زلال مودت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

ghaemiyeh.com

مشخصات کتاب

سرشناسه:مصطفوی، محمد، 1353 -

عنوان و نام پدیدآور:زلال مودت، صلی‌الله علیک یا صاحب‌الزمان ... [کتاب]/نویسنده محمد مصطفوی.

مشخصات نشر:تهران : فرهیزش ، 1393.

مشخصات ظاهری:54 ص.؛ 20/5×10 س‌م.

شابک:978-600-7458-08-2

وضعیت فهرست نویسی:فاپا

یادداشت:عنوان روی جلد: امام زمان علیه‌السلام.

یادداشت:عنوان دیگر: زلال مودت، امام زمان عجل‌الله.

یادداشت:کتابنامه به صورت زیرنویس.

عنوان روی جلد:امام زمان علیه‌السلام.

عنوان دیگر:زلال مودت، امام زمان عجل‌الله.

موضوع:محمدبن حسن (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، امام دوازدهم، 255ق -

موضوع:محمدبن حسن (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، امام دوازدهم، 255ق. - -- فضایل

موضوع:محمدبن حسن (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، امام دوازدهم، 255ق. - -- احادیث

رده بندی کنگره:BP51/م64ز8 1393

رده بندی دیویی:297/959

شماره کتابشناسی ملی:3516905

ویراستار دیجیتالی:محمد منصوری

زلال مودّت

صلّی الله علیک

یا بقیّه الله الاعظم

شناسنامه

گزیدۀ فضائل و کرامات

چند حدیث ناب

صلوات مخصوص

(با ذکر متن عربی و سند روایات و ترجمۀ توضیحی)

اشاره

شناسنامه حضرت امام مهدی صاحب الزمان (علیه السلام)

شناسنامه حضرت امام مهدی صاحب الزمان (علیه السلام)(1)

نام: محمّد(2)(عجل الله تعالی فرجه الشریف)

لقب(3): مهدیّ، قائم، صاحب الزّمان، صاحب الغیبة (عجل الله تعالی فرجه الشریف)

کنیه(4): ابو القاسم (عجل الله تعالی فرجه الشریف)

پدر: حضرت امام حسن عسکریّ (علیه السلام) (علیه السلام)

مادر: حضرت نرجس (علیها السلام)

تولّد: پانزدهم شعبان المعظّم 255 هجری قمری

مدّت امامت: از پنج سالگی تا امروز(5)

مدّت عمر: هزار و صد و هشتاد سال تا امروز


1) . برگرفته از مقتل معصومین (علیهم السلام)، تألیف: گروه حدیث پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام)وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی

2) . همان‌گونه که در زیارت آل یس، به نام مبارک حضرت تصریح شده است: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ حُجَّتِكَ فِي أَرْضِكَ وَ خَلِيفَتِكَ فِي بِلَادِكَ وَ الدَّاعِي إِلَى سَبِيلِكَ وَ الْقَائِمِ بِقِسْطِكَ و ...

3) . اسمی غیر اسم اوّل که اشاره به مدح دارد.

4) . نامی که به عنوان احترام به شخص، یا به عنوان علامت، به او اطلاق می گردد و اوّل آن با کلمۀ «أب» «أمّ» «إبن» «بنت» شروع می‌شود.

5) . امروز: سال 1435 هجری قمری

نوّاب خاصّ دوران 69 ساله غیبت صغری: حضرات عثمان بن سعید، محمّد بن عثمان، حسین بن روح نوبختی و علیّ بن محمّد سَمُریّ رضوان الله علیهم

نوّاب عامّ دوران غیبت کبری: ولیّ فقیه

از فضائل و کرامات حضرت امام مهدی صاحب الزمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)

اشاره

حضرت امام مهدی صاحب الزمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)(1)

معجزات ولادت

حضرت حکیمه خاتون (علیها السلام)- عمّۀ حضرت امام حسن عسکریّ (علیه السلام)- در حدیث مفصّلی که مشتمل بر معجزات ولادت حضرت حجّت (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است می‌فرماید که (پس از آن که حضرت امام حسن عسکریّ (علیه السلام) مژدۀ تولّد فرزندشان حضرت مهدیّ (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را به من دادند و فرمودند که امشب را نزد ما بمان، و من نیز امتثال امر نموده، در خدمت حضرت نرجس خاتون (علیها السلام)بودم) آن شب پیوسته تا طلوع فجر مراقب آن بانوی بزرگوار بودم و در وقت طلوع فجر امام (علیه السلام)به من فرمودند که بر آن بانو سورۀ مبارکۀ قدر را بخوانم. من شروع به خواندن سوره کردم، و پرسیدم: «حالتان چه‌طور است؟» فرمود: «آن‌چه مولایم به شما خبر داده بودند، ظاهر گشت.»


1) . برگرفته از کتاب قطره‌ای از دریای فضائل اهل بیت (علیهم السلام) (ترجمه‌ی کتاب «القطرة» تألیف مرحوم علّامه مستنبط)

من همچنان که آقا فرموده بودند، سورۀ مبارکۀ قدر را بر او می‌خواندم که متوجّه شدم آن جنین مبارک نیز از بطن مادر به همراه من می‌خوانَد! و همچنین بر من سلام کرد!

وقتی صدای او را شنیدم، دچار دهشت و شگفتی شدم!

حضرت امام حسن عسکریّ (علیه السلام)صدا بلند نمودند و فرمودند: «از کار خداوند عزّت‌مند و صاحب جلال تعجّب مکن! به راستی خداوند که پر خیر و برکت و بلند مرتبه است، ما را از دوران کودکی به حکمت گویا ساخته است و در دوران بزرگی، حجّت خود در روی زمین قرار می‌دهد.»(1)

هنوز کلام امام (علیه السلام)به پایان نرسیده بود که حضرت نرجس (علیها السلام)از دیده‌ام ناپدید شد و دیگر او را ندیدم؛ گویا میان من و او پرده‌ای زده شد! با سراسیمگی به سوی حضرت امام حسن عسکریّ (علیه السلام)دویدم، امام (علیه السلام) فرمودند: «بازگردید عمّه جان! که به زودی او را در جای خودش خواهید دید.»


1) . ... «لَا تَعْجَبِي مِنْ أَمْرِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يُنْطِقُنَا بِالْحِكْمَةِ صِغَاراً وَ يَجْعَلُنَا حُجَّةً فِي أَرْضِهِ كِبَاراً» کمال الدین ج2 ص428

من به همان اتاق بازگشتم، دیری نپائید که پرده کنار رفت و حضرت نرجس (علیها السلام)را دیدم در حالی که نوری از وی می‌درخشید که از شدّت آن، چشمانم را محو کرد!

در این هنگام آن کودک عزیز را مشاهده کردم که صورت به سجده نهاده است. و بعد از سجده، روی دو زانو نشست و انگشتان اشارۀ خود را به سوی آسمان گرفت و فرمود: «أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَ أَنَّ جَدِّي مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ وَ أَنَّ أَبِي أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ» (گواهی می‌دهم که معبودی جز خداوند وجود ندارد، یکتاست و شریکی ندارد. و به راستی جدّم حضرت محمّد (صلی الله علیه و آله و سلم) فرستادۀ خداوند است و به راستی پدرم، امیر و فرمان‌روای جمیع مؤمنان است.)

سپس یکایک امامان معصوم (علیهم السلام)را نام برد تا به خودش رسید. در این هنگام عرضه داشت: «اَللَّهُمَّ أَنْجِزْ لِي وَعْدِي وَ أَتْمِمْ لِي أَمْرِي وَ ثَبِّتْ وَطْأَتِي وَ امْلَأِ الْأَرْضَ بِي عَدْلًا وَ قِسْطاً» (بارالها! وعده‌ای را که به من داده‌ای، محقّق نما، و امر مرا به تمام و کمال برسان، و گام‌های مرا ثابت و استوار بدار، و زمین را به وسیلۀ من مالامال از عدل و قسط گردان.)

در این هنگام حضرت امام حسن عسکریّ (علیه السلام)با صدای بلند فرمودند: «عمّه جان! او را بگیرید و نزد من بیاورید.»

من آن کودک عزیز را در بغل گرفتم و خدمت امام (علیه السلام)آوردم، به پدر بزرگوار خود سلام کرد، امام (علیه السلام)او را از من گرفتند، و این در حالی بود که پرندگانی چند بالای سر امام (علیه السلام)در پرواز بودند.

حضرت زبان مبارک در دهان فرزندشان نهادند و او می‌نوشید!

آن‌گاه رو به من کردند و فرمودند: «او را نزد مادرش ببرید تا به او شیر دهد، و سپس نزد من بیاورید.»

امتثال امر کردم و بعد از آن‌که او را نزد امام (علیه السلام)باز گرداندم، هنوز پرندگان بالای سر حضرتش در پرواز بودند. حضرت یکی از پرندگان را صدا زدند و فرمودند: «این کودک را ببر و محافظت نما و هر چهل روز نزد ما برگردان.»(1)

آن پرنده، حضرت را گرفت و به سوی آسمان پر کشید و سایر پرندگان نیز به دنبالش پرواز کردند!


1) . ... «اِحْمِلْهُ وَ احْفَظْهُ وَ رُدَّهُ إِلَيْنَا فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ يَوْماً» همان

در این هنگام شنیدم که امام (علیه السلام)پشت سر فرزندشان می‌فرمودند: «تو را به خدایی می‌سپارم که مادر حضرت موسی فرزندش را به او سپرد.»

وقتی حضرت نرجس (علیها السلام)این صحنه را دید گریست.

امام (علیه السلام)به او فرمودند: «آرام باش! به راستی شیر خوردن بر او حرام است مگر از تو، و به زودی به سوی تو باز گردانده می‌شود، همان‌گونه که حضرت موسی به مادرش باز گردانده شد. و آن فرمایش خداوند عزّت‌مند و صاحب جلال است که می‌فرماید: "فَرَدَدْناهُ إِلى أُمِّهِ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُها وَ لا تَحْزَن"»(1)(ما او را به مادرش باز گرداندیم تا چشمش (از اشک شوق) خنک شود و غمگین نباشد)

من از امام (علیه السلام)پرسیدم: «آن چه پرنده‌ای بود؟!»

فرمودند: «او روح القدس بود که بر امامان گماشته شده است و آن‌ها را موفّق و استوار می‌دارد و با علم و دانش پرورش می‌دهد.»(2)


1) . سوره مبارکه قصص، آیه شریفه 13

2) . ... «هَذَا رُوحُ الْقُدُسِ الْمُوَكَّلُ بِالْأَئِمَّةِ (علیهم السلام)يُوَفِّقُهُمْ وَ يُسَدِّدُهُمْ وَ يُرَبِّيهِمْ بِالْعِلْم» کمال الدین ج2 ص428‌

چهل روز سپری شد، آن کودک مبارک را نزد برادر زاده‌ام (علیه السلام) بازگرداندند، امام (علیه السلام) کسی را نزد من فرستادند و مرا خواستند.

وقتی به خدمت‌شان شرف‌یاب شدم، کودکی را دیدم که در برابر آن حضرت راه می‌رود. (با شگفتی) عرض کردم: «آقای من! این کودک که دو ساله است!؟»

امام (علیه السلام)لبخندی زدند و فرمودند: «به راستی فرزندان پیامبران و جانشینان آنان که دارای مقام امامت و پیشوائی هستند، رشد و نموّشان با دیگر کودکان فرق دارد.

به راستی کودک یک ماهۀ ما، همانند کودک یک سالۀ دیگران است.

و به راستی کودک ما در بطن مادر سخن می‌گوید و قرآن می‌خواند و پروردگار عزّتمند و صاحب جلالش را بندگی می‌کند و در دوران شیرخوارگی، پیوسته تمام فرشتگان از او اطاعت می‌کنند و صبح و شام بر او فرود می‌آیند.»(1)


1) . ... «إِنَّ أَوْلَادَ الْأَنْبِيَاءِ وَ الْأَوْصِيَاءِ إِذَا كَانُوا أَئِمَّةً يَنْشَئُونَ بِخِلَافِ مَا يَنْشَأُ غَيْرُهُمْ وَ إِنَّ الصَّبِيَّ مِنَّا إِذَا أَتَى عَلَيْهِ شَهْرٌ كَانَ كَمَنْ يَأْتِي عَلَيْهِ سَنَةٌ وَ إِنَّ الصَّبِيَّ مِنَّا لَيَتَكَلَّمُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ وَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَ يَعْبُدُ رَبَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ عِنْدَ الرَّضَاعِ تُطِيعُهُ الْمَلَائِكَةُ وَ تَنْزِلُ عَلَيْهِ كُلَّ صَبَاحٍ وَ مَسَاء» همان

یاوران هنگامۀ ظهور

کنیز حضرت امام حسن عسکریّ (علیه السلام)گوید: «هنگامی که حضرت مهدیّ (علیه السلام)تولّد یافت، نوری تابان را دیدم که از آن حضرت نمایان شد و تا کرانۀ آسمان رسید، و پرندگان سپیدی را دیدم که پیوسته از آسمان فرود می‌آمدند و بال‌های خود را بر سر و صورت و بدن مبارک آن حضرت می‌کشیدند و سپس پرواز می‌کردند.»

چون این خبر را به حضرت امام حسن عسکریّ (علیه السلام) عرض کردیم، خندیدند و فرمودند: «آن‌ها فرشتگان آسمان بودند که برای تبرّک جستن به او فرود آمدند و در هنگام ظهورش نیز انصار و یاوران او هستند.»(1)

فَأَخْبَرْنَا أَبَا مُحَمَّدٍ (علیه السلام)بِذَلِكَ فَضَحِكَ ثُمَّ قَالَ: تِلْكَ مَلَائِكَةُ السَّمَاءِ نَزَلَتْ لِتَتَبَرَّكَ بِهِ وَ هِيَ أَنْصَارُهُ إِذَا خَرَجَ (بحار الانوار ج 51 ص5)


1) . لَمَّا وُلِدَ السَّيِّدُ رَأَتْ لَهُ نُوراً سَاطِعاً قَدْ ظَهَرَ مِنْهُ وَ بَلَغَ أُفُقَ السَّمَاءِ وَ رَأَتْ طُيُوراً بِيضاً تَهْبِطُ مِنَ السَّمَاءِ وَ تَمْسَحُ أَجْنِحَتَهَا عَلَى رَأْسِهِ وَ وَجْهِهِ وَ سَائِرِ جَسَدِهِ ثُمَّ تَطِيرُ

واسطۀ فیض ربوبی

حضرت امام حسن عسکریّ (علیه السلام)فرمودند: «هنگامی که پروردگارم مهدیّ این امّت را به من عطا نمود، دو فرشته را فرستاد، پس او را با خود به سراپردۀ عرش الهی بردند تا آن‌جا که در پیشگاه خداوند عزّت‌مند و صاحب جلال ایستادند.

ذات ربوبی به آن نوزاد خطاب کرد و فرمود: "خوش آمدی بندۀ من که تو را برای یاری دینم و آشکار کردن امرم و بندگان هدایت‌شده‌ام انتخاب کرده‌ام!

سوگند یاد کرده‌ام که به راستی فقط به واسطۀ تو می‌گیرم و فقط به واسطۀ تو عطا می‌کنم و فقط به واسطۀ تو می‌آمرزم و فقط به واسطۀ تو عذاب می‌کنم."»(1)

دفع بلا از شیعه

راوی گوید که خدمت حضرت صاحب الزّمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در حالی که در گهواره بودند شرف‌یاب شدم. به من


1) . لَمَّا وَهَبَ لِي رَبِّي مَهْدِيَّ هَذِهِ الْأُمَّةِ أَرْسَلَ مَلَكَيْنِ فَحَمَلَاهُ إِلَى سُرَادِقِ الْعَرْشِ حَتَّى وَقَفَا بِهِ بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَقَالَ لَهُ: مَرْحَباً بِكَ عَبْدِي لِنُصْرَةِ دِينِي وَ إِظْهَارِ أَمْرِي وَ مَهْدِيِّ عِبَادِي آلَيْتُ أَنِّي بِكَ آخُذُ وَ بِكَ أُعْطِي وَ بِكَ أَغْفِرُ وَ بِكَ أُعَذِّب (بحار الانوار ج 51 ص27)

فرمودند: «آیا مرا می‌شناسی؟» عرض کردم: «آری، شما آقای من و فرزند آقای من هستید.»

فرمودند: «منظورم این نبود.»

عرض کردم: «خودتان بیان کنید.»

فرمودند: «من خاتم الاوصیاء (آخرینِ تمام اوصیاء و جانشینان انبیاء الهی:) هستم. و فقط به واسطۀ من است که پیوسته خداوند بلا و گرفتاری را از خاندان و شیعیانم دور می‌کند.»(1)

ضرورت دعا برای تعجیل در فرج

جناب احمد بن اسحاق (قدس سره) گوید: خدمت حضرت امام حسن عسکریّ (علیه السلام)مشرّف شدم و می‌خواستم در مورد جانشین آن حضرت بپرسم. امام (علیه السلام)پیش از من لب به سخن گشودند و فرمودند: «ای احمد بن اسحاق! به راستی خداوند پر خیر و برکت و بلند مرتبه، از روزی که حضرت آدم را آفرید، تا روز رستاخیز زمین را از وجود حجّت خود خالی نگذاشته و نخواهد گذاشت؛ حجّتی که خداوند فقط به واسطۀ او بلا و گرفتاری را از اهل زمین دور می‌کند و فقط به واسطۀ او باران را نازل


1) . «أَنَا خَاتِمُ الْأَوْصِيَاءِ وَ بِي يَدْفَعُ اللَّهُ الْبَلَاءَ عَنْ أَهْلِي وَ شِيعَتِي» الخرائج ج1 ص458

می‌کند و فقط به واسطۀ او برکات زمین را خارج می‌سازد.»(1)

عرض کردم: «ای فرزند رسول خدا! امام و جانشین بعد از شما کیست؟»

حضرت برخاستند و درون خانه رفتند، سپس در حالی که کودک سه ساله‌ای را که چهره‌اش همانند ماه شب چهارده می‌درخشید بر دوش داشتند، برگشتند و فرمودند: «ای احمد بن اسحاق! اگر نبود قرب و منزلتی که در پیشگاه خداوند و حجّت‌های او داری، این فرزندم را به تو نشان نمی‌دادم. به راستی او هم‌نام و هم‌کنیۀ رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) است که زمین را از قسط و عدل مالامال می‌سازد همان‌طور که از انحراف و ستم پر شده باشد.

ای احمد بن اسحاق! وصف او در این امّت، همانند وصف حضرت خضر و ذو القرنین است. به خدا سوگند، قطعاً او غیبتی خواهد داشت که در آن، از هلاکت نجات نمی‌یابد مگر کسی که خداوند او را در عقیده به


1) . «يَا أَحْمَدَ بْنَ إِسْحَاقَ! إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى لَمْ يُخْلِ الْأَرْضَ مُنْذُ خَلَقَ آدَمَ وَ لَا تَخْلُو إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ مِنْ حُجَّةِ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ بِهِ يَدْفَعُ الْبَلَاءَ عَنْ أَهْلِ الْأَرْضِ وَ بِهِ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَ بِهِ يُخْرِجُ بَرَكَاتِ الْأَرْض» بحار الانوار ج 52 ص24

امامت او ثابت‌قدم و استوار گردانیده باشد و توفیقش دهد تا برای تعجیل در فرج او دعا کند.»(1)

يَا أَحْمَدَ بْنَ إِسْحَاقَ! مَثَلُهُ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ مَثَلُ الْخَضِرِ ع وَ مَثَلُهُ كَمَثَلِ ذِي الْقَرْنَيْنِ وَ اللَّهِ لَيَغِيبَنَّ غَيْبَةً لَا يَنْجُو فِيهَا مِنَ التَّهْلُكَةِ إِلَّا مَنْ يُثْبِتُهُ اللَّهُ عَلَى الْقَوْلِ بِإِمَامَتِهِ وَ وَفَّقَهُ لِلدُّعَاءِ بِتَعْجِيلِ فَرَجِه.» همان

اللّهمّ عجّل لولیّک الفرج

عرض کردم: «ای مولای من! آیا علامت و نشانه‌ای هست تا دلم به سبب آن اطمینان و آرامش یابد؟»

تا من این سخن را گفتم، آن کودک عزیز، لب به سخن گشود و با زبان عربی فصیح فرمود: «أَنَا بَقِيَّةُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ وَ الْمُنْتَقِمُ مِنْ أَعْدَائِهِ فَلَا تَطْلُبْ أَثَراً بَعْدَ عَيْنٍ يَا أَحْمَدَ بْنَ إِسْحَاقَ!» (من باقی‌مانده از طرف خداوند در روی زمینش(2)و

انتقام‌گیرنده از دشمنانش هستم. پس بعد از آن‌که با چشم خود مشاهده کردی، دلیل دیگری مخواه ای احمد بن اسحاق!)


1) . «يَا أَحْمَدَ بْنَ إِسْحَاقَ! لَوْ لَا كَرَامَتُكَ عَلَى اللَّهِ وَ عَلَى حُجَجِهِ مَا عَرَضْتُ عَلَيْكَ ابْنِي هَذَا إِنَّهُ سَمِيُّ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله و سلم) وَ كَنِيُّهُ الَّذِي يَمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً

2) . هر چند کره‌ی زمین منزل‌گاه جسم مطهّر ائمّه هدی (علیهم السلام)است، امّا تمام کائنات و مخلوقات، تحت امامت و زعامت آنان:قرار دارند.

من با خوش‌حالی و سرور از محضر حضرات:خارج شدم، و فردای آن روز دوباره خدمت مولایم شرف‌یاب گشتم و عرض کردم: «ای فرزند رسول خدا! به خدا سوگند، از نعمتی که دیروز به من بخشیدید (و فرزند خود را به من نشان دادید) بسیار مسرور گشتم. اینک بفرمائید: سنّتی که از حضرت خضر و ذو القرنین در فرزندتان جاری است، چیست؟»

امام (علیه السلام)فرمودند: «غیبت طولانی اوست ای احمد!»

عرض کردم: «ای فرزند رسول خدا! آیا به راستی غیبت او حتماً طولانی خواهد شد؟!»

فرمودند: «آری به پروردگارم سوگند! (آن‌قدر غیبتش به درازا می‌کشد) تا آن‌که بیشتر معتقدین به امامت او، از اعتقادشان برمی‌گردند! و باقی نمی‌ماند مگر کسی که خداوند برای ولایت ما از او پیمان گرفته و در دلش ایمان را نوشته باشد و با روحی از جانب خود (که حیاتی ویژه به آنان بخشیده) تأیید و نیرومند ساخته باشد.(1)

... فَلَا يَثْبُتُ عَلَيْهِ إِلَّا مَنْ قَوِيَ يَقِينُهُ وَ صَحَّتْ مَعْرِفَتُهُ وَ لَمْ يَجِدْ فِي نَفْسِهِ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْنَا وَ سَلَّمَ لَنَا أَهْلَ الْبَيْت. (بحار الانوار ج 51 ص134)


1) . همچنین حضرت امام سجّاد (علیه السلام)فرموده‌اند که در دوران غیبت کبری، فقط کسانی بر اعتقاد به امامت حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) ثابت‌قدم می‌مانند که یقین قوی و معرفت صحیح داشته باشند و از حکم و داوری ما، هیچ‌گونه دل‌تنگی در خود احساس نکنند و تسلیم ما اهل بیت باشند.

ای احمد بن اسحاق! غیبت او امری از امر خداوند و سرّی از سرّ خداوند و غیبی از غیب خداوند است؛ پس آن‌چه را به تو عطا نمودم بگیر و پنهان دار و از شاکران باش؛ در این صورت فردای قیامت در علّیّین (مرتبه‌های والا و درجات قرب به خداوند) خواهی بود.»(1)

هنگامۀ قیام

حضرت امام صادق (علیه السلام)فرموده‌اند: «قائم ما هنگامی که قیام کند، زمین به نور پروردگارش روشن گردد و مردم از نور خورشید بی‌نیاز شوند و شب و روز یکسان و تاریکی از بین برود.


1) . «إِي وَ رَبِّي حَتَّى يَرْجِعَ عَنْ هَذَا الْأَمْرِ أَكْثَرُ الْقَائِلِينَ بِهِ فَلَا يَبْقَى إِلَّا مَنْ أَخَذَ اللَّهُ عَهْدَهُ بِوَلَايَتِنَا وَ كَتَبَ فِي قَلْبِهِ الْإِيمَانَ وَ أَيَّدَهُ بِرُوحٍ مِنْهُ يَا أَحْمَدَ بْنَ إِسْحَاقَ هَذَا أَمْرٌ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ وَ سِرٌّ مِنْ سِرِّ اللَّهِ وَ غَيْبٌ مِنْ غَيْبِ اللَّهِ فَخُذْ ما آتَيْتُكَ وَ اكْتُمْهُ وَ كُنْ مِنَ الشَّاكِرِينَ تَكُنْ غَداً فِي عِلِّيِّين» بحار الانوار ج 52 ص24

و در دوران او، مرد هزار سال عمر کند و هر سال پسری برایش متولّد شود. ...»(1)

رفیق پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله و سلم) 

پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرموده‌اند: «زندگی دل پسندتر برای کسی است که قائم اهل بیت مرا درک کند در حالی که در زمان غیبت او و پیش از قیامش، امامت او را پذیرفته باشد و دوستان او را دوست، و دشمنان او را دشمن داشته باشد. چنین کسی از رفقا و دوستان و اهل مودّت من است و در روز قیامت، گرامی‌ترین فرد امّتم در نزد من می‌باشد!»(2)

حضرت صاحب الامر (عجل الله تعالی فرجه الشریف)

راوی گوید: به حضرت امام رضا (علیه السلام) عرض کردم: «آیا شما صاحب الامر هستید؟»


1) . «قائمُنا إذا قامَ أشرَقَتِ الأرضُ بِنورِ رَبِّها وَ استَغنَى العِبادُ عَن ضَوءِ الشَّمسِ و صارَ اللَّيلُ و النَّهارُ واحِداً و ذَهَبَتِ الظُّلمَةُ و عاشَ الرَّجُلُ في زَمانِهِ ألفَ سَنَةٍ يُولَدُ في كُلِّ سَنَةٍ غُلامٌ ...» دلائل الامامة ص241

2) . «طُوبَى لِمَنْ أَدْرَكَ قَائِمَ أَهْلِ بَيْتِي وَ هُوَ يَأْتَمُّ بِهِ فِي غَيْبَتِهِ قَبْلَ قِيَامِهِ وَ يَتَوَلَّى أَوْلِيَاءَهُ وَ يُعَادِي أَعْدَاءَهُ ذَاكَ مِنْ رُفَقَائِي وَ ذَوِي مَوَدَّتِي وَ أَكْرَمِ أُمَّتِي عَلَيَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ» کمال الدین ج1 ص286

فرمودند: «من صاحب الامرم ولی نه آن صاحب الامری که عالم را از عدل مالامال سازد، همان‌طور که از انحراف مالامال شده باشد. و چه‌گونه می‌توانم با این ضعف بدنم(1)

که می‌بینی آن حضرت باشم؟!

و به راستی قائم، کسی است که در هنگام ظهور در سنّ پیران، و سیمای جوانان است. آن‌قدر بدنش قوی است که اگر به بزرگ‌ترین درخت روی زمین دست یازد، آن را از ریشه بر می‌کند! و اگر در میان کوه‌ها فریاد برآورد، صخره‌هایش از هم می‌پاشند و فرو می‌ریزند!

عصای حضرت موسی و انگشتر حضرت سلیمان با اوست.

او چهارمین فرزند من است. خداوند او را در حجاب خود به قدری که بخواهد پنهان می‌دارد و آن‌گاه او را آشکار می‌سازد، پس او زمین را از قسط و عدل مالامال می‌سازد، همان‌طور که از انحراف و ستم مالامال شده باشد.»(2)

فَقَالَ (علیه السلام): «أَنَا صَاحِبُ هَذَا الْأَمْرِ وَ لَكِنِّي لَسْتُ بِالَّذِي أَمْلَأُهَا عَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ كَيْفَ أَكُونُ ذَاكَ عَلَى مَا تَرَى مِنْ ضَعْفِ بَدَنِي وَ إِنَّ الْقَائِمَ هُوَ الَّذِي إِذَا خَرَجَ كَانَ فِي سِنِّ الشُّيُوخِ وَ مَنْظَرِ الشَّبَابِ يَكونُ قَوِيّاً فِي بَدَنِهِ حَتَّى لَوْ مَدَّ يَدَهُ إِلَى أَعْظَمِ شَجَرَةٍ عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ لَقَلَعَهَا وَ لَوْ صَاحَ بَيْنَ الْجِبَالِ لَتَدَكْدَكَتْ صُخُورُهَا يَكُونُ مَعَهُ عَصَا مُوسَى وَ خَاتَمُ سُلَيْمَانَ ذَاكَ الرَّابِعُ مِنْ وُلْدِي يُغَيِّبُهُ اللَّهُ فِي سِتْرِهِ مَا شَاءَ ثُمَّ يُظْهِرُهُ فَيَمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً ...» کشف الغُمّة ج2 ص524)


1) . یعنی با این بدن عادی و متعارف

2) . قُلْتُ لِلرِّضَا (علیه السلام): أَنْتَ صَاحِبُ هَذَا الْأَمْرِ؟

ضرورت وجود حجّت

امیر المؤمنین (علیه السلام)فرموده‌اند: «... و بدانید که قطعاً زمین هیچ گاه از حجّت خداوند عزّت‌مند و صاحب جلال خالی نمی‌ماند، ولی خداوند اهل زمین را به خاطر ظلم و انحراف و اسراف‌شان بر نفس خود، از دیدار او محروم می‌نماید!

و اگر زمین، لحظه‌ای از حجّت خداوند خالی بماند، اهلش را در خود فرو می‌برد! ولی حجّت خداوند مردم را می‌شناسد و آن‌ها او را نمی‌شناسند، همان‌طور که حضرت یوسف مردم را می‌شناخت ولی آن‌ها او را نمی‌شناختند. ...»(1)


1) . ... وَ اعْلَمُوا أَنَّ الْأَرْضَ لَا تَخْلُو مِنْ حُجَّةٍ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَكِنَّ اللَّهَ سَيُعْمِي خَلْقَهُ عَنْهَا بِظُلْمِهِمْ وَ جَوْرِهِمْ وَ إِسْرَافِهِمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ خَلَتِ الْأَرْضُ سَاعَةً وَاحِدَةً مِنْ حُجَّةٍ لِلَّهِ لَسَاخَتْ بِأَهْلِهَا وَ لَكِنَّ الْحُجَّةَ يَعْرِفُ النَّاسَ وَ لَا يَعْرِفُونَهُ كَمَا كَانَ يُوسُفُ يَعْرِفُ النَّاسَ وَ هُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ ... (غیبة النعمانیّ ص141)

فراق و فتنه

امیر المؤمنین (علیه السلام)فرمودند که شنیدم رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: «خداوند پر خیر و برکت و بلند مرتبه فرموده است: قطعاً هر قوم و جماعتی را که با اطاعت از امام و پیشوائی که از من نیست دین‌داری کند، حتماً عذاب می‌کنم اگر چه آن قوم و جماعت، فی نفسه نیکوکار باشند.

و قطعاً هر قوم و جماعتی را که به واسطۀ امام و پیشوائی عادل که از من است دین‌داری کند، حتماً مورد رحمت قرار می‌دهم اگر چه آن قوم و جماعت، فی نفسه نیکوکار و با تقوا نباشند.»(1)

آن‌گاه رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: «ای علیّ! تو امام و جانشین بعد از من هستی. جنگ تو، جنگ من است و آشتی تو، آشتی من است. و تو پدر دو نوادۀ من، و شوهر دختر من هستی. و امامان مطهّر، فقط از ذرّیّۀ تو هستند. پس من سیّد و سرور جمیع انبیا، و تو سیّد و سرور جمیع اوصیاء هستی. و من و تو از شجره‌ای


1) . سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله و سلم) يَقُول: «قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى: لَأُعَذِّبَنَّ كُلَّ رَعِيَّةٍ دَانَتْ بِطَاعَةِ إِمَامٍ لَيْسَ مِنِّي وَ إِنْ كَانَتِ الرَّعِيَّةُ فِي نَفْسِهَا بَرَّةً وَ لَأَرْحَمَنَّ كُلَّ رَعِيَّةٍ دَانَتْ بِإِمَامٍ عَادِلٍ مِنِّي وَ إِنْ كَانَتِ الرَّعِيَّةُ فِي نَفْسِهَا غَيْرَ بَرَّةٍ وَ لَا تَقِيَّة» بحار الانوار ج 36 ص337

واحد هستیم. و اگر ما نبودیم، خداوند نه بهشت را می‌آفرید و نه جهنّم را و نه پیامبران را و نه فرشتگان را.»(1)

عرض کردم: «ای رسول خدا! پس ما برتریم یا فرشتگان؟»

فرمودند: «ای علیّ! ما بهترین آفریدۀ خداوند بر گسترۀ زمین هستیم و بهتر از فرشتگان مقرّب می‌باشیم. و چه‌گونه بهتر از آنان نباشیم در حالی که در معرفت خداوند و توحید او بر آنان سبقت گرفتیم. پس فقط به واسطۀ ما به خداوند معرفت یافتند، و فقط به واسطۀ ما خداوند را بندگی کردند، و فقط به واسطۀ ما به راه معرفت خداوند هدایت شدند.

ای علیّ! تو از منی و من از توام. و تو برادر و وزیر منی. وقتی که من از دنیا بروم، کینه هایی که از تو در سینه‌های قومی هست آشکار می‌شود!


1) . «يَا عَلِيُّ! أَنْتَ الْإِمَامُ وَ الْخَلِيفَةُ بَعْدِي حَرْبُكَ حَرْبِي وَ سِلْمُكَ سِلْمِي وَ أَنْتَ أَبُو سِبْطَيَّ وَ زَوْجُ ابْنَتِي وَ مِنْ ذُرِّيَّتِكَ الْأَئِمَّةُ الْمُطَهَّرُونَ فَأَنَا سَيِّدُ الْأَنْبِيَاءِ وَ أَنْتَ سَيِّدُ الْأَوْصِيَاءِ وَ أَنَا وَ أَنْتَ مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ وَ لَوْلَانَا لَمْ يَخْلُقِ اللَّهُ الْجَنَّةَ وَ لَا النَّارَ وَ لَا الْأَنْبِيَاءَ وَ لَا الْمَلَائِكَة» همان

و به زودی بعد از من فتنه‌ای سخت و از ریشه بر کن واقع می‌شود که تمام اشخاص مورد تکیه و اعتماد، و تمام خواصّ و رازداران در آن سقوط می کنند!!

و این‌ها هنگامی است که شیعیان تو، به فقدان پنجمین امام از اولاد امام هفتم از فرزندان تو مبتلا شوند!

در فقدان و دوری او اهل زمین و آسمان غمناک و محزون گردند! و چه بسیار مرد و زن مؤمنی که در فراق او افسوس‌خورنده و اندوهگین و دل‌سوخته و سرگردان‌اند!»(1)

يَا عَلِيُّ! أَنْتَ مِنِّي وَ أَنَا مِنْكَ وَ أَنْتَ أَخِي وَ وَزِيرِي فَإِذَا مِتُّ ظَهَرَتْ لَكَ ضَغَائِنُ فِي صُدُورِ قَوْمٍ وَ سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ صَمَّاءُ صَيْلَمٌ يَسْقُطُ فِيهَا كُلُّ وَلِيجَةٍ وَ بِطَانَةٍ وَ ذَلِكَ عِنْدَ فِقْدَانِ شِيعَتِكَ الْخَامِسَ مِنْ وُلْدِ السَّابِعِ مِنْ وُلْدِكَ تَحْزَنُ لِفَقْدِهِ أَهْلُ الْأَرْضِ وَ السَّمَاءِ فَكَمْ مِنْ مُؤْمِنٍ وَ مُؤْمِنَةٍ مُتَأَسِّفٍ مُتَلَهِّفٍ حَيْرَانَ عِنْدَ فَقْدِه!» همان

آن‌گاه برای مدّتی طولانی سر را به زیر انداختند و خاموش شدند! سپس سر را بلند کردند و فرمودند: «پدر و مادرم فدای هم‌نام و شبیه من و شبیه موسی


1) . «يَا عَلِيُّ! نَحْنُ خَيْرُ خَلِيقَةِ اللَّهِ عَلَى بَسِيطِ الْأَرْضِ وَ خَيْرٌ مِنَ الْمَلَائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ وَ كَيْفَ لَا نَكُونُ خَيْراً مِنْهُمْ وَ قَدْ سَبَقْنَاهُمْ إِلَى مَعْرِفَةِ اللَّهِ وَ تَوْحِيدِهِ فَبِنَا عَرَفُوا اللَّهَ وَ بِنَا عَبَدُوا اللَّهَ وَ بِنَا اهْتَدَوُا السَّبِيلَ إِلَى مَعْرِفَةِ اللَّهِ

بن عمران باد! پوششی از نور او را فرا گرفته که از پرتو ذات مقدّس پروردگار برافروخته و فروزان است! ...»(1)

احاطۀ مطلق و حمایت دائم

آن حضرت در نامه‌ای به شیخ مفید (قدس سره) - خطاب به شیعیان خود - فرموده‌اند: «... به یقین، پیوسته علم ما به اخبار و جریانات شما احاطه دارد و چیزی از خبرهای شما از ما پنهان نمی‌ماند... قطعاً ما در رسیدگی و مراعات شما کوتاهی نکرده، شما را به حال خود رها نمی‌کنیم و هرگز یاد شما را فراموش نمی‌کنیم؛ و اگر این (عنایات دائمی ما) نبود، حتماً سختی‌ها و بلاهای فراوانی بر شما فرود می‌آمد و دشمنان، شما را ریشه‌کن می‌ساختند!»(2).


1) . «بِأَبِي وَ أُمِّي سَمِيِّي وَ شَبِيهِي وَ شَبِيهُ مُوسَى بْنِ عِمْرَانَ عَلَيْهِ جُيُوبُ النُّورِ أَوْ قَالَ جَلَابِيبُ النُّورِ يَتَوَقَّدُ مِنْ شُعَاعِ الْقُدْس ...» همان

2) . «... فَإِنَّا يُحِيطُ عِلْمُنَا بِأَنْبَائِكُمْ وَ لَا يَعْزُبُ عَنَّا شَيْ‌ءٌ مِنْ أَخْبَارِكُم ... إِنَّا غَيْرُ مُهْمِلِينَ لِمُرَاعَاتِكُمْ وَ لَا نَاسِينَ لِذِكْرِكُمْ وَ لَوْ لَا ذَلِكَ لَنَزَلَ بِكُمُ اللَّأْوَاءُ وَ اصْطَلَمَكُمُ الْأَعْدَاء» بحار الانوار ج 53 ص174

شدّت رأفت حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف)

از حضرت امام صادق (علیه السلام)از علّت قیام کردن هنگام شنیدن لفظ «قائم» که از القاب حضرت حجّت  است سؤال شد.

امام (علیه السلام)فرمودند: «زیرا به راستی او غیبتی طولانی دارد و از شدّت رأفتی که به محبّانش دارد، هر کس که او را به این لقب - که یادآور دولت او و افسوس خوردن بر غربت و تنهائی اوست - یاد کند، به او نظر می‌افکند؛ و از تعظیم و بزرگ‌داشت اوست که بندۀ خاضع صاحب خود، هنگام نظر افکندن مولای جلیلش با چشم شریفش به سوی او، قیام کند و از جای برخیزد. پس باید قیام کرد و از خداوند که یادش بزرگ است، تعجیل در فرجش را تقاضا نمود.»(1)

قال (علیه السلام): «لِاَنَّ لَهُ غَیبَةً طولانِیَّةً وَ مِن شِدَّةِ الرَّأفَةِ اِلَی اَحِبَّتِهِ یَنظُرُ اِلَی کُلِّ مَن یَذکُرُ بِهَذَا اللَّقَبِ المُشعِرِ بِدَولَتِهِ وَ الحَسرَةِ بِغُربَتِهِ وَ مِن تَعظیمِهِ اَن یَقومَ العَبدُ الخاضِعُ لِصاحِبِهِ عِندَ نَظَرِ المَولَی الجَلیلِ اِلَیهِ بِعَینِهِ الشَّریفَةِ فَلیَقُم وَ لیَطلُب مِنَ اللهِ جَلَّ ذِکرُهُ تَعجیلَ فَرَجَهُ» قطره‌ای از دریای فضائل اهل بیت (علیهم السلام)ج1 ص774 به نقل از النجم الثاقب ص523


1) . سُئِلَ الاِمامُ الصّادِقُ (علیه السلام)عَن سَبَبِ القِیامِ عِندَ ذِکرِ لَفظِ «القائمِ» مِن اَلقابِ الحُجَّةِ (عجل الله تعالی فرجه الشریف).

عشق‌ورزی امام (عجل الله تعالی فرجه الشریف) به شیعیان

از جناب سیّد بن طاووس (قدس سره) نقل شده است که در سرداب مقدّس سُرَّ مَن رَأی، این مناجات را از حضرت ولیّ عصر  شنیده است:

اَللّهُمَّ اِنَّ شیعَتَنا خُلِقُوا مِن فاضِلِ طینَتِنا و عُجِنُوا بِماءِ وَلایَتِنا (بارالها! به راستی شیعیان ما از زیادی طینت ما آفریده شده‌اند و به آب ولایت ما سرشته گشته‌اند.)

اَللّهُمَّ اغفِر لَهُم مِنَ الذُّنوبِ ما فَعَلُوا اتِّکالاً عَلَی حُبِّنا (بارالها! گناهان آن‌ها را که با اتّکاء به حبّ ما انجام داده‌اند بیامرز)

و وَلِّنا یَومَ القِیامَةِ اُمورَهُم (و امور آن‌ها را در روز قیامت به ما واگذار)

و لا تُؤاخِذهُم بِمَا اقتَرَفُوا مِنَ السَّیِّئاتِ اِکراماً لَنا (و به خاطر اکرام و گرامی‌داشت ما، آن‌ها را به گناهانی که مرتکب شده‌اند مؤاخذه مفرما)

و لا تُعاقِبهُم یَومَ القِیامَةِ مُقابِلَ اَعدائنا (و در روز قیامت، آن‌ها را در مقابل دشمنان ما عقوبت مکن)

و اِن خَفَّت مَوازینُهُم فَثَقِّلها بِفاضِلِ حَسَناتِنا (و اگر کفّۀ حسنات و خوبی‌های ایشان سبک باشد، آن را با زیادی حسنات و خوبی‌های ما سنگین گردان.)(1)

شرائط سربازی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)

روزی حضرت امام صادق (علیه السلام)به اصحاب خود فرمودند: «آیا شما را آگاه نکنم از چیزی که خداوند عزّت‌مند و صاحب جلال هیچ عملی را از بندگان بدون آن نمی‌پذیرد؟»

عرض شد: «بفرمائید.»

امام (علیه السلام)فرمودند: «گواهی دادن به این‌که معبودی جز خداوند وجود ندارد و به راستی حضرت محمّد (صلی الله علیه و آله و سلم) بنده و فرستادۀ اوست، و اقرار نمودن به اوامر الهی، و پذیرفتن ولایت ما، و برائت و بیزاری از دشمنان ما امامان معصوم، و تسلیم و فرمان‌بردار امامان شدن، و ورع و ترک حرام، و تلاش و کوشش، و طمأنینه و آرامش یافتن (در پرتو ذکر ویاد خداوند) ، و انتظار و چشم به راه حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) بودن.»


1) . قطره‌ای از دریای فضائل اهل بیت (علیهم السلام)ج1 ص775 به نقل از مشارق انوار الیقین ص199 (قریب این مضمون) و بحار الانوار ج 53 ص303 (قریب این مضمون)

سپس فرمودند: «به یقین برای ما دولتی هست که خداوند - هر گاه بخواهد - آن را برقرار می‌نماید.»

آن‌گاه فرمودند: «هر کس مسرور و شادمان می‌شود که از اصحاب و یاران حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) باشد، باید در انتظار ظهور باشد و ورع و ترک حرام و خلق و خوهای نیکو داشته باشد در حالی که منتظر است.

پس اگر اجلش فرا رسید و حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) بعد از او قیام کرد، پاداش کسی که آن حضرت را درک کند، به او عطا می‌شود. پس جدّیّت و تلاش کنید و منتظر ظهور باشید. گوارا باد بر شما ای گروه مورد رحمت پروردگار!»(1)

فَقالَ (علیه السلام): «شَهادَةُ أن لا إلَهَ إلّا اللهُ و أنَّ مُحَمَّداً عَبدُهُ و رَسولُهُ و الإقرارُ بِما أمَرَ اللهُ وَ الوَلايَةُ لَنا وَ البَراءَةُ مِن أعدائِنا یعنی الأئمَّةَ خاصّة وَ التَّسليمُ لَهُم وَ الوَرَعُ وَ الاِجتِهادُ وَ الطُّمَأنينَةُ وَ الاِنتِظارُ لِلقائِمِ (عجل الله تعالی فرجه الشریف).»

ثُمَّ قالَ (علیه السلام): «إنَّ لَنا دَولَةً يَجي‌ءُ اللهُ بِها إذا شاءَ.»

ثُمَّ قالَ (علیه السلام): «مَن سَرَّهُ أن يَكونَ مِن أصحابِ القائِمِ فَليَنتَظِر وَ ليَعمَل بِالوَرَعِ وَ مَحاسِنِ الأخلاقِ وَ هُوَ مُنتَظِرٌ فَإن ماتَ وَ قامَ القائِمُ بَعدَهُ كانَ لَهُ مِنَ الأجرِ مِثلَ أجرِ مَن أدرَكَهُ فَجِدُّوا وَ انتَظِرُوا هَنيئاً لَكُم أيَّتُهَا العِصابَةُ المَرحُومَة» غیبة النعمانی ص200


1) . قالَ (علیه السلام)ذاتَ يَومٍ: «أ لا اُخبِرُكُم بِما لا يَقبَلُ اللهُ عَزَّ و جَلَّ مِنَ العِبادِ عَمَلاً إلّا بِهِ؟» فَقُلتُ: «بَلَى.»

در خیمۀ امام منتظَر (عجل الله تعالی فرجه الشریف)

حضرت امام صادق (علیه السلام)فرموده‌اند: «علامت و نشانه را بشناس (یعنی امام زمان خود را)؛ پس اگر او را شناختی، به تو زیان نمی‌رساند که این امر (ظهور) پیش افتد و یا در آن تأخیر شود؛ زیرا خداوند عزّت‌مند و صاحب جلال می‌فرماید: "روزی که هر گروهی را با پیشوا و امام‌شان فرا می‌خوانیم."

پس کسی که امام خود را بشناسد، مانند کسی است که در خیمۀ امام منتظَر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) باشد.»(1)

زندگی دل‌پسندتر

راوی گوید: خدمت حضرت امام موسی بن جعفر (علیه السلام) مشرّف شدم و عرض کردم: «ای فرزند رسول خدا! آیا شما قائم و قیام‌کننده به حقّ هستید؟»

فرمودند: «من قائم و قیام‌کننده به حقّ هستم ولی آن قائم که زمین را از لوث وجود دشمنان خداوند عزّت‌مند و صاحب جلال پاک می‌کند و آن را از عدل


1) . «اِعْرِفِ الْعَلَامَةَ فَإِذَا عَرَفْتَهُ لَمْ يَضُرَّكَ تَقَدَّمَ هَذَا الْأَمْرُ أَوْ تَأَخَّرَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ: "يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ" فَمَنْ عَرَفَ إِمَامَهُ كَانَ كَمَنْ كَانَ فِي فُسْطَاطِ الْمُنْتَظَرِ (عجل الله تعالی فرجه الشریف).» کافی ج1 ص372‌

مالامال می‌سازد - همان‌طور که از انحراف و ستم پر شده باشد - او پنجمین فرزند من است.

او به جهت حذر نمودن از دشمنانی که قصد جان او دارند، غیبتی طولانی مدّت خواهد داشت! در آن دوران، عدّه‌ای مرتدّ شده، از عقیده‌شان بر‌می‌گردند، و عدّه‌ای ثابت‌قدم می‌مانند.»

سپس امام (علیه السلام)فرمودند: «زندگی دل پسندتر برای شیعیان ماست که در دوران غیبت قائم ما به رشتۀ ولایت ما چنگ می‌زنند و بر ولایت و دوستی ما و برائت و بیزاری از دشمنان ما ثابت‌قدم می‌مانند؛ آن‌ها از ما هستند و ما از آن‌ها. آن‌ها به امامت ما راضی و خشنودند و ما به شیعه بودن آن‌ها راضی و خشنودیم. پس زندگی دل‌پسندتر برای ایشان است! و واقعاً زندگی دل‌پسندتر برای ایشان است! و ایشان به خدا سوگند، در روز قیامت با ما و در درجات ما هستند.»(1)

ثُمَّ قَالَ (علیه السلام): «طُوبَى لِشِيعَتِنَا الْمُتَمَسِّكِينَ بِحَبلِنا فِي غَيْبَةِ قَائِمِنَا الثَّابِتِينَ عَلَى مُوَالَاتِنَا وَ الْبَرَاءَةِ مِنْ أَعْدَائِنَا أُولَئِكَ مِنَّا وَ نَحْنُ مِنْهُمْ قَدْ رَضُوا بِنَا أَئِمَّةً وَ رَضِينَا بِهِمْ شِيعَةً فَطُوبَى لَهُمْ ثُمَّ طُوبَی لَهُم وَ هُمْ وَ اللَّهِ مَعَنَا فِي دَرَجَاتِنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ» کمال الدین ج2 ص361


1) . «أَنَا الْقَائِمُ بِالْحَقِّ وَ لَكِنَّ الْقَائِمَ الَّذِي يُطَهِّرُ الْأَرْضَ مِنْ أَعْدَاءِ اللَّهِ وَ يَمْلَؤُهَا عَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً و ظُلماً هُوَ الْخَامِسُ مِنْ وُلْدِي لَهُ غَيْبَةٌ يَطُولُ أَمَدُهَا خَوْفاً عَلَى نَفْسِهِ يَرْتَدُّ فِيهَا أَقْوَامٌ وَ يَثْبُتُ فِيهَا آخَرُونَ»

دعای همیشگی دوران غیبت

جناب زُراره (قدس سره) گوید که به حضرت امام صادق (علیه السلام)عرض کردم: «فدای شما شوم، اگر زمان غیبت را درک کردم چه کنم؟»

امام (علیه السلام)فرمودند: «ای زراره! اگر آن زمان را درک کردی، ملازم این دعاء باش و از آن جدا مشو:

اَللَّهُمَّ عَرِّفْنِي نَفْسَكَ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِي نَفْسَكَ لَمْ أَعْرِفْ نَبِيَّكَ! (بارالها! خودت را به من بشناسان؛ که یقیناً اگر خودت را به من نشناسانی، نبیّ تو را نمی‌شناسم!)

اَللَّهُمَّ عَرِّفْنِي رَسُولَكَ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِي رَسُولَكَ لَمْ أَعْرِفْ حُجَّتَكَ! (بارالها! رسولت را به من بشناسان؛ که یقیناً اگر رسولت را به من نشناسانی، حجّت تو را نمی‌شناسم!)

اَللَّهُمَّ عَرِّفْنِي حُجَّتَكَ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِي حُجَّتَكَ ضَلَلْتُ عَنْ دِينِي! (بارالها! حجّتت را به من بشناسان؛ که یقیناً اگر حجّتت را به من نشناسانی، از دینم گم‌راه می‌شوم!)»(1)


1) . يَا زُرَارَةُ! إِنْ أَدْرَكْتَ ذَلِكَ الزَّمَانَ فَالْزَمْ هَذَا الدُّعَاء ... (بحار الانوار ج 52 ص146)

و نیز حضرت امام صادق (علیه السلام) توصیۀ مؤکّد فرموده‌اند که در دوران غیبت، خداوند را با این دعا بخوانیم:

«يَا اللَّهُ يَا رَحْمَنُ يَا رَحِيمُ يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِك» (ای خدا! ای کثیر الرّحمة! ای دائم الرّحمة! ای دگرگون‌کنندۀ قلب‌ها! قلب مرا بر دین خودت ثابت و استوار نگه دار.)(1)

بیعت جبرئیل و تمام فرشتگان

حضرت امام صادق (علیه السلام)فرموده‌اند: «... هنگام ظهور، حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) تکیه به بیت الله الحرام می‌دهد و دست خود را دراز می‌کند، پس سپید و درخشان دیده می‌شود، و می‌فرماید: این دست خداست و از جانب خداست و به امر خداست.

سپس این آیه را تلاوت می‌کند: "إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى نَفْسِهِ ..." (به راستی کسانی که با تو بیعت می‌کنند، جز این نیست که با خداوند بیعت می‌کنند. دست تو به منزلۀ دست خداوند است که برای بیعت بالای دست‌های آنان قرار دارد. پس هر کس بیعتش را با تو بشکند، بیعت با خداوند را شکسته است و خداوند


1) . بحار الانوار ج 52 ص148

از آن زیانی نمی‌بیند، بلکه او به خود زیان رسانده است ...)(1)

پس نخستین کسی که دست آن حضرت را می‌بوسد و بیعت می‌کند جبرئیل است، آن‌گاه تمام فرشتگان با آن حضرت بیعت می‌نمایند ...» (2)

باران نعمت

حضرت امیر المؤمنین (علیه السلام) فرموده‌اند: «... اگر قائم ما قیام کند، قطعاً آسمان همۀ باران خود را فرو می‌ریزد، و زمین روئیدنی‌هایش را بیرون می‌آورد، و کینه و دشمنی از دل‌های بندگان برطرف می‌شود، و درندگان و چهارپایان با هم سازش می‌کنند، تا جائی که زنی مسافت بین عراق و شام را می‌پیماید و جز بر روئیدنی‌ها و زمین سرسبز قدم نگذارد و در حالی که زینت و جواهر خود را بالای سرش نهاده باشد، هیچ


1) . سوره مبارکه فتح، آیه شریفه 10 (ترجمه قرآن کریم بر اساس تفسیر المیزان، اثر استاد صفوی)

2) . ... فَيَكُونُ أَوَّلُ مَنْ يُقَبِّلُ يَدَهُ جَبْرَئِيلَ ع ثُمَّ يُبَايِعُهُ وَ تُبَايِعُهُ الْمَلَائِكَةُ ... (بحار الانوار ج 53 ص7)

درنده‌ای او را به هیجان و اضطراب در نمی‌آورد و از آن درنده نمی‌ترسد. ...»(1)

گنج‌ها

امیر المؤمنین (علیه السلام)فرموده‌اند: «... و در دوران ظهور، زمین با مژدۀ عدل بشارت داده می‌شود و آسمان بارانش را، و درخت، میوه‌اش را، و زمین، روئیدنی‌اش را عطا می‌کند و برای اهلش، آراسته و زینت داده می‌شود.

ومردم از وحوش و درندگان در امان می‌شوند تا جایی که آن درندگان در میان راه همانند چهارپایان می‌چرند.

و علم و دانش در دل‌های تمام مؤمنان افکنده می‌شود؛ پس مؤمنی نیازمند علم و دانش برادرش نمی‌گردد.

در آن روز، تأویل این آیۀ شریفه محقّق می‌شود: "يُغْنِ اللَّهُ كُلًّا مِنْ سَعَتِه"(2)(خداوند هر یک را از سعۀ فضل و کرم خود بی‌نیاز می‌کند.)


1) . «... لَوْ قَدْ قَامَ قَائِمُنَا لَأَنْزَلَتِ السَّمَاءُ قَطْرَهَا وَ لَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ نَبَاتَهَا وَ لَذَهَبَتِ الشَّحْنَاءُ مِنْ قُلُوبِ الْعِبَادِ وَ اصْطَلَحَتِ السِّبَاعُ وَ الْبَهَائِمُ حَتَّى تَمْشِي الْمَرْأَةُ بَيْنَ الْعِرَاقِ إِلَى الشَّامِ لَا تَضَعُ قَدَمَيْهَا إِلَّا عَلَى النَّبَاتِ وَ عَلَى رَأْسِهَا زِينَتُهَا لَا يُهَيِّجُهَا سَبُعٌ وَ لَا تَخَافُهُ ...» بحار الانوار ج 10 ص104

2) . سوره مبارکه نسا، آیه شریفه 130

و زمین گنج‌های خود را برای آنان بیرون می‌افکند و حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) می‌فرماید: "بخورید، گوارای وجودتان باد؛ به سبب اعمالی که در ایّام گذشته برای امروز پیش فرستادید."»(1)

دولت اهل بیت 

حضرت امام صادق (علیه السلام)فرموده‌اند: «هنگامی که حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) قیام کند، به عدالت حکم و داوری کند، و در دوران او انحراف برطرف شود، و تمام راه‌ها به واسطۀ او امنیّت یابد، و زمین برکات خود را خارج سازد، و هر حقّی را به صاحب آن برگرداند، و اهل دینی باقی نماند مگر این‌که اظهار اسلام کند و به ایمان اعتراف نماید.

آیا نشنیده‌ای که خداوند عزّت‌مند و صاحب جلال می‌فرماید: "هر کس در آسمان‌ها و زمین هست، خواه


1) . «... فَتَسْتَبْشِرُ الْأَرْضُ بِالْعَدْلِ وَ تُعْطِي السَّمَاءُ قَطْرَهَا وَ الشَّجَرُ ثَمَرَهَا وَ الْأَرْضُ نَبَاتَهَا وَ تَتَزَيَّنُ لِأَهْلِهَا وَ تَأْمَنُ الْوُحُوشُ حَتَّى تَرْتَعِيَ فِي طُرُقِ الْأَرْضِ كَأَنْعَامِهِمْ وَ يُقْذَفُ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ الْعِلْمُ فَلَا يَحْتَاجُ مُؤْمِنٌ إِلَى مَا عِنْدَ أَخِيهِ مِنْ عِلْمٍ فَيَوْمَئِذٍ تَأْوِيلُ هَذِهِ الْآيَةِ: "يُغْنِ اللَّهُ كُلًّا مِنْ سَعَتِهِ" وَ تُخْرِجُ لَهُمُ الْأَرْضُ كُنُوزَهَا وَ يَقُولُ الْقَائِمُ: "كُلُوا هَنِيئاً بِما أَسْلَفْتُمْ فِي الْأَيَّامِ الْخالِيَة."» بحار الانوار ج 53 ص85

و ناخواه فقط در برابر او تسلیم است، و همه فقط به سوی او بازگردانده می‌شوند."

و در میان مردم به حکم حضرت داوود(1)و حضرت محمّد (صلی الله علیه و آله و سلم) حکم و داوری کند.

در این دوران، زمین گنج‌های خود را ظاهر کند و برکاتش را آشکار سازد، و غنا و بی‌نیازی همۀ مؤمنین را فرا گیرد به طوری که کسی محلّی برای پرداخت صدقه و احسان خود پیدا نکند.»

سپس فرمودند: «به راستی دولت ما آخرینِ دولت‌هاست، و اهل هر صنف و طائفه‌ای پیش از ما به حکومت و زمام‌داری رسد تا هنگامی که حکومت ما را دید و سیره و روش ما را در زمام‌داری مشاهده کرد نگوید: ما هم اگر به حکومت رسیده بودیم، این‌گونه عمل می‌کردیم.

و این فرمایش خداوند عزّت‌مند و صاحب جلال است: "عاقبت از آنِ خداپروایان است."»(2)

وَ حَكَمَ بَيْنَ النَّاسِ بِحُكْمِ دَاوُدَ وَ حُكْمِ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله و سلم) فَحِينَئِذٍ تُظْهِرُ الْأَرْضُ كُنُوزَهَا وَ تُبْدِي بَرَكَاتِهَا وَ لَا يَجِدُ الرَّجُلُ مِنْكُمْ يَوْمَئِذٍ مَوْضِعاً لِصَدَقَتِهِ وَ لَا لِبِرِّهِ لِشُمُولِ الْغِنَى جَمِيعَ الْمُؤْمِنِينَ»

ثُمَّ قَالَ (علیه السلام): «إِنَّ دَوْلَتَنَا آخِرُ الدُّوَلِ وَ لَمْ يَبْقَ أَهْلُ بَيْتٍ لَهُمْ دَوْلَةٌ إِلَّا مَلَكُوا قَبْلَنَا لِئَلَّا يَقُولُوا إِذَا رَأَوْا سِيرَتَنَا إِذَا مَلَكْنَا سِرْنَا بِمِثْلِ سِيرَةِ هَؤُلَاءِ وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: "وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ".» کشف الغمّة ج2 ص465


1) یعنی در داوری، شاهد و گواه طلب نمی‌کند و بر اساس علم خود حکم می‌کند.

2) «إِذَا قَامَ الْقَائِمُ (عجل الله تعالی فرجه الشریف) حَكَمَ بِالْعَدْلِ وَ ارْتَفَعَ فِي أَيَّامِهِ الْجَوْرُ وَ أَمِنَتْ بِهِ السُّبُلُ وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ بَرَكَاتِهَا وَ رَدَّ كُلَّ حَقٍّ إِلَى أَهْلِهِ وَ لَمْ يَبْقَ أَهْلُ دِيْنٍ حَتَّى يُظْهِرُوا الْإِسْلَامَ وَ يَعْتَرِفُوا بِالْإِيمَانِ أَ مَا سَمِعْتَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ: "وَ لَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ."

پیشرفت علمی

حضرت امام صادق (علیه السلام)دربارۀ پیشرفت محیّر العقول علم و دانش در دوران ظهور فرموده‌اند: «علم و دانش، بیست و هفت بخش است. تمام آن‌چه که همۀ رسولان الهی آورده‌اند، دو بخش بوده است و مردم تا امروز غیر از همان دو بخش را نمی‌شناسند.

وقتی قائم ما قیام کند، بیست و پنج بخش دیگر را آشکار می‌نماید و در میان مردم منتشر می‌کند و آن دو بخش را نیز به آن‌ها ضمیمه می‌نماید تا تمام بیست و هفت بخش علم و دانش را منتشر کند.»(1)

فَإِذَا قَامَ قَائِمُنَا أَخْرَجَ الْخَمْسَةَ وَ الْعِشْرِينَ جُزءاً فَبَثَّهَا فِي النَّاسِ وَ ضَمَّ إِلَيْهَا الْجُزءَینِ حَتَّى يَبُثَّهَا سَبْعَةً وَ عِشْرِينَ جُزءاً.» الخرائج ج2 ص841


1) . «الْعِلْمُ سَبْعَةٌ وَ عِشْرُونَ جُزءاً فَجَمِيعُ مَا جَاءَتْ بِهِ الرُّسُلُ جُزءانِ فَلَمْ يَعْرِفِ النَّاسُ حَتَّى الْيَوْمِ غَيْرَ الْجُزءَینِ.

ایمان کامل و اسلام نیکو

پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرموده‌اند: «... و کسی که دوست دارد خداوند را با ایمان کامل و اسلام نیکو ملاقات کند، باید ولایت حضرت حجّت، صاحب الزّمان را - که در انتظارش خواهند بود - دارا باشد.»(1)

فرشته باران

حضرت امام صادق (علیه السلام) فرموده‌اند: «... پرچمِ (قیام حضرت مهدیّ (عجل الله تعالی فرجه الشریف)) را جبرئیل می‌آورد و هنگامی که آن را به اهتزاز درمی‌آورد، نورش شرق و غرب جهان را روشن می‌کند، و خداوند دستِ (قدرت و رحمت) خود را بر سر بندگان می‌گذارد، پس مؤمنی نمی‌ماند مگر این‌که قلب (و دل و جرأتِ) او سخت‌تر از پاره‌های آهن می‌گردد و به هر مؤمنی نیروی چهل مرد عطا می‌شود.

در آن روز هیچ مرده‌ای نمی‌ماند جز آن که سرور و شادی ظهور آن حضرت، در قبرش داخل می‌شود، تا


1) . «... و مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَلْقَى اللَّهَ وَ قَدْ كَمُلَ إِيمَانُهُ وَ حَسُنَ إِسْلَامُهُ فَلْيَتَوَلَّ الْحُجَّةَ صَاحِبَ الزَّمَانِ الْمُنْتَظَر» بحار الانوار ج 36 ص296

جایی که مردگان در قبرها به دیدار همدیگر می‌روند و قیام حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را به یکدیگر مژده می‌دهند.

به همراه آن پرچم، سیزده هزار فرشته و نیز سیصد و سیزده فرشته (به یاری حضرت) فرود می‌آیند.»

راوی گوید: عرض کردم: «آیا همۀ این‌ها فرشته‌اند؟!»

امام (علیه السلام)فرمودند: «آری، همۀ اینان پیوسته منتظر قیام حضرت قائم هستند. آنان فرشتگانی‌اند که به همراه حضرت نوح در کشتی بودند، [و فرشتگانی‌اند که به همراه حضرت ابراهیم بودند هنگامی که در آتش افکنده شد](1)

و فرشتگانی‌اند که به همراه حضرت موسی بودند هنگامی که دریا را شکافت، و فرشتگانی‌اند که به همراه حضرت عیسی (علیه السلام) بودند هنگامی که خداوند او را (به سوی آسمان) بالا برد.

و هزار فرشته‌ای که در رکاب پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) بودند در حالی که بر خود علامت نهاده بودند، و هزار فرشته‌ای که در رکاب آن حضرت فرشتگانی دیگر را به دنبال می‌آوردند، و سیصد و سیزده فرشته‌ای که در جنگ بدر، در رکاب آن حضرت بودند.


1) . در نسخه غیبة النعمانی ص310

و چهار هزار فرشته‌ای که (در روز عاشوراء) فرود آمدند تا به همراه امام حسین (علیه السلام)بجنگند ولی به آنان اجازه داده نشد ...»(1)

قالَ: قُلتُ: كُلُّ هَؤُلاءِ مَلائكَةٌ؟! قالَ (علیه السلام): «نَعَم كُلُّهُم يَنتَظِرونَ قِيامَ القائمَ الَّذينَ كانُوا مَعَ نوحٍ فِي السَّفينَةِ [وَ الَّذِينَ كَانُوا مَعَ إِبْرَاهِيمَ ع حِينَ أُلْقِيَ فِي النَّارِ] وَ الَّذينَ كانُوا مَعَ مُوسَى حينَ فَلَقَ البَحرَ وَ الَّذين كانُوا مَعَ عيسَى حَيثُ رَفَعَهُ اللهُ وَ ألفٌ مَعَ النَّبِيِّ مُسَوِّمينَ وَ ألفٌ مُردِفينَ وَ ثَلاثُمِائَةٍ وَ ثَلاثَةَ عَشَرَ كانُوا مَعَ النَّبِيِّ يَومَ بَدرٍ وَ أربَعَةُ آلافٍ هَبَطُوا إلَى الأرضِ لِيُقاتِلُوا مَعَ الحُسَينِ فَلَم يُؤذَن لَهُم ...» دلائل الامامة ص244

و نیز حضرت امام رضا (علیه السلام)فرموده‌اند: «هنگامی که حضرت قائم قیام کند، خداوند به فرشتگان امر می‌نماید که بر مؤمنان سلام کنند و در مجالس آنان، هم‌نشین‌شان شوند. پس چون مؤمنی حاجتی داشته باشد، حضرت قائم یکی از فرشتگان را می‌فرستد تا او را با خود حمل کند و بیاورد. و آن فرشته (اطاعت نموده) آن مؤمن را با خود حمل می‌کند و به محضر


1) . «... بَل يَأتِي بِها جَبرَئيلُ و إذا نَشَرَها أضاءَ لَها ما بَينَ المَشرِقِ وَ المَغرِبِ و وَضَعَ اللهُ يَدَهُ عَلَى رَءُوسِ العِبادِ فَلا يَبقَى مُؤمِنٌ إلّا صارَ قَلبُهُ أشَدَّ مِن زُبَرِ الحَديدِ و اُعطِيَ قُوَّةَ أربَعينَ رَجُلاً فَلا يَبقَى مَيِّتٌ يَومَئِذٍ إلّا دَخَلَت عَلَيهِ تِلكَ الفَرحَةُ في قَبرِهِ حَتَّى يَتَزاوَرونَ في قُبورِهِم و يَتَباشَرونَ بِخُروجِ القائِمِ فَيَهبِطُ مَعَ الرّايَةِ إلَيهِ ثَلاثَةَ عَشَرَ ألفَ مَلَكٍ و ثَلاثُمِائَةٍ و ثَلاثَةَ عَشَرَ مَلَكاً»

حضرت قائم می‌آورد و حضرت حاجت او را برآورده می‌سازد و (دوباره آن فرشته) او را بر می‌گرداند.

و در آن دوران بعضی از مؤمنان در میان ابرها سیر می‌کنند. و بعضی از آنان با فرشتگان پرواز می‌کنند. و بعضی از آنان با فرشتگان راه می‌روند. و بعضی از آنان از فرشتگان سبقت می‌گیرند ...»(1)

عقل‌های متمرکز و خردهای کامل

حضرت امام باقر (علیه السلام)فرموده‌اند: «هنگامی که قائم ما (عجل الله تعالی فرجه الشریف) قیام کند، دست خود را بر سر بندگان نهد، پس عقل‌های آنان را از پراکندگی نجات دهد و متمرکز سازد و خردهای آنان کمال یابد.»(2)


1) . «إذا قامَ القائِمُ يَأمُرُ اللهُ المَلائكَةَ بِالسَّلامِ عَلَى المُؤمِنينَ وَ الجُلوسِ مَعَهُم فِي مَجالِسِهِم فَإذا أرادَ واحِدٌ حاجَةً اَرسَلَ القائِمُ مِن بَعضِ المَلائكَةِ أن يَحمِلَهُ فَيَحمِلُهُ المَلَكُ حَتَّى يَأتِيَ القائِمَ فَيَقضِي حاجَتَهُ ثُمَّ يَرُدُّهُ وَ مِنَ المُؤمِنينَ مَن يَسيرُ فِي السَّحابِ وَ مِنهُم مَن يَطيرُ مَعَ المَلائكَةِ وَ مِنهُم مَن يَمشِي مَعَ المَلائكَةِ مَشياً وَ مِنهُم مَن يَسبِقُ المَلائكَةَ ...» دلائل الامامة ص241

2) . «إِذَا قَامَ قَائِمُنَا (عجل الله تعالی فرجه الشریف) وَضَعَ يَدَهُ عَلَى رُءُوسِ الْعِبَادِ فَجَمَعَ بِهَا عُقُولَهُمْ وَ كَمَلَتْ بِهَا أَحْلَامُهُم» کمال الدین ج2 ص675

امرای حکومت مهدوی (علیه السلام)

حضرت امام صادق (علیه السلام)فرموده‌اند: «هنگامی که حضرت قائم قیام کند، به هر ناحیه‌ای از نواحی زمین، مردی را گسیل می‌دارد و به او می‌فرماید: دستور کار تو در کف دستت می‌باشد، پس هر گاه قضیّه‌ای برایت رخ دارد که آن را نفهمیدی و حکم آن را ندانستی، به کف دست خود نگاه کن و به آن‌چه در آن می‌بینی عمل کن.»(1)

منتظران ظهور

حضرت امام سجّاد (علیه السلام)فرموده‌اند: «به راستی اهل زمان غیبت دوازدهمین ولیّ خدا از اوصیاء رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) که به امامت او معتقدند و منتظر ظهور او هستند، با فضیلت‌ترین و برترینِ مردمان هر زمان هستند! زیرا حقیقتاً خداوند - که یادش بلند مرتبه است - آن‌قدر به آنان از عقل‌ها و فهم‌ها و معرفت عطا نموده که غیبت در پیش آن‌ها به منزلۀ مشاهده گشته است و آنان را


1) . «إِذَا قَامَ الْقَائِمُ بَعَثَ فِي أَقَالِيمِ الْأَرْضِ فِي كُلِّ إِقْلِيمٍ رَجُلًا يَقُولُ عَهْدُكَ فِي كَفِّكَ فَإِذَا وَرَدَ عَلَيْكَ مَا لَا تَفْهَمُهُ وَ لَا تَعْرِفُ الْقَضَاءَ فِيهِ فَانْظُرْ إِلَى كَفِّكَ وَ اعْمَلْ بِمَا فِيهَا» بحار الانوار ج 52 ص365

در آن زمان به منزلۀ مجاهدانی قرار داده که پیش روی رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) شمشیر زده‌اند.

آنانند برگزیدگان حقیقی و شیعیان راستین ما و دعوت‌کنندگان به دین خداوند در نهان و آشکار.»(1)

معرفت به امامت و ولایت

حضرت امام صادق (علیه السلام)فرموده‌اند: «کسی که به این امر (امامت و ولایت) معرفت داشته باشد، سپس قبل از قیام حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) از دنیا برود، برای او مانند اجر و پاداش کسی که در رکاب آن حضرت شهید شده می‌باشد.»(2)

ثبات قدم بر ولایت

حضرت امام سجّاد (علیه السلام)فرموده‌اند: «کسی که در دوران غیبت قائم ما، بر ولایت ما ثابت‌قدم باشد، خداوند اجر


1) . «إِنَّ أَهْلَ زَمَانِ غَيْبَتِهِ الْقَائِلِينَ بِإِمَامَتِهِ الْمُنْتَظِرِينَ لِظُهُورِهِ أَفْضَلُ أَهْلِ كُلِّ زَمَانٍ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى ذِكْرُهُ أَعْطَاهُمْ مِنَ الْعُقُولِ وَ الْأَفْهَامِ وَ الْمَعْرِفَةِ مَا صَارَتْ بِهِ الْغَيْبَةُ عِنْدَهُمْ بِمَنْزِلَةِ الْمُشَاهَدَةِ وَ جَعَلَهُمْ فِي ذَلِكَ الزَّمَانِ بِمَنْزِلَةِ الْمُجَاهِدِينَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله و سلم) بِالسَّيْفِ أُولَئِكَ الْمُخْلَصُونَ حَقّاً وَ شِيعَتُنَا صِدْقاً وَ الدُّعَاةُ إِلَى دِينِ اللَّهِ سِرّاً وَ جَهْراً» الاحتجاج ج2 ص31 (علیه السلام)

2) . «مَنْ عَرَفَ هَذَا الْأَمْرَ ثُمَّ مَاتَ قَبْلَ أَنْ يَقُومَ الْقَائِمُ (عجل الله تعالی فرجه الشریف) كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ مَنْ قُتِلَ مَعَهُ» الغیبة مرحوم شیخ طوسی ص460

هزار شهید مثل شهدای بدر و اُحد به او عطا می‌کند.»(1)

غربال

جناب جابر جُعفی (قدس سره) گوید: به حضرت امام باقر (علیه السلام) عرض کردم: «فرج شما چه زمانی خواهد بود؟»

فرمودند: «هیهات! هیهات! (دور است! دور است!) فرج ما محقّق نخواهد شد تا این که غربال شوید، باز هم غربال شوید، و باز هم غربال شوید؛ تا کدر و آلوده برود و صاف و خالص بماند.»(2)

فَقَالَ (علیه السلام): هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ لَا يَكُونُ فَرَجُنَا حَتَّى تُغَرْبَلُوا ثُمَّ تُغَرْبَلُوا ثُمَّ تُغَرْبَلُوا - يَقُولُهَا ثَلَاثاً - حَتَّى يَذْهَبَ الْكَدِرُ وَ يَبْقَى الصَّفْوُ.» بحار الانوار ج 52 ص113


1) . «مَنْ ثَبَتَ عَلَى وَلَايَتِنَا فِي غَيْبَةِ قَائِمِنَا أَعْطَاهُ اللَّهُ أَجْرَ أَلْفِ شَهِيدٍ مِثْلِ شُهَدَاءِ بَدْرٍ وَ أُحُدٍ» بحار الانوار ج 52 ص125

2) . قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ (علیه السلام): مَتَى يَكُونُ فَرَجُكُمْ؟

چند هدیّه آسمانی از حضرت امام مهدیّ صاحب الزّمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)

ولایت فقیه

«در امور مستحدثه و مسائل روز به راویان حدیث ما (فقهای جامع الشرائط) مراجعه کنید؛ که به راستی آن‌ها حجّت من بر شما و من حجّت خداوند هستم.»(1)

عنایات دائمی

آن حضرت در نامه‌ای به شیخ مفید (قدس سره) - خطاب به شیعیان خود - فرموده‌اند: «... قطعاً ما در رسیدگی و مراعات شما کوتاهی نکرده، شما را به حال خود رها نمی‌کنیم و هرگز یاد شما را فراموش نمی‌کنیم؛ و اگر این (عنایات دائمی ما) نبود، حتماً سختی‌ها و بلاهای فراوانی بر شما فرود می‌آمد و دشمنان، شما را ریشه‌کن می‌ساختند! ...»(2)


1) . «وَ أَمَّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَةُ فَارْجِعُوا فِيهَا إِلَى رُوَاةِ حَدِيثِنَا فَإِنَّهُمْ حُجَّتِي عَلَيْكُمْ وَ أَنَا حُجَّةُ اللَّهِ» بحار الانوار ج 75 ص380

2) . «... إِنَّا غَيْرُ مُهْمِلِينَ لِمُرَاعَاتِكُمْ وَ لَا نَاسِينَ لِذِكْرِكُمْ وَ لَوْ لَا ذَلِكَ لَنَزَلَ بِكُمُ اللَّأْوَاءُ وَ اصْطَلَمَكُمُ الْأَعْدَاء! ...» بحار الانوار ج 53 ص174

راه نجات از فتنه

در ادامۀ همان نامه فرموده‌اند: «... از خداوند که جلالش عظیم است پروا کنید و (با رعایت تقوای الهی) ما را در نجات بخشیدن‌تان از فتنه‌ای که بر شما مشرف شده، یاری و پشتیبانی کنید. ...»(1)

مهیّای ظهور

در بخش دیگری از آن نامه فرموده‌اند: «... باید هر کدام از شما شیعیان کاری انجام دهد که او را به محبّت ما نزدیک نماید و از کارهایی که او را به ناخوشایند و خشم ما نزدیک می‌سازد، پرهیز کند؛ که یقیناً امر (ظهور) ما یک‌باره و ناگهانی رخ خواهد داد (و باید از قبل مهیّا بود). ...»(2)


1) . «... فَاتَّقُوا اللَّهَ جَلَّ جَلَالُهُ وَ ظَاهِرُونَا عَلَى انْتِيَاشِكُمْ مِنْ فِتْنَةٍ قَدْ أَنَافَتْ عَلَيْكُم ...» همان

2) . «... فَليَعْمَل كُلُّ امْرِئٍ مِنْكُمْ بِمَا يَقْرُبُ بِهِ مِنْ مَحَبَّتِنَا وَ یَتَجَنَّب مَا يُدْنِيهِ مِنْ كَرَاهَتِنا وَ سَخَطِنَا فَإِنَّ اَمرَنا بَغتَةً فَجْأَةً ...» الاحتجاج ج2 ص495

شرط عاقبت‌بخیری

«فرجام و عاقبت - در پرتو تدبیر زیبای خداوند سبحان - برای دوستان ما ستوده است مادامی که از گناهانی که نهی شده‌اند اجتناب نمایند..»(1)

راه وصال

«اگر حقیقتاً شیعیان ما - که خداوند آنان را بر طاعتش موفّق کند - در وفای به آن عهد و پیمانی که داشتند، با دل‌های خود گرد هم می‌آمدند، قطعاً مبارکی دیدار ما از آنان به تأخیر نمی‌افتاد و یقیناً سعادت ملاقات ما هر چه زودتر نصیب‌شان می‌شد؛ ملاقاتی که بر اساس معرفتی حقیقی و راستین از آنان نسبت به ما بود.

پس چیزی ما را از آنان حبس نمی‌کند جز آن‌که پیوسته از آن کارهایی که ناخوشایند ماست و در شأن آن‌ها نمی‌دانیم به ما می‌رسد!

و خداست یاری‌خواسته‌شده، و او برای ما کافی است و خوب وکیل و کارسپرده‌شده‌ای است! و صلوات و رحمت او بر سیّد و سرور ما، بشارت‌دهنده و بیم‌دهنده،


1) . « وَ الْعَاقِبَةُ لِجَمِيلِ صُنْعِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ تَكُونُ حَمِيدَةً لَهُمْ مَا اجْتَنَبُوا الْمَنْهِيَّ عَنْهُ مِنَ الذُّنُوب» بحار الانوار ج 53 ص177

حضرت محمّد (صلی الله علیه و آله و سلم) و خاندان پاکش () و سلام او بر آنان باد.»(1)

دعای فراوان برای تعجیل در فرج

«برای تعجیل در فرج بسیار دعا کنید؛ که به راستی آن فرج و گشایش امور شماست.»(2)

اللّهمّ عجّل لولیّک الفرج

اللّهمّ صلّ علی محمّد و آل محمّد و عجّل لولیّک الفرج

خورشید پشت ابر

«نحوۀ انتفاع و بهره‌مندی از من در روزگار غیبتم، مانند انتفاع و بهره‌مندی از خورشید است آن‌گاه که ابرها آن را از چشم‌ها پوشانده‌اند.»(3)


1) . «وَ لَوْ أَنَّ أَشْيَاعَنَا وَفَّقَهُمُ اللَّهُ لِطَاعَتِهِ عَلَى اجْتِمَاعٍ مِنَ الْقُلُوبِ فِي الْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ عَلَيْهِمْ لَمَا تَأَخَّرَ عَنْهُمُ الْيُمْنُ بِلِقَائِنَا وَ لَتَعَجَّلَتْ لَهُمُ السَّعَادَةُ بِمُشَاهَدَتِنَا عَلَى حَقِّ الْمَعْرِفَةِ وَ صِدْقِهَا مِنْهُمْ بِنَا فَمَا يَحْبِسُنَا عَنْهُمْ إِلَّا مَا يَتَّصِلُ بِنَا مِمَّا نَكْرَهُهُ وَ لَا نُؤْثِرُهُ مِنْهُمْ وَ اللَّهُ الْمُسْتَعانُ وَ هُوَ حَسْبُنَا وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ وَ صَلَوَاتُهُ عَلَى سَيِّدِنَا الْبَشِيرِ النَّذِيرِ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِينَ وَ سَلَّم» بحار الانوار ج 53 ص177

2) . «أَكْثِرُوا الدُّعَاءَ بِتَعْجِيلِ الْفَرَجِ فَإِنَّ ذَلِكَ فَرَجُكُم» بحار الانوار ج 52 ص92

3) . «وَ أَمَّا وَجْهُ الِانْتِفَاعِ بِي فِي غَيْبَتِي فَكَالِانْتِفَاعِ بِالشَّمْسِ إِذَا غَيَّبَهَا عَنِ الْأَبْصَارِ السَّحَابُ» بحار الانوار ج 52 ص92

از جمله وجوه این تشبیه:

الف: خورشید در منظومۀ شمسی مرکزیّت دارد و کرات و سیّارات به دور آن حرکت می‌کنند؛ چنان که وجود مبارک امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) مرکز نظام هستی است.

مرکز دائرۀ هستی و قطب الاقطاب *** آن که با عالم امکان مثل روح و تن است

بِبَقَائِهِ بَقِيَتِ الدُّنْيَا وَ بِيُمْنِهِ رُزِقَ الْوَرَى وَ بِوُجُودِهِ ثَبَتَتِ الْأَرْضُ وَ السَّمَاء (فقط به سبب بقاء آن حضرت، دنیا باقی و سر پاست، و فقط به برکت آن حضرت، آفریدگان روزی داده می‌شوند، و فقط به خاطر وجود آن حضرت، زمین و آسمان، استوار مانده است.)(1)

هم فلک را حرکت از حرکات نَفَسش *** هم زمین را ز طمأنینۀ نَفسَش سکن است

ب: خورشید، لحظه‌ای از نورافشانی دریغ نمی‌کند، و هر کس به اندازۀ ظرفیّت و میزان ارتباطی که با خورشید دارد از نور آن بهره می‌گیرد؛ چنان که وجود نازنین حضرت امام مهدیّ ارواح مَن سِواه فِداه چنین است.


1) . مفاتیح الجنان، فرازی از دعای عدیله

ج: اگر این خورشید پشت ابر هم نباشد، شدّت سرما و تاریکی، زمین را غیر قابل سکونت می‌کند؛ چنان که اگر عالم از وجود فرخندۀ حجّت خداوند و امام (علیه السلام)- گر چه در پشت پردۀ غیبت - محروم باشد، سختی‌ها و نابسامانی‌ها و هجوم انواع بلاها، ادامۀ زندگی را غیر ممکن می‌سازد، بلکه اساساً زمین، اهل خود را فرو می‌برد!

«إِنَّا غَيْرُ مُهْمِلِينَ لِمُرَاعَاتِكُمْ وَ لَا نَاسِينَ لِذِكْرِكُمْ وَ لَوْ لَا ذَلِكَ لَنَزَلَ بِكُمُ اللَّأْوَاءُ وَ اصْطَلَمَكُمُ الْأَعْدَاء»(1)

و حضرت امام باقر (علیه السلام)فرموده‌اند: «اگر زمین حتّی یک روز بدون امامی از ما اهل بیت باشد، زمین، اهلش را در خود فرو می‌برد! و حتماً خداوند اهل زمین را به شدیدترین عذابش، عذاب می‌کند! و آن، به خاطر این است که به راستی خداوند ما را حجّتی فخیم در زمینش، و امانی عظیم برای اهل آن قرار داده است.»(2)

بنا بر این خورشید وجود امام (علیه السلام)بر جمیع عوالم هستی می‌تابد و فیض می‌رساند؛ و در این میان، برای


1) . بحار الانوار ج 53 ص174

2) . «لَو بَقِيَتِ الأرضُ يَوماً واحِداً بِلا إمامٍ مِنّا لَساخَتِ الأرضُ بِأهلِها وَ لَعَذَّبَهُمُ اللهُ بِأشَدِّ عَذابِهِ وَ ذَلِكَ لِأنَّ اللهَ جَعَلَنا حُجَّةً في أرضِهِ وَ أماناً لِأهلِها» دلائل الامامة ص231

بشریّت و به ویژه مسلمین و امّت شیعه و معتقد به آن حضرت، برکات و خیرات و عنایات بیشتری دارد.(1)


1) . برگرفته از کتاب نگین آفرینش - درس‌نامه دوره مقدّماتی معارف مهدویّت -

صلوات مخصوص حضرت امام مهدیّ صاحب الزّمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)

صلوات مخصوص حضرت امام مهدیّ صاحب الزّمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)(1)

اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى وَلِيِّكَ وَ ابْنِ أَوْلِيَائِكَ الَّذِينَ فَرَضْتَ طَاعَتَهُمْ وَ أَوْجَبْتَ حَقَّهُمْ وَ أَذْهَبْتَ عَنْهُمُ الرِّجْسَ وَ طَهَّرْتَهُمْ تَطْهِيراً

بارالها! صلوات و رحمت فرست بر ولىّ و نماینده و دوست خاصّ خود، و فرزند اولیاء و نمایندگان و دوستان خاصّ خود، آنان که طاعت‌شان را لازم گرداندی و رعایت حقّ‌شان را واجب نمودی، و هر نوع پلیدی را از آنان دور کردی و آنان را کاملاً پاک و منزّه قرار دادی.

اللَّهُمَّ انْصُرْهُ وَ انْتَصِرْ بِهِ لِدِينِكَ وَ انْصُرْ بِهِ أَوْلِيَاءَكَ وَ أَوْلِيَاءَهُ وَ شِيعَتَهُ وَ أَنْصَارَهُ وَ اجْعَلْنَا مِنْهُمْ

بارالها! او را یاری کن، و برای دینت به وسیلۀ او (از دشمنان و معاندان) انتقام بگیر. و دوستانت را و نیز دوستان و شیعیان و یاران او را به واسطۀ او یاری فرما، و ما را از زمرۀ آنان قرار ده.


1) . مفاتیح الجنان

اللَّهُمَّ أَعِذْهُ مِنْ شَرِّ كُلِّ بَاغٍ وَ طَاغٍ وَ مِنْ شَرِّ جَمِيعِ خَلْقِكَ

بارالها! آن حضرت را از شرّ هر ظالم و سرکش و از شرّ همۀ مخلوقاتت در پناه خود حفظ فرما،

وَ احْفَظْهُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ وَ عَنْ يَمِينِهِ وَ عَنْ شِمَالِهِ وَ احْرُسْهُ وَ امْنَعْهُ أَنْ يُوصَلَ إِلَيْهِ بِسُوءٍ

و او را از پیش رو و از پشت سر و از سمت راست و از سمت چپ (و از همۀ جهات) محفوظ دار، و از هر گزند و آسیبی نگه دار،

وَ احْفَظْ فِيهِ رَسُولَكَ وَ آلَ رَسُولِكَ وَ أَظْهِرْ بِهِ الْعَدْلَ وَ أَيِّدْهُ بِالنَّصْرِ

و رسولت و آل رسولت را در وجود او حفظ کن، و به وسیلۀ او عدل را ظاهر و آشکار ساز، و او را به یاری خود تأیید و تقویت فرما،

وَ انْصُرْ نَاصِرِيهِ وَ اخْذُلْ خَاذِلِيهِ وَ اقْصِمْ بِهِ جَبَابِرَةَ الْكُفْرِ

و یاوران او را یاری کن، و هر کس را که یاری‌اش نکند و او را تنها گذارد خوار گردان و تنها گذار، و به وسیلۀ او گردن‌کشان کفر را در هم شکن،

وَ اقْتُلْ بِهِ الْكُفَّارَ وَ الْمُنَافِقِينَ وَ جَمِيعَ الْمُلْحِدِينَ حَيْثُ كَانُوا مِنْ مَشَارِقِ الْأَرْضِ وَ مَغَارِبِهَا وَ بَرِّهَا وَ بِحْرِهَا

و به وسیلۀ او کفّار معاند و منافقان و همۀ منکران دین را در هر جا که باشند - در شرق و غرب عالم و در خشکی و دریا - بکش و نابود کن،

وَ امْلَأْ بِهِ الْأَرْضَ عَدْلاً وَ أَظْهِرْ بِهِ دِينَ نَبِيِّكَ عَلَيْهِ وَ آلِهِ السَّلاَمُ

و به واسطۀ او زمین را پر از عدل و داد فرما، و دین (ناب) پیامبرت را - که بر او و بر آلش سلام باد - به واسطۀ او ظاهر کن،

وَ اجْعَلْنِي اللَّهُمَّ مِنْ أَنْصَارِهِ وَ أَعْوَانِهِ وَ أَتْبَاعِهِ وَ شِيعَتِهِ

و بارالها! مرا از انصار و یاوران و پیروان و شیعیان آن حضرت قرار ده،

وَ أَرِنِي فِي آلِ مُحَمَّدٍ مَا يَأْمُلُونَ وَ فِي عَدُوِّهِمْ مَا يَحْذَرُونَ إِلَهَ الْحَقِّ آمِين

و آن‌چه آرزوی آل محمّد (صلی الله علیه و آله و سلم) است (ظهور حکومت عدل مطلق)، تحقّقش را به من بنما، و نیز آن‌چه را که دشمنان آنان از آن حذر می‌کنند و می‌ترسند (ذلّت و انتقام و هلاکت)، به من بنما. ای معبود حقّ! دعایم را مستجاب فرما.