ مِنْ ذَهَابِ عَقْلٍ أُقِیمَ عَلَیْهِ الْحَدُّ کَائِناً مَا کَانَ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ ⁽¹⁾

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽²⁾.

ترجمه:

از ابی عبیده از امام باقر (ع) نقل شده است که در مورد مردی که حد بر او واجب شده، اما ضربه اجرا نشده تا زمانی که عقلش مختل شده، فرمودند: "اگر حد را بر خود واجب کرده باشد، در حالی که سالم و بدون هیچ مشکلی در عقل بوده است، حد بر او اجرا می‌شود، هر شرایطی که داشته باشد."

10- بَابُ أَنَّهُ لَا یُقَامُ الْحَدُّ عَلَی أَحَدٍ فِی أَرْضِ الْعَدُوِّ

اشارة

⁽³⁾10 بَابُ أَنَّهُ لَا یُقَامُ الْحَدُّ عَلَی أَحَدٍ فِی أَرْضِ الْعَدُوِّ

ترجمه:

باب این است که حد بر هیچ‌کس در سرزمین دشمن اجرا نمی‌شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34123 - رقم الحدیث الباب: 1]

34123- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ یُونُسَ بْنِ یَعْقُوبَ عَنْ أَبِی مَرْیَمَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع لَا یُقَامُ عَلَی أَحَدٍ حَدٌّ بِأَرْضِ الْعَدُوِّ.

مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ مِثْلَهُ ⁽⁵⁾.

ترجمه:

از ابی مریم از امام باقر (ع) نقل شده است که امیرالمؤمنین علی (ع) فرمودند: "حد بر هیچ‌کس در سرزمین دشمن اجرا نمی‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34124 - رقم الحدیث الباب: 2]

34124- 2- ⁽⁶⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ غِیَاثِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیٍّ ع أَنَّهُ قَالَ: لَا أُقِیمُ عَلَی رَجُلٍ حَدّاً بِأَرْضِ الْعَدُوِّ حَتَّی یَخْرُجَ مِنْهَا مَخَافَةَ أَنْ

تَحْمِلَهُ الْحَمِیَّةُ فَیَلْحَقَ بِالْعَدُوِّ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ فِی الْعِلَلِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی مِثْلَهُ ⁽¹⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدٍ بْنِ الْحَسَنِ الصَّفَّارِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُوسَی الْخَشَّابِ عَنْ غِیَاثِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ ⁽²⁾عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیٍّ ع فِی حَدِیثٍ مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

از غیاث بن ابراهیم از امام جعفر صادق (ع) از پدرشان از امام علی (ع) نقل شده است که فرمودند: "من بر هیچ مردی حدی را در سرزمین دشمن اجرا نمی‌کنم تا او از آنجا خارج شود، از ترس اینکه غیرتش او را وادار کند و به دشمن بپیوندد."

11- بَابُ أَنَّ مَنْ أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ بِحَدٍّ وَ لَمْ یُعَیِّنْ جُلِدَ حَتَّی یَنْهَی عَنْ نَفْسِهِ‌

اشارة

⁽⁴⁾11 بَابُ أَنَّ مَنْ أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ بِحَدٍّ وَ لَمْ یُعَیِّنْ جُلِدَ حَتَّی یَنْهَی عَنْ نَفْسِهِ

ترجمه:

باب این است که کسی که حدی را بر خود اقرار کند، اما آن را مشخص نکند، شلاق زده می‌شود تا از اقرار خود باز ایستد.

[رقم الحدیث الکلی: 34125 - رقم الحدیث الباب: 1]

34125- 1- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ أَبِی نَجْرَانَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَیْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَیْسٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع فِی رَجُلٍ أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ بِحَدٍّ وَ لَمْ یُسَمِّ أَیَّ حَدٍّ هُوَ قَالَ أَمَرَ أَنْ یُجْلَدَ حَتَّی یَکُونَ هُوَ الَّذِی یَنْهَی عَنْ نَفْسِهِ فِی الْحَدِّ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ ابْنِ أَبِی نَجْرَانَ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

از محمد بن قیسی از امام باقر (ع) از امیرالمؤمنین علی (ع) نقل شده است که در مورد مردی که به حدی بر خود اقرار کرده اما نوع آن را مشخص نکرده است، فرمودند: "دستور داده شد که شلاق بخورد تا خودش از اقرار به حد دست بردارد."

12- بَابُ أَنَّ مَنْ أَقَرَّ بِحَدٍّ ثُمَّ أَنْکَرَ لَزِمَهُ الْحَدُّ إِلَّا أَنْ یَکُونَ رَجْماً أَوْ قَتْلًا وَ یُضْرَبُ الْمُقِرُّ بِالرَّجْمِ الْحَدَّ إِذَا رَجَعَ‌

اشارة

⁽¹⁾12 بَابُ أَنَّ مَنْ أَقَرَّ بِحَدٍّ ثُمَّ أَنْکَرَ لَزِمَهُ الْحَدُّ إِلَّا أَنْ یَکُونَ رَجْماً أَوْ قَتْلًا وَ یُضْرَبُ الْمُقِرُّ بِالرَّجْمِ الْحَدَّ إِذَا رَجَعَ

ترجمه:

باب این است که کسی که به حدی اقرار کند، سپس آن را انکار نماید، حد بر او لازم می‌شود، مگر اینکه حد مربوط به رجم یا قتل باشد؛ و اگر اقرارکننده به رجم رجوع کند (از اقرار خود بازگردد)، حد برای او شلاق اجرا می‌شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34126 - رقم الحدیث الباب: 1]

34126- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبَانٍ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی رَجُلٍ أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ بِحَدٍّ ثُمَّ جَحَدَ بَعْدُ فَقَالَ إِذَا أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ عِنْدَ الْإِمَامِ أَنَّهُ سَرَقَ ثُمَّ جَحَدَ قُطِعَتْ یَدُهُ وَ إِنْ رَغِمَ أَنْفُهُ وَ إِنْ أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ أَنَّهُ شَرِبَ خَمْراً أَوْ بِفِرْیَةٍ فَاجْلِدُوهُ ثَمَانِینَ جَلْدَةً قُلْتُ فَإِنْ أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ بِحَدٍّ یَجِبُ فِیهِ الرَّجْمُ أَ کُنْتَ رَاجِمَهُ فَقَالَ لَا وَ لَکِنْ کُنْتُ ضَارِبَهُ الْحَدَّ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ ⁽³⁾

وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَیْلِ عَنِ الْکِنَانِیِّ عَنْ فَضَالَةَ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مِثْلَهُ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از حلبی از امام صادق (ع) نقل شده است که در مورد مردی که به حدی بر خود اقرار کرده و سپس آن را انکار کرده است، فرمودند: "اگر نزد امام اقرار کرده باشد که سرقت کرده است و سپس انکار کند، دست او قطع می‌شود، حتی اگر مخالف این باشد. و اگر اقرار کرده باشد که شراب نوشیده یا بهتان زده، او را هشتاد ضربه شلاق بزنید." گفتم: "اگر به حدی اقرار کند که مستحق رجم است، آیا او را سنگسار می‌کنید؟" فرمودند: "نه، بلکه او را حد می‌زنم."

[رقم الحدیث الکلی: 34127 - رقم الحدیث الباب: 2]

34127- 2- ⁽⁵⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِذَا أَقَرَّ الرَّجُلُ عَلَی نَفْسِهِ بِحَدٍّ أَوْ فِرْیَةٍ ثُمَّ جَحَدَ جُلِدَ قُلْتُ أَ رَأَیْتَ إِنْ أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ بِحَدٍّ یَبْلُغُ فِیهِ الرَّجْمَ أَ کُنْتَ تَرْجُمُهُ قَالَ لَا وَ لَکِنْ کُنْتُ ضَارِبَهُ.

ترجمه:

از حلبی از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "اگر مردی برعلیه خود به حدی یا بهتان اقرار کند و سپس انکار نماید، شلاق زده می‌شود." گفتم: "اگر به حدی اقرار کند که مستحق رجم است، آیا او را سنگسار می‌کنید؟" فرمودند: "نه، اما او را شلاق می‌زنم."

[رقم الحدیث الکلی: 34128 - رقم الحدیث الباب: 3]

34128- 3- ⁽¹⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مَنْ أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ بِحَدٍّ أَقَمْتُهُ عَلَیْهِ إِلَّا الرَّجْمَ فَإِنَّهُ إِذَا أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ ثُمَّ جَحَدَ لَمْ یُرْجَمْ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ مِثْلَهُ ⁽²⁾.

ترجمه:

از محمد بن مسلم از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "هر کس به حدی بر خود اقرار کند، آن حد بر او اجرا می‌شود، به جز رجم؛ زیرا اگر به رجم اقرار کند و سپس آن را انکار نماید، سنگسار نخواهد شد."

[رقم الحدیث الکلی: 34129 - رقم الحدیث الباب: 4]

34129- 4- ⁽³⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ جَمِیلِ بْنِ دَرَّاجٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ أَحَدِهِمَا ع أَنَّهُ قَالَ: إِذَا أَقَرَّ الرَّجُلُ عَلَی نَفْسِهِ بِالْقَتْلِ قُتِلَ إِذَا لَمْ یَکُنْ عَلَیْهِ شُهُودٌ فَإِنْ رَجَعَ وَ قَالَ لَمْ أَفْعَلْ تُرِکَ وَ لَمْ یُقْتَلْ.

ترجمه:

از جمیل بن دراج از برخی از اصحاب از یکی از آن دو بزرگوار (ع) نقل شده است که فرمودند: "اگر مردی به قتل بر خود اقرار کند، کشته می‌شود، به شرطی که شاهدی بر علیه او نباشد. اما اگر بازگردد و بگوید که این کار را انجام نداده است، رها می‌شود و کشته نمی‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34130 - رقم الحدیث الباب: 5]

34130- 5- ⁽⁴⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ حَدِیدٍ عَنْ جَمِیلِ بْنِ دَرَّاجٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحَدِهِمَا ع فِی رَجُلٍ أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ بِالزِّنَا أَرْبَعَ مَرَّاتٍ وَ هُوَ مُحْصَنٌ رُجِمَ ⁽⁵⁾إِلَی أَنْ یَمُوتَ أَوْ یُکْذِبَ نَفْسَهُ قَبْلَ أَنْ یُرْجَمَ فَیَقُولَ لَمْ أَفْعَلْ فَإِنْ قَالَ ذَلِکَ تُرِکَ وَ لَمْ یُرْجَمْ وَ قَالَ لَا یُقْطَعُ السَّارِقُ حَتَّی یُقِرَّ بِالسَّرِقَةِ مَرَّتَیْنِ فَإِنْ رَجَعَ ضَمِنَ السَّرِقَةَ وَ لَمْ یُقْطَعْ إِذَا لَمْ یَکُنْ شُهُودٌ وَ قَالَ لَا یُرْجَمُ الزَّانِی حَتَّی یُقِرَّ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ بِالزِّنَا إِذَا لَمْ یَکُنْ شُهُودٌ فَإِنْ رَجَعَ تُرِکَ وَ لَمْ یُرْجَمْ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

از جمیل بن دراج از برخی از اصحاب از یکی از آن دو بزرگوار (ع) نقل شده است که فرمودند: "اگر مردی چهار بار به زنا اقرار کند و محصن باشد، سنگسار می‌شود تا زمانی که بمیرد یا پیش از سنگسار شدن خود را تکذیب کند و بگوید که این کار را انجام نداده است. اگر چنین بگوید، رها می‌شود و سنگسار نمی‌شود. همچنین فرمودند: دست دزد قطع نمی‌شود مگر اینکه دو بار به سرقت اقرار کند. اگر بازگردد و انکار کند، مسئولیت سرقت بر عهده او خواهد بود، اما دستش قطع نمی‌شود، به شرطی که شاهدی وجود نداشته باشد. و فرمودند: زناکار سنگسار نمی‌شود مگر اینکه چهار بار به زنا اقرار کند، به شرطی که شاهدی وجود نداشته باشد. اگر بازگردد و انکار کند، رها می‌شود و سنگسار نمی‌شود."

13- بَابُ حُکْمِ الْمَرِیضِ وَ الْأَعْمَی وَ الْأَخْرَسِ وَ الْأَصَمِّ وَ صَاحِبِ الْقُرُوحِ وَ الْمُسْتَحَاضَةِ إِذَا لَزِمَهُمُ الْحَدُّ

اشارة

⁽¹⁾13 بَابُ حُکْمِ الْمَرِیضِ وَ الْأَعْمَی وَ الْأَخْرَسِ وَ الْأَصَمِّ وَ صَاحِبِ الْقُرُوحِ وَ الْمُسْتَحَاضَةِ إِذَا لَزِمَهُمُ الْحَدُّ

ترجمه:

باب حکم بیمار، نابینا، لال، ناشنوا، فرد دارای زخم‌های پوستی و زن مستحاضه در صورتی که حد بر آن‌ها لازم شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34131 - رقم الحدیث الباب: 1]

34131- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ وَ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ بْنِ بَزِیعٍ عَنْ حَنَانِ بْنِ سَدِیرٍ عَنْ یَحْیَی بْنِ عَبَّادٍ الْمَکِّیِّ قَالَ: قَالَ لِی سُفْیَانُ الثَّوْرِیُّ- إِنِّی أَرَی لَکَ مِنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مَنْزِلَةً فَسَلْهُ عَنْ رَجُلٍ زَنَی وَ هُوَ مَرِیضٌ إِنْ أُقِیمَ عَلَیْهِ الْحَدُّ مَاتَ ⁽³⁾مَا تَقُولُ فِیهِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ هَذِهِ الْمَسْأَلَةُ مِنْ تِلْقَاءِ نَفْسِکَ أَوْ قَالَ لَکَ إِنْسَانٌ أَنْ تَسْأَلَنِی عَنْهَا فَقُلْتُ سُفْیَانُ الثَّوْرِیُّ سَأَلَنِی أَنْ أَسْأَلَکَ عَنْهَا ⁽⁴⁾فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص- أُتِیَ بِرَجُلٍ احْتَبَنَ ⁽⁵⁾مُسْتَسْقِی الْبَطْنِ قَدْ بَدَتْ عُرُوقُ فَخِذَیْهِ وَ قَدْ زَنَی بِامْرَأَةٍ مَرِیضَةٍ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ ص بِعِذْقٍ فِیهِ شِمْرَاخٌ ⁽⁶⁾فَضُرِبَ بِهِ الرَّجُلُ ضَرْبَةً وَ ضُرِبَتْ بِهِ الْمَرْأَةُ ضَرْبَةً ثُمَّ خَلَّی سَبِیلَهُمَا ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآیَةَ وَ خُذْ بِیَدِکَ ضِغْثاً فَاضْرِبْ بِهِ وَ لا تَحْنَثْ ⁽⁷⁾.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ حَنَانِ بْنِ سَدِیرٍ عَنْ عَبَّادٍ الْمَکِّیِّ ⁽⁸⁾

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ مِثْلَهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

از یحیی بن عباد مکی نقل شده است که گفت: "سفیان ثوری به من گفت: به نظر می‌رسد نزد امام صادق (ع) منزلتی داری، پس از او در مورد مردی که زنا کرده و بیمار است، و اگر حد بر او اجرا شود، ممکن است بمیرد، بپرس. نظر او در این باره چیست؟ پس از ایشان پرسیدم و امام صادق (ع) فرمودند: آیا این مسئله از جانب خودت مطرح شده یا کسی از تو خواسته است که از من بپرسی؟ گفتم: سفیان ثوری از من خواست که از شما بپرسم." امام فرمودند: "رسول خدا (ص) با مردی مواجه شد که شکم بزرگ و بیمار بود و عروق ران‌هایش نمایان بود و با زنی بیمار زنا کرده بود. پس رسول خدا (ص) دستور داد که با شاخه درخت خرمایی که دارای برگ باشد، به آن مرد یک ضربه زده شود و به آن زن نیز یک ضربه زده شود، سپس آن‌ها را آزاد کرد. سپس این آیه را خواند: 'و [یک دسته گیاه] به دستت بگیر و با آن بزن و سوگند خود را مشکن.' (سوره ص، آیه 44)."

[رقم الحدیث الکلی: 34132 - رقم الحدیث الباب: 2]

34132- 2- ⁽²⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ یَحْیَی بْنِ أَبِی عِمْرَانَ عَنْ یُونُسَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَحَدَهُمَا ⁽³⁾ع عَنْ حَدِّ الْأَخْرَسِ وَ الْأَصَمِّ وَ الْأَعْمَی فَقَالَ عَلَیْهِمُ الْحُدُودُ إِذَا کَانُوا یَعْقِلُونَ مَا یَأْتُونَ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ یُونُسَ مِثْلَهُ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از اسحاق بن عمار نقل شده است که گفت: "از یکی از آن دو بزرگوار (ع) درباره حدّ لال، ناشنوا و نابینا پرسیدم. فرمودند: حدود بر آن‌ها اجرا می‌شود، اگر عقل و درک کافی نسبت به اعمالشان داشته باشند."

[رقم الحدیث الکلی: 34133 - رقم الحدیث الباب: 3]

34133- 3- ⁽⁵⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: لَا یُقَامُ الْحَدُّ عَلَی الْمُسْتَحَاضَةِ حَتَّی یَنْقَطِعَ الدَّمُ عَنْهَا.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ مِثْلَهُ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

از سکونی از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "حد بر زن مستحاضه اجرا نمی‌شود تا زمانی که خونریزی او قطع گردد."

[رقم الحدیث الکلی: 34134 - رقم الحدیث الباب: 4]

34134- 4- ⁽⁷⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِی هَمَّامٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: أُتِیَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع بِرَجُلٍ أَصَابَ حَدّاً وَ بِهِ قُرُوحٌ فِی جَسَدِهِ کَثِیرَةٌ فَقَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع- (أَقِرُّوهُ حَتَّی تَبْرَأَ) ⁽⁸⁾لَا تُنْکَأُ ⁽⁹⁾عَلَیْهِ فَتَقْتُلُوهُ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ السَّکُونِیِّ مِثْلَهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

از سکونی از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "امیرالمؤمنین علی (ع) با مردی مواجه شد که مرتکب حدی شده بود و بدنش پر از زخم بود. امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: 'او را نگه دارید تا بهبود یابد، مبادا زخم‌هایش باز شود و او را به کشتن دهد.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34135 - رقم الحدیث الباب: 5]

34135- 5- ⁽²⁾وَ عَنْ عَلِیٍّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ یُونُسَ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِی الْعَبَّاسِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: أُتِیَ رَسُولُ اللَّهِ ص بِرَجُلٍ دَمِیمٍ ⁽³⁾قَصِیرٍ قَدْ سُقِیَ بَطْنُهُ وَ قَدْ دَرَّتْ عُرُوقُ بَطْنِهِ قَدْ فَجَرَ بِالْمَرْأَةِ فَقَالَتِ الْمَرْأَةُ مَا عَلِمْتُ بِهِ إِلَّا وَ قَدْ دَخَلَ عَلَیَّ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ ص أَ زَنَیْتَ فَقَالَ لَهُ نَعَمْ وَ لَمْ یَکُنْ أُحْصِنَ فَصَعَّدَ رَسُولُ اللَّهِ ص بَصَرَهُ وَ خَفَضَهُ ثُمَّ دَعَا بِعِذْقٍ فَعَدَّهُ مِائَةً ثُمَّ ضَرَبَهُ بِشَمَارِیخِهِ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ یُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ⁽⁴⁾

وَ الَّذِی قَبْلَهُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ الَّذِی قَبْلَهُمَا بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ مِثْلَهُ.

ترجمه:

از ابی العباس از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "رسول خدا (ص) با مردی مواجه شد که کوتاه‌قد و دارای شکمی بزرگ بود و عروق شکمش نمایان بود و با زنی زنا کرده بود. زن گفت: 'من چیزی از او نمی‌دانستم تا اینکه وارد بر من شد.' رسول خدا (ص) به مرد گفت: 'آیا زنا کردی؟' مرد پاسخ داد: 'بله، و من محصن نبودم.' سپس رسول خدا (ص) نگاهش را بالا و پایین کرد و دستور داد که با شاخه‌ای از درخت خرما که شامل صد برگ بود، او را با برگ‌های آن ضربه بزنند."

[رقم الحدیث الکلی: 34136 - رقم الحدیث الباب: 6]

34136- 6- ⁽⁵⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ شَمُّونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَصَمِّ عَنْ مِسْمَعِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِکِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ ع أُتِیَ بِرَجُلٍ أَصَابَ حَدّاً وَ بِهِ قُرُوحٌ وَ مَرَضٌ وَ أَشْبَاهُ ذَلِکَ فَقَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع أَخِّرُوهُ حَتَّی تَبْرَأَ ⁽⁶⁾لَا تُنْکَأُ قُرُوحُهُ عَلَیْهِ فَیَمُوتَ وَ لَکِنْ إِذَا بَرَأَ ⁽⁷⁾حَدَدْنَاهُ.

مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ مِثْلَهُ ⁽⁸⁾أَقُولُ: حَمَلَهُ الشَّیْخُ عَلَی اقْتِضَاءِ الْمَصْلَحَةِ التَّأْخِیرَ وَ عَلَی تَخْیِیرِ الْإِمَامِ

فِیهِ.

ترجمه:

از مسمع بن عبد الملک از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "امیرالمؤمنین علی (ع) با مردی مواجه شد که مرتکب حدی شده بود و بدنش پر از زخم و بیماری بود. امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: 'او را به تأخیر بیندازید تا بهبود یابد، مبادا زخم‌هایش باز شود و او بمیرد. اما وقتی بهبود یافت، حد را بر او اجرا کنید.'"

توضیح: شیخ این روایت را بر اساس مصلحت تأخیر و اختیار امام حمل کرده است.

[رقم الحدیث الکلی: 34137 - رقم الحدیث الباب: 7]

34137- 7- ⁽¹⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ زُرْعَةَ عَنْ سَمَاعَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ ع عَنِ النَّبِیِّ ص أَنَّهُ أُتِیَ بِرَجُلٍ کَبِیرِ الْبَطْنِ قَدْ أَصَابَ مُحَرَّماً فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ ص بِعُرْجُونٍ فِیهِ مِائَةُ شِمْرَاخٍ فَضَرَبَهُ مَرَّةً وَاحِدَةً فَکَانَ الْحَدَّ.

ترجمه:

از سماعه از امام صادق (ع) از پدرشان از اجدادشان از پیامبر (ص) نقل شده است که فرمودند: "رسول خدا (ص) با مردی مواجه شد که شکم بزرگ و سنگین داشت و مرتکب عمل حرامی شده بود. پیامبر (ص) دستور داد شاخه‌ای از درخت خرما که شامل صد برگ بود بیاورند و با همان شاخه، یک ضربه به مرد زدند، و این ضربه حد او محسوب شد."

[رقم الحدیث الکلی: 34138 - رقم الحدیث الباب: 8]

34138- 8- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُوسَی بْنِ بَکْرٍ عَنْ زُرَارَةَ قَالَ: قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع لَوْ أَنَّ رَجُلًا أَخَذَ حُزْمَةً مِنْ قُضْبَانٍ أَوْ أَصْلًا فِیهِ قُضْبَانٌ فَضَرَبَهُ ضَرْبَةً وَاحِدَةً أَجْزَأَهُ عَنْ عِدَّةِ مَا یُرِیدُ أَنْ یَجْلِدَ ⁽³⁾مِنْ عِدَّةِ الْقُضْبَانِ.

ترجمه:

از زراره نقل شده است که گفت: امام باقر (ع) فرمودند: "اگر مردی بسته‌ای از شاخه‌ها یا چوبی که شاخه‌هایی در آن باشد، بگیرد و یک ضربه بزند، این یک ضربه کافی است و به جای تعداد ضرباتی که قرار بود با شاخه‌ها وارد شود، محسوب می‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34139 - رقم الحدیث الباب: 9]

34139- 9- ⁽⁴⁾عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِیهِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ ع قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص أُتِیَ بِامْرَأَةٍ مَرِیضَةٍ وَ رَجُلٍ أَجْرَبَ مَرِیضٍ قَدْ بَدَتْ عُرُوقُ فَخِذَیْهِ قَدْ فَجَرَ بِامْرَأَةٍ فَقَالَتِ الْمَرْأَةُ یَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَیْتُهُ فَقُلْتُ لَهُ أَطْعِمْنِی وَ اسْقِنِی فَقَدْ جُهِدْتُ فَقَالَ لَا حَتَّی أَفْعَلَ بِکِ فَفَعَلَ فَجَلَدَهُ رَسُولُ اللَّهِ ص بِغَیْرِ بَیِّنَةٍ مِائَةَ شِمْرَاخٍ ضَرْبَةً وَاحِدَةً وَ خَلَّی سَبِیلَهُ وَ لَمْ یَضْرِبِ الْمَرْأَةَ.

ترجمه:

از علی بن جعفر از برادرش موسی بن جعفر (ع) نقل شده است که فرمودند: "رسول خدا (ص) با زنی بیمار و مردی مبتلا به بیماری (جرب) مواجه شدند که عروق ران‌های مرد نمایان بود و با زن زنا کرده بود. زن گفت: 'ای رسول خدا، به نزد او رفتم و گفتم مرا اطعام کن و آب بده، زیرا بسیار سختی کشیده‌ام. مرد گفت: اگر با تو رابطه داشته باشم این کار را می‌کنم، و آن را انجام داد.' سپس رسول خدا (ص) بدون شاهد او را با شاخه‌ای از درخت خرما که دارای صد برگ بود، یک ضربه زد، و او را آزاد کرد و زن را شلاق نزد."

[رقم الحدیث الکلی: 34140 - رقم الحدیث الباب: 10]

34140- 10- ⁽⁵⁾قَالَ: (وَ تَضْرِبُ الزَّانِیَ) ⁽⁶⁾أَشَدَّ الْجَلْدِ وَ جَلْدُ الْمُفْتَرِی بَیْنَ الْجَلْدَیْنِ.

ترجمه:

فرمودند: "زناکار با شدیدترین ضربات شلاق زده می‌شود، و شلاق زدن به کسی که بهتان زده است، میان شدت ضربات زناکار و دیگران قرار دارد."

14- بَابُ أَنَّ مَنْ فَعَلَ مَا یُوجِبُ الْحَدَّ جَاهِلًا بِالتَّحْرِیمِ لَمْ یَلْزَمْهُ شَیْ‌ءٌ مِنَ الْحَدِّ

اشارة

⁽¹⁾14 بَابُ أَنَّ مَنْ فَعَلَ مَا یُوجِبُ الْحَدَّ جَاهِلًا بِالتَّحْرِیمِ لَمْ یَلْزَمْهُ شَیْ‌ءٌ مِنَ الْحَدِّ

ترجمه:

باب اینکه فردی که عملی را انجام دهد که مستوجب حد باشد، اما نسبت به حرمت آن ناآگاه باشد، حد بر او لازم نمی‌شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34141 - رقم الحدیث الباب: 1]

34141- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: لَوْ أَنَّ رَجُلًا دَخَلَ فِی الْإِسْلَامِ وَ أَقَرَّ بِهِ ثُمَّ شَرِبَ الْخَمْرَ وَ زَنَی وَ أَکَلَ الرِّبَا وَ لَمْ یَتَبَیَّنْ لَهُ شَیْ‌ءٌ مِنَ الْحَلَالِ وَ الْحَرَامِ لَمْ أُقِمْ عَلَیْهِ الْحَدَّ إِذَا کَانَ جَاهِلًا إِلَّا أَنْ تَقُومَ عَلَیْهِ الْبَیِّنَةُ أَنَّهُ قَرَأَ السُّورَةَ الَّتِی فِیهَا الزِّنَا وَ الْخَمْرُ وَ أَکْلُ الرِّبَا وَ إِذَا جَهِلَ ذَلِکَ أَعْلَمْتُهُ وَ أَخْبَرْتُهُ فَإِنْ رَکِبَهُ بَعْدَ ذَلِکَ جَلَدْتُهُ وَ أَقَمْتُ عَلَیْهِ الْحَدَّ.

ترجمه:

از حلبی از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "اگر مردی وارد اسلام شود و به آن اقرار کند، سپس شراب بنوشد، زنا کند و ربا بخورد، اما حلال و حرام بر او روشن نشده باشد، حد بر او اجرا نمی‌کنم، به شرطی که ناآگاه باشد، مگر اینکه دلیل بر این باشد که او سوره‌ای را خوانده که در آن درباره زنا، شراب و ربا آمده است. در صورتی که آن را نداند، او را آگاه و مطلع می‌سازم. اما اگر پس از آن مرتکب چنین اعمالی شود، او را شلاق زده و حد را بر او اجرا خواهم کرد."

[رقم الحدیث الکلی: 34142 - رقم الحدیث الباب: 2]

34142- 2- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی بْنِ عُبَیْدٍ عَنْ یُونُسَ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ الْخَرَّازِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی جَعْفَرٍ ع رَجُلًا دَعَوْنَاهُ إِلَی جُمْلَةِ ⁽⁴⁾الْإِسْلَامِ فَأَقَرَّ بِهِ ثُمَّ شَرِبَ الْخَمْرَ وَ زَنَی وَ أَکَلَ الرِّبَا وَ لَمْ یَتَبَیَّنْ لَهُ شَیْ‌ءٌ مِنَ الْحَلَالِ وَ الْحَرَامِ أُقِیمَ عَلَیْهِ الْحَدُّ إِذَا جَهِلَهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَقُومَ عَلَیْهِ بَیِّنَةٌ أَنَّهُ قَدْ کَانَ أَقَرَّ بِتَحْرِیمِهَا.

ترجمه:

از محمد بن مسلم نقل شده است که گفت: "به امام باقر (ع) گفتم: مردی را به اسلام دعوت کردیم و او پذیرفت، سپس شراب نوشید، زنا کرد و ربا خورد، اما چیزی از حلال و حرام برای او روشن نشده بود. آیا حد بر او اجرا می‌شود اگر ناآگاه باشد؟" فرمودند: "خیر، مگر اینکه دلیلی وجود داشته باشد که او به حرمت آن اقرار کرده باشد."

[رقم الحدیث الکلی: 34143 - رقم الحدیث الباب: 3]

34143- 3- ⁽⁵⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ ⁽⁶⁾عَنْ أَبِی عُبَیْدَةَ الْحَذَّاءِ قَالَ: قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع لَوْ وَجَدْتُ رَجُلًا کَانَ مِنَ الْعَجَمِ أَقَرَّ بِجُمْلَةِ الْإِسْلَامِ- لَمْ یَأْتِهِ شَیْ‌ءٌ مِنَ التَّفْسِیرِ زَنَی أَوْ سَرَقَ أَوْ شَرِبَ

خَمْراً لَمْ أُقِمْ عَلَیْهِ الْحَدَّ إِذَا جَهِلَهُ إِلَّا أَنْ تَقُومَ عَلَیْهِ بَیِّنَةٌ أَنَّهُ قَدْ أَقَرَّ بِذَلِکَ وَ عَرَفَهُ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ ⁽¹⁾

وَ الَّذِی قَبْلَهُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ یُونُسَ مِثْلَهُ.

ترجمه:

از ابو عبیده حذاء نقل شده است که گفت: امام باقر (ع) فرمودند: "اگر مردی از غیر عرب باشد و به اسلام اقرار کند اما چیزی از تفسیر قرآن و احکام اسلامی به او نرسیده باشد و مرتکب زنا، سرقت یا نوشیدن شراب شود، حد بر او اجرا نمی‌شود اگر نسبت به حرمت آن ناآگاه باشد، مگر اینکه دلیل و شاهدی وجود داشته باشد که او به حرمت آن اقرار کرده و آن را شناخته باشد."

[رقم الحدیث الکلی: 34144 - رقم الحدیث الباب: 4]

34144- 4- ⁽²⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ جَمِیلٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ أَحَدِهِمَا ع فِی رَجُلٍ دَخَلَ فِی الْإِسْلَامِ شَرِبَ ⁽³⁾خَمْراً وَ هُوَ جَاهِلٌ قَالَ لَمْ أَکُنْ أُقِیمُ عَلَیْهِ الْحَدَّ إِذَا کَانَ جَاهِلًا وَ لَکِنْ أُخْبِرُهُ بِذَلِکَ وَ أُعْلِمُهُ فَإِنْ عَادَ أَقَمْتُ عَلَیْهِ الْحَدَّ.

ترجمه:

از جمیل از برخی از اصحاب از یکی از آن دو بزرگوار (ع) نقل شده است که در مورد مردی که به اسلام وارد شده و در حالت جهل به حرمت، شراب نوشیده است، فرمودند: "من حدی بر او اجرا نمی‌کردم اگر ناآگاه باشد، اما او را از این موضوع آگاه و مطلع می‌کنم. اگر پس از آن دوباره مرتکب این عمل شود، حد را بر او اجرا خواهم کرد."

[رقم الحدیث الکلی: 34145 - رقم الحدیث الباب: 5]

34145- 5- ⁽⁴⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی حَدِیثٍ أَنَّ أَبَا بَکْرٍ أُتِیَ بِرَجُلٍ قَدْ شَرِبَ الْخَمْرَ فَقَالَ لَهُ لِمَ شَرِبْتَ الْخَمْرَ وَ هِیَ مُحَرَّمَةٌ فَقَالَ إِنِّی ⁽⁵⁾أَسْلَمْتُ وَ مَنْزِلِی بَیْنَ ظَهْرَانَیْ قَوْمٍ یَشْرَبُونَ الْخَمْرَ وَ یَسْتَحِلُّونَهَا وَ لَوْ أَعْلَمُ أَنَّهَا حَرَامٌ اجْتَنَبْتُهَا فَقَالَ عَلِیٌّ ع لِأَبِی بَکْرٍ ابْعَثْ مَعَهُ مَنْ یَدُورُ بِهِ عَلَی مَجَالِسِ الْمُهَاجِرِینَ وَ الْأَنْصَارِ- فَمَنْ کَانَ تَلَا عَلَیْهِ آیَةَ التَّحْرِیمِ فَلْیَشْهَدْ عَلَیْهِ فَإِنْ لَمْ یَکُنْ تُلِیَ عَلَیْهِ آیَةُ التَّحْرِیمِ فَلَا شَیْ‌ءَ عَلَیْهِ فَفَعَلَ فَلَمْ یَشْهَدْ عَلَیْهِ أَحَدٌ فَخَلَّی سَبِیلَهُ.

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

از ابی بصیر از امام صادق (ع) در حدیثی نقل شده است که ابو بکر با مردی مواجه شد که شراب نوشیده بود. به او گفت: "چرا شراب نوشیدی در حالی که حرام است؟" مرد پاسخ داد: "من اسلام آوردم، اما در میان مردمی زندگی می‌کردم که شراب می‌نوشیدند و آن را حلال می‌دانستند. اگر می‌دانستم حرام است، از آن پرهیز می‌کردم." علی (ع) به ابو بکر فرمودند: "کسی را با او بفرست که او را به محافل مهاجرین و انصار ببرد. هر کس بر او آیه حرمت شراب را تلاوت کرده باشد، علیه او شهادت دهد. اگر آیه حرمت بر او خوانده نشده باشد، بر او چیزی نیست." پس این کار انجام شد و هیچ‌کس علیه او شهادت نداد، بنابراین او آزاد شد.

15- بَابُ أَنَّ مَنْ وَجَبَ عَلَیْهِ حُدُودٌ أَحَدُهَا الْقَتْلُ حُدَّ أَوَّلًا ثُمَّ قُتِلَ فَإِنْ کَانَ فِیهَا قَطْعٌ قُدِّمَ عَلَی الْقَتْلِ وَ أُخِّرَ عَنِ الْجَلْدِ

اشارة

⁽¹⁾15 بَابُ أَنَّ مَنْ وَجَبَ عَلَیْهِ حُدُودٌ أَحَدُهَا الْقَتْلُ حُدَّ أَوَّلًا ثُمَّ قُتِلَ فَإِنْ کَانَ فِیهَا قَطْعٌ قُدِّمَ عَلَی الْقَتْلِ وَ أُخِّرَ عَنِ الْجَلْدِ

ترجمه:

باب این است که کسی که بر او حدودی واجب شده و یکی از آن‌ها قتل است، ابتدا حد اجرا می‌شود و سپس کشته می‌شود. اگر در میان حدود، قطع عضوی وجود داشته باشد، آن حد بر قتل مقدم می‌شود و از شلاق زدن به تأخیر می‌افتد.

[رقم الحدیث الکلی: 34146 - رقم الحدیث الباب: 1]

34146- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: أَیُّمَا رَجُلٍ اجْتَمَعَتْ عَلَیْهِ حُدُودٌ فِیهَا الْقَتْلُ یُبْدَأُ بِالْحُدُودِ الَّتِی هِیَ دُونَ الْقَتْلِ ثُمَّ یُقْتَلُ بَعْدَ ذَلِکَ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ ⁽³⁾عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ أَسْقَطَ بَعْدَ ذَلِکَ ⁽⁴⁾

ترجمه:

از زراره از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "هر مردی که بر او حدودی واجب شود که یکی از آن‌ها قتل باشد، ابتدا با حدودی که پایین‌تر از قتل هستند آغاز می‌شود و سپس او را می‌کشند."

[رقم الحدیث الکلی: 34147 - رقم الحدیث الباب: 2]

34147- 2- ⁽⁵⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنِ ابْنِ بُکَیْرٍ عَنْ عُبَیْدِ بْنِ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی الرَّجُلِ یُؤْخَذُ وَ عَلَیْهِ حُدُودٌ أَحَدُهَا الْقَتْلُ قَالَ کَانَ عَلِیٌّ ع یُقِیمُ عَلَیْهِ الْحَدَّ ثُمَّ یَقْتُلُهُ وَ لَا نُخَالِفُ عَلِیّاً ع.

ترجمه:

از عبید بن زراره از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "در مورد مردی که دستگیر شود و بر او حدودی واجب باشد که یکی از آن‌ها قتل باشد، علی (ع) ابتدا حد را بر او اجرا می‌کرد و سپس او را می‌کشت. و ما با روش علی (ع) مخالفت نمی‌کنیم."

[رقم الحدیث الکلی: 34148 - رقم الحدیث الباب: 3]

34148- 3- ⁽⁶⁾عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِیهِ ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ رَجُلٍ أُخِذَ وَ عَلَیْهِ ثَلَاثَةُ حُدُودٍ الْخَمْرُ وَ الزِّنَا وَ السَّرِقَةُ بِأَیِّهَا یُبْدَأُ بِهِ مِنَ الْحُدُودِ قَالَ بِحَدِّ الْخَمْرِ (ثُمَّ السَّرِقَةِ ثُمَّ الزِّنَا) ⁽⁷⁾.

وَ رَوَاهُ عَلِیُّ بْنُ جَعْفَرٍ فِی کِتَابِهِ ⁽¹⁾.

ترجمه:

از علی بن جعفر از برادرشان (ع) نقل شده است که فرمودند: "از ایشان پرسیدم درباره مردی که دستگیر شده و سه حد بر او واجب است: شراب‌خواری، زنا و سرقت. با کدام یک از حدود باید آغاز شود؟" فرمودند: "با حد شراب‌خواری آغاز می‌شود، سپس سرقت و در نهایت زنا."

[رقم الحدیث الکلی: 34149 - رقم الحدیث الباب: 4]

34149- 4- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ رَزِینٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی الرَّجُلِ یُؤْخَذُ وَ عَلَیْهِ حُدُودٌ أَحَدُهَا الْقَتْلُ فَقَالَ کَانَ عَلِیٌّ ع یُقِیمُ عَلَیْهِ الْحُدُودَ ثُمَّ یَقْتُلُهُ وَ لَا نُخَالِفُ عَلِیّاً ع.

ترجمه:

از محمد بن مسلم از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "در مورد مردی که دستگیر شود و بر او حدودی واجب باشد که یکی از آن‌ها قتل باشد، علی (ع) ابتدا حدود را بر او اجرا می‌کرد و سپس او را می‌کشت. و ما با روش علی (ع) مخالفت نمی‌کنیم."

[رقم الحدیث الکلی: 34150 - رقم الحدیث الباب: 5]

34150- 5- ⁽³⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی الرَّجُلِ یَکُونُ عَلَیْهِ الْحُدُودُ مِنْهَا الْقَتْلُ قَالَ تُقَامُ عَلَیْهِ الْحُدُودُ ثُمَّ یُقْتَلُ.

ترجمه:

از حماد بن عثمان از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "در مورد مردی که بر او حدودی واجب باشد که یکی از آن‌ها قتل باشد، ابتدا حدود بر او اجرا می‌شود و سپس او را می‌کشند."

[رقم الحدیث الکلی: 34151 - رقم الحدیث الباب: 6]

34151- 6- ⁽⁴⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ وَ ابْنِ بُکَیْرٍ جَمِیعاً عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی رَجُلٍ اجْتَمَعَتْ عَلَیْهِ حُدُودٌ فِیهَا الْقَتْلُ قَالَ یُبْدَأُ بِالْحُدُودِ الَّتِی هِیَ دُونَ الْقَتْلِ وَ ⁽⁵⁾یُقْتَلُ بَعْدُ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ ⁽⁶⁾

وَ الَّذِی قَبْلَهُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ وَ الَّذِی قَبْلَهُمَا بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ مِثْلَهُ.

ترجمه:

از عبدالله بن سنان و ابن بکیر، هر دو، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "در مورد مردی که بر او حدودی واجب باشد که یکی از آن‌ها قتل باشد، ابتدا با حدودی که پایین‌تر از قتل هستند آغاز می‌شود و سپس او را می‌کشند."

[رقم الحدیث الکلی: 34152 - رقم الحدیث الباب: 7]

34152- 7- ⁽⁷⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ أَخِیهِ الْحَسَنِ عَنْ زُرْعَةَ عَنْ سَمَاعَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَضَی أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع فِیمَنْ

قَتَلَ وَ شَرِبَ خَمْراً وَ سَرَقَ فَأَقَامَ عَلَیْهِ الْحَدَّ فَجَلَدَهُ لِشُرْبِهِ الْخَمْرَ وَ قَطَعَ یَدَهُ فِی سَرِقَتِهِ وَ قَتَلَهُ بِقَتْلِهِ.

مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ مِثْلَهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

از سماعه از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "امیرالمؤمنین علی (ع) در مورد کسی که مرتکب قتل، نوشیدن شراب و سرقت شده بود، قضاوت کرد. ابتدا حد شراب‌خواری را بر او اجرا کرد و او را شلاق زد، سپس دست او را به دلیل سرقت قطع کرد و در نهایت او را به دلیل قتل کشت."

[رقم الحدیث الکلی: 34153 - رقم الحدیث الباب: 8]

34153- 8- ⁽²⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِیِّ ابْنِ رِئَابٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: أَیُّمَا رَجُلٍ اجْتَمَعَتْ عَلَیْهِ حُدُودٌ فِیهَا الْقَتْلُ فَإِنَّهُ یُبْدَأُ بِالْحُدُودِ الَّتِی دُونَ الْقَتْلِ ثُمَّ یُقْتَلُ.

ترجمه:

از زراره از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "هر مردی که بر او حدودی واجب شود که یکی از آن‌ها قتل باشد، ابتدا با حدودی که پایین‌تر از قتل هستند آغاز می‌شود و سپس او را می‌کشند."

16- بَابُ أَنَّ مَنْ تَابَ قَبْلَ أَنْ یُؤْخَذَ سَقَطَ عَنْهُ الْحَدُّ وَ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ التَّوْبَةِ عَلَی الْإِقْرَارِ عِنْدَ الْإِمَامِ‌

اشارة

⁽³⁾16 بَابُ أَنَّ مَنْ تَابَ قَبْلَ أَنْ یُؤْخَذَ سَقَطَ عَنْهُ الْحَدُّ وَ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ التَّوْبَةِ عَلَی الْإِقْرَارِ عِنْدَ الْإِمَامِ

ترجمه:

باب اینکه هر کس پیش از آنکه دستگیر شود توبه کند، حد از او ساقط می‌شود. همچنین استحباب آن است که توبه را بر اقرار نزد امام ترجیح دهد.

[رقم الحدیث الکلی: 34154 - رقم الحدیث الباب: 1]

34154- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: السَّارِقُ إِذَا جَاءَ مِنْ قِبَلِ نَفْسِهِ تَائِباً إِلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ (تُرَدُّ سَرِقَتُهُ إِلَی صَاحِبِهَا وَ لَا قَطْعَ عَلَیْهِ) ⁽⁵⁾.

ترجمه:

از عبدالله بن سنان از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "اگر سارق از سوی خود توبه کرده و به خداوند عزّ و جلّ بازگردد، مال مسروقه به صاحبش بازگردانده می‌شود و بر او قطع (دست) اجرا نمی‌گردد."

[رقم الحدیث الکلی: 34155 - رقم الحدیث الباب: 2]

34155- 2- ⁽⁶⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ رَفَعَهُ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع فِی حَدِیثِ الزَّانِی الَّذِی أَقَرَّ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ أَنَّهُ قَالَ لِقَنْبَرٍ احْتَفِظْ بِهِ ثُمَّ غَضِبَ وَ قَالَ مَا أَقْبَحَ بِالرَّجُلِ مِنْکُمْ أَنْ یَأْتِیَ بَعْضَ هَذِهِ الْفَوَاحِشِ فَیَفْضَحَ نَفْسَهُ عَلَی رُءُوسِ الْمَلَإِ أَ فَلَا تَابَ فِی بَیْتِهِ فَوَ اللَّهِ لَتَوْبَتُهُ فِیمَا بَیْنَهُ وَ بَیْنَ اللَّهِ أَفْضَلُ مِنْ إِقَامَتِی عَلَیْهِ الْحَدَّ.

ترجمه:

از احمد بن محمد بن خالد، از امیرالمؤمنین علی (ع) نقل شده است که در مورد زناکاری که چهار بار اقرار کرده بود، فرمودند به قنبر: "او را نگه دار." سپس خشمگین شده و فرمودند: "چقدر زشت است که مردی از شما مرتکب چنین گناهان بزرگی شود و خود را در برابر همه مردم رسوا سازد. آیا بهتر نبود که در خانه‌اش توبه می‌کرد؟ قسم به خدا، توبه‌اش میان او و خداوند بهتر است از آنکه من حد را بر او اجرا کنم."

[رقم الحدیث الکلی: 34156 - رقم الحدیث الباب: 3]

34156- 3- ⁽⁷⁾عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ

حَدِیدٍ وَ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ جَمِیعاً عَنْ جَمِیلِ بْنِ دَرَّاجٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَحَدِهِمَا ع فِی رَجُلٍ سَرَقَ أَوْ شَرِبَ الْخَمْرَ أَوْ زَنَی فَلَمْ یُعْلَمْ ذَلِکَ مِنْهُ وَ لَمْ یُؤْخَذْ حَتَّی تَابَ وَ صَلَحَ فَقَالَ إِذَا صَلَحَ وَ عُرِفَ مِنْهُ أَمْرٌ جَمِیلٌ لَمْ یُقَمْ عَلَیْهِ الْحَدُّ قَالَ ابْنُ أَبِی عُمَیْرٍ- قُلْتُ فَإِنْ کَانَ أَمْراً قَرِیباً لَمْ تُقَمْ قَالَ لَوْ کَانَ خَمْسَةَ أَشْهُرٍ أَوْ أَقَلَّ وَ قَدْ ظَهَرَ مِنْهُ أَمْرٌ جَمِیلٌ لَمْ تُقَمْ عَلَیْهِ الْحُدُودُ.

رَوَی ذَلِکَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحَدِهِمَا ع

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ إِلَی قَوْلِهِ لَمْ تُقَمْ عَلَیْهِ الْحُدُودُ ⁽¹⁾.

وَ رَوَاهُ أَیْضاً بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَی آخِرِهِ ⁽²⁾.

ترجمه:

از جمیل بن دراج از مردی از یکی از آن دو بزرگوار (ع) نقل شده است که در مورد مردی که مرتکب سرقت، نوشیدن شراب یا زنا شده و این اعمال از او شناخته نشده و دستگیر نشده باشد تا زمانی که توبه کرده و اصلاح شده باشد، فرمودند: "اگر اصلاح شود و از او رفتار نیکویی مشاهده شود، حد بر او اجرا نمی‌شود." ابن ابی عمیر گفت: "پرسیدم اگر این اصلاح نزدیک به زمان وقوع باشد، آیا حد اجرا نمی‌شود؟" فرمودند: "اگر پنج ماه یا کمتر باشد و از او رفتار نیکویی مشاهده شود، حد بر او اجرا نمی‌شود." این روایت را برخی از اصحاب ما از یکی از آن دو بزرگوار (ع) نقل کرده‌اند.

[رقم الحدیث الکلی: 34157 - رقم الحدیث الباب: 4]

34157- 4- ⁽³⁾وَ عَنْ أَبِی عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی رَجُلٍ أُقِیمَتْ عَلَیْهِ الْبَیِّنَةُ بِأَنَّهُ زَنَی ثُمَّ هَرَبَ قَبْلَ أَنْ یُضْرَبَ قَالَ إِنْ تَابَ فَمَا عَلَیْهِ شَیْ‌ءٌ وَ إِنْ وَقَعَ فِی یَدِ الْإِمَامِ أَقَامَ عَلَیْهِ الْحَدَّ وَ إِنْ عَلِمَ مَکَانَهُ بَعَثَ إِلَیْهِ.

مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبِی عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیِّ مِثْلَهُ ⁽⁴⁾وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ مِثْلَهُ ⁽⁵⁾.

ترجمه:

از ابی بصیر از امام صادق (ع) نقل شده است که در مورد مردی که علیه او شهادت داده شده بود که زنا کرده است و سپس پیش از اجرای حد گریخته بود، فرمودند: "اگر توبه کند، چیزی بر عهده او نیست. اما اگر در دست امام بیفتد، حد بر او اجرا می‌شود. و اگر امام از مکان او اطلاع داشته باشد، کسی را به سوی او می‌فرستد."

[رقم الحدیث الکلی: 34158 - رقم الحدیث الباب: 5]

34158- 5- ⁽⁶⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ یُونُسَ عَنْ أَبَانٍ عَنْ أَبِی الْعَبَّاسِ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع أَتَی النَّبِیَّ ص رَجُلٌ فَقَالَ إِنِّی زَنَیْتُ إِلَی أَنْ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص لَوِ اسْتَتَرَ ثُمَّ تَابَ کَانَ خَیْراً لَهُ.

ترجمه:

از ابی العباس نقل شده است که امام صادق (ع) فرمودند: "مردی نزد پیامبر (ص) آمد و گفت: 'من زنا کرده‌ام.' پیامبر (ص) فرمودند: 'اگر پنهان می‌کرد و سپس توبه می‌نمود، برای او بهتر بود.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34159 - رقم الحدیث الباب: 6]

34159- 6- ⁽¹⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَرِیفٍ عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ قَالَ: أَتَی رَجُلٌ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ ع فَقَالَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ- إِنِّی زَنَیْتُ فَطَهِّرْنِی فَأَعْرَضَ عَنْهُ بِوَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ اجْلِسْ فَقَالَ أَ یَعْجِزُ أَحَدُکُمْ إِذَا قَارَفَ هَذِهِ السَّیِّئَةَ أَنْ یَسْتُرَ عَلَی نَفْسِهِ کَمَا سَتَرَ اللَّهُ عَلَیْهِ فَقَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ إِنِّی زَنَیْتُ فَطَهِّرْنِی فَقَالَ وَ مَا دَعَاکَ إِلَی مَا قُلْتَ قَالَ طَلَبُ الطَّهَارَةِ قَالَ وَ أَیُّ طَهَارَةٍ أَفْضَلُ مِنَ التَّوْبَةِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَی أَصْحَابِهِ یُحَدِّثُهُمْ فَقَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ- إِنِّی زَنَیْتُ فَطَهِّرْنِی فَقَالَ لَهُ أَ تَقْرَأُ شَیْئاً مِنَ الْقُرْآنِ- قَالَ نَعَمْ قَالَ اقْرَأْ فَقَرَأَ فَأَصَابَ فَقَالَ لَهُ أَ تَعْرِفُ مَا یَلْزَمُکَ مِنْ حُقُوقِ اللَّهِ فِی صَلَاتِکَ وَ زَکَاتِکَ قَالَ نَعَمْ فَسَأَلَهُ فَأَصَابَ فَقَالَ لَهُ هَلْ بِکَ مَرَضٌ یَعْرُوکَ أَوْ تَجِدُ وَجَعاً فِی رَأْسِکَ (أَوْ بَدَنِکَ) ⁽²⁾قَالَ لَا قَالَ اذْهَبْ حَتَّی نَسْأَلَ عَنْکَ فِی السِّرِّ کَمَا سَأَلْنَاکَ فِی الْعَلَانِیَةِ فَإِنْ لَمْ تَعُدْ إِلَیْنَا لَمْ نَطْلُبْکَ الْحَدِیثَ.

ترجمه:

از اصبغ بن نباته نقل شده است که مردی نزد امیرالمؤمنین علی (ع) آمد و گفت: "ای امیرالمؤمنین، من زنا کرده‌ام، مرا پاک گردان." امام علی (ع) روی خود را از او برگرداندند و به او گفتند: "بنشین." سپس فرمودند: "آیا یکی از شما نمی‌تواند هنگامی که مرتکب چنین گناهی می‌شود، آن را بر خود بپوشاند، همان‌گونه که خداوند آن را پوشانده است؟" مرد برخاست و گفت: "ای امیرالمؤمنین، من زنا کرده‌ام، مرا پاک گردان." امام پرسیدند: "چه چیزی تو را وادار به این سخن کرده است؟" مرد پاسخ داد: "طلب پاکی." امام فرمودند: "چه پاکی‌ای بهتر از توبه؟"

سپس امام به سوی اصحاب خود برگشتند و با آن‌ها سخن گفتند. مرد دوباره برخاست و گفت: "ای امیرالمؤمنین، من زنا کرده‌ام، مرا پاک گردان." امام از او پرسیدند: "آیا چیزی از قرآن می‌خوانی؟" مرد پاسخ داد: "بله." امام فرمودند: "بخوان." مرد خواند و درست خواند. امام پرسیدند: "آیا می‌دانی چه حقوقی از نماز و زکات بر عهده توست؟" مرد پاسخ داد: "بله." امام از او پرسیدند و او درست پاسخ داد.

سپس امام از او پرسیدند: "آیا بیماری داری یا در سر یا بدنت دردی احساس می‌کنی؟" مرد پاسخ داد: "نه." امام فرمودند: "برو تا در خلوت درباره تو تحقیق کنیم همان‌گونه که در آشکارا از تو پرسیدیم. اگر نزد ما بازنگردی، ما نیز تو را جستجو نخواهیم کرد."

17- بَابُ جَوَازِ الْعَفْوِ عَنِ الْحُدُودِ الَّتِی لِلنَّاسِ قَبْلَ الْمُرَافَعَةِ إِلَی الْإِمَامِ‌

اشارة

⁽³⁾17 بَابُ جَوَازِ الْعَفْوِ عَنِ الْحُدُودِ الَّتِی لِلنَّاسِ قَبْلَ الْمُرَافَعَةِ إِلَی الْإِمَامِ

ترجمه:

باب جواز بخشش حدودی که مربوط به حقوق مردم است، پیش از آنکه پرونده به امام ارجاع داده شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34160 - رقم الحدیث الباب: 1]

34160- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قُلْتُ لَهُ رَجُلٌ جَنَی إِلَیَّ ⁽⁵⁾أَعْفُو عَنْهُ أَوْ أَرْفَعُهُ إِلَی السُّلْطَانِ قَالَ هُوَ حَقُّکَ إِنْ عَفَوْتَ عَنْهُ فَحَسَنٌ وَ إِنْ رَفَعْتَهُ إِلَی الْإِمَامِ فَإِنَّمَا طَلَبْتَ حَقَّکَ وَ کَیْفَ لَکَ بِالْإِمَامِ.

ترجمه:

از محمد بن مسلم از امام باقر (ع) نقل شده است که گفتم: "اگر مردی به من جنایتی کرده باشد، آیا می‌توانم او را ببخشم یا باید او را به سلطان ارجاع دهم؟" امام فرمودند: "این حق توست. اگر او را ببخشی، خوب است و اگر او را به امام ارجاع دهی، حق خود را طلب کرده‌ای. اما چه طور می‌توانی با امام برخورد کنی؟(درحالیکه خودت هم حق دیگران بگردن داشته باشی )

[رقم الحدیث الکلی: 34161 - رقم الحدیث الباب: 2]

34161- 2- ⁽¹⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ یَأْخُذُ اللِّصَّ یَرْفَعُهُ أَوْ یَتْرُکُهُ فَقَالَ إِنَّ صَفْوَانَ بْنَ أُمَیَّةَ کَانَ مُضْطَجِعاً فِی الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ- فَوَضَعَ رِدَاءَهُ وَ خَرَجَ یُهَرِیقُ الْمَاءَ فَوَجَدَ رِدَاءَهُ قَدْ سُرِقَ حِینَ رَجَعَ إِلَیْهِ فَقَالَ مَنْ ذَهَبَ بِرِدَائِی فَذَهَبَ یَطْلُبُهُ فَأَخَذَ صَاحِبَهُ فَرَفَعَهُ إِلَی النَّبِیِّ ص- فَقَالَ النَّبِیُّ ص اقْطَعُوا یَدَهُ فَقَالَ (الرَّجُلُ تَقْطَعُ) ⁽²⁾یَدَهُ مِنْ أَجْلِ رِدَائِی یَا رَسُولَ اللَّهِ- قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَنَا أَهَبُهُ لَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص فَهَلَّا کَانَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَرْفَعَهُ إِلَیَّ قُلْتُ فَالْإِمَامُ بِمَنْزِلَتِهِ إِذَا رُفِعَ إِلَیْهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَ سَأَلْتُهُ عَنِ الْعَفْوِ قَبْلَ أَنْ یَنْتَهِیَ إِلَی الْإِمَامِ فَقَالَ حَسَنٌ.

وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع وَ ذَکَرَ نَحْوَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

از حلبی از امام صادق (ع) نقل شده است که پرسیدم در مورد مردی که دزد را گرفته است، آیا باید او را نزد امام ببرد یا رهایش کند؟ امام فرمودند: "صفوان بن امیه در مسجد الحرام خوابیده بود. ردا‌یش را کنار گذاشت و برای قضای حاجت بیرون رفت. هنگامی که برگشت، متوجه شد ردا‌یش دزدیده شده است. گفت: 'چه کسی ردای مرا برده است؟' سپس رفت تا آن را پیدا کند و دزد را گرفت و نزد پیامبر (ص) برد. پیامبر (ص) فرمودند: 'دستش را قطع کنید.' مرد گفت: 'دست او را به خاطر ردای من قطع می‌کنید ای رسول خدا؟' پیامبر (ص) فرمودند: 'بله.' مرد گفت: 'من ردای خود را به او بخشیدم.' پیامبر (ص) فرمودند: 'چرا این کار را قبل از آنکه او را نزد من بیاوری نکردی؟'"

پرسیدم: "آیا امام نیز همانند پیامبر (ص) چنین حکمی دارد اگر پرونده نزد او برده شود؟" امام فرمودند: "بله." سپس پرسیدم: "آیا عفو پیش از آنکه پرونده به امام برسد خوب است؟" امام فرمودند: "بله، این کار نیکویی است."

[رقم الحدیث الکلی: 34162 - رقم الحدیث الباب: 3]

34162- 3- ⁽⁴⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَی عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مَنْ أَخَذَ سَارِقاً فَعَفَا عَنْهُ فَذَلِکَ لَهُ فَإِذَا رُفِعَ إِلَی الْإِمَامِ قَطَعَهُ فَإِنْ قَالَ الَّذِی سُرِقَ لَهُ أَنَا أَهَبُهُ لَهُ لَمْ یَدَعْهُ الْإِمَامُ حَتَّی یَقْطَعَهُ إِذَا رَفَعَهُ إِلَیْهِ وَ إِنَّمَا الْهِبَةُ قَبْلَ أَنْ یُرْفَعَ إِلَی الْإِمَامِ وَ ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ الْحافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ ⁽⁵⁾فَإِذَا انْتَهَی الْحَدُّ إِلَی الْإِمَامِ فَلَیْسَ لِأَحَدٍ أَنْ یَتْرُکَهُ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ ⁽¹⁾

وَ الَّذِی قَبْلَهُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽²⁾.

ترجمه:

از سماعه بن مهران از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "هرکس سارق را بگیرد و از او گذشت کند، این به اختیار اوست. اما اگر سارق به امام ارجاع داده شود، امام دست او را قطع می‌کند. و اگر صاحب مال دزدیده‌شده بگوید که مال خود را به او بخشیده است، امام او را رها نمی‌کند و حکم قطع را اجرا می‌کند، مشروط به اینکه پرونده به امام ارجاع داده شده باشد. بخشش تنها پیش از ارجاع به امام معتبر است. و این همان سخن خداوند عزّ و جلّ است: وَ الْحافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ (توبه: 112). بنابراین، هنگامی که حکم به امام برسد، هیچ‌کس حق ندارد از اجرای آن صرف‌نظر کند."

18- بَابُ أَنَّهُ لَا یَعْفُو عَنِ الْحُدُودِ الَّتِی لِلَّهِ إِلَّا الْإِمَامُ مَعَ الْإِقْرَارِ لَا مَعَ الْبَیِّنَةِ وَ أَنَّ مَنْ عَفَا عَنْ حَقِّهِ فَلَیْسَ لَهُ الرُّجُوعُ‌

اشارة

⁽³⁾18 بَابُ أَنَّهُ لَا یَعْفُو عَنِ الْحُدُودِ الَّتِی لِلَّهِ إِلَّا الْإِمَامُ مَعَ الْإِقْرَارِ لَا مَعَ الْبَیِّنَةِ وَ أَنَّ مَنْ عَفَا عَنْ حَقِّهِ فَلَیْسَ لَهُ الرُّجُوعُ

ترجمه:

این باب بیان می‌کند که بخشش حدودی که مربوط به حق خداوند است، تنها توسط امام و صرفاً در صورت اقرار متهم امکان‌پذیر است، نه با شهادت و بینه. همچنین، اگر کسی از حق خود گذشت کند، دیگر حق بازگشت به مطالبه آن را ندارد.

[رقم الحدیث الکلی: 34163 - رقم الحدیث الباب: 1]

34163- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ ابْنِ رِئَابٍ عَنْ ضُرَیْسٍ الْکُنَاسِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: لَا یُعْفَی عَنِ الْحُدُودِ الَّتِی لِلَّهِ دُونَ الْإِمَامِ فَأَمَّا مَا کَانَ مِنْ حَقِّ النَّاسِ فِی حَدٍّ فَلَا بَأْسَ بِأَنْ یُعْفَی عَنْهُ دُونَ الْإِمَامِ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ ⁽⁵⁾

وَ رَوَاهُ أَیْضاً بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ ⁽⁶⁾

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ مِثْلَهُ ⁽⁷⁾.

ترجمه:

از ضریس کناسی از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "حدود مربوط به حق خداوند بدون اذن امام قابل بخشش نیست. اما آنچه که مربوط به حقوق مردم است، در حدود، بخشش آن بدون نیاز به امام اشکالی ندارد."

[رقم الحدیث الکلی: 34164 - رقم الحدیث الباب: 2]

34164- 2- ⁽⁸⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ سَمَاعَةَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع

عَنِ الرَّجُلِ یَقْذِفُ الرَّجُلَ بِالزِّنَا فَیَعْفُو عَنْهُ وَ یَجْعَلُهُ مِنْ ذَلِکَ فِی حِلٍّ ثُمَّ إِنَّهُ بَعْدُ یَبْدُو لَهُ فِی أَنْ یُقَدِّمَهُ حَتَّی یَجْلِدَهُ فَقَالَ لَیْسَ لَهُ حَدٌّ بَعْدَ الْعَفْوِ الْحَدِیثَ.

ترجمه:

از سماعه نقل شده است که گفت: "از امام صادق (ع) پرسیدم در مورد مردی که دیگری را به زنا متهم می‌کند، سپس از او گذشت کرده و او را از این اتهام بری ساخته واو را حلال می کند . اما بعد از آن، به او این فکر می افتد که او را به جهت اتهامی که زده بخواهد حد قذف را بر او جاری سازد." امام (ع) فرمودند: "بعد از عفو، حدی بر او جاری نمی‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34165 - رقم الحدیث الباب: 3]

34165- 3- ⁽¹⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْبَرْقِیِّ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ بَعْضِ الصَّادِقِینَ ع قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَی أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع فَأَقَرَّ بِالسَّرِقَةِ فَقَالَ لَهُ أَ تَقْرَأُ شَیْئاً مِنَ الْقُرْآنِ- قَالَ نَعَمْ سُورَةَ الْبَقَرَةِ- قَالَ قَدْ وَهَبْتُ یَدَکَ لِسُورَةِ الْبَقَرَةِ- قَالَ فَقَالَ الْأَشْعَثُ أَ تُعَطِّلُ حَدّاً مِنْ حُدُودِ اللَّهِ فَقَالَ وَ مَا یُدْرِیکَ مَا هَذَا إِذَا قَامَتِ الْبَیِّنَةُ فَلَیْسَ لِلْإِمَامِ أَنْ یَعْفُوَ وَ إِذَا أَقَرَّ الرَّجُلُ عَلَی نَفْسِهِ فَذَاکَ إِلَی الْإِمَامِ إِنْ شَاءَ عَفَا وَ إِنْ شَاءَ قَطَعَ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ إِلَی قَضَایَا أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع ⁽²⁾

وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَیْدٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ ع نَحْوَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

از ابی عبدالله البرقی، از برخی اصحاب و از برخی از صادقین (ع) نقل شده است که فرمودند: "مردی نزد امیرالمؤمنین علی (ع) آمد و به سرقت اقرار کرد. امام (ع) از او پرسیدند: 'آیا چیزی از قرآن می‌خوانی؟' مرد پاسخ داد: 'بله، سوره بقره.' امام فرمودند: 'دستت را به خاطر سوره بقره بخشیدم.'"

آنگاه اشعث گفت: "آیا حدی از حدود خداوند را تعطیل می‌کنی؟" امام (ع) فرمودند: "تو چه می‌دانی این چیست؟ اگر بینه (شهادت) بر او اقامه شود، امام حق بخشش ندارد. اما اگر مرد خود به گناهش اقرار کند، اختیار با امام است: اگر بخواهد، می‌بخشد و اگر بخواهد، حد را اجرا می‌کند."

[رقم الحدیث الکلی: 34166 - رقم الحدیث الباب: 4]

34166- 4- ⁽⁴⁾الْحَسَنُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ شُعْبَةَ فِی تُحَفِ الْعُقُولِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الثَّالِثِ ع فِی حَدِیثٍ قَالَ: وَ أَمَّا الرَّجُلُ الَّذِی اعْتَرَفَ بِاللِّوَاطِ فَإِنَّهُ لَمْ یَقُمْ ⁽⁵⁾عَلَیْهِ الْبَیِّنَةُ وَ إِنَّمَا تَطَوَّعَ بِالْإِقْرَارِ مِنْ نَفْسِهِ وَ إِذَا کَانَ لِلْإِمَامِ الَّذِی مِنَ اللَّهِ أَنْ یُعَاقِبَ عَنِ اللَّهِ کَانَ لَهُ أَنْ یَمُنَّ عَنِ اللَّهِ أَ مَا سَمِعْتَ قَوْلَ اللَّهِ هذا عَطاؤُنا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِکْ بِغَیْرِ حِسابٍ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

حسن بن علی بن شعبه در کتاب "تحف العقول" از امام علی النقی (ع) نقل می‌کند که در حدیثی فرمودند: "اما در مورد مردی که به عمل لواط اقرار کرده، علیه او بینه‌ای اقامه نشده است، بلکه او خود به اختیار و اراده‌اش به گناهش اقرار کرده است. هنگامی که امام منصوب از جانب خداوند اختیار دارد که به نمایندگی از خداوند مجازات کند، همچنین اختیار دارد که به نمایندگی از خداوند ببخشد. آیا سخن خداوند را نشنیده‌ای که فرمود: این عطای ماست، ببخش یا نگه دار، بدون حساب (سوره ص، آیات 38-39)؟"

19- بَابُ أَنَّهُ لَا حَدَّ لِمَنْ لَا حَدَّ عَلَیْهِ کَالْمَجْنُونِ یَقْذِفُ أَوْ یُقْذَفُ‌

اشارة

⁽¹⁾19 بَابُ أَنَّهُ لَا حَدَّ لِمَنْ لَا حَدَّ عَلَیْهِ کَالْمَجْنُونِ یَقْذِفُ أَوْ یُقْذَفُ

ترجمه:

این باب بیان می‌کند که حدی بر کسی که حد بر او واجب نیست، مانند فرد مجنون که دیگری را به زنا متهم می‌کند یا خود متهم به زنا می‌شود، جاری نمی‌گردد.

[رقم الحدیث الکلی: 34167 - رقم الحدیث الباب: 1]

34167- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ فُضَیْلِ بْنِ یَسَارٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ لَا حَدَّ لِمَنْ لَا حَدَّ عَلَیْهِ یَعْنِی لَوْ أَنَّ مَجْنُوناً قَذَفَ رَجُلًا لَمْ أَرَ عَلَیْهِ شَیْئاً وَ لَوْ قَذَفَهُ رَجُلٌ فَقَالَ یَا زَانِ لَمْ یَکُنْ عَلَیْهِ حَدٌّ.

وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع نَحْوَهُ ⁽³⁾وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ ⁽⁴⁾

وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ نَحْوَهُ ⁽⁵⁾وَ الَّذِی قَبْلَهُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

از فضیل بن یسار نقل شده است که گفت: "شنیدم امام صادق (ع) فرمودند: 'حدی بر کسی که حد بر او واجب نیست، جاری نمی‌شود. یعنی اگر فرد مجنونی مردی را به زنا متهم کند، حدی بر او نیست. و اگر مردی او را متهم کند و بگوید: ای زناکار، حدی بر او جاری نمی‌شود.'"

20- بَابُ عَدَمِ جَوَازِ الشَّفَاعَةِ فِی حَدٍّ بَعْدَ بُلُوغِ الْإِمَامِ وَ عَدَمِ قَبُولِهَا وَ حُکْمِ الشَّفَاعَةِ فِی غَیْرِ ذَلِکَ‌

اشارة

⁽⁷⁾20 بَابُ عَدَمِ جَوَازِ الشَّفَاعَةِ فِی حَدٍّ بَعْدَ بُلُوغِ الْإِمَامِ وَ عَدَمِ قَبُولِهَا وَ حُکْمِ الشَّفَاعَةِ فِی غَیْرِ ذَلِکَ

ترجمه:

بابِ عدمِ جوازِ شفاعت در حدی پس از رسیدن به امام و عدمِ قبولِ آن، و حکمِ شفاعت در غیر از آن.

[رقم الحدیث الکلی: 34168 - رقم الحدیث الباب: 1]

34168- 1- ⁽⁸⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ

زِیَادٍ وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ ابْنِ رِئَابٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَیْسٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: کَانَ لِأُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِیِّ ص أَمَةٌ فَسَرَقَتْ مِنْ قَوْمٍ فَأُتِیَ بِهَا النَّبِیُّ ص فَکَلَّمَتْهُ أُمُّ سَلَمَةَ فِیهَا فَقَالَ النَّبِیُّ ص یَا أُمَّ سَلَمَةَ هَذَا حَدٌّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ لَا یُضَیَّعُ فَقَطَعَهَا رَسُولُ اللَّهِ ص.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی مِثْلَهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

از محمد بن قیس از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "ام‌سلمه، همسر پیامبر (ص)، کنیزی داشت که از گروهی دزدی کرد. او را نزد پیامبر (ص) آوردند و ام‌سلمه درباره او با پیامبر (ص) صحبت کرد. پیامبر (ص) فرمودند: 'ای ام‌سلمه، این حدی از حدود خداوند است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت.' سپس پیامبر (ص) حکم قطع دست او را اجرا کردند."

[رقم الحدیث الکلی: 34169 - رقم الحدیث الباب: 2]

34169- 2- ⁽²⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ سَهْلٍ عَنِ ابْنِ أَبِی نَجْرَانَ عَنْ مُثَنًّی الْحَنَّاطِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص لِأُسَامَةَ بْنِ زَیْدٍ لَا تَشْفَعْ فِی حَدٍّ.

ترجمه:

از مثنی حناط از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "رسول خدا (ص) به اسامه بن زید فرمودند: 'در مورد (هیچ ) حد ی شفاعت نکن.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34170 - رقم الحدیث الباب: 3]

34170- 3- ⁽³⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: کَانَ أُسَامَةُ بْنُ زَیْدٍ یَشْفَعُ فِی الشَّیْ‌ءِ الَّذِی لَا حَدَّ فِیهِ فَأُتِیَ رَسُولُ اللَّهِ ص بِإِنْسَانٍ قَدْ وَجَبَ عَلَیْهِ حَدٌّ فَشَفَعَ لَهُ أُسَامَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص لَا تَشْفَعْ فِی حَدٍّ.

ترجمه:

از سلمه نقل شده است که امام صادق (ع) فرمودند: "اسامه بن زید برای اموری که در آن‌ها حدی وجود ندارد، شفاعت می‌کرد. سپس انسانی را نزد رسول خدا (ص) آوردند که حد بر او واجب شده بود. اسامه برای او شفاعت کرد. رسول خدا (ص) فرمودند: 'در مورد حد، شفاعت نکن.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34171 - رقم الحدیث الباب: 4]

34171- 4- ⁽⁴⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع لَا یَشْفَعَنَّ أَحَدٌ فِی حَدٍّ إِذَا بَلَغَ الْإِمَامَ فَإِنَّهُ (لَا یَمْلِکُهُ) ⁽⁵⁾وَ اشْفَعْ فِیمَا لَمْ یَبْلُغِ الْإِمَامَ إِذَا رَأَیْتَ النَّدَمَ وَ اشْفَعْ عِنْدَ الْإِمَامِ فِی غَیْرِ الْحَدِّ

مَعَ الرُّجُوعِ ⁽¹⁾مِنَ الْمَشْفُوعِ لَهُ وَ لَا یُشْفَعُ ⁽²⁾فِی حَقِّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ وَ لَا غَیْرِهِ إِلَّا بِإِذْنِهِ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ السَّکُونِیِّ ⁽³⁾

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ إِذَا رَأَیْتَ الدَّمَ ⁽⁴⁾وَ قَالَ مَعَ الرِّضَا مِنَ الْمَشْفُوعِ لَهُ.

⁽⁵⁾أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

از سکونی از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: کسی نباید در حدی که به امام رسیده است شفاعت کند، زیرا اختیار آن را ندارد. اما می‌توان در موردی که هنوز به امام نرسیده است و نشانه‌های پشیمانی مشاهده می‌شود، شفاعت کرد. همچنین می‌توان نزد امام در مواردی غیر از حدود شفاعت کرد، به شرطی که شفاعت‌شونده توبه کرده باشد. و شفاعت در حق یک مسلمان یا غیرمسلمان تنها با اجازه او ممکن است."

21- بَابُ أَنَّهُ لَا کَفَالَةَ فِی حَدٍّ

اشارة

⁽⁷⁾21 بَابُ أَنَّهُ لَا کَفَالَةَ فِی حَدٍّ

ترجمه:

بابِ اینکه در مورد حدود، کفالت (ضمانت) جایز نیست.

[رقم الحدیث الکلی: 34172 - رقم الحدیث الباب: 1]

34172- 1- ⁽⁸⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص لَا کَفَالَةَ فِی حَدٍّ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ ⁽⁹⁾

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽¹⁰⁾.

ترجمه:

از سکونی از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "رسول خدا (ص) فرمودند: 'در مورد حدود، کفالت جایز نیست.'"

22- بَابُ کَرَاهَةِ اجْتِمَاعِ النَّاسِ لِلنَّظَرِ إِلَی الْمَحْدُودِ

اشارة

⁽¹⁾22 بَابُ کَرَاهَةِ اجْتِمَاعِ النَّاسِ لِلنَّظَرِ إِلَی الْمَحْدُودِ

ترجمه:

بابِ کراهت اجتماع مردم برای نگاه کردن به شخصِ اجرای حد.

[رقم الحدیث الکلی: 34173 - رقم الحدیث الباب: 1]

34173- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ الصَّفَّارِ عَنْ أَبِی إِسْحَاقَ الْخَفَّافِ عَنِ الْیَعْقُوبِیِّ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: أُتِیَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع وَ هُوَ بِالْبَصْرَةِ- بِرَجُلٍ یُقَامُ عَلَیْهِ الْحَدُّ قَالَ فَلَمَّا قَرُبُوا وَ نَظَرَ فِی وُجُوهِهِمْ قَالَ فَأَقْبَلَ جَمَاعَةٌ مِنَ النَّاسِ فَقَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع یَا قَنْبَرُ انْظُرْ مَا هَذِهِ الْجَمَاعَةُ قَالَ رَجُلٌ یُقَامُ عَلَیْهِ الْحَدُّ قَالَ فَلَمَّا قَرُبُوا وَ نَظَرَ فِی وُجُوهِهِمْ قَالَ لَا مَرْحَباً بِوُجُوهٍ لَا تُرَی إِلَّا فِی کُلِّ سُوءٍ هَؤُلَاءِ فُضُولُ الرِّجَالِ أَمِطْهُمْ عَنِّی یَا قَنْبَرُ.

ترجمه:

از یعقوبی از پدرش نقل شده است که گفت: "امیرالمؤمنین علی (ع) در بصره بود که مردی برای اجرای حد به حضور ایشان آورده شد. هنگامی که نزدیک شدند و امام (ع) در چهره‌های آن‌ها نگاه کرد، جماعتی از مردم آمدند. امیرالمؤمنین علی (ع) فرمودند: 'ای قنبر، ببین این جماعت برای چه آمده‌اند.' قنبر پاسخ داد: 'مردی است که قرار است حد بر او اجرا شود.' وقتی نزدیک شدند و امام (ع) در چهره‌های آنان نگاه کرد، فرمودند: 'خوش‌آمدی نباشد به چهره‌هایی که جز در هر بدی دیده نمی‌شوند. این‌ها فضول مردمان هستند. آن‌ها را از من دور کن ای قنبر.'"

23- بَابُ حُکْمِ إِرْثِ الْحَدِّ

اشارة

⁽³⁾23 بَابُ حُکْمِ إِرْثِ الْحَدِّ

ترجمه:

بابِ حکمِ ارثِ حد.

[رقم الحدیث الکلی: 34174 - رقم الحدیث الباب: 1]

34174- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ عَمَّارٍ السَّابَاطِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ إِنَّ الْحَدَّ لَا یُورَثُ کَمَا تُورَثُ الدِّیَةُ وَ الْمَالُ وَ الْعَقَارُ وَ لَکِنْ مَنْ قَامَ بِهِ مِنَ الْوَرَثَةِ فَطَلَبَهُ فَهُوَ وَلِیُّهُ وَ مَنْ (لَمْ) ⁽⁵⁾یَطْلُبْهُ فَلَا حَقَّ لَهُ وَ ذَلِکَ مِثْلُ رَجُلٍ قَذَفَ رَجُلًا وَ لِلْمَقْذُوفِ أَخٌ فَإِنْ عَفَا عَنْهُ أَحَدُهُمَا کَانَ لِلْآخَرِ أَنْ یَطْلُبَهُ بِحَقِّهِ لِأَنَّهَا أُمُّهُمَا جَمِیعاً وَ الْعَفْوُ إِلَیْهِمَا ⁽⁶⁾جَمِیعاً.

ترجمه:

از عمار ساباطی از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "حد، همانند دیه، مال و زمین به ارث برده نمی‌شود. بلکه هر یک از ورثه که آن را مطالبه کند، ولیّ آن خواهد بود، و کسی که آن را طلب نکند، حقی در آن ندارد. این مانند مردی است که دیگری را به قذف متهم کرده باشد و فرد متهم برادری داشته باشد. اگر یکی از برادران از متهم‌کننده بگذرد، دیگری می‌تواند به حق خود او را طلب کند، زیرا این حق متعلق به هر دوی آنان است و عفو کردن، به آن دو تعلق دارد."

[رقم الحدیث الکلی: 34175 - رقم الحدیث الباب: 2]

34175- 2- ⁽¹⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: الْحَدُّ لَا یُورَثُ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ ⁽²⁾

وَ الَّذِی قَبْلَهُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی أَقُولُ: تَقَدَّمَ وَجْهُهُ فِی الْحَدِیثِ الْأَوَّلِ.

ترجمه:

از سکونی از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "حد به ارث برده نمی‌شود."

24- بَابُ أَنَّهُ لَا یَمِینَ فِی حَدٍّ وَ أَنَّ الْحُدُودَ تُدْرَأُ بِالشُّبُهَاتِ‌

اشارة

⁽³⁾24 بَابُ أَنَّهُ لَا یَمِینَ فِی حَدٍّ وَ أَنَّ الْحُدُودَ تُدْرَأُ بِالشُّبُهَاتِ

ترجمه:

بابِ اینکه سوگند (قسم) در حدود پذیرفته نمی‌شود و اینکه حدود با وجود شبهات دفع می‌گردد.

[رقم الحدیث الکلی: 34176 - رقم الحدیث الباب: 1]

34176- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی نَصْرٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: أَتَی رَجُلٌ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ ع بِرَجُلٍ فَقَالَ هَذَا قَذَفَنِی وَ لَمْ تَکُنْ لَهُ بَیِّنَةٌ فَقَالَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ اسْتَحْلِفْهُ فَقَالَ لَا یَمِینَ فِی حَدٍّ وَ لَا قِصَاصَ فِی عَظْمٍ.

مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مِثْلَهُ ⁽⁵⁾.

ترجمه:

از احمد بن محمد بن ابی نصر، از برخی اصحاب از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "مردی نزد امیرالمؤمنین (ع) آمد و گفت: 'این مرد مرا به قذف متهم کرده است و بینه‌ای ندارد.' سپس گفت: 'ای امیرالمؤمنین، او را سوگند بدهید.' امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: 'سوگند در حد پذیرفته نیست و قصاص در مورد آسیب به استخوان وجود ندارد.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34177 - رقم الحدیث الباب: 2]

34177- 2- ⁽⁶⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ غِیَاثِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع فِی حَدِیثٍ قَالَ: لَا یُسْتَحْلَفُ صَاحِبُ الْحَدِّ.

ترجمه:

از غیاث بن ابراهیم، از جعفر بن محمد (ع)، از پدرش، از امیرالمؤمنین علی (ع) نقل شده است که در حدیثی فرمودند: "صاحب حد سوگند داده نمی‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34178 - رقم الحدیث الباب: 3]

34178- 3- ⁽⁷⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الصَّفَّارِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُوسَی الْخَشَّابِ

عَنْ غِیَاثِ بْنِ کَلُّوبٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ ع أَنَّ رَجُلًا اسْتَعْدَی عَلِیّاً ع عَلَی رَجُلٍ فَقَالَ إِنَّهُ افْتَرَی عَلَیَّ فَقَالَ عَلِیٌّ ع لِلرَّجُلِ فَعَلْتَ مَا فَعَلْتَ فَقَالَ لَا ثُمَّ قَالَ عَلِیٌّ ع لِلْمُسْتَعْدِی أَ لَکَ بَیِّنَةٌ قَالَ فَقَالَ مَا لِی بَیِّنَةٌ فَأَحْلِفْهُ لِی قَالَ عَلِیٌّ ع مَا عَلَیْهِ یَمِینٌ.

ترجمه:

از اسحاق بن عمار، از امام جعفر صادق (ع)، از پدرش نقل شده است که فرمود: "مردی نزد امام علی (ع) شکایت کرد و گفت: 'این مرد بر من تهمت زده است.' امام علی (ع) به متهم فرمودند: 'آیا آنچه او می‌گوید، انجام داده‌ای؟' مرد پاسخ داد: 'نه.' سپس امام علی (ع) به شاکی فرمودند: 'آیا بینه‌ای داری؟' او گفت: 'نه، بینه‌ای ندارم. پس او را برای من قسم دهید.' امام علی (ع) فرمودند: 'بر او سوگندی نیست.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34179 - رقم الحدیث الباب: 4]

34179- 4- ⁽¹⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص ادْرَءُوا الْحُدُودَ بِالشُّبُهَاتِ وَ لَا شَفَاعَةَ وَ لَا کَفَالَةَ وَ لَا یَمِینَ فِی حَدٍّ.

ترجمه:

محمد بن علی بن حسین نقل کرده است که رسول خدا (ص) فرمودند: "حدود را با وجود شبهات دفع کنید، و در مورد حدود شفاعت، کفالت و سوگند وجود ندارد."

25- بَابُ عَدَمِ جَوَازِ تَأْخِیرِ إِقَامَةِ الْحَدِّ

اشارة

⁽²⁾25 بَابُ عَدَمِ جَوَازِ تَأْخِیرِ إِقَامَةِ الْحَدِّ

ترجمه:

بابِ عدم جواز تأخیر در اجرای حد.

[رقم الحدیث الکلی: 34180 - رقم الحدیث الباب: 1]

34180- 1- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَی عَنْ بُنَانِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ الْمُغِیرَةِ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیٍّ ع فِی حَدِیثٍ قَالَ: لَیْسَ فِی الْحُدُودِ نَظَرُ سَاعَةٍ.

ترجمه:

از سکونی، از جعفر بن محمد (ع)، از پدرش، از علی (ع) نقل شده است که در حدیثی فرمودند: "در حدود، حتی یک ساعت تأخیر جایز نیست."

[رقم الحدیث الکلی: 34181 - رقم الحدیث الباب: 2]

34181- 2- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ إِلَی قَضَایَا أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع قَالَ: إِذَا کَانَ فِی الْحَدِّ لَعَلَّ أَوْ عَسَی فَالْحَدُّ مُعَطَّلٌ.

ترجمه:

محمد بن علی بن حسین به اسناد خود از قضایای امیرالمؤمنین (ع) نقل کرده است که فرمودند: "اگر در مورد حد، شبهه‌ای از نوع 'شاید' یا 'احتمالاً' وجود داشته باشد، حد تعطیل می‌گردد."

26- بَابُ تَحْرِیمِ ضَرْبِ الْمُسْلِمِ بِغَیْرِ حَقٍّ وَ کَرَاهَةِ الْأَدَبِ عِنْدَ الْغَضَبِ‌

اشارة

⁽⁵⁾26 بَابُ تَحْرِیمِ ضَرْبِ الْمُسْلِمِ بِغَیْرِ حَقٍّ وَ کَرَاهَةِ الْأَدَبِ عِنْدَ الْغَضَبِ

ترجمه:

بابِ تحریمِ ضرب مسلمان بدون حق و کراهتِ تأدیب در هنگام غضب.

[رقم الحدیث الکلی: 34182 - رقم الحدیث الباب: 1]

34182- 1- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ

النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِنَّ أَبْغَضَ النَّاسِ إِلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ رَجُلٌ جَرَّدَ ظَهْرَ مُسْلِمٍ بِغَیْرِ حَقٍّ.

ترجمه:

از سکونی از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "رسول خدا (ص) فرمودند: 'مبغوض‌ترین انسان‌ها نزد خداوند عز و جل، مردی است که بدون حق، پشت مسلمانی را آشکار کند (به مسلمان آسیب برساند).'"

[رقم الحدیث الکلی: 34183 - رقم الحدیث الباب: 2]

34183- 2- ⁽¹⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا قَالَ: نَهَی رَسُولُ اللَّهِ ص عَنِ الْأَدَبِ عِنْدَ الْغَضَبِ.

وَ رَوَاهُ الْبَرْقِیُّ فِی الْمَحَاسِنِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَسْبَاطٍ ⁽²⁾

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ ⁽³⁾

وَ کَذَا الَّذِی قَبْلَهُ أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی بَعْضِ الْمَقْصُودِ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از علی بن اسباط از برخی اصحاب نقل شده است که گفتند: "رسول خدا (ص) از تأدیب (تنبیه یا تربیت کردن) در هنگام غضب نهی کردند."

27- بَابُ تَحْرِیمِ ضَرْبِ الْمَمْلُوکِ حَدّاً بِغَیْرِ مُوجِبٍ وَ کَرَاهَةِ ضَرْبِهِ عِنْدَ مَعْصِیَةِ سَیِّدِهِ وَ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ عِتْقِهِ أَوْ بَیْعِهِ‌

اشارة

⁽⁵⁾27 بَابُ تَحْرِیمِ ضَرْبِ الْمَمْلُوکِ حَدّاً بِغَیْرِ مُوجِبٍ وَ کَرَاهَةِ ضَرْبِهِ عِنْدَ مَعْصِیَةِ سَیِّدِهِ وَ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ عِتْقِهِ أَوْ بَیْعِهِ

ترجمه:

بابِ تحریمِ ضربِ مملوک به حد بدون موجب، و کراهتِ ضربِ او هنگام معصیتِ سیدش، و استحبابِ اختیارِ آزادی یا فروش او.

[رقم الحدیث الکلی: 34184 - رقم الحدیث الباب: 1]

34184- 1- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: مَنْ ضَرَبَ مَمْلُوکاً حَدّاً مِنَ الْحُدُودِ مِنْ غَیْرِ حَدٍّ أَوْجَبَهُ الْمَمْلُوکُ عَلَی نَفْسِهِ لَمْ یَکُنْ لِضَارِبِهِ کَفَّارَةٌ إِلَّا عِتْقُهُ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ کَمَا یَأْتِی ⁽⁷⁾.

ترجمه:

از ابی بصیر از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "کسی که مملوکی را به حدی از حدود بدون اینکه موجب آن حد توسط مملوک ثابت شده باشد، تنبیه کند، کفاره‌ای برای ضارب وجود ندارد مگر اینکه او را آزاد کند."

[رقم الحدیث الکلی: 34185 - رقم الحدیث الباب: 2]

34185- 2- ⁽¹⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ فِی مَسَائِلِ إِسْمَاعِیلَ بْنِ عِیسَی عَنِ الْأَخِیرِ ع فِی مَمْلُوکٍ یَعْصِی صَاحِبَهُ أَ یَحِلُّ ضَرْبُهُ أَمْ لَا فَقَالَ لَا یَحِلُّ (أَنْ یَضْرِبَهُ) ⁽²⁾إِنْ وَافَقَکَ فَأَمْسِکْهُ وَ إِلَّا فَخَلِّ عَنْهُ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ ⁽³⁾

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁴⁾وَ عَلَی الْجَوَازِ ⁽⁵⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

از احمد بن محمد در مسائل اسماعیل بن عیسی نقل شده است که درباره مملوکی که از صاحب خود نافرمانی می‌کند، پرسیده شد: آیا ضرب او جایز است یا نه؟ پاسخ داده شد: "ضرب او جایز نیست. اگر با تو موافقت کرد، او را نگه دار و اگر نه، او را آزاد کن."

28- بَابُ أَنَّ إِقَامَةَ الْحُدُودِ إِلَی مَنْ إِلَیْهِ الْحُکْمُ‌

اشارة

⁽⁷⁾28 بَابُ أَنَّ إِقَامَةَ الْحُدُودِ إِلَی مَنْ إِلَیْهِ الْحُکْمُ

ترجمه:

بابِ اینکه اجرای حدود به کسی که حکم به او واگذار شده است، تعلق دارد.

[رقم الحدیث الکلی: 34186 - رقم الحدیث الباب: 1]

34186- 1- ⁽⁸⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ دَاوُدَ الْمِنْقَرِیِّ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِیَاثٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع مَنْ یُقِیمُ الْحُدُودَ السُّلْطَانُ أَوِ الْقَاضِی فَقَالَ إِقَامَةُ الْحُدُودِ إِلَی مَنْ إِلَیْهِ الْحُکْمُ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ دَاوُدَ مِثْلَهُ ⁽⁹⁾.

ترجمه:

از حفص بن غیاث نقل شده است که گفت: "از امام صادق (ع) پرسیدم: 'چه کسی حدود را اجرا می‌کند، سلطان یا قاضی؟' امام (ع) فرمودند: 'اجرای حدود به کسی تعلق دارد که حکم به او واگذار شده است.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34187 - رقم الحدیث الباب: 2]

34187- 2- ⁽¹⁰⁾عَنْ حَفْصِ بْنِ غِیَاثٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع مَنْ یُقِیمُ الْحُدُودَ السُّلْطَانُ أَوِ الْقَاضِی فَقَالَ إِقَامَةُ الْحُدُودِ إِلَی مَنْ إِلَیْهِ الْحُکْمُ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ فِی الْقَضَاءِ ⁽¹¹⁾.

ترجمه:

از حفص بن غیاث نقل شده است که گفت: "از امام صادق (ع) پرسیدم: 'چه کسی حدود را اجرا می‌کند، سلطان یا قاضی؟' امام (ع) فرمودند: 'اجرای حدود به کسی تعلق دارد که حکم به او واگذار شده است.'"

29- بَابُ وُجُوبِ إِقَامَةِ الْحَدِّ عَلَی الْکُفَّارِ إِذَا فَعَلُوا الْمُحَرَّمَاتِ جَهْراً أَوْ رُفِعُوا إِلَی حَاکِمِ الْمُسْلِمِینَ‌

اشارة

⁽¹²⁾29 بَابُ وُجُوبِ إِقَامَةِ الْحَدِّ عَلَی الْکُفَّارِ إِذَا فَعَلُوا الْمُحَرَّمَاتِ جَهْراً أَوْ رُفِعُوا إِلَی حَاکِمِ الْمُسْلِمِینَ

ترجمه:

بابِ وجوبِ اجرای حد بر کفار، در صورتی که محرمات را آشکارا انجام دهند یا به حاکم مسلمانان ارجاع داده شوند.

[رقم الحدیث الکلی: 34188 - رقم الحدیث الباب: 1]

34188- 1- ⁽¹³⁾عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِیهِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ یَهُودِیٍّ أَوْ نَصْرَانِیٍّ- أَوْ مَجُوسِیٍّ أُخِذَ زَانِیاً أَوْ شَارِبَ خَمْرٍ مَا عَلَیْهِ قَالَ یُقَامُ عَلَیْهِ حُدُودُ الْمُسْلِمِینَ- إِذَا فَعَلُوا ذَلِکَ فِی مِصْرٍ مِنْ أَمْصَارِ الْمُسْلِمِینَ- أَوْ فِی غَیْرِ أَمْصَارِ الْمُسْلِمِینَ- إِذَا رُفِعُوا إِلَی حُکَّامِ الْمُسْلِمِینَ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ عُمُوماً ⁽¹⁴⁾

و یأتی فی الباب 13 من دیات النفس، و الباب 8 من حدّ الزنا.

ترجمه:

از علی بن جعفر (ع) از برادرش امام موسی بن جعفر (ع) نقل شده است که فرمود: "از ایشان درباره یهودی، مسیحی یا مجوسی که به زنا یا نوشیدن شراب دستگیر شده باشد، پرسیدم: 'حکم او چیست؟' ایشان فرمودند: 'حدود مسلمانان بر او جاری می‌شود، اگر چنین اعمالی را در یکی از شهرهای مسلمانان انجام داده باشد یا حتی اگر در غیر از شهرهای مسلمانان باشد و به حاکمان مسلمانان ارجاع داده شود.'"

30- بَابُ أَنَّ لِلسَّیِّدِ إِقَامَةَ الْحَدِّ عَلَی مَمْلُوکِهِ وَ تَأْدِیبَهُ بِقَدْرِ ذَنْبِهِ وَ لَا یُفْرِطْ

اشارة

⁽¹⁵⁾30 بَابُ أَنَّ لِلسَّیِّدِ إِقَامَةَ الْحَدِّ عَلَی مَمْلُوکِهِ وَ تَأْدِیبَهُ بِقَدْرِ ذَنْبِهِ وَ لَا یُفْرِطْ

ترجمه:

بابِ اینکه سید حق اجرای حد بر مملوک خود را دارد و تأدیب او باید به اندازه گناهش باشد و نباید در آن افراط کند.

[رقم الحدیث الکلی: 34189 - رقم الحدیث الباب: 1]

34189- 1- ⁽¹⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی الْعَبَّاسِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ

ص: 50

ع قَالَ: قُلْتُ لَهُ مَا لِلرَّجُلِ یُعَاقِبُ بِهِ مَمْلُوکَهُ فَقَالَ عَلَی قَدْرِ ذَنْبِهِ قَالَ فَقُلْتُ قَدْ عَاقَبْتَ حَرِیزاً بِأَعْظَمَ مِنْ جُرْمِهِ فَقَالَ وَیْلَکَ هُوَ مَمْلُوکٌ لِی إِنَّ حَرِیزاً شَهَرَ السَّیْفَ وَ لَیْسَ مِنِّی مَنْ شَهَرَ السَّیْفَ.

وَ رَوَاهُ الْکَشِّیُّ فِی الرِّجَالِ عَنْ حَمْدَوَیْهِ وَ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ صَفْوَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَجَّاجِ قَالَ: سَأَلَ أَبُو الْعَبَّاسِ فَضْلٌ الْبَقْبَاقُ لِحَرِیزٍ الْإِذْنَ عَلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع ثُمَّ ذَکَرَ نَحْوَهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

از ابی العباس، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "به ایشان گفتم: 'برای مردی که بخواهد مملوکش را تنبیه کند، چه میزان مجاز است؟' ایشان فرمودند: 'به اندازه گناه او.' گفتم: 'شما حریز را بیشتر از جرمش تنبیه کردید.' ایشان فرمودند: 'وای بر تو! او مملوک من است. حریز شمشیر کشیده بود و کسی که شمشیر بکشد، از من نیست.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34190 - رقم الحدیث الباب: 2]

34190- 2- ⁽²⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَی عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع رُبَّمَا ضَرَبْتُ الْغُلَامَ فِی بَعْضِ مَا یُجْرِمُ قَالَ وَ کَمْ تَضْرِبُهُ قُلْتُ رُبَّمَا ضَرَبْتُهُ مِائَةً فَقَالَ مِائَةً مِائَةً فَأَعَادَ ذَلِکَ مَرَّتَیْنِ ثُمَّ قَالَ حَدَّ الزِّنَا اتَّقِ اللَّهَ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ فَکَمْ یَنْبَغِی لِی أَنْ أَضْرِبَهُ فَقَالَ وَاحِداً فَقُلْتُ وَ اللَّهِ لَوْ عَلِمَ أَنِّی لَا أَضْرِبُهُ إِلَّا وَاحِداً مَا تَرَکَ لِی شَیْئاً إِلَّا أَفْسَدَهُ قَالَ فَاثْنَیْنِ فَقُلْتُ هَذَا هُوَ هَلَاکِی قَالَ فَلَمْ أَزَلْ أُمَاکِسُهُ حَتَّی بَلَغَ خَمْسَةً ثُمَّ غَضِبَ فَقَالَ یَا إِسْحَاقُ إِنْ کُنْتَ تَدْرِی حَدَّ مَا أَجْرَمَ فَأَقِمِ الْحَدَّ فِیهِ وَ لَا تَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ.

ترجمه:

از اسحاق بن عمار نقل شده است که گفت: "به امام صادق (ع) گفتم: 'گاهی غلام را به خاطر برخی از جرایمش می‌زنم.' امام (ع) فرمودند: 'چقدر او را می‌زنی؟' گفتم: 'گاهی او را صد ضربه می‌زنم.' امام (ع) فرمودند: 'صد ضربه؟ صد ضربه؟' و این جمله را دو بار تکرار کردند. سپس فرمودند: 'این حد زنا است. از خدا بترس.' گفتم: 'فدایت شوم، پس چقدر باید او را بزنم؟' امام (ع) فرمودند: 'یک ضربه.' گفتم: 'به خدا قسم، اگر بداند که فقط یک ضربه می‌زنم، هیچ چیزی برایم باقی نمی‌گذارد مگر اینکه آن را خراب کند.' امام (ع) فرمودند: 'دو ضربه.' گفتم: 'این همان هلاکت من است.' امام (ع) فرمودند: 'پس با او چانه زدم تا به پنج ضربه رسید.' سپس امام (ع) خشمگین شدند و فرمودند: 'ای اسحاق، اگر حد جرم او را می‌دانی، حد را بر او اجرا کن و از حدود خدا تجاوز نکن.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34191 - رقم الحدیث الباب: 3]

34191- 3- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْکَانَ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ مُصْعَبٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع جَارِیَةٌ لِی زَنَتْ أَحُدُّهَا قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَبِیعُ وَلَدَهَا قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَحُجُّ بِثَمَنِهِ قَالَ نَعَمْ.

ترجمه:

از عنبسة بن مصعب نقل شده است که گفت: "به امام صادق (ع) گفتم: 'کنیز من زنا کرده است. آیا حد بر او جاری کنم؟' امام (ع) فرمودند: 'بله.' گفتم: 'آیا می‌توانم فرزند او را بفروشم؟' امام (ع) فرمودند: 'بله.' گفتم: 'آیا می‌توانم با پول حاصل از فروش او حج انجام دهم؟' امام (ع) فرمودند: 'بله.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34192 - رقم الحدیث الباب: 4]

34192- 4- ⁽⁴⁾وَ عَنْهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَیْدٍ عَنْ

ص: 51

جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیٍّ ع قَالَ: اضْرِبْ خَادِمَکَ فِی مَعْصِیَةِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اعْفُ عَنْهُ فِیمَا یَأْتِی إِلَیْکَ.

ترجمه:

از طلحة بن زید، از امام جعفر صادق (ع)، از پدرش، از امام علی (ع) نقل شده است که فرمودند: "خادم خود را در معصیت خداوند عز و جل تنبیه کن، اما در آنچه به سوی تو می‌آورد (خطاهایی که در حق تو انجام می‌دهد)، از او گذشت کن."

[رقم الحدیث الکلی: 34193 - رقم الحدیث الباب: 5]

34193- 5- ⁽¹⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: مَنْ ضَرَبَ مَمْلُوکاً لَهُ بِحَدٍّ مِنَ الْحُدُودِ مِنْ غَیْرِ حَدٍّ وَجَبَ لِلَّهِ عَلَی الْمَمْلُوکِ لَمْ یَکُنْ لِضَارِبِهِ کَفَّارَةٌ إِلَّا عِتْقُهُ.

وَ رَوَاهُ الْکُلَیْنِیُّ کَمَا مَرَّ ⁽²⁾.

ترجمه:

از ابی بصیر، از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "کسی که مملوک خود را با حدی از حدود بدون اینکه آن حد بر مملوک واجب شده باشد، تنبیه کند، بر خداوند واجب است که برای آن مملوک حقی قرار دهد و کفاره‌ای برای ضارب وجود ندارد، مگر اینکه مملوک را آزاد کند."

[رقم الحدیث الکلی: 34194 - رقم الحدیث الباب: 6]

34194- 6- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ ابْنِ بُکَیْرٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ مُصْعَبٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع إِنْ زَنَتْ جَارِیَةٌ لِی أَحُدُّهَا قَالَ نَعَمْ وَ لْیَکُنْ ذَلِکَ فِی سِتْرٍ ⁽⁴⁾فَإِنِّی أَخَافُ عَلَیْکَ السُّلْطَانَ.

ترجمه:

از عنبسة بن مصعب نقل شده است که گفت: "به امام صادق (ع) گفتم: 'اگر کنیز من زنا کند، آیا حد بر او جاری کنم؟' امام (ع) فرمودند: 'بله، و این کار باید مخفیانه باشد، چرا که من برای تو از حاکم می‌ترسم.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34195 - رقم الحدیث الباب: 7]

34195- 7- ⁽⁵⁾وَ رَوَاهُ الْکُلَیْنِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ نَحْوَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ: وَ لْیَکُنْ ذَلِکَ فِی سِرٍّ لِحَالِ السُّلْطَانِ.

ترجمه:

از ابن محبوب، مشابه روایت قبلی نقل شده است، با این تفاوت که فرمود: "و این کار باید به صورت پنهانی انجام شود، به دلیل شرایط حاکم."

[رقم الحدیث الکلی: 34196 - رقم الحدیث الباب: 8]

34196- 8- ⁽⁶⁾عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ جَدِّهِ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِیهِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ رَجُلٍ هَلْ یَصْلُحُ لَهُ أَنْ یَضْرِبَ مَمْلُوکَهُ فِی الذَّنْبِ یُذْنِبُهُ قَالَ یَضْرِبُهُ عَلَی قَدْرِ ذَنْبِهِ إِنْ زَنَی جَلَدَهُ وَ إِنْ کَانَ غَیْرَ ذَلِکَ فَعَلَی قَدْرِ ذَنْبِهِ السَّوْطَ وَ السَّوْطَیْنِ وَ شِبْهَهُ وَ لَا یُفْرِطْ فِی الْعُقُوبَةِ.

ص: 52

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽¹⁾.

ترجمه:

از علی بن جعفر (ع)، از برادرش امام موسی بن جعفر (ع) نقل شده است که فرمود: "از ایشان درباره مردی پرسیدم که آیا برای او جایز است مملوکش را به خاطر گناهی که مرتکب شده، تنبیه کند؟ فرمودند: 'او می‌تواند به اندازه گناهش او را تنبیه کند؛ اگر زنا کرده باشد، حد می‌زند و اگر غیر از آن باشد، به اندازه گناهش، یک یا دو شلاق یا مشابه آن، و نباید در مجازات افراط کند.'"

31- بَابُ أَنَّهُ یُکْرَهُ أَنْ یُقِیمَ الْحَدَّ فِی حُقُوقِ اللَّهِ مَنْ لِلَّهِ عَلَیْهِ حَدٌّ مِثْلُهُ‌

اشارة

⁽²⁾31 بَابُ أَنَّهُ یُکْرَهُ أَنْ یُقِیمَ الْحَدَّ فِی حُقُوقِ اللَّهِ مَنْ لِلَّهِ عَلَیْهِ حَدٌّ مِثْلُهُ

ترجمه:

بابِ اینکه کسی که بر او حدی از جانب خداوند واجب است، مکروه است که حدی در حقوق الله اقامه کند.

[رقم الحدیث الکلی: 34197 - رقم الحدیث الباب: 1]

34197- 1- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ مِیثَمٍ أَوْ صَالِحِ بْنِ مِیثَمٍ عَنْ أَبِیهِ أَنَّ امْرَأَةً أَقَرَّتْ عِنْدَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع بِالزِّنَا أَرْبَعَ مَرَّاتٍ فَأَمَرَ قَنْبَرَ فَنَادَی بِالنَّاسِ فَاجْتَمَعُوا وَ قَامَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع فَحَمِدَ اللَّهَ وَ أَثْنَی عَلَیْهِ ثُمَّ قَالَ أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّ إِمَامَکُمْ خَارِجٌ بِهَذِهِ الْمَرْأَةِ إِلَی هَذَا الظَّهْرِ لِیُقِیمَ عَلَیْهَا الْحَدَّ إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَعَزَمَ عَلَیْکُمْ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ لَمَّا خَرَجْتُمْ وَ أَنْتُمْ مُتَنَکِّرُونَ وَ مَعَکُمْ أَحْجَارُکُمْ لَا یَتَعَرَّفُ مِنْکُمْ أَحَدٌ إِلَی أَحَدٍ فَانْصَرِفُوا ⁽⁴⁾إِلَی مَنَازِلِکُمْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَالَ ثُمَّ نَزَلَ فَلَمَّا أَصْبَحَ النَّاسُ بُکْرَةً خَرَجَ بِالْمَرْأَةِ وَ خَرَجَ النَّاسُ مَعَهُ مُتَنَکِّرِینَ مُتَلَثِّمِینَ بِعَمَائِمِهِمْ وَ بِأَرْدِیَتِهِمْ وَ الْحِجَارَةُ فِی أَرْدِیَتِهِمْ وَ فِی أَکْمَامِهِمْ حَتَّی انْتَهَی بِهَا وَ النَّاسُ مَعَهُ إِلَی الظَّهْرِ بِالْکُوفَةِ- فَأَمَرَ أَنْ یُحْفَرَ لَهَا حَفِیرَةٌ ثُمَّ دَفَنَهَا فِیهَا ثُمَّ رَکِبَ بَغْلَتَهُ وَ أَثْبَتَ رِجْلَهُ فِی غَرْزِ الرَّکْبِ ثُمَّ وَضَعَ إِصْبَعَیْهِ السَّبَّابَتَیْنِ فِی أُذُنَیْهِ وَ نَادَی بِأَعْلَی صَوْتِهِ أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ عَهِدَ إِلَی نَبِیِّهِ ص عَهْداً عَهِدَهُ مُحَمَّدٌ ص إِلَیَّ بِأَنَّهُ لَا یُقِیمُ الْحَدَّ مَنْ لِلَّهِ عَلَیْهِ حَدٌّ فَمَنْ کَانَ لِلَّهِ عَلَیْهِ مِثْلُ مَا لَهُ عَلَیْهَا فَلَا یُقِیمُ عَلَیْهَا الْحَدَّ قَالَ فَانْصَرَفَ النَّاسُ یَوْمَئِذٍ کُلُّهُمْ مَا خَلَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْحَسَنَ وَ الْحُسَیْنَ ع- فَأَقَامَ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةُ عَلَیْهَا الْحَدَّ یَوْمَئِذٍ وَ مَا مَعَهُمْ غَیْرُهُمْ قَالَ وَ انْصَرَفَ یَوْمَئِذٍ فِیمَنِ انْصَرَفَ مُحَمَّدُ بْنُ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع.

ص: 53

وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ خَلَفِ بْنِ حَمَّادٍ ⁽¹⁾عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع وَ ذَکَرَ نَحْوَهُ ⁽²⁾وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ إِلَی قَضَایَا أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع ⁽³⁾

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ ⁽⁴⁾

وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ ⁽⁵⁾

وَ رَوَاهُ الْبَرْقِیُّ فِی الْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ ⁽⁶⁾

مِثْلَهُ إِلَی قَوْلِهِ مَا خَلَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ ع ⁽⁷⁾

ترجمه:

از عمران بن میثم یا صالح بن میثم نقل شده است که از پدرشان روایت کرده‌اند: زنی نزد امیرالمؤمنین (ع) چهار مرتبه به زنا اقرار کرد. امیرالمؤمنین (ع) به قنبر دستور داد تا مردم را جمع کند. پس از اجتماع مردم، امیرالمؤمنین (ع) برخاست و خداوند را ستود و فرمود: "ای مردم، امام شما قصد دارد با این زن به بیرون (منطقه کوفه) برود تا حد را بر او اقامه کند، اگر خدا بخواهد. امیرالمؤمنین (ع) بر شما لازم می‌داند که ناشناس بیرون بیایید و سنگ‌های خود را همراه داشته باشید تا کسی یکدیگر را نشناسد، سپس به منزل‌های خود بازگردید."

صبحگاه، امیرالمؤمنین (ع) همراه با زن بیرون رفت و مردم نیز ناشناس، با صورت‌های پوشیده و سنگ‌های همراه، او را دنبال کردند. سپس امیرالمؤمنین (ع) دستور داد تا گودالی برای زن حفر شود و او را در آن قرار داد. ایشان بر مرکب خود سوار شد و با صدای بلند اعلام کرد: "ای مردم، خداوند به پیامبرش (ص) عهد کرده است، و محمد (ص) این عهد را به من انتقال داده است که کسی که بر او حد واجب باشد، حق ندارد حدی را اقامه کند. پس هرکس بر او حدی واجب باشد که مشابه همان حد بر این زن است، نباید حد را بر او اقامه کند."

آن روز همه مردم بازگشتند، به جز امیرالمؤمنین (ع)، حسن (ع)، و حسین (ع) که حد را بر زن اقامه کردند. محمد بن امیرالمؤمنین (ع) نیز همراه مردم بازگشت.

[رقم الحدیث الکلی: 34198 - رقم الحدیث الباب: 2]

34198- 2- ⁽⁸⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَمَّنْ رَوَاهُ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع ⁽⁹⁾قَالَ: أُتِیَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع بِرَجُلٍ قَدْ أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ بِالْفُجُورِ فَقَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع لِأَصْحَابِهِ اغْدُوا غَداً عَلَیَّ مُتَلَثِّمِینَ فَقَالَ لَهُمْ مَنْ فَعَلَ مِثْلَ فِعْلِهِ فَلَا یَرْجُمْهُ وَ لْیَنْصَرِفْ قَالَ فَانْصَرَفَ بَعْضُهُمْ وَ بَقِیَ بَعْضُهُمْ فَرَجَمَهُ مَنْ بَقِیَ مِنْهُمْ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ مِثْلَهُ ⁽¹⁰⁾.

ترجمه:

از ابن ابی عمیر، از کسی که آن را روایت کرده، از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "امیرالمؤمنین (ع) مردی را که به فجور خود اقرار کرده بود، نزد خود آورد. امیرالمؤمنین (ع) به اصحاب خود فرمود: 'فردا به حالت ناشناس و با صورت پوشیده نزد من بیایید.' سپس به آنان گفت: 'کسی که همانند عمل او را انجام داده است، نباید او را سنگسار کند و باید بازگردد.' برخی از آنان بازگشتند و برخی باقی ماندند و آنانی که باقی ماندند، او را سنگسار کردند."

ص: 54

[رقم الحدیث الکلی: 34199 - رقم الحدیث الباب: 3]

34199- 3- ⁽¹⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ رَفَعَهُ إِلَی أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع قَالَ: أَتَاهُ رَجُلٌ بِالْکُوفَةِ فَقَالَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ- إِنِّی زَنَیْتُ فَطَهِّرْنِی وَ ذَکَرَ أَنَّهُ أَقَرَّ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ إِلَی أَنْ قَالَ ثُمَّ نَادَی فِی النَّاسِ یَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِینَ اخْرُجُوا لِیُقَامَ عَلَی هَذَا الرَّجُلِ الْحَدُّ وَ لَا یَعْرِفَنَّ أَحَدُکُمْ صَاحِبَهُ فَأَخْرَجَهُ إِلَی الْجَبَّانِ فَقَالَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْظِرْنِی أُصَلِّی رَکْعَتَیْنِ ثُمَّ وَضَعَهُ فِی حُفْرَتِهِ وَ اسْتَقْبَلَ النَّاسَ بِوَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ مَعَاشِرَ الْمُسْلِمِینَ إِنَّ هَذِهِ ⁽²⁾حُقُوقُ اللَّهِ فَمَنْ کَانَ لِلَّهِ فِی عُنُقِهِ حَقٌّ فَلْیَنْصَرِفْ وَ لَا یُقِیمُ حُدُودَ اللَّهِ مَنْ فِی عُنُقِهِ ⁽³⁾حَدٌّ فَانْصَرَفَ النَّاسُ وَ بَقِیَ هُوَ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ- فَرَمَاهُ کُلُّ وَاحِدٍ ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ فَمَاتَ الرَّجُلُ فَأَخْرَجَهُ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع- فَأَمَرَ فَحُفِرَ لَهُ وَ صَلَّی عَلَیْهِ وَ دَفَنَهُ الْحَدِیثَ.

وَ رَوَاهُ عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ فِی تَفْسِیرِهِ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی نَجْرَانَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَیْدٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ یَعْنِی الْمُرَادِیَّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع نَحْوَهُ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از احمد بن محمد بن خالد نقل شده است که روایت را به امیرالمؤمنین (ع) بازگرداند. مردی نزد ایشان در کوفه آمد و گفت: "ای امیرالمؤمنین، من زنا کرده‌ام، پس مرا پاک کن." و چهار مرتبه به گناه خود اقرار کرد. تا این که امیرالمؤمنین (ع) دستور داد در میان مردم اعلام شود: "ای مسلمانان، بیرون بیایید تا حد بر این مرد اقامه شود و هیچ‌یک از شما دیگری را نشناسد." سپس او را به خارج شهر برد. مرد گفت: "ای امیرالمؤمنین، مرا مهلت دهید تا دو رکعت نماز بخوانم." ایشان او را در گودال قرار داد و خود به طرف مردم رو به رو شد و فرمود: "ای مسلمانان، این حقوق خداوند است. پس کسی که بر گردن خود حق خداوند دارد، باید بازگردد؛ کسی که بر گردن او حدی واجب است، نباید حدود خداوند را اقامه کند."

مردم بازگشتند و تنها امیرالمؤمنین (ع)، حسن (ع)، و حسین (ع) باقی ماندند. هر یک از ایشان سه سنگ به سوی مرد پرتاب کردند تا او جان داد. سپس امیرالمؤمنین (ع) او را بیرون آورد، دستور داد گودالی برای او حفر شود، بر او نماز خواند و او را دفن کردند.

[رقم الحدیث الکلی: 34200 - رقم الحدیث الباب: 4]

34200- 4- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَرِیفٍ عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ فِی حَدِیثٍ أَنَّ رَجُلًا أَتَی أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ ع- فَأَقَرَّ عِنْدَهُ بِالزِّنَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَقَالَ لَهُ اذْهَبْ حَتَّی نَسْأَلَ عَنْکَ إِلَی أَنْ قَالَ ثُمَّ عَادَ إِلَیْهِ فَقَالَ الرَّجُلُ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ إِنِّی زَنَیْتُ فَطَهِّرْنِی فَقَالَ إِنَّکَ لَوْ لَمْ تَأْتِنَا لَمْ نَطْلُبْکَ وَ لَسْنَا بِتَارِکِیکَ إِذْ لَزِمَکَ حُکْمُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ ثُمَّ قَالَ أَیُّهَا ⁽⁶⁾النَّاسُ إِنَّهُ یُجْزِی مَنْ حَضَرَ مِنْکُمْ رَجْمَهُ عَمَّنْ غَابَ فَنَشَدْتُ اللَّهَ رَجُلًا مِنْکُمْ یَحْضُرُ غَداً لَمَّا تَلَثَّمَ بِعِمَامَتِهِ حَتَّی لَا یَعْرِفَ

ص: 55

بَعْضُکُمْ بَعْضاً وَ أْتُونِی بِغَلَسٍ حَتَّی لَا یُبْصِرَ بَعْضُکُمْ بَعْضاً فَإِنَّا لَا نَنْظُرُ فِی وَجْهِ رَجُلٍ وَ نَحْنُ نَرْجُمُهُ بِالْحِجَارَةِ قَالَ فَغَدَا النَّاسُ کَمَا أَمَرَهُمْ قَبْلَ إِسْفَارِ الصُّبْحِ فَأَقْبَلَ عَلِیٌّ ع ثُمَّ قَالَ نَشَدْتُ اللَّهَ رَجُلًا مِنْکُمْ لِلَّهِ عَلَیْهِ مِثْلُ هَذَا الْحَقِّ أَنْ یَأْخُذَ لِلَّهِ بِهِ فَإِنَّهُ لَا یَأْخُذُ لِلَّهِ بِحَقٍّ مَنْ یَطْلُبُهُ اللَّهُ بِمِثْلِهِ قَالَ فَانْصَرَفَ وَ اللَّهِ قَوْمٌ مَا یُدْرَی ⁽¹⁾مَنْ هُمْ حَتَّی السَّاعَةِ ثُمَّ رَمَاهُ بِأَرْبَعَةِ أَحْجَارٍ وَ رَمَاهُ النَّاسُ.

ترجمه:

از اصبغ بن نباته در حدیثی روایت شده است که مردی نزد امیرالمؤمنین (ع) آمد و سه بار به زنا اقرار کرد. امیرالمؤمنین (ع) به او فرمودند: "برو تا درباره تو تحقیق کنیم." پس از آن مرد بازگشت و گفت: "ای امیرالمؤمنین، من زنا کرده‌ام، مرا پاک کنید." امام (ع) فرمودند: "اگر نزد ما نمی‌آمدی، ما به دنبال تو نمی‌گشتیم. اما اکنون که به حکم خداوند عز و جل پایبند شده‌ای، ما تو را رها نمی‌کنیم." سپس به مردم فرمودند: "از حاضران کافی است که عمل سنگساری را برای غایبان انجام دهند. سوگند به خداوند، هیچ‌کس فردا حاضر نشود مگر اینکه صورت خود را با عمامه‌اش بپوشاند تا کسی دیگر را نشناسد و در تاریکی پیش من بیاید تا هیچ‌کس دیگری را نبیند. ما به چهره کسی که قصد سنگسارش را داریم، نگاه نمی‌کنیم."

مردم طبق دستور امام (ع) قبل از روشن شدن صبح حاضر شدند. امیرالمؤمنین (ع) خطاب به آنان فرمودند: "سوگند به خداوند، کسی که بر گردنش حقی مانند این حق باشد، حد را اقامه نکند، چرا که کسی که خداوند همانند این حق را از او طلب می‌کند، نمی‌تواند برای خداوند حق را اقامه کند." پس از آن گروهی ناشناس بازگشتند که تا همین لحظه هویت آنان مشخص نیست. سپس امام (ع) چهار سنگ به سوی مرد پرتاب کرد و مردم نیز او را سنگسار کردند.

[رقم الحدیث الکلی: 34201 - رقم الحدیث الباب: 5]

34201- 5- ⁽²⁾قَالَ وَ قَالَ الصَّادِقُ ع إِنَّ رَجُلًا جَاءَ إِلَی عِیسَی ابْنِ مَرْیَمَ ع- فَقَالَ یَا رُوحَ اللَّهِ إِنِّی زَنَیْتُ فَطَهِّرْنِی فَأَمَرَ عِیسَی ع أَنْ یُنَادَی فِی النَّاسِ أَنْ لَا یَبْقَی أَحَدٌ إِلَّا خَرَجَ لِتَطْهِیرِ فُلَانٍ فَلَمَّا اجْتَمَعَ النَّاسُ وَ صَارَ الرَّجُلُ فِی الْحَفِیرَةِ نَادَی الرَّجُلُ لَا یَحُدَّنِی مَنْ لِلَّهِ فِی جَنْبِهِ حَدٌّ فَانْصَرَفَ النَّاسُ کُلُّهُمْ إِلَّا یَحْیَی وَ عِیسَی ع الْحَدِیثَ.

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی بَعْضِ ذَلِکَ ⁽³⁾.

ترجمه:

امام صادق (ع) فرمودند: "مردی نزد عیسی بن مریم (ع) آمد و گفت: 'ای روح خدا، من زنا کرده‌ام، پس مرا پاک کن.' عیسی (ع) دستور داد تا در میان مردم اعلام شود که هیچ‌کس نباید باقی بماند، مگر اینکه برای تطهیر فلانی حاضر شود. هنگامی که مردم جمع شدند و مرد در گودال قرار گرفت، مرد گفت: 'کسی که برای خداوند حدی بر گردن دارد، نباید حدی بر من اقامه کند.' پس مردم همگی بازگشتند، به جز یحیی و عیسی (ع)."

32- بَابُ أَنَّ الْإِمَامَ إِذَا ثَبَتَ عِنْدَهُ حَدٌّ مِنْ حُقُوقِ اللَّهِ وَجَبَ أَنْ یُقِیمَهُ وَ إِذَا کَانَ مِنْ حُقُوقِ النَّاسِ لَمْ یَجِبْ إِقَامَتُهُ إِلَّا أَنْ یَطْلُبَهُ صَاحِبُهُ‌

اشارة

⁽⁴⁾32 بَابُ أَنَّ الْإِمَامَ إِذَا ثَبَتَ عِنْدَهُ حَدٌّ مِنْ حُقُوقِ اللَّهِ وَجَبَ أَنْ یُقِیمَهُ وَ إِذَا کَانَ مِنْ حُقُوقِ النَّاسِ لَمْ یَجِبْ إِقَامَتُهُ إِلَّا أَنْ یَطْلُبَهُ صَاحِبُهُ

ترجمه:

بابِ اینکه اگر حدی از حقوق خداوند بر امام ثابت شود، اقامه آن واجب است، و اگر از حقوق مردم باشد، اقامه آن واجب نیست مگر اینکه صاحب حق، آن را مطالبه کند.

[رقم الحدیث الکلی: 34202 - رقم الحدیث الباب: 1]

34202- 1- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنِ الْفُضَیْلِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ مَنْ

ص: 56

أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ عِنْدَ الْإِمَامِ بِحَقٍّ ⁽¹⁾مِنْ حُدُودِ اللَّهِ مَرَّةً وَاحِدَةً حُرّاً کَانَ أَوْ عَبْداً أَوْ حُرَّةً کَانَتْ أَوْ أَمَةً فَعَلَی الْإِمَامِ أَنْ یُقِیمَ الْحَدَّ عَلَیْهِ لِلَّذِی أَقَرَّ بِهِ عَلَی نَفْسِهِ کَائِناً مَنْ کَانَ إِلَّا الزَّانِیَ الْمُحْصَنَ فَإِنَّهُ لَا یَرْجُمُهُ حَتَّی یَشْهَدَ عَلَیْهِ أَرْبَعَةُ شُهَدَاءَ فَإِذَا شَهِدُوا ضَرَبَهُ الْحَدَّ مِائَةَ جَلْدَةٍ ثُمَّ یَرْجُمُهُ قَالَ وَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع- وَ مَنْ أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ عِنْدَ الْإِمَامِ بِحَقٍّ حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ فِی حُقُوقِ الْمُسْلِمِینَ فَلَیْسَ عَلَی الْإِمَامِ أَنْ یُقِیمَ عَلَیْهِ الْحَدَّ الَّذِی أَقَرَّ بِهِ عِنْدَهُ حَتَّی یَحْضُرَ صَاحِبُ الْحَقِّ أَوْ وَلِیُّهُ فَیُطَالِبَهُ بِحَقِّهِ قَالَ فَقَالَ لَهُ بَعْضُ أَصْحَابِنَا یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ فَمَا هَذِهِ الْحُدُودُ الَّتِی إِذَا أَقَرَّ بِهَا عِنْدَ الْإِمَامِ مَرَّةً وَاحِدَةً عَلَی نَفْسِهِ أُقِیمُ عَلَیْهِ الْحَدُّ فِیهَا فَقَالَ إِذَا أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ عِنْدَ الْإِمَامِ بِسَرِقَةٍ قَطَعَهُ فَهَذَا مِنْ حُقُوقِ اللَّهِ وَ إِذَا أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ أَنَّهُ شَرِبَ خَمْراً حَدَّهُ فَهَذَا مِنْ حُقُوقِ اللَّهِ وَ إِذَا أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ بِالزِّنَا وَ هُوَ غَیْرُ مُحْصَنٍ فَهَذَا مِنْ حُقُوقِ اللَّهِ قَالَ وَ أَمَّا حُقُوقُ الْمُسْلِمِینَ فَإِذَا أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ عِنْدَ الْإِمَامِ بِفِرْیَةٍ لَمْ یَحُدَّهُ حَتَّی یَحْضُرَ صَاحِبُ الْفِرْیَةِ أَوْ وَلِیُّهُ وَ إِذَا أَقَرَّ بِقَتْلِ رَجُلٍ لَمْ یَقْتُلْهُ حَتَّی یَحْضُرَ أَوْلِیَاءُ الْمَقْتُولِ فَیُطَالِبُوا بِدَمِ صَاحِبِهِمْ.

ترجمه:

از فضیل نقل شده است که گفت: شنیدم امام صادق (ع) فرمودند: "هرکس نزد امام به حقی از حدود خداوند بر خود اقرار کند، چه آزاد باشد یا برده، چه زن آزاد باشد یا کنیز، بر امام واجب است که حد را بر او اقامه کند، برای آنچه که بر خود اقرار کرده است، مگر زانی محصن (کسی که ازدواج کرده باشد)، که او را سنگسار نمی‌کنند مگر اینکه چهار شاهد بر او شهادت دهند. اگر شهادت دادند، ابتدا او را صد ضربه شلاق می‌زنند و سپس سنگسارش می‌کنند."

امام صادق (ع) همچنین فرمودند: "هرکس نزد امام به حقی از حدود خداوند در حقوق مسلمانان اقرار کند، بر امام واجب نیست که حد را بر او اقامه کند، مگر اینکه صاحب حق یا ولی او حاضر شود و حق خود را مطالبه کند."

یکی از اصحاب پرسید: "ای اباعبدالله، این حدودی که اگر کسی نزد امام یک بار به آن اقرار کند، حد بر او اقامه می‌شود، چیست؟" امام (ع) فرمودند: "اگر کسی نزد امام به سرقت اقرار کند، دست او قطع می‌شود؛ این از حقوق خداوند است. اگر به نوشیدن شراب اقرار کند، حد بر او اقامه می‌شود؛ این نیز از حقوق خداوند است. اگر به زنا اقرار کند و محصن نباشد، این نیز از حقوق خداوند است."

اما در مورد حقوق مسلمانان، امام (ع) فرمودند: "اگر کسی نزد امام به تهمت اقرار کند، حد بر او اقامه نمی‌شود مگر اینکه صاحب تهمت یا ولی او حاضر شود. و اگر به قتل کسی اقرار کند، او را نمی‌کشند مگر اینکه اولیای مقتول حاضر شوند و خون صاحب خود را مطالبه کنند."

[رقم الحدیث الکلی: 34203 - رقم الحدیث الباب: 2]

34203- 2- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنِ الْفُضَیْلِ بْنِ یَسَارٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مَنْ أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ عِنْدَ الْإِمَامِ بِحَقِّ أَحَدٍ مِنْ حُقُوقِ الْمُسْلِمِینَ فَلَیْسَ عَلَی الْإِمَامِ أَنْ یُقِیمَ عَلَیْهِ الْحَدَّ الَّذِی أَقَرَّ بِهِ عِنْدَهُ حَتَّی یَحْضُرَ صَاحِبُ حَقِّ الْحَدِّ أَوْ وَلِیُّهُ وَ یَطْلُبَهُ بِحَقِّهِ.

ترجمه:

از فضیل بن یسار، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "هرکس نزد امام به حقی از حقوق مسلمانان بر خود اقرار کند، بر امام واجب نیست که حدی را که او به آن اقرار کرده، اقامه کند، مگر اینکه صاحب حق حد یا ولی او حاضر شود و حق خود را مطالبه کند."

[رقم الحدیث الکلی: 34204 - رقم الحدیث الباب: 3]

34204- 3- ⁽³⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ الْمَحْمُودِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ یُونُسَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ الْوَاجِبُ عَلَی الْإِمَامِ إِذَا نَظَرَ إِلَی رَجُلٍ یَزْنِی أَوْ

ص: 57

یَشْرَبُ الْخَمْرَ أَنْ یُقِیمَ عَلَیْهِ الْحَدَّ وَ لَا یَحْتَاجُ إِلَی بَیِّنَةٍ مَعَ نَظَرِهِ لِأَنَّهُ أَمِینُ اللَّهِ فِی خَلْقِهِ وَ إِذَا نَظَرَ إِلَی رَجُلٍ یَسْرِقُ ⁽¹⁾أَنْ یَزْبُرَهُ وَ یَنْهَاهُ وَ یَمْضِیَ وَ یَدَعَهُ قُلْتُ وَ کَیْفَ ذَلِکَ قَالَ لِأَنَّ الْحَقَّ إِذَا کَانَ لِلَّهِ فَالْوَاجِبُ عَلَی الْإِمَامِ إِقَامَتُهُ وَ إِذَا کَانَ لِلنَّاسِ فَهُوَ لِلنَّاسِ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽²⁾

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽³⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از حسین بن خالد، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "شنیدم امام صادق (ع) می‌فرمایند: 'بر امام واجب است که اگر مردی را در حال زنا یا نوشیدن شراب ببیند، حد را بر او اقامه کند و به شاهد نیازی ندارد، زیرا او امین خداوند در میان خلق او است. اما اگر مردی را در حال دزدی ببیند، باید او را بازداشته، نهی کند و سپس از او عبور کند و او را به حال خود بگذارد.'"

پرسیدم: "چرا این‌گونه است؟" امام (ع) فرمودند: "زیرا اگر حق برای خداوند باشد، بر امام واجب است که آن را اقامه کند. اما اگر حق برای مردم باشد، آن حق مربوط به مردم است."

33- بَابُ أَنَّهُ یُسْتَحَبُّ أَنْ یُوَلَّی الشُّهُودُ الْحُدُودَ

اشارة

⁽⁵⁾33 بَابُ أَنَّهُ یُسْتَحَبُّ أَنْ یُوَلَّی الشُّهُودُ الْحُدُودَ

ترجمه:

بابِ اینکه مستحب است شهود مسئولیت اجرای حدود را برعهده بگیرند.

[رقم الحدیث الکلی: 34205 - رقم الحدیث الباب: 1]

34205- 1- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی ⁽⁷⁾رَفَعَهُ قَالَ: کَانَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع یُوَلِّی الشُّهُودَ الْحُدُودَ.

ترجمه:

از محمد بن یحیی نقل شده است که روایت کرده: "امیرالمؤمنین (ع) شهود را مسئول اجرای حدود قرار می‌داد."

[رقم الحدیث الکلی: 34206 - رقم الحدیث الباب: 2]

34206- 2- ⁽⁸⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی نَجْرَانَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَیْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَیْسٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قَضَی أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع فِی رَجُلٍ جَاءَ بِهِ رَجُلَانِ وَ قَالا إِنَّ هَذَا سَرَقَ دِرْعاً فَجَعَلَ الرَّجُلُ یُنَاشِدُهُ لَمَّا نَظَرَ فِی الْبَیِّنَةِ وَ جَعَلَ یَقُولُ وَ اللَّهِ لَوْ کَانَ رَسُولُ اللَّهِ ص- مَا قَطَعَ یَدِی أَبَداً قَالَ وَ لِمَ قَالَ یُخْبِرُهُ رَبُّهُ أَنِّی بَرِی‌ءٌ فَیُبَرِّئُنِی بِبَرَاءَتِی فَلَمَّا رَأَی مُنَاشَدَتَهُ إِیَّاهُ دَعَا الشَّاهِدَیْنِ فَقَالَ اتَّقِیَا اللَّهَ وَ لَا تَقْطَعَا یَدَ الرَّجُلِ ظُلْماً وَ نَاشَدَهُمَا ثُمَ

ص: 58

قَالَ لِیَقْطَعْ أَحَدُکُمَا یَدَهُ وَ یُمْسِکُ الْآخَرُ یَدَهُ الْحَدِیثَ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ إِلَی قَضَایَا أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع نَحْوَهُ ⁽¹⁾وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ مُرْسَلًا وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ ⁽²⁾

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽³⁾.

ترجمه:

از محمد بن قیس، از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "امیرالمؤمنین (ع) درباره مردی که دو نفر او را آورده بودند و گفتند: 'این مرد زرهی را دزدیده است' قضاوت کرد. مرد هنگامی که به شواهد نگاه کرد، با تأکید گفت: 'به خدا قسم، اگر رسول خدا (ص) بود، هرگز دست من را نمی‌برید.' امیرالمؤمنین (ع) از او پرسید: 'چرا؟' مرد پاسخ داد: 'زیرا پروردگار او را آگاه می‌کند که من بی‌گناهم و با بی‌گناهی من، مرا تبرئه می‌کند.'

وقتی امیرالمؤمنین (ع) درخواست و استغاثه او را دید، دو شاهد را خواست و به آن‌ها فرمود: 'از خدا بترسید و دست این مرد را ظالمانه قطع نکنید.' سپس از آنان خواست تا یکی از آنان دست مرد را قطع کند و دیگری دست او را نگه دارد."

34- بَابُ أَنَّ مَنْ جَنَی ثُمَّ لَجَأَ إِلَی الْحَرَمِ لَمْ یُقَمْ عَلَیْهِ الْحَدُّ وَ یُضَیَّقُ عَلَیْهِ حَتَّی یَخْرُجَ فَیُقَامَ عَلَیْهِ وَ إِنْ جَنَی فِی الْحَرَمِ أُقِیمَ عَلَیْهِ الْحَدُّ فِیهِ‌

اشارة

⁽⁴⁾34 بَابُ أَنَّ مَنْ جَنَی ثُمَّ لَجَأَ إِلَی الْحَرَمِ لَمْ یُقَمْ عَلَیْهِ الْحَدُّ وَ یُضَیَّقُ عَلَیْهِ حَتَّی یَخْرُجَ فَیُقَامَ عَلَیْهِ وَ إِنْ جَنَی فِی الْحَرَمِ أُقِیمَ عَلَیْهِ الْحَدُّ فِیهِ

ترجمه:

بابِ اینکه کسی که جنایت کند و سپس به حرم پناه ببرد، حد بر او اقامه نمی‌شود، اما بر او سخت گرفته می‌شود تا از حرم خارج شود و سپس حد بر او اقامه شود. اما اگر در خود حرم جنایت کند، حد در همان‌جا بر او اقامه می‌شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34207 - رقم الحدیث الباب: 1]

34207- 1- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی الرَّجُلِ یَجْنِی فِی غَیْرِ الْحَرَمِ- ثُمَّ یَلْجَأُ إِلَی الْحَرَمِ- قَالَ لَا یُقَامُ عَلَیْهِ الْحَدُّ وَ لَا یُطْعَمُ وَ لَا یُسْقَی وَ لَا یُکَلَّمُ وَ لَا یُبَایَعُ فَإِنَّهُ إِذَا فُعِلَ بِهِ ذَلِکَ یُوشِکُ أَنْ یَخْرُجَ فَیُقَامَ عَلَیْهِ الْحَدُّ وَ إِنْ جَنَی فِی الْحَرَمِ جِنَایَةً أُقِیمَ عَلَیْهِ الْحَدُّ فِی الْحَرَمِ- فَإِنَّهُ لَمْ یَرَ لِلْحَرَمِ حُرْمَةً.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ ⁽⁶⁾

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ فِی مُقَدِّمَاتِ الطَّوَافِ ⁽⁷⁾.

ص: 59

ص: 60

ترجمه:

از هشام بن حکم، از امام صادق (ع) نقل شده است که درباره مردی که در خارج از حرم جنایت می‌کند و سپس به حرم پناه می‌برد، فرمودند: "حد بر او اقامه نمی‌شود؛ به او غذا داده نمی‌شود، آب داده نمی‌شود، صحبت نمی‌شود، و معامله نمی‌شود. زیرا وقتی این کارها در حق او انجام شود، به زودی از حرم خارج می‌شود و حد بر او اقامه می‌شود. اما اگر در حرم جنایتی مرتکب شود، حد در همان حرم بر او اقامه می‌شود، زیرا او حرم را بی‌احترامی کرده است."

أَبْوَابُ حَدِّ الزِّنَا

1- بَابُ أَقْسَامِ حُدُودِ الزِّنَا وَ جُمْلَةٍ مِنْ أَحْکَامِهَا

اشارة

⁽¹⁾1 بَابُ أَقْسَامِ حُدُودِ الزِّنَا وَ جُمْلَةٍ مِنْ أَحْکَامِهَا

ترجمه:

بابِ تقسیم‌بندی حدود زنا و بخشی از احکام مربوط به آن.

[رقم الحدیث الکلی: 34208 - رقم الحدیث الباب: 1]

34208- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی وَ غَیْرِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَیْدٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: الرَّجْمُ حَدُّ اللَّهِ الْأَکْبَرُ وَ الْجَلْدُ حَدُّ اللَّهِ الْأَصْغَرُ فَإِذَا زَنَی الرَّجُلُ الْمُحْصَنُ رُجِمَ وَ لَمْ یُجْلَدْ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ ⁽³⁾

أَقُولُ: حَمَلَهُ الشَّیْخُ عَلَی مَنْ یَکُونُ حَدَثاً لَا شَیْخاً وَ جَوَّزَ حَمْلَهُ عَلَی التَّقِیَّةِ قَالَ لِأَنَّهُ مَذْهَبُ جَمِیعِ الْعَامَّةِ.

ترجمه:

از ابی بصیر، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "سنگسار حد بزرگ خداوند است و شلاق حد کوچک خداوند است. پس اگر مرد محصن (ازدواج کرده) زنا کند، سنگسار می‌شود و شلاق نمی‌خورد."

می گویم : مرحوم شیخ این روایت را بر کسی که جوان باشد و نه پیر، حمل کرده است و همچنین حمل آن بر تقیه را جایز دانسته است، زیرا این مطابق با مذهب همه عامه است.

[رقم الحدیث الکلی: 34209 - رقم الحدیث الباب: 2]

34209- 2- ⁽⁴⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی نَجْرَانَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَیْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَیْسٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قَضَی أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع فِی الشَّیْخِ وَ الشَّیْخَةِ أَنْ یُجْلَدَا مِائَةً وَ قَضَی لِلْمُحْصَنِ الرَّجْمَ وَ قَضَی فِی الْبِکْرِ وَ الْبِکْرَةِ إِذَا زَنَیَا جَلْدَ مِائَةٍ وَ نَفْیَ

ص: 61

سَنَةٍ فِی غَیْرِ مِصْرِهِمَا وَ هُمَا اللَّذَانِ قَدْ أُمْلِکَا وَ لَمْ یُدْخَلْ بِهَا.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ مِثْلَهُ ⁽¹⁾

وَ رَوَاهُ أَیْضاً بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ عَاصِمٍ إِلَّا أَنَّهُ أَسْقَطَ قَوْلَهُ وَ هُمَا اللَّذَانِ إلخ ⁽²⁾.

أَقُولُ: خَصَّ الشَّیْخُ حُکْمَ الشَّیْخِ وَ الشَّیْخَةِ بِمَا إِذَا لَمْ یَکُونَا مُحْصَنَیْنِ لِمَا مَضَی ⁽³⁾وَ یَأْتِی ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از محمد بن قیس، از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "امیرالمؤمنین (ع) در مورد پیرمرد و پیرزن حکم کرد که صد ضربه شلاق بخورند، و برای محصن (کسی که ازدواج کرده باشد) حکم سنگسار داد. همچنین در مورد بکیر و بکره (جوانانی که زنا کرده‌اند) حکم کرد که صد ضربه شلاق بخورند و برای مدت یک سال به خارج از شهر خود تبعید شوند، این در حالی است که این دو مالک شده‌اند ولی هنوز با یکدیگر وارد رابطه نشده‌اند.

می گویم : مرحوم شیخ حکم پیرمرد و پیرزن را به حالتی که محصن نباشند اختصاص داده است، با توجه به آنچه که گذشته است.

[رقم الحدیث الکلی: 34210 - رقم الحدیث الباب: 3]

34210- 3- ⁽⁵⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی بْنِ عُبَیْدٍ عَنْ یُونُسَ عَنْ سَمَاعَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: الْحُرُّ وَ الْحُرَّةُ إِذَا زَنَیَا جُلِدَ کُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ فَأَمَّا الْمُحْصَنُ وَ الْمُحْصَنَةُ فَعَلَیْهِمَا الرَّجْمُ.

ترجمه:

از سماعه، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "آزاد مرد و آزاد زن اگر زنا کنند، هر کدام صد ضربه شلاق می‌خورند. اما مرد محصن و زن محصنه (ازدواج کرده) بر آنان سنگسار واجب است."

[رقم الحدیث الکلی: 34211 - رقم الحدیث الباب: 4]

34211- 4- ⁽⁶⁾وَ بِالْإِسْنَادِ عَنْ یُونُسَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: الرَّجْمُ فِی الْقُرْآنِ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِذَا زَنَی الشَّیْخُ وَ الشَّیْخَةُ فَارْجُمُوهُمَا الْبَتَّةَ فَإِنَّهُمَا قَضَیَا الشَّهْوَةَ.

ترجمه:

از عبدالله بن سنان، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "سنگسار در قرآن آمده است، در قول خداوند عز و جل: 'اگر پیرمرد و پیرزن زنا کنند، آنان را به طور کامل سنگسار کنید، زیرا آنان شهوت خود را به پایان رسانده‌اند.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34212 - رقم الحدیث الباب: 5]

34212- 5- ⁽⁷⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبَانٍ عَنْ أَبِی الْعَبَّاسِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: رَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ ص وَ لَمْ یَجْلِدْ وَ ذَکَرُوا أَنَّ عَلِیّاً ع رَجَمَ بِالْکُوفَةِ وَ جَلَدَ فَأَنْکَرَ ذَلِکَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع وَ قَالَ مَا نَعْرِفُ هَذَا أَیْ لَمْ یَحُدَّ رَجُلًا حَدَّیْنِ جَلْدٌ

ص: 62

وَ رَجْمٌ فِی ذَنْبٍ وَاحِدٍ.

أَقُولُ: ذَکَرَ الشَّیْخُ أَنَّ تَفْسِیرَ یُونُسَ لِلْخَبَرِ غَلَطٌ ثُمَّ حَمَلَهُ عَلَی إِنْکَارِ الْحُکْمِ الْأَوَّلِ وَ جَوَّزَ حَمْلَهُ عَلَی أَنَّهُ لَمْ یَتَّفِقْ فِی زَمَانِ عَلِیٍّ ع مَنْ وَجَبَ عَلَیْهِ الْجَلْدُ وَ الرَّجْمُ لِمَا یَأْتِی ⁽¹⁾وَ عَلَی هَذَا یُحْمَلُ حَدِیثُ زُرَارَةَ الْآتِی ⁽²⁾عَلَی أَنَّ ذَلِکَ کَانَ بِالْبَصْرَةِ أَوْ غَیْرِهَا سِوَی الْکُوفَةِ وَ یَحْتَمِلُ الْحَمْلُ عَلَی التَّقِیَّةِ.

ترجمه:

از ابی العباس، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "رسول خدا (ص) حکم سنگسار را اجرا کرد و شلاق نزد. گفته شده که علی (ع) در کوفه هم حکم سنگسار و هم شلاق را اجرا کرده است، اما امام صادق (ع) این موضوع را انکار کردند و فرمودند: 'ما چنین چیزی را نمی‌شناسیم؛ یعنی هیچ مردی در یک گناه واحد، دو حد، شلاق و سنگسار، دریافت نمی‌کند.'"

می گویم : مرحوم شیخ ذکر کرده است که تفسیر یونس از این خبر اشتباه بوده و آن را به انکار حکم اول حمل کرده است. همچنین جایز شمرده که این موضوع به دلیل عدم وقوع چنین حالتی در زمان علی (ع) باشد که کسی هم مستحق شلاق و هم سنگسار شود. این روایت را همچنین می‌توان به شرایط تقیه حمل کرد، و شاید این رخداد در بصره یا جایی غیر از کوفه بوده باشد.

[رقم الحدیث الکلی: 34213 - رقم الحدیث الباب: 6]

34213- 6- ⁽³⁾وَ عَنْهُ عَمَّنْ رَوَاهُ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: الْمُحْصَنُ یُرْجَمُ وَ الَّذِی قَدْ أُمْلِکَ وَ لَمْ یَدْخُلْ بِهَا فَجَلْدُ مِائَةٍ وَ نَفْیُ سَنَةٍ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ یُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَ کَذَا کُلُّ مَا قَبْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ تَرَکَ قَوْلَهُ فِی الْأَخِیرِ عَمَّنْ رَوَاهُ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از زراره، از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "محصن (شخصی که ازدواج کرده) سنگسار می‌شود و کسی که ازدواج کرده ولی هنوز با همسرش همبستر نشده است، صد ضربه شلاق می‌خورد و برای یک سال تبعید می‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34214 - رقم الحدیث الباب: 7]

34214- 7- ⁽⁵⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ فَضَالَةَ عَنْ مُوسَی بْنِ بَکْرٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: الَّذِی لَمْ یُحْصَنْ یُجْلَدُ مِائَةَ جَلْدَةٍ وَ لَا یُنْفَی وَ الَّذِی قَدْ أُمْلِکَ وَ لَمْ یَدْخُلْ بِهَا یُجْلَدُ مِائَةً وَ یُنْفَی.

مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ مِثْلَهُ وَ زَادَ فِی أَوَّلِهِ الْمُحْصَنُ یُجْلَدُ مِائَةً وَ یُرْجَمُ ⁽⁶⁾

ترجمه:

از زراره، از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "کسی که محصن نشده باشد (ازدواج نکرده باشد)، صد ضربه شلاق می‌خورد و تبعید نمی‌شود. اما کسی که ازدواج کرده ولی هنوز با همسرش همبستر نشده است، صد ضربه شلاق می‌خورد و تبعید می‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34215 - رقم الحدیث الباب: 8]

34215- 8- ⁽⁷⁾وَ عَنْهُ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ

ص: 63

مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع فِی الْمُحْصَنِ وَ الْمُحْصَنَةِ جَلْدُ مِائَةٍ ثُمَّ الرَّجْمُ.

ترجمه:

از محمد بن مسلم، از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "برای مرد محصن و زن محصنه (ازدواج کرده)، صد ضربه شلاق و سپس سنگسار است."

[رقم الحدیث الکلی: 34216 - رقم الحدیث الباب: 9]

34216- 9- ⁽¹⁾وَ عَنْهُ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ (عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَ حَمَّادٍ) ⁽²⁾عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: فِی الشَّیْخِ وَ الشَّیْخَةِ جَلْدُ مِائَةٍ وَ الرَّجْمُ وَ الْبِکْرِ وَ الْبِکْرَةِ جَلْدُ مِائَةٍ وَ نَفْیُ سَنَةٍ.

ترجمه:

از حلبی، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "برای پیرمرد و پیرزن، صد ضربه شلاق و سنگسار است، و برای جوان مرد و جوان زن، صد ضربه شلاق و تبعید به مدت یک سال."

[رقم الحدیث الکلی: 34217 - رقم الحدیث الباب: 10]

34217- 10- ⁽³⁾وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ حَمَّادٍ مِثْلَهُ وَ زَادَ وَ النَّفْیُ مِنْ بَلَدٍ إِلَی بَلَدٍ قَالَ وَ قَدْ نَفَی أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع ⁽⁴⁾مِنَ الْکُوفَةِ إِلَی الْبَصْرَةِ.

ترجمه:

مرحوم صدوق نیز این روایت را با اسناد خود از حماد نقل کرده است، مانند همان روایت، و افزوده است که تبعید از شهری به شهری دیگر انجام شود. گفته شد که امیرالمؤمنین (ع)، شخصی را از کوفه به بصره تبعید کرد.

[رقم الحدیث الکلی: 34218 - رقم الحدیث الباب: 11]

34218- 11- ⁽⁵⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَی عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ صَالِحِ بْنِ سَعْدٍ ⁽⁶⁾عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَفْصٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِذَا زَنَی الشَّیْخُ وَ الْعَجُوزُ جُلِدَا ثُمَّ رُجِمَا عُقُوبَةً لَهُمَا وَ إِذَا زَنَی النَّصَفُ ⁽⁷⁾مِنَ الرِّجَالِ رُجِمَ وَ لَمْ یُجْلَدْ إِذَا کَانَ قَدْ أُحْصِنَ وَ إِذَا زَنَی الشَّابُّ الْحَدَثُ السِّنِّ جُلِدَ وَ نُفِیَ سَنَةً مِنْ مِصْرِهِ.

وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ

ص: 64

سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ: الشَّیْخُ وَ الشَّیْخَةُ ⁽¹⁾.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَفْصٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ یَعْنِی ابْنَ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مِثْلَهُ ⁽²⁾.

ترجمه:

از عبدالله بن طلحۀ، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "اگر پیرمرد و پیرزن زنا کنند، ابتدا صد ضربه شلاق می‌خورند و سپس سنگسار می‌شوند، به عنوان مجازاتی برای آنان. اگر مردی میانسال که محصن شده باشد (ازدواج کرده باشد) زنا کند، سنگسار می‌شود و شلاق نمی‌خورد. اما اگر مرد جوانی که تازه به سن بلوغ رسیده است زنا کند، صد ضربه شلاق می‌خورد و برای یک سال از شهر خود تبعید می‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34219 - رقم الحدیث الباب: 12]

34219- 12- ⁽³⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ الصَّفَّارِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ الْحُسَیْنِ اللُّؤْلُؤِیِّ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: کَانَ عَلِیٌّ ع یَضْرِبُ الشَّیْخَ وَ الشَّیْخَةَ مِائَةً وَ یَرْجُمُهُمَا وَ یَرْجُمُ الْمُحْصَنَ وَ الْمُحْصَنَةَ وَ یَجْلِدُ الْبِکْرَ وَ الْبِکْرَةَ وَ یَنْفِیهِمَا سَنَةً.

ترجمه:

از عبدالرحمن، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "علی (ع) پیرمرد و پیرزن را صد ضربه شلاق می‌زد و سنگسار می‌کرد. همچنین محصن (مرد ازدواج کرده) و محصنه (زن ازدواج کرده) را سنگسار می‌کرد و جوان مرد و جوان زن را شلاق می‌زد و برای یک سال تبعید می‌کرد."

[رقم الحدیث الکلی: 34220 - رقم الحدیث الباب: 13]

34220- 13- ⁽⁴⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ عَنِ الْعَبَّاسِ عَنِ ابْنِ بُکَیْرٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قَضَی عَلِیٌّ ع فِی امْرَأَةٍ زَنَتْ فَحَبِلَتْ فَقَتَلَتْ وَلَدَهَا سِرّاً فَأَمَرَ بِهَا فَجَلَدَهَا مِائَةَ جَلْدَةٍ ثُمَّ رُجِمَتْ وَ کَانَتْ ⁽⁵⁾أَوَّلَ مَنْ رَجَمَهَا.

ترجمه:

از زراره، از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "علی (ع) درباره زنی که زنا کرده بود و باردار شده بود و سپس فرزند خود را به طور مخفیانه کشت، حکم کرد. دستور داد که ابتدا صد ضربه شلاق بخورد و سپس سنگسار شود، و خود علی (ع) اولین کسی بود که سنگسار را آغاز کرد."

[رقم الحدیث الکلی: 34221 - رقم الحدیث الباب: 14]

34221- 14- ⁽⁶⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع فِی الْمُحْصَنِ وَ الْمُحْصَنَةِ جَلْدُ مِائَةٍ ثُمَّ الرَّجْمُ.

ترجمه:

از زراره، از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "برای مرد محصن و زن محصنه (ازدواج کرده)، ابتدا صد ضربه شلاق و سپس سنگسار است."

[رقم الحدیث الکلی: 34222 - رقم الحدیث الباب: 15]

34222- 15- ⁽⁷⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنِ الْفُضَیْلِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ مَنْ أَقَرَّ عَلَی نَفْسِهِ

ص: 65

عِنْدَ الْإِمَامِ بِحَقٍّ إِلَی أَنْ قَالَ إِلَّا الزَّانِیَ الْمُحْصَنَ فَإِنَّهُ لَا یَرْجُمُهُ (إِلَّا أَنْ) ⁽¹⁾یَشْهَدَ عَلَیْهِ أَرْبَعَةُ شُهَدَاءَ فَإِذَا شَهِدُوا ضَرَبَهُ الْحَدَّ مِائَةَ جَلْدَةٍ ثُمَّ یَرْجُمُهُ.

ترجمه:

از فضیل نقل شده است که گفت: شنیدم امام صادق (ع) فرمودند: "هرکس نزد امام به حقی اقرار کند، مگر زانی محصن (کسی که ازدواج کرده باشد)، که او را سنگسار نمی‌کنند مگر اینکه چهار شاهد بر او شهادت دهند. اگر شهادت دادند، ابتدا او را صد ضربه شلاق می‌زنند و سپس سنگسارش می‌کنند."

[رقم الحدیث الکلی: 34223 - رقم الحدیث الباب: 16]

34223- 16- ⁽²⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُرَاتِ عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ قَالَ: أُتِیَ عُمَرُ بِخَمْسَةِ نَفَرٍ أُخِذُوا فِی الزِّنَا فَأَمَرَ أَنْ یُقَامَ عَلَی کُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمُ الْحَدُّ وَ کَانَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع حَاضِراً فَقَالَ یَا عُمَرُ لَیْسَ هَذَا حُکْمَهُمْ قَالَ فَأَقِمْ أَنْتَ الْحَدَّ عَلَیْهِمْ فَقَدَّمَ وَاحِداً مِنْهُمْ فَضَرَبَ عُنُقَهُ وَ قَدَّمَ الْآخَرَ فَرَجَمَهُ وَ قَدَّمَ الثَّالِثَ فَضَرَبَهُ الْحَدَّ وَ قَدَّمَ الرَّابِعَ فَضَرَبَهُ نِصْفَ الْحَدِّ وَ قَدَّمَ الْخَامِسَ فَعَزَّرَهُ فَتَحَیَّرَ عُمَرُ وَ تَعَجَّبَ النَّاسُ مِنْ فِعْلِهِ فَقَالَ عُمَرُ- یَا أَبَا الْحَسَنِ خَمْسَةُ نَفَرٍ فِی قَضِیَّةٍ وَاحِدَةٍ أَقَمْتَ عَلَیْهِمْ خَمْسَةَ حُدُودٍ لَیْسَ شَیْ‌ءٌ مِنْهَا یُشْبِهُ الْآخَرَ فَقَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع- أَمَّا الْأَوَّلُ فَکَانَ ذِمِّیّاً فَخَرَجَ عَنْ ذِمَّتِهِ لَمْ یَکُنْ لَهُ حَدٌّ إِلَّا السَّیْفُ وَ أَمَّا الثَّانِی فَرَجُلٌ مُحْصَنٌ کَانَ حَدُّهُ الرَّجْمَ وَ أَمَّا الثَّالِثُ فَغَیْرُ مُحْصَنٍ حَدُّهُ الْجَلْدُ وَ أَمَّا الرَّابِعُ فَعَبْدٌ ضَرَبْنَاهُ نِصْفَ الْحَدِّ وَ أَمَّا الْخَامِسُ فَمَجْنُونٌ مَغْلُوبٌ عَلَی عَقْلِهِ.

وَ رَوَاهُ الْکُلَیْنِیُّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ رَفَعَهُ قَالَ أُتِیَ عُمَرُ بِخَمْسَةٍ وَ ذَکَرَ الْحَدِیثَ نَحْوَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

از اصبغ بن نباته نقل شده است که گفت: "عمر پنج نفر را که به زنا متهم شده بودند آورد و دستور داد که حد بر هر یک از آنان اقامه شود. امیرالمؤمنین (ع) حاضر بود و گفت: 'ای عمر، حکم آنان این‌گونه نیست.' عمر گفت: 'پس تو حد را بر آنان اقامه کن.'

سپس امیرالمؤمنین (ع) یکی از آنان را آورد و گردن او را زد. دیگری را آورد و سنگسارش کرد. سومی را آورد و حد شلاق بر او اجرا کرد. چهارمی را آورد و نصف حد را بر او اقامه کرد، و پنجمی را آورد و او را تعزیر کرد.

عمر حیرت کرد و مردم از کار امیرالمؤمنین (ع) تعجب کردند. عمر گفت: 'ای ابوالحسن، پنج نفر در یک پرونده واحد، و تو پنج حکم مختلف بر آنان اجرا کردی که هیچ کدام شبیه دیگری نیست.' امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: 'اما نفر اول ذمی (غیرمسلمان) بود که از پیمان ذمی خارج شده بود و حد او فقط شمشیر بود. نفر دوم، مرد محصن (ازدواج کرده) بود که حد او سنگسار بود. نفر سوم غیر محصن بود و حد او شلاق بود. نفر چهارم بنده بود که نصف حد بر او اقامه شد، و نفر پنجم دیوانه بود و مغلوب بر عقل خود بود.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34224 - رقم الحدیث الباب: 17]

34224- 17- ⁽⁴⁾وَ رَوَاهُ عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ فِی تَفْسِیرِهِ مُرْسَلًا إِلَّا أَنَّهُ قَالَ: سِتَّةِ نَفَرٍ ثُمَّ قَالَ وَ أَمَّا الْخَامِسُ فَکَانَ ذَلِکَ مِنْهُ بِالشُّبْهَةِ فَعَزَّرْنَاهُ وَ أَدَّبْنَاهُ وَ أَمَّا السَّادِسُ فَمَجْنُونٌ مَغْلُوبٌ عَلَی عَقْلِهِ سَقَطَ عَنْهُ التَّکْلِیفُ.

أَقُولُ: رِوَایَةُ الْکُلَیْنِیِّ وَ الشَّیْخِ مَحْمُولَةٌ عَلَی بَقَاءِ شُعُورٍ فِی الْجُمْلَةِ لِلْمَجْنُونِ وَ رِوَایَةُ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَلَی عَدَمِهِ.

ترجمه:

علی بن ابراهیم این روایت را در تفسیر خود مرسلاً نقل کرده است، ولی گفته است: "شش نفر بودند." سپس افزود: "اما نفر پنجم به دلیل شبهه مجازات شد و تربیت و تأدیب شد. و نفر ششم دیوانه‌ای بود که عقلش مغلوب شده بود و تکلیف از او ساقط شده بود.

می گویم : روایت مرحوم کلینی و مرحوم شیخ بر بقای مقدار کمی شعور در دیوانه حمل شده است، در حالی که روایت علی بن ابراهیم بر نبود شعور حمل شده است.

ص: 66

[رقم الحدیث الکلی: 34225 - رقم الحدیث الباب: 18]

34225- 18- ⁽¹⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ خَالِدٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی الْقُرْآنِ رَجْمٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ کَیْفَ قَالَ الشَّیْخُ وَ الشَّیْخَةُ فَارْجُمُوهُمَا الْبَتَّةَ فَإِنَّهُمَا قَضَیَا الشَّهْوَةَ.

ترجمه:

از سلیمان بن خالد نقل شده است که گفت: "به امام صادق (ع) گفتم: آیا در قرآن حکم سنگسار وجود دارد؟ فرمودند: 'بله.' گفتم: چگونه؟ فرمودند: 'پیرمرد و پیرزن را کاملاً سنگسار کنید؛ زیرا آنان شهوت خود را به پایان رسانده‌اند.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34226 - رقم الحدیث الباب: 19]

34226- 19- ⁽²⁾عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ الْمُرْتَضَی فِی رِسَالَةِ الْمُحْکَمِ وَ الْمُتَشَابِهِ نَقْلًا مِنْ تَفْسِیرِ النُّعْمَانِیِّ بِإِسْنَادِهِ الْآتِی عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ جَابِرٍ ⁽³⁾عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع فِی حَدِیثِ النَّاسِخِ وَ الْمَنْسُوخِ قَالَ کَانَ مِنْ شَرِیعَتِهِمْ فِی الْجَاهِلِیَّةِ- أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا زَنَتْ حُبِسَتْ فِی بَیْتٍ وَ أُقِیمَ بِأَوَدِهَا حَتَّی یَأْتِیَهَا الْمَوْتُ وَ إِذَا زَنَی الرَّجُلُ نَفَوْهُ عَنْ مَجَالِسِهِمْ وَ شَتَمُوهُ وَ آذَوْهُ وَ عَیَّرُوهُ وَ لَمْ یَکُونُوا یَعْرِفُونَ غَیْرَ هَذَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَی فِی أَوَّلِ الْإِسْلَامِ وَ اللَّاتِی یَأْتِینَ الْفاحِشَةَ مِنْ نِسائِکُمْ فَاسْتَشْهِدُوا عَلَیْهِنَّ أَرْبَعَةً مِنْکُمْ فَإِنْ شَهِدُوا فَأَمْسِکُوهُنَّ فِی الْبُیُوتِ حَتَّی یَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ یَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِیلًا وَ الَّذانِ یَأْتِیانِها مِنْکُمْ فَآذُوهُما فَإِنْ تابا وَ أَصْلَحا فَأَعْرِضُوا عَنْهُما إِنَّ اللَّهَ کانَ تَوَّاباً رَحِیماً ⁽⁴⁾فَلَمَّا کَثُرَ الْمُسْلِمُونَ وَ قَوِیَ الْإِسْلَامُ- وَ اسْتَوْحَشُوا أُمُورَ الْجَاهِلِیَّةِ أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَی الزَّانِیَةُ وَ الزَّانِی فَاجْلِدُوا کُلَّ واحِدٍ مِنْهُما مِائَةَ جَلْدَةٍ ⁽⁵⁾الْآیَةَ فَنَسَخَتْ هَذِهِ آیَةَ الْحَبْسِ وَ الْأَذَی.

وَ رَوَاهُ عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ فِی تَفْسِیرِهِ مُرْسَلًا نَحْوَهُ ⁽⁶⁾أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی بَعْضِ الْمَقْصُودِ ⁽⁷⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁸⁾.

ترجمه:

از اسماعیل بن جابر، از امام صادق (ع)، از پدرانشان، از امیرالمؤمنین (ع) نقل شده است که فرمودند: "در شریعت جاهلیت، اگر زنی زنا می‌کرد، او را در خانه‌ای حبس می‌کردند و از او مراقبت می‌کردند تا مرگ به سراغش بیاید. و اگر مردی زنا می‌کرد، او را از مجالسشان دور می‌کردند، او را دشنام می‌دادند، اذیت می‌کردند و او را سرزنش می‌کردند و جز این چیزی نمی‌شناختند."

سپس خداوند در ابتدای اسلام فرمود: "و زنانی که از میان شما مرتکب فحشا می‌شوند، چهار شاهد از میان خودتان بر آنان بیاورید. اگر شهادت دادند، آنان را در خانه‌ها نگه دارید تا مرگ آنان را فرا گیرد یا خداوند راهی برای آنان قرار دهد. و کسانی که از میان شما مرتکب فحشا می‌شوند، آنان را اذیت کنید. اگر توبه کردند و اصلاح کردند، از آنان روی برگردانید. خداوند توبه‌پذیر و مهربان است." (سوره نساء، آیات 15 و 16)

وقتی مسلمانان زیاد شدند و اسلام قدرت گرفت و از امور جاهلیت دوری کردند، خداوند فرمود: "زن زناکار و مرد زناکار را هر یک صد ضربه شلاق بزنید." (سوره نور، آیه 2) این آیه، آیه حبس و اذیت را نسخ کرد.

ص: 67

2- بَابُ ثُبُوتِ الْإِحْصَانِ الْمُوجِبِ لِلرَّجْمِ فِی الزِّنَا بِأَنْ یَکُونَ لَهُ فَرْجُ حُرَّةٍ أَوْ أَمَةٍ یَغْدُو عَلَیْهِ وَ یَرُوحُ بِعَقْدٍ دَائِمٍ أَوْ مِلْکِ یَمِینٍ مَعَ الدُّخُولِ وَ عَدَمِ ثُبُوتِ الْإِحْصَانِ بِالْمُتْعَةِ

اشارة

⁽¹⁾2 بَابُ ثُبُوتِ الْإِحْصَانِ الْمُوجِبِ لِلرَّجْمِ فِی الزِّنَا بِأَنْ یَکُونَ لَهُ فَرْجُ حُرَّةٍ أَوْ أَمَةٍ یَغْدُو عَلَیْهِ وَ یَرُوحُ بِعَقْدٍ دَائِمٍ أَوْ مِلْکِ یَمِینٍ مَعَ الدُّخُولِ وَ عَدَمِ ثُبُوتِ الْإِحْصَانِ بِالْمُتْعَةِ

ترجمه:

بابِ اثبات احصان که موجب سنگسار در زنا می‌شود، به این صورت که فرد دارای فرج آزاد یا کنیز باشد که با عقد دائم یا مالکیت یمین همراه با دخول، به او دسترسی داشته باشد. اما احصان با ازدواج موقت ثابت نمی‌شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34227 - رقم الحدیث الباب: 1]

34227- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ أَبِی عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ صَفْوَانَ عَنِ ابْنِ سِنَانٍ یَعْنِی عَبْدَ اللَّهِ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع ⁽³⁾قَالَ: قُلْتُ مَا الْمُحْصَنُ رَحِمَکَ اللَّهُ قَالَ مَنْ کَانَ لَهُ فَرْجٌ یَغْدُو عَلَیْهِ وَ یَرُوحُ فَهُوَ مُحْصَنٌ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ مِثْلَهُ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از اسماعیل بن جابر، از امام باقر (ع) نقل شده است که گفتم: "محصن چیست؟ خداوند شما را رحمت کند." فرمودند: "کسی که دارای فرجی باشد که صبح و شام به آن دسترسی داشته باشد، او محصن است."

[رقم الحدیث الکلی: 34228 - رقم الحدیث الباب: 2]

34228- 2- ⁽⁵⁾وَ بِالْإِسْنَادِ عَنْ صَفْوَانَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا إِبْرَاهِیمَ ع عَنِ الرَّجُلِ إِذَا هُوَ زَنَی وَ عِنْدَهُ السُّرِّیَّةُ وَ الْأَمَةُ یَطَؤُهَا تُحْصِنُهُ الْأَمَةُ وَ تَکُونُ عِنْدَهُ فَقَالَ نَعَمْ إِنَّمَا ذَلِکَ لِأَنَّ عِنْدَهُ مَا یُغْنِیهِ عَنِ الزِّنَا قُلْتُ فَإِنْ کَانَتْ عِنْدَهُ أَمَةٌ زَعَمَ أَنَّهُ لَا یَطَؤُهَا فَقَالَ لَا یُصَدَّقُ قُلْتُ فَإِنْ کَانَتْ عِنْدَهُ امْرَأَةٌ مُتْعَةً أَ تُحْصِنُهُ فَقَالَ لَا إِنَّمَا هُوَ عَلَی الشَّیْ‌ءِ الدَّائِمِ عِنْدَهُ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبِی عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیِ

وَ کَذَا الَّذِی قَبْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ أَسْقَطَ مِنْ آخِرِهِ قَوْلَهُ فَهُوَ مُحْصَنٌ ⁽⁶⁾.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ فِی الْعِلَلِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ مَهْزِیَارَ عَنْ أَخِیهِ عَلِیٍّ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی

ص: 68

عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ مِثْلَهُ ⁽¹⁾إِلَّا أَنَّهُ أَسْقَطَ مَسْأَلَةَ دَعْوَی عَدَمِ الْوَطْءِ ⁽²⁾

ترجمه:

از اسحاق بن عمار نقل شده است که گفت: "از امام کاظم (ع) درباره مردی که زنا کرده و در اختیارش کنیز و سرّیه‌ای دارد که با او همبستر می‌شود، پرسیدم: آیا کنیز او را محصن می‌کند؟ فرمودند: 'بله، زیرا او چیزی دارد که او را از زنا بی‌نیاز می‌کند.' گفتم: اگر کنیزی داشته باشد و ادعا کند که با او همبستر نمی‌شود، فرمودند: 'این ادعا پذیرفته نمی‌شود.' گفتم: اگر زنی به صورت متعه (ازدواج موقت) نزد او باشد، آیا او را محصن می‌کند؟ فرمودند: 'نه، احصان فقط با چیزی است که دائماً نزد او باشد.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34229 - رقم الحدیث الباب: 3]

34229- 3- ⁽³⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ (عَنْ هِشَامٍ وَ حَفْصِ بْنِ الْبَخْتَرِیِّ) ⁽⁴⁾عَمَّنْ ذَکَرَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی الرَّجُلِ یَتَزَوَّجُ الْمُتْعَةَ أَ تُحْصِنُهُ قَالَ لَا إِنَّمَا ذَاکَ عَلَی الشَّیْ‌ءِ الدَّائِمِ عِنْدَهُ.

ترجمه:

از ابن ابی عمیر، از کسی که ذکر کرده است، از امام صادق (ع) نقل شده است که درباره مردی که ازدواج موقت انجام داده است، پرسیدند: "آیا این ازدواج او را محصن می‌کند؟" فرمودند: "نه، احصان فقط با چیزی است که دائماً نزد او باشد."

[رقم الحدیث الکلی: 34230 - رقم الحدیث الباب: 4]

34230- 4- ⁽⁵⁾وَ عَنْهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی بْنِ عُبَیْدٍ عَنْ یُونُسَ عَنْ حَرِیزٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الْمُحْصَنِ قَالَ فَقَالَ الَّذِی یَزْنِی وَ عِنْدَهُ مَا یُغْنِیهِ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ یُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ⁽⁶⁾

وَ الَّذِی قَبْلَهُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ

وَ رَوَی الَّذِی قَبْلَهُ الصَّدُوقُ فِی الْعِلَلِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ مِثْلَهُ وَ أَسْقَطَ لَفْظَ عِنْدَهُ ⁽⁷⁾

ترجمه:

از حریز نقل شده است که گفت: "از امام صادق (ع) درباره محصن پرسیدم." فرمودند: "کسی که زنا کند در حالی که چیزی دارد که او را از زنا بی‌نیاز می‌کند."

[رقم الحدیث الکلی: 34231 - رقم الحدیث الباب: 5]

34231- 5- ⁽⁸⁾وَ بِالْإِسْنَادِ عَنْ یُونُسَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: قُلْتُ

ص: 69

لِأَبِی إِبْرَاهِیمَ ع الرَّجُلُ تَکُونُ لَهُ الْجَارِیَةُ أَ تُحْصِنُهُ قَالَ فَقَالَ نَعَمْ إِنَّمَا هُوَ عَلَی وَجْهِ الِاسْتِغْنَاءِ قَالَ قُلْتُ: وَ الْمَرْأَةُ الْمُتْعَةُ قَالَ فَقَالَ لَا إِنَّمَا ذَلِکَ عَلَی الشَّیْ‌ءِ الدَّائِمِ قَالَ قُلْتُ: فَإِنْ زَعَمَ أَنَّهُ لَمْ یَکُنْ یَطَؤُهَا قَالَ فَقَالَ لَا یُصَدَّقُ وَ إِنَّمَا أُوجِبَ ذَلِکَ عَلَیْهِ لِأَنَّهُ یَمْلِکُهَا.

ترجمه:

از اسحاق بن عمار نقل شده است که گفت: "به امام کاظم (ع) گفتم: مردی که کنیزی دارد، آیا او را محصن می‌کند؟" فرمودند: "بله، این به دلیل استغنایی است که برای او فراهم می‌کند." گفتم: "و زنی که به صورت متعه (ازدواج موقت) نزد او باشد؟" فرمودند: "نه، این فقط برای چیزی است که دائماً نزد او باشد." گفتم: "اگر ادعا کند که با کنیز همبستر نشده است؟" فرمودند: "این ادعا پذیرفته نمی‌شود، زیرا او مالک او است و این حکم بر او واجب است."

[رقم الحدیث الکلی: 34232 - رقم الحدیث الباب: 6]

34232- 6- ⁽¹⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ الْخَرَّازِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ: قَالَ: لَا یَکُونُ مُحْصَناً حَتَّی ⁽²⁾تَکُونَ عِنْدَهُ امْرَأَةٌ یُغْلِقُ عَلَیْهَا بَابَهُ.

مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ یُونُسَ مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

از ابی بصیر نقل شده است که گفت: فرمودند: "کسی محصن نمی‌شود مگر اینکه زنی نزد او باشد که بتواند درب را بر روی او ببندد."

[رقم الحدیث الکلی: 34233 - رقم الحدیث الباب: 7]

34233- 7- ⁽⁴⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِیِّ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع لَا یُحْصِنُ الْحُرُّ الْمَمْلُوکَةَ وَ لَا الْمَمْلُوکَ الْحُرَّةُ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ فِی الْعِلَلِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ عَنِ الصَّفَّارِ عَنْ أَحْمَدَ وَ عَبْدِ اللَّهِ ابْنَیْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ ⁽⁵⁾

أَقُولُ: حَمَلَهُ الشَّیْخُ عَلَی أَنَّ الْمُرَادَ بِهِ أَنَّ الْمَمْلُوکَ وَ الْمَمْلُوکَةَ لَا یُحْصَنَانِ بِالْحُرِّ وَ الْحُرَّةِ بِحَیْثُ یَجِبُ عَلَی الْمَمْلُوکِ الرَّجْمُ لِأَنَّ ذَلِکَ لَا یَجِبُ عَلَیْهِ عَلَی حَالٍ بَلْ عَلَیْهِ الْجَلْدُ لِمَا مَضَی ⁽⁶⁾وَ یَأْتِی ⁽⁷⁾فَهُوَ نَفْیٌ لِإِحْصَانٍ خَاصٍّ.

ترجمه:

از حلبی نقل شده است که امام صادق (ع) فرمودند: "آزاد، کنیز را محصن نمی‌کند و کنیز، آزاد را محصن نمی‌کند."

توضیح: شیخ این روایت را به این معنا حمل کرده است که کنیز و غلام با ارتباط با آزاد مرد و زن، به گونه‌ای که موجب شود سنگسار بر غلام واجب گردد، محصن نمی‌شوند. زیرا این حکم به هیچ حالتی بر غلام واجب نیست، بلکه حد او شلاق است. بنابراین، این نفی احصانی خاص است.

[رقم الحدیث الکلی: 34234 - رقم الحدیث الباب: 8]

34234- 8- ⁽⁸⁾وَ بِالْإِسْنَادِ عَنِ الْحَلَبِیِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع

ص: 70

عَنِ الرَّجُلِ الْحُرِّ أَ یُحْصِنُ الْمَمْلُوکَةَ فَقَالَ لَا یُحْصِنُ الْحُرُّ الْمَمْلُوکَةَ وَ لَا تُحْصِنُ الْمَمْلُوکَةُ الْحُرَّ وَ الْیَهُودِیُّ یُحْصِنُ النَّصْرَانِیَّةَ- وَ النَّصْرَانِیُّ یُحْصِنُ الْیَهُودِیَّةَ ⁽¹⁾.

أَقُولُ: تَقَدَّمَ وَجْهُهُ ⁽²⁾.

ترجمه:

از حلبی نقل شده است که گفت: "از امام صادق (ع) پرسیدم: آیا مرد آزاد کنیز را محصن می‌کند؟" فرمودند: "نه، مرد آزاد کنیز را محصن نمی‌کند و کنیز نیز آزاد را محصن نمی‌کند. اما یهودی، زن نصرانی را محصن می‌کند و نصرانی، زن یهودی را محصن می‌کند."

[رقم الحدیث الکلی: 34235 - رقم الحدیث الباب: 9]

34235- 9- ⁽³⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع فِی الَّذِی یَأْتِی وَلِیدَةَ امْرَأَتِهِ بِغَیْرِ إِذْنِهَا عَلَیْهِ مِثْلُ مَا عَلَی الزَّانِی یُجْلَدُ مِائَةَ جَلْدَةٍ قَالَ وَ لَا یُرْجَمُ إِنْ زَنَی بِیَهُودِیَّةٍ أَوْ نَصْرَانِیَّةٍ أَوْ أَمَةٍ فَإِنْ فَجَرَ بِامْرَأَةٍ حُرَّةٍ وَ لَهُ امْرَأَةٌ حُرَّةٌ فَإِنَّ عَلَیْهِ الرَّجْمَ وَ قَالَ وَ کَمَا لَا تُحْصِنُهُ الْأَمَةُ وَ الْیَهُودِیَّةُ وَ النَّصْرَانِیَّةُ- إِنْ زَنَی بِحُرَّةٍ کَذَلِکَ لَا یَکُونُ عَلَیْهِ حَدُّ الْمُحْصَنِ إِنْ زَنَی بِیَهُودِیَّةٍ أَوْ نَصْرَانِیَّةٍ أَوْ أَمَةٍ وَ تَحْتَهُ حُرَّةٌ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ ⁽⁴⁾

وَ رَوَاهُ فِی الْعِلَلِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَی بْنِ الْمُتَوَکِّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ الْحِمْیَرِیِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ رَزِینٍ وَ ابْنِ بُکَیْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ إِلَّا أَنَّهُ تَرَکَ قَوْلَهُ فَإِنْ فَجَرَ إِلَی قَوْلِهِ عَلَیْهِ الرَّجْمَ ⁽⁵⁾.

أَقُولُ: حَمَلَهُ الشَّیْخُ عَلَی مَا إِذَا کُنَّ عِنْدَهُ بِعَقْدِ الْمُتْعَةِ لِمَا مَرَّ ⁽⁶⁾وَ یَأْتِی الْوَجْهُ فِی بَقِیَّةِ الْحَدِیثِ ⁽⁷⁾.

ترجمه:

ص: 71

[رقم الحدیث الکلی: 34236 - رقم الحدیث الباب: 10]

34236- 10- ⁽¹⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ قَالَ: سُئِلَ الصَّادِقُ ع عَنِ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ النِّساءِ ⁽²⁾قَالَ هُنَّ ذَوَاتُ الْأَزْوَاجِ قُلْتُ وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ مِنْ قَبْلِکُمْ ⁽³⁾قَالَ هُنَّ الْعَفَائِفُ.

ترجمه:

محمد بن علی بن الحسین نقل کرده است که امام صادق (ع) درباره آیه "وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ النِّساءِ" (سوره نساء، آیه 24) سؤال شد. فرمودند: "آنها زنان شوهردار هستند." گفتم: "وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ مِنْ قَبْلِکُمْ" (سوره مائده، آیه 5)، فرمودند: "آنها زنان پاکدامن هستند."

[رقم الحدیث الکلی: 34237 - رقم الحدیث الباب: 11]

34237- 11- ⁽⁴⁾عَلِیُّ بْنُ جَعْفَرٍ فِی کِتَابِهِ عَنْ أَخِیهِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْحُرِّ تَحْتَهُ الْمَمْلُوکَةُ هَلْ عَلَیْهِ الرَّجْمُ إِذَا زَنَی قَالَ نَعَمْ.

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁵⁾.

ترجمه:

علی بن جعفر در کتاب خود از برادرش موسی بن جعفر (ع) نقل کرده است که گفت: "از ایشان پرسیدم: آیا مرد آزاد که همسرش کنیز باشد، اگر زنا کند بر او حکم سنگسار جاری می‌شود؟ فرمودند: 'بله'."

3- بَابُ عَدَمِ ثُبُوتِ الْإِحْصَانِ مَعَ وُجُودِ الزَّوْجَةِ الْغَائِبَةِ وَ لَا الْحَاضِرَةِ الَّتِی لَا یُقْدَرُ عَلَی الْوُصُولِ إِلَیْهَا فَلَا یَجِبُ الرَّجْمُ عَلَی أَحَدِهِمَا بِالزِّنَا

اشارة

⁽⁶⁾3 بَابُ عَدَمِ ثُبُوتِ الْإِحْصَانِ مَعَ وُجُودِ الزَّوْجَةِ الْغَائِبَةِ وَ لَا الْحَاضِرَةِ الَّتِی لَا یُقْدَرُ عَلَی الْوُصُولِ إِلَیْهَا فَلَا یَجِبُ الرَّجْمُ عَلَی أَحَدِهِمَا بِالزِّنَا

ترجمه:

بابِ عدم ثبوت احصان با وجود همسر غایب یا همسر حاضر که امکان دسترسی به او وجود ندارد. بنابراین، در صورت زنا، سنگسار بر هیچ‌یک از این موارد واجب نمی‌شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34238 - رقم الحدیث الباب: 1]

34238- 1- ⁽⁷⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ الْخَرَّازِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ الْمُغِیبُ وَ الْمُغِیبَةُ لَیْسَ عَلَیْهِمَا رَجْمٌ إِلَّا أَنْ یَکُونَ الرَّجُلُ مَعَ الْمَرْأَةِ وَ الْمَرْأَةُ مَعَ الرَّجُلِ.

ترجمه:

از محمد بن مسلم نقل شده است که گفت: "شنیدم امام صادق (ع) فرمودند: 'مرد غایب و زن غایب بر آنان حکم سنگسار جاری نمی‌شود، مگر اینکه مرد با زن و زن با مرد باشد.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34239 - رقم الحدیث الباب: 2]

34239- 2- ⁽⁸⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ

ص: 72

أَبِی عُبَیْدَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قَضَی أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع فِی الرَّجُلِ الَّذِی لَهُ امْرَأَةٌ بِالْبَصْرَةِ- فَفَجَرَ بِالْکُوفَةِ أَنْ یُدْرَأَ عَنْهُ الرَّجْمُ وَ یُضْرَبَ حَدَّ الزَّانِی قَالَ وَ قَضَی فِی رَجُلٍ مَحْبُوسٍ فِی السِّجْنِ وَ لَهُ امْرَأَةٌ حُرَّةٌ فِی بَیْتِهِ فِی الْمِصْرِ وَ هُوَ لَا یَصِلُ إِلَیْهَا فَزَنَی فِی السِّجْنِ قَالَ عَلَیْهِ الْحَدُّ ⁽¹⁾وَ یُدْرَأُ عَنْهُ الرَّجْمُ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ ⁽²⁾

وَ کَذَا الَّذِی قَبْلَهُ.

ترجمه:

از ابی عبیده، از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "امیرالمؤمنین (ع) درباره مردی که همسرش در بصره بود و او در کوفه مرتکب زنا شد، حکم کرد که سنگسار از او برداشته شود و حد زنا بر او جاری شود. همچنین درباره مردی که در زندان محبوس بود و همسر آزادش در خانه‌ای در همان شهر بود، اما به او دسترسی نداشت و در زندان مرتکب زنا شد، حکم کرد که حد زنا بر او جاری شود و سنگسار از او برداشته شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34240 - رقم الحدیث الباب: 3]

34240- 3- ⁽³⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ یَزِیدَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی حَدِیثٍ قَالَ: لَا یُرْجَمُ الْغَائِبُ عَنْ أَهْلِهِ وَ لَا الْمُمْلَکُ الَّذِی لَمْ یَبْنِ بِأَهْلِهِ وَ لَا صَاحِبُ الْمُتْعَةِ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ وَ الْبَرْقِیُّ کَمَا یَأْتِی ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از عمر بن یزید نقل شده است که از امام صادق (ع) در حدیثی شنیدم فرمودند: "سنگسار برای کسی که از خانواده‌اش غایب باشد یا برای غلامی که با خانواده‌اش ازدواج نکرده باشد و یا برای کسی که ازدواج موقت دارد، انجام نمی‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34241 - رقم الحدیث الباب: 4]

34241- 4- ⁽⁵⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ رَبِیعٍ الْأَصَمِّ عَنِ الْحَارِثِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنْ رَجُلٍ لَهُ امْرَأَةٌ بِالْعِرَاقِ- فَأَصَابَ فُجُوراً وَ هُوَ فِی الْحِجَازِ- فَقَالَ یُضْرَبُ حَدَّ الزَّانِی مِائَةَ جَلْدَةٍ وَ لَا یُرْجَمُ قُلْتُ فَإِنْ کَانَ مَعَهَا فِی بَلْدَةٍ وَاحِدَةٍ وَ هُوَ مَحْبُوسٌ فِی سِجْنٍ لَا یَقْدِرُ أَنْ یَخْرُجَ إِلَیْهَا وَ لَا تَدْخُلَ هِیَ عَلَیْهِ أَ رَأَیْتَ إِنْ زَنَی فِی السِّجْنِ قَالَ هُوَ بِمَنْزِلَةِ الْغَائِبِ عَنْهُ أَهْلُهُ یُجْلَدُ مِائَةَ جَلْدَةٍ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُغِیرَةِ ⁽⁶⁾

ص: 73

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ ⁽¹⁾

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽²⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽³⁾.

ترجمه:

از حارث نقل شده است که گفت: "از امام صادق (ع) درباره مردی که همسرش در عراق بود و او در حجاز مرتکب فحشا شد، پرسیدم." فرمودند: "حد زنا، یعنی صد ضربه شلاق، بر او جاری می‌شود و سنگسار نمی‌شود." گفتم: "اگر در یک شهر با همسرش باشد ولی در زندان باشد و نتواند به او دسترسی داشته باشد و او نیز نتواند به زندان برود، اگر در زندان مرتکب زنا شود، چه حکمی دارد؟" فرمودند: "او در حکم کسی است که از خانواده‌اش غایب است و صد ضربه شلاق بر او جاری می‌شود."

4- بَابُ حَدِّ السَّفَرِ الْمُنَافِی لِلْإِحْصَانِ‌

اشارة

⁽⁴⁾4 بَابُ حَدِّ السَّفَرِ الْمُنَافِی لِلْإِحْصَانِ

ترجمه:

بابِ حد سفر که موجب نفی احصان می‌شود، به موضوع سفر می‌پردازد که به دلیل دوری از دسترسی به همسر، احصان را نفی می‌کند و حکم سنگسار در چنین شرایطی جاری نمی‌شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34242 - رقم الحدیث الباب: 1]

34242- 1- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ یَزِیدَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَخْبِرْنِی عَنِ الْغَائِبِ عَنْ أَهْلِهِ یَزْنِی هَلْ یُرْجَمُ إِذَا کَانَ لَهُ زَوْجَةٌ وَ هُوَ غَائِبٌ عَنْهَا قَالَ لَا یُرْجَمُ الْغَائِبُ عَنْ أَهْلِهِ وَ لَا الْمُمْلَکُ الَّذِی لَمْ یَبْنِ بِأَهْلِهِ وَ لَا صَاحِبُ الْمُتْعَةِ قُلْتُ فَفِی أَیِّ حَدِّ سَفَرِهِ لَا یَکُونُ مُحْصَناً قَالَ إِذَا قَصَّرَ وَ أَفْطَرَ فَلَیْسَ بِمُحْصَنِ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ ⁽⁶⁾

وَ رَوَاهُ الْبَرْقِیُّ فِی الْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَمَّادٍ مِثْلَهُ ⁽⁷⁾.

ترجمه:

از عمر بن یزید نقل شده است که گفت: "به امام صادق (ع) گفتم: مرا درباره مردی که از خانواده‌اش دور است و مرتکب زنا می‌شود، آگاه کن. آیا اگر او همسری داشته باشد ولی از او غایب باشد، سنگسار می‌شود؟" فرمودند: "کسی که از خانواده‌اش غایب باشد، سنگسار نمی‌شود، نه غلامی که با خانواده‌اش زندگی نکرده باشد و نه کسی که ازدواج موقت دارد." گفتم: "حد سفر در چه مرحله‌ای احصان را از بین می‌برد؟" فرمودند: "زمانی که نماز را شکسته بخواند و روزه را افطار کند، دیگر محصن نیست."

[رقم الحدیث الکلی: 34243 - رقم الحدیث الباب: 2]

34243- 2- ⁽⁸⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ رَفَعَهُ قَالَ: الْحَدُّ فِی السَّفَرِ الَّذِی إِنْ زَنَی لَمْ یُرْجَمْ إِنْ کَانَ مُحْصَناً قَالَ إِذَا قَصَّرَ فَأَفْطَرَ ⁽⁹⁾.

ص: 74

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ ⁽¹⁾

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽²⁾.

ترجمه:

از محمد بن حسین به نقل از فردی آمده است که گفت: "حد در مورد سفر به گونه‌ای است که اگر محصن زنا کند، سنگسار نمی‌شود؛ و این زمانی است که نماز را شکسته بخواند و روزه را افطار کند."

5- بَابُ حُکْمِ مَا لَوْ کَانَ أَحَدُ الزَّوْجَیْنِ حُرّاً وَ الْآخَرُ رِقّاً أَوْ أَحَدُهُمَا نَصْرَانِیّاً وَ الْآخَرُ یَهُودِیّاً فِی الْإِحْصَانِ‌

اشارة

⁽³⁾5 بَابُ حُکْمِ مَا لَوْ کَانَ أَحَدُ الزَّوْجَیْنِ حُرّاً وَ الْآخَرُ رِقّاً أَوْ أَحَدُهُمَا نَصْرَانِیّاً وَ الْآخَرُ یَهُودِیّاً فِی الْإِحْصَانِ

ترجمه:

باب حکم وضعیت‌هایی که یکی از زوجین آزاد و دیگری برده باشد یا یکی نصرانی (مسیحی) و دیگری یهودی، در ارتباط با احصان مورد بررسی قرار می‌گیرد. این موارد خاصیت احصان را تحت شرایط متفاوت بررسی می‌کند.

[رقم الحدیث الکلی: 34244 - رقم الحدیث الباب: 1]

34244- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْحُرِّ أَ تُحْصِنُهُ الْمَمْلُوکَةُ قَالَ لَا تُحْصِنُ الْحُرَّ الْمَمْلُوکَةُ وَ لَا یُحْصِنُ الْمَمْلُوکُ الْحُرَّةَ وَ النَّصْرَانِیُّ یُحْصِنُ الْیَهُودِیَّةَ وَ الْیَهُودِیُّ یُحْصِنُ النَّصْرَانِیَّةَ.

أَقُولُ: تَقَدَّمَ الْوَجْهُ فِی الْمَمْلُوکِ ⁽⁵⁾.

ترجمه:

از محمد بن مسلم، از امام باقر (ع) نقل شده است که گفت: "از ایشان پرسیدم: آیا کنیز مرد آزاد را محصن می‌کند؟" فرمودند: "نه، کنیز مرد آزاد را محصن نمی‌کند و غلام نیز زن آزاد را محصن نمی‌کند. اما نصرانی زن یهودی را محصن می‌کند و یهودی زن نصرانی را محصن می‌کند."

6- بَابُ ثُبُوتِ الرَّجْمِ بِالزِّنَا فِی الْعِدَّةِ الرَّجْعِیَّةِ مِنَ الرَّجُلِ وَ الْمَرْأَةِ

اشارة

⁽⁶⁾6 بَابُ ثُبُوتِ الرَّجْمِ بِالزِّنَا فِی الْعِدَّةِ الرَّجْعِیَّةِ مِنَ الرَّجُلِ وَ الْمَرْأَةِ

ترجمه:

بابِ اثبات حکم سنگسار در صورت زنا در عده رجعیه از سوی مرد و زن. این موضوع به حالتی اشاره دارد که در دوران عده رجعیه، زنا رخ دهد و شرایط لازم برای اثبات سنگسار تحقق یابد.

[رقم الحدیث الکلی: 34245 - رقم الحدیث الباب: 1]

34245- 1- ⁽⁷⁾عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ جَدِّهِ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِیهِ ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ رَجُلٍ طَلَّقَ أَوْ بَانَتِ امْرَأَتُهُ ثُمَّ زَنَی مَا عَلَیْهِ قَالَ الرَّجْمُ.

ترجمه:

از علی بن جعفر، از برادرش (ع) نقل شده است که گفت: "از ایشان پرسیدم: مردی که همسرش را طلاق داده یا از او جدا شده است، سپس مرتکب زنا شده است، چه حکمی دارد؟" فرمودند: "سنگسار."

ص: 75

[رقم الحدیث الکلی: 34246 - رقم الحدیث الباب: 2]

34246- 2- ⁽¹⁾وَ بِالْإِسْنَادِ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ امْرَأَةٍ طُلِّقَتْ فَزَنَتْ بَعْدَ مَا طُلِّقَتْ ⁽²⁾هَلْ عَلَیْهَا الرَّجْمُ قَالَ نَعَمْ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ فِی الْعِدَدِ ⁽³⁾

و یأتی فی الأحادیث 3 و 8 و 10 من الباب 27 من هذه الأبواب.

ترجمه:

و با همان اسناد آمده است که گفت: "از ایشان پرسیدم: زنی که طلاق گرفته و پس از طلاق مرتکب زنا شده است، آیا حکم سنگسار بر او جاری می‌شود؟" فرمودند: "بله."

7- بَابُ عَدَمِ ثُبُوتِ الْإِحْصَانِ قَبْلَ الدُّخُولِ بِالزَّوْجَةِ وَ الْأَمَةِ وَ کَذَا الْعَبْدُ إِذَا أُعْتِقَ وَ تَحْتَهُ حُرَّةٌ حَتَّی یَطَأَهَا بَعْدَ الْعِتْقِ‌

اشارة

⁽⁴⁾7 بَابُ عَدَمِ ثُبُوتِ الْإِحْصَانِ قَبْلَ الدُّخُولِ بِالزَّوْجَةِ وَ الْأَمَةِ وَ کَذَا الْعَبْدُ إِذَا أُعْتِقَ وَ تَحْتَهُ حُرَّةٌ حَتَّی یَطَأَهَا بَعْدَ الْعِتْقِ

ترجمه:

[رقم الحدیث الکلی: 34247 - رقم الحدیث الباب: 1]

34247- 1- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَیُّوبَ عَنْ رِفَاعَةَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الرَّجُلِ یَزْنِی قَبْلَ أَنْ یَدْخُلَ بِأَهْلِهِ أَ یُرْجَمُ قَالَ لَا.

ترجمه:

از رفاعه نقل شده است که گفت: "از امام صادق (ع) درباره مردی که قبل از همبستری با همسرش مرتکب زنا شود، پرسیدم: آیا سنگسار می‌شود؟" فرمودند: "نه."

[رقم الحدیث الکلی: 34248 - رقم الحدیث الباب: 2]

34248- 2- ⁽⁶⁾وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ رِفَاعَةَ بْنِ مُوسَی أَنَّهُ سَأَلَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع وَ ذَکَرَ مِثْلَهُ وَ زَادَ قُلْتُ هَلْ یُفَرَّقُ بَیْنَهُمَا إِذَا زَنَی قَبْلَ أَنْ یَدْخُلَ بِهَا قَالَ لَا.

ترجمه:

از رفاعه بن موسی نقل شده است که گفت: "از امام صادق (ع) پرسیدم و همان موضوع را ذکر کردم و افزودم: 'آیا اگر مرد قبل از همبستری با همسرش مرتکب زنا شود، بین آن‌ها جدایی ایجاد می‌شود؟' فرمودند: 'نه'."

[رقم الحدیث الکلی: 34249 - رقم الحدیث الباب: 3]

34249- 3- ⁽⁷⁾قَالَ وَ فِی حَدِیثٍ آخَرَ عَلَیْهِ الْحَدُّ.

ترجمه:

و در حدیث دیگری آمده است که بر او حد جاری می‌شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34250 - رقم الحدیث الباب: 4]

34250- 4- ⁽⁸⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ

ص: 76

الْحَکَمِ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ رَزِینٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَحَدِهِمَا ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَإِذا أُحْصِنَّ ⁽¹⁾قَالَ إِحْصَانُهُنَّ أَنْ یُدْخَلَ بِهِنَّ قُلْتُ إِنْ لَمْ یُدْخَلْ بِهِنَّ أَ مَا عَلَیْهِنَّ حَدٌّ قَالَ بَلَی.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ کَمَا یَأْتِی ⁽²⁾.

ترجمه:

از محمد بن مسلم، از یکی از آن بزرگواران (ع) نقل شده است که گفت: "از ایشان درباره سخن خداوند عزوجل در آیه 'فَإِذا أُحْصِنَّ' (سوره نساء، آیه 25) پرسیدم." فرمودند: "احصان آنان این است که با آنان همبستر شوند." گفتم: "اگر با آنان همبستر نشده باشند، آیا حدی بر آنان واجب است؟" فرمودند: "بله."

[رقم الحدیث الکلی: 34251 - رقم الحدیث الباب: 5]

34251- 5- ⁽³⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ ابْنِ رِئَابٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ یَعْنِی الْمُرَادِیَّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: فِی الْعَبْدِ یَتَزَوَّجُ الْحُرَّةَ ثُمَّ یُعْتَقُ فَیُصِیبُ فَاحِشَةً قَالَ فَقَالَ لَا رَجْمَ عَلَیْهِ حَتَّی یُوَاقِعَ الْحُرَّةَ بَعْدَ مَا یُعْتَقُ قُلْتُ فَلِلْحُرَّةِ خِیَارٌ عَلَیْهِ إِذَا أُعْتِقَ قَالَ لَا قَدْ رَضِیَتْ بِهِ وَ هُوَ مَمْلُوکٌ فَهُوَ عَلَی نِکَاحِهِ الْأَوَّلِ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ ⁽⁴⁾

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ ⁽⁵⁾

وَ الَّذِی قَبْلَهُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

از ابی بصیر، یعنی مرادی، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "در مورد غلامی که با زن آزاد ازدواج کرده و سپس آزاد شده است و مرتکب فحشا می‌شود، حکم این است که سنگسار بر او واجب نیست تا زمانی که بعد از آزادی با زن آزاد همبستر شود." گفتم: "آیا زن آزاد پس از آزادی غلام، اختیار فسخ ازدواج را دارد؟" فرمودند: "نه، زیرا او در حالی که غلام بود، به ازدواج با او رضایت داده است و ازدواج بر همان اساس باقی است."

[رقم الحدیث الکلی: 34252 - رقم الحدیث الباب: 6]

34252- 6- ⁽⁷⁾وَ قَدْ تَقَدَّمَ فِی حَدِیثِ عُمَرَ بْنِ یَزِیدَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: لَا یُرْجَمُ الْغَائِبُ عَنْ أَهْلِهِ وَ لَا الْمُمْلَکُ الَّذِی لَمْ یَبْنِ بِأَهْلِهِ.

ترجمه:

از عمر بن یزید نقل شده است که امام صادق (ع) فرمودند: "کسی که از خانواده‌اش غایب باشد سنگسار نمی‌شود، و همچنین غلامی که هنوز با خانواده‌اش زندگی نکرده باشد."

[رقم الحدیث الکلی: 34253 - رقم الحدیث الباب: 7]

34253- 7- ⁽⁸⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ مَحْبُوبٍ

ص: 77

عَنْ أَحْمَدَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ عَنْ حَنَانٍ قَالَ: سَأَلَ رَجُلٌ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع وَ أَنَا أَسْمَعُ عَنِ الْبِکْرِ یَفْجُرُ وَ قَدْ تَزَوَّجَ فَفَجَرَ قَبْلَ أَنْ یَدْخُلَ بِأَهْلِهِ فَقَالَ یُضْرَبُ مِائَةً وَ یُجَزُّ شَعْرُهُ وَ یُنْفَی مِنَ الْمِصْرِ حَوْلًا وَ یُفَرَّقُ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ أَهْلِهِ.

ترجمه:

از حنان نقل شده است که گفت: "مردی از امام صادق (ع) پرسید، در حالی که من می‌شنیدم، درباره فرد مجردی که مرتکب فحشا شده و ازدواج کرده بود ولی پیش از همبستری با همسرش مرتکب زنا شده است. ایشان فرمودند: 'صد ضربه شلاق بر او زده می‌شود، موی او کوتاه می‌شود، به مدت یک سال از شهر تبعید می‌شود و بین او و همسرش جدایی می‌افتد.

[رقم الحدیث الکلی: 34254 - رقم الحدیث الباب: 8]

34254- 8- ⁽¹⁾وَ عَنْهُ عَنْ بُنَانِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُوسَی بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِیهِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً وَ لَمْ یَدْخُلْ بِهَا فَزَنَی مَا عَلَیْهِ قَالَ یُجْلَدُ الْحَدَّ وَ یُحْلَقُ رَأْسُهُ وَ یُفَرَّقُ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ أَهْلِهِ وَ یُنْفَی سَنَةً.

وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْبَرْقِیِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَةِ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ ع فِی الْمَرْأَةِ إِذَا زَنَتْ قَبْلَ أَنْ یُدْخَلَ بِهَا قَالَ یُفَرَّقُ بَیْنَهُمَا وَ لَا صَدَاقَ لَهَا لِأَنَّ الْحَدَثَ کَانَ مِنْ قِبَلِهَا ⁽²⁾

ترجمه:

از علی بن جعفر، از برادرش موسی بن جعفر (ع) نقل شده است که گفت: "از ایشان پرسیدم: مردی که با زنی ازدواج کرده ولی هنوز با او همبستر نشده است و مرتکب زنا شده است، چه حکمی دارد؟" فرمودند: "حد زنا بر او جاری می‌شود، سرش تراشیده می‌شود، بین او و همسرش جدایی ایجاد می‌شود و به مدت یک سال تبعید می‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34255 - رقم الحدیث الباب: 9]

34255- 9- ⁽³⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ النَّضْرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنِ الرَّجُلِ یَزْنِی وَ لَمْ یَدْخُلْ بِأَهْلِهِ أَ یُحْصَنُ قَالَ لَا وَ لَا بِالْأَمَةِ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از محمد بن مسلم نقل شده است که گفت: "از امام باقر (ع) پرسیدم: مردی که مرتکب زنا شود و هنوز با همسرش همبستر نشده باشد، آیا محصن محسوب می‌شود؟" فرمودند: "نه، و همچنین با کنیز نیز محصن نمی‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34256 - رقم الحدیث الباب: 10]

34256- 10- ⁽⁵⁾وَ رَوَاهُ فِی الْعِلَلِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَیْدٍ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ: وَ لَا یُحْصَنُ بِالْأَمَةِ.

ص: 78

أَقُولُ: لَعَلَّ الْمُرَادَ إِذَا لَمْ یَدْخُلْ بِالْأَمَةِ لِمَا تَقَدَّمَ ⁽¹⁾.

ترجمه:

از عاصم بن حمید نقل شده است که همان موضوع ذکر شده، با این تفاوت که فرمودند: "و با کنیز نیز محصن نمی‌شود."

توضیح: شاید منظور این باشد که اگر با کنیز همبستر نشده باشد، احصان تحقق نمی‌یابد، همان‌طور که در موارد پیشین بیان شد.

[رقم الحدیث الکلی: 34257 - رقم الحدیث الباب: 5]

34257- 5- ⁽²⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ یُونُسَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی قَوْلِهِ فَإِذا أُحْصِنَّ ⁽³⁾قَالَ إِحْصَانُهُنَّ إِذَا دُخِلَ بِهِنَّ قَالَ قُلْتُ: أَ رَأَیْتَ إِنْ لَمْ یُدْخَلْ بِهِنَّ وَ أَحْدَثْنَ مَا عَلَیْهِنَّ مِنْ حَدٍّ قَالَ بَلَی.

أَقُولُ: الْمُرَادُ عَلَیْهِنَّ الْجَلْدُ دُونَ الرَّجْمِ لِمَا مَضَی ⁽⁴⁾وَ یَأْتِی ⁽⁵⁾.

ترجمه:

از ابی بصیر، از امام صادق (ع) درباره آیه "فَإِذا أُحْصِنَّ" (سوره نساء، آیه 25) نقل شده است که فرمودند: "احصان آنان زمانی است که با آنان همبستر شوند." گفتم: "اگر با آنان همبستر نشده باشند و مرتکب خطایی شوند، آیا حدی بر آنان واجب است؟" فرمودند: "بله."

می گویم : منظور از حد در اینجا، اجرای شلاق است و نه سنگسار، همان‌طور که در موارد پیشین بیان شده است.

8- بَابُ أَنَّ مَنْ زَنَی بِجَارِیَةِ زَوْجَتِهِ فَعَلَیْهِ الرَّجْمُ مَعَ الْإِحْصَانِ وَ کَذَا لَوْ زَنَی بِکَافِرَةٍ وَ کَذَا لَوْ وَطِئَ أَمَتَهُ بَعْدَ مَا زَوَّجَهَا

اشارة

⁽⁶⁾8 بَابُ أَنَّ مَنْ زَنَی بِجَارِیَةِ زَوْجَتِهِ فَعَلَیْهِ الرَّجْمُ مَعَ الْإِحْصَانِ وَ کَذَا لَوْ زَنَی بِکَافِرَةٍ وَ کَذَا لَوْ وَطِئَ أَمَتَهُ بَعْدَ مَا زَوَّجَهَا

ترجمه:

بابِ حکم کسی که با کنیز همسرش مرتکب زنا شود، در صورتی که محصن باشد، سنگسار بر او واجب است. همچنین اگر با زن کافر زنا کند یا با کنیز خود پس از ازدواج با او همبستر شود، حکم مشابهی دارد.

[رقم الحدیث الکلی: 34258 - رقم الحدیث الباب: 1]

34258- 1- ⁽⁷⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَحَدِهِمَا ع قَالَ: إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ وَلِیدَةَ امْرَأَتِهِ فَعَلَیْهِ مَا عَلَی الزَّانِی.

ترجمه:

از محمد بن مسلم، از یکی از آن دو بزرگوار (علیهما السلام ) نقل شده است که فرمودند: "اگر مردی با کنیز همسرش همبستر شود، حکم زنا بر او جاری می‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34259 - رقم الحدیث الباب: 2]

34259- 2- ⁽⁸⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی رَجُلٍ زَوَّجَ أَمَتَهُ رَجُلًا ثُمَّ وَقَعَ عَلَیْهَا قَالَ یُضْرَبُ الْحَدَّ.

أَقُولُ: الْمَفْرُوضُ عَدَمُ الْإِحْصَانِ.

ترجمه:

از حلبی، از امام صادق (ع) نقل شده است که درباره مردی که کنیز خود را به ازدواج مردی درآورده و سپس با او همبستر شده است، فرمودند: "حد بر او جاری می‌شود."

می گویم : فرض بر این است که احصان در این مورد وجود ندارد.

ص: 79

[رقم الحدیث الکلی: 34260 - رقم الحدیث الباب: 3]

34260- 3- ⁽¹⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَهْلٍ عَنْ زَکَرِیَّا بْنِ آدَمَ قَالَ: سَأَلْتُ الرِّضَا ع عَنْ رَجُلٍ وَطِئَ جَارِیَةَ امْرَأَتِهِ وَ لَمْ تَهَبْهَا لَهُ قَالَ هُوَ زَانٍ عَلَیْهِ الرَّجْمُ.

ترجمه:

از زکریا بن آدم نقل شده است که گفت: "از امام رضا (ع) درباره مردی که با کنیز همسرش همبستر شده است، در حالی که همسرش کنیز را به او نبخشیده بود، پرسیدم." فرمودند: "او زناکار است و حکم سنگسار بر او واجب است."

[رقم الحدیث الکلی: 34261 - رقم الحدیث الباب: 4]

34261- 4- ⁽²⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ وَهْبٍ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ ع أَنَّ عَلِیّاً ع أُتِیَ بِرَجُلٍ وَقَعَ عَلَی جَارِیَةِ امْرَأَتِهِ فَحَمَلَتْ فَقَالَ الرَّجُلُ وَهَبَتْهَا لِی وَ أَنْکَرَتِ الْمَرْأَةُ فَقَالَ لَتَأْتِیَنِّی بِالشُّهُودِ عَلَی ذَلِکَ أَوْ لَأَرْجُمَنَّکَ بِالْحِجَارَةِ فَلَمَّا رَأَتِ الْمَرْأَةُ ذَلِکَ اعْتَرَفَتْ فَجَلَدَهَا عَلِیٌّ ع الْحَدَّ.

وَ رَوَاهُ الْحِمْیَرِیُّ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنِ السِّنْدِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ وَهْبٍ ⁽³⁾

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ وَهْبِ بْنِ وَهْبٍ مِثْلَهُ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از وهب، از جعفر، از پدرش (ع) نقل شده است که علی (ع) با مردی مواجه شد که با کنیز همسرش همبستر شده بود و کنیز باردار شده بود. مرد ادعا کرد که همسرش کنیز را به او بخشیده است، اما زن این ادعا را انکار کرد. علی (ع) فرمودند: "یا شاهدانی برای اثبات این ادعا بیاورید یا با سنگسار مجازات خواهید شد." وقتی زن این را شنید، اعتراف کرد. علی (ع) حد را بر زن جاری کردند.

[رقم الحدیث الکلی: 34262 - رقم الحدیث الباب: 5]

34262- 5- ⁽⁵⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَةِ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ أَبِی زِیَادٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ آبَائِهِ ع أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِی بَکْرٍ کَتَبَ إِلَی عَلِیٍّ ع- فِی الرَّجُلِ زَنَی بِالْمَرْأَةِ الْیَهُودِیَّةِ وَ النَّصْرَانِیَّةِ- فَکَتَبَ ع إِلَیْهِ إِنْ کَانَ مُحْصَناً فَارْجُمْهُ وَ إِنْ کَانَ بِکْراً فَاجْلِدْهُ مِائَةَ جَلْدَةٍ ثُمَّ انْفِهِ وَ أَمَّا الْیَهُودِیَّةُ فَابْعَثْ بِهَا إِلَی أَهْلِ مِلَّتِهَا فَلْیَقْضُوا فِیهَا مَا أَحَبُّوا.

ترجمه:

از اسماعیل بن ابی زیاد، از جعفر بن محمد (ع)، از پدرانشان (ع) نقل شده است که محمد بن ابی بکر به علی (ع) نامه نوشت و درباره مردی که با زن یهودی یا نصرانی زنا کرده است، پرسید. علی (ع) در پاسخ نوشتند: "اگر او محصن باشد، سنگسار کن، و اگر مجرد باشد، صد ضربه شلاق بر او بزن و او را تبعید کن. اما درباره زن یهودی، او را به اهل ملت خود بفرست تا آنان درباره او تصمیم بگیرند."

[رقم الحدیث الکلی: 34263 - رقم الحدیث الباب: 6]

34263- 6- ⁽⁶⁾وَ قَدْ تَقَدَّمَ فِی حَدِیثِ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ

ص: 80

ع فِی الَّذِی یَأْتِی وَلِیدَةَ امْرَأَتِهِ بِغَیْرِ إِذْنِهَا عَلَیْهِ مِثْلُ مَا عَلَی الزَّانِی یُجْلَدُ مِائَةَ جَلْدَةٍ قَالَ وَ لَا یُرْجَمُ إِنْ زَنَی بِیَهُودِیَّةٍ أَوْ نَصْرَانِیَّةٍ أَوْ أَمَةٍ.

أَقُولُ: هَذَا مَحْمُولٌ عَلَی مَا لَوْ لَمْ یَدْخُلْ بِالزَّوْجَةِ أَوْ عَلَی کَوْنِهَا مُتْعَةً لِمَا مَرَّ ⁽¹⁾وَ حُکْمُ الزِّنَا بِالْیَهُودِیَّةِ وَ النَّصْرَانِیَّةِ مَحْمُولٌ عَلَی عَدَمِ الْإِحْصَانِ لِمَا تَقَدَّمَ ⁽²⁾.

ترجمه:

و در حدیثی از محمد بن مسلم، از امام باقر (ع) آمده است که درباره مردی که بدون اجازه همسرش با کنیز او همبستر شود، فرمودند: "بر او همان حکمی است که بر زناکار جاری می‌شود؛ صد ضربه شلاق." همچنین فرمودند: "اگر با زن یهودی، نصرانی یا کنیز زنا کند، سنگسار نمی‌شود.

می گویم : این حکم به شرایطی اشاره دارد که مرد با همسرش همبستر نشده باشد یا ازدواج موقت باشد. همچنین حکم زنا با زن یهودی و نصرانی بر اساس عدم تحقق احصان است، همان‌طور که در موارد پیشین بیان شد.

[رقم الحدیث الکلی: 34264 - رقم الحدیث الباب: 7]

34264- 7- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ ⁽⁴⁾

فِی رَجُلٍ زَوَّجَ أَمَتَهُ ⁽⁵⁾ثُمَّ وَقَعَ عَلَیْهَا قَالَ یُضْرَبُ الْحَدَّ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع ⁽⁶⁾

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁷⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁸⁾.

ترجمه:

از ابن ابی عمیر نقل شده است که درباره مردی که کنیز خود را به ازدواج دیگری درآورده و سپس با او همبستر شده است، فرمودند: "حد بر او جاری می‌شود."

9- بَابُ أَنَّ غَیْرَ الْبَالِغِ إِذَا زَنَی بِالْبَالِغَةِ فَعَلَیْهِ التَّعْزِیرُ وَ عَلَیْهَا الْجَلْدُ لَا الرَّجْمُ وَ إِنْ کَانَتْ مُحْصَنَةً وَ کَذَا الْبَالِغُ مَعَ غَیْرِ الْبَالِغَةِ

اشارة

⁽⁹⁾9 بَابُ أَنَّ غَیْرَ الْبَالِغِ إِذَا زَنَی بِالْبَالِغَةِ فَعَلَیْهِ التَّعْزِیرُ وَ عَلَیْهَا الْجَلْدُ لَا الرَّجْمُ وَ إِنْ کَانَتْ مُحْصَنَةً وَ کَذَا الْبَالِغُ مَعَ غَیْرِ الْبَالِغَةِ

ترجمه:

بابِ حکم در مورد فرد نابالغی که با زن بالغ مرتکب زنا شود؛ در این حالت، تعزیر بر نابالغ واجب است و بر زن بالغ حکم شلاق جاری می‌شود، نه سنگسار، حتی اگر محصنه باشد. همچنین در مورد فرد بالغی که با نابالغ مرتکب زنا شود، حکم مشابهی وجود دارد.

[رقم الحدیث الکلی: 34265 - رقم الحدیث الباب: 1]

34265- 1- ⁽¹⁰⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ عَنْ

ص: 81

مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ الْخَرَّازِ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی غُلَامٍ صَغِیرٍ لَمْ یُدْرِکْ ابْنِ عَشْرِ سِنِینَ زَنَی بِامْرَأَةٍ قَالَ یُجْلَدُ الْغُلَامُ دُونَ الْحَدِّ وَ تُجْلَدُ الْمَرْأَةُ الْحَدَّ کَامِلًا قِیلَ فَإِنْ کَانَتْ مُحْصَنَةً قَالَ لَا تُرْجَمُ لِأَنَّ الَّذِی نَکَحَهَا لَیْسَ بِمُدْرِکٍ وَ لَوْ کَانَ مُدْرِکاً رُجِمَتْ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ ⁽¹⁾

وَ رَوَاهُ فِی الْعِلَلِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدٍ عَنِ الْهَیْثَمِ بْنِ أَبِی مَسْرُوقٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ مِثْلَهُ ⁽²⁾.

ترجمه:

از ابی بصیر، از امام صادق (ع) نقل شده است که درباره غلامی کوچک که هنوز به سن ده سالگی نرسیده و مرتکب زنا با زنی شده است، فرمودند: "غلام شلاق می‌خورد اما حد بر او جاری نمی‌شود، و زن حد کامل را دریافت می‌کند." پرسیده شد: "اگر زن محصنه باشد، چه حکمی دارد؟" فرمودند: "سنگسار نمی‌شود، زیرا کسی که با او همبستر شده است، بالغ نیست. اما اگر بالغ بود، زن سنگسار می‌شد."

[رقم الحدیث الکلی: 34266 - رقم الحدیث الباب: 2]

34266- 2- ⁽³⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنِ ابْنِ بُکَیْرٍ (عَنْ أَبِی مَرْیَمَ) ⁽⁴⁾قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع فِی آخِرِ مَا لَقِیتُهُ عَنْ غُلَامٍ لَمْ یَبْلُغِ الْحُلُمَ وَقَعَ عَلَی امْرَأَةٍ أَوْ فَجَرَ بِامْرَأَةٍ أَیُّ شَیْ‌ءٍ یُصْنَعُ بِهِمَا قَالَ یُضْرَبُ الْغُلَامُ دُونَ الْحَدِّ وَ یُقَامُ عَلَی الْمَرْأَةِ الْحَدُّ قُلْتُ جَارِیَةٌ لَمْ تَبْلُغْ وُجِدَتْ مَعَ رَجُلٍ یَفْجُرُ بِهَا قَالَ تُضْرَبُ الْجَارِیَةُ دُونَ الْحَدِّ وَ یُقَامُ عَلَی الرَّجُلِ الْحَدُّ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ یُونُسَ بْنِ یَعْقُوبَ عَنْ أَبِی مَرْیَمَ ⁽⁵⁾

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ ⁽⁶⁾

وَ کَذَا الَّذِی قَبْلَهُ.

ترجمه:

از ابی مریم نقل شده است که گفت: "در آخرین دیدارم با امام صادق (ع)، درباره غلامی که هنوز به سن بلوغ نرسیده و با زنی همبستر شده یا مرتکب فحشا شده است، پرسیدم: 'چه حکمی برای آن‌ها صادر می‌شود؟' فرمودند: 'غلام شلاق می‌خورد اما حد بر او جاری نمی‌شود، و حد بر زن اجرا می‌شود.' گفتم: 'اگر کنیزی نابالغ با مردی مرتکب فحشا شود، چه حکمی دارد؟' فرمودند: 'کنیز شلاق می‌خورد اما حد بر او جاری نمی‌شود، و حد بر مرد اجرا می‌شود.'"

ص: 82

[رقم الحدیث الکلی: 34267 - رقم الحدیث الباب: 3]

34267- 3- ⁽¹⁾وَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبَانٍ (عَنْ أَبِی الْعَبَّاسِ) ⁽²⁾عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: لَا یُحَدُّ الصَّبِیُّ إِذَا وَقَعَ عَلَی الْمَرْأَةِ وَ یُحَدُّ الرَّجُلُ إِذَا وَقَعَ عَلَی الصَّبِیَّةِ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

از ابی العباس، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "حد بر کودک جاری نمی‌شود اگر با زن همبستر شود، اما حد بر مرد جاری می‌شود اگر با دختر نابالغ همبستر شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34268 - رقم الحدیث الباب: 4]

34268- 4- ⁽⁴⁾عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ جَدِّهِ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِیهِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ رَجُلٍ وَقَعَ عَلَی صَبِیَّةٍ ⁽⁵⁾مَا عَلَیْهِ قَالَ الْحَدُّ.

ترجمه:

از علی بن جعفر، از برادرش موسی بن جعفر (ع) نقل شده است که گفت: "از ایشان پرسیدم: مردی که با دختر نابالغ همبستر شود، چه حکمی دارد؟" فرمودند: "حد بر او واجب است."

[رقم الحدیث الکلی: 34269 - رقم الحدیث الباب: 5]

34269- 5- ⁽⁶⁾وَ سَأَلْتُهُ عَنْ صَبِیٍّ وَقَعَ عَلَی امْرَأَةٍ قَالَ تُجْلَدُ الْمَرْأَةُ وَ لَیْسَ عَلَی الصَّبِیِّ شَیْ‌ءٌ.

أَقُولُ: هَذَا مَحْمُولٌ عَلَی غَیْرِ الْمُمَیِّزِ أَوْ عَلَی نَفْیِ الْحَدِّ دُونَ التَّعْزِیرِ وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁷⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁸⁾.

ترجمه:

از ایشان پرسیده شد درباره کودکی که با زنی همبستر شده است. فرمودند: "زن شلاق می‌خورد و بر کودک چیزی واجب نیست."

می گوید : این حکم ممکن است به کودک غیر ممیّز اشاره داشته باشد یا به نفی حد و اجرای تعزیر، همان‌طور که در موارد پیشین بیان شده است.

ص: 83

10- بَابُ ثُبُوتِ التَّعْزِیرِ بِحَسَبِ مَا یَرَاهُ الْإِمَامُ عَلَی الرَّجُلَیْنِ وَ الْمَرْأَتَیْنِ وَ الرَّجُلِ وَ الْمَرْأَةِ إِذَا وُجِدَا فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ أَوْ ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُجَرَّدَیْنِ مِنْ غَیْرِ ضَرُورَةٍ وَ لَا قَرَابَةٍ وَ یُقْتَلَانِ فِ

اشارة

⁽¹⁾10 بَابُ ثُبُوتِ التَّعْزِیرِ بِحَسَبِ مَا یَرَاهُ الْإِمَامُ عَلَی الرَّجُلَیْنِ وَ الْمَرْأَتَیْنِ وَ الرَّجُلِ وَ الْمَرْأَةِ إِذَا وُجِدَا فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ أَوْ ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُجَرَّدَیْنِ مِنْ غَیْرِ ضَرُورَةٍ وَ لَا قَرَابَةٍ وَ یُقْتَلَانِ فِی الرَّابِعَةِ

ترجمه:

بابِ اثبات تعزیر بر اساس نظر امام، در مورد دو مرد، دو زن، یا مرد و زن که بدون ضرورت و بدون رابطه خویشاوندی، در یک لحاف یا لباس واحد و بدون پوشش یافت شوند. در مرتبه چهارم، حکم قتل بر آنان جاری می‌شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34270 - رقم الحدیث الباب: 1]

34270- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی جَمِیعاً عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: حَدُّ الْجَلْدِ أَنْ یُوجَدَا فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ وَ الرَّجُلَانِ یُجْلَدَانِ إِذَا وُجِدَا ⁽³⁾فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ الْحَدَّ وَ الْمَرْأَتَانِ تُجْلَدَانِ إِذَا أُخِذَتَا فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ الْحَدَّ.

ترجمه:

از حلبی، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "حد شلاق زمانی اجرا می‌شود که دو نفر در یک لحاف واحد یافت شوند. دو مرد اگر در یک لحاف باشند، حد شلاق بر آنان جاری می‌شود و دو زن نیز اگر در یک لحاف واحد باشند، حد شلاق بر آنان اجرا می‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34271 - رقم الحدیث الباب: 2]

34271- 2- ⁽⁴⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَجَّاجِ قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فَدَخَلَ عَلَیْهِ عَبَّادٌ الْبَصْرِیُّ- وَ مَعَهُ أُنَاسٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ لَهُ حَدِّثْنِی عَنِ الرَّجُلَیْنِ إِذَا أُخِذَا فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ فَقَالَ لَهُ کَانَ عَلِیٌّ ع إِذَا أَخَذَ الرَّجُلَیْنِ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ ضَرَبَهُمَا الْحَدَّ فَقَالَ لَهُ عَبَّادٌ- إِنَّکَ قُلْتَ لِی غَیْرَ سَوْطٍ فَأَعَادَ عَلَیْهِ ذِکْرَ الْحَدِیثِ ⁽⁵⁾حَتَّی أَعَادَ ذَلِکَ مِرَاراً فَقَالَ غَیْرَ سَوْطٍ فَکَتَبَ الْقَوْمُ الْحُضُورُ عِنْدَ ذَلِکَ الْحَدِیثَ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ ⁽⁶⁾

وَ الَّذِی قَبْلَهُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ

ص: 84

أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ مِثْلَهُ.

ترجمه:

از عبدالرحمن بن حجاج نقل شده است که گفت: "در حضور امام صادق (ع) بودم که عباد بصری به همراه گروهی از یارانش وارد شدند و به امام عرض کردند: 'درباره دو مردی که در یک لحاف واحد یافت شوند، بگویید.' امام فرمودند: 'علی (ع) هرگاه دو مرد را در یک لحاف واحد می‌یافت، حد را بر آن‌ها جاری می‌کرد.' عباد پرسید: 'آیا فرمودید غیر از شلاق؟' امام چندین بار حدیث را تکرار کردند و سرانجام فرمودند: 'غیر از شلاق.' پس حاضران این حدیث را ثبت کردند."

[رقم الحدیث الکلی: 34272 - رقم الحدیث الباب: 3]

34272- 3- ⁽¹⁾وَ عَنْهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ یُونُسَ عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ زَیْدٍ الشَّحَّامِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی الرَّجُلِ وَ الْمَرْأَةِ یُوجَدَانِ فِی اللِّحَافِ ⁽²⁾قَالَ یُجْلَدَانِ مِائَةً مِائَةً غَیْرَ سَوْطٍ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ یُونُسَ عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ زَیْدٍ الشَّحَّامِ وَ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ جَمِیعاً عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

از زید شحام، از امام صادق (ع) نقل شده است که درباره مرد و زنی که در یک لحاف یافت شوند، فرمودند: "هر یک از آن‌ها صد ضربه شلاق می‌خورند، به غیر از شلاق."

[رقم الحدیث الکلی: 34273 - رقم الحدیث الباب: 4]

34273- 4- ⁽⁴⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ حَدُّ الْجَلْدِ فِی الزِّنَا أَنْ یُوجَدَا فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ وَ الرَّجُلَانِ یُوجَدَانِ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ وَ الْمَرْأَتَانِ تُوجَدَانِ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ.

أَقُولُ: هَذَا مَحْمُولٌ عَلَی الْجَلْدِ دُونَ الْمِائَةِ لِمَا مَضَی ⁽⁵⁾وَ یَأْتِی ⁽⁶⁾.

ترجمه:

از عبدالله بن سنان، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "حد شلاق در زنا، زمانی است که دو نفر در یک لحاف واحد یافت شوند؛ دو مرد که در یک لحاف باشند، و همچنین دو زن که در یک لحاف باشند."

می گویم : این حکم بر اجرای تعزیر (شلاق) دلالت دارد، اما شامل صد ضربه شلاق نمی‌شود، همان‌طور که در موارد پیشین بیان شده است.

[رقم الحدیث الکلی: 34274 - رقم الحدیث الباب: 5]

34274- 5- ⁽⁷⁾وَ عَنْ أَبِی عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحَذَّاءِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ إِذَا وُجِدَ الرَّجُلُ وَ الْمَرْأَةُ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ جُلِدَا مِائَةَ جَلْدَةٍ.

أَقُولُ: هَذَا یَحْتَمِلُ الْحَمْلَ عَلَی أَنَّهُ یُجْلَدُ کُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا خَمْسِینَ

ص: 85

جَلْدَةً لِوُجُودِ التَّصْرِیحَاتِ الْکَثِیرَةِ السَّابِقَةِ ⁽¹⁾وَ الْآتِیَةِ ⁽²⁾بِأَنَّهُ یُجْلَدُ دُونَ الْحَدِّ

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ صَفْوَانَ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ جُلِدَا مِائَةً مِائَةً ⁽³⁾.

أَقُولُ: یَأْتِی وَجْهُ هَذِهِ الرِّوَایَةِ مَعَ احْتِمَالِ الْحَمْلِ عَلَی التَّوْکِیدِ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از عبدالرحمن حذاء نقل شده است که گفت: "شنیدم امام صادق (ع) فرمودند: اگر مرد و زنی در یک لحاف یافت شوند، هر کدام صد ضربه شلاق دریافت می‌کنند.

می گویم : این روایت ممکن است به معنای این باشد که هر یک از آن‌ها پنجاه ضربه شلاق می‌خورند، به‌دلیل تصریحات متعدد پیشین که بر اجرای شلاق کمتر از حد دلالت داشتند. همچنین، احتمال دارد این روایت به جهت تأکید ذکر شده باشد.

[رقم الحدیث الکلی: 34275 - رقم الحدیث الباب: 6]

34275- 6- ⁽⁵⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَجَّاجِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ کَانَ عَلِیٌّ ع إِذَا وَجَدَ ⁽⁶⁾الرَّجُلَیْنِ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ ضَرَبَهُمَا الْحَدَّ فَإِذَا أَخَذَ الْمَرْأَتَیْنِ فِی لِحَافٍ ضَرَبَهُمَا الْحَدَّ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ ⁽⁷⁾

أَقُولُ: تَقَدَّمَ وَجْهُهُ ⁽⁸⁾.

ترجمه:

از عبدالرحمن بن حجاج نقل شده است که گفت: "شنیدم امام صادق (ع) فرمودند: علی (ع) هرگاه دو مرد را در یک لحاف واحد می‌یافت، حد را بر آنان جاری می‌کرد، و هرگاه دو زن را در یک لحاف واحد می‌یافت، حد را بر آنان جاری می‌ساخت."

[رقم الحدیث الکلی: 34276 - رقم الحدیث الباب: 7]

34276- 7- ⁽⁹⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ أَبَانٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: سُئِلَ عَنِ امْرَأَةٍ وُجِدَتْ مَعَ رَجُلٍ فِی ثَوْبٍ قَالَ یُجْلَدَانِ مِائَةَ جَلْدَةٍ.

ترجمه:

از ابی بصیر، از امام صادق (ع) نقل شده است که درباره زنی که همراه مردی در یک لباس واحد یافت شود، پرسیده شد. فرمودند: "هر کدام صد ضربه شلاق دریافت می‌کنند."

[رقم الحدیث الکلی: 34277 - رقم الحدیث الباب: 8]

34277- 8- ⁽¹⁰⁾وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ الْقَاسِمِ

ص: 86

عَنْ عَلِیٍّ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ مِثْلَهُ وَ زَادَ وَ لَا یَجِبُ الرَّجْمُ حَتَّی تَقُومَ الْبَیِّنَةُ الْأَرْبَعَةُ بِأَنْ قَدْ رُئِیَ ⁽¹⁾یُجَامِعُهَا.

أَقُولُ: قَدْ عَرَفْتَ وَجْهَهُ ⁽²⁾.

ترجمه:

از ابی بصیر حدیث مشابهی نقل شده و اضافه شده است: "سنگسار واجب نمی‌شود مگر این که چهار شاهد شهادت دهند که مرد در حال همبستری با زن مشاهده شده است."

[رقم الحدیث الکلی: 34278 - رقم الحدیث الباب: 9]

34278- 9- ⁽³⁾وَ عَنْ حُمَیْدِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ ابْنِ سَمَاعَةَ عَنْ غَیْرِ وَاحِدٍ عَنْ أَبَانٍ وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ أَبَانٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِذَا وُجِدَ الرَّجُلُ وَ الْمَرْأَةُ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ قَامَتْ ⁽⁴⁾عَلَیْهِمَا بِذَلِکَ بَیِّنَةٌ وَ لَمْ یُطَّلَعْ مِنْهُمَا عَلَی ⁽⁵⁾سِوَی ذَلِکَ جُلِدَ کُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ ⁽⁶⁾

قَالَ الشَّیْخُ الْوَجْهُ فِیهِ أَنْ نَحْمِلَهُ عَلَی مَنْ أَدَّبَهُ الْإِمَامُ وَ زَبَرَهُ دَفْعَةً وَ دَفْعَتَیْنِ فَعَادَ إِلَی مِثْلِ ذَلِکَ لِمَا یَأْتِی فِی حَدِیثِ أَبِی خَدِیجَةَ ⁽⁷⁾وَ غَیْرِهِ ⁽⁸⁾.

ترجمه:

از عبدالرحمن بن ابی عبدالله نقل شده است که گفت: "امام صادق (ع) فرمودند: اگر مرد و زنی در یک لحاف واحد یافت شوند و شاهدانی بر این امر شهادت دهند، و چیزی بیش از این مشاهده نشود، هر یک از آن‌ها صد ضربه شلاق دریافت می‌کنند.

می گویم : مرحوم شیخ این حکم را به مواردی نسبت داده است که امام فرد را یک یا دو بار تأدیب کرده و او دوباره به چنین عملی بازگشته باشد، همان‌طور که در حدیث ابی خدیجه آمده است.

[رقم الحدیث الکلی: 34279 - رقم الحدیث الباب: 10]

34279- 10- ⁽⁹⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ بْنِ بَزِیعٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَیْلِ عَنْ أَبِی الصَّبَّاحِ الْکِنَانِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی الرَّجُلِ وَ الْمَرْأَةِ یُوجَدَانِ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ جُلِدَا مِائَةً مِائَةً.

ترجمه:

از ابی الصباح کنانی، از امام صادق (ع) نقل شده است که درباره مرد و زنی که در یک لحاف واحد یافت شوند، فرمودند: "هر یک از آن‌ها صد ضربه شلاق دریافت می‌کنند."

ص: 87

[رقم الحدیث الکلی: 34280 - رقم الحدیث الباب: 11]

34280- 11- ⁽¹⁾وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَیْلِ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ: اجْلِدْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ مِائَةَ جَلْدَةٍ.

ترجمه:

از محمد بن فضیل نقل شده است حدیث مشابهی ذکر شده است، با این تفاوت که فرمود: "هر یک از آن‌ها را صد ضربه شلاق بزن، صد ضربه شلاق."

[رقم الحدیث الکلی: 34281 - رقم الحدیث الباب: 12]

34281- 12- ⁽²⁾وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَیْلِ مِثْلَهُ وَ زَادَ قَالَ: وَ لَا یَکُونُ الرَّجْمُ حَتَّی یَقُومَ الشُّهُودُ الْأَرْبَعَةُ أَنَّهُمْ رَأَوْهُ یُجَامِعُهَا.

أَقُولُ: حَمَلَهُ الشَّیْخُ عَلَی عِلْمِ الْإِمَامِ بِوُقُوعِ الزِّنَا.

ترجمه:

از محمد بن فضیل حدیث مشابهی نقل شده است و اضافه شده که فرمود: "سنگسار واجب نمی‌شود مگر این که چهار شاهد شهادت دهند که مرد در حال همبستری با زن مشاهده شده است.

می گویم : مرحوم شیخ این روایت را بر اساس علم امام به وقوع زنا تفسیر کرده است.

[رقم الحدیث الکلی: 34282 - رقم الحدیث الباب: 13]

34282- 13- ⁽³⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ أَبَانٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: إِذَا شَهِدَ الشُّهُودُ عَلَی الزَّانِی أَنَّهُ قَدْ جَلَسَ مِنْهَا مَجْلِسَ الرَّجُلِ مِنِ امْرَأَتِهِ أُقِیمَ عَلَیْهِ الْحَدُّ.

ترجمه:

از زراره، از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "اگر شاهدان شهادت دهند که زناکار در جایگاه مرد نسبت به همسرش با زن نشسته است، حد بر او جاری می‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34283 - رقم الحدیث الباب: 14]

34283- 14- ⁽⁴⁾قَالَ وَ کَانَ عَلِیٌّ ع یَقُولُ اللَّهُمَّ إِنْ أَمْکَنْتَنِی مِنَ الْمُغِیرَةِ لَأَرْمِیَنَّهُ بِالْحِجَارَةِ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ مِثْلَهُ ⁽⁵⁾

وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ فَضَالَةَ عَنْ أَبَانٍ مِثْلَهُ إِلَی قَوْلِهِ أُقِیمَ عَلَیْهِ الْحَدُّ ⁽⁶⁾.

أَقُولُ: حَمَلَ الشَّیْخُ الْحَدَّ فِی هَذَا وَ أَمْثَالِهِ عَلَی التَّعْزِیرِ بِحَسَبِ مَا یَرَاهُ الْإِمَامُ مِنْ ثَلَاثِینَ سَوْطاً إِلَی تِسْعَةٍ وَ تِسْعِینَ لِمَا مَضَی ⁽⁷⁾وَ یَأْتِی ⁽⁸⁾.

ترجمه:

و علی (ع) می‌فرمودند: "خدایا، اگر بر من منت بگذاری و مرا بر مغیره مسلط کنی، او را با سنگ مجازات خواهم کرد.

می گویم : مرحوم شیخ این حد و موارد مشابه را بر تعزیر حمل کرده است که بر اساس نظر امام، می‌تواند از سی ضربه شلاق تا نود و نه ضربه شلاق اعمال شود، همان‌گونه که در موارد پیشین اشاره شده است.

ص: 88

[رقم الحدیث الکلی: 34284 - رقم الحدیث الباب: 15]

34284- 15- ⁽¹⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی عُبَیْدَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: کَانَ عَلِیٌّ ع إِذَا وَجَدَ رَجُلَیْنِ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ مُجَرَّدَیْنِ جَلَدَهُمَا حَدَّ الزَّانِی مِائَةَ جَلْدَةٍ کُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا وَ کَذَلِکَ الْمَرْأَتَانِ إِذَا وُجِدَتَا فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ مُجَرَّدَتَیْنِ جَلَدَهُمَا کُلَّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ.

ترجمه:

از ابی عبیده، از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "علی (ع) هرگاه دو مرد را در یک لحاف واحد و بدون پوشش یافت، هر یک را به اندازه حد زناکار، صد ضربه شلاق می‌زد. همچنین اگر دو زن در یک لحاف واحد و بدون پوشش یافت می‌شدند، هر یک را صد ضربه شلاق می‌زد."

[رقم الحدیث الکلی: 34285 - رقم الحدیث الباب: 16]

34285- 16- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ یُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع الْمَرْأَتَانِ تَنَامَانِ فِی ثَوْبٍ وَاحِدٍ فَقَالَ تُضْرَبَانِ فَقُلْتُ حَدّاً قَالَ لَا قُلْتُ الرَّجُلَانِ یَنَامَانِ فِی ثَوْبٍ وَاحِدٍ قَالَ یُضْرَبَانِ قَالَ قُلْتُ: الْحَدَّ قَالَ لَا.

ترجمه:

از معاویه بن عمار نقل شده است که گفت: "به امام صادق (ع) عرض کردم: دو زن که در یک لباس واحد بخوابند، چه حکمی دارند؟ فرمودند: 'شلاق می‌خورند.' پرسیدم: 'آیا حد بر آن‌ها جاری می‌شود؟' فرمودند: 'نه.' گفتم: 'دو مرد که در یک لباس واحد بخوابند، چه حکمی دارند؟' فرمودند: 'شلاق می‌خورند.' پرسیدم: 'آیا حد بر آن‌ها جاری می‌شود؟' فرمودند: 'نه.'

[رقم الحدیث الکلی: 34286 - رقم الحدیث الباب: 17]

34286- 17- ⁽³⁾وَ عَنْهُ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِذَا الْتَقَی الْخِتَانَانِ فَقَدْ وَجَبَ الْجَلْدُ.

ترجمه:

از ابی بصیر نقل شده است که گفت: امام صادق (ع) فرمودند: "هرگاه ختنه‌گاه‌ها به یکدیگر برسند، شلاق واجب می‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 34287 - رقم الحدیث الباب: 18]

34287- 18- ⁽⁴⁾وَ عَنْهُ عَنِ ابْنِ سِنَانٍ یَعْنِی عَبْدَ اللَّهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی رَجُلَیْنِ یُوجَدَانِ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ قَالَ یُجْلَدَانِ ⁽⁵⁾غَیْرَ سَوْطٍ وَاحِدٍ.

ترجمه:

از ابن سنان، یعنی عبدالله، از امام صادق (ع) نقل شده است که درباره دو مردی که در یک لحاف واحد یافت شوند، فرمودند: حد کامل(یکصد ضربه ) می‌خورند، به جز یک ضربه."

[رقم الحدیث الکلی: 34288 - رقم الحدیث الباب: 19]

34288- 19- ⁽⁶⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ عَلِیّاً ع وَجَدَ امْرَأَةً مَعَ رَجُلٍ فِی لِحَافٍ فَجَلَدَ کُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةَ سَوْطٍ غَیْرَ سَوْطٍ.

ترجمه:

از أبان بن عثمان نقل شده است که امام صادق (ع) فرمودند: "علی (ع) زنی را همراه با مردی در یک لحاف یافت و هر یک از آن‌ها را به صد ضربه شلاق، منهای یک ضربه،(نود ونه ضربه) مجازات کرد."

[رقم الحدیث الکلی: 34289 - رقم الحدیث الباب: 20]

34289- 20- ⁽⁷⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ حَرِیزٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّ عَلِیّاً ع وَجَدَ رَجُلًا وَ امْرَأَةً فِی

ص: 89

لِحَافٍ وَاحِدٍ فَضَرَبَ کُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةَ سَوْطٍ إِلَّا سَوْطاً.

ترجمه:

از حریز نقل شده است که امام صادق (ع) فرمودند: "علی (ع) زنی را همراه با مردی در یک لحاف یافت و هر یک از آن‌ها را به صد ضربه شلاق، منهای یک ضربه،(نود ونه ضربه) مجازات کرد."

[رقم الحدیث الکلی: 34290 - رقم الحدیث الباب: 21]

34290- 21- ⁽¹⁾وَ عَنْهُ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ بَشِیرٍ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ هِلَالٍ قَالَ: سَأَلَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع فَقَالَ جُعِلْتُ فِدَاکَ الرَّجُلُ یَنَامُ مَعَ الرَّجُلِ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ فَقَالَ ذَوَا مَحْرَمٍ فَقَالَ لَا قَالَ مِنْ ضَرُورَةٍ قَالَ لَا قَالَ یُضْرَبَانِ ثَلَاثِینَ سَوْطاً ثَلَاثِینَ سَوْطاً قَالَ فَإِنَّهُ فَعَلَ قَالَ إِنْ کَانَ دُونَ الثَّقْبِ فَالْحَدُّ وَ إِنْ هُوَ ثَقَبَ أُقِیمَ قَائِماً ثُمَّ ضُرِبَ ضَرْبَةً بِالسَّیْفِ أَخَذَ السَّیْفُ مِنْهُ مَا أَخَذَهُ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ فَهُوَ الْقَتْلُ قَالَ هُوَ ذَاکَ قُلْتُ فَامْرَأَةٌ نَامَتْ مَعَ امْرَأَةٍ فِی لِحَافٍ فَقَالَ ذَوَاتَا مَحْرَمٍ قُلْتُ لَا قَالَ مِنْ ضَرُورَةٍ قُلْتُ لَا قَالَ تُضْرَبَانِ ثَلَاثِینَ سَوْطاً ثَلَاثِینَ سَوْطاً قُلْتُ فَإِنَّهَا فَعَلَتْ قَالَ فَشَقَّ ذَلِکَ عَلَیْهِ فَقَالَ أُفٍّ أُفٍّ أُفٍّ ثَلَاثاً وَ قَالَ الْحَدَّ.

وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ مِثْلَهُ ⁽²⁾وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ أَیْضاً بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ ⁽³⁾

وَ الَّذِی قَبْلَهُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ حَرِیزٍ أَقُولُ: حَمَلَ الصَّدُوقُ مَا تَضَمَّنَ الْحَدَّ کَامِلًا عَلَی مَا لَوْ أَقَرَّا بِمُوجِبِ الْحَدِّ أَوْ شُهِدَ عَلَیْهِمَا بِذَلِکَ.

ترجمه:

از سلیمان بن هلال نقل شده است که گفت: برخی از یاران ما از امام صادق (ع) پرسیدند: "فدایت شوم، اگر مردی با مرد دیگری در یک لحاف بخوابد، چه حکمی دارد؟" فرمودند: "آیا آن‌ها محرم هستند؟" گفتند: "نه." فرمودند: "آیا ضرورتی وجود دارد؟" گفتند: "نه." فرمودند: "هر یک از آن‌ها سی ضربه شلاق می‌خورند." پرسیدند: "اگر این عمل انجام شود، چه حکمی دارد؟" فرمودند: "اگر کمتر از دخول باشد، حد جاری می‌شود، و اگر دخول صورت گیرد، فرد ایستاده و با شمشیر ضربه می‌خورد." پرسیدند: "آیا این به معنای قتل است؟" فرمودند: "بله، همین است."

سپس پرسیدند: "اگر زنی با زنی دیگر در یک لحاف بخوابد، چه حکمی دارد؟" فرمودند: "آیا آن‌ها محرم هستند؟" گفتند: "نه." فرمودند: "آیا ضرورتی وجود دارد؟" گفتند: "نه." فرمودند: "هر یک از آن‌ها سی ضربه شلاق می‌خورند." پرسیدند: "اگر این عمل انجام شود، چه حکمی دارد؟" این پرسش امام را ناراحت کرد و سه بار فرمودند: "اف، اف، اف" و سپس فرمودند: "حد جاری می‌شود.

می گویم : مرحوم صدوق این روایت را به مواردی نسبت داده است که افراد به موجب حد اقرار کرده یا شاهدانی بر آن شهادت داده باشند.

[رقم الحدیث الکلی: 34291 - رقم الحدیث الباب: 22]

34291- 22- ⁽⁴⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْکَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ حَدُّ الْجَلْدِ فِی الزِّنَا أَنْ یُوجَدَا فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ.

ترجمه:

از عبدالله بن مسکان، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "شنیدم ایشان می‌فرمودند: حد شلاق در زنا این است که دو نفر در یک لحاف واحد یافت شوند."

[رقم الحدیث الکلی: 34292 - رقم الحدیث الباب: 23]

34292- 23- ⁽⁵⁾وَ عَنْهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْکَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع

ص: 90

مِثْلَهُ وَ زَادَ وَ الرَّجُلَانِ یُوجَدَانِ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ وَ الْمَرْأَتَانِ تُوجَدَانِ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ.

أَقُولُ: تَقَدَّمَ وَجْهُهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

از عبدالله بن مسکان، از امام صادق (ع) نقل شده است که حدیث مشابهی ذکر شده است و اضافه شده که فرمودند: "دو مرد که در یک لحاف واحد یافت شوند و همچنین دو زن که در یک لحاف واحد یافت شوند، مشمول این حکم هستند."

[رقم الحدیث الکلی: 34293 - رقم الحدیث الباب: 24]

34293- 24- ⁽²⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ فَضَالَةَ عَنْ أَبَانٍ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع ⁽³⁾أَنَّ عَلِیّاً ع قَالَ: إِذَا وُجِدَ الرَّجُلُ مَعَ الْمَرْأَةِ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ جُلِدَ کُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةً ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از سلمه، از امام صادق (ع) نقل شده است که علی (ع) فرمودند: "اگر مردی همراه با زنی در یک لحاف واحد یافت شود، هر یک از آن‌ها به صد ضربه شلاق مجازات می‌شوند."

[رقم الحدیث الکلی: 34294 - رقم الحدیث الباب: 25]

34294- 25- ⁽⁵⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِی هَاشِمٍ الْبَجَلِیِّ عَنْ أَبِی خَدِیجَةَ قَالَ: لَا یَنْبَغِی لِامْرَأَتَیْنِ تَنَامَانِ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ إِلَّا وَ بَیْنَهُمَا حَاجِزٌ فَإِنْ فَعَلَتَا نُهِیَتَا عَنْ ذَلِکَ فَإِنْ وَجَدَهُمَا بَعْدَ النَّهْیِ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ جُلِدَتَا کُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا حَدّاً حَدّاً فَإِنْ وُجِدَتَا الثَّالِثَةَ فِی لِحَافٍ حُدَّتَا فَإِنْ وُجِدَتَا الرَّابِعَةَ قُتِلَتَا.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁶⁾

و یأتی فی الباب 1 و 3 و 6 من حدّ اللواط و الباب 2 من حدّ السحق.

ترجمه:

از ابی خدیجه نقل شده است که فرمود: "شایسته نیست دو زن در یک لحاف واحد بخوابند مگر اینکه میان آن‌ها حاجزی باشد. اگر چنین کنند، از این کار نهی می‌شوند. اگر پس از نهی، دوباره در یک لحاف واحد یافت شوند، هر یک از آن‌ها حد می‌خورند. اگر برای بار سوم در یک لحاف یافت شوند، حد بر آن‌ها جاری می‌شود. و اگر برای بار چهارم یافت شوند، کشته می‌شوند."

11- بَابُ کَیْفِیَّةِ الْجَلْدِ فِی الزِّنَا وَ جُمْلَةٍ مِنْ أَحْکَامِهِ‌

اشارة

⁽⁷⁾11 بَابُ کَیْفِیَّةِ الْجَلْدِ فِی الزِّنَا وَ جُمْلَةٍ مِنْ أَحْکَامِهِ

ترجمه:

باب چگونگی اجرای حد شلاق در زنا و احکام مرتبط، مواردی

[رقم الحدیث الکلی: 34295 - رقم الحدیث الباب: 1]

34295- 1- ⁽⁸⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ

ص: 91

مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ أَبَانٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: یُضْرَبُ الرَّجُلُ الْحَدَّ قَائِماً وَ الْمَرْأَةُ قَاعِدَةً وَ یُضْرَبُ عَلَی کُلِّ عُضْوٍ وَ یُتْرَکُ الرَّأْسُ وَ الْمَذَاکِیرُ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ فَضَالَةَ عَنْ أَبَانٍ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَ یُتْرَکُ الْوَجْهُ وَ الْمَذَاکِیرُ ⁽¹⁾.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبَانٍ مِثْلَهُ ⁽²⁾.

ترجمه:

از زراره، از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "حد بر مرد به صورت ایستاده و بر زن به صورت نشسته اجرا می‌شود. ضربات شلاق بر تمام اعضای بدن وارد می‌شود، اما سر و اندام تناسلی مستثنی هستند."

[رقم الحدیث الکلی: 34296 - رقم الحدیث الباب: 2]

34296- 2- ⁽³⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی بْنِ عُبَیْدٍ عَنْ یُونُسَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا إِبْرَاهِیمَ ع عَنِ الزَّانِی کَیْفَ یُجْلَدُ قَالَ أَشَدَّ الْجَلْدِ قُلْتُ فَمِنْ فَوْقِ ثِیَابِهِ قَالَ بَلْ تُخْلَعُ ⁽⁴⁾ثِیَابُهُ قُلْتُ فَالْمُفْتَرِی قَالَ یُضْرَبُ بَیْنَ الضَّرْبَیْنِ ⁽⁵⁾جَسَدُهُ کُلُّهُ فَوْقَ ثِیَابِهِ.

ترجمه:

از اسحاق بن عمار نقل شده است که گفت: "از امام کاظم (ع) درباره زناکار پرسیدم که چگونه شلاق می‌خورد؟ فرمودند: 'با شدیدترین ضربات.' پرسیدم: 'آیا از روی لباس‌هایش؟' فرمودند: 'نه، لباس‌هایش باید درآورده شود.' پرسیدم: 'درباره مفتری(تهمت زننده) چه حکمی دارد؟' فرمودند: 'ضربات شلاق به گونه‌ای باشد که تمام بدنش را دربرگیرد، اما از روی لباس‌هایش.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34297 - رقم الحدیث الباب: 3]

34297- 3- ⁽⁶⁾وَ عَنْ أَبِی عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا إِبْرَاهِیمَ ع عَنِ الزَّانِی کَیْفَ یُجْلَدُ قَالَ أَشَدَّ الْجَلْدِ فَقُلْتُ مِنْ فَوْقِ الثِّیَابِ فَقَالَ بَلْ یُجَرَّدُ.

مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ صَفْوَانَ مِثْلَهُ ⁽⁷⁾.

ترجمه:

از اسحاق بن عمار نقل شده است که گفت: "از امام کاظم (ع) درباره زناکار پرسیدم که چگونه شلاق می‌خورد؟ فرمودند: 'با شدیدترین ضربات.' پرسیدم: 'آیا از روی لباس‌هایش؟' فرمودند: 'نه، لباس‌هایش باید درآورده شود.'"

[رقم الحدیث الکلی: 34298 - رقم الحدیث الباب: 4]

34298- 4- ⁽⁸⁾وَ عَنْهُ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ زُرْعَةَ عَنْ سَمَاعَةَ عَنْ أَبِی

ص: 92

عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: حَدُّ الزَّانِی کَأَشَدِّ مَا یَکُونُ مِنَ الْحُدُودِ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ سَمَاعَةَ مِثْلَهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

از سماعه، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "حد زناکار از شدیدترین حدود است."

[رقم الحدیث الکلی: 34299 - رقم الحدیث الباب: 5]

34299- 5- ⁽²⁾وَ عَنْهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ غِیَاثِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لا تَأْخُذْکُمْ بِهِما رَأْفَةٌ فِی دِینِ اللَّهِ ⁽³⁾قَالَ فِی إِقَامَةِ الْحُدُودِ وَ فِی قَوْلِهِ تَعَالَی وَ لْیَشْهَدْ عَذابَهُما طائِفَةٌ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ ⁽⁴⁾قَالَ الطَّائِفَةُ وَاحِدٌ الْحَدِیثَ.

ترجمه:

از غیاث بن ابراهیم، از جعفر (ع)، از پدرش، از امیرالمؤمنین (ع) نقل شده است که در مورد آیه "و در دین خدا به آن‌ها رأفت نداشته باشید" (سوره نور، آیه 2) فرمودند: این مربوط به اجرای حدود است. و درباره آیه "و باید عذاب آن‌ها را گروهی از مؤمنین مشاهده کنند" (سوره نور، آیه 2) فرمودند: گروه می‌تواند حتی یک نفر باشد.

[رقم الحدیث الکلی: 34300 - رقم الحدیث الباب: 6]

34300- 6- ⁽⁵⁾وَ عَنْهُ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ حَرِیزٍ عَمَّنْ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع أَنَّهُ قَالَ: یُفَرَّقُ الْحَدُّ عَلَی الْجَسَدِ کُلِّهِ وَ یُتَّقَی الْفَرْجُ وَ الْوَجْهُ وَ یُضْرَبُ بَیْنَ الضَّرْبَیْنِ.

أَقُولُ: لَعَلَّهُ مَخْصُوصٌ بِغَیْرِ الزِّنَا.

ترجمه:

از حریز، از کسی که به او اطلاع داده، از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمودند: "حد بر تمام بدن توزیع می‌شود و از وارد کردن ضربات به اندام تناسلی و صورت اجتناب می‌شود، و ضربات با فاصله اجرا می‌شوند.

می گویم : احتمال دارد که این حکم به مواردی غیر از زنا اختصاص داشته باشد.

[رقم الحدیث الکلی: 34301 - رقم الحدیث الباب: 7]

34301- 7- ⁽⁶⁾وَ عَنْهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَیْدٍ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ ع قَالَ: لَا یُجَرَّدُ فِی حَدٍّ وَ لَا یُشْبَحُ ⁽⁷⁾یَعْنِی یُمَدَّدُ قَالَ وَ یُضْرَبُ الزَّانِی عَلَی الْحَالِ الَّتِی وُجِدَ عَلَیْهَا إِنْ وُجِدَ عُرْیَاناً ضُرِبَ عُرْیَاناً وَ إِنْ وُجِدَ وَ عَلَیْهِ ثِیَابُهُ ضُرِبَ وَ عَلَیْهِ ثِیَابُهُ.

وَ رَوَاهُ الْحِمْیَرِیُّ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنِ السِّنْدِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِی الْبَخْتَرِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ مِثْلَهُ ⁽⁸⁾

ص: 93

مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَیْدٍ مِثْلَهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

از طلحة بن زید، از جعفر (ع)، از پدرش نقل شده است که فرمودند: "در اجرای حد، فرد برهنه نمی‌شود و کشیده نمی‌شود (یعنی دراز نمی‌شود). زناکار بر اساس حالتی که یافت شده است، شلاق می‌خورد؛ اگر برهنه یافت شود، برهنه شلاق می‌خورد و اگر با لباس یافت شود، با لباس شلاق می‌خورد."

[رقم الحدیث الکلی: 34302 - رقم الحدیث الباب: 8]

34302- 8- ⁽²⁾وَ فِی الْعِلَلِ وَ عُیُونِ الْأَخْبَارِ بِأَسَانِیدِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ الرِّضَا ع فِیمَا کَتَبَ إِلَیْهِ وَ عِلَّةُ ضَرْبِ الزَّانِی عَلَی جَسَدِهِ بِأَشَدِّ الضَّرْبِ لِمُبَاشَرَتِهِ الزِّنَا وَ اسْتِلْذَاذِ الْجَسَدِ کُلِّهِ بِهِ فَجُعِلَ الضَّرْبُ عُقُوبَةً لَهُ وَ عِبْرَةً لِغَیْرِهِ وَ هُوَ أَعْظَمُ الْجِنَایَاتِ.

ترجمه:

از محمد بن سنان، از امام رضا (ع) نقل شده است که در نوشته‌ای به ایشان آمده است: "علت شلاق زدن زناکار بر تمام بدنش با شدیدترین ضربات این است که او زنا را با تمام بدنش انجام داده و از آن لذت برده است. بنابراین، شلاق به عنوان مجازاتی برای او و عبرتی برای دیگران تعیین شده است، و این از بزرگ‌ترین جنایات است."

[رقم الحدیث الکلی: 34303 - رقم الحدیث الباب: 9]

34303- 9- ⁽³⁾عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنِ السِّنْدِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِی الْبَخْتَرِیِّ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیٍّ ع قَالَ: حَدُّ الزَّانِی أَشَدُّ مِنْ حَدِّ الْقَاذِفِ وَ حَدُّ الشَّارِبِ أَشَدُّ مِنْ حَدِّ الْقَاذِفِ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

از ابی البختری، از جعفر (ع)، از پدرش، از علی (ع) نقل شده است که فرمودند: "حد زناکار شدیدتر از حد قذف است و حد شارب شدیدتر از حد قذف است."

12- بَابُ أَنَّ الزِّنَا لَا یَثْبُتُ إِلَّا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ یَشْهَدُونَ عَلَی مُعَایَنَةِ الْإِیلَاجِ وَ ذِکْرِ جُمْلَةٍ مِنْ أَحْکَامِهِمْ‌

اشارة

⁽⁵⁾12 بَابُ أَنَّ الزِّنَا لَا یَثْبُتُ إِلَّا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ یَشْهَدُونَ عَلَی مُعَایَنَةِ الْإِیلَاجِ وَ ذِکْرِ جُمْلَةٍ مِنْ أَحْکَامِهِمْ

ترجمه:

باب اینکه زنا ثابت نمی‌شود مگر با شهادت چهار شاهد که بر مشاهده دخول گواهی دهند، و ذکر مجموعه‌ای از احکام مربوط به آن.

[رقم الحدیث الکلی: 34304 - رقم الحدیث الباب: 1]

34304- 1- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: حَدُّ الرَّجْمِ أَنْ یَشْهَدَ أَرْبَعَةٌ أَنَّهُمْ رَأَوْهُ یُدْخِلُ وَ یُخْرِجُ.

ترجمه:

روایت از حلبی، از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: "حد رجم این است که چهار نفر شهادت دهند که مشاهده کرده‌اند دخول و خروج انجام شده است."

[رقم الحدیث الکلی: 34305 - رقم الحدیث الباب: 2]

34305- 2- ⁽⁷⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ وَ عَنْ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ أَبِی نَجْرَانَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَیْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَیْسٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ

ص: 94

ع قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع لَا یُرْجَمُ رَجُلٌ وَ لَا امْرَأَةٌ حَتَّی یَشْهَدَ عَلَیْهِ أَرْبَعَةُ شُهُودٍ عَلَی الْإِیلَاجِ وَ الْإِخْرَاجِ.

ترجمه:

از محمد بن قیس، از امام باقر (ع) نقل شده است که امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: "هیچ مرد یا زنی رجم نمی‌شود مگر اینکه چهار شاهد بر وقوع دخول و خروج شهادت دهند."

[رقم الحدیث الکلی: 34306 - رقم الحدیث الباب: 3]

34306- 3- ⁽¹⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: لَا یَجِبُ الرَّجْمُ حَتَّی (یَشْهَدَ الشُّهُودُ الْأَرْبَعُ) ⁽²⁾أَنَّهُمْ قَدْ رَأَوْهُ یُجَامِعُهَا.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ ⁽³⁾

وَ کَذَا کُلُّ مَا قَبْلَهُ.

ترجمه:

از ابوبصیر از امام صادق (علیه‌السلام) نقل شده است که فرمود: رجم (سنگسار) واجب نمی‌شود مگر اینکه چهار شاهد گواهی دهند (در منبع: چهار شاهد شهادت دهند) که او را دیده‌اند که با او همبستر شده است.

[رقم الحدیث الکلی: 34307 - رقم الحدیث الباب: 4]

34307- 4- ⁽⁴⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ یُونُسَ عَنْ سَمَاعَةَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع لَا یُرْجَمُ الرَّجُلُ وَ الْمَرْأَةُ حَتَّی یَشْهَدَ عَلَیْهِمَا أَرْبَعَةُ شُهَدَاءَ عَلَی الْجِمَاعِ وَ الْإِیلَاجِ وَ الْإِدْخَالِ کَالْمِیلِ فِی الْمُکْحُلَةِ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ یُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مِثْلَهُ ⁽⁵⁾.

ترجمه:

از ابوبصیر نقل شده است که امام صادق (علیه‌السلام) فرمود:

مرد و زن رجم (سنگسار) نمی‌شوند، مگر اینکه چهار شاهد بر آنها گواهی دهند بر جماع و دخول کامل، مانند فرو رفتن سرمِیل (میله) در دوات سرمه.

[رقم الحدیث الکلی: 34308 - رقم الحدیث الباب: 5]

34308- 5- ⁽⁶⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ الْبَصْرِیِّ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَی عَنْ شُعَیْبٍ الْعَقَرْقُوفِیِّ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: حَدُّ الرَّجْمِ فِی الزِّنَا أَنْ یَشْهَدَ أَرْبَعَةٌ أَنَّهُمْ رَأَوْهُ یُدْخِلُ وَ یُخْرِجُ.

ترجمه:

از ابوبصیر نقل شده است که امام صادق (علیه السلام) فرمود:

حد رجم (سنگسار) در زنا زمانی ثابت می‌شود که چهار شاهد گواهی دهند که او را دیده‌اند که داخل می‌کند و خارج می‌کند .

[رقم الحدیث الکلی: 34309 - رقم الحدیث الباب: 6]

34309- 6- ⁽⁷⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِیدٍ عَنْ مُصَدِّقِ بْنِ صَدَقَةَ عَنْ عَمَّارٍ السَّابَاطِیِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنْ رَجُلٍ یَشْهَدُ

ص: 95

عَلَیْهِ ثَلَاثَةُ رِجَالٍ أَنَّهُ قَدْ زَنَی بِفُلَانَةَ وَ یَشْهَدُ الرَّابِعُ أَنَّهُ لَا یَدْرِی بِمَنْ زَنَی قَالَ لَا یُحَدُّ وَ لَا یُرْجَمُ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ مُوسَی ⁽¹⁾

وَ رَوَاهُ الْکُلَیْنِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ ⁽²⁾عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ ⁽³⁾

أَقُولُ: حَمَلَهُ الشَّیْخُ عَلَی مَا لَوْ لَمْ یَشْهَدِ الرَّابِعُ بِالزِّنَا بَلْ أَظْهَرَ الشَّکَّ فِیهِ لِمَا مَضَی ⁽⁴⁾وَ یَأْتِی ⁽⁵⁾.

ترجمه:

عمّار ساباطی می‌گوید: از امام صادق (علیه‌السلام) پرسیدم درباره مردی که سه مرد علیه او شهادت می‌دهند که با فلان زن زنا کرده است، اما چهارمین شاهد می‌گوید که نمی‌داند با چه کسی زنا کرده است. امام فرمود: نه حدّ (تازیانه) بر او جاری می‌شود و نه رجم (سنگسار).

می گویم :مرحوم شیخ این مورد را به حالتی حمل کرده‌اند که چهارمین شاهد اصلاً شهادت به زنا نداده، بلکه تردید خود را ابراز کرده است، و به همین دلیل حد ثابت نمی‌شود.

[رقم الحدیث الکلی: 34310 - رقم الحدیث الباب: 7]

34310- 7- ⁽⁶⁾وَ عَنْهُ عَنْ عَلِیٍّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی الْخَزَّازِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ الْوَشَّاءِ عَنْ أَبِی إِسْحَاقَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُذَاعَةَ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ أَرْبَعَةِ نَفَرٍ شَهِدُوا عَلَی رَجُلَیْنِ وَ امْرَأَتَیْنِ بِالزِّنَا قَالَ یُرْجَمُونَ.

ترجمه:

از ابى اسحاق، از جابر، از عبدالله بن جذاعه نقل شده كه گفت: از امام (عليه السلام) درباره چهار نفر كه بر دو مرد و دو زن به زنا شهادت دهند پرسيدم، فرمود: رجم مى‌شوند (سنگسار می‌گردند).

[رقم الحدیث الکلی: 34311 - رقم الحدیث الباب: 8]

34311- 8- ⁽⁷⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَی عَنْ بُنَانٍ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ الْمُغِیرَةِ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیٍّ ع فِی ثَلَاثَةٍ شَهِدُوا عَلَی رَجُلٍ بِالزِّنَا فَقَالَ عَلِیٌّ ع أَیْنَ الرَّابِعُ قَالُوا الْآنَ یَجِی‌ءُ فَقَالَ عَلِیٌّ ع حُدُّوهُمْ فَلَیْسَ فِی الْحُدُودِ نَظَرُ سَاعَةٍ.

وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِ

ص: 96

مِثْلَهُ ⁽¹⁾وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ السَّکُونِیِّ مِثْلَهُ ⁽²⁾.

ترجمه:

از سکونی از جعفر از پدرش از علی (علیه السلام) نقل شده که درباره سه نفری که بر مردی به زنا شهادت دادند، حضرت علی (ع) فرمودند: "چهارمین شاهد کجاست؟" گفتند: "به زودی می آید." پس حضرت علی (ع) فرمودند: "آنها را حد بزنید (تازیانه بزنید)، چرا که در اجرای حدود، لحظه ای درنگ روا نیست."

[رقم الحدیث الکلی: 34312 - رقم الحدیث الباب: 9]

34312- 9- ⁽³⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ نُعَیْمِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ عَبَّادٍ الْبَصْرِیِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ ثَلَاثَةٍ شَهِدُوا عَلَی رَجُلٍ بِالزِّنَا وَ قَالُوا الْآنَ نَأْتِی بِالرَّابِعِ قَالَ یُجْلَدُونَ حَدَّ الْقَاذِفِ ثَمَانِینَ جَلْدَةً کُلُّ رَجُلٍ مِنْهُمْ.

ترجمه:

از عباد بصری نقل شده که گفت: از امام باقر (علیه السلام) پرسیدم درباره سه نفری که بر مردی به زنا شهادت دادند و گفتند: "به زودی چهارمین شاهد را حاضر می کنیم." حضرت فرمودند: "هر یک از آنها باید حد قذف (تهمت زنا) یعنی هشتاد تازیانه بخورند."

[رقم الحدیث الکلی: 34313 - رقم الحدیث الباب: 10]

34313- 10- ⁽⁴⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ فَضَالَةَ عَنْ أَبَانٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: إِذَا قَالَ الشَّاهِدُ إِنَّهُ قَدْ جَلَسَ مِنْهَا مَجْلِسَ الرَّجُلِ مِنِ امْرَأَتِهِ أُقِیمَ عَلَیْهِ الْحَدُّ.

أَقُولُ: لَعَلَّ الْمُرَادَ بِهِ التَّعْزِیرُ أَوْ حَدُّ الشَّاهِدِ.

ترجمه:

از زراره نقل شده که امام باقر (علیه‌السلام) فرمودند: «هرگاه شاهد بگوید که او (مرد متهم) همانند مردی با همسرش، با آن زن نشسته و برخاست کرده (همبستر شده)، بر او حد جاری می‌شود.»

می گویم :

به نظر می‌رسد مراد از «حد» در این روایت یکی از دو مورد زیر باشد:

تعزیر (مجازات غیرمشخص شرعی)

حد شاهد (مجازات شاهد در صورت عدم اثبات کامل شهادت)

[رقم الحدیث الکلی: 34314 - رقم الحدیث الباب: 11]

34314- 11- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَیْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَیْسٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع لَا یُجْلَدُ رَجُلٌ وَ لَا امْرَأَةٌ حَتَّی یَشْهَدَ عَلَیْهِمَا أَرْبَعَةُ شُهُودٍ عَلَی الْإِیلَاجِ وَ الْإِخْرَاجِ وَ قَالَ لَا أَکُونُ أَوَّلَ الشُّهُودِ الْأَرْبَعَةِ أَخْشَی الرَّوْعَةَ أَنْ یَنْکُلَ بَعْضُهُمْ فَأُجْلَدَ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁶⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁷⁾.

ترجمه:

از محمد بن قیس نقل شده که امام باقر (علیه السلام) فرمودند: امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمودند: "هیچ مرد یا زنی تازیانه نمی‌خورند مگر اینکه چهار شاهد بر دخول و خارج کردن (آلت) علیه آنها شهادت دهند." و همچنین فرمودند: "من اولین شاهد از چهار شاهد نخواهم بود، زیرا می‌ترسم برخی از آنها (از شهادت) منصرف شوند و من تازیانه بخورم."

ص: 97

13- بَابُ أَنَّ الزَّانِیَ الْحُرَّ یُجْلَدُ مِائَةَ جَلْدَةٍ إِذَا لَمْ یَکُنْ مُحْصَناً

اشارة

⁽¹⁾13 بَابُ أَنَّ الزَّانِیَ الْحُرَّ یُجْلَدُ مِائَةَ جَلْدَةٍ إِذَا لَمْ یَکُنْ مُحْصَناً

ترجمه:

باب اینکه زنای کننده آزاد (غیرمحصن) صد تازیانه می‌خورد.

[رقم الحدیث الکلی: 34315 - رقم الحدیث الباب: 1]

34315- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْمُؤْمِنِ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع الزِّنَا شَرٌّ أَوْ شُرْبُ الْخَمْرِ وَ کَیْفَ صَارَ فِی الْخَمْرِ ثَمَانِینَ وَ فِی الزِّنَا مِائَةً فَقَالَ یَا إِسْحَاقُ الْحَدُّ وَاحِدٌ وَ لَکِنْ زِیدَ هَذَا لِتَضْیِیعِهِ النُّطْفَةَ وَ لِوَضْعِهِ إِیَّاهَا فِی غَیْرِ الْمَوْضِعِ ⁽³⁾الَّذِی أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ.

وَ رَوَاهُ فِی الْعِلَلِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِدْرِیسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِیِّ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْمُؤْمِنِ ⁽⁴⁾

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ وَ الْکُلَیْنِیُّ کَمَا یَأْتِی ⁽⁵⁾أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁶⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁷⁾.

ترجمه:

از اسحاق بن عمار نقل شده که گفت: به امام صادق (علیه‌السلام) عرض کردم: «زنا بدتر است یا شرابخواری؟ و چرا حد شراب هشتاد تازیانه است، اما زنا صد تازیانه؟»

امام فرمودند: «ای اسحاق! حد در اصل یکی است (هر دو گناه کبیره‌اند)، اما این (زنا) به دلیل از بین بردن نطفه و قرار دادن آن در غیر محلّی که خداوند دستور داده، شدت مجازاتش بیشتر شده است.»

14- بَابُ کَیْفِیَّةِ الرَّجْمِ وَ جُمْلَةٍ مِنْ أَحْکَامِهِ‌

اشارة

⁽⁸⁾14 بَابُ کَیْفِیَّةِ الرَّجْمِ وَ جُمْلَةٍ مِنْ أَحْکَامِهِ

ترجمه:

باب چگونگی رجم (سنگسار) و مجموعه‌ای از احکام آن

[رقم الحدیث الکلی: 34316 - رقم الحدیث الباب: 1]

34316- 1- ⁽⁹⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ

ص: 98

عِیسَی بْنِ عُبَیْدٍ عَنْ یُونُسَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع تُدْفَنُ الْمَرْأَةُ إِلَی وَسَطِهَا إِذَا أَرَادُوا أَنْ یَرْجُمُوهَا وَ یَرْمِی الْإِمَامُ ثُمَّ یَرْمِی النَّاسُ بَعْدُ بِأَحْجَارٍ صِغَارٍ.

وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَی عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع نَحْوَهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

از ابوبصیر نقل شده که گفت: امام صادق (علیه‌السلام) فرمودند:

«هنگامی که می‌خواهند زن را رجم کنند، او را تا کمر در زمین دفن می‌کنند. سپس امام (حاکم شرع) نخستین سنگ را پرتاب می‌کند و پس از آن، مردم با سنگ‌های کوچک [به او سنگ‌باران می‌کنند].»

[رقم الحدیث الکلی: 34317 - رقم الحدیث الباب: 2]

34317- 2- ⁽²⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ صَفْوَانَ عَمَّنْ رَوَاهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِذَا أَقَرَّ الزَّانِی الْمُحْصَنُ کَانَ أَوَّلُ مَنْ یَرْجُمُهُ الْإِمَامَ ثُمَّ النَّاسَ فَإِذَا قَامَتْ عَلَیْهِ الْبَیِّنَةُ کَانَ أَوَّلُ مَنْ یَرْجُمُهُ الْبَیِّنَةَ ثُمَّ الْإِمَامَ ثُمَّ النَّاسَ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَةِ وَ صَفْوَانَ وَ غَیْرِ وَاحِدٍ رَفَعُوهُ إِلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

از صفوان نقل شده که امام صادق (علیه‌السلام) فرمودند:

«اگر زنای محصن (کسی که شرایط رجم را دارد) به جرم خود اقرار کند، نخستین کسی که او را سنگسار می‌کند امام (حاکم شرع) است و سپس مردم. اما اگر با بینه (شواهد قانونی) ثابت شود، نخست بینه (شاهدان) او را سنگسار می‌کنند، سپس امام و پس از آن مردم.»

[رقم الحدیث الکلی: 34318 - رقم الحدیث الباب: 3]

34318- 3- ⁽⁴⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی بْنِ عُبَیْدٍ عَنْ یُونُسَ عَنْ سَمَاعَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: تُدْفَنُ الْمَرْأَةُ إِلَی وَسَطِهَا ثُمَّ یَرْمِی الْإِمَامُ وَ یَرْمِی النَّاسُ بِأَحْجَارٍ صِغَارٍ وَ لَا یُدْفَنُ الرَّجُلُ إِذَا رُجِمَ إِلَّا إِلَی حَقْوَیْهِ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ ⁽⁵⁾

وَ الَّذِی قَبْلَهُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ الَّذِی قَبْلَهُمَا بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ وَ الْأَوَّلَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ مِثْلَهُ.

ترجمه:

از سماعه نقل شده که امام صادق (علیه السلام) فرمودند:

«زن را تا وسط بدنش [کمر] در زمین دفن می‌کنند، سپس امام [حاکم شرع] و مردم با سنگ‌های کوچک او را سنگسار می‌کنند. اما مرد را هنگام سنگسار کردن فقط تا گودی کمر [کمتر از زن] در خاک دفن می‌نمایند.»

[رقم الحدیث الکلی: 34319 - رقم الحدیث الباب: 4]

34319- 4- ⁽⁶⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ رَفَعَهُ إِلَی

ص: 99

أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع قَالَ: أَتَاهُ رَجُلٌ بِالْکُوفَةِ فَقَالَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ- إِنِّی زَنَیْتُ فَطَهِّرْنِی ثُمَّ ذَکَرَ أَنَّهُ أَقَرَّ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ إِلَی أَنْ قَالَ فَأَخْرَجَهُ إِلَی الْجَبَّانِ فَقَالَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْظِرْنِی أُصَلِّی رَکْعَتَیْنِ ثُمَّ وَضَعَهُ فِی حُفْرَتِهِ إِلَی أَنْ قَالَ فَأَخَذَ حَجَراً فَکَبَّرَ أَرْبَعَ ⁽¹⁾تَکْبِیرَاتٍ ثُمَّ رَمَاهُ بِثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ فِی کُلِّ حَجَرٍ ثَلَاثَ تَکْبِیرَاتٍ ثُمَّ رَمَاهُ الْحَسَنُ ع مِثْلَ مَا رَمَاهُ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع- ثُمَّ رَمَاهُ الْحُسَیْنُ ع فَمَاتَ الرَّجُلُ فَأَخْرَجَهُ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع فَأَمَرَ فَحُفِرَ لَهُ وَ صَلَّی عَلَیْهِ وَ دَفَنَهُ فَقِیلَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ أَ لَا تُغَسِّلُهُ فَقَالَ قَدِ اغْتَسَلَ بِمَا هُوَ طَاهِرٌ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ- لَقَدْ صَبَرَ عَلَی أَمْرٍ عَظِیمٍ.

وَ رَوَاهُ عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ فِی تَفْسِیرِهِ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی نَجْرَانَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَیْدٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع نَحْوَهُ ⁽²⁾.

ترجمه:

احمد بن محمد بن خالد از امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) نقل می‌کند که مردی در کوفه نزد ایشان آمد و گفت: «ای امیرالمؤمنین! من مرتکب زنا شده‌ام، مرا پاک کن.» سپس چهار بار به زنای خود اقرار کرد. حضرت او را به محل اجرای حد (جَبّانه) بردند. مرد گفت: «ای امیرالمؤمنین! به من مهلت دهید تا دو رکعت نماز بخوانم.» سپس او را در گودال قرار دادند. امیرالمؤمنین (ع) سنگی برداشتند و چهار تکبیر گفتند، سپس با سه سنگ او را رجم کردند و در پرتاب هر سنگ سه تکبیر گفتند. بعد امام حسن (ع) و سپس امام حسین (ع) نیز به همین ترتیب او را سنگسار کردند تا مرد جان سپرد. امیرالمؤمنین (ع) جسد او را بیرون آوردند، دستور دادند برایش قبری حفر کنند، بر او نماز خواندند و دفنش کردند. به ایشان گفته شد: «آیا او را غسل نمی‌دهید؟» فرمودند: «او با [سنگسار شدن] تا روز قیامت پاک شده است. به راستی که او در برابر امر بزرگی صبر کرد.»

[رقم الحدیث الکلی: 34320 - رقم الحدیث الباب: 5]

34320- 5- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ فَضَالَةَ عَنْ أَبَانٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ کَثِیرٍ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: خَرَجَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع بِسُرَاقَةَ الْهَمْدَانِیَّةِ- ⁽⁴⁾فَکَادَ النَّاسُ یَقْتُلُ بَعْضُهُمْ بَعْضاً مِنَ الزِّحَامِ فَلَمَّا رَأَی ذَلِکَ أَمَرَ بِرَدِّهَا حَتَّی إِذَا خَفَّتِ الزَّحْمَةُ أُخْرِجَتْ وَ أُغْلِقَ الْبَابُ فَرَمَوْهَا حَتَّی مَاتَتْ قَالَ ثُمَّ أَمَرَ بِالْبَابِ فَفُتِحَ قَالَ فَجَعَلَ کُلُّ مَنْ یَدْخُلُ یَلْعَنُهَا قَالَ فَلَمَّا رَأَی ذَلِکَ نَادَی مُنَادِیهِ أَیُّهَا النَّاسُ ارْفَعُوا أَلْسِنَتَکُمْ عَنْهَا فَإِنَّهُ لَا یُقَامُ حَدٌّ إِلَّا کَانَ کَفَّارَةَ ذَلِکَ الذَّنْبِ کَمَا یُجْزَی الدَّیْنُ بِالدَّیْنِ.

ص: 100