فاطمه سلام الله علیها دختری از آسمان
ghaemiyeh.com
ghaemiyeh.com
سرشناسه:آقاشریفیان اصفهانی، مهرداد، 1354 -
عنوان و نام پديدآور:فاطمه سلام الله علیها، دختری از آسمان/ علی (مهرداد) آقا شریفیان، عبدالرسول احمدیان.
مشخصات نشر:اصفهان : شهید حسین فهمیده ، 1385.
مشخصات ظاهری:128 ص..مس 14/5 × 10 ؛
شابک:6000 ریال : 964-253-755-2 ؛ 6000 ریال (چاپ سوم) ؛ 6000 ریال (چاپ چهارم)
وضعیت فهرست نویسی:فاپا
يادداشت:چاپ دوم،سوم : 1385.
يادداشت:چاپ چهارم : بهار 1386.
يادداشت:عنوان روی جل د: پرسش و پاسخ، پیرامون فاطمه سلامالله علیها دختری از آسمان از محضر آیتالله العظمی مظاهری.
عنوان روی جلد:پرسش و پاسخ، پیرامون فاطمه سلام الله علیها دختری از آسمان از محضر آیتالله العظمی مظاهری.
موضوع:فاطمه زهرا (س)، 8؟ قبل از هجرت - 11ق. -- سرگذشتنامه
شناسه افزوده:احمدیان منفرد، عبدالرسول، 1339 -
رده بندی کنگره:BP27/2/آ64ف2 1385
رده بندی دیویی:297/973
شماره کتابشناسی ملی:م85-7055
تنظیم متن میثم حیدری
فاطمه، دختری از آسمان
علی (مهرداد) آقا شریفیان، عبدالرسول احمدیان.
تصویر
فهرست :
پيشگفتار
فصل اول : خلقت و ولادت حضرت زهرا سلام الله عليها
١- خلقت نورى حضرت زهرا سلام اته عليها قبل از خلقت آدم چگونه بوده است ؟...17
٢- منشأ خلقت حضرت زهرا سلام الله عليها رُطب وسيب بهشتى أست، يعنى چه؟ ...20
٣- صحبت نمودن حضرت زهرا سلام الله عليها از درون رجم، با مادرشان.....21
٤ در تولد زهرا زنان بهشتى به كمك خديجه آمدند، يعنى چه؟....22
فصل دوم: اسامى والقاب حضرت زهرا سلام الله عليها
٥- منشاء القاب متعدّدى كه به حضرت زهرا سلام اس عليها نسبت داده اند ، از كجاست ؟ ...25
٦- آيا بدون وضو مى توان القاب واسامى حضرت زهرا سلام الله عليها را لمس نمود؟...27
٧- از القاب حضرت زهرا سلام اه عليها (أمّ ابيها)) مى باشد. اين لقب...28
٨ - در معناى لقب (طاهره وبتول)» كفته اند : به اين دليل است ..... 29
٩- چرابه حضرت زهرا سلام اتد عليها، ((حوراء الإنسية)) لقب داده اند؟ .... 30
فصل سوم: سيرة فردى واجتماعى حضرت زهرا سلام الله عليها
١٠- آيا مقام حضرت زهرا سلام اته عليها از ساير ائمه بالاتراست؟ .... 33
١١ - حقيقت معنای حديث مشهور ((لولاك)) در عظمت ... 34
١٢- حضور جبرئيل درمحضر حضرت زهرا سلام اله عليها جه حكمتى داشته؟... 36
١٣- مصحف حضرت فاطمه سلام اته عليها چيست؟ وجه مطالبى رادر بردارد؟.... 39
١٤ - آيا در زمان پيامبر اكرم فرشتكان به حضور فاطمه مى آمدند؟ .... 40
١٥ - براى حضرت زهرا سلام اته عليها از بهشت طعام وغذامى آورند..... 40
١٦- چكونه است فاطمه با كمى سن به اين مقامات بلند مى رسد؟ ... 42
١٧- چكونه حضرت زهرا سلام الله عليها با اين عظمت، براى دختران ما الكو مى باشند؟ ..... 43
١٨- آيا در توسل به حضرت زهرا سلام الله عليها، بين زن ومرد فرقى هست؟ ... 45
١٩ - آيا حضرت زهرا سلام الله عايها اولين كسى هستند كه وارد بهشت مى شوند ... 45
٢٠- آيا حضرت زهرا سلام الله عليها يكى أز مصاديق كوثرهستند يا حقيقت كوثر؟.... 46
٢١ - حوض كوثر چيست وكجاقرار دارد؟ .... 47
٢٢- رابطة حضرت زهرا سلام الله عليها بأ شب قدر چيست؟.... 50
٢٣- چرانام مريم در قرآن آمده ولى نام فاطمه نيامده است؟ .... 51
٢٤- پوشش حضرت زهرا سلام الله عليها چكونه بوده است؟ ... 54
٢٥- اعتقاد اهل سنّت پيرامون شخصيت حضرت زهرا سلام اله علیها چيست؟ ... 55
٢٦- آيا ((حديث كساء)) معتبر أست؟ .. 56
٢٧- أيا حضرت زهرا سلام اله عليها از خدا آرزوى مرك كردند؟.... 57
٢٨- جرا حضرت زهرا سلام الله عليها در برابر نابينا، پوشش خود را حفظ فرمودند؟ ...58
٢٩- روزه دارى خاندان على واطعام فقير ويتيم وأسير .... 59
٣٠ - شبهاى جمعه حضرت زهرا سلام ت عليها به كربلا تشريف مى أورند؟ .... 60
٣١ اينكه قسمتى از شبانه روز به نام حضرت زهرا سلام اس عليها است، چه حكمتى دارد؟ ..... 61
٣٢-جرابا وجود فضه. پيامبر براى فاطمه سلام الله عليها، تسبيحات را ...... 61
٣٣- اهميت تسبيحات حضرت زهرا-لام اله عليها در فرهنك تشيّع چيست؟ .... 63
٣٤ - أنواع تسبيحات حضرت زهرا سلام لله عليها را بيان فرماييد؟ ..... 64
٣٥- آيا ثواب تسبيحات حضرت زهرا سلام اته عليها از هزار ركعت نماز بالاتر است؟ ........ 64
٣٦ - رابطة حضرت زهرا سلام الته عليها با كل ياس چيست؟.... 65
٣٧- حضرت فاطمه سلام اته عليها: ((امام مانند كعبه است و ... )) يعنى چه؟ ..... 65
٣٨ - رضايت خدا در كرو رضايت فاطمه سلام اله عليها أست، يعنى چه؟ .... 66
٣٩ - از زيارات حضرت زهرا سلام الله عليها، كداميك معتبرتر است؟ ..... 67
٤٠- آيا در خانهاى كه نام فاطمه سلام الته عليها باشد، فقر وارد نمى شود؟ .... 68
٤١- بهترین چیز برای زن آن است كه نامحرم او رانبيند..... 69
٤٢- حضرت زهرا سلام اته عليها در آخرت ازجه كسانى شفاعت خواهند كرد؟ .... 69
٤٣- آیا روایاتی که در مورد كم ارزش بودن زن أمده جعلى هستند؟ .... 70
٤٤- صلوات حضرت زهرا سلام الته عليها داراى چه أهميتى است؟ ..... 71
٤٥- شهادت به حقانيت اهل بيت در اذان و اقامه ...... 72
٤٦- چكونه عشق به حضرت زهرا سلام الله عليها رادر دل جاى دهيم؟ ...... 73
٤٧- طريقة صحيح نماز حضرت زهرا سلام الله عليها رابيان فرماييد؟ .. ... 74
فصل چهارم: فاطمه سلام اتته عليها وپيامبر اكرم صلى الله عليه وآله
٤٨- فدک چه بود ؟ .... 79
٤٩- نبى اكرم: وقتى مشتاق بهشت مى شوم فاطمه رامى بويم ... 81
٥٠- تظلم خواهی اهلبیت در مورد فدک به خاطر چه بود ؟ .... 81
٥١- حضرت زهرا سلام الله عليها وحضرت رضاف پاره تن رسول الله ... 83
٥٢ - معناى كلام نبى اكرم كه فرمودند: «فِداها أبوها) چيست؟ .... 84
فصل ينجم: فاطمه وعلى عليهما السلام
٥٣- عقد ازدواج على نفه وفاطمه سلام لله عليها در آسمان بسته شده است ..... 87
٥٤- آيا در عروسى حضرت زهرا سلام الله عليها دف زده مي شده است؟ .... 87
٥٥ - آب ها مهريّة حضرت زهرأ سلام اله عليها أست، يعنى چه؟..... 88
٥٦- تعداد فرزندان حضرت زهرا سلام اله علیها چند نفر بوده است؟.... 89
٥٧- اشعار زنها در عروسى حضرت زهرا سلام له عليها، .... 90
٥٨- رفتار حضرت فاطمه سلام ات علیها با شوهرشان ، چگونه بود؟ ... 91
٥٩- آيا حضرت فاطمه سلام اله عليها براى على ا نورافشانى مى نمودند؟.... 92
٦٠- جرا حضرت زهرا سلام له عليها داراى كنيز بودند؟ ..... 93
فصل ششم: فاطمه سلام الله عليها بعد أز پيامبر صلى الله عليه وآله
٦١ - آيا حضرت زهرا سلام انه عليها داراى خواهر يا برادر بودند؟ ... 97
٦٢- جرادر حادثة غصب خلافت، حضرت زهرا سلام اله عليها به صحنه آمدند؟ .... 97
٦٣-آيا در سخنرانى فاطمه سلام لله عليها، صدايشان به كوش نامحرم نمى رسيد؟ ..... 97
٦٤- چرا حضرت زهرا سلام لته عليها به پشتِ در رفتند؟ ... 98
٦٥- سقط فرزند حضرت زهرا سلام ات عليها چقدر صحّت دارد؟ ..... 100
٦٦- آياقطع رابطه حضرت فاطمه سلام الته عليها يا غاصبان ولايت صحت دارد؟..... 100
٦٧- هنكام غسل حضرت زهرا سلام اته عليها، دو دست از كفن خارج شد ...... 101
٦٨- چرا حضرت زهرا سلام لتد عليها وصيت نمود تدفين ايشان مخفيانه باشد؟ .... 102
٦٩- چرا مزار حضرت زهرا سلام اله عليها مخفى مانده است؟ .. .. 103
٧٠- قاتلين حضرت زهرا سلام اله عليها چه كسانى بودند؟ .... 104
٧١- علّت كريه هاى حضرت زهرا سلام الله عليها، بعد أز رحلت پيامبر چيست؟ .. 105
٧٢- حكمت كريه هاى طولانى حضرت زهرأ سلام الله علبها چيست؟ .... 106
٧٣ جرا حضرت فاطمه سلام الته عليها دشمنان خودشان را نبخشيدند؟ ... 107
٧٤- خواب ومشاهده تورم بازوى حضرت زهرا سلام الله عليها ... 107
٧٥- جرا دهة فاطميه بركزار مى شود؟ .... 108
٧٦- آيا در هنكام ظهور امام زمان له، حضرت از قاتلين مادرشان انتقام می كیرند؟ ... 109
٧٧ - منشأ اختلاف زمان شهادت حضرت زهرا سلام الله عليها در چيست؟.... 110
٧٨- أيا حضرت زهرا سلام الته عليها هم رجعت مى فرمايند؟.... 111
فصل هفتم: فاطمه سلام الت عليها وشيعيان
٧٩- محرم شدن به حضرت زهرا سلام الله عليها از طريق مادر امكان دارد؟ ... 119
٨٠- آيا محرم شدن به حضرت زهرا سلام الله عليها، فضيلت دارد؟ .. 119
٨١- آیا انتساب به نبی اکرم از طریق مادر نیز صورت می گیرد؟.... 120
٨٢- آيا مشاهدة حضرت زهرا سلام اته عليها در خواب نشانة سيادت است؟.... 121
٨٣- آيا زيارت حضرت زهرا سلام انه عليها در خواب ممكن است؟ ... 122
٨٤- آيا عذاب سادات كنهكاردر قيامت سرما است؟. ... 122
٨٥- حكمت روايات متعدد در زمينة عظمت سادات؟ ... 123
٨٦- محرميت سلمان باحضرت زهرا سلام الله عليها ..... 124
٨٧- آيا سلمان فضيلت خاصى داشته است؟.... 125
٨٨- «عيد الزهرا)) چيست؟. ... 126
٨٩- آيا خشنودى حضرت زهرا سلام ات عليها در عيد الزهرا صحت دارد؟.... 127
٩٠- چرا تناسب سنّى حضرت خديجه باپيامبر اكرم مراعات نشده است؟ ..... 127
٩١- حضرت خديجه ثروت خود را از كجا بدست آورده بودند؟ ..... 128
السلام عليكِ يا فاطمة الزهراء
ريحانۀ من! دخترِ دل گسسته از دنيا، عزيز دلم، خدا تو را چند روزى به زمين امانت داد تا مردمان بدانند كه راز آفرينش زن چيست؟ و تَبلوُر حقيقت زن در كجا است؟ و اوج عروج آدمى تا چه پايه بلند است؟
مى دانم، مى دانم عزيزم، جان مادر!
مى دانم چه بَر دُردانۀ رسول خدا گذشت. مى دانم كه پارۀ تن من و مصطفى را چگونه آزردند، مى دانم، اما تو فقط بيا، بيا.
آه فاطمه! آمدنت به اين دنيا چه عجيب بود و اينك رفتنت چه غريب.
اكنون كه تو، اسماء را فرستاده اى تا آن كافور بهشتى را براى رحلت و رجعت تو به بهشت آماده كند، من به ياد آن جامه هاى بهشتى، آب كوثر و آن لحظه هاى شيرين تولّدت افتادم؛ كه تو از آسمان به زمين آمدى و اكنون كه آخرين لحظه هاى حيات درد آلودت سپرى مى شود، چون مرغ پر و بال مجروحى كه از قفسى هيجده ساله رها مى گردد، به سوى ما پر مى كشى.
بيا و آسمان را از انتظار درآور، بيا در آغوش من و پدرت قرار و آرام گير.
سلام بر تو: سلام بر پدرت و سلام بر شُويت و سلام بر فرزندان پاكت.
برگرفته از كتاب «كشتى پهلو گرفته»، سيد مهدى شجاعى
مجموعۀ «فاطمه، دخترى از آسمان» تلاشى است فروتنانه در زدودن غبار از چشمان انديشه نسل جوان، مخصوصاً دختران آفتاب، در بازشناسى منظومۀ بزرگ هستى و حقيقتِ زن، فاطمه زهرا «سلام الله عليها».
اين مجموعه در بردارندۀ پاسخهايى است از مرجع عالى قدر و فقيه اخلاقى حضرت آيت الله العظمى مظاهرى دامه ظله، زعيم حوزۀ علميۀ اصفهان، كه تقديم مى گردد.
سپاس و عرض ارادت به پيشگاه قطبِ دايرۀ امكان حضرت امام زمان عليه السلام و رضوانِ خداوند به ارواح پاك شهيدان، مخصوصاً شهيد محمد رضا احمديان و طلبِ عُلوِّ مقام براى عالمان وگذشتگان، خاصّه حضرت امام خمينى (ره) و آرزوى سلامتى رهبر معظَّم، حضرت آيت الله العظمى خامنه اى (دام ظله) و تشكّر فراوان از عزيزانى كه قدمى به
يارى برداشتند و آغوشى به مهر گشودند. - اميد كه قبول اوفتد -
خصوصاً جناب آقاى محمد حسن مظاهرى، فرزند بزرگوارحضرت آيت الله مظاهرى و مسئولِ دفتر معظم له، كه چونان گذشته، ما را رهين لطف خويش نمودند و در ارائه اين اثر، نقش فراوان داشتند.
در پايان خواهشمند است انتقادات و پيشنهادات خود را با شماره تماس 0913 308 6211 با ما در ميان بگذاريد.
عبد الرسول احمديان
على (مهرداد) آقا شريفيان
سال پيامبر اعظم (صلى الله عليه و آله) 1385
مناجات و تقديم
الهى، زبان به حمد و ستايشِ تو مى گشاييم و به توفيقى كه رفيق نمودى سپاس مى داريم و آسمانى ترين درود ها را به خاندان آسمانى پيامبر اعظم، محمد مصطفى صلى الله عليه وآله نثار مى كنيم و اين اثر را از سر صدق و اخلاص، به آستان دُردانۀ رسول، زهراى بتول سلام الله عليها، تقديم مى داريم.
خداوند متعال در تجلّيات خود، دو تجلّى بى بديل را داراست، يكى تجلّى ذاتى با همۀ اسماء و صفات حتّى اسماء و صفات مقدّسۀ خود حتّى اسماء و صفات مستأثره، كه در اثر اين تجلّى ذاتى، قرآن شريف پديد آمد؛
تِبْيٰاناً لِكُلِّ شَيْءٍ (نحل 89) [بيانگر همه چيز مى باشد]
هُدىً لِلنّٰاسِ (بقره 185) [هدايت است براى مردم]
و ديگرى تجلّى ذاتى با همۀ اسماءو صفات حتى اسماء و صفات مستأثره،
كه در اثر اين تجلّى، انوار مقدّس اهل بيت عليهم السلام، پديد آمد و آن انوار مقدّس در عرش خداوند سبحان بودند تا اينكه به اراده و منّت او به ابدان مطهّره منتقل گرديد، چنانكه در زيارت جامعه كبيره كه بهترين زيارات است مى خوانيم:
خَلَقَكُمُ اللَّهُ أَنْوَاراً فَجَعَلَكُمْ بِعَرْشِهِ مُحْدِقِينَ حَتَّى مَنَّ عَلَيْنَا بِكُمْ
فَجَعَلَكُمْ فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُه(1)...
1) - زيارت جامعه كبيره و بحارالأنوار 129/99
[خداوند شما را به صورت نورهايى آفريده و گرداگرد عرش خود قرار داد تا آنگاه خدا به وجودتان بر ما منت نهاده و شما را در خانه هايى مقرر داشت كه اجازه داده بود رفعت يابند و نامش در آنها برده شود...]
و در برخى روايات از بيان بلند نبّى مكرّم وارد شده است كه خطاب به اميرالمؤمنين عليه السلام فرموده اند: «خلقت حضرت زهرا سلام الله عليها، از نور مقدّس خداوند سبحان است(1)».
1) - عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع): قَالَ قُلْتُ لِمَ سُمِّيَتْ فَاطِمَةُ الزَّهْرَاءُ زَهْرَاءَ فَقَالَ لِأَنَّ اللَّهَعَزَّوَجَلَّ خَلَقَهَا مِنْ نُورِ عَظَمَتِهِ فَلَمَّا أَشْرَقَتْ أَضَاءَتِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ بِنُورِهَا... بحارالأنوار 12/43
اين قضيه از خصوصيات و امتيازات حضرت زهرا سلام الله عليها است؛ كه به پدر بزرگوار ايشان امر شد چهل روز از مردم كناره گيرى كردند و در غار حراءبه رياضت دينى و عبادت مشغول شدند و پس از چهل روز، جبرئيل امين از عالم غيب براى آن حضرت و خديجه رطب و سيب بهشتى آورده و آن دو بزرگوار تناول فرمودند و نور حضرت زهرا سلام الله عليها از پيامبر صلّى الله عليه و آله به حضرت خديجه سلام الله عليها، منتقل گرديد(1).
1) - بحار الانوار 188/8
اين امر، يك مسأله طبيعى نبوده بلكه معجزه بوده است و اختصاص به حضرت زهرا سلام الله عليها هم نداشته، بلكه دربارۀ بسيارى از ائمه طاهرين عليهم السلام و از جمله اميرالمؤمنين عليه السلام نيز
نقل شده و معجزه، امكان ذاتى و امكان وقوعى دارد.
4 - اينكه گفته شده «در تولد حضرت زهرا سلام الله عليها زنان بهشتى به كمك خديجه آمدند(1)» يعنى چه؟
آنچه مسلّم است، اين است كه خداوند سبحان براى احترام حضرت خديجه عليها السلام از عالم غيب افرادى را فرستاده است، چنانكه براى حوّاريين حضرت عيسى عليه السلام، از عالم غيب مائده اى فرستاده است، چنانكه براى قوم حضرت موسى عليه السلام، مائده اى به نام «مَنّ و سَلْوى» (بقره 57) فرستاده است، لكن خصوصيات اين مسائل و موارد، معلوم نيست.
1) - بحار الانوار 30/4 و همان 80/16
نام مبارك آن حضرت، فاطمه است و القاب متعدّدى براى آن بزرگوار است كه تفسير هر يك و وجه تسميۀ آن وجود مقدّس در روايات مربوطه آمده است كه بايد به محلّ آن مراجعه شود(1). چنانكه در تفسير اسم مبارك ايشان هم مطالب عميقى وارد شده واز جمله آنكه: وجه تسميه فاطمه آن است كه مردمان از درك شأن و حقيقت مقدّسۀ آن حضرت، مفطوم و ناتوان هستند و ادراك
1) معرفى كتاب: جُنَّة العاصمة، آيه الله ميرجهانى؛ جرعه اى از كوثر، على رضا سبحانى نسب
حقيقت و شخصيت والاى او، اختصاص به خداى سبحان و پدر و شوهر و فرزندان والا قدر او دارد 2(1)
قال صادق (ع): اِنَّما سُمِّيَتُ فَاطِمَةُ لِأَنَّ الخلقَ فَطَموا عن مَعرِفَتِها (همانا او، فاطمه ناميده شد زيرا كه مخلوقات از شناخت او عاجزند.) تفسير فرات كوفى 581
.همانا رسول الله صلى الله عليه و آله انى سميت ابتني فاطمه لان الله عزوجل فطمها و فطم من احبها من النار
همانا دخترم را فاطمه ناميدم زيرا خداوند اورا و دوستان را از آتش جهنم محفوظ داشته است
قال صادق السلام: انما سميت فاطمه لان الخلق فطموا عن معرفتعا
همانا او فاطمه ناميده شده زيرا مخلوقات از شناخت او عاجزند. تفسير فرات كوفى 581
1) 2 - قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلّى الله عليه و آله: إِنِّي سَمَّيْتُ ابْنَتِي فَاطِمَةَ لِأَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فَطَمَهَا وَ فَطَمَ مَنْ أَحَبَّهَا مِنَ النَّارِ ِ (همانا دخترم را فاطمه ناميدم زيرا خداوند او را و دوستانش را از آتش جهنم محفوظ داشته است) بحارالأنوار 12/43
اسم مبارك آن حضرت، فاطمه سلام الله عليها است و القاب متعدّدى دارند كه مشهورترين آن، «زهرا» است. و خوب است كه بدون وضو لمس نشود(1)
اراكى، خوئى، سيستانى، تبريزى، زنجانى: احتياط مستحب مس ننمايد.
.1) مراجع عظام: امام ره:، فاضل، مكارم، بهجت: بنابراحتياط واجب مس ننمايد.
7 - لقب «اُمّ ابيها(1)» از القاب حضرت زهرا سلام الله عليها به چه معنا است؟
چون شخصيت پيامبر گرامى صلّى الله عليه و آله مرهون آن بانوى بزرگوار است؛ همانطوركه شخص پيامبر گرامى مرهون مادرشان مى باشند. چنانكه حضرت آمنه عليها السلام مادر نبى مكرّم اسلام صلّى الله عليه و آله براى شخص آن وجود مقدّس جزء العلّة هستند، حضرت زهرا سلام الله عليها، براى شخصيت پيامبر اكرم صلّى الله عليه و آله، جزء العلة مى باشند. و اين معناى لقب مبارك صديقۀ طاهره سلام الله عليها به «اُمّ ابيها» است.
1) - از نظر لغوى به معنى «مادر پدرش» مى باشد.
8 - در معناى لقب «طاهره» گفته اند: به اين دليل است كه حضرت عادت زنانه نداشته اند(1). آيا اين به عنوان فضيلت و كرامت ويژه مى باشد يا علّت طبيعى داشته است؟
اين يك اعجاز براى حضرت زهرا سلام الله عليها بوده كه اين جريان طبيعى را خنثى نموده است و از اين جهت بعد از سِقط حضرت محسن عليه السلام، بلافاصله براى اداء آن خطبۀ غرّاء [در دفاع از ولايت] به مسجد مشرّف شدند.
1) - چنانكه در معناى «بتول» هم چنين آورده اند.
9 - چرا به حضرت زهرا سلام الله عليها، «حَوراء الإنسية(1)» لقب داده اند؟
اين جمله با جملۀ سيدة النّساء العالمين، مرادف و هم معنى است.
1) بحار الانوار 63/43 «حَوراء الإنسية» از نظر لغوى به معنى «دخترِ بهشتى انسانى» است.
مقام اهل بيت عليهم السلام در فضيلت، تفاوتى ندارد؛ زيرا يك تجلّى بوده اند و نور واحد؛ لكن به اعتبار ظروف، چهارده نور شده اند. امّا مقام «نبوّت» از خصوصيت ويژه اى برخوردار است، چنانكه مقام «اُبوّت و اُميت(1)» اميرالمؤمنين و حضرت زهرا سلام الله عليهما براى بقيۀ ائمه عليهم السلام، از خصوصيت ديگرى برخوردار است و اين بحث تفصيلى دارد كه در اين مجال نمى گنجد.
1) پدرى و مادرى
اين حديث شريف، قسمت اوّلش يعنى عبارت «لَوْلاكَ لما خَلَقْتُ الأفْلاكَ(1)» سنداً متواتر(2)است. ولى قسمت آخر و دنبالۀ آن يعنى عبارت «و لَوْلا عَليٌ لَمْا خَلَقتُكَ و لَولا فاطِمَةُ لَمْا خَلَقْتُكُما» سنداً ضعيف است(3)، امّا از نظر واقعيت، مشتمل بر يك مطلب عرفانى دقيق بوده و كاملاً مطابق با حقايقِ عالمِ وجود است. توضيح مختصر مطلب آن است كه:
1) - بحار الانوار 405/16
2) خبر جمعى از راويان، كه عادتاً احتمال تبانى ايشان بر دروغ امكان نداشته باشد را خبر متواتر گويند.
3) حضرت آيت الله مير جهانى ره در كتاب شريف جنة العاصمة صفحه 148 ضمن تحقيقات خويش، سند اين روايت را بيان نموده اند. وى مى گويد: سلسله راويان حديث همه عدل امامى و از بزرگان مشيخه به شمار مى روند و سند حديث در نهايت اتقان است. ايشان مى فرمايند: فى كتاب كشف اللئالي لصالح بن عبد الوهاب بن العرندس عنه روى عن الشيخ ابراهيم بن الحسن الذرّاق عن الشيخ على بن هلال الجزايرى عن الشيخ احمد بن فهد الحلي عن الشيخ زين الدين علي بن الحسن الخازن الحايري عن الشيخ ابي عبد الله محمد بن مكي الشهيد بطرقه المتصله الى ابي جعفر محمد بن علي بن موسى بن بابويه القمي بطريقه الى جابربن يزيد الجعفي عن جابربن عبدالله الانصارى عن رسول الله صلى الله عليه و آله عن الله تبارك و تعالى انه قال: يا احمد! لولاك لما خلقتُ الَافْلاك و لَوْلا عَليٌ لَمْا خَلَقتُكَ و لَولا فاطِمَةُ لَمْا خَلَقْتُكُما. ثم قال جابر: هذا من الاسرار التي امرنا رسول الله صلى الله عليه و آله بكتمانه الّا عن اهله. (خداوند فرمود: اى احمد! اگر تو نبودى افلاك را نمى آفريدم و اگر على نبود تو را نمى آفريدم و اگر فاطمه نبود هيچ يك از شما را نمى آفريدم. سپس جابر گفت اين از اسرارى است كه پيامبر، ما را به كتمان آن جز براى اهلش فرمان داد.)
پيامبر اكرم صلّى الله عليه وآله - كه مظهر تامّ نبوّت است - علّت ما سوى الله(1)است «لَوْلاكَ لما خَلَقْتُ الأفْلاكَ» و ولايت هم - كه مظهر تامّآن اميرالمؤمنين عليه السلام است - علّت نبوّت است «ولَوْلا عَليٌ لَمْا خَلَقتُكَ» و حضرت زهرا سلام الله عليها - كه مظهرتامّ حجّت است؛ چنانچه حضرت زهرا سلام الله عليها، حجّت برحضرات معصومين عليهم السلام هستند علّت غايى(2)براى ما سوى الله است «و لَولا فاطِمَةُ لَمْا خَلَقْتُكُما».
خصوصيات اين امر معلوم نيست. لكن آنچه مسلّم است و از امتيازات بى بديل حضرت زهرا سلام الله عليها مى باشد اين است كه پس از وفات پدر بزرگوارشان، جبرئيل امين تا مدتى بر آن وجود مقدّس نازل مى شده(1)و از طرف حضرت حق تعالى وقايع و مسائل را بيان مى كرده و اميرمؤمنان عليه السلام هم به عنوان كاتب وحى الهى آن مطالب را مرقوم مى فرموده است و همين مرقومۀ مباركه، كتابى شده است به نام مصحف فاطمه عليها السلام كه در روايات
1) - به همين دليل به حضرت زهرا، لقب «مُحَدَّثَة» داده اند. محدثه، از نظر لغوى به معنى كسى است كه سخن فرشتگان را مى شنود؛ اعتقاد شيعيان اين است كه ائمه اطهارعليهم السلام همگى محدَّث مى باشند. امام صادق (ع) مى فرمايند: فاطمه دختر رسول خدا محدَّثه بود نه پيامبر؛ فاطمه را از اين جهت محدَّثه مى ناميدند كه فرشتگان از آسمان بر او نازل مى شدند و با او همانگونه كه با مريم دختر عمران (مادر حضرت عيسى) گفتگو داشتند، اينچنين سخن مى گفتند: يا فاطمه! به درستى كه خداى تعالى تو را پاك و منزه گردانيد و از تمام زنان عالم برترى داد. بحار الانوار 206/14 و همان 78/43
ائمه طاهرين عليهم السلام به آن تصريح شده و هميشه در نزد آن بزرگواران بوده؛ و اينك نيز در نزد حضرت ولى الله الاعظم ارواحنا له الفداء است. و اين امر از مسلّمات نزد شيعه است و به تعبير بلند استاد بزرگوار ما حضرت امام قدّس سرّه، اين قضيه، برترين فضيلت براى حضرت زهرا سلام الله عليها است كه انحصارِ در اين فضيلت از آنِ وجود مقدّس ايشان است و روايات مربوط به اين مطلب را مرحوم ثقة الاسلام فيض كاشانى در كتاب شريف وافى(1)ذكر فرموده اند.
به همين دليل به حضرت زهرا لقب محدثه داده اندمحدثه از نظر
1) وافى، كتاب الحجة
لغوى به معنى كسى كه سخن فرشتگان را مى شنود اعتقاد شيعيان اين است كه ائمه اطهار عليهم السلام همگى محدث مى باشند. امام صادق (ع) مى فرمايد: فاطمه دختر رسول خدا محدثه بود نه پيامبر فاطمه راازاين جهت محدثه مى نامند ند كه فرشتگان از آسمان بر او نازل مى شدند و با او هماهنگونه كه با مريم دختر عمران (مادر حضرت عيسى) گفتگو داشتند.
اينچنين سخن مى گفتند. يا فاطمه به درستى كه خداى تعالى تورا پاك و منزه گردانيد و از تمام زنان عالم برترى داد. بحارج 14 ص 206
مرحوم ثقة الاسلام كلينى اعلى الله مقامه در كتاب شريف اصول كافى رواياتى را در اين خصوص آورده اند(1)، اين صحيفه نزد امام معصوم و در زمان ما، نزد امام عصر عليه السلام مى باشد. لكن آنچه مسلم است اينكه جزئيات وارده در اين مصحف شريفه معلوم نيست؛ ان شاء الله با ظهور بقية الله عجّل الله تعالى فرجه الشّريف، حقايق آن مصحف مباركه معلوم گردد.
1) كافى 239/1 كتاب الحجّة، بابٌ فيه... ومصحف فاطمة عليها السلام
وجودِ مقدّس حضرت زهرا سلام الله عليها، وجودِ با عظمتى است كه على القاعده هميشه با مجرّدات ارتباط داشته است ولى خصوصيات اينگونه امور معلوم نيست.
آنچه معلوم است اينكه براى آن حضرت، گاهى از عالم غيب، طعام و
مائدۀ آسمانى آورده مى شد؛ نظير حضرت مريم عليها السلام و نظير حواريين حضرت عيسى عليه السلام و نظير «مَنّ و سَلوى» (بقره 57) براى قوم حضرت موسى عليه السلام؛ لكن از كجا؟ و اينكه بهشت در اين روايات دقيقاً به چه معناست؟ نمى دانم و اين ظاهراً از متشابهات در روايات است. و در مورد قسمتِ آخرِ سئوال بايد گفت: بهشتِ موعود به مراتبى كه دارد، موجود بوده است و البته نِعَم مختلف آن براى اهل بهشت بايد از دنيا به وسيلۀ اعمال صالح بندگان تهيه شود چنانكه جهنّم و عذابهاى آن هم، چنين است.
اين امتيازات ويژه، اعطاء و عنايت خاصّ خداوند تعالى است و به تعبير بلند استاد بزرگوار ما حضرت امام خمينى قدّس سرّه، خداى سبحان اراده فرموده كه دو تجلّى با تمام اسماء و صفات حتى اسماء و صفات مستأثره داشته باشد كه از يك تجلّى، قرآن كريم و از تجلّى ديگر اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام، پديدار شد. اين امر، ارادۀ حق تعالى و عنايت ويژۀ اوست.
نبى اكرم و اهل بيت معظّم ايشان، عليهم جميعاً صلوات الله و سلامه، همگى، سرمشق يك انسان مسلمان واقعى هستند و سيره و روش آنها، بايد سرلوحۀ عمل آنان قرار گيرد، و لذا خداى تعالى مى فرمايد:
لَقَدْ كٰانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اَللّٰهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كٰانَ يَرْجُوا اَللّٰهَ وَ اَلْيَوْمَ اَلْآخِرَ وَ ذَكَرَ اَللّٰهَ كَثِيراً
(احزاب 21)
[مسلّماً براى شما در زندگى رسول خدا سرمشق نيكويى بود، براى آنها كه اميد به رحمت خدا و روز رستاخيز دارند و خدا را بسيار ياد مى كنند.]
بنابراين حضرت زهرا سلام الله عليها نه تنها اُسوه و سرمشق حقيقى زنان و دختران هستند، بلكه اُسوه حسنۀ همۀ انسان ها مى باشند و اساساً در فرهنگ قرآن كريم، اگر انسانى وارسته شد، الگوى ديگر انسانهاست و فرقى ميان زن و مرد نيست. زن خوب، الگوى همۀ انسان ها چه زنان و چه مردان است، چنانكه مرد خوب هم، الگوى همۀ انسانهاست چه مردان و چه زنان.
فرقى نيست؟
حضرت زهرا سلام الله عليها، علّت غايى براى ما سوى الله است و از محبوبيت بى بديلى نزد خداوند تعالى برخوردارند و لذا طبع قضيه اقتضاء دارد كه اوّلين كسى كه فائز به درجات قرب الهى در روز قيامت مى شود، وجود مبارك آن حضرت باشند.
فاطمه سلام الله عليها، نفس خير و فضيلت است و اگر فضيلت و خير، مجسّم گردد، حضرت زهرا سلام الله عليها مى شود. آن وجود مقدّس در عالم جبروت، تجلّى تامّۀ حضرت حق تعالى است و درعالم ناسوت، يك انسان كامل است كه حجّت بر همۀ ائمۀ معصومين عليهم السلام است و تواضع همۀ اهل عصمت را برانگيخته، تا آنجا كه نبى مكرّم صلّى الله عليه و آله كه اشرف خلايق و
افضل انبياء است، مكرّراً دست آن وجود مبارك را مى بوسيدند و خود را فدايى آن نازنين مى دانستند. و در عالم قيامت هم، آن حضرت حقيقتِ كوثر است كه هر كس جرعه اى از آن بنوشد از هر عيب و نقص ظاهرى و باطنى، تزكيه و تطهير مى شود و پس از آن، لياقت قرب الهى و بهشت خداى سبحان را پيدا مى كند.
روايات متعدّدى در خصوص حوض كوثر ذكر شده است(1). اين حوض بنابر آنچه در روايت نبّى مكرّم صلّى الله عليه و آله خطاب به
1) - بحارالانوار 16/8 باب 20 صفة الحوض و ساقيه (ع)
حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام آمده است، تحت عرش الهى، جارى است و توصيفات خاصّه اى دارد كه پيامبر مكرّم بيان فرموده و سپس مى فرمايند: «يا علي إنَّ هذَا الَّذي لي وَ لَكَ وَ لِمُحِبّيكَ مِنْ بَعْدي»(1)
[اى على! همانا اين حوض براى من، تو و دوستان تو بعد از من است]. آنچه از مجموع اين روايات به خوبى برداشت و تفسير مى شود آن است كه در عالم قيامت، كسانى كه بهشتى هستند، به دستِ ولايت، از آب آن حوض مطهّر مى نوشند و مورد شفاعت واقع مى گردند و ساقى آن حوض اميرالمؤمنين عليه السلام است و حكمت اين مسأله آن است كه اهل بهشت با
1) - بحارالانوار 18/8.
وسيلۀ ولايت كه هدايت تكوينى در دست اوست و واسطۀ فيض بين خدا و مخلوق است، به بهشت مى روند و بدون شفاعت آن بزرگان و بدون راهنمايى و هدايت يافتن از مقام ولايت، ورود در بهشت كه همان مراتب قرب الهى است، ممكن نخواهد بود و چنانچه در پاسخ سئوال قبلى گفته شد، حقيقت كوثر، وجود مقدّس حضرت زهرا سلام الله عليها است كه تطهير و تزكيه اهل بهشت، مرهون آن وجودِ طاهرۀ مطهره است و سلام الله الزاكيات الطّيبات عليها و على ابيها و بعلها و بنيها والسّر المستودع فيها. [اى فاطمه! درود هاى پاك و پاكيزه الهى براو باد و بر پدرش و همسرش و فرزندانش...]
اينگونه روايات كه در موارد ديگرى هم وارد شده نظير آنكه فرموده اند: شب نيمۀ شعبان، شب قدر است، به اين معناست كه شبِ قدرِ معهود(1)كه در ماه مبارك رمضان واقع گرديده، موجب تقرّب بندگان به خداى تعالى است و هركس در آن شب، براى تقرّب به خداوند سبحان تلاش كند، به درجات قرب او دست خواهد يافت. همچنين متابعت از حضرت زهرا عليها السلام يا عبادت در شب نيمۀ شعبان
1) حقيقى و وعده داده شده
، مثل شب قدر، موجب عنايت خاصّ الهى و مقام قرب او به خداوند تعالى است.
اولّاً، آمدن يك اسم در قرآن كريم صرفاً، فضيلتى نيست؛ زيرا در قرآن اسم ناصالحان و ناپاكان نيز آمده است مثل شيطان، فرعون، قارون، ابولهب و نظاير آن، و لذا نام همه انبياء و اولياء الهى هم در قرآن كريم ذكر نشده و فقط نام تعدادى از انبياء در قرآن شريف آمده است.
ثانياً از نظر ادبى، در
برخى مواقع، نام كسى يا مطلبى را ذكر كردن به وسيلۀ كنايه، رساتر و بهتر است، از اين جهت نام مبارك اميرالمؤمنين على عليه السلام نيز در قرآن كريم تصريح نشده، ولى با كنايه بطور مكرّر و متعدّد از آن حضرت و مقام ولايت و امامت آن بزرگوار و جانشينان و فرزندانشان ذكر و ياد شده است(1)
1) - مائده 50، معروف به آيه ولايت. معرفى كتاب: ولايت على (ع) در قرآن كريم و سنت پيامبر، علامه عسگرى واز منابع اهل سنت: 1. مناقب على ابن ابى طالب، نوشته امام احمدحنبل، متوفاى 241 ه ق 2. فضايل على (ع)، نوشته جلال الدين عبدالرحمان سيوطى شافعى، متوفاى 911 ه ق
بنوشند تا لياقت بهشت را پيدا كنند و هر كس از آن، جرعه اى بياشامد، انسان كامل مى گردد؛ و از جمله «كلمة الله» در آيه:
فَتَلَقّٰى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِمٰاتٍ (بقره 37) [سپس آدم از پروردگارش كلماتى را دريافت نمود]
كه منظور، انوار عترت طاهره است كه بارزترين مصداق اَسماء الهى هستند و در ميان آنان نور حضرت زهرا سلام الله عليها از درخشندگى ويژه اى برخوردار است. و اينگونه ذكر كردنِ كنايى، هم از نظرفصاحت و بلاغت ادبى وحتى از نظر سياسى و اجتماعى، بهتر است.
از [متن] تاريخ و از جمله، صدر خطبۀ(1)حضرت زهرا عليهاالسلام كه شيعه و سنّى نقل كرده اند، استفاده مى شود كه آن حضرت، علاوه بر مقنعه، چادرى كه سرتاپاى مبارك آن حضرت را مى پوشانده، داشته اند و نيز استفاده مى شود، كه به مجرّد ورود حضرتش به مسجد رسول الله صلّى الله عليه و آله، پرده اى ميان مردها و زنها حائل كرده اند و آن حضرت در طرفِ (قسمتِ) زنها، خطبۀ غرّاءِ ماندگارِ خود را ايراد فرموده اند.
1) بحار الانوار 215/29
كلّيه اهل بيت عليهم السلام، در نزد اهل تسنّن از حيث حَسَب و نَسَب داراى مقامات عاليه هستند و در اين جهت، كتب متعدّدى از آنان وجود دارد(1).
حديث كساء، سند معتبر ندارد؛ لكن يك نحو توسّل است و از اين جهت خواندن آن اشكال ندارد.
1) - معرفى منابع اهل سنت: انساب الاشراف 586/1؛ تاريخ طبرى 202/3؛ شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد 147/2
اينگونه گفته ها كه در لسان محاورات عمومى هم وجود دارد كنايه از بزرگى و عظمت مصيبت است؛ چنانكه در قرآن كريم نيز از قول حضرت مريم عليهاالسلام، چنين آرزويى نقل شده است. قٰالَتْ يٰا لَيْتَنِي مِتُّ قَبْلَ هٰذٰا وَ كُنْتُ نَسْياً مَنْسِيًّا (مريم 23)
[اى كاش، پيش از اين مُرده بودم و يكسر فراموش شده بودم.]
بنابراين اينگونه گفته ها، كنايى است نه اينكه مخالفت با ارادۀ تكوينى خداوند تعالى باشد.
28 - چرا حضرت زهرا سلام الله عليها در برابر شخص نابينا باز هم پوشش خود را حفظ فرمودند(1)؟
نظر و ديد خود را حفظ فرمود نه پوشش خود را. و به پيامبر اكرم صلّى الله عليه و آله هم عرض كردند كه اگر او مرا نمى بيند، من او را مى بينم و انگيزه و داعيه اى براى اين نظر و ديد، هر چند حلال، نيست.
1) - فرد نابينائى اجازه خواست كه به منزل فاطمه عليها السلام وارد شود، آن گرامى خود را از او پوشيده داشت. رسول خدا صلّى الله عليه و آله به او فرمود: چرا خود را پوشيده داشتى در حالى كه نابيناست و تو را نمى بيند؟ عرض كرد: اگر او مرا نمى بيند من او را مى بينم، و نيز رايحه و عطر را مى بويد و شامه اش سالم است. رسول خدا صلّى الله عليه و آله فرمود: گواهى مى دهم كه تو پاره تن منى، بحارالانوار 91/43
29 - در ماجراى سه روز، روزه دارى(1)خانوادۀ حضرت على عليه السلام و اطعام فقير و يتيم و اسير، آيا افطار با آب براى فرزندان حضرت ضرر نداشت و آيا اين مصداق ضرر رساندن به خود نمى باشد؟
به عقيدۀ اينجانب، اين اطعام در سه مرتبه از شب بوده است و آن بزرگواران آن شب ها را افطار نفرموده اند. لكن خصوصيات اين مسئله، ثمرۀ خاصى در بر ندارد و ضرورتى به گفتگو در پيرامون آن نيست.
1) بحار الانوار 245/35
اگر چه ممكن است حقيقت و باطن اينگونه مطالب براى ما قابل درك نباشد؛ لكن چنانكه جناب ابن قولويه در كتاب شريف كامل الزّيارات هم نقل فرموده اند.
امام صادق عليه السلام مى فرمايند:
وَ اللَّهُ يَزُورُهُ فِي كُلِّ لَيْلَةِ جُمْعَةٍ يَهْبِطُ مَعَ الْمَلَائِكَةِ إِلَيْهِ وَ الْأَنْبِيَاءُ وَ الْأَوْصِيَاءُ وَ
مُحَمَّدٌ أَفْضَلُ الْأَنْبِيَاءِ وَ نَحْنُ أَفْضَلُ الْأَوْصِيَاء(1)
و روايات ديگرى هم در همين مضمون صادر شده است و اينكه در اين روايات
1) - بحارالأنوار 60/98 و كامل الزيارات باب 38 صفحه 113
تصريح شده است كه خداى سبحان در هر شب جمعه، امام حسين عليه السلام را زيارت مى فرمايد، كنايه از تجلّى خاصّو عنايت ويژۀ حضرت حق سبحانه و تعالى و فيض و رحمت خاصّه بر آن قبر مطهّر و منوّر است. - رزقنا الله و اياكم زيارته -.
در رواياتى وارد شده است كه ايام هفته هر يك به نام يكى از حضرات معصومين عليهم السلام است و لذا زيارات و نمازهاى مخصوصه براى آن وارد شده كه علماء و محدثين بزرگ در كتب ادعيه و زيارات، نظير سيدبن طاووس در اقبال الاعمال و جمال الاسبوع و مرحوم كفعمى در البلد الامين و از جمله مرحوم محدّث قمى
در مفاتيح الجنان نقل فرموده اند. و حكمت اين مسائل آن است كه در هر روز و ساعتى، قلب و دل و ذهن و فكر ما به ياد آن بزرگوران معطّر و منوّر باشد؛ به اين وسيله از عنايات و فيض الهى و هدايت هاى آنان برخوردار گشته واز معصيت ها و خطاها در امان قرار بگيريم.
32 - با توجه به وجود كنيزى به نام فِضّه، براى حضرت فاطمه سلام الله عليها، چرا پيامبر تسبيحات(1)را به ايشان سفارش نمودند؟
بنابر آنچه در تاريخ نقل شده است، چون حضرت زهرا سلام الله عليها در امور خانه نياز به همكارى و كمك كار داشته اند، تصميم گرفتند با پيامبر اكرم صلّى الله عليه و آله،
1) پيامبر صلّى الله عليه و آله فرمودند: هر وقت خواستيد بخوابيد، سى و سه مرتبه ذكر «سبحان الله» و سى و سه مرتبه ذكر «الحمد الله» و سى چهارمرتبه ذكر «الله اكبر» را فراموش نكنيد. اثرى كه اين عمل در روح شما مى بخشد از اثرى كه يك خدمتكار در زندگى شما مى بخشد بسى افزون تر است. بحار الانوار 24/10. (به نقل از شهيد مطهرى، داستان راستان جلد 2)
در اين خصوص صحبت كنند، ولى وقتى نزد ايشان آمدند، قبل از طرح موضوع، آن بزرگوار فرمودند كه: «اين تسبيحات از دنيا و آنچه در دنياست بهتر است» و حضرت زهرا هم آن مطلب را طرح نفرمودند و با حالت سُرور وصف ناپذير از خدمت حضرت مرخّص شدند و به نزد اميرالمؤمنين آمدند و قضايا را نقل كردند و بعداً پيامبر گرامى صلّى الله عليه و آله، فضّۀ خادمه را به حضرت زهرا هديه نمودند.
اوّلاً، نَفْسِ تسبيحات داراى اهميت والايى است چه از حيث معانى عظيمه كه در آن نهفته است و چه از حيث ذكر اين تسبيحات؛ ثانياً انتساب اين تسبيحات با آن شكل مخصوص به حضرت زهرا عليها السلام، اهميت آن را مضاعف مى كند و ثالثاً توجه به شأن نزول آن كه در روايات مربوطه آمده نيز از اهميت خاصّى برخوردار است. رابعاً ثواب ها و پاداش هاى الهى، تفضّلى است نه استحقاقى و اين تفضّل الهى براى ترغيب به آن اعمال مقدّسه است.
آنچه مشهور و مورد عمل بزرگان است، سى و چهار مرتبه «الله اكبر»، سى و سه مرتبه «الحمدلله» و سى و سه مرتبه «سبحان الله» واگر بعد از آن، كلمۀ مقدّسۀ «لا اله الا الله و الله اكبر» گفته شود خوب است ولى جزء تسبيحات حضرت زهرا سلام الله عليها نيست.
اين فرمايش امام صادق عليه السلام، كنايه از عظمت آن تسبيحات است(1)و از اين جهت بايد مورد توجّه همۀ شيعيان باشد.
1) كافى 343/3 و وسايل الشيعة 1024/4
اين سخن، سخنى كنايى است و كنايه از لطافت خاصّ وجودى آن حضرت است چنانكه گل سرخ را منتسب به پدر بزرگوار ايشان مى كنند.
معناى اين فرمايش آن است كه مردم بايد عقلانيت سياسى و اجتماعى و شعور دينى آنان، ارتقاء يابد و اطراف اهل بيت عليهم السلام اجتماع كنند تا دشمنان طمع و غصبِ حقّ آنان در خلافت و رهبرى امّت ننمايند.
اين روايت در بيان امرى است كه اختصاص به حضرت زهرا سلام الله عليها ندارد و همۀ اهل بيت عليهم السلام چنين اند؛ زيرا خداى سبحان مى فرمايد:
مَنْ يُطِعِ اَلرَّسُولَ فَقَدْ أَطٰاعَ اَللّٰهَ (نساء 80)
[هر كس از پيامبر فرمان بَرد، در حقيقت، خدا را فرمان برده]
اطاعت از آن بزرگواران، اطاعت از خداى تعالى و مخالفت با آنها، مخالفت با خداى تعالى است و اين مطلب يك امر ضرورى در اسلام است.
زياراتى را كه محدّث قمى عليه الرّحمه در مفاتيح الجنان در اعمال سوّم جمادى الثّانى نقل فرموده اند، در حاليكه از حيث لفظ كوتاه است، لكن بسيار پرمحتوا و عميق و از نظر سند و دلالت، در كمال اعتبار است.
40 - در روايت آمده «در خانه اى كه نام محمّد يا على و... و فاطمه باشد، فقر وارد نمى شود(1)» معناى اين روايت چيست؟
اگر اعمال ناشايستِ صاحب خانه و والدين، موجب فقر نشود و يا غنا را نابود نكند، به واسطۀ اين اسماء، خداى سبحان، در آن خانه غنا را عنايت مى فرمايد.
1) - وسايل الشيعة 396/21
41 - آيا فرمايش حضرت فاطمه سلام الله عليها كه: «بهترين چيز براى زن آن است كه نامحرم او را نبيند(1)»، با رسيدن زن به كمال منافات ندارد؟
برترين كمال براى زنان، عفّت و حيا است و مراعات آنان نسبت به اين امور، كمالِ روحى آنان را مى افزايد.
شفاعت، لياقت مى خواهد؛ بنابراين تا كسى لياقت لازم را پيدا نكند، سعادتِ شفاعت، نصيب او نخواهد شد. و در آيات و روايات مربوط به شفاعت، شرايط آن آمده است كه بايد به محلّ آن رجوع كرد.
1) - ازفاطمه زهراسلام الله عليها سؤال شد: «براى زنان چه چيز بهتر است؟» در جواب فرمودند: «براى زنان بهترين چيز آن است كه مردان را نبينند و مردان نيز آنان را نبينند» كشف الغمة 23/2 و منتهى الآمال 161
حضرت زهرا سلام الله عليها مى باشد؛ آيا مطلب فوق را صحيح مى دانيد؟
رواياتى كه از نبى اكرم صلّى الله عليه و آله از طُرُق شيعه و سنّى در خصوص مقام و عظمت حضرت زهرا سلام الله عليها وارد شده، آن قدر عظيم القدر و پرمحتوى است، كه همگى حاكى از شخصيت آن وجود مقدّس و موجب فخر و شرف براى زنان عالم است و آن مطلبى كه نقل مى كنيد صحيح نيست.
44 - صلوات حضرت زهرا(1)سلام الله عليها داراى چه اهميتى است و عبارت «سرّ مُستَودَع» يعنى چه؟
اين صلوات، نزد بزرگان به ويژه اهل سير و سلوك و معنا، داراى اهميت بسيار است، مخصوصاً ختم آن صلوات، كه 135 مرتبه به عدد كلمۀ «فاطمة» - به حروف ابجد - است. و مراد از سرّ مستودع در آن صلوات، حضرت ولى الله الاعظم ارواحنا فداه است.
1) - اللّهمَّ صَلِّ عَلى فاطِمَةَ وَ اَبيها وَ بَعلِها و بَنيها وَ السِّرِ المُستَودَعِ فيها بِعَددِ ما اَحْاطَ بِه عِلْمُكَ. [خداوندا، بر فاطمه و بر پدرش و همسرش و فرزندانش و سر مستودع او درود فرست، به وسعتِ علم بى نهايت خود]
شهادت به ولايت اميرالمؤمنين عليه السلام، جزء اذان و اقامه نيست؛ ولى چون فعلاً مصداقِ شعار شيعه است، واجب است گفته شود؛ ولى شهادت به حقّانيت اهل بيت عليهم السلام، يك امر خود درآورى(1)است و نبايد باشد، مضافاً به اينكه در شهادت به ولايت اميرالمؤمنين عليه السلام، شهادت به حقانيت همۀ اهل بيت عليهم السلام، نهفته است.
1) غير مأثور يعنى مطلبى كه از معصوم وارد نشده است.
قرآن شريف، پاسخ اين سئوال را فرموده است:
إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اَللّٰهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اَللّٰهُ... (آل عمران 31)
[اگر خدا را دوست داريد، از من پيروى كنيد تا خدا دوستتان بدارد...]
متابعت از آن حضرت و پدر بزرگوار و همسر عالى قدر و فرزندان عزيزشان، بهترين اظهار محبّت به آن حضرت است.
آنچه را محدّث قمى عليه الرحمه در مفاتيح الجنان(1)آورده اند، بسيار خوب است.
روايت شده كه حضرت فاطمه سلام الله عليها دوركعت نماز مى كرد كه جبرئيل تعليم او كرده بود در ركعت اول بعد از سوره حمد صد مرتبه سوره قدر و در ركعت دوم بعد از حمد صد مرتبه سوره توحيد مى خواند و چون سلام مى گفت اين دعا را مى خواند:
1) مفاتيح الجنان باب اول صفحه 66
وسيدبن طاووس گفته است كه در روايت ديگر وارد شده است كه بهد از اين نماز تسبيح مشهور حضرت فاطمه عليها السلام را كه بهد از هر نماز خوانده مى شود بخواند و بهد از آن صد مرتبه صلوات بر محمد و آل محمد بفرستد (مفاتيح الجنان باب اول صفحه 66)
فدك، واگذار شده به حضرت رسول صلّى الله عليه و آله بوده است كه در قرآن و روايات به آن «فىء(1)» گفته شده و در تحت مالكيت نبّى مكرّم صلّى الله عليه و آله بوده است و آن حضرت به امر خداوند سبحان به حضرت زهرا سلام الله عليها واگذار فرموده اند و شايد بتوان از قرآن كريم، استفاده كرد كه اين واگذارى براى آن حقّى بوده است كه حضرت خديجه سلام الله عليها به اسلام عزيز داشته اند.
1) فىء به هر مال و زمينى كه بدون قهر و غلبه و لشكر كشى به دست آيد، آنها مِلك شخصى پيامبر بوده و از آن نوع زمينها، خيبر و فدك است. زمانى كه پيامبر سرزمينهاى مذكور را تصرف نمود، مردم عرض كردند اين زمينها را نيز مانند غنايم تقسيم نماييد. اينجا بود كه آيه ششم سوره حشر نازل شد كه خداوند فرمود: آن چيزهايى را كه خدا به پيامبرش مى بخشد و شما هم سختى و جنگ و لشكر كشى را براى به دست آوردن آنها متحمل نشده ايد، آنها مال خصوصى پيامبر صلى الله عليه و آله مى باشد.
49 - معناى سخن نبى اكرم صلّى الله عليه وآله كه مى فرمايند: «وقتى مشتاق بوى بهشت مى شوم فاطمه را مى بويم(1)». به چه معنايى است؟
اگر چه همۀ اهل بيت عليهم السلام رايحۀ طيبۀ سبحانى دارند و منوّر به نور مقدّس الهى هستند، لكن حضرت زهرا عليها السلام، مظهر لطافت تامّو نور اتمّ الهى هستند.
دفاع از مال واجب است، به ويژه آنكه قصد تقويت اسلام را با آن مال
1) بحار الانوار 120/8
داشته باشند. لكن آنچه را بايد توجه داشت نكتۀ دوم است و آن اينكه غصب فدك به عنوان اينكه بيت المال است و يا به بهانۀ اينكه پيامبر صلّى الله عليه و آله ارث نمى گذارد، يك بدعت تاريخى و يك ظلم بزرگ بود كه ايستادگى در مقابل بدعت و ظلم از واجبات بزرگ در اسلام است و آن بزرگواران در مقابل اين بدعت و ظلم ايستادگى فرمودند(1).
1) معرفى كتاب؛ فدك: سيد حسن قزوينى؛ فدك فى التاريخ: سيد محمد باقرصدر؛ قبر گمشده: داوود الهى
اين مطلب، متّخذ از رواياتى است كه از نبّى مكّرم صلّى الله عليه و آله نقل شده است(1).
1) - قَالَ رسول الله صلّى الله عليه وآله: فَاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنِّي يُؤْذِينِي مَا يُؤْذِيهَا بحارالأنوار 234/23 و قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلّى الله عليه وآله: سَتُدْفَنُ بَضْعَةٌ مِنِّي بِخُرَاسَانَ مَا زَارَهَا مَكْرُوبٌ إِلَّا نَفَّسَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ كَرْبَهُ وَ لَا مُذْنِبٌ إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ذُنُوبَهُمن لايحضره الفقيه 583/2
52 - معناى حقيقى كلام نبى اكرم صلّى الله عليه وآله كه فرمودند: «فِداها اَبوها(1)» چيست؟ آيا صرفاً يك بيان عاطفى است يا چيزى بالاتر ازآن؟
اينگونه عبارت ها كه در زيارات و در لسان حضرات ائمۀ معصومين عليهم السلام، مكرّر آمده است، كنايه از شدّت محبّتى است كه معلول شناخت حقيقت و درك شأن و شخصيت آن حضرت از سوى آن بزرگواران است، و كنايه از اينكه اگر همه چيز فداى آن حقيقت قدسى و آن عظمت معنوى و آن شخصيت الهى گردد، به جا و شايسته است، و ما نيز به لسان قال مى گوييم كه: ارواحنا و ارواح العالمين و ارواح من سواها، فداها [جانهاى ما و اهل عالم وتمام موجودات و مخلوقات، فداى او باد]
1) بحار الانوار 20/43
عَقد و عُلقۀ بين آن حضرات را خداوند تعالى با مهريه اى عظيم در عرش خود و در عالم لاهوت، منعقد فرموده است ولى در عالم ناسوت، عقد آن بزرگواران با مهريۀ مختصر، توسط نبى مكرّم صلّى الله عليه و آله، منعقد گرديده است.
اين گونه نقل ها، صحّت ندارد و چون خلاف كتاب و سنّت است بايد مطروح شود.
در رواياتى كه مربوط به عقد سمائى(1)حضرت زهرا سلام الله عليها وارد شده است، مطالبى هم در مورد مهريۀ عرشى آن حضرت آمده و حتى در برخى از كتب اهل سنّت هم شبيه به اين مضمون وارد است كه قسمت هايى از دنيا يا آبها و نهرهايى جزء مهريۀ آن حضرت قرار داده شده(2)و در هر صورت حكمت و معناى اين مطلب آن است كه چون آن بزرگوار علّت غايى براى ماسوى الله هستند لذا آبها كه مايۀ حيات است
وَ جَعَلْنٰا مِنَ اَلْمٰاءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ (انبياء 30)
[و هر چيز زنده اى را از آب پديد آورديم]
به عنوان مهريۀ عرشى آن حضرت درعقد سمائى با اميرالمؤمنين عليه السلام مقرّر گرديده و البته اين فضيلت براى آن وجود مقدّس درمقابل فضايل ديگر همانند قطره اى درمقابل درياست.
فرزندان آن بزرگوار، پنج نفربودند كه عبارتند از امام حسن عليه السلام و امام حسين عليه السلام و زينب مظلومه سلام الله عليها و امّكلثوم سلام الله عليها و محسن عليه السلام - كه سقط شده است - و امّ كلثوم سلام الله عليها كه در كربلاى مُعلّى و در جريان
اسارت آل الله عليهم السلام، مُساعِد و كمك كار حضرت زينب سلام الله عليها بودند، در مدينه به موت طبيعى از دنيا رفته اند.
اينگونه نقل هاى تاريخى، صحّت ندارد، علاوه بر اينكه معارض هم دارد. و چون اساساً خلاف كتاب و سنّت است بايد آن را كنار گذارده و مطروح(1)ساخت.
1) ترك نمودن
قطع نظر از اينكه آن دو بزرگوار، يك روح بودند در دو بدن و قطع نظر از مقام عصمت آنها كه اقتضاء دارد بهترين رفتارها ميان آنها حاكم باشد، در روايات آمده كه آن حضرت در هنگام وفات، به امير المؤمنين عليه السلام گفتند: «يا على! با اينكه در اين مدّت از من رفتار خلافى حاصل نشد، ولى مرا حلال نماييد» و اميرالمؤمنين عليه السلام گريه كردند و تصديق فرمودند. لكن اين گفته واين نوع برخورد، حاكى از عظمت رفتارى آن حضرت است.
59 - اينكه فرموده اند: فاطمه زهرا سلام الله عليها در شبانه روز چند مرتبه براى حضرت على عليه السلام نورافشانى مى نمودند(1)يعنى چه؟ آيا اين حقيقت است يا كنايه است؟
حضرت فاطمۀ زهرا سلام الله عليها مانند ديگر معصومين عليهم السلام، همگى انوار تابناكى هستند كه عالم وجود، هميشه از پرتو آن انوار مقدّسه، مستفيض و روشن است و نورافشانى آنان كه عنايت ها و هدايت هاى تامّۀ آن حضرات است، لحظه اى از عالم وجود منقطع نيست. لكن امثال آنچه در سئوال آمده است نوعاً داراى معانى كنايى است.
1) - عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ قَال: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع) يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ لِمَ سُمِّيَتِ الزَّهْرَاءُ زَهْرَاءَ فَقَالَ: لِانَّهَا تَزْهَرُ لأمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ (ع) فِي النَّهَارِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ بِالنُّور.... بحارالأنوار 11/43
امور خانه دارى و فرزند دارى در آن عصر، از كارهاى مشكل بوده و با سختى هاى زيادى همراه بوده است؛ مثلاً كارهايى نظير نان پختن يا آرد كردن گندم و نظاير آن هم جزء امور خانه دارى محسوب مى شد. ضمن
آنكه داشتن خادمه در آن عصر، امر غير مرسوم و غير معمولى نبوده است. ولى در عين حال حضرت زهرا سلام الله عليها مواظبت داشتند كه كارها را بين خود و خادمه، تقسيم مى كردند و خود آن وجود مقدّس به امور مختلف خانه، مباشرت مى فرمودند، چنانكه پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله به چنين تقسيم كارى امر فرموده بودند.
آن حضرت تنهافرزند دختر پيامبرگرامى وابراهيم نيز فرزند نبى مكرم صلى الله عليه وآله بوده كه دركودكى از دنيا رفته است؟
اميرالمؤمنين عليه السلام در آن حادثه در نهايت مظلوميت واقع شدند و حضرت زهرا سلام الله عليها براى دفاع از امر ولايت و امامت و براى تَنَبُّه مردم، وارد صحنه شدند و از اين حيث حركتى بزرگ را در تاريخ اسلام ثبت نمودند و اثرات روانى و سياسى و اجتماعى عظيمى باقى گذارده شد.
اِسماع زن(1)و اينكه او صداى خود را براى فهماندن مطالب خود به نامحرم برساند، به ويژه در چنين امرى كه براى احقاق حق و بيان حقايق بوده است، اشكالى ندارد. اشكال در آنجاست كه در سخن گفتن زن با نامحرم، احتمال مفسده اى وجود داشته باشد كه قرآن كريم، آن را خُضوع در قول(2)ناميده است.
اينگونه مسائل، يك سلسله مسائل خاصّ وخصوصى است و حقيقت آن، معلوم نيست و آنچه براى ما معلوم است آن است كه نحوۀ عمل حضرت زهرا سلام الله عليها، كاملاً صحيح بوده است چون آن وجود مقدّس، از هر گونه خطا و نسيان و اشتباه و معصيت، مبرّى و معصوم بوده اند.
سقط آن فرزند - كه نبّى مكرّم صلّى الله عليه و آله نام مبارك او را «مُحسن» گذارده بودند - امر مسلّم نزد شيعه است و توسّل به ايشان هم از مصاديق توسّل به اهل بيت عليهم السلام است، كه از ضروريات مذهب تشيع است.
بلى سنى و شيعه چنين مطلبى را نوشته اند و به قاعده مبارزه منفى كه از مصاديق امر به معروف ونهى از منكر است بايد چنين كارى انجام مى شد.
67 - در مقاتل آمده: «هنگام غسل دادن حضرت زهرا سلام الله عليها، ناگهان دو دست ايشان از كفن خارج شد و فرزندان را درآغوش گرفت و...»(1)آيا اين واقعيت دارد؟
اگر آن صحنۀ غم انگيز را فقط اميرمؤمنان عليه السلام ملاحظه فرموده باشد، از باب كشف و شهود است و نظير آن براى اين بزرگواران امر عادى است. و اگر آن صحنه را مثل اسماء بنت عميس(2)هم ديده باشند، يك معجزه است و هم امكان ذاتى و هم امكان وقوعى دارد
68 - حكمت اينكه حضرت زهرا سلام الله عليها وصيت نمودند كه مراسم غسل، كفن و تدفينِ ايشان شبانه و مخفيانه صورت پذيرد(1)، چيست؟
اين امر، يك مبارزۀ منفى با طاغوتهاى زمان بود كه اتّفاقاً براى آنان بسيار گران تمام شد؛ چنانكه خِفاء قبر شريف ايشان فعلاًيك مبارزه منفى با دشمنان و غاصبين حقوق اهل بيت عليهم السلام است كه براى آنان از همان زمان تا كنون بسيار گران بوده و معمولاً تأثير و نفوذ و ماندگارى مبارزات منفى، بيشتر و بهتر از مبارزات مثبت است.
1) بحار الانوار 659/43
خِفاء قبر مطهّر حضرت فاطمه زهرا سلام الله عليها، يكى از تَظَلّمات هميشگى شيعه و علامت مظلوميت خاندان رسول الله صلّى الله عليه و آله و سلّم است. و اينجانب احتمال قوى مى دهم كه قبر مطهّر آن بانوى مكرّم سلام الله عليها در خانۀ ايشان كه اكنون در كنار ضريح مقدّس رسول خداست، واقع باشد.
همان كسانى كه به صورت جمعى به خانۀ حضرت زهرا سلام الله عليها هجوم بردند و بصورت جمعى، به آن حضرت اهانت و جسارت و ضرب و شتم نمودند و امير مؤمنان عليه السلام را به زور به مسجد بردند(1).
1) - شهادت حضرت زهرا سلام الله عليها در منابع شيعه: كامل الزيارات 332، بحارالانوار 61/28، الاختصاص شيخ مفيد 182، منابع اهل سنت: الملل والنحل الشهرستانى 57/1، انساب الاشراف بلاذرى 586/1
از روايات فهميده مى شود كه آن بزرگوار پس از جريان نامبارك سقيفۀ بنى ساعده، غمناك و گريان بودند؛ زيرا زحمات عظيم پدر و همسر خود را در مخاطرۀ عجيبى ملاحظه فرمودند و ضربه اى كه به اسلام وارد شد و حقوق حقّه اى كه از آل رسول الله عليهم السلام سلب و تضييع گرديد و خط راستين دين اسلام را كه منحرف شد، مى ديدند و از اين جهت غمناك و مصيبت زده بودند؛ تا از دنيا رحلت فرمودند و در اثر ظلم هاى بى حدّ، به شهادت رسيدند.
72 - در منابع(1)آمده حضرت زهرا سلام الله عليها بعد از رحلت نبى اكرم شب و روز گريه مى كردند. حكمت اين گريه هاى طولانى چه بوده؟ آيا اين كار باعث ظلم به نفس يا ظلم به غير نبوده است؟
صبح و شام، كنايه است كه آن حضرت بواسطۀ رحلت نبى مكرّم صلّى الله عليه وآله و مسائل بعد از آن كه بواسطۀ عدم عقلانيت كافى مردم و سوء استفاده از جهالت آنان در سقيفه پديد آمد، در شدّت حزن و مصيبت بودند و در شعرى هم كه به آن بزرگوار نسبت داده شده اين مطلب آمده است كه اگر اين مصائب بزرگ بر روز وارد مى شد، آن را شب تار مى كرد(2)
عفو و صفح، مربوط به امور شخصى است و آن اختلاف ها، نزاع شخصى نبود، اختلاف بين حق و باطل بود و عفو و ناديده گرفتن در اين گونه امور، از محرّمات بزرگ است.
خواب، حجّت نيست؛ لكن مسلّم است كه مظلوميت آن بزرگوار،
بالاست و تا زمانى كه «اِن شاءالله» به وسيلۀ ظهور منتقم آل محمّد عليه السلام، دشمنان آن حضرت منكوب نشوند وجود مقدّس ايشان غمناك است.
عزادارى براى اهل بيت عليهم السلام يك شعار سراسر شعور و از افضل قُرُبات الهى است كه در آن، هم تولّى و هم تبرّى نهفته است. و اين شعار بزرگ براى حضرت زهرا سلام الله عليها و حضرت سيد الشهداء عليه السلام به جهات خاصّ، بايد هر چه باشكوهتر برگزار گردد زيرا وجود مقدّس حضرت فاطمه عليها السلام، اسوۀ دفاع از ولايت و امامت است و وجود مقدّس امام حسين عليه السلام اُسوۀ
دفاع از عدالت و قيام عليه ظلم و ستم است. قال الله تعالى:
وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعٰائِرَ اَللّٰهِ فَإِنَّهٰا مِنْ تَقْوَى اَلْقُلُوبِ (حج 32)
[هر كس شعائر خدا را بزرگ دارد در حقيقت، آن (حاكى) از پاكى دلهاست]
آرى، در اين خصوص رواياتى از ائمه طاهرين عليهم السلام وارد شده است(1).
1) قَالَ الباقر (ع): أَمَا لَوْ قَدْ قَامَ قَائِمُنَا لَقَدْ رُدَّتْ إِلَيْهِ الْحُمَيْرَاءُ حَتَّى يَجْلِدَهَا الْحَدَّ وَ حَتَّى يَنْتَقِمَ لِابْنَةِ مُحَمَّدٍ فَاطِمَةَ مِنْهَا... بحارالأنوار 90/53
ظاهراً چون لفظ هفتاد و نود در زبان عربى شبيه به همديگر نوشته مى شود «سبعون و تسعون»، لذا دو گونه نقل در خصوص زمان شهادت آن بزرگوار شده است، يكى هفتاد و پنج روز بعد از وفات نبى مكرّم صلّى الله عليه و آله و يكى نود و پنج روز، يعنى سيزدهم جمادى الاولى و سوّم جمادى الثانى. و به نظر اينجانب شهادت آن حضرت در سوّم جمادى الثانى واقع شده و روايت صحيح السند هم برآن دلالت دارد.
خصوصيات امر رجعت معلوم نيست؛ ولى در اينكه اهل بيت(1)عليهم السلام و بسيارى از شيعيان راستين زنده شده و رجعت مى كنند و اهل بيت عليهم السلام حكومت جهانى طولانى خواهند داشت، مسأله اى است كه مستفاد ازدههاروايت صادرشده است.
1) بحار الانوار 143/53 (رجعت حضرت زهرا سلام الله عليها)
پس از آن كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله، طبق ماموريت الهى خويش، اميرالمؤمنين على عليه السلام را به عنوان ولى و خليفه و جانشين بعد از خود معرفى كرد، ديگر خلافت هيچ شخصى حتّى اگر بنا بر انتخاب و گزينش باشد مشروعيت ندارد. پس از رحلت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و در همان روز نخست در حالى كه هنوز جسد پيامبر گوشۀ اتاق بود و بزرگان صحابه مشغول تجهيز بدن پيامبر اكرم بودند؛ تعدادى از انصار در محل سقيفه بنى ساعده گرد هم آمدند. تا بر سر بيعت با سعد بن عباده كه بزرگ قبيله
خزرج از انصار بود، بيعت كنند؛ به ابوبكر خبر دادند. ابوبكر و عمر و ابوعبيده خود را به سقيفه رساندند. آنان هنگامى رسيدند كه سعد بن عباده در حال سخن گفتن بود. او ضمن برشمردن فضايل و خدمات انصار به اسلام گفت: هر چه زودتر پس از پيامبر زمام كار را در دست بگيريد. در اين هنگام ابوبكر برخاست و به ذكر فضائل مهاجرين پرداخت و گفت مهاجرين به جانشينى پيامبر شايسته ترند: و سپس سخنان متعددى بين مهاجر و انصار رد و بدل شد؛ كه هر كدام خلافت را براى خود مى خواستند.
ابوبكر گفت: به نظر من يا با عمر و يا با ابو عبيده بيعت كنيد كه هر دو شايسته اند. سپس عمر و ابوعبيده برخاستند و رو به ابوبكر گفتند: تو
شايسته ترى و دست او را به عنوان بيعت فشردند، بشيرِ بن سعد از انصار هم دست ابوبكر را فشرده، بدين ترتيب ابوبكر به بيعت دو نفر از مهاجرين و بشير بن سعد خزرجى و رئيس قبيله اوس و پيروان وى، اكتفا نمود و سقيفه را ترك كرد و به سوى مسجد آمد در حالى كه سعد بن عباده رئيس قبيله خزرج و پيروان او يادآور شدند كه ما جز با على عليه السلام با كسى بيعت نمى كنيم. بدين ترتيب با آمدن ابوبكر به مسجد و اين كه مهاجر و انصار با وى بيعت كرده اند از عده اى بيعت گرفتند؛ اما عدّۀ زيادى از بيعت سرباز زدند. همچنين پس از حادثۀ سقيفه، بنى هاشم و گروهى از مهاجرين به عنوان اعتراض در خانه فاطمه عليها السلام كه در حيات رسول اكرم از احترام
خاصى برخوردار بود، متحصن شدند و تن به بيعت ندادند كه بزرگانى از صحابه چون: سلمان، ابوذر، مقداد، عمار ياسر، عباس بن عبد المطلب و طلحة بن عبيد الله از آن جمله بودند.
براى اطلاع از حوادث سقيفۀ بنى ساعده به كتاب «پيشوايى از نظر اسلام» آيت الله جعفر سبحانى مراجعه نماييد.]
هر دو مورد، موجب مَحرميت است.
بلى، فضيلت بالايى است و در برخى روايات هم بدان تصريح شده است.
شرافت انتساب از اين طريق مسلّم است و بلكه به قول صاحب حدائق يك امر ضرورى در تشيع است لكن احكام فقهى مربوط به سيادت، مختصّ كسانى است كه انتساب از ناحيۀ پدرى داشته باشند.
خواب، حجّت نيست، چنانچه كشف و شهود نيز از حيث فقهى حجّت نيست. لكن با وصلت هايى(1)كه انجام شده، بسيارى از افراد به ويژه مسلمانان ايرانى، مَحرم فقهى به حضرت زهرا عليها السلام هستند.
1) - زيرا يكى از سببهاى محرميت، ازدواج است؛ كه به واسطه آن، همسر، مادر و پدر همسر، مادر بزرگها و پدر بزرگهاى همسر تا هر كجا كه بالا رود - در نسلهاى گذشته - به شخص مَحرَم مى شوند.
@امكان دارد لكن خواب حجت نيست.
دليل قانع كننده اى بر اين امر وجود ندارد و بلكه ظواهر قرآن شريف و روايات اهل بيت عليهم السلام آن است كه عذاب در برزخ و قيامت، همان آتش برزخى و آتش آخرتى است.
85 - حكمت روايات متعدد در زمينۀ عظمت سادات و رعايت حقوق و احترام آنها در فرهنگ تشيع(1)چيست؟ اگر او انسان خطاكار يا منحرفى بود چه حكمى دارد؟
اين يك مسألۀ متعارف است كه وابستگان و نزديكان يك بزرگ را بخاطر او، بزرگ شمرده و احترام مى گذارند؛ ولى برخى از بزرگان مى گويند: كه آيۀ مودّت (شورى 23)، سادات را هم شامل مى شود، ولى به نظر اينجانب، اين گفته بعيد است و در احترام به سادات نيازى به اين جهات نيست. زيرا رواياتِ براى احترام به سادات، بسيار است و در فقه هم كه احكام خاصّى براى آنها، مترتّب و جارى شده نظير خمس و حرمت صدقه و امثال آن، دلالت بر بزرگى و حرمت آنهاست. بلى اگر خداى ناكرده، چنين شخصى
1) - از پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله روايتى بدين مضمون وارد شده است: خوبان سادات را بخاطر خدا احترام كنيد، و سادات بد را به خاطر (احترامِ) من احترام نماييد. (تفسير نمونه، جلد 2، ذيل آيه 31 سوره آل عمران)
انحرافى پيدا كند، طبعاً اثر وضعى انحراف و عواقب آن براى شخص منحرف، هست.
86 - اينكه فرموده اند «سلمان از ما اهلبيت است(1)» آيا موجب محرميت سلمان با حضرت زهرا سلام الله عليها مى باشد؟
فرمودۀ رسول اكرم صلّى الله عليه و آله وسلّم، تنزيل و كنايه است، كه براى مقام و درجه حضرت سلمان عليه الرحمه والرّضوان، فرموده اند و ربطى به مَحرميت ندارد.
1) - قال امير المؤمنين (ع): سَلْمَانُ مِنَّا أَهْلَ الْبَيْت. بحارالأنوار 121/10
از روايات، مستفاد است كه آن بزرگوار از افضل اصحاب بوده اند و از نظر درجات و ايمان به مقامات عاليه رسيده بودند تا آن حد كه نبى اكرم صلّى الله عليه و آله فرمودند: سلمان از ما اهل بيت است، لهذا ايشان نزد حضرات معصومين عليهم السلام، مقام بالايى داشته و نقل احاديث از حضرت زهرا سلام الله عليها نيز در همين راستا بوده است.
اينگونه امور، چون فعلاًابزار و بهانه اى براى دشمنان اسلام در جهت ايجاد اختلاف شده است، نبايد انجام شود، و براى اظهار ارادت و تولّى به حضرت صدّيقه طاهره سلام الله عليها وتبرّى از دشمنان غاصب ايشان، به ساحت مقدّس آن حضرت توسّل شود و زيارات ايشان و زيارات شريفۀ عاشورا كه افضل زيارات است خوانده شود و حتى حفظ وحدت بين مسلمين در روايت هاى اهل بيت عليهم السلام به اندازه اى است كه شركت در نماز جماعت مخالفين همانند شركت در نماز رسول گرامى صلّى الله عليه و آله تلقّى شده، ولى متأسفانه اين وحدت مورد تأكيد قرآن و سنّت، آنگونه كه لازم است رعايت نمى شود و همين امر موجب تسلّط دشمنان است.
همانگونه كه از حضرات ائمه طاهرين عليهم السلام منقول است، بايد در عزاى آنان عزادار و غمناك باشيم و در اعياد آنان هم فرحناك باشيم.
دربارۀ حضرت خديجه سلام الله عليها، چون اخلاق و فضيلت ايشان، شخصيت و عقل آن حضرت را برترى داده بود، لذا مسألۀ سنّ
تحت الشّعاع واقع شد. حضرت خديجه سلام الله عليها، همتا و كفو واقعى نبى مكرّم صلى الله عليه و آله بوده اند و مقام و منزلت ويژۀ ايشان، موجب گرديد تا تناسب سنّى مراعات نشود.
حضرت خديجه سلام الله عليها، صاحب تجارت بودند و سرپرستى تجارت ايشان هم مدّتى با نبى مكرّم صلّى الله عليه و آله بوده است و چون در آن قضايا، ايشان را شخصى امين و يك انسان كامل يافت، به آن حضرت پيشنهاد ازدواج داد.