موسوعة الامام الخمینی قدس سرة الشریف المجلد 32 إلى 41 استفتائات امام خمینی س جلد 2

مشخصات کتاب

سرشناسه : خمینی، روح‌الله، رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، 1279 - 1368.

عنوان و نام پديدآور : موسوعة الامام الخمیني قدس سرة الشریف المجلد 33 استفتائات امام خمینی (س) جلد 2/ تحقیق موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س).

مشخصات نشر : تهران : موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)، 1396.

مشخصات ظاهری : 10 ج.

فروست : موسوعه الامام الخمینی (س).

شابک : ‌978-964-212-368-1

وضعیت فهرست نویسی : فاپا(چاپ دوم)

يادداشت : ج.2 - 10 (چاپ اول: 1392)(فیپا).

يادداشت : چاپ دوم.

مندرجات : ج.1. احکام تقلید، طهارت.- ج.2. نماز (از ابتدا تا شرایط شکسته شدن نماز).- ج.3. نماز (از قواطع سفر تا انتها)، روزه، زکات.- ج.4. خمس.- ج.5. حج، امر به معروف و نهی از منکر، مکاسب محرمه.- ج.6. بیع (خرید و فروش) ....- ج.7. وقف و نظایر آن، وصیت، یمین و نذر، کفارات.- ج.8. صید و ذباحه، خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها ....- ج.9. نکاح (از اولیای عقد تا انتها)....- ج.10. قضا، شهادات، حدود، قصاص ... .

موضوع : فقه جعفری -- رساله عملیه -- پرسش‌ها و پاسخ‌ها

*Islamic law, Ja'fari -- Handbooks, manuals, etc. -- Questions and answers

فتوا‌های شیعه -- قرن 14

Fatwas, Shiites -- 20th century

شناسه افزوده : موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)

شناسه افزوده : Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini's Works

رده بندی کنگره : BP183/9/خ8الف47 1396

رده بندی دیویی : 297/3422

شماره کتابشناسی ملی : 3421059

اطلاعات رکورد کتابشناسی : فاپا

آدرس سایت : https://www.icpikw.ir

خیراندیش دیجیتالی : مرکز خدمات حوزه علمیه اصفهان

ویراستار: محمدرضا دهقانزاد

اشاره

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ»

فهرست اجمالى

جلد اول احكام تقليد، طهارت

جلد دوم نماز (از ابتدا تا شرايط شكسته شدن نماز)

جلد سوم نماز (از قواطع سفر تا انتها)، روزه، زكات

جلد چهارم خمس

جلد پنجم حجّ، امر به معروف و نهى از منكر، مكاسب محرمه

جلد ششم بيع (خريد و فروش)، شفعه، صلح، اجاره، جعاله، عاريه، وديعه، مضاربه، شركت، مزارعه، مساقات، دين و قرض، رهن، حجر، ضمان، حواله و كفالت، وكالت، اقرار، هبه

جلد هفتم وقف و نظائر آن، وصيت، يمين و نذر، كفارات

جلد هشتم صيد و ذباحه، خوردنى‌ها و آشاميدنى‌ها، غصب، احياى موات ومشتركات، لقطه، نكاح (از ابتدا تا احكام عقد ازدواج)

جلد نهم نكاح (از اولياى عقد تا انتها)، طلاق، خلع و مبارات، ظهار، مواريث

جلد دهم قضا، شهادات، حدود، قصاص، ديات، مسائل مستحدثه (بيمه، سفته، سرقفلى، بانك‌ها، بليط‌هاى بخت‌آزمايى، تلقيح مصنوعى، تشريح و ترقيع، راديو و تلويزيون، مقررات دولتى، راهنمايى و رانندگى، خريد و فروش و تقسيم اجناس سهميه‌اى، خريد و فروش اجناس قاچاق، ماليات و عوارض، عزادارى، رضايت والدين، مسائل اجتماعى بانوان، مسابقات ورزشى، معارف و مسائل

اسلامى، مسائل امنيتى و كشورهاى بيگانه، ولايت فقيه)

فهرست مطالب

كتاب نماز

شرط وجوب نماز ··· 3

مقدمات نماز ··· 4

مقدمه اول: اوقات نمازهاى يوميه و نوافل آن‌ها ··· 4

نماز شب ··· 5

افضليت خواندن هر يك از نمازهاى يوميه در وقت فضيلت خودش ··· 6

وقت نماز صبح در شب‌هاى مهتابى ··· 10

حكم وقت اختصاصى نماز ··· 12

حكم كسى كه نماز عشايش قضا شود ··· 15

حكم تزاحم وقت نماز با غير آن ··· 16

شرط يقين به دخول وقت براى شروع نماز ··· 18

مقدمۀ دوم: قبله ··· 19

مقدمۀ سوم: ستر و ساتر (پوشش و لباس نمازگزار) ··· 24

شرط اول: پاک بودن لباس نمازگزار ··· 26

شرط دوم: غصبى نبودن لباس نمازگزار ··· 27

شرط سوم: از اجزاء مردار و حيوان حرام گوشت نبودن لباس نمازگزار ··· 31

شرط چهارم: از طلا نبودن لباس نمازگزار در مردان ··· 32

پوشيدن زنان لباس مخصوص مردان را و بالعكس ··· 45

لباس شهرت ··· 48

مقدمۀ چهارم: مكان نمازگزار ··· 50

غصبى نبودن مكان نمازگزار ··· 50

تقدم و تأخر زن و مرد و وجود حائل بين آن‌ها در نماز ··· 91

طهارت مكان و امور معتبره در محل سجده ··· 94

اعتبار استقرار در محل نمازگزار ··· 100

استحباب نماز در مسجد و آداب و احترام آن ··· 102

معناى كراهت در نماز و مكان‌هاى مكروه براى نماز ··· 105

مقدمۀ پنجم: اذان و اقامه ··· 109

مقدمۀ ششم: حضور قلب در نماز ··· 110

افعال نماز ··· 112

نيت ··· 112

تكبيرة الاحرام ··· 117

قيام (ايستادن) ··· 120

قرائت و ذكر ··· 126

ركوع ··· 150

سجده ··· 152

سجده واجب در تلاوت قرآن و سجدۀ شكر ··· 156

تَشَهُّدْ ··· 158

سلام نماز ··· 159

قنوت ··· 160

تعقيب نماز ··· 162

مبطلات نماز ··· 164

نماز آيات ··· 175

احكام خلل در نماز ··· 177

احكام شک ··· 181

حكم شک در افعال نماز ··· 183

حكم شک در عدد ركعت‌هاى نماز واجب ··· 188

حكم شک‌هايى كه اعتبار ندارد ··· 190

حكم ظن (گمان) در كارها و ركعت‌هاى نماز ··· 197

نماز احتياط ··· 198

حكم اجزاى فراموش شدۀ نماز ··· 199

حكم سجدۀ سهو ··· 199

نماز قضا ··· 202

وجوب قضاى نمازهاى فوت شده ··· 202

مطابقت نماز قضا با نماز فوت شده ··· 223

معتبر نبودن ترتيب در غير نمازهايى كه در اداى آن‌ها ترتيب معتبر است ··· 229

وجوب قضاى قدر متيقن از نمازهاى فوت شده ··· 236

موسع بودن وجوب قضاء نماز ··· 244

وجوب نماز قضاى پدر بر پسر بزرگ‌تر ··· 245

نماز استيجارى ··· 258

نماز جمعه ··· 265

شرايط نماز جمعه ··· 277

كسى كه نماز جمعه بر او واجب است ··· 286

وقت نماز جمعه ··· 292

چند فرع دربارۀ نماز جمعه ··· 295

نماز عيد فطر و عيد قربان ··· 303

نمازهاى مستحبى ··· 306

نماز مسافر ··· 307

شرايط شكسته شدن نماز:

اول: پيمودن مسافت شرعى ··· 307

حد مسافت شرعى ··· 323

بلاد كبيره ··· 336

دوم: قصد پيمودن مسافت شرعى از اول سفر ··· 536

سوم: حرام نبودن سفر ··· 544

چهارم: شغل نبودن سفر ··· 545

حكم نماز و روزه افراد راننده ··· 545

حكم نماز و روزه كسانى كه شغلشان در سفر است ··· 588

حكم نماز و روزه افراد دوره‌گرد ··· 692

پنجم: عبور از حد ترخص ··· 712

کتاب نماز

احكام نماز

شرط وجوب نماز

[سؤال 1066] 480

بسمه تعالى

با عرض سلام بر امام، روح الله الموسوى الخمينى، من مى‌خواستم از شما يك سؤال كنم و دوست دارم جواب سؤال من را با دست خط خودتان بنويسيد و مهر يا امضاى خودتان را بزنيد.

سؤال: هر كس كه نماز را بلد باشد و توانايى خواندن نماز را داشته باشد، نماز بر او واجب است يا نه؟ والسلام على من اتّبع الهدى

بسمه تعالى، كسى كه به حد بلوغ رسيده نماز بر او واجب است و بايد نماز و مسائل آن را ياد بگيرد.

[سؤال 1067] ‘ 645

بسمه تعالى، اگر عاقل نباشند تكليف ندارند.

مقدمات نماز

مقدمه اول: اوقات نمازهاى يوميه و نوافل آن‌ها

اشاره

[سؤال 1068] ‘ 333

بسمه تعالى، نسبت به ايام سال و مكان‌ها، ساعت مختلف مى‌شود.

[سؤال 1069] ‘ 6446

بسمه تعالى، نماز غفيله از رواتب يوميه نيست و درك ثواب هر دو شايد موقوف باشد، به اين‌كه هر يك جدا به‌جا آورده شود.

[سؤال 1070] 481

بسمه تعالى

نايب الامام، مروّج الاحكام، اعلم الفقهاء، الامام الخمينى، روحى فداكم و زيد عمركم العالى، محترماً استفتا مى‌نمايد:

نمازگزار در نماز مستحبى كه نشسته مى‌خواند، قصد داشته كه براى درك ثواب نماز ايستاده، يك يا دو آيه به آخر سوره مانده، ايستاده بخواند، غفلةً يا سهواً سوره را تمام كرده است. آيا مى‌تواند بايستد و براى درك ثواب نماز ايستاده يك يا دو آيه ايستاده بخواند، يا نه؟

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

نماز شب

[سؤال 1071] ‘ 1398

بسمه تعالى، ترتيب نماز شب در رسالۀ عمليه و در كتب ادعيه مذكور است.

[سؤال 1072] ‘ 7011

بسمه تعالى، مى‌تواند براى هر فرد مؤمنى كه انسان بخواهد دعا نمايد.

[سؤال 1073] ‘ 215

بسمه تعالى، نماز شب به جاى نماز قضا محسوب نيست.

[سؤال 1074] ‘ 3034

بسمه تعالى، در رساله عمليه و كتب ادعيه مذكور است.

[سؤال 1075] ‘ 1550

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

افضليت خواندن هر يك از نمازهاى يوميه در وقت فضيلت خودش

[سؤال 1076] ‘ 662

بسمه تعالى، در رساله عمليه ذكر شده است.

[سؤال 1077] ‘ 7061

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1078] 482

بسمه تعالى

محضر محترم حضرت آيت الله العظمى، قائد عظيم الشأن، امام خمينى، ادام الله ظله العالى، السلام عليكم و رحمة الله

آيا در نماز ظهر و عصر و مغرب و عشا، اصل بر جمع است يا بر تفرّق؟

بسمه تعالى، هر يك را در وقت فضيلت آن - به نحوى كه در رسالۀ عمليه مذكور است - بخوانند افضل است.

[سؤال 1079] 483

بسمه تعالى

سلام بر رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران، امام خمينى. ان شاء الله كه حالتان خوب هست. از خداى تبارك و تعالى، بقا و طول عمر جناب‌عالى را خواستارم.

چند سؤالى برايم مطرح شده كه به عرضتان مى‌رسانم.

بسمه تعالى، مانع ندارد.

بسمه تعالى، اگر از روى عمد نبوده اشكال ندارد و احتياط مستحب آن است كه بعد از نماز، دو

سجدۀ سهو به‌جا آورد.

بسمه تعالى، تابع مقررات دولت اسلامى است.

و...) آيا اشخاصى كه از طرف مساجد هستند (فعلاً به بسيج اقتصادى واگذار شده است) حق دارند كه براى بررسى اين‌كه اين شخص يا اشخاص، جنس مورد تقاضايش را احتياج دارد يا ندارد، به داخل منزلش بروند و تحقيق بكنند و صحت موضوع را به اثبات برسانند؟ تكليف چيست؟ لطفاً بفرماييد.

بسمه تعالى، با رضايت صاحب خانه مانع ندارد.

بسمه تعالى، اگر تهران، قبل از كبيره شدن آن، وطن شما بوده و از آن‌جا تا بهشت زهرا به مقدار

مسافت نباشد، حكم مسافر پيدا نمى‌كنيد؛ و در غير اين صورت، نماز را بايد شكسته بخوانيد.

[سؤال 1080] 484

بسمه تعالى

سلام عليكم، ضمن عرض ادب به حضور زاهد و فاضل عالى‌قدر عصر اسلام، رهبر عظيم‌القدر و عظيم الشأن، راهنمايى بفرماييد كه آيا وقت نماز عصر، خاصّ مى‌باشد يا مى‌توان بدون كم‌وكاست شدن اجر آن، بعد از نماز ظهر خواند؟

بسمه تعالى، خواندن نماز عصر بعد از نماز ظهر صحيح است، ولى وقت فضيلت دارد كه در رساله مذكور است.

[سؤال 1081] 485

بسمه تعالى

به نام الله، پاسدار حرمت خون شهيدان، دفتر حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، روحى فداه، ضمن عرض سلام و آرزوى سلامتى و طول عمر امام عزيز، مسأله‌اى را از آن دفتر محترم استفتا مى‌نمايم.

در فرمان 16 ماده‌اى حضرت امام - جهت خودسازى به دانشجويان انجمن اسلامى ايرانى مقيم در هند - تأكيد شده است كه نمازهاى پنجگانه را در پنج وقت بخوانيد؛ از طرف ديگر در رسالۀ احكام، طبق فتواى امام مستحب است كه نماز، اول وقت به پا داشته شود و اول وقت نمازهاى عصر و عشا هم به ترتيب، چهار ركعت پس از اذان ظهر و سه ركعت پس از اذان مغرب ذكر شده است. با توجه به اين مطلب كه در صورت پنج وقته خواندن نماز مى‌بايست نمازهاى عصر و عشا را به تأخير انداخت، بهترين وقت نمازهاى عصر و عشا چه موقع است؟

بسمه تعالى، حكم همان است كه از رساله نقل كرده‌ايد.

[سؤال 1082] 486

بسم الله الرحمن الرحيم ربيع‌الاول 1402 ق

والصلاة والسلام على أشرف الكائنات، محمد صلى‌الله‌عليه‌و‌آله‌وسلم الميامين الطاهرين.

سماحة مرجع المسلمين و جميع مستضعفي العالم و قائد الاُمّة و مجدّد الدين و نائب بقية الله في الأرض - أرواحنا له الفداء - و مؤسّس جمهورية إيران الإسلامية، السيد الحاج آية الله العظمى روح الله الموسوي الخميني العظيم، متَّع الله المسلمين بطول بقائكم حتّى ظهور وليّه عليه‌السلام.

سيدي و إمامي و مرجعي اُريد مشورتكم؛ إنّني رأيت جماعة من المسلمين الملتزمين يفرّقون بين الصلاة و سألتهم سبب ذلك ادَّعوا: أنّ سماحتكم تفرّقون بين الصلاة؛ فهل هذا صحيح أم أنّكم - أقصد سماحتكم - تجمعون بين الظهرين و العشائين

و الجواب بقلمكم و بيدكم الكريمة لأحتفظ بها و أتبرّك بها و هذه اُمنيتي لأنّني لم اُوفِّق برؤيتكم شخصياً، فهل اُوفِّق بالنظر إلى كتابتكم و أبقاكم الله حتى ظهور المهدي عليه‌السلام. والسلام عليكم ورحمة الله وبركاته

بسم الله الرحمن الرحيم، لا مانع من الجمع بين الظهرين و بين العشائين ولكن الأفضل الإتيان بالظهر في أوّل وقت فضيلتها و بالعصر في أوّل وقت فضيلتها وكذلك في العشائين.

[سؤال 1083] 487

بسمه تعالى

ضمن عرض سلام و آرزوى هرچه طولانى‌تر شدن عمر رهبر عزيزمان امام خمينى، خواهشمندم به اين سؤال جواب دهيد:

در مورد رهنمودهاى امام خمينى در جهت خودسازى جوانان كه فرموده بوديد: «نمازهاى پنجگانه را در پنج وقت بخوانيد؛ نماز شب را حتماً به پا داريد»، آيا فرضاً نماز ظهر تمام شد و وارد وقت مشترك شديم، وقتى كه مى‌خواهيم نماز عصر را بخوانيم، ساعت چند بعد از ظهر است؟ و اگر چند مدتى انسان نتوانست نماز شب را به‌پا دارد،، چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى، اوقات نماز در رساله ذكر شده است.

[سؤال 1084] ‘ 5575

روى ساعت براى من وقت‌هايش را مشخص بفرماييد. خلاصه علاقه شديد دارم كه روزها را به كار بپردازم و در ميانش كه بيكار هستم به ذكر دعا مشغول شوم و شب‌ها نيز به عبادت و دعا بپردازم، پس لطف كنيد تمام دعاها را در روزها و شب‌هاى معين و ساعات مخصوص خود براى من بنويسيد.

بسمه تعالى، به رساله عمليه و كتب مربوطه مراجعه نماييد.

[سؤال 1085] 488

بسمه تعالى 30 / 6 / 1361

محضر مبارك رهبر انقلاب و بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران، حضرت امام خمينى، روحى فداه

اگر بخواهيم نمازمان را در پنج وقت بخوانيم موقعِ اذانِ نماز عصر و نماز عشا را مرقوم فرماييد. خداوند توفيق عبادت و بندگى به همه عطا فرمايد و ما را با شهدا و صالحين محشور فرمايد.

بسمه تعالى، وقت آن قبل از نماز عصر يا عشا است.

وقت نماز صبح در شب‌هاى مهتابى

[سؤال 1086] 489

بسمه تعالى

شب‌هايى كه مهتاب تا صبح هست، اگر كسى يقين كند كه فجر صادق طالع شده، مى‌تواند نماز صبح را بخواند يا بايد صبر كند تا سفيدۀ صبح بالحس آشكار شود؟ وظيفۀ او در امساك روزۀ ماه رمضان چگونه است؟ و در صورتى كه وقت نماز از اول آشكار شدن سفيده باشد، در شب‌هاى ابرى يا در شهرستان‌هايى كه روشنايى برق به حدى زياد است كه بايد خيلى صبر كرد تا سفيده آشكار شود، اگر به اندازۀ ده دقيقه از اول فجر متيقن صبر كند؛ بعد از ده دقيقه، وقت نماز صبح هست يا خير؟

بسمه تعالى، احتياط لازم در شب‌هاى مهتاب آن است كه صبر كند تا سفيدۀ صبح در افق ظاهر شود و غلبه كند بر روشنايى مهتاب، بلكه خالى از وجه نيست و اين حكم در روشنى برق و شب‌هاى ابر نيست. و در روزه احتياط كنند در شب‌هاى مهتاب، اگر چه بعيد نيست كه لازم نباشد امساك قبل از آنچه كه ذكر شد.

[سؤال 1087] 490

بسمه تعالى

آيا در وقت اذان صبح، ميان شب‌هاى مهتابى و غير مهتابى فرق واقعى است يا ظاهرى؟ و آيا روشن شدن افق اگر طبق ساعت و مشاهدۀ فجر در روز قبل معلوم باشد، با وجود مانع از جهت روشنى ماه يا وجود ابر غليظ، واقعاً براى نماز كفايت مى‌كند يا اين‌كه بايد فجر، با فرض روشنى مهتاب و ابر، روشن و واضح شود؟

بسمه تعالى، بايد طلوع فجر محسوس شود و بين شب‌هاى مهتابى و غير آن‌ها فرق هست و ساعت و محاسبات علمى ميزان نيست.

[سؤال 1088] ‘ 1870

بسمه تعالى، ميزان، شب‌هايى است كه روشنايى ماه بر طلوع فجر غالب است و بايد براى نماز صبر كند تا روشنايى طلوع فجر احراز شود.

[سؤال 1089] 491

بسمه تعالى

ظاهراً اذان صبح راديو بر اساس طلوع فجر طبق استخراج مؤسسه ژئوفيزيک

است. آيا چنين وقتى شرعاً معتبر است يا بايد فجر با چشم عادى ديده شود و افق روشن گردد؟

بسمه تعالى، ميزان تبين حسى است نه علمى؛ بنابراين بايد طلوع فجر قابل رؤيت به چشم عادى باشد.

[سؤال 1090] 492

بسمه تعالى

با توجه به نظر حضرت‌عالى در مورد تأخير وقت نماز صبح در شب‌هاى مهتابى و با توجه به اين‌كه اين مسأله در رساله حضرت‌عالى ذكر نشده است؛ آيا كسانى كه طبق رساله عمل كرده و از نظريه آن حضرت اطلاع نداشته‌اند، نمازهاى صبح را كه در گذشته انجام داده‌اند بايد قضا كنند؟

بسمه تعالى، قضا لازم نيست؛ مگر يقين كند كه نماز را در غير وقت خوانده است.

[سؤال 1091] ‘ 991

بسمه تعالى، ميزان ديده شدن جرم آفتاب در افق نماز گزار است.

حكم وقت اختصاصى نماز

[سؤال 1092] 493

بسمه تعالى 23 / 5 / 1361

دفتر امام، سلام عليكم، با درود فراوان بر امام امت و آرزوى سلامتى آن جناب از خداوند تبارك و تعالى

قبل الزوال... بل لو وقع تمام العصر في وقت الظهر صحّ على الأقوى».

تمام عصر در وقت ظهر نتيجتاً ظهر قبل از دخول مى‌شود در صورتى كه در همين باب مسأله 14: «لو تيقّن بدخول الوقت فصلى... فإن وقع تمام الصلاة قبل الوقت بطلت». خواهشمند است بيان فرماييد كه فتواى آن جناب چيست؟

بسمه تعالى، منظور صحت نماز عصر در فرض مرقوم است نه صحت نماز ظهرى كه قبل از وقت واقع شده، بلكه در چنين فرضى نماز ظهر باطل است و بايد اعاده شود.

خواهشمند است بيان فرماييد كه فتواى صريح شما در تحرير كدام مسائل است؟

بسمه تعالى، اقوا فتوا است و مشكلٌ يا فيه اشكال فتوا نيست.

[سؤال 1093] 784

بسمه تعالى، در مورد تقيه مانع ندارد.

[سؤال 1094] 3344

بسمه تعالى، از حين زوال سرخى افق شرقى تا نصف شب، وقت نماز مغرب و عشا است، كه اول وقت به مقدار اداى نماز مغرب، مختص به نماز مغرب و آخر وقت به قدر اداى نماز عشا، مختص به نماز عشا است.

[سؤال 1095] 7006

بسمه تعالى، نبايد تا نصف شب به تأخير افتد و در صورت تأخير، تا پيش

از اذان صبح به قصد ما في الذمّه بايد خوانده شود.

[سؤال 1096] 5760

بسمه تعالى، اول مغرب و نصف شب را مشخص نماييد؛ قبل از مغرب، به مقدار اداى نماز عصر، مخصوص عصر و قبل از نصف شب، به مقدار اداى نماز عشا، مخصوص نماز عشا است.

[سؤال 1097] 1466

بسمه تعالى، مانع ندارد.

[سؤال 1098] 1377

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1099] 494

بسمه تعالى 7 / 8 / 1361

با عرض سلام خدمت تمامى كاركنان دفتر امام خمينى، سؤالاتى را عنوان مى‌كنم.

بسمه تعالى، منظور، وقت اذان است كه وقت نماز مغرب داخل مى‌شود.

بسمه تعالى، حرام نيست مگر آن‌كه ضرر داشته باشد.

بسمه تعالى، حرام نيست.

بسمه تعالى، در حكم عكس است.

بسمه تعالى، واجب بر مرد پوشاندن عورتين است.

بسمه تعالى، موسيقى مطرب حرام است و صداهاى مشكوك مانع ندارد. خريد و فروش و استعمال آلات لهو حرام است.

بسمه تعالى، اگر احراز كند يا احتمال دهد كه مجتهد دوم اعلم است واجب است على الاحوط به مجتهد دوم عدول نمايد.

شئونات و مسائل دينى؟

بسمه تعالى، مرجع تقليد بايد در مسائلى كه از او مى‌خواهند تقليد كنند اعلم از ديگران باشد.

بسمه تعالى، ماهى فلس‌دار حلال است.

حكم كسى كه نماز عشايش قضا شود

[سؤال 1100] 145

روزه بگيرد. درست است يا خير؟

بسمه تعالى، واجب نيست.

[سؤال 1101] 727

بسمه تعالى، واجب نيست.

[سؤال 1102] 4183

بسمه تعالى، اصل روزه در فرض مسأله و قضا و كفاره واجب نيست.

[سؤال 1103] 495

بسمه تعالى 10 / 9 / 1361

مسئول محترم دفتر امام خمينى

كسى كه نماز مغربش را بخواند و نماز عشا را فراموش كند، فرداى آن شب، روزه براى ايشان واجب است يا نه؟

لطفاً جواب به صورت كامل باشد.

بسمه تعالى، واجب نيست، اگرچه موافق احتياط است.

حكم تزاحم وقت نماز با غير آن

[سؤال 1104] 683

آيا بايد پس از كمى كه پيش مهمان نشستيم، از او عذر بخواهيم و به خواندن نماز مشغول شويم و يا اين‌كه هنگامى كه مهمان رفت، نمازمان را بخوانيم؟

بسمه تعالى، مستحب است نماز را اول وقت بخوانند.

[سؤال 1105] 4897

بسمه تعالى، نماز بخواند.

[سؤال 1106] 5729

بسمه تعالى، اگر مى‌تواند جمع كند و اگر ممكن نيست و بچه بى‌تاب مى‌شود بچه را شير دهد.

[سؤال 1107] 1325

بسمه تعالى، هر كس متمكن است بايد با تمام شرايط نماز بخواند و ديگران به هر نحو ممكن است بايد نماز بخوانند.

شرط يقين به دخول وقت براى شروع نماز

[سؤال 1108] 496

بسمه تعالى

پس از عرض سلام، به طورى كه معمول است براى دخول وقت نماز، مردم گوش به رسانه‌هاى گروهى مى‌دهند. از طرفى رسانه‌هاى گروهى از روز قبل برنامۀ اوقات شرعى را اعلام مى‌كنند. آيا مى‌شود به همين اكتفا كرد و بعد از پخش اذان از راديو و تلويزيون يقين به دخول وقت نماز كرد يا خير؟

بسمه تعالى، اگر موجب اطمينان به دخول وقت باشد، اعتماد بر آن مانع ندارد.

[سؤال 1109] 2068

بسمه تعالى، با شك در دخول وقت نماز مجزى نيست ليكن بهتر آن است كه جمع كند بين نماز در توقف‌گاه با شك در وقت و بين نماز در بين راه بعد از يقين به وقت.

[سؤال 1110] 1870

و شام تغيير مى‌كند؟

بسمه تعالى، بلاد، مختلف است و در هر يك از نمازها بايد دخول وقت احراز شود.

[سؤال 1111] 3344

بسمه تعالى، اگر اطمينان به دخول وقت دارد، مى‌تواند نماز بخواند.

[سؤال 1112] 7394

بسمه تعالى، بايد يقين به دخول وقت پيدا شود.

[سؤال 1113] 2852

بسمه تعالى، بايد يقين به دخول وقت حاصل شود.

مقدمۀ دوم: قبله

[سؤال 1114] 497

بسمه تعالى 29 / 2 / 1361

محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى، الامام الخمينى، ادام الله بقائه و متّع الله المسلمين بطول بقائه، محترماً سلام معروض مى‌دارم.

در بسيارى از مساجد، قبله به سمت راست يا چپ مى‌باشد؛ براى اين‌كه جمعيت بيشترى از مسجد استفاده نمايند، صف‌هاى جماعت را مستقيم مى‌بندند و خودشان منحرف مى‌ايستند. بفرماييد كه اين صورت، اشكالى ندارد يا اين‌كه

بايد صف‌ها را هم منحرف ببندند؟

بسمه تعالى، بايد رو به قبله بايستند.

[سؤال 1115] 687

بسمه تعالى، به هر نحو مى‌تواند نماز بخواند.

[سؤال 1116] 5622

بسمه تعالى، اگر انحراف به حدى است كه از طرف راست و چپ قبله تجاوز كرده نماز باطل است و اگر اين مقدار نيست رو به قبله بايستد و نماز را تمام كند صحيح است در صورتى كه در نماز استقرار داشته باشد.

[سؤال 1117] 498

بسمه تعالى 4 / 2 / 1361

حضور محترم امام امت، خمينى بت‌شكن و رهبر محرومان و مستضعفين جهان

با آرزوى موفقيت و طول عمر براى آن رهبر عالى‌قدر، محترماً به عرض مى‌رساند كه دو سؤال براى من پيش‌آمده است:

بسمه تعالى، بايد تحقيق كند و رو به قبله نماز بخواند و اگر نمى‌تواند علم پيدا كند، به طرفى كه مظنّه دارد بايستد.

بسمه تعالى، اعضاى باقيمانده را وضو دهد و اگر خودش نمى‌تواند، از ديگران كمك بگيرد كه به نيابت او، بقيۀ اعضاى او را وضو دهد.

[سؤال 1118] 499

بسمه تعالى 19 / 9 / 1358

محضر مبارک رهبر انقلاب حضرت امام خمينى، دامت افاضاته، پس از عرض سلام، از حضرت‌عالى استدعا مى‌شود در مورد مسائل زير نظر خويش را مرقوم فرماييد:

بسمه تعالى، انحراف مذكور در مورد جهل، موجب بطلان نماز نيست.

بسمه تعالى، در فرض مسأله بدون رضايت مالک جايز نيست.

[سؤال 1119] 500

بسمه تعالى 22 / 12 / 1361

دفتر امام خمينى، سلام عليكم، اميدوارم همواره در تمام مراحل موفق و مؤيّد و منصور باشيد. خواهشمندم به اين سؤال پاسخ فرماييد. قبلاً و قلباً متشكرم.

حياطى را با يكى از همكاران اجاره نموده‌ايم و در بدو ورود چون ديدم نجارى كه جهت تعمير درب‌ها آمده بود نماز مى‌خواند و لذا به علت عدم آگاهى فكر كردم كه قبله‌اش درست است؛ ولى بعدها مشكوك شدم كه شايد قبله‌مان درست نيست. در نتيجه پس از بررسى متوجه شدم كه كلاً قبله اشتباه بوده و مدت‌ها است كه نماز خوانديم، منتها با قبله نادرست. حالا وضع نمازهاى خوانده شده چه مى‌شود؟ و در

اين مدت مهمان‌هايى كه آمده‌اند و بنا به گفته ما آن‌گونه نماز خوانده‌اند، وضع نماز آن‌ها چه مى‌شود؟

بسمه تعالى، اگر نمازهايى كه خوانده‌ايد بين 180 درجه سمت راست و چپ قبله واقع شده صحيح است؛ ولى از اين به بعد بايد تحقيق كنيد و رو به قبله نماز بخوانيد.

[سؤال 1120] 2885

بسمه تعالى، بايد رو به قبله بايستند و چنانچه انحراف به طورى باشد كه رو به قبله صدق نكند، بايد مراعات شود.

[سؤال 1121] 2894

بسمه تعالى، بايد به چهار طرف نماز بخواند و اگر چهار نماز ممكن نيست، به هر مقدار كه تمكّن دارد مى‌تواند اكتفا كند.

[سؤال 1122] 1090

بسمه تعالى، مانع ندارد. ولى بايد رو به قبله بايستند.

[سؤال 1123] 501

بسمه تعالى 23 / 7 / 1361

مديريت محترم دفتر استفتاى امام خمينى، سلّمه الله تعالى، سلام عليكم

استدعا دارد فتواى حضرت امام خمينى - مدّ ظله العالى - را در مورد دو سؤال زير اعلام فرماييد:

بسمه تعالى، اتصال پا به كف زمين لازم نيست.

بسمه تعالى، اشكال ندارد و مبطل نيست، ولى در حالى كه مشغول به قرائت يا تسبيحات اربعه است اين عمل را انجام ندهد.

[سؤال 1124] 502

بسمه تعالى چهارم صفر المظفر 1400 ق

محضر انور زعيم عالى‌شأن، مرجع عالى‌قدر، حضرت مستطاب آيت الله العظمى آقاى حاج آقا روح الله خمينى، متع الله المسلمين بطول بقائه الشريف

آيا در سراسر (از شرق تا غرب) زمين شمال كعبۀ معظمه توجه و توجيه به نقطۀ جنوب، و به نقاط متّصله‌اش (در يمين و يسارش) كافى در استقبالات واجبه مى‌باشد يا خير؟

بسمه تعالى، كافى نيست و كعبۀ معظمه قبله است.

[سؤال 1125] 503

بسمه تعالى

با درود فراوان بر شما اى امام، اى عصارۀ نيكى و پايدارى، نمى‌دانم كدام كلمات را به بازى جملات بياورم تا آنچه را كه در هر تپش قلبم گويا است و در رگ‌هايم جارى،

بيان سازم. مى‌دانيد هميشه كلمات و جملات در موقع طغيان احساسات گم مى‌شوند و نمى‌توان آنچه را كه لازم است و مى‌بايست نوشت، بر روى كاغذ آورد.

قبل از طرح سؤال خودم، از خداوند بزرگ براى شما آرزوى سلامتى كامل و عمر بيشتر را دارم.

چندى است كه سؤالى پيش آمده بدين‌قرار: كرۀ زمين گرد مى‌باشد و مكه در يک قسمت قرار گرفته، اگر شخصى درست آن طرف مكه يعنى كف پايش با كف مكه به وسيلۀ قطر كامل زمين متصل گردد. اين شخص به كدام سمت بايد نماز بخواند؟ البته لازم به تذكر است، آن طرف مكه اقيانوس مى‌باشد. اما بر حسب تصادف كسى كه سوار كشتى است و در همان نقطه مى‌باشد، به كدام طرف نماز بخواند؟

ضمناً چون يک فرد از اين جامعه مى‌باشم و آرزوى ديدار شما را دارم نمى‌دانم چگونه اين عطش را اندكى آرامش بخشم. باور كنيد كه از خداوند هميشه خواسته‌ام و مى‌خواهم كوچك‌ترين ناراحتى شما را بر من نازل كند. البته اگر لياقت چنين سعادتى را داشته باشم.

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، اگر در نقطه‌اى از كرۀ زمين قرار گيرد كه از هر طرف فاصله‌اش با مكۀ مكرمه مساوى باشد، به هر يک از چهار طرف نماز بخواند صحيح است.

مقدمۀ سوم:

ستر و ساتر (پوشش و لباس نمازگزار)

[سؤال 1126] 504

بسمه تعالى

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1127]

بسمه تعالى، نماز باطل نيست.

بسمه تعالى، نمازش صحيح است.

[سؤال 1128] 614

بسمه تعالى، مانع ندارد؛ و رسيدن مو به زمين، با فرض رعايت ستر كامل ضرر ندارد.

[سؤال 1129] 7006

بسمه تعالى، در صورتى كه مانع قرائت نشود اشكال ندارد.

[سؤال 1130] 130

بسمه تعالى، اگر حجاب و ساتر به نحوى باشد كه بدن ديده شود كافى نيست.

[سؤال 1131] 3004

بسمه تعالى، گذشت كه هر يك از زن ومرد وظيفۀ خاصى دارند.

[سؤال 1132] ‘ 5540

بسمه تعالى، تكليف الهى است.

شرط اول: پاک بودن لباس نمازگزار

[سؤال 1133] 687

بسمه تعالى، اگر فقط يكى از لباس‌هايش كه بتواند ستر عورت كند پاك باشد، بايد با آن نماز بخواند و بقيه را بكند و نجاست بدن را كه نمى‌تواند برطرف كند، مانع ندارد.

[سؤال 1134] 2894

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، به هر نحو كه ميسور است نماز بخواند مجزى است.

[سؤال 1135] 6969

آلوده شود نماز با آن لباس جايز است؟ بيان فرماييد.

بسمه تعالى، مانع ندارد.

شرط دوم: غصبى نبودن لباس نمازگزار

[سؤال 1136] 505

بسمه تعالى 5 / 12 / 1361

خدمت امام امت سلام

اميدوارم كه حالت خوب باشد و سلام مرا كه از فرسنگ‌ها دور و از لابه‌لاى الله اكبر و لا اله الا الله شهيدان و گلگون كفنان كشور اسلاميمان مى‌گذرد بپذيرى.

دخترى 17 ساله هستم كه مسأله‌اى برايم پيش‌آمده است. آن مسأله در مورد نماز خواندن است. اين‌كه شما در رسالۀ خود گفتيد: «مكانى كه نماز مى‌خوانيد بايد غصبى نباشد. و لباسى هم كه مى‌پوشيد بايد پاك باشد و...» من همۀ مسائل مربوط به نماز را رعايت كردم و فقط در اين مسأله مانده‌ام كه لباسى كه من مى‌پوشم از خودم نيست. يعنى كهنۀ اين و آن است. يعنى يك تكه‌اش از خواهرم است كه شوهر دارد و خلوتى در غياب شوهرش مى‌آورد و مى‌دهد به ما كه بپوشيم. يكى از بچۀ دايى‌ام است كه مادر بزرگم دور از چشم زن‌دايى‌ام مى‌آورد كه ما بپوشيم و يك تكه هم از بچۀ خواهر ديگرم است. خلاصه اين‌كه لباسم براى نماز از خودم نيست. و اگر هم باشد يك تكه. کى‌خواهم بدانم نمازى كه مى‌خوانم از خودم است يا از صاحب لباس. حتماً شما مى‌گوييد كه پدرت لباس بخرد. پدرم يك دكان بقالى دارد كه روزى سه چهار من ماست مى‌برد و مى‌فروشد. و خرجى خانه‌مان را در مى‌آورد. و پدرم با همۀ سعى و كوششى كه مى‌كند، مى‌تواند خرج خانواده‌مان را دربياورد و تأمين كند. و چندان پولى در نمى‌آورد كه بتواند براى ما لباس بخرد به خاطر همين هم ما بايد لباس‌هاى كهنه بپوشيم. اميدوارم كه بتوانى جواب مرا بدهى. و مرا در زندگى راهنمايى بكنى.

به اميد پيروزى رزمندگان عزيز و طول عمر شما امام عزيز

بسمه تعالى، اگر پارچه يا لباس با رضايت صاحب آن به شما داده مى‌شود مى‌توانيد بپوشيد و نماز شما در آن صحيح است.

[سؤال 1137] 506

بسمه تعالى

محضر حضرت آيت الله العظمى خمينى مدّ ظله العالى

شخصى قريه‌دار است تمام مال و خانه و زندگى او از مال مردم مى‌باشد و آن شخص نماز مى‌خواند و روزه مى‌گيرد و مكه هم مى‌رود و هنوز از حرام خوردن توبه نكرده تمام عبادت‌هاى آن چطور مى‌شود؟ شما امر بفرماييد.

بسمه تعالى، عبادات او صحيح است لكن بايد از ارتكاب محرّمات دست بردارد و توبه كند بلى اگر لباس او در حال نماز يا مكان نماز او غصبى باشد نمازش صحيح نيست و همچنين اگر لباس او در حال طواف غصبى باشد مضر به صحت طواف است.

[سؤال 1138] 507

بسمه تعالى

با درود و سلام بر امام مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و نايب بر حقش امام خمينى و با درود به شهداى اسلام، سلام عليكم:

مسأله‌اى كه مطرح است اين‌گونه است كه دخترى كه مى‌خواهد ازدواج كند و قاعدتاً پدر به او جهازيه مى‌دهد و دختر مى‌داند كه پول اين جهيزيه كاملاً از راه حلال نبوده، و پول مخلوط به حرام شده، و شايد بعضى از اجناس آن كاملاً با پول حرام بوده اما مشخص نيست كه مثلاً كدام جنس، حالا تكليف اين دختر چيست. با توجه به اين‌كه تأمين مالى ندارد كه بخواهد جهيزيه تهيه كند آيا اين جهيزيه براى او حلال است و مى‌تواند از آن استفاده كند و نمازى كه در روى فرش آن مى‌خواند درست

است و همين‌طور گاهى مهمان مى‌آيد و در آن‌جا نماز مى‌خواند و از وسايل منزل استفاده مى‌كند و اگر اشكال دارد به چه ترتيب مى‌تواند زندگيش را حلال كند؟

و در همين رابطه اگر در خانه پدر زمانى كه بوده و پدر برايش چيزهايى از طلا مثل گردنبند يا النگو و... خريده و متعلق به دختر شده آيا اين طلاها هم براى او حلال است و مى‌تواند استفاده كند يا نه و به چه ترتيب مى‌تواند آن‌ها را حلال كند و استفاده كند.

بسمه تعالى، اگر يقين ندارد كه در جهيزيه‌اى كه به او داده شده يا در مالى كه مورد تصرف او است حرام است مى‌تواند در آن تصرف كند و چيزى بر او نيست ولى اگر يقين دارد تصرف جايز نيست.

[سؤال 1139] 1655

بسمه تعالى، اگر علم نداشته‌اند، قضا واجب نيست.

[سؤال 1140] 6317

بسمه تعالى، بنابر احتياط حكم لباس غصبى را دارد و نماز در آن محكوم به بطلان است.

[سؤال 1141] 3839

بسمه تعالى، ضررى به صحت نماز ندارد.

[سؤال 1142] 508

بسمه تعالى 16 / 11 / 1361

محضر مبارک امام امت، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى دام ظله العالى

با بهترين تحيات و آرزوى سلامتى آن امام عزيز به عرض مى‌رساند:

بسمه تعالى، اگر احتمال دهيد كه روى موازين در اختيار شما قرار داده‌اند مى‌توانيد در آن تصرف كنيد و با آن نماز بخوانيد.

بسمه تعالى، اگر از وطن اعراض نكرده نمازش در آن‌جا تمام است.

به اميد پيروزى حقّ بر باطل و رسيدن نداى اسلام به تمام جهان و پيروزى رزمندگان اسلام بر كفر

[سؤال 1143] 1325

بسمه تعالى، اگر به او بخشيده شده جايز است وگرنه جايز نيست.

[سؤال 1144] 6602

بسمه تعالى، در صورتى كه از اول قصد ندادن اجرت نداشته نماز صحيح است.

[سؤال 1145] 5393

بسمه تعالى، مانع ندارد.

شرط سوم: از اجزاء مردار و حيوان حرام گوشت نبودن لباس نمازگزار

[سؤال 1146] 509

بسمه تعالى

پوست گاو كه حرام شده - يعنى گاو كه خود مرده - پوست آن را دباغ خانه چرم مى‌سازد آن را تسمه و كمربند درست مى‌كند با آن كمربند آيا نماز جايز است؟

بسمه تعالى، جلد ميته نجس است و با دباغى پاك نمى‌شود و نماز با آن باطل است.

[سؤال 1147] 510

بسمه تعالى

در كتاب توضيح المسائل در مسأله 105 فرموده‌ايد سگ و خوك دريايى پاك است اما نفرموديد اگر با پوست آن‌ها لباس درست كند نماز با آن جايز است يا نه؟

بسمه تعالى، سگ و خوك دريايى از حيوانات حرام گوشت است و نماز در پوست يا ساير اجزاى آن باطل است.

[سؤال 1148] 6630

بسمه تعالى، صحيح نيست.

[سؤال 1149] 1117

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1150] 7424

بسم الله تعالى، ما مضى من صلاته محكوم بالصحّة.

شرط چهارم: از طلا نبودن لباس نمازگزار در مردان

اشاره

[سؤال 1151] 511

بسمه تعالى

بسمه تعالى، پوشيدن طلاى زرد بر مردان حرام است و طلاى سفيد اشكال ندارد.

بسمه تعالى، خمس ندارد؛ مگر آن‌كه از پولى تهيه شده باشد كه بايد خمس آن را بدهد.

بسمه تعالى، احتياط آن است كه نيت مافى‌الذمّه كند؛ گرچه مى‌تواند به نيت منوب عنه انجام دهد.

اولاً: آيا فرقى بين طواف عمره و طواف حج مى‌توان تصور كرد يا نه؟

ثانياً: اين زن فعلاً مُحرم است يا خير؟

ثالثاً: در صورت مُحرم بودن، نامبرده تا چند سال ديگر برايش مقدور نيست كه اين عمل را برود و صحيحاً انجام دهد؛ آيا مى‌تواند جهت حجة الاسلام خود نايب بگيرد يا آن‌كه صبر نمايد ولو چند سال طول بكشد؟

رابعاً: نامبرده عالم به تمام محرّمات بر شخص محرم است؛ از طرفى مجبور است كه مرتكب بعض آن‌ها گردد چون ازالۀ مو و ناخن آيا معاف از كفاره است يا خير به تعداد انجام دو عمل مذكور ولو چند سال طول بكشد بايد كفاره بدهد؟

و السلام عليكم و رحمة الله و بركاته

بسمه تعالى، اگر از روى علم و عمد نبوده حج او باطل نيست ولى طواف و نماز را بايد اعاده كند و اگر خودش نمى‌تواند بايد نايب بگيرد و فرقى بين طواف عمره و طواف حج نيست و اگر طواف نساء و نماز آن را صحيح انجام داده از احرام خارج شده است.

[سؤال 1152] 512

بسمه تعالى 14 / 12 / 1361

محضر مبارک رهبر كبير انقلاب اسلامى و مرجع تقليد شيعيان حضرت امام خمينى (روحى له الفداء)، بعد از حمد و سپاس يزدان، و درود بر روان پاك پيامبر عظيم الشأن اسلام صلى‌الله‌عليه‌و‌آله‌وسلم و اوصياء بزرگوارش، سلام عليكم

جعلت فداك، اماما! اگرچه آرزويى جز آسايش و استراحت شما ندارم، اما عشق آشنايى با معارف عاليۀ قرآن مجيد و تلاوت آيات دل‌افروز الهى ز تو دلربا شنيدن، حقير را بر آن داشت كه استدعا كنم در صورت امكان، با تفاسير ارزنده‌تان چون گذشته ما را از اسرار كتاب خدا باخبر سازيد.

ضمناً توضيح بفرماييد كه آيا نماز خواندن با حلقه ازدواج (طلاى سفيد) مكروه و يا مباح و بلا اشكال است؟

بسمه تعالى، پوشيدن طلاى سفيد (پلاتين) در نماز و غيره جايز است.

[سؤال 1153] 861

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1154] 513

بسمه تعالى 27 / 6 / 1361

محضر مبارک رهبر عالى‌قدر، بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران، آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى، السلام عليكم و رحمة الله و بركاته .

طلاى خالص را كه فلزى است نرم با مقدارى مس مخلوط مى‌كنند تا استحكام آن بيشتر شود. نسبت طلاى خالص را عيار و نسبت مس را بار مى‌گويند. طلاى هجده عيار يعنى طلايى كه در هر يك مثقال بيست و چهار نخودى آن، هجده نخود طلاى خالص و شش نخود مس وجود دارد.

امروزه همان طلاى زرد را با مقدارى بار سفيد؛ يعنى فلز سفيدرنگى كه گاهى امكان دارد پلاتين باشد مخلوط مى‌كنند. آلياژى به دست مى‌آيد كه به نام طلاى سفيد مشهور است. خلاصه آلياژ مصرف شده در جواهر سازى پلاتين نيست، بلكه فقط بار آن تغيير كرده و رنگ مخلوط، متمايل به سفيد است.

آيا حرمت زينت به طلا براى مردان، مربوط به نوع فلز مخلوط شده به آن است كه اگر مس مخلوطش كنند و رنگش زرد باشد حرام؟ و اگر با فلزى سفيدرنگ مخلوطش كنند و رنگش سفيد شود حلال است؟

آيا حرمت زينت به طلا براى مردان مربوط به عيار طلا است كه مثلاً طلاى هجده عيار حرام باشد و طلاى چهارده عيار حلال؟ زيرا هرچه عيار طلا كمتر باشد رنگش به رنگ مس نزديك‌تر خواهد بود و هرچه عيارش بيشتر باشد رنگش به رنگ طلاى خالص (زرد) نزديک‌تر مى‌شود.

بسمه تعالى، ميزان صدق طلاى زرد است كه در عربى به آن ذهب مى‌گويند و طلاى سفيد اگر از اين قسم نباشد مانع ندارد.

[سؤال 1155] 514

بسمه تعالى 19 / 1 / 1362

محضر مقدس حضرت امام خمينى، سلام عليكم

اگر از طلا و فلز ديگرى آلياژى درست كنيم كه نسبت طلا به آن فلز كم باشد استعمال چنين آلياژى به‌صورت مثلاً حلقه انگشترى براى مردان چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى، اگر صدق طلا به آلياژ مزبور نمى‌كند مانع ندارد.

[سؤال 1156] 515

بسمه تعالى 14 / 12 / 1361

حضور محترم رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران، امام خمينى، أطال الله عمره الشريف، سلام عليكم

با عرض ادب؛ در مسأله 831 الى 833 در مورد لباس نمازگزار كه از طلا نباشد، توضيح داده نشده كه طلاى زرد است يا طلاى سرخ و سفيد هم شاملش مى‌شود؛ چون اخيراً پلاتين را اذن فرموده‌ايد، لذا لطف بفرماييد بيان كنيد كه آيا رنگ طلا شرط است يا ذات طلا؟

بسمه تعالى، طلاى سفيد (پلاتين) اشكال ندارد؛ ولى اگر همان طلاى متعارف باشد جايز نيست، هرچند رنگ آن تغيير كرده باشد.

[سؤال 1157] 516

بسمه تعالى 30 / 4 / 1361

با سلام، مى‌خواستيم از دفتر امام سؤال كنيم اين‌كه مى‌گويند: امام فتوا داده‌اند كه براى حلقۀ نامزدى مى‌شود از نوع پلاتين استفاده نمود و حرام نيست. آيا صحت دارد؟ و اصولاً آيا مرد مى‌تواند از پلاتين (به قول زرگرها طلاى سفيد) به عنوان حلقۀ نامزدى استفاده كند؟ و اگر موقع نماز، به دستش باشد، آيا جايز است يا خير؟

بسمه تعالى، به دست كردن حلقۀ طلاى سفيد، براى مردها اشكال ندارد و

حكم طلاى زرد بر آن مترتّب نيست و نماز با آن مانع ندارد.

[سؤال 1158] 5429

بسمه تعالى، براى مردان طلاى سفيد اشكال ندارد مگر آن‌كه همان طلاى زرد باشد و با مخلوط كردن تغيير رنگ داده باشد.

[سؤال 1159] 517

بسمه تعالى 12 / 5 / 1361

محضر مقدس حضرت امام خمينى، با سلام

نماز مرد نمازگزار كه انگشترى از جنس پلاتين (طلاى سفيد) به دست دارد، باطل است يا خير؟ با آرزوى طول عمر با بركت تا زمان ظهور حضرت صاحب عليه‌السلام براى رهبرم

بسمه تعالى، اشكال ندارد و طلاى سفيد براى مرد حرام نيست.

[سؤال 1160] 518

بسمه تعالى

با عرض معذرت از اين‌كه وقت گرامى و با ارزش شما را مى‌گيرم.

مى‌خواستم دقيقاً بدانم كه آيا انگشتر طلاى سفيد (پلاتين) براى مرد حرام است يا خير؟ متشكرم، موفق و سربلند باشيد.

بسمه تعالى، اگر طلاى زرد نيست اشكال ندارد.

[سؤال 1161] 519

بسمه تعالى

محضر مبارک رهبر انقلاب، حضرت امام خمينى، مدّ ظله العالى

حضرت امام! آيا طلاى سفيد با طلاى معمولى فرق دارد؟ و استعمال طلاى سفيد را براى مرد - چه در نماز و چه در غير نماز - جايز مى‌دانيد يا نه؟ و همچنين در مورد انگشتر برليان براى مرد؟

بسمه تعالى، طلاى سفيد و نيز برليان براى مردها اشكال ندارد.

[سؤال 1162] 520

بسمه تعالى 8 / 8 / 1361

حضور محترم دفتر امام خمينى، دامت بركاته

با سلام و دعاى خير براى رزمندگان اسلام و به اميد پيروزى بر كفرپيشگان صدامى، به طور خلاصه سؤالم را عرض مى‌كنم: گذاشتن انگشتر عروسى كه از جنس پلاتين مى‌باشد در حالت عادى و در حين نماز چه صورت دارد؟

خدايا، خدايا، تا انقلاب مهدى علیه السلام، خمينى را نگهدار، والسلام على من اتبع الهدى

بسمه تعالى، اگر طلاى زرد نيست مانع ندارد.

[سؤال 1163] 521

بسمه تعالى

با سپاس حضرت پروردگار و درود فراوان بر رسول كردگار و سلام به محضر شريف حضرت ماندگار، آقا امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف). و با آرزوى سلامتى وجود نازنين امام مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و نايب برحقش امام خمينى. اما بعد:

از حضور مبارک رهبر عزيز، آقايمان خواهانيم كه در موارد زير، عنايات لازم مبذول فرمايند، تا شبهات عقلى و فكرى برطرف گردد.

بسمه تعالى، پوشيدن طلاى زرد براى مرد به هر عنوان كه باشد حرام است؛ ولى طلاى سفيد اشكال ندارد.

بسمه تعالى، نظر به وجه و كفين زن نامحرم، اگر از روى شهوت و قصد ريبه باشد حرام است.

آرايشگران و اهل خانه‌شان تغذيه مى‌كنند چطور است؟

بسمه تعالى، تراشيدن صورت خواه با تيغ باشد يا با ماشين حرام است على الاحوط و اجرت عمل مزبور حرام است على الاحوط.

[سؤال 1164] 1724

بسمه تعالى، اگر پلاتين است اشكال ندارد.

[سؤال 1165] 522

بسمه تعالى 10 / 3 / 1361

ضمن عرض سلام و درود فراوان بر امام امت، خواهشمندم كه نظر امام امت، خمينى كبير را راجع به سؤال زير در نامه ارسال فرماييد.

آيا با حلقۀ نامزدى كه از جنس الماس مى‌باشد، مى‌شود نماز خواند و براى مرد چه صورت دارد؟

بسمه تعالى، پوشيدن حلقۀ الماس و طلاى سفيد براى مرد - در نماز باشد يا غير نماز - اشكال ندارد.

[سؤال 1166] 523

بسمه تعالى 24 / 1 / 1362

دفتر امام خمينى

با سلام خدمت برادران متعهد و ايثارگر و با آرزوى پيروزى نهايى رزمندگان اسلام بر كفر صدامى.

خواهشمند است نظر آن دفتر را در مورد حرام بودن طلاى سفيد (حلقه و غيره) براى مردان جهت رفع پاره‌اى مشكلات شرعى اعلام فرماييد. خداوند ياورتان باد.

بسمه تعالى، طلاى سفيد (پلاتين) اشكال ندارد.

[سؤال 1167] 524

بسمه تعالى

انگشتر پلاتينى يا طلاى سفيد از نظر امام چه حكمى دارد؟ لطفاً بيان فرماييد.

سلامتى وجود نازنين امام خمينى، مرجع بزرگوار و رهبر انقلاب اسلامى ايران را از درگاه احديت خواهانم.

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1168] 525

بسمه تعالى

با درود به ارواح شهداى اسلام، ضمن عرض سلام و آرزوى سلامتى و طول عمر براى رهبر عزيزمان امام خمينى مى‌خواستم نظر امام امت را دربارۀ استفادۀ مردها از حلقۀ طلا و پلاتين (طلاى سفيد) براى اين‌جانب بفرستيد و همچنين در صورت امكان، خواهشمندم فتواهاى جديد امام را برايم بفرستيد.

بسمه تعالى، پوشيدن و استعمال طلاى سفيد و پلاتين براى مرد اشكال ندارد.

[سؤال 1169] 2046

بسمه تعالى، پلاتين اشكال ندارد.

[سؤال 1170] 526

بسمه تعالى 28 / 9 / 1361

محضر مقدس حجت الاسلام و المسلمين، آيت الله فى العالمين، نايب الامام، امام خمينى، دام ظله العالى، با عرض سلام و اداى احترام، از محضر مبارك استفتا مى‌شود كه آيا مرد مى‌تواند حلقۀ پلاتين (طلاى سفيد) كه به اصطلاح حلقۀ نامزدى است به دست كند و با آن نماز بخواند؟ و آيا پلاتين جزو طلا است كه در امر نماز ممنوع است يا خير؟

بسمه تعالى، اگر از قسم طلاى زرد نيست اشكال ندارد.

[سؤال 1171] 527

بسمه تعالى 14 / 10 / 1361

محضر مبارک رهبر و بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران، حضرت امام خمينى، دام ظله العالى، اميدوارم كه سلامم را پذيرا باشيد.

با سلام به حضور حضرت‌عالى و دعا براى پيروزى رزمندگان اسلام، چند مسأله برايم پيش آمده كه از حضور آن رهبر عزيز تقاضا دارم كه جواب آن را مرقوم فرماييد:

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

بسمه تعالى، اگر سحر مى‌كند جايز نيست و اگر حفظ نفس يا واجب ديگرى بر آن موقوف باشد با ملاحظۀ اهميت واجب ديگر مانع ندارد.

[سؤال 1172] 528

بسمه تعالى

سلام و درود به شهداى اسلام و سلام و درود به رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران، امام خمينى. خواهشمندم به سؤال اين‌جانب پاسخ دهيد.

آيا حلقۀ طلا يا پلاتين براى مرد حلال است يا حرام؟

بسمه تعالى، طلا حرام است و پلاتين حلال است.

[سؤال 1173] 3459

بسمه تعالى، طلاى سفيد و پلاتين براى مرد اشكال ندارد.

[سؤال 1174] 529

بسمه تعالى 6 / 11 / 1361

محضر مبارک حضرت امام خمينى، دامت افاضاته

احتراماً؛ بدين وسيله در مورد مسأله شرعى كه به عرض مى‌رسانم، تقاضاى فتوا دارم. مستدعى است اين‌جانب را راهنمايى فرماييد.

بسمه تعالى، جايز نيست.

[سؤال 1175]

بسمه تعالى، مانع ندارد.

[سؤال 1176]

بسمه تعالى، طلاى حرام بر مرد، طلاى زرد است كه در عربى به آن ذهب مى‌گويند.

[سؤال 1177] 6556

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1178] 1588

بسمه تعالى، طلاى سفيد اشكال ندارد.

[سؤال 1179] 344

بسمه تعالى، مانع ندارد.

[سؤال 1180] 530

بسمه تعالى

آيا استفادۀ مرد از حلقۀ ازدواج از جنس طلاى سفيد (پلاتين) جايز است؟

بسمه تعالى، مانع ندارد.

[سؤال 1181] 7056

بسمه تعالى، در فرض مذكور اشكال ندارد.

[سؤال 1182] 531

بسمه تعالى 4 / 10 / 1361

با سلام به رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران و درود به روان پاك شهداى اسلام

خواهشمند است پاسخ سؤال زير را از امام امت آيت الله العظمى خمينى، مدّ ظله سؤال فرماييد.

يكى از دندان‌هاى اين‌جانب را كرم خورده است و دندانپزشك گفته است بايستى پر شود و بعد رويه براى دندان گذاشته شود. حال آيا از نظر موازين اسلام رويۀ طلا براى دندان اشكال دارد؟ در اين‌صورت رويۀ پلاتين (نقره) چطور؟

بسمه تعالى، روكش طلا اگر براى اصلاح دندان است نه زينت مانع ندارد و پلاتين اشكال ندارد.

[سؤال 1183] 532

بسمه تعالى 12 / 2 / 1362

حضور محترم حضرت امام خمينى، مدّ ظله العالى

من دربارۀ ساعت مچى سؤالى داشتم. سؤال اين است كه: آيا ساعتى كه عقربه‌هاى

آن طلايى‌رنگ يا طلايى باشد، نماز را باطل مى‌كند يا نه؟ نمى‌دانم كه اين طلايى است يا طلايى‌رنگ، ولى رفتم از طلافروشى پرسيدم؛ گفت طلايى‌رنگ است. فقط عقربه‌ها و شماره‌ها طلايى‌رنگ است؛ بقيۀ جاها از استيل درست شده؛ مرا راهنمايى فرماييد.

بسمه تعالى، در هر صورت نماز را باطل نمى‌كند و اگر طلا بودن آن معلوم نيست اشكال هم ندارد.

[سؤال 1184] 4246

بسمه تعالى، اگر در جيب باشد اشكال ندارد؛ ولى اگر به مچ بسته باشد نماز صحيح نيست.

[سؤال 1185] 533

بسمه تعالى

بسمه تعالى، جايز است.

[سؤال 1186]

بسمه تعالى، اگر براى زينت نباشد مانع ندارد.

[سؤال 1187]

بسمه تعالى، نماز صحيح است.

پوشيدن زنان لباس مخصوص مردان را و بالعكس

[سؤال 1188] 534

بسمه تعالى 15 / 12 / 1361

خدمت حضرت روح الله، ياور حزب الله و با سلام و درود فراوان به رزمندگان

آيا پوشيدن لباس و هيئت پسران و درآوردن اداى آنان، براى دختران در اجراى نمايشنامه‌هاى انجمن‌هاى اسلامى مدارس و يا تئاتر ايراد دارد؟

بسمه تعالى، بنابر احتياط بايد لباس مختص به پسران را دختران نپوشند.

[سؤال 1189] 3179

بسمه تعالى، احتياط لازم در ترك آن است.

[سؤال 1190] 535

بسمه تعالى 6 / 11 / 1361

دفتر امام خمينى، محضر مبارك بزرگ رهبر انقلاب، حضرت امام خمينى

خواهشمند است روشن فرمايند كه حكم مسأله 846 يا در مورد نمايشنامه‌هايى كه خواهران اجرا مى‌كنند و ناچارند در بعضى موارد به ضرورت نقش لباس مردانه پوشيده صدق مى‌كند يا خير؟ در ضمن فقط براى خواهران در مواقع معين.

بسمه تعالى، از پوشيدن زن لباس مخصوص به مرد بايد اجتناب شود.

[سؤال 1191] 2167

بسمه تعالى، از لباسى كه فقط مردان مى‌پوشند بايد اجتناب نمايند.

[سؤال 1192] 536

بسمه تعالى 26 / 10 / 1361

با اهداى تحيات وافره و اميد موفقيت بيش از پيش و آرزوى صحت و سلامت براى آن امام بزرگوار، استدعا دارم كه اين دو استفتاى ذيل را به خط مبارك امام مزيّن فرماييد؛ باشد تا سرمۀ چشم ما واقع شود. قبلاً از لطف شما صميمانه تشكر مى‌كنم.

بسمه تعالى، مانع ندارد؛ ولى مرد بايد از پوشيدن لباس مختص به زن و زن از پوشيدن لباس مختص به مرد خوددارى كنند و جهات شرعى را مراعات نمايند.

بسمه تعالى، اشكال ندارد؛ ولى تا مدت ازدواج منقطع باقى است زن بايد از شوهر خود تمكين كند.

[سؤال 1193] 537

بسمه تعالى

محضر مبارک حضرت امام خمينى، رهبر كبير انقلاب اسلامى، اطال الله بقاؤه

بسمه تعالى، در صورتى كه لباس‌هاى مختص به مردان را نپوشند و مفسدۀديگرى هم نباشد اشكال ندارد.

[سؤال 1194]

بسمه تعالى، حكم مسأله قبل را دارد.

[سؤال 1195] 538

بسمه تعالى 16 / 9 / 1361

دفتر استفتاى حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دامت بركاته

سؤال مى‌كنند از اين‌كه با توجه به حرمت پوشيدن زن لباس مرد و مرد لباس زن را - كه امام نيز تصريح فرموده‌اند - آيا اين حكم در مواردى چون تئاترهاى اسلامى - كه مثلاً براى خانم‌ها يك عده زن، نمايش مسلم بن عقيل مى‌دهند؛ يكى از خواهرها بايد مسلم بشود و يكى طوعه و يك زن هم پسر طوعه - آيا در اين موارد، زن لباس مرد و يا بالعكس مرد لباس زن را در صورتى كه بهتر مى‌تواند صحنۀ تئاتر را اجرا كند جايز است بپوشد يا نه؟

بسمه تعالى، احتياط واجب آن است كه مرد لباس زنانه و زن لباس مردانه نپوشد و در اين احتياط فرقى بين موارد نيست.

[سؤال 1196] 539

بسمه تعالى

درود به رهبر گرامى و پدر تمام مسلمين جهان

پس از عرض سلام؛ سلامتى شما را از خداى متعال خواهانم.

لطفاً اگر مايل هستيد به سؤال‌هايى كه در زير براى من مطرح شده، پاسخ دهيد:

بسمه تعالى، اگر از لباس‌هاى مخصوص مردان محسوب نباشد اشكال ندارد.

بسمه تعالى، براى استفاده‌هاى حلال اشكال ندارد.

بسمه تعالى، اگر مرد نامحرم صاحب عكس را نشناسد و مفسده‌اى در بين نباشد مانع ندارد.

بسمه تعالى، مادامى كه جبهه‌ها نياز به نيرو دارد، رفتن جبهه واجب است و رضايت والدين شرط نيست.

بسمه تعالى، با مراعات كامل حجاب واجب و ساير مقررات شرعى، مانع ندارد.

لباس شهرت

[سؤال 1197] 540

بسمه تعالى 23 / 8 / 1361

خدمت امام عزيزم، سلام عليكم

پس از تقديم عرض سلام، سلامتى شما و تمامى رزمندگان اسلام در همه جبهه‌ها را از خداوند متعال خواهانم و اميدوارم كه اين امام عزيز، اين قلبم، اين دلم، اين روح و روانم، اين نور چشمانم، وجود عزيزش از تمامى رنج‌هاى اين دوران به دور باشد و ان شاء الله تعالى هيچ غمى و اندوهى و رنجى در وجود شما كه قلب يك انسان مؤمن هستيد احساس نشود. اى امام ما، در حدود 40 دانش‌آموز هستيم كه از شهرستان‌هاى مختلف به شهر بوكان از استان كردستان آمديم و در مدرسه‌ها مشغول تبليغ اسلام و روحانيت و قرآن و على عليه‌السلام و دوازده امام و چهارده معصوم مى‌باشيم و حال ما خوب است و براى شما دعا و سلام مى‌رسانيم و هميشه اين دعا بر زبان ما است كه «خدايا، خدايا، تا انقلاب مهدى، خمينى را نگهدار» و «خمينى خمينى ما همه سرباز توييم، گوش به فرمان توييم». اى امام عزيزم، روح خدا، يك مسأله در بين مسائل از رساله جناب‌عالى براى ما گنگ است و نمى‌توانيم از آن خوب استفاده كنيم و درک اين مسأله

براى ما خيلى خيلى نامفهوم است خواهشمنديم كه اين مسأله را توضيح دهيد. مسأله 845 كه به قرار زير مى‌باشد: بنابر احتياط واجب بايد انسان از پوشيدن لباس شهرت كه پارچه يا رنگ يا دوخت آن براى كسى كه مى‌خواهد آن را بپوشد معمول نيست خوددارى كند ولى اگر با آن لباس نماز بخواند اشكال ندارد.

امام جان، تو را به خدا با خط خودت بر روى همين كاغذ اين مسأله را واضح و روشن كنيد؛ يعنى توضيح كامل دهيد.

بسمه تعالى، مقصود اين است كه حرام است تكليفاً على الاحوط، و اما پوشيدن آن در حال نماز مانع از صحت آن نيست.

[سؤال 1198] 7416

بسمه تعالى، طورى عمل نكنند كه انگشت‌نما و موجب وهن باشد.

[سؤال 1199] 541

بسمه تعالى

محضر مبارک زعيم عالى‌قدر و رهبر عظيم الشأن حضرت مستطاب آيت الله العظمى، امام خمينى، دامت بركاته، با نهايت احترام، مسائل زير استفتا مى‌گردد:

بسمه تعالى، اشكال ندارد، مگر در صورتى كه فساد داشته باشد.

بسمه تعالى، مانع ندارد.

بسمه تعالى، شنيدن و نواختن موسيقى مطرب حرام است و صداهاى مشكوك مانع ندارد و خريد و فروش آلات مختص به لهو جايز نيست و در آلات مشتركه اشكال ندارد.

مقدمۀ چهارم: مكان نمازگزار

غصبى نبودن مكان نمازگزار

[سؤال 1200] 542

بسمه تعالى

شخصى با خانواده‌اش در خانه‌اى كه قسمتى از آن را اجاره داده و با پول آن امرار معاش مى‌كنند سكونت دارد، حالا متوجه شده كه اين خانه از راه حرام تهيه شده؛ با توجّه به اين‌كه اين خانه و وسايل آن از قبيل لباس، فرش و غيره غصبى مى‌باشد و اين شخص هم راه ديگرى براى امر معاش ندارد، آيا مى‌شود از طرف حكومت اسلامى اين خانه به آن‌ها بخشيده شود؟ ضمناً تكليف نمازهايى كه تا كنون با لباس غصبى و در مكان غصبى خوانده شده چيست؟

بسمه تعالى، اگر يقين دارد كه لباس و منزل با مال حرام تهيه شده، نبايد در آن تصرف كند و نمازهايى كه با علم و عمد در آن بخواند باطل است و نسبت به نمازهاى سابق اگر علم و عمد نداشته، صحيح است.

[سؤال 1201] 543

بسمه تعالى 21 / 11 / 1361

دفتر امام امت، دام عزه العالى

بعد از سلام، احتراماً، چون ساختمان فعلى تاكسيرانى تهران در زمان رژيم قبلى از مردم جهت ايجاد شهرك گرفته شده بود، و مردم ناراضى بوده‌اند و در حال حاضر سازمان تاكسيرانى زير نظر شهردارى تهران در اين محل استقرار دارد، آيا به جاى آوردن فريضه نماز در اين محل با خصوصيات ذكر شده جايز است يا نه؟

بسمه تعالى، براى كسانى كه غصب بودن محل برايشان محرز نيست اشكال ندارد.

[سؤال 1202] 544

بسمه تعالى

در قريه‌ها معمول است كه خاك سفيد از صحرا مى‌آورند و آن را با آب حل مى‌كنند و ديوار و كف خانه را با آن محلول سفيد مى‌كنند. اگر كسى اين خاك سفيد را از ملك غير بردارد و كف خانه را سفيد كند، آيا اين فرد مى‌تواند در آن خانه نماز بخواند يا نه، فرض اين است كه اين شخص اتلاف مال كرده و پول آن خاك را به صاحبش بدهكار است، يا اتلاف مال نيست آيا در زمين غصبى نماز خواندن بر آن صدق مى‌كند؟

بسمه تعالى، به حكم تالف است و حكم مكان غصبى را ندارد.

[سؤال 1203] 545

بسمه تعالى

نماز خواندن در بانك‌ها و ادارات و مدارس و امثال آن‌كه اكثراً وضعيت ملكى آن‌ها معلوم نيست چه صورتى دارد؟

بسمه تعالى، اگر علم به غصب بودن محل ندارند، اشكال ندارد.

[سؤال 1204] 546

بسمه تعالى

دفتر محترم حضرت امام خمينى، مدّ ظله العالى، خواهشمند است نظر مبارك حضرت امام را در مورد مسأله زير بيان فرماييد:

دو برادرند كه داراى زن و فرزندند و مادرشان حيات دارد. در بين، برادر بزرگ‌تر فوت مى‌نمايد و وارث ميت توسط محضر رسمى، دست مادر بزرگش را كه از ارث سهمى خواهد برد، كوتاه مى‌كنند.

پس از مدتى، يكى از ورّاث و فرزند يكى از دو برادر، از عايدات ملك پدرى خود - كه ممزوج با ارث شده است - فرشى جهت مسجد جامع محل خريده و آن را وقف مى‌نمايند. نظر شرع مقدس، در مورد نماز خواندن روى آن فرش چيست؟

بسمه تعالى، اگر علم به غصب بودن فرش ندارند، اشكال ندارد.

[سؤال 1205] 547

بسمه تعالى

محضر حضرت آيت الله العظمى خمينى قدس‌سره

بسمه تعالى، جايز است مگر علم به غصب آن باشد.

[سؤال 1206]

بسمه تعالى، جايز است.

[سؤال 1207]

بسمه تعالى، جايز است مگر علم به غصب باشد.

[سؤال 1208] 5088

بسمه تعالى، اگر مى‌تواند بايد به جاى ديگر برود كه آب يا زمين مباح باشد و اگر نمى‌تواند نماز را در وقت رفتن از آن محل بخواند و بعداً قضا كند.

[سؤال 1209]د548

بسمه تعالى

محترماً به عرض مى‌رساند كه مدرسه دخترانه احمد بن موسى در شيراز در اول محمود نعمت وقف كرده و سپس رجب‌على هوايى از اوقاف خريده و در اجاره مدرسه بوده و بعد در زمان انقلاب مدرسه مصادره شده و حال در اختيار مدرسه است آيا نماز خواندن در اين مدرسه اشكال ندارد.

بسمه تعالى، كسى كه يقين به غصب بودن محل نماز نداشته باشد نمازش صحيح است.

[سؤال 1210] 6556

بسمه تعالى، اگر متصرف و خريدار احتمال مى‌دهد كه مسئولين به وجه شرعى اقدام كردند و زمين را در اختيار او گذاشتند مانع ندارد.

[سؤال 1211] 549

بسمه تعالى

حضور محترم آيت الله، نايب الامام، امام خمينى، دامت بركاته

محترماً به عرض عالى مى‌رساند ساكنين مزرعه‌اى از پول مصالح‌فروشى كه ممكن است كم‌فروشى كرده باشند و يا خمس و زكات آن را نداده باشند، مساجدى را بنا نمودند. در اين صورت، نماز نمازگزاران در اين مساجد جايز است يا خير؟ و السلام عليكم و رحمة الله و بركاته

بسمه تعالى، جايز است.

[سؤال 1212] 550

بسمه تعالى

محضر حضرت آيت الله العظمى خمينى مدّ ظله العالى

بسمه تعالى، مانع ندارد مگر علم به غصب آن داشته باشد.

بسمه تعالى، حرام است.

[سؤال 1213] 551

بسمه تعالى

مسئولين محترم دفتر استفتائات امام خمينى، مدّ ظله العالى

لطفاً فتواى حضرت امام را در مورد دو مسأله ذيل بيان فرماييد.

[سؤال 1214]

بسمه تعالى، جايز نيست ولى اگر مكان نماز مباح باشد نماز صحيح است.

[سؤال 1215] 552

بسمه تعالى 10 / 2 / 1362

دفتر امام امت، رهبر كبير انقلاب اسلامى

محترماً خواهشمند است به منظور روشن‌شدن برادران و خواهران در مورد مسأله

زير توضيح بفرماييد.

به استحضار مى‌رساند: ساختمان استيجارى شركت كه از شركت‌هاى دولتى است، در حدود چهار سال قبل، از مالكين آن به مبلغ ماهيانه يك ميليون و دويست هزار ريال اجاره گرديد. چند ماه بعد به موجب رأى كارشناس دولتى، مبلغ اجاره‌بها به ماهيانه مبلغ نهصد هزار ريال كاهش يافت. پس از گذشت دو سال، مالكين (2 نفر) ساختمان، بيست دستگاه آپارتمان موضوع بحث را به حدود يازده نفر از منسوبين خود فروختند يا واگذار نمودند. با اين اقدام، به دليل تقسيم اجاره‌بها بين يازده نفر، ميزان ماليات متعلقه هم به طور فاحشى كاهش يافت. در حال حاضر به دليل وضع مالى بسيار بد شركت، مال‌الاجارۀ دو سال ساختمان پرداخت نشده. يك‌سال قبل مالكين اصلى ساختمان مراجعه و اظهار داشتند كه حاضرند در صورت تخليۀ ساختمان، مال الاجارۀ يك‌سال آن را ببخشند. به منظور استفاده از اين شانس، با وجود تلاش و پيگيرى‌اى كه به عمل آمد، ساختمان مناسب مخصوصاً به دليل دولتى بودن شركت يافت نشد. حال با توجه به اين‌كه شركت قصد ندارد اجاره‌بها را نپردازد و از طرفى مسئولين شركت، آپارتمان را از مالكين جديد اجاره نكرده و ظاهراً تعدادى از مالكين، روى آپارتمان از بانك وام هم دريافت نموده و مالكين اصلى از افراد متمكن مى‌باشند و نيز با توجه به اين‌كه با وجود پيگيرى، در حال حاضر هم محلى براى اجاره به آسانى به دست نمى‌آيد، آيا:

بسمه تعالى، بعد از پايان مدت اجاره، تصرف مستأجر بايد با رضايت مالك باشد و بدون رضايت او غصب است؛ ولى درآمد كاركنان از خود آن‌ها است و كسى كه يقين به غصب بودن مكان نماز ندارد، نمازش صحيح است.

[سؤال 1216] 553

بسمه تعالى

آيا نماز خواندن در اماكنى كه وضعيت ملكى آن‌ها مشخص نيست، صحيح است يا خير؟

بسمه تعالى، در صورتى كه غصب بودن محل محرز نباشد، نماز صحيح است.

[سؤال 1217] 554

بسمه تعالى

محضر مبارک رهبر كبير انقلاب، امام خمينى

زمينى مهريه كسى بوده؛ با مدارك شرعيه، آن را به ديگرى فروخته و وجه آن را دريافت نموده؛ خريدار هم معامله را فسخ نكرده، ولى زمين مذكور در تصرف شخص ثالثى بوده كه تحويل خريدار نداده؛ آيا بدون اجازۀ خريدار مى‌شود در آن زمين نماز خواند يا زمين مال خريدار است و بايد از او اجازه گرفت؟

بسمه تعالى، فروشنده اگر ملک شرعى خود را به خريدار فروخته، تصرف در ملك مزبور موقوف است به اجازۀ خريدار كه مالک فعلى آن است.

[سؤال 1218] 555

بسمه تعالى

از: وزارت كشاورزى و عمران روستايى اداره كشاورزى شهرستان قم

به: دفتر محترم استفتائات

با ابلاغ سلام، به استحضار مى‌رساند: ادارۀ كشاورزى همه ساله مقدارى جو با قيمت تعيين شده از طرف وزارت كشاورزى، بين دامداران توزيع مى‌نمايد؛ با توجه به اين‌كه كليۀ هزينه‌هاى مربوط به تخليه و حمل و انباردارى و غيره، به عهدۀ دولت مى‌باشد، در سال 1360 مسئول قبلى اداره كه فعلاً در پست مهم‌ترى مشغول خدمت

مى‌باشد، به منظور كمک به هزينه‌هاى دولت و همچنين پرداخت حق‌الزحمه به دو نفر نمايندۀ كشاورزان و دامداران كه افتخاراً با اين اداره همكارى مى‌نمايند و حتى با وسيلۀ شخصى اقدام به شمارش گوسفندان دامداران جهت توزيع جو نموده‌اند، در موقع شمارش، از هر رأس گوسفند، مبلغ يك ريال دريافت نموده و در پايان كار، نمايندگان از دريافت وجه فوق خوددارى نمودند؛ مسئول اداره از محل مبلغ مذكور و همچنين مبلغ 300/000 ريال ديگر كه از انجمن شهرستان قم اخذ گرديد، اقدام به ساختن نمازخانه‌اى در محوطۀ اداره نموده است؛ با توجه به اين‌كه مسئول وقت اداره، شخصى محترم و متشرع بوده و حتى يك ريال از وجوه فوق، حيف و ميل نگرديده و حداكثر دلسوزى و بهره‌بردارى شده است، خواهشمند است اعلام فرمايند: نماز خواندن در اين مكان چه صورت شرعى دارد؟ توضيح اين‌كه تا اين تاريخ، اعتراضى از طرف دامداران نشده است.

بسمه تعالى، تا يقين به غصب بودن مكان نباشد، نماز صحيح است.

[سؤال 1219] 556

بسمه تعالى 16 / 4 / 1361

حضور محترم و مبارک حضرت امام خمينى، دام ظله

در يكى از ادارات دولتى قم محل جديدى جهت نمازخانه ساخته شده و پول ساختمان آن مقدارى را از دامدارانى كه جو جهت دام‌هاى خود از اداره خريدارى نموده‌اند، اضافه بر بهاى تعيين شده دولتى بر مبناى سرانۀ دام گرفته‌اند (حدود چهل هزار تومان) و مقدارى را نيز بنا است از طرف انجمن شهرستان قم پرداخت نمايند (حدود سى هزار تومان). مستدعى است اعلام فرماييد: در صورتى كه اغلب دامداران بدون اطلاع از اين برنامه، پول پرداخت نموده‌اند و بودجۀ انجمن شهرستان نيز متعلق به مردم قم مى‌باشد، براى بنده كه كارمند ادارۀ مذكور مى‌باشم، خواندن نماز در اين محل جايز است يا خير؟ سلامت و سعادت شما را قلباً خواهانم

بسمه تعالى، اگر يقين به غصب بودن پول محل نداريد، نماز و ساير تصرفات در آن ساختمان اشكال ندارد.

[سؤال 1220] 557

بسمه تعالى

ضمن تقديم عرض سلام و تهنيت، و اميد پيروزى هرچه بيشتر رزمندگان اسلام و آرزوى سلامتى براى امام امت، خمينى بت‌شكن.

توقيراً؛ وضعيت ساختمان محل استقرار بانك كشاورزى شعبه بروجرد را به شرح زير به عرض مى‌رساند:

زمين اين ساختمان كه معروف به گاراژ پاكزاد مى‌باشد قبل از سال 1325 در رهن بانك بوده و بابت اين معامله بانک 20/000 ريال به مرحوم پاكزاد وام داده است كه در اثر فوت راهن و به ازاى حدوداً يك‌صد هزار ريال، يعنى بيست هزار ريال اصل و هشتاد هزار ريال جريمه تأخير، اين ملك تمليك شده است. لذا در صورتى كه اداى فريضه نماز يوميه در اين محل از نظر شرعى بلااشكال است، فتواى مربوطه را امر به ابلاغ فرماييد.

بسمه تعالى، اگر معلوم است كه زمين در مقابل پول ربا تصرف شده، تصرفات و نماز در آن جايز نيست؛ ولى اگر علم به چنين مطلبى نداشته باشند، نماز كسانى كه علم ندارند بى‌اشكال است.

[سؤال 1221] 558

بسمه تعالى

محضر مبارک رهبر انقلاب اسلامى ايران امام خمينى، دامت افاضاته

شخصى در سنوات گذشته كارهاى دائمى وى نوازندگى و سلمانى و دوره‌گردى بوده است و در سال 50 در پيشگاه خداى بزرگ توبه نموده است. در آن ايامى كه اشتغال به كسب‌هاى فوق داشته، پول‌هايى را از مردم در مسير آن كسب‌ها اخذ نموده

و از همان پول‌هاى به دست آمده پس از توبه در برابر خداى متعال، زمينى را خريدارى كرده است و با كمك مردم محل حسينيه‌اى ساخته است و خمس پول‌ها را كه در حدود 8 هزار و دويست تومان مى‌باشد پرداخته است و رسيد را از مراجع دريافت نموده است؛ آيا اكنون برگزارى مجالس عزادارى در اين حسينيه و اقامۀ نماز در آن جايز است يا خير؟

بسمه تعالى، اگر علم به وجود مال حرام در پولى كه براى خريد و تأسيس حسينيه داده است، نباشد يا مورد از موارد حلال شدن مال مخلوط به حرام به دادن خمس باشد، عزادارى و اقامه نماز در آن مانع ندارد.

[سؤال 1222] 559

بسمه تعالى 8 / 12 / 1360

حضور مبارک رهبر كبير انقلاب و بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران، حضرت آيت الله العظمى الامام روح الله الموسوى الخمينى، متّع الله المسلمين و كافّة المستضعفين ببقائهم الشريف.

لطفاً پاسخ مسائلى را كه ذيلاً به عرض مى‌رسد مرقوم فرمايند:

بسمه تعالى، اگر علم به غصبيت نباشد، اشكال ندارد.

چيست؟

بسمه تعالى، مى‌تواند اقتدا كند و بعد از تمام شدن نماز امام، ركعت دوم را خودش به‌جا آورد.

بسمه تعالى، اگر محكوم به اسلام است، احكام ميت مسلمان بر او جارى است.

بسمه تعالى، در فرض مذكور، تكليف ندارد.

بسمه تعالى، مهرالسنّه پانصد درهم است و قيمت آن به پول رايج، به مراجعه به اهل خبره مشخص مى‌شود.

بسمه تعالى، چنانچه فقير باشند، از زكات، كمك به آن‌ها مانع ندارد و امر سهم امام با مرجع

تقليد است.

[سؤال 1223] 2600

بسمه تعالى، اگر علم به غصب‌بودن نداريد اشكال ندارد.

[سؤال 1224] 560

بسمه تعالى 7 / 10 / 1361

با عرض سلام و آرزوى توفيق و بقاى عمر امام

استدعا مى‌گردد: نظر امام را در مورد اقامۀ نماز جماعت به منظور تشويق دانش‌آموزان در مدرسه‌اى كه نزديك به دوازده سال پيش قبرستان وقفى بوده است اعلام فرماييد.

بسمه تعالى، كسى كه يقين نداشته باشد كه مكان نمازش غصب است نماز او صحيح است و تحقيق لازم نيست.

[سؤال 1225] 561

بسمه تعالى 29 / 4 / 1361

رياست محترم دفتر امام امت

محترماً به عرض مى‌رسانم كه اين‌جانب كارگرى ساده، متأهل، ساكن شهرستان تهران كه حدود 8 سال است در اين مملكت، دندان روى جگر گذاشته و با فعاليت شبانه‌روزى خود و به اضافه كاركرد خانواده و فروختن فرش خانه و گردنبند و مهريۀ خانواده و با هزار زحمت، چندين تومان - يك سوم قيمت ساختمان - را قرض كردم تا توانستم يك اتاق كوچك 4 × 3/5 و حدوداً مقدار 200 متر زمين در شرق تهران‌پارس مسكن تهيه كنيم. حالا به زبان مى‌گويند زمين تصرفى بوده كه شما خريديد و نماز و روزه در اين ساختمان اشكال دارد و من و خانواده، نگران و فرسوده در اين مسأله مهم فرو رفته‌ايم و همواره فكر رهايى مى‌كنيم و حال آن‌كه نه ديگر اين ساختمان، اجازۀ فروش دارد و ما هم نمى‌توانيم هستى خود را كه خرج اين ساختمان كرديم رها كنيم. پس تكليف ما در اين‌باره چيست؟ لطفاً ما را راهنمايى كنيد.

بسمه تعالى، اگر يقين به غصبى بودن زمين نداريد، تصرفات و نماز شما در آن اشكال ندارد.

[سؤال 1226] 562

بسمه تعالى

حضور برادران محترم سلام عرض مى‌كنم و مى‌خواستم يك مسأله شرعى را كه به دو سال عبادت ما بستگى دارد از شما سؤال كنم.

سؤال اين چنين است: ما به مدت 2 سال است در محله‌اى به نام خاك سفيد مسكن گزيده‌ايم ولى اين طور كه شنيده‌ايم، زمين‌هاى اين ناحيه غصبى بوده و نماز و روزۀ اين مكان باطل مى‌باشد. زمين ما در حدود 100 متر مى‌باشد كه داراى يك اتاق و يك حياط كوچك مى‌باشد، ولى اشخاص ديگر كه به اين محل آمده‌اند، بيش از 500

متر نيز برداشته‌اند، ولى ما از روى اجبار به همان 100 متر اكتفا كرده‌ايم و اگر نمازها و روزه‌هاى ما باطل است. لطفاً شما راه چاره‌اى پيش پاى ما قرار دهيد كه ما هيچ راهى نداريم. آن طور كه شنيده‌ايم، اين زمين‌ها متعلق به شاهپور غلام‌رضا بوده و حالا به دست مردم رسيده. خلاصه ما از صاحب اين زمين‌ها اطلاعى نداريم.

بسمه تعالى، اگر زمين‌ها از طرف دولت اسلامى به شما داده شده و شما يقين به غصب بودن آن نداريد، نماز شما صحيح است و بر شما چيزى نيست و در هر صورت ضرر به صحت روزه نمى‌زند.

[سؤال 1227] 563

بسمه تعالى

من در حدود 15 سال بود كه مستأجر بوده‌ام و مدت يك‌سال است كه يك خانۀ كوچك خريده‌ام، به مبلغ 40000 تومان؛ و اين خانه سند مالكيت ندارد؛ به علت اين‌كه در كوره‌پزخانه‌هاى جنوب شهر تهران، واقع در انتهاى خزانۀ بخارايى، و در انتهاى شهرك بعثت زمين‌هاى مطهرى مى‌باشد. و خانه‌اى كه در دست من مى‌باشد نمى‌دانم كه آيا از اراضى دولت است يا شخصى، و من نيز از يكى كه سابق در آن‌جا زندگى مى‌كرده خريده‌ام؛ او نيز مدركى نداشته است و هيچ مدركى به من نداده است و من از روى ناچارى و ناراحتى‌اى كه زن و فرزندانم داشتند، مجبور به خريد آن شده‌ام، و از همان سال اول ناراحت هستم كه شايد عبادتى كه من در اين خانه مى‌كنم درست نباشد و من ملتمسانه از شما خواهش مى‌كنم كه تكليف مرا روشن كنيد و مرا از اين نگرانى رها سازيد؛ و تنها اين مسأله، براى فرد من نمى‌باشد و در حدود 200 خانه در آن محل مى‌باشد و بدون آب و برق زندگى مى‌كنند، و تمام آن‌ها نيز درد مرا دارند. از شما خواهش مى‌كنم كه به اين مسأله رسيدگى كنيد.

بسمه تعالى، رسيدگى به امر زمين و خانه‌ها مربوط به دولت اسلامى مى‌باشد و تا علم به غصب بودن نداريد، نماز اشكال ندارد.

[سؤال 1228] 564

بسمه تعالى 16 / 12 / 1361

حضور محترم حاميان هجرت و پاسخ‌گويى مسأله شرعى و اسلامى

اين‌جانب مسأله‌اى برايم پيش آمده: عده‌اى افراد مقدارى ممالک مردم را گرفتند و خانه ساختند. صاحب زمين پيدا نيست و تا به حال نيامده كه بگويد اين زمين مال من است؛ و من رفتم يک باب خانه از همان مكان، خريدم. آيا من مى‌توانم در همان خانه، زندگى كنم يا نه؟ آيا نماز يا روزۀ من درست است يا نه؟

بسمه تعالى، چنانچه علم به غصبيت نداريد، نماز اشكال ندارد و روزۀ شما صحيح است.

[سؤال 1229] 565

بسمه تعالى 4 / 4 / 1361

حضور محترم رهبر كبير انقلاب و مرجع تقليد شيعيان جهان، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى

به استحضار جناب‌عالى مى‌رسانيم: مدت چندين سال است كه ما در قطعه زمينى سكنا گزيده‌ايم كه صاحب آن مشخص و شناخته نشده است و تا حدودى هم تلاش نموده‌ايم كه صاحبش را شناسايى نماييم ولى موفق نشده‌ايم، از حضور شما تقاضا داريم اين مسأله را براى ما روشن فرماييد كه آيا عبادت‌كردن در اين زمين‌ها صحيح است؟ خواهشمنديم تكليف ما را روشن نموده كه به چه صورتى بايد در اين زمين‌ها زندگى و عبادت نماييم؟

بسمه تعالى، اگر مالک شرعى براى آن نيست و يا آن‌كه علم به غصب نداريد، تصرفات و نماز در آن بى‌اشكال است.

[سؤال 1230] 566

بسمه تعالى 19 / 3 / 1361

محضر مبارک رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران و اميد مستضعفان جهان، حضرت

آيت الله العظمى امام روح الله خمينى، دام ظله العالى

احتراماً؛ با تقديم عرض سلام، اميدوارم پيوسته از الطاف و عنايات خداوند تبارك و تعالى برخوردار باشيد.

منظور از تصديع خاطر مبارك، سؤالى است كه استدعاى راهنمايى و ارشاد داشته و از حضور آن امام بزرگوار تقاضا دارم به فيض جواب مفتخرم فرماييد.

به طورى كه خاطر عالى مستحضر است بانك صادرات ايران از تاريخ 1358/3/17 بنابر تصميم شوراى انقلاب اسلامى ايران همراه با ساير بانك‌هاى خصوصى ديگر ملى اعلام گرديد و چون اين بانك در گذشته به صورت شركت سهامى عام اداره مى‌شده و در حدود 15 هزار نفر سهام‌دار دارد كه در بين آن‌ها افراد صغير نيز وجود دارد كه همگى سهام با نام در دست دارند، ليكن تا كنون تكليف عده‌اى از اين سهام‌داران روشن نشده است و در گذشته، كليۀ اموال منقول و غيرمنقول نيز جزو سرمايۀ اين بانك بوده است، حال با توجه به عرايض فوق، آيا اقامۀ نماز در ساختمان‌هايى كه متعلق به اين بانك است را اجازه مى‌فرماييد يا خير؟

بسمه تعالى، تا يقين به غصب بودن حاصل نشود، تصرفات اشكال ندارد.

[سؤال 1231] 567

بسمه تعالى 19 / 4 / 1361

حضور محترم رهبر كبير انقلاب اسلامى، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى، سلام عليكم

خواهشمند است نظر مبارک را در ارتباط با اقامۀ نماز در ساختمان‌هاى متعلق به بانك استان (صادرات) - اعم از ملكى يا استيجارى - كه سرمايۀ آن به صورت سهام عام بوده و توسط دولت موقت با تصويب شوراى انقلاب ملى اعلام گرديده مرقوم فرماييد.

بسمه تعالى، تا يقين به غصب نباشد، تصرفات اشكال ندارد.

[سؤال 1232] 568

بسمه تعالى 9 / 9 / 1361

حضور محترم مرجع عالى‌قدر و رهبر كبير انقلاب اسلامى، حضرت نايب الامام، امام خمينى، دامت بركاته، سلام عليكم و رحمة الله

همچنان كه مستحضر هستيد بعد از پيروزى شكوهمند انقلاب اسلامى ايران، در ادارات و مؤسسات - از جمله بانك صادرات - سخنرانى‌ها و نماز جماعت برپا مى‌گردد (در موقع مقرر) كه جمعى از برادران و خواهران شركت مى‌كنند. در پى جست‌وجوى اين‌كه چرا عده‌اى به نماز جماعت حاضر نمى‌شوند، با مسأله غصبى بودن مكان نماز كه از جانب بعضى افراد مطرح مى‌شود روبه‌رو شديم كه براى رفع هرگونه شبهه و اشكال، بر آن شديم تا موضوع را از محضر امام بزرگوار استفتا نماييم. لذا مسأله از اين قرار است كه بانک صادرات قبل از انقلاب اسلامى به صورت شركت سهامى بوده و صاحبان آن، دارندگان سهام اين بانك بودند كه بعد از ملى‌شدن بانک‌ها، بعضى از سهام‌داران، وجوه حقيقى خود را دريافت و بعضى تا كنون موفق به دريافت آن نشده‌اند. با توجه به اين‌كه 1. دولت جمهورى اسلامى جهت رسيدگى به اين مسأله، اقداماتى انجام داده و منكر حقوق حقۀ افراد نيست. 2. تمام سرمايه‌ها و سهام اين بانک، آلوده به ربا و مخلوط به حرام بوده؛ خواهشمند است بفرماييد كه آيا رضايت تک‌تک سهام‌داران اين بانك براى عدم غصبيت مكان نماز لازم است؟

بسمه تعالى، كسى كه علم به غصب بودن مكان نماز ندارد، نماز او در آن مكان صحيح است.

[سؤال 1233] 569

بسمه تعالى

حضور محترم دفتر امام خمينى

شده و الآن جزو مكان مدارس مى‌باشند. برپا نمودن نماز در آن مكان چه صورت دارد؟

بسمه تعالى، كسى كه علم به غصب بودن مكان نداشته باشد، نمازش صحيح است.

بسمه تعالى، امام جماعت بايد عادل باشد و با دسترسى به روحانى، غير روحانى امامت نكند.

[سؤال 1234] 570

بسمه تعالى

نماز خواندن در بانك‌ها و ادارات و امثال آن، كه اكثراً وضعيت ملكى آن‌ها 51% سهم كارفرماى سابق كه فعلاً در مملكت نيست و 49% ديگر، سهم كارگران و كارمندان و سايرين و حتى وراث صغار مى‌باشد و همچنين حدود چهار سال است كه وضعيت سهام كارگران مشخص نيست، چه صورتى دارد؟

بسمه تعالى، تا احراز غصب‌بودن مكان نماز نباشد، نماز صحيح است.

[سؤال 1235] 571

بسمه تعالى 27 / 10 / 1361

محضر مبارك زعيم عالى‌قدر، اميد مستضعفان جهان، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دام عزّه

مسجدى است در روستاى ميريک، از توابع شهرستان بيرجند با جمعيتى بيش از يك هزار نفر. طبق گفتۀ بعضى از اهالى كه آن‌ها نيز از اجداد خود شنيده‌اند، زمين اين مسجد قبل از اختصاص به مسجد، وقف جاى ديگرى بوده كه آن موقوف‌عليه نيز معلوم نمى‌باشد. با اين اقوال، براى اهالى شبهه ايجاد شده و در اين مسجد براى نماز حاضر نمى‌شوند. ضمناً اين روستا، در وسط كوه قرار گرفته و از نظر زمين براى ساختن مسجد، مردم در مضيقه هستند و با وجود مراجعه به بعضى از علماى محل،

موضوع روشن نشده است. لذا خواهشمند است حكم شرعى مسأله را بيان فرماييد. و من الله التوفيق

بسمه تعالى، تا غصب بودن زمين مسجد به وجه شرعى ثابت نشود، احكام مسجد بر آن مترتب است و نماز در آن اشكال ندارد.

[سؤال 1236] 572

بسمه تعالى 20 / 8 / 1361

محضر مبارک رهبر عالى‌قدر و كبير انقلاب اسلامى ايران، امام خمينى، دامت بركاته

با كمال احترام، استفتا مى‌گردد: ساختمان حوزۀ معاونت بهداشتى سازمان منطقه‌اى بهدارى خراسان، واقع در انتهاى خيابان سناباد مشهد، در محل اراضى قبرستان قديم قلعۀ آب‌كوه احداث شده و سال احداث اين ساختمان در حدود سال‌هاى 1348 و 1349 بوده است و برابر تحقيقات لازم، تا قبل از شروع ساختمان، متوفاى جديدالفوت مدفون نموده‌اند. مستدعى است اعلام فرمايند كه نماز خواندن براى كاركنان اين حوزه در اين ساختمان چه صورت دارد؟ ضمناً فاصلۀ مسجد امام جواد عليه‌السلام تا درب ورودى اين اداره، حدود 20 متر است.

با آرزوى طول عمر با عافيت براى امام امت و پيروزى نهايى لشكريان اسلام بر عليه كفر و الحاد جهانى؛ ان شاء الله

بسمه تعالى، تا يقين به غصب بودن مكان نباشد، نماز صحيح است.

[سؤال 1237] 7277

بسمه تعالى، تا غصب بودن مكان محرز نباشد تصرفات و نماز اشكال ندارد.

[سؤال 1238] 573

بسمه تعالى 7 / 9 / 1361

محضر مبارك اميد مستضعفان جهان و بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران، حضرت امام خمينى، دامت‌بركاته

بسمه تعالى، اگر به آنچه ذكر شده علم دارد، نبايد به آن‌جا برود و در صورت جهل مانع ندارد.

بسمه تعالى، پدر شوهر با عروس هميشه محرم است.

[سؤال 1239] 728

مقابل، از زمين‌هاى مزروعى ديگر بردارند و اين عمل انجام شده است؛ مستدعى است به عنوان ولى فقيه اجازه بفرماييد تا اين‌جانب بتوانم در ساختمانى كه براى سكونت برايم معين مى‌شود ساكن شوم و عبادت نمايم و زندگى كنم و نيز اجازه فرماييد در رفت و آمد و معاشرت بتوانم به منزل اهالى بروم و تصرف نمايم.

بسمه تعالى، اگر علم به غصب ندارند نماز صحيح است.

[سؤال 1240] 574

بسمه تعالى 9 / 10 / 1361

محضر مبارک مرجع عالى‌قدر، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى

محترماً؛ ضمن تقديم شايسته‌ترين احترامات و دعاى خير براى سلامتى و طول عمر روز افزون وجود مبارک تا ظهور حضرت مهدى عليه‌السلام، مسأله ذيل را استفسار مى‌نمايد.

ما كاركنان شركت سهامى خوراک، هر روز در محل شركت، نماز جماعت برگزار مى‌نماييم و در مورد محل برگزارى نماز احتياج به تعيين تكليف شرعى داريم.

صاحبان سهام شركت خوراک (خاص) آقايان خسروشاهى‌ها و خانوادۀ ايشان مى‌باشند كه اين شركت ملى شده و توسط سازمان صنايع ملى ايران اداره مى‌شود. ساختمان ملک محل شركت، متعلق به آقاى على خسروشاهى بوده كه در اجارۀ شركت خوراك مى‌باشد. لذا ذيلاً نظرتان را مرقوم كه آيا خواندن نماز در محل شركت بلامانع است يا خير؟

بسمه تعالى، كسى كه علم به غصب بودن مكان نماز نداشته باشد، نمازش در آن صحيح است.

[سؤال 1241] ‘ 6493

بسمه تعالى، اگر مالک معلوم دارد منوط به اجازۀ مالک است؛ ولى اگر علم

به غصب بودن ندارند تصرف اشكال ندارد.

[سؤال 1242] 575

بسمه تعالى 20 / 12 / 1360

محضر مبارک رهبر انقلاب و بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران، امام خمينى

از محضر حضرت‌عالى تقاضا مى‌شود نظر مبارک خود را در مورد مسائل ذيل مرقوم فرماييد:

بسمه تعالى، اگر علم به غصب ندارند، تصرفات و نماز اشكال ندارد.

بسمه تعالى، حكم مسافر دارند و قضاى روزه را نبايد تا ماه رمضان سال بعد تأخير بياندازند.

[سؤال 1243] 576

بسمه تعالى 20 / 8 / 1361

حضور محترم دفتر امام خمينى

محترماً به عرض مى‌رسانم: اين‌جانب كارمند، داراى همسر و فرزند و پدر و مادر

كاملاً از كارافتاده كه جمعاً شش نفر مى‌باشيم، چندى پيش خدمت حاج آقا ناطق نورى، وزير محترم كشور رسيدم؛ ايشان تأييديه‌اى براى دريافت زمين مسكونى عنايت فرمودند، ولى متأسفانه موفق به دريافتش نشدم؛ ناچار تمام لوازمات منزل را فروخته و خانه‌اى در اطراف يكى از مناطق تهران (شرق تهران‌پارس) كه بعد از پيروزى انقلاب، مردم مستضعف تصرف نموده و خانه‌سازى كرده‌اند خريدم و مدت هشت ماه در آن‌جا زندگى مى‌كنم، البته با مشقت؛ چون فقط يک اتاق دارد. ناگفته نماند زمين مذكور، فاقد سند مالكيت مى‌باشد و در رساله، زمين تصرفى، حرام دانسته شده، و نماز و ديگر عبادات الهى در آن صحيح نمى‌باشد. لطفاً با در نظر گرفتن وضع مسكن و حقوق ادارى راهنمايى و عنايت فرماييد: اين مدت، نماز و روزۀ ما چه مى‌شود؟ البته قبل از تصرف زمين، آن منطقه فاقد آب و برق و باير بوده و اكنون توسط دولت، آب و برق و مسجد و امام جماعت نيز دارد.

با آرزوى طول عمر امام امت و ديگر علماى اسلام از خداوند قادر متعال

بسمه تعالى، اگر از مالک شرعى آن خريده، نماز او صحيح است و در هر صورت، براى روزه ضرر ندارد.

[سؤال 1244] 577

بسمه تعالى

حضور مرجع تقليد جهان، حضرت آيت الله امام خمينى

قبل از هر سؤال، توفيق هرچه بيشتر شما را از درگاه ايزد منّان خواهانم

بعد از سلام عرض مى‌گردد: اين‌كه يكى از مقلدين شما سؤالى پرسيده در مورد اين‌كه آيا در مكانى كه در زمان طاغوت قبرستان بوده و اكنون به صورت مدرسه درآمده، مى‌توان نماز به‌جا آورد؟ چون در رسالۀ جناب‌عالى ذكر شده است كه در قبرستان، نماز مكروه است؛ آيا اشكال ندارد كه در همچنين مكانى نماز ظهر و عصر را به‌جا آورد؟ نماز جماعت خواندن در اين نوع اماكن چه حكمى دارد؟ آيا بايد دوباره

اين نماز (ظهر و عصر) را به‌جا آورد يا ضرورتى ندارد؟ آيا مصلحت دارد كه انسان در اين نوع اماكن نماز يوميه واجب را به‌جا آورد؟ خواهشمندم به اين سؤالات صريحاً پاسخ فرماييد؛ چون مسأله در رابطه با خدا است و خيلى مهم مى‌باشد.

بسمه تعالى، اگر علم به غصب بودن محل ندارند نماز اشكال ندارد.

[سؤال 1245] 578

بسمه تعالى 14 / 10 / 1361

دفتر حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى، سلام عليكم

گورستان متروكه‌اى به مساحت 9700 متر مربع كه وقفيت آن محرز نمى‌باشد در مركز شهرستان مرند وجود دارد كه در 1/4 آن آثار قبور به طور مشخص نمايان است و آخرين جنازه‌اى كه در آن‌جا دفن شده، متجاوز از هفده سال مى‌باشد. اين مكان جهت احداث مصلاى نماز جمعه بدون نبش قبر و پى‌كنى تنها با خاكريزى بر روى قبور به طريقى كه ديگر آثار قبور مشاهده نشود، محل مناسبى مى‌باشد. خواهشمند است نظر شرعى حضرت امام را در اين مورد به ستاد برگزارى مراسم نماز جمعه مرند اعلام فرماييد، اجركم عندالله.

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، اشكال ندارد.

[سؤال 1246] 579

بسمه تعالى

محضر مبارك امام امت و بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران

محترماً؛ در طبقۀ دوم ادارۀ مخابرات، نماز جماعت برگزار مى‌كنيم كه اين مكان قبلاً قبرستان بوده و قدمت آن از سى سال تجاوز مى‌كند. نظر به اهميت كار دستگاه‌هاى مخابرات و كشيک كاركنان، آيا در اين مكان مى‌توانيم نماز بخوانيم؟ نظر مبارك را در اين مورد مرقوم فرماييد.

بسمه تعالى، نماز اشكال ندارد.

[سؤال 1247] 580

بسمه تعالى 27 / 3 / 1361

حضور محترم حضرت آيت الله العظمى امام خمينى

پس از عرض سلام، سلامتى شما را از ايزد يكتا خواهانم. در ضمن عرض مى‌شود:

بسمه تعالى، اگر يقين به غصب بودن ساختمان ندارند، تصرفات و نماز در آن اشكال ندارد.

بسمه تعالى، بايد طعام بدهد و به فقرا بدهد.

بسمه تعالى، بهرۀ پول، ربا و حرام است، گرفتن آن جايز نيست.

[سؤال 1248] 581

بسمه تعالى 16 / 8 / 1361

دفتر محترم حضرت امام خمينى

آموزش و پرورش منطقه دورود، به علت نياز مبرم و نداشتن مكانى مناسب، چند دستگاه مدرسه غيردولتى دارد كه صاحبان آن‌ها قبلاً راضى نبودند. خواهشمند است از حضرت امام سؤال فرماييد كه نماز خواندن در اين آموزشگاه‌ها چه صورت دارد؟

بسمه تعالى، كسى كه علم به غصب بودن مكان نداشته باشد، نمازش صحيح است.

[سؤال 1249] 582

بسمه تعالى

احتراماً معروض مى‌دارد: اين‌جانب در شركتى مشغول به كار مى‌باشم كه تحت سرپرستى بنياد مستضعفان مى‌باشد. در گذشته و قبل از تصدى بنياد نيز در همين شركت مشغول به كار بوده‌ام و از صاحب قبلى آن در مورد انجام فرائض در شركت و ديگر اماكن مربوط به شركت، به طور كلى رضايت حاصل شده بود؛ سپس بنا به دلايلى بنده و عده‌اى ديگر از برادران با مراجعات به دادستانى انقلاب و ارائه مدارک، باعث شديم كه شركت به سرپرستى بنياد مستضعفان دربيايد.

حال با توجه به اين‌كه در مورد مالكيت شركت هنوز حكم قطعى از طرف حاكم شرع صادر نشده و مشخص نيست كه مالک آن چه كسى است و آيا بعد از رسيدگى و تشكيل دادگاه، به صاحب قبلى مسترد خواهد شد و يا كلاً يا قسمتى از آن مصادره مى‌شود و به تملک دولت درمى‌آيد، آيا خواندن نماز در ملک شركت و يا ملک صاحب قبلى آن‌كه در اختيار شركت است و يا اماكن اجاره‌اى كه اجاره‌اش از درآمد شركت پرداخت مى‌شود و يا ساير اماكنى كه به هر ترتيب با شركت در رابطه است، صحيح مى‌باشد يا خير؟ با توجه به اين‌كه اگر صاحب شركت قبلاً در مورد خواندن نماز به همۀ كاركنان اجازه داده بودند، ولى اكنون در صورت برگشت، مشخصاً به اين‌جانب اجازۀ خواندن نماز در املاک شركت را نخواهند داد. لذا خواهشمند است به دليل اين‌كه بنده مقلد حضرت امام، روحى فداه مى‌باشم و به دليل ضرورت امر هر چه سريع‌تر و به‌طور وضوح، جواب اين مسأله را از طريق استفتا از حضرت امام، مدّ ظله ارسال بفرماييد.

با تشكر؛ برادر كوچك شما

بسمه تعالى، كسى كه علم به غصبيت مكانى ندارد، نمازش در آن مكان صحيح است.

[سؤال 1250] 583

بسمه تعالى 13 / 10 / 1361

دفتر امام خمينى

احتراماً؛ ضمن عرض سلام و آرزوى طول عمر امام، آيا در ادارۀ آموزش و پرورش شهرستان قمشه كه قبلاً راه بوده و همچنين وقف بودن آن مطرح است، ولى واگذاركنندۀ زمين، وقف بودن اين قسمت را انكار مى‌كند و يكى از روحانيون شهر نيز كه قبلاً كارمند ادارۀ ثبت بوده، نظر واگذارندۀ زمين را تأييد مى‌نمايد، نماز خواندن اشكال دارد يا خير؟

بسمه تعالى، كسى كه علم به غصب بودن مكان نماز ندارد، نمازش در آن مكان صحيح است.

[سؤال 1251] 6942

بسمه تعالى، تا يقين به غصب بودن محل حاصل نشود، تصرفات اشكال ندارد.

[سؤال 1252] 1657

بسمه تعالى، در فرض مذكور اشكال ندارد.

[سؤال 1253] 584

بسمه تعالى

حضرت امام خمينى، مدّ ظله العالى

زمينى را در زمان طاغوت (به طورى كه مى‌گويند) با زور از كشاورزان گرفته و ساختمان كرده‌اند؛ گندم و جو كشاورزان را از بين برده‌اند. اكنون آن‌جا را مركز تربيت معلم كرده‌اند و كشاورزان هم چون در آن زمان هرچه سعى كرده‌اند دستشان به جايى بند نشده، فعلاً نيز چيزى نمى‌گويند؛ ولى هرگاه از آنان مى‌پرسى، مى‌گويند: ما راضى نيستيم. تصرف در آن‌جا چگونه است و وظيفۀ آموزش و پرورش در اين مورد چيست؟

بسمه تعالى، كسى كه علم به غصب بودن مكان ندارد، نمازش صحيح است.

[سؤال 1254] 585

بسمه تعالى

محضر زعيم عالى‌قدر جهان تشيع، رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران، حضرت امام خمينى، زيد عمره

زمينى كه انسان شک دارد غصبى است يا غير غصبى، نماز خواندن در آن جايز است؟

بسمه تعالى، مانع ندارد.

[سؤال 1255] 586

بسمه تعالى 15 / 1 / 1362

مسئولين محترم دفتر استفتائات حضرت امام، مدّ ظله العالى

سلام عليكم، ان شاء الله در ظل توجهات حضرت ولى عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در پيشبرد اهداف انقلاب اسلامى موفق و مؤيد باشيد.

اين‌جانب چند مسألۀ شرعى دارم. خواهشمند است به آن‌ها جواب دهيد.

ضمناً اين زمين تا تقريباً 10 سال قبل كشت بوده و بعد از آن بلااستفاده مانده است.

بسمه تعالى، نماز و ساير تصرفات اشكال ندارد، مگر براى كسى كه شخصاًيقين به غصب بودن محل داشته باشد.

به جاى آورده شود. با توجه به اين‌كه در منطقه كسى نيست كه نماز و روزۀ استيجارى به‌جاى آورد و ضمناً در شهرهاى ديگر، نماز و روزۀ هر سال، تقريباً 6 هزار تومان مى‌باشد و اگر بخواهيم براى هر سال اين مبلغ را پرداخت نماييم، حدود 60 هزار تومان مى‌شود كه امكان پرداخت اين مبلغ وجود ندارد - زيرا شهيد داراى سه فرزند و همسر مى‌باشد - وظيفه چيست؟ لازم به يادآورى است كه تا جايى كه من مى‌دانم، شهيد نماز و روزه را به‌جاى آورده است. خواهشمند است در اين مورد هم وظيفۀ ما را روشن فرماييد. موفق و مؤيد باشيد.

بسمه تعالى، مقدارى كه شهيد از ثلث تركۀ خود براى نماز و روزه تعيين كرده، بايد بر طبق وصيت در آن عمل شود.

[سؤال 1256] 587

بسمه تعالى

حضور رهبر عالى‌قدر انقلاب اسلامى سلام

بعد از عرض سلام، اميدوارم كه خداوند متعال طول عمر آن رهبر عالى‌قدر را به انقلاب جهانى حضرت مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) متصل بگرداند.

بارى پدر گرامى! غرض از گرفتن وقت آن رهبر بزرگوار، طرح يك سؤال بود كه چندى است مرا به خود واداشته است:

اگر ان شاء الله خداوند متعال قبول نمايد يكى از اعضاى جندالله هستم كه در ارتش مشغول خدمت مى‌باشم. نزديك به شش ماه پيش بدون داشتن مجوز خريد مسكن، اقدام به خريد خانه‌اى محقر در جنوب شهر نمودم كه نزديك يك‌صد هزار تومان آن را كم داشتم؛ پنجاه هزار تومان آن را از افراد خيّر قرض نمودم و بقيۀ باقيمانده به هر درى كه زدم نتوانستم پيدا كنم؛ تا زن و شوهرى را پيدا نمودم كه خود مستأجر بودند؛ به من اظهار داشتند كه ما پنجاه هزار تومان داريم كه صاحب‌خانه مى‌گويد آن را بدهيد و ماهيانه، هزار تومان از كرايۀ خود كم كنيد؛ من به اين زن و شوهر كه داراى سه فرزند

بودند گفتم پنجاه هزار تومان را به من بدهيد و من ماهيانه، هزار تومان به شما بابت پول پرداخت مى‌نمايم تا به صاحب‌خانه بدهيد و ايشان نيز قبول نمودند و من در ازاى پنجاه هزار تومان ماهيانه، هزار تومان به اين زن و شوهر پرداخت مى‌نمايم.

لازم به تذكر است كه من تقاضاى مجوز نموده‌ام؛ اما به علت داشتن امتياز كم (در حدود 80 امتياز)، از دادن مجوز - با وجود داشتن 12 سال سابقۀ سكونت در تهران - به اين‌جانب خوددارى نموده‌اند.

بسمه تعالى، نماز و تصرف در خانۀ مذكور مانع ندارد؛ ولى تخلف از مقررات جايز نيست.

مى‌شود، من چه كنم؟ من به هر درى كه زدم نتوانستم پول فوق را تهيه نمايم. اميدوارم كه جواب نامه را بدهيد تا مرا از تشويش و دلهره بيرون بياوريد.

بسمه تعالى، اصل پولى كه قرض گرفته‌ايد را بايد بدهيد و بهره، حكم ربا دارد.

[سؤال 1257] 6998

بسمه تعالى، اگر با اجازۀ مسئولين تصرف كردند و علم به غصب بودن ندارند اشكال ندارد.

[سؤال 1258] 588

بسمه تعالى

با تقديم عرض سلام به پيشگاه محترم مرجع عالى‌قدر و فرماندۀ كل قوا و نايب بر حق مهدى موعود (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، پس از سلام، از آن مرجع عالى‌قدر خواهشمندم براى رفع مشكلات، به سؤالات زير پاسخ بفرماييد.

بسمه تعالى، مانع ندارد؛ مگر آن‌كه معلوم باشد در محلى كه در نماز يا عزادارى، مورد تصرف است، مال حرام موجود است.

انقلاب نشده، براى مسافر چون به ناچار سوار اتوبوس مى‌شود، شنيدن موسيقى اشكالى دارد يا خير؟ اگر اشكال دارد، مسافر پس از امر به معروف و نهى از منكر اگر مواجه شد كه راننده‌اى گوشش بدهكار نبود، به چه كسى مى‌تواند رجوع كند؟

بسمه تعالى، موسيقى مطرب حرام است و صداهاى مشكوك مانع ندارد.

نوجوان‌ها به برنامه‌اى خارج از مسجد مشغول نباشند، غير روحانى مى‌تواند با در نظر گرفتن مسائلى كه عرض شد نماز جماعت را برگزار كند يا خير؟

بسمه تعالى، در فرض عدم دسترسى به روحانى مانع ندارد.

[سؤال 1259] 589

بسمه تعالى 19 / 10 / 1361

محضر مبارک حضرت امام خمينى، مدّ ظله العالى، سلام عليكم و رحمة الله

اين‌جانبان كارمندان ادارۀ كار اردبيل، در يك ساختمان استيجارى انجام وظيفه مى‌نماييم. در مواقع ظهر در يكى از اتاق‌هاى آن مراسم نماز را به پا مى‌داريم. از آن‌جايى كه مدت قرارداد اجارۀ آن پايان يافته و اين اداره كماكان برحسب سوابق، به مالک شخصى ملک، اجاره بها پرداخت مى‌نمايد، لكن راضى نبوده و هر آن يا خواستار افزايش اجاره بها مى‌باشد و يا تخليۀ آن را تقاضا مى‌نمايد، آيا نماز ما در چنين شرايطى صحيح مى‌باشد يانه؟ توضيح اين‌كه كارمندان اداره، هيچ‌گونه نقشى در امور معامله ندارند. با آرزوى طول عمر آن امام عزيز و با آرزوى پيروزى لشكريان اسلام بر كفر جهانى در تمام ابعاد

بسمه تعالى، تا يقين به غصب پيدا نشود، تصرفات مانع ندارد.

[سؤال 1260] 590

بسمه تعالى

محضر مبارک حضرت امام، مدّ ظله العالى، سلام عليكم

ضمن آرزوى طول عمر براى آن امام بزرگوار، به عرض شريف مى‌رساند كه ساختمان آموزش و پرورش ورامين در مكانى واقع گرديده كه بنا به اظهار جمعى از كاركنان اين اداره قبلاً وقفى و محوطۀ قبرستان بوده كه توسط رژيم طاغوت به زور، غصب و در آن ساختمان‌سازى شده است؛ ولى طبق نظر ادارۀ اوقاف شهرستان ورامين اين محل فاقد وقف‌نامه بوده و توسط ادارۀ اوقاف به عنوان وقف، درخواست

ثبت به عمل آمده كه پذيرفته شده و بعدها تفكيك گرديده و به دو قطعه تقسيم شده كه يک قطعۀ آن، محل فعلى دبيرستان دخترانۀ فاطميه و يک قطعۀ آن، ادارۀ آموزش و پرورش است و به موجب اسناد رسمى از بابت هر دو قطعه اجاره پرداخت مى‌شود؛ و اين مكان در حال حاضر در مركز شهر واقع و آباد است. با توجه به مراتب فوق، استدعا مى‌شود راهنمايى بفرماييد كار كردن و نماز خواندن در اين اداره چه صورتى دارد؟ در صورت داشتن اشكال، تكليف ما نسبت به نمازهايى كه قبلاً خوانده شده چيست؟ خداوند تبارك و تعالى حافظ آن امام بزرگوار باشد، ان شاء الله

بسمه تعالى، تا احراز وقف بودن محل و غصب بودن مكان نشود، تصرف و نماز اشكال ندارد.

[سؤال 1261] 591

بسمه تعالى 15 / 2 / 1362

محضر مبارک حضرت امام خمينى بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران دامت بركاته

محترماً به عرض مى‌رسد: در زمان رژيم سابق، گورستانى در جنب يک امامزاده وجود داشت كه آن رژيم طبق معمول، آن را ساختمان نمود و اينک آن ساختمان (ادارۀ آموزش و پرورش ورامين بوده و يك دبيرستان دخترانه). با وجودى كه هنگام ساختمان، استخوان‌هاى اموات را هر كسى آن‌جا مى‌رفت مشاهده مى‌كرد و حتى اشخاصى هستند كه صاحبان اموات مذكور مى‌باشند و در قيد حيات هستند و با علم بر اين‌كه در نزديكى همين اداره مسجد وجود دارد و با وجودى كه اكنون دستور است كه هنگام نماز بايد دست از كار كشيد و اين فريضۀ الهى را انجام داد، آيا حضرت‌عالى اجازه مى‌فرماييد در چنين ساختمانى نماز خوانده شود؟ و اگر جواب منفى است، افرادى كه تا به حال نماز خوانده‌اند تكليفشان چيست؟

از آن مقام محترم تقاضا مى‌شود جواب اين مسأله را هرچه زودتر مرقوم فرماييد كه مورد ابتلا است. و السلام عليكم و رحمة الله و بركاته

بسمه تعالى، اگر علم به غصب بودن مكان نماز نباشد، نماز صحيح است و تحقيق لازم نيست.

[سؤال 1262] 798

بسمه تعالى، كسى كه غصب بودن محل را نمى‌داند نمازش صحيح است.

[سؤال 1263] 592

بسمه تعالى 13 / 4 / 1361

دفتر امام خمينى، مدّ ظله

احتراماً؛ سند مالكيت ساختمان مشترک ادارات ثبت و دادگسترى كه در زمان رضا پهلوى شاه اسبق ساخته شده است پس از تجميع حدود چند پلاک، به نام دولت صادر شده است. شخصى به عنوان توليت بر وقف، يک باب دكان را در سال 1311 تقاضاى ثبت نموده و سپس قائم مقام واقف و ادارۀ اوقاف مدعى شده‌اند كه دكان مزبور، جزو محدودۀ ادارۀ ثبت و در محل تلفن‌خانه فعلى ثبت قرار دارد.

چون در سال‌هاى قبل، به علت احداث پارک سبز و ميدان و شوارع اطراف توسط شهردارى و احداث ساختمان مشترك ثبت و دادگسترى، تغييراتى در وضعيت پلاك‌هاى ثبتى ايجاد شده است، تشخيص اين‌كه ادعاى مدعيان صحيح است يا نه و دكان مرقوم، در محدودۀ ساختمان مشترک مذكور قرار دارد يا خير، ممكن نبوده و نيست؛ لذا مدعيان راهنمايى شده‌اند كه از طريق مراجع قضايى نسبت به احقاق حقوق موقوفه اقدام نمايند كه به موجب احكام صادره در مراحل بدوى و پژوهشى و فرجامى، محكوم به بى‌حقى شده‌اند.

اكنون كاركنان ادارۀ ثبت منطقه و شهرستان سارى در قسمتى از اين ساختمان مشترک كه با تلفن‌خانه (محل ادعاى مدعى)، حدود هفت متر فاصله دارد، محلى را

براى نمازخانه اختصاص داده‌اند، ولى به علت شبهۀ مذكور تا كنون از برگزارى نماز در آن خوددارى نموده و فقط به برگزارى تبليغات مذهبى و جلسات وعظ و سخنرانى اكتفا نموده‌اند و در مساجد نزديك اداره، به اداى فريضۀ نماز مى‌پردازند.

على هذا، بدين وسيله در مقام استفتا از حضرت امام برآمده‌اند تا چنانچه با شرح مراتب بالا و عنايت به اين‌كه مشهور است كه معمولاً احداث ساختمان‌هاى دولتى در زمان سلطنت اين شخص، توأم با كارهاى اجبارى (بيگارى) اشخاص بوده است، آيا برگزارى نماز در محل نمازخانۀ مذكور جايز مى‌باشد يا خير؟ خواهشمند است نظريۀ حضرت امام را امر به اعلام فرمايند.

بسمه تعالى، بدون علم به غصبيت، تصرف و نماز اشكال ندارد.

[سؤال 1264] 593

بسمه تعالى 8 / 7 / 1361

دفتر محترم حضرت امام خمينى مدّ ظله العالى

لطفاً نظر حضرت امام را در مورد مسائل ذيل مرقوم فرماييد:

بسمه تعالى، اگر علم به غصب بودن مكان نباشد، نماز و تصرف اشكال ندارد.

بسمه تعالى، احتياط مراعات شود.

و ائمه مى‌باشد. آيا بسته‌بندى اشياى مغازه‌داران و انداختن آن‌ها به زباله‌دان چطور است؟

بسمه تعالى، بايد از انداختن آن‌ها در مواضع هتک خوددارى شود.

بسمه تعالى، اگر از بلاد كفر وارد مى‌شود، در صورتى حكم به حليت آن‌ها مى‌شود كه احتمال بدهند كه واردكنندۀ مسلمان احراز تذكيۀ حيوان را كرده و آن را در دسترس مسلمين قرار داده است.

[سؤال 1265] 5032

بسمه تعالى، در فرض عدم علم اشكال ندارد.

[سؤال 1266] 594

بسمه تعالى 3 / 10 / 1361

محضر مقدس حضرت آيت الله، امام خمينى، رهبر مستضعفان جهان، مدّ ظله

سلام عليكم، اولاً سلامتى آن زعيم عالى‌قدر و عظيم الشأن در پيشبرد اهداف انقلاب جمهورى اسلامى را از درگاه حضرت منان خواستارم. در دهكده‌اى زندگى مى‌كنيم كه مشكلى پيش آمده و از نظر دين مقدس اسلام جايز بودن يا نبودن آن را، آن فقيه عالى‌قدر معلوم فرمايند. شخصى است پاسدار، و حدود يك‌سال سرپرست بنياد مستضعفان شهرستانى را عهده‌دار شد، در روستاى ما شروع كرد به تجديد بناى مسجد محل، با خرج بيش از يك ميليون تومان (با توجه به اين‌كه در محل مسجدى موجود بوده و آن را خراب نموده) و همچنين ساختن حمام، با خرج بيش از 400 هزار تومان، خود اين شخص در همين محل ساكن مى‌باشد. چون ساكنين اين محل اكثراً كشاورز و مستضعف هستند، براى آن‌ها اين تعجب پيش آمد كه اين همه پول از چه راهى تهيه شده؟ در نتيجه از آقاى پيش‌قدم اين كار سؤال مى‌شود كه اين همه پول

را چه اشخاصى به شما داده‌اند؟ در جواب مى‌گويد: افراد خيّر. پس از گذشت مدتى، افراد محل به جست‌وجو پرداختند، مشخص شد كه افراد خيّرى وجود ندارند و معلوم نيست كه پول از كجا آمده است. مردم در شك و ترديد هستند، مسجد - كه به گفته امام امت، سنگر است، سنگر را پر كنيد - هميشه خالى از مردم است.

آيا نماز خواندن در چنين مسجدى جايز است؟

آيا غسل كردن در اين حمام جايز است؟ البته 3/4 هزينۀ اين حمام را مردم پرداختند.

جواب را مرقوم فرماييد.

بسمه تعالى، در فرض سؤال، اشكال ندارد.

[سؤال 1267] 595

بسمه تعالى

زمين روستاى ما بين مالكين زمين به چندين سهم تقسيم مى‌شود و بعضى از مالكين ارض مهاجرت به كويت كرده و ساكن كويت مى‌باشند و اكثر شركا در خود همين روستا ساكنند شركايى كه در محل و در اين روستا بوده‌اند حاضر به تقسيم زمين با آقايان كويتى نشده‌اند و در بين شركا ساكن كويت كه مالک زمين مى‌باشند ايتام هم مى‌باشد. خواهشى است كه راه علاجى براى اهالى اين روستا درست فرماييد كه سپاس‌گزاريم ضمناً اين محل از اثر اين‌كه سهم زمين حقّيت شركا كويتى غصب كرده‌اند داراى مسجد كه از شعائر بزرگ اسلام است نمى‌باشد وظيفه اين اهالى لطفاً روشن فرمايند راجع به مقدمات نماز و خود نماز در صورت غصب بودن حقّيت شركا كويتى. در پايان دوام عمر و عزت رهبر عظيم الشأن از خداوند تقاضا است.

بسمه تعالى، تصرف در ملک مشروع غير منوط به اجازۀ مالک يا ولى شرعى او است و در ملک مشترك تصرف موقوف بر اجازۀ تمام شركا است.

[سؤال 1268] 274

بسمه تعالى، مانع دارد.

[سؤال 1269] 1196

بسمه تعالى، اين كار را نكنند اگرچه براى غسل و نماز ضرر ندارد ولى ضمان دارد.

[سؤال 1270] 1517

بسمه تعالى، اگر ضرورت باشد، نماز صحيح است.

[سؤال 1271] 596

بسمه تعالى 12 / 10 / 1361

خدمت حضرت آيت الله، نايب الامام، روح الله الموسوى الخمينى، دامت بركاته

آيا خواندن نماز در زمين‌هاى عراق كه به دست سربازان امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) فتح شده صحيح است يا نه؟ يعنى زمين غصبى محسوب مى‌شود يا نه؟

بسمه تعالى، صحيح است.

[سؤال 1272] 5087

بسمه تعالى، اگر ضرورت بوده نماز صحيح است.

[سؤال 1273] 5087

بسمه تعالى، لازم نيست.

[سؤال 1274] 597

بسمه تعالى 4 / 6 / 1361

محضر مبارك رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران، امام خمينى، سلام عليكم

پس از سلام و آرزوى تعجيل در فرج امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف)؛ سؤالى براى حقير پيش آمده كه خدمت حضرت‌عالى ارائه مى‌دهم. همان طورى كه در رسالۀ حضرت‌عالى موجود مى‌باشد، در مكان غصبى نمى‌شود نماز خواند، در جبهه كه پيشروى مى‌كنند حكمش چگونه مى‌باشد؟

بسمه تعالى، اشكال ندارد و مربوط به مسأله ذكر شده نيست.

[سؤال 1275] 598

بسمه تعالى

دفتر امام خمينى

پس از تقديم عرض سلام و آرزوى پيروزى براى رزمندگان و طول عمر امام عزيز

بدين وسيله به اطلاع مى‌رساند: گروهى از رزمندگان مستقر در شرق بصره (خاك عراق)، با خاک عراق مهر نماز درست كرده و در منطقۀ عملياتى استفاده مى‌كنيم. آيا از اين مهرها كه از خاک عراق تهيه شده است، در پشت جبهه و كلاً در خاک ايران و يا در شهرهاى دوردست مى‌توان جهت نماز استفاده كرد يا خير؟

لازم به توضيح است كه آن مهرها از خاک‌هاى بيابان‌هاى عراق كه ظاهراً بدون استفاده بوده تهيه شده است.

بسمه تعالى، اشكال ندارد؛ ولى عنوان تبرک و تربت ندارد.

[سؤال 1276] 599

بسمه تعالى 11 / 9 / 1361

حضور مسئول محترم دفتر امام خمينى

با عرض سلام، چند لحظه‌اى مزاحم اوقاتتان مى‌گردم و اميدوارم كه خداوند به شما توفيق خدمت و سلامتى عنايت نمايد.

بسمه تعالى، صحيح است.

[سؤال 1277]

عبادات حقير در اين خانه و زندگى، صحيح است يا خير؟

بسمه تعالى، اگر يقين نداريد كه در خانه يا فرشى كه روى آن نماز مى‌خوانيد خمس هست نماز شما صحيح است.

[سؤال 1278] 600

بسمه تعالى

حضور محترم رهبر و مرجع عظيم القدر، نايب الامام، خمينى عزيز، دامت بركاته

سلام عليكم و رحمة الله و بركاته، مستدعى است جواب سؤال‌هاى زير را بدهيد.

بسمه تعالى، تا يقين به خريد خانه با پول غير مخمس حاصل نشود، نماز اشكال ندارد و در صورت يقين بايد به حاكم شرع مراجعه و اذن بگيرند.

بسمه تعالى، اگر مقررات، رفتن به جبهه را ايجاب نمى‌كند، سعى كنيد رضايت والدين را تحصيل نماييد.

[سؤال 1279] 2068

بسمه تعالى، تصرفات در ملک غير موقوف بر اجازۀ مالک است و اگر علم به مالک بودن غير ذى اليد ندارد با اجازۀ ذى اليد تصرف اشكال ندارد و

توقف در مرافق عامه مانند مساجد و تكايا در صورتى كه علم به غصبيت در بين نباشد مانع ندارد.

[سؤال 1280] 601

بسمه تعالى

خدمت محترم و بسيار عزيز رهبر مسلّم مسلمين جهان، امام خمينى

محترماً، معروض مى‌دارد كه چندى است با دوستان بر سر غصبى بودن يا نبودن زمين‌هاى اماكن دولتى مثل زمين دانشگاه صنعتى شريف بحث داريم. لذا مسأله را به اين صورت مطرح مى‌نماييم: تكليف نمازهاى انسان در اماكن دولتى (مثلاً دانشگاه صنعتى شريف) كه به احتمال زياد روى زمين‌هاى غصبى ساخته شده‌اند چيست؟

و السلام عليكم و رحمة الله و بركاته

بسمه تعالى، تا علم به غصب بودن حاصل نشود حكم غصب مترتّب نيست.

[سؤال 1281] 602

بسمه تعالى

محضر محترم حضرت آيت الله امام خمينى، دام ظله العالى، استدعا مى‌شود به دو سؤال پاسخ بفرماييد:

منازل و اماكن خوانده شده صحيح است يا خير؟

بسمه تعالى، با احراز رضايت صاحبان منازل - ولو به شاهد حال - تصرف مانع ندارد.

بسمه تعالى، با اجازۀ مسئولين اشكال ندارد.

تقدم و تأخر زن و مرد و وجود حائل بين آن‌ها در نماز

[سؤال 1282] 603

بسمه تعالى

محضر انور حضرت امام استاد الفقهاء و المجتهدين، رئيس الملة و الدين حضرت روح الله الموسوى الامام الخمينى. متّع الله المسلمين بطول بقاء وجوده العزيز و الشريف، با كمال احترام استدعا دارد به دو مسأله ذيل پاسخ فرماييد.

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

پرداخت كفاره مى‌گردد؟

بسمه تعالى، حكم كفاره در اين صورت نيز ثابت است.

[سؤال 1283] 604

بسمه تعالى 10 / 10 / 1358

حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مرجع عالى‌قدر، چه مى‌فرمايند در خصوص اين‌كه:

بسمه تعالى، باطل نيست.

بسمه تعالى، تا زنده‌اند جايز نيست.

[سؤال 1284] 3004

بسمه تعالى، واجب نيست.

[سؤال 1285] 605

بسمه تعالى

محضر مبارك حضرت آيت الله امام خمينى، دامت بركاته

يک سؤال دارم، حكم خدايى آن را بفرماييد.

از قديم در مساجد بين زن و مرد در موقع نماز خواندن و روضه و موعظه پرده بوده است؛ ولى اكنون بعضى اساتيد دانشگاهى و سخنرانان كه در بعضى مساجد و مجالس سخنرانى مى‌كنند، مى‌گويند: «اصلاً پرده و ديوار قرار دادن بين زن و مرد در اسلام نبوده و نبايد باشد حتى در حال نماز خواندن، و اين پرده قرار دادن‌ها اسباب عقب‌ماندگى و به لجن كشيدن مسلمان‌ها بوده است». در حالى كه ائمه جماعت و روحانيون مى‌گفتند: در مساجد در موقع نماز خواندن و موعظه كردن بايد بين زن و مرد پرده باشد. اكنون در مساجد در حال نماز و يا روضه خواندن و موعظه كردن بين زن و مرد بايد پرده باشد يا اگر بردارند اشكال ندارد؟

بسمه تعالى، در صورتى كه مفسده‌اى نيست، پرده لزوم ندارد. بلى در نماز،

احتياط مستحب آن است كه زن عقب‌تر از مرد باشد؛ مگر در صورتى كه بين آن‌ها حائلى مثل پرده باشد.

[سؤال 1286] 606

بسمه تعالى

بسمه تعالى، فاصله لازم نيست و نماز صحيح است.

همچنين رفتن به نماز جمعه مستحب است و بايد نماز ظهر را دوباره بخوانند. آيا رفتن به نماز جمعه با اين شرايط صحيح است يا خير؟

بسمه تعالى، نماز جمعه بر زن واجب نيست، اگر چه صحيح و كافى از ظهر است.

[سؤال 1287] 607

بسمه تعالى 30 / 3 / 1361

بسمه تعالى، اشكال ندارد؛ اگرچه بهتر است زن‌ها جلوتر از مردها نايستند.

بسمه تعالى، بايد حتى المقدور اجتناب كنند.

بسمه تعالى، اشكال ندارد؛ نماز صحيح است.

بسمه تعالى، اگر سنگ معمولى باشد، سجده اشكال ندارد.

بسمه تعالى، بايد حجاب واجب مراعات شود.

[سؤال 1288] ‘ 5916

بسمه تعالى، باطل نيست و فرقى بين دو صورت نيست و در توضيح هم نوشته شده باطل نيست.

طهارت مكان و امور معتبره در محل سجده

[سؤال 1289] 223

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1290] 608

بسمه تعالى

حضور محترم رهبر عزيز انقلاب اسلامى ايران، حضرت امام خمينى؛ سلام عليكم

من جوانى هفده ساله هستم؛ حدود سه سال پيش، از من منى خارج شد و روى فرش اتاق ريخت و من نفهميدم و آن‌جا را به جاى شستن، با پارچه‌اى پاك كردم و اكنون كه سه سال مى‌گذرد، بر روى آن فرش من و خانواده‌ام نماز خوانديم و با پاى خيس، رفت و آمد كرده‌ايم، مى‌خواهم بدانم تكليف چيست و چه كنم؟

ان شاء الله خدا عمر امام عزيز را به بلندى آسمان‌ها بگرداند.

بسمه تعالى، اگر يقين نداشته‌ايد كه پاى شما با رطوبت، به همان موضعى كه نجس بوده، ملاقات كرده، نمازهاى خوانده شده صحيح است.

[سؤال 1291] 607

بسمه تعالى، اگر سنگ معمولى باشد، سجده اشكال ندارد.

[سؤال 1292] 609

بسمه تعالى 19 / 4 / 1361

محضر محترم آيت الله العظمى امام خمينى ادام الله تعالى عمره الشريف

احتراماً مستدعى است نظر مبارک را پيرامون اين‌كه اگر شيعه‌اى با وجود آن‌كه مهر نماز در دسترس وى مى‌باشد، عمداً بدون مهر و بر روى فرش يا موكت نماز به جاى آورد نمازش محكوم به صحت است يا بطلان مرقوم فرماييد.

بسمه تعالى، باطل است.

[سؤال 1293] 610

بسمه تعالى 14 / 11 / 1361

با سلام و درود به يگانه منجى عالم بشريت، مهدى موعود و با سلام حضور رهبر كبير انقلاب و رزمندگان و شهداى به خون خفتۀ جنگ و انقلاب اسلامى و با عرض سلام حضور شما دست‌اندركاران در دفتر امام

دو مسأله برايم پيش آمده بود كه مى‌خواستم از محضر امام پرسيده شود:

بسمه تعالى، اشكال ندارد، ولى خوب است، بلكه موافق احتياط است كه روى مهرى كه نقش دارد سجده نكنند.

بسمه تعالى، نمازهايى كه خوانده صحيح است.

[سؤال 1294] 611

بسمه تعالى

سجده بر مهرهايى كه نوشته يا نقش دارد چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى، مانع ندارد، ولى اگر نقش بارگاه دارد به آن سجده نشود.

[سؤال 1295] 823

بسمه تعالى، كفايت مى‌كند؛ لكن بهتر، اجتناب است.

[سؤال 1296] 1428

بسمه تعالى، سجده بر آن اشكال ندارد.

[سؤال 1297] 699

بسمه تعالى، سجده بر سيمان مانع ندارد اگر چه احوط ترک است.

[سؤال 1298] 744

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1299] 612

بسمه تعالى

محضر مقدس آيت الله العظمى حضرت امام خمينى، دامت توفيقاته، سلام عليكم، لطفاً به دو سؤال ذيل پاسخ فرماييد.

بسمه تعالى، اگر نتواند چيزى كه سجده بر آن صحيح است پيدا كند، بر لباس خودش اگر از پنبه و كتان است سجده كند و اگر نشد، بر لباس از هر جنس كه باشد كفايت مى‌كند و با وجود لباس، نوبت به پشت دست نمى‌رسد.

بسمه تعالى، اگر تمكن از تطهير بدن ندارد، با بدن نجس نماز بخواند و اگر تمكن از تطهير يا

تعويض لباس ندارد و اميد زوال عذر در وقت نيست، در صورتى كه كندن لباس براى او ضرر يا مشقت دارد، در لباس نجس نماز بخواند و اگر كندن لباس ضرر و مشقت ندارد، بدون لباس نماز بخواند.

[سؤال 1300] 613

بسمه تعالى

سماحة الاُستاذ الأعظم، الإمام الأكبر، المرجع الأعلى، دامت ألطافكم العاليه،

سلامٌ عليكم و رحمة الله و بركاته .

چند تا مسائل مهمه كه مورد ابتلاى عموم مردم است، كه اميدوارم زودتر دربارۀ آن‌ها ابراز رأى بفرماييد.

بسمه تعالى، شامل غير ثوب نمى‌شود و در صورت تخلف اگر مقصر بوده، قضا كند على‌الاحوط.

بسمه تعالى، اگر جاهل يا معذور بوده و بعد از گذشت وقت جبران متوجه شود، عمره صحيح است.

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، بعيد نيست صحت عمل، اگرچه احتياط خوب است.

عمره‌اش باطل است يا خير؟

بسمه تعالى، اگر اعتقاد داشته كه محرم است و عامد نبوده، عملش صحيح است.

[سؤال 1301] 614

بسمه تعالى

حضور محترم دفتر امام، سلام عليكم

از شما درخواستى دارم كه به چند سؤال من اگر مى‌توانيد سريع جواب بدهيد. من

در جلسات دينى و مذهبى زنان تا حدودى شركت دارم، كه بعضى از مسائل مختلف مطرح مى‌شود لذا اين نامه را نوشته‌ام كه برايم توضيح دهيد كه كدام درست است.

بسمه تعالى، اگر سجده بر چيزهايى كه مقدم بر پشت دست است ممكن نباشد، نوبت به پشت دست مى‌رسد.

بسمه تعالى، مانع ندارد؛ و رسيدن مو به زمين، با فرض رعايت ستر كامل ضرر ندارد.

بسمه تعالى، رعايت مقررات دولت اسلامى لازم است.

بسمه تعالى، اگر منعى از طرف دولت اسلامى نباشد اشكال ندارد.

[سؤال 1302] 615

بسمه تعالى 9 / 9 / 1363

خواهشمند است از شوراى استفتاى حضرت امام خمينى سؤال فرماييد:

با توجه به شرايط ما در خارج از كشور، آيا مى‌توان در نمازهاى جماعت با برادران اهل سنت در مسجد، به جاى مهر از فرش استفاده نمود؟

بسمه تعالى، اگر بتوانيد، از حصيرهاى بافته شدۀ گياهى استفاده كنيد و به آن سجده كنيد؛ وگرنه مانند آن‌ها عمل كنيد و به هر حال، نماز شما صحيح است.

[سؤال 1303] 7424

بسم الله تعالى، لا مانع من ذلك في مواضع التقية و يجتزى بتلك الصلاة.

[سؤال 1304] 2887

بسمه تعالى، در مورد تقيه جايز است.

[سؤال 1305] 109

بسمه تعالى، سجده بر خوردنى و پوشيدنى صحيح نيست و لو اين‌كه پوشيدنى، از جنس نفت باشد و خوردنى از نباتات.

اعتبار استقرار در محل نمازگزار

[سؤال 1306] 2894

و سجده برود، چگونه بايد نماز را بر پا دارد؟

بسمه تعالى، بايد به وظيفۀ مقرره براى نماز مضطر عمل كند و در هر صورت، نماز ساقط نمى‌شود.

[سؤال 1307] 616

بسمه تعالى 16 / 5 / 1361

دفتر محترم حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دامت بركاته

به جهت اين‌كه برگزارى يكى از فرائض بزرگ اسلامى يعنى فريضۀ حج بيت الله الحرام در پيش است و هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران و به ويژه كادر پرواز، خود را آمادۀ استقبال و خدمت در راه انجام اين فريضۀ الهى مى‌نمايد، موضوع ذيل را از حضرت امام استفسار مى‌نمايد:

با توجه به اين‌كه حجاج محترم در ساعات مختلف به وسيله هواپيما عازم مى‌شوند و اغلب زائرين، حين پرواز نياز به گرفتن وضو و به‌جاى آوردن نماز پيدا مى‌كنند كه به جهت محدوديت امكانات و فضاى هواپيما اغلب به روال معمول ناممكن مى‌باشد، لهذا در موقعيت مذكور، شرايط به‌جاى آوردن نماز چگونه خواهد بود؟ و آيا خواندن نماز در محل صندلى هواپيما (به طور نشسته) صحيح است يا خير؟

متمنى است دستور فرمايند پاسخ را به منظور آگاهى و اعلام در پروازها، به اين كانون ارسال نمايند. از درگاه خداوند، توفيق خدمت شايسته مسئلت داريم. با تشكر

بسمه تعالى، نماز در صورت فوق صحيح است، به شرط آن‌كه حتى‌المقدور مراعات قبله را بنمايند.

[سؤال 1308] 617

بسمه تعالى 2 / 4 / 1361

محضر مقدّس مرجع عالى‌قدر جهان اسلام و رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران، امام خمينى، دامت بركاته

ضمن آرزوى سلامتى براى آن امام عزيز، خواهشمند است پاسخ سؤالات اين‌جانب را بفرماييد.

بسمه تعالى، اگر وقت دارد بايد پس از پياده شدن با استقرار بدن نماز بخواند.

راهنمايى آيا صحيح است يا نه؟

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

بسمه تعالى، در مثل تهران كه از شهرهاى بزرگ خارق العاده است، مبدأ مسافت، از منزل حساب مى‌شود.

است يا خير؟

بسمه تعالى، اگر از غذاهاى حيوانى نباشد، محكوم به حلّيت و طهارت است.

بسمه تعالى، نماز صحيح است، اگر چه كراهت دارد.

استحباب نماز در مسجد و آداب و احترام آن

[سؤال 1309] 618

بسمه تعالى 25 / 11 / 1361

خدمت امام عزيز و رهبر عالى‌قدر سلام عرض مى‌كنم و دست شما را از راه دور مى‌بوسم. امام عزيزم! آقاجان، نمى‌دانى چقدر مشتاق زيارتت هستم ولى حيف كه تا كنون موفّق نشده‌ام؛ دعايم كن كه ان شاء الله زيارتت نصيبم شود. امام عزيزم! سؤالى برايم پيش آمده كه از شما خواهش و تقاضا مى‌كنم جواب مرا با خط خودت بنويس و خواهش مى‌كنم اى امام بزرگ يک جمله مرا پند بنويس.

من در يک ده زندگى مى‌كنم و يكى از كاركنان آموزش و پرورش هستم، ده ما يک مسجد هم دارد، چون شما امر فرموده‌ايد كه بايد در مساجد برويم و نماز بخوانيم مى‌روم؛ ولى من هر وقت براى نماز و يا هر برنامه‌اى به مسجد مى‌روم، ناخودآگاه هر چقدر هم حواسم را جمع مى‌كنم، كارى مى‌كنم يا حركتى از من سر مى‌دهد كه همان (ريا) است. حال مى‌خواهم از شما بپرسم - مدتى است كه ديگر در اكثر برنامه‌ها و همچنين نماز، به مسجد نمى‌روم - نظر گرامى شما چيست؟ آيا به مسجد بروم يا نه؟ و اگر بروم و حركتى كه همان ريا باشد از من سر بزند، اشكال دارد يا نه؟

خواهش و تقاضاى عاجزانه‌ام از امام بزرگوار و حامى مستضعفان اين است كه جواب مرا با خط خودت بنويسى.

بسمه تعالى، شما به مسجد برويد و ريا نكنيد و مقصود از ريا اين است كه عمل را براى خوش‌آمد و تعريف مردم بكنيد و چنانچه عمل را براى خدا انجام دهيد و در قلب شما وساوسى ايجاد شود مانع ندارد و ريا نيست و بايد از وسوسه اجتناب كنيد.

[سؤال 1310] 619

بسمه تعالى 5 / 10 / 1361

با عرض سلام، حضور امام محبوب و بزرگوارم، روح الله الموسوى الخمينى، روحى له الفداء

اين‌جانب دختر جوانى هستم كه همسايۀ مسجد نيز مى‌باشم. با توجه به مسأله 894 رسالۀ امام و با توجه به اين‌كه فرموده‌ايد: «تكليف است براى مسلمان‌ها، حفظ مساجد». خواهشمند است بفرماييد كه تا چه حد رفتن يك دختر به مسجد جايز است؟

بسمه تعالى، حدى ندارد و با رضايت ولىّ خود عمل كنيد.

[سؤال 1311] 620

بسمه تعالى

محضر زعيم عالى‌قدر حضرت امام خمينى دام ظله

داخل شدن در مسجد با پاى عرق كرده كه باعث آلوده شدن فرش مسجد مى‌شود و بوى عرق، مردم را اذيت مى‌كند چه حكمى دارد؟

خدايا خدايا، تا انقلاب مهدى خمينى را نگهدار

بسمه تعالى، اگر فرش مسجد آلوده مى‌شود و مؤمنين اذيت مى‌شوند اجتناب نمايند.

[سؤال 1312] 621

بسمه تعالى

محضر مبارك رهبر كبير انقلاب اسلامى و بنيان‌گذار جمهورى اسلامى ايران، حضرت امام خمينى، روحى له الفداء سلام عليكم

اماما! اى قلب تپنده مستضعفين جهان!

دو سؤال مى‌خواستم از محضر شما بپرسم:

بسمه تعالى، اگر با احترام مسجد منافات دارد ترك شود.

جبهه به او حرام مى‌باشد؛ اگر هم جبهه برود و شهيد بشود، او را بهشت نمى‌برند و تازه جريمه هم مى‌شود در برابر خداوند متعال. نظر امام در اين مورد چيست؟

بسمه تعالى، صحت ندارد.

و السلام عليكم و رحمة الله و بركاته؛ و من الله التوفيق، متشكريم

[سؤال 1313] 3022

بسمه تعالى، موارد مختلف است.

معناى كراهت در نماز و مكان‌هاى مكروه براى نماز

[سؤال 1314] 1415

بسمه تعالى، كراهت در نماز به معناى كمتر ثواب داشتن است و با پوشيدن عكس در موقع نماز زايل مى‌شود و كراهت مخصوص آن‌جايى است كه عكس مقابل نمازگزار باشد.

[سؤال 1315] 4474

بسمه تعالى، مانع ندارد و نماز در قبرستان مكروه است.

[سؤال 1316] 622

بسمه تعالى

محضر مقدس حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دامت بركاته

محترماً به عرض مى‌رساند: اين‌جانب معاون مدرسۀ راهنمايى شرافت كرمانشاه در مدرسه‌اى خدمت مى‌كنم كه علاوه بر مدرسۀ خودمان، ده باب ساختمان به نام سازمان آموزشى از كودكستان تا دبيرستان به صورت مجتمع در روى قبرستان‌ها بنا شده است. با توجه به اين‌كه قسمتى از قبرستان‌ها هنوز باقى است، ولى ديگر استفاده

نمى‌شود، على‌هذا در مورد خواندن نماز در اين مدارس همكاران سؤالاتى كرده‌اند كه آيا با تنگى وقت كه عصرها نمى‌توانيم به منزل برسيم و ظهرها هم قبل از ظهر شرعى به مدرسه مى‌آييم، آيا در اين مدارس نماز بخوانيم يا خير؟ خواهشمند است در صورت موافقت، صريحاً اعلام داريد.

ناگفته نماند كه به حضرت آيت الله اشرفى اصفهانى نمايندۀ آن جناب مراجعه نموده و ايشان جواب مثبتى ندادند و فرمودند: از قم كسب تكليف كنيد.

بسمه تعالى، نماز صحيح است.

[سؤال 1317] 623

بسمه تعالى

بسمه تعالى، شامل نيست.

ولى هميشه در مسافرت و رفت و آمد هستند، آيا در محل اقامت و سكونت هم بايد نماز را شكسته بخواند يا فرق دارد؟

بسمه تعالى، اگر وطن اصلى آن‌ها نيست و قصد ماندن هميشه در آن محل ندارند، بدون قصد ماندن ده روز، حكم مسافر دارند.

بسمه تعالى، مظالم بايد به فقير داده شود و از زكات، مانع ندارد؛ و اگر فقير باشد، او را مقدم بدارند.

[سؤال 1318] 1815

بسمه تعالى، اشكال ندارد؛ لكن كراهت دارد.

[سؤال 1319] 783

بسمه تعالى، نماز صحيح است، هرچند در مقابل نمازگزار بودن آن، كراهت دارد و كراهت رفع مى‌شود به اين‌كه روى آن را به وسيله‌اى بپوشانند.

[سؤال 1320] 624

بسمه تعالى 9 / 2 / 1361

پس از عرض سلام خدمت مطهر منور امام خمينى، دام ظله، غرض از نوشتن اين نامه اين بود كه من دو سؤال از امام خمينى دارم كه هرچه دربارۀ آن تحقيق كردم، به جواب آن نائل نيامدم. از حضرت امام خواهش مى‌كنم به اين دو سؤال پاسخ دهند:

بسمه تعالى، حرام نيست و اگر تصوير ذى روح باشد، مكروه است.

بسمه تعالى، اگر از مسلمان مى‌گيرند و نمى‌دانند گوشت آن از كجا است، محكوم به حليت است.

[سؤال 1321] 617

بسمه تعالى، نماز صحيح است، اگر چه كراهت دارد.

[سؤال 1322] 1992

بسمه تعالى، اشكال ندارد؛ ولى بهتر است مقابل نمازگزار در حال نماز نباشد و يا آن‌كه در حال نماز روى عكس‌ها را بپوشانند.

[سؤال 1323] 625

بسمه تعالى 20 / 4 / 1361

محضر محترم رهبر كبير انقلاب اسلامى امام خمينى

عكس‌هاى شهدا كه در مساجد مى‌زنند و همچنين سنگرهايى كه با سنگ و سيمان در جلو مساجد از طرف سپاه ساخته مى‌شود چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1324] 626

بسمه تعالى

محضر مقدس حضرت آيت الله امام خمينى، مدّ ظله العالى

مسألۀ 908 كه راجع به صورت چيزهايى است كه مثل انسان و حيوان روح دارد كه نقش آن در مسجد بنابر احتياط واجب منع شده است، آيا فقط شامل مجسمه مى‌شود يا شامل عكس‌هايى كه سايه ندارند نيز مى‌شود؟

بسمه تعالى، نقشى كه در مسأله ذكر شده است مطلق است.

[سؤال 1325] 627

بسمه تعالى 11 / 5 / 1361

محضر مقدس حضرت آيت الله امام خمينى، مدّ ظله العالى

در مسجدها كه جلوى نمازگزار (قبله)، شعارهاى انقلابى و عكس امام يا

عكس‌هاى شخصيت‌ها را نصب مى‌كنند، آيا اشكالى براى نماز دارد يا نه؟ و يا سخنرانى‌هاى امام يا شهدا را مى‌زنند، اشكالى براى نماز دارد يا نه؟

بسمه تعالى، نماز اشكال ندارد، اگر چه ثواب آن كمتر مى‌شود؛ و براى رفع كراهت مى‌توانند در وقت نماز، عكس‌ها را از مقابل نمازگزار بردارند و يا آن‌كه روى آن را بپوشانند.

مقدمۀ پنجم: اذان و اقامه

[سؤال 1326] 1854

بسمه تعالى، شهادت به ولايت بعد از شهادت به رسالت به قصد قربت مانع ندارد و از شعائر مذهب است.

[سؤال 1327] 628

بسمه تعالى

حضور محترم رهبر انقلاب اسلامى

خواهشمند است جواب مرقوم فرماييد كه به كدام‌يك از دو فتواى مختلف عمل شود و دليل اختلاف فتوا چيست؟

تحرير الوسيله، كتاب الصلاة، المقدمة الخامسة في الأذان و الإقامة، مسأله 2. بعد از موارد اسقاط اذان گفته شده است: «به انجام دادن نافلۀ عصر بين ظهرين، و نافلۀ مغرب بين عشائين، تفريقى كه موجب براى عدم سقوط اذان است متحقق مى‌شود».

رسالۀ عمليه (ترجمه اذان و اقامه)، مسأله 922. بعد از موارد اسقاط اذان گفته شده

است:... ولى فاصله شدن نافله و تعقيب، ضرر ندارد.

بسمه تعالى، حكم، همان است كه از تحرير الوسيله نقل كرده‌ايد.

مقدمۀ ششم: حضور قلب در نماز

[سؤال 1328] 629

بسمه تعالى 9 / 8 / 1358

اول با سلام شروع مى‌كنم و اميدوارم كه اين سلام مرا كه از ته دل بر مى‌خيزد و به طرف سرور عزيزم پدر بزرگم رهبر عالى‌قدرم و امام پاك و بزرگ مهربانم به وسيلۀ يک تكه كاغذ بى‌ارزش از ناحيه دور از دل كوه از شهرى دور در استانى عقب افتاده در كشورى بزرگ و در دل انسانى بى‌ارزش مى‌فرستم بپذيرى. من از پدر بزرگوارم سؤالى داشتم كه در مورد نماز بود و اين سؤال به اين ترتيب است كه من وقتى به نماز مى‌ايستم هر قدر تلاش مى‌كنم از متن نماز كه بايد خيلى انسان با حالتى خداگونه كه فقط مخصوص خدا است كلمات را بگويد، لغات عربى را من خوب مى‌گويم ولى فارسى را هرچه مى‌خواهم در معنى اصل آن فرو بروم كسى مثل اين‌كه از من جلوگيرى كند من را پرت مى‌كند و به مسائل مادى فرو مى‌برد. از كسى سؤال كردم اول گفت كه اين شيطان است كه تو را فريب مى‌دهد و بعد هم مرا مأيوس كرد كه كارى نمى‌شود كرد. و سؤالى ديگر از او كردم گفت برو معنى نماز را ياد بگير معنى نماز را هم ياد گرفتم معنى نماز را در پيشم گذاشت باز هم موفق به جلوگيرى از انحراف نماز نشدم و اميدوارم كه شما مرجع عالى‌قدرم راهى پيش من بگذارى كه بتواند مرا يارى كند. در پايان سلامتى شما و طول عمر به شما و همۀ كسانى كه به اين انقلاب خدمت مى‌كنند از درگاه خدا خواستارم .

در ضمن خواستارم كه شما با خط خودتان بنويسيد.

بسمه تعالى، دقت زياد لازم نيست و نماز به نحو متعارف صحيح است و

خضوع و توجه را به اندازه امكان رعايت كنيد.

[سؤال 1329] 2857

بسمه تعالى، اعادۀ نماز مانع ندارد رجاءً و از وسواس احتراز كند.

[سؤال 1330] 7006

بسمه تعالى، نماز صحيح است.

[سؤال 1331] 630

بسمه تعالى 17 / 2 / 1361

در نمازهاى يوميه و يا نماز جماعت، به طور كلى نمازهاى واجب، چنانچه نماز را كاملاً صحيح بخوانيم و هيچ‌گونه غلط و يا اشتباهى نكرده باشيم، ولى نماز با حضور قلب و خضوع و خشوع نبوده، آيا مى‌توانيم دوباره آن نماز را بخوانيم يا خير؟ به اميد

پيروزى اسلام، والسلام على من اتبع الهدى .

بسمه تعالى، مانع ندارد؛ ولى لازم نيست؛ بلكه اعاده خلاف احتياط است.

افعال نماز

افعال نماز

[سؤال 1332] 3315

بسمه تعالى، اگر واجبات نماز را درست انجام دهد، نماز صحيح است.

نيت

[سؤال 1333] 631

بسمه تعالى 24 / 11 / 1361

حضور محترم رهبر عظيم الشأن انقلاب اسلامى ايران حضرت آيت الله العظمى روح الله الموسوى الخمينى كه ان شاء الله خداوند بزرگ تا انقلاب مهدى به شما طول عمر عنايت فرمايد و خداوند سايۀ شما را از سر تمام مسلمين جهان كوتاه نگرداند.

اماما ؛ اين‌جانب عضو بسيج سپاه پاسداران هستم از شما خواهش دارم كه به اين دو سؤال پاسخ دهيد و جوابش را با خط مبارك خودتان براى ما بفرستيد.

وقتى كه مى‌خواهيم نماز بخوانيم يا غسل بكنيم نيت را بايد بر زبان جارى كنيم يا به قلب خود نيت كنيم؟ هركدام درست است شما جوابش را بنويسيد. چون من از بيشتر روحانيان پرسيدم گفتند چه به قلب بگوييد چه به زبان هيچ اشكالى ندارد و بعضى مى‌گويند اگر به زبان نيت كنيد نماز يا غسل باطل است.

بسمه تعالى، لازم نيست به زبان نيت كنيد، ولى اگر به زبان بياوريد نماز و غسل باطل نمى‌شود.

[سؤال 1334] 722

بسمه تعالى، نيت همين است كه در وقت عمل، قصد آن را دارد؛ اگر قصد نماز جمعه دارد، نيت نماز جمعه و اگر قصد نماز ديگر دارد، نيت آن نماز است.

[سؤال 1335] 722

بسمه تعالى، در مسألۀ قبل توضيح داده شد.

[سؤال 1336] 632

بسمه تعالى

با درود بر شهيدان راه حق و حقيقت و با درود به شما رهبر كبير انقلاب و حامى مستضعفان جهان؛ ما همۀ اميدمان به شما است. اى ابراهيم بت‌شكن! در اين‌جا مسأله‌اى مى‌خواهم مطرح كنم تا جواب آن را برايم بفرستيد.

بسمه تعالى، نيت را بر زبان آوردن لازم نيست؛ بلكه احوط، ترك است.

بسمه تعالى، تصرفاتى كه پيش از اطلاع از غصب انجام داده اشكال ندارد؛ ولى پس از اطلاع، بايد از مالك شرعى رضايت بگيرد.

بسمه تعالى، بر همسايه واجب نيست اعلام كند.

اميدوارم كه هميشه سلامت و سرافراز باشيد. ماهميشه گوش به فرمان شما هستيم.

[سؤال 1337] 633

بسمه تعالى

حضور محترم رهبر انقلاب نايب الامام خمينى دامت بركاته

پس از حمد و ثناى ايزد منان و درود فراوان بر شهداى راه حق از صدر اسلام تا امروز، سلامتى رهبر را از درگاه خداوند آرزومندم.

آيا اين‌جانب مى‌توانم در حال نماز خواندن الله اكبر را بلند بگويم كه مردها و زن‌هاى پشت پرده به همراه يكديگر ركوع و سجود را با هم به عمل بياورند كه سايرين نمازشان درست باشد، من هم از فيض نماز جماعت محروم نباشم؟

بسمه تعالى، مانع ندارد.

[سؤال 1338] 634

بسمه تعالى

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، اصل نماز صحيح است.

بسمه تعالى، شركت در نماز جماعت واجب نيست. بايد سعى كند قرائت را به نحو صحيح ياد بگيرد.

بسمه تعالى، وضو و مسح سر باطل نمى‌شود؛ ولى براى مسح پا نبايد با رطوبت گرفته شده از آب وضوى صورت باشد.

[سؤال 1339] 635

بسمه تعالى

حضور حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى

ان شاء الله كه حالتان خوب باشد؛ ضمن عرض سلام و تحيات وافره، مسأله‌اى بود كه مى‌خواستم از حضورتان بپرسم: آيا مأموم مى‌تواند صداى خود را بلندتر از امام كند براى اين‌كه مردم بتوانند ركوع و يا سجده و يا اعمال نماز را انجام دهند؟

با تحيات وافره و طول عمر حضرت‌عالى و تعجيل فرج امام زمان عليه‌السلام

بسمه تعالى، اگر اصل ذكر، به قصد نماز باشد و بلند كردن صدا براى اعلان، اشكال ندارد.

[سؤال 1340] 3328

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1341] 1854

بسمه تعالى، نماز صحيح است و كفايت از ظهر مى‌كند.

[سؤال 1342] 722

بسمه تعالى، اگر نماز قضا بر ذمه او بوده و نماز قضا خوانده، به جاى او محسوب مى‌شود.

[سؤال 1343] 710

بسمه تعالى، به نيت قضا بايد انجام دهد.

[سؤال 1344] 201

توضيح بفرماييد.

بسمه تعالى، نيت قصر كفايت مى‌كند و اسم ركعات بردن لازم نيست.

[سؤال 1345] 1913

بسمه تعالى، عدول از لاحق به سابق مانع ندارد.

[سؤال 1346] 2989

بسمه تعالى، بايد مواظبت كنيد ريا نشود.

[سؤال 1347] 646

مى‌شود، من هم مى‌گويم كه آن عمل را انجام دادم. آيا اين هم ريا مى‌شود؟

بسمه تعالى، اگر منظور، خودنمايى و نشان دادن عبادت به ديگران نباشد اشكال ندارد.

[سؤال 1348] 5760

و اين شک براى من زياد پيش مى‌آيد كه در ميان مردم و يا در مسجد، مثلاً اگر بخواهم نمازى بخوانم، جدا از نمازهاى يوميه احساس مى‌كنم و شک مى‌كنم كه ريا است و اين عمل را انجام نمى‌دهم و مثلاً اگر در صف اتوبوس ايستاده باشم و فقيرى از كنارم رد شود، به دليل اين‌كه نكند اگر به او پول بدهم ديگران من را نگاه مى‌كنند و اين ريا مى‌شود، اين كار را نمى‌كنم. لطفاً در اين زمينه توضيح بدهيد.

بسمه تعالى، ريا راجع به قصد است؛ اگر قصد نشان دادن به غير نداشته باشد ريا نيست.

تكبيرة الاحرام

[سؤال 1349] 636

بسمه تعالى 11 / 3 / 1361

محضر مبارك مرجع و امام بزرگوار و خدمتگزار ملت، دامت توفيقاته

در مسأله 951 راجع به تكبيرة الاحرام فرموده‌ايد كه هنگام گفتن تكبيرة الاحرام بايد بدن آرام باشد و اگر عمداً در حالى كه بدن حركت دارد تكبير بگويد باطل است و اگر سهواً حركت كند احتياط واجب آن است كه كارى كند كه نماز بشكند و دوباره

تكبير بگويد و در مسأله 955 هست كه مستحب است هنگام گفتن تكبير اول و وسط نماز دست‌ها تا مقابل گوش‌ها بالا رود. آيا در اين مسأله دست‌ها جزو بدن حساب نمى‌شود؟ اگر هنگام گفتن تكبير اول نماز دست‌ها در حال حركت تا مقابل گوش‌ها يا در حال پايين آمدن از مقابل گوش‌ها بود و تكبير گفته شد؛ آيا اين حركت دست‌ها هنگام تكبير حركت بدن نيست و در اين حال نماز صحيح است يا باطل؟ و چنانچه باطل است وظيفه چيست؟ و السلام على عباد الله الصالحين

بسمه تعالى، بلند كردن دست‌ها تا محاذى گوش‌ها هنگام تكبير مستحب است و منافات با لزوم آرام بودن بدن ندارد.

[سؤال 1350] 667

هنگامى كه تكبيرة الاحرام مى‌گويى، دست را در بالا نگه بدارى و پس از تمام شدن تكبيرة الاحرام پايين بياورى؟

دست را كه از بالا به پايين آوردى و در پايين نگه داشتى، تكبيرة الاحرام بگويى؟ يا اگر همراه با گفتن تكبيرة الاحرام، همزمان با آن حركت كند از بالا به پايين، اشكال ندارد؟

بسمه تعالى، در همۀ صور، نماز صحيح است.

[سؤال 1351] 637

بسمه تعالى

دفتر امام خمينى مدّ ظله العالى، سلام عليكم

پس از سلام؛ چند سؤال در زمينۀ مسائل مختلف براى اين‌جانب و عده‌اى از برادران پيش آمده بود كه ذيلاً به عرض عالى مى‌رساند:

ببريم؛ اگر دست‌ها كمتر يا بيشتر از اين مقدار بالا رود، موجب بطلان نماز نمى‌شود؟ و اگر در حين حركت دست (بالا رفتن يا پايين آمدن) تكبير بگوييم به خاطر حركت دست، موجب بطلان نماز نمى‌شود؟

بسمه تعالى، موجب بطلان نيست.

بسمه تعالى، اجازه شرط نيست و اگر قسم شرعى بوده، كفاره دارد و بعد از مخالفت قسم، براى مرتبۀ بعد كفاره واجب نيست.

بسمه تعالى، اگر خدا و رسول را قبول دارد، مسلم است.

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، اشكال ندارد.

[سؤال 1352] 638

بسمه تعالى 8 / 2 / 1361

محضر محترم حضرت امام امت، آيت الله العظمى آقاى خمينى، دامت بركاته، ضمن عرض سلام:

دوست اين‌جانب در موقع خواندن نماز بعضى از اعمال را انجام نمى‌دهد. مثلاً در موقع نيت نماز، دست‌ها را به طرف بالا يعنى بناگوش نمى‌برد و يا در موقع قنوت دستش را روبه‌روى صورتش قرار نمى‌دهد. با آن‌كه به او تذكر داده شده باز به ميل خود عمل مى‌كند. آيا نماز خواندن به اين صورت باعث اشكال در نماز نمى‌شود؟ برخورد ما با اين‌گونه افراد چگونه بايد باشد؟ آيا به صورت دوستانه باشد و يا ترك رابطه؟ لطفاً ما را راهنمايى فرماييد.

بسمه تعالى، نماز او صحيح است.

[سؤال 1353] 5619

بسمه تعالى، مستحب است با شروع به تكبير، شروع به بلند كردن دست‌ها كند كه تا تمام شدن تكبير دست‌ها مقابل صورت و يا مقابل گوش‌ها برسد.

قيام (ايستادن)

[سؤال 1354] 639

بسمه تعالى 15 / 10 / 1361

با سلام و درود فراوان به رهبر كبير انقلاب، امام خمينى و درود به تمام رزمندگان اسلام و شما افراد مؤمن و صديق و زحمتكش انقلاب

شخصى نماز زيادى بدهكار است؛ يعنى در دورۀ جوانى در اثر سستى و كاهلى نماز را نخوانده، ولى الآن مى‌خواهد همه را به‌جا آورد. ايشان ميل دارند نماز را هرچه زودتر بخوانند آيا ممكن است ايشان نماز را نشسته بخوانند تا مثلاً در يك روز، عوض يك هفته يا احياناً بيشتر بخوانند؟

سلام گرم و خالصانۀ ما را به رهبر انقلاب برسانيد.

بسمه تعالى، كافى نيست و بايد ايستاده نماز بخواند.

[سؤال 1355] 644

بسمه تعالى، بايد از حالت نشسته به ركوع رود.

[سؤال 1356] 640

بسمه تعالى 10 / 7 / 1361

حضور محترم رهبر كبير انقلاب، امام خمينى سلام عرض مى‌كنم؛ اميدوارم تا ظهور حضرت مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) سلامت و موفق و مؤيد باشيد.

بايد عرض كنم كه پاى چپم از ناحيۀ زير زانو قطع شده و در حال حاضر پاى مصنوعى گرفته‌ام؛ اما مسأله در مورد وضو و مسح همان پاى چپ است؛ تقاضا دارم در اين مورد من را راهنمايى فرماييد كه آيا اين پاى من مسح دارد يا نه؟ البته ناگفته نماند كه پاى مصنوعى را هر دفعه براى مسح كردن بايد بيرون بياورم؛ البته با مشكلاتى كه همراه دارد.

ثانياً پاى من در ناحيۀ زانو بيشتر از نود درجه خم نمى‌شود؛ به همين دليل من نماز را نشسته مى‌خوانم. خواهشمندم در صورت امكان هرچه زودتر من را راهنمايى فرماييد. طول عمر آن امام را از درگاه خداوند متعال خواستارم. به اميد پيروزى لشكريان اسلام بر كفر و به اميد پيروزى نهايى انقلاب؛ خدا نگهدار.

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، مسح پاى چپ ساقط است ولى در صورت امكان بايد ايستاده نماز بخوانيد ولو اين‌كه بر ديوار يا عصا يا چيز ديگر تكيه نماييد.

[سؤال 1357] 5087

بسمه تعالى، در مورد ضرورت مانع ندارد.

[سؤال 1358] 687

خوابيده داشته باشد، نماز را چگونه بايد به‌جا آورد؟

بسمه تعالى، حكم آن از مسائل قبل ظاهر شد و به هر نحو ميسور است نماز بخواند.

[سؤال 1359] 641

بسمه تعالى

در بعضى مواضع جبهه، سقف سنگرها كوتاه است و اگر بخواهند در آن‌جا نماز بخوانند، بايد نشسته يا خميده نماز را انجام دهند و در صورتى كه بخواهند نماز را ايستاده بخوانند، بايد از سنگر خارج شوند و در معرض خطر آتش دشمن قرار گيرند؛ آيا وظيفۀ شرعى در اين موارد چيست؟

بسمه تعالى، در صورت خوف و احتمال خطر بايد در سنگر نماز بخوانند.

[سؤال 1360] 642

بسمه تعالى

در بعضى مواضع جبهه، سقف سنگرها كوتاه است و انسان بايد نشسته يا خميده نماز را بخواند برخى از برادران براى اينكه ايستاده نماز بخوانند از سنگر خارج مى‌شوند و ممكن است در معرض خطر آتش دشمن قرار بگيرند و شهيد يا مجروح شوند آيا اين كار جايز است و آيا نمازشان صحيح است؟

بسمه تعالى، نمازشان صحيح است اگرچه در صورت خوف بايد داخل سنگر نماز بخوانند.

[سؤال 1361] ‘ 2894

بسمه تعالى، به هر نحو كه ضرورت اقتضا كند نماز صحيح و مجزى است.

[سؤال 1362] 643

بسمه تعالى 24 / 7 / 1361

محضر مبارك بنيان‌گذار جمهورى اسلامى، حضرت آيت الله العظمى خمينى، دام ظله خواهشمند است حكم الله را در مسائل ذيل بيان فرماييد:

بسمه تعالى، اگر احتمال خطر هست، داخل سنگر نشسته بخوانند.

[سؤال 1363]

بسمه تعالى، مانع ندارد؛ مگر آن‌كه فاصله زياد باشد.

بسمه تعالى، بستگى به مقررات دارد.

به اميد آن‌كه خداوند توفيق نماز جماعت با امام بزرگوار را در كربلا نصيب فرمايد. خواهشمندم دعا فرماييد خداوند توفيق آن دهد كه ما هم آدم شويم. با تقديم احترام

[سؤال 1364] 324

مصنوعى را در آورده و نشسته مى‌خوانم. آيا واجب است كه همواره با پاى مصنوعى به طور ايستاده نماز بخوانم يا خير؟

بسمه تعالى، نماز با پاى مصنوعى واجب نيست مگر نتوانيد ايستاده بخوانيد مگر با آن، كه اگر زحمت و ضرر نباشد، با آن بخوانيد.

[سؤال 1365] 429

بسمه تعالى، اگر در ايستاده نماز خواندن، خوف خطر است بايد نشسته بخوانيد، و سعى كنيد با توضيحات از تضعيف روحيۀ رزمندگان جلوگيرى شود.

[سؤال 1366] 644

بسمه تعالى 3 / 10 / 1361

محضر مبارک وحيد عصر، عالم اعلم ربّانى، حضرت امام خمينى، مدّ ظله العالى

اين بندۀ عاصى به جواب موجز مسائل ده‌گانۀ ذيل، سخت نيازمند و منتظر جوابم.

بسمه تعالى، اگر بدون فاصله هم بعد از قرائت، از قيام به ركوع رود، قيام متصل حاصل است.

[سؤال 1367]

بسمه تعالى، از مسأله قبل ظاهر شد.

بسمه تعالى، بلندى روى پا مراد است.

بسمه تعالى، بايد از حالت نشسته به ركوع رود.

بسمه تعالى، بايد به طلبكار يا ورثۀ او بدهد.

بسمه تعالى، بايد پسر ارشد، خودش به‌جا آورد يا كسى را اجير كند كه به‌جا آورد.

شرعى هست يا خير؟

بسمه تعالى، بهرۀ پول ربا و حرام است.

[سؤال 1368]

بسمه تعالى، در قيام متصل به ركوع، گفتن اين جمله يا صبر به اندازۀ آن لازم نيست.

[سؤال 1369] 1880

بسمه تعالى، اگر به قصد ذكر بگويد اشكال ندارد.

قرائت و ذكر

[سؤال 1370] 223

بسمه تعالى، اختيار داريد.

[سؤال 1371] 717

بسمه تعالى، يقصد القراءة الواجبة في الصلاة.

[سؤال 1372] 677

2 . آيا در نوافل هم بعد از حمد، در صورتى كه بخواهد سوره‌اى بخواند بايد آن سوره را كامل بخواند يا مى‌شود به چند آيه از يك سوره اكتفا كرد؟

بسمه تعالى، لازم نيست يك سوره كامل بخواند.

[سؤال 1373] 5063

سورۀ توحيد، «قُلْ أعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ» و «قُلْ أعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ» بايستى «بسم الله الرحمن الرحيم» تكرار شود يا نه؟

بسمه تعالى، هر يك از سوره‌هاى قرآن، هر چند بار تكرار شود، بسم الله آن نيز تكرار بايد شود.

[سؤال 1374] 5459

بسمه تعالى، اعاده لازم نيست.

[سؤال 1375] 5459

بسمه تعالى، صحيح است.

[سؤال 1376] 645

بسمه تعالى 22 / 9 / 1361

دفتر امام خمينى، سلام عليكم

بسمه تعالى، اگر بالغ هستند نماز بر آن‌ها واجب است و كيفيت آن در رساله ذكر شده است.

بسمه تعالى، اگر عاقل نباشند تكليف ندارند.

[سؤال 1377] 7006

بسمه تعالى، حكم شرع مطهر است؛ بايد از آن پيروى نمود.

[سؤال 1378] 1860

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، نماز صحيح است.

[سؤال 1379] 223

بسمه تعالى، بلند بخوانيد.

[سؤال 1380] 1583

بسمه تعالى، في القراءة فقط.

[سؤال 1381] 1550

بسمه تعالى، بايد بلند خوانده شود.

[سؤال 1382] 2021

مستحب است و يا اصلاً جايز است كه حمد و سوره را بلند بخواند؟

بسمه تعالى، در نماز ظهر جمعه، بلند خواندن قرائت مستحب است؛ اگر چه احتياط در آهسته خواندن است.

[سؤال 1383] 1583

بسمه تعالى، لا بدّ من صدق الإخفات عرفاً.

[سؤال 1384] 646

بسمه تعالى 5 / 5 / 1361

بسمه تعالى، اگر در يادگرفتن كوشش نمود و نتوانست ياد بگيرد، به همان نحو كه مى‌تواند بخواند صحيح است و تكرار لازم نيست؛ بلكه اگر تكرار، از روى وسوسه باشد جايز نيست.

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

وقت‌ها كه حرف سر اين موضوعات مى‌شود، من هم مى‌گويم كه آن عمل را انجام دادم. آيا اين هم ريا مى‌شود؟

بسمه تعالى، اگر منظور، خودنمايى و نشان دادن عبادت به ديگران نباشد اشكال ندارد.

مشروط به اين است كه حتماً به گوش ظالم برسد؟ و اگر مظلومى پيش كسى از ظالمى شكايت كرد و مى‌داند كه هرگز به گوش ظالم نخواهد رسيد، باز هم اين، غيبت مى‌شود؟

بسمه تعالى، منظور، غيبت مظلوم از ظالم در مقام دادخواهى است.

بسمه تعالى، مهر عقد دائم، مربوط به عقد متعۀ قبلى نيست و عقد متعۀ قبلى براى خود جداگانه بايد حساب شود.

بسمه تعالى، تأخير روزۀ كفاره، كفارۀ تأخير ندارد و تعيين سال و روز لازم نيست.

بسمه تعالى، اگر موجب ضرر براى شخص نباشد اشكال ندارد.

بسمه تعالى، امثال مطلب فوق يک دستور اخلاقى به حساب نوع است و موارد مختلف است و منافات با ارزش و احترام زن ندارد.

خدايا! خدايا! تا انقلاب مهدى (علیه السلام) خمينى را نگه‌دار

[سؤال 1385] 647

بسمه تعالى 20 / 4 / 1361

خدمت امام عزيز و گرامى، پس از عرض سلام و ارادت، خواهشمند است به سؤالاتى كه از طرف چند نفر از دوست‌داران آن حضرت مطرح است پاسخ بفرماييد.

بسمه تعالى، اگر در حمد و سوره اشتباهاً غلط تلفظ كرده، نماز صحيح است و اعاده ندارد. داشتن نماز قضا بر عهده، مانع رفتن به جبهه نيست.

بسمه تعالى، در غير اركان نماز اگر سهو و اشتباهى رخ داده، نماز اعاده ندارد.

بسمه تعالى، علامت‌هاى بلوغ شرعى در رسالۀ عمليه مذكور است.

بسمه تعالى، اگر موجب اطمينان به عدالت امام شود مانع ندارد.

بسمه تعالى، استفاده از اموال دولتى، تابع مقررات دولت اسلامى است و بدون اجازۀ مسئولين مربوطه جايز نيست.

بسمه تعالى، بدهى بابت سهمين شريفين را مى‌توانيد به حساب شمارۀ هزار مؤسسۀ تعاون اسلامى قم حواله نماييد.

بسمه تعالى، در قسمت سهم مبارک امام عليه السلام، با ذكر خصوصيات استجازه نماييد؛ و سهم سادات متعلق به مال خودتان را مجازيد به سادات فقير عفيف متدين بدهيد.

بسمه تعالى، اگر شرايط وجوب زكات در آن جمع باشد و به حد نصاب برسد، زكات دارد و براى هر سال جداگانه زكات دارد و صرف آن براى جبهه مانع ندارد.

بسمه تعالى، پولى كه خمس به آن تعلق گرفته بايد خمس آن پرداخت شود.

پول تعلق مى‌گيرد؟

بسمه تعالى، اگر از قبل مستطيع بوده و رفتن به سفر حج واجب، منوط به باقيماندن پول در حساب است، خمس ندارد وگر نه خمس دارد.

[سؤال 1386] 648

بسمه تعالى 26 / 10 / 1361

امام عزيز و مهربان! من يك مسأله شرعى داشته‌ام؛ و آن اين است كه من به صورت عربى نمازم را نمى‌خواندم يعنى «ع» كه از حلق بيرون مى‌آيد نمى‌كشيدم؛ چون تا كنون كسى در اين مورد به من چيزى نگفته؛ ولى حالا فهميدم كه بايد نماز و قرآن را به

صورت عربى خواند و نخواندن آن به اين صورت باطل است و اين براى من مسأله‌اى شده است.

ديگر اين‌كه اگر 4 فرسخ برويم از محل و مكان خود، نماز را شكسته مى‌خوانيم؛ ولى در مورد آمدن تهران فرق مى‌كند. من در رشتۀ دينى در مركز تربيت معلم شرافت درس مى‌خوانم كه تازه آمده‌ايم و تازه مى‌خواهيم درسمان را شروع كنيم؛ اما اين مسأله پيش آمده كه ما بايد 10 روز در اين‌جا مستقر شويم و تا اين مدت نمازمان را شكسته بخوانيم و چون به جاى ديگرى منتقل مى‌شويم، بايد تا مستقر شدن در جاى ديگر تا 10 روز نمازمان را شكسته بخوانيم. اين مسأله چگونه است؟

در خاتمه، رهبر بزرگ آرزو دارم كه براى من و براى همه، طلب آمرزش گناهان را بكنى. ما تا كنون خطا زياد كرده‌ايم اما تصميم گرفته‌ايم كه راه سير الى الله را برويم و آرزو داريم كه شما براى ما آرزوى شهادت بنمايى؛ اگر باعث زحمت شما نشود.

بسمه تعالى، نمازهايى كه قبلاً خوانده‌ايد قضا ندارد و از اين به بعد، به طور صحيح بخوانيد؛ ولى از وسوسه و خواندن به كيفيت غيرمتعارف اجتناب كنيد؛ و چنانچه تهران وطن شما نيست، بدون قصد ماندن ده روز در يك محله آن، حكم مسافر داريد و بايد نمازتان را شكسته بخوانيد.

[سؤال 1387] 244

بسمه تعالى، نماز باطل نمى‌شود.

[سؤال 1388] 716

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1389] 1375

بسمه تعالى، در فرض سؤال، نمازهاى گذشته قضا ندارد.

[سؤال 1390] 649

بسمه تعالى

دفتر محترم امام خمينى، سلام عليكم

لطفاً راجع به مسأله 1001 از رسالۀ حضرت امام كه برايم واضح نيست نظر و فتواى امام را بيان فرماييد:

بسمه تعالى، اگر موقع خواندن نماز، قرائت خود را صحيح مى‌دانسته و بعداً معلوم شد اشتباه بوده نماز صحيح است و اعاده و قضا ندارد اگرچه احوط استحبابى اعاده است.

بسمه تعالى، كفاره بايد طعام باشد و به فقير داده شود و مانع ندارد بدهكار، وكيل كند ديگرى را در رساندن كفاره به فقير.

[سؤال 1391] 5525

بسمه تعالى، چنانچه با اعتقاد صحت خوانده شده و بعد به غلط بودن پى برده‌ايد، قضا واجب نيست.

[سؤال 1392] 650

بسمه تعالى 11 / 11 / 1361

با درود فراوان به رهبر كبير انقلاب اسلامى و شهداى گلگون كفن انقلاب

با سلام خدمت برادران مسئول دفتر امام، مسائلى براى اين حقير پيش آمده كه تقاضامندم با پاسخ به اين سؤالات، اشكالات را رفع نماييد.

بسمه تعالى، اگر تقصيرى در يادگرفتن نمازش نكرده قضا ندارد.

ديگرى هم دارد؟ و اگر كفاره دارد، بايد شصت روز روزه را به طور متوالى بگيرد؟

بسمه تعالى، چيزى بر او نيست.

بسمه تعالى، پول جمع شده را اگر از درآمد كسب و حقوق تهيه كرده خمس دارد و اگر در بين سال پول را در مصالح صرف كرده خمس واجب نيست.

[سؤال 1393] 651

بسمه تعالى 28 / 8 / 1360

محضر مبارک حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، ادام الله بقاؤه، سلام عليكم

پس از اظهار ارادت و بندگى نسبت به ذات اقدس الهى و درود بر پيغمبر و جانشينان برحقش، درود بر نايب حضرت بقية الله، حضرت امام خمينى

غرض از مزاحمت اين بود كه چند مسأله‌اى براى اين‌جانب مطرح است كه خواهشمندم جواب آن‌ها را لطف بفرماييد.

بسمه تعالى، مانع ندارد؛ مگر آن‌كه طورى ادا كنند كه غلط شود.

بسمه تعالى، بدون اجازه نبايد داد، ولو به سيد.

بسمه تعالى، به نحو نقل از كتاب و احتمال مانع ندارد.

[سؤال 1394] 652

بسمه تعالى 8 / 12 / 1361

محضر مبارک حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دامت بركاته، سلام عليكم، مستدعى است به سؤال زير جواب مرقوم فرماييد. با عرض تشكر

در مسأله 1001 بعضى رساله‌هاى توضيح المسائل آمده است: «اگر انسان، كلمه‌اى را صحيح بداند و در نماز همان طور بخواند و بعد بفهمد غلط خوانده، بايد دوباره نماز را بخواند و اگر وقت گذشته، قضا نمايد». و در عروة الوثقى (احكام قرائت، مسأله 60، جلد دوم) فرموده‌اند كه احتياط مستحب، در اعاده يا قضا است، و حضرت امام حاشيه‌اى برخلاف ندارند. مستدعى است تكليف را مشخص فرماييد.

بسمه تعالى، اگر در يادگرفتن قرائت كوتاهى نكرده، صحيح است و قضا لازم نيست.

[سؤال 1395] 653

بسمه تعالى 17 / 1 / 1362

شوراى محترم استفتاى حضرت امام خمينى، مدّ ظله العالى

پس از اهداى سلام، محترماً نظر حضرت امام، مدّ ظله را در خصوص مسأله ذيل مرقوم فرماييد:

اگر انسان در نماز كلمه‌اى را صحيح بداند و در نماز همان طور بخواند و بعد بفهمد غلط خوانده، آيا بايد دوباره نماز را بخواند و اگر وقت گذشته، قضا نمايد يا نه؟

بسمه تعالى، اگر كوتاهى در يادگرفتن قرائت نماز نكرده نمازش صحيح است و دوباره خواندن لازم نيست.

[سؤال 1396] 2033

بسمه تعالى، نمازها صحيح است و اعاده ندارد.

[سؤال 1397] 1750

بسمه تعالى، اگر قرائت را صحيح خوانده باشيد يا در يادگرفتن آن كوتاهى نكرده باشيد، صحيح است.

[سؤال 1398] 1584

تسبيحات اربعه، كلمۀ آخر يعنى «الاّ الله و الله اكبر» را غلط مى‌گفت؛ مثلاً «الاّ الله» را در آخر كه مى‌بايست حرف آخر «ه» با صداى كوتاه خوانده شود، با صداى بلند يعنى «هو» مى‌خواند و مى‌گفت «لا اله الا الله هو». تكليفش چيست؟ آيا بايد بعد از ده سال تمام نمازهايش را قضا به‌جا آورد؟

بسمه تعالى، نمازهاى گذشته، اعاده و قضا ندارد.

[سؤال 1399] 654

بسمه تعالى

با عرض سلام و ضمن آرزوى سلامتى براى شما رهبر عزيز

چند سؤالى دارم كه منتظر پاسخ آن هستم.

بسمه تعالى، اگر در يادگرفتن نماز كوتاهى نكرده‌ايد قضا ندارد.

بسمه تعالى، اگر بعد از زوال عين نجاست، يک مرتبه با آب لوله يا دو مرتبه با آب قليل بشويد پاک مى‌كند.

بسمه تعالى، احكام مربوط به چيزى كه انسان پيدا مى‌كند، در رساله ذكر شده است.

[سؤال 1400] 655

بسمه تعالى

ضمن عرض سلام

امام خمينى در مسأله 1000 از رساله، قريب به اين مضمون مى‌فرمايند:

اگر يكى از كلمات نماز، تا حالا اشتباه تلفظ مى‌شده و يا ... - آن طور كه ذكر كرده‌اند - نماز باطل است. مى‌خواستم آگاه شوم كه آيا اگر از روى جهالت بوده، نمازهايى كه تا به‌حال خوانده‌ايم اشتباه و باطلند و همچنين بايد دوباره آن‌ها را ادا كنيم يا نه؟

بسمه تعالى، اگر در يادگرفتن قرائت تقصير نكرده باشد، نماز او صحيح است و قضا ندارد.

[سؤال 1401] 634

بسمه تعالى، شركت در نماز جماعت واجب نيست. بايد سعى كند قرائت را به نحو صحيح ياد بگيرد.

[سؤال 1402] 656

بسمه تعالى 23 / 12 / 1361

حضور محترم حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، سلام عليكم

با توجه به مسأله 1001 از توضيح المسائل جناب‌عالى: «اگر انسان كلمه‌اى را صحيح بداند و در نماز همان طور بخواند و بعد بفهمد غلط خوانده، نمازش صحيح است، به احتياط مستحب دوباره نماز را بخواند و اگر وقت گذشته قضا نمايد».

اگر كسى حمد و سوره را بداند اما بدون رعايت مخارج حروف و همچنين ساير اذكار نماز را، مثلاً ذكر ركوع را اين طور بگويد: «سبحان ربى العظيمْ و بحمده»؛ يعنى كه حرف «ميم» را وقف كند و بلافاصله جملۀ «و بحمده» را بگويد. بعضى از افراد به او تذكر دهند كه بايد مثلاً حرف «عين» اين طور بايد گفته شود و فلان حرف فلان طور. اما اين گفته‌ها در شخص اثر نگذارد، به دليل اين‌كه اين شخص تازه با دينش آشنا شده بود و وارد به مسائل نبود كه اين تذكرات براى او لااقل شک ايجاد كند و او به تحقيق

بپردازد و چون سواد عربى او هم كم بود و نمى‌دانست كه اگر مثلاً كلمه «صمد» با تلفظ «ص» نگويد كلمه معناى ديگر پيدا مى‌كند و معناى كلمه عوض مى‌شود و نماز باطل مى‌گردد. حال بفرماييد نمازهايى را كه اين شخص بدين صورت خوانده است، قضايش واجب است يا مستحب؟

بسمه تعالى، درصورتى كه از جهت غفلت و عدم التفات، اشتباهى در قرائت و يا ذكر شده، قضا واجب نيست.

[سؤال 1403] 657

بسمه تعالى

لطفاً پاسخ سؤالات ذيل را مرقوم فرماييد:

بسمه تعالى، اگر در وقت خواندن آن‌ها را صحيح مى‌دانسته نمازش صحيح است.

آن‌ها را يا از احكام اسلام به دور و يا بى‌تفاوت مى‌نموده‌اند؛ اگر كسى در آن دوران به سن بلوغ برسد و او اصلاً نه به اسلام آشنا و متعهد بوده و نه خانوادۀ او به او امر مى‌كرده‌اند؛ آيا بايستى نماز و روزه‌هايى را كه در آن موقع نگرفته - اكنون كه آگاه و متعهد نسبت به احكام اسلامى شده است - قضاى آن‌ها را به‌جا بياورد؟

بسمه تعالى، نماز و روزه‌هاى فوت شده را بايد قضا كند.

بسمه تعالى، بر دختر تمام شدن نه سال است و در پسر يكى از علائم سه گونه است كه در رساله مذكور است.

بسمه تعالى، مى‌توانيد به حساب شمارۀ هزار مؤسسه تعاونى اسلامى قم حواله كنيد.

بسمه تعالى، تا جبهه‌ها نياز به نيرو دارد، اذن والدين شرط نيست.

[سؤال 1404] 2899

بسمه تعالى، اعادۀ نمازها لازم نيست، اگرچه احوط است.

[سؤال 1405] 658

بسمه تعالى 15 / 10 / 1361

حضور مبارك حضرت مستطاب حجت الاسلام و المسلمين، آيت الله العظمى الامام الخمينى، متع الله المسلمين بطول بقائه الشريف

بعد التحية و السلام، دوام ظل شريف را مسئلت داشته و ملتمس دعا هستم.

در كلمات عَلَيْهِم، عَلَيْكُم، عَلَيْنا و... از اجزاى صلاة حرف لام مفتوحاً آمده است، ولى در وقت تلفظ و قرائت عَلِيْهم، عَلِيكُم و... قرائت مى‌شود. حتى عند اهل اللسان و الفصحاء من العرب. و همچنين حرف غين و لام در كلمات (غَيْر و لَيْلَة) گاهى (غِيْر و لِيْلَة) قرائت شده و گفته مى‌شود قرائت صحيح اين حروف مفتوحاً همين است و در قرائت مكسور (غير و ليلَه) بايد خوانده شود. در صورت تخلف تكليف اعمال سابقه چيست؟ به هر حال نظر شريف مرقوم شود؛ جزاكم الله خيراً.

بسمه تعالى، بايد به فتحه خوانده شود و چنانچه به نحوى بخواند كه نزد عرف عرب صحيح باشد اشكال ندارد.

[سؤال 1406] 659

بسمه تعالى

الحمدلله رب المستضعفين، و السلام على سيدنا محمد صلى‌الله‌عليه‌و‌آله‌وسلم

با درود به روان شهدا و با سلام فراوان به شما، آن پير پارساى طريقتمان

خواهشمندم كه به سؤالات زير پاسخ بفرماييد.

بسمه تعالى، 1 و 2 و 3، شناختن مخارج حروف طبق قول علماى تجويد واجب نيست. بايد تلفظ هر حرف به نحوى باشد كه در عرف عرب صدق كند آن حرف ادا شده.

بسمه تعالى، تكليفى نسبت به مأمومين ندارد و نماز آن‌ها قضا ندارد.

بسمه تعالى، بعد از تحقق نذر نمى‌توان آن را تغيير داد.

[سؤال 1407] 214

بسمه تعالى، بايد كلمات طورى ادا شود كه عرف عرب آن را صحيح بداند.

[سؤال 1408] 660

بسمه تعالى 25 / 10 / 1361

سلامٌ عليكم و على عباد الله الصالحين

و اما بعد: پس از عرض سلام و آرزوى سعادت و سلامت براى آن رهبر عزيز و گرامى، چند سؤال داشتم كه با كسب اجازه از شما، آن‌ها را بازگو مى‌نمايم:

بسمه تعالى، بايد به كسره خوانده شود و اگر كمى اشباع شود بدون تبديل به «ياء» مانع ندارد.

بسمه تعالى، اگر عمداً روزه نگرفته‌ايد كفاره دارد و در رساله ذكر شده است.

بسمه تعالى، كافى است و اسم بردن لازم نيست.

[سؤال 1409] 661

بسمه تعالى 20 / 5 / 1361

محضر حضرت آيت الله العظمى امام خمينى

لطفاً پاسخ دو سؤال ذيل را مرقوم فرماييد:

واو ما قبل مفتوح را نزديک به ضمه و ياء ماقبل مفتوح را نزديك به كسره تلفظ مى‌نمايند، مثل «يوم الدين» يا «السلام عليك» و من هم همان‌طور تلفظ مى‌كردم و حالا كه به اصفهان آمده‌ام قرّاء اصفهانى آن را غلط مى‌دانند؛ بفرماييد تلفظ قديمم صحيح بوده و نمازهاى سابقم درست است يا نه؟

بسمه تعالى، نمازهاى گذشته محكوم به صحت است.

بسمه تعالى، نماز جمعه واجب تخييرى است.

[سؤال 1410] 662

بسمه تعالى 24 / 8 / 1359

محضر شريف آيت الله العظمى رهبر كبير عالى‌قدر، مفتى عصر، نايب الامام، رهبر انقلاب، حضرت مستطاب جناب آقاى خمينى، متع الله المسلمين بطول عمره

بسمه تعالى، احوط مراعات است.

بسمه تعالى، مانع ندارد.

بسمه تعالى، الكل صنعتى اگر علم به نجاست آن نباشد پاك است.

بسمه تعالى، اگر شوهر اقدام به نفقه او دارد و مى‌تواند مهريه را وصول كند و به حج برود، مستطيع است.

بسمه تعالى، در رساله عمليه ذكر شده است.

[سؤال 1411] 663

بسمه تعالى 21 / 12 / 1361

محضر مبارک رهبر انقلاب آيت الله العظمى امام خمينى مدّ ظله

پس از عرض سلام، به شرف عرض حضرت‌عالى مى‌رسد خواندن و قرائت قرآن كريم به روش قرائت قراء سبعه و بقيه قراء در نماز چه حكمى دارد؟ مستدعى است نظر مبارك را بفرماييد.

بسمه تعالى، خواندن نماز به قرائت يكى از قراء معروف مانع ندارد، اگرچه احوط آن است كه به همان كيفيت كه در قرآن است بخوانند.

[سؤال 1412] 160

بسمه تعالى، در فرض مذكور، خواندن فرادا مانع ندارد، حتى با تمكن از جماعت.

[سؤال 1413] 664

بسمه تعالى

حضور محترم مسئول دفتر حضرت آيت الله العظمى امام خمينى

با احترام، مقتضى است سؤالات ذيل را از حضرت امام پرسيده و جواب آن را كه به مهر ايشان ممهور گرديده است - در صورت امكان - براى اين‌جانب ارسال نماييد.

بسمه تعالى، واجب نيست.

بسمه تعالى، فتوا تغيير نكرده است و منظور از كراهت، قلّت ثواب است و نماز جماعت صحيح است.

بسمه تعالى، عيب جويى از مؤمنين جايز نيست و بايد توبه كند.

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1414] 501

بسمه تعالى، اشكال ندارد و مبطل نيست، ولى در حالى كه مشغول به قرائت يا تسبيحات اربعه است اين عمل را انجام ندهد.

[سؤال 1415] 712

بسمه تعالى، حكم همان است كه قبلاً نوشته شده و مربوط به مسأله 45

نيست؛ اعادۀ كلمه يا كلمات در فرض سؤال، مانع ندارد ولى اگر شك ناشى از وسوسه باشد نبايد اعتنا كند.

[سؤال 1416] 665

بسمه تعالى 11 / 5 / 1361

حضور محترم خدمتگزاران دفتر امام خمينى كه شب و روز خود را وقف خدمت مردم نموده‌اند، سلام عرض مى‌كنم.

جوانى هستم بيست ساله و اكنون در جبهه هستم. از پنج سال پيش كه من به بلوغ سنى رسيدم تكليف خود را كه همان نماز و غيره است انجام مى‌دادم؛ ولى اوّلاً، فكر مى‌كردم «سمع الله لمن حمده» ذكرى واجب است و ثانياً، فكر مى‌كردم مانند «بحول الله و قوّته أقوم و أقعد» بايد آن را در حال برخاستن گفت و پنج سال است كه همين‌طور نماز مى‌خواندم، ولى اكنون مى‌فهمم كه بدن بايد حالت سكون را داشته باشد. هنگامى كه سر از ركوع بر مى‌داريم در حال بى‌حركتى بدن «سمع الله لمن حمده» را بگوييم. حال آيا بايد من تمام نمازهايم را قضا كنم. خواهشمندم به درد دل من برسيد و اين مسأله را هرچه زودتر جوابش را بنويسيد كه زياد ناراحتم كرده است؟

بسمه تعالى، قضا و اعاده لازم نيست.

[سؤال 1417] 704

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1418] 1875

بسمه تعالى، احتياط مانع ندارد.

[سؤال 1419] 2673

بسمه تعالى، اعتنا به شک نكند و در تكبيرة الاحرام اگر دو مرتبه بگويد اشكال پيدا مى‌شود.

[سؤال 1420] 1050

بسمه تعالى، اگر به قصد جزئيت اعاده كرده احتياطاً نماز را اعاده كند، گرچه لازم نيست.

[سؤال 1421] 695

بسمه تعالى، بايد به قصد حمد و سورۀ قرآن بخواند.

[سؤال 1422] 666

بسمه تعالى

محضر مقدس ولى فقيه عالى‌قدر كل مسلمين، حضرت امام خمينى، مدّ ظله العالى

يک نفر قريب ده سال در تسبيحات اربعه به جاى «والحمدلله»، «والحمدرالله» خوانده؛ آيا نمازهاى او صحيح است يا باطل يا بايد اعاده نمايد؟ لطفاً جواب را

در ذيل مرقوم فرماييد.

بسمه تعالى، چنانچه يقين به صحت داشته و التفات به سؤال نداشته، اعاده واجب نيست.

[سؤال 1423] 7006

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1424] 1301

بسمه تعالى، يک مرتبه كافى است.

[سؤال 1425] 1998

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1426] 223

بسمه تعالى، مانع ندارد.

[سؤال 1427] 697

بسمه تعالى، مى‌تواند اكتفا كند و نمازش صحيح است.

ركوع

[سؤال 1428] 667

بسمه تعالى

با سلام به رهبر عزيز مستضعفين جهان و نايب به حق امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)

خواهشمند است جواب سؤالات زير را مشروحاً بيان كنيد.

بسمه تعالى، نماز صحيح است.

باشد توجه نكنند به فتواى مرجع و قسمتى از ديوار مسجد را بشكافند و در (مخصوص رفت‌وآمد) را كار بگذارند، مسأله‌اش چگونه است؟ و آيا نماز خواندن در چنين مسجدى چگونه خواهد بود؟

بسمه تعالى، ضرر به نماز نمى‌رساند.

از اين، خود با توسل به بهانه‌هايى - از قبيل تاريک بودن مسجد، شكست داشتن و غيره - اقدام به تخريب آن كرده و همۀ آن را از بين ببرند و با طرحى نو آن را بسازند، آيا دست‌اندركاران اين برنامه، غير از عقوبت اخروى (كه آيا شامل حالشان مى‌شود يا خير)، مشمول عقوبت دنيوى هم بايد بشوند يا مى‌شوند؟ و نماز خواندن در اين مسجد چگونه است؟

بسمه تعالى، ضمان ندارد و نماز در آن مسجد صحيح است.

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

بسمه تعالى، نماز باطل نمى‌شود؛ اگر چه احوط، درست خواندن است.

هنگامى كه تكبيرة الاحرام مى‌گويى، دست را در بالا نگه بدارى و پس از تمام شدن تكبيرة الاحرام

پايين بياورى؟

دست را كه از بالا به پايين آوردى و در پايين نگه داشتى، تكبيرة الاحرام بگويى؟ يا اگر همراه با گفتن تكبيرة الاحرام، همزمان با آن حركت كند از بالا به پايين، اشكال ندارد؟

بسمه تعالى، در همۀ صور، نماز صحيح است.

بسمه تعالى، هرچه از درآمد سال، زياد بماند خمس دارد.

بسمه تعالى، نماز واجب، واجب است و صورتى كه در سؤال ذكر شده اشكال ندارد؛ و بودن طفل در كنار مأموم، اتصال را به‌هم نمى‌زند.

[سؤال 1429] 1898

بسمه تعالى، بعيد نيست عمل شده باشد.

سجده

[سؤال 1430] 206

بسمه تعالى، دست‌ها را به نحو متعارف به زمين نهادن كفايت مى‌كند.

[سؤال 1431] 122

بسمه تعالى، در صورت امكان بايد دست قطع شده را هم به زمين بگذارد.

[سؤال 1432] 122

بسمه تعالى، بايد خود پا و دست، به هر نحو ممكن است، در سجده به زمين برسد؛ مگر اين‌كه حرجى باشد.

[سؤال 1433] 137

بسمه تعالى، بايد جدا شود.

[سؤال 1434] 668

بسمه تعالى

إلى سماحة آية الله العظمى والمرجع الديني الأعلى الإمام الخميني، مدّ ظله العالى

بعد التحية و الإكرام، جمعى از مؤمنين با عده‌اى از برادران عامه در محله‌اى كه

طرفين زندگى مى‌نمايند مسجدى بنا كرده و در تمام مراسم اسلامى مشتركاً بهره‌بردارى مى‌نمايند، ولى امام جماعت و نحوۀ اداى صلاة، به خصوص از جهت محل سجده بر وفق برادران عامه است و اين مؤمنين ناگزير از مشاركت جهت اداى فريضه و اتحاد هستند. حال سجده كردن بر زيلو و فرش چه صورت دارد؟

بسمه تعالى، اگر مذاهب طرفين براى همديگر شناخته شده است و تقيه در بين نيست؛ سجده بر فرش و زيلو صحيح نيست.

[سؤال 1435] 5575

بسمه تعالى، اگر چادر يا مقنعه بين پيشانى و مهر حايل شود، سجده صحيح نيست و پوشاندن كف پا لازم نيست.

[سؤال 1436] 669

بسمه تعالى

با عرض سلام و درود فراوان به امام بزرگوار و امت شهيدپرور ايران و با سلام به شهداى انقلاب اسلامى ايران

يک سؤال است كه براى من پيش آمده و آن اين است: دست من در عمليات بستان در راه اسلام از مچ قطع گرديده است و الآن دست مصنوعى گذاشته‌ام. مى‌خواهم اين مسأله را از امام خمينى بپرسم كه اگر وقتى كه مى‌خواهم به سجده بروم دست مصنوعى كه روى دستم باشد و مچ دست را بر زمين نگذارم اشكال ندارد؟ يعنى چون دست مصنوعى روى مچ دست را گرفته و نمى‌گذارد مچ دست به زمين برسد اگر دست مصنوعى را جاى مچ دست بر زمين بگذارم اشكال ندارد؟ و آيا نماز خواندن با دست مصنوعى اشكال ندارد؟

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1437] 670

بسمه تعالى

به نام الله پاسدار حرمت خون شهيدان، خدمت رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران امام خمينى دام ظله، السلام عليكم، اميدوارم كه در سايه حق تعالى سلامت باشيد و همچنين فرزند برومند شما هم به سلامت باشد، دو تا مسأله هست براى ما شرح دهيد:

بسمه تعالى، اگر سر شصت پا به زمين برسد اشكال ندارد.

بسمه تعالى، بايد از مجتهد اعلم تقليد كنند و به او عدول نمايند على الاحوط.

[سؤال 1438] 1860

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، نماز صحيح است.

[سؤال 1439] 5459

بسمه تعالى، نماز صحيح است.

[سؤال 1440] 137

بسمه تعالى، اگر بعد از جدا شدن پيشانى بتواند خود را نگهدارد، بايد نگهدارد و يك سجده محسوب است.

[سؤال 1441] 125

بسمه تعالى، به هر نحو ميسور است عمل كند.

[سؤال 1442] 1853

بسمه تعالى، اگر به جز نحو مزبور نمى‌توانيد سجده كنيد، اشكال ندارد.

[سؤال 1443] 671

بسمه تعالى

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

شير آب را مى‌بندم و بعضى‌ها مى‌گويند: با بستن شير وضو باطل مى‌شود؟

بسمه تعالى، باطل نمى‌شود.

[سؤال 1444] 6922

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1445] 1685

بسمه تعالى، مجرد وحدت، موجب جواز سجده بر غير ما يصح السجود عليه نمى‌شود.

سجده واجب در تلاوت قرآن و سجدۀ شكر

[سؤال 1446] 2524

بسمه تعالى، اگر آيه را بخوانند بر خواننده و شنونده مكلف سجده واجب مى‌شود و براى هر مرتبه يك سجده لازم است.

[سؤال 1447] 672

بسمه تعالى

آيه سجده را در يک دقيقه سه مرتبه بخواند سه مرتبه بايد سجده كند يا يک مرتبه كافى است؟

بسمه تعالى، با تكرار قرائت آيۀ سجده و لو اين‌كه پشت سر هم و در يک مجلس باشد واجب است سجده را تكرار كند.

[سؤال 1448] 7006

بسمه تعالى، بايد براى سجده پيشانى بر زمين بگذارد و دعا مستحب است؛ اگر ياد ندارد لازم نيست.

[سؤال 1449] 673

بسمه تعالى 26 / 4 / 1361

خدمت رهبر كبير انقلاب اسلامى، حضرت امام خمينى، دامت بركاته، اميدوارم كه هيچ‌گونه كسالتى در وجود جناب‌عالى نباشد.

رهبر عزيزم! من دانش آموزى هستم كه در يكى از شهرهاى كوچک خراسان زندگى مى‌كنم. من در تربت حيدريه در ميان يك خانوادۀ معمولى زندگى مى‌كنم. پدرم روحانى و امام جماعت مسجد است. من از هر كس اين دو سؤال را مى‌كنم، جوابى خوب نمى‌دهند و حال مى‌خواهم از شما سؤال كنم. لطفاً جواب را برايم بفرستيد.

بسمه تعالى، مانع ندارد.

بسمه تعالى، در مثل آنچه مرقوم شده اشكال ندارد.

تَشَهُّدْ

[سؤال 1450] 2507

بسمه تعالى، بايد تشهد و سلام را ياد بگيرد و نماز را با تشهد و سلام بخواند.

[سؤال 1451] 5858

بسمه تعالى، بايد تشهد نماز به همان طور كه وارد شده و متعارف است خوانده شود.

[سؤال 1452] 2872

بسمه تعالى، در فرض غفلت از غلط بودن، اعاده و قضا لازم نيست.

[سؤال 1453] 674

بسمه تعالى 26 / 11 / 1361

به حضور رهبر كبير انقلاب، آيت الله العظمى امام خمينى، دام ظله، سلام عليكم

اميد است كه وجود شريف آن رهبر عزيز، از هر گونه آفات، مصون و محفوظ بوده باشد و زير نظر توجهات ولى عصر (ارواحنا فداه) زندگانى خود را به شادى و شادكامى بگذرانيد.

بسمه تعالى، مانع ندارد.

بسمه تعالى، اگر مال ندارد يا وصيت نكرده، واجب نيست؛ مگر پسر بزرگ‌تر داشته باشد كه بر او واجب‌است قضاى نماز و روزه‌هاى فوت شده از پدر را به‌جا آورد.

سلام نماز

[سؤال 1454] 474

بسمه تعالى، گفتن سه سلام مانع ندارد.

[سؤال 1455] 1875

ديگرى را به او ملحق كند يا نه؟

بسمه تعالى، مجزى نيست على الاحوط.

قنوت

[سؤال 1456] 675

بسمه تعالى 15 / 11 / 1361

با عرض سلام، معروض مى‌دارد، راجع به يک ركعت نماز «وتر» كه در آخر نماز شب به‌جا آورده مى‌شود دربارۀ قنوت و دعا براى چهل مؤمن در آن نماز سؤالاتى دارم.

در پايان نماز و بعد از سلام؟

بسمه تعالى، قنوت نماز وتر بعد از حمد و سوره است.

[سؤال 1457]

بسمه تعالى، اگر بخواهد به اين مستحب عمل كند براى چهل مؤمن كه هر يك را به نحوى معلوم كند دعا نمايد، ولى چنانچه اين كار را نكند نماز شب اشكال پيدا نمى‌كند.

[سؤال 1458] 676

بسمه تعالى 13 / 4 / 1361

با عرض سلام و اميد موفقيت روزافزون شما؛ خواهشمندم عنايت فرموده و در صورت امكان به سؤالات زير پاسخ فرماييد:

بسمه تعالى، مانع ندارد.

بسمه تعالى، واجب نيست.

بسمه تعالى، سجدۀ سهو لازم نيست.

بسمه تعالى، كفاره ندارد.

بسمه تعالى، مبطل نيست.

داشته باشد تا قبول گردد - ان شاء الله - چيست؟ به عبارت ديگر، چه كار بكند تا توبۀ صحيحى انجام داده باشد؟

بسمه تعالى، با پشيمانى از گناه و تصميم به ترك آن در آينده، توبه حاصل مى‌شود و چنانچه قضا يا جبران دارد، بايد تدارك كند.

[سؤال 1459] 667

بسمه تعالى، نماز باطل نمى‌شود؛ اگر چه احوط، درست خواندن است.

[سؤال 1460] 677

بسمه تعالى

بسمه تعالى، مانع ندارد.

2 . آيا در نوافل هم بعد از حمد، در صورتى كه بخواهد سوره‌اى بخواند بايد آن سوره را كامل بخواند يا مى‌شود به چند آيه از يک سوره اكتفا كرد؟

بسمه تعالى، لازم نيست يك سوره كامل بخواند.

بسمه تعالى، جواب واجب است و در جواب يا بايد به لفظ «سلام» اكتفا كند و يا بگويد: «سلام

عليكم».

تعقيب نماز

[سؤال 1461] 2313

بسمه تعالى، سلام به ائمّه هدى مستحب است.

[سؤال 1462] 4691

بسمه تعالى، مانع ندارد.

[سؤال 1463] 2686

را بگويد، اما در مساجد، بعضى بعد از نمازها جهت بزرگداشت شعائر دينى و اسلامى و دعا براى رزمندگان، اذكارى را مى‌گويند؛ حال آيا بعد از نماز شعارهاى اسلامى را بدهيم يا تسبيحات حضرت زهرا عليهاالسلام؛ چون با دادن اين شعارها، ديگر وقت و فرصتى جهت تسبيحات نمى‌ماند؟

بسمه تعالى، اختيار با نمازگزار است و جمع بين هر دو بهتر است.

[سؤال 1464] 3011

بسمه تعالى، مانع ندارد.

[سؤال 1465] 987

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1466] 3011

بسمه تعالى، اگر قصد نيابت ندارد نماز صحيح است.

مبطلات نماز

[سؤال 1467] 678

بسمه تعالى 24 / 3 / 1361

با سلام به محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، دامت بركاته

ما رفته بوديم به يكى از روستاهاى مريوان براى نماز جمعه؛ ديديم 6 نفر بسيجى و پاسدار كه سنى هستند، دست به سينه گذاشته نماز مى‌خوانند؛ ما هم مثل آن‌ها نماز خوانديم؛ بعداً آمديم نماز خودمان را خوانديم. برادران گفتند: بايد توبه كنيد زيرا كار غلطى كرده‌ايد. خواستيم به اطلاع امام امت برسانيم و جواب آن را از امام بخواهيم. اين مسأله به خاطر اتحاد بين شيعه و سنى بوده

بسمه تعالى، نماز گذشته صحيح است.

[سؤال 1468] 679

بسمه تعالى 20 / 10 / 1361

خدمت پدر بزرگوار و رهبر كبير انقلاب حضرت آيت الله العظمى الامام الخمينى سلام عليكم بما صبرتم

لطفاً به اين چهار سؤال جواب بفرماييد.

شهيد شده‌اند و هر وقت به يادشان مى‌افتيم گريه مى‌كنيم.

بسمه تعالى، آنچه در سؤال‌هاى فوق ذكر شده اشكال ندارد.

[سؤال 1469] 680

بسمه تعالى

محضر مبارک حضرت آيت الله العظمى امام خمينى مدّ ظله العالى

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

بسمه تعالى، جايز است.

[سؤال 1470] 6634

بسمه تعالى، اگر صدق قرآن بكند اشكال ندارد.

[سؤال 1471] 2872

بسمه تعالى، به قصد قرائت قرآن - نه به قصد جزء - مانع ندارد.

[سؤال 1472] 2872

بسمه تعالى، قرائت قرآن به قصد قرآنيت - نه ورود - مانع ندارد.

[سؤال 1473] 681

بسمه تعالى

در جواب «صبّحكم الله بالخير» يا «مسّاكم الله بالخير» اداى به مثل، ولو در نماز واجب است يا خير؟

بسمه تعالى، واجب نيست و در نماز جايز نيست.

[سؤال 1474] 677

بسمه تعالى، جواب واجب است و در جواب يا بايد به لفظ «سلام» اكتفا كند و يا بگويد: «سلام عليكم».

[سؤال 1475] 244

بسمه تعالى، حكم رد سلام را ندارد.

[سؤال 1476] 461

بسمه تعالى، اگر سلام حساب نشود جواب ندارد.

[سؤال 1477] 682

بسمه تعالى 21 / 1 / 1362

ضمن سلام و درود به پيشگاه حضرت مهدى عليه‌السلام و نايب آن حضرت، امام خمينى

شخصى از درب وارد مى‌شود و سلام مى‌كند؛ چند نفرى گرم صحبت هستند و متوجه نمى‌شوند؛ شخصى ديگر در همان نزديكى مشغول نماز است؛ آيا وظيفه دارد جواب سلام آن شخص را بدهد يا خير؟

بسمه تعالى، اگر شخصى كه نماز مى‌خواند، در جماعتى كه به آن‌ها سلام شده نبوده، نبايد در نماز جواب بدهد.

[سؤال 1478] 683

بسمه تعالى

به نام خداوند بخشنده و مهربان و به نام خداوندى كه پاسدار حرمت خون شهيدان عزيزمان مى‌باشد.

و با سلام و درود به شما اى امام بزرگوار، اى روح خدا، اى خمينى كبير. نمى‌دانم چطور احساسات خود را براى شما بيان نمايم؛ ولى همين را مى‌دانم كه خيلى شما را دوست دارم و از خدا خواهانم كه از عمر من بكاهد و به عمر شما بيفزايد.

بسمه تعالى، اشكال ندارد؛ تعبير مظلوم دربارۀ او نكنيد.

نمازمان را بخوانيم؟

بسمه تعالى، مستحب است نماز را اول وقت بخوانند.

شخصى در خانه را مى‌زند و وقتى كه در را باز مى‌كنم، مى‌بينم مهمان يك كس ديگرى است كه با يكى از افراد خانواده كار دارد، من آيا بايد همين‌طور سرم را پايين انداخته و جواب شخص را بدهم يا اين‌كه اگر واقعاً مجبور بودم، مى‌توانم نگاه كنم؟ در مورد نگاه كردن به مردان يا زنان نامحرم تلويزيون چطور؟ يا نگاه كردن عكس و تصاوير زنان و مردان نامحرم چطور؟ و يا هنگامى كه دكترى (زن يا مرد) به سر بالين مجروح مى‌آيد و مى‌خواهد از وضع مجروح باخبر شود و يا هنگامى كه مى‌خواهد به او سلام دهد، آيا بايد سر را به پايين انداخته و سؤال كند يا مى‌تواند به او نگاه كرده (البته نه نگاه غرض‌دار) و جواب گيرد؟

بسمه تعالى، نظر به وجه و كفّين بدون قصد ريبه اگر موجب مفسده نشود اشكال ندارد و نظر به

عكس اگر آشنا نباشد، بدون مفسده، مانع ندارد.

هنگامى كه افراد به غيبت مشغول هستند و من هرچه مى‌گويم: غيبت نكنيد، مى‌گويند: اين‌كه غيبت نمى‌شود، در صورتى كه مى‌دانم غيبت است و من مجبور مى‌شوم محل را ترک كنم؛ حال اگر در سر سفره بودم و آن‌ها باز غيبت را شروع كردند و به تذكر من گوش ندادند، آيا من در آن مورد مى‌توانم در دل، غضبناک شوم يا اين‌كه بايد محل را ترک كنم؟

و يا هنگامى كه در تلويزيون مخصوصاً در برنامۀ ورزش و مردم - كه من فكر مى‌كنم آهنگ‌هايش با جمهورى اسلامى منافات دارد - گذاشته مى‌شود و برادران من هم علاقه‌مند هستند، من نمى‌توانم آن را به كانال ديگر ببرم و در ضمن، سر سفره مشغول غذا خوردن مى‌باشم، در آن موقع من بايد چه كنم؟

بسمه تعالى، اگر به اعتقاد شنونده غيبت است، جايز نيست گوش كند؛ ولى ترک مجلس اگر دشوار باشد، لازم نيست و موسيقى مطرب حرام است و صداهاى مشكوک مانع ندارد.

[سؤال 1479] 697

بسمه تعالى، اگر براى ترس از خدا باشد مانع ندارد و براى غير خدا، در

صورتى كه با صدا باشد نماز را باطل مى‌كند؛ و مجرد ريختن اشك در نماز و بدون صدا مبطل نيست.

[سؤال 1480] ‘ 1518

بسمه تعالى، صحيح است.

[سؤال 1481] 7006

بسمه تعالى، در صورتى كه آب نشود و به حلق وارد نگردد و مانع قرائت نشود اشكال ندارد.

[سؤال 1482] 684

بسمه تعالى

بسمه تعالى، روزه باطل نيست و اگر جاهل قاصر بوده، نماز صحيح است.

بسمه تعالى، اگر برجستگى ندارد مانع ندارد.

خير؟ جزء اموال خود شخص حساب نمى‌شود؟

بسمه تعالى، امول والدين و ديگران مال شخص به حساب نمى‌آيد.

بسمه تعالى، با مراعات حجاب مانع ندارد مگر آن‌كه مفسده داشته باشد.

[سؤال 1483] 5482

بسمه تعالى، اگر مانع استقرار و طمأنينه نباشد اشكال ندارد ولى كراهت دارد اگر فشار آورد.

[سؤال 1484] 685

بسمه تعالى 3 / 3 / 1361

خدمت مبارک رهبر انقلاب اسلامى ايران، امام خمينى

آيا مى‌شود چشم بسته نماز خواند؟ زيرا با باز بودن چشم، فكر انسان از نماز منحرف مى‌شود.

بسمه تعالى، مانع ندارد.

[سؤال 1485] 686

بسمه تعالى 7 / 10 / 1361

با سلام و درود فراوان به بنيان‌گذار جمهورى اسلامى و رزمندگان جان بر كف اسلام و شهيدان و معلولين انقلاب و جنگ تحميلى.

سؤالى پيرامون مسأله 1157 رسالۀ توضيح المسائل دارم كه ذكر مى‌نمايم:

سؤال در اين‌جا است كه اگر كسى در نماز چشم‌ها را فقط و فقط به خاطر حضور قلب خود در نماز، به‌هم بگذارد؛ آيا اين عمل صحيح است يا نه، مكروه است؟

بنده اين عمل را در نماز انجام و نگاه به توضيح المسائل نيز نمودم ديدم اين عمل

را مكروه شمرده‌ايد؛ ولى عرض مى‌دارم كه من نمى‌توانم بدون چشم بستن در نماز، حضور قلب يا لااقل تفكر در نماز پيدا كنم. از شما راهنمايى لازم را در اين نكته خواستارم. والسلام.

بسمه تعالى، گرچه به‌هم گذاردن چشم در حال نماز مكروه است، ولى نماز را باطل نمى‌كند.

[سؤال 1486] 687

بسمه تعالى 17 / 2 / 1360

محضر مبارک اعضاى دفتر امام امت خمينى بت‌شكن ادام الله ظله العالى

حضورتان عرض مى‌شود كه در جبهه‌هاى جنگ معمولاً برادران با يک سرى مسائل شرعى برخورد مى‌كنند كه به علت نداشتن سابقۀ ذهنى قبلى، محتاج به جواب آن‌ها هستند. لطفاً جواب آن‌ها را در ذيل مسائل مرقوم فرماييد.

بسمه تعالى، به طورى نماز بخواند كه خطر به او متوجه نشود، و اگر دفع خطر موقوف به شكستن نماز باشد، جايز است قطع كند.

بسمه تعالى، به هر نحو مى‌تواند نماز بخواند.

بسمه تعالى، در فرض مذكور نبايد وضو بگيرد و به هر نحو ممكن است با تيمم نماز بخواند، به طورى كه خطر به او نرسد.

بسمه تعالى، حكم آن از مسائل قبل ظاهر شد و به هر نحو ميسور است نماز بخواند.

بسمه تعالى، تيمم كند.

دشمن واقع شود؛ آيا مى‌تواند براى خواندن نماز تيمم كند؟

بسمه تعالى، لازم است تيمم كند.

بسمه تعالى، اگر فقط يكى از لباس‌هايش كه بتواند ستر عورت كند پاك باشد، بايد با آن نماز بخواند و بقيه را بكند و نجاست بدن را كه نمى‌تواند برطرف كند، مانع ندارد.

بسمه تعالى، در فرض مزبور بيرون بردن آن‌ها از منطقه جايز نيست.

بسمه تعالى، اسلحه را بايد تحويل دهند و ساير اشيا تابع مقررات دولت اسلامى است و اشياى يسيره مثل ساعت و لباس را مى‌توانند ببرند.

بسمه تعالى، حكم آن ذكر شد.

بسمه تعالى، حكم مقاتلين را دارند.

بسمه تعالى، تابع مقررات دولت اسلامى است.

نه؟ در چه صورتى واجب مى‌شود؟

بسمه تعالى، اگر دين يا واجبى بر عهده او است و مال دارد و احتمال مى‌دهد كه شهيد شود، لازم است وصيت كند و در غير اين صورت وصيت كردن واجب نيست.

[سؤال 1487] 4246

بسمه تعالى، جايز نيست.

[سؤال 1488] 3051

بسمه تعالى، لا تبطل صلاته.

[سؤال 1489] 688

بسمه تعالى 5 / 12 / 1361

محضر مبارك رهبر انقلاب، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، متع الله المسلمين بطول بقائه.

آيا به نظر حضرت‌عالى، سرودهاى انقلابى كه همراه با موزيك در راديو و تلويزيون نواخته مى‌شود، اگر در مواقع نماز، صداى آن‌ها به گوش انسان برسد اشكال دارد يا اشكال ندارد؟ و السلام عليكم و رحمة الله و بركاته

بسمه تعالى، نماز صحيح است.

[سؤال 1490] 3343

بسمه تعالى، نماز صحيح است؛ اگر چه كار حرامى انجام گرفته است.

[سؤال 1491] 5792

بسمه تعالى، نماز صحيح است.

[سؤال 1492] 607

بسمه تعالى، اشكال ندارد؛ نماز صحيح است.

نماز آيات

[سؤال 1493] 689

بسمه تعالى 26 / 10 / 1361

محضر مبارک رهبر كبير انقلاب، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله، سلامٌ عليكم و رحمة الله

محترماً معروض مى‌دارد: در اين ناحيه (گچساران) به صورت نسبتاً مداوم زمين‌لرزه مى‌شود و عرف مردم آن‌ها را زلزله مى‌دانند؛ در حالى كه طبق نظر كارشناسان نفتى، اين زمين لرزه‌ها به خاطر بهره‌بردارى مدام از منابع گاز طبيعى مى‌باشد؛ آيا از جهت وجوب نماز آيات، اين زمين‌لرزه‌ها حكم زلزله دارد يا خير؟

بسمه تعالى، اگر زلزله است، نماز دارد.

[سؤال 1494] ‘ 1258

بخواند چند بار است؟

بسمه تعالى، اگر چند دفعه زلزله واقع شده، هر چند دفعه كه معلوم باشد، نماز آيات دارد و بايد به همان مقدار نماز آيات را تكرار كند.

[سؤال 1495] 1628

بسمه تعالى، واجب نيست.

[سؤال 1496] 6047

بسمه تعالى، حكم همان است كه در تحرير الوسيله مرقوم است.

احكام خلل در نماز

احكام خلل در نماز

[سؤال 1497] 7002

بسمه تعالى، موارد مختلف است، در هر مورد به رساله مراجعه كنيد.

[سؤال 1498] 294

بسمه تعالى، اگر در وقت نماز مغرب و عشا يقين كرده، نماز مغرب و عشا را به‌جا آورد و كفايت مى‌كند.

[سؤال 1499] 690

بسمه تعالى 8 / 7 / 1361

خدمت رهبر عزيز انقلاب اسلامى ايران

بسمه تعالى، بايد قضا نمايد.

بسمه تعالى، در فرض احتمال اثر و اجتماع ساير شرايط، واجب است.

بسمه تعالى، خوب است بدون عذر شرعى ترک نكنند.

[سؤال 1500] 691

بسمه تعالى

حضور رهبر انقلاب امام خمينى، سلام عليكم

من يک سؤال داشتم و آن اين‌كه حدود 3 سال از عمرم هرگاه به خاطر جنابت محتاج غسل مى‌شدم، اين طور فهميده بودم كه هر وقت غسل كنم عيبى ندارد و لازم نيست فورى غسل كنم؛ با اين‌كه آب كاملاً در اختيارم بود. و تا موقعى كه غسل نمى‌كردم تمام نمازهايم را با تيمم مى‌خواندم؛ حتى تا 3 روز. و ضمناً فكر مى‌كردم كه مسأله را درست مى‌دانم. آيا حالا بايد نمازهايم را دوباره بخوانم؟

بسمه تعالى، نمازهايى كه در حال جنابت و پيش از غسل خوانده شده قضا دارد.

[سؤال 1501] 1932

اشتباه شود نماز باطل است». ولى در مسأله شمارۀ 1239 فرموده‌ايد: «اگر چيزى غلط خوانده شود و دوباره صحيح گفته شود سجدۀ سهو ندارد». لطفاً در اين مورد مرا راهنمايى كنيد.

بسمه تعالى، آنچه از مسأله 1239 نقل كرده‌ايد صحيح است و جاى قسمت اول را بنويسيد تا توضيح داده شود و زياد كردن يا ترک اركان نماز، موجب بطلان نماز است؛ چه عمدى باشد و چه سهوى.

[سؤال 1502] ‘ 647

بسمه تعالى، در غير اركان نماز اگر سهو و اشتباهى رخ داده، نماز اعاده ندارد.

[سؤال 1503] 5619

بسمه تعالى، اشكال ندارد. ولى اگر از روى وسوسه باشد اعتنا نكند.

[سؤال 1504] 324

بسمه تعالى، نماز صحيح است.

[سؤال 1505] 692

بسمه تعالى

پس از عرض سلام بر امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و بر نايب بر حق آن حضرت و با درود بر روان پاك شهدا از صدر اسلام تا كنون، سؤالاتى از آن حضرت دارم كه به عرضتان مى‌رسانم.

بسمه تعالى، در فرض مسأله نماز صحيح است.

بسمه تعالى، در صورتى كه متعلق نذر مقدور باشد، نذر صحيح و واجب الوفاء است.

بسمه تعالى، منعقد نمى‌شود.

بسمه تعالى، اختيار هفته ديگر براى عمل به نذر مانع ندارد.

بسمه تعالى، در فرض مسأله كفاره ندارد.

[سؤال 1506] 693

بسمه تعالى 25 / 11 / 1361

اگر شخصى بعد از مدتى مثلاً در 60 سالگى بفهمد كه قرائت نمازش غلط بوده است، آيا اعادۀ تمام نمازها واجب است يا خير؟

بسمه تعالى، نمازهاى گذشته در فرض مرقوم اعاده ندارد.

[سؤال 1507] 694

بسمه تعالى 11 / 3 / 1367

اى امام عظيم الشأن حفظك الله للإسلام و المسلمين و أطال عمرك إلى ظهور المهدى عليه‌السلام.

در اكثر رساله‌هاى توضيح المسائل حضرت‌عالى كه اخيراً هم چاپ گرديده، با يكى از رساله‌هاى توضيح المسائل كه قبلاً چاپ شده و هم اكنون هم چاپ مى‌شود اختلاف فتوا و يا تجديد نظر آن حضرت ديده مى‌شود، براى نمونه مسألۀ 1001: اگر انسان كلمه‌اى را صحيح بداند و در نماز همان‌طور بخواند و بعد بفهمد غلط خوانده، نمازش صحيح است و به احتياط مستحب دوباره نماز را بخواند و اگر وقت گذشته قضا نمايد و در بيشتر رساله‌هاى توضيح المسائل دارد كه نمازش باطل است و بايد اگر وقت گذشته قضا نمايد. خواهشمند است براى روشن شدن وظيفۀ مقلدين و ناشرين توضيح المسائل فتواى اخير را تعيين فرماييد. نصرت آن حضرت را كه نصرت اسلام مى‌باشد از خداوند قادر متعال خواهانم.

بسمه تعالى، در فرض سؤال نماز صحيح است و اعاده و قضا واجب نيست، اگرچه احوط است.

احكام شک

[سؤال 1508] 695

بسمه تعالى

حضور محترم رهبر عظيم الشأن انقلاب اسلامى و مرجع عالى‌قدر، حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى و متع الله المسلمين بطول بقائه.

خواهشمند است نظر مبارك را در مسائل زير بيان فرماييد.

بسمه تعالى، اگر در وقت مشترک است، آن ركعت را آخر نماز سابق قرار دهد و نماز لاحق را بعداً از نو بخواند و اگر در وقت مختص به عصر يا عشا است بنا گذارد بر تماميت نماز سابق و نماز لاحق را از نو بخواند.

تسبيحات اربعه بخواند؟

بسمه تعالى، به عنوان ذكر اشكال ندارد.

بسمه تعالى، بايد به قصد حمد و سورۀ قرآن بخواند.

بسمه تعالى، تابع مقررات است و بدون انجام تدريس، استحقاق حق التدريس ندارند.

[سؤال 1509] 696

بسمه تعالى

اگر شخصى در عبادات يا طهارت و نجاست، دچار وسواس شده باشد و زياد شک كند، تكليف شرعى او چيست؟

بسمه تعالى، نبايد به شک‌هاى خود اعتنا كند و اگر اعتنا كند، كار حرامى كرده است؛ و هر عمل را بيش از يك بار نبايد انجام دهد و اگر انجام دهد حرام است؛ و هر گاه شک در نجاست چيزى يا صحت عملى كرد، بايد بنابر طهارت و صحت بگذارد و اگر بر خلاف آن عمل كرد، جايز نيست.

حكم شک در افعال نماز

[سؤال 1510] 697

بسمه تعالى

با درود و سلام فراوان و دعا براى آن وجود گران‌قدر، زعيم آگاه و عالى‌قدر، قلب تپندۀ امت اسلامى و نايب به حق امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و با سلام به روان شهداى حق و حقيقت، سؤالاتى چند به استحضار آن رهبر عزيز مى‌رسد:

بسمه تعالى، اگر محل آن باقى است، بنا بر يک بگذارد و اگر محل آن گذشته، اعتنا نكند.

بسمه تعالى، اگر هيچ‌يك از منزل و محل تحصيل، وطن او نيست و قصد ماندن ده روز در خصوص يكى از آن دو را ندارد، نمازش شكسته است و نمى‌تواند روزه بگيرد و حكم مسافر دارد.

خوانده، بايد قضا نمايد؟

بسمه تعالى، نماز صبح شكسته نيست و در فرض سؤال، قضا واجب نيست.

بسمه تعالى، جواب اين سؤال، از مسأله دو معلوم شد.

بسمه تعالى، اگر براى ترس از خدا باشد مانع ندارد و براى غيرخدا، در صورتى كه با صدا باشد نماز را باطل مى‌كند؛ و مجرد ريختن اشک در نماز و بدون صدا مبطل نيست.

بسمه تعالى، مى‌تواند اكتفا كند و نمازش صحيح است.

[سؤال 1511] 1754

بسمه تعالى، اگر بعد از محل است احتياط كند و اگر در محل است يك سجده به‌جا آورد.

[سؤال 1512] 3165

بسمه تعالى، اگر شک در محل است و داخل در عمل بعدى نشده، بايد به شک اعتنا كند.

[سؤال 1513] 1978

بسمه تعالى، بايد بنا بگذارد كه به‌جا نياورده است؛ مگر محل آن گذشته باشد.

[سؤال 1514] 2158

بسمه تعالى، بايد سجدۀ دوم را به‌جا آورد.

[سؤال 1515] 698

بسمه تعالى

با سلام به رهبر انقلاب خونبارمان امام خمينى، كه دعاى امت شهيد پرورمان هميشه بدرقه شما است. مى‌خواستم كه جواب چند سؤال زير را براى من بفرماييد:

بسمه تعالى، بنا را بر سجدۀ اول بگذارد و سجدۀ دوم به‌جا آورد.

بسمه تعالى، اگر دسترسى به روحانى ندارند، با مراعات شرايط مانع ندارد.

بسمه تعالى، واجب تخييرى است.

بسمه تعالى، موسيقى مطرب، حرام است و صداهاى مشكوک مانع ندارد.

[سؤال 1516] 699

بسمه تعالى

حضور محترم حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، پس از عرض سلام:

بسمه تعالى، نماز صحيح است.

بسمه تعالى، سجده بر سيمان مانع ندارد اگر چه احوط ترك است.

[سؤال 1517] 348

بسمه تعالى، بنا را بر اقل بگذارد.

[سؤال 1518] 700

بسمه تعالى

موضوعى كه مى‌خواستم مطرح كنم دربارۀ حالات روحى خودم مى‌باشد. و از شما مى‌خواهم كه كمكم كنيد؛ زيرا از آن‌جا كه گفته شده كه اسلام دين كامل است و به همه جهات انسانى (روحى - جسمى) توجه دارد و شما را كه در اين زمان مى‌توانيد در مشكلات ما را يارى كنيد انتخاب كردم تا مسائل خود را از شما بپرسم. من دخترى هستم 18 ساله كه مى‌خواهم واقعاً نمونه يک زن اسلامى باشم و از حضرت فاطمه عليهاالسلام درس بگيرم، اما نمى‌دانم چرا موفق نمى‌شوم؛ زيرا شيطان در وجود من رخنه كرده و من هرچه مى‌خواهم با شيطان مبارزه كنم به جاى پيروزى مغلوب مى‌شوم. وقتى كه مى‌خواهم نماز بخوانم اصلاً فكرم و حواسم جمع نمى‌شود تا به نام مقدس الله مى‌رسم فوراً يك فردى جلوى چشمم ظاهر مى‌شود و من از ترس اين‌كه شركى قائل شده باشم چند بار تكرار مى‌كنم (همان كلمه را) ولى هر بار مثل هميشه يكى از شخصيت‌ها به فكرم مى‌رسد، يا در غير نماز فكرهايى به مغزم رسوخ مى‌كند كه من به اشتباه بودن و شايد شرک بودن آن‌ها آگاهى كامل دارم، ولى در راه مبارزه با آن‌ها هرگز موفق نمى‌شوم تا به حال چند بار خواسته‌ام كه به يک روان‌شناس مراجعه كنم ولى نشده، تا اين‌كه تصميم گرفتم كه اين مسائل را با شما مسئولان دفتر امام در ميان گذارم،

شايد كه به لطف خدا از همه شرک‌ها و بدى‌ها پاک شوم. از شما مى‌خواهم كه با اين مسائل به طور جدى برخورد كنيد و خواهشمندم جواب را هرچه زودتر برايم بفرستيد زيرا كه من مى‌ترسم راه به جايى برم كه راه علاج نباشد. متشكرم

بسمه تعالى، وسوسه به خود راه ندهيد و وظائف و تكاليف عبادى خود را به نحو متعارف انجام دهيد.

[سؤال 1519] 701

بسمه تعالى

دفتر رهبر عزيز حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، سلام عليكم

و اما بعد، در مورد همسر اين‌جانب كه دچار وسواس و شك بسيار زيادى شده است لطفاً حكم شرعى را مرقوم فرماييد. حالات مختلف وسواس و شک ايشان مختصراً به شرح زير مى‌باشد.

است حكم شرعى آيت الله خمينى را در موارد بالا مرقوم فرماييد.

در ضمن يك سؤال شرعى ديگر: در موقعى كه عمل دخول انجام نشود و فقط مرد ارضاء شود، چه منى بر بدن زن بريزد چه نريزد آيا زن هم غسل دارد؟ والله المستعان

بسمه تعالى، شک در نماز بعد از تجاوز از محل يا بعد از تمام شدن نماز اعتبار ندارد و تكرار نماز يا وضو يا غسل از روى وسواس باطل است و اعتنا به وسواس جايز نيست، بايد گوش به وسوسۀ او ندهد و بدون تحقق دخول در فرض مرقوم زن جنب نمى‌شود.

حكم شک در عدد ركعت‌هاى نماز واجب

[سؤال 1520] 702

بسمه تعالى 10 / 5 / 1361

محضر مبارک حضرت امام، آيت الله روح الله الموسوى الخمينى، دامت بركاته

همچنان‌كه حضرت امام مستحضرند، امت مسلمان و شهيدپرور جهت رضاى بارى‌تعالى تمام هستى، حتى مال، جان و فرزندانشان را در طبق اخلاص نهاده و به پيشگاه بقية الله الاعظم، ولى عصر، حضرت مهدى، امام زمان - عجل الله تعالى فرجه الشريف - تقديم نموده و براى شكر و نيايش اين نعمت بزرگ، علاوه بر فريضه‌هاى يوميه، در نيمه‌هاى شب و نزديكى‌هاى سحر رو به سوى درگاه احديت آورده و به نماز مى‌ايستند. ولى از آن‌جايى كه بشر به هر حال جايزالخطا است، لذا در مواردى به علت گرفتارى‌هاى مفرط و يا نگرانى از عزيزان دور از وطن و يا فراق و جدايى ابدى از جگرگوشه‌گان، در نمازها، به خصوص در ركعت و ركوع و سجود مرتكب اشتباه و ترديد مى‌گردند تا آن‌جايى كه اعتراف به كثير الشک بودن خودشان مى‌كنند و از اين بابت بسيار ناراحت و نگران مى‌باشند. لذا جهت رفع اين مسأله، دستگاه الكترونيكى بسيار كوچک طراحى شده كه مى‌تواند بدون هيچ‌گونه عمل يدى و يا مكانيكى، هنگام

نماز، تعداد ركوع و سجود و ركعت را بر روى صفحه چند سانتى مترى - (يا بزرگ يا كوچك) كه در گوشۀ سجاده و يا بغل‌دست و يا هر جايى كه ايرادى نباشد - نشان دهد تا نمازگزار بدون ترديد و حواس‌پرتى و دودلى و فكر در مورد چگونگى نمازش، بتواند با راحتى‌خيال نمازش را آن‌چنان كه مدّ نظر خداوند متعال هست به‌جاى آورد. اكنون چگونگى مورد استفادۀ اين دستگاه از نظر شرع اسلام، مورد سؤال مى‌باشد كه استدعاى فتواى صريح از محضر مبارک را داريم.

بسمه تعالى، در فرض مرقوم، اشكال ندارد.

[سؤال 1521] 703

بسمه تعالى

مهر نمازهايى كه از نوع جنس جعبۀ پلاستيک مى‌باشد. با هر بار فشار روى مهر، شماره عوض مى‌شود كه نشان دهندۀ شمارۀ ركعت نماز است و ساختن اين وسيله به خاطر جلوگيرى از شک در نماز است. و مهر در حال سجده محلش ثابت است.

خواهشمند است نظريۀ امام خمينى را راجع به ساختن و استفادۀ از اين وسيله را در نماز بيان فرماييد.

بسمه تعالى، اگر موجب اطمينان باشد اعتماد بر آن اشكال ندارد.

[سؤال 1522] 4674

بسمه تعالى، مخير است بين يک ركعت خوابيده به‌جاى يك ركعت ايستاده يا دو ركعت خوابيده به‌جاى دو ركعت نشسته.

[سؤال 1523] 6249

كرد و بعد از تمام كردن السلام عليكم، يک ركعت موصوله خواند؛ بعد از تمام شدن اين ركعت موصوله، يقين كرد موقع شک، دو ركعت خوانده بود و با اين ركعت، سه ركعت تمام شده. نماز او صحيح است يا باطل يا حكم ديگرى دارد؟

بسمه تعالى، در فرض مسأله، نماز صحيح است.

حكم شک‌هايى كه اعتبار ندارد

[سؤال 1524] 704

بسمه تعالى 25 / 11 / 1361

حضور محترم حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى

با عرض سلام، خواهشمندم حقير را در مسائل ذيل راهنمايى فرماييد:

در رساله‌هاى عمليه آمده است: «كثير الشک نبايد به شک خود اعتنا كند».

بسمه تعالى، بنابر ركعت دوم و سجدۀ دوم بگذارد.

[سؤال 1525]

بسمه تعالى، اگر سه شک در آن بكند كثير الشک است.

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

[سؤال 1526]

كثير الشک مى‌شود، آيا مى‌تواند براى جلوگيرى از آن، قبل از كثير الشک شدن به شكش اعتنا نكند؟

بسمه تعالى، اگر كثير الشک نشده بايد به وظيفه شک عمل كند.

[سؤال 1527] 5459

بسمه تعالى، اعاده لازم نيست.

[سؤال 1528] 1913

بسمه تعالى، در صورت شک، اعاده مطلوب است؛ مگر اين‌كه منجر به وسواس شود.

[سؤال 1529] 169

بسمه تعالى، شک كثير الشک اعتنا ندارد و نماز صحيح است.

[سؤال 1530] 705

بسمه تعالى 24 / 11 / 1361

حضور محترم حضرت آيت الله العظمى امام خمينى، مدّ ظله العالى

با عرض سلام، خواهشمندم حقير را در مسأله ذيل راهنمايى بفرماييد:

در رساله‌هاى عمليه آمده است: «كثير الشک كسى است كه سه بار در يك نماز يا در سه نماز پشت سر هم شک كند».

آيا اين مسأله در مورد يک شک است؟ يعنى مثلاً سه بار در يک نماز شک كند كه يك سجده به‌جا آورده يا دو سجده؟ يا شامل هر شكى مى‌شود كه سه بار در يك نماز يا در سه نماز پشت سر هم پيش مى‌آيد. مثلاً سه بار در يک نماز شک كند، اما شک‌ها مختلف باشند؟ قبلاً از راهنمايى حضرت‌عالى متشكرم.

بسمه تعالى، در صورت اختلاف متعلق شک نيز، كثير الشک صادق است.

[سؤال 1531] 712

بسمه تعالى، در فرض سؤال، كه كثير الشک است بايد بنا بر چهار بگذارد و طبق وظيفه نماز را تمام كند.

[سؤال 1532] 712

بسمه تعالى، در فرض سؤال، مى‌تواند بنا بر دو بگذارد.

[سؤال 1533] 706

بسمه تعالى 10 / 3 / 1361

حضور محترم برادران دفتر استفتاى امام، برادران گرامى، سؤال بسيار مهمى برايمان پيش آمده كه چون تا كنون به جوابى دست نيافته‌ايم از شما تقاضا مى‌نمايم از محضر مبارک امام جويا شويد تا تكليف‌مان معين شود.

يكى از برادران مسجد ما، آدم بسيار شكاكى است به خصوص در نمازهاى يوميه به حدى شک مى‌كند كه از كثير الشک نيز گذشته بدان حد كه نماز عصر را به عنوان مثال وقتى فرادا مى‌خواند در حدود يك ساعت و 11 دقيقه مى‌خواند. علاوه بر اين‌ها به ناراحتى اعصاب نيز مبتلا شده و خيلى زود عصبانى مى‌شود و اين‌ها همه از علائم اين‌گونه نماز خواندن است و هر كارى هم كه مى‌كند نمى‌تواند ترک كند به عنوان مثال كلمۀ مبارك «الرحمن الرحيم» را در حدود 8 بار و «اهدنا الصراط المستقيم» را بيش از 7 بار مى‌گويد و هر چقدر هم كه با او به گفت‌وگو مى‌نشينيم و مى‌گوييم كه نبايد به اين‌گونه شک‌ها اعتنايى كنى چاره‌اى ندارد و نمى‌تواند ترک كند.

بدين وسيله تقاضا مى‌نمايم در مورد اين مسأله ما را روشن فرماييد و خواهشمنديم حكم شرعى اين مسأله را از امام بزرگوارمان جويا شويد و لطفاً بپرسيد كه آيا اين‌گونه نماز خواندن با آن همه تكرار كردن آيا اشكالى ندارد و امام چه فتوايى در اين زمينه دارند.

بسمه تعالى، بايد به وسوسه اعتنا نكند و اگر اعتنا كند و كلمات را تكرار نمايد جايز نيست.

[سؤال 1534] 707

بسمه تعالى

خدمت امام امت، خمينى كبير، مدّ ظله، سلام عرض مى‌كنم.

من يكى از مقلدين شما هستم كه بايد خدمت شما عرض كنم: بنده در طهارت

گرفتن، غسل كردن، وضو گرفتن، نماز خواندن، استبراء كردن و ساير مسائل ديگر، زيادى شک مى‌كنم؛ لذا از شما تقاضا دارم كه مرا راهنمايى بكنيد كه بنده بايستى چه كار كنم؟

آيا من وسواسى هستم؟ كثير الشک هستم؟ بايد به شک‌هايم عمل كنم يا نبايد اعتنا كنم؟

بسمه تعالى، وسواس هستيد و نبايد به شک‌هاى خود اعتنا كنيد.

[سؤال 1535] 799

بسمه تعالى، وسواس شرعى نداريم و كسى كه از متعارف خارج شود وسواسى است و حرام است.

[سؤال 1536] 1846

بسمه تعالى، وسواس است و بايد به وسوسه اعتنا نكند.

[سؤال 1537] 7327

بسمه تعالى، شک اگر ناشى از وسوسه باشد نبايد اعتنا كنند.

[سؤال 1538] 3034

بسمه تعالى، بايد به وظيفه‌اى كه در رساله عمليه براى شک مذكور معيّن شده عمل كند و اگر كثير الشک است به شك خود اعتنا نكند.

[سؤال 1539] 3165

بسمه تعالى، شک كثير الشک اعتبار ندارد.

[سؤال 1540] 1847

بسمه تعالى، لازم نيست نماز را از سر بگيريد و به همان نحو كه مى‌خوانيد صحيح است.

[سؤال 1541] 2645

بسمه تعالى، با رجوع هر يک از امام و مأموم به ديگرى بنا را بر چهار بگذارند.

[سؤال 1542] 708

بسمه تعالى

با درود بى‌كران بر حضرت محمد صلى‌الله‌عليه‌و‌آله‌وسلم و آل او و با درود بى‌پايان بر يگانه منجى عالم بشريت حضرت مهدى عليه‌السلام و با درود بر رهبر كبير انقلاب امام خمينى

من زنى هستم سى ساله و در حدود 7 سال است كه ازدواج كردم و سه فرزند دارم. چند سؤال دارم لطفاً جواب آن را برايم بفرستيد.

بسمه تعالى، با توجه [به خدا] وسوسه به خود راه ندهيد ان شاء الله صحيح است.

[سؤال 1543]

بسمه تعالى، اشكال دارد.

بسمه تعالى، اگر روزهايى كه ترشحات هست به ضميمۀ ايام عادت از ده روز تجاوز مى‌كند، ترشحات حكم استحاضه را دارد.

بسمه تعالى، در مالى كه شوهر به شما مى‌دهد، بايد با اجازۀ او تصرف شود.

بسمه تعالى، در اموال خودتان مى‌توانيد تصرف كنيد؛ ولى تصرف در اموال شوهر بايد با اجازه او باشد.

بسمه تعالى، خارج شدن زن شوهردار از منزل بايد با اجازه شوهر باشد.

[سؤال 1544] 348

بسمه تعالى، اعتنا به شک خود نكند.

حكم ظن (گمان) در كارها و ركعت‌هاى نماز

[سؤال 1545] 1891

بسمه تعالى، حكم شک را دارد، مگر وسوسه باشد كه نبايد اعتنا كند.

[سؤال 1546] 2286

بسمه تعالى، در ركعات حكم يقين دارد و در افعال اگر ظن بر خلاف وظيفه شك بود احتياط كند.

نماز احتياط

[سؤال 1547] 709

بسمه تعالى

لطفاً به چند سؤال شرعى جواب مرحمت فرماييد:

بسمه تعالى، اگر در يادگرفتن مسأله تقصير نكرده و با اعتقاد به صحت به اين كيفيت عمل كرده چيزى بر او نيست.

بسمه تعالى، بايد نسبت به مقدارى كه يقين دارند كه از تبليغ است خمس بدهند.

بسمه تعالى، اگر در بازار مسلمين به فروش مى‌رسد مانع ندارد مگر آن‌كه بدانند كه از اجزاء حيوانى در آن است و احتمال ندهند كه وارد كننده مسلمان احراز تذكيه حيوان را نموده و آن را در دسترس مسلمين قرار داده است.

[سؤال 1548] 2032

بسمه تعالى، اگر بعد از نماز احتياط فهميده اعاده ندارد.

[سؤال 1549] 646

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

حكم اجزاى فراموش شدۀ نماز

[سؤال 1550] 3268

بسمه تعالى، سجده و سلام ندارد و فقط بايد تشهد خوانده شود.

حكم سجدۀ سهو

[سؤال 1551] 1932

بسمه تعالى، تكرار سلام مذكور، سجدۀ سهو يا چيز ديگرى نمى‌آورد.

[سؤال 1552] 676

بسمه تعالى، سجدۀ سهو لازم نيست.

[سؤال 1553] 483

بسمه تعالى، اگر از روى عمد نبوده اشكال ندارد و احتياط مستحب آن است كه بعد از نماز، دو سجدۀ سهو به‌جا آورد.

[سؤال 1554] 4031

بسمه تعالى، زيادى سجده اگر از روى سهو و فراموشى بوده در فرض مرقوم، نماز صحيح است و چيزى بر او نيست؛ اگرچه بهتر است دو سجدۀ سهو براى زيادى سجده به جا آورد.

[سؤال 1555] 676

بسمه تعالى، واجب نيست.

[سؤال 1556] 348

بسمه تعالى، سجده سهو واجب نيست.

[سؤال 1557] 1932

اربعه گفته شود كافى است ولى در مسأله شماره 1241 فرموده‌ايد كه اگر سهواً تسبيحات اربعه گفته نشود و يا كمتر و يا بيشتر از سه مرتبه گفته شود احتياط مستحب است كه دو سجده سهو نمايد لطفاً در اين مورد هم مرا راهنمايى كنيد.

بسمه تعالى، ترک احتياط مستحب مانع ندارد و منافاتى نيست.

[سؤال 1558] 1545

بسمه تعالى، تكبير ندارد.

[سؤال 1559] 348

بسمه تعالى، فقط السلام عليكم.

نماز قضا

وجوب قضاى نمازهاى فوت شده

[سؤال 1560] 710

بسمه تعالى

محضر مبارک حضرت امام خمينى

ضمن عرض سلام و آرزوى طول عمر براى آن امام عزيز

اين بندۀ حقير در مورد نماز قضا چند سؤال دارم كه با شما در ميان مى‌گذارم و خواهان پاسخ‌گويى از طرف شما بدان‌ها هستم تا اين بنده، آگاه‌تر گشته و بتوانم فرائض دينى و شرعى خويش را به نحو احسن انجام دهم.

و نخوانده و چه آن‌ها كه قضا نشده و خوانده است - بايد تمام طول اين سال‌ها را بخوانند؟ متمنى است در اين مورد، اين بنده را ارشاد فرماييد.

بسمه تعالى، نمازهايى را كه خوانده قضا ندارد.

بسمه تعالى، به نيت قضا بايد انجام دهد.

بسمه تعالى، ترتيب، فقط بين ظهر و عصر يک روز و مغرب و عشاى يک روز لازم است.

بسمه تعالى، به مقدار متيقّن از نمازهايى كه فوت شده قضا نمايد.

بسمه تعالى، اگر وظيفه‌اش نماز شكسته بوده، بايد شكسته قضا كند.

[سؤال 1561] 667

بسمه تعالى، نماز واجب، واجب است و صورتى كه در سؤال ذكر شده اشكال ندارد؛ و بودن طفل در كنار مأموم، اتصال را به‌هم نمى‌زند.

[سؤال 1562] 711

بسمه تعالى

خدمت رهبر كبير انقلاب حضرت امام خمينى، سلام

حضرت امام، اين‌جانب فردى هستم گناهكار و تمامى سرمايۀ من مبلغى در حدود يك‌صد هزار تومان مى‌باشد؛ سن من در حدود شصت سال است. حضرت امام، مى‌خواستم سؤال كنم كه آيا كسى هست كه شصت سال براى من نماز بخواند و روزه بگيرد و من تمام سرمايه‌ام را به او بدهم؟ يا اين‌كه اگر اين مبلغ را به حساب جنگ يا مستضعفان بدهم و نيت كنم كه براى نماز و روزه است آيا قبول است يا خير؟ چون كه من مى‌دانم كسى براى من شصت سال نماز و روزه نمى‌خواند. خواهشمندم از آن رهبر كبير انقلاب و قلب تپندۀ ملت مظلوم ايران كه من چه كار كنم كه شايد مورد رحمت ربّ العالمين قرار گيرم؟

بسمه تعالى، اگر وارثى داريد با او مشورت كنيد و دادن پول به حساب مزبور كفايت از نماز و روزه نمى‌كند.

[سؤال 1563] 311

بسمه تعالى، نماز فوت شده قضا دارد و به هر نحو كه مى‌تواند بايد بخواند.

[سؤال 1564] 4151

بسمه تعالى، قضا دارد.

[سؤال 1565] 712

بسمه تعالى

بسمه تعالى، اگر به حد جنون نرسيده قضا واجب است.

بسمه تعالى، در فرض شک در ركعات و رجوع به حافظه و برگشت از قصد اقامت، احتياط ترک نشود.

بسمه تعالى، حكم همان است كه قبلاً نوشته شده و مربوط به مسأله 45 نيست؛ اعادۀ كلمه يا كلمات در فرض سؤال، مانع ندارد ولى اگر شك ناشى از وسوسه باشد نبايد اعتنا كند.

بسمه تعالى، در فرض سؤال، كه كثير الشک است بايد بنا بر چهار بگذارد و طبق وظيفه نماز را

تمام كند.

بسمه تعالى، در فرض سؤال، مى‌تواند بنا بر دو بگذارد.

شخصى به غيبت موجب ايذاء طرف يا كدورت گردد آيا باز استحلال لازم است يا نه؟

بسمه تعالى، غيبت كننده بايد توبه نمايد، و بر او واجب نيست از غيبت شونده طلب حلّيّت نمايد.

بسمه تعالى، اگر اطمينان صدق كند حجّت است.

[سؤال 1566] 713

بسمه تعالى

محضر مقدس حضرت حجت الاسلام والمسلمين آيت الله العظمى امام خمينى مدّ ظله العالى، بفرماييد آيا در روزهايى كه شخصى بيهوش مى‌باشد، پس از بيهوشى آيا احتياج به اعادۀ نمازهاى خوانده نشده در موقع بيهوشى دارد يا خير؟

بسمه تعالى، بيهوشى اگر در تمام وقت بوده و به دست خودش نبوده قضا ندارد.

[سؤال 1567] 714

بسمه تعالى

محضر مبارك حضرت آيت الله العظمى حاج آقا سيد روح الله الموسوى، مدّ ظله

پس از حمد خداى تعالى، به حضور آن حضرت سلام عرض مى‌كنم و طول عمر آن وجود مقدس را از خداى تبارك و تعالى، مسئلت مى‌نمايم. لطفاً بفرماييد شخصى كه مدت دو يا سه روز بيهوش بوده، آيا نمازهايى را كه در اين مدت قضا شده، اعادۀ آن‌ها احتياج است يا خير؟ مزيد تشكر است، والسلام على عباد الله الصالحين.

بسمه تعالى، اگر تمام وقت بيهوش بوده و به دست خودش بيهوش نشده، قضا ندارد.

[سؤال 1568] 1195

بسمه تعالى، نمازهاى گذشته اگر برخلاف وظيفه انجام گرفته، بايد قضا شوند.

[سؤال 1569] 70

بسمه تعالى، چنانچه بر خلاف وظيفه انجام گرفته باشد قضا دارد.

[سؤال 1570] 715

بسمه تعالى 27 / 10 / 1361

من نمى‌دانستم كه نماز واجب است، فكر مى‌كردم هر كس دوست دارد، مى‌تواند نماز بخواند و مستحب است. حالا كه من بيست و پنج سال سن دارم و كسى هم به من نگفت كه نماز بخوان، بر تو واجب است. حال كه فهميدم واجب است؛ هميشه مى‌خوانم، ولى حالا تكليف من چيست كه از سن پانزده سالگى تا تاريخ 13 / 4 / 1360، نه روزه گرفته‌ام و نه نماز خوانده‌ام؟ آيا حتماً بايد نماز و روزه را قضا كنم؟ نمى‌توانم كار ديگرى بكنم؛ مثلاً راه ديگرى ندارد؟ لطفاً مرا راهنمايى كنيد. تاريخ

تولد من 30 / 10 / 1336 است.

بسمه تعالى، نماز و روزه‌هايى كه انجام نداده‌ايد را، بايد قضا نماييد.

[سؤال 1571] 4085

ولى در اين مدت، من خيلى از نمازهاى يوميۀ خود را به دليل‌هاى مختلفى و بعضى‌ها را هم بدون دليل نخواندم و مقدار دقيق آن‌ها را هم نمى‌دانم. از شما كه مرجع تقليد من هستيد، تقاضا دارم كه جواب اين مسأله را براى من به طور روشن بيان كنيد.

بسمه تعالى، هر مقدار كه يقين داريد در حال بلوغ، نماز فوت شده را قضا نماييد.

[سؤال 1572] 1743

بسمه تعالى، نمازهايى را كه نخوانده بايد قضا نمايد.

[سؤال 1573] 326

بسمه تعالى، تأخير نماز تا بعد از وقت جايز نيست و به هر نحو مى‌تواند، بايد در وقت، نماز را بخواند.

[سؤال 1574] 324

بسمه تعالى، هر مقدار از نمازها را كه بدون شرايط خوانده‌ايد و مى‌توانسته‌ايد با شرايط انجام دهيد، بايد قضا نماييد.

[سؤال 1575] 6630

بسمه تعالى، اين كار جايز نيست لكن نمازى را كه قضا كرده صحيح است.

[سؤال 1576] 716

بسمه تعالى 12 / 10 / 1361

با سلام و درود بى‌پايان بر رهبر كبير انقلاب و شما مسئولان عزيز دفتر امام

براى من چند سؤال دينى مطرح شده است كه خواهش دارم از آن‌جا كه خود نمى‌توانم براى آن سؤال‌ها جواب بيابم، شما عزيزان جواب آن‌ها را برايم بنويسيد:

بسمه تعالى، اگر وضوى شما صحيح نبوده، نمازهايى كه با آن وضوها خوانده‌ايد را بايد قضا نماييد.

بسمه تعالى، اشكال ندارد.

آن‌ها سرنوشت خود را تعيين نكرده‌اند، در صورتى كه اين امكان وجود داشت كه اگر آن‌ها بزرگ مى‌شدند، بچه مسلمان، يهودى و بچه يهودى، مسلمان مى‌شد.

بسمه تعالى، سؤال فقهى نيست و در روايات، اشاره به اين مطلب شده است.

[سؤال 1577] 717

بسم الله الرحمن الرحيم

إلى سماحة إمام الاُمّة و قائدها الخميني الكبير، السلام عليكم و رحمة الله و بركاته

بسمه تعالى، مع فرض بطلان الصلاة يجب القضاء.

بسمه تعالى، التمييز و الحكم مذكور في الرسالة العملية.

بسمه تعالى، يجوز أخذ الغنائم للمقاتلين و يجوز التملّك في الأشياء المختصرة منها و أمّا الأسلحة فلا بدّ من تحويلها إلى المقامات المسؤولة في الجمهورية الإسلامية.

المخاطبة مع الله أو يقصد القرآنية و لا يجوز له أن يقصد الدعاء؟ نرجو توضيح المسألة

بسمه تعالى، يقصد القراءة الواجبة في الصلاة.

[سؤال 1578] 718

بسمه تعالى

پس از عرض سلام، لطفاً به سؤالات زير جواب مرحمت بفرماييد.

بسمه تعالى، نماز و روزه‌اى كه بعد از تكليف در حال جنابت انجام داده را

بايد قضا كند بلى اگر جنابت را نمى‌دانسته، روزه‌ها قضا ندارند.

بسمه تعالى، به هر نحو يقين كند كه صاحب مال راضى است، مى‌تواند عمل نمايد.

بسمه تعالى، ضامن است و بايد پول حيوان را به صاحبش برساند و راجع به حيوان به دستورى كه در رسائل عمليه ذكر شده عمل شود.

[سؤال 1579] 719

بسمه تعالى 30 / 11 / 1361

محضر مقدس امام خمينى، دام بقاؤه

بسمه تعالى، اگر غسل را باطل انجام داده‌ايد، نمازهايى كه با آن حال خوانده‌ايد و نزد شما معلوم است را بايد قضا كنيد.

[سؤال 1580]

شدم كه غسل جمعه، غسل مستحبى است. تكليف نمازهاى خوانده شده چيست؟

بسمه تعالى، بايد آن‌ها را قضا كنيد.

[سؤال 1581] 4674

بسمه تعالى، اگر به وظيفه عمل كرده، قضا لازم نيست.

[سؤال 1582] 4967

بسمه تعالى، روزۀ او صحيح است و نمازهايى كه يقين دارد با غسل باطل انجام داده را بايد قضا كند.

[سؤال 1583] 720

بسمه تعالى 7 / 1 / 1361

دفتر مبارك حضرت امام، مدّ ظله العالى

مستدعى است مرقوم بفرماييد كه اگر كسى جهلاً يا نسياناً غسل مسّ ميت نكرد و بعد از مدتى فهميد؛ آيا بايد نمازهايى را كه بدون غسل مسّ ميت خوانده اعاده كند.

بسمه تعالى، بايد اعاده كند، مگر اين‌كه غسل جنابتى كرده باشد كه در اين صورت كفايت از غسل مسّ ميت مى‌كند.

[سؤال 1584] 721

بسمه تعالى 8 / 1 / 1361

من نوجوانى هستم كه بيشتر از يک سال است به تكليف شرعى رسيده‌ام، بعد از

مكلف شدن حدود 3 ماه مرتب نماز مى‌خواندم، ولى بعد از اين 3 ماه به دليل اشتباهاتى كه كردم، گول شيطان را خورده قسمتى از فريضۀ نماز را به‌جا نياوردم و تا الآن كه تقريباً حدود 11 ماه مى‌گذرد نماز نخواندم، ولى بايد عرض كنم كه ظرف اين 11 ماه درست است كه اين فريضه را به‌جا نياوردم اما كافر نشده بودم يعنى خدا را قبول داشتم و همين‌طور پيغمبر اسلام و دوازده امام را و حتى مى‌دانستم كه بايد نماز بخوانم چون بر من واجب است يعنى خلاصه منكر نماز نبودم، و حالا من به اشتباه بزرگ خود پى برده‌ام و خيلى پشيمان هستم و مى‌خواهم توبه كنم كه اميدوارم خداوند توبۀ مرا قبول كند، حالا كه مى‌خواهم از اين به بعد نماز را مرتب بخوانم آيا بايد نمازهايى را كه ظرف اين مدت به‌جا نياوردم، بخوانم و اگر بايد بخوانم براى خواندن آن چه نيتى بايد بكنم.

بسمه تعالى، توبه شما قبول است ان شاء الله و نمازهايى كه نخوانده‌ايد را به نيت قضا بخوانيد و از اين به بعد نبايد نماز شما ترك شود.

[سؤال 1585] 722

بسمه تعالى 14 / 9 / 1361

پس از عرض سلام و آرزوى سلامتى امام امت