موسوعة الامام الخمینی قدس سرة الشریف المجلد 32 إلى 41 استفتائات امام خمینی س جلد 4

مشخصات کتاب

سرشناسه: خمینی، روح‌الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، 1279 - 1368.

عنوان و نام پديدآور: موسوعة الامام الخمیني قدس سرة الشریف المجلد 35 استفتائات امام خمینی (س) جلد 4/ تحقیق موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س).

مشخصات نشر: تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)، 1396.

مشخصات ظاهری: 10 ج.

فروست: موسوعه الامام الخمینی (س).

شابک:‌978-964-212-368-1

وضعیت فهرست نویسی: فاپا(چاپ دوم)

يادداشت: ج.2 - 10 (چاپ اول: 1392)(فیپا).

يادداشت: چاپ دوم.

مندرجات: ج.1. احکام تقلید، طهارت.- ج.2. نماز (از ابتدا تا شرایط شکسته شدن نماز).- ج.3. نماز (از قواطع سفر تا انتها)، روزه، زکات.- ج.4. خمس.- ج.5. حج، امر به معروف و نهی از منکر، مکاسب محرمه.- ج.6. بیع (خرید و فروش)....- ج.7. وقف و نظایر آن، وصیت، یمین و نذر، کفارات.- ج.8. صید و ذباحه، خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها....- ج.9. نکاح (از اولیای عقد تا انتها)....- ج.10. قضا، شهادات، حدود، قصاص....

موضوع: فقه جعفری -- رساله عملیه -- پرسش‌ها و پاسخ‌ها

*Islamic law, Ja'fari -- Handbooks, manuals, etc. -- Questions and answers

فتوا‌های شیعه -- قرن 14

Fatwas, Shiites -- 20th century

شناسه افزوده: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)

شناسه افزوده: Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini's Works

رده بندی کنگره: BP183/9/خ8الف47 1396

رده بندی دیویی: 297/3422

شماره کتابشناسی ملی: 3421059

اطلاعات رکورد کتابشناسی: فاپا

آدرس سایت: https://www.icpikw.ir

خیراندیش دیجیتالی : مرکز خدمات حوزه علمیه اصفهان

ویراستار: سید محمّد هادی رضوی خانکهدانی

اشاره

فهرست اجمالى

جلد اول احكام تقليد، طهارت

جلد دوم نماز (از ابتدا تا شرايط شكسته شدن نماز)

جلد سوم نماز (از قواطع سفر تا انتها)، روزه، زكات

جلد چهارم خمس

جلد پنجم حجّ، امر به معروف و نهى از منكر، مكاسب محرمه

جلد ششم بيع (خريد و فروش)، شفعه، صلح، اجاره، جعاله، عاريه، وديعه، مضاربه، شركت، مزارعه، مساقات، دين و قرض، رهن، حجر، ضمان، حواله و كفالت، وكالت، اقرار، هبه

جلد هفتم وقف و نظائر آن، وصيت، يمين و نذر، كفارات

جلد هشتم صيد و ذباحه، خوردنى‌ها و آشاميدنى‌ها، غصب، احياى موات و مشتركات، لقطه، نكاح (از ابتدا تا احكام عقد ازدواج)

جلد نهم نكاح (از اولياى عقد تا انتها)، طلاق، خلع و مبارات، ظهار، مواريث

جلد دهم قضا، شهادات، حدود، قصاص، ديات، مسائل مستحدثه (بيمه، سفته، سرقفلى، بانك‌ها، بليط‌هاى بخت‌آزمايى، تلقيح مصنوعى، تشريح و ترقيع، راديو و تلويزيون، مقررات دولتى، راهنمايى و رانندگى، خريد و فروش و تقسيم اجناس سهميه‌اى، خريد و فروش اجناس قاچاق، ماليات و عوارض، عزادارى، رضايت والدين، مسائل اجتماعى بانوان، مسابقات ورزشى، معارف و مسائل اسلامى، مسائل امنيتى و كشورهاى بيگانه، ولايت فقيه)

فهرست مطالب

كتاب خمس

قصد قربت در خمس ... 3

آنچه كه خمس در آن واجب است:

عدم وجوب خمس در منافعى مثل: هبه، ارث، قرض، مهريه و... ... 122

خمس ترقى قيمت ... 171

مال مخمّس ... 200

خمس ديونى كه وصول نشده ... 203

مبدأ سال در پرداخت خمس ... 213

مؤونه و موارد آن ... 223

خمس سرمايه ... 286

نحوۀ محاسبۀ خمس اموال كسانى كه چند رشته كسب دارند ... 324

خمس آذوقۀ مازاد، فروش خانه و آنچه از مؤونه بودن خارج شده ... 324

خمس پس‌انداز جهت تهيۀ مؤونه مثل خانه و جهيزيه و... ... 377

كسر نشدن مالى كه خمس ندارد - ولى در مؤونه صرف شده - از درآمد سال .. 398

خمس اموال افراد بدهكار ... 404

دستگردان بدهى خمس و پرداخت آن از ربح سال جديد ... 430

وديعه ثبت نام حج و خمس آن ... 432

تعلق خمس به عين اموال ... 451

پرداخت خمس بيش از مقدار واجب ... 467

شك در اداى خمس ... 470

جواز تأخير پرداخت خمس تا آخر سال خمسى ... 470

پرداخت ردّ مظالم ... 475

تقسيم خمس و مستحقّين آن:

شرايط مستحقّين خمس ... 482

شهريه گرفتن طلاّب ... 490

واجب نبودن خمس در شهريه ... 506

نحوۀ پرداخت خمس و مصرف آن ... 508

تلف شدن خمس بدون افراط و تفريط ... 679

جواز اداى خمس از غير مال مورد خمس ... 683

احتساب دين، ماليات و... به جاى خمس ... 685

قبول خمس از طرف مستحق و برگرداندن آن ... 700

حكم تصرفات در اموال كسانى كه خمس نمى‌دهند ... 701

خمس اموال افراد مرتد ... 733

انفال ... 735

خمس

احكام خمس

قصد قربت در خمس

[سؤال 3840] 1898

بسمه تعالى

بسمه تعالى، معتبر است.

بسمه تعالى، كفايت نمى‌كند و فرقى بين دو صورت ذكر شده نيست، بلى اگر عين مال موجود باشد صاحب مال مى‌تواند فعلاً بابت خمس حساب كند.

صغرا عمل به اين مستحب شده يا اين‌كه هر كدام از دو تسبيحه اگر به وتر ختم شود به مستحب عمل شده.

بسمه تعالى، بعيد نيست عمل شده باشد.

[سؤال 3841]2215

بسمه تعالى، در خمس قصد قربت معتبر است.

[سؤال 3842] 1899

بسمه تعالى

اشخاصى كه براى وجوهات خود چك مى‌دهند، در موقع دادن چك اگر قصد قربت و نيت كنند كافى است يا اين‌كه هر وقت چك نقد شد خودش نيت كند يا وكيل بگيرد كه آن وقت نيت كند و همچنين مُهر نان كه به فقرا داده مى‌شود بابت كفاره كه نان بگيرند اين مُهر حكم پول را دارد كه بايد فقير موثق باشد تا او را وكيل كنند نان بخرد يا اين‌كه حكم خود نان را دارد كه به دادن مهر اگر نيت و قصد قربت كردند كافى باشد، به هر حال طريق صحيح كه بايد عمل شود هم راجع به چك و هم مُهر بيان فرماييد.

بسمه تعالى، در چك قصد قربت در وقت دادن چك كافى است و در مهر حكم پول را دارد كه بايد طرف را وكيل كند و قصد قربت را هم وكيل داشته باشد احتياطاً و در هر صورت خود شخص بايد در وقت دادن مهر قصد قربت كند.

[سؤال 3843]1890

بسمه تعالى، بايد با قصد قربت باشد.

[سؤال 3844]2384

بسمه تعالى، در رساله مذكور است.

آنچه كه خمس در آن واجب است

خمس غنيمت

[سؤال 3845] 1900

بسمه تعالى

حضور محترم رهبر عظيم الشأن انقلاب، امام خمينى دام ظله العالى

محترماً معروض مى‌دارد به چند سؤال جواب فرماييد:

بسمه تعالى، خمس ندارد.

بسمه تعالى، چرم‌هايى كه از بلاد كفر وارد مى‌شود محكوم به نجاست است مگر اين‌كه احتمال داده شود كه وارد كننده مسلمان احراز تذكيه آن را نموده و در اختيار افراد مسلمان قرار دهد و نسبت به گذشته نماز صحيح است.

صاحبان مواد گفته مواد را آوردند و بنّا هم عمارت را ساخت و بعد با پول سال‌هاى گذشته كه غير مخمس بوده عوض مواد و اجرت بنّا و كارگرها را داد و مدتى گذشت و عمارت ترقى كرد، آيا خمس با ترقى قيمت را بايد بدهد يا بدون ترقى؟ و آيا معامله معاطاتى چون به اعطا واقع مى‌شود حكم شخصى را دارد يا نه؟

بسمه تعالى، در فرض سؤال به قيمت فعلى بايد خمس بدهد و در معاطات بايد مبيع شخصى باشد، بلى اگر تحقّق معاطات به تسليم ثمن باشد مى‌تواند مبيع كلى باشد.

بسمه تعالى، بايد در جهت وقف صرف شود و در غير آن جايز نيست.

[سؤال 3846] 1901

بسمه تعالى 9 / 3 / 1361

محضر حضرت آيت الله العظمى الامام خمينى مدّ ظله العالى و روحى له الفداء

خداوند وجود پر بركت آن رهبر عظيم الشأن را با سلامتى كامل تا ظهور حضرت بقية الله الاعظم امام زمان ارواحنا لتراب مقدمه الفداء طول عمر مرحمت فرمايد. از محضرتان تقاضا مى‌شود به سؤال ذيل پاسخ فرماييد:

چه مقدار از غنائم را افرادى كه در جبهه هستند مى‌توانند قصد تملك كنند و آيا آن مقدار مورد تعلق خمس هست يا نه؟

بسمه تعالى، اسلحه را بايد تحويل دهند و مختصرات مثل ساعت و لباس را مى‌توانند تملك كنند و خمس ندارد و در زيادتر موكول به نظر دولت اسلامى است.

[سؤال 3847] 1902

بسمه تعالى 17 / 5 / 1361

با عرض سلام و آرزوى موفقيت، خدمت تمامى خدمتگزاران به اسلام و جمهورى اسلامى و درود بى‌پايان بر ملت شهيدپرور و قهرمان ايران، سؤالاتى به شرح زير مطرح مى‌گردد و متمنى است كه فتواى امام خمينى مدّ ظله العالى را بيان فرماييد.

نظامى نوشته بودم كه حكم امام در مورد آن‌ها اين بود كه «تصرف در چيزهاى جزئى براى مقاتلين مانع ندارد» حال مى‌خواستم ببينم كه آيا طبق حكم امام، خمس هم به آن‌ها تعلق مى‌گيرد يا نه؟ و اصولاً چيزهاى جزئى از نظر امام حداكثر قيمت مادى آن‌ها چقدر است؟ لطفاً مسأله را به طور كامل روشن فرماييد.

بسمه تعالى، خمس ندارد و در موارد شبهه به مسئولين مراجعه كنيد.

و همچنين براى كسانى كه سيگارى هستند آيا دستور به ترك آن داده‌اند؟ به طور كامل توضيح

دهيد؟

بسمه تعالى، تحريم نشده است و بهتر است نكشند.

[سؤال 3848]378

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 3849] 1903

بسمه تعالى

محضر مبارك هيأت استفتائيه حضرت امام خمينى، دامت بركاته، سلام عليكم، پس از عرض سلام:

اين‌جانب چندى پيش با شركت در حملۀ محرّم، پس از چند روز درگيرى اوركت و راديويى از مزدوران بعثى برداشته و چند روزى را كه بعد از حمله در جبهه بوديم، پوشيدم. بعد از پايان مأموريت اشياى مذكور را با خود آوردم.

اولاً: نماز خواندن با اوركت چه صورتى دارد؟

ثانياً: بر فرض نماز داشتن، خمس دارد؟

بسمه تعالى، مانع ندارد و خمس واجب نيست.

[سؤال 3850]

1904

بسمه تعالى 15 / 2 / 1361

محضر مبارك رهبر عالى‌قدر، حضرت آيت الله العظمى، الامام خمينى، مدّ ظله العالى، السلام عليكم

در جبهه‌هاى جنگ سربازان دلير اسلام با حزب بعث عراق از وسايل كشته‌هاى عراقى، مثل ساعت و پول و لباس و كفش و انگشتر را سربازان ما برداشته، مى‌آورند و از ما مى‌پرسند كه تصرف و تملك آن‌ها جايز است يا نه؟ و آيا احتياج به تخميس دارد؟ و يا عنوان مجهول‌المالك دارد؟ دوم اين‌كه، آيا از وسايل زخمى‌ها و اسرا مى‌توان برداشت يا جايز نيست؟ سوم اين‌كه، اسلحۀ ايشان، مثل خنجر و سرنيزه و كلت كمرى را مى‌توان برداشت، يا اين‌كه مال حكومت اسلامى مى‌باشد؟

بسمه تعالى، اسلحه را بايد تحويل مقامات دولت اسلامى دهند، و اشياى مذكوره از مقتولين، بر رزمندگان حلال است و خمس واجب نيست، و اموال اسرا از غنائم نيست.

[سؤال 3851] 1905

بسمه تعالى 4 / 10 / 1361

حضور محترم آيت الله العظمى روح الله موسوى الخمينى، دامت افاضاته

با تقديم بهترين سلام‌ها و گرم‌ترين تبريكات از خداى تبارك و تعالى سلامتى آن وجود شريف را آرزومندم.

اين‌جانب ستوان‌يكم توپخانه، جمعى لشكر 92 زرهى اهواز، كه محل خدمت من در تيپ دو زرهى دزفول مى‌باشد، مى‌خواستم از حضور مباركتان سؤال نمايم كه بنده از اول جنگ تا كنون مقدارى وسايل از سنگر عراقى‌ها به غنيمت گرفته، و آن‌هايى را كه از اموال ارتش بوده، تحويل مقامات و آن‌هايى كه جنبۀ شخصى داشته است، براى خودم برداشته‌ام و مورد استفاده قرار داده‌ام. حال استدعا دارم در مورد بهره‌بردارى از

آن‌ها، يا تحويل آن‌ها و يا پرداخت ارزش آن‌ها را به هر مقدار كه مى‌شود، تعيين و يا اگر خمس به آن‌ها تعلق مى‌گيرد، خمس آن را بدهم و در غير اين‌صورت، نظر خود را در اين مورد بفرماييد، تا از شك و ترديد خارج شوم.

بسمه تعالى، مانع ندارد اشياى مزبوره را براى خودتان برداريد و خمس ندارد و اگر زايد بر احتياج شما است به ديگران كه احتياج دارند بدهيد.

[سؤال 3852] 1906

بسمه تعالى 6 / 9 / 1361

حضور محترم مسئولين دفتر امام خمينى

اين‌جانب عرايضى دارم كه ان شاء الله به لطف پروردگار با بزرگى وجودتان جواب بدهيد.

بسمه تعالى، اگر با اجازۀ مسئولين مربوطه برداشتيد اشكال ندارد و خمس ندارد.

داشتند، ما وظايف را انجام نداديم، اگر نمى‌دانستيم تكليف چيست؟ و اگر مى‌دانستيم و نكرديم تكليف چيست؟ يا اين‌كه اگر اصلاً فكر دانستن يا ندانستن را نكرديم، تكليف چيست؟

بسمه تعالى، نسبت به كشتۀ دشمن تكليف تجهيز اموات مسلمين جارى نيست، مگر آن‌كه محرز شود كه از روى ناآگاهى يا اجبار به جنگ با ملت اسلامى آمدند.

[سؤال 3853] 1907

بسمه تعالى

محضر مقدس حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، متّع الله المسلمين بطول بقائه الشريف، ضمن عرض ارادت؛ مستدعى است جواب مسائل ذيل را مرقوم فرماييد:

بسمه تعالى، غير مهمّات و ادوات جنگى، چيزهاى مختصر براى مقاتلين اشكال ندارد و خمس لازم نيست.

[سؤال 3854]

بسمه تعالى، مشكل است و احتياط را مراعات كنند.

بسمه تعالى، بهرۀ پول، ربا و حرام است؛ گرفتن آن جايز نيست.

مزرعۀ خود يا هر شغلى دارد به سر شغل خود برود و اين ماشين را از ربح وسط سال مى‌خرد، آيا خمس آن را بايد بدهد يا نه؟ فرموده‌ايد كه «بايد خمس آن را بدهد»، اما افواهاً شنيده مى‌شود كه فرموده‌ايد: «اين طور ماشين‌ها خمس ندارد»، خواهشمند است بفرماييد كه بايد خمس بدهد يا نه؟

بسمه تعالى، وسيلۀ سوارى اگر براى رسيدن به شغل مورد حاجت است خمس دارد.

[سؤال 3855] 1908

بسمه تعالى

طبق نظر محترم حضرت آيت الله العظمى سيد روح الله الموسوى الخمينى:

بسمه تعالى، غير مهمّات و ادوات جنگى، چيزهاى مختصر شخصى را مقاتلين مى‌توانند براى خود بردارند و دادن خمس آن لازم نيست.

بسمه تعالى، پس‌انداز مزبور تماماً بايد يك مرتبه تخميس شود.

بسمه تعالى، سهمين مباركين را بايد به مرجع تقليد يا وكيل مسلّم الوكاله او تسليم نماييد.

[سؤال 3856]2414

بسمه تعالى، غير آلات و ادوات جنگى، چيزهاى مختصرى كه به دست رزمندگان مى‌افتد مانع ندارد براى خود بردارند و خمس واجب نيست.

[سؤال 3857]271

حلال است يا نه و بر فرض حلّيت مشمول خمس است يا نه؟

بسمه تعالى، به هر نحو خلاف مقررات نباشد مى‌تواند براى خود بردارد و لازم نيست خمس بدهد.

[سؤال 3858] 1909

بسمه تعالى 1 / 7 / 1361

خدمت حضرت امام خمينى، سلام عليكم ورحمة الله، ضمن سلام و احوال‌پرسى، چند سؤالى دارم كه از آن حضرت تقاضا دارم پاسخ بفرماييد.

بسمه تعالى، نبايد چنين كارى انجام دهد، ولى پوشيدن انگشتر براى مقاتلين حلال است.

[سؤال 3859]

بسمه تعالى، مختصرات براى مقاتلين حلال است و خمس ندارد.

بسمه تعالى، كسى كه نماز و روزۀ قضا دارد، اگر نمى‌تواند خودش انجام دهد، بايد وصيت نمايد به مقدارى كه يقين به فوت آن دارد. و روزه‌هايى كه عمداً افطار نموده، علاوه بر قضا كفاره هم دارد.

خدايا خدايا تا انقلاب مهدى خمينى را نگهدار

[سؤال 3860] 1910

بسمه تعالى

با سلام و درود فراوان به رهبر كبير انقلاب اسلامى، حضرت آيت الله العظمى روح الله الموسوى الخمينى، بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران و با سلام بر شهيدان، از هابيل تا شهداى كربلا و از شهداى كربلا تا شهداى امروز ايران، و با سلام بر رزمندگان جان بر كف و سلحشوران امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، سلام بر شما اى منجى عالم اسلام، سلام بر شما اى كسى كه توانستيد انسان‌هاى بدبخت را از زير چكمه‌هاى استعمارگر شاه نجات دهيد، صدها و هزارها درود و سلام بر شما باد آيت الله خمينى.

حضرت آيت الله خمينى، جواب دو مسأله را از شما مى‌خواهم:

بسمه تعالى، اشكال ندارد و خمس آن واجب نيست.

بسمه تعالى، اگر جدّاً توبه كند، قبول است ان شاء الله تعالى.

[سؤال 3861] 1911

بسمه تعالى

محضر مقدس حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، زيد عزّه العالى

هم بدهد؛ آيا متعلق به خودش مى‌شود يا بايد به دولت جمهورى اسلامى تحويل دهد؟

بسمه تعالى، مى‌تواند براى خود بردارد. و خمس واجب نيست.

[سؤال 3862]

بسمه تعالى، تابع مقررات است و طبق آن بايد عمل شود.

[سؤال 3863] 1912

بسمه تعالى

محضرمبارك قلب ما رزمندگان و قلب تمام مسلمين جهان و اميد محرومان حضرت امام خمينى دامت بركاته.

با درود بر امام عزيزمان و سلام به روان پاك شهيدان اسلام به ويژه شهداى جنگ تحميلى عراق عليه ايران، من سرباز وظيفه جمعى لشكر 77 پيروز خراسان دست امام عزيزمان را از دور مى‌بوسم و اين را بگويم كه تنها قبل از شهيد شدن يك آرزو دارم و آن هم ديدن و زيارت كردن امام از جان بهترمان مى‌باشد و اين نه تنها آرزوى من، بلكه آرزوى تمام رزمندگان مى‌باشد كه بعضى از اين عزيزان در حالى كه در خون خود مى‌غلتند و نفس‌هاى آخر خود را مى‌كشند مى‌گويند، سلام ما را به امام برسانيد و او را به‌جاى ما ببوسيد، حال از شما تمنا دارم كه ترتيبى حاصل كنيد كه بتوانم امام عزيزمان را زيارت كنم و اگر براى شما ممكن نيست لااقل نوشته‌اى و يا چيزى كه دست آن قلب ما به آن تبرك شده باشد براى من بفرستيد و اما چند سؤال داشتم كه اميدوارم هرچه زودتر جواب آن را بفرستيد.

خواندن بر روى آن‌ها اشكال ندارد و خمس به آن‌ها تعلق مى‌گيرد يا نه؟

بسمه تعالى، استفاده از آن‌ها براى رزمندگان مانع ندارد و خمس در آن‌ها واجب نيست.

[سؤال 3864]

بسمه تعالى، اشكال ندارد و در حكم مسأله قبل است، ولى اسلحه و آلات جنگى را تحويل متصدّيان دهيد.

خمس معدن

[سؤال 3865] 1913

بسمه تعالى

بسمه تعالى، براى مصرف كنندگان خمس ندارد.

بسمه تعالى، در فرض مسأله، تعدد لازم نيست؛ ولى در تطهير چيزهايى كه قابل فشار است، بنابر احتياط فشار لازم است.

بسمه تعالى، عدول از لاحق به سابق مانع ندارد.

و آيا نماز اعاده شده صحيح و كافى است؛ ولو بعداً معلوم شود نماز اول باطل بوده؟

بسمه تعالى، در صورت شك، اعاده مطلوب است؛ مگر اين‌كه منجر به وسواس شود.

[سؤال 3866]3161

بسمه تعالى، اگر ملك شخص نيست و به حساب دولت انجام مى‌گيرد خمس ندارد، ولى اگر اشخاصى مشتركاً براى خودشان استخراج معدن مى‌نمايند، خمس دارد.

[سؤال 3867] 1914

بسمه تعالى 26 / 9 / 1361

محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دامت بركاته، با عرض سلام

اين‌جانب قرارداد توليد ذغال سنگ با جهاد سازندگى مركز از طريق پيمانكارى منعقد كرده‌ام و در اين قرارداد نوشته شده كه از كل استخراج، 30% مال جهاد سازندگى و بقيه با تمام مخارج و پرداخت حقوق بيمه و غيره مال پيمانكار و شركا باشد؛ آيا با پرداخت 30% از كل استخراج، كفايت از خمس مى‌كند يا نه؟ خواهشمند است جواب را براى ما بفرستيد كه مورد حاجت است.

بسمه تعالى، كفايت از خمس نمى‌كند.

[سؤال 3868] 1915

بسمه تعالى

سيدي و مولاي الامام الخمينى، دام ظلّه الوارف، بعد تقبيل أياديكم الكريمه

بر ديوار و سقف و كف مصرف كرده‌اند و تا كنون نه از طرف كارگاه‌ها و استخراج كنندگان، خمس آن‌ها را داده‌اند و نه از مصرف كنندگان؛ و برخى از كارگاه‌ها سال خمس نداشته‌اند و در مثل اين مورد خاص آگاه به تكليف نيز نبوده‌اند. فعلاً تكليف مردم با خانه‌هاى خود و مساجد و حمام‌ها چيست؟ و اگر خمس آن‌ها واجب است، خمس قيمت گچ در زمان مصرف را بدهند يا ذمۀ آن‌ها مشغول به عين گچ است و بايد قيمت امروز بدهند؟

بسمه تعالى، اگر يقين دارد كه گچ، مورد خمس بوده و خمس آن داده نشده، بايد خمس قيمت روز به كار بردن آن را بدهد.

بسمه تعالى، اگر براى صاحب كارگاه استخراج كرده، گچ ملك صاحب كارگاه مى‌شود و اجير تنها اجرت كار خود را استحقاق دارد.

بسمه تعالى، اگر براى خريد و فروش و تجارت نبوده، زيادى خمس ندارد.

خمس گنج

[سؤال 3869] 1916

بسمه تعالى 28 / 11 / 1361

حضور محترم رهبر عزيز و ولى فقيه سلّمه الله تعالى

پس از عرض سلام و درخواست سلامتى براى آن رهبر كبير عالى‌قدر خواهشمند است راهنمايى بفرماييد، چنانچه در چهارديوارى منزل يا باغى شش دانگ به ملكيت فقط يك نفر، در زير زمين گنجى يا عتيقه پيدا شود، سهم مالك و سهم دولت اسلامى

به چه نحوى تقسيم مى‌شود؟ تقاضا مى‌كنم جواب مرقوم فرماييد.

طول عمر حضرت‌عالى را از خداوند خواستارم. خدايا خدايا تا انقلاب مهدى خمينى را نگهدار

بسمه تعالى، اگر از مالكين قبل از مالك فعلى كسى آن را نشناسد، ملك مالكِ فعلىِ زمين است كه آن را پيدا كرده و بايد خمس گنج را بدهد.

[سؤال 3870]4989

بسمه تعالى، اگر از داشتن و پيدا شدن صاحبى براى آن مأيوس است مى‌تواند براى خود بردارد و خمس آن را بايد بدهد و مقررات دولت اسلامى بايد مراعات شود.

[سؤال 3871]2070

بسمه تعالى، اگر مالكى براى آن پيدا نشود ملك واجد است ولى بايد خمس آن را بدهد و چنانچه دولت اسلامى مقرّراتى در اين باب دارد واجب است مراعات شود.

خمس منفعت كسب

مسائل

[سؤال 3872] 1917

بسمه تعالى

دفتر استفتائات امام خمينى دامت بركاته

پس از عرض سلام خواهشمند است فتواى امام را راجع به چند سؤال زير مرقوم فرماييد:

بسمه تعالى، از حقوق دريافتى هر مقدار كه آخر سال باقى بماند، خمس دارد و مؤونه زندگى اگر تنزل قيمت كند يا در اثر استهلاك از بين برود از درآمد كسر نمى‌شود.

بسمه تعالى، در فرض سؤال پول فروش آن بلافاصله خمس دارد.

بسمه تعالى، تنها پول غير مخمس خمس دارد.

[سؤال 3873]

1918

بسمه تعالى

حضور محترم نايب الامام خمينى بت‌شكن، ابراهيم زمان سلام مى‌رسانم، پس از عرض سلام سلامتى شما را از ايزد منّان خواستارم.

اين‌جانب چند مسأله‌اى در زندگى‌ام پيش آمد كه برايم مبهم است، اينك من از شما مى‌خواهم اى رهبر بزرگ اين چند مسأله را اگر چنانچه مى‌شود براى من روشن گردان. مسائل از اين قرار است؛ من مستخدم آموزش و پرورش هستم و درآمد من و شوهرم در برج به مقدار 5000 تومان مى‌رسد، به مقدار 10000 تومان پس‌انداز كرديم و با همان پول يك خانه نيمه تمام ساختيم و به مقدار 10000 تومان مقروض هستيم، هم اكنون در اين خانه زندگى مى‌كنيم از شما مى‌خواهيم براى ما بگوييد كه اين پولى را كه ما جمع‌آورى كرده‌ايم خمس دارد يا نه؟ در ضمن حقوق خودم به دو هزار و پانصد مى‌رسد. مى‌خواهم بدانم وضع خمس حقوق من چه وضعى دارد؟ از كسانى كه من سؤال كردم گفته‌اند زنى كه شوهر دارد حقوقش خمس دارد. حالا شما مرا راهنمايى كنيد. ديگر عرضى ندارم به جز دورى و ديدارهاى شما رهبر عزيز ان شاء الله فرصتى پيدا گردد كه شما را از نزديك زيارت كنم.

بسمه تعالى، اگر از حقوقتان پس‌انداز كنيد و سال بر آن بگذرد خمس دارد.

[سؤال 3874]1900

بسمه تعالى، در فرض سؤال به قيمت فعلى بايد خمس بدهد و در معاطات

بايد مبيع شخصى باشد، بلى اگر تحقّق معاطات به تسليم ثمن باشد مى‌تواند مبيع كلى باشد.

[سؤال 3875]3418

اين‌كه هنوز هم بيكار هستم، آيا به اين پول، خمس يا زكات تعلق مى‌گيرد؟

بسمه تعالى، اگر سال بر آن گذشته، خمس دارد.

[سؤال 3876]2865

بسمه تعالى، خمس دارد.

[سؤال 3877]5575

بسمه تعالى، صرف حقوق مانع ندارد و اگر آخر سال چيزى باقى ماند، بايد خمس آن داده شود.

[سؤال 3878] 1919

بسمه تعالى

آيا اصل پول‌هايى را كه افراد در بانك‌هاى اسلامى مى‌گذارند تا بانك به وسيلۀ آن‌ها مضاربه، مزارعه و مساقات نمايد، مشمول خمس مى‌شود يا خالص عايدى

ناشى از آن‌ها، آن هم پس از كسر مخارج سالانه؟

بسمه تعالى، پول پس‌انداز يا سرمايه اگر از درآمد كسب و حقوق است خمس دارد.

[سؤال 3879] 1920

بسمه تعالى 9 / 2 / 1361

با سلام به امامت امت و درود به شهداى انقلاب اسلامى و آرزوى موفقيت براى شما خدمت گزاران مسلمين

آيا جوانى - اعم از دختر يا پسر - كه هم اكنون (سنين نوجوانى و جوانى؛ 18 - 25 سالگى) مشغول تحصيل مى‌باشد، اگر پولى را در بانك بگذارد به طورى كه مدت آن از يك سال بگذرد، خمس بر آن تعلق مى‌گيرد؟ با توجه به اين‌كه اين پول را از معاش خود جهت ازدواج در آينده در بانك مى‌گذارد.

بسمه تعالى، اگر از درآمد كسب خودش ذخيره كرده و سال بر آن گذشته، خمس دارد.

[سؤال 3880] 1921

بسمه تعالى

خدمت آيت الله العظمى، الامام، مدّ ظله العالى

مقدار مالى خمسى كه قبل از سر سال بنا بود به عنوان بودجۀ ازدواج مصرف شود و معامله و قرارداد آن تمام شده، فقط دادن پول صورت نمى‌گيرد، تا يك روز از سال مى‌گذرد و پول مذكور در روز اول سال - بعد از سر سال خمس - به طرف داده مى‌شود، آيا خمس آن واجب است يا نه؟

طول عمر حضرت‌عالى را از خداوند خواستارم. خدايا خدايا تا انقلاب مهدى خمينى را نگهدار

بسمه تعالى، درآمد كسبى كه سال بر آن گذشته، خمس دارد.

[سؤال 3881]

1922

بسمه تعالى

استفتا از محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى خمينى، مدّ ظله العالى

بسمه تعالى، آنچه ملك او است و نزد پدر، اضافه بر خرجش مانده بايد تخميس نمايد و گفتن پدر كافى نيست.

[سؤال 3882]

بسمه تعالى، خمس آن را بايد بدهد.

بسمه تعالى، اگر موجب اذيت آن‌ها نشود شركت جايز است.

طرب‌انگيز يا صداى زن نامحرم هم باشد - حلال است؟ يا وظيفۀ ما گوش ندادن است؟

بسمه تعالى، موسيقى مطرب حرام و صداهاى مشكوك مانع ندارد.

بسمه تعالى، با غير فرقۀ ضالّه مضلّه بهاييت، خريد و فروش مانع ندارد.

بسمه تعالى، بهرۀ پول به هر اسم، ربا و حرام است.

بسمه تعالى، احتكار، با شرايط مذكوره در رساله حرام است و گران‌فروشى بر خلاف مقررات دولت اسلامى جايز نيست.

[سؤال 3883] 1923

بسمه تعالى 10 / 1 / 1362

قم، حضور محترم دفتر استفتائات امام خمينى

اين‌جانب كارمند روزمزد با حقوق كم براى تأمين زندگى، هنوز هم در منزل پدرم هستم. مقدار پس‌اندازى براى زندگى دارم، آيا خمس بايد بپردازم؟

بسمه تعالى، اگر از حقوق و درآمد كسب، پس‌انداز كرده‌ايد خمس دارد.

[سؤال 3884]3785

بسمه تعالى، نسبت به مقدارى كه سال بر پول آن گذشته است خمس واجب است.

[سؤال 3885] 1924

بسمه تعالى 7 / 2 / 1361

دفتر امام خمينى، سلام عليكم

اما بعد، حدود هشت سال قبل به مدت دو سال و نيم در ايران كار كردم و مقدارى

پس‌انداز نمودم، ولى خمس آن را نپرداختم. و بعد جهت ادامۀ تحصيل به خارج رفتم و به ناچار مقدارى از آن را خرج نمودم. در بازگشت نيز با مقدارى از آن پس‌انداز و مبلغى ديگر كه قرض كرده بودم، مقدارى اثاثيۀ منزل براى خود خريدم و برگشتم. هنوز هم آن قرض‌ها را نپرداخته‌ام. البته مبلغ قرض خيلى بيشتر از پس‌انداز قبلى است. از يك سال كه استخدام شده‌ام، براى خود سال قرار دادم. سر سال مبلغى را كه در اين يك سال پس‌انداز كرده‌ام، به علاوه مبلغى كه از قبل براى من مانده است را حساب كردم و خمس آن را براى امام ارسال مى‌دارم، ولى نمى‌دانم كه تكليف مبلغى را كه در اين مدت خرج كرده‌ام و يا مبلغى را كه قرض دارم از نظر شرعى چه مى‌شود. تقاضا دارم نظر خود را در اين مورد اعلام فرماييد. موفقيت شما و سلامتى امام را از درگاه ايزد يكتا مسألت مى‌نمايم. خداحافظ شما باشد.

بسمه تعالى، هر مقدار از حقوق و درآمد كسب كه پس‌انداز كرده‌ايد، خمس دارد. و اگر مقدار آن معلوم نيست، خمس مقدارى كه يقين داريد را بدهيد و قرض خمس ندارد.

[سؤال 3886] 1925

بسمه تعالى

با عرض سلام خدمت كسانى كه تمام زندگى خود را در راه خدا گذاشته و به اين امت مظلوم كمك مى‌كنند. مشكلى براى ما پيش آمده است و نمى‌دانيم چه‌كار كنيم؛ لطفاً پاسخ دهيد. من يك كارگر هستم و در اصل شغلم روزنامه فروشى مى‌باشد. پولى كه درمى‌آورم كمتر خرج مى‌كرديم و مقدار خيلى كمى جمع شد كه البته خرجى خانه بود؛ به بانك گذاشتيم. در مدت يك سال و نيم، پول در بانك به مقدار صد هزار تومان رسيد. پس از مدتى روى اين پول وام گرفتيم. خانه‌اى خريدارى كرديم و حال مى‌دانيم اين پول كه در بانك به عنوان وام مسكن بود، خمس دارد. اين خمس چقدر مى‌باشد؟ با توجه به اين‌كه ماهيانه قسط به بانك مى‌دهيم؛ لذا قادر به پرداخت خمس

نيستيم. با عرض تشكر، به اميد پيروزى اسلام و مسلمين

بسمه تعالى، اگر پول از درآمد كسب بوده و پس‌انداز شده و سال بر آن گذشته، خمس دارد.

[سؤال 3887] 1926

بسمه تعالى

با سلام، مسائل ذيل را از رساله خوانده‌ام، ولى درست متوجه نشده‌ام كه بالاخره چه‌كار بايد بكنم و تكليفم چيست؟ لطفاً به صورتى ساده و قابل فهم براى من توضيح دهيد.

بسمه تعالى، اگر از درآمد كسب است، خمس دارد.

بسمه تعالى، آنچه تا حال بابت سهمين داده قبول است و بعد از اين تحصيل اجازه نماييد.

بسمه تعالى، مى‌توانيد براى تصفيه حساب به يكى از وكلاى مسلّم الوكاله اين‌جانب مراجعه شود.

بسمه تعالى، بهرۀ پول ربا و حرام است.

[سؤال 3888] 1927

بسمه تعالى

آيا به وجهى كه براى زيارت مستحب به حساب مربوطه واريز مى‌شود، اگر در سال‌هاى بعد مشرف شود، خمس تعلق مى‌گيرد؟

بسمه تعالى، در فرض مذكور، خمس دارد.

[سؤال 3889]

1928

بسمه تعالى 25 / 11 / 1361

دفتر محترم استفتائات امام خمينى، مدّ ظله العالى، سلام عليكم

با عرض معذرت از اين‌كه مصدع اوقات شريفتان مى‌شوم، دو سؤال در مورد خمس دارم كه اميدوارم با پاسخ به آن‌ها اين‌جانب را خوشحال بفرماييد:

بسمه تعالى، هر مقدار از حقوق كه پس‌انداز كرده‌ايد و سال بر آن گذشته، خمس دارد.

بسمه تعالى، ماشين مرقوم، خمس ندارد.

[سؤال 3890] 1929

بسمه تعالى پنجم رمضان 1402 ق

محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران، امام خمينى روحى فداه

بسمه تعالى، اگر عين مال موجود است، بايد خمس آن را طبق تقليد فعلى بپردازد.

بسمه تعالى، بدون قصد اقامت ده روز در يك محل، حكم مسافر دارند.

[سؤال 3891]1319

بسمه تعالى، اگر از درآمد كسب است و سال بر آن گذشته بايد اول خمس آن را بپردازد.

[سؤال 3892] 1930

بسمه تعالى 8 / 3 / 1361

محضر مبارك امام خمينى مدّ ظله العالى

پس از سلام به رهبر انقلاب اسلامى و امام امت و درود به روان پاك شهيدان به خون خفته ايران كه براى دفاع از انقلاب اسلامى با كفر جهانى مبارزه كردند.

محترماً؛ به عرض مى‌رساند:

تعلق مى‌گيرد يا خير؟

بسمه تعالى، مركبات زكات ندارد؛ ولى در زايد بر مؤونه سال خمس دارد.

بسمه تعالى، ميزان در حساب و پرداخت خمس قيمت فعلى است.

[سؤال 3893] 1931

بسمه تعالى 18 / 8 / 1361

از: سپاه پاسداران انقلاب اسلامى گناباد

احتراماً؛ به عرض مى‌رساند كه ذاكر از بيست مهرماه سال 60 وارد سپاه شده و تا به حال حقوقم را پس‌انداز مى‌كرده‌ام، به طورى كه حتى لباسى را براى خودم نخريده‌ام، تا در موقع لزوم - ازدواج - از آن استفاده كنم و از اين حقوق، ده هزار تومان به عنوان قرض الحسنه به برادرم پرداخت كرده‌ام، تا در موقع مقتضى آن را پس بگيرم. با اين مسائل انتظار جواب و كسب تكليف از اين دفتر را دارم.

بسمه تعالى، هر مقدار از حقوق كه پس‌انداز كرده‌ايد و سال بر آن گذشته، خمس دارد، هرچند بعد از سال آن را قرض داده باشيد. بلى اگر بين سال قرض داده باشيد، هر وقت وصول شد بايد خمس بدهيد.

[سؤال 3894] 1932

بسمه تعالى 2 / 10 / 1358

محضر مبارك حضرت آيت الله امام خمينى، دامت بركاته

اين‌جانب 15 ساله از آن جناب تقليد مى‌كنم. چند سؤال در مسائل دين و غيره دارم كه عبارتند از:

فقط در مورد نقره و طلا توضيح داده شده است. خواهشمند است در مورد نصاب مقدار پول براى پرداخت خمس يا زكات مرا راهنمايى فرماييد.

بسمه تعالى، زكات ندارد و اگر از درآمد كسب است و سر سال باقيمانده، خمس دارد.

بسمه تعالى، ترك احتياط مستحب مانع ندارد و منافاتى نيست.

بسمه تعالى، تكرار سلام مذكور، سجدۀ سهو يا چيز ديگرى نمى‌آورد.

بسمه تعالى، غيبت و هتك مؤمن جايز نيست و در صورتى كه امام جماعت عادل باشد، اقتداى به او صحيح است.

بسمه تعالى، غير مسلمان محكوم به نجاست است.

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

بسمه تعالى، آنچه از مسأله 1239 نقل كرده‌ايد صحيح است و جاى قسمت اول را بنويسيد تا توضيح داده شود و زياد كردن يا ترك اركان نماز، موجب بطلان نماز است؛ چه عمدى باشد و

چه سهوى.

[سؤال 3895]3895

بسمه تعالى، صاحبان سهام بايد خمس بدهند.

[سؤال 3896]6927

بسمه تعالى، با فرض اين‌كه افراد، مالك سهام هستند خمس تعلق مى‌گيرد.

[سؤال 3897] 1933

بسمه تعالى 17 / 12 / 1361

حضور مبارك آيت الله العظمى نايب الامام، روح الله خمينى، دامت بركاته

به عرض انور عالى مى‌رساند اين بندۀ ضعيف، سنواتى در مشهد مقدس سكنا داشته و به شغل و كسبى مشغول بوده است. در سال 1353 به واسطۀ توسعۀ فلكۀ آستان قدس رضوى (عليه السلام) محلى كه در آن كسب مى‌كردم خراب و جزء فلكه شد. چون سرمايه نداشتم كه محل ديگرى تهيه كنم و از طرفى مريض شدم ناچار براى رفع كسالت با عائله‌ام به تهران آمده و حدود هشت - نه سال است كه به‌هر طريق بوده، گذرانيده‌ام. در سال قبل، از طرف حجت الاسلام واعظ طبسى دستور داده شد مبلغى حدود بيست و چهار هزار تومان به بنده پرداخت نمودند كه اين مبلغ حتى كافى براى تهيۀ محل كسبى نيست. بعضى از مردم خيّر و دوستان كمك دائمى نموده، چون براى كسب آمادگى ندارم و كسالت پادرد و كمردرد دارم، مشغول به تأليف كتابى شده كه فهرست آن را به پيوست تقديم كرده‌ام كه آمادۀ چاپ شده و خرج چاپ آن حدود متجاوز از پنجاه هزار تومان برآورد شده كه از اين مبلغ، حدود چهل هزار تومان آن موجود شده، اينك كه اين مبلغ در اختيار بنده است، بفرماييد خمس و سهم تعلق مى‌گيرد؟

ضمناً عائلۀ حقير فعلاً چهار نفرند؛ خود و عيال سيده و دو فرزند پسر كه مشغول تحصيلند و از نظر درآمد ظاهر، ثلث خرج خود را نمى‌توانم تهيه نمايم؛ فقط به كمك‌هاى غيبى اداره شده. منتظر دستور شرعى نايب الامام و مرجع عالى‌مقام

بسمه تعالى، پول موجود اگر از درآمد كسب است و سال بر آن گذشته خمس دارد.

[سؤال 3898] 1934

بسمه تعالى 17 / 12 / 1361

خدمت برادران گرامى مستقر در دفتر امام، سلام عليكم

بنده در يكى از شركت‌هاى سازمان گسترش نوسازى مستخدم و خدمتگزار مى‌باشم و درآمدم از اين شركت، ماليات و بازنشستگى دررفته، حدود 40/000 ريال مى‌باشد و يا كمى بيشتر و از جاى ديگر هم درآمدى ندارم؛ از اين مبلغ، 10/000 ريال بابت كرايۀ منزل مى‌دهم، به علاوۀ پول آب و برق آن.

بنده در طول مدت 9 سال كه در تهران مشغول كار شده‌ام و به فكر اين‌كه يك خانۀ كوچك براى خودم تهيه كنم و از زير منّت صاحب‌خانه خلاص شوم، مبلغ 1/370/000 ريال پول و يك دستگاه موتورسيكلت به ارزش 120/700 ريال از طريق شركت نامبرده براى اياب و ذهاب شخصى خود فراهم كرده‌ام و با توجه به اين‌كه در شركت ما، شركت تعاونى مسكن تأسيس شده است، مسئولين وزارت مسكن گفته‌اند: اگر بخواهيم خانه‌اى به شما بدهيم، بايد 80% پول آن را خود افراد بدهند؛ مثلاً خانه‌اى

كه 500/000 تومان قيمت آن باشد نزديك به 400/000 تومان آن را بايد من بدهم.

حالا با اين شرح كه عرض شد، شما ما را راهنمايى كنيد؛ آيا خمس و يا هر نوع حق خدا و رسول خدا و فقرا در ذمۀ من هست و يا نه؟

بسمه تعالى، پولى كه از درآمد كسب و حقوق پس‌انداز شود و سال بر آن بگذرد خمس دارد.

[سؤال 3899] 1935

بسمه تعالى 10 / 10 / 1361

محضر رهبر عالى‌قدر، حضرت آيت الله امام خمينى، پس از عرض سلام

از خداوند متعال آرزوى سلامتى و طول عمر آن امام بزرگوار را خواستارم.

محترماً؛ خدمت امام بزرگوار عرض مى‌كنم كه بنده از روزى كه مكلف شده‌ام تا كنون خمس نداده‌ام و حدود 4 سال است كه ازدواج كرده‌ام و حدود چهار هزار تومان حقوق مى‌گيرم و كارمند دولت هستم و مبلغ هفتاد هزار تومان هم در بانك مسكن جهت گرفتن وام مسكن براى خريدن و يا ساختن خانه، پس‌انداز دارم و در حال حاضر مستأجر هستم و پولى را كه در بانك گذاشته‌ام براى گرفتن وام مسكن است، البته اين پول را با قناعت پس‌انداز كرده‌ام براى خريد خانه؛ لذا از محضر امام بزرگوار مى‌خواهم كه بفرمايند كه خمس اين پول چقدر مى‌شود؟ و چگونه بايد بپردازم؟ و به چه حسابى واريز بنمايم؟

بسمه تعالى، اگر پس‌انداز شما از حقوق و درآمد كسب است خمس دارد؛ يعنى (1/5) آن را بايد يا به مرجع تقليد يا وكيل مسلّم الوكاله او بدهيد و مى‌توانيد به حساب شمارۀ هزار مؤسسه تعاون اسلامى قم حواله كنيد و چنانچه با دادن خمس نمى‌توانيد منزل تهيه كنيد، مجازيد خمس را بعد از تهيۀ منزل بدهيد.

[سؤال 3900] 1936

بسمه تعالى 8 / 9 / 1361

پس از عرض سلام، با آرزوى توفيق براى شما عزيزان، عرضى داشتم كه به اين وسيله، براى شما بازگو مى‌كنم و اميدوارم مرا راهنمايى كنيد و پاسخ‌گو باشيد:

بنده جوانى هستم كه بيمارى مادرزادى نرمى استخوان دارم و به اين دليل، قادر به حركت كلاً نمى‌باشم. محل درآمد مشخصى ندارم و با كمك برادرها و خواهرم، با

مادرم زندگى مى‌كنم. حدود يك سال است كه پولى را كه داشته‌ام سكۀ طلا خريده‌ام تا اگر طلا گران شد، آن را بفروشم و به اين طريق، كارى كرده باشم. حال به من گفته‌اند كه اين عمل - طبق شرع اسلام - درست نيست و اصلاً داشتن طلا براى مرد خوب نيست و اسلام آن را نهى مى‌كند. البته خود بنده - چه در رساله‌ها و چه كتب اسلامى، هرچه مطالعه و بررسى كرده‌ام - چيزى كه اين موضوع را ثابت كند نديده‌ام. اگر اين طور است، پس كار طلافروشان چه معنايى دارد؟! خواهش مى‌كنم مرا راهنمايى كنيد تا در صورت منع اين كار از نظر اسلام، ديگر آن را ادامه ندهم.

بسمه تعالى، اشكال ندارد؛ ولى اگر يك سال، طلاى سكّه‌دار باقى بماند و به حد نصاب باشد، علاوه بر خمس درآمد، زكات هم واجب است. به شرط آن‌كه پس از اداى خمس واجب، نصاب باقى باشد.

[سؤال 3901] 1937

بسمه تعالى

خدمت شريف امام خمينى سلام عرض مى‌كنم. پس از سلام، سلامتى امام و خانواده‌اش را از درگاه خداوند متعال خواستارم.

ما الآن 9 سال است تهران هستيم. و سه نفر هستيم؛ زن، مرد، بچه؛ توى 9 سال، 80/000 تومان پول جمع كردم، الآن قدرت ندارم خانه بخرم، آيا اين پول كه من جمع كردم به اين پول خمس و زكات مى‌رسد يا نه؟

بسمه تعالى، اگر از درآمد كسب و حقوق خود جمع كرده‌ايد خمس دارد.

[سؤال 3902] 1938

بسمه تعالى

محضر مبارك ولايت فقيه، حضرت امام خمينى

مردى هستم 43 ساله، داراى دو دختر و يك پسر كه با مادرم 6 نفر مى‌شويم. از سيزده سالگى با روزى 5 ريال كار و با پس‌انداز 3600 تومان مغازۀ خواروبار فروشى

باز نمودم. خواهرانم را شوهر دادم و با فروش طلا و جواهرات زنم و بچه‌ها كه اغلب به رسم كادو به نامبرده داده شده بود و حبوبات و برنج‌هاى مغازه‌ام، مبلغ سيصدهزار تومان پول در بانك رهنى گذاشتم تا با وام آن، خانه‌اى بخرم. ضمناً زمينى دارم در اطراف شهر كه حدوداً مبلغ سيصد و پنجاه الى چهارصد هزار تومان مى‌خرند. حاليه با اين‌كه دخترم نامزد نموده و هيچ وسيله‌اى براى او نخريدم و ضمناً جز خانه‌اى كه در آن مسكن گزيده‌ام و خريد آن از زحمت چهل ساله من است چيزى ندارم، مقرر فرماييد تكليف من نسبت به‌خمس اين پول چيست؟

بسمه تعالى، پول موجود در بانك و سرمايۀ مغازه و زمين مذكور خمس دارد.

[سؤال 3903] 1939

بسمه تعالى

اين‌جانب داراى حقوق ماهى دو هزار تومان مى‌باشم و از اين حقوق، در عرض 3 سال، بيست هزار تومان در بانك پس‌انداز كرده‌ام و مجرد هستم و در منزل پدرى نشسته‌ام و از وسايل و لوازم زندگى شخصى، جهت ازدواج هيچ چيز نخريده‌ام (همچون منزل، فرش، و...) و وضع مالى والدينم هم خوب نيست؛ آيا بايستى جهت استفاده در اين موارد از اين پس‌انداز (20 هزار تومان)، خمس آن را پرداخت كنم ياخير؟ خداوند، امام را براى ما حفظ كند و ما را لياقت پيروى از او عطا كند.

بسمه تعالى، پس‌انداز اگر از حقوق و درآمد كسب باشد خمس دارد.

[سؤال 3904] 1940

بسمه تعالى 4 / 10 / 1361

محضر اقدس حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دامت افاضاته

پس از عرض سلام و ارادت؛ چه مى‌فرماييد در جواب مسائل زير:

در طول اين مدت (14 سال) اين شخص با كسب و كارش مقدارى پول به دست آورده است و الآن مى‌خواهد با اين پول، آن حياط را تعمير كند يا يك حياط ديگرى بخرد؛ آيا بايد قبل از خريد حياط، خمس پول را بدهد يا بعد از خريد هرچه اضافه باشد خمس آن را بدهد؟

بسمه تعالى، بايد خمس پول را بدهد.

بسمه تعالى، آنچه مورد ابتلا و تصرف شما است اگر يقين نداريد كه در آن خمس است، مى‌توانيد در آن تصرف كنيد.

بسمه تعالى، خمس ندارد.

شهريه بگيرند يا نه؟

بسمه تعالى، تابع مقررات دفتر شهريه است.

[سؤال 3905] 1941

بسمه تعالى

مبلغ 50/000 تومان از پدرم گرفته و تحت عنوان قرض الحسنه و امانت نزد موجر گذاشته‌ام. اين پول از سرمايۀ كسب پدرم بوده و ايشان خمس اموالشان را شرعاً پرداخت مى‌نمايند. البته هنوز اين پول به من بخشيده نشده است، ولى به احتمال زياد در آينده متعلق به من خواهد بود؛ سؤال اين است كه آيا به اين پول خمس تعلق مى‌گيرد يا خير؟ (در صورتى كه مال من باشد يا نباشد) و در صورتى كه خمس تعلق بگيرد و موعد پرداخت آن فرا رسد، در حالى كه اصل پول نزد موجر بوده و اين‌جانب

قادر به پرداخت آن (خمس) نباشم، وظيفه‌ام چيست؟

بسمه تعالى، در فرض مسأله كه به شما نبخشيده، خمس دارد و بايد پدر شما در حساب سر سال منظور نمايد و بر شما تكليفى نيست.

[سؤال 3906] 1942

بسمه تعالى 30 / 6 / 1361

حضور محترم برادران مسئول دفتر امام خمينى، سلام عليكم

خواهشمند است نظر مبارك امام امت را در مورد مسألۀ ذيل براى اين‌جانب ارسال كنيد:

بنده جوانى مى‌باشم 24 ساله و دانشجوى سال اول كه مدت 2 سال است كه در سپاه پاسداران بروجرد عضويت دارم. در اين 2 سال توانسته‌ام مقدارى از حقوق خود را ذخيره كنم، حال سؤال بنده اين است كه آيا اين پول، خمس دارد و يا نه؟ و در صورتى كه خمس دارد، آيا اجازه هست كه در حساب 100 امام و يا موارد ديگر واريز شود؟ و اگر اجازه نيست، دستور چه مى‌باشد؟

بسمه تعالى، حقوق پس‌انداز شده خمس دارد و بدهى بابت خمس را مى‌توانيد به حساب شمارۀ هزار مؤسسه تعاون اسلامى قم حواله نماييد.

[سؤال 3907] 1943

بسمه تعالى

محضر محترم دفتر امام، مدّ ظله العالى

محترماً؛ به عرض مى‌رسانم كه من سرباز وظيفه با مشكلى شرعى مواجه گرديده‌ام كه جهت راهنمايى از آن مقام، سؤال خود را مطرح مى‌كنم:

من در حال حاضر سرباز مى‌باشم و قبل از ورود به خدمت، خرجى خانواده‌ام را مى‌دادم و هم اكنون در بانك مقدارى پول دارم كه پس‌انداز من در دورانى كه كار مى‌كردم، مى‌باشد. وجه پس‌انداز من در بانك 45/000 تومان مى‌باشد. سؤال من اين

است كه چه مقدار آن را بايد خمس بدهم؟ آيا بايد 9/000 تومان آن را خمس بدهم يا تخفيفى در اين مورد شامل من مى‌گردد؟ با توجه به اين‌كه من خرج خانواده را بايد بعد از اتمام خدمت دوباره بپردازم، وليكن فعلاً خرجى خانواده را خود مادرم مى‌پردازد.

بسمه تعالى، پولى كه از درآمد كسب، پس‌انداز شده خمس دارد.

[سؤال 3908] 1944

بسمه تعالى 5 / 12 / 1358

محترماً؛ بعد از سلام و دست‌بوسى، به استحضار عالى مى‌رساند در آذرماه سال 1352 قبل از عزيمت به مكۀ معظمه خدمت امام جماعت مسجد امام حسين شرفياب شدم، عرض كردم خانه‌اى دارم 275 متر و وضعيت بدهكارى خود را حضور ايشان عرض كردم. ايشان فرمودند شما تا اين ساعت برى‌ءالذمه مى‌باشيد، ولى بايستى براى خود، سال مالى پيش‌بينى كنيد.

بنده اين كار را انجام ندادم تا اين‌كه بعد از سفر مكۀ معظمه خانه را با شركت برادر خانم خود تبديل به 6 دستگاه آپارتمان 90 مترى نموديم كه 3 دستگاه آن را شريك بنده برداشت و يك دستگاه، محل مسكونى فعلى خودم مى‌باشد و 2 دستگاه آن را به مبلغ 6/500/000 ريال فروختم.

سپس مجدداً در تاريخ 15 تيرماه 1358، (11 شعبان 1399) خدمت ايشان شرفياب و مراتب را عرض نمودم. ايشان دين اين‌جانب را به 229/000 ريال برآورد نمودند كه 130/000 ريال آن تقديم شد و بقيه 99/000 ريال دين بنده شد.

حال با تقديم 99/000 ريال دين مذكور به استحضار عالى مى‌رساند وضعيت فعلى بنده اين است كه مبلغ 7/000/000 ريال وجه نقد دارم و اخيراً هم يك دستگاه اتومبيل پيكان به مبلغ 460/000 ريال خريده‌ام و يك آپارتمان 90 مترى كه گنجايش آن براى اين‌جانب كه داراى عروس و دامادها و نوه مى‌باشم كم است و قصد معاملۀ خانۀ

بزرگ‌ترى را براى خود دارم و ضمناً ماهيانه حدود 95/000 ريال حقوق دارم و خود و زن و يك فرزند در حال حاضر در منزل دارم و 4 فرزندم از خودم جدا زندگى مى‌كنند كه اغلب براى ميهمانى با زن و فرزند خود به منزل ما مى‌آيند. حال تقاضاى تعيين بدهى فعلى خود را دارم.

بسمه تعالى، با فرض اين‌كه از ناحيۀ منزل اولى برى‌ءالذمه هستيد، نسبت به آپارتمان مسكونى فعلى، خمس واجب نيست و پول نقد خمس دارد.

[سؤال 3909] 1945

بسمه تعالى 5 / 5 / 1361

با سلام و درود فراوان به رهبر انقلابمان و شهيدان به خون خفته گلگون كفن

با سلام خدمت شما و با عرض معذرت از اين‌كه مزاحم شدم در مورد خمس مال چند اشكال داشتم كه خواهشمندم مرا در رفع اين اشكال‌ها كمك بفرماييد.

بسمه تعالى، پولى كه از درآمد كسب به دست آمده و سر سال باقيمانده خمس دارد و خمس را بايد به مرجع تقليد يا وكيل مسلّم الوكاله او برسانند و قبل از اداى خمس تصرف در مال مورد خمس جايز نيست.

[سؤال 3910] 1946

بسمه تعالى

پس از تقديم عرض سلام؛ اميدوارم كه صحت و سلامت باشيد.

جوانى هستم بالغ؛ البته خودم كار مى‌كنم؛ ماهيانه 20/000 ريال حقوق مى‌گيرم و ساليانه حدود 240/000 ريال مى‌باشد. حساب كرديم 130/0000 ريال خرج ساليانه مى‌شود و حدود 110/000 باقى مى‌ماند، آيا بايست غير از پدرم خودم كه كار مى‌كنم خمس و زكات بدهم يا نه، چه مقدار بدهم؟

بسمه تعالى، آنچه از درآمد كسب خودتان كه سر سال باقى بماند بايد خمس آن را بدهيد.

[سؤال 3911]1328

بسمه تعالى، درآمد كسب شخص براى خودش اگر يك سال بر آن بگذرد خمس دارد، ولو اين‌كه شخص در محيط خانواده باشد.

[سؤال 3912]2304

مى‌گيرد يا حكم آن چگونه است؟

بسمه تعالى، بهرۀ پول، ربا و حرام است و چنانچه پول موجود در بانك از درآمد كسب بوده يا از فروش وسايل تهيه شده از درآمد كسب باشد و خمس آن داده نشده، بايد تخميس شود.

[سؤال 3913]2168

بسمه تعالى، احتياطاً حساب كند.

[سؤال 3914] 1947

بسمه تعالى 5 / 2 / 1361

محضر حضرت آيت الله العظمى الامام روح الله الموسوى الخمينى دام ظله، سلامٌ عليكم

محترماً به عرض مى‌رسانم پس از گذشت يك سال از دورۀ خدمتم در ارتش مبلغ سى هزار تومان پس‌انداز كردم، حال نحوۀ تحويل خمس - به چه كسى و چگونه - را مى‌خواستم بدانم لازم به تذكر است كه بنده مجردم ولى پدر و مادرم نزدم هستند، همچنين همۀ پول پس‌انداز سال گذشته نزدم نيست، حدود نه هزار تومان به اقوام قرض دادم ولى از پول حقوق اين شش ماه بعد از يك سال اينك نيز مبلغى بيش از سى هزار تومان در بانك دارم. همچنين است در محل كارم كه شامل كارمند و سرباز و درجه‌دار هستند با انتخابم براى امام جماعت خواستم بدانم آيا اشكال ندارد كه پذيرفته‌ام؟ همچنين اماما مرا درسى آموز تا با تمسك به آن، آن دنيايم تضمين شود.

بسمه تعالى، اگر پس‌انداز از حقوق و درآمد كسب است خمس دارد و طلبى كه داريد اگر سر سال امكان وصول آن باشد خمس دارد.

[سؤال 3915] 5537

بسمه تعالى، سر سال بايد آنچه از مؤونۀ سال زياد آمده تخميس نمايند.

[سؤال 3916]6556

بسمه تعالى، خمس دارد.

[سؤال 3917]1273

بسمه تعالى، هر مقدار كه از حقوق كم شده و بعداً دريافت شده خمس دارد.

[سؤال 3918] 1948

بسمه تعالى

محضر مبارك رهبر انقلاب اسلامى حضرت امام خمينى

اين‌جانب سال خمسى دارم و چند سال قبل پس از اعلام تأسيس «بانك ملى»

مبلغى به حساب مخصوص آن واريز كردم. در همان سال مبلغى به برادرم قرض دادم كه هر موقع توانايى دارد باز پرداخت نمايد. در آخر آن سال خمسى كه وجوهات هم بدهكار شدم، اين دو مبلغ را به حساب نياوردم به اين نيّت كه چنانچه وصول شد مسأله آن را پرسش و اقدام نمايم. متمنى است تعيين فرماييد با توجه به اين‌كه در سال بعد خمس به من تعلق نگرفته و در اين سال هم خمس به من تعلّق نمى‌گيرد، آيا دو مبلغ مذكور كه امسال وصول شده متعلق خمس است يا جزء درآمد امسال به حساب مى‌آيد؟

بسمه تعالى، خمس دارد.

[سؤال 3919]2063

بسمه تعالى، سود تجارت باقيمانده در آخر سال خمس دارد.

[سؤال 3920]2202

بسمه تعالى، خمس دارد.

[سؤال 3921]2202

بسمه تعالى، بايد خمس آن دو هزار تومان را بدهد.

[سؤال 3922] 1949

بسمه تعالى 11 / 1 / 1361

پس از عرض سلام و التماس دعا

در رژيم گذشته در خدمت سربازى اجباراً مدتى براى مأموريت به عمان فرستاده شديم، بعد از اتمام مأموريت مقدارى پول 30 - 40 هزار تومان بابت حق مأموريت دادند، مقدارى از پول را خرج كرده‌ايم و مقدارى باقى مى‌باشد، لطفاً نظر شرعى‌تان را در مورد پول باقيمانده خرج نشده بفرماييد.

بسمه تعالى، اگر پول دريافتى بابت حقوق خدمت سربازى بوده زايد بر مؤونه سال خمس دارد.

[سؤال 3923]272

بسمه تعالى، اگر از وام ذخيره كرده خمس ندارد و چنانچه از درآمد و حقوق خود پس‌انداز كند خمس دارد.

[سؤال 3924] 1950

بسمه تعالى 26 / 3 / 1361

دفتر امام خمينى، ضمن عرض سلام و اميد موفقيت براى شما

كارمندى هستم از آموزش و پرورش كه پس‌اندازى در بانك مسكن جهت تهيه

مسكن - كه به فرمايش امام امت همه بايد داراى مسكن باشند - دارم و هيچ‌گونه ملك و يا سرمايه‌اى ديگر ندارم و اين پس‌انداز را با صرفه‌جويى و كار زياد حتى كار كارگرى پيش اين و آن به غير از كار ادارى پيدا كردم كه شايد روزى يك خانه معمولى داشته باشم، البته به اميد خداى بزرگ. آيا به اين پس‌انداز خمس تعلق مى‌گيرد؟ با توجه به اين‌كه فعلاً ماهانه مبلغ 8000 ريال بابت اجاره خانه مى‌پردازيم و اگر تعلق

مى‌گيرد آيا مى‌شود قسطى پرداخت كرد، چون فعلاً در بانك مسكن براى مدتى سپرده ثابت است و به چه حسابى بايد واريز كرد؟ يا مى‌شود براى جنگ‌زدگان واريز كرد؟

بسمه تعالى، پس‌انداز حقوق و درآمد كسب در آخر سال خمس دارد و براى پرداخت آن مى‌توانيد پس از دستگردان با يكى از وكلاى مسلّم الوكالۀ اين‌جانب به اقساط تدريجاً پرداخت كنيد.

[سؤال 3925]2524

بسمه تعالى، اگر چيزى باقى نمى‌ماند خمس واجب نيست و سال قهرى است و قراردادى نيست.

[سؤال 3926] 1951

بسمه تعالى 25 / 10 / 1361

دفتر حضرت امام خمينى، رهبر انقلاب و بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران

پس از عرض سلام به عرض مى‌رساند: اين‌جانب خانمى هستم كه شوهر دارم و حقوق بازنشستگى شوهرم در ماه سه هزار و چهارصد تومان است و با قناعت مخارج خودمان را اداره مى‌كنم. از طرفى من خودم يك خانه قسطى دارم (در كوى كن) به

مساحت دويست و پنجاه متر داراى سه اتاق و از بابت قيمت خانه مبلغى هم ماهيانه شوهرم قسط مى‌دهد.

مدت يك سال خانه را اجاره دادم و به اتفاق شوهرم به مسافرت رفتيم و پس از يك سال آمديم به خانۀ خود و از بابت كرايه خانه مبلغ بيست هزار تومان پس‌انداز كردم و گذاشتم به بانك، براى مخارج مكه، و منتظر هستم در قرعه‌كشى شركت كنم و اگر قرعه به نام من اصابت كرد بروم مكه. ضمناً اين پول مدت يك سال است كه در بانك مانده، از طرفى ديوارهاى خانه خراب شده و موزاييك كف حياط كنده شده و احتياج به بنايى دارد و همچنين دو تا از اتاق‌ها فرش ندارد و موكت است و نمى‌توانيم از حقوق شوهرم فرش و يا بنايى كنيم. آيا اصولاً به اين بيست هزار تومان خمس تعلق مى‌گيرد يا خير؟ و اگر خمس تعلق مى‌گيرد آيا مى‌توانيم از خمس اين پول فرش ماشينى بخريم و آبروى خود را حفظ كنيم و يا بنايى كنيم يا خير؟ بى‌اندازه از مرحمت شما ممنون خواهيم بود كه جواب عنايت فرماييد.

بسمه تعالى، خمس دارد.

[سؤال 3927] 1952

بسمه تعالى 17 / 12 / 1361

محضر مقدس حضرت امام خمينى، رهبر عظيم الشأن انقلاب اسلامى ايران و شيعيان جهان دامت بركاته، محترماً مستحضر مى‌دارد:

در اداره‌اى كه اين‌جانب مشغول به كار مى‌باشم، با اظهار تمايل و علاقه همكاران، صندوقى تحت عنوان «تعاون فرهنگيان» ايجاد شده كه همه ماهه مبلغ يكصد تومان بابت حق عضويت از حقوقمان كسر مى‌گردد. استدعا دارد نظر مبارك را در مورد وجه مأخوذه مذكوره كه يك سال يا بيشتر در حساب فوق باقى مى‌ماند از نظر سهمين اعلام فرماييد.

بسمه تعالى، بايد خمس آن را بدهند.

[سؤال 3928]87

بدهى‌ام را پرداخت مى‌كنم؛ بنابراين از نظر وجوهات شرعيه وضع گذشته‌ام چه مى‌شود؟ و حال بايد چه‌كار كنم؟

بسمه تعالى، اگر قبلاً پس‌اندازى كه سال بر آن گذشته باشد داشته‌ايد، بايد خمس بدهيد.

[سؤال 3929]1350

بسمه تعالى، خمس دارد.

[سؤال 3930]221

بسمه تعالى، خمس دارد و خمس ده هزار تومان، دو هزار تومان است.

[سؤال 3931]12

بسمه تعالى، اگر از درآمد كسب و حقوق پس‌انداز كرده، بايد خمس آن را بدهد.

[سؤال 3932]2289

بسمه تعالى، بايد خمس اين مبلغ را بدهند. و در هر صورت شما براى تصفيۀ حساب، نزد يكى از وكلاى اين‌جانب مراجعه نماييد.

[سؤال 3933] 1953

بسمه تعالى

مسئول محترم دفتر حضرت امام خمينى، سلام عليكم

يازده نفر با هم صندوق قرض‌الحسنه تأسيس نموده‌اند و هر نفر ماهيانه پنجاه تومان به سرمايۀ صندوق به نام خودشان مى‌افزايند و اين صندوق، حدود ده سال است كار مى‌كند؛ آيا به سرمايۀ اين صندوق خمس تعلق مى‌گيرد؟ و اگر مى‌گيرد، به چه نحوى و مسئول كيست؟ توضيح اين‌كه مسئوليت حسابدارى، نگهدارى صندوق، پرداخت وام و جمع‌آورى آن به عهده يك نفر مى‌باشد.

بسمه تعالى، خمس واجب است و هر يك به حساب سهم خودش بايد خمس بدهد.

[سؤال 3934]2100

بسمه تعالى، تخفيف ندارد و بايد آنچه سر سال زياد آمده، تخميس شود.

[سؤال 3935] 1954

بسمه تعالى

محضر مبارك آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى، با تقديم سلام

كسى براى مصارف عروسى پسرش پول تهيه كرده، كه قبل از تكميل مراسم، سال به سر رسيده است. آيا به اين پول خمس تعلق مى‌گيرد يا خير؟

طول عمر حضرت‌عالى را از خداوند خواستارم. خدايا خدايا تا انقلاب مهدى خمينى را نگهدار

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، مبلغ پس‌انداز شدۀ از درآمد كسب، خمس دارد.

[سؤال 3936]1908

بسمه تعالى، پس‌انداز مزبور تماماً بايد يك مرتبه تخميس شود.

[سؤال 3937]2120

بسمه تعالى، پولى كه از كسب و كار تهيه كرده و سال بر آن گذشته خمس دارد.

[سؤال 3938]5668

حساب آن و پرداختش چگونه بايد باشد؟ آيا مى‌تواند به امام جمعۀ شهر و به حساب امام پرداخت نمايد يا خير؟

بسمه تعالى، از درآمد كسب هرچه آخر سال زياد بماند خمس دارد و به وكيل مسلّم الوكاله اين‌جانب بپردازيد.

[سؤال 3939] 1955

بسمه تعالى

با آرزوى پيروزى اسلام و مسلمين و طول عمر براى امام و رهبر بزرگوار از خداوند متعال، لطفاً سؤالات شرعى اين‌جانب را جواب بدهيد.

بسمه تعالى، پول غير طلا و نقره زكات ندارد، ولى اگر از درآمد كسب يا حقوق باشد و از خرج سال زياد بماند خمس دارد و خمس را مى‌توانيد به شمارۀ هزار مؤسسه تعاون اسلامى قم حواله كنيد.

بسمه تعالى، در مثل تهران، مبدأ مسافت از منزل حساب مى‌شود.

بسمه تعالى، بهرۀ پول ربا و حرام است، گرفتن آن جايز نيست و چنانچه گرفته باشد از طرف مالك واقعى آن به فقرا صدقه بدهد، ان شاء الله موفق باشيد.

[سؤال 3940] 1956

بسمه تعالى 17 / 9 / 1361

با آرزوى طول عمر امام و پيروزى رزمندگان؛ چهار سؤال زير را جهت بيان استفتاى حضرت امام معروض مى‌دارم:

بسمه تعالى، اگر سر سال از حقوق باقى بماند خمس دارد.

بسمه تعالى، خمس ندارد.

بسمه تعالى، ملك شما شده است و مى‌توانيد در آن تصرف كنيد.

در ضمن خانۀ ما حوالى شرق تهران است؛ اگر ممكن است شخصى را معين كنيد كه حوالى شرق

تهران باشد و بتوان به راحتى پول را به او داد.

بسمه تعالى، خودتان تحقيق كنيد و به يكى از وكلاى مسلّم الوكاله اين‌جانب بپردازيد و مى‌توانيد به حساب شمارۀ هزار مؤسسۀ تعاون اسلامى قم حواله نماييد.

[سؤال 3941] 1957

بسمه تعالى

خدمت جناب مستطاب سيادت مآب، مرجع عالى‌قدر شيعيان جهان، حضرت آيت الله العظمى و فقيه اهل بيت عصمت و طهارت و سيد العلماء والمجتهدين، رئيس الملّة والدين، آيت الله العظمى و مولانا الاعظم، آقاى حاج آقا سيد روح الله الخمينى الموسوى، متّع الله المسلمين بطول بقاء وجوده الشريف ودامت بركاته، سلام عليكم

بسمه تعالى، هر مقدار از حقوق كه پس‌انداز شده خمس دارد.

بسمه تعالى، مكلف از موقعى كه شروع به پيدا كردن درآمد مى‌كند تا سر سال، اگر از درآمد چيزى باقى ماند خمس دارد.

بسمه تعالى، روزۀ ماه مبارك رمضان اگر عمداً بدون عذر شرعى افطار شده، علاوه بر قضا، كفاره هم دارد.

نيز به اين درد دچار بودم تكليفم چيست؟

بسمه تعالى، اگر در آبِ دهان مستهلك باشد مضر به روزه نيست.

[سؤال 3942] 1958

بسمه تعالى 22 / 12 / 1361

با سلام و درود بر منجى عالم بشريت، امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و بر نايب بر حقش، حضرت امام خمينى و با درود به شهداى انقلاب و جنگ و به اميد پيروزى رزمندگان.

چند سؤالى براى اين حقير پيش آمده كه اميدوارم جواب آن را مرقوم فرماييد:

بسمه تعالى، بنا بر احتياط، خمس آن را به وكيل مرجع تقليدتان بپردازيد.

بسمه تعالى، خوردن خون حرام است؛ مگر مستهلك شده باشد و در اين صورت، لازم نيست غذا را بيرون بريزيد.

بسمه تعالى، اگر يقين به ماندن ده روز در يك مكان نداشته باشيد، نمى‌توانيد قصد كنيد.

بسمه تعالى، امام جماعت بايد عادل باشد.

[سؤال 3943]7070

چهل هزار تومان بدهكار مى‌باشم، آيا اقامۀ نماز در منزل و استفاده از وسايل خانه‌ام

اشكال دارد؟ ضمناً جنگ‌زده هم مى‌باشم.

بسمه تعالى، اگر از درآمدى كه سال بر آن گذشته، منزل و وسايل مزبور را تهيه نكرده‌ايد، اشكال ندارد.

[سؤال 3944]3506

بسمه تعالى، اگر پس‌انداز مذكور از درآمد كسب و حقوق باشد بايد تخميس شود و اگر با او اتومبيل خريده شده، اولاً بايد نسبت به خمس كسب اجازه از مرجع تقليد نمود و بعد به قيمت فعلى بايد تخميس شود و در صورت عدم امكان پرداخت يك مرتبه با يكى از نمايندگان مسلّم الوكاله اين‌جانب دستگردان نموده و بعداً تدريجاً بپردازيد و مى‌توانيد به حساب يك هزار تعاون اسلامى قم حواله نماييد.

[سؤال 3945] 1959

بسمه تعالى 29 ذوالقعده 1402 ق

محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى، لطفاً بفرماييد:

بسمه تعالى، منزل مذكور، خمس دارد و قرض بر آن كسر مى‌شود.

بسمه تعالى، اگر صاحبان آن‌ها اعراض كرده‌اند، از تعميركار است.

بسمه تعالى، اگر سه روز متوالى خون نمى‌بيند، حيض نيست.

بسمه تعالى، حكم مسافر دارند؛ مگر در سفرى كه شغل آن‌ها باشد.

بسمه تعالى، در فرض مزبور مانع ندارد.

[سؤال 3946] 1960

بسمه تعالى

حضور محترم امام خمينى

با عرض سلام و تحيت و تبريك فراوان جهت پيروزى‌هاى بيت المقدّس و فتح المبين و پيروزى خرمشهر عزيز

مادرى هستم 38 ساله داراى سه فرزند پسر 21 سال، 18 سال، 7 سال، درست

هفت سال و اندى پيش شوهرم در اثر سكتۀ قلبى فوت كرد، در حال حاضر محتاج راهنمايى شرعى هستم. يك زندگى الحمدلله متوسط داريم، از بازنشستگى همسرم ماهيانه 3200 تومان دولت مى‌دهد، لطفاً در مورد مسائل ذيل راهنمايى‌ام بفرماييد.

بسمه تعالى، اگر از درآمد كسب چيزى زايد بر مؤونه سال داشته باشيد خمس دارد.

بسمه تعالى، ورود افراد به منزل در مقدار سهم الارث كبار ورثه منوط به اجازۀ خودشان است و در مقدار سهم الارث صغير موقوف بر اجازه ولى شرعى او مى‌باشد.

بسمه تعالى، با رعايت موازين شرعيه آزاد هستيد.

[سؤال 3947]7103

بسمه تعالى، از حقوق دريافتى اگر چيزى بر مؤونه سال زياد بماند خمس دارد.

[سؤال 3948]2657

بسمه تعالى، آنچه از ربح، سر سال باقى بماند خمس دارد.

[سؤال 3949] 1961

بسمه تعالى 30 / 11 / 1361

حضور مسئولين محترم دفتر امام

استدعا مى‌شود در صورت امكان به سؤالات شرعى ذيل پاسخ عنايت فرماييد.

بسمه تعالى، ارباح مكاسب در زايد بر مؤونه سال خمس دارد و براى تصفيه حساب به يكى از وكلاى مسلّم الوكالۀ اين‌جانب مراجعه شود.

بسمه تعالى، اگر از وطن اصلى اعراض نكرده‌ايد يعنى قصد نكرده‌ايد كه براى سكونت به آن‌جا برنگرديد نماز شما در آن تمام است و حكم وطن باقى است.

بسمه تعالى، جايز نيست.

خدايا خدايا تا انقلاب مهدى خمينى را نگهدار

[سؤال 3950]6792

بسمه تعالى، اگر براى سكونت شخصى خودش نباشد هر مقدار كه قسط بدهى آن از درآمد كسب ادا شده، خمس دارد.

[سؤال 3951] 91

و پس از مدتى آن را اجاره مى‌دهد آيا بايد خمس منزل را بدهد و حج هم بر او واجب مى‌شود؟ و آيا در حكم فرقى هست بين اين‌كه احتياج به مال الاجاره آن داشته باشد و بدين جهت خودش آن را مورد استفاده قرار ندهد و يا فرقى نيست؟

بسمه تعالى، قسمتى كه براى سكونت نيست متعلّق خمس است ولو اين‌كه براى احتياج به وجه‌الاجاره آن را اجاره بدهد ليكن در صورت احتياج به وجه اجارۀ آن در معيشت استطاعت با آن متحقق نمى‌شود.

[سؤال 3952]4143

بسمه تعالى، احوط آن است كه صغار بعد از بلوغ، خمس اضافه درآمد خود را بدهند.

[سؤال 3953]2601

استفاده قرار نمى‌گيرد به مدت يك سال؟

بسمه تعالى، ارباح مكاسب در زايد بر مؤونۀ سال، خمس دارد.

[سؤال 3954]1301

بسمه تعالى، سود تجارت ارث، در زايد بر مؤونه سال خمس دارد.

[سؤال 3955]1450

بسمه تعالى، هرچه از حقوق و ساير درآمدها، آخر سال زياد بماند خمس دارد.

[سؤال 3956] 1962

بسمه تعالى

دفتر حضرت آيت الله العظمى امام خمينى

پس از عرض سلام و دعاى سلامت و تداوم رهبرى امام خمينى و با عرض معذرت؛ مسأله‌اى را قبلاً سؤال كردم، ولى متأسفانه با جوابى كه از آن دفتر دريافت كردم، نتوانستم خمس چند ساله‌ام را به طور قطعى محاسبه كنم؛ سؤال و جواب به شرح زير بود:

بود و پولى هم كه از مشترى مى‌گرفتم، گاهى بابت كارى بود كه سال بعد انجام مى‌دادم و گاهى بابت كارى بود كه در ضمن چند سال انجام شده بود و نمى‌توانستم جزء درآمدهاى آن سال به حساب آورم، لذا به ترتيب زير خمس را محاسبه نموده‌ام:

الف. پس از پايان هر كار، سود خالص آن كار را محاسبه كرده‌ام؛ فرضاً سود خالص كار، 70/000 تومان محاسبه مى‌گرديد كه اين پول، ضمن دريافت و پرداخت‌هاى چندين سال به اين نتيجه رسيده است و ممكن است فرضاً آخرين دريافتى در سال 58 بوده باشد.

ب. نحوۀ انجام كار را بررسى مى‌كردم؛ مثلاً 40 درصد كار در سال 56 و 60 درصد آن در سال 57 انجام شده بود.

ج. بدون در نظر گرفتن تاريخ دريافت و پرداخت‌ها، 40 درصد سود را جزء درآمد سال 56 و 60 درصد را جزء درآمد سال 57 محاسبه نموده‌ام.

آيا اين روش محاسبه درست است؟ و اگرنه، چگونه بايد محاسبه نمايم؟

علت آن‌كه بر اين اساس نتوانستم خمس را حساب كنم اين است كه مشخص نيست كه چه مقدار از دريافتى هر سال، جزء درآمد است و چقدر از آن، بدهى به صاحب كار بابت كارهايى است كه در سال بعد بايد براى وى انجام داد.

بسمه تعالى، دريافتى هر سال، جزء درآمد همان سال محسوب مى‌شود و سود آن در زايد بر مؤونه خمس دارد.

[سؤال 3957]

مى‌فرماييد دريافتى خالص سال 56 يعنى اين مبلغ 80 هزار تومان را نمى‌توان جزء درآمد آن سال در نظر گرفت چون پس از پايان كار در سال 57 ملاحظه مى‌شود كه كل عايدى من از اين‌كار فقط 35 هزار تومان بوده است.

نمونه دوم، كار ديگرى است كه دريافتى‌ها و مخارج براى صاحب كار به شرح زير بوده است:

سال - دريافتى از صاحبكار - مخارج انجام شده براى صاحبكار در ساختمان وى

1356 120 هزار تومان 105 هزار تومان

1357 190 هزار تومان 235 هزار تومان

1358 120 هزار تومان 35 هزار تومان

جمع كل 430 هزار تومان 375 هزار تومان

و عايدى من از اين كار طى سال‌هاى 56 و 57 و 58 برابر با 55 هزار تومان است مسأله مبهم براى من اين است كه از اين مبلغ 55 هزار تومان يا 35 هزار تومان عايدى نمونه قبلى چه مبلغ را جزء درآمد سال 56 به حساب بياورم و چه مبلغ را جزء درآمد سال 57 يا 58؟

اين‌جانب فعلاً خمس را در سال‌هاى 56 تا 58 به طور على الحساب محاسبه كرده و پرداخته‌ام تا پس از محاسبه قطعى در صورتى كه بدهكار شدم بقيه را بپردازم. در محاسبه خمس به طور على الحساب چنين عمل كرده‌ام كه بدون توجه به دريافت و پرداخت‌ها (زيرا دريافت‌ها همه عنوان درآمد را ندارند و بيشتر صورت بدهى به صاحب كار را داشته است) درآمد كل آن كار را محاسبه كرده‌ام (يعنى كل دريافتى از صاحب كار در عرض چند سال منهاى كل مخارجى كه براى صاحب كار به عمل آمده) سپس اين درآمد را به نسبت حجم كارى كه در هر يك از سال‌ها براى صاحب كار انجام شده تقسيم كرده و به حساب درآمد همان سال گذاشته‌ام.

در هر حال مستدعى است كه راهنمايى بفرماييد كه بر اساس آن بتوانم خمس قطعى اين سال‌ها را حساب نمايم و هرچه زودتر سنگينى بدهى احتمالى كه بابت خمس دارم از دوشم برداشته شود.

بسمه تعالى، حكم همان است كه قبلاً نوشته شد و چنانچه سر سال بدهى داشته باشيد و بدهى براى مؤونه همان سال باشد مى‌توانيد مقدار بدهى خود را از موجودى كم نماييد و شما براى تصفيه حساب نزد يكى از وكلاى مسلم الوكاله اين‌جانب برويد.

[سؤال 3958] 1963

بسمه تعالى 30 / 11 / 1361

دفتر محترم رهبر انقلاب امام امت، خمينى بت شكن، سلام

پس از آرزوى سلامتى و سعادت و طول عمر امام امت از خداوند متعال؛ از مقام رهبرى و مرجع عالى مقام تقليد خواهشمند است راهنمايى بفرماييد راجع به چند مسأله دربارۀ خمس:

ضمناً حسابرسى سال خمسى اين‌جانب مورخۀ 30 / 11 / 1361 سال روز تولد حضرت زينب عليهاالسلام مى‌باشد.

بسمه تعالى، اگر از درآمد كسب و حقوق است خمس دارد.

[سؤال 3959]

بسمه تعالى، اگر قبل از رسيدن سر سال دريافت كرده‌ايد خمس دارد.

[سؤال 3960]

بسمه تعالى، بايد خمس آن را بپردازيد.

[سؤال 3961]4065

بسمه تعالى، اگر تا سر سال به مصرف مورد نظر برساند خمس ندارد، ولى اگر پيش از سرآمدن سال به مصرف نرسيده خمس به آن تعلق مى‌گيرد.

[سؤال 3962] 1964

بسمه تعالى 10 / 3 / 1361

قم، دفتر استفتائات حضرت امام خمينى

چهار برادر هستيم كه دو نفرمان حقوق بگير و دو نفر ديگر شغل آزاد دارند، كارشان داشتن موتور لنج است و با آن به كويت مى‌رفتند و در زمان رژيم منحوس پهلوى، قاچاق مى‌كردند. در سال 58 از هم جدا شديم، دارايى‌مان به شرح زير بود:

دو تا خانه و مبلغى پول كه هر كس درآمدش پيش خودش بود؛ ولى آن دو برادرى كه لنج داشتند پول زيادترى داشتند كه حدود 000/ 145 تومان به هر نفر ما دادند. بنده با يك برادرم باز هم پهلوى هم مانديم و سهميه‌اى كه قرار بود به من برسد، پهلوى ايشان بود و از اين پول و پول خودش و پول يك خانه‌اى كه سهممان بود، خانۀ ديگرى ساخت كه الآن در آن زندگى مى‌كنيم. حدود 000/ 500 تومان و شايد بيشتر ارزش داشته باشد. ولى از اين پولى كه ايشان تقسيم كردند، مبلغى بدهكار مى‌باشند به شخصى در كويت كه اكنون چند برابر شده و مبلغى نيز از پول كسى برداشتند كه برايش كار مى‌كردند و اين طور توجيه مى‌كردند كه در گذشته حقمان را خورده.

ضمناً بنده از سالى كه از هم جدا شديم، خمس پولى را كه از حقوق پس‌انداز كرده بودم، جدا مى‌كنم و با برادرم كه خمس نمى‌دهد تا كنون هم‌خرج مى‌باشم. اكنون

تكليف خانه چه مى‌شود؟ تكليف هم‌خرج من چه مى‌شود؟ تكليف پولى كه همين طور برادرانم برداشته‌اند چه مى‌شود كه در حدود دويست هزار تومان است؟ خلاصه تكليف بنده در اين ميان چيست؟ خداوند به شما توفيق عنايت فرمايد.

بسمه تعالى، آنچه از درآمد كسب به دست بيايد و از مخارج و مؤونۀ سال زياد بيايد، بايد تخميس شود و اگر مال خمس نداده به كسى هبه شود، بايد خمس آن را بدهند.

[سؤال 3963] 1965

بسمه تعالى 21 / 3 / 1361

سلامتى امام امّت و موفقيت شما را از درگاه ايزد يكتا مسألت مى‌نمايم.

اين‌جانب دانشجويى هستم كه در مدت تعطيلى دانشگاه‌ها (از مهر 59 تا كنون) به كار در آموزش و پرورش پرداخته‌ام و از درآمد آن، مقدارى پس‌انداز نموده‌ام؛ با توجه به اين‌كه با باز شدن دانشگاه‌ها من هم كارم را ترك كرده، در نتيجه منبع درآمدم قطع مى‌گردد و در آينده نياز مادى خواهم داشت، آيا لازم است كه خمس پس‌انداز اين مدت را بپردازم؟

بسمه تعالى، از حقوق و درآمد كسب، هر مقدار كه زايد بر مؤونۀ آخر سال باقيمانده خمس دارد.

[سؤال 3964] 1966

بسمه تعالى 29 / 7 / 1361

با تشكر از اعضاى محترم دفتر امام، به عرض عالى مى‌رساند:

سؤالى در مورد خمس براى اين‌جانب پيش آمده لازم دانستم با دفتر امام بدين وسيله مطرح نمايم. اميدوارم پاسخ سؤال مطرح شده را براى اين‌جانب ارسال نماييد. خانواده‌اى هستيم پنج نفرى. بدون پدر و داراى مقدار معينى باغ چاى. محصول برداشت شده در سال از اين زمين كمتر از خرج خانواده بوده و از جاى ديگرى نيز

درآمدى نداريم. ناگفته نماند كه مبلغ پول دريافت شده از محصول باغ كمتر از خرج خانواده من در سال مى‌باشد. با توجه به گفته‌هاى فوق، آيا به اين خانواده خمس تعلق مى‌گيرد؟ و اگر خمس تعلق مى‌گيرد چطور است؟

بسمه تعالى، بايد حساب سال داشته باشند و در زايد بر مؤونه سال، از درآمد خمس بدهند.

[سؤال 3965] 1967

بسمه تعالى

به نام خدا و درود و سلام بر رهبر كبير انقلاب اسلامى و رهبر مستضعفان جهان امام خمينى، حضور محترم مسئول دفتر امام در قم، سلام عليكم، مسائلى بود كه خواستم به عرض شما برسانم:

بسمه تعالى، از حقوق دريافتى و ساير درآمد كسبى، هر مقدار زايد بر مخارج سال باقى بماند، خمس دارد.

بسمه تعالى، قضاى روزۀ فوت شده واجب است و نبايد تا ماه رمضان سال بعد به تأخير افتد. و با موت شخص قضا ساقط نمى‌شود، مگر آن‌كه زمان كافى براى به‌جا آوردن قضاى روزه نداشته باشد.

طول عمر حضرت‌عالى را از خداوند خواستارم.

[سؤال 3966] 1968

بسمه تعالى 17 / 3 / 1361

برادرم در اوايل ازدواج با فقر و تنگدستى روبه‌رو بوده، ولى به هر حال تقبل هزينۀ مخارج دانشگاهم را نموده است. بعد از تعطيلى دانشگاه‌ها در يكى از نهادهاى انقلابى سارى مشغول به كار شده و ماهيانه مبلغى را پس‌انداز نمودم. به پاس زحمت بى‌دريغ دايى‌ام در امر خانه‌سازى، به او كمك نموده و معادل سه ماه حقوقم را به او بخشيدم. اكنون نيز ماهيانه مبلغى به برادرم كمك مى‌نمايم و مبلغى نيز پس‌انداز مى‌كنم كه براى مخارج دانشگاه - بعد از بازگشايى - مى‌باشد. فكر مى‌كنم وقتى يك سال از اشتغالم بگذرد، صاحب پس‌اندازى معادل 80/000 ريال بشوم. حال سؤالم اين مى‌باشد: كه آيا به پولى كه از اين راه پس‌انداز مى‌شود - با توجه به اين امر كه از روى بى‌نيازى و كثرت سرمايه نمى‌باشد، بلكه مورد نياز در اين برهۀ زمانى نمى‌باشد؛ خمس تعلّق مى‌گيرد؟ اگر جواب بلى است، از آن امام تقاضا دارم پاسخ بفرمايند كه سال خمس من از تاريخ شروع به كار محسوب مى‌شود يا از زمان دريافت اولين حقوق؟ و در پايان، خمس را بايد به چه كسى بدهم تا مصرف نمايد، گويا اين طور كه استنباط نموده‌ام بايد به حاكم شرع سپرد؟ آيا مى‌توان به امام جمعه بسپارم؟

بسمه تعالى، از حقوق دريافتى و درآمد كسب، هر مقدار كه از مخارج سال زياد بماند؛ خمس دارد. و اول سال، زمان دريافت اولين حقوق است. و خمس بايد به مرجع تقليد يا وكيل مسلّم الوكالۀ او تسليم شود.

[سؤال 3967]1719

بسمه تعالى، تمام آنچه كه از درآمد كسب تهيه شده و سال بر آن گذشته خمس دارد. مگر در مؤونه.

[سؤال 3968]736

بسمه تعالى، اگر مى‌داند كه زايد بر مؤونۀ سال چيزى باقى نمى‌ماند، لازم نيست.

[سؤال 3969]1696

بسمه تعالى، آنچه از حقوق كه از مؤونۀ سال زياد آمده، بايد خمس آن را به مرجع تقليد يا نمايندۀ مسلّم الوكاله او برسانيد.

[سؤال 3970]2279

بسمه تعالى، در زايد بر آنچه در بين سال خرج زندگى كرده خمس واجب است.

[سؤال 3971]2538

مى‌گذارد و براى زندگى خود خرج مى‌كند، آيا بايد از همۀ حقوق، خمس بدهد و يا از باقيماندۀ حقوق خود؟

بسمه تعالى، هر مقدار از حقوق هر يك از زن و شوهر از مخارج سال زياد بيايد صاحب حقوق، مالك آن است و بايد خمس آن را بپردازد و چنانچه زن به شوهر بخشيده است و چيزى از آنچه بخشيده شده، زياد بيايد خمس ندارد.

[سؤال 3972] 1969

بسمه تعالى

محضر حضرت آيت الله العظمى خمينى مدّ ظله

كسى كه براى دولت كار مى‌كند پول كه از دولت مى‌گيرد فوراً خمس وسهم آن را بدهد يا جمع كند از مخارج سالش زياد شد بدهد؟

بسمه تعالى، مزد در قبال كار حلال ملك كارگر مى‌شود و جزو أرباح مكاسب محسوب است و در زايد بر مؤونۀ سال خمس دارد.

[سؤال 3973] 1970

بسمه تعالى

محضر مقدس و منور فقيه الفقهاء، مرجع عالى‌قدر، امام خمينى

با عرض اخلاص و ادب و دست‌بوسى و دعاى خير براى تندرستى آن مرجع عزيز

از مهرماه پنجاه و شش حقوق مى‌گيرم و در سال حقوقم تغيير مى‌كند و ثابت نيست؛ چگونه به حساب سالَم رسيدگى كنم و ترتيب آن را بدهم؟

بسمه تعالى، در فرض مذكور آنچه فعلاً از حقوق زياد آمده، خمس آن را بايد بپردازيد و وقت اداى آن را مبدأ سال خود قرار دهيد و براى تصفيه حساب به وكيل اين‌جانب مراجعه نماييد.

بسمه تعالى، طلب زن تا ادا نشده، استثنا نمى‌شود و اگر پس‌انداز كنيد، بايد خمس آن را بدهيد.

بسمه تعالى، حكم مسافر را دارند.

[سؤال 3974] 1971

بسمه تعالى

محضر رهبر عزيز، ولى امر مسلمين، نايب الامام، امام خمينى

منظور از نوشتن نامۀ حاضر به دفتر امام، جواب به چندين سؤال شرعى بود كه خواهشمندم جواب فرماييد:

بسمه تعالى، از حقوق دريافتى اگر آخرسال، چيزى باقى‌بماند خمس دارد.

بسمه تعالى، هرچه كه در بين سال بابت بدهى مزبور پرداخت شده خمس ندارد.

بسمه تعالى، وام اگر از حقوق ماهانه ادا شده و پس از گذشت سال، آن را از طرف، وصول نموديد خمس دارد.

[سؤال 3975]

بسمه تعالى، از كل حقوق دريافتى، زايد بر مخارج زندگى، هرچه آخر سال باقيمانده خمس دارد.

بسمه تعالى، اگر منكر خدا يا پيغمبر يا يكى از ضروريات دين باشند و در حكم مسلمان نباشند، محكوم به نجاست هستند و چيزى كه با رطوبت، به دست و بدن غير مسلمان تماس پيدا كند نجس مى‌شود.

بسمه تعالى، در وطن، نماز تمام است و در محل خدمت، اگر با وطن به قدر مسافت شرعى فاصله دارد، حكم مسافر داريد.

بسمه تعالى، در صورت اقامت ده روز در محل خدمت با قصد، نماز تمام است و گرنه قصر است.

[سؤال 3976] 1972

بسمه تعالى 22 / 10 / 1361

با سلام بر مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و درود بر خمينى

ضمن آرزوى سلامت و طول عمر براى امام امت تا ظهور حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و درخواست دعا جهت پيروزى قريب رزمندگان اسلام و شفاى معلولين و مجروحين جنگ؛ خواهشمندم نظرات امام را در مورد مسائل زير بيان بفرماييد:

بسمه تعالى، خمس به او تعلق مى‌گيرد كه بعد از مؤونۀ سال بايد بپردازد.

[سؤال 3977]

بسمه تعالى، خمس درآمد بعد از بلوغ و بنا بر احتياط خمس درآمد قبل از بلوغ را بايد بپردازد.

آن را دريافت كند، اگر چنانچه شخصى اين پول را نگيرد و گرفتن آن را به بعداً محول نمايد، اگر چنانچه سال خمسى كه او در نظر گرفته به سر آيد، آيا بايد خمس پولى كه نگرفته است را بپردازد يا خير؟

بسمه تعالى، بايد خمس بدهد.

بسمه تعالى، پول پس‌انداز كه درآمد كسب و حقوق است، خمس دارد.

بسمه تعالى، كسى كه گناه كبيره انجام مى‌دهد عادل نيست و نمى‌توانند به او اقتدا نمايند.

[سؤال 3978] 1973

بسمه تعالى 3 / 6 / 1361

محضر مبارك رهبر كبير انقلاب مقدس اسلامى ايران، امام خمينى

محترماً معروض مى‌دارم: اين‌جانب كارگر يك شركتى‌ام كه وابسته به شهردارى تهران مى‌باشد و مدت 20 سال و چند ماه است كه كار مى‌كنم و چهار دختر دارم به سنين 14 و 15 و 16 و دو سال و نيم و 2 پسر 9 ساله و 5 ساله و يك باب خانۀ چهل و هشت مترى سه اتاقه دارم و مبلغ بيست هزار تومان پول دارم؛ چنانچه خمس به پولم تعلق مى‌گيرد، مقرر فرماييد به چه طريق تقديم حضورتان نمايم.

بسمه تعالى، از حقوق دريافتى و ساير درآمد كسبى، هر مقدار كه زايد بر مؤونه آخر سال باقى بماند، خمس دارد و بدهى را مى‌توانيد به يكى از وكلاى مسلّم الوكاله اين‌جانب تسليم كنيد و يا به شمارۀ هزار مؤسسۀ تعاون اسلامى قم حواله نماييد.

[سؤال 3979]835

بسمه تعالى، پول اگر از درآمد كسب باشد و از مصرف سال زياد بماند، خمس دارد؛ ولى اگر از دخل مغازه بدون اجازۀ پدر برداشتيد، حكم غصب دارد.

[سؤال 3980] 1974

بسمه تعالى

من در سال 56 از خدمت شهربانى بازنشسته شدم. ماهيانه مبلغ 3200 تومان حقوق مى‌گيرم و مدت 18 ماه بابت بدهكارى قسط خانه به بانك سپه قزوين مبلغ 1326 تومان پرداخت مى‌كردم. چون عائله‌مند و بدهكار بودم، به كمك و يارى دوستان خيّر و فروش مقدارى از لوازم خانگى، يك دستگاه تاكسى خريدم و مشغول كار شدم؛ تا اين‌كه توانستم اقساط بانك را بپردازم.

در اين مدت، جنگ تجاوزكارانۀ حزب بعث عراق به كشور اسلامى ما شروع شد. در اين مدت 22 ماه جنگ، تا آن‌جا كه در توان داشتم مبلغى در حدود 22/000 تومان وجه نقد به جبهۀ جنگ و جنگ‌زدگان كمك نمودم و حال هم قادر به كار كردن نمى‌باشم و خودم نيز چون مقلد امام عزيز مى‌باشم از اين نظر سؤال مى‌نمايم كه آيا كاركردن من اشكال شرعى دارد؟ و آيا وجوهاتى كه پرداخت كردم، خمس و زكات آن را هم بايد بپردازم؟ و در حال حاضر هم حقوق من زياد شده؛ مبلغ 4900 تومان مى‌باشد. در خاتمه، سلامتى امام امت و پيروزى اسلام عزيز و ريشه‌كن شدن مخالفين اسلام - اعم از خارجى و داخلى - را از خداوند منّان مسألت مى‌نمايم.

بسمه تعالى، تاكسى‌رانى با مراعات مقررات دولت اسلامى اشكال ندارد و از حقوق دريافتى و درآمد كسب، هرمقدار كه زايد بر مؤونه در آخر سال باقى بماند خمس دارد.

[سؤال 3981] 1975

بسمه تعالى

خواهشمندم اين سؤالات را از محضر مبارك حضرت امام مدّ ظله العالى بفرماييد:

بسمه تعالى، هرمقدار از درآمد كسب سرسال باقى ماند، بايد تخميس شود.

[سؤال 3982]

بسمه تعالى، خمس به آن تعلق مى‌گيرد ولى قبل از سال، ادا واجب نيست.

[سؤال 3983] 1976

بسمه تعالى 30 / 9 / 1361

مسئول محترم دفتر امام خمينى

ضمن سلام و توفيق خدمت براى همۀ مسلمين؛ دو سؤال به نظر اين‌جانب در مورد خمس رسيده كه در ذيل ورقه توضيح داده مى‌شود و خواهشمند است جواب آن را براى اين‌جانب بفرستيد.

نمى‌نمايم و بانك در اين مورد استفاده مى‌كند، آيا بنده بايد بعد از گذشت يك سال،

خمس آن را بپردازم؟ با توجه به اين‌كه بانك از اين پول استفاده مى‌كند خواهشمند است در اين مورد توضيح دهيد.

بسمه تعالى، پول اگر از درآمد كسب ذخيره شده، در سر سال بايد خمس آن پرداخت شود.

بسمه تعالى، شما مجازيد حقوق يك روز را كه جهت كمك به رزمندگان مى‌پردازيد، بابت خمس حساب كنيد.

[سؤال 3984] 1977

بسمه تعالى 17 / 10 / 1361

خدمت حضرت امام خمينى، دامت بركاته

پس از عرض سلام؛ معروض مى‌دارد: اين‌جانب مربى تربيتى در منطقۀ 17 از امور تربيتى، بدين وسيله معروض مى‌دارد كه به مقدار حدود سه ماه تابستان از ارگان امور تربيتى وابسته به آموزش و پرورش تهران حدود تقريبى 60/000 ريال حقوق دريافت داشته‌ام، وليكن تا كنون ماليات يا خمس يا زكات آن را نپرداخته‌ام؛ در اين مورد چه تكليفى مى‌باشد؟ من الله التوفيق، والسلام عليكم ورحمة الله وبركاته

بسمه تعالى، هر مقدار آن تا سر سال باقى بماند، بايد خمس (1/5) آن داده شود.

[سؤال 3985] 1978

بسمه تعالى

سلام عليكم، پس از عرض سلام؛ سلامتى شما را از خداوند متعال خواستارم.

اين‌جانب ساكن سمنان مى‌باشم. از دفتر استفتائات امام خواهشمندم كه به چند

سؤال بنده جواب دهند:

من داراى بيست و دو سال سن هستم كه چندين سال پيش پدرم را از دست داده و در يك خانه با برادرانم زندگى مى‌كنم. مقدارى پول در ظرف چند سال تهيه كردم، براى نيازهاى بعدى؛ مثلاً اگر ازدواج كنم كه به وسايل و خانه و چيزهاى ديگرى كه بعداً به آن احتياج پيدا مى‌كنم و نيازهاى بعدى خانواده كه مقدارى از خرج خانه را من بايد بدهم:

بسمه تعالى، پول پس‌انداز اگر از درآمد كسب بوده خمس دارد.

بسمه تعالى، اگر موتور سوارى است و در زندگانى خود آن را لازم داريد، خمس ندارد.

بسمه تعالى، مجازيد سهم سادات خودتان را به سيد فقيرى كه واجب النفقه شما نباشد، بدهيد.

بسمه تعالى، بايد بنا بگذارد كه به‌جا نياورده است؛ مگر محل آن گذشته باشد.

بسمه تعالى، در صورت دسترسى نداشتن به روحانى و وجود شرايط ديگر مانع ندارد.

بسمه تعالى، بايد مطابق مقررات عمل شود و اجحاف جايز نيست.

[سؤال 3986]2637

بسمه تعالى، سر سال بايد خمس سود تجارت را كه باقيمانده، بردارند.

[سؤال 3987] 1979

بسمه تعالى

محضر مبارك آيت الله العظمى امام خمينى

بسمه تعالى، اگر سر سال مانده خمس دارد.

بسمه تعالى، عجالتاً بدون اجازه خاصّه ندهند.

بسمه تعالى، اگر پسرش فقير است مى‌تواند به خود او بدهد كه خرج عروسيش كند.

[سؤال 3988] 1980

بسمه تعالى

محضر محترم رهبر كبير انقلاب اسلامى، حضرت امام خمينى

اين‌جانب از مهاجرين جنگ تحميلى قصرشيرين كه كلاً داراى نود هزار تومان (نقداً) مى‌باشم و دو عدد فرش 3×2 به قيمت 5/000 تومان و يك تلويزيون و تعدادى چند پتو كه دولت داده است، هستم و ديگر از لحاظ مالى و وضع خانوادگى هيچ‌گونه وسايلى ندارم؛ حالا از رهبر كبير انقلاب تقاضامندم بفرمايند شرايط خمسى كه به بنده تعلق مى‌گيرد چگونه است؟

در ضمن بنده مدت سه سال در باختران مستأجر بوده‌ام و خواستارم كه از لحاظ مال و اثاثيه تكميل شوم و حالا سؤال بنده اين است كه آيا بايستى مال و اثاثيه‌ام را تكميل نمايم و بعد خمس را بدهم يا اين‌كه اول خمس و بعد تكميل مال و اثاثيه؟

بسمه تعالى، شما بايد سال خمسى خود را معين كنيد و آنچه از درآمد و حقوق كه سر سال زياد آمده را تخميس نماييد.

[سؤال 3989] 1981

بسمه تعالى

دفتر معظم حضرت آيت الله، نايب الامام خمينى كبير

با درود به رهبر كبير انقلاب، امام خمينى و سلام به رزمندگان حق بر عليه باطل

احتراماً معروض مى‌دارد: به طورى كه هر انسان مسلمان كه مقلد هر عالمى هست بايد از آن عالم فقيه كسب تكليف شرعى نمايد؛ اين‌جانب كارمند بانك كشاورزى، و محل خدمتم شعبۀ زاغۀ استان لرستان است، مقلد حضرت امام مى‌باشم.

فدوى دريافتى حقوقم در ماه 67/000 ريال خالص است؛ از اين مبلغ هر ماه در حدود 000/7 ريال آن هزينۀ اياب و ذهاب تا محل كارم مى‌باشد. متأهل، داراى يك همسر و 6 فرزند هستم كه به تحصيل مشغولند. الباقى حقوقم با مكافات و تورم بيش از حد، تكافوى مخارج روزمرۀ زندگى را مى‌نمايد. با كمك ادارۀ متبوع خود توانسته‌ام مسكنى خريدارى كنم، مبلغى هم مقروضم، پس‌اندازى هم ندارم؛ آيا خمس بر اين‌جانب واجب است يا خير؟ استدعا دارم فدوى را راهنمايى فرماييد.

بسمه تعالى، اگر سر هر سال، زايد بر مخارجى كه بين آن سال در زندگى

كرده‌ايد چيزى باقى نمانده، خمس بر شما واجب نيست و در غير اين صورت نزد يكى از وكلاى مسلّم الوكاله اين‌جانب مراجعه و تصفيه حساب كنيد.

[سؤال 3990]1726

بسمه تعالى، حكم مسائل قبل را دارد و اضافه، سر سال خمس دارد.

[سؤال 3991]2648

بسمه تعالى، زايد بر اقساط پرداختى، هر سال اگر زايد بر مؤونه چيزى باقى ماند خمس دارد.

[سؤال 3992] 1982

بسمه تعالى

خدمت رهبر انقلاب اسلامى ايران امام خمينى

ضمن عرض سلام اين‌جانب كارمند ساده مى‌باشم و حقوقى كه مى‌گيرم در ماه 2800 تومان مى‌باشد و در پايان سال اضافه ندارم اما از همين مبلغ به صورت اقساط

فرش خريده‌ام و قصد دارم به صورت اقساط جنس ديگر بخرم، آيا اين‌جانب همه جنس‌هايى كه تهيه مى‌كنم بايد خمس و زكات بدهم، مثلاً اگر در پايان سال از مبلغ حقوقى كه مى‌گيرم 1000 تومان اضافه داشته باشم همه خمس و زكات دارد يا خير؟

بسمه تعالى، اگر از حقوق دريافتى در بين سال صرف هزينه زندگى شود خمس ندارد ولى آنچه از حقوق دريافتى كه آخر سال باقى بماند پس از كسر بدهى بابت مؤونه سال خمس دارد.

[سؤال 3993] 1983

بسمه تعالى 10 / 4 / 1361

استدعا دارم به سؤال شرعى پاسخ مرحمت بفرمايند:

آيا از نظر شرع وجوهاتى به عهدۀ ما كه كارمند دولت هستيم قرار مى‌گيرد كه در صورت امكان بتوانيم پرداخت نماييم؟

بسمه تعالى، حقوق و ساير درآمدهاى كسبى در زايد بر مؤونۀ سال، خمس دارد كه بايد به مرجع تقليد يا وكيل مجاز او تحويل شود. براى بررسى و تصفيۀ حساب به يكى از وكلاى مسلّم الوكاله اين‌جانب مراجعه نماييد.

[سؤال 3994]1715

بسمه تعالى، خمس زايد بر مؤونه بايد داده شود.

[سؤال 3995]7240

بسمه تعالى، اگر از درآمد كسب، چيزى در آخر سال به صورت پول نقد يا جنسِ خريدارى شده باقى بماند، خمس دارد.

[سؤال 3996]6792

بسمه تعالى، اگر از درآمد كسب است و زايد بر مؤونه، آخر سال، باقيمانده خمس دارد.

[سؤال 3997] 1984

بسمه تعالى

بسمه تعالى، زكات ندارد ولى در اضافه بر مؤونه سال خمس دارد.

[سؤال 3998]

بسمه تعالى، حكم مسأله قبل را دارد.

بسمه تعالى، هر مقدار معدن در ملك شخص باشد ملك او است ولى مقررات دولت اسلامى بايد مراعات شود.

بسمه تعالى، بهتر است نكشد و اگر ضرر به حدى باشد كه دفع آن واجب است نبايد بكشد.

[سؤال 3999]1538

بسمه تعالى، هر مقدار كه از كسر كردن حقوق زمان خدمت، بعداً به شما پرداخت شده خمس دارد، و مقدارى كه بابت ربح بر آن اضافه شده، ملك شما نمى‌شود بايد آن را به مالك واقعى برگردانيد و اگر از دسترسى به او مأيوس هستيد، از طرف او به فقرا صدقه بدهيد.

[سؤال 4000]1538

بسمه تعالى، اگر زايد بر مؤونه سال نباشد خمس ندارد.

[سؤال 4001] 1985

بسمه تعالى

آيا به حقوق بازنشستگى خمس تعلق مى‌گيرد؟

بسمه تعالى، حقوق بازنشستگى اگر از حقوق سابق كسر شده، خمس دارد.

[سؤال 4002] 1986

بسمه تعالى

حضور رهبر عظيم الشأن انقلاب اسلامى ايران و بزرگ مرجع عالى‌قدر تشيع

با كمال ادب به پيشگاه محترم عرضه مى‌دارم كه بنا بر فتواى جناب‌عالى (حقوق بازنشستگى بايد خمسش پرداخت گردد)؛ لذا به استحضار مى‌رساند كه اين‌جانب بازنشستۀ آموزش و پرورش، چون خود را در اين برهۀ زمان واقعاً مسئول و متعهد مى‌دانم - با اين‌كه از نظر مالى در مضيقه مى‌باشم، معذلك - تمام وقت خود را در روز به صورت رايگان در اختيار انقلاب گذاشته و مسئوليت ادارۀ تعاونى مصرف عمومى خيابان پروين اصفهان (مسجد الرسول) را عهده‌دار شده‌ام. لذا از پيشگاه محترم استفسار مى‌نمايم: آيا رايگان خدمت كردن در تعاونى مصرف عمومى را مى‌توانم به‌جاى پرداخت خمس حقوق بازنشستگى محسوب نمايم و يا اين‌كه از تعاونى كه مربوط به مردم مى‌باشد حقوق دريافت نموده و خمس حقوق بازنشستگى را نيز پرداخت نمايم؟ با تقديم احترامات فائقه

بسمه تعالى، مى‌توانيد در برابر انجام كار مزبور حقوق دريافت كنيد؛ و حقوق بازنشستگى اگر از حقوق زمان خدمت كسر شده خمس دارد؛ و خدمت ذكر شده بابت خمس مذكور حساب نمى‌شود.

[سؤال 4003]2170

بسمه تعالى، تا دريافت نشده خمس آن واجب نيست.

[سؤال 4004]2050

يك نفر بازنشسته مى‌گيرد، بايد خمس بدهد؟

بسمه تعالى، فقط آن قسمت كه از حقوق او كم شده در زايد بر مؤونه خمس دارد.

[سؤال 4005] 1987

بسمه تعالى 14 / 3 / 1361

دفتر مبارك امام، محترماً معروض مى‌دارد:

اين‌جانب آموزگار بازنشسته‌اى هستم كه چندسال پيش بازنشسته شده‌ام و از حقوق بازنشستگى استفاده مى‌كنم، اخيراً در روزنامۀ كيهان ديدم كه سؤالى از حضرت امام شده كه «آيا به حقوق بازنشستگى خمس تعلق مى‌گيرد؟» جواب مرقوم فرمودند: «اگر از حقوق سابق كسر شده خمس دارد».

اين‌جانب حساب كردم كه در مدت سى سال خدمتم، مبلغ بيست و پنج هزار تومان به تدريج از حقوقم كسر كردند، در صورتى كه تا كنون بيش از اين مبلغ از حقوق بازنشستگى استفاده كرده‌ام؛ حال سؤال اين است:

بسمه تعالى، هر مقدار از حقوق بازنشستگى كه در مقابل كسر حقوق زمان خدمت مى‌دهند خمس دارد و در غير آن، خمس واجب نيست.

بسمه تعالى، هر مقدار حقوق كه بر شما واجب است مى‌توانيد به يكى از وكلاى مسلّم الوكاله اين‌جانب مراجعه و دستگردان نماييد و به تدريج بپردازيد.

بسمه تعالى، مجازيد سهم سادات خودتان را به سادات فقير و متديّن بپردازيد و سهم امام (عليه السلام) را مى‌توانيد به شمارۀ هزار مؤسسه تعاونى اسلامى قم حواله نماييد.

[سؤال 4006]1725

بسمه تعالى، حكم همان است كه اشاره شد.

[سؤال 4007] 1988

بسمه تعالى سوم شوال 1402 ق

دفتر محترم حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى، لطفاً بفرماييد:

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، جزء درآمد كسب محسوب است و خمس دارد.

بسمه تعالى، اگر مقدار مسافت شرعى را طى مى‌كنند و سفر، شغلشان نيست، نماز قصر است.

بسمه تعالى، اگر براى احتياجات زندگى شخصى باشد، نه براى استفاده در كسب و كار، مؤونه محسوب است.

بسمه تعالى، اگر كمتر از سه روز متوالى باشد حكم حيض ندارد.

بسمه تعالى، تابع مقررات ادارۀ مخابرات است.

بسمه تعالى، تابع مفاد اجازه است؛ اگر براى يك سال يا براى مبلغ معينى اجازه داده شده، زايد بر آن محتاج به اجازۀ جديد است.

[سؤال 4008] 1989

بسمه تعالى

حقوق بازنشستگى كه عموماً طبق قرارداد از درآمد سال‌هاى قبل كسر شده است و پرداخت آن به زمان بازنشستگى اختصاص يافته، آيا به مجرد دريافت بايد خمس آن را بدهند، يا پس از كسر مؤونه و سر سال بايد خمس آن پرداخت شود؟

بسمه تعالى، چنانچه طبق قرارداد بايد پس از بازنشستگى حقوق را دريافت دارد جزء درآمد سال است و پس از كسر مؤونه، سرسال بايد خمس آن را پرداخت كند.

[سؤال 4009] 1990

بسمه تعالى

حضور محترم حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دامت بركاته

خواهشمند است جواب اين مسائل را براى ما توضيح فرماييد:

بفروشد؛ مثلاً فرش زير پا را؟ و از اين به بعد اگر بايد خمس دهد آيا بايد تمام حقوق آخر برج را حساب كند و هر برج، خمس دهد يا اين‌كه همان مقدار كه از حقوق كسر مى‌شده است (با توجه به اين‌كه هميشه حساب سال را مى‌كرده)؟

بسمه تعالى، آن مقدارى كه از حقوق زمان خدمت كسر شده و فعلاً به او داده مى‌شود، خمس دارد.

بسمه تعالى، اگر از درآمد كسب، پيش از پرداخت خمس به حساب مؤونه تهيه شده، پول فروش آن، خمس دارد؛ مگر آن‌كه در همان سال بفروشد و بخرد.

بسمه تعالى، خمس ندارد.

بسمه تعالى، محكوم به نجاست نيست و استعمال آن در نماز اشكال ندارد.

[سؤال 4010] 1991

بسمه تعالى

محضر حضرت آيت الله العظمى امام روح الله موسوى خمينى، ارواحنا فداه

محترماً؛ به عرض عالى مى‌رساند: اين‌جانب سرهنگ دوم ارتش جمهورى اسلامى ايران قبلاً مقلد يكى از آيات عظام بودم و در نجف اشرف به حضور مشاراليه شرفياب و اجازه تصرف در حقوق دريافتى ارتش را جهت مخارج خانواده كسب نمودم و وجوهات خود را به نماينده ايشان در تهران مى‌پرداختم.

اخيراً با بيست و شش سال خدمت، از ارتش بازنشسته گرديده و از محضر آن مرجع عالى‌قدر تقاضاى اجازه تصرف در حقوق بازنشستگى جهت مخارج خود و خانواده‌ام را دارم. ضمناً ارتش همه ماهه مبلغ سيصد تومان به عنوان پس‌انداز ثابت از حقوق من كسر و اينك كه بازنشسته شده‌ام مبلغ چهل هزار تومان بابت پس‌انداز ثابت

به من پرداخته است. حال از بابت خمس و سهم امام (عليه السلام) (1/5) يك پنجم مبلغ فوق را بپردازم كافى است و يا نظر به اين‌كه مبلغ مزبور در سال‌هاى متمادى جمع‌آورى شده نحوۀ پرداخت خمس و سهم امام (عليه السلام) به صورت ديگرى است؟ جهت تقديم وجوهات در تهران، مشخصات و آدرس نمايندۀ آن زعيم عالى‌قدر را معرفى نماييد.

استدعا دارم پاسخ نامه را به نشانى زير مرقوم بفرماييد؛ قبلاً بى‌نهايت سپاس‌گزارم و از دور دست شما را مى‌بوسم.

بسمه تعالى، خمس موجود كافى است و مجازيد در حقوق تصرف كنيد.

[سؤال 4011]1273

بسمه تعالى، حقوق بازنشستگى اگر از حقوق ايام خدمت كم شده خمس دارد و بعد از فوت جزء تركه محسوب است و تمام ورثه از آن ارث مى‌برند، وگرنه خمس ندارد و تابع مقررات است.

[سؤال 4012]1890

بسمه تعالى، اگر از حقوق كارمند محسوب باشد به ورثه بر طبق قانون ارث

مى‌رسد و قبل از تقسيم بايد خمس آن را بدهند و در غير اين صورت به هر نحو به آن‌ها داده شود مالك مى‌شوند و خمس ندارد.

[سؤال 4013]6512

بسمه تعالى، بيش از آنچه بانك از او مى‌گيرد، حق ندارد از بانك بگيرد و آنچه را به بانك مى‌دهد، مقابل آن خمس دارد.

[سؤال 4014]2160

بسمه تعالى، اگر منظور بهرۀ بانكى است، گرفتن آن جايز نيست و بايد خمس اصل پول را اگر از درآمد كسب است بدهد.

[سؤال 4015] 1992

بسمه تعالى 30 / 3 / 1361

برادران مسئول دفتر استفتاى امام خمينى، سلام عليكم، اميد است كه در خدمت به اسلام موفق باشيد و لطف و رحمت الهى شامل حال شما باشد. از آن برادران عزيز خواهش مى‌كنم كه نظر حضرت امام خمينى را راجع به مسائل شرعيۀ زير جهت رفع احتياج اين‌جانب ارسال فرماييد.

بسمه تعالى، بهرۀ پول، ربا و حرام است و گرفتن آن جايز نيست و مالك نمى‌شود؛ بايد آن را برگرداند يا به فقرا بدهد.

بسمه تعالى، نشان دادن فيلم‌ها و نظر كردن به آن اشكال ندارد؛ مگر آن‌كه مفسده‌اى بر آن مترتب باشد.

بسمه تعالى، اشكال ندارد؛ ولى بهتر است مقابل نمازگزار در حال نماز نباشد و يا آن‌كه در حال نماز روى عكس‌ها را بپوشانند.

[سؤال 4016] 1993

بسمه تعالى

محضر زعيم عالى قدر جهان تشيّع حضرت امام خمينى، دام ظله العالى

بسمه تعالى، خرج كارگر و بذر كه از پول مخمس نموده استثنا كند و از بقيه در زايد بر مؤونه سال خمس دارد و آنچه از پول مخمس صرف در مؤونه زندگى كرده استثنا نمى‌شود.

[سؤال 4017]

بسمه تعالى، بايد تأخير نيندازند و اضافه بر خمس مجموع خمس نمائاتى كه از ارباح سال‌هاى قبل است نيز بايد داده شود.

بسمه تعالى، تا وقت محصول سال آينده مى‌تواند از حاصل در مؤونه صرف كند و از بقيه خمس بدهد.

[سؤال 4018]6047

بسمه تعالى، ضرر سال قبل از ربح سال بعد جبران نمى‌شود و ربح سال بعد در زايد بر مؤونه خمس دارد.

[سؤال 4019] 1994

بسمه تعالى

شخصى پنج ميليون تومان داشته، در وسط سال خود، سه ميليون از آن را به عيال خود بخشيده كه بعداً بچه‌هاى او بزرگ شدند كم كم جهيزيه براى آن‌ها هم تهيه نمايد؛ ولى فعلاً به عنوان قرض الحسنه از عيال خود سه ميليون را گرفته با دو ميليون خود، مشغول كسب است؛ آيا اين سه ميليون خمس دارد يا ندارد؟ چنانچه ممكن است براى اين شخص، جوابى مرحمت شود كه تكليفش روشن شود.

بسمه تعالى، به ترتيبى كه نوشته‌ايد، مبلغ مزبور خمس دارد.

[سؤال 4020] 1995

بسمه تعالى

محضر مبارك زعيم عالى‌قدر حضرت آيت الله امام خمينى، دام ظله

محترماً؛ به عرض عالى مى‌رسانم: قطعه زمينى است كه براى تأمين منزل خريدارى شده، و فعلاً تصميم گرفته‌ايم اين زمين را بفروشيم جهت خريد منزل؛ ولى اين پول به مقدار خريد منزل نيست. آيا مى‌توانيم تا هنوز سال مالى ما نرسيده پول زمين يا خود زمين را به همسر يا فرزندمان هبه كنيم يا نه؟ نظر مباركتان را مرقوم فرماييد.

بسمه تعالى، هبه مانع ندارد. ولى اگر زمين از درآمد و حقوق بدون دادن خمس تهيه شده، با فروش، خمس پول آن را بايد بپردازيد و همچنين اگر هبۀ خود زمين زايد بر شأن يا براى فرار از خمس باشد بايد خمس زمين داده شود.

[سؤال 4021]2311

بسمه تعالى، در فرض مزبور بايد خمس بدهد.

[سؤال 4022] 1996

بسمه تعالى

قم، دفتر حضرت امام خمينى مدّ ظله العالى، سلام عليكم

احتراماً نظر و فتواى حضرت امام را در مسائل زير بيان فرماييد.

مى‌توان آن را به عنوان پول مخمس از سود و سرمايه سال بعد حساب كرد؟

بسمه تعالى، پول مخمس خرج شده از سود سال كسر نمى‌شود.

بسمه تعالى، در فرض مرقوم اگر براى فروش نباشد نموّ عين و ترقى قيمت خمس ندارد.

بسمه تعالى، حكم مرغ نجاست‌خوار را دارد و حرام است، ولى نجس نيست.

بسمه تعالى، اشكال ندارد ولى رعايت حجاب واجب لازم است.

بسمه تعالى، در فرض مرقوم خمس ندارد.

بسمه تعالى، در اين‌گونه امور اعتقاد تفصيلى لازم نيست و چنانچه به نحو اجمال اعتقاد بما هو الواقع داشته باشد كافى است.

[سؤال 4023] 1997

بسمه تعالى 26 / 1 / 1361

دفتر محترم حضرت آيت الله العظمى نايب الامام خمينى ايّده الله، سلام عليكم

حدود دو ماه قبل نامه‌اى با پست سفارشى از شيراز خدمت حضرت امام فرستادم

و تا به حال جوابى دريافت نكرده‌ام. خواهشمند است در اين مورد تحقيق فرماييد، ضمناً نامۀ مزبور حاوى يك مسأله شرعى و دو موضوع مهم ديگر است كه مسألۀ اول آن با يك توضيح اضافى ذكر مى‌گردد.

من كه مقلد شما هستم و حقوق دولتى مى‌گيرم در مسألۀ خمس به فتواى حضرت آيت الله العظمى آقاى حكيم به اين صورت عمل مى‌كنم كه اگر سال اول مثلاً 2000 تومان موجودى دارم 400 تومان آن را خمس مى‌دهم و 1600 تومان بقيّه معمولاً با درآمد ماه‌هاى ديگر مخلوط مى‌شود و در سال بعد اگر موجودى مثلاً 3000 تومان باشد، موجودى مخمس سال قبل (1600 تومان) را از آن كسر نموده و از باقيماندۀ آن خمس مى‌دهم. آيا با فتواى آيت الله حكيم اين عمل صحيح است يا خير؟ و چنانچه صحيح نيست نسبت به آنچه تا به حال عمل كرده‌ام تكليف چيست؟ ضمناً نظر مبارك خودتان را نيز در اين موارد بفرماييد. «توضيح ديگر: گاهى در بين سال چنين پيش آمده كه در آخر يك ماه حقوق مربوط به همان ماه هنوز دريافت نشده و مبلغ ديگرى هم از موجودى مخمس آن سال در دست نيست».

بسمه تعالى، در اين فرض نمى‌تواند كسر كند و براى تصفيه حساب به يكى از وكلاى مسلّم الوكاله اين‌جانب مراجعه كنند و مطلب را با او بگويند.

[سؤال 4024]2191

بسمه تعالى، نمى‌تواند كسر كند و بايد خمس پس‌انداز را بدهد.

[سؤال 4025]5501

جنس دارد كه 10 خروار آن خمس است و مى‌دهد و بقيه را هم فرضاً مصرف مى‌كند. در سال آينده چنين روزى از سال گذشته چيزى ندارد؛ ولى محصول جديد را دارد. اكنون باز هم بايد خمس موجود را بدهد و همچنين است در سال‌هاى بعد، يا اين‌كه آن مقدار كه سال گذشته تخميس شده بود خمس ندارد؟ اگر چيزى زيادتر از سال گذشته دارد، خمس دارد؟

بسمه تعالى، هرچه در آخر سال اضافه بماند خمس دارد.

[سؤال 4026] 1998

بسمه تعالى

محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى

بسمه تعالى، اگر پول جديد، از درآمد كسب و حقوق است، بايد خمس آن را بدهد.

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

خدايا خدايا تا انقلاب مهدى خمينى را نگهدار

[سؤال 4027]2182

بسمه تعالى، آنچه از مخارج سال، از درآمد و محصول زياد بيايد، بايد تخميس شود.

[سؤال 4028] 1999

بسمه تعالى

دفتر امام خمينى مدّ ظله العالى

احتراماً؛ صندوق قرض‌الحسنه سازمان قند و شكر از ارديبهشت ماه 60 فعاليت خود را براى مدت نامحدودى آغاز نموده و به موجب اساسنامه، جهت تأمين هزينه‌هاى خود و بالا بردن توان مالى صندوق مى‌تواند فعاليت انتفاعى داشته باشد. در يك سال گذشته، از محل تأسيس فروشگاه درآمدى حاصل شده كه تماماً به حساب سرمايه (اندوخته) صندوق منظور گرديده است و به موجب اساس‌نامه، هنگام انحلال دارايى صندوق با تصويب هيأت امنا در اختيار يكى از مراجع مشهور تقليد قرار خواهد گرفت و يا با نظر مرجع مذكور، تمام يا قسمتى از آن به يكى از مراكز خيريه داخل كشور واگذار خواهد شد. لذا خواهشمند است نظر آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى را در مورد سؤالات زير استفتا و اعلام فرماييد:

طول عمر حضرت‌عالى را از خداوند خواستارم.

بسمه تعالى، اگر صندوق مذكور مطابق شرع عمل كند و از كسب حلال نفع ببرد، بايد خمس منافع را بپردازد و مى‌توانند خمس را به حساب شمارۀ هزار مؤسسه تعاونى اسلامى قم حواله نمايند.

[سؤال 4029]6931

بسمه تعالى، بنا بر احتياط واجب بايد تخميس شود.

[سؤال 4030] 2000

بسمه تعالى 21 / 7 / 1362

محضر مبارك رهبر كبير انقلاب و بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى

صندوق‌هاى قرض الحسنه‌اى كه معاملات تجارى انجام مى‌دهند، در رأس سال پس از وضع مخارج، آيا ماندۀ سودشان خمس دارد يا خير؟ در صورتى كه سهام نيست كه مربوط به اشخاص باشد، بلكه سرمايۀ صندوق افزايش مى‌يابد.

بسمه تعالى، با مراجعه به حاكم شرع بايد خمس آن داده شود.

[سؤال 4031]3308

بسمه تعالى، اگر نمى‌داند كه از ربح بين سال تهيه كرده، بايد با حاكم شرع مصالحه كند.

[سؤال 4032]5805

بسمه تعالى، آنچه در زايد بر مصارف زندگى در بين سال، سر سال باقى بماند خمس دارد و مى‌توانند نزد يكى از وكلاى مسلّم الوكاله اين‌جانب حساب كنند.

[سؤال 4033]2072

بسمه تعالى، اگر حاكم شرع، معامله را نسبت به مقدار خمس امضا نمايد، ميزان قيمت فعلى است.

[سؤال 4034] 2001

بسمه تعالى

اين‌جانب دبير دبيرستان، هستم و 13 سال است كه در آموزش و پرورش خدمت مى‌كنم ولى متأسفانه تا به حال موفق به پرداختن خمس نشده‌ام خواهشمند است خمس اين‌جانب را حساب كرده و دستور فرماييد آن را به چه وسيله و يا به چه حسابى بپردازم. مايملك من به شرح زير مى‌باشد:

ده هزار تومان قالى كه مورد استفاده خانواده‌ام هست.

ده هزار تومان ماشين

صدو بيست هزار تومان وجه نقد

هزار و ششصد و سى تومان طلا كه قيمت امروز آن‌ها را نمى‌دانم ولى قيمت امروز آن را حساب خواهم كرد و به نحوى كه معين خواهيد كرد خواهم پرداخت.

خواهشمندم هرچه زودتر خمس دارايى اين‌جانب را محاسبه كرده، ارسال فرماييد.

بسمه تعالى، هر مقدار از ارباح كه سر سال باقيمانده و صرف در مؤونه سال نشده بايد تخميس شود و آنچه از مؤونه است و معلوم نيست كه از ربح سال تهيه شده يا از ربح سال قبل بايد با حاكم شرع يا وكيل او مصالحه شود و براى تصفيه حساب به يكى از وكلاى مسلم الوكاله اين‌جانب مراجعه و حساب كنيد.

[سؤال 4035] 2002

بسمه تعالى

محضر حضرت آيت الله العظمى خمينى مدّ ظله

بسمه تعالى، هر مقدار كه يقين دارد از ربح كسب بدون دادن خمس تهيه كرده و يقين ندارد كه از مؤونه سال بوده بايد خمس آن داده شود.

بسمه تعالى، اگر تمكّن ندارد كه مال خود را از او بگيرد مى‌تواند به مقدار آن از مال او تقاصّ كند.

بسمه تعالى، در صورتى كه به زور از مردم پول مى‌گيرند در حالى كه آن‌ها بدهكار نيستند جايز نيست.

بسمه تعالى، اگر نيت دادن ربا نكند جايز است و در هر صورت قرض صحيح است و اگر در دادن زياده مجبور باشد حرمت هم ندارد.

[سؤال 4036] 2003

بسمه تعالى 13 / 5 / 1361

محضر مبارك حضرت آيت الله امام خمينى، مرجع عالى‌قدر شيعيان

پس از اهداى سلام و درخواست سلامتى و طول عمر شما از درگاه ايزد متعال تا ظهور حضرت حجت، سلام الله عليه، احتراماً به عرض مى‌رسد كه اگر كسى مدت ده سال مشغول به كسب و كار مشروع بوده باشد و الآن كه حساب مى‌كند، حدود يك ميليون تومان مازاد بر مخارج خود به صورت نقدى و جنسى و محل كسب دارا باشد و تا كنون وجهى بابت حقوق شرعيه نپرداخته باشد، چه مقدار از اين دارايى بابت سهمين و حقوق شرعيه بدهكار مى‌باشد؟ و آيا مى‌توان مطابق با مرقومۀ پيوست كه به نام سخنان شما مابين فقهاى شوراى نگهبان نوشته‌اند، عمل نمود؟ و آن بدين شرح است: «كسى كه حقوق مالى خود را پرداخت نكرده است، سهمى كه مى‌بايست پرداخت كند به‌صورت مشاع در دست او است و در صورت عدم پرداخت، به‌صورت تصاعدى افزايش پيدا مى‌كند تا آن‌جا كه اگر كليۀ اموالشان را هم‌بدهند، باز بدهكارند».

بسمه تعالى، بايد به يكى از وكلاى مسلّم الوكاله اين‌جانب مراجعه و تصفيه حساب كند و گاهى به نحو تصاعد، خمس افزايش پيدا مى‌كند.

[سؤال 4037] 2004

بسمه تعالى 28 / 10 / 1361

پس از اهداء سلام معروض مى‌دارم:

اين‌جانب متولد 1340، جوانى هستم 21 ساله كه پس از فارغ‌التحصيل شدن از دبيرستان، در يكى از ارگان‌هاى انقلابى مشغول خدمت هستم، مى‌خواستم از حالا خمس پولم را حساب كنم تا در آينده دچار مشكل نشوم؛ دو سال پيش يعنى از سال 1359 تا 19 / 1 / 61 تقريباً چهارده هزار تومان پول در بانك داشتم؛ در اين مدت محصل بوده‌ام و با كار كردن در روزهاى تعطيل، اين پول را به دست آوردم؛ بعد از تاريخ 6 / 2 / 61 تا به اين تاريخ (28 / 10 / 61)، پنج هزار تومان به اين پول‌ها اضافه شده؛ البته با حقوقى كه در اين مدت گرفتم، خرج مراسم عقد و يك عدد فرش و مقدارى از شيربها را پرداخت كرده‌ام، ولى هنوز 11550 تومان به خانوادۀ زنم مقروض هستم كه بايد در همين روزها بپردازم.

سؤال: آيا اين پول‌ها كه از تاريخ 6 / 2 / 61 جمع‌آورى و مقدارى از آن‌ها خرج عقد و فرش و شيربها شده و يك سال هم به او نگشته، آيا به اين پول و اثاثيه، خمس تعلق مى‌گيرد؟

آيا به پول اول (چهارده هزار تومان) كه دو سال به آن گشته، چقدر خمس تعلق مى‌گيرد؟ در حال حاضر جمعاً نوزده هزار تومان پول نقد دارم و 11550 تومان شيربها مقروض هستم.

بسمه تعالى، مقدارى از حقوق كه سال بر آن گذشته خمس دارد، هر چند بعد از سال آن را خرج كرده باشيد؛ و دين اگر براى مؤونه سال نبوده استثنا نمى‌شود.

[سؤال 4038] 2005

بسمه تعالى

خدمت رهبر عظيم الشأن انقلاب اسلامى ايران سلام عرض مى‌كنم.

كسى كه از اول تكليف خمس نداده؛ آيا بايد خمس تمام اموال و دارايى‌اش را بدهد؟ اجناسى كه به آن‌ها خمس تعلق مى‌گيرد و از اثاث منزل است. بايد قيمت موقع خريد را حساب كند يا قيمت فعلى را؟

الآن كه در بين سال مى‌باشد مى‌شود حساب كند؟

در صورت حساب كردن و آماده شدن، چگونه به آن جناب تقديم كند؟

بسمه تعالى، اموال و دارايى اگر از درآمد سرمايۀ غير مخمس تهيه شده، تماماً به قيمت عادلۀ روز خمس دارد و براى بررسى و تصفيۀ حساب به يكى از وكلاى مجاز اين‌جانب مراجعه نمايد.

[سؤال 4039]1524

خانه، و غيره را نيز بايد بدهد؟ و اگر بايد بدهد، آيا بايد خمس همان قيمت خريد را بدهد يا خمس قيمت فعلى را كه ممكن است گران‌تر يا ارزان‌تر شده باشد؟

بسمه تعالى، به قيمت فعلى بايد خمس بدهد و براى تصفيه حساب، مصالحه لازم است كه بايد به يكى از وكلاى مسلّم الوكالۀ اين‌جانب مراجعه نمايد.

[سؤال 4040]2398

بسمه تعالى، چنانچه از ربح كسب تهيه شده بايد خمس آن را به قيمت فعلى بدهيد، ولى آنچه از ربح قبل از گذشتن سال در مؤونه صرف شده خمس ندارد.

[سؤال 4041]6941

بسمه تعالى، بايد براى تصحيح معاملات به مرجع يا وكيل او مراجعه كنند و پس از تحصيل اجازه، خمس مقدار متيقّن را بدهند و در موارد مشكوك مصالحه نمايند.

[سؤال 4042]1641

آن زمان مثلاً 50 هزار تومان بوده‌اند و اينك پنج ميليون تومان شده‌اند، لطفاً بفرماييد:

اولاً: از چه مبلغى بايد خمس بدهد؟

ثانياً: وضع مخارج و هزينه‌هاى اين چند ساله چيست و نماز و غسل و روزه‌اش چگونه است؟

بسمه تعالى، به يكى از نمايندگان مجاز اين‌جانب مراجعه كند و اگر مقدار بدهى معلوم نيست مصالحه نمايد و در موقع نماز و غسل و وضو اگر علم به بدهى شرعى و حكم آن نداشته، عمل گذشته محكوم به صحت است.

[سؤال 4043] 2006

بسمه تعالى 22 / 7 / 1361

محضر مقدس رهبر انقلاب و مرجع عالى‌قدر جهان، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى، پس از تقديم عرض سلام؛ خواهشمند است نظر مبارك را در اين مسائل بيان فرماييد:

بسمه تعالى، هر مقدار كه اقساط آن پرداخت شده، در صورت اجازۀ حاكم شرع، به قيمت فعلى خمس دارد.

كيلومتر و يا بيشتر از اين ساخته‌اند، آيا حد ترخص آخر اين خانه‌ها است و يا آخر شهر، ولو خانه‌هايى يكى پس از ديگرى اطراف جاده باشد كه اين خانه‌ها به حساب نيايد؟

بسمه تعالى، اگر خانه‌ها جزو شهر يا روستا محسوب است، مسافت از آخر خانه‌ها حساب مى‌شود.

بسمه تعالى، نماز و روزه كه بر گردن پدر است، بر پسر بزرگ‌تر واجب است آن را قضا كند؛ مگر آن‌كه پدر از روى طغيان و سركشى ترك كرده باشد.

بسمه تعالى، اگر زن مدخولٌ بها باشد عدّه دارد.

بسمه تعالى، طلاق اگر با شرايط مقرّره نباشد باطل است و زوجيت به قوّت خود باقى است و چنانچه زن پس از چنين طلاقى شوهر كند ازدواج دوم باطل و حرام است، بايد فوراً از مرد دوم كناره‌گيرى كند.

بسمه تعالى، اگر حيله براى گرفتن ربا نباشد اشكال ندارد.

مانده به آخر ماه رمضان شهيد شود يا مسافر بميرد يا مثلاً بعد از ماه مبارك، قبل از آن‌كه به وطن مراجعت كند يا قصد ده روز كند، شهيد شود يا بميرد آيا روزه‌هاى آن‌ها را بايد قضا كرد يا واجب نيست؟

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، قضا واجب است.

[سؤال 4044] 2007

بسمه تعالى

محضر مبارك رهبر عالى‌قدر ملت ايران و مرجع تقليد مسلمين جهان امام خمينى

احتراماً به عرض مى‌رساند: اين‌جانب ساكن دزفول، سال‌ها است كه از آن امام واجب الطاعة تقليد مى‌نمايم، ولى به سبب اين‌كه چيزى از مال دنيا نداشته‌ام، لذا خمسى نداده‌ام. اما بحمدالله از بركت آن امام، من به مال و منالى رسيده‌ام؛ از جمله داراى يك باب خانه به قيمت تقريبى فعلى يك ميليون ريال (اما قبلاً كه آن را ساخته‌ام بيست هزار تومان خرج برداشته است) و داراى يك دستگاه كاميون ماك 18 چرخ به مبلغ چهار ميليون و ششصد هزار ريال و نيز داراى موجودى نقدى در بانك به مبلغ دو ميليون ريال و اثاث البيت خانه هم به مبلغ پانصد هزار ريال كه جمعاً هشت ميليون و يك صد هزار ريال ثروت دارم كه مى‌خواهم مال الله را از آن‌ها اخراج نمايم؛ چون كه تا كنون خمس و سهم امام نداده‌ام و به تناوب، از چند سال قبل تا كنون اين سرمايه و ثروت برايم جمع شده. حال چون مى‌خواهم خمس و سهم امام را از اموالم خارج سازم، بنابراين استدعا دارد مبلغ خمس و سهم امام را برايم تعيين و امر فرماييد كه به چه جا و چه كسى كه نمايندۀ تام الاختيار آن امام عزيز است، تقديم نمايم و اگر هم شماره حسابى براى خمس و سهم امام به نام آن امام عزيز است، به من اعلام، تا به آن واريز كنم.

بسمه تعالى، خمس تمام سرمايه و خمس آنچه كه با ربح سرمايۀ غير مخمس تهيه شده بايد پرداخت شود و مى‌توانيد سهمين را به حساب شمارۀ هزار مؤسسۀ تعاون اسلامى قم حواله نماييد.

[سؤال 4045]2313

بسمه تعالى، كسى كه سال نداشته و اجمالاً مى‌داند به او خمس تعلق گرفته با او به‌طور مصالحه انجام دهيد و سال را از همان‌وقت مصالحه قرار دهيد.

[سؤال 4046]2168

بسمه تعالى، موجودى فعلى را حساب كند و آنچه در زندگى صرف كرده و معلوم نيست كه از ربح بين سال بوده را با حاكم شرع مصالحه كند.

[سؤال 4047]2137

بسمه تعالى، اگر پولى كه سال بر آن گذشته باشد صرف در آن نكرده باشيد خمس ندارد.

[سؤال 4048]1752

بسمه تعالى، احتياطاً آن‌ها را حساب كنيد و مى‌توانيد به حساب شمارۀ هزار مؤسسۀ تعاونى اسلامى قم حواله كنيد.

[سؤال 4049] 2008

بسمه تعالى 29 / 2 / 1361

محضر مبارك رهبر عالى‌قدر آيت الله العظمى امام خمينى مدّ ظله العالى، پس از مراسم دعاگويى به شرف عرض عالى مى‌رساند:

بسمه تعالى، خمس باغ را بايد بدهيد و دادن مظالم و مجهول المالك به سيد فقير مانع ندارد.

[سؤال 4050]2170

بسمه تعالى، اگر زن از درآمد كسب خود بدون دادن خمس تهيه نموده و در سال‌هاى بعد فروخته خمس آن واجب است و در غير اين صورت واجب نيست.

[سؤال 4051]6512

بسمه تعالى، گذشت كه هر مقدار از وام را ادا كرد، مقدار مقابل آن خمس دارد و با وجود شرايط، زكات هم تعلق مى‌گيرد.

[سؤال 4052]

الف. آيا به سكه‌هاى طلا كه در رابطه با وام فوق خريدارى شده، خمس يا زكات تعلّق مى‌گيرد؟

بسمه تعالى، سكه‌ها نسبت به مقدارى از وام كه ادا شده خمس دارد و با وجود شرايط، زكات هم دارد.

[سؤال 4053]

ب. اگر تعلق مى‌گيرد، بر مبناى خريد سكه بايد خمس و زكات داده شود يا به قيمت روز؟

بسمه تعالى، به قيمت روز.

[سؤال 4054]

ج. آيا مى‌تواند سكه‌هاى فوق را به بچه‌هاى خود ببخشد؟

بسمه تعالى، مانع ندارد؛ ولى اگر زايد بر شؤون يا براى فرار از خمس باشد خمس ساقط نمى‌شود.

[سؤال 4055]

د. اگر سكه‌ها را به بچه‌هاى خود ببخشد، با توجه به سؤال قبلى، وضع او از نظر خمس و زكات چه مى‌شود؟ (چون بدهى به بانك را جزو بدهى كل حساب كرده، ولى با پولى كه جزو دارايى بود، سكه خريده و به بچه‌هاى خود بخشيده).

بسمه تعالى، گذشت كه اگر براى فرار از خمس بخشيده يا بخشش زايد بر شؤون او باشد، بايد خمس بدهد.

[سؤال 4056] 2009

بسمه تعالى

ضمن سلام و آرزوى توفيق هرچه بيشتر شما جهت كسب رضاى خداوند بزرگ

خواهشمند است كه در رابطه با سؤالات ذيل جواب لازم را مرقوم داريد.

به هر حال، تنها پس از يك سال، دوهزار تومان آن را به عنوان خمس به افراد مستضعفى داده‌ام و بقيه را به عنوان قرض، به پدر خويش دادم و پس از مدتى پس گرفته و به يكى از فاميل‌هاى خويش كه بسيار نيازمند بود و جهت راه اندازى شغلش نياز داشت، به عنوان قرض الحسنه داده‌ام.

حال با توجه به نياز شديد به اين پول در نظر دارم كه اين پول را پس گرفته و خرج زندگى خانوادگى خويش كنم. خواهشمند است كه چنانچه از پول فوق مى‌بايستى كه خمس بدهم، مشخص و چگونگى پرداخت را نيز اعلام داريد.

بسمه تعالى، اگر پيكان فروخته شده را از درآمد كسب و حقوق تهيه كرده‌ايد - نه از راه بخشش و ارث و نظير آن - پول فروش آن خمس دارد؛ و همچنين پولى كه به آن اضافه كرده‌ايد، اگر از درآمد و حقوق بوده خمس دارد؛ و آنچه به عنوان خمس داده‌ايد، قبول است ان شاء الله موفق باشيد.

بسمه تعالى، بهرۀ پول را نبايد بگيريد و اگر گرفتيد، با يأس از شناختن صاحب آن، از طرف او به فقير صدقه دهيد و پولى كه به بانك داده‌ايد، اگر از درآمد كسب و حقوق بوده خمس دارد.

بسمه تعالى، بدون قصد ماندن دائم در يك محلۀ تهران، حكم وطن مترتّب نمى‌شود و در فرض مسأله، بدون قصد ماندن ده روز در يك محله، نماز شما شكسته است.

بسمه تعالى، مقدارى كه يقين داريد نماز از شما فوت شده را بايد قضا كنيد.

[سؤال 4057]2033

بسمه تعالى، مقدارى كه بابت اجرت سال بعد است، جزو درآمد سال بعد محسوب است.

[سؤال 4058] 2010

بسمه تعالى

محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى آقا حاج آقا روح الله موسوى خمينى ادام الله ظله العالى

بسمه تعالى، خمس خانه‌اى كه معطّل مانده در صورتى كه از ارباح مكاسب تهيه شده بايد داده شود.

بسمه تعالى، مديون نيست.

[سؤال 4059]769

بسم الله تعالى، نعم يجب عليه تخميسه إلاّ إذا كان أمانة من غيره لديه أو كان ممّا قد أخذه للصرف في حاجته وكان مجازاً في ذلك من قبل من يرجع إليه في أمر سهم الإمام.

[سؤال 4060] 2011

بسمه تعالى 10 / 12 / 1361

محضر مقدس حضرت امام خمينى، مرجع و رهبر عالى‌قدر، مدّ ظله، سلام عليكم

از راه دور و كنار مرقد مقدس حضرت رضا (عليه السلام) دست مباركتان را مى‌بوسم. متمنّى است نظر مبارك را در مورد دو سؤال زير مرقوم فرماييد:

بسمه تعالى، خمس دارد.

بسمه تعالى، محسوب نمى‌شود.

[سؤال 4061] 2012

بسمه تعالى 10 / 7 / 1361

دفتر امام خمينى، سلام عليكم

با آرزوى سلامتى و طول عمر حضرت امام خمينى، مدّ ظله

با تقديم احترام و عرض ادب؛ استدعا مى‌شود به دو مسألۀ زير پاسخ فرمايند تا اقدامى كه واجب شرعى است انجام شود:

بسمه تعالى، خمس دارد.

بسمه تعالى، پيش از سرآمدن سال، اگر مبلغ مزبور را به آن‌ها تمليك نموديد خمس ندارد.

[سؤال 4062] 2013

بسمه تعالى

به شرف عرض رهبر عالى‌قدر حضرت آيت الله امام خمينى مى‌رساند:

زارع محل كه مدت ده سال قيمت آن به اقساط دريافت شود و آن اقساط را هم بانك كشاورزى مى‌پردازد كه يك مقدار آن اخذ شده و بقيه را هم بايستى به همان صورت دريافت نمايم، اينك استدعا مى‌شود معين فرماييد كه اين وجوه مأخوذه و آن وجوهى كه بعداً اخذ مى‌شود مورد تعلق وجوه خمس و سهم امام مى‌باشد يا خير.

بسمه تعالى، اگر به عنوان اجرة المثل زمين حساب مى‌كنيد در زايد بر مؤونه خمس دارد و اگر راضى به معامله شده‌ايد و به عنوان قسط ثمن مى‌گيريد در صورتى خمس دارد كه عين مال از درآمد كسب و غير مخمس باشد.

[سؤال 4063]

بسمه تعالى، بهره مال شما نيست و خمس ندارد.

[سؤال 4064] 2014

بسمه تعالى

زمينى كه متعلق خمس بوده پدر داماد مهريه عروس خود نموده و به عروس در موقع عقد نگفته‌اند. بعد از وقوع عقد، آن زمين را وكيل عروس فروخته است بعد از فروختن، پدر داماد گفته: «من خمس اين زمين را نداده‌ام». بنابراين خمس اين زمين كه فروخته شده به عهده پدر داماد است يا به عهده خود عروس؟ بر فرض اين‌كه بر

عهده عروس باشد؛ آيا پدر داماد نسبت به آن مقدار از زمين كه خمس بوده، ضامن است و بايد به عروس خود بدهد، چون عقد بر تمام زمين واقع شده يا خير؟ در هر صورت خمس به قيمت فروش لازم است يا قيمت خريد؟

بسمه تعالى، پدر داماد ضامن خمس است و بر فرض ثبوت صدق او، قرارداد مهر و معامله مترتّبه، موقوف به اجازه حاكم شرع است، اگر اجازه دهد، پولِ فروش خمس دارد و اگر اجازه نكند، خمس به قيمت فعلى بايد داده شود. و هر كس يد بر مال مورد خمس پيدا كرده نيز ضامن است، و پدر داماد ضامن مهريه نيست و چنانچه مهريه اجازه نشود، زن حق فسخ مهريه خود را دارد و در صورت فسخ، مهرالمثل ثابت است.

[سؤال 4065]2237

بسمه تعالى، اگر زمين را براى تهيۀ منزل نخريده، به قيمت فعلى خمس دارد و پدر بايد خمس آن را بدهد و تا خمس نداده، فرزندان نمى‌توانند در آن تصرف كنند؛ مگر با اجازۀ حاكم شرع خودشان خمس را بپردازند.

[سؤال 4066]1524

بسمه تعالى، بايد دو خمس بدهد در صورتى كه شرايط حلال شدن مال مخلوط به حرام، با تخميس موجود باشد.

[سؤال 4067] 934

بسمه تعالى، اگر يقين دارند كه در مالى كه به آن‌ها رسيده خمس هست بايد ادا كنند و در صورت تبديل به چيز ديگر، با مراجعه به حاكم شرع، به قيمت فعلى خمس بدهند.

[سؤال 4068]2658

بسمه تعالى، اشكال ندارد، ولى اگر يقين داريد كه در آن خمس هست بايد خمس آن را بدهيد.

[سؤال 4069] 2015

بسمه تعالى

خدمت حضرت امام خمينى مدّ ظله العالى، محترماً به مسأله زير پاسخ دهيد.

كسى كه خمس مالش را نمى‌دهد، اگر به كسى از اقوام نزديكش مثل دامادش كادويى ببخشد (مثل يك دست مبلمان) و بعد از مدتى همين مال بخشيده شده (مبلمان) را بفروشد، كسى كه پول گرفته لازم است خمس دهد يا خير؟

والسلام عليكم ورحمة الله وبركاته

بسمه تعالى، خمس پول بر او واجب نيست ولى اگر يقين دارد كه مبلمان مورد خمس بوده و خمس آن داده نشده خمس پول آن را مالك نشده است، بلى، اگر حاكم شرع معامله را اجازه كند خمس پول را بدهد.

[سؤال 4070] 2016

بسمه تعالى

زمينى زراعتى به يك نفر مجاناً واگذار شده، ولى از آن‌جا كه او كشاورز نبوده و كار او نجارى است، زمين را فروخته و از پول آن ماشينى براى كارگران خود خريده است؛ آيا اين پول خمس دارد يا نه؟

بسمه تعالى، زمين اگر جزء درآمد كسب نبوده و با آن تهيه نشده، پول فروش آن خمس ندارد.

[سؤال 4071]2121

بسمه تعالى، راجع به مسائل اخير به يكى از وكلاى مسلّم الوكالۀ اين‌جانب مراجعه شود.

[سؤال 4072]4674

بسمه تعالى، نسبت به مقدارى كه خمس آن داده نشده، پول فروش خانه خمس دارد.

[سؤال 4073]4674

بسمه تعالى، اگر از درآمد كسب و حقوق است، بايد خمس آن را بپردازد. مگر آن‌كه در بين سال صرف خيرات شود.

[سؤال 4074]2233

بسمه تعالى، اگر از پول متعلَّق خمس تهيه شده، بايد خمس تمام داده شود.

[سؤال 4075] 2017

بسمه تعالى 24 / 5 / 1361

محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دامت بركاته

همسر بنده مقدارى طلا داشتند كه قيمت آن از موقع خريدش بالا رفته بود، بفرماييد آيا خمس آن را بايد داد يا نه؟ اگر جواب مثبت است، تكليف با فرض زير چيست: مقدارى از پول آن را ماشينى خريديم و مقدارى از آن را خرج دخترمان كرديم كه مريض بود؛ با توجه به اين‌كه ما حكم خمس آن را نمى‌دانستيم و فكر مى‌كرديم خمس ندارد.

بسمه تعالى، اگر ملك زن بوده و از درآمد كسب خود، آن را تهيه نكرده، خمس ندارد؛ ولى اگر از درآمد كسب خود آن را تهيه كرده و يا ملك شوهر بوده و از درآمد كسب تهيه شده و سال بر آن گذشته، پول فروش آن خمس دارد.

[سؤال 4076] 2018

بسمه تعالى 25 / 2 / 1361

حضرت آيت الله امام خمينى، لطفاً به چند سؤال زير پاسخ فرماييد:

بسمه تعالى، در آخر سال بعد، سرمايۀ مخمس از مجموع موجودى كسر مى‌شود، باقيمانده - هر مقدار باشد - ربح محسوب است و خمس دارد.

بسمه تعالى، نماز قضا را در هر كجا به‌جا بياورد مانع ندارد.

بسمه تعالى، اگر ملك شخص يا اشخاصى نيست، با رضايت تمام اهالى محل و اجازۀ مقامات مسئول اشكال ندارد.

8 تا حياط است و از سال 1356 تا كنون زحمت زياد كشيده شده است و خانۀ بسيار درست كرده‌اند كه بعضى از اين افراد، همۀ سرمايه آن‌ها همان يك حياط است و مدت 5 سال هم در خانه زندگانى مى‌كنند و پول اين زمين مشاعى را هم مصرف تعميرات حمام و توالت عمومى و غسال‌خانه كرده‌اند. از نظر شرعى اين خانه چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى، اگر ملك شخص يا اشخاصى بوده و از مالك شرعى خريده‌اند و يا اگر حريم قريه بوده، با رضايت تمام اهالى قريه و اجازۀ مقامات مسئول تصرف نمودند، اشكال ندارد.

[سؤال 4077]2085

بسمه تعالى، بايد به همان قيمت سر سال خمس آن را بدهد.

[سؤال 4078]647

بسمه تعالى، پولى كه خمس به آن تعلق گرفته بايد خمس آن پرداخت شود.

[سؤال 4079]147

بسمه تعالى، هر دو باغ خمس دارد به قيمت فعلى.

[سؤال 4080]399

بسمه تعالى، اگر از درآمد كسب تهيه كرده و مورد حاجت نيست خمس دارد.

[سؤال 4081]6261

بسمه تعالى، بايد خمس بدهيد و براى حساب، به يكى از وكلاى مسلّم الوكاله اين‌جانب مراجعه نماييد.

[سؤال 4082] 2019

بسمه تعالى 25 / 10 / 1361

محضر مقدس اسوة الفقهاء والمجتهدين آيت الله العظمى الامام خمينى دامت بركاته العالى

بسمه تعالى، اگر خانه فروخته شده مخمس بوده يا خمس نداشته، طبقه

مسكونى ساخته شده خمس ندارد، ولى سرقفلى و مخارج صرف شده در دكان‌ها خمس دارد.

بسمه تعالى، خمس دارد و ميزان قيمت فعلى است.

عدم وجوب خمس در منافعى مثل: هبه، ارث، قرض، مهريه و...

[سؤال 4083] 2020

بسمه تعالى 20 / 2 / 1361

بسمه تعالى، پولى كه پدر به انسان مى‌دهد خمس ندارد.

نمود؟

بسمه تعالى، مسائل تقليد در رساله مذكور است.

بسمه تعالى، اگر از منزل به قصد مسافت حركت نكرده و منزل، وطن يا محل اقامۀ او است، مسافر نشده و نمازش تمام است و اگر به قصد مسافت بوده و قصد دارد مسافت را تا منزل تكميل كند شكسته بخواند.

[سؤال 4084]3900

بسمه تعالى، چنانچه از ملك خود خارج و در ملك فرزندان وارد كند خمس ندارد.

[سؤال 4085]2694

بسمه تعالى، اگر مناسب شأن خود به فرزند بخشيده خمس ندارد.

[سؤال 4086] 2021

بسمه تعالى

محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى

پس از سلام و درود فراوان، سؤالاتى از آن امام بزرگوار دارم.

بسمه تعالى، پولى كه پدر به فرزند مى‌دهد خمس ندارد.

بسمه تعالى، در نماز ظهر جمعه، بلند خواندن قرائت مستحب است؛ اگر چه احتياط در آهسته خواندن است.

بسمه تعالى، اين عمل خلاف است و جايز نيست.

طول عمر حضرت‌عالى را از خداوند خواستارم.

[سؤال 4087]2467

بسمه تعالى، خانه خمس ندارد؛ ولى اگر با پولى كه سال بر آن گذشته بدون دادن خمس خريده؛ بايد خمس بدهد.

[سؤال 4088]2137

بسمه تعالى، بخشش خمس ندارد.

[سؤال 4089] 2022

بسمه تعالى

محضر مقدس حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دام ظله العالى

كانون صندوق‌هاى قرض الحسنه با سرمايه قرار دادن قسمتى از وام‌هاى دريافتى، درآمدى كسب مى‌نمايد كه طبق اساسنامه درآمد مزبور به مصرف امور خيريه مى‌رسد گاهى قبل از مصرف شدن آن مبلغ يا قسمتى از آن، سال از آن مى‌گذرد، با توجه به اين‌كه طبق اساسنامه هيچ‌يك از اعضاى كانون مالك اين درآمد نيستند و در صورت انحلال كانون موجودى درآمد متعلق به ولى فقيه است، آيا با توجه به نكات فوق به مبلغ مذكور خمس تعلق مى‌گيرد؟

بسمه تعالى، در فرض مزبور كه درآمد، مالك خاصى ندارد و متعلق به عنوان و جهت است خمس به آن تعلق نمى‌گيرد.

[سؤال 4090]228

يا دوستان لوازم خانه را به عنوان كادو آورده‌اند آيا به اين لوازم خانه خمس تعلق مى‌گيرد يا خير؟ توضيح فرماييد.

بسمه تعالى، كادو خمس ندارد و نيز لوازمى كه خريده اگر از درآمد بين سال خريده خمس ندارد.

[سؤال 4091]27

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4092]6792

بسمه تعالى، اگر ديگران براى او هديه آوردند خمس ندارد، ولى اگر خودش از درآمد كسب تهيه كرده خمس دارد.

[سؤال 4093]5429

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4094]4926

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4095]1753

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4096]2279

بسمه تعالى، بخشش خمس ندارد.

[سؤال 4097]2222

بسمه تعالى، هبه و هديه خمس ندارد.

[سؤال 4098] 2023

بسمه تعالى 17 / 2 / 1361

محضر حضرت آيت الله العظمى حاج سيد روح الله خمينى، روحى له الفداء

اين‌جانب ساكن ورامين پس از تحصيل به مغازه پدرم آمدم، پدرم مبلغ دويست هزار تومان به انضمام يك باب مغازه خود را به اين‌جانب بخشيده است ولى چون آخر سالش بوده وجوه دويست هزار تومان او مخمس نشده است، آيا در چنين شرايط اين‌جانب بايد وجوه مبلغ فوق يا وجوه سرقفلى مغازه را بايد پرداخت نمايم يا خير؟ ضمناً بيست و هفت هزار تومان هم وجوه كه از طرف همسرم به عنوان چشم‌روشنى و عيدى داده‌اند به اين‌جانب واگذار شده است، آيا خمس دارد يا خير؟

بسمه تعالى، بخشش و چشم‌روشنى و عيدى خمس ندارد.

[سؤال 4099] 2024

بسمه تعالى

محضر مبارك رهبر انقلاب و بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دام ظله الوارف

بسمه تعالى، هبه خمس ندارد.

بسمه تعالى، اگر از درآمد كسب قرض داده، هر وقت وصول شده همان موقع خمس دارد و اگر جنس را نسيه فروخته و در سال‌هاى بعد وصول مى‌شود، وصولى جزو درآمد سال وصول محسوب است.

[سؤال 4100]5729

بسمه تعالى، هديه خمس ندارد.

[سؤال 4101] 2025

بسمه تعالى 11 / 2 / 1361

محضر مقدس آيت الله العظمى آقاى خمينى - دام بقاؤه الشريف - معروض مى‌دارد: اگر كسى تقليد مرجعى نمود كه در هبۀ پدر املاكى را به فرزندان خود، خمس را واجب مى‌دانست، بعد برحسب تكليف شرعى به مرجعى رجوع نمود كه در هبه

لازم نمى‌داند، آيا خمس هبه‌هاى گذشته را بايد بدهد يا خير؟

بسمه تعالى، در هبه خمس نيست.

[سؤال 4102] 2026

بسمه تعالى

در افغانستان ما چنين مرسوم است كه پدر بعد از آن‌كه فرزندش را كدخدا مى‌كند، مدت چند سال با هم يك جا زندگى مى‌كنند و بعداً با يك مقدار اثاث خانه و لوازم خانگى - از قبيل فرش و ظرف و گاو و گوسفند و غيره - پسرش را با زوجۀ او از خودش جدا مى‌سازد؛ آيا به اين لوازم خانگى و اثاثيه خمس تعلق مى‌گيرد يا خير؟

بسمه تعالى، خمس ندارد؛ مگر آن‌كه مال خودش و از درآمد كسب خودش باشد و سال بر آن گذشته باشد كه در اين صورت خمس دارد.

[سؤال 4103] 2027

بسمه تعالى 10 / 12 / 1361

مسئولان محترم دفتر امام خمينى مدّ ظله العالى

لطفاً جواب مسألۀ زير را تعيين و محبت فرموده ارسال داريد:

قطعه زمينى محصور - تقريباً سه هزار متر بيشتر يا كمتر از 4 هزار متر واقع در قريه‌اى مى‌باشد، پدرم در زمان حياتش به بنده بخشيده است؛ تا كنون قريب به 16 سال مى‌گذرد. منزل شخصى خود را به زيدى فروختم، آن حياط در قسمت غربى آن واقع و متصل بدان است؛ به طور امانت به وى تحويل و مدت ده سال زراعت نموده، چيزى به بنده نداده و چند سال است زمين مزبور افتاده و يك يا دو نفر از بستگانم آن را كشت نموده و اين زمين قيمت به‌هم رسانيده، اگر به فروش برسد ساختمان منزل مى‌شود. تصميم دارم مقدارى از آن را بفروشم، بقيه را بين فرزندانم قسمت كنم؛ آيا خمس به اين زمين تعلق مى‌گيرد يا خير؟ يا هرگاه به فروش

برسد وجه خمس آن داده شود؟ چه مى‌فرماييد؟

بسمه تعالى، در مالى كه به طور هبه و بخشش به كسى داده شده، خمس ندارد و همچنين پول آن بعد از فروش.

[سؤال 4104] 2028

بسمه تعالى 1 / 2 / 1361

جماران، رياست محترم دفتر امام خمينى

محترماً مقام عالى را آگاه مى‌سازم: اخيراً مقدارى طلا از قبيل النگو و غيره كه مربوط به همسر و دخترم بوده را به مبلغ 261/000 ريال به منظور خريد آپارتمانى فروخته‌ام كه مبلغ هجده هزار تومان از ارزش مبلغ طلاى فروخته شده، دائماً و به طور مستمر مورد استفادۀ خانواده‌ام بوده و بقيۀ آن بيش از يك سال است كه مورد استفاده قرار نگرفته است؛ با توجه به اين‌كه كل طلاهاى خريدارى شده، قبل از زمان داشتن حساب سال (خمس) - در طول مدت خدمت هجده ساله - خريدارى شده، لطفاً امر و مقرر فرمايند:

به طور كلى استدعا دارم وضعيت مبلغ طلاهاى فروخته شده را روشن نمايند تا تكليفم را بدانم. التماس دعا دارم.

بسمه تعالى، اگر طلاها به همسر و دخترتان بخشيده شده، يا از مهريۀ ايشان بوده، پول فروش آن خمس ندارد. مگر اين‌كه با پول غير مخمس تهيه شده باشد.

[سؤال 4105] 2029

بسمه تعالى

آيا عيدى و پاداشى كه دولت به كارمندان مى‌دهد و به صورت پول نقد و يا سكۀ آزادى است، خمس دارد يا نه؟

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4106]4031

بسمه تعالى، كادو و هدايا خمس ندارد. براى بررسى حساب به يكى از وكلاى مسلّم الوكالۀ اين‌جانب مراجعه نماييد.

[سؤال 4107]4173

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، خمس ندارد.

[سؤال 4108]934

الف. آيا اين هديه، حلال است يا خير؟ ضمناً نمى‌دانيم كه او درآمد حلال ديگرى داشته يا نه؟

ب. اگر حلال بودن هديه مشروط به اين است كه درآمد حلال ديگرى داشته باشد، آيا لازم است براى اين‌كه بفهميم وى درآمد ديگرى داشته يا نه، در زندگى وى

تفحص و جست و جو كنيم؟

بسمه تعالى، تحقيق لازم نيست و خمس ندارد. و محكوم به حلّيّت است.

[سؤال 4109]2268

بسمه تعالى، اگر با پول شوهر يا هديه خريده يا سوغات است خمس ندارد.

[سؤال 4110] 2030

بسمه تعالى

خواهشمندم به چند سؤال من جواب بدهيد:

بسمه تعالى، خمس ندارد.

بسمه تعالى، جهيزيه خمس ندارد.

[سؤال 4111] 2031

بسمه تعالى 2 / 12 / 1361

دفتر حضرت نايب الامام (عليه السلام)، امام خمينى متّع الله المسلمين بطول بقائه الشريف

شخصى شرعاً مى‌بايست خمس پرداخت نمايد. حال اگر بخشى از اموال خود را قبل از پرداخت خمس به فرزند كوچك يا همسر خود واگذار نمايد و آنان نيز خمس

را هنوز نپرداخته‌اند. احتمال مى‌رود اين واگذارى براى فرار از پرداخت خمس يا فرار از ماليات و غيره باشد. سؤال اين است كه: پرداخت خمس مال واگذار شده به عهدۀ كيست؟ پدر يا فرزند و همسر؟

بسمه تعالى، اگر در مال مورد بخشش خمس باشد، بخشش نسبت به مقدار خمس فضولى است. و چنانچه تحويل داده شده، كسانى كه بر آن يد پيدا كرده‌اند ضامن هستند، ولى مكلّف به اداى خمس، بخشنده است.

[سؤال 4112] 2032

بسمه تعالى

محضر مبارك حضرت امام خمينى، نايب حضرت مهدى، صلوات الله و سلامه عليه، خواهشمندم جواب اين چند مسأله را مرقوم فرماييد:

بسمه تعالى، اگر بين سال صرف در مؤونه نموده، خمس ندارد.

بسمه تعالى، در فرض اول، محرم نيست؛ و در فرض دوم، ازدواج مانع ندارد.

بسمه تعالى، اگر بعد از نماز احتياط فهميده اعاده ندارد.

بسمه تعالى، سجدۀ دوم را به‌جا آورد و متابعت نمايد.

ماه - مشغولند كه جمعاً كمتر از شش ماه رانندۀ سپاه است. در سفر بيشتر از هشت فرسخ، نماز و روزه‌اش چه صورت پيدا مى‌كند؟

بسمه تعالى، اگر در مسافت شرعى رانندگى نمايد، نمازش تمام است.

بسمه تعالى، قمرى است؛ و اگر روزه بر آن‌ها ضرر دارد نبايد بگيرند.

بسمه تعالى، حكم مسافر دارند.

[سؤال 4113] 2033

بسمه تعالى

بسمه تعالى، زن اگر بخواهد از درآمد خود، خرج خود و خانواده - مطابق شؤونات خود - بنمايد اشكال ندارد و مبالغ مصرف شده، متعلق خمس نمى‌شود و مانع ندارد زن و شوهر با هم يك سر سال داشته باشند.

اللهى نامه فرستاده؛ در جواب نامه دستور فرموديد كه بايد كفاره بدهد. چون اين زن مريض است و نمى‌تواند روزها را روزه بگيرد، آيا با دادن كفاره، برى‌ءالذمه مى‌شود يا خير بعداً هم هفته‌اى يك نوبت درس را به افراد بدهد؟

بسمه تعالى، در كفارۀ حنث نذر، مخير است بين روزه گرفتن و اطعام فقير و اگر نمى‌تواند روزه بگيرد، نوبت به اطعام شصت فقير مى‌رسد و اگر يك نذر بوده و حنث شده، ديگر وجوب وفا ندارد.

بسمه تعالى، نمازهايى كه در حال جنابت خوانده، بايد قضا نمايد.

بسمه تعالى، اشكال ندارد و شوهر اگر مستطيع بوده بايد به حج برود.

[سؤال 4114]

بسمه تعالى، اشكال ندارد و پول بخشش خمس ندارد.

بسمه تعالى، قضا دارد و اگر جاهل بوده به حدى كه در ذهنش خطور نمى‌كرده كه عمل او اشكال داشته باشد، كفاره ندارد.

بسمه تعالى، نمازها صحيح است و اعاده ندارد.

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، نماز صحيح است، اعاده ندارد.

بسمه تعالى، مانع ندارد ولى مقدار خمس موجود در آن، به‌جاى خودش حساب مى‌شود؛ مثلاً اگر بيست تومان بدهكار باشد و از پول غير مخمس خواست بدهد، بايد بيست و پنج تومان بدهد.

بسمه تعالى، مقدارى كه بابت اجرت سال بعد است، جزو درآمد سال بعد محسوب است.

[سؤال 4115] 2034

بسمه تعالى

حضور محترم رهبر كبير انقلاب امام خمينى، دام ظله

آيا اگر كسى چيزى ببخشد به يك نفر و آن كس آن را به نيت عروسى خود نگه دارد و يك سال از آن بگذرد، بايد سر سال حساب كند كه خمسش را بدهد يا نه؟ من كه سالم اول عيد است، پرسيدم از يك روحانى و گفت كه خمس نمى‌خواهد و من سال گذشته خمسش را نداده‌ام، اگر شما مى‌فرماييد كه خمسش را بايد بدهيد حالا چه بايد بكنم؟ و در ضمن آن وقت قيمتش حدود چهارصد تومان بوده است، ولى الآن قيمتش را كه سؤال كرده‌ام (البته در بازار آزاد) 3500 تومان است، حالا اين جنس را به قيمت آن وقت بايد حساب كنم يا اين وقت؟

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، خمس ندارد.

[سؤال 4116]2035

بسمه تعالى

حضور محترم رهبر كبير انقلاب امام خمينى، دام ظله

خدايا خدايا تا انقلاب مهدى خمينى را نگهدار

بسمه تعالى، چمدانى كه به شما هديه شده خمس ندارد و هدايا كلّيتاً خمس ندارد.

[سؤال 4117] 2036

بسم الله الرحمن الرحيم

قال تعالى: «وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً وَأقِيمُوا الصَّلاَةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ...» صدق الله العلى العظيم.

تحية الإيمان والإسلام من قلب اهتدى بنور الإسلام والحقّ وساره على طريق الأنبياء والأئمّة الأطهار. وها نحن نسير تحت مظلّة الإمام الخميني، دامت بركاته، الذي قادنا إلى سفينة النجاة، ونسأل الله - عزّ وجلّ - أن يحفظ إمامنا وقائدنا حتّى تحرير أرض الحسينية (عليه السلام) من سلطة العفالقة وطاغوت العراق، وحتّى ظهور الإمام المهدي (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، أرواحنا له الفداء.

إنّي من مقلّدي الإمام الخميني - حفظه الله - ومن المهاجرين العراقيين والسائرين

على نهجه. وعند ما عرفت الإسلام بكلّ جوانبه وواجباته، أدركت الواجب الذي يتحتّم عليّ. وكنّا في العراق نعرف القليل.

حالتنا الاجتماعية والمادّية في العراق كانت رديئه وغير جيّدة؛ وكنّا لم نعرف واجب الخمس الذي أوجبه الله - عزّ وجلّ - علينا. وكان لنا بيت في العراق، وكانت أكثر النقود من الأقرباء لشراء البيت وكذلك الغراض؛ أي كنّا بحالة غير جيّدة.

ولحدّ الآن نخمس أيّ شيء وعرّفنا الواجب واُريد أن أعرف كيف نخمس الآن النقود وبعض الغراض لدينا في الجمهورية الإسلامية؛ أي لأوّل مرّة؟ وما هو حكم السابق في العراق من ناحية الخمس؟

بسمه تعالى، لا خمس في ما ملك بالهبة ونحوها، وإنّما الخمس في الأرباح المستحصلة بالكسب والاتّجار فيما إذا زاد عن مؤونة السنة وحلّ عليه الحول.

[سؤال 4118]4031

بسمه تعالى، مقدارى كه از فروش طلاى همسر تهيه شده خمس ندارد و مبلغى كه با وام تهيه شده اگر قسط وام از درآمد كسب پرداخت شده هر وقت پول از دست صاحب‌خانه برگشته خمس دارد.

[سؤال 4119]5576

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4120]2357

بسمه تعالى، آنچه بر مقدار ارث اضافه شده و سود برده در زايد بر مؤونه سال بايد حساب شود.

[سؤال 4121] 2037

بسمه تعالى 6 / 10 / 1361

محضر مبارك رهبر انقلاب اسلامى و بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران حضرت امام خمينى، پس از تقديم مراتب احترام از راه دور دست حضرت‌عالى را مى‌بوسم. خواهشمند است پاسخ فرماييد:

بايد خمس ارث را بدهند؟

بسمه تعالى، مجدداً خمس ندارد.

بسمه تعالى، هر مقدار از اقساط كه در بين سال پرداخت شده جزء مؤونه همان سال محسوب است و خمس ندارد.

براى از بين رفتن زندگى چندين ساله‌ام نه خود و نه خانواده‌ام ناراحت نيستيم، اما معلق ماندن وضعيت خمس مرا نگران كرده است.

بسمه تعالى، هر مقدار از درآمد كسب كه پس‌انداز شده و سال بر آن گذشته خمس دارد ولى اگر نگهداشتن خمس از روى عمد و تقصير نبوده و بدون تعدى و تفريط تلف شده شما ضامن نيستيد.

بسمه تعالى، بهرۀ پول ربا و حرام است گرفتن آن جايز نيست اگر گرفت و از برگرداندن به صاحبش مأيوس است از طرف او به فقرا صدقه بدهد.

بسمه تعالى، سهم سادات را مجازيد به سادات فقير عفيف متدين بدهيد وسهم مبارك امام را به يكى از وكلاى مسلم الوكاله اين‌جانب تسليم نماييد.

[سؤال 4122]986

بسمه تعالى، چيزى كه به ارث رسيده خمس ندارد هر چند قيمت آن ترقى كرده باشد.

[سؤال 4123]4781

بسمه تعالى، ارثيه در فرض مرقوم، خمس ندارد.

[سؤال 4124]6338

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4125]4926

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4126]4156

مادرم از مخارج ماهانه و با پول ما همه - صغيرها و كبيرها - تهيه نموده. وضع و تكليف ما چگونه است؟

بسمه تعالى، جهيزيه را اگر به شما بخشيدند و تحويل گرفتيد، مختص به شما است و جزء ارث نيست. كادو و هديه خمس ندارد.

[سؤال 4127] 2038

بسمه تعالى

حضور محترم دفتر امام

اين‌جانب بيوه‌زنى هستم كه با پسر خودم زندگى مى‌كنم؛ اخيراً امام فتوا داده‌اند كسانى كه از حقوق بازنشستگى استفاده مى‌كنند خمس بدهند و خمس بر آن‌ها واجب مى‌شود؛ من سيزده سال است كه از حقوق بازنشستگى پدرم استفاده مى‌كنم كه اول 240 تومان بود و اكنون 1700 تومان شده و اين پول كفاف زندگى ما را نمى‌كند؛ بلكه برادرم هم كمك مى‌كند. آيا ما هم بايد خمس بدهيم و بايد خمس اين سيزده سال را بدهيم؟ چطور و به كى بدهيم؟

ضمناً برادرم كرايه‌نشين است و مى‌خواهد خانه بخرد و مقدارى پس‌انداز دارد و از حقوق خودش پس‌انداز مى‌كند؛ آيا خمس شامل آن‌ها مى‌شود يا نه؟ خواهشمندم توضيح بفرماييد.

بسمه تعالى، با فرض اين‌كه بعد از مردن پدر شما، حقوق او را به شما مى‌دهند خمس ندارد و حقوقى كه برادرتان از خودش پس‌انداز مى‌كند خمس دارد.

[سؤال 4128]6630

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4129]1860

بسمه تعالى، ارثيه خمس ندارد.

[سؤال 4130] 2039

بسمه تعالى 5 / 3 / 1361

دفتر رهبر انقلاب امام خمينى، مدّ ظله، با سلام و تبريك پيروزى رزمندگان، خصوصاً آزادى خرمشهر، به محضر آن امام معظم؛ مراتب ذيل را امر و مقرر فرماييد:

بسمه تعالى، خمس ندارد.

بسمه تعالى، مى‌توانيد به حساب شمارۀ هزار مؤسسۀ تعاون اسلامى قم حواله كنيد.

[سؤال 4131]2716

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4132]4132

بسمه تعالى، ارث و پول فروش آن خمس ندارد.

[سؤال 4133]2040

بسمه تعالى

به ياد خدا؛ و با آرزوى سلامتى رهبر انقلاب اسلامى، امام خمينى

اين‌جانب در 20 سال پيش شوهرم 300 متر زمين در نيروهوايى 9 هزار تومان به اسم بنده خريد و پول نقد، آن روز دو هزار تومان بود و بقيه را از بانك عمران وام گرفتيم و خانه را شروع به ساختن كرديم؛ آن هم همه به قرض. خانه خشت گلى بود كه در آن منزل كرديم و بعد از چند وقت كه قرضمان كم شد، خمس دو هزار تومان پول روز اول را داديم و 16 سال مسكن ما بود. در انقلاب آن روز كه كلانترى‌ها را مى‌گرفتند شوهرم از وحشت سكته كرد و مرد. بچه‌ها براى پدرشان ناراحت بودند.

24 / 3 / 58 منزل را فروختيم 900 هزار تومان و آن را به امر امام گذاشتم بانك. ديگر نشد خانه بخرم و بنده بچه‌ها را بردم در منزل داماد بزرگم و با آن پول، دخترم را

شوهر دادم و پسرم را هم زن دادم. در ضمن، شوهر بنده يك حياط كوچك در شوش داشت و كمى از آن پول را هم به اولادهاى بزرگم دادم تا آن خانه كوچك را نفروشند، تا بچه‌ها اسير نشوند و الآن هم مجوّز دارم و بنده در منزل داماد هستم، در ضمن 500 هزار تومان ديگر بيشتر ندارم. بنده رفتم پيش آقا، فرموده 180 هزار تومان بايد خمس بدهيد؛ دستور بفرماييد خمس بنده چقدر مى‌شود؟ در ضمن 20 هزار تومان براى مكه دادم، 63 اسم بنده درآمده.

بسمه تعالى، خانه موروثى و پول فروش آن خمس ندارد؛ بلى اگر معلوم باشد كه با پولى تهيه شده كه خمس در آن بوده و بعد از سال، صرف در خانه شده نسبت به آن مقدار، خمس واجب است و شما براى تصفيه حساب و رسيدگى به خصوصيات مسأله به يكى از وكلاى مسلّم الوكاله اين‌جانب مراجعه نماييد.

[سؤال 4134]2041

بسمه تعالى

قم، حضور محترم دفتر استفتائات امام خمينى

بسمه تعالى، سهم الارث خمس ندارد.

[سؤال 4135]

بسمه تعالى، وام خمس ندارد.

[سؤال 4136] 2042

بسمه تعالى

رياست محترم دفتر امام، احتراماً؛ به استحضار مى‌رساند:

اين‌جانب خواهر شهيد هستم. پدرم در زمان حيات خود چون كشاورز بود، مقدارى زمين داشت كه مى‌كاشت تا اين‌كه در سال 1342 تقسيم اراضى آمد و زمين‌ها را تقسيم كرد و پولش را هم گرفت. بعد از وفات پدرم برادرم چهار ساله بود كه مادرم هم شوهر كرد و ما زمين را مى‌كاشتيم، تا اين‌كه دولت در سال 1356 زمين‌ها را براى ساخت گرفت و مبلغ 635800 ريال بابت زمين به ما تحويل داد. ما چهار خواهر و يك برادر بوديم كه سه تا شوهر كرده و برادرمان هم محصل بود و پيش يكى از فاميل‌ها زندگى مى‌كرد. خواهر كوچكمان هم پيش خودمان بود. تا اين‌كه برادرم ديپلم را گرفت و به خدمت سربازى اعزام شد و در تاريخ 11 / 6 / 1360 در جبهۀ بستان به شرف شهادت نائل آمد.

چون غير از آن زمين، ما مال پدرى نداشتيم، مبلغ 300/000 ريال را براى برادرمان خرج كرديم و مبلغ 300/000 ريال موجود در بانك مى‌باشد. چون خواهر كوچكمان هم الآن پيش خودمان است و خرج و مخارج احتياج دارد، خواهشمند است دستور فرماييد كه مبلغ مذكور خمس دارد يا نه؟ خيلى از لطف شما متشكريم

بسمه تعالى، در مفروض سؤال خمس واجب نيست.

[سؤال 4137]3877

بسمه تعالى، اگر فرزند در حال حيات مستطيع نبوده و اموال او متعلق خمس نشده به‌تركه خمس تعلق نمى‌گيرد وخريدن حج با تركه لازم نيست.

[سؤال 4138]6408

بسمه تعالى، خانه خمس ندارد و موجودى نقدى اگر از درآمد كسب بوده خمس دارد.

[سؤال 4139]7139

بسمه تعالى، در فرض مرقوم چيزى بر فرزند نيست.

[سؤال 4140]3892

وجوهات آن پرداخت شده يا خير آيا معافم يا بايد بپردازم؟

بسمه تعالى، اگر يقين به وجود خمس در آن نداريد چيزى بر شما نيست.

[سؤال 4141] 2043

بسمه تعالى 21 / 10 / 1361

جماران، دفتر حضرت امام خمينى، رهبر انقلاب

پس از سلام؛ به استحضار مى‌رساند: پدرى فوت گرديده و داراى دو دختر و يك پسر مى‌باشد كه هر سه فرزند صغير هستند؛ قيّم آن‌ها مادرشان مى‌باشد؛ مبلغ صدهزار تومان پول نقد داشته‌اند. آيا پس از فوت پدر، بايد خمس آن را مى‌دادند يا نه؟ چنانچه بايد بپردازند، اجازه فرمايند به طور اقساط پرداخت شود. پدر سه سال است فوت نموده و در زمان حيات، اهل حساب بوده است.

بسمه تعالى، اگر يقين ندارند كه خمس پول مزبور را در حيات خود نداده است، لازم نيست خمس بدهند.

[سؤال 4142] 2044

بسمه تعالى

حوزۀ استفتاى حضرت امام خمينى، روحى له الفداء

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4143]

الف: ماترك، خانه‌اى است كه به تدريج ساخته شده و در آن سكونت داشته‌ايم. و خانۀ مسكونى متوفى بوده است.

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4144]

ب: ماترك، طلايى است كه متوفى از ذخيره و هبه‌ها مجموعاً تهيه كرده؛ ولى خود تحت تكفل بوده و احتمالاً از پولى تهيه كرده كه از درآمدش نبوده است.

بسمه تعالى، خمس ندارد.

براى اضافه قيمت بايد خمس پرداخت نمود يا خير؟

بسمه تعالى، اگر مال التجاره نيست، اضافه قيمت، خمس ندارد.

[سؤال 4145]5277

بسمه تعالى، نسبت به مقدارى كه از فروش مال ارث به دست آمده خمس واجب نيست.

[سؤال 4146]4477

بسمه تعالى، اگر اموالى از او باقيمانده كه متعلق خمس بوده و پرداخت نكرده، بايد خمس آن اموال را ورثه بدهند.

[سؤال 4147] 2045

بسمه تعالى 20 / 8 / 1361

محضر مبارك امام امت، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دامت بقاؤه

مسأله‌اى پيش آمده كه بدين‌وسيله استفتا مى‌نماييم:

شخصى بوده كه معتقد به مبانى اسلامى بوده است و تا سال 50، خمس خود را

پرداخت مى‌كرده و در سال 51 به علت فعاليت در سازمان امريكايى مجاهدين، به زندان مى‌افتد و پس از سه سال و نيم از زندان آزاد مى‌گردد؛ تا بعد از انقلاب، باز هم در فرقۀ منافقين بود كه عقيده‌اش را دربارۀ خمس و احكام اسلامى نمى‌دانيم، ولى نماز و روزه را مى‌خواند و مى‌گرفت.

در سال 60 دستگير و زندانى مى‌شود و پس از چندى، به دستور حاكم شرع اسلامى محكوم به اعدام گرديد و تيرباران شده.

در وصيت ايشان كه در زندان نموده، اسمى از اين‌كه خمس بدهكار هستم نياورده؛ لذا ما هم نمى‌دانيم كه ايشان آيا خمس مال خود را داده است يا خير؟ و اكنون مايملك او را بين ورّاث مى‌خواهند تقسيم كنند، آيا خمس بايد بدهيم يا خير؟ در صورتى كه خمس بايد بدهيم، با توجه به موضوع فوق كه ايشان اهل خمس بوده، تا قبل از 1350، به چه مقدار از مال ماندۀ او را بايد خمس بدهيم؟

ضمناً چهار فرزند صغير و كبير دارد و عيال و پدر و مادر هم دارد و اصلاً دفترى هم ندارد كه معلوم گردد چه مقدار خمس داده و يا چه مقدار از مال او بدون خمس است.

بسمه تعالى، اگر معلوم نيست كه بدهكار خمس است، تمام تركه به ورثه مى‌رسد.

[سؤال 4148] 2046

بسمه تعالى

محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى امام الخمينى، دام ظله

بسمه تعالى، خمس ندارد.

آيا خمس دارد يا خير؟ و به فرض اين‌كه خمس داشته باشد آيا قيمت فعلى مناط است يا قيمت خريد؟

بسمه تعالى، در صورت احتياج، از مؤونه محسوب است و خمس ندارد.

بسمه تعالى، پلاتين اشكال ندارد.

[سؤال 4149] 2047

بسمه تعالى

كسى كه سرمايۀ خود را با قرض تهيه كرده است، آيا خمس آن را از اول بايد پرداخت نمايد؟

بسمه تعالى، تا قرض سرمايه را ادا نكرده است، مقدار قرض خمس ندارد.

[سؤال 4150]7384

بسمه تعالى، وام خمس ندارد.

[سؤال 4151]2289

بسمه تعالى، قرض خمس ندارد و پول اضافه اگر از درآمد كسب و حقوق است خمس دارد.

[سؤال 4152] 2048

بسمه تعالى 17 / 4 / 1361

ضمن سلام به محضر با سعادت رهبر كبير انقلاب اسلامى جهان، امام خمينى

اين‌جانب مبلغ پنجاه هزار تومان از برادرى قرض مى‌كنم و آن را نزد بانك مسكن

براى خريد خانه - كه ندارم - جهت اخذ وام قرار مى‌دهم؛ آيا پولى را كه جهت استفاده از مزاياى بانك مسكن در آن بانك موجود است، جزو دارايى اضافى (نقدى) بنده محسوب مى‌شود و خمس برايش تعلق مى‌گيرد يا نه؟ و آيا در موقع اتمام سال مالى مبلغ مذكور را جزو بدهى خود قرار دهم و از وجهى كه دارم كسر نمايم يا خير، با موجودى بانك يِر به يِر خواهد شد؟

بسمه تعالى، پولى كه قرض كرده خمس ندارد و بدهى بابت آن، از درآمد سال كسر نمى‌شود.

[سؤال 4153] 2049

بسمه تعالى 11 / 11 / 1362

ساحت مقدس حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، زيد عزّه

با عرض سلام، به عرض عالى مى‌رساند: كسانى كه از بانك جهت مسكن، وام برداشته‌اند و بايد تدريجاً پرداخت نمايند، آيا پولى كه از بانك دريافت شده خمسى دارد يا نه؟ لطفاً مرقوم فرماييد.

بسمه تعالى، پولى را كه قرض كرده‌اند خمس ندارد.

[سؤال 4154] 2050

بسمه تعالى 3 / 5 / 1361

دفتر محترم حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى

لطفاً هرچه زودتر جواب مسائل ذيل را مرقوم فرماييد كه مورد احتياج است:

بسمه تعالى، خمس ندارد.

بسمه تعالى، كفايت مى‌كند و پول مخمس دوباره خمس ندارد.

بسمه تعالى، عمل به نحو مزبور كافى است.

بسمه تعالى، فقط آن قسمت كه از حقوق او كم شده در زايد بر مؤونه خمس دارد.

[سؤال 4155]1990

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4156]2694

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4157]3337

بسمه تعالى، پول قرض خمس ندارد.

[سؤال 4158] 2051

بسمه تعالى 4 / 12 / 1360

محضر مبارك امام خمينى، رهبر عظيم الشأن و مرجع عالى‌قدر، مدّ ظله

سود آن، خمس تعلق مى‌گيرد؟

بسمه تعالى، اصل پس‌انداز در هيچ يك از دو سؤال خمس ندارد و سود پول را نبايد بگيريد و حكم ربا دارد.

[سؤال 4159]2304

بسمه تعالى، خمس آن واجب نيست.

[سؤال 4160] 2052

بسمه تعالى

وامى كه از بانك براى تكميل خانه با چهاردرصد كارمزد گرفته‌ام، موجود دارم و خانه را هم تكميل كرده‌ام، مى‌توانم با پول، معامله‌اى انجام دهم يا بايد پول را به بانك برگردانم؟ اصل پول خمس دارد يا خير؟

بسمه تعالى، مى‌توانيد با آن معامله كنيد و اصل آن خمس ندارد.

[سؤال 4161] 2053

بسمه تعالى 9 / 11 / 1361

دفتر امام خمينى

پس از عرض سلام؛ محترماً معروض مى‌دارد: اين‌جانب براى خود تا اين سال - كه 36 سال دارم - سال قرار نداده و اموال خود را از نظر خمس حلال نكرده‌ام و حال براى خود مى‌خواهم سال قرار بدهم، به‌پيشنماز مسجد المهدى واقع درشهرك فرديس كرج مراجعه كردم و ايشان گفت: چون شما سال نداريد به تمام اموال شما از قبيل خانۀ مسكونى، اثاثيۀ خانه، اتومبيل شخصى، با قيمت روز خمس مى‌خورد و بعضى از روحانى‌ها مى‌گويند: به‌خانۀ مسكونى و اثاثيه خمس نمى‌خورد؛ اين‌جانب در دوراهى مانده‌ام، خواهشمندم سؤال اين‌جانب را از امام عزيز فتوا بگيريد و ارسال داريد.

و در ضمن، اين‌جانب صبح در اداره مشغول كار بودم و بعد از ظهر تا ده شب با تاكسى كار مى‌كردم؛ مقدارى پس‌انداز كردم و سند باغ مادرم و خاله‌ام و فرش پسرعمۀ خود را در رهن بانك گذاشتم و پول گرفتم و زمين اين ساختمان مسكونى را كه دارم، خريدم و با فعاليت و قرض از اقوام، يك خانۀ مسكونى به مساحت 140 متر زمين و 100 متر زيربنا ساختم و با وامى كه از اداره گرفتم، سوارى شخصى خريدم.

بسمه تعالى، خانۀ مسكونى اگر با قرض تهيه شده و پول قرضى از درآمد كسبى كه خمس به آن تعلق نگرفته، پرداخت شده، خمس ندارد و براى بررسى و تصفيۀ حساب به يكى از وكلاى مسلّم الوكاله اين‌جانب مراجعه نماييد.

[سؤال 4162] 2054

بسمه تعالى

با درود به امام امت، رهبر كبير انقلاب، اين قلب تپندۀ مستضعفان و با سلام به شما برادران در دفتر امام

به عهده‌ام مى‌باشد. تا به حال خمسى پرداخت ننموده و سالى براى خود تعيين نكرده‌ام؛ پرسش‌هايى كه نمودم، گفته‌اند: چون سال نداشته‌ام، به كليه آنچه وسايل زندگى داريم خمس تعلق مى‌گيرد؛ لذا صورت وسايل زندگى كه همه را قبلاً خريدارى يا داشته‌ايم، به شرح زير به اطلاع مى‌رسانم:

الف. چند تخته فرش، مقدارى رختخواب، سه تخته پتو، وسايل آشپزخانه (يخچال، گاز و چرخ گوشت و...)، پرده و مقدارى وسايل لازم زندگى.

ب. خانه‌اى جهت سكونت خودم و برادرم با خانواده‌اش كه با هم خريدارى نموديم؛ به اين‌صورت كه قبلاً 60000 تومان در بانك رهنى گذاشتيم و 110000 تومان يك‌جا و 25000 تومان يك‌جا وام گرفتيم و مبلغ 10000 تومان در بانك صادرات گذاشته‌ايم و مبلغ 20000 تومان وام گرفته‌ايم، كه در حال حاضر من و برادرم هر ماهه مبلغى بابت قسط اين وام‌ها مى‌پردازيم. سال گذشته نيز با گذاشتن مبلغ 10000 تومان در بانك صادرات، 20000 تومان ديگر جهت تعمير گرفته‌ايم.

خواهشمندم با اين اطلاعات كه در اختيار شما گذاشتم، چون من مقلد امام هستم، طبق فتواى ايشان براى من روشن بفرماييد: چه مبلغى بايد خمس بپردازم؟

بسمه تعالى، اگر اجناس مذكوره را از حقوق در وسط سال تهيه كرده‌ايد و به قدر شأن و نياز باشد، خمس واجب نيست و همچنين آنچه به واسطۀ وام تهيه شده و از مايحتاج زندگى باشد، از قبيل خانه و تعمير آن خمس ندارد.

بسمه تعالى، به يكى از نمايندگان اين‌جانب مراجعه و با دستگردان كردن خمس با او تدريجاً بپردازيد.

بسمه تعالى، سال از وقتى شروع مى‌شود كه اول حقوق به شما رسيده و پايان سال، گذشت يك سال كامل از آن وقت مى‌باشد.

بسمه تعالى، سهم سادات (نصف خمس) خود را مجازيد به سيد فقير بدهيد.

بسمه تعالى، خمس بايد به مرجع تقليد و يا نمايندگان او برسد، كه از طرف او اجازۀ در وجوه شرعيه دارند.

بسمه تعالى، اگر اطمينان داريد كه به طورى كه در شرع مقرر است به مصرف رسانده، كافى است.

بسمه تعالى، هرچه متعلق خمس است، بايد به قيمت فعلى حساب شود.

بسمه تعالى، خمس واجب نيست؛ مگر بدانيد كه از پولى كه سال بر او گذشته تهيه‌شده.

[سؤال 4163]1928

بسمه تعالى، ماشين مرقوم، خمس ندارد.

[سؤال 4164]7135

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4165]291

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4166]4781

بسمه تعالى، ملك اگر در وقت صداق قرار دادن متعلَّق خمس نبوده، خمس ندارد.

[سؤال 4167]6969

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4168]4191

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4169]3988

بسمه تعالى، اگر در مقابل كار نداده‌اند خمس ندارد و در فرض مرقوم، احتياط استحبابى در دادن خمس است.

[سؤال 4170]2981

بسمه تعالى، خمس به آن تعلق نمى‌گيرد.

[سؤال 4171] 2055

بسمه تعالى 15 / 3 / 1361

حضرت آيت الله العظمى و الزعيم الكبرى، الامام الخمينى، مدّ ظله العالى

فدايت شوم چه مى‌فرماييد در اين مسألۀ شرعيه كه زيد در راه اسلام شهيد شده و پيش از شهادت و در زمان شهادت، دارايى و مال نداشته و داراى عيال و اولاد صغير مى‌باشد كه از مال دنيا براى آن‌ها ماتركى نگذاشته است؛ دولت جمهورى اسلامى براى كمك به خانوادۀ شهدا، مبلغى به عنوان ضرر و زيان مالى و جانى مى‌پردازد. بنا به فتواى آن مرجع عالى‌قدر اعلام فرماييد كه اولاً، طلبكاران شهيد مى‌توانند طلب خود را وصول نمايند؟ يعنى بر ولىّ يا قيّم صغير شهيد واجب است كه بدهى‌هاى زمان حيات شهيد را از كمك دريافتى صغير از دولت جمهورى اسلامى، بپردازند يا خير؟

ثانياً، پس از گذشتن يك سال شمسى از تاريخ دريافت كمك دولت، باقيماندۀ پول كه به صغير داده شده مورد تعلّق وجوهات شرعيه است يا نه؟ و ولىّ يا قيّم مى‌تواند از موجودى صغير، حقوق شرعيه را بپردازد يا نه؟

بسمه تعالى، اگر شهيد، تركه ندارد بر خانوادۀ شهيد واجب نيست بدهى او را از مال خودشان ادا نمايند و از كمك دولت به خانوادۀ شهيد اگر چيزى زايد بر مصرفشان باقى بماند خمس ندارد.

[سؤال 4172]2098

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4173]4477

بسمه تعالى، اگر از حقوق زمان حيات شهيد نباشد خمس ندارد.

[سؤال 4174] 2056

بسمه تعالى 28 / 4 / 1362

محضر مقدس حضرت آيت الله العظمى و رهبر بزرگوار انقلاب اسلامى ايران، جناب آقاى خمينى، مدّ ظله العالى، با تقديم احترامات عاليه به عرض مى‌رساند:

بسمه تعالى، خمس ندارد.

براى خودش و همسرش به بانك پرداخته و اما حركت به مكۀ معظمه يكى يا دو ماه بعد از گذشت سال است، آيا بايد خمس پول مزبور را بپردازد يا خير؟ و آيا در اين مسأله، فرقى بين حج واجب يا استحبابى مى‌باشد يا خير؟

بسمه تعالى، در صورتى كه حج، قبلاً واجب شده باشد، در فرض سؤال، خمس واجب نيست.

[سؤال 4175]1956

آيا به اين پول خمس تعلق مى‌گيرد؟

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4176] 2057

بسمه تعالى

پيشگاه معظم حضرت امام خمينى، روحى له الفداء

علت مزاحمت اين بود كه چند مسأله از حضور مباركتان استفتا نمايم.

بسمه تعالى، پول ذكر شده خمس ندارد، ولو اين‌كه چند سال در نزد شما بماند؛ ولى اگر با آن كسب نماييد، درآمد كسب، در زايد بر مخارج سال خمس دارد.

بسمه تعالى، اگر بابت سهمين چيزى به مال شما تعلق گرفت، مجازيد سهم سادات را به سادات فقير عفيف متدين بدهيد. ان شاء الله موفق باشيد.

و قصد توطّن در اين‌جا را نكردم و فعلاً كارم هم طورى مى‌باشد كه نمى‌توانم ده روز در خانه بمانم. آيا نماز و روزۀ اين‌جانب در اين صورت چگونه خواهد بود؟

بسمه تعالى، در غير وطن، بدون قصد ماندن ده روز در يك محل، نماز شكسته است و روزه صحيح نيست.

بسمه تعالى، اگر زايد بر لوازم زندگى و وسيلۀ امرار معاش دربرگشت، مصارف رفت و برگشت سفر حج را داشته باشيد مستطيع هستيد.

[سؤال 4177] 2058

بسمه تعالى

محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى امام خمينى دامت بركاته، پس از عرض سلام:

بسمه تعالى، خمس واجب نيست.

[سؤال 4178]

بسمه تعالى، واجب نيست.

تقريباً كافى است حج واجب مى‌شود يا نه؟ در اين صورت كه اقساط وام از شهريه پرداخت خواهد شد و وام را براى ازدواج گرفته بود كه وقت حج رسيده.

بسمه تعالى، در فرض مسأله حج واجب نمى‌شود.

[سؤال 4179]

بسمه تعالى، خمس واجب نيست.

[سؤال 4180]5410

بسمه تعالى، اگر شهريه‌اى است كه در حوزه‌هاى علميه داده مى‌شود خمس ندارد و اگر حقوق مى‌گيرد در زايد بر مؤونه سال بايد خمس بدهد.

[سؤال 4181] 2059

بسمه تعالى 13 / 9 / 1361

محضر مبارك رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران، امام خمينى، مدّ ظله العالى

محترماً؛ به عرض مى‌رساند زمينى را صاحب آن به من داده كه از بابت سهم مبارك امام بوده و مقدارى پول هم از بعضى اشخاص گرفتم كه آن هم از سهم مبارك امام (عليه السلام) بوده و منزلى درست كرده‌ام و بعد از آن بر اثر مشكلات خانوادگى آن را به 000/205 تومان فروخته‌ام و بدهكارى‌ام را پرداخته و باقى آن‌كه مبلغ 125/000 تومان مى‌باشد

نزد بانك است و حال شك دارم در اين مسأله كه آيا سهم سادات به آن تعلق مى‌گيرد يا نه؟ و بدون كسب اجازه از محضر شما، مقدارى هم از بابت سهم سادات پرداخت كرده‌ام، لذا تقاضا دارم كه اگر سهمى تعلق مى‌گيرد، اين‌جانب را راهنمايى فرماييد. خدا به شما طول عمر عنايت فرمايد و رزمندگانمان را هرچه سريع‌تر پيروز نمايد.

بسمه تعالى، در فرض مسأله، خمس واجب نيست و آنچه در موردش داده‌ايد قبول است و از اين به بعد اجازه بگيريد.

[سؤال 4182]4997

بسمه تعالى، لا خمس فيه.

[سؤال 4183]34

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4184]1617

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4185]3021

بسم الله الرحمن الرحيم، لا خمس في ما ملك بالخمس.

[سؤال 4186]1466

بسمه تعالى، نسبت به مقدار سهم امام، خمس واجب نيست و بقيه، اگر از ارباح است خمس دارد.

[سؤال 4187]5410

بسمه تعالى، شهريه خمس ندارد.

[سؤال 4188]5496

بسمه تعالى، به پول شهريه حوزه خمس تعلق نمى‌گيرد و در صورت

مخلوط شدن، به پولى كه از تبليغ به دست مى‌آيد خمس تعلق مى‌گيرد و قصد و نيت كافى است در جدا كردن.

[سؤال 4189]709

بسمه تعالى، بايد نسبت به مقدارى كه يقين دارند كه از تبليغ است خمس بدهند.

[سؤال 4190]4417

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4191]86

بسمه تعالى، اگر در مقابل كار نمى‌دهند خمس ندارد.

[سؤال 4192]3900

بسمه تعالى، اگر حق شرعى ادامه كار ندارد، پول بازخريد ادامۀ خدمت خمس ندارد.

[سؤال 4193] 2060

بسمه تعالى 10 / 11 / 1361

قم، دفتر امام، شوراى استفتا، سلام عليكم

نظر به اين‌كه حضرت امام وجوهات را در ارباح مكاسب مى‌دانند، مستدعى است

در موضوع زير نظر حضرت امام را مرقوم فرماييد.

اين‌جانب از اول سال 55 در شركت پخش سيمان با سِمت حسابدارى، مشغول به كار شدم و پس از پيروزى انقلاب، يكى از مديران شركت را به نام حاجى طرخانى، گروه فرقان ترور نمود؛ در نتيجه شركت نتوانست به كار خود آن طورى كه شايد و بايد ادامه دهد. در اول سال 60 مديران شركت تصميم گرفتند كه كارمندان را كم كنند و لذا چند نفر را بازخريد نمودند؛ از جمله بنده هم جزء بازخريد شدگان بودم و مزايايى به ما پرداختند كه در اصل قرارداد نبود و حتى مطابق قانون هم نبود. براى 5 سال كار در حدود 120/000 تومان به بنده پرداختند؛ آيا اين مبلغ در آخر سال مالى بنده، به باقيمانده‌اش وجوهات تعلق مى‌گيرد يا نه؟ والسلام على من اتّبع الهدى

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، خمس ندارد.

[سؤال 4194] 2061

بسمه تعالى

دفتر حضرت آيت الله العظمى و رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران، امام خمينى، دام بقاؤه، محترماً؛ با عرض سلام و اميد به سلامت و دوام عمر رهبر عظيم الشأن ايران تا ظهور حضرت قائم آل محمد (عليه السلام) خواهشمند است بفرماييد:

بسمه تعالى، خمس ندارد.

بسمه تعالى، مى‌توانيد به حساب شمارۀ هزار مؤسسۀ تعاون اسلامى قم حواله نماييد.

بسمه تعالى، با تعيين مقدار و خصوصيات، استجازه نماييد.

[سؤال 4195] 2062

بسمه تعالى 17 / 10 / 1361

خدمت حضرت امام خمينى، دامت بركاته، با عرض سلام

معروض مى‌دارد: اين‌جانب دانشجوى مدرسۀ عالى كامپيوتر كه در حال حاضر در ارگان امورتربيتى وابسته به وزارت آموزش و پرورش منطقۀ 17 تهران به عنوان مربى تربيتى مشغول هستم، در اثر خريد و فروش مقدارى كارت و قرآن و بليط نمايش فيلم و... در مدرسه توسط خود دانش‌آموزان كه مسئول نگهدارى‌اند درآمد و سود و سرمايۀ 7000 ريال در صندوق كتابخانۀ مدرسه داريم، در مورد ماليات و خمس و زكات اين سود چه تكليفى مى‌باشد؟

لازم به تذكر است كه سرمايه، مقدارى از آن در دست دانش‌آموزان مى‌باشد و همين طور مقدارى از جنس‌ها، مانند كارت (بسم الله الرحمن الرحيم) و قرآن و... در دست دانش‌آموزان - كه تعدادى بالغ و تعدادى نابالغ هستند - مى‌باشد.

بسمه تعالى، اگر مالك ندارد و مربوط به مدرسه است، وجوه شرعيه به آن تعلق نمى‌گيرد.

[سؤال 4196] 2063

بسمه تعالى 26 / 2 / 1361

محضر مقدس رهبر عالى‌قدر و مرجع تقليد شيعيان جهان، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دامت افاضاته

با عرض سلام و تهنيت به عرض عالى مى‌رساند: اتحاديۀ آرايشگران تهران داراى چندين هزار نفر عضو مى‌باشد كه هر عضو در سال، مبلغى به عنوان حق عضويت مى‌پردازد كه از اين عضويت‌ها حقوق كارمندان و هزينۀ آب و برق و ساير مصارف قانونى و مشروع پرداخت مى‌گردد. احتمالاً در پايان هر سال، مبلغى اضافه از خرج خواهد ماند؛ خواهشمند است نظر شريفتان را نسبت به مسائل ذيل مرقوم فرماييد:

بسمه تعالى، خمس ندارد.

بسمه تعالى، با صلاح ديد مسئولين مربوطه مانع ندارد.

به اعضا فروخته شده است، تشكيل گرديده و هيأت مديرۀ شركت با آن پول، خريد و فروش مى‌نمايد و اجناس خود را با حداقل سود به اعضاى صنف و سهام‌داران مى‌فروشد كه در پايان هر سال بايد ترازنامۀ خود را به مراجع صلاحيت‌دار تسليم دارد؛ لذا مرقوم فرماييد كه ماندۀ پس از پرداخت مخارج، مشمول خمس مى‌گردد يا خير؟ (البته آنچه كه سود بماند به نسبت خريد بين سهام‌داران تقسيم

مى‌گردد).

بسمه تعالى، سود تجارت باقيمانده در آخر سال خمس دارد.

بسمه تعالى، مانع ندارد.

بسمه تعالى، با صلاحديد مسئولين مربوطه مانع ندارد.

[سؤال 4197] 2064

بسمه تعالى جمادى الاولى 1395 ق

با عرض سلام و تحيات وافره؛ دوام ظل مبارك را از پروردگار متعال مسألت دارم و ملتمس دعا از وجود شريف هستم.

لطفاً مسائل ذيل را جواب مرقوم فرماييد، جزاكم الله عن الاسلام و اهله خيراً.

بسمه تعالى، اگر از لوازم زندگى او است و از درآمد بين سال تهيه كرده خمس ندارد.

بسمه تعالى، قصر و افطار است.

بسمه تعالى، الكل نجس نيست؛ مگر ثابت شود كه مسكر مايع بالاصاله است و در اين صورت، بيع جايز نيست و ثمن آن به ملك صاحبش باقى است كه اگر او را نمى‌شناسد بايد از طرف او صدقه بدهد به اذن حاكم، على الاحوط.

بسمه تعالى، بايد به حاكم شرع بدهد يا با اجازۀ او به مصرفى كه مورد هر دو جهت است برساند.

[سؤال 4198] 2065

بسمه تعالى

حضور محترم آيت الله العظمى امام خمينى

هفت‌صد تومان) بهره داده است. حال با باقيماندۀ اين پول چه بايد كرد؟ چه مقدار خمس تعلق مى‌گيرد؟

در صورتى كه پدر و مادر اين شخص سيد باشند و مقروض، چه مقدار از اين خمس را مى‌تواند به پدر و مادر خود بدهد؟ خانوادۀ ما شش نفر و از حقوق بازنشستگى پدرم زندگى مى‌كنيم. ما به عموى خود مقروض هستيم، ولى او فشارى به ما براى پرداخت قرض خودمان نمى‌آورد.

بسمه تعالى، پولى كه به عنوان خرجى به او دادند و پس‌انداز كرده خمس ندارد و بهرۀ پول، ربا و حرام است؛ گرفتن آن جايز نيست.

[سؤال 4199]

بسمه تعالى، حقوق دريافتى اگر قبل از گذشت يك سال بر آن، به والدين بخشيده شده خمس ندارد.

بسمه تعالى، اگر صاحب ماشين گذشت كرده، چيزى بر شما نيست.

[سؤال 4200]1875

به مدت معينى در استخدام دولت باشند، و در زمان استخدام هم حقوق اين افراد با كسانى كه بدون چنين تعهدى استخدام مى‌شوند، تفاوت نمى‌كند؛ آيا عمل به اين شرط لازم است يا نه؟ و در صورتى كه مى‌تواند به اين تعهد عمل نكند، آيا اخذ مبلغ مزبور جايز است يا نه؟ و در صورت جواز، خمس دارد يا نه؟

بسمه تعالى، دريافت كمك تحصيلى مانع ندارد و مجرّد تعهد مزبور، الزام‌آور نيست و وجه ذكر شده خمس ندارد.

[سؤال 4201]1059

بسمه تعالى، اگر در مقابل كار به آن‌ها داده نمى‌شود خمس ندارد.

[سؤال 4202] 2066

بسمه تعالى 20 جمادى الثانى 1403 ق

محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى امام خمينى دام ظله الوارف، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

شخصى اشتغال به عمل نجارى دارد. در وسط سال تيشه يا ابزار كار ديگر او تلف مى‌شود و در عوض از محل ارباح وسط سال تيشه ديگرى خريدارى مى‌كند. آيا بايد تيشۀ جديد تخميس شود؟

و در صورت تبديل بعضى اجزا يك دستگاه، مانند تبديل بعض مهره‌هاى يك چرخ چه حكمى دارد؟ و آيا در صورت عدم تلف بعضى اجزا و آلات ولى مستهلك شدن آن به مقدار مساوى با ارزش آلات جديد خريدارى شده چه حكمى دارد؟

خدايا خدايا تا انقلاب مهدى خمينى را نگهدار

بسمه تعالى، آنچه براى جبران تلف يا استهلاك و اصلاح ابزار و آلات از ارباح در وسط سال مصرف مى‌شود تخميس آن واجب نيست.

خمس ترقى قيمت

[سؤال 4203] 2067

بسمه تعالى 12 / 6 / 1358

حضور مبارك حضرت آيت العظمى آقاى حاج سيد روح الله الموسوى الخمينى، زعيم عالى‌قدر متّعنا الله وجميع المسلمين بطول بقائه

با ابلاغ سلام و اهداء تحيّات و دعاگويى مصدّع خاطر مبارك در استدعاى جواب مسأله ذيل مى‌گردد. شخصى با پولى كه خمس آن را پرداخته قطعه زمينى خريده و معلوم نيست كه به قصد تجارت بوده يا خير بعداً قيمت زمين‌ها بالا رفته است قسمت‌هايى از زمين‌ها را در زمان حيات خودش فروخته و خمس آن را پرداخته بقيه زمين‌ها بعد از فوت به ورثه منتقل شده، آيا به اين زمين‌هاى باقيمانده خمس تعلّق مى‌گيرد يا خير، در صورت تعلّق آيا خمس بر ذمّه ميت است يا بر ذمّه ورثه و قيمت زمين‌ها بعد از فوت ثابت نمانده و در حال تغيير بوده به قيمت كدام زمان تعلّق مى‌گيرد، از شخص ميت خانه مسكونى و دكان و سرقفلى نيز باقيمانده، آيا به آن‌ها هم خمس تعلّق مى‌گيرد يا خير؟ ضمناً در وصيت‌نامه از پرداخت خمس ذكرى به ميان نيامده ولى تأكيد كرده كه زمين‌ها را بفروشيد و ثلث قيمت آن‌ها را به مصرف ساختمان مسجدى كه خودش زمين آن را وقف كرده برسانند، حال چنانچه دولت اين زمين‌ها را تصرّف كند تكليف وصى چيست و آيا اصولاً جايز است حكومت اسلامى اين زمين‌ها را تصرّف كند به خصوص كه در تاريخ 28 / 3 / 1358 در حدود ششصد هزار تومان ماليات بر ارث آن‌ها را پرداخته‌ايم با عرض احترام و ادعيه خالصانه

بسمه تعالى، اگر معلوم نيست كه خريد زمين‌ها براى تجارت بوده ترقى آن خمس ندارد، بلى اگر براى تجارت بوده بايد ورثه خمس ترقى قيمت را بدهند و ميزان قيمت زمان ارث است و اگر ورثه خمس را ندهند و ترقى نمايد ترقى نسبت به مقدار خمس را هم بايد بدهند مگر آن‌كه بعد از ترقى

باز تنزل كرده باشد كه در اين‌صورت خمس ترقى را ضامن نيستند و بايد قيمت يوم الارث را بدهند، خانه مسكونى خمس ندارد و دكان و سرقفلى حكم مال التجاره را دارد و در صورتى كه ورثه احتمال بدهند كه متوفى خمس آن‌ها را داده است بر آن‌ها واجب نيست خمس بدهند و در صورت امكان وصى بايد بر طبق وصيت عمل كند.

[سؤال 4204]2243

بسمه تعالى، با مراجعه به حاكم شرع و اجازۀ فروش مذكور، نسبت به قيمت فروش خمس بدهد.

[سؤال 4205]2137

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4206] 2068

بسمه تعالى

وقت خريد حساب شود، يا قيمت آخر سال و آيا اين دو مورد مثل هم است يا فرق دارد؟

بسمه تعالى، زمين خريده شده با پول غير مخمس در صورتى كه حاكم شرع معامله را اجازه كند به قيمت فعلى متعلق خمس است، و در مورد دوم اگر براى تجارت است ترقى قيمت در آخر سال خمس دارد.

بسمه تعالى، اعمالى را كه مى‌توانست در وقت مقرر بدون تقيّه انجام دهد اگر پيش از وقت انجام داده صحيح نيست و بايد در همان سال و اگر وقت گذشت در سال بعد اعاده كند، ولى اگر در حين عمل به توهّم آن‌كه وقت است با قصد قربت انجام داده و بعداً شك كرده كه در وقت

بوده يا پيش از وقت محكوم به صحت است.

بسمه تعالى، اگر ذبح در منى ميسور نباشد در مكان فعلى با رعايت الاقرب فالاقرب صحيح و مجزى است و رمى از طبقۀ فوقانى اگر بلندى مفرط نباشد مجزى است.

بسمه تعالى، در مفروض سؤال احتياط واجب دادن كفاره است و مسأله‌گو ضامن كفارۀ ديگران نيست ليكن بايد مسأله را براى كسانى كه اشتباه براى آن‌ها نقل كرده بيان كند و رجوع بعد از عمل مسقط كفاره نيست.

بسمه تعالى، از وسواس بايد اجتناب نمايد و احراز طهارت بر وفق موازين شرعيه كافى است و عمل محكوم به صحت و مجزى است ليكن اگر يقين دارد كه عمل مشروط به طهارت را بدون طهارت انجام داده محكوم به بطلان است و استحقاق اجرت ندارد و در فرض يقين به عدم تمكن از عمل صحيح نمى‌تواند نايب شود.

بسمه تعالى، مسأله‌گو ضامن كفاره نيست.

بسمه تعالى، حكم شرعى بايد بيان شود ليكن آگاه كردن اشخاص بالخصوص لازم نيست و تقليد اگر از روى موازين شرعيه نباشد صحيح نيست.

بسمه تعالى، همراه كاروان اوقاف به مكه مكرمه مشرف شدن اگر موجب تأييد دستگاه نباشد اشكال ندارد ولى روحانى نبايد از طريق نصب اوقاف همراه شود ولى با انتخاب حمله‌دار مانع ندارد.

ولى خوب كه دقت شده احسان كننده متقابلاً منتظر است در اوقات مناسبه طرف به او برگرداند، آيا اين‌ها هم جزء بدهكارى‌هايى است كه بايد وصيت به اداى آن كرد يا خير؟ و هكذا هدايايى كه جهت ساختمان جديد مى‌آورند.

بسمه تعالى، جزء بدهى محسوب نيست.

بسمه تعالى، طلب هر وقت وصول شد بايد در مورد تعلق خمس همان وقت تخميس شود و آنچه كه در كتاب تحرير الوسيله مسطور است راجع به ترقى قيمت مال التجاره‌اى است كه از مردم طلب دارد.

بسمه تعالى، تصرفات در ملك غير موقوف بر اجازۀ مالك است و اگر علم به مالك بودن غير ذى اليد ندارد با اجازۀ ذى اليد تصرف اشكال ندارد و توقف در مرافق عامه مانند مساجد و تكايا در صورتى كه علم به غصبيت در بين نباشد مانع ندارد.

را به نظر خود صرف كردن وقت زياد مى‌گيرد بر فرض كه اخذ زياد جايز و حلال باشد اگر قبلاً نگفته چه مبلغ مى‌گيرم آيا بعد از انجام عمل دريافت آن چه صورت دارد؟

بسمه تعالى، با رعايت موازين شرعيه و اجتناب از تأييد و قبول قوانين ضد اسلامى اشكال ندارد و در مقدار حقّ الزحمه منوط به تراضى طرفين است و در صورتى كه قرارداد سابق نباشد استحقاق اجره‌المثل دارد.

بسمه تعالى، از خارج اگر خواست وارد مكه شود بايد از يكى از مواقيت محرم شود و عبور از ميقات بدون احرام جايز نيست و در حال اختيار احرام از جدّه صحيح نيست بلكه بايد برود به يكى از مواقيت ولى اگر نمى‌تواند، احرام از جدّه مانع ندارد و احوط در اين صورت آن است كه با نذر باشد.

بسمه تعالى، در فرض سؤال اعراض متحقق نيست مگر آنكه قاصد عدم عود باشد و در تحقّق اعراض بايد علاوه بر قصد عملاً هم از آن محل خارج شود.

بسمه تعالى، در مورد سؤال اگر مميّز باشد تصرفات مزبوره از او نافذ است و در غير مميّز منوط به اجازۀ ولىّ شرعى است و اگر از او چيزى گرفته‌اند بايد به ولىّ او بپردازند.

بسمه تعالى، در مورد سؤال زن تابع شوهر نيست و وطن شوهر اگر وطن زن نبوده نماز او قصر است.

بسمه تعالى، با اجرت ريش‌تراشى على الأحوط معاملۀ پول حرام مى‌شود و در مورد اختلاط احوط تخميس است و پول حلال در بين كه از درآمد كسب و متعلق خمس است جداگانه خمس دارد و ترتيب هر يك در كتاب تحرير الوسيله مسطور است.

بسمه تعالى، در صورت تصدى تدريس مطالب مباحه حقوق را مالك مى‌شود ليكن اگر تدريس در آن مدرسه براى او مفاسد دينى و اخلاقى داشته باشد جايز نيست.

بسمه تعالى، در فرض سؤال وطن اصلى پدر وطن اولاد محسوب نيست.

بسمه تعالى، كسانى كه در حوزات علميه متصدى مشاغل حوزه يا ساير خدمات دينى و مذهبى هستند اشكال ندارد از راتب مقرره استفاده كنند و در مورد عدم استحقاق مديون ولى امر سهم مبارك هستند.

مى‌خوانند، ولى براى بعضى‌ها كه معمولاً در تشخيص وقت دقت داشته‌اند مورد شك واقع مى‌شود، مخصوصاً براى نماز صبح رعايت احتياط هم مقدور نيست چون قطار حركت مى‌كند آيا نماز بخواند ولو با شك در دخول وقت يا صبر كند يقين حاصل شود و در قطار در حال حركت بخواند؟

بسمه تعالى، با شك در دخول وقت نماز مجزى نيست ليكن بهتر آن است كه جمع كند بين نماز در توقف‌گاه با شك در وقت و بين نماز در بين راه بعد از يقين به وقت.

بسمه تعالى، فرو بردن صورت و بازو موجب ابطال نمى‌شود و در عمل به احتياط مى‌تواند همان وضو را اتمام كند و ثانياً احتياطاً استيناف نمايد.

بسمه تعالى، در مورد قرارداد اجرت يا استحقاق اجرة المثل و همچنين در مواردى كه متعارف است به منبرى اجرت مى‌دهند نمى‌تواند سهم مبارك يا سهم سادات را بابت آن حساب كند.

بسمه تعالى، لازم است مسلمين از اختلافات كه به دست سازمان‌ها در بين آن‌ها حادث مى‌شود خوددارى كنند.

بسمه تعالى، اگر از حقوق زمان خدمت كم شده و در وقت بازنشستگى پرداخت مى‌شود جزو تركه است و به تمام ورثه مى‌رسد و اگر از طرف خود اداره پرداخت مى‌شود به هر كس بدهند به او اختصاص دارد.

بسمه تعالى، مورد سؤال از موارد رجوع به غير نيست.

بسمه تعالى، مصالحۀ مزبوره نسبت به اموال هر صغيرى تا زمان بلوغ او اگر مقرون به مصلحت او باشد اشكال ندارد.

متع الله المسلمين بطول بقائكم الشريف

[سؤال 4207] 2069

بسمه تعالى

بسمه تعالى، بعد از رجوع به حاكم شرع و اجازۀ معامله نسبت به مقدار خمس، احتياط آن است كه خمس زمين را به قيمت اعلاى آن بدهد گر چه به قيمت فعلى بعيد نيست كفايت كند.

فروش مى‌شود اگر به حد نصاب برسد زكات دارد يا خير؟ همچنين پول نقرۀ مسكوكى كه پنجاه سال يا شصت سال قبل در مملكت رايج بوده زكات دارد يا خير؟

بسمه تعالى، زكات دارد.

بسمه تعالى، در عمره استحبابى نيابت از چند نفر مانع ندارد.

[سؤال 4208]

بسمه تعالى، اگر فقط براى رفتن به محل كار خود مورد حاجت است، خمس دارد.

[سؤال 4209] 2070

بسمه تعالى 9 / 7 / 1358

محضر مقدس استاد بزرگوار، نايب الامام (عليه السلام)، امام خمينى دامت بركاته، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

بسمه تعالى، اگر بعد از سال با ربح غير مخمس چيزى بخرد معامله نسبت به مقدار خمس فضولى و موقوف است به اجازه حاكم شرع اگر اجازه كند خمس قيمت فعلى زمين را بايد داد و اگر اجازه نكند خمس پولى كه سال

بر آن گذشته بايد داده شود و اجازه وكلا بايد روى موازين باشد.

بسمه تعالى، اگر مالكى براى آن پيدا نشود ملك واجد است ولى بايد خمس آن را بدهد و چنانچه دولت اسلامى مقرّراتى در اين باب دارد واجب است مراعات شود.

[سؤال 4210] 2071

بسمه تعالى

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، تا نفروخته خمس ندارد.

بسمه تعالى، مركب اگر فقط براى رفتن به محل كار مورد نياز است خمس دارد و اگر در زندگى شخصى خود و عايله‌اش به آن حاجت دارد، خمس ندارد.

[سؤال 4211]

روز حساب شود و تخميس شود يا بعد از فروش اگر سود كرده خمس آن‌ها داده شود؟

بسمه تعالى، در فرض سؤال، تا نفروخته خمس ندارد. و همچنين بعد از فروش مگر آن را سرمايۀ تجارت قرار دهد.

بسمه تعالى، اگر مؤونه را به مؤونۀ ديگر تبديل كند خمس ندارد، ولى اگر بعد از سال، مؤونه را بفروشد، پول فروش آن، بدون انتظار سر سال خمس دارد.

[سؤال 4212] 2072

بسمه تعالى

محضر مبارك رهبر كبير انقلاب، نايب الامام، آيت الله العظمى حضرت امام خمينى، دامت بركاته، تقاضامندم چند مسأله‌اى كه مورد ابتلا است، جواب مرقوم فرماييد:

بسمه تعالى، خمس ندارد.

بسمه تعالى، اگر حاكم شرع، معامله را نسبت به مقدار خمس امضا نمايد، ميزان قيمت فعلى است.

بسمه تعالى، با تعيين مقدار، تحصيل اجازه نماييد.

[سؤال 4213] 2073

بسمه تعالى

محضر مبارك آيت الله العظمى امام خمينى دام ظله

بسمه تعالى، عين ملك متعلق خمس نيست و اگر براى تجارت بوده، ترقى قيمت آن خمس دارد.

بسمه تعالى، اگر احتمال دهند كه روى موازين شرعى و قانونى فروخته مى‌شود، مى‌توانند بخرند.

بسمه تعالى، اگر به هر دو خانه براى زندگى نياز دارد، از مؤونه هستند.

[سؤال 4214] 2074

بسمه تعالى

اگر كسى خانۀ مسكونى خود را بفروشد، در صورتى كه آن را با پول مخمس خريده باشد، آيا مازاد قيمت آن خمس دارد يا نه؟ و اگر از ربح سال خريده است چه مقدار و در چه صورتى بايد خمس بدهد؟

بسمه تعالى، اگر خانه را با ربح مخمس تهيه كرده است، پول فروش آن

خمس ندارد؛ هر چند قيمت آن ترقى كرده باشد، و چنانچه با درآمد كسب و حقوق بدون پرداخت خمس تهيه كرده است، هر چند از مؤونه بوده، تمام پول فروش آن بدون مراعات سرسال خمس دارد.

[سؤال 4215]934

الف. آيا مالى را كه قبلاً (قبل از معامله) داشته و خمس آن را داده، بايد كسر كند و بعد، باقيمانده را خمس دهد؟

ب. كليه اموال را - چه آن‌كه خمس آن را قبلاً داده يا نداده - حساب نمايد و خمس دهد؟

بسمه تعالى، مقدارى كه خمس آن داده شده و ترقى قيمت نسبت به آن مقدار استثنا مى‌شود.

[سؤال 4216]6646

بسمه تعالى، اگر براى تجارت نبوده، ترقّى قيمت خمس ندارد.

[سؤال 4217]1466

بسمه تعالى، اگر مال التجاره نيست، ترقى قيمت آن خمس ندارد.

[سؤال 4218]2315

بسمه تعالى، اگر ترقى قيمت بعد از اداى خمس حاصل شده، خمس آن واجب نيست.

[سؤال 4219]1242

بسمه تعالى، اگر خانه را با ربح مخمس تهيه كرده است پول فروش آن خمس ندارد.

[سؤال 4220] 2075

بسمه تعالى 6 / 11 / 1360

با عرض سلام به حضور محترم رهبر كبير انقلاب و ياران و كارگزاران راستينش، خواهشمند است چند مسائلى از محضر امام امت سؤال گردد.

بسمه تعالى، خمس ندارد.

بسمه تعالى، اگر جدّاً توبه كند قبول است و تا نزد حاكم شرع ثابت نشده حد ندارد و مسأله به اين نحو كه ذكر شد خلاف واقع است.

[سؤال 4221]4045

بسمه تعالى، اگر خانه براى فروش نبوده، اضافۀ قيمت در فرض مرقوم، خمس ندارد.

[سؤال 4222] 2076

بسمه تعالى 29 رمضان 1402 ق

محضر شريف حضرت مستطاب، آيت الله العظمى الامام الخمينى، مدّ ظله العالى

معروض مى‌دارد: شخصى زمينى خريدارى نموده به مبلغ 10/000 تومان كه خمس آن را داده است؛ بعد از مدتى زمين را به مبلغ 30/000 تومان مى‌فروشد و مكۀ مكرمه مشرف مى‌شود. از ربح كسب (زمين) بابت خمس چيزى نمى‌پردازد؛ سه سال از اين مدت مى‌گذرد؛ آيا سود فروش همان سال را بپردازد يا سود سه سال را با فرض اين‌كه ده هزار تومان سود نموده باشد؟

بسمه تعالى، اگر زمين را براى فروش تهيه كرده، خمس اضافۀ پول فروش و ارباح بعدى را بايد بدهد.

[سؤال 4223] 2077

بسمه تعالى 8 / 9 / 1359

محضر مقدس آيت الله العظمى امام خمينى متع الله المسلمين بطول بقائه

پس از اهداى تحيت و سلام، به عرض عالى مى‌رساند: كسى كه شغل طلا فروشى

دارد و سال قبل تقريباً 9 كيلو طلا داشته حساب كرده و خمس آن را داده، ولى فعلاً تقريباً هفت كيلو طلا دارد، كه از جهت وزن كمتر شده، ولى قيمت آن بيشتر از سال قبل است، به چه نحو بايد حساب كند؟ والسلام عليكم ورحمة الله

بسمه تعالى، با فرض اين‌كه شغل او خريد و فروش طلا است، بايد قيمت ملاحظه شود.

[سؤال 4224]961

بسمه تعالى، به نسبت پول غير مخمس كه براى آن داده، به قيمت روز خمس دارد.

[سؤال 4225]1408

بسمه تعالى، منزل مسكونى اگر قبلاً تخميس شده، پول فروش آن خمس ندارد.

[سؤال 4226]2044

بسمه تعالى، اگر مال التجاره نيست، اضافه قيمت، خمس ندارد.

[سؤال 4227]1915

بسمه تعالى، اگر براى خريد و فروش و تجارت نبوده، زيادى خمس ندارد.

[سؤال 4228] 2078

بسمه تعالى 10 / 12 / 1360

محضر مبارك رهبر عالى‌قدر، حضرت امام خمينى

بعد التحية و الثناء، لطفاً فتواى خود را در اين مسأله بيان فرماييد:

اگر شخصى زمين بايرى را آباد و چاه عميق و آنچه كه مورد نياز آبادى زمين است، احداث نمايد و خمس آن ملك را پرداخت نمايد و هر ساله كه سررسيد حساب سال دارد، خمس محصول و درختكارى و غيره را حساب و پرداخت نمايد و بعد از مدتى صاحب ملك اراده نمايد كه در بين سال، زمين خود را بفروشد و با پول حاصله، ملك ديگرى را خريدارى نمايد، سؤال ما اين است كه آيا اين شخص بايع بايد اول سال كه شد خمس پولى را كه ملك خريده، دوباره سر سال پرداخت نمايد يا خير؟ چون بعضى‌ها مى‌گويند: ملك، مخمس شده و ديگر خمس ندارد و بعضى مى‌گويند: بايد پولى كه خرج ملك اول نموده و خمس آن را داده كسر نمايد و بقيه را كه منافع ملك اول شده، حساب كند و بدهد؛ نظر مبارك حضرت‌عالى در اين مورد چيست؟

بسمه تعالى، اگر خمس ملك را داده، پول فروش آن خمس ندارد.

[سؤال 4229]81

و دكان را هم حساب كند يا نه؟

بسمه تعالى، ترقى قيمت آن، خمس ندارد.

[سؤال 4230]7135

بسمه تعالى، در فرض سؤال ترقى قيمت خمس ندارد.

[سؤال 4231]1996

بسمه تعالى، در فرض مرقوم خمس ندارد.

[سؤال 4232]1996

بسمه تعالى، در فرض مرقوم اگر براى فروش نباشد نموّ عين و ترقى قيمت خمس ندارد.

[سؤال 4233] 2079

بسمه تعالى 7 / 1 / 1362

محضر مقدس رهبر عالى‌قدر، اميد مستضعفان جهان، مرجع معظّم، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دامت بركاته، سلام عليكم

با عرض تبريك سال نو و اميد اين‌كه سال جديد، سال پيروزى نهايى رزمندگان عزيز اسلام بر قواى كفر جهانى باشد؛ خاطر مبارك را به سؤالى شرعى معطوف داشته، استدعا مى‌نمايد تكليف شرعى در اين خصوص را روشن فرمايند:

با خريد خانه‌اى با استفاده از وام بانكى، به علت دورى محل كار تا منزل، تصميم به تعويض اين منزل تا نزديكى محل كار گرفتم و پس از فروش خانه قبلى، با كسر مبلغ وام (بدهى بانكى) مابقى بهاى خانۀ فروخته شده را از خريدار وصول و سپس درصدد تهيۀ منزل ديگر برآمدم. حالا نظر مى‌دهند كه به مابقى پولى كه نقد دستت آمده خمس تعلق مى‌گيرد و اگر قبل از وصول پول مذكور، خانۀ ديگرى مى‌خريدى و خود را بدهكار مى‌نمودى خمسى تعلق نمى‌گرفت. با توجه به اين‌كه اين مسأله را در زمان معامله نمى‌دانستم و پس از فروش خانه و دريافت پول، به آن صورتى كه گفته شد اين نظر را مى‌دهند، بفرمايند:

بسمه تعالى، اگر خانه را با وام تهيه كرده‌ايد و قبل از پرداخت وام، آن را فروخته‌ايد، به پول فروش خانه خمس تعلق نمى‌گيرد؛ حتى در اضافه بر مقدار وام.

[سؤال 4234]2657

بسمه تعالى، در فرض مسأله، خمس زياده واجب نيست.

[سؤال 4235] 2080

بسمه تعالى

محضر مبارك رهبر كبير انقلاب، امام امت، خمينى بت‌شكن

خانه‌اى مسكونى داشته‌ام به بهاى شصت هزار ريال كه چندين سال قبل خمس آن را پرداخته‌ام. مدتى پيش خانۀ فوق را به يكى از بستگان خود فروخته و با پول آن شروع به ساختن ساختمانى جديد نموده‌ام. اينك با توجه به اين‌كه سال مالى جديدم فرا رسيده و ساختمان جديد نيز به پايان نرسيده، ولى مبلغ هفت‌صد و ده هزار ريال از پول ساختمان فروخته شده برايم باقيمانده، خواهشمند است پاسخ فرمايند كه نسبت به آن چگونه بايد عمل نمايم؟ والسلام

بسمه تعالى، در فرض سؤال، پول فروش خانه خمس ندارد.

[سؤال 4236] 2081

بسمه تعالى 11 / 2 / 1361

مديريت دفتر محترم حضرت آيت الله العظمى امام خمينى دام ظله العالى

اين‌جانب دبير مدرسه راهنمايى شهرستان سراب كه دو سال پيش به اين شهرستان انتقال يافتم خانه‌ام را فروخته‌ام و با پول آن خانه تا كنون نتوانستم در اين شهرستان خانه‌اى مناسب بخرم، اكنون كه مدت نزديك دو سال از فروش خانه مى‌گذرد آيا به پولى كه در نزدم مى‌باشد خمس تعلّق مى‌گيرد يا نه؟ البته مقدارى پول خمس داده شده داشتم و مقدارى هم وام گرفته بودم و از پول آن‌ها خانه ساخته بودم. خمس به اين پول (يعنى فروش خانه) چگونه تعلق مى‌گيرد؟ خواهشمندم توضيح فرماييد، ضمناً در صورت تعلق خمس نحوه پرداخت آن را اشاره فرماييد؟ و آيا اجازه مى‌فرماييد سهم سادات و هم‌چنين مقدارى از سهم امام را خودم بپردازم؟ و آيا مى‌توان سهم امام و سهم سادات را به حساب جنگ‌زدگان و ديگر حساب‌هاى دولتى واريز كرد؟

بسمه تعالى، پول فروش خانه نسبت به مقدارى كه خمس آن را داده‌ايد خمس ندارد و نسبت به مقدار وام اگر وام را از درآمد و حقوق داده‌ايد خمس دارد و مى‌توانيد به حساب شماره هزار تعاون اسلامى قم حواله كنيد و مجازيد سهم سادات خودتان را به سيّد فقير و متديّن بپردازيد، موفق باشيد.

[سؤال 4237] 2082

بسمه تعالى

حضور محترم رهبر كبير انقلاب اسلامى و بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران حضرت امام خمينى، سلام عليكم، پس از عرض سلام و ادب، مستدعى است پاسخ دو سؤال زير را به اين حقير ابلاغ فرمايند:

بسمه تعالى، اگر بعد از فروش خانه وام آن را ادا كرده‌ايد و پولى كه داده‌ايد از همان پول فروش خانه بوده خمس واجب نيست.

وارد شد و نماز خواند و از غذاى او استفاده كرد و آيا غسل‌هاى او درست است؟

بسمه تعالى، اگر يقين به بودن خمس در منزل و فرش نباشد، تصرف و نماز در آن مانع ندارد و اگر آب مباح باشد غسل صحيح است.

[سؤال 4238]6446

بسمه تعالى، بايد خمس قيمت اضافى را بدهد.

[سؤال 4239] 2083

بسمه تعالى

پس از سلام؛ محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى مرجع تقليد و رهبر عظيم الشأن، امام خمينى، مدّ ظله العالى

خانه‌اى داشتم كه در آن ساكن بودم و مقدارى پول مخمس و مقدارى هم كه هنوز خمس تعلق نگرفته بود، داشتم و چند هزار تومان هم قرض گرفتم و به آن اضافه كردم و 60 متر مربع زمين خريدم و در آن 2 تا اتاق احداث كردم و قصدم اين بود وقتى كه عمارت قيمتش كمى بالا رفت، بفروشم و قرض خود را ادا كنم و استفاده‌اى هم كرده باشم. بعد از 5 يا 6 ماه كه قيمت عمارت كمى بالا رفت اتفاقاً خانه‌اى كه قبلاً داشتم، فروختم و خمس آن را هم دادم و قبل از مُضىّ سال به خانۀ تازه احداث شده احتياج شديد پيدا كردم و فعلاً در آن ساكنم، آيا اين خانه خمس دارد؟ و در صورتى كه دارد، خمس قيمت تمام شده يا خمس قيمت فعلى واجب است؟ و مقدارى هم بعد از سكونت دوباره خرج كرده‌ام؛ حكم آن چگونه است؟

بسمه تعالى، نسبت به مقدارى كه وام ادا نشده يا از غير درآمد كسب صرف

شده خمس ندارد و نسبت به بقيه بايد تخميس شود و نسبت به آنچه خمس آن داده شده، دو مرتبه خمس ندارد.

[سؤال 4240]511

بسمه تعالى، خمس ندارد؛ مگر آن‌كه از پولى تهيه شده باشد كه بايد خمس آن را بدهد.

[سؤال 4241] 2084

بسمه تعالى

بسمه تعالى، خمس ندارد.

بسمه تعالى، اگر خود مادر مباشر سقط بوده بايد بدهد.

بسمه تعالى، كفاره واجب است ولو اين‌كه از مهريه بگيرد و بپردازد.

بسمه تعالى، گوشواره و دستبند اگر ملك خود او است و نذر با صيغۀ شرعى بوده، لازم است كفاره بدهد ولو به فروش آن‌ها و در غير اين صورت، فروش لازم نيست.

[سؤال 4242]6799

بسمه تعالى، ترقّى آن خمس ندارد؛ حتى بعد از فروش.

[سؤال 4243]5316

بسمه تعالى، خمس ندارد و خمس به ربح تجارت تعلق مى‌گيرد و اين‌جا صدق نمى‌كند.

[سؤال 4244] 2085

بسمه تعالى

حضور محترم شوراى استفتائات دفتر امام

بسمه تعالى، در ميراث و موهوب خمس واجب نيست؛ حتى بعد از فروش.

[سؤال 4245]

بسمه تعالى، بايد خمس به قيمت فعلى بدهد و براى تعيين مقدار و مورد تعلق خمس بايد به حاكم شرع مراجعه نمايد.

بسمه تعالى، خمس ندارد.

بسمه تعالى، بايد به همان قيمت سر سال خمس آن را بدهد.

و دست‌ها بايد از اَعلى به اسفل باشد، آيا در همۀ دست كشيدن‌ها بايد از بالا دست بكشد؟ و اگر كسى مثلاً از وسط دست كشيد، در عين حال كه بالا را شسته است، آيا اشكال دارد و در عين حالى كه از اسفل به اعلى نشسته است؟

بسمه تعالى، مانع ندارد.

بسمه تعالى، موسيقى مطرب حرام است و صداهاى مشكوك اشكال ندارد.

[سؤال 4246] 2086

بسمه تعالى

صورت ترقى قيمت آن خمس دارد يا نه؟

بسمه تعالى، زمين اگر براى تجارت و فروش خريدارى شده، حكم مال التجاره بر آن مترتّب است و ترقى قيمت در آخر سال، اگر امكان فروش داشته ولو آن‌كه نفروخته باشد، خمس دارد؛ ولى اگر زمين را براى زراعت كردن خريده كه در آن زراعت كند تا نفروخته، ترقى قيمت خمس ندارد.

بسمه تعالى، با فرض دوام شغل، ولو در كمتر از مقدار مسافت، حكم عمليت سفر به حال خود باقى است.

بسمه تعالى، در مثل مفروض، مسأله جواز نبش مشكل است؛ گرچه خالى از وجه نيست اگر مخالف احترام ميت نباشد.

[سؤال 4247] 2087

بسمه تعالى

شخصى زمينى را خريده براى فروش و مدت ده سال نگه داشته؛ اكنون به چندين برابر قيمت خريد مى‌تواند بفروشد و قيمت زمين در طول ده سال بالا و پايين رفته، يا همه بالا رفته است؛ آيا خمس سود فعلى را بايد بدهد، يا اهل خمس در سال اول، به لحاظ ارتفاع قيمت شريك شده‌اند و خمس به طور تصاعدى بالا رفته است؟ لطفاً حكم مسأله را در دو صورت خريد زمين از پول مخمس و غير مخمس بيان فرماييد.

بسمه تعالى، چنانچه در طى آن مدت، تنزّل قيمت پيدا نكرده باشد، در صورتى كه زمين از پول مخمس تهيه شده، يك خمس براى ترقّى قيمت به قيمت فعلى كافى است؛ و اگر از پول غير مخمس بوده، علاوه بر خمس زمين به قيمت فعلى، بايد خمس ترقّى قيمت چهار خمس ديگر را نيز به قيمت فعلى بدهد؛ و اگر در اثناى آن مدت، تنزّل قيمت نيز حاصل شده، احتياطاً خمس ترقّى سال قبل و ترقّى سال بعد را بايد بدهد.

[سؤال 4248]6990

بسمه تعالى، مانع ندارد و خمس دارد.

[سؤال 4249]4886

بسمه تعالى، اگر براى تجارت تهيه نشده و قبلاً خمس آن داده شده، ترقّى قيمت خمس ندارد. و آلبوم در حد شأن بدون قصد تجارت خمس ندارد.

[سؤال 4250]2050

سال بعد هم مبلغى ديگر به همان مديون اول قرض داده؟

بسمه تعالى، كفايت مى‌كند و پول مخمس دوباره خمس ندارد.

[سؤال 4251]2619

بسمه تعالى، چيزى كه خمس آن داده شده، دوباره خمس ندارد.

[سؤال 4252]2601

بسمه تعالى، دو مرتبه خمس ندارد.

[سؤال 4253] 2088

بسمه تعالى 9 / 1 / 1362

محضر مقدس حضرت آيت الله خمينى، سلام عليكم

مغازه‌دارى جنسى را كه از طرف صنف به آن‌ها داده مى‌شود به طور معمول مصرف مى‌كند. سر سال كه مى‌شود مقدارى از اين جنس زياد مى‌آيد، كه ممكن است زيادى را به مصرف سال آيندۀ دكان يا به مصرف زن و فرزند خود برساند و ممكن است به قيمت آزاد بفروشد. باتوجه به اين‌كه قيمت آزاد با قيمت صنف تفاوت دارد، در هر سه صورت، تكليف خمس اين شخص چه مى‌شود؟

خدايا خدايا تا انقلاب مهدى خمينى را نگهدار

بسمه تعالى، در هر سه صورت، خمس واجب است و ميزان قيمتى است كه به آن فروخته يا برابر مقررات مى‌تواند بفروشد.

مال مخمّس

[سؤال 4254] 2089

بسمه تعالى

محضر حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى واسأل الله توفيقه

بسمه تعالى، دو مرتبه خمس ندارد و در فرض جهل، تصرف مانع ندارد.

بسمه تعالى، سر هر سال بايد موجودى قالى را حساب كند و زايد بر مقدارى كه راجع به آن بدهكار است و مقدارى كه قبلاً خمس آن داده شده را تخميس نمايد.

بسمه تعالى، هر مقدار از قالى كه بافته مى‌شود، بايد علاوه بر خمس آن، خمس چهار خمس ديگر را حساب كند.

[سؤال 4255] 2090

بسمه تعالى 29 / 1 / 1361

محضر مقدس رهبر كبير انقلاب اسلامى و بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران و اميد مستضعفان جهان، حضرت آيت الله العظمى و مولانا الاعظم، الامام خمينى، متّع الله المسلمين بطول بقاء وجوده الشريف

احتراماً؛ به عرض مى‌رساند كه جواب چند مسأله ذيل را مرقوم فرماييد:

بدهكارى خود را هم داده است و بعد از مدتى، با دليل و برهان تغيير مجتهد داده؛ برنامه حساب سال او چطور است؟ آيا دوباره حساب كند يا نه؟

بسمه تعالى، بدهى بابت سهمين را اگر بر طبق وظيفۀ شرعى به مصارف مقرره رسانده، دوباره حساب كردن لازم نيست.

بسمه تعالى، عجالتاً، اجازه نمى‌دهم.

[سؤال 4256] 195

بسمه تعالى، دوباره خمس ندارد.

[سؤال 4257] 2545

بسمه تعالى، لا يجب تخميس المال المخمّس ثانياً. وبعد إعطاء خمس الأصل يجب تخميس ما يحصل فيه من الأرباح في كلّ سنة.

[سؤال 4258] 2567

بسمه تعالى، دو مرتبه خمس ندارد.

[سؤال 4259] 2091

بسم الله الرحمن الرحيم 25 صفر 1403 ق

سماحة إمام الاُمّة، السيد الخميني، حفظه الله وأبقاه عزّاً للإسلام والمسلمين، وأجرى على يديه الخير لهذه الاُمّة، وجعلها ذات عزّ ورفعة.

سيدي! نرجو الإجابة على هذه الأسئلة، جزاكم الله خيراً، مع العلم أنّنا أرسلنا رسالة سابقة إلى طهران ولم نحصل على جواب:

بسمه تعالى، المال المخمّس لا يخمّس ثانياً.

بسمه تعالى، أمر سهم الإمام والسادة المباركين بيد الحاكم الشرعي، ويحتاج صرفه في الموارد إلى الإجازة الخاصّة منه، مع تعيين قدر الحقوق.

بسمه تعالى، ظهر حكم هذه المسألة من المسألة السابقة.

بسمه تعالى، مع الإمكان يجوز الحوالة إلى حساب رقم ألف لمؤسّسة التعاوني الإسلامي في قم المقدّسة.

[سؤال 4260] 4027

بسمه تعالى، مالى كه خمس آن داده شده، دو مرتبه خمس ندارد.

[سؤال 4261] 6805

پرداخت شده، در سال‌هاى بعد، چنانچه مقدار آن كم يا زياد شد، بايد براى مقدار اضافه آن، خمس پرداخت گردد؟

بسمه تعالى، آنچه كه يك‌بار خمس آن داده شده، دوباره خمس ندارد.

[سؤال 4262] 2092

بسمه تعالى 9 / 3 / 1362

آستان مقدس دفتر امام خمينى، مدّ ظله، رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران

استدعا دارم به دو سؤال مذهبى در رابطه با خمس پاسخ فرماييد:

بسمه تعالى، همان سال اول كافى است و دومرتبه خمس ندارد.

بسمه تعالى، اگر يقين به بودن خمس در مالى كه مورد ابتلاى او واقع مى‌شود، ندارد اشكال ندارد.

خمس ديونى كه وصول نشده

[سؤال 4263] 2093

بسمه تعالى 28 محرم 1403 ق

مقام منيع حضرت آيت الله العظمى امام خمينى مدّ ظله، سلام عليكم

اگر بين سال از درآمدم كه هنوز متعلق خمس نشده، به كسى قرض بدهم كه نياز به

قرض داشته و تا آخر سال قدرت بر پرداخت نيافت آيا بايد سر سال خمس آن را بدهم هرچند وصول نشده؟ يا پس از وصول بلافاصله بدهم؟ يا از درآمد سال وصول حساب مى‌شود؟ ادام الله ظلّكم العالى

بسمه تعالى، هر وقت وصول شد فوراً خمس آن را بدهيد.

[سؤال 4264] 2094

بسمه تعالى

محضر مقدس امام خمينى، مدّ ظله، محترماً؛ به عرض مى‌رساند كه:

بسمه تعالى، بايد خمس آن را بدهيد و ربح سال قبل است، نه سال وصول.

بسمه تعالى، اگر طورى است كه بايد فعلاً آن را تهيه كنيد خمس ندارد.

چگونه خواهد بود؟ و تكليف چيست؟

بسمه تعالى، عبادات فرزندان صحيح است؛ مگر آن‌كه علم داشته باشند كه فرش يا مكانى كه روى آن نماز مى‌خوانند خمس داشته و پرداخت نشده است كه در اين صورت، بدون مراجعه به حاكم شرع و اجازۀ او، نماز روى آن اشكال دارد.

[سؤال 4265]2068

مى‌دهد ولى زيد يا ندارد كه طلب را ادا كند يا آدم بد معامله‌اى است كه به زودى حاضر نمى‌شود دِين خود را ادا كند، استفاده از تحرير چنين مى‌شود كه طلب عمرو بايد تخميس شود ولى از زيد هر وقت وصول شد جزء عوائد سال وصول است و خمس ندارد مگر چيزى بعد از وصول باقى بماند كه آخر سال آينده تخميس گردد، آيا مسأله همين طور است كه استفاده مى‌شود، يا بعد از وصول بايد تخميس گردد هرچند تا آخر سال باقى نماند.

بسمه تعالى، طلب هر وقت وصول شد بايد در مورد تعلق خمس همان وقت تخميس شود و آنچه كه در كتاب تحرير الوسيله مسطور است راجع به ترقى قيمت مال التجاره‌اى است كه از مردم طلب دارد.

[سؤال 4266]4990

بسمه تعالى، هر وقت پول را وصول كرد خمس بدهد.

[سؤال 4267]4990

بسمه تعالى، حكم مسأله قبل را دارد.

[سؤال 4268]2121

بسمه تعالى، اگر پول از درآمد كسب بوده، پس از وصول آن بايد خمس آن داده شود.

[سؤال 4269]2024

بسمه تعالى، اگر از درآمد كسب قرض داده، هر وقت وصول شده همان موقع خمس دارد و اگر جنس را نسيه فروخته و در سال‌هاى بعد وصول مى‌شود، وصولى جزو درآمد سال وصول محسوب است.

[سؤال 4270]1971

تومان - از حقوق بنده كسر مى‌كند؛ حال به اين پولى كه بنده در اختيار شخص مذكور قرار داده‌ام خمس تعلق مى‌گيرد يا نه؟

بسمه تعالى، وام اگر از حقوق ماهانه ادا شده و پس از گذشت سال، آن را از طرف، وصول نموديد خمس دارد.

[سؤال 4271] 2095

بسمه تعالى 25 / 1 / 1361

محضر مقدس حضرت آيت الله العظمى رهبر كبير انقلاب، امام خمينى، ادام الله ظلاله على رؤوس الانام، جعلت فداكم؛ مستدعى است به جواب مسائل زير مفتخرم فرماييد:

بسمه تعالى، اگر سر سال امكان وصول باشد بايد همان سر سال حساب كنيد و الاّ پس از دريافت، خمس آن را بدهيد.

[سؤال 4272]

بسمه تعالى، اگر امكان وصول مطالبات داشته خمس آن را ضامن است.

بسمه تعالى، اگر به آن‌ها بخشيده و بخشش از شؤون او بوده خمس ندارد وگرنه بايد خمس بدهد.

بسمه تعالى، اگر مورد لزوم است خمس ندارد.

بسمه تعالى، اگر طورى است كه تا اين پول را ندهد، نمى‌تواند به حج برود و حج بر او واجب است، از مؤونه محسوب است.

بسمه تعالى، اگر در زندگى به آن‌ها نياز دارد از مؤونه است و لازم نيست خمس آن‌ها را بدهد.

بسمه تعالى، معاف نيست و تأخير بايد با اجازه باشد.

بسمه تعالى، در فرض مذكور، عدول لازم است على الاحوط.

بسمه تعالى، اگر به همان نحو متعارف اقدام كرده‌اند، دلال حق متعارف خود را دارد.

[سؤال 4273] 2096

بسمه تعالى

دفتر امام خمينى مدّ ظله العالى

بسمه تعالى، كسى كه قرض گرفته لازم نيست خمس بدهد و كسى كه قرض داده هر وقت آن را وصول كرد خمس بدهد.

بسمه تعالى، بهرۀ پول، ربا و حرام است ولى آنچه را قرض گرفته مالك شده است.

بسمه تعالى، اگر از درآمد و حقوق جمع كرده، خمس دارد.

[سؤال 4274] 2097

بسمه تعالى

بسمه تعالى، اگر از درآمد كسب بوده و خمس آن داده نشده خمس دارد.

سفرهايى كمتر از سفر شرعى برايش پيش آيد نماز و روزه او قبل و بعد از سفرهاى پيش‌آمده چه حكمى دارد؟ و اگر از اول بخواهد در بين اين ده روز سفرهاى بيشتر از حد ترخص كند نماز و روزه او چه حكمى دارد؟ والسلام عليكم ورحمة الله وبركاته

بسمه تعالى، اگر قصد اقامت ده روز با شرايط آن متحقق شده تا سفر شرعى جديد پيش نيامده حكم اقامت باقى است و اگر از اول قصد خروج از محل اقامت بيش از يكى دو ساعت دارد قصد اقامت محقق نشده است.

[سؤال 4275]1972

بسمه تعالى، بايد خمس بدهد.

[سؤال 4276] 2098

بسمه تعالى

حضور محترم فقهاى عظيم الشأن دفتر استفتائات امام، با سلام

سؤالاتى را كه براى اين‌جانب پيش آمده مطرح و مصدّع اوقات شريف آن حضرات آيات عظام و حجج اسلام مى‌شوم.

بسمه تعالى، پولى كه قرض داده شده، وقت وصول بايد خمس آن را بدهد و پولى كه قرض گرفته شده، خمس ندارد.

بسمه تعالى، خمس ندارد.

بسمه تعالى، اگر پسر بزرگ‌تر دارد، بر عهدۀ او است و در هر صورت، خانوادۀ او مى‌توانند روزه‌هاى او را بگيرند.

[سؤال 4277] 2099

بسمه تعالى 18 / 9 / 1361

پس از عرض سلام و دعا خدمت رهبر عزيز ملت ايران. استدعا دارم جواب مسأله زير را مرقوم فرماييد.

مبلغ 200/000 تومان طلبكار بودم كه چندين سال گذشته است. امسال 100/000 تومان آن را دريافت و 100/000 تومان ديگر را هر ماهه 10/000 تومان دريافت مى‌دارم. از نظر خمس چه بايد كرد؟ آيا مى‌شود جزو درآمد ساليانه حساب كرد يا بايد خمس آن را حالا بدهم؟ با توجه به اين‌كه وقت حساب ساليانه خودم 15 شعبان هر سال است و مبلغ در حدود 43/000 تومان هم به بانك بدهكار هستم.

استدعاى جواب فورى دارم.

بسمه تعالى، هر وقت وصول كرديد خمس مبلغ وصول شده را فوراً بدهيد.

[سؤال 4278]1517

بسمه تعالى، خمس دارد، ولى اگر نمى‌تواند از طرف بگيرد، هر وقت گرفت بايد فورى خمس آن را بدهد.

[سؤال 4279]2499

بسمه تعالى، اگر امكان وصول در سر سال ندارد، هر وقت وصول شد خمس آن را بدهند.

[سؤال 4280]784

بسمه تعالى، اگر سر سال، وصول آن امكان دارد بايد سر سال خمس بدهد و در غير اين صورت هر وقت وصول كرد خمس بدهد.

[سؤال 4281]1012

بسمه تعالى، تا وصول نشده، پرداخت خمس آن واجب نيست.

[سؤال 4282] 2100

بسمه تعالى 13 / 10 / 1361

محضر مبارك رهبر كبير انقلاب و بنيان‌گذار جمهورى اسلامى، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، السلام عليكم

مى‌شود، وجوهات به اين پول تعلق مى‌گيرد؟ و اگر تعلق مى‌گيرد، لطفاً حكم شرعى را بيان فرماييد.

بسمه تعالى، خمس دارد و هر وقت امكان وصول آن باشد، بايد خمس آن را بدهد.

بسمه تعالى، اشخاص مختلفند و ميزان، نياز عرفى و مراعات شؤون است.

بسمه تعالى، تخفيف ندارد و بايد آنچه سر سال زياد آمده، تخميس شود.

بسمه تعالى، اگر مورد حاجت باشد از مؤونه است.

[سؤال 4283]4710

بسمه تعالى، هر وقت وصول كرد، خمس بدهد.

[سؤال 4284] 2101

بسمه تعالى 1 / 11 / 1361

دفتر محترم حضرت آيت الله العظمى امام خمينى

پس از تقديم عرض سلام؛ خواهشمند است اعلام فرماييد: اين‌جانب كارمند بازنشستۀ بانك صادرات كه تعدادى از سهام بانك را قبلاً دارا بوده‌ام (تعدادى از آن را بانك به صورت پاداش و تعدادى هم با پرداخت وجه آن از طرف خودم كه البته تعداد خريدارى شده با پول پرداختى خيلى كمتر از تعداد اهدايى مى‌باشد) و در زمان بعد از

انقلاب به علت ملى شدن بانك‌ها، دولت بانك‌ها را ملى اعلام و از پرداخت وجه بهاى سهام خوددارى نمود، در صورتى كه اگر حداقل ارزش اسمى سهم‌ها را پرداخت مى‌نمودند بيش از يك ميليون تومان، ارزش سهامم بود؛ مرقوم فرماييد به مبلغ پولى كه خودم از محل حقوق و مزاياى ديگر بانك در زمان‌هاى گذشته پرداخت نموده‌ام، وجوهاتى تعلق مى‌گيرد يا خير؟ توضيح اين‌كه مبلغ پرداختى به هيچ وجه برايم مشخص نيست.

بسمه تعالى، هروقت بهاى سهام خريده شده به شما رسيد، بايد خمس آن را بدهيد؛ بلى اگر در دادن خمس كوتاهى كرده باشيد، بايد فوراً خمس بدهيد.

مبدأ سال در پرداخت خمس

[سؤال 4285] 2102

بسمه تعالى

تعيين مبدأ سال براى پرداخت خمس، چگونه انجام مى‌گيرد؟

بسمه تعالى، كسانى كه درآمد تدريجى روزانه دارند، مبدأ سالشان روز شروع به كسب و كار است؛ و كسانى كه درآمد كارشان در زمان معينى به دست مى‌آيد، مبدأ سالشان روزى است كه درآمد در اختيارشان قرار مى‌گيرد؛ مانند كارمند وقتى كه اولين حقوق به حسابش واريز مى‌شود، و كشاورز هنگام جمع‌آورى محصول، و باغدار در زمان چيدن ميوه.

[سؤال 4286]1876

به كدام ماه بوده است تا از خمس آن مقدار پول معاف شود، اگر سر سال هر چقدر پول كه پس‌انداز كرده است خمس آن را حساب نمايد، پول‌ها در زمان‌هاى مختلفى پس‌انداز شده و تاريخ تعلّق گرفتن خمس به آن‌ها متفاوت است، پس چگونه بايد خمس آن را حساب نمايد؟

بسمه تعالى، از وقتى اولين حقوق به حساب او ريخته شده را اول سال قرار دهد و آخر آن سال، خمس تمام پس‌انداز بين اين سال را بپردازد.

[سؤال 4287] 2103

بسمه تعالى

باتوجه به اين‌كه سال كارمندان از اولين روزى كه حقوق مى‌گيرند آغاز مى‌شود، آيا در سال بعد، در همان روز كه كارمند حقوق ماه را مى‌گيرد بايد خمس همۀ آن را بپردازد يا آن حقوق، جزء سال بعد به حساب مى‌آيد؛ باتوجه به اين‌كه غالب كارمندان و كارگران به سختى با حقوق خود، ماه را مى‌گذرانند و اگر خمس آن را از اول ماه بپردازند، به سختى بيشترى مى‌افتند؟

بسمه تعالى، اگر از وقتى كه در سال اول، حقوق گرفته يك سال گذشته و بعد حقوقى گرفته است، از درآمد سال بعد محسوب مى‌شود.

[سؤال 4288] 2104

بسمه تعالى

پس از سلام و دعاى طول عمر آن حضرت؛ به عرض عالى مى‌رساند كه:

ضمناً آيا خمس و سهم امام به من تعلق مى‌گيرد؟

بسمه تعالى، مبدأ سال شما وقتى است كه حقوق گرفته‌ايد و پس‌انداز خمس دارد.

بسمه تعالى، اگر در نذر، صيغۀ مخصوص به نذر را نخوانده‌ايد اختيار داريد.

[سؤال 4289]1957

بسمه تعالى، مكلف از موقعى كه شروع به پيدا كردن درآمد مى‌كند تا سر سال، اگر از درآمد چيزى باقى ماند خمس دارد.

[سؤال 4290] 2105

بسمه تعالى 26 / 9 / 1361

بعد از عرض سلام و آرزوى موفقيت هرچه تمام‌تر نسبت به وظايف محوّله براى شما برادران عزيز، خواهشمندم كه به سؤالات اين‌جانب پاسخ دهيد:

بسمه تعالى، شروع سال مالى از وقتى است كه اول حقوق و درآمد به دست شما مى‌رسد و چنانچه از آن وقت تا يك سال از درآمد كسب چيزى زياد بيايد بايد خمس آن داده شود.

بسمه تعالى، اگر جاهل غير ملتفت به سؤال باشد كفاره ندارد و چنانچه كوتاهى در يادگرفتن حكم و سؤال نموده، كفارۀ جمع در افطار به حرام و يكى از شقوق كفارۀ تخييرى در افطار به غير حرام بايد بدهد.

بسمه تعالى، چنانچه مورد احتياج بوده، خمس واجب نيست.

بسمه تعالى، وطن محسوب نيست؛ مگر اين‌كه يك محله از محلات تهران را محل سكونت دائم قرار داده باشيد.

بسمه تعالى، چنانچه مخالف مقررات سپاه نباشد اختيار با خود شما است.

[سؤال 4291]2054

بسمه تعالى، سال از وقتى شروع مى‌شود كه اول حقوق به شما رسيده و پايان سال، گذشت يك سال كامل از آن وقت مى‌باشد.

[سؤال 4292] 2106

بسمه تعالى 5 / 12 / 1361

با سلام و اميد تندرستى براى شما و امام، سؤالى داشتم لطفاً پاسخ بفرماييد.

آيا يك كارمند با سطح حقوق 2500 تا 3500 تومان در ماه، اگر آخر سال مقدارى

از آذوقه در خانه‌اش ذخيره بماند، خمس دارد؟ با فرض اين‌كه آن آذوقه، مازاد نمى‌تواند باشد؛ چون با اين حقوق سطح پايين، چيزى مازاد نمى‌ماند و در واقع آن، احتياج ماه‌هاى بعد است. با علم به اين‌كه كارمند جماعت در انتهاى ماه كه به اول ماه بعد وصل مى‌شود، آذوقۀ ماه بعد را يك‌جا خريدارى كرده و در ماه بعد از آن استفاده مى‌كند؛ مثل برنج و امثالهم. حالا اگر در آخر اسفند ماه چنين آذوقه‌اى تهيه و خريدارى شد تا در ماه‌هاى بعد فروردين، ارديبهشت و خرداد مورد استفاده قرار گيرد، اين آذوقه آيا مازاد محسوب مى‌شود و خمس دارد؟ و اصولاً آذوقۀ مازاد بر احتياجات سال، چگونه قابل تشخيص است؟

بسمه تعالى، مبدأ سال، وقت شروع به كار و گرفتن حقوق است و آنچه در بين سال در مؤونه صرف شد خمس ندارد و هرچه سر سال زياد باشد، بايد تخميس شود؛ هرچند در ماه‌هاى آينده صرف شود.

[سؤال 4293] 2107

بسمه تعالى

دفتر حضرت امام، خواهشمند است نظر مبارك قائد اعظم و مرجع عالى‌قدر، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، ايده الله تعالى را دربارۀ سؤال‌هاى ذيل مرحمت فرماييد:

بسمه تعالى، مبدأ سال وقتى است كه حقوق خود را مى‌گيرد و آخر سال او، وقتى است كه دوازده ماه كامل از آن بگذرد.

بسمه تعالى، از درآمد سال، جبران مخارجى را كه با پول ديگر صرف كرده، جايز نيست.

بسمه تعالى، جايز است.

بسمه تعالى، حكم مسأله دوم را دارد.

[سؤال 4294] 2108

بسمه تعالى

مبدأ سال كسى كه تازه حقوق بگير شده چه زمانى است؟ و اگر به خاطر تأمين آينده زندگى خود با قناعت مخارجش را به حداقل برساند تا پس‌اندازى داشته باشد آيا به آن خمس تعلق مى‌گيرد؟

بسمه تعالى، مبدأ سال اولين زمانى است كه حقوق مى‌گيرد و اگر از حقوق پس‌انداز كند سر سال خمس پس‌انداز را بايد بدهد.

[سؤال 4295]4899

بسمه تعالى، اگر بين سال صرف در مؤونه نشده مانع ندارد؛ ولى براى سال، مبدأ آن را زمان گرفتن اولين حقوق قرار دهند و تا يك سال از آن تاريخ آنچه از مؤونه زياد آمده را تخميس نمايند.

[سؤال 4296]5159

بسمه تعالى، مى‌تواند سال شمسى قرار دهد و ميزان سال شمسى است.

[سؤال 4297] 2109

بسمه تعالى 25 / 11 / 1361

محضر مقدس يگانه مرجع عالى‌قدر ملت شيعه، حضرت آيت الله العظمى روح الله الموسوى الخمينى، دام ظله العالى

به شرف عرض مى‌رساند: در موضوع سه مسأله كه ذيلاً به عرض مى‌رسد، استدعاى بيان حكم مى‌نمايد.

بسمه تعالى، سال خمس شمسى است.

بسمه تعالى، بايد اجازه بگيرند.

بسمه تعالى، اگر عدالت نزد مجرى صيغۀ طلاق محرز است؛ آثار طلاق صحيح، مترتّب است، مگر يقين داشته باشند كه شاهد عادل نبوده است.

خدايا خدايا تا انقلاب مهدى خمينى را نگهدار

[سؤال 4298] 2110

بسمه تعالى

آيا سال خمس بايد سال شمسى باشد يا سال قمرى؟

بسمه تعالى، سال را شمسى قرار دهيد اگرچه قمرى هم مانع ندارد.

[سؤال 4299] 2111

بسمه تعالى

آيا ملاك سال براى پرداخت خمس، شمسى است يا قمرى؟

بسمه تعالى، ميزان، سال شمسى است.

[سؤال 4300]2313

بسمه تعالى، در آخر سال بايد خمس بدهند.

[سؤال 4301] 2112

بسمه تعالى

بسمه تعالى، ميزان گذشتن يك سال است و بعيد نيست سال شمسى باشد و مقدارى از ثمر كه موجود است بايد تخميس شود و آنچه بعداً به ثمر مى‌رسد از ارباح سال بعد است.

صورتى كه فاصله بين اين دو ده كمتر از حد ترخص باشد آيا مضر به قصد اقامت هست يا خير؟

بسمه تعالى، اگر دو محل است قصد اقامه محقق نشده است.

[سؤال 4302]1993

بسمه تعالى، تا وقت محصول سال آينده مى‌تواند از حاصل در مؤونه صرف كند و از بقيه خمس بدهد.

[سؤال 4303]2189

بسمه تعالى، ديرشدن وقت تصفيه يا زود شدن، ربطى به سال خمسى كه سال شمسى است ندارد و بايد تمام مال را در هر حالى كه هست حساب كند و خمس بدهد.

[سؤال 4304] 2113

بسمه تعالى 20 / 10 / 1361

محضر مبارك حضرت امام خمينى مدّ ظله العالى

بسمه تعالى، سال خمس، شمسى است و اگر ضرر ارباب خمس نشود، مانع ندارد تغيير دهيد.

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

بسمه تعالى، بايد به فقير صدقه داده شود.

[سؤال 4305]2089

بسمه تعالى، سر هر سال بايد موجودى قالى را حساب كند و زايد بر مقدارى كه راجع به آن بدهكار است و مقدارى كه قبلاً خمس آن داده شده را تخميس نمايد.

[سؤال 4306]2657

بسمه تعالى، بايد سال قرار دهد و بعد تصرف كند.

[سؤال 4307]2182

بسمه تعالى، مانع ندارد.

مؤونه و موارد آن

[سؤال 4308] 2114

بسمه تعالى 17 / 7 / 1360

دفتر امام خمينى، مدّ ظله العالى

پس از عرض سلام خدمت امام امّت و گردانندگان دفتر؛ مى‌خواستم در مورد اين‌كه آيا براى كتبى كه اهل مطالعه و مخصوصاً طلاب علوم دينى براى خود تهيه مى‌كنند خمس لازم است و يا نه؟ از امام امّت بخواهيد كه جواب تفصيلى مرحمت فرمايند.

خدايا خدايا تا انقلاب مهدى خمينى را نگهدار

بسمه تعالى، كتب مورد حاجت و مطابق شأن، خمس ندارد.

[سؤال 4309]3406

بسمه تعالى، اگر داشتن آن‌ها از شؤون شخص باشد خمس ندارد.

[سؤال 4310]2095

بسمه تعالى، اگر مورد لزوم است خمس ندارد.

[سؤال 4311] 2115

بسمه تعالى

لطفاً جواب مسائل زير را مرحمت بفرماييد:

بسمه تعالى، كتاب‌ها اگر از شؤون او باشند خمس ندارند.

سال بگذرد آيا خمس به آن تعلق مى‌گيرد يا خير؟

بسمه تعالى، پولى كه جمع مى‌كند سرسال خمس دارد، مگر اين‌كه قرض براى مؤونه همان سال باشد.

بسمه تعالى، اگر موجب نبش يا اهانت به قبر ديگر نباشد مانع ندارد.

طول عمر حضرت‌عالى را از خداوند خواستارم.

[سؤال 4312]1686

بسمه تعالى، اگر به قدر احتياج خريده، خمس آن واجب نيست.

[سؤال 4313]4417

بسمه تعالى، اگر عرفاً از مؤونه باشد، خمس ندارد.

[سؤال 4314] 2116

بسمه تعالى 5 / 11 / 1361

محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى

با كمال ادب، خاطر خطير را مستحضر مى‌دارد كه بعضى اشخاص در داخل منزلشان كتابخانۀ شخصى جهت مطالعۀ خود و خانواده‌شان تشكيل مى‌دهند و تعداد زيادى از كتب مختلفه - اعم از تفسير، لغت، علمى و ساير كتب مذهبى و غير مذهبى - را در آن‌جا گرد مى‌آورند و در طول سال به مطالعۀ همۀ آن‌ها نمى‌رسند و ممكن است بعضى از آن‌ها يك سال كامل و يا بيشتر از يك سال بر آن بگذرد و مطالعه نشود و بعضى ديگر را انسان گاهى با آن سر و كار دارد و به مقدار رفع نياز فورى مطالعه مى‌كند - مانند كتب لغت - و از بعضى ديگر فقط چند صفحه از آن را مطالعه كرده، آن‌هم در موقع خريدن و يا پس از آن؛ آيا بايد خمس همۀ آن‌ها را بدهد يا بعضى و يا هيچ‌كدام؟ حكم الله را بيان فرماييد.

خدايا خدايا تا انقلاب مهدى خمينى را نگهدار

بسمه تعالى، اگر به مقدار شؤون او باشد خمس ندارد.

[سؤال 4315] 2117

بسمه تعالى 28 / 7 / 1361

حضور رهبر عظيم الشأن و مرجع كبير شيعيان جهان، امام خمينى، دامت افاضاته

احتراماً؛ كرامت فرماييد به سؤال شرعى اين‌جانب پاسخ دهيد:

اين‌جانب مقدار زيادى كتاب به طور پراكنده تهيه نموده‌ام و با توجه به احتياجاتى كه جهت مطالعه به كتاب دارم، نمى‌توانم خمس كتاب را از كتاب بدهم و اكثر كتاب‌ها را نيز از كتابفروشى‌هاى اسلامى با تخفيف خريده‌ام و تمكّن مالى ندارم كه بتوانم خمس آن را بدهم؛ خواهشمند است دستور فرماييد چگونه مى‌توانم خمس آن را بدهم و با توجه به اين‌كه بعضى از كتب مال چندين سال قبل است، حكم شرعى

دربارۀ آن چگونه است. ملتمس دعا

بسمه تعالى، كتاب‌ها اگر مورد نياز و در حدود شؤون شما باشد خمس ندارد.

[سؤال 4316] 2118

بسمه تعالى 15 / 1 / 1362

بسمه تعالى، اگر مورد نياز و از شؤون شخص باشد خمس ندارد.

بسمه تعالى، نظر به فيلم اجنبيه كه صاحبش را نمى‌شناسد و ريبه و فساد در آن نيست، اشكال ندارد و موسيقى مطرب حرام است و صداهاى مشكوك مانع ندارد.

[سؤال 4317]1940

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4318]827

بسمه تعالى، اگر كتاب‌ها مورد نياز او و به مقدار شؤون او باشد خمس ندارد.

[سؤال 4319]1012

بسمه تعالى، اگر تهيۀ آن، جزء احتياجات او محسوب مى‌شود و مورد حاجت است، خمس ندارد.

[سؤال 4320]2414

بسمه تعالى، در كتب و وسايل تحصيلِ مورد نياز خمس واجب نيست.

[سؤال 4321]3170

بسمه تعالى، خمس ندارد.

[سؤال 4322]4165

بسمه تعالى، به مقدار شؤون خمس ندارد.

[سؤال 4323] 2119

بسمه تعالى

محضر مقدس مرجع عالى‌قدر، قائد عظيم الشأن و رهبر كبير انقلاب اسلامى حضرت امام خمينى، دام عزّه و ظله

كتبى مورد نياز آيندۀ طلبه است و خريدارى مى‌نمايد؛ لكن در مدت يك سال

مورد مطالعه قرار نمى‌دهد؛ آيا خمس دارد يا خير؟ والسلام عليكم ورحمة الله

بسمه تعالى، اگر موقع خريد مورد نياز است و يا آن‌كه براى تأمين نياز آينده، لازم است از قبل تهيه شود، خمس ندارد.

[سؤال 4324] 2120

بسمه تعالى

خدمت شريف حضرت امام خمينى، دامت افاضاته العاليه، پس از سلام و ارادت بندگى؛ چه مى‌فرماييد در جواب مسائل زير:

بسمه تعالى، اگر با شهريه خريده يا به مقدار شأن او است خمس ندارد.

بسمه تعالى، پولى كه از كسب و كار تهيه كرده و سال بر آن گذشته خمس دارد.

[سؤال 4325]769

بسم الله تعالى، إذا اقتناها لحاجته وتعدّ من مؤونته لا يجب عليه إخراج خمسها.

[سؤال 4326]1743

تعدادى از كتاب‌ها را با محاسبۀ مبلغ خمس، به كتابخانه‌هاى مساجد تحويل دهد؟ آيا بايد با نظر نمايندۀ حضرت‌عالى باشد يا خير؟

بسمه تعالى، اگر خمس دارد و كتاب‌ها مورد نياز نيست، بايد با اجازۀ حاكم شرع عمل كند.

[سؤال 4327]2105

بسمه تعالى، چنانچه مورد احتياج بوده، خمس واجب نيست.

[سؤال 4328]1363

بسمه تعالى، كتاب‌ها اگر مورد حاجت و مطابق شؤون شخص بوده خمس ندارد.

[سؤال 4329] 2121

بسمه تعالى

مسئول محترم دفتر استفتائات حضرت امام خمينى

بسمه تعالى، اگر داشتن اين كتاب از شؤون شخص است خمس ندارد.

بسمه تعالى، اگر پول از درآمد كسب بوده، پس از وصول آن بايد خمس آن داده شود.

مواد غذايى (فلفل، ادويه، ليمو...) يا چيزهايى كه نياز خانه‌اش است خمس ندارد و اگر در سر سال خود مقدارى پول داشته باشد و مقدارى هم قرض بدهكار باشد و مقدارى هم قرض داده باشد و بستانكار باشد و فرد قرض‌گيرنده هم الآن ندارد به او بدهد، وضع اين شخص چگونه است؟ به عنوان مثال: خود من از يك فردى 75000 ريال مى‌خواهم، ولى ايشان خيلى گرفتار است و ندارد به من بدهد و خودم هم 130000 ريال (سيزده هزار تومان) قرض دارم و سر سال هم مصادف با سر برج من است كه حقوق گرفته‌ام و اين حقوق را براى يك ماه آينده نياز دارم. الآن به فرض اين‌كه سر سال باشد تكليف من چيست؟

بسمه تعالى، راجع به مسائل اخير به يكى از وكلاى مسلّم الوكالۀ اين‌جانب مراجعه شود.

[سؤال 4330]2524

بسمه تعالى، در زايد بر احتياج و شؤون خمس واجب است.

[سؤال 4331]2095

بسمه تعالى، اگر در زندگى به آن‌ها نياز دارد از مؤونه است و لازم نيست خمس آن‌ها را بدهد.

[سؤال 4332] 2122

بسمه تعالى 2 / 11 / 1358

محضر زعيم عالى‌قدر و مرجع بزرگوار آيت الله العظمى امام خمينى ادام الله بركاته

پس از سلام و تحيات لازمه محترماً، به عرض مى‌رساند: اين بنده چند سال است

كه در ارتش خدمت مى‌كنم. نظر بر اين‌كه جاهل به مسأله بودم و در رژيم سابق كه حقوق مى‌گرفتم از همان حقوق تدريجاً پس‌انداز كرده، براى خودم منزل درست كرده‌ام و همچنين اثاث منزل گرفته‌ام در حدود يك صد هزار تومان قيمت منزل، و در حدود هفتاد و پنج هزار تومان اثاث منزل با قيمت آن زمان، كه البته فعلاً قيمت ترقى كرده است و در آن زمان به هيچ وجه با عنوان شرعى خرج نكرده‌ام و حقوقم را تخميس نكرده‌ام. فعلاً خواهشمندم نسبت به منزل و اثاث منزل بنده تكليف شرعى را بيان فرماييد تا برايم مباح و حلال باشد و بنده خودم و خانواده‌ام مقلد آيت اللهى هستيم و همچنين نسبت به حقوق پس از انقلاب بنده كه فعلاً از دولت اسلامى مى‌گيرم تكليفم را بيان فرماييد.

بسمه تعالى، حقوقى كه مى‌گيريد حلال است و هر مقدار از اثاث منزل و خود منزل كه با حقوق بين سال يا بر ذمه تهيه شده و با حقوق اقساط آن پرداخت گرديده، خمس ندارد.

[سؤال 4333] 2123

بسمه تعالى 14 / 1 / 1361

محضر محترم حضرت امام خمينى

بعد از عرض سلام، مستحضر مى‌دارم آن امام را كه آيا به يك عدد تلويزيون و يك عدد ويدئو كه جهت استفاده مذهبى يك خانواده مى‌باشد، خمس تعلّق مى‌گيرد يا جزء ضرورات زندگى است؟

بسمه تعالى، اگر تلويزيون به مقدار شأن او است خمس ندارد و غير آن را بايد تخميس كند. مگر اين‌كه از شؤون او محسوب شود.

[سؤال 4334]2073

مى‌شود يا نه؟ به طور واضح، نظريۀ خود را مرقوم فرماييد.

بسمه تعالى، اگر به هر دو خانه براى زندگى نياز دارد، از مؤونه هستند.

[سؤال 4335]2100

بسمه تعالى، اشخاص مختلفند و ميزان، نياز عرفى و مراعات شؤون است.

[سؤال 4336] 2124

بسمه تعالى 2 / 12 / 1361

محضر محترم دفتر امام خمينى مدّ ظله العالى

خانه‌اى دارم 80 مترى داراى 3 اتاق و لوازم زندگى به اندازه يك خانواده كه بتوانند زندگى كنند و البته مقدار 90 هزار تومان نيز به ديگران بدهكار هستم كه هر ماهه مبلغى بابت قسط مى‌پردازم.

لطفاً مرا راهنمايى فرماييد كه چه مقدار خمس به بنده تعلق مى‌گيرد كه دين خود را به اسلام و جمهورى اسلامى عزيز ادا كرده باشم؟

بسمه تعالى، اگر خانه را از پس‌اندازى كه سال بر آن گذشته تهيه نكرده باشيد چيزى بر شما نيست.

[سؤال 4337]5619

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، منزل مسكونى خمس ندارد.

[سؤال 4338] 2125