ترجمه وسائل الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعة جلد 20

مشخصات کتاب

سرشناسه:حرعاملی، محمدبن حسن، 1033 - 1104ق.

عنوان و نام پدیدآور: ترجمه وسائل‌الشیعه‌الی تحصیل مسائل ‌الشریعه

تالیف: محمد بن‌الحسن الحر العاملی؛ تحقیق: محمدرضا الحسینی الجلالی / ترجمه: گروهی از محققین مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان

مشخصات نشر دیجیتالی: مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان 1400 ه ش

مشخصات ظاهری:30‌ج.

موضوع:احادیث شیعه -- قرن 11ق.

موضوع:احادیث احکام

شناسه افزوده: متن عربی موسسه آل‌البیت علیهم‌السلام لاحیاء‌التراث(قم)

رده بندی کنگره:BP135/ح4ت7 ی1300

رده بندی دیویی:297/212

شماره کتابشناسی ملی:1321690

اشارة

کتاب النکاح(مِنْ کِتَابِ تَفْصِیلِ وَسَائِلِ الشِّیعَةِ إِلَی تَحْصِیلِ مَسَائِلِ الشَّرِیعَةِ تَفْصِیلِ الْأَبْوَابِ)

أَبْوَابُ مُقَدِّمَاتِ النِّکَاحِ وَ آدَابِهِ‌

1- بَابُ اسْتِحْبَابِهِ‌

اشارة

⁽¹⁾1 بَابُ اسْتِحْبَابِهِ

ترجمه:

باب استحباب آن (نکاح)

[رقم الحدیث الکلی: 24898 - رقم الحدیث الباب: 1]

24898- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَعْیَنَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی حَدِیثٍ قَالَ: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَ آدَمَ مِنْ طِینٍ ثُمَّ ابْتَدَعَ لَهُ حَوَّاءَ- فَجَعَلَهَا فِی مَوْضِعِ النُّقْرَةِ الَّتِی بَیْنَ وَرِکَیْهِ وَ ذَلِکَ لِکَیْ تَکُونَ الْمَرْأَةُ تَبَعاً لِلرَّجُلِ فَقَالَ آدَمُ یَا رَبِّ مَا هَذَا الْخَلْقُ الْحَسَنُ الَّذِی قَدْ آنَسَنِی قُرْبُهُ وَ النَّظَرُ إِلَیْهِ فَقَالَ اللَّهُ یَا آدَمُ هَذِهِ أَمَتِی حَوَّاءُ- أَ فَتُحِبُّ أَنْ تَکُونَ مَعَکَ تُؤْنِسُکَ وَ تُحَدِّثُکَ وَ تَکُونَ تَبَعاً لِأَمْرِکَ فَقَالَ نَعَمْ یَا رَبِّ وَ لَکَ بِذَلِکَ عَلَیَّ الْحَمْدُ وَ الشُّکْرُ مَا بَقِیتُ فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَاخْطُبْهَا إِلَیَّ فَإِنَّهَا أَمَتِی وَ قَدْ تَصْلُحُ لَکَ أَیْضاً زَوْجَةً لِلشَّهْوَةِ وَ أَلْقَی اللَّهُ عَلَیْهِ الشَّهْوَةَ وَ قَدْ عَلَّمَهُ قَبْلَ ذَلِکَ الْمَعْرِفَةَ بِکُلِّ شَیْ‌ءٍ فَقَالَ یَا رَبِّ فَإِنِّی أَخْطُبُهَا إِلَیْکَ فَمَا رِضَاکَ لِذَلِکَ فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ رِضَایَ أَنْ تُعَلِّمَهَا مَعَالِمَ دِینِی فَقَالَ ذَلِکَ لَکَ عَلَیَّ یَا رَبِّ إِنْ شِئْتَ ذَلِکَ لِی فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ قَدْ شِئْتُ ذَلِکَ وَ قَدْ زَوَّجْتُکَهَا فَضُمَّهَا إِلَیْکَ.

وَ رَوَاهُ فِی الْعِلَلِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِدْرِیسَ وَ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّالٍ (عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ عَمَّارٍ عَنِ ابْنِ تَوْبَةَ) ⁽¹⁾عَنْ زُرَارَةَ مِثْلَهُ ⁽²⁾.

ترجمه:

زراره بن أعیان از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند: "خداوند عز وجل آدم را از گل آفرید و سپس برای او حوا را خلق کرد و او را در موضعی که بین استخوان‌های لگن آدم بود، قرار داد تا زن تبعیت‌کننده مرد باشد. آدم گفت: 'پروردگارا، این خلقت زیبا چیست که نزدیکی به آن و نگاه به آن مرا آرامش می‌دهد؟' خداوند فرمود: 'ای آدم، این کنیز من، حوا است. آیا دوست داری با تو باشد، انس بگیرد و با تو صحبت کند و تبعیت کننده امر تو باشد؟' آدم گفت: 'بله، ای پروردگار، و بر تو برای این نعمت حمد و شکر می‌گزارم تا زمانی که زنده هستم.' خداوند عز وجل فرمود: 'او را از من بخواه، زیرا او کنیز من است و همچنین به عنوان همسر برای شهوات تو مناسب است.' خداوند شهوات را بر آدم القا کرد و پیش از آن او را به معرفت هر چیز آموخت. آدم گفت: 'پروردگارا، از تو خواستگاری می‌کنم. رضایت تو در این چیست؟' خداوند عز وجل فرمود: 'رضایت من این است که او را به تو بیاموزی معالم دین من.' آدم گفت: 'این بر عهده من است، ای پروردگار، اگر تو برای من این را می‌خواهی.' خداوند عز وجل فرمود: 'و من این را برایت خواستم و او را به تو زوج دادم، پس او را به خود بگیر.'

[رقم الحدیث الکلی: 24899 - رقم الحدیث الباب: 2]

24899- 2- ⁽³⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ أَنَّ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص قَالَ: تَزَوَّجُوا فَإِنِّی مُکَاثِرٌ بِکُمُ الْأُمَمَ غَداً فِی الْقِیَامَهِ حَتَّی إِنَّ السِّقْطَ یَجِی ءُ مُحْبَنْطِئاً عَلَی بَابِ الْجَنَّهِ- فَیُقَالُ لَهُ ادْخُلِ الْجَنَّهَ- فَیَقُولُ لَا حَتَّی یَدْخُلَ أَبَوَایَ الْجَنَّهَ قَبْلِی.

وَ رَوَاهُ فِی مَعَانِی الْأَخْبَارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَی بْنِ الْمُتَوَکِّلِ عَنِ الْحِمْیَرِیِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ مِثْلَهُ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

محمد بن مسلم نقل می‌کند که امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) فرمود: "رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) گفت: ازدواج کنید، زیرا من با شما در قیامت افتخار می‌کنم حتی اینکه جنین سقط‌شده نیز به درب بهشت می‌آید و گفته می‌شود: وارد بهشت شو. او می‌گوید: نه، تا زمانی که والدین من قبل از من وارد بهشت شوند.

[رقم الحدیث الکلی: 24900 - رقم الحدیث الباب: 3]

24900- 3- ⁽⁵⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَا یَمْنَعُ الْمُؤْمِنَ أَنْ یَتَّخِذَ أَهْلًا لَعَلَّ اللَّهَ یَرْزُقُهُ نَسَمَةً تُثْقِلُ الْأَرْضَ بِلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ.

ترجمه:

جابر از امام ابوجعفر (علیه‌السلام) نقل می‌کند که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: "چه چیزی مانع مؤمن می‌شود از اینکه خانواده‌ای تشکیل دهد؟ شاید خداوند او را با فرزندی که زمین را با لا اله الا الله سنگین می‌کند، رزق دهد."

[رقم الحدیث الکلی: 24901 - رقم الحدیث الباب: 4]

24901- 4- ⁽⁶⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَا بُنِیَ بِنَاءٌ فِی الْإِسْلَامِ- أَحَبُّ إِلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنَ التَّزْوِیجِ.

ترجمه:

عبدالله بن حکم از امام ابوجعفر (علیه‌السلام) نقل می‌کند که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: "هیچ بنایی در اسلام نیست که نزد خداوند عز وجل محبوب‌تر از ازدواج باشد."

[رقم الحدیث الکلی: 24902 - رقم الحدیث الباب: 5]

24902- 5- قَالَ الصَّدُوقُ وَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص اتَّخِذُوا الْأَهْلَ فَإِنَّهُ أَرْزَقُ لَکُمْ.

ترجمه:

شیخ صدوق نقل می‌کند که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: "خانواده تشکیل دهید، زیرا این برای شما پررزق‌تر است."

[رقم الحدیث الکلی: 24903 - رقم الحدیث الباب: 6]

24903- 6- ⁽¹⁾وَ فِی الْخِصَالِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیٍّ ع فِی حَدِیثِ الْأَرْبَعِمِائَةِ قَالَ: تَزَوَّجُوا فَإِنَّ التَّزْوِیجَ سُنَّةُ رَسُولِ اللَّهِ ص- فَإِنَّهُ کَانَ یَقُولُ مَنْ کَانَ یُحِبُّ أَنْ یَتَّبِعَ سُنَّتِی فَإِنَّ مِنْ سُنَّتِیَ التَّزْوِیجَ وَ اطْلُبُوا الْوَلَدَ فَإِنِّی مُکَاثِرٌ بِکُمُ الْأُمَمَ غَداً وَ تَوَقَّوْا عَلَی أَوْلَادِکُمْ مِنْ لَبَنِ الْبَغِیِّ مِنَ النِّسَاءِ وَ الْمَجْنُونَةِ فَإِنَّ اللَّبَنَ یُعْدِی.

ترجمه:

و در کتاب خصال با اسناد از امام علی (علیه‌السلام) در حدیث الأربعین می‌گوید: "ازدواج کنید، زیرا ازدواج سنت رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) است. زیرا ایشان می‌گفتند: 'هر کس دوست دارد از سنت من پیروی کند، همانا سنت من ازدواج است. و فرزند طلب کنید، زیرا من در روز قیامت به شمارش شما بر دیگر امتها افتخار می‌کنم. و از شیر زنان فاحشه و دیوانه برای فرزندانتان دوری کنید، زیرا شیر اثرگذار است.'"

[رقم الحدیث الکلی: 24904 - رقم الحدیث الباب: 7]

24904- 7- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ مُعَمَّرِ بْنِ خَلَّادٍ قَالَ سَمِعْتُ عَلِیَّ بْنَ مُوسَی الرِّضَا ع یَقُولُ ثَلَاثٌ مِنْ سُنَنِ الْمُرْسَلِینَ الْعِطْرُ وَ أَخْذُ ⁽³⁾الشَّعْرِ وَ کَثْرَةُ الطَّرُوقَةِ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽⁴⁾

وَ

رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُعَمَّرِ بْنِ خَلَّادٍ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَ إِحْفَاءُ الشَّعْرِ ⁽⁵⁾

ترجمه:

معمر بن خلاد نقل می‌کند که شنیدم امام علی بن موسی الرضا (علیه‌السلام) می‌فرمود: "سه چیز از سنت‌های پیامبران است: عطر، زدودن مو و تعدد در مجامعت ."

[رقم الحدیث الکلی: 24905 - رقم الحدیث الباب: 8]

24905- 8- ⁽⁶⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ عَبْدِ الْحَمِیدِ عَنْ سُکَیْنٍ النَّخَعِیِّ وَ کَانَ تَعَبَّدَ وَ تَرَکَ النِّسَاءَ وَ الطِّیبَ وَ الطَّعَامَ فَکَتَبَ إِلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع یَسْأَلُهُ عَنْ ذَلِکَ فَکَتَبَ إِلَیْهِ أَمَّا قَوْلُکَ

فِی النِّسَاءِ فَقَدْ عَلِمْتَ مَا کَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ ص مِنَ النِّسَاءِ وَ أَمَّا قَوْلُکَ فِی الطَّعَامِ فَکَانَ رَسُولُ اللَّهِ ص یَأْکُلُ اللَّحْمَ وَ الْعَسَلَ.

وَ رَوَاهُ الْکَشِّیُّ فِی کِتَابِ الرِّجَالِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ نَحْوَهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

سکین النخعی، که عابد بود و زنان، عطر و غذا را ترک کرده بود، به امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نوشت و در این باره سوال کرد. امام برای او نوشت: "در مورد زنان، تو می‌دانی که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) همسران داشت. و در مورد غذا، رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) گوشت و عسل می‌خورد."

[رقم الحدیث الکلی: 24906 - رقم الحدیث الباب: 9]

24906- 9- ⁽²⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: لَمَّا لَقِیَ یُوسُفُ ع أَخَاهُ قَالَ یَا أَخِی کَیْفَ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَزَوَّجَ النِّسَاءَ بَعْدِی فَقَالَ إِنَّ أَبِی أَمَرَنِی فَقَالَ إِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَکُونَ لَکَ ذُرِّیَّةٌ تُثْقِلُ الْأَرْضَ بِالتَّسْبِیحِ فَافْعَلْ.

ترجمه:

عبدالله بن سنان از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند: "زمانی که یوسف (علیه‌السلام) برادرش را ملاقات کرد، گفت: 'ای برادر، چگونه توانستی بعد از من با زنان ازدواج کنی؟' برادرش پاسخ داد: 'پدرم به من امر کرد و گفت: اگر می‌توانی فرزندی داشته باشی که زمین را با تسبیح سنگین کند، پس این کار را انجام بده.'

[رقم الحدیث الکلی: 24907 - رقم الحدیث الباب: 10]

24907- 10- ⁽³⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص تَزَوَّجُوا وَ زَوِّجُوا أَلَا فَمِنْ حَظِّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِنْفَاقُ قِیمَةِ أَیِّمَةٍ ⁽⁴⁾وَ مَا مِنْ شَیْ‌ءٍ أَحَبَّ إِلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ بَیْتٍ یَعْمُرُ فِی الْإِسْلَامِ بِالنِّکَاحِ وَ مَا مِنْ شَیْ‌ءٍ أَبْغَضَ إِلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ بَیْتٍ یَخْرَبُ فِی الْإِسْلَامِ بِالْفُرْقَةِ یَعْنِی الطَّلَاقَ ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّمَا وَکَّدَ فِی الطَّلَاقِ وَ کَرَّرَ فِیهِ الْقَوْلَ مِنْ بُغْضِهِ الْفُرْقَةَ.

ترجمه:

صفوان بن مهران از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند: "رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: 'ازدواج کنید و دیگران را نیز به ازدواج تشویق کنید. به درستی که از نصیب‌های مسلمان این است که هزینه ازدواج زنی بیوه را بپردازد. و هیچ چیزی نزد خداوند عز و جل محبوب‌تر از خانه‌ای که در اسلام با ازدواج آباد شود، نیست و هیچ چیزی نزد خداوند عز و جل منفورتر از خانه‌ای که در اسلام با جدایی خراب شود، نیست. یعنی طلاق.' سپس امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) فرمود: 'خداوند عز و جل فقط بخاطر تنفر و بغض از جدایی، در مورد طلاق تاکید و تکرار کرده است.'

[رقم الحدیث الکلی: 24908 - رقم الحدیث الباب: 11]

24908- 11- ⁽⁵⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ بُنْدَارَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنِ الْجَامُورَانِیِّ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ کُلَیْبِ بْنِ مُعَاوِیَةَ

الْأَسَدِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ تَزَوَّجَ أَحْرَزَ نِصْفَ دِینِهِ.

ترجمه:

کلیب بن معاویه اسدی از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: "هر کس ازدواج کند، نصف دین خود را حفظ کرده است."

[رقم الحدیث الکلی: 24909 - رقم الحدیث الباب: 12]

24909- 12- ⁽¹⁾قَالَ الْکُلَیْنِیُّ وَ فِی حَدِیثٍ آخَرَ فَلْیَتَّقِ اللَّهَ فِی النِّصْفِ الْآخَرِ أَوِ الْبَاقِی.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ ⁽²⁾بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ (عَنْ أَبِی حَمْزَةَ) ⁽³⁾عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مِثْلَهُ.

ترجمه:

مرحوم کلینی نقل می‌کند و در حدیث دیگری آمده است: "پس باید در نصف دیگر یا باقی‌مانده از خدا بترسد.

[رقم الحدیث الکلی: 24910 - رقم الحدیث الباب: 13]

24910- 13- ⁽⁴⁾قَالَ الصَّدُوقُ وَ فِی حَدِیثٍ آخَرَ فَلْیَتَّقِ اللَّهَ فِی النِّصْفِ الْبَاقِی.

وَ رَوَاهُ فِی الْمُقْنِعِ مُرْسَلًا ⁽⁵⁾

وَ رَوَاهُ الطُّوسِیُّ فِی الْأَمَالِی عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَمَاعَةٍ عَنْ أَبِی الْمُفَضَّلِ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُسَیَّبِ عَنْ هَارُونَ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِیزِ الْمُجَاشِعِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ ع وَ عَنِ الْمُجَاشِعِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ ع مِثْلَهُ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

مرحوم صدوق نقل می‌کند و در حدیث دیگری آمده است: "پس باید در نصف دیگر یا باقی‌مانده از خدا بترسد.

[رقم الحدیث الکلی: 24911 - رقم الحدیث الباب: 14]

24911- 14- ⁽⁷⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ یَحْیَی عَنْ جَدِّهِ الْحَسَنِ بْنِ رَاشِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع تَزَوَّجُوا فَإِنَّ رَسُولَ

اللَّهِ ص قَالَ مَنْ أَحَبَّ أَنْ یَتَّبِعَ سُنَّتِی فَإِنَّ مِنْ سُنَّتِیَ التَّزْوِیجَ.

ترجمه:

محمد بن مسلم از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) فرمود: "ازدواج کنید، زیرا رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: 'هر که دوست دارد از سنت من پیروی کند، همانا سنت من ازدواج است.'"

[رقم الحدیث الکلی: 24912 - رقم الحدیث الباب: 15]

24912- 15- ⁽¹⁾مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُفِیدُ فِی الْمُقْنِعَةِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ أَحَبَّ أَنْ یَلْقَی اللَّهَ طَاهِراً مُطَهَّراً فَلْیَلْقَهُ بِزَوْجَةٍ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ فِی الْمُقْنِعِ أَیْضاً مُرْسَلًا ⁽²⁾

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽³⁾.

ترجمه:

محمد بن محمد المفید در کتاب "المقنعة" نقل می‌کند که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: "هرکس دوست دارد خدا را طاهر و مطهر ملاقات کند، باید با همسر باشد."

2- بَابُ کَرَاهَةِ الْعُزُوبَةِ وَ تَرْکِ التَّزْوِیجِ وَ التَّسَرِّی وَ إِنْ حَلَفَ عَلَی التَّرْکِ وَ اسْتِحْبَابِ تَقْدِیمِهِمَا عَلَی الصَّلَاةِ إِنْ أَمْکَنَ‌

اشارة

⁽⁴⁾2 بَابُ کَرَاهَةِ الْعُزُوبَةِ وَ تَرْکِ التَّزْوِیجِ وَ التَّسَرِّی وَ إِنْ حَلَفَ عَلَی التَّرْکِ وَ اسْتِحْبَابِ تَقْدِیمِهِمَا عَلَی الصَّلَاةِ إِنْ أَمْکَنَ

ترجمه:

باب کراهت عُزوبت و ترک ازدواج و تسری و اگر سوگند به ترک ازدواج کند و مستحب بودن تقدیم ازدواج بر نماز اگر ممکن باشد.

[رقم الحدیث الکلی: 24913 - رقم الحدیث الباب: 1]

24913- 1- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنِ ابْنِ الْقَدَّاحِ ⁽⁶⁾قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع رَکْعَتَانِ یُصَلِّیهِمَا الْمُتَزَوِّجُ أَفْضَلُ مِنْ سَبْعِینَ رَکْعَةً یُصَلِّیهَا أَعْزَبُ.

وَ رَوَاهُ الْمُفِیدُ فِی الْمُقْنِعَةِ مُرْسَلًا ⁽⁷⁾

وَ عَنْهُمْ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَشْعَرِیِّ عَنِ ابْنِ الْقَدَّاحِ مِثْلَهُ ⁽⁸⁾

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَیْمُونٍ مِثْلَهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

ابن القداح نقل می‌کند که امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) فرمود: "دو رکعت نمازی که فرد متأهل می‌خواند، بهتر از هفتاد رکعت نمازی است که فرد مجرد می‌خواند."

[رقم الحدیث الکلی: 24914 - رقم الحدیث الباب: 2]

24914- 2- ⁽²⁾وَ زَادَ وَ قَالَ: قَالَ النَّبِیُّ ص رَکْعَتَانِ یُصَلِّیهِمَا مُتَزَوِّجٌ أَفْضَلُ مِنْ رَجُلٍ عَزَبٍ یَقُومُ لَیْلَهُ وَ یَصُومُ نَهَارَهُ.

ترجمه:

و افزود: پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: "دو رکعت نمازی که فرد متأهل می‌خواند، بهتر از مرد مجردی است که شب‌زنده‌داری و روزه‌داری می‌کند.

[رقم الحدیث الکلی: 24915 - رقم الحدیث الباب: 3]

24915- 3- ⁽³⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ بُنْدَارَ (عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ) ⁽⁴⁾عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدٍ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص رُذَالُ مَوْتَاکُمُ الْعُزَّابُ.

وَ

رَوَاهُ الصَّدُوقُ مُرْسَلًا إِلَّا أَنَّهُ قَالَ: أَرْذَالُ ⁽⁵⁾

ترجمه:

محمد الاصم از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: " مردگان پست شما مجردان هستند." و صدوق آن را مرسلا روایت کرده است، مگر اینکه گفت: "پست‌ترین.

[رقم الحدیث الکلی: 24916 - رقم الحدیث الباب: 4]

24916- 4- ⁽⁶⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ وَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ الْقَدَّاحِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَی أَبِی ع فَقَالَ لَهُ هَلْ لَکَ مِنْ زَوْجَةٍ قَالَ لَا فَقَالَ أَبِی مَا أُحِبُّ أَنَّ لِیَ الدُّنْیَا وَ مَا فِیهَا وَ إِنِّی بِتُّ لَیْلَةً وَ لَیْسَتْ لِی زَوْجَةٌ ثُمَّ قَالَ الرَّکْعَتَانِ یُصَلِّیهِمَا رَجُلٌ مُتَزَوِّجٌ أَفْضَلُ مِنْ رَجُلٍ أَعْزَبَ یَقُومُ لَیْلَهُ وَ یَصُومُ نَهَارَهُ ثُمَّ أَعْطَاهُ أَبِی سَبْعَةَ دَنَانِیرَ ثُمَّ قَالَ تَزَوَّجْ بِهَذِهِ ثُمَّ قَالَ أَبِی قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص اتَّخِذُوا الْأَهْلَ فَإِنَّهُ أَرْزَقُ لَکُمْ.

ترجمه:

ابن القداح از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند: "مردی نزد پدرم آمد و به او گفت: 'آیا همسری داری؟' او گفت: 'نه.' پدرم گفت: 'دوست ندارم که دنیا و آنچه در آن است را داشته باشم و یک شب بدون همسر باشم.' سپس فرمود: 'دو رکعت نمازی که فرد متأهل می‌خواند، بهتر از مرد مجردی است که شب‌زنده‌داری و روزه‌داری می‌کند.' سپس پدرم هفت دینار به او داد و گفت: 'با این ازدواج کن.' سپس پدرم فرمود: 'رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) گفت: 'خانواده بگیرید، زیرا این برای شما پررزق‌تر است.'"

[رقم الحدیث الکلی: 24917 - رقم الحدیث الباب: 5]

24917- 5- ⁽⁷⁾وَ رَوَاهُ الْحِمْیَرِیُّ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ

عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَیْمُونٍ الْقَدَّاحِ مِثْلَهُ وَ زَادَ ⁽¹⁾مَا أَفَادَ عَبْدٌ فَائِدَةً خَیْراً مِنْ زَوْجَةٍ صَالِحَةٍ إِذَا رَآهَا سَرَّتْهُ وَ إِذَا غَابَ عَنْهَا حَفِظَتْهُ فِی نَفْسِهَا وَ مَالِهِ.

وَ

رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ یُوسُفَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَةِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ ع قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَی أَبِی جَعْفَرٍ ع وَ ذَکَرَ نَحْوَهُ إِلَی قَوْلِهِ وَ یَصُومُ نَهَارَهُ أَعْزَبَ ⁽²⁾

ترجمه:

عبدالله بن میمون القداح نیز مانند روایت قبلی نقل کرده و افزوده است: "هیچ بنده‌ای فایده‌ای بهتر از همسر صالح کسب نکرده است، وقتی او را می‌بیند، خوشحال می‌شود و وقتی از او غایب می‌شود، او خودش و مال شوهرش را حفظ می‌کند.

[رقم الحدیث الکلی: 24918 - رقم الحدیث الباب: 6]

24918- 6- ⁽³⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَةِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ ع مِثْلَهُ وَ زَادَ فِیهِ فَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عُبَیْدٍ جُعِلْتُ فِدَاکَ فَأَنَا لَیْسَ لِی أَهْلٌ فَقَالَ أَ لَیْسَ لَکَ جَوَارِی أَوْ قَالَ أُمَّهَاتُ أَوْلَادٍ قَالَ بَلَی قَالَ فَأَنْتَ لَسْتَ ⁽⁴⁾بِأَعْزَبَ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽⁵⁾

وَ کَذَا کُلُّ مَا قَبْلَهُ.

ترجمه:

عبدالله بن مغیره از امام ابی الحسن (علیه‌السلام) همان روایت را نقل می‌کند و افزوده است: محمد بن عبید گفت: "فدایت شوم، من خانواده‌ای ندارم." امام فرمود: "آیا کنیزانی یا مادر فرزندانی نداری؟" گفت: "بله." امام فرمود: "پس تو مجرد نیستی.

[رقم الحدیث الکلی: 24919 - رقم الحدیث الباب: 7]

24919- 7- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ قَالَ رُوِیَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص قَالَ: أَکْثَرُ أَهْلِ النَّارِ الْعُزَّابُ.

ترجمه:

محمد بن علی بن حسین گفت: روایت شده که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: "بیشتر اهل آتش، مجردان هستند.

[رقم الحدیث الکلی: 24920 - رقم الحدیث الباب: 8]

24920- 8- ⁽⁷⁾وَ فِی الْخِصَالِ قَالَ: قَالَ ع رَکْعَتَانِ یُصَلِّیهِمَا الْمُتَزَوِّجُ أَفْضَلُ مِنْ سَبْعِینَ رَکْعَةً یُصَلِّیهَا غَیْرُ مُتَزَوِّجٍ.

وَ فِی ثَوَابِ الْأَعْمَالِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ حَکِیمٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ

عَبْدِ الْحَمِیدِ عَنِ الْوَلِیدِ بْنِ صَبِیحٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مِثْلَهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

و در کتاب خصال آمده است: امام فرمود: "دو رکعت نمازی که فرد متأهل می‌خواند، بهتر از هفتاد رکعت نمازی است که فرد غیر متأهل می‌خواند."

[رقم الحدیث الکلی: 24921 - رقم الحدیث الباب: 9]

24921- 9- ⁽²⁾عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ الْمُرْتَضَی فِی رِسَالَةِ الْمُحْکَمِ وَ الْمُتَشَابِهِ نَقْلًا مِنْ تَفْسِیرِ النُّعْمَانِیِّ بِإِسْنَادِهِ الْآتِی ⁽³⁾عَنْ عَلِیٍّ ع قَالَ: إِنَّ جَمَاعَةً مِنَ الصَّحَابَةِ کَانُوا حَرَّمُوا عَلَی أَنْفُسِهِمُ النِّسَاءَ وَ الْإِفْطَارَ بِالنَّهَارِ وَ النَّوْمَ بِاللَّیْلِ فَأَخْبَرَتْ أُمُّ سَلَمَةَ رَسُولَ اللَّهِ ص- فَخَرَجَ إِلَی أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَ تَرْغَبُونَ عَنِ النِّسَاءِ إِنِّی آتِی النِّسَاءَ وَ آکُلُ بِالنَّهَارِ وَ أَنَامُ بِاللَّیْلِ فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِی فَلَیْسَ مِنِّی وَ أَنْزَلَ اللَّهُ لا تُحَرِّمُوا طَیِّباتِ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَکُمْ وَ لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ الْمُعْتَدِینَ وَ کُلُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ حَلالًا طَیِّباً وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِی أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ ⁽⁴⁾فَقَالُوا یَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا قَدْ حَلَفْنَا عَلَی ذَلِکَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ لا یُؤاخِذُکُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِی أَیْمانِکُمْ- إِلَی قَوْلِهِ ذلِکَ کَفَّارَةُ أَیْمانِکُمْ إِذا حَلَفْتُمْ وَ احْفَظُوا أَیْمانَکُمْ ⁽⁵⁾.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁶⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁷⁾.

ترجمه:

علی بن حسین المرتضی در رساله "المحکم و المتشابه" نقل می‌کند از تفسیر نعمانی با سندی که می‌گوید: "جمعی از صحابه، زنان، خوردن روزانه و خواب شبانه را بر خود حرام کردند. ام سلمه به رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) اطلاع داد. پیامبر نزد اصحابش آمد و گفت: 'آیا از زنان روی‌گردان شده‌اید؟ من به زنان نزدیک می‌شوم، روزها غذا می‌خورم و شب‌ها می‌خوابم. هرکه از سنت من دوری کند، از من نیست.' سپس خداوند نازل فرمود: 'آنچه را که خدا برای شما حلال و پاکیزه کرده است، حرام نکنید و تجاوز نکنید؛ زیرا خداوند تجاوزکنندگان را دوست ندارد. از آنچه خداوند شما را روزی داده است، حلال و پاکیزه بخورید و از خدا بپرهیزید که به او ایمان دارید.' (مائده 5: 87-88). صحابه گفتند: 'ای رسول خدا، ما بر این سوگند خورده‌ایم.' پس خداوند نازل فرمود: 'خداوند شما را برای قسم‌هایی که به لهو گفته‌اید، مواخذه نمی‌کند، تا اینکه فرموده است: 'این کفاره قسم‌های شماست که خورده‌اید و قسم‌های خود را حفظ کنید.' (مائده 5: 89)."

3- بَابُ اسْتِحْبَابِ حُبِّ النِّسَاءِ الْمُحَلَّلَاتِ وَ إِخْبَارِهِنَّ بِهِ وَ اخْتِیَارِهِنَّ عَلَی سَائِرِ اللَّذَّاتِ‌

اشارة

⁽⁸⁾3 بَابُ اسْتِحْبَابِ حُبِّ النِّسَاءِ الْمُحَلَّلَاتِ وَ إِخْبَارِهِنَّ بِهِ وَ اخْتِیَارِهِنَّ عَلَی سَائِرِ اللَّذَّاتِ

ترجمه:

باب مستحب بودن دوست داشتن زنان حلال و اطلاع دادن به آنان و ترجیح آنان بر سایر لذات.

[رقم الحدیث الکلی: 24922 - رقم الحدیث الباب: 1]

24922- 1- ⁽⁹⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی الْعَطَّارِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ

مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عُمَرَ بْنِ یَزِیدَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مَا أَظُنُّ رَجُلًا یَزْدَادُ فِی الْإِیمَانِ خَیْراً إِلَّا ازْدَادَ حُبّاً لِلنِّسَاءِ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبَانٍ مِثْلَهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

عمر بن یزید از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند: "گمان نمی‌کنم که مردی در ایمان خیر بیشتری پیدا کند، مگر اینکه محبتش به زنان بیشتر شود."

[رقم الحدیث الکلی: 24923 - رقم الحدیث الباب: 2]

24923- 2- ⁽²⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مِنْ أَخْلَاقِ الْأَنْبِیَاءِ حُبُّ النِّسَاءِ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

اسحاق بن عمار از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "از اخلاق پیامبران، محبت به زنان است."

[رقم الحدیث الکلی: 24924 - رقم الحدیث الباب: 3]

24924- 3- ⁽⁴⁾وَ عَنْهُ ⁽⁵⁾عَنْ صَالِحِ بْنِ السِّنْدِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بَشِیرٍ عَنْ أَبَانٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ یَزِیدَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مَا أَظُنُّ رَجُلًا یَزْدَادُ فِی هَذَا الْأَمْرِ خَیْراً إِلَّا ازْدَادَ حُبّاً لِلنِّسَاءِ.

ترجمه:

عمر بن یزید از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند: "گمان نمی‌کنم که مردی در این امر خیر بیشتری پیدا کند، مگر اینکه محبتش به زنان بیشتر شود."

[رقم الحدیث الکلی: 24925 - رقم الحدیث الباب: 4]

24925- 4- ⁽⁶⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَفْصِ بْنِ الْبَخْتَرِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص (مَا أُصِیبُ) ⁽⁷⁾مِنْ دُنْیَاکُمْ إِلَّا النِّسَاءَ وَ الطِّیبَ.

ترجمه:

حفص بن البختری از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: "هیچ‌چیز از دنیای شما برایم مهم نیست مگر زنان و عطر."

[رقم الحدیث الکلی: 24926 - رقم الحدیث الباب: 5]

24926- 5- ⁽⁸⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ بَکَّارِ بْنِ کَرْدَمٍ وَ غَیْرِ وَاحِدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص

جُعِلَ قُرَّةُ عَیْنِی فِی الصَّلَاةِ وَ لَذَّتِی فِی النِّسَاءِ.

ترجمه:

بکار بن کردم و دیگران از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کنند که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: "روشنی چشم من در نماز و لذت من در زنان قرار داده شده است."

[رقم الحدیث الکلی: 24927 - رقم الحدیث الباب: 6]

24927- 6- ⁽¹⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ حَسَّانَ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا قَالَ: سَأَلَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع أَیُّ شَیْ‌ءٍ أَلَذُّ قَالَ فَقُلْنَا غَیْرَ شَیْ‌ءٍ فَقَالَ هُوَ أَلَذُّ الْأَشْیَاءِ مُبَاضَعَةُ النِّسَاءِ.

ترجمه:

علی بن حسان از برخی از اصحاب ما نقل می‌کند که امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) از ما پرسید: "چه چیزی لذت‌بخش‌تر است؟" گفتیم: "هرکدام چیز(جوابی ) دادیم ." امام فرمود: "لذت‌بخش‌ترین چیز، همبستری با زنان است.

[رقم الحدیث الکلی: 24928 - رقم الحدیث الباب: 7]

24928- 7- ⁽²⁾وَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عُمَرَ بْنِ یَزِیدَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص جُعِلَ قُرَّةُ عَیْنِی فِی الصَّلَاةِ وَ لَذَّتِی فِی الدُّنْیَا النِّسَاءَ وَ رَیْحَانَتَیَّ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ.

ترجمه:

عمر بن یزید از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: "روشنی چشم من در نماز و لذت من در دنیا زنان و گل‌های من حسن و حسین هستند."

[رقم الحدیث الکلی: 24929 - رقم الحدیث الباب: 8]

24929- 8- ⁽³⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْبَرْقِیِّ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ أَبِی قَتَادَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ جَمِیلِ بْنِ دَرَّاجٍ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع مَا تَلَذَّذَ النَّاسُ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ بِلَذَّةٍ أَکْثَرَ لَهُمْ مِنْ لَذَّةِ النِّسَاءِ وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ زُیِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِینَ إِلَی آخِرِ الْآیَةِ ⁽⁴⁾ثُمَّ قَالَ وَ إِنَّ أَهْلَ الْجَنَّةِ مَا یَتَلَذَّذُونَ بِشَیْ‌ءٍ مِنَ الْجَنَّةِ- أَشْهَی عِنْدَهُمْ مِنَ النِّکَاحِ لَا طَعَامٍ وَ لَا شَرَابٍ.

ترجمه:

جمیل بن دراج نقل می‌کند که امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) فرمود: "مردم در دنیا و آخرت هیچ لذتی بیشتر از لذت زنان ندارند. و این همان سخن خداوند عز و جل است که می‌فرماید: 'محبت شهوات از زنان و پسران برای مردم زینت داده شده است.' (آل عمران 3: 14). سپس فرمود: 'اهل بهشت هیچ لذتی از بهشت برایشان لذت‌بخش‌تر از نکاح نیست، نه غذا و نه نوشیدنی.'"

[رقم الحدیث الکلی: 24930 - رقم الحدیث الباب: 9]

24930- 9- ⁽⁵⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَی عَنْ عَمْرِو بْنِ جُمَیْعٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص قَوْلُ الرَّجُلِ لِلْمَرْأَةِ إِنِّی أُحِبُّکِ لَا یَذْهَبُ مِنْ قَلْبِهَا أَبَداً.

ترجمه:

عمرو بن جمیع از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: "گفتن مرد به زن 'من تو را دوست دارم' هرگز از قلب او نمی‌رود."

[رقم الحدیث الکلی: 24931 - رقم الحدیث الباب: 10]

24931- 10- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبِی مَالِکٍ الْحَضْرَمِیِ

عَنْ أَبِی الْعَبَّاسِ قَالَ سَمِعْتُ الصَّادِقَ ع یَقُولُ الْعَبْدُ کُلَّمَا ازْدَادَ لِلنِّسَاءِ حُبّاً ازْدَادَ فِی الْإِیمَانِ فَضْلًا.

ترجمه:

ابوالعباس نقل می‌کند که شنیدم امام صادق (علیه‌السلام) می‌فرمود: "هرگاه محبت بنده به زنان بیشتر شود، در ایمانش فضل بیشتری می‌یابد."

[رقم الحدیث الکلی: 24932 - رقم الحدیث الباب: 11]

24932- 11- ⁽¹⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ یُونُسَ بْنِ یَعْقُوبَ عَمَّنْ سَمِعَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ أَکْثَرُ الْخَیْرِ فِی النِّسَاءِ.

ترجمه:

یونس بن یعقوب از کسی که امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) را شنیده بود نقل می‌کند که فرمود: "بیشترین خیر در(ازدواج با) زنان است."

[رقم الحدیث الکلی: 24933 - رقم الحدیث الباب: 12]

24933- 12- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِیسَ فِی آخِرِ السَّرَائِرِ نَقْلًا مِنْ کِتَابِ رِوَایَةِ ابْنِ قُولَوَیْهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: کُلُّ مَنِ اشْتَدَّ لَنَا حُبّاً اشْتَدَّ لِلنِّسَاءِ حُبّاً وَ لِلْحَلْوَاءِ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽³⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

محمد بن ادریس در آخر کتاب "السرائر" نقل می‌کند از کتاب "روایة ابن قولویه" از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) که فرمود: "هر که محبتش به ما شدیدتر شود، محبتش به زنان و شیرینی‌ها نیز شدیدتر می‌شود."

4- بَابُ کَرَاهَةِ الْإِفْرَاطِ فِی حُبِّ النِّسَاءِ وَ تَحْرِیمِ حُبِّ النِّسَاءِ الْمُحَرَّمَاتِ‌

اشارة

⁽⁵⁾4 بَابُ کَرَاهَةِ الْإِفْرَاطِ فِی حُبِّ النِّسَاءِ وَ تَحْرِیمِ حُبِّ النِّسَاءِ الْمُحَرَّمَاتِ

ترجمه:

باب کراهت افراط در محبت به زنان و تحریم محبت به زنان حرام.

[رقم الحدیث الکلی: 24934 - رقم الحدیث الباب: 1]

24934- 1- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ جَعْفَرٍ الْجَعْفَرِیِّ عَمَّنْ ذَکَرَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَا رَأَیْتُ مِنْ ضَعِیفَاتِ الدِّینِ وَ نَاقِصَاتِ الْعُقُولِ أَسْلَبَ لِذِی لُبٍّ مِنْکُنَّ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽⁷⁾

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ مُرْسَلًا ⁽¹⁾.

ترجمه:

سلیمان بن جعفر الجعفری از کسی که نام برده است از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: "هیچ‌گاه از زنان کم‌دین و کم‌عقل ندیدم که بیشترین تأثیر را بر افراد عاقل داشته باشند

[رقم الحدیث الکلی: 24935 - رقم الحدیث الباب: 2]

24935- 2- ⁽²⁾وَ عَنْهُمْ (عَنْ أَحْمَدَ عَنِ الْحَجَّالِ) ⁽³⁾عَنْ غَالِبِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ خَالِدٍ قَالَ: أَتَیْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع فَخَرَجَ إِلَیَّ ثُمَّ قَالَ یَا عُقْبَةُ شَغَلَنَا عَنْکَ هَؤُلَاءِ النِّسَاءُ.

ترجمه:

عقبه بن خالد نقل می‌کند که نزد امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) آمد و امام به او گفتند: "ای عقبه، این زنان ما را از تو مشغول کرده‌اند."

[رقم الحدیث الکلی: 24936 - رقم الحدیث الباب: 3]

24936- 3- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ قَالَ: مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ ص عَلَی نِسْوَةٍ فَوَقَفَ عَلَیْهِنَّ ثُمَّ قَالَ یَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ مَا رَأَیْتُ نَوَاقِصَ عُقُولٍ وَ دِینٍ أَذْهَبَ بِعُقُولِ ذَوِی الْأَلْبَابِ مِنْکُنَّ إِنِّی قَدْ رَأَیْتُ أَنَّکُنَّ أَکْثَرُ أَهْلِ النَّارِ (عَذَاباً) ⁽⁵⁾فَتَقَرَّبْنَ إِلَی اللَّهِ مَا اسْتَطَعْتُنَّ فَقَالَتِ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ یَا رَسُولَ اللَّهِ- مَا نُقْصَانُ دِینِنَا وَ عُقُولِنَا فَقَالَ أَمَّا نُقْصَانُ دِینِکُنَّ فَالْحَیْضُ الَّذِی یُصِیبُکُنَّ فَتَمْکُثُ إِحْدَاکُنَّ مَا شَاءَ اللَّهُ لَا تُصَلِّی وَ لَا تَصُومُ وَ أَمَّا نُقْصَانُ عُقُولِکُنَّ فَشَهَادَتُکُنَّ إِنَّمَا شَهَادَةُ الْمَرْأَةِ نِصْفُ شَهَادَةِ الرَّجُلِ.

ترجمه:

محمد بن علی بن حسین گفت: "رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) بر گروهی از زنان گذر کرد و بر آنها ایستاد و گفت: 'ای گروه زنان، هیچ‌گاه ناقص‌العقل‌تر و ناقص‌الدین‌تر از شما ندیده‌ام که بیشترین تأثیر را بر افراد عاقل داشته باشند. من دیده‌ام که شما بیشتر اهل آتش (عذاب) هستید، پس تا جایی که می‌توانید به خداوند نزدیک شوید.' زنی از آنان گفت: 'ای رسول الله، نقصان دین و عقل ما چیست؟' پیامبر گفت: 'نقصان دین شما همان حیض است که شما را فرا می‌گیرد و شما نمی‌توانید نماز بخوانید و روزه بگیرید. و نقصان عقل شما این است که شهادت شما تنها نصف شهادت مرد است.'"

[رقم الحدیث الکلی: 24937 - رقم الحدیث الباب: 4]

24937- 4- ⁽⁶⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: أَغْلَبُ الْأَعْدَاءِ لِلْمُؤْمِنِ زَوْجَةُ السَّوْءِ.

ترجمه:

عبدالله بن سنان از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند: "پیروزمندترین دشمن مؤمن، همسر بد است."

[رقم الحدیث الکلی: 24938 - رقم الحدیث الباب: 5]

24938- 5- ⁽⁷⁾وَ فِی الْخِصَالِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَی بْنِ الْمُتَوَکِّلِ عَنِ السَّعْدَآبَادِیِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْبَرْقِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ (عَنْ زِیَادِ بْنِ مَرْوَانَ) ⁽⁸⁾عَنْ سَعْدِ بْنِ طَرِیفٍ عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ قَالَ: قَالَ

أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع الْفِتَنُ ثَلَاثَةٌ حُبُّ النِّسَاءِ وَ هُوَ سَیْفُ الشَّیْطَانِ وَ شُرْبُ الْخَمْرِ وَ هُوَ فَخُّ الشَّیْطَانِ وَ حُبُّ الدِّینَارِ وَ الدِّرْهَمِ وَ هُوَ سَهْمُ الشَّیْطَانِ فَمَنْ أَحَبَّ النِّسَاءَ لَمْ یَنْتَفِعْ بِعَیْشِهِ وَ مَنْ أَحَبَّ الْأَشْرِبَةَ حَرُمَتْ عَلَیْهِ الْجَنَّةُ- وَ مَنْ أَحَبَّ الدِّینَارَ وَ الدِّرْهَمَ فَهُوَ عَبْدُ الدُّنْیَا وَ قَالَ: قَالَ عِیسَی ⁽¹⁾(الدُّنْیَا) ⁽²⁾دَاءُ الدِّینِ وَ الْعَالِمُ طَبِیبُ الدِّینِ فَإِذَا رَأَیْتُمُ الطَّبِیبَ یَجُرُّ الدَّاءَ إِلَی نَفْسِهِ فَاتَّهِمُوهُ وَ اعْلَمُوا أَنَّهُ غَیْرُ نَاصِحٍ لِغَیْرِهِ.

ترجمه:

اصبغ بن نباته گفت: "امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) فرمود: 'فتنه‌ها سه چیز هستند: محبت به زنان که شمشیر شیطان است، نوشیدن شراب که دام شیطان است، و محبت به دینار و درهم که تیر شیطان است. هرکس زنان را دوست دارد، از زندگی خود بهره‌مند نمی‌شود، و هرکس نوشیدنی‌ها را دوست دارد، بهشت بر او حرام می‌شود، و هرکس دینار و درهم را دوست دارد، بنده دنیا است.' و عیسی (علیه‌السلام) گفت: 'دنیا بیماری دین و عالم طبیب دین است، پس اگر طبیبی را دیدید که بیماری را به خود می‌کشاند، او را متهم کنید و بدانید که او برای دیگران ناصح نیست.'"

[رقم الحدیث الکلی: 24939 - رقم الحدیث الباب: 6]

24939- 6- ⁽³⁾وَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَعْبَدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: ⁽⁴⁾أَوَّلُ مَا عُصِیَ اللَّهُ تَعَالَی بِسِتِّ خِصَالٍ حُبِّ الدُّنْیَا وَ حُبِّ الرِّئَاسَةِ وَ حُبِّ النَّوْمِ وَ حُبِّ النِّسَاءِ وَ حُبِّ الطَّعَامِ وَ حُبِّ الرَّاحَةِ.

وَ رَوَاهُ الْبَرْقِیُّ فِی الْمَحَاسِنِ عَنْ نُوحِ بْنِ شُعَیْبٍ عَنِ الدِّهْقَانِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ ⁽⁵⁾

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

عبدالله بن سنان از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند: "اولین مواردی که خداوند با آنها معصیت شد شش ویژگی بودند: محبت دنیا، محبت ریاست، محبت خواب، محبت زنان، محبت غذا و محبت راحتی."

5- بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ الْجَارِیَةِ الَّتِی لَهَا عَقْلٌ وَ أَدَبٌ أَوْ لَهُ فِیهَا هَوًی‌

اشارة

⁽¹⁾5 بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ الْجَارِیَةِ الَّتِی لَهَا عَقْلٌ وَ أَدَبٌ أَوْ لَهُ فِیهَا هَوًی

ترجمه:

باب مستحب بودن انتخاب کنیز (دختر) که دارای عقل و ادب باشد یا به او علاقه‌ای داشته باشد

[رقم الحدیث الکلی: 24940 - رقم الحدیث الباب: 1]

24940- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الصَّبَّاحِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَجَّاجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُصْعَبٍ الزُّبَیْرِیِّ فِی حَدِیثٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ مُوسَی بْنَ جَعْفَرٍ ع یَقُولُ وَ قَدْ تَذَاکَرْنَا أَمْرَ النِّسَاءِ أَمَّا الْحَرَائِرُ فَلَا تُذَاکِرُوهُنَّ وَ لَکِنَّ خَیْرَ الْجَوَارِی مَا کَانَ لَکَ فِیهَا هَوًی وَ کَانَ لَهَا عَقْلٌ وَ أَدَبٌ فَلَسْتَ تَحْتَاجُ إِلَی أَنْ تَأْمُرَ وَ لَا تَنْهَی وَ دُونَ ذَلِکَ مَا کَانَ لَکَ فِیهَا هَوًی وَ لَیْسَ لَهَا أَدَبٌ فَأَنْتَ تَحْتَاجُ إِلَی الْأَمْرِ وَ النَّهْیِ وَ دُونَهَا مَا کَانَ لَکَ فِیهَا هَوًی وَ لَیْسَ لَهَا عَقْلٌ وَ لَا أَدَبٌ فَتَصْبِرُ عَلَیْهَا لِمَکَانِ هَوَاکَ فِیهَا وَ جَارِیَةٌ لَیْسَ لَکَ فِیهَا هَوًی وَ لَیْسَ لَهَا عَقْلٌ وَ لَا أَدَبٌ فَتَجْعَلُ فِیمَا بَیْنَکَ وَ بَیْنَهَا الْبَحْرَ الْأَخْضَرَ.

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی بَعْضِ الْمَقْصُودِ ⁽³⁾.

ترجمه:

عبدالله بن مصعب الزبیری در حدیثی گفت: شنیدم ابوالحسن موسی بن جعفر (علیه‌السلام) می‌فرمود و ما در مورد زنان صحبت می‌کردیم: "اما زنان آزاد را یاد نکنید، بلکه بهترین کنیزان آنهایی هستند که شما به آنها علاقه‌مند هستید و آنها عقل و ادب دارند، پس شما نیازی به امر و نهی آنها ندارید. و غیر از این، اگر شما به آنها علاقه‌مند هستید و آنها ادب ندارند، شما نیاز به امر و نهی آنها دارید. و اگر شما به آنها علاقه‌مند هستید و آنها نه عقل دارند و نه ادب، پس به خاطر علاقه‌تان به آنها صبر می‌کنید. و اگر کنیزی دارید که نه علاقه‌ای به او دارید و نه عقل و ادب دارد، پس بین خود و او دریای سبز قرار دهید."

6- بَابُ جُمْلَةٍ مِمَّا یُسْتَحَبُّ اخْتِیَارُهُ مِنْ صِفَاتِ النِّسَاءِ

اشارة

⁽⁴⁾6 بَابُ جُمْلَةٍ مِمَّا یُسْتَحَبُّ اخْتِیَارُهُ مِنْ صِفَاتِ النِّسَاءِ

ترجمه:

باب مجموعه‌ای از صفاتی که مستحب است در زنان انتخاب شود.

[رقم الحدیث الکلی: 24941 - رقم الحدیث الباب: 1]

24941- 1- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ وَ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ الْکَرْخِیِّ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ صَاحِبَتِی هَلَکَتْ وَ کَانَتْ لِی مُوَافِقَةً وَ قَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَتَزَوَّجَ فَقَالَ لِیَ انْظُرْ أَیْنَ تَضَعُ نَفْسَکَ وَ مَنْ تُشْرِکُهُ فِی مَالِکَ وَ تُطْلِعُهُ عَلَی

دِینِکَ وَ سِرِّکَ فَإِنْ کُنْتَ لَا بُدَّ فَاعِلًا فَبِکْراً تُنْسَبُ إِلَی الْخَیْرِ وَ إِلَی حُسْنِ الْخُلُقِ وَ اعْلَمْ أَنَّهُنَّ کَمَا قَالَ

أَلَا إِنَّ النِّسَاءَ خُلِقْنَ شَتَّی - فَمِنْهُنَّ الْغَنِیمَةُ وَ الْغَرَامُ

اللمز العیب، و لمزه عابه، و أصله الإشارة بالعین،" الصحاح 3- 895" هامش المخطوط.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ دَاوُدَ الْکَرْخِیِّ ⁽³⁾

وَ رَوَاهُ فِی مَعَانِی الْأَخْبَارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَی بْنِ الْمُتَوَکِّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ الْحِمْیَرِیِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ ⁽⁴⁾

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ مِثْلَهُ ⁽⁵⁾.

ترجمه:

ابراهیم کرخی گفت: "به امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) گفتم: 'همسرم از دنیا رفته است و او برای من موافق بود و من قصد دارم ازدواج کنم.' امام فرمود: 'بنگر که خود را کجا قرار می‌دهی و چه کسی را در مال خود شریک کرده و او را بردین و اسرارت مطلع می کنی اگر ناچار به انجام این کار هستی، پس با دختر باکره‌ای که به خیر و حسن خلق منتسب است، ازدواج کن. و بدان که همان‌طور که گفته‌اند، زنان گوناگون آفریده شده‌اند:

برخی از آنها غنیمت و غرامت هستند.

برخی مانند هلال ماه هستند که برای صاحبش تجلی می‌کنند و برخی مانند تاریکی.

هرکه زن صالحی بیابد، سعادتمند خواهد شد و هرکه مغبون شود، انتقامی نخواهد داشت.

و زنان سه دسته‌اند:

زنی که زاینده و مهربان است و شوهرش را در برابر دورانش یاری می‌دهد برای دنیای او و آخرتش و او را در برابر دوران یاری نمی‌کند.

زنی که نابارور و فاقد زیبایی و اخلاق است و شوهرش را در هیچ خیری یاری نمی‌دهد.

و زنی که پرصدا، پررونده و نکوهش‌گر است، و زیادی را کم می‌شمارد و اندکی را نمی‌پذیرد.'"

[رقم الحدیث الکلی: 24942 - رقم الحدیث الباب: 2]

24942- 2- ⁽⁶⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ سَهْلٍ وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ جَمِیعاً عَنِ الْحَسَنِ بْنِ

مَحْبُوبٍ ⁽¹⁾عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ کُنَّا عِنْدَ النَّبِیِّ ص فَقَالَ إِنَّ خَیْرَ نِسَائِکُمُ الْوَلُودُ الْوَدُودُ الْعَفِیفَةُ الْعَزِیزَةُ فِی أَهْلِهَا الذَّلِیلَةُ مَعَ بَعْلِهَا الْمُتَبَرِّجَةُ ⁽²⁾مَعَ زَوْجِهَا الْحَصَانُ ⁽³⁾عَلَی غَیْرِهِ الَّتِی تَسْمَعُ قَوْلَهُ وَ تُطِیعُ أَمْرَهُ وَ إِذَا خَلَا بِهَا بَذَلَتْ لَهُ مَا یُرِیدُ مِنْهَا وَ لَمْ تَبَذَّلْ ⁽⁴⁾کَتَبَذُّلِ الرَّجُلِ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ ⁽⁵⁾

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ نَحْوَهُ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

ابو حمزه گويد: از جابر بن عبد اللّه انصارى شنيدم كه مى‌گفت: روزى نزد حضرت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نشسته بوديم كه فرمود:

به راستى بهترين زنان شما زنى است كه بسيار بچه‌زا، مهربان و دوست‌داشتنى، پاكدامن باشد، در خاندانش عزيز و محترم، و نسبت به شوهرش فزونى باشد، خود را براى همسرش بيارايد، ولى نسبت به مردان ديگر كناره‌گير و پاكدامن باشد؛ گفتار شوهرش را بشنود و از خواسته‌اش اطاعت كند، و هنگامى كه با او تنها مى‌شود هرچه از او مى‌خواهد انجام دهد، ولى همانند مردان آرايش را رها نمى‌كند.

[رقم الحدیث الکلی: 24943 - رقم الحدیث الباب: 3]

24943- 3- ⁽⁷⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ الْبَرْقِیِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی نَصْرٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: خَیْرُ نِسَائِکُمُ الَّتِی إِذَا خَلَتْ مَعَ زَوْجِهَا خَلَعَتْ لَهُ دِرْعَ الْحَیَاءِ وَ إِذَا لَبِسَتْ لَبِسَتْ مَعَهُ دِرْعَ الْحَیَاءِ.

ترجمه:

ابی بصیر از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند: "بهترین زنان شما آنهایی هستند که وقتی با شوهرشان خلوت می‌کنند، لباس حیا را از تن درمی‌آورند و وقتی لباس می‌پوشند، لباس حیا را همراه با آن می‌پوشند.

[رقم الحدیث الکلی: 24944 - رقم الحدیث الباب: 4]

24944- 4- ⁽⁸⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْبَرْقِیِّ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ سُلَیْمَانَ الْجَعْفَرِیِّ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا ع قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع خَیْرُ نِسَائِکُمُ الْخَمْسُ قِیلَ وَ مَا الْخَمْسُ قَالَ الْهَیِّنَةُ اللَّیِّنَةُ الْمُؤَاتِیَةُ الَّتِی إِذَا غَضِبَ زَوْجُهَا لَمْ تَکْتَحِلْ بِغُمْضٍ حَتَّی یَرْضَی وَ إِذَا غَابَ عَنْهَا زَوْجُهَا حَفِظَتْهُ فِی غَیْبَتِهِ فَتِلْکَ عَامِلٌ مِنْ عُمَّالِ اللَّهِ وَ عَامِلُ اللَّهِ لَا یَخِیبُ.

ترجمه:

سلیمان الجعفری از امام ابوالحسن الرضا (علیه‌السلام) نقل می‌کند که امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) فرمود: "بهترین زنان شما پنج دسته‌اند." پرسیدند: "پنج دسته کدامند؟" فرمود: "زنانی که نرم‌خو، ملایم و سازگار هستند، زنانی که وقتی شوهرشان خشمگین است، تا او راضی نشود، خواب به چشمشان نمی‌آید، زنانی که وقتی شوهرشان غایب است، او را در غیابش حفظ می‌کنند. این‌ها کارگزاران خداوند هستند و کارگزار خداوند ناامید نمی‌شود."

[رقم الحدیث الکلی: 24945 - رقم الحدیث الباب: 5]

24945- 5- ⁽¹⁾وَ رَوَاهُ الطُّوسِیُّ فِی الْأَمَالِی عَنْ أَبِیهِ عَنِ الْحَفَّارِ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ عَلِیٍّ الدِّعْبِلِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ عَلِیٍّ أَخِی دِعْبِلٍ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ ع مِثْلَهُ وَ زَادَ وَ النِّسَاءُ جَامِعٌ مُجْمِعٌ وَ رَبِیعٌ مُرْبِعٌ وَ کَرْبٌ مُقْمِعٌ وَ غُلٌّ قَمِلٌ یَجْعَلُهُ اللَّهُ فِی عُنُقِ مَنْ یَشَاءُ وَ یَنْزِعُهُ مِنْهُ إِذَا شَاءَ.

ترجمه:

علی بن علی، برادر دعبل، از امام رضا (علیه‌السلام) از پدرانش نقل می‌کند همانند نقل قبلی و افزوده است:زنان چهار دسته‌اند:جامع خوبى‌ها[پرخير و روزى]،بهار پرمحصول،بداخلاق و پوست خشكيده.خداوند بر گردن هركس كه بخواهد مى‌گذارد و هرگاه خواهد از او برمى‌دارد. [ربيع مربع:زنى كه فرزندى در دامن و فرزندى در شكم دارد.غل قمل:زنجيرى پوستى شپش‌دارى است كه بر گردن اسير مى‌انداختند و شپش به او آسيب مى‌رساند و او نمى‌توانست گردن خود را بخاراند.اين ضرب المثل عربهااست.]

[رقم الحدیث الکلی: 24946 - رقم الحدیث الباب: 6]

24946- 6- ⁽²⁾وَ عَنْهُمْ عَنِ الْبَرْقِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ بَعْضِ رِجَالِهِ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع خَیْرُ نِسَائِکُمُ الطَّیِّبَةُ الرِّیحِ الطَّیِّبَةُ الطَّبِیخِ الَّتِی إِذَا أَنْفَقَتْ أَنْفَقَتْ بِمَعْرُوفٍ وَ إِنْ أَمْسَکَتْ أَمْسَکَتْ بِمَعْرُوفٍ فَتِلْکَ عَامِلٌ مِنْ عُمَّالِ اللَّهِ وَ عَامِلُ اللَّهِ لَا یَخِیبُ وَ لَا یَنْدَمُ.

وَ عَنْ حُمَیْدِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُوسَی الْخَشَّابِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ یُوسُفَ بْنِ بَقَّاحٍ عَنْ مُعَاذٍ الْجَوْهَرِیِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ جُمَیْعٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص وَ ذَکَرَ نَحْوَهُ ⁽³⁾وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ یُوسُفَ ⁽⁴⁾

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ مُرْسَلًا نَحْوَهُ ⁽⁵⁾.

ترجمه:

محمّد بن سنان از شخصى نقل مى‌كند كه گويد: امام صادق عليه السّلام فرمود: بهترين زنان شما كسى است كه خوشبو باشد و غذاى نيكو بپزد، و هنگامى كه چيزى انفاق مى‌نمايد، به نيكى انفاق كند، و آن‌گاه كه دست نگه مى‌دارد به‌طور شايسته دست نگه دارد، چنين زنى كارگزارى از كارگزاران الهى است و كارگزار الهى شكست نمى‌خورد و پشيمان نمى‌گردد.

[رقم الحدیث الکلی: 24947 - رقم الحدیث الباب: 7]

24947- 7- ⁽⁶⁾وَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ یَحْیَی بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ وَ الْفَضْلِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِکِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص خَیْرُ نِسَائِکُمُ الْعَفِیفَةُ الْغَلِمَةُ.

ترجمه:

فضل بن عبد الملك گويد: امام صادق عليه السّلام فرمود: پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود: بهترين زنان شما زن پاكدامن و پرشهوت است.

[رقم الحدیث الکلی: 24948 - رقم الحدیث الباب: 8]

24948- 8- ⁽¹⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص أَفْضَلُ نِسَاءِ أُمَّتِی أَصْبَحُهُنَّ وَجْهاً وَ أَقَلُّهُنَّ مَهْراً.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مُسْلِمٍ السَّکُونِیِّ مِثْلَهُ ⁽²⁾.

ترجمه:

السکونی از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: "بهترین زنان امت من، زیباترین آنها در چهره و کمترین آنها در مهریه هستند."

[رقم الحدیث الکلی: 24949 - رقم الحدیث الباب: 9]

24949- 9- ⁽³⁾وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص أَوْ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ النِّسَاءُ أَرْبَعٌ جَامِعٌ مُجْمِعٌ وَ رَبِیعٌ مُرْبِعٌ وَ کَرْبٌ مُقْمِعٌ وَ غُلٌّ قَمِلٌ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽⁴⁾

وَ کَذَا الَّذِی قَبْلَهُ.

ترجمه:

رسول خدا(صلّى الله عليه و آله)فرمود:زنان چهار قسمند جامع مجمع و ربيع مربع و كرب مقمع و غل قمل. جامع مجمع. يعنى پر خير و پر روزى و ربيع و مربع. زنى است كه فرزندى در آغوش گيرد و فرزندى ديگرش در شكم باشد و كرب مقمع. زنى است كه با شوهرش بد اخلاقى كند و غل قمل. زنى كه مانند غل شپش‌دار گردن گير مرد باشد عربها از پوست غلى مى‌ساختند كه شپش در آن مى‌افتاد و گردن اسير را مى‌خورد و اسير با دست بسته نميتوانست گردن خود را بخارد لذا غل شپش دار مثلى است در ميان عرب.

[رقم الحدیث الکلی: 24950 - رقم الحدیث الباب: 10]

24950- 10- ⁽⁵⁾ثُمَّ قَالَ وَ فِی حَدِیثٍ آخَرَ وَ خَرْقَاءُ مُقْمِعٌ بَدَلَ وَ کَرْبٌ.

ترجمه:

و سپس فرمود: "و در حدیث دیگری آمده است: 'زنی که خرقاء (بی‌خرد) است، غم عظیمی دارد به جای واژه کرب

[رقم الحدیث الکلی: 24951 - رقم الحدیث الباب: 11]

24951- 11- ⁽⁶⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ سَمَاعَةَ الْحَذَّاءِ عَنْ عَمِّهِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص النِّسَاءُ أَرْبَعٌ جَامِعٌ مُجْمِعٌ وَ رَبِیعٌ مُرْبِعٌ وَ خَرْقَاءُ مُقْمِعٌ وَ غُلٌّ قَمِلٌ.

ترجمه:

رسول خدا(صلّى الله عليه و آله)فرمود:زنان چهار قسمند جامع مجمع و ربيع مربع و كرب مقمع و غل قمل. جامع مجمع. يعنى پر خير و پر روزى و ربيع و مربع. زنى است كه فرزندى در آغوش گيرد و فرزندى ديگرش در شكم باشد و كرب مقمع. زنى است كه با شوهرش بد اخلاقى كند و غل قمل. زنى كه مانند غل شپش‌دار گردن گير مرد باشد عربها از پوست غلى مى‌ساختند كه شپش در آن مى‌افتاد و گردن اسير را مى‌خورد و اسير با دست بسته نميتوانست گردن خود را بخارد لذا غل شپش دار مثلى است در ميان عرب.

[رقم الحدیث الکلی: 24952 - رقم الحدیث الباب: 12]

24952- 12- ⁽⁷⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّالٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ یُوسُفَ وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ جَمِیعاً عَنْ سَعْدَانَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ بُهْلُولٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ خَیْرُ النِّسَاءِ الَّتِی إِذَا

دَخَلَتْ مَعَ زَوْجِهَا فَخَلَعَتِ الدِّرْعَ خَلَعَتْ مَعَهُ الْحَیَاءَ وَ إِذَا لَبِسَتِ الدِّرْعَ لَبِسَتْ مَعَهُ الْحَیَاءَ.

ترجمه:

بهلول از مردی نقل می‌کند که از امام ابوجعفر (علیه‌السلام) شنید که فرمود: "بهترین زنان آن‌هایی هستند که وقتی با شوهرشان خلوت می‌کنند، لباس حیا را از تن درمی‌آورند و وقتی لباس می‌پوشند، لباس حیا را همراه با آن می‌پوشند."

[رقم الحدیث الکلی: 24953 - رقم الحدیث الباب: 13]

24953- 13- ⁽¹⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ زِیَادٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ ع قَالَ: النِّسَاءُ أَرْبَعَةُ أَصْنَافٍ فَمِنْهُنَّ رَبِیعٌ مُرْبِعٌ وَ مِنْهُنَّ جَامِعٌ مُجْمِعٌ وَ مِنْهُنَّ کَرْبٌ مُقْمِعٌ وَ مِنْهُنَّ غُلٌّ قَمِلٌ.

قَالَ ابْنُ بَابَوَیْهِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْبَرْقِیُّ جَامِعٌ مُجْمِعٌ أَیْ کَثِیرَةُ الْخَیْرِ مُخْصِبَةٌ وَ رَبِیعٌ مُرْبِعٌ الَّتِی فِی حَجْرِهَا وَلَدٌ وَ فِی بَطْنِهَا آخَرُ وَ کَرْبٌ مُقْمِعٌ أَیْ سَیِّئَةُ الْخُلُقِ مَعَ زَوْجِهَا وَ غُلٌّ قَمِلٌ هِیَ عِنْدَ زَوْجِهَا کَالْغُلِّ الْقَمِلِ وَ هُوَ غُلٌّ مِنْ جِلْدٍ یَقَعُ فِیهِ الْقَمْلُ فَیَأْکُلُهُ فَلَا یَتَهَیَّأُ لَهُ أَنْ یَحْذَرَ مِنْهَا شَیْئاً وَ هُوَ مَثَلٌ لِلْعَرَبِ.

ترجمه:

مسعدة بن زیاد از جعفر بن محمد (علیه‌السلام) از پدرش نقل می‌کند که فرمود: "زنان چهار نوع هستند:

بهار پرثمر: کسی که فرزندی در دامن دارد و فرزندی دیگر در بطن.

جامع و مجمع: کسی که خیرات فراوان و باروری زیادی دارد.

کرب مقمع: کسی که با شوهرش بدخلقی می‌کند.

غل قمل: کسی که برای شوهرش مانند یک غل پر از شپش است، که مثل عربی است."

ابن بابویه می‌گوید: احمد بن ابی‌عبدالله البرقی می‌گوید: "جامع و مجمع یعنی کسی که خیرات فراوان و باروری زیادی دارد. ربیع مربیع یعنی کسی که فرزندی در دامن دارد و فرزندی دیگر در بطن. کرب مقمع یعنی کسی که با شوهرش بدخلقی می‌کند. غل قمل یعنی کسی که برای شوهرش مانند یک غل پر از شپش است، که مثل عربی است."

[رقم الحدیث الکلی: 24954 - رقم الحدیث الباب: 14]

24954- 14- ⁽²⁾قَالَ: وَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ ص فَقَالَ إِنَّ لِی زَوْجَةً إِذَا دَخَلْتُ تَلَقَّتْنِی وَ إِذَا خَرَجْتُ شَیَّعَتْنِی وَ إِذَا رَأَتْنِی مَهْمُوماً قَالَتْ لِی مَا یُهِمُّکَ إِنْ کُنْتَ تَهْتَمُّ لِرِزْقِکَ فَقَدْ تَکَفَّلَ لَکَ بِهِ غَیْرُکَ وَ إِنْ کُنْتَ تَهْتَمُّ بِأَمْرِ آخِرَتِکَ فَزَادَکَ اللَّهُ هَمّاً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِنَّ لِلَّهِ عُمَّالًا وَ هَذِهِ مِنْ عُمَّالِهِ لَهَا نِصْفُ أَجْرِ الشَّهِیدِ.

ترجمه:

و گفت: مردی نزد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) آمد و گفت: "همسری دارم که هرگاه وارد می‌شوم، مرا استقبال می‌کند و هرگاه خارج می‌شوم، مرا بدرقه می‌کند و هرگاه مرا غمگین می‌بیند، به من می‌گوید: 'چه چیزی تو را ناراحت می‌کند؟ اگر برای روزی‌ات نگران هستی، خداوند خود به آن ضامن است و اگر برای آخرتت نگران هستی، خداوند بر آن افزوده است.' رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرمود: 'خداوند کارگزارانی دارد و این زن از کارگزاران اوست؛ او نیمی از اجر شهید را دارد.'"

[رقم الحدیث الکلی: 24955 - رقم الحدیث الباب: 15]

24955- 15- ⁽³⁾وَ فِی مَعَانِی الْأَخْبَارِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِدْرِیسَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَةِ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ص قَالَ: النِّسَاءُ أَرْبَعٌ جَامِعٌ مُجْمِعٌ وَ رَبِیعٌ مُرْبِعٌ وَ کَرْبٌ مُقْمِعٌ وَ غُلٌّ قَمِلٌ.

ثُمَّ ذَکَرَ تَفْسِیرَ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ کَمَا مَرَّ ⁽⁴⁾

وَ فِی الْخِصَالِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ جَدِّهِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَةِ مِثْلَهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

رسول خدا(صلّى الله عليه و آله)فرمود:زنان چهار قسمند جامع مجمع و ربيع مربع و كرب مقمع و غل قمل. جامع مجمع. يعنى پر خير و پر روزى و ربيع و مربع. زنى است كه فرزندى در آغوش گيرد و فرزندى ديگرش در شكم باشد و كرب مقمع. زنى است كه با شوهرش بد اخلاقى كند و غل قمل. زنى كه مانند غل شپش‌دار گردن گير مرد باشد عربها از پوست غلى مى‌ساختند كه شپش در آن مى‌افتاد و گردن اسير را مى‌خورد و اسير با دست بسته نميتوانست گردن خود را بخارد لذا غل شپش دار مثلى است در ميان عرب.

[رقم الحدیث الکلی: 24956 - رقم الحدیث الباب: 16]

24956- 16- ⁽²⁾وَ فِی مَعَانِی الْأَخْبَارِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی الْقَاسِمِ مَاجِیلَوَیْهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ الْکُوفِیِّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَی عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ إِنَّمَا الْمَرْأَةُ قِلَادَةٌ فَانْظُرْ مَا تَتَقَلَّدُ وَ لَیْسَ لِلْمَرْأَةِ خَطَرٌ لَا لِصَالِحَتِهِنَّ وَ لَا لِطَالِحَتِهِنَّ فَأَمَّا صَالِحَتُهُنَّ فَلَیْسَ خَطَرُهَا الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ هِیَ خَیْرٌ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ أَمَّا طَالِحَتُهُنَّ فَلَیْسَ خَطَرُهَا التُّرَابَ التُّرَابُ خَیْرٌ مِنْهَا.

وَ رَوَاهُ الْکُلَیْنِیُّ کَمَا یَأْتِی ⁽³⁾أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی بَعْضِ الْمَقْصُودِ ⁽⁴⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁵⁾.

ترجمه:

عبدالله بن سنان از برخی از اصحاب ما نقل می‌کند که شنیدم امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) می‌فرمود: "زن مانند قلاده (گردن‌بند) است، پس بنگر چه چیزی را به گردن می‌اندازی. زن نه برای صالح و نه برای طالح (بد) ارزش ندارد. اما زنان صالح بهتر از طلا و نقره‌اند و زنان طالح حتی به اندازه‌ی خاک هم ارزش ندارند؛ خاک از آن‌ها بهتر است.

7- بَابُ جُمْلَةٍ مِمَّا یُسْتَحَبُّ اجْتِنَابُهُ مِنْ صِفَاتِ النِّسَاءِ

اشارة

⁽⁶⁾7 بَابُ جُمْلَةٍ مِمَّا یُسْتَحَبُّ اجْتِنَابُهُ مِنْ صِفَاتِ النِّسَاءِ

ترجمه:

باب مجموعه‌ای از صفاتی که مستحب است از آن‌ها در زنان اجتناب شود

[رقم الحدیث الکلی: 24957 - رقم الحدیث الباب: 1]

24957- 1- ⁽⁷⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص أَ لَا أُخْبِرُکُمْ بِشِرَارِ نِسَائِکُمُ الذَّلِیلَةُ فِی أَهْلِهَا الْعَزِیزَةُ مَعَ بَعْلِهَا الْعَقِیمُ الْحَقُودُ

الَّتِی لَا تَتَوَرَّعُ مِنْ قَبِیحٍ الْمُتَبَرِّجَةُ إِذَا غَابَ عَنْهَا بَعْلُهَا الْحَصَانُ مَعَهُ إِذَا حَضَرَ لَا تَسْمَعُ قَوْلَهُ وَ لَا تُطِیعُ أَمْرَهُ وَ إِذَا خَلَا بِهَا بَعْلُهَا تَمَنَّعَتْ مِنْهُ کَمَا تَمَنَّعُ الصَّعْبَةُ عِنْدَ ⁽¹⁾رُکُوبِهَا وَ لَا تَقْبَلُ مِنْهُ عُذْراً وَ لَا تَغْفِرُ لَهُ ذَنْباً.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ مُرْسَلًا ⁽²⁾.

ترجمه:

جابر بن عبدالله نقل می‌کند که شنیدم پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "آیا به شما از بدترین زنانتان خبر ندهم؟ زنی که در خانواده خود ذلیل است، اما نزد شوهرش عزیز. زنی که عقیم است و کینه‌جو. زنی که از قباحت پرهیز نمی‌کند و در غیاب شوهرش خود را به نمایش می‌گذارد، اما در حضور شوهر خود، پاکدامن است. سخن شوهر خود را نمی‌شنود و اوامر او را اطاعت نمی‌کند. و هنگامی که شوهر با او تنها می‌شود، از او دوری می‌کند، همانند اسب وحشی که به هنگام سواری ایستادگی می‌کند. عذر شوهر خود را نمی‌پذیرد و گناه او را نمی‌بخشد."

[رقم الحدیث الکلی: 24958 - رقم الحدیث الباب: 2]

24958- 2- ⁽³⁾وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ نَحْوَهُ وَ زَادَ أَ لَا أُخْبِرُکُمْ بِخِیَارِ رِجَالِکُمْ قُلْنَا بَلَی یَا رَسُولَ اللَّهِ- قَالَ إِنَّ مِنْ خَیْرِ رِجَالِکُمُ التَّقِیَّ النَّقِیَّ السَّمْحَ الْکَفَّیْنِ السَّلِیمَ الطَّرَفَیْنِ الْبَرَّ بِوَالِدَیْهِ وَ لَا یُلْجِئُ عِیَالَهُ إِلَی غَیْرِهِ ثُمَّ قَالَ أَ لَا أُخْبِرُکُمْ بِشَرِّ رِجَالِکُمْ فَقُلْنَا بَلَی فَقَالَ إِنَّ مِنْ شَرِّ رِجَالِکُمُ الْبَهَّاتَ الْبَخِیلَ الْفَاحِشَ الْآکِلَ وَحْدَهُ الْمَانِعَ رِفْدَهُ الضَّارِبَ أَهْلَهُ وَ عَبْدَهُ الْمُلْجِئَ عِیَالَهُ إِلَی غَیْرِهِ الْعَاقَّ بِوَالِدَیْهِ.

ترجمه:

شیخ به اسناد خود از حسن بن محبوب نقل می‌کند: "آیا به شما از بهترین مردانتان خبر ندهم؟" گفتیم: "بله یا رسول الله." پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "از بهترین مردانتان کسانی هستند که تقی و نقی (پرهیزگار و پاک) هستند، دستان سخاوتمند دارند، چشمان سالم دارند، نیکوکار به والدین خود هستند و خانواده خود را به غیر نیازمند نمی‌کنند." سپس فرمود: "آیا به شما از بدترین مردانتان خبر ندهم؟" گفتیم: "بله." پیامبر فرمود: "از بدترین مردانتان کسانی هستند که بهتان‌زن، بخیل، فاحش (بدزبان)، کسانی که تنها غذا می‌خورند، کمک خود را از دیگران منع می‌کنند، خانواده و بردگان خود را می‌زنند، خانواده خود را به غیر نیازمند می‌کنند و به والدین خود نیکی نمی‌کنند."

[رقم الحدیث الکلی: 24959 - رقم الحدیث الباب: 3]

24959- 3- ⁽⁴⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ مِلْحَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص شِرَارُ نِسَائِکُمُ الْمُقْفِرَةُ ⁽⁵⁾الدَّنِسَةُ اللَّجُوجَةُ الْعَاصِیَةُ الذَّلِیلَةُ فِی قَوْمِهَا الْعَزِیزَةُ فِی نَفْسِهَا الْحَصَانُ عَلَی زَوْجِهَا الْهَلُوکُ عَلَی غَیْرِهِ.

ترجمه:

عبدالله بن سنان نقل می‌کند که پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "بدترین زنان شما، آن‌هایی هستند که فقیر، ناپاک، لجوج، نافرمان، ذلیل در قوم خود، اما عزیز در نظر خود هستند. زنانی که با شوهر خود پاکدامن هستند، اما با دیگران نه."

[رقم الحدیث الکلی: 24960 - رقم الحدیث الباب: 4]

24960- 4- ⁽⁶⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: کَانَ مِنْ دُعَاءِ رَسُولِ اللَّهِ ص أَعُوذُ بِکَ مِنِ امْرَأَةٍ تُشَیِّبُنِی قَبْلَ مَشِیبِی.

ترجمه:

سکونی از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که: "یکی از دعاهای رسول الله (صلی‌الله علیه و آله) این بود: اللهم اعوذ بک من امرأة تشیبنی قبل مشیبی."

[رقم الحدیث الکلی: 24961 - رقم الحدیث الباب: 5]

24961- 5- ⁽¹⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ یَظْهَرُ فِی آخِرِ الزَّمَانِ وَ اقْتِرَابِ السَّاعَةِ وَ هُوَ شَرُّ الْأَزْمِنَةِ نِسْوَةٌ کَاشِفَاتٌ عَادِیَاتٌ ⁽²⁾مُتَبَرِّجَاتٌ مِنَ الدِّینِ خَارِجَاتٌ فِی الْفِتَنِ دَاخِلَاتٌ مَائِلَاتٌ إِلَی الشَّهَوَاتِ مُسْرِعَاتٌ إِلَی اللَّذَّاتِ مُسْتَحِلَّاتُ الْمُحَرَّمَاتِ فِی جَهَنَّمَ خَالِدَاتٌ.

ترجمه:

اصبغ بن نباته از امام علی (علیه‌السلام) نقل می‌کند که شنیدم ایشان فرمود: "در آخرالزمان و نزدیک شدن به قیامت، که بدترین زمان‌هاست، زنانی ظاهر می‌شوند که پوشش خود را کنار گذاشته‌اند، اهل فتنه و آشوب هستند، به شهوات متمایل و به لذت‌ها گرایش دارند، محرمات را حلال می‌شمارند و در جهنم جاودانه خواهند بود."

[رقم الحدیث الکلی: 24962 - رقم الحدیث الباب: 6]

24962- 6- ⁽³⁾قَالَ وَ قَالَ ع لَوْ لَا النِّسَاءُ لَعُبِدَ اللَّهُ حَقّاً حَقّاً.

ترجمه:

امام (علیه‌السلام) فرمود: "اگر زنان نبودند، خداوند به‌حق پرستیده می‌شد، به‌حق."

[رقم الحدیث الکلی: 24963 - رقم الحدیث الباب: 7]

24963- 7- ⁽⁴⁾وَ فِی مَعَانِی الْأَخْبَارِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ السِّنَانِیِّ ⁽⁵⁾عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْکُوفِیِّ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ بِشْرٍ ⁽⁶⁾عَنْ یَحْیَی بْنِ الْمُثَنَّی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی طَلْحَةَ عَنِ الصَّادِقِ عَنْ آبَائِهِ ع عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ص قَالَ لِلنَّاسِ إِیَّاکُمْ وَ خَضْرَاءَ الدِّمَنِ قِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ- وَ مَا خَضْرَاءُ الدِّمَنِ قَالَ الْمَرْأَةُ الْحَسْنَاءُ فِی مَنْبِتِ السَّوْءِ.

وَ رَوَاهُ الْمُفِیدُ فِی الْمُقْنِعَةِ مُرْسَلًا ⁽⁷⁾.

ترجمه:

محمد بن ابی طلحه از امام صادق (علیه‌السلام) از پدرانش از پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) نقل می‌کند که فرمود: "مراقب سبزپوشان در کنار زباله‌ها باشید." پرسیده شد: "یا رسول الله، سبزپوشان در کنار زباله‌ها چه کسانی هستند؟" پیامبر فرمود: "زن زیبا در منبع بد."

[رقم الحدیث الکلی: 24964 - رقم الحدیث الباب: 8]

24964- 8- ⁽⁸⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَرَ ⁽⁹⁾بْنِ عَلِیٍّ الْبَصْرِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ بُنْدَارَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یُوسُفَ الطُّوسِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ

حشرم [خَشْرَمٍ] ⁽¹⁾عَنِ الْفَضْلِ بْنِ مُوسَی عَنْ أَبِی حَنِیفَةَ النُّعْمَانِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ أَبِی سُلَیْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِیمَ النَّخَعِیِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتَیْبَةَ ⁽²⁾عَنْ زَیْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ: قَالَ لِی رَسُولُ اللَّهِ ص یَا زَیْدُ تَزَوَّجْتَ قُلْتُ لَا قَالَ تَزَوَّجْ تَسْتَعِفَّ مَعَ عِفَّتِکَ وَ لَا تَزَوَّجَنَّ خَمْساً قَالَ زَیْدٌ مَنْ هُنَّ قَالَ لَا تَزَوَّجَنَّ شَهْبَرَةً وَ لَا لَهْبَرَةً وَ لَا نَهْبَرَةً وَ لَا هَیْدَرَةً وَ لَا لَفُوتاً قَالَ زَیْدٌ مَا عَرَفْتُ مِمَّا قُلْتَ شَیْئاً (قَالَ) ⁽³⁾

و انی بآخرهن لجاهل، فقال رسول اللّه (صلّی اللّه علیه و آله).

وَ رَوَاهُ فِی الْخِصَالِ مِثْلَهُ ⁽⁴⁾أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی بَعْضِ الْمَقْصُودِ ⁽⁵⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

زید بن ثابت نقل می‌کند که پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) به او فرمود: "ای زید، آیا ازدواج کرده‌ای؟" گفتم: "نه." فرمود: "ازدواج کن تا پاکدامن بمانی و هرگز با پنج دسته از زنان ازدواج نکن." زید گفت: "آن‌ها چه کسانی هستند؟" پیامبر فرمود: "ازدواج نکن با شهبره و لاهبره و ناهبره و هیدره و لفوت." زید گفت: "هیچ‌یک از این واژه‌ها را نمی‌شناسم." (پیامبر) فرمود: "آیا شما عرب نیستید؟ شهبره یعنی زن زشت‌چشم و گستاخ. لاهبره یعنی زن بلند و لاغر. نهبره یعنی زن کوتاه و زشت. هیدره یعنی زن پیر و کهن‌سال. لفوت یعنی زنی که از غیر تو فرزند دارد."

8- بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ نِسَاءِ قُرَیْشٍ لِلتَّزْوِیجِ‌

اشارة

⁽⁷⁾8 بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ نِسَاءِ قُرَیْشٍ لِلتَّزْوِیجِ

ترجمه:

باب مستحب بودن انتخاب زنان قریش برای ازدواج.

[رقم الحدیث الکلی: 24965 - رقم الحدیث الباب: 1]

24965- 1- ⁽⁸⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص خَیْرُ نِسَاءٍ رَکِبْنَ الرِّحَالَ نِسَاءُ قُرَیْشٍ- أَحْنَاهُنَّ عَلَی وَلَدٍ وَ خَیْرُهُنَّ لِزَوْجٍ.

ترجمه:

عُثْمَانَ گويد: پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود: بهترين زنانى كه به خانۀ شوهر رفته‌اند زنان قريش هستند، از بچه به خوبى سرپرستى مى‌كنند، و با شوهر بهترين رفتار را دارند.

[رقم الحدیث الکلی: 24966 - رقم الحدیث الباب: 2]

24966- 2- ⁽¹⁾وَ عَنْ أَبِی عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ صَفْوَانَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَحَدِهِمَا ع قَالَ: خَطَبَ النَّبِیُّ ص أُمَّ هَانِی بِنْتَ أَبِی طَالِبٍ فَقَالَتْ یَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّی مُصَابَةٌ فِی حَجْرِی أَیْتَامٌ وَ لَا یَصْلُحُ لَکَ إِلَّا امْرَأَةٌ فَارِغَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَا رَکِبَ الْإِبِلَ مِثْلُ نِسَاءِ قُرَیْشٍ- أَحْنَی عَلَی وَلَدٍ وَ لَا أَرْعَی عَلَی زَوْجٍ فِی ذَاتِ یَدَیْهِ.

ترجمه:

ابی بصیر از یکی از دو امام علیهما السلام نقل می‌کند که فرمود: "پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) ام هانی بنت ابی طالب را خواستگاری کرد. ام هانی گفت: ای رسول خدا، من دچار مشکلاتی هستم و در دامنم یتیمانی هستند و برای شما زنی مناسب است که وقت آزاد داشته باشد. پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: 'هرگز زنانی چون زنان قریش بر شترها سوار نشده‌اند؛ مهربان‌ترین‌ها برای فرزندان و بهترین‌ها برای شوهران خود.'"

[رقم الحدیث الکلی: 24967 - رقم الحدیث الباب: 3]

24967- 3- ⁽²⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْبَرْقِیِّ عَنْ غَیْرِ وَاحِدٍ عَنْ زِیَادٍ الْقَنْدِیِّ عَنْ أَبِی وَکِیعٍ عَنْ أَبِی إِسْحَاقَ السَّبِیعِیِّ عَنِ الْحَارِثِ الْأَعْوَرِ قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص خَیْرُ نِسَائِکُمْ نِسَاءُ قُرَیْشٍ أَلْطَفُهُنَّ بِأَزْوَاجِهِنَّ وَ أَرْحَمُهُنَّ بِأَوْلَادِهِنَّ الْمُجُونُ لِزَوْجِهَا الْحَصَانُ عَلَی غَیْرِهِ قُلْنَا وَ مَا الْمُجُونُ قَالَ الَّتِی لَا تَمَنَّعُ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

حارث اعور گويد: امير المؤمنين عليه السّلام فرمود: پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود:

بهترين زنان شما زنان قريشى هستند كه نسبت به شوهرانشان مهربان‌تر و نسبت به فرزندانشان دلسوزتر هستند. براى شوهرش مجون، و با ديگران كناره‌گير و پاك‌دامن هستند.

عرض كرديم: مجون يعنى چه؟

فرمود: زنى كه خود را كنار نمى‌كشد و به خواستۀ شوهرش تن مى‌دهد.

[رقم الحدیث الکلی: 24968 - رقم الحدیث الباب: 4]

24968- 4- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ فِی عُیُونِ الْأَخْبَارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَرَ الْجِعَابِیِّ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ الرَّازِیِّ عَنْ أَبِیهِ ⁽⁵⁾عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُوسَی الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ ع عَنِ النَّبِیِّ ص قَالَ: خَیْرُ نِسَاءٍ رَکِبْنَ الرِّحَالَ ⁽⁶⁾نِسَاءُ قُرَیْشٍ أَحْنَاهُنَّ عَلَی زَوْجٍ.

ترجمه:

حسن بن عبدالله بن محمد رازی از پدرش نقل می‌کند که امام علی بن موسی الرضا (علیه‌السلام) از پدرانش از پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) نقل می‌کند: "بهترین زنان که بر مرکب‌ها سوار شده‌اند(وبه خانه شوهر رفته اند )، زنان قریش هستند؛ مهربان‌ترین برای شوهران خود."

[رقم الحدیث الکلی: 24969 - رقم الحدیث الباب: 5]

24969- 5- ⁽¹⁾الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الطُّوسِیُّ فِی الْأَمَالِی عَنْ أَبِیهِ عَنِ الْمُفِیدِ عَنِ ابْنِ الصَّلْتِ عَنِ ابْنِ عُقْدَةَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ الْعَلَوِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ عُبَیْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِیٍّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ ع عَنِ النَّبِیِّ ص قَالَ: کُلُّ نَسَبٍ وَ صِهْرٍ مُنْقَطِعٌ یَوْمَ الْقِیَامَةِ إِلَّا سَبَبِی وَ نَسَبِی.

ترجمه:

عبیدالله بن علی از امام رضا (علیه‌السلام) از پدرانش از پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) نقل می‌کند: "هر نسب و خویشاوندی در روز قیامت قطع می‌شود مگر نسب و خویشاوندی من."

9- بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ الزَّوْجَةِ الصَّالِحَةِ الْمُطِیعَةِ الْحَافِظَةِ لِنَفْسِهَا وَ مَالِ زَوْجِهَا

اشارة

⁽²⁾9 بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ الزَّوْجَةِ الصَّالِحَةِ الْمُطِیعَةِ الْحَافِظَةِ لِنَفْسِهَا وَ مَالِ زَوْجِهَا

ترجمه:

باب مستحب بودن انتخاب همسر صالح، مطیع و حافظ نفس خود و مال شوهرش.

[رقم الحدیث الکلی: 24970 - رقم الحدیث الباب: 1]

24970- 1- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: ثَلَاثَةُ أَشْیَاءَ لَا یُحَاسَبُ عَلَیْهِنَّ الْمُؤْمِنُ طَعَامٌ یَأْکُلُهُ وَ ثَوْبٌ یَلْبَسُهُ وَ زَوْجَةٌ صَالِحَةٌ تُعَاوِنُهُ وَ یُحْصِنُ بِهَا فَرْجَهُ.

ترجمه:

حلبی از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "سه چیز است که مؤمن برای آن‌ها محاسبه نمی‌شود: غذایی که می‌خورد، لباسی که می‌پوشد، و همسر صالحی که به او کمک می‌کند و با او پاکدامنی می‌ورزد."

[رقم الحدیث الکلی: 24971 - رقم الحدیث الباب: 2]

24971- 2- ⁽⁴⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ عَمِّهِ یَعْقُوبَ الْأَحْمَرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: أَتَی رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ ص یَسْتَأْمِرُهُ فِی النِّکَاحِ فَقَالَ نَعَمْ انْکِحْ وَ عَلَیْکَ بِذَوَاتِ الدِّینِ تَرِبَتْ یَدَاکَ وَ قَالَ إِنَّمَا مَثَلُ الْمَرْأَةِ الصَّالِحَةِ مَثَلُ الْغُرَابِ الْأَعْصَمِ الَّذِی لَا یَکَادُ یُقْدَرُ عَلَیْهِ قَالَ وَ مَا الْغُرَابُ الْأَعْصَمُ قَالَ الْأَبْیَضُ إِحْدَی رِجْلَیْهِ.

وَ

رَوَاهُ الْکُلَیْنِیُّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْعَاصِمِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ نَحْوَهُ وَ تَرَکَ صَدْرَهُ إِلَی قَوْلِهِ تَرِبَتْ یَدَاکَ ⁽⁵⁾

ترجمه:

محمد بن مسلم از امام ابوجعفر (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "مردی نزد رسول الله (صلی‌الله علیه و آله) آمد و از او در مورد ازدواج مشورت خواست. پیامبر فرمود: بله، ازدواج کن و بر تو باد به زنان دیندار. سپس فرمود: مثل زن صالحه مثل کلاغ اعصم است که به سختی می‌توان آن را یافت." پرسیدند: "کلاغ اعصم چیست؟" فرمود: "کلاغی که یکی از پاهایش سفید است."

[رقم الحدیث الکلی: 24972 - رقم الحدیث الباب: 3]

24972- 3- ⁽¹⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ جَمِیلِ بْنِ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: خَیْرُ نِسَائِکُمُ الَّتِی إِنْ غَضِبَتْ أَوْ أَغْضَبَتْ قَالَتْ لِزَوْجِهَا یَدِی فِی یَدِکَ لَا أَکْتَحِلُ بِغُمْضٍ حَتَّی تَرْضَی عَنِّی قَالَ وَ کَانَ النَّبِیُّ ص یَقُولُ فِی دُعَائِهِ اللَّهُمَّ إِنِّی أَعُوذُ بِکَ مِنْ وَلَدٍ یَکُونُ عَلَیَّ رَبّاً وَ مِنْ مَالٍ یَکُونُ عَلَیَّ ضَیَاعاً وَ مِنْ زَوْجَةٍ تُشَیِّبُنِی قَبْلَ أَوَانِ مَشِیبِی وَ مِنْ خَلِیلٍ مَاکِرٍ الْحَدِیثَ ⁽²⁾.

ترجمه:

جمیل بن درّاج از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "بهترین زنان شما آن‌هایی هستند که اگر خشمگین شوند یا خشم شوهرشان را برانگیزند، به شوهر خود بگویند: دست من در دست توست و تا از من راضی نشوی، نمی‌خوابم." همچنین پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) در دعای خود می‌گفت: "اللهم انی اعوذ بک من ولد یکون علیّ ربّاً و من مال یکون علیّ ضیاعاً و من زوجة تشیبنی قبل أوان مشیبی و من خلیل ماکر الحدیث."

[رقم الحدیث الکلی: 24973 - رقم الحدیث الباب: 4]

24973- 4- ⁽³⁾وَرَّامُ بْنُ أَبِی فِرَاسٍ فِی کِتَابِهِ قَالَ: قَالَ ع مَا أُعْطِیَ أَحَدٌ شَیْئاً خَیْراً مِنِ امْرَأَةٍ صَالِحَةٍ إِذَا رَآهَا سَرَّتْهُ وَ إِذَا أَقْسَمَ عَلَیْهَا أَبَرَّتْهُ وَ إِذَا غَابَ عَنْهَا حَفِظَتْهُ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

ورّام بن ابی فراس در کتابش نقل می‌کند که امام (علیه‌السلام) فرمود: "هیچ‌کس چیزی بهتر از زن صالحه‌ای که وقتی او را می‌بیند، خوشحال می‌شود، و اگر به او قسم دهد، قبول می‌کند، و وقتی از او دور است، او را محافظت می‌کند، داده نشده است."

[رقم الحدیث الکلی: 24974 - رقم الحدیث الباب: 5]

24974- 5- ⁽⁵⁾قَالَ وَ قَالَ ع إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ عَبْدَهُ الْفَقِیرَ الْمُتَعَفِّفَ ذَا الْعِیَالِ.

ترجمه:

امام (علیه‌السلام) فرمود: "خداوند بنده فقیر، پاکدامن و دارای خانواده را دوست دارد."

[رقم الحدیث الکلی: 24975 - رقم الحدیث الباب: 6]

24975- 6- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَبِی الْحَسَنِ عَلِیِّ بْنِ مُوسَی الرِّضَا ع قَالَ: مَا أَفَادَ عَبْدٌ فَائِدَةً خَیْراً مِنْ زَوْجَةٍ صَالِحَةٍ إِذَا رَآهَا سَرَّتْهُ وَ إِذَا غَابَ عَنْهَا حَفِظَتْهُ فِی نَفْسِهَا وَ مَالِهِ.

ترجمه:

صفوان بن یحیی از امام ابوالحسن علی بن موسی الرضا (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "هیچ بنده‌ای نعمتی بهتر از همسر صالحه‌ای که وقتی او را می‌بیند، خوشحال می‌شود و هنگامی که از او دور است، او را در نفس خود و مالش حفظ می‌کند، نیافته است."

[رقم الحدیث الکلی: 24976 - رقم الحدیث الباب: 7]

24976- 7- ⁽⁷⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ حَنَانِ بْنِ سَدِیرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع

قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِنَّ مِنَ الْقِسْمِ الْمُصْلِحِ لِلْمَرْءِ الْمُسْلِمِ أَنْ تَکُونَ لَهُ الْمَرْأَةُ إِذَا نَظَرَ إِلَیْهَا سَرَّتْهُ وَ إِنْ غَابَ عَنْهَا حَفِظَتْهُ وَ إِنْ ⁽¹⁾أَمَرَهَا أَطَاعَتْهُ.

ترجمه:

حنان بن سدیر از پدرش نقل می‌کند که امام ابوجعفر (علیه‌السلام) فرمود: "پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) گفت: از نعمت‌های اصلاح‌گر برای مرد مسلمان، داشتن همسری است که وقتی به او نگاه می‌کند، خوشحال می‌شود و هنگامی که از او دور است، او را محافظت می‌کند و اگر به او دستوری دهد، اطاعت می‌کند."

[رقم الحدیث الکلی: 24977 - رقم الحدیث الباب: 8]

24977- 8- ⁽²⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ بُرَیْدِ بْنِ مُعَاوِیَةَ الْعِجْلِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِذَا أَرَدْتُ أَنْ أَجْمَعَ لِلْمُسْلِمِ خَیْرَ الدُّنْیَا وَ خَیْرَ الْآخِرَةِ جَعَلْتُ لَهُ قَلْباً خَاشِعاً وَ لِسَاناً ذَاکِراً وَ جَسَداً عَلَی الْبَلَاءِ صَابِراً وَ زَوْجَةً مُؤْمِنَةً تَسُرُّهُ إِذَا نَظَرَ إِلَیْهَا وَ تَحْفَظُهُ إِذَا غَابَ عَنْهَا فِی نَفْسِهَا وَ مَالِهِ.

ترجمه:

برید بن معاویه عجلی از امام ابوجعفر (علیه‌السلام) نقل می‌کند که رسول الله (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "خداوند عز و جل فرمود: هنگامی که بخواهم برای مسلمان، بهترین‌های دنیا و آخرت را جمع کنم، به او قلبی خاشع، زبانی ذاکر، بدنی صابر بر بلاها و همسر مؤمنی که وقتی به او نگاه می‌کند، خوشحال می‌شود و وقتی از او دور است، او را در نفس خود و مالش حفظ می‌کند، عطا می‌کنم."

[رقم الحدیث الکلی: 24978 - رقم الحدیث الباب: 9]

24978- 9- ⁽³⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَیْلِ عَنْ سَعْدٍ أَبِی عُمَرَ الْجَلَّابِ ⁽⁴⁾عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع ⁽⁵⁾

قَالَ لِامْرَأَةِ سَعْدٍ هَنِیئاً لَکِ یَا خَنْسَاءُ- فَلَوْ لَمْ یُعْطِکِ اللَّهُ شَیْئاً إِلَّا ابْنَتَکِ أُمَّ الْحُسَیْنِ- لَقَدْ أَعْطَاکِ خَیْراً کَثِیراً إِنَّمَا مَثَلُ الْمَرْأَةِ الصَّالِحَةِ فِی النِّسَاءِ کَمَثَلِ الْغُرَابِ الْأَعْصَمِ فِی الْغِرْبَانِ وَ هُوَ الْأَبْیَضُ إِحْدَی الرِّجْلَیْنِ.

ترجمه:

سعد بن ابی عمر الجلاب از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "به زن سعد، خنساء، گفت: خداوند به تو برکت دهد، ای خنساء. اگر خداوند به تو چیزی نداده باشد جز دخترت، ام‌الحسین، حقیقتاً خداوند به تو خیر زیادی داده است. مثل زن صالحه در میان زنان مانند کلاغ اعصم در میان کلاغ‌هاست؛ کلاغی که یکی از پاهایش سفید است.(فوق العاده کمیاب است )"

[رقم الحدیث الکلی: 24979 - رقم الحدیث الباب: 10]

24979- 10- ⁽⁶⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَیْمُونٍ الْقَدَّاحِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ آبَائِهِ ع قَالَ: قَالَ النَّبِیُّ ص مَا اسْتَفَادَ امْرُؤٌ

مُسْلِمٌ فَائِدَةً بَعْدَ الْإِسْلَامِ- أَفْضَلَ مِنْ زَوْجَةٍ مُسْلِمَةٍ تَسُرُّهُ إِذَا نَظَرَ إِلَیْهَا وَ تُطِیعُهُ إِذَا أَمَرَهَا وَ تَحْفَظُهُ إِذَا غَابَ عَنْهَا فِی نَفْسِهَا وَ مَالِهِ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽¹⁾

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ مُرْسَلًا ⁽²⁾

وَ کَذَا الْمُفِیدُ فِی الْمُقْنِعَةِ ⁽³⁾

وَ الْمُحَقِّقُ فِی الشَّرَائِعِ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

عبدالله بن میمون قداح از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) از پدرانش نقل می‌کند که فرمود: "پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) گفت: هیچ بهره‌ای بهتر از همسر مسلمان نصیب مؤمن نمی‌شود؛ همسری که وقتی به او نگاه می‌کند، خوشحال می‌شود، زمانی که به او دستوری می‌دهد، اطاعت می‌کند و وقتی از او دور است، او را در نفس خود و مالش حفظ می‌کند.

[رقم الحدیث الکلی: 24980 - رقم الحدیث الباب: 11]

24980- 11- ⁽⁵⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَفْصِ بْنِ الْبَخْتَرِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مَثَلُ الْمَرْأَةِ الْمُؤْمِنَةِ مَثَلُ الشَّامَةِ فِی الثَّوْرِ الْأَسْوَدِ.

ترجمه:

حفص بن بختری از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "مثل زن مؤمنه مثل خال در پیشانی گاو سیاه است."

[رقم الحدیث الکلی: 24981 - رقم الحدیث الباب: 12]

24981- 12- ⁽⁶⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مِنْ سَعَادَةِ الْمَرْءِ الزَّوْجَةُ الصَّالِحَةُ.

ترجمه:

سکونی از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که رسول الله (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "یکی از جنبه‌های خوشبختی مرد، داشتن همسر صالحه است."

[رقم الحدیث الکلی: 24982 - رقم الحدیث الباب: 13]

24982- 13- ⁽⁷⁾وَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ الْعَبَّاسِ عَنْ سَعِیدِ ⁽⁸⁾بْنِ جَنَاحٍ عَنْ مَطَرٍ مَوْلَی مَعْنٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: ثَلَاثَةٌ لِلْمُؤْمِنِ فِیهَا رَاحَةٌ دَارٌ وَاسِعَةٌ تُوَارِی عَوْرَتَهُ وَ سُوءَ

حَالِهِ مِنَ النَّاسِ وَ امْرَأَةٌ صَالِحَةٌ تُعِینُهُ عَلَی أَمْرِ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ وَ ابْنَةٌ یُخْرِجُهَا إِمَّا بِمَوْتٍ أَوْ بِتَزْوِیجٍ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽¹⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽²⁾.

ترجمه:

مطر مولی معن از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "سه چیز است که برای مؤمن در آن‌ها آرامش وجود دارد: خانه‌ای وسیع که عیب‌های او را بپوشاند و از سوءحال او در میان مردم جلوگیری کند، همسر صالحه‌ای که به او در امور دنیا و آخرت کمک کند، و دختری که با مرگ یا ازدواج از او جدا شود."

10- بَابُ کَرَاهَةِ تَرْکِ التَّزْوِیجِ مَخَافَةَ الْعَیْلَةِ

اشارة

⁽³⁾10 بَابُ کَرَاهَةِ تَرْکِ التَّزْوِیجِ مَخَافَةَ الْعَیْلَةِ

ترجمه:

این بخش (باب10 با4 روایت) به بیان ناپسندی ترک ازدواج به خاطر ترس از فقر می‌پردازد

[رقم الحدیث الکلی: 24983 - رقم الحدیث الباب: 1]

24983- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ حَرِیزٍ عَنْ وَلِیدِ بْنِ صَبِیحٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مَنْ تَرَکَ التَّزْوِیجَ مَخَافَةَ الْعَیْلَةِ فَقَدْ أَسَاءَ بِاللَّهِ الظَّنَّ.

ترجمه:

ولید بن صبیح از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "کسی که به خاطر ترس از فقر ازدواج را ترک کند، به خداوند بدگمان شده است.

[رقم الحدیث الکلی: 24984 - رقم الحدیث الباب: 2]

24984- 2- ⁽⁵⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْجَامُورَانِیِّ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یُوسُفَ التَّمِیمِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ تَرَکَ التَّزْوِیجَ مَخَافَةَ الْعَیْلَةِ فَقَدْ سَاءَ ظَنُّهُ بِاللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یَقُولُ إِنْ یَکُونُوا فُقَراءَ یُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ ⁽⁶⁾.

مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَرِیزٍ عَنِ الْوَلِیدِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ مَخَافَةَ الْفَقْرِ ⁽⁷⁾

ترجمه:

محمد بن جعفر از پدرش از پدرانش نقل می‌کند که فرمود: "پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) گفت: کسی که به خاطر ترس از فقر ازدواج را ترک کند، به خداوند عز و جل بدگمان شده است. خداوند عز و جل می‌فرماید: 'اگر فقیر باشند، خداوند از فضل خود ایشان را بی‌نیاز می‌کند.' (سوره نور، آیه 32)."

[رقم الحدیث الکلی: 24985 - رقم الحدیث الباب: 3]

24985- 3- ⁽¹⁾قَالَ وَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص اتَّخِذُوا الْأَهْلَ فَإِنَّهُ أَرْزَقُ لَکُمْ.

ترجمه:

پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "خانواده‌ای داشته باشید، زیرا این برای شما پر برکت‌تر است."

[رقم الحدیث الکلی: 24986 - رقم الحدیث الباب: 4]

24986- 4- ⁽²⁾قَالَ وَ قَالَ النَّبِیُّ ص مَنْ سَرَّهُ أَنْ یَلْقَی اللَّهَ طَاهِراً مُطَهَّراً فَلْیَلْقَهُ بِزَوْجَةٍ وَ مَنْ تَرَکَ التَّزْوِیجَ مَخَافَةَ الْعَیْلَةِ فَقَدْ أَسَاءَ الظَّنَّ بِاللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽³⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "کسی که خوشحال شود از اینکه خداوند را در حالی که پاک و مطهر است ملاقات کند، باید با همسر باشد(ازدواج کند). و کسی که به خاطر ترس از فقر ازدواج را ترک کند، به خداوند عز و جل بدگمان شده است."

11- بَابُ اسْتِحْبَابِ التَّزْوِیجِ وَ لَوْ عِنْدَ الِاحْتِیَاجِ وَ الْفَقْرِ

اشارة

⁽⁵⁾11 بَابُ اسْتِحْبَابِ التَّزْوِیجِ وَ لَوْ عِنْدَ الِاحْتِیَاجِ وَ الْفَقْرِ

ترجمه:

باب مستحب بودن ازدواج، حتی در شرایط نیازمندی و فقر.

[رقم الحدیث الکلی: 24987 - رقم الحدیث الباب: 1]

24987- 1- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ وَ عَبْدِ اللَّهِ ابْنَیْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَی النَّبِیِّ ص فَشَکَا إِلَیْهِ الْحَاجَةَ فَقَالَ تَزَوَّجْ فَتَزَوَّجَ فَوُسِّعَ عَلَیْهِ.

ترجمه:

هشام بن سالم از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "مردی نزد پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) آمد و نیاز خود را به او شکایت کرد. پیامبر فرمود: ازدواج کن. او ازدواج کرد و به برکت آن،(رزق) بر او گسترده شد."

[رقم الحدیث الکلی: 24988 - رقم الحدیث الباب: 2]

24988- 2- ⁽⁷⁾وَ عَنْ أَبِی عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لْیَسْتَعْفِفِ الَّذِینَ لا یَجِدُونَ نِکاحاً حَتَّی یُغْنِیَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ ⁽⁸⁾قَالَ یَتَزَوَّجُوا حَتَّی یُغْنِیَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ.

ترجمه:

معاویه بن وهب از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "در مورد آیه 'وَ لْیَسْتَعْفِفِ الَّذِینَ لا یَجِدُونَ نِکاحاً حَتَّی یُغْنِیَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ' (سوره نور، آیه 33)، گفت: باید ازدواج کنند تا خداوند از فضل خود آنان را بی‌نیاز کند."

[رقم الحدیث الکلی: 24989 - رقم الحدیث الباب: 3]

24989- 3- ⁽¹⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ ⁽²⁾عَنْ صَالِحِ بْنِ السِّنْدِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بَشِیرٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: أَتَی رَسُولَ اللَّهِ ص شَابٌّ مِنَ الْأَنْصَارِ- فَشَکَا إِلَیْهِ الْحَاجَةَ فَقَالَ لَهُ تَزَوَّجْ فَقَالَ الشَّابُّ إِنِّی لَأَسْتَحْیِی أَنْ أَعُودَ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ ص- فَلَحِقَهُ رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ فَقَالَ إِنَّ لِی بِنْتاً وَسِیمَةً فَزَوَّجَهَا إِیَّاهُ قَالَ فَوَسَّعَ اللَّهُ عَلَیْهِ فَأَتَی الشَّابُّ النَّبِیَّ ع فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص یَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ عَلَیْکُمْ بِالْبَاهِ.

ترجمه:

ابی بصیر از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "جوانی از انصار نزد پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) آمد و نیاز خود را به او شکایت کرد. پیامبر به او فرمود: ازدواج کن. جوان گفت: من خجالت می‌کشم دوباره نزد پیامبر بیایم. مردی از انصار نزد او آمد و گفت: من دختری زیبا دارم، او را به تو تزویج می‌کنم. سپس خداوند به برکت این ازدواج بر او گشایش آورد. جوان نزد پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) آمد و این را به او خبر داد. پیامبر فرمود: ای گروه جوانان، بر شما باد ازدواج."

[رقم الحدیث الکلی: 24990 - رقم الحدیث الباب: 4]

24990- 4- ⁽³⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْجَامُورَانِیِّ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنِ الْمُؤْمِنِ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع الْحَدِیثُ الَّذِی یَرْوِیهِ ⁽⁴⁾النَّاسُ حَقٌّ أَنَّ رَجُلًا أَتَی النَّبِیَّ ص فَشَکَا إِلَیْهِ الْحَاجَةَ فَأَمَرَهُ بِالتَّزْوِیجِ فَفَعَلَ ثُمَّ أَتَاهُ فَشَکَا إِلَیْهِ الْحَاجَةَ فَأَمَرَهُ بِالتَّزْوِیجِ حَتَّی أَمَرَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع هُوَ حَقٌّ ثُمَّ قَالَ الرِّزْقُ مَعَ النِّسَاءِ وَ الْعِیَالِ.

ترجمه:

اسحاق بن عمار نقل می‌کند که به امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) گفت: "آیا حدیثی که مردم نقل می‌کنند، صحیح است که مردی نزد پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) آمد و نیاز خود را به او شکایت کرد. پیامبر به او فرمود: ازدواج کن. او این کار را انجام داد و سپس دوباره نزد پیامبر آمد و نیاز خود را شکایت کرد. پیامبر به او فرمود: ازدواج کن. این کار را سه مرتبه انجام داد. امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) فرمود: بله، این حدیث صحیح است. سپس فرمود: 'رزق با زنان و فرزندان است.'"

[رقم الحدیث الکلی: 24991 - رقم الحدیث الباب: 5]

24991- 5- ⁽⁵⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ حَمْدَوَیْهِ بْنِ عِمْرَانَ عَنِ ابْنِ أَبِی لَیْلَی عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَیْدٍ قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَشَکَا إِلَیْهِ الْحَاجَةَ فَأَمَرَهُ بِالتَّزْوِیجِ قَالَ فَاشْتَدَّتْ بِهِ الْحَاجَةُ فَأَتَی أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع فَسَأَلَهُ عَنْ حَالِهِ فَقَالَ لَهُ اشْتَدَّتْ بِیَ الْحَاجَةُ قَالَ فَفَارِقْ ثُمَّ أَتَاهُ فَسَأَلَهُ عَنْ حَالِهِ فَقَالَ أَثْرَیْتُ وَ حَسُنَ حَالِی فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنِّی أَمَرْتُکَ بِأَمْرَیْنِ أَمَرَ اللَّهُ بِهِمَا قَالَ

اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَنْکِحُوا الْأَیامی مِنْکُمْ- إِلَی قَوْلِهِ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِیمٌ ⁽¹⁾وَ قَالَ إِنْ یَتَفَرَّقا یُغْنِ اللَّهُ کُلًّا مِنْ سَعَتِهِ ⁽²⁾.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽³⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

عاصم بن حمید نقل می‌کند که گفت: "نزد امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) بودم که مردی نزد او آمد و نیاز خود را شکایت کرد. امام به او فرمود: ازدواج کن. نیاز او شدیدتر شد و دوباره نزد امام آمد و حال خود را بازگو کرد. امام فرمود: طلاق بده. سپس دوباره نزد امام آمد و گفت حالم خوب شده و ثروتمند شدم . امام فرمود: من به تو دو کاری را گفتم که خداوند به آن‌ها امر کرده است. خداوند عز و جل فرمود: 'و زنان بی‌شوهر و مردان بی‌زن از خود را به ازدواج درآورید' و فرمود: 'اگر از هم جدا شوند، خداوند هر یک را از فضل خود بی‌نیاز می‌کند.' (سوره نور، آیه 32 و سوره نساء، آیه 130)."

12- بَابُ اسْتِحْبَابِ السَّعْیِ فِی التَّزْوِیجِ وَ الشَّفَاعَةِ فِیهِ وَ عَدَمِ جَوَازِ السَّعْیِ فِی تَفْرِیقٍ بَیْنِ الزَّوْجَیْنِ وَ الْإِفْسَادِ بَیْنَهُمَا

اشارة

⁽⁵⁾12 بَابُ اسْتِحْبَابِ السَّعْیِ فِی التَّزْوِیجِ وَ الشَّفَاعَةِ فِیهِ وَ عَدَمِ جَوَازِ السَّعْیِ فِی تَفْرِیقٍ بَیْنِ الزَّوْجَیْنِ وَ الْإِفْسَادِ بَیْنَهُمَا

ترجمه:

باب مستحب بودن تلاش برای ازدواج و شفاعت در آن و عدم جواز تلاش برای جدایی بین زوجین و فساد بین آن‌ها

[رقم الحدیث الکلی: 24992 - رقم الحدیث الباب: 1]

24992- 1- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَی عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مَنْ زَوَّجَ أَعْزَباً ⁽⁷⁾کَانَ مِمَّنْ یَنْظُرُ اللَّهُ إِلَیْهِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ.

ترجمه:

سماعه بن مهران از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "کسی که فرد عزب (بی‌همسر) را ازدواج دهد، از کسانی خواهد بود که خداوند در روز قیامت به او نظر می‌کند."

[رقم الحدیث الکلی: 24993 - رقم الحدیث الباب: 2]

24993- 2- ⁽⁸⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع أَفْضَلُ الشَّفَاعَاتِ أَنْ تَشْفَعَ بَیْنَ اثْنَیْنِ فِی نِکَاحٍ حَتَّی یَجْمَعَ اللَّهُ بَیْنَهُمَا.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽⁹⁾

وَ کَذَا الَّذِی قَبْلَهُ.

ترجمه:

سکونی از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که امیر المؤمنین (علیه‌السلام) فرمود: "برترین شفاعت‌ها این است که بین دو نفر در ازدواج شفاعت کنی تا خداوند آنان را به هم برساند."

[رقم الحدیث الکلی: 24994 - رقم الحدیث الباب: 3]

24994- 3- ⁽¹⁰⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ فِی الْخِصَالِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنِ النَّهِیکِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِیهِ

مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ ع قَالَ: ثَلَاثَةٌ یَسْتَظِلُّونَ بِظِلِّ عَرْشِ اللَّهِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ- یَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ رَجُلٌ زَوَّجَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ أَوْ أَخْدَمَهُ أَوْ کَتَمَ لَهُ سِرّاً.

ترجمه:

علی بن جعفر از برادرش موسی بن جعفر (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "سه نفر هستند که در روز قیامت زیر سایه عرش خداوند قرار دارند، روزی که هیچ سایه‌ای جز سایه او نیست: مردی که برادر مسلمانش را ازدواج دهد، یا به او خدمت کند، یا راز او را نگه دارد."

[رقم الحدیث الکلی: 24995 - رقم الحدیث الباب: 4]

24995- 4- ⁽¹⁾وَ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْعَلَوِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَی عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: أَرْبَعَةٌ یَنْظُرُ اللَّهُ إِلَیْهِمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ- مَنْ أَقَالَ نَادِماً أَوْ أَغَاثَ لَهْفَانَ أَوْ أَعْتَقَ نَسَمَةً أَوْ زَوَّجَ عَزَباً.

ترجمه:

سماعه بن مهران از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "چهار نفر هستند که خداوند در روز قیامت به آن‌ها نظر می‌کند: کسی که نادم (پشیمان) را ببخشد، کسی که مضطر را یاری کند، کسی که انسانی را آزاد کند، و کسی که فرد عزب (بی‌همسر) را ازدواج دهد."

[رقم الحدیث الکلی: 24996 - رقم الحدیث الباب: 5]

24996- 5- ⁽²⁾وَ فِی عِقَابِ الْأَعْمَالِ بِسَنَدٍ تَقَدَّمَ ⁽³⁾فِی عِیَادَةِ الْمَرِیضِ عَنِ النَّبِیِّ ص فِی حَدِیثٍ قَالَ: وَ مَنْ عَمِلَ فِی تَزْوِیجٍ بَیْنَ مُؤْمِنَیْنِ حَتَّی یَجْمَعَ بَیْنَهُمَا زَوَّجَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَلْفَ امْرَأَةٍ مِنَ الْحُورِ الْعِینِ کُلُّ امْرَأَةٍ فِی قَصْرٍ مِنْ دُرٍّ وَ یَاقُوتٍ وَ کَانَ لَهُ بِکُلِّ خُطْوَةٍ خَطَاهَا أَوْ بِکُلِّ کَلِمَةٍ تَکَلَّمَ بِهَا فِی ذَلِکَ عَمَلُ سَنَةٍ قِیَامٍ لَیْلُهَا وَ صِیَامٍ نَهَارُهَا وَ مَنْ عَمِلَ فِی فُرْقَةٍ بَیْنَ امْرَأَةٍ وَ زَوْجِهَا کَانَ عَلَیْهِ غَضَبُ اللَّهِ وَ لَعْنَتُهُ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ وَ کَانَ حَقّاً عَلَی اللَّهِ أَنْ یَرْضَخَهُ بِأَلْفِ صَخْرَةٍ مِنْ نَارٍ وَ مَنْ مَشَی فِی فَسَادِ مَا بَیْنَهُمَا وَ لَمْ یُفَرِّقْ کَانَ فِی سَخَطِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَعْنَتِهِ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ وَ حَرَّمَ (اللَّهُ عَلَیْهِ) ⁽⁴⁾النَّظَرَ إِلَی وَجْهِهِ.

ترجمه:

پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) در حدیثی فرمود: "و کسی که در ازدواج بین دو مؤمن فعالیت کند تا آنان را به هم برساند، خداوند عز و جل او را با هزار زن از حورالعین که هر یک در قصری از در و یاقوت است، تزویج می‌کند. و هر گامی که بردارد یا هر کلمه‌ای که در این باره بگوید، عمل یک سال شب‌زنده‌داری و روزه‌داری به او داده می‌شود. و کسی که در جدایی بین زن و شوهر فعالیت کند، غضب و لعنت خداوند بر او در دنیا و آخرت خواهد بود و بر خداوند است که او را با هزار سنگ آتشین عقوبت دهد. و کسی که در فساد بین آنان قدم بردارد و آنان را جدا نکند، در غضب و لعنت خداوند در دنیا و آخرت خواهد بود و خداوند نگاه به چهره او را حرام می‌کند."

[رقم الحدیث الکلی: 24997 - رقم الحدیث الباب: 6]

24997- 6- ⁽⁵⁾عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْحَمِیدِ عَنْ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ سَالِمٍ قَالَ: بَعَثَنِی أَبُو الْحَسَنِ مُوسَی ع إِلَی عَمَّتِهِ یَسْأَلُهَا شَیْئاً کَانَ لَهَا تُعِینُ بِهِ مُحَمَّدَ بْنَ جَعْفَرٍ فِی

صَدَاقِهِ فَلَمَّا قَرَأَتِ الْکِتَابَ أَعْطَتْنِیهِ فَإِذَا فِیهِ إِنَّ لِلَّهِ ظِلًّا یَوْمَ الْقِیَامَةِ لَا یَسْتَظِلُّ تَحْتَهُ إِلَّا نَبِیٌّ أَوْ وَصِیُّ نَبِیٍّ أَوْ عَبْدٌ أَعْتَقَ عَبْداً مُؤْمِناً أَوْ عَبْدٌ قَضَی مَغْرَمَ مُؤْمِنٍ أَوْ مُؤْمِنٌ کَفَّ أَیِّمَةَ مُؤْمِنٍ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽¹⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽²⁾.

ترجمه:

حسن بن سالم نقل می‌کند که امام ابوالحسن موسی (علیه‌السلام) او را نزد عمه‌اش فرستاد تا از او چیزی را درخواست کند که به محمد بن جعفر در مهریه‌اش کمک کند. وقتی عمه‌اش نامه را خواند، به او داد و در آن نوشته بود: "برای خداوند سایه‌ای است در روز قیامت که فقط پیامبر، وصی پیامبر، بنده‌ای که بنده مؤمنی را آزاد کرده، بنده‌ای که بدهی مؤمنی را پرداخت کرده، یا مؤمنی که به سرپرستی مؤمن نیازمند پرداخته، در آن سایه قرار می‌گیرند."

13- بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ الزَّوْجَةِ الْکَرِیمَةِ الْأَصْلِ الْمَحْمُودَةِ الصِّفَاتِ وَ تَزْوِیجِ الْأَکْفَاءِ وَ التَّزْوِیجِ فِیهِمْ‌

اشارة

⁽³⁾13 بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ الزَّوْجَةِ الْکَرِیمَةِ الْأَصْلِ الْمَحْمُودَةِ الصِّفَاتِ وَ تَزْوِیجِ الْأَکْفَاءِ وَ التَّزْوِیجِ فِیهِمْ

ترجمه:

باب مستحب بودن انتخاب همسر اصیل و دارای صفات پسندیده و تزویج به افراد هم شأن و ازدواج در میان آن‌ها.

[رقم الحدیث الکلی: 24998 - رقم الحدیث الباب: 1]

24998- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَی عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْکَانَ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ إِنَّمَا الْمَرْأَةُ قِلَادَةٌ فَانْظُرْ إِلَی مَا تُقَلِّدُهُ قَالَ وَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ لَیْسَ لِلْمَرْأَةِ خَطَرٌ لَا لِصَالِحَتِهِنَّ وَ لَا لِطَالِحَتِهِنَّ أَمَّا صَالِحَتُهُنَّ فَلَیْسَ خَطَرُهَا الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ بَلْ هِیَ خَیْرٌ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ أَمَّا طَالِحَتُهُنَّ فَلَیْسَ التُّرَابُ خَطَرَهَا بَلِ التُّرَابُ خَیْرٌ مِنْهَا.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ ⁽⁵⁾بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ ⁽⁶⁾عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ یُوسُفَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَی.

ترجمه:

عبدالله بن مسکان از برخی از اصحابش نقل می‌کند که گفت: "امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) فرمود: زن مانند قلاده‌ای است، پس بنگر به چه کسی قلاده می‌دهی. همچنین شنیدم که فرمود: زن قیمت ندارد ، نه صالحه‌ها و نه طالحه‌ها. اما زن صالحه ارزشش به طلا و نقره نیست، بلکه او از طلا و نقره بهتر است. و اما زن طالحه، ارزش او به خاک نیست، بلکه خاک از او بهتر است."

[رقم الحدیث الکلی: 24999 - رقم الحدیث الباب: 2]

24999- 2- ⁽⁷⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ

السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ النَّبِیُّ ص اخْتَارُوا لِنُطَفِکُمْ فَإِنَّ الْخَالَ أَحَدُ الضَّجِیعَیْنِ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ ⁽¹⁾بِإِسْنَادِهِ (عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ) ⁽²⁾عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَةِ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ أَبِی زِیَادٍ الشَّعِیرِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مِثْلَهُ.

ترجمه:

سکونی از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "برای نطفه‌هایتان (همسر) انتخاب کنید، زیرا دایی یکی از دو همسر است."

[رقم الحدیث الکلی: 25000 - رقم الحدیث الباب: 3]

25000- 3- ⁽³⁾وَ بِإِسْنَادِهِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص أَنْکِحُوا الْأَکْفَاءَ وَ انْکِحُوا فِیهِمْ وَ اخْتَارُوا لِنُطَفِکُمْ.

ترجمه:

پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "افراد هم شآن را به ازدواج درآورید و در میان آنان ازدواج کنید و برای نطفه‌هایتان (همسر) انتخاب کنید."

[رقم الحدیث الکلی: 25001 - رقم الحدیث الباب: 4]

25001- 4- ⁽⁴⁾وَ بِإِسْنَادِهِ قَالَ: قَامَ النَّبِیُّ ص خَطِیباً فَقَالَ أَیُّهَا النَّاسُ إِیَّاکُمْ وَ خَضْرَاءَ الدِّمَنِ قِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ ص وَ مَا خَضْرَاءُ الدِّمَنِ ⁽⁵⁾قَالَ الْمَرْأَةُ الْحَسْنَاءُ فِی مَنْبِتِ السَّوْءِ.

وَ رَوَی الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ مِثْلَهُ ⁽⁶⁾وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ مُرْسَلًا ⁽⁷⁾

وَ رَوَاهُ فِی الْمُقْنِعِ أَیْضاً مُرْسَلًا ⁽⁸⁾

وَ کَذَا الْمُفِیدُ فِی الْمُقْنِعَةِ ⁽⁹⁾

وَ الرَّضِیُّ فِی الْمَجَازَاتِ النَّبَوِیَّةِ ⁽¹⁾.

ترجمه:

پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) خطبه‌ای ایراد کرد و فرمود: "ای مردم، از خضراء الدمن (سبزه‌های روی تپه‌ی زباله) بپرهیزید." گفته شد: "ای رسول خدا، خضراء الدمن چیست؟" فرمود: "زن زیبا در محیط(خانواده) بد (بزرگ شده باشد )."

[رقم الحدیث الکلی: 25002 - رقم الحدیث الباب: 5]

25002- 5- ⁽²⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُسْلِمٍ عَنِ الثُّمَالِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص النَّاجِی مِنَ الرِّجَالِ قَلِیلٌ وَ مِنَ النِّسَاءِ أَقَلُّ وَ أَقَلُّ قِیلَ وَ لِمَ قَالَ لِأَنَّهُنَّ کَافِرَاتُ الْغَضَبِ مُؤْمِنَاتُ الرِّضَا.

ترجمه:

ثمالی از امام ابوجعفر (علیه‌السلام) نقل می‌کند که پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "نجات یافتگان از میان مردان اندک‌اند و از میان زنان کمتر و کمتر." گفته شد: "چرا؟" فرمود: "زیرا آن‌ها (زنان) در زمان خشم ناسپاس و در زمان رضایت مؤمن هستند.(درصد رضایت مندی آنها بسیار کم است )"

[رقم الحدیث الکلی: 25003 - رقم الحدیث الباب: 6]

25003- 6- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ یَحْیَی بْنِ عِمْرَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: الشَّجَاعَةُ فِی أَهْلِ خُرَاسَانَ وَ الْبَاهُ فِی أَهْلِ بَرْبَرٍ- وَ السَّخَاءُ وَ الْحَسَدُ فِی الْعَرَبِ فَتَخَیَّرُوا لِنُطَفِکُمْ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁴⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁵⁾.

ترجمه:

یحیی بن عمران از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "شجاعت در میان اهل خراسان است، توانمندی(جنسی) در میان اهل بربر، و سخاوت و حسادت در میان عرب‌ها. بنابراین برای نطفه‌هایتان (همسر) انتخاب کنید."

14- بَابُ اسْتِحْبَابِ تَزْوِیجِ الْمَرْأَةِ لِدِینِهَا وَ صَلَاحِهَا وَ لِلَّهِ وَ لِصِلَةِ الرَّحِمِ وَ کَرَاهَةِ تَزْوِیجِهَا لِمَالِهَا أَوْ جَمَالِهَا أَوْ لِلْفَخْرِ وَ الرِّیَاءِ

اشارة

⁽⁶⁾14 بَابُ اسْتِحْبَابِ تَزْوِیجِ الْمَرْأَةِ لِدِینِهَا وَ صَلَاحِهَا وَ لِلَّهِ وَ لِصِلَةِ الرَّحِمِ وَ کَرَاهَةِ تَزْوِیجِهَا لِمَالِهَا أَوْ جَمَالِهَا أَوْ لِلْفَخْرِ وَ الرِّیَاءِ

ترجمه:

ترجمه تحت اللفظی:

باب مستحب بودن تزویج زن به خاطر دین و صلاح او و به خاطر خدا و صله رحم و کراهت تزویج او به خاطر مال، جمال، فخر و ریا.

[رقم الحدیث الکلی: 25004 - رقم الحدیث الباب: 1]

25004- 1- ⁽⁷⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ

لِجَمَالِهَا أَوْ لِمَالِهَا وُکِّلَ إِلَی ذَلِکَ وَ إِذَا تَزَوَّجَهَا لِدِینِهَا رَزَقَهُ اللَّهُ الْمَالَ وَ الْجَمَالَ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ هِشَامِ بْنِ الْحَکَمِ ⁽¹⁾

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ مِثْلَهُ ⁽²⁾.

ترجمه:

هشام بن حکم از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "اگر مردی به خاطر زیبایی یا مال زن ازدواج کند، به همان سپرده می‌شود. اما اگر به خاطر دینش ازدواج کند، خداوند به او مال و زیبایی را نیز عطا می‌کند."

[رقم الحدیث الکلی: 25005 - رقم الحدیث الباب: 2]

25005- 2- ⁽³⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ عَمِّهِ یَعْقُوبَ بْنِ سَالِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ: قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع أَتَی رَجُلٌ النَّبِیَّ ص یَسْتَأْمِرُهُ فِی النِّکَاحِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص انْکِحْ وَ عَلَیْکَ بِذَاتِ الدِّینِ تَرِبَتْ ⁽⁴⁾یَدَاکَ.

ترجمه:

محمد بن مسلم نقل می‌کند که امام ابوجعفر (علیه‌السلام) فرمود: "مردی نزد پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) آمد تا از او در مورد ازدواج مشورت بگیرد. پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: ازدواج کن و بر تو باد که با زنی که دین‌دار است ازدواج کنی، دستت به خاک برسد (کنایه از اینکه در غیر این صورت زیان خواهی دید)."

[رقم الحدیث الکلی: 25006 - رقم الحدیث الباب: 3]

25006- 3- ⁽⁵⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ بُنْدَارَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ النَّضْرِ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ مَنْ تَزَوَّجَ امْرَأَةً یُرِیدُ مَالَهَا أَلْجَأَهُ اللَّهُ إِلَی ذَلِکَ الْمَالِ.

ترجمه:

اسحاق بن عمار نقل می‌کند که شنیدم امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) می‌فرماید: "کسی که با زنی به خاطر مالش ازدواج کند، خداوند او را به همان مال واگذار می‌کند."

[رقم الحدیث الکلی: 25007 - رقم الحدیث الباب: 4]

25007- 4- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زُرَارَةَ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ بُرَیْدٍ الْعِجْلِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ تَزَوَّجَ امْرَأَةً لَا یَتَزَوَّجُهَا إِلَّا لِجَمَالِهَا لَمْ یَرَ فِیهَا مَا یُحِبُّ وَ مَنْ تَزَوَّجَهَا لِمَالِهَا لَا یَتَزَوَّجُهَا إِلَّا لَهُ وَکَلَهُ اللَّهُ إِلَیْهِ فَعَلَیْکُمْ بِذَاتِ الدِّینِ.

ترجمه:

برید العجلی از امام ابوجعفر (علیه‌السلام) نقل می‌کند که پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "کسی که با زنی ازدواج کند و تنها دلیل ازدواجش زیبایی او باشد، در او چیزی که دوست داشته باشد نخواهد دید. و کسی که با زنی به خاطر مالش ازدواج کند، خداوند او را به همان مال واگذار می‌کند. پس بر شما باد که با زنی که دین‌دار است ازدواج کنید."

[رقم الحدیث الکلی: 14 - رقم الحدیث الباب: 25008]

14- 25008- 5- ⁽¹⁾وَ عَنْهُ عَنْ مُحَمَّدٍ وَ أَحْمَدَ ابْنَیِ الْحَسَنِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ یَعْقُوبَ عَنْ مَرْوَانَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ بُرَیْدٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ حَدَّثَنِی جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِیَّ ص قَالَ: مَنْ تَزَوَّجَ امْرَأَةً لِمَالِهَا وَکَلَهُ اللَّهُ إِلَیْهِ وَ مَنْ تَزَوَّجَهَا لِجَمَالِهَا رَأَی فِیهَا مَا یَکْرَهُ وَ مَنْ تَزَوَّجَهَا لِدِینِهَا جَمَعَ اللَّهُ لَهُ ذَلِکَ.

ترجمه:

برید از امام ابوجعفر (علیه‌السلام) نقل می‌کند که جابر بن عبدالله به او گفت که پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "کسی که با زنی به خاطر مالش ازدواج کند، خداوند او را به همان مال واگذار می‌کند. و کسی که با زنی به خاطر زیبایی‌اش ازدواج کند، در او چیزی را خواهد دید که خوشایند نیست. و کسی که به خاطر دینش ازدواج کند، خداوند همه آن‌ها (مال، زیبایی ) را برای او جمع می‌کند."

[رقم الحدیث الکلی: 25009 - رقم الحدیث الباب: 6]

25009- 6- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ قَالَ: قَالَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ سَیِّدُ الْعَابِدِینَ ع مَنْ تَزَوَّجَ لِلَّهِ وَ لِصِلَةِ الرَّحِمِ تَوَّجَهُ اللَّهُ بِتَاجِ الْمَلِکِ ⁽³⁾.

ترجمه:

محمد بن علی بن حسین نقل می‌کند که علی بن حسین، سید العابدین (علیه‌السلام) فرمود: "کسی که به خاطر خدا و صله رحم ازدواج کند، خداوند او را با تاج پادشاهی تاج‌گذاری می‌کند."

[رقم الحدیث الکلی: 25010 - رقم الحدیث الباب: 7]

25010- 7- ⁽⁴⁾وَ فِی الْخِصَالِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِیِّ عَنْ سِجَادَةَ عَنْ دُرُسْتَ ⁽⁵⁾عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: خَمْسُ خِصَالٍ مَنْ لَمْ (یَکُنْ فِیهِ شَیْ‌ءٌ مِنْهَا لَمْ یَکُنْ) ⁽⁶⁾فِیهِ کَثِیرُ مُسْتَمْتَعٍ أَوَّلُهَا الْوَفَاءُ وَ الثَّانِیَةُ التَّدْبِیرُ وَ الثَّالِثَةُ الْحَیَاءُ وَ الرَّابِعَةُ حُسْنُ الْخُلُقِ وَ الْخَامِسَةُ وَ هِیَ تَجْمَعُ هَذِهِ الْخِصَالَ الْحُرِّیَّةُ وَ قَالَ ع خَمْسُ خِصَالٍ مَنْ فَقَدَ وَاحِدَةً مِنْهُنَّ لَمْ یَزَلْ نَاقِصَ الْعَیْشِ زَائِلَ الْعَقْلِ مَشْغُولَ الْقَلْبِ فَأَوَّلُهَا صِحَّةُ الْبَدَنِ وَ الثَّانِیَةُ الْأَمْنُ وَ الثَّالِثَةُ السَّعَةُ فِی الرِّزْقِ وَ الرَّابِعَةُ الْأَنِیسُ الْمُوَافِقُ قُلْتُ وَ مَا الْأَنِیسُ الْمُوَافِقُ قَالَ الزَّوْجَةُ الصَّالِحَةُ وَ الْوَلَدُ الصَّالِحُ وَ الْجَلِیسُ ⁽⁷⁾الصَّالِحُ

وَ الْخَامِسَةُ وَ هِیَ تَجْمَعُ هَذِهِ الْخِصَالَ الدَّعَةُ.

ترجمه:

ابی خالد سجستانی از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "پنج خصوصیت است که هر که یکی از آن‌ها را نداشته باشد، از زندگی کامل بهره‌مند نخواهد شد: اول وفاداری، دوم تدبیر، سوم حیا، چهارم حسن خلق، و پنجم که این خصوصیات را جمع می‌کند، آزادی است." همچنین فرمود: "پنج خصوصیت است که هر که یکی از آن‌ها را از دست بدهد، همیشه ناقص زندگی می‌کند، عقلش زائل می‌شود و قلبش مشغول خواهد بود: اول سلامت بدن، دوم امنیت، سوم وسعت در رزق، چهارم همدم مناسب." گفتم: "همدم مناسب چیست؟" فرمود: "همسر صالح، فرزند صالح و دوست صالح." و پنجم که این خصوصیات را جمع می‌کند، آرامش است."

[رقم الحدیث الکلی: 25011 - رقم الحدیث الباب: 8]

25011- 8- ⁽¹⁾وَ فِی عِقَابِ الْأَعْمَالِ بِإِسْنَادِهِ السَّابِقِ فِی عِیَادَةِ الْمَرِیضِ ⁽²⁾عَنِ النَّبِیِّ ص أَنَّهُ قَالَ: مَنْ نَکَحَ امْرَأَةً حَلَالًا بِمَالٍ حَلَالٍ غَیْرَ أَنَّهُ أَرَادَ (بِهِ) ⁽³⁾فَخْراً وَ رِیَاءً (وَ سُمْعَةً) ⁽⁴⁾لَمْ یَزِدْهُ اللَّهُ بِذَلِکَ إِلَّا ذُلًّا وَ هَوَاناً وَ أَقَامَهُ ⁽⁵⁾بِقَدْرِ مَا اسْتَمْتَعَ مِنْهَا عَلَی شَفِیرِ جَهَنَّمَ ثُمَّ یَهْوِی بِهِ فِیهَا سَبْعِینَ خَرِیفاً.

ترجمه:

پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "کسی که با زنی به صورت حلال و با مال حلال ازدواج کند، اما هدفش فخر و ریا باشد، خداوند او را جز به ذلت و خواری نمی‌افزاید و به اندازه‌ای که از او بهره‌مند شده، او را بر لبه جهنم قرار می‌دهد و سپس او را به مدت هفتاد سال در آن فرو می‌برد."

[رقم الحدیث الکلی: 25012 - رقم الحدیث الباب: 9]

25012- 9- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَیْنِ الرَّضِیُّ فِی الْمَجَازَاتِ النَّبَوِیَّةِ قَالَ وَ قَالَ ع تُنْکَحُ الْمَرْأَةُ لِمِیسَمِهَا ⁽⁷⁾.

ترجمه:

محمد بن حسین الرضی در "المجازات النبویة" نقل می‌کند که امام (علیه‌السلام) فرمود: "زن به خاطر زیبایها یش به ازدواج در می‌آید.

[رقم الحدیث الکلی: 25013 - رقم الحدیث الباب: 10]

25013- 10- ⁽⁸⁾سَعِیدُ بْنُ هِبَةِ اللَّهِ الرَّاوَنْدِیُّ فِی الْخَرَائِجِ وَ الْجَرَائِحِ عَنِ الْحُسَیْنِ ع أَنَّ رَجُلًا اسْتَشَارَهُ فِی تَزْوِیجِ امْرَأَةٍ فَقَالَ لَا أُحِبُّ ذَلِکَ وَ کَانَتْ کَثِیرَةَ الْمَالِ وَ کَانَ الرَّجُلُ أَیْضاً مُکْثِراً فَخَالَفَ الْحُسَیْنَ ع- وَ تَزَوَّجَ بِهَا فَلَمْ یَلْبَثِ الرَّجُلُ حَتَّی افْتَقَرَ فَقَالَ لَهُ الْحُسَیْنُ ع قَدْ أَشَرْتُ عَلَیْکَ الْآنَ فَخَلِّ سَبِیلَهَا فَإِنَّ اللَّهَ یُعَوِّضُکَ خَیْراً مِنْهَا ثُمَّ قَالَ عَلَیْکَ بِفُلَانَةَ فَتَزَوَّجَهَا فَمَا مَضَی سَنَةٌ حَتَّی کَثُرَ مَالُهُ وَ وَلَدَتْ لَهُ وَ رَأَی مِنْهَا مَا یُحِبُّ.

ترجمه:

سعید بن هبة‌الله راوندی در "الخرائج و الجرائح" نقل می‌کند که امام حسین (علیه‌السلام) فرمود: "مردی از او درباره ازدواج با زنی مشورت گرفت. امام حسین (علیه‌السلام) فرمود که این ازدواج را دوست ندارد، زیرا زن مال زیادی داشت و مرد نیز مال زیادی داشت. اما مرد برخلاف نظر امام حسین (علیه‌السلام) ازدواج کرد و پس از مدت کوتاهی فقیر شد. امام حسین (علیه‌السلام) به او گفت: من به تو مشورت دادم، اکنون او را رها کن که خداوند به تو بهتر از او را عطا می‌کند. سپس به او گفت که با فلان زن ازدواج کند. مرد این کار را کرد و در کمتر از یک سال، مالش زیاد شد و صاحب فرزند شد و از آن زن چیزی دید که دوست داشت."

[رقم الحدیث الکلی: 25014 - رقم الحدیث الباب: 11]

25014- 11- ⁽⁹⁾وَرَّامُ بْنُ أَبِی فِرَاسٍ فِی کِتَابِهِ قَالَ: قَالَ ع مَنْ

تَزَوَّجَ امْرَأَةً لِجَمَالِهَا جَعَلَ اللَّهُ جَمَالَهَا وَبَالًا عَلَیْهِ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی بَعْضِ الْمَقْصُودِ ⁽¹⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽²⁾.

ترجمه:

ورّام بن ابی فراس در کتابش نقل می‌کند که امام (علیه‌السلام) فرمود: "کسی که با زنی به خاطر زیبایی‌اش ازدواج کند، خداوند همان زیبایی را وبال او خواهد کرد."

15- بَابُ کَرَاهَةِ تَزْوِیجِ الْمَرْأَةِ الْعَاقِرِ وَ إِنْ کَانَتْ حَسْنَاءَ ذَاتَ رَحِمٍ وَ دِینٍ‌

اشارة

⁽³⁾15 بَابُ کَرَاهَةِ تَزْوِیجِ الْمَرْأَةِ الْعَاقِرِ وَ إِنْ کَانَتْ حَسْنَاءَ ذَاتَ رَحِمٍ وَ دِینٍ

ترجمه:

باب کراهت تزویج زن عقیم، حتی اگر خوش‌رو، دارای رحم و دیندار باشد.

[رقم الحدیث الکلی: 25015 - رقم الحدیث الباب: 1]

25015- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ ص فَقَالَ یَا نَبِیَّ اللَّهِ إِنَّ لِی ابْنَةَ عَمٍّ لِی قَدْ رَضِیتُ جَمَالَهَا وَ حُسْنَهَا وَ دِینَهَا وَ لَکِنَّهَا عَاقِرٌ فَقَالَ لَا تَزَوَّجْهَا إِنَّ یُوسُفَ بْنَ یَعْقُوبَ لَقِیَ أَخَاهُ فَقَالَ یَا أَخِی کَیْفَ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَزَوَّجَ النِّسَاءَ بَعْدِی فَقَالَ إِنَّ أَبِی أَمَرَنِی فَقَالَ إِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَکُونَ لَکَ ذُرِّیَّةٌ تُثْقِلُ الْأَرْضَ بِالتَّسْبِیحِ فَافْعَلْ قَالَ وَ جَاءَ رَجُلٌ مِنَ الْغَدِ إِلَی النَّبِیِّ ص- فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِکَ فَقَالَ لَهُ تَزَوَّجْ سَوْءَاءَ وَلُوداً فَإِنِّی مُکَاثِرٌ بِکُمُ الْأُمَمَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ قَالَ فَقُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مَا السَّوْءَاءُ قَالَ الْقَبِیحَةُ.

ترجمه:

عبدالله بن سنان از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "مردی نزد پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) آمد و گفت: ای پیامبر خدا، من دخترعمویم را به خاطر زیبایی، خوش‌اندامی و دینش پسندیدم ولی او نازا است." پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "با او ازدواج نکن. یوسف بن یعقوب با برادرش ملاقات کرد و گفت: ای برادر، چگونه توانستی بعد از من با زن‌ها ازدواج کنی؟ پاسخ داد: پدرم به من امر کرد که اگر توانستی فرزندان زیادی داشته باشی که باتسبیح خود زمین را سنگین کنند ، این کار را انجام بده." سپس مردی در روز بعد نزد پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) آمد و همان مسئله را پرسید. پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "با زنی زشت اما فرزندزا ازدواج کن، زیرا من در روز قیامت به خاطر کثرت شمابر امتهای دیگر مباهات می‌کنم."

[رقم الحدیث الکلی: 25016 - رقم الحدیث الباب: 2]

25016- 2- ⁽⁵⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَی عَنْ خَالِدِ بْنِ نَجِیحٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: تَذَاکَرُوا الشُّؤْمَ عِنْدَ أَبِی ع فَقَالَ الشُّؤْمُ فِی ثَلَاثٍ فِی الْمَرْأَةِ وَ الدَّابَّةِ وَ الدَّارِ فَأَمَّا شُؤْمُ الْمَرْأَةِ فَکَثْرَةُ مَهْرِهَا وَ عُقْمُ رَحِمِهَا.

ترجمه:

خالد بن نجیح از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "شومی (نحسی) در سه چیز است: در زن، حیوان و خانه. و اما شومی زن در زیادی مهریه‌اش و نازایی اوست."

[رقم الحدیث الکلی: 25017 - رقم الحدیث الباب: 3]

25017- 3- ⁽¹⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ قَالَ: قَالَ ع اعْلَمُوا أَنَّ السَّوْدَاءَ إِذَا کَانَتْ وَلُوداً أَحَبُّ إِلَیَّ مِنَ الْحَسْنَاءِ الْعَاقِرِ.

أَقُولُ: تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽²⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽³⁾.

ترجمه:

محمد بن علی بن حسین نقل می‌کند که امام (علیه‌السلام) فرمود: "بدانید که زن سیاه‌پوست اگر ولود (فرزندزا) باشد، نزد من محبوب‌تر از زن زیبا اما نازا است."

16- بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ الْوَلُودِ لِلتَّزْوِیجِ وَ إِنْ لَمْ تَکُنْ حَسْنَاءَ

اشارة

⁽⁴⁾16 بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ الْوَلُودِ لِلتَّزْوِیجِ وَ إِنْ لَمْ تَکُنْ حَسْنَاءَ

ترجمه:

باب مستحب بودن انتخاب زن ولود برای ازدواج، حتی اگر خوش‌رو نباشد

[رقم الحدیث الکلی: 25018 - رقم الحدیث الباب: 1]

25018- 1- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ جَمِیعاً عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ رَزِینٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص تَزَوَّجُوا بِکْراً وَلُوداً وَ لَا تَزَوَّجُوا حَسْنَاءَ جَمِیلَةً عَاقِراً فَإِنِّی أُبَاهِی بِکُمُ الْأُمَمَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ.

ترجمه:

محمد بن مسلم از امام ابوجعفر (علیه‌السلام) نقل می‌کند که پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "با زن بکر (دختر) و فرزندزا ازدواج کنید و با زن زیبا و نازا ازدواج نکنید، زیرا من در روز قیامت به کثرت شما به دیگران افتخار می‌کنم."

[رقم الحدیث الکلی: 25019 - رقم الحدیث الباب: 2]

25019- 2- ⁽⁶⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ سَهْلٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ سَعِیدٍ الرَّقِّیِّ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ جَعْفَرٍ الْجَعْفَرِیِّ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص لِرَجُلٍ تَزَوَّجْهَا سَوْءَاءَ وَلُوداً وَ لَا تَزَوَّجْهَا جَمِیلَةً حَسْنَاءَ عَاقِراً فَإِنِّی مُبَاهٍ بِکُمُ الْأُمَمَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ- أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ الْوِلْدَانَ تَحْتَ الْعَرْشِ یَسْتَغْفِرُونَ لآِبَائِهِمْ یَحْضُنُهُمْ إِبْرَاهِیمُ- وَ تُرَبِّیهِمْ سَارَةُ فِی جَبَلٍ مِنْ مِسْکٍ وَ عَنْبَرٍ وَ زَعْفَرَانٍ.

ترجمه:

سلیمان بن جعفر الجعفری از امام ابوالحسن الرضا (علیه‌السلام) نقل می‌کند که پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) به مردی فرمود: "با زنی زشت اما فرزندزا ازدواج کن و با زنی زیبا و نازا ازدواج نکن، زیرا من در روز قیامت به کثرت شما به دیگران افتخار می‌کنم. آیا نمی‌دانی که کودکان زیر عرش برای والدینشان استغفار می‌کنند؟ ابراهیم آنان را در آغوش می‌گیرد و ساره در کوهی از مشک و عنبر و زعفران آنان را تربیت می‌کند."

[رقم الحدیث الکلی: 25020 - رقم الحدیث الباب: 3]

25020- 3- ⁽⁷⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ

أَحْمَدَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ عَبْدِ الْخَالِقِ عَمَّنْ حَدَّثَهُ قَالَ: شَکَوْتُ إِلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قِلَّةَ وُلْدِی وَ أَنَّهُ لَا وَلَدَ لِی فَقَالَ لِی إِذَا أَتَیْتَ الْعِرَاقَ فَتَزَوَّجِ امْرَأَةً وَ لَا عَلَیْکَ أَنْ تَکُونَ سَوْءَاءَ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ وَ مَا السَّوْءَاءُ قَالَ امْرَأَةٌ فِیهَا قُبْحٌ فَإِنَّهُنَّ أَکْثَرُ أَوْلَاداً.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽¹⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽²⁾.

ترجمه:

اسماعیل بن عبدالخالق از کسی که او را مطلع کرده نقل می‌کند: "به امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) شکایت کردم که فرزندانم کم هستند و فرزندی ندارم. امام (علیه‌السلام) به من فرمود: 'وقتی به عراق رفتی، زنی بگیر و برایت مهم نباشد که زن زشت باشد.' گفتم: 'فدایت شوم، زنی که زشت باشد چیست؟' امام (علیه‌السلام) فرمود: 'زن زشتی که فرزندزا است، زیرا آن‌ها بیشتر فرزند می‌آورند.'"

17- بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ الْبِکْرِ لِلتَّزْوِیجِ‌

اشارة

⁽³⁾17 بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ الْبِکْرِ لِلتَّزْوِیجِ

ترجمه:

باب مستحب بودن انتخاب دختر (باکره) برای ازدواج.

[رقم الحدیث الکلی: 25021 - رقم الحدیث الباب: 1]

25021- 1- ⁽⁴⁾وَ 25022- 2- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ وَ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَی بْنِ أَعْیَنَ مَوْلَی آلِ سَامٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص تَزَوَّجُوا الْأَبْکَارَ فَإِنَّهُنَّ أَطْیَبُ شَیْ‌ءٍ أَفْوَاهاً قَالَ وَ فِی حَدِیثٍ آخَرَ وَ أَنْشَفُهُ ⁽⁶⁾أَرْحَاماً وَ أَدَرُّ شَیْ‌ءٍ أَخْلَافاً ⁽⁷⁾وَ أَفْتَحُ شَیْ‌ءٍ أَرْحَاماً أَ مَا عَلِمْتُمْ أَنِّی أُبَاهِی بِکُمُ الْأُمَمَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ- حَتَّی بِالسِّقْطِ یَظَلُّ مُحْبَنْطِئاً عَلَی بَابِ الْجَنَّةِ- فَیَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ ادْخُلْ ⁽⁸⁾فَیَقُولُ لَا أَدْخُلُ حَتَّی یَدْخُلَ أَبَوَایَ قَبْلِی فَیَقُولُ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لِمَلَکٍ مِنَ الْمَلَائِکَةِ ائْتِنِی بِأَبَوَیْهِ فَیَأْمُرُ بِهِمَا إِلَی الْجَنَّةِ- فَیَقُولُ هَذَا بِفَضْلِ رَحْمَتِی لَکَ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ ⁽¹⁾

وَ

رَوَاهُ الصَّدُوقُ فِی التَّوْحِیدِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ عَنِ الصَّفَّارِ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ مَعْرُوفٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ إِلَّا أَنَّهُ أَسْقَطَ قَوْلَهُ وَ فِی حَدِیثٍ آخَرَ وَ أَنْشَفُهُ أَرْحَاماً ⁽²⁾.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽³⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

عبدالأعلی بن أعین، مولای آل سام، از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "با بکرها (دختران) ازدواج کنید، زیرا آن‌ها از هر لحاظ بهتر هستند." در حدیث دیگری فرمود: "و آن‌ها رحم‌های خشکی دارند و پستان‌هایی پر از شیر و رحم‌هایی که بازتر هستند. آیا نمی‌دانید که من در روز قیامت به کثرت شما به دیگران افتخار می‌کنم، حتی به جنین‌هایی که بر در بهشت منتظرند و می‌گویند: 'خدایا، مرا به بهشت ببر'. خداوند عز و جل می‌فرماید: 'داخل شو'. او می‌گوید: 'نه، تا زمانی که والدین من پیش از من داخل شوند'. خداوند تبارک و تعالی به فرشته‌ای از فرشتگان می‌فرماید که والدینش را بیاورد و آن‌ها را به بهشت می‌برد و می‌گوید: 'این به فضل رحمتم بر توست'."

18- بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ السَّمْرَاءِ الْعَجْزَاءِ الْعَیْنَاءِ الْمَرْبُوعَةِ لِلتَّزْوِیجِ‌

اشارة

⁽⁵⁾18 بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ السَّمْرَاءِ الْعَجْزَاءِ الْعَیْنَاءِ الْمَرْبُوعَةِ لِلتَّزْوِیجِ

ترجمه:

باب مستحب بودن انتخاب زن گندمگون، دارای اندام زیبا، دارای چشمان درشت و متوسط‌القامت برای ازدواج

[رقم الحدیث الکلی: 25023 - رقم الحدیث الباب: 1]

25023- 1- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ مَالِکِ بْنِ أَشْیَمَ عَنْ بَعْضِ رِجَالِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع تَزَوَّجُوا سَمْرَاءَ عَیْنَاءَ عَجْزَاءَ مَرْبُوعَةً فَإِنْ کَرِهْتَهَا فَعَلَیَّ مَهْرُهَا.

وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ بَکْرِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مَالِکِ بْنِ أَشْیَمَ نَحْوَهُ ⁽⁷⁾وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽⁸⁾

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ مُرْسَلًا ⁽⁹⁾.

ترجمه:

مالك بن اشيم از شخصى نقل مى‌كند كه گويد: امام صادق عليه السّلام فرمود:

امير المؤمنين عليه السّلام فرمود: با زنى ازدواج كنيد كه گندم‌گون، بزرگ چشم بزرگ كپل چهارشانه باشد، كه اگر او را نپسنديدى مهرش با من است.

[رقم الحدیث الکلی: 25024 - رقم الحدیث الباب: 2]

25024- 2- ⁽¹⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ سَهْلٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی نَصْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَةِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ عَلَیْکُمْ بِذَوَاتِ الْأَوْرَاکِ فَإِنَّهُنَّ أَنْجَبُ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ (عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ) ⁽²⁾عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ حُکَیْمٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی نَصْرٍ مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

عبدالله بن مغیره از امام ابوالحسن (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "با زنانی ازدواج کنید که دارای ران‌های(باسن) پهن باشند، زیرا آن‌ها فرزندزاتر هستند."

[رقم الحدیث الکلی: 25025 - رقم الحدیث الباب: 3]

25025- 3- ⁽⁴⁾وَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: قَالَ لِیَ الرِّضَا ع إِذَا نَکَحْتَ فَانْکِحْ عَجْزَاءَ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی بَعْضِ الْمَقْصُودِ ⁽⁵⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

احمد بن محمد بن عبدالله نقل می‌کند که امام رضا (علیه‌السلام) فرمود: "وقتی ازدواج می‌کنی، با زنی ازدواج کن که دارای باسنی پر(بزرگ) باشد."

19- بَابُ اسْتِحْبَابِ تَزْوِیجِ الْمَرْأَةِ الطَّیِّبَةِ الرِّیحِ الدَّرْمَاءِ الْکَعْبِ‌

اشارة

⁽⁷⁾19 بَابُ اسْتِحْبَابِ تَزْوِیجِ الْمَرْأَةِ الطَّیِّبَةِ الرِّیحِ الدَّرْمَاءِ الْکَعْبِ

ترجمه:

باب مستحب بودن تزویج زن خوشبوی، دارای پوست صاف و دارای برجستگی ساق پا.

[رقم الحدیث الکلی: 25026 - رقم الحدیث الباب: 1]

25026- 1- ⁽⁸⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا قَالَ: کَانَ النَّبِیُّ ص إِذَا أَرَادَ تَزْوِیجَ امْرَأَةٍ بَعَثَ مَنْ یَنْظُرُ إِلَیْهَا وَ قَالَ لِلْمَبْعُوثَةِ شَمِّی لِیتَهَا فَإِنْ طَابَ لِیتُهَا طَابَ عَرْفُهَا ⁽⁹⁾وَ انْظُرِی کَعْبَهَا فَإِنْ دَرِمَ کَعْبُهَا عَظُمَ کَعْثَبُهَا.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ مُرْسَلًا ⁽¹⁾

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽²⁾

قَالَ الصَّدُوقُ اللِّیتُ الْعُنُقُ وَ الْعَرْفُ الرِّیحُ الطَّیِّبَةُ وَ دَرِمَ کَعْبُهَا أَیْ کَثُرَ لَحْمُ کَعْبِهَا وَ الْکَعْثَبُ الْفَرْجُ أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽³⁾.

ترجمه:

احمد بن ابی عبدالله از برخی از اصحاب ما نقل می‌کند: "وقتی پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) قصد ازدواج با زنی داشت، فردی را می‌فرستاد تا او را ببیند و به فرستاده می‌گفت: 'گردن او را بو کن، اگر بویش خوب باشد، بوی او نیز خوب است. و به مچ پایش نگاه کن، اگر مچ پایش گوشت داشته باشد، فرج او نیز پر است.'"

صدوق می‌گوید: "لیت به معنای گردن، عرف به معنای بوی خوش، و درم به معنای داشتن گوشت در مچ پا، و کعثب به معنای فرج است."

20- بَابُ اسْتِحْبَابِ تَزْوِیجِ الْبَیْضَاءِ وَ الزَّرْقَاءِ

اشارة

⁽⁴⁾20 بَابُ اسْتِحْبَابِ تَزْوِیجِ الْبَیْضَاءِ وَ الزَّرْقَاءِ

ترجمه:

باب مستحب بودن تزویج زن سفیدپوست و چشم‌آبی.

[رقم الحدیث الکلی: 25027 - رقم الحدیث الباب: 1]

25027- 1- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ بَکْرِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا ع قَالَ: مِنْ سَعَادَةِ الرَّجُلِ أَنْ یَکْشِفَ الثَّوْبَ عَنِ امْرَأَةٍ بَیْضَاءَ.

ترجمه:

بکر بن صالح از برخی از اصحابش نقل می‌کند که امام ابوالحسن الرضا (علیه‌السلام) فرمود: "از خوشبختی مرد است که پرده(لباس) از زنی سفیدرو بردارد."

[رقم الحدیث الکلی: 25028 - رقم الحدیث الباب: 2]

25028- 2- ⁽⁶⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ أَخِیهِ دَاوُدَ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ الْخَرَّازِ ⁽⁷⁾عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنِّی جَرَّبْتُ جَوَارِیَ بَیْضَاءَ وَ أَدْمَاءَ فَکَانَ فِیهِنَّ بَوْنٌ.

ترجمه:

ابی ایوب خراز از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "من کنیزان سفید و سیاه را آزمایش کرده‌ام و بین آن‌ها تفاوتی بوده است."

[رقم الحدیث الکلی: 25029 - رقم الحدیث الباب: 3]

25029- 3- ⁽⁸⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص تَزَوَّجُوا الزُّرْقَ فَإِنَّ فِیهِنَّ الْیُمْنَ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ مُرْسَلًا إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَإِنَّ لَهُنَّ ⁽¹⁾الْبَرَکَةَ ⁽²⁾

ترجمه:

السکونی از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "با زنان آبی چشم ازدواج کنید، زیرا در آن‌ها برکت است."

21- بَابُ اسْتِحْبَابِ تَزْوِیجِ الْجَمِیلَةِ الضَّحُوکِ الْحَسْنَاءِ الْوَجْهِ الطَّوِیلَةِ الشَّعْرِ

اشارة

⁽³⁾21 بَابُ اسْتِحْبَابِ تَزْوِیجِ الْجَمِیلَةِ الضَّحُوکِ الْحَسْنَاءِ الْوَجْهِ الطَّوِیلَةِ الشَّعْرِ

ترجمه:

باب مستحب بودن تزویج زن زیبا، خندان، خوش‌رو و دارای موی بلند.

[رقم الحدیث الکلی: 25030 - رقم الحدیث الباب: 1]

25030- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی الْقَاسِمِ عَنْ أَبِیهِ رَفَعَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: الْمَرْأَةُ الْجَمِیلَةُ تَقْطَعُ الْبَلْغَمَ وَ الْمَرْأَةُ السَّوْءَاءُ تُهَیِّجُ الْمِرَّةَ السَّوْدَاءَ.

ترجمه:

محمد بن ابی القاسم از پدرش، از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "زن زیبا بلغم را قطع می‌کند و زن زشت مزاج سوداوی را تحریک می‌کند."

[رقم الحدیث الکلی: 25031 - رقم الحدیث الباب: 2]

25031- 2- ⁽⁵⁾وَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ السَّیَّارِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْحَمِیدِ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ شَکَا إِلَیْهِ الْبَلْغَمَ فَقَالَ أَ مَا لَکَ جَارِیَةٌ تُضْحِکُ ⁽⁶⁾قَالَ قُلْتُ: لَا قَالَ فَاتَّخِذْهَا فَإِنَّ ذَلِکَ یَقْطَعُ الْبَلْغَمَ.

ترجمه:

محمد بن عبدالحمید از برخی از اصحابش نقل می‌کند که امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) فرمود: "او از بلغم شکایت کرد. امام (علیه‌السلام) فرمود: 'آیا کنیزی نداری که تو را بخنداند؟' او گفت: 'نه'. امام (علیه‌السلام) فرمود: 'کنیزی بگیر، زیرا این بلغم را قطع می‌کند.'"

[رقم الحدیث الکلی: 25032 - رقم الحدیث الباب: 3]

25032- 3- ⁽⁷⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ قَالَ: قَالَ ع إِذَا أَرَادَ أَحَدُکُمْ أَنْ یَتَزَوَّجَ فَلْیَسْأَلْ عَنْ شَعْرِهَا کَمَا یَسْأَلُ عَنْ وَجْهِهَا فَإِنَّ الشَّعْرَ أَحَدُ الْجَمَالَیْنِ.

ترجمه:

محمد بن علی بن حسین نقل می‌کند که امام (علیه‌السلام) فرمود: "اگر یکی از شما قصد ازدواج دارد، باید درباره موی زن همانند صورت او تحقیق کند، زیرا مو یکی از دو جنبه زیبایی است."

[رقم الحدیث الکلی: 25033 - رقم الحدیث الباب: 4]

25033- 4- ⁽⁸⁾وَ فِی عُیُونِ الْأَخْبَارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ الْحُسَیْنِ الْبَغْدَادِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدِ (بْنِ عَنْبَسَةَ) ⁽⁹⁾عَنْ دَارِمِ بْنِ قَبِیصَةَ عَنِ

الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص اطْلُبُوا الْخَیْرَ عِنْدَ حِسَانِ الْوُجُوهِ فَإِنَّ فِعَالَهُمْ أَحْرَی أَنْ یَکُونَ حَسَناً.

ترجمه:

دارم بن قبیصه از امام رضا (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: 'خیر را نزد نیکان چهرهگان بجویید، زیرا اعمال آن‌ها به احتمال زیاد (مثل صورتشان)نیکو خواهد بود.'"

[رقم الحدیث الکلی: 25034 - رقم الحدیث الباب: 5]

25034- 5- ⁽¹⁾وَ فِی الْخِصَالِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِدْرِیسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنِ الدِّهْقَانِ عَنْ دُرُسْتَ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ عَبْدِ الْحَمِیدِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الْأَوَّلِ ع قَالَ: ثَلَاثٌ یَجْلِینَ الْبَصَرَ النَّظَرُ إِلَی الْخُضْرَةِ وَ النَّظَرُ إِلَی الْمَاءِ الْجَارِی وَ النَّظَرُ إِلَی الْوَجْهِ الْحَسَنِ.

⁽²⁾

ترجمه:

درست از ابراهیم بن عبدالحمید از امام ابوالحسن الاول (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "سه چیز باعث روشنی چشم می‌شود: نگاه به سبزی، نگاه به آب جاری، و نگاه به چهره‌ی نیکو."

22- بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ الْعَظِیمِ الْآلَةِ السَّوْدَاءَ الْعَنَطْنَطَةَ وَ تَحْرِیمِ الْبَهَائِمِ عَلَیْهِ‌

اشارة

⁽³⁾22 بَابُ اسْتِحْبَابِ اخْتِیَارِ الْعَظِیمِ الْآلَةِ السَّوْدَاءَ الْعَنَطْنَطَةَ وَ تَحْرِیمِ الْبَهَائِمِ عَلَیْهِ

ترجمه:

باب مستحب بودن انتخاب زن دارای اندام بزرگ، سیاه و عنطنطه (پرقدرت) و تحریم بهائم بر او.

[رقم الحدیث الکلی: 25035 - رقم الحدیث الباب: 1]

25035- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ أَبِی حَمَّادٍ عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ بُرَیْدِ بْنِ مُعَاوِیَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: أَتَی النَّبِیَّ ص رَجُلٌ فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ ص إِنِّی أَحْمِلُ أَعْظَمَ مَا یَحْمِلُ الرِّجَالُ فَهَلْ یَصْلُحُ لِی أَنْ آتِیَ بَعْضَ مَا لِی مِنَ الْبَهَائِمِ نَاقَةً أَوْ حِمَارَةً فَإِنَّ النِّسَاءَ لَا یَقْوَیْنَ عَلَی مَا عِنْدِی فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لَمْ یَخْلُقْکَ حَتَّی خَلَقَ لَکَ مَا یَحْتَمِلُکَ مِنْ شَکْلِکَ فَانْصَرَفَ الرَّجُلُ فَلَمْ یَلْبَثْ أَنْ عَادَ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ ع- فَقَالَ لَهُ مِثْلَ مَقَالَتِهِ فِی أَوَّلِ مَرَّةٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ ص- أَیْنَ أَنْتَ مِنَ السَّوْدَاءِ الْعَنَطْنَطَةِ ⁽⁵⁾قَالَ فَانْصَرَفَ الرَّجُلُ فَلَمْ

یَلْبَثْ أَنْ عَادَ فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّکَ رَسُولُ اللَّهِ ص حَقّاً إِنِّی طَلَبْتُ مَنْ أَمَرْتَنِی بِهِ فَوَقَعْتُ عَلَی شَکْلِی مِمَّا یَحْتَمِلُنِی (وَ قَدْ أَقْنَعَنِی) ⁽¹⁾ذَلِکَ.

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی تَحْرِیمِ وَطْءِ الْبَهَائِمِ عُمُوماً ⁽²⁾.

ترجمه:

برید بن معاویه از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "مردی نزد پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) آمد و گفت: ای رسول خدا، من قدرت بدنی زیادی دارم و از زن‌ها خواستم تا با من همراه باشند، اما نمی‌توانند. پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: خداوند تبارک و تعالی تو را نیافریده مگر این که برای تو همتایی آفریده است. مرد برگشت و پس از مدتی دوباره نزد پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) آمد و همان درخواست را تکرار کرد. پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: 'کجا هستی از زن سیاه‌پوست نیرومند؟' مرد دوباره برگشت و بعد از مدتی بازگشت و گفت: 'ای رسول خدا، شهادت می‌دهم که تو به حق رسول خدا هستی، من کسی را که تو دستور داده‌ای پیدا کرده‌ام و او همتای من است.'"

23- بَابُ اسْتِحْبَابِ تَعْجِیلِ تَزْوِیجِ الْبِنْتِ عِنْدَ بُلُوغِهَا وَ تَحْصِینِهَا بِالزَّوْجِ‌

اشارة

⁽³⁾23 بَابُ اسْتِحْبَابِ تَعْجِیلِ تَزْوِیجِ الْبِنْتِ عِنْدَ بُلُوغِهَا وَ تَحْصِینِهَا بِالزَّوْجِ

ترجمه:

باب مستحب بودن تعجیل در ازدواج دختر هنگام بلوغ و حفظ(عفت) او با ازدواج.

[رقم الحدیث الکلی: 25036 - رقم الحدیث الباب: 1]

25036- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مِنْ سَعَادَةِ الْمَرْءِ أَنْ لَا تَطْمَثَ ابْنَتُهُ فِی بَیْتِهِ.

ترجمه:

احمد بن محمد بن عیسی از برخی از اصحاب خود از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "از خوشبختی مرد است که دخترش در خانه‌اش به سن بلوغ نرسد."

[رقم الحدیث الکلی: 25037 - رقم الحدیث الباب: 2]

25037- 2- ⁽⁵⁾وَ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا قَالَ الْکُلَیْنِیُّ سَقَطَ عَنِّی إِسْنَادُهُ ⁽⁶⁾قَالَ: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمْ یَتْرُکْ شَیْئاً مِمَّا یُحْتَاجُ إِلَیْهِ إِلَّا وَ عَلَّمَهُ نَبِیَّهُ ص فَکَانَ مِنْ تَعْلِیمِهِ إِیَّاهُ أَنَّهُ صَعِدَ الْمِنْبَرَ ذَاتَ یَوْمٍ فَحَمِدَ اللَّهَ وَ أَثْنَی عَلَیْهِ ثُمَّ قَالَ أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّ جَبْرَئِیلَ أَتَانِی عَنِ اللَّطِیفِ الْخَبِیرِ فَقَالَ إِنَّ الْأَبْکَارَ بِمَنْزِلَةِ الثَّمَرِ عَلَی الشَّجَرِ إِذَا أَدْرَکَ ثِمَارُهَا فَلَمْ تُجْتَنَ أَفْسَدَتْهُ الشَّمْسُ وَ نَثَرَتْهُ الرِّیَاحُ وَ کَذَلِکَ الْأَبْکَارُ إِذَا أَدْرَکْنَ مَا یُدْرِکُ النِّسَاءُ فَلَیْسَ لَهُنَّ دَوَاءٌ إِلَّا الْبُعُولَةُ وَ إِلَّا لَمْ یُؤْمَنْ عَلَیْهِنَّ الْفَسَادُ لِأَنَّهُنَّ بَشَرٌ قَالَ فَقَامَ إِلَیْهِ رَجُلٌ فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَنْ نُزَوِّجُ فَقَالَ الْأَکْفَاءَ فَقَالَ ⁽⁷⁾وَ مَنِ الْأَکْفَاءُ فَقَالَ الْمُؤْمِنُونَ

بَعْضُهُمْ أَکْفَاءُ بَعْضٍ الْمُؤْمِنُونَ بَعْضُهُمْ أَکْفَاءُ بَعْضٍ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽¹⁾.

ترجمه:

یکی از اصحاب ما نقل می‌کند که مرحوم کلینی گفت: "خداوند عز و جل هیچ چیزی را که مورد نیاز انسان باشد، ترک نکرده است و همه چیز را به پیامبرش (صلی‌الله علیه و آله) آموخته است. از آموزش‌های ایشان این بود که یک روز بر منبر رفت و پس از حمد و ثنای خداوند فرمود: 'ای مردم، جبرئیل از جانب خداوند لطیف و خبیر نزد من آمد و گفت: دختران بکر مانند میوه‌هایی بر درخت هستند که اگر رسیدگی نشوند، خورشید آن‌ها را خراب می‌کند و بادها آن‌ها را پراکنده می‌کنند. همچنین دختران بکر وقتی به سن بلوغ می‌رسند و نیازی به ازدواج دارند، اگر ازدواج نکنند، بر ایشان فساد بیم می‌رود زیرا آن‌ها بشر هستند.' مردی بلند شد و پرسید: 'یا رسول‌الله، با چه کسی ازدواج کنیم؟' پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: 'با همتایان شایسته.' مرد دوباره پرسید: 'همتایان شایسته چه کسانی هستند؟' پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: 'مؤمنان همتای یکدیگر هستند. مؤمنان همتای یکدیگر هستند.'"

[رقم الحدیث الکلی: 25038 - رقم الحدیث الباب: 3]

25038- 3- ⁽²⁾وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ فِی الْعِلَلِ وَ فِی عُیُونِ الْأَخْبَارِ عَنْ أَبِیهِ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ النَّهَاوَنْدِیِّ عَنْ صَالِحِ بْنِ رَاهَوَیْهِ عَنْ أَبِی حَیُّونٍ مَوْلَی الرِّضَا عَنِ الرِّضَا ع قَالَ: نَزَلَ جَبْرَئِیلُ عَلَی النَّبِیِّ ص فَقَالَ یَا مُحَمَّدُ- رَبُّکَ یُقْرِئُکَ السَّلَامَ وَ یَقُولُ إِنَّ الْأَبْکَارَ مِنَ النِّسَاءِ بِمَنْزِلَةِ الثَّمَرِ عَلَی الشَّجَرِ وَ ذَکَرَ نَحْوَهُ وَ زَادَ ثُمَّ لَمْ یَنْزِلْ حَتَّی زَوَّجَ ضُبَاعَةَ بِنْتَ الزُّبَیْرِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ الْمِقْدَادَ بْنَ الْأَسْوَدِ الْکِنْدِیَّ ثُمَّ قَالَ أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا زَوَّجْتُ ابْنَةَ عَمِّی الْمِقْدَادَ لِیَتَّضِعَ النِّکَاحُ.

ترجمه:

ابوحیون، مولای امام رضا (علیه‌السلام)، از ایشان نقل می‌کند که فرمود: "جبرئیل نزد پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) آمد و گفت: 'ای محمد، پروردگارت به تو سلام می‌رساند و می‌گوید: دختران بکر مانند میوه‌های بر درخت هستند.' جبرئیل افزود: 'پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) ازدواج نکرد تا ضُباعَة دختر زبیر بن عبدالمطلب را به مقداد بن اسود کندی ازدواج داد.' سپس فرمود: 'ای مردم، من دختر عموی خود را به مقداد تزویج کردم تا اينكه نكاح شايع شود ميان شما.

.

[رقم الحدیث الکلی: 25039 - رقم الحدیث الباب: 4]

25039- 4- ⁽³⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَیَابَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ حَوَّاءَ مِنْ آدَمَ- فَهِمَّةُ النِّسَاءِ الرِّجَالُ فَحَصِّنُوهُنَّ فِی الْبُیُوتِ.

ترجمه:

عبدالرحمن بن سیابة از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "خداوند حواء را از آدم آفرید، بنابراین همت زنان مردان است؛ پس آنان را در خانه‌ها حفظ کنید."

[رقم الحدیث الکلی: 25040 - رقم الحدیث الباب: 5]

25040- 5- ⁽⁴⁾وَ بِالْإِسْنَادِ عَنْ أَبَانٍ عَنِ الْوَاسِطِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ آدَمَ مِنَ الْمَاءِ وَ الطِّینِ فَهِمَّةُ ابْنِ آدَمَ فِی الْمَاءِ وَ الطِّینِ وَ خَلَقَ حَوَّاءَ مِنْ آدَمَ- فَهِمَّةُ النِّسَاءِ فِی الرِّجَالِ فَحَصِّنُوهُنَّ فِی الْبُیُوتِ.

ترجمه:

و به اسناد از ابان، از واسطی، از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "خداوند آدم را از آب و گل آفرید؛ بنابراین همت پسر آدم در آب و گل است. و حواء را از آدم آفرید؛ بنابراین همت زنان در مردان است، پس آن‌ها را در خانه‌ها حفظ کنید."

[رقم الحدیث الکلی: 25041 - رقم الحدیث الباب: 6]

25041- 6- ⁽⁵⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ جُمْهُورٍ عَنْ أَبِیهِ رَفَعَهُ قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع فِی بَعْضِ کَلَامِهِ إِنَّ السِّبَاعَ هَمُّهَا بُطُونُهَا وَ إِنَّ النِّسَاءَ هَمُّهُنَّ الرِّجَالُ.

ترجمه:

ابن جمهور از پدرش نقل می‌کند که امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در برخی از سخنان خود فرمود: "همت درندگان، شکم‌هایشان است و همت زنان، مردان."

[رقم الحدیث الکلی: 25042 - رقم الحدیث الباب: 7]

25042- 7- ⁽¹⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عُلْوَانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَرِیفٍ عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع خَلَقَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ الشَّهْوَةَ عَشَرَةَ أَجْزَاءٍ فَجَعَلَ تِسْعَةَ أَجْزَاءٍ فِی النِّسَاءِ وَ جُزْءاً وَاحِداً فِی الرِّجَالِ وَ لَوْ لَا مَا جَعَلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِیهِنَّ مِنَ الْحَیَاءِ عَلَی قَدْرِ أَجْزَاءِ الشَّهْوَةِ لَکَانَ لِکُلِّ رَجُلٍ تِسْعُ نِسْوَةٍ مُتَعَلِّقَاتٍ بِهِ.

ترجمه:

اصبغ بن نباته نقل می‌کند که امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) فرمود: "خداوند عز و جل شهوات را در ده قسمت خلق کرد و نه قسمت آن را در زنان قرار داد و یک قسمت آن را در مردان. و اگر خداوند عز و جل همان مقدار حیا که به اندازه‌ی شهوات است در زنان قرار نداده بود، هر مرد نُه زن را به خود مشغول می‌کرد."

[رقم الحدیث الکلی: 25043 - رقم الحدیث الباب: 8]

25043- 8- ⁽²⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی خَالِدٍ الْقَمَّاطِ عَنْ ضُرَیْسٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ إِنَّ النِّسَاءَ أُعْطِینَ بُضْعَ اثْنَیْ عَشَرَ وَ صَبْرَ اثْنَیْ عَشَرَ.

وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ ضُرَیْسٍ مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

ضریس از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "زنان دوازده بخش از بضع(تمایلات جنسی) و دوازده بخش از صبر داده شده‌اند."

[رقم الحدیث الکلی: 25044 - رقم الحدیث الباب: 9]

25044- 9- ⁽⁴⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی نَصْرٍ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ جَعَلَ لِلْمَرْأَةِ صَبْرَ عَشَرَةِ رِجَالٍ فَإِذَا هَاجَتْ کَانَتْ لَهَا قُوَّةُ شَهْوَةِ عَشَرَةِ رِجَالٍ.

ترجمه:

اسحاق بن عمار نقل می‌کند که امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) فرمود: "خداوند عز و جل برای زن صبر ده مرد قرار داده است. پس زمانی که برانگیخته می‌شود، او نیروی شهوت ده مرد را دارد."

[رقم الحدیث الکلی: 25045 - رقم الحدیث الباب: 10]

25045- 10- ⁽⁵⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ ⁽⁶⁾أَصْحَابِهِ عَنْ مَرْوَکِ بْنِ عُبَیْدٍ عَنْ زُرْعَةَ عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ فُضِّلَتِ الْمَرْأَةُ عَلَی الرَّجُلِ بِتِسْعَةٍ وَ تِسْعِینَ مِنَ اللَّذَّةِ وَ لَکِنَّ اللَّهَ أَلْقَی عَلَیْهَا الْحَیَاءَ.

ترجمه:

ابی بصیر نقل می‌کند که امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) فرمود: "زن بر مرد با نود و نه بخش از لذت برتری دارد، اما خداوند حیا را بر او قرار داده است."

[رقم الحدیث الکلی: 25046 - رقم الحدیث الباب: 11]

25046- 11- ⁽¹⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ صَدَقَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّ اللَّهَ جَعَلَ لِلْمَرْأَةِ أَنْ تَصْبِرَ صَبْرَ عَشَرَةِ رِجَالٍ فَإِذَا حَصَلَتْ زَادَهَا قُوَّةَ عَشَرَةِ رِجَالٍ.

ترجمه:

مسعده بن صدقه از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "خداوند برای زن صبری به اندازه ده مرد قرار داده است و زمانی که برانگیخته می‌شود، او را با نیروی ده مرد تقویت می‌کند."

[رقم الحدیث الکلی: 25047 - رقم الحدیث الباب: 12]

25047- 12- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مِنْ سَعَادَةِ الرَّجُلِ أَنْ لَا تَحِیضَ ابْنَتُهُ فِی بَیْتِهِ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽³⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

محمد بن علی بن حسین نقل می‌کند که رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "از خوشبختی مرد است که دخترش در خانه‌اش به سن حیض نرسد."

24- بَابُ اسْتِحْبَابِ حَبْسِ الْمَرْأَةِ فِی بَیْتِهَا أَوْ بَیْتِ زَوْجِهَا فَلَا تَخْرُجْ لِغَیْرِ حَاجَةٍ وَ لَا یَدْخُلْ عَلَیْهَا أَحَدٌ مِنَ الرِّجَالِ‌

اشارة

⁽⁵⁾24 بَابُ اسْتِحْبَابِ حَبْسِ الْمَرْأَةِ فِی بَیْتِهَا أَوْ بَیْتِ زَوْجِهَا فَلَا تَخْرُجْ لِغَیْرِ حَاجَةٍ وَ لَا یَدْخُلْ عَلَیْهَا أَحَدٌ مِنَ الرِّجَالِ

ترجمه:

باب مستحب بودن نگه‌داشتن زن در خانه خود یا خانه شوهرش به طوری که بدون نیاز خارج نشود و هیچ مردی به او وارد نشود.

[رقم الحدیث الکلی: 25048 - رقم الحدیث الباب: 1]

25048- 1- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ وَهْبٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع خُلِقَ الرِّجَالُ مِنَ الْأَرْضِ وَ إِنَّمَا هَمُّهُمْ فِی الْأَرْضِ وَ خُلِقَتِ الْمَرْأَةُ مِنَ الرِّجَالِ وَ إِنَّمَا هَمُّهَا فِی الرِّجَالِ فَاحْبِسُوا نِسَاءَکُمْ یَا مَعَاشِرَ الرِّجَالِ.

ترجمه:

وهب از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) فرمود: "مردان از زمین خلق شده‌اند و همتشان در زمین است، و زنان از مردان خلق شده‌اند و همتشان در مردان است. ای مردان، زنان خود را در خانه‌ها نگه دارید."

[رقم الحدیث الکلی: 25049 - رقم الحدیث الباب: 2]

25049- 2- ⁽⁷⁾وَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَنْبَسَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ زِیَادٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِی الْمِقْدَامِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع

وَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْعَاصِمِیِّ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ حَسَّانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ کَثِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع فِی رِسَالَتِهِ إِلَی الْحَسَنِ ع- إِیَّاکَ وَ مُشَاوَرَةَ النِّسَاءِ فَإِنَّ رَأْیَهُنَّ إِلَی الْأَفْنِ ⁽¹⁾وَ عَزْمَهُنَّ إِلَی الْوَهْنِ وَ اکْفُفْ عَلَیْهِنَّ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ بِحِجَابِکَ إِیَّاهُنَّ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحِجَابِ خَیْرٌ لَکَ وَ لَهُنَّ مِنَ الِارْتِیَابِ وَ لَیْسَ خُرُوجُهُنَّ بِأَشَدَّ مِنْ دُخُولِ مَنْ لَا یُوثَقُ ⁽²⁾بِهِ عَلَیْهِنَّ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ لَا یَعْرِفْنَ غَیْرَکَ مِنَ الرِّجَالِ فَافْعَلْ.

وَ

عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْحَسَنِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ عَبْدَکٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ ظَرِیفِ بْنِ نَاصِحٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عُلْوَانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَرِیفٍ عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع مِثْلَهُ ⁽³⁾إِلَّا أَنَّهُ قَالَ کَتَبَ بِهَذِهِ الرِّسَالَةِ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع إِلَی ابْنِهِ مُحَمَّدٍ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ إِلَی وَصِیَّةِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع لِوَلَدِهِ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِیَّةِ مِثْلَهُ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

عبدالرحمن بن کثیر از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در نامه‌اش به امام حسن (علیه‌السلام) فرمود: "از مشاوره با زنان بپرهیزید، زیرا رأی آن‌ها به سوی افساد و تصمیم‌هایشان به سوی ضعف است. نگاه‌های آن‌ها را با حجاب بپوشانید، زیرا حجاب شدیدتر برای شما و آن‌ها بهتر است. خروج آن‌ها به اندازه ورود افراد نامطمئن به خانه آن‌ها بد نیست. اگر می‌توانید، سعی کنید آن‌ها با مردان دیگر آشنا نشوند."

[رقم الحدیث الکلی: 25050 - رقم الحدیث الباب: 3]

25050- 3- ⁽⁵⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ نُوحِ بْنِ شُعَیْبٍ رَفَعَهُ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع کَانَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع إِذَا أَتَاهُ خَتَنُهُ عَلَی ابْنَتِهِ أَوْ عَلَی أُخْتِهِ بَسَطَ لَهُ رِدَاهُ ثُمَّ أَجْلَسَهُ ثُمَّ یَقُولُ مَرْحَباً بِمَنْ کَفَی الْمَئُونَةَ وَ سَتَرَ الْعَوْرَةَ.

ترجمه:

نوح بن شعیب نقل می‌کند که امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) فرمود: "وقتی علی بن حسین (علیه‌السلام) دامادش، چه بر دخترش و چه بر خواهرش، نزد او می‌آمد، ردای خود را برای او پهن می‌کرد و سپس او را می‌نشاند و می‌گفت: 'خوش آمدی به کسی که نیازمندی را برطرف کرد و عورت را پوشاند.'"

[رقم الحدیث الکلی: 25051 - رقم الحدیث الباب: 4]

25051- 4- ⁽¹⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ قَالَ: قَالَ ع إِنَّمَا النِّسَاءُ عِیٌّ وَ عَوْرَةٌ فَاسْتُرُوا الْعَوْرَةَ بِالْبُیُوتِ وَ اسْتُرُوا الْعِیَّ بِالسُّکُوتِ.

وَ

رَوَاهُ الْکُلَیْنِیُّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص وَ ذَکَرَ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ تَرَکَ لَفْظَ إِنَّمَا ⁽²⁾.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ فِی الْمَجَالِسِ وَ الْأَخْبَارِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

محمد بن علی بن حسین نقل می‌کند که امام (علیه‌السلام) فرمود: "زنان ضعف و عیب هستند، پس عیب را با خانه‌نشینی بپوشانید و ضعف را با سکوت."

[رقم الحدیث الکلی: 25052 - رقم الحدیث الباب: 5]

25052- 5- ⁽⁴⁾وَ فِی الْعِلَلِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ غِیَاثِ بْنِ ⁽⁵⁾إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّ الْمَرْأَةَ خُلِقَتْ مِنَ الرَّجُلِ وَ إِنَّمَا هِمَّتُهَا فِی الرِّجَالِ فَاحْبِسُوا نِسَاءَکُمْ وَ إِنَّ الرَّجُلَ خُلِقَ مِنَ الْأَرْضِ فَإِنَّمَا هِمَّتُهُ فِی الْأَرْضِ.

ترجمه:

ابراهیم نقل می‌کند که امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) فرمود: "زن از مرد خلق شده است و همتش در مردان است؛ پس زنان خود را در خانه‌ها نگه دارید. و مرد از زمین خلق شده است و همتش در زمین است."

[رقم الحدیث الکلی: 25053 - رقم الحدیث الباب: 6]

25053- 6- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ فِی الْمَجَالِسِ وَ الْأَخْبَارِ عَنْ جَمَاعَةٍ عَنْ أَبِی الْمُفَضَّلِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ الْحَسَنِیِّ عَنْ مُوسَی بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْحَسَنِیِّ عَنْ جَدِّهِ مُوسَی بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِیهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ وَ عَمَّیْهِ إِبْرَاهِیمَ وَ الْحَسَنِ ابْنَیِ الْحَسَنِ عَنْ أُمِّهِمْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْحُسَیْنِ عَنْ أَبِیهَا عَنْ جَدِّهَا عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ ع عَنِ النَّبِیِّ ص قَالَ: النِّسَاءُ عِیٌّ وَ عَوْرَاتٌ فَدَاوُوا ⁽⁷⁾عِیَّهُنَّ بِالسُّکُوتِ وَ عَوْرَاتِهِنَّ بِالْبُیُوتِ.

ترجمه:

فاطمه بنت حسین از پدرش و از جدش علی بن ابی طالب (علیهم‌السلام) نقل می‌کند که پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: "زنان ضعف و عیب هستند، پس عیب‌هایشان را با سکوت و عورت‌هایشان را با خانه‌نشینی بپوشانید."

[رقم الحدیث الکلی: 25054 - رقم الحدیث الباب: 7]

25054- 7- ⁽¹⁾عَلِیُّ بْنُ عِیسَی فِی کَشْفِ الْغُمَّةِ نَقْلًا مِنْ کِتَابِ أَخْبَارِ فَاطِمَةَ ع لِابْنِ بَابَوَیْهِ عَنْ عَلِیٍّ ع قَالَ: کُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ ص فَقَالَ أَخْبِرُونِی أَیُّ شَیْ‌ءٍ خَیْرٌ لِلنِّسَاءِ فَعَیِینَا بِذَلِکَ کُلُّنَا حَتَّی تَفَرَّقْنَا فَرَجَعْتُ إِلَی فَاطِمَةَ ع فَأَخْبَرْتُهَا بِالَّذِی قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ ص وَ لَیْسَ أَحَدٌ مِنَّا عَلِمَهُ وَ لَا عَرَفَهُ فَقَالَتْ وَ لَکِنِّی أَعْرِفُهُ خَیْرٌ لِلنِّسَاءِ أَنْ لَا یَرَیْنَ الرِّجَالَ وَ لَا یَرَاهُنَّ الرِّجَالُ فَرَجَعْتُ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ ص فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ سَأَلْتَنَا أَیُّ شَیْ‌ءٍ خَیْرٌ لِلنِّسَاءِ خَیْرٌ لَهُنَّ أَنْ لَا یَرَیْنَ الرِّجَالَ وَ لَا یَرَاهُنَّ الرِّجَالُ فَقَالَ مَنْ أَخْبَرَکَ فَلَمْ تَعْلَمْهُ وَ أَنْتَ عِنْدِی فَقُلْتُ فَاطِمَةُ فَأَعْجَبَ ذَلِکَ رَسُولَ اللَّهِ ص- وَ قَالَ إِنَّ فَاطِمَةَ بَضْعَةٌ مِنِّی.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽²⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽³⁾.

ترجمه:

علی بن عیسی در "کشف الغمة" به نقل از کتاب "اخبار فاطمة" نوشته ابن بابویه از علی (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "ما نزد رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) بودیم و ایشان فرمود: 'به من بگویید چه چیزی برای زنان بهتر است.' همه ما در پاسخ به این سوال عاجز ماندیم تا اینکه پراکنده شدیم. من به خانه رفتم و سوال را به فاطمه (علیهاالسلام) گفتم. او پاسخ داد: 'بهترین چیز برای زنان این است که مردان را نبینند و مردان نیز آن‌ها را نبینند.' من به نزد رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) برگشتم و پاسخ فاطمه را به ایشان گفتم. رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: 'چه کسی این را به تو گفت؟' گفتم: 'فاطمه.' و این پاسخ، رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) را بسیار خوشنود کرد و فرمود: 'فاطمه پاره‌ی تن من است.'"

25- بَابُ أَنَّ الْمُؤْمِنَ کُفْوُ الْمُؤْمِنَةِ فَیَتَزَوَّجُ امْرَأَةً أَعْلَی مِنْهُ نَسَباً وَ حَسَباً وَ شَرَفاً

اشارة

⁽⁴⁾25 بَابُ أَنَّ الْمُؤْمِنَ کُفْوُ الْمُؤْمِنَةِ فَیَتَزَوَّجُ امْرَأَةً أَعْلَی مِنْهُ نَسَباً وَ حَسَباً وَ شَرَفاً

ترجمه:

باب اینکه مؤمن همتای مؤمنه است و می‌تواند با زنی که از نظر نسب، حسب و شرف بالاتر از اوست ازدواج کند.

[رقم الحدیث الکلی: 25055 - رقم الحدیث الباب: 1]

25055- 1- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ مَالِکِ بْنِ عَطِیَّةَ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ الثُّمَالِیِّ فِی حَدِیثٍ قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أَبِی جَعْفَرٍ ع فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ إِنِّی خَطَبْتُ إِلَی مَوْلَاکَ فُلَانِ بْنِ أَبِی رَافِعٍ ابْنَتَهُ فُلَانَةَ فَرَدَّنِی وَ رَغِبَ عَنِّی وَ ازْدَرَأَنِی لِدَمَامَتِی وَ حَاجَتِی وَ غُرْبَتِی فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع اذْهَبْ فَأَنْتَ رَسُولِی إِلَیْهِ فَقُلْ لَهُ یَقُولُ لَکَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ- زَوِّجْ

مُنْجِحَ بْنَ رِیَاحٍ ⁽¹⁾مَوْلَایَ بِنْتَکَ فُلَانَةَ وَ لَا تَرُدَّهُ إِلَی أَنْ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع- إِنَّ رَجُلًا کَانَ مِنْ أَهْلِ الْیَمَامَةِ یُقَالُ لَهُ جُوَیْبِرٌ- أَتَی رَسُولَ اللَّهِ ص مُنْتَجِعاً لِلْإِسْلَامِ فَأَسْلَمَ وَ حَسُنَ إِسْلَامُهُ وَ کَانَ رَجُلًا قَصِیراً دَمِیماً مُحْتَاجاً عَارِیاً وَ کَانَ مِنْ قِبَاحِ السُّودَانِ إِلَی أَنْ قَالَ وَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص نَظَرَ إِلَی جُوَیْبِرٍ ذَاتَ یَوْمٍ بِرَحْمَةٍ لَهُ وَ رِقَّةٍ عَلَیْهِ فَقَالَ لَهُ یَا جُوَیْبِرُ لَوْ تَزَوَّجْتَ امْرَأَةً فَعَفَفْتَ بِهَا فَرْجَکَ وَ أَعَانَتْکَ عَلَی دُنْیَاکَ وَ آخِرَتِکَ فَقَالَ لَهُ جُوَیْبِرٌ یَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی مَنْ یَرْغَبُ فِیَّ فَوَ اللَّهِ مَا مِنْ حَسَبٍ وَ لَا نَسَبٍ وَ لَا مَالٍ وَ لَا جَمَالٍ فَأَیَّةُ امْرَأَةٍ تَرْغَبُ فِیَّ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ ص یَا جُوَیْبِرُ- إِنَّ اللَّهَ قَدْ وَضَعَ بِالْإِسْلَامِ مَنْ کَانَ فِی الْجَاهِلِیَّةِ شَرِیفاً وَ شَرَّفَ بِالْإِسْلَامِ مَنْ کَانَ فِی الْجَاهِلِیَّةِ وَضِیعاً وَ أَعَزَّ بِالْإِسْلَامِ مَنْ کَانَ فِی الْجَاهِلِیَّةِ ذَلِیلًا وَ أَذْهَبَ بِالْإِسْلَامِ مَا کَانَ مِنْ نَخْوَةِ الْجَاهِلِیَّةِ- وَ تَفَاخُرِهَا بِعَشَائِرِهَا وَ بَاسِقِ أَنْسَابِهَا فَالنَّاسُ الْیَوْمَ کُلُّهُمْ أَبْیَضُهُمْ وَ أَسْوَدُهُمْ وَ قُرَشِیُّهُمْ وَ عَرَبِیُّهُمْ وَ عَجَمِیُّهُمْ مِنْ آدَمَ- وَ إِنَّ آدَمَ خَلَقَهُ اللَّهُ مِنْ طِینٍ وَ إِنَّ أَحَبَّ النَّاسِ إِلَی اللَّهِ أَطْوَعُهُمْ لَهُ وَ أَتْقَاهُمْ وَ مَا أَعْلَمُ یَا جُوَیْبِرُ لِأَحَدٍ مِنَ الْمُسْلِمِینَ عَلَیْکَ الْیَوْمَ فَضْلًا إِلَّا لِمَنْ کَانَ أَتْقَی لِلَّهِ مِنْکَ وَ أَطْوَعَ ثُمَّ قَالَ لَهُ انْطَلِقْ یَا جُوَیْبِرُ إِلَی زِیَادِ بْنِ لَبِیدٍ- فَإِنَّهُ مِنْ أَشْرَفِ بَنِی بَیَاضَةَ حَسَباً فِیهِمْ فَقُلْ لَهُ إِنِّی رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ ص إِلَیْکَ وَ هُوَ یَقُولُ لَکَ زَوِّجْ جُوَیْبِراً بِنْتَکَ الدَّلْفَاءَ الْحَدِیثَ وَ فِیهِ أَنَّهُ زَوَّجَهُ إِیَّاهَا بَعْدَ مَا رَاجَعَ النَّبِیَّ ص فَقَالَ لَهُ یَا زِیَادُ جُوَیْبِرٌ مُؤْمِنٌ وَ الْمُؤْمِنُ کُفْوُ الْمُؤْمِنَةِ وَ الْمُسْلِمُ کُفْوُ الْمُسْلِمَةِ فَزَوِّجْهُ یَا زِیَادُ وَ لَا تَرْغَبْ عَنْهُ.

ترجمه:

ابوحمزه ثمالی در حدیثی نقل می‌کند که نزد امام ابوجعفر (علیه‌السلام) بودم و مردی به او گفت: "من به خواستگاری دختر فلان بن ابی رافع رفتم، اما او مرا به دلیل زشتی، نیازمندی و غربتم رد کرد." امام ابوجعفر (علیه‌السلام) فرمود: "برو و بگو که محمد بن علی بن حسین بن علی بن ابی طالب (علیهم‌السلام) می‌گوید: دخترت را به منجح بن ریاح بده و او را رد نکن." سپس امام ابوجعفر (علیه‌السلام) فرمود: "مردی از اهل یمامه به نام جویبر نزد رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) آمد و اسلام آورد. او مردی کوتاه‌قد، زشت‌رو، نیازمند و عریان بود و از زشت‌ترین سیاهان بود. رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) روزی با رحمت و شفقت به او نگاه کرد و فرمود: 'ای جویبر، اگر زنی را به همسری بگیری و با او پاکدامنی کنی، او به تو در دنیا و آخرت کمک خواهد کرد.' جویبر گفت: 'ای رسول خدا، چه کسی به من رغبت خواهد داشت؟ به خدا قسم، من نه حسب و نسب دارم، نه مال و جمال. کدام زن به من رغبت خواهد داشت؟' رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: 'ای جویبر، خداوند با اسلام، کسی را که در جاهلیت شریف بود، پایین آورد و کسی را که در جاهلیت پست بود، با اسلام شرف داد. خداوند با اسلام، کسی را که در جاهلیت ذلیل بود، عزیز کرد و نخوت جاهلیت و تفاخر به عشایر و نسب‌های بلند را از بین برد. امروز همه مردم، سفید و سیاه، قریشی و عرب و عجم، از آدم هستند و آدم را خداوند از گل آفرید. محبوب‌ترین مردم نزد خداوند، اطاعت‌کننده‌ترین و پرهیزگارترین آن‌هاست. ای جویبر، من نمی‌دانم که امروز کسی از مسلمانان بر تو فضیلتی دارد، مگر کسی که از تو پرهیزگارتر و اطاعت‌کننده‌تر باشد.' سپس فرمود: 'ای جویبر، به نزد زیاد بن لبید برو، او از اشراف بنی بیاضه است و بگو که من رسول رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) به سوی تو هستم و او می‌گوید: دخترت دلفاء را به جویبر بده.' و در حدیث آمده است که زیاد پس از مشورت با پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) دخترش را به جویبر داد و پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: 'جویبر مؤمن است و مؤمن همتای مؤمنه است و مسلمان همتای مسلمه است. ای زیاد، او را رد نکن.'"

[رقم الحدیث الکلی: 25056 - رقم الحدیث الباب: 2]

25056- 2- ⁽²⁾وَ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا (عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ صَالِحٍ التَّیْمُلِیِّ) ⁽³⁾عَنْ أَیُّوبَ بْنِ نُوحٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی

عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: أَتَی رَجُلٌ النَّبِیَّ ص فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ- عِنْدِی مَهِیرَةُ الْعَرَبِ وَ أَنَا أُحِبُّ أَنْ تَقْبَلَهَا وَ هِیَ ابْنَتِی قَالَ فَقَالَ قَدْ قَبِلْتُهَا قَالَ وَ أُخْرَی یَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَ مَا هِیَ قَالَ لَمْ یُضْرَبْ عَلَیْهَا صَدْعٌ ⁽¹⁾قَطُّ قَالَ لَا حَاجَةَ لِی فِیهَا وَ لَکِنْ زَوِّجْهَا مِنْ جِلْبِیبٍ- قَالَ فَسَقَطَ رِجْلَا الرَّجُلِ مِمَّا دَخَلَهُ ثُمَّ أَتَی أُمَّهَا فَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ فَدَخَلَهَا مِثْلُ مَا دَخَلَهُ فَسَمِعَتِ الْجَارِیَةُ مَقَالَتَهُ وَ رَأَتْ مَا دَخَلَ أَبَاهَا فَقَالَتْ لَهُمَا ارْضَیَا لِی مَا رَضِیَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ لِی قَالَ فَتَسَلَّی ذَلِکَ عَنْهُمَا وَ أَتَی أَبُوهَا النَّبِیَّ ص وَ أَخْبَرَهُ الْخَبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص قَدْ جَعَلْتُ مَهْرَهَا الْجَنَّةَ- وَ زَادَ فِیهِ صَفْوَانُ قَالَ فَمَاتَ عَنْهَا جِلْبِیبٍ- فَبَلَغَ مَهْرُهَا بَعْدَهُ مِائَةَ أَلْفِ دِرْهَمٍ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽²⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽³⁾.

ترجمه:

محمّد بن سنان از شخصى نقل مى‌كند كه مى‌گويد: امام صادق عليه السّلام فرمود:

مردى نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آمد و عرض كرد: اى رسول خدا! دخترى دارم كه مهريّه‌اش در بين عرب بسيار بالاست. دوست مى‌دارم كه شما او را از من بپذيريد.

فرمود: پذيرفتم.

عرض كرد: اى رسول خدا! خصلت نيكوى ديگرى نيز داريد.

فرمود: چه خصلتى؟

عرض كرد: تا به حال هيچ مصيبتى نديده است.

فرمود: من نيازى به چنين دخترى ندارم؛ ولى او را به تزويج حلبيب درآور.

حضرتش افزود: آن مرد از خبر بسيار ناراحت شد و پاهايش سست شد. آن‌گاه نزد مادر دختر رفت و او را گزارش داد و مادر نيز همان‌گونه ناراحت شد.

وقتى دختر اين سخنان را شنيد و متوجّه ناراحتى پدرش شد، به پدر و مادرش گفت: شما دو نفر نيز به چيزى راضى شويد كه خدا و رسولش صلّى اللّه عليه و آله براى من بدان رضايت داده‌اند.

آن حضرت افزود: دختر پدر و مادرش را آرام كرد. پدرش نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله رفت و جريان را بازگو كرد، رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود: بهشت را مهريّۀ او قرار دادم.

27- بَابُ أَنَّهُ یَجُوزُ لِلرَّجُلِ الشَّرِیفِ الْجَلِیلِ الْقَدْرِ أَنْ یَتَزَوَّجَ امْرَأَةً دُونَهُ حَسَباً وَ نَسَباً وَ شَرَفاً حَتَّی الْأَمَةَ بَلْ یُسْتَحَبُّ ذَلِکَ‌

اشارة

⁽⁴⁾27 بَابُ أَنَّهُ یَجُوزُ لِلرَّجُلِ الشَّرِیفِ الْجَلِیلِ الْقَدْرِ أَنْ یَتَزَوَّجَ امْرَأَةً دُونَهُ حَسَباً وَ نَسَباً وَ شَرَفاً حَتَّی الْأَمَةَ بَلْ یُسْتَحَبُّ ذَلِکَ

ترجمه:

باب اینکه جایز است برای مرد شریف و بزرگوار که با زنی که از نظر حسب، نسب و شرف پایین‌تر از اوست ازدواج کند، حتی کنیز. بلکه مستحب نیز هست.

[رقم الحدیث الکلی: 25062 - رقم الحدیث الباب: 1]

25062- 1- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ جَمِیعاً عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُکَیْرٍ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَعْیَنَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: مَرَّ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ شَیْبَانِیٌّ یُقَالُ لَهُ عَبْدُ الْمَلِکِ بْنُ حَرْمَلَةَ عَلَی عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع فَقَالَ لَهُ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع أَ لَکَ أُخْتٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَتُزَوِّجُنِیهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَضَی الرَّجُلُ وَ تَبِعَهُ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع حَتَّی انْتَهَی إِلَی مَنْزِلِهِ فَسَأَلَ عَنْهُ فَقِیلَ لَهُ فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ وَ هُوَ سَیِّدُ قَوْمِهِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَی عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع فَقَالَ لَهُ یَا أَبَا الْحَسَنِ- سَأَلْتُ عَنْ صِهْرِکَ هَذَا الشَّیْبَانِیِّ فَزَعَمُوا أَنَّهُ سَیِّدُ قَوْمِهِ فَقَالَ لَهُ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ إِنِّی لَأُبْدِیکَ یَا فُلَانُ عَمَّا أَرَی وَ عَمَّا أَسْمَعُ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ اللَّهَ رَفَعَ بِالْإِسْلَامِ الْخَسِیسَةَ وَ أَتَمَّ بِهِ النَّاقِصَةَ وَ أَکْرَمَ بِهِ اللُّؤْمَ فَلَا لُؤْمَ عَلَی مُسْلِمٍ إِنَّمَا اللُّؤْمُ لُؤْمُ الْجَاهِلِیَّةِ.

ترجمه:

مردی از اهل بصره، شیبانی نام داشت به نام عبد الملک بن حرملة، نزد علی بن حسین (ع) آمد. علی بن حسین (ع) به او گفت: آیا خواهری داری؟ گفت: بله. گفت: آیا او را به من تزویج می‌کنی؟ گفت: بله. مرد رفت و یکی از اصحاب علی بن حسین (ع) او را دنبال کرد تا به خانه‌اش رسید و از او پرسید: فلانی بن فلان و او سید قومش است. سپس نزد علی بن حسین (ع) برگشت و به او گفت: یا أبا الحسن، در مورد صهرت این شیبانی سؤال کردم و گفتند او سید قومش است. علی بن حسین (ع) به او گفت: ای فلانی، آنچه می‌بینم و می‌شنوم را برایت بیان می‌کنم. آیا نمی‌دانی که خداوند با اسلام خسارت را برداشته و نقص را کامل کرده و با آن لئامت را گرامی داشته است؟ هیچ لئامتی بر مسلمانی نیست، بلکه لئامت لئامت جاهلیت است.

[رقم الحدیث الکلی: 25063 - رقم الحدیث الباب: 2]

25063- 2- ⁽⁶⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِیهِ ⁽⁷⁾عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ یَزِیدَ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ: کَانَ لِعَبْدِ الْمَلِکِ بْنِ مَرْوَانَ عَیْنٌ بِالْمَدِینَةِ- یَکْتُبُ إِلَیْهِ بِأَخْبَارِ مَا یَحْدُثُ فِیهَا وَ إِنَّ عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ ع أَعْتَقَ جَارِیَةً لَهُ ثُمَّ تَزَوَّجَهَا فَکَتَبَ الْعَیْنُ إِلَی عَبْدِ الْمَلِکِ-

ص: 72

فَکَتَبَ عَبْدُ الْمَلِکِ إِلَی عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع أَمَّا بَعْدُ فَقَدْ بَلَغَنِی تَزْوِیجُکَ مَوْلَاتَکَ وَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّهُ کَانَ فِی أَکْفَائِکَ مِنْ قُرَیْشٍ- مَنْ تَمَجَّدُ بِهِ فِی الصِّهْرِ وَ تَسْتَنْجِبُهُ فِی الْوَلَدِ فَلَا لِنَفْسِکَ نَظَرْتَ وَ لَا عَلَی وُلْدِکَ أَبْقَیْتَ وَ السَّلَامُ فَکَتَبَ إِلَیْهِ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع أَمَّا بَعْدُ فَقَدْ بَلَغَنِی کِتَابُکَ تُعَنِّفُنِی بِتَزْوِیجِی مَوْلَاتِی وَ تَزْعُمُ أَنَّهُ قَدْ کَانَ فِی نِسَاءِ قُرَیْشٍ مَنْ أَتَمَجَّدُ بِهِ فِی الصِّهْرِ وَ أَسْتَنْجِبُهُ فِی الْوَلَدِ وَ إِنَّهُ لَیْسَ فَوْقَ رَسُولِ اللَّهِ ص مُرْتَقًی فِی مَجْدٍ وَ لَا مُسْتَزَادٌ فِی کَرَمٍ وَ إِنَّمَا کَانَتْ مِلْکَ یَمِینِی خَرَجَتْ مِنِّی أَرَادَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنِّی بِأَمْرٍ الْتَمَسْتُ ⁽¹⁾ثَوَابَهُ ثُمَّ ارْتَجَعْتُهَا عَلَی سُنَّتِهِ وَ مَنْ کَانَ زَکِیّاً فِی دِینِ اللَّهِ فَلَیْسَ یُخِلُّ بِهِ شَیْ‌ءٌ مِنْ أَمْرِهِ وَ قَدْ رَفَعَ اللَّهُ بِالْإِسْلَامِ الْخَسِیسَةَ وَ تَمَّمَ بِهِ النَّقِیصَةَ وَ أَذْهَبَ بِهِ اللُّؤْمَ فَلَا لُؤْمَ عَلَی امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِنَّمَا اللُّؤْمُ لُؤْمُ الْجَاهِلِیَّةِ وَ السَّلَامُ الْحَدِیثَ.

ترجمه:

عبد الملک بن مروان جاسوسی در مدینه داشت که اخبار آنجا را برایش می‌نوشت. علی بن حسین (ع) کنیزی را آزاد کرد و سپس با او ازدواج کرد. جاسوس این خبر را به عبد الملک نوشت. عبد الملک به علی بن حسین (ع) نوشت:

"پس از حمد و ستایش خدا، به من خبر رسیده که تو کنیز خود را به عقد خود درآورده‌ای و می‌دانستی که در قریش کسانی هستند که می‌توانی با آنان ازدواج کنی و از آنها فرزند بگیری. پس تو نه به فکر خود بودی و نه به فکر فرزندانت. والسلام."

علی بن حسین (ع) در پاسخ نوشت:

"پس از حمد و ستایش خدا، نامه‌ات به من رسید که مرا به خاطر ازدواج با کنیزم سرزنش کردی و ادعا کردی که در زنان قریش کسانی هستند که می‌توانم با ازدواج با آنها افتخار کنم و از آنها فرزند بگیرم. اما هیچ کس بالاتر از رسول خدا (ص) در عظمت نیست و در کرامت افزوده‌ای نیست. او کنیز من بود که خداوند خواست مرا به امری آزمون دهد که من به دنبال پاداش آن بودم. سپس او را مطابق سنت خود دوباره به عقد خود درآوردم. هر کسی که در دین خدا پاک و زکی باشد، هیچ نقصی در او نخواهد بود. خداوند با اسلام پستی را از بین برده و نقص را کامل کرده و لئامت را برداشته است. هیچ لئامتی بر مسلمانی نیست، بلکه لئامت لئامت جاهلیت است. والسلام."

[رقم الحدیث الکلی: 25064 - رقم الحدیث الباب: 3]

25064- 3- ⁽²⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی نَصْرٍ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ یَتَزَوَّجُ الْمَرْأَةَ وَ یَتَزَوَّجُ أُمَّ وَلَدِ أَبِیهَا قَالَ لَا بَأْسَ بِذَلِکَ قُلْتُ بَلَغَنَا عَنْ أَبِیکَ أَنَّ عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ ع- تَزَوَّجَ ابْنَةَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ ع وَ أُمَّ وَلَدِ الْحَسَنِ- فَقَالَ لَیْسَ هَکَذَا إِنَّمَا تَزَوَّجَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ- ابْنَةَ الْحَسَنِ وَ أُمَّ وَلَدٍ لِعَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ الْمَقْتُولِ عِنْدَکُمْ فَکُتِبَ بِذَلِکَ إِلَی عَبْدِ الْمَلِکِ بْنِ مَرْوَانَ- فَعَابَ عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ ع فَکَتَبَ إِلَیْهِ فِی ذَلِکَ فَکَتَبَ إِلَیْهِ الْجَوَابَ فَلَمَّا قَرَأَ الْکِتَابَ قَالَ إِنَّ عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ یَضَعُ نَفْسَهُ وَ إِنَّ اللَّهَ یَرْفَعُهُ.

ترجمه:

از امام رضا (ع) درباره مردی که زن و مادر کنیز(ام ولد) پدرش را ازدواج می‌کند، پرسیدم. ایشان فرمودند: "هیچ مشکلی در این مورد نیست." گفتم: "شنیده‌ایم که پدرتان علی بن حسین (ع) دختر حسن بن علی (ع) و مادر کنیز حسن را ازدواج کرده‌اند." ایشان فرمودند: "این‌طور نیست. علی بن حسین (ع) دختر حسن و مادر کنیز(ام ولد) علی بن حسین (ع) مقتول نزد شما ازدواج کرد. این خبر به عبد الملک بن مروان نوشت شد و او از علی بن حسین (ع) انتقاد کرد. علی بن حسین (ع) در این باره نوشت و پاسخ داد. وقتی عبد الملک بن مروان نامه را خواند، گفت: علی بن حسین (ع) خود را کوچک می‌کند ولی خداوند او را بالا می‌برد."

[رقم الحدیث الکلی: 25065 - رقم الحدیث الباب: 4]

25065- 4- ⁽³⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ مَیْمُونٍ عَمَّنْ یَرْوِی عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّ عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ ع

ص: 73

تَزَوَّجَ سُرِّیَّةً کَانَتْ لِلْحَسَنِ ⁽¹⁾بْنِ عَلِیٍّ ع- فَبَلَغَ ذَلِکَ عَبْدَ الْمَلِکِ بْنَ مَرْوَانَ- فَکَتَبَ إِلَیْهِ فِی ذَلِکَ کِتَاباً إِنَّکَ صِرْتَ بَعْلَ الْإِمَاءِ فَکَتَبَ إِلَیْهِ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع- أَنَّ اللَّهَ رَفَعَ بِالْإِسْلَامِ الْخَسِیسَةَ وَ أَتَمَّ بِهِ النَّاقِصَةَ وَ أَکْرَمَ بِهِ مِنَ اللُّؤْمِ فَلَا لُؤْمَ عَلَی مُسْلِمٍ إِنَّمَا اللُّؤْمُ لُؤْمُ الْجَاهِلِیَّةِ- إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص أَنْکَحَ عَبْدَهُ وَ نَکَحَ أَمَتَهُ الْحَدِیثَ.

ترجمه:

علی بن حسین (ع) با کنیزی که متعلق به حسن بن علی (ع) بود، ازدواج کرد. این خبر به عبد الملک بن مروان رسید و او نامه‌ای به علی بن حسین (ع) نوشت که تو با کنیزان ازدواج کرده‌ای. علی بن حسین (ع) در پاسخ نوشت: خداوند با اسلام پستی را از بین برده و نقص را کامل کرده و لئامت را برداشته است. هیچ لئامتی بر مسلمانی نیست، بلکه لئامت لئامت جاهلیت است. رسول خدا (ص) نیز بنده‌اش(زید) را به عقد(دخترعمه اش زینب) درآورد و با کنیزش(ماریه قبطیه) ازدواج کرد.

[رقم الحدیث الکلی: 25066 - رقم الحدیث الباب: 5]

25066- 5- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ أَتَزَوَّجُ فِیکُمْ وَ أُزَوِّجُکُمْ إِلَّا فَاطِمَةَ فَإِنَّ تَزْوِیجَهَا نَزَلَ مِنَ السَّمَاءِ.

وَ رَوَاهُ الْکُلَیْنِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ مَعْرُوفٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَهْزِیَارَ عَنْ مُخَلَّدِ بْنِ مُوسَی عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ یَحْیَی الْیَرْبُوعِیِّ عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از محمد بن علی بن حسین است که می‌گوید: رسول خدا (ص) فرمود: من هم بشری مثل شما هستم که در میان شما ازدواج می‌کنم و شما را به ازدواج درمی‌آورم، به جز فاطمه (س) که ازدواج او از آسمان نازل شد.

[رقم الحدیث الکلی: 25067 - رقم الحدیث الباب: 6]

25067- 6- ⁽⁴⁾قَالَ وَ قَالَ ع لَوْ لَا أَنَّ اللَّهَ خَلَقَ فَاطِمَةَ لِعَلِیٍّ- مَا کَانَ لَهَا عَلَی وَجْهِ الْأَرْضِ کُفْوٌ آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از امام علی (ع) است که می‌گوید: اگر خداوند فاطمه (س) را برای علی (ع) نیافریده بود، هیچ کسی در روی زمین از آدم تا غیره، همتای او نبود.

[رقم الحدیث الکلی: 25068 - رقم الحدیث الباب: 7]

25068- 7- ⁽⁵⁾قَالَ: وَ نَظَرَ النَّبِیُّ ص إِلَی أَوْلَادِ عَلِیٍّ وَ جَعْفَرٍ فَقَالَ بَنَاتُنَا لِبَنِینَا وَ بَنُونَا لِبَنَاتِنَا.

ترجمه:

این روایت نقل شده از پیامبر (ص) است که می‌گوید: پیامبر (ص) به فرزندان علی (ع) و جعفر نگاه کرد و فرمود: دختران ما برای پسران ما و پسران ما برای دختران ما هستند.

[رقم الحدیث الکلی: 25069 - رقم الحدیث الباب: 8]

25069- 8- ⁽⁶⁾قَالَ وَ قَالَ ⁽⁷⁾ع الْمُؤْمِنُونَ بَعْضُهُمْ أَکْفَاءُ بَعْضٍ.

ترجمه:

این روایت نقل شده (از امام علی (ع) )است که می‌گوید: مؤمنان همگی همتای یکدیگر هستند

ص: 74

[رقم الحدیث الکلی: 25070 - رقم الحدیث الباب: 9]

25070- 9- ⁽¹⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زُرَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَحَدِهِمَا ع قَالَ: لَمَّا زَوَّجَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع أُمَّهُ مَوْلَاهُ وَ تَزَوَّجَ هُوَ مَوْلَاتَهُ فَکَتَبَ إِلَیْهِ عَبْدُ الْمَلِکِ کِتَاباً یَلُومُهُ فِیهِ وَ یَقُولُ قَدْ وَضَعْتَ شَرَفَکَ وَ حَسَبَکَ فَکَتَبَ إِلَیْهِ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع- أَنَّ اللَّهَ رَفَعَ بِالْإِسْلَامِ کُلَّ خَسِیسَةٍ وَ أَتَمَّ بِهِ النَّاقِصَةَ وَ أَذْهَبَ بِهِ اللُّؤْمَ فَلَا لُؤْمَ عَلَی مُسْلِمٍ وَ إِنَّمَا اللُّؤْمُ لُؤْمُ الْجَاهِلِیَّةِ- وَ أَمَّا تَزْوِیجُ أُمِّی فَإِنَّمَا أَرَدْتُ بِذَلِکَ بِرَّهَا فَلَمَّا انْتَهَی الْکِتَابُ إِلَی عَبْدِ الْمَلِکِ قَالَ لَقَدْ صَنَعَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع أَمْرَیْنِ مَا کَانَ یَصْنَعُهُمَا أَحَدٌ إِلَّا عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ فَإِنَّهُ بِذَلِکَ زَادَ شَرَفاً.

ترجمه:

وقتی علی بن حسین (ع) مادرش را که کنیز بود، تزویج(غلام خود) کرد و خودش با کنیزی ازدواج کرد، عبد الملک بن مروان نامه‌ای به او نوشت و او را سرزنش کرد که با این کار شرافت و حسب خود را پست کرده است. علی بن حسین (ع) در پاسخ نوشت: خداوند با اسلام هر پستی را از بین برده و نقص را کامل کرده و لئامت را از بین برده است. هیچ لئامتی بر مسلمانی نیست، بلکه لئامت، لئامت جاهلیت است. اما درباره تزویج مادرم، تنها می‌خواستم او را بزرگ دارم. وقتی نامه به عبد الملک رسید، گفت: علی بن حسین (ع) دو کار انجام داده که هیچ کسی جز او انجام نداده است، و با این کار شرف بیشتری کسب کرده است.

[رقم الحدیث الکلی: 25071 - رقم الحدیث الباب: 10]

25071- 10- ⁽²⁾الْحُسَیْنُ بْنُ سَعِیدٍ فِی کِتَابِ الزُّهْدِ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ حُسَیْنِ بْنِ مُوسَی عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَحَدِهِمَا ع نَحْوَهُ وَ زَادَ فِی کِتَابِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع وَ لَنَا بِرَسُولِ اللَّهِ ص أُسْوَةٌ زَوَّجَ زَیْنَبَ بِنْتَ عَمِّهِ زَیْداً مَوْلَاهُ وَ تَزَوَّجَ مَوْلَاتَهُ صَفِیَّةَ بِنْتَ حُیَیِّ بْنِ أَخْطَبَ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از زراره است که از یکی از دو امام (علیهما السلام) روایت می‌کند:

علی بن حسین & در نامه‌ای نوشت: ما با پیامبر خدا % الگو داریم که زینب دختر عمویش(عمه اش) را به زید مولا تزویج کرد و با کنیزش صفیه دختر حُیَی بن أخطب ازدواج کرد.

[رقم الحدیث الکلی: 25072 - رقم الحدیث الباب: 11]

25072- 11- ⁽³⁾وَ عَنْهُ عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: إِنَّ عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ ع رَأَی امْرَأَةً فِی بَعْضِ مَشَاهِدِ مَکَّةَ- فَأَعْجَبَتْهُ فَخَطَبَهَا إِلَی نَفْسِهِ وَ تَزَوَّجَهَا فَکَانَتْ عِنْدَهُ وَ کَانَ لَهُ صَدِیقٌ مِنَ الْأَنْصَارِ فَاغْتَمَّ لِذَلِکَ وَ سَأَلَ عَنْهَا فَأُخْبِرَ أَنَّهَا ⁽⁴⁾مِنْ بَنِی شَیْبَانَ- فِی بَیْتٍ عَالٍ مِنْ

ص: 75

قَوْمِهَا فَأَقْبَلَ عَلَی عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع فَقَالَ مَا زَالَ تَزْوِیجُکَ هَذِهِ الْمَرْأَةَ فِی نَفْسِی وَ قُلْتُ تَزَوَّجَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ امْرَأَةً مَجْهُولَةً وَ یَقُولُهُ النَّاسُ أَیْضاً فَلَمْ أَزَلْ أَسْأَلُ عَنْهَا حَتَّی عَرَفْتُهَا وَ وَجَدْتُهَا فِی بَیْتِ قَوْمِهَا شَیْبَانِیَّةً فَقَالَ لَهُ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع- قَدْ کُنْتُ أَحْسَبُکَ أَحْسَنَ رَأْیاً مِمَّا أَرَی إِنَّ اللَّهَ أَتَی بِالْإِسْلَامِ فَرَفَعَ بِهِ الْخَسِیسَةَ وَ أَتَمَّ بِهِ النَّاقِصَةَ وَ کَرَّمَ بِهِ مِنَ اللُّؤْمِ فَلَا لُؤْمَ عَلَی مُسْلِمٍ ⁽¹⁾.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽²⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽³⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از زراره از امام محمد باقر (ع) است که می‌گوید:

علی بن حسین (ع) در یکی از مشاهد مکه زنی را دید که او را دوست داشت و برای خود خواستگاری کرده و با او ازدواج کرد. یکی از انصار که رفاقت ودوستی با حضرت داشت ناراحت شد پس درباره آن زن تحقیق کرد و فهمید که او از بنی شیبان و از یک خاندان عالی است. سپس نزد علی بن حسین (ع) آمد و گفت: "من از ازدواج تو با این زن ناراضی بودم و گفتم که علی بن حسین با زنی ناشناخته ازدواج کرده است و مردم نیز این را می‌گویند. من همیشه از او پرسیدم تا او را شناختم و فهمیدم که او از قبیله شیبان و از یک خاندان عالی است." علی بن حسین (ع) به او گفت: "من تو را با نظر بهتری می‌دیدم. خداوند با اسلام پستی را از بین برده و نقص را کامل کرده و لئامت را برداشته است. هیچ لئامتی بر مسلمانی نیست.

28- بَابُ أَنَّهُ یُسْتَحَبُّ لِلْمَرْأَةِ وَ أَهْلِهَا اخْتِیَارُ الزَّوْجِ الَّذِی یُرْضَی خُلُقُهُ وَ دِینُهُ وَ أَمَانَتُهُ وَ یَکُونُ عَفِیفاً صَاحِبَ یَسَارٍ وَ عَدَمِ جَوَازِ رَدِّهِ إِذَا خَطَبَ‌

اشارة

⁽⁴⁾28 بَابُ أَنَّهُ یُسْتَحَبُّ لِلْمَرْأَةِ وَ أَهْلِهَا اخْتِیَارُ الزَّوْجِ الَّذِی یُرْضَی خُلُقُهُ وَ دِینُهُ وَ أَمَانَتُهُ وَ یَکُونُ عَفِیفاً صَاحِبَ یَسَارٍ وَ عَدَمِ جَوَازِ رَدِّهِ إِذَا خَطَبَ

ترجمه:

باب اینکه مستحب است که زن و خانواده‌اش، شوهری را که اخلاق، دین و امانتداری او رضایت‌بخش باشد و عفیف و صاحب مال باشد، انتخاب کنند و نباید او را رد کنند اگر خواستگاری کرد.

[رقم الحدیث الکلی: 25073 - رقم الحدیث الباب: 1]

25073- 1- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَهْزِیَارَ قَالَ کَتَبَ عَلِیُّ بْنُ أَسْبَاطٍ إِلَی أَبِی جَعْفَرٍ ع فِی أَمْرِ بَنَاتِهِ وَ أَنَّهُ لَا یَجِدُ أَحَداً مِثْلَهُ فَکَتَبَ إِلَیْهِ أَبُو جَعْفَرٍ ع- فَهِمْتُ مَا ذَکَرْتَ مِنْ أَمْرِ بَنَاتِکَ وَ أَنَّکَ لَا تَجِدُ أَحَداً مِثْلَکَ فَلَا تَنْظُرْ فِی ذَلِکَ رَحِمَکَ اللَّهُ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص قَالَ إِذَا جَاءَکُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ خُلُقَهُ وَ دِینَهُ فَزَوِّجُوهُ إِلَّا تَفْعَلُوهُ تَکُنْ فِتْنَةٌ فِی الْأَرْضِ وَ فَسادٌ کَبِیرٌ.

ص: 76

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ ⁽¹⁾بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَهْزِیَارَ قَالَ قَرَأْتُ کِتَابَ أَبِی جَعْفَرٍ ع إِلَی ابْنِ شَیْبَةَ ⁽²⁾

وَ ذَکَرَ مِثْلَهُ وَ رَوَاهُ ابْنُ طَاوُسٍ فِی کِتَابِ الِاسْتِخَارَاتِ نَقْلًا مِنْ کِتَابِ الرَّسَائِلِ لِمُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ الْکُلَیْنِیِّ فِی رَسَائِلِ الْأَئِمَّةِ ع فِیمَا یَخْتَصُّ بِالْجَوَادِ ع مِنْ رِسَالَةٍ لَهُ ع إِلَی عَلِیِّ بْنِ أَسْبَاطٍ وَ ذَکَرَ مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از علی بن مهزیار است که می‌گوید:

علی بن اسباط به امام محمد باقر (ع) در مورد دخترانش نوشت و گفت که هیچ کسی مثل او را پیدا نمی‌کند. امام محمد باقر (ع) در پاسخ نوشت: "فهمیدم که چه در مورد دخترانت گفته‌ای و اینکه کسی مثل خود را پیدا نمی‌کنی. خدا تو را رحمت کند، در این مورد فکر نکن. زیرا رسول خدا (ص) فرمود: هرگاه کسی که اخلاق و دین او را می‌پسندید نزد شما آمد، او را به ازدواج درآورید. اگر این کار را نکنید، فتنه و فساد بزرگی در زمین رخ خواهد داد."

[رقم الحدیث الکلی: 25074 - رقم الحدیث الباب: 2]

25074- 2- ⁽⁴⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْهَمَذَانِیِّ قَالَ: کَتَبْتُ إِلَی أَبِی جَعْفَرٍ ع فِی التَّزْوِیجِ فَأَتَانِی کِتَابُهُ بِخَطِّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص- إِذَا جَاءَکُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ خُلُقَهُ وَ دِینَهُ فَزَوِّجُوهُ إِلَّا تَفْعَلُوهُ تَکُنْ فِتْنَةٌ فِی الْأَرْضِ وَ فَسادٌ کَبِیرٌ.

ترجمه:

به امام محمد باقر (ع) در مورد ازدواج نوشتم و او نامه‌ای به خط خود به من پاسخ داد و فرمود: "رسول خدا (ص) گفت: اگر کسی که اخلاق و دین او را می‌پسندید نزد شما آمد، او را به ازدواج درآورید. اگر این کار را نکنید، فتنه و فساد بزرگی در زمین رخ خواهد داد."

[رقم الحدیث الکلی: 25075 - رقم الحدیث الباب: 3]

25075- 3- ⁽⁵⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ بَشَّارٍ الْوَاسِطِیِّ قَالَ: کَتَبْتُ إِلَی أَبِی جَعْفَرٍ ع أَسْأَلُهُ عَنِ النِّکَاحِ فَکَتَبَ إِلَیَّ مَنْ خَطَبَ إِلَیْکُمْ فَرَضِیتُمْ دِینَهُ وَ أَمَانَتَهُ فَزَوِّجُوهُ إِلَّا تَفْعَلُوهُ تَکُنْ فِتْنَةٌ فِی الْأَرْضِ وَ فَسادٌ کَبِیرٌ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽⁶⁾

وَ کَذَا کُلُّ مَا قَبْلَهُ.

ترجمه:

به امام محمد باقر (ع) درباره ازدواج نوشتم و او به من پاسخ داد: "هرگاه کسی که دین و امانتداری او را می‌پسندید نزد شما آمد، او را به ازدواج درآورید. اگر این کار را نکنید، فتنه و فساد بزرگی در زمین رخ خواهد داد."

ص: 77

[رقم الحدیث الکلی: 25076 - رقم الحدیث الباب: 4]

25076- 4- ⁽¹⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ أَبَانٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: الْکُفْوُ أَنْ یَکُونَ عَفِیفاً وَ عِنْدَهُ یَسَارٌ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ مُرْسَلًا ⁽²⁾

وَ الَّذِی قَبْلَهُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْوَلِیدِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ بَشَّارٍ نَحْوَهُ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از أبان از مردی است که از امام جعفر صادق (ع) روایت می‌کند که فرمود:

کفو (همتا) کسی است که عفیف باشد و دارای یسار (مال و ثروت) باشد.

[رقم الحدیث الکلی: 25077 - رقم الحدیث الباب: 5]

25077- 5- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْبَرْقِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَیْلِ ⁽⁴⁾عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: الْکُفْوُ أَنْ یَکُونَ عَفِیفاً وَ عِنْدَهُ یَسَارٌ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از محمد بن فضیل از امام جعفر صادق (ع) است که فرمود:

کفو (همتا) کسی است که عفیف باشد و دارای یسار (مال و ثروت) باشد.

[رقم الحدیث الکلی: 25078 - رقم الحدیث الباب: 6]

25078- 6- ⁽⁵⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زُرَارَةَ عَنْ عِیسَی بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عَلِیٍّ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِذَا جَاءَکُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ خُلُقَهُ وَ دِینَهُ فَزَوِّجُوهُ قُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ إِنْ کَانَ دَنِیّاً فِی نَسَبِهِ قَالَ إِذَا جَاءَکُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ خُلُقَهُ وَ دِینَهُ فَزَوِّجُوهُ إِلَّا تَفْعَلُوهُ تَکُنْ فِتْنَةٌ فِی الْأَرْضِ وَ فَسادٌ کَبِیرٌ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از عیسی بن عبدالله از پدرش از جدش از امام علی (ع) است که می‌گوید:

رسول الله (ص) فرمود: "اگر کسی که اخلاق و دین او را می‌پسندید نزد شما آمد، او را به ازدواج درآورید." گفتم: "یا رسول الله، حتی اگر در نسب پایین باشد؟" فرمود: "اگر کسی که اخلاق و دین او را می‌پسندید نزد شما آمد، او را به ازدواج درآورید. اگر این کار را نکنید، فتنه و فساد بزرگی در زمین رخ خواهد داد."

[رقم الحدیث الکلی: 25079 - رقم الحدیث الباب: 7]

25079- 7- ⁽⁶⁾وَ عَنْهُ عَنِ السِّنْدِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ (عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ الْهَاشِمِیِّ) ⁽⁷⁾قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع

ص: 78

الْکُفْوُ أَنْ یَکُونَ عَفِیفاً وَ عِنْدَهُ یَسَارٌ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از عبدالله بن فضل هاشمی است که می‌گوید:

ابو عبدالله (ع) فرمود: الکفو (همتا) کسی است که عفیف باشد و دارای یسار (مال و ثروت) باشد.

[رقم الحدیث الکلی: 25080 - رقم الحدیث الباب: 8]

25080- 8- ⁽¹⁾الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الطُّوسِیُّ فِی الْأَمَالِی عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَمَاعَةٍ عَنْ أَبِی الْمُفَضَّلِ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْمُجَاشِعِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع وَ عَنِ الْمُجَاشِعِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص النِّکَاحُ رِقٌّ فَإِذَا أَنْکَحَ أَحَدُکُمْ وَلِیدَةً فَقَدْ أَرَقَّهَا فَلْیَنْظُرْ أَحَدُکُمْ لِمَنْ یُرِقُّ کَرِیمَتَهُ.

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽²⁾.

ترجمه:

از المجاشعی از امام رضا (ع) از آبائش است که می‌گوید:

رسول خدا (ص) فرمود: "ازدواج نوعی بندگی است. پس هرگاه یکی از شما دخترش را به ازدواج درآورد، او را به بندگی داده است. بنابراین هر یک از شما باید دقت کند که به چه کسی دخترش را به بندگی می‌دهد.

29- بَابُ کَرَاهَةِ تَزْوِیجِ شَارِبِ الْخَمْرِ

اشارة

⁽³⁾29 بَابُ کَرَاهَةِ تَزْوِیجِ شَارِبِ الْخَمْرِ

ترجمه:

باب کراهت تزویج شارب الخمر.

[رقم الحدیث الکلی: 25081 - رقم الحدیث الباب: 1]

25081- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ رَفَعَهُ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع مَنْ زَوَّجَ کَرِیمَتَهُ مِنْ شَارِبِ خَمْرٍ فَقَدْ قَطَعَ رَحِمَهَا.

ترجمه:

این روایت نقل شده از احمد بن محمد است که می‌گوید:

ابو عبدالله (ع) فرمود: "کسی که دخترش را به شارب الخمر (کسی که مشروب می‌نوشد) به ازدواج درآورد، در واقع رابطه خویشاوندی او را قطع کرده است."

[رقم الحدیث الکلی: 25082 - رقم الحدیث الباب: 2]

25082- 2- ⁽⁵⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص شَارِبُ الْخَمْرِ لَا یُزَوَّجُ إِذَا خَطَبَ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از ابن أبی عمیری است که از برخی اصحابش از امام جعفر صادق (ع) روایت می‌کند که رسول خدا (ص) فرمود: "شارب الخمر (کسی که مشروب می‌نوشد) نباید در صورتی که خواستگاری کند، به ازدواج درآورده شود.

ص: 79

[رقم الحدیث الکلی: 25083 - رقم الحدیث الباب: 3]

25083- 3- ⁽¹⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ جَرِیرٍ عَنْ أَبِی الرَّبِیعِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ بَعْدَ مَا حَرَّمَهَا اللَّهُ عَلَی لِسَانِی فَلَیْسَ بِأَهْلٍ أَنْ یُزَوَّجَ إِذَا خَطَبَ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽²⁾

وَ کَذَا کُلُّ مَا قَبْلَهُ وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از ابی الربیع از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید: رسول خدا (ص) فرمود: "کسی که پس از اینکه خداوند از طریق من (لسانی) شراب را حرام کرده، باز هم شراب بنوشد، شایسته نیست که اگر خواستگاری کند، به ازدواج درآورده شود."

[رقم الحدیث الکلی: 25084 - رقم الحدیث الباب: 4]

25084- 4- ⁽⁴⁾وَ عَنْ أَبِی عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ صَفْوَانَ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص شَارِبُ الْخَمْرِ إِنْ مَرِضَ فَلَا تَعُودُوهُ إِلَی أَنْ قَالَ وَ إِنْ خَطَبَ فَلَا تُزَوِّجُوهُ الْحَدِیثَ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از علاء از برخی اصحابش از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

رسول خدا (ص) فرمود: "اگر شارب الخمر (کسی که مشروب می‌نوشد) بیمار شود، او را عیادت نکنید و اگر خواستگاری کرد، او را به ازدواج در نیاورید."...

[رقم الحدیث الکلی: 25085 - رقم الحدیث الباب: 5]

25085- 5- ⁽⁵⁾وَ عَنْ حُمَیْدِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَمَاعَةَ عَنْ غَیْرِ وَاحِدٍ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ بَشِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ بَعْدَ مَا حَرَّمَهَا اللَّهُ عَلَی لِسَانِی فَلَیْسَ بِأَهْلٍ أَنْ یُزَوَّجَ إِذَا خَطَبَ الْحَدِیثَ.

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ فِی الْأَطْعِمَةِ وَ الْأَشْرِبَةِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از حماد بن بشیر از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

رسول خدا (ص) فرمود: "کسی که پس از اینکه خداوند از طریق من (لسانی) شراب را حرام کرده، باز هم شراب بنوشد، شایسته نیست که اگر خواستگاری کند، به ازدواج درآورده شود."

ص: 80

26- بَابُ أَنَّهُ یَجُوزُ لِغَیْرِ الْهَاشِمِیِّ تَزْوِیجُ الْهَاشِمِیَّةِ وَ الْأَعْجَمِیِّ الْعَرَبِیَّةِ وَ الْعَرَبِیِّ الْقُرَشِیَّةِ وَ الْقُرَشِیِّ الْهَاشِمِیَّةِ وَ غَیْرِ ذَلِکَ‌

اشارة

⁽¹⁾26 بَابُ أَنَّهُ یَجُوزُ لِغَیْرِ الْهَاشِمِیِّ تَزْوِیجُ الْهَاشِمِیَّةِ وَ الْأَعْجَمِیِّ الْعَرَبِیَّةِ وَ الْعَرَبِیِّ الْقُرَشِیَّةِ وَ الْقُرَشِیِّ الْهَاشِمِیَّةِ وَ غَیْرِ ذَلِکَ

ترجمه:

باب اینکه جایز است برای غیر هاشمی که با زن هاشمی ازدواج کند و نیز ازدواج غیر عرب با زن عرب، عرب با زن قریش و قریشی با زن هاشمی و غیره.

[رقم الحدیث الکلی: 25057 - رقم الحدیث الباب: 1]

25057- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ مَیْمُونٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِی بَکَّارٍ عَنْ أَبِی بَکْرٍ الْحَضْرَمِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص زَوَّجَ الْمِقْدَادَ بْنَ الْأَسْوَدِ ضُبَاعَةَ ابْنَةَ الزُّبَیْرِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ- وَ إِنَّمَا

ص: 69

زَوَّجَهُ لِتَتَّضِعَ الْمَنَاکِحُ وَ لِیَتَأَسَّوْا بِرَسُولِ اللَّهِ ص- وَ لِیَعْلَمُوا أَنَّ أَکْرَمَهُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاهُمْ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ مِثْلَهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

ابوبکر حضرمی از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) مقداد بن اسود را به ضُباعَة دختر زبیر بن عبدالمطلب تزویج کرد. و این ازدواج را انجام داد تا ازدواج‌ها زیاد بشود و مردم به پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) اقتدا کنند و بدانند که گرامی‌ترین افراد نزد خداوند، پرهیزگارترین آن‌ها هستند."

[رقم الحدیث الکلی: 25058 - رقم الحدیث الباب: 2]

25058- 2- ⁽²⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص زَوَّجَ الْمِقْدَادَ بْنَ الْأَسْوَدِ- ضُبَاعَةَ بِنْتَ الزُّبَیْرِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا ⁽³⁾زَوَّجَهَا الْمِقْدَادَ لِتَتَّضِعَ الْمَنَاکِحُ وَ لِتَتَأَسَّوْا بِرَسُولِ اللَّهِ ص- وَ لِتَعْلَمُوا أَنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ وَ کَانَ الزُّبَیْرُ أَخَا عَبْدِ اللَّهِ وَ أَبِی طَالِبٍ لِأَبِیهِمَا وَ أُمِّهِمَا.

ترجمه:

هشام بن سالم از مردی نقل می‌کند که امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) فرمود: "رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) مقداد بن اسود را به ضُباعَة دختر زبیر بن عبدالمطلب تزویج کرد. و سپس فرمود: 'او را به مقداد تزویج کردم تا ازدواج‌ها زیاد شود و شما به پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) اقتدا کنید و بدانید که گرامی‌ترین افراد نزد خداوند، پرهیزگارترین آن‌ها هستند.' و زبیر برادر عبدالله و ابی طالب از طرف پدر و مادرشان بود."

[رقم الحدیث الکلی: 25059 - رقم الحدیث الباب: 3]

25059- 3- ⁽⁴⁾وَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ الْحَسَنِ ⁽⁵⁾الْهَاشِمِیِّ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ إِسْحَاقَ الْأَحْمَرِ وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ بُنْدَارَ عَنِ السَّیَّارِیِّ عَنْ بَعْضِ الْبَغْدَادِیِّینَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ بِلَالٍ قَالَ: لَقِیَ هِشَامَ بْنَ الْحَکَمِ بَعْضُ الْخَوَارِجِ فَقَالَ یَا هِشَامُ مَا تَقُولُ فِی الْعَجَمِ یَجُوزُ أَنْ یَتَزَوَّجُوا فِی الْعَرَبِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَالْعَرَبُ یَتَزَوَّجُوا مِنْ قُرَیْشٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَقُرَیْشٌ تَزَوَّجُ فِی بَنِی هَاشِمٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ عَمَّنْ أَخَذْتَ هَذَا قَالَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ ع سَمِعْتُهُ یَقُولُ أَ تَتَکَافَأُ دِمَاؤُکُمْ وَ لَا تَتَکَافَأُ فُرُوجُکُمْ الْحَدِیثَ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ مِثْلَهُ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

علی بن بلال نقل می‌کند که برخی از خوارج نزد هشام بن حکم آمدند و گفتند: "ای هشام، نظر تو در مورد ازدواج عجم با عرب چیست؟" او پاسخ داد: "بله، می‌شود." سپس پرسیدند: "آیا عرب می‌تواند با قریش ازدواج کند؟" او پاسخ داد: "بله، می‌شود." پرسیدند: "آیا قریش می‌تواند با بنی هاشم ازدواج کند؟" او پاسخ داد: "بله، می‌شود." از او پرسیدند: "این را از کجا آموخته‌ای؟" او پاسخ داد: "از جعفر بن محمد (علیه‌السلام)، او را شنیدم که می‌فرمود: 'آیا خون‌های شما با هم متناسب است ولی فروجتان نیست؟'"

ص: 70

[رقم الحدیث الکلی: 25060 - رقم الحدیث الباب: 4]

25060- 4- ⁽¹⁾وَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْعَاصِمِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ النَّهْدِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ شَرِیفِ بْنِ سَابِقٍ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ أَبِی قُرَّةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: أَتَتِ الْمَوَالِی أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ ع فَقَالُوا نَشْکُو إِلَیْکَ هَؤُلَاءِ الْعَرَبَ- إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص کَانَ یُعْطِینَا مَعَهُمُ الْعَطَایَا بِالسَّوِیَّةِ وَ زَوَّجَ سَلْمَانَ وَ بِلَالًا وَ صُهَیْباً وَ أَبَوْا عَلَیْنَا هَؤُلَاءِ وَ قَالُوا لَا نَفْعَلُ فَذَهَبَ إِلَیْهِمْ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع- فَکَلَّمَهُمْ فِیهِمْ فَصَاحَ الْأَعَارِیبُ أَبَیْنَا ذَلِکَ یَا أَبَا الْحَسَنِ أَبَیْنَا ذَلِکَ فَخَرَجَ وَ هُوَ مُغْضَبٌ یَجُرُّ رِدَاءَهُ وَ هُوَ یَقُولُ یَا مَعْشَرَ الْمَوَالِی- إِنَّ هَؤُلَاءِ قَدْ صَیَّرُوکُمْ بِمَنْزِلَةِ الْیَهُودِ وَ النَّصَارَی- یَتَزَوَّجُونَ إِلَیْکُمْ وَ لَا یُزَوِّجُونَکُمْ وَ لَا یُعْطُونَکُمْ مِثْلَ مَا یَأْخُذُونَ فَاتَّجِرُوا بَارَکَ اللَّهُ لَکُمْ فَإِنِّی سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ص یَقُولُ الرِّزْقُ عَشَرَةُ أَجْزَاءٍ تِسْعَةُ أَجْزَاءٍ فِی التِّجَارَةِ وَ وَاحِدَةٌ فِی غَیْرِهَا.

ترجمه:

فضل بن ابی قرة از امام ابوعبدالله (علیه‌السلام) نقل می‌کند که فرمود: "موالیان نزد امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) آمدند و گفتند: 'ای امیرالمؤمنین، این اعراب از ما شکایت دارند. پیامبر خدا (صلی‌الله علیه و آله) به ما و آنان به یکسان عطایا می‌داد و سلمان، بلال و صهیب را به ازدواج داد، اما اینان نمی‌خواهند این کار را برای ما انجام دهند و می‌گویند نمی‌پذیریم.' امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) نزد آنان رفت و با آنان صحبت کرد و اعراب فریاد زدند: 'نمی‌پذیریم ای اباالحسن، نمی‌پذیریم.' او غضبناک شد و ردایش را می‌کشید و می‌گفت: 'ای موالیان، اینان شما را مانند یهودیان و نصاری قرار داده‌اند که با شما ازدواج می‌کنند اما خودرا به ازدواج شما نمی‌دهند . تجارت کنید، خداوند شما را برکت دهد، چرا که من از رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) شنیدم که می‌فرمود: 'رزق ده قسم است، نه قسم آن در تجارت و یک قسم در غیر آن است.'"

[رقم الحدیث الکلی: 25061 - رقم الحدیث الباب: 5]

25061- 5- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص زَوَّجَ- ضُبَیْعَةَ بِنْتَ الزُّبَیْرِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ مِنْ مِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ- فَتَکَلَّمَتْ فِی ذَلِکَ بَنُو هَاشِمٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص- إِنِّی إِنَّمَا أَرَدْتُ أَنْ تَتَّضِعَ الْمَنَاکِحُ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽³⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از معاویه بن عمار از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید: رسول الله (ص) ضبیعة دختر زبیر بن عبدالمطلب را به عقد مقداد بن اسود درآورد. بنی هاشم در این مورد صحبت کردند و رسول الله (ص) فرمود: من فقط می‌خواستم که ازدواج‌ها سبک(آسان) بشوند.

ص: 71

30- بَابُ کَرَاهَةِ تَزْوِیجِ سَیِّئِ الْخُلُقِ وَ الْمُخَنَّثِ‌

اشارة

⁽¹⁾30 بَابُ کَرَاهَةِ تَزْوِیجِ سَیِّئِ الْخُلُقِ وَ الْمُخَنَّثِ

ترجمه:

باب کراهت تزویج بد اخلاق و مخنث.(شخصی که تمایلات جنسی غیرعادی داشته باشد.)

[رقم الحدیث الکلی: 25086 - رقم الحدیث الباب: 1]

25086- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ یَعْقُوبَ بْنِ یَزِیدَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ بَشَّارٍ الْوَاسِطِیِّ قَالَ: کَتَبْتُ إِلَی أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا ع أَنَّ لِی قَرَابَةً قَدْ خَطَبَ إِلَیَّ ⁽³⁾وَ فِی خُلُقِهِ سُوءٌ قَالَ لَا تُزَوِّجْهُ إِنْ کَانَ سَیِّئَ الْخُلُقِ.

وَ رَوَاهُ الْکُلَیْنِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ یَعْقُوبَ بْنِ یَزِیدَ مِثْلَهُ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از حسین بن بشار واسطی است که می‌گوید:

به امام رضا (ع) نوشتم که یکی از بستگانم خواستگاری کرده و اخلاق بدی دارد. امام رضا (ع) پاسخ داد: "اگر او بد اخلاق است، او را به ازدواج در نیاور."

[رقم الحدیث الکلی: 25087 - رقم الحدیث الباب: 2]

25087- 2- ⁽⁵⁾عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ جَدِّهِ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِیهِ قَالَ: سَأَلْتُهُ إِنْ زُوِّجَ ابْنَتِی غُلَامٌ فِیهِ لِینٌ وَ أَبُوهُ لَا بَأْسَ بِهِ قَالَ إِذَا لَمْ یَکُنْ فَاحِشَةً فَزَوِّجْهُ یَعْنِی الْخَنِثَ.

وَ رَوَاهُ عَلِیُّ بْنُ جَعْفَرٍ فِی کِتَابِهِ عَنْ أَخِیهِ نَحْوَهُ ⁽⁶⁾أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁷⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از علی بن جعفر از برادرش است که می‌گوید:

از او پرسیدم که اگر دخترم را به جوانی که کمی ملایم است و پدرش نیز مشکلی ندارد، به ازدواج درآورم. او پاسخ داد: "اگر (آن جوان) اهل فحشا نیست، او را به ازدواج درآور." منظور او از ملایم بودن، شخصی بود که تمایلات جنسی غیرعادی داشته باشد (یعنی مخنث).

31- بَابُ کَرَاهَةِ مُنَاکَحَةِ الزِّنْجِ وَ الْخَزَرِ وَ الْخُوزِ وَ السِّنْدِ وَ الْهِنْدِ وَ الْقَنْدِ وَ النَّبَطِ

اشارة

⁽¹⁾31 بَابُ کَرَاهَةِ مُنَاکَحَةِ الزِّنْجِ وَ الْخَزَرِ وَ الْخُوزِ وَ السِّنْدِ وَ الْهِنْدِ وَ الْقَنْدِ وَ النَّبَطِ

ترجمه:

باب کراهت نکاح با زنج، خزر، خوز، سند، هند، قند و نبط.

[رقم الحدیث الکلی: 25088 - رقم الحدیث الباب: 1]

25088- 1- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ زِیَادٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع إِیَّاکُمْ وَ نِکَاحَ الزِّنْجِ فَإِنَّهُ خَلْقٌ مُشَوَّهٌ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از مسعده بن زیاد از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

امیر المؤمنین (ع) فرمود: "از ازدواج با زنج (اهل زنگبار) دوری کنید، زیرا که خلقتشان معیوب است."

[رقم الحدیث الکلی: 25089 - رقم الحدیث الباب: 2]

25089- 2- ⁽⁴⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِیدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْهَاشِمِیِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ یُوسُفَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ دَاوُدَ الْحَدَّادِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: لَا تُنَاکِحُوا الزِّنْجَ وَ الْخَزَرَ فَإِنَّ لَهُمْ أَرْحَاماً تَدُلُّ عَلَی غَیْرِ الْوَفَاءِ قَالَ وَ السِّنْدُ وَ الْهِنْدُ وَ الْقَنْدُ لَیْسَ فِیهِمْ نَجِیبٌ یَعْنِی الْقُنْدُهَارَ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از علی بن داود حداد از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

"با زنج و خزر ازدواج نکنید، زیرا که آن‌ها دارای ارحامی هستند که نشان‌دهنده عدم وفاداری است. همچنین با مردم سند، هند و قند ازدواج نکنید، زیرا در میان آن‌ها فرد نجیبی وجود ندارد." منظور از "قند" مردم قندهار است.

[رقم الحدیث الکلی: 25090 - رقم الحدیث الباب: 3]

25090- 3- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ فِی الْخِصَالِ عَنِ الْحُسَیْنِ ⁽⁶⁾بْنِ أَحْمَدَ بْنِ إِدْرِیسَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ رَفَعَهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ فَرْقَدٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ وَ ⁽⁷⁾أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: ثَلَاثَةٌ لَا یَنْجُبُونَ أَعْوَرُ عَیْنٍ ⁽⁸⁾وَ أَزْرَقُ کَالْفَصِّ وَ مُولَدُ السِّنْدِ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از داود بن فرقد از امام محمد باقر (ع) و امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

"سه نفر هستند که نجیب نیستند: کسی که یک چشمش کور است، کسی که چشم‌هایش مثل جواهر آبی است، و کسی که در سند به دنیا آمده است."

[رقم الحدیث الکلی: 25091 - رقم الحدیث الباب: 4]

25091- 4- ⁽¹⁾وَ فِی الْعِلَلِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ شَرِیکٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص لَا تَسُبُّوا قُرَیْشاً وَ لَا تُبْغِضُوا الْعَرَبَ- وَ لَا تُذِلُّوا الْمَوَالِیَ وَ لَا تُسَاکِنُوا الْخُوزَ وَ لَا تَزَوَّجُوا إِلَیْهِمْ فَإِنَّ لَهُمْ عِرْقاً یَدْعُوهُمْ إِلَی غَیْرِ الْوَفَاءِ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از جابر از امام محمد باقر (ع) است که می‌گوید:

رسول خدا (ص) فرمود: "قریش را دشنام ندهید و عرب را دشمن مدارید، موالیان را خوار نکنید، با خوزیان همسایگی نکنید و با آنها ازدواج نکنید، زیرا در آنها رگه‌ای است که آنها را به عدم وفاداری دعوت می‌کند."

[رقم الحدیث الکلی: 25092 - رقم الحدیث الباب: 5]

25092- 5- ⁽²⁾وَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ زُرَیْقٍ ⁽³⁾عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: یَا هِشَامُ النَّبَطُ لَیْسَ مِنَ الْعَرَبِ وَ لَا مِنَ الْعَجَمِ- فَلَا تَتَّخِذْ مِنْهُمْ وَلِیّاً وَ لَا نَصِیراً فَإِنَّ لَهُمْ أُصُولًا تَدْعُو إِلَی غَیْرِ الْوَفَاءِ.

⁽⁴⁾

ترجمه:

این روایت نقل شده از هشام از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

ای هشام، نبطی‌ها نه از عرب‌ها هستند و نه از عجم‌ها. بنابراین، از میان آن‌ها ولی و یار انتخاب نکن، زیرا که آن‌ها اصولی دارند که آن‌ها را به عدم وفاداری دعوت می‌کند.

32- بَابُ کَرَاهَةِ شِرَاءِ السُّودَانِ لِغَیْرِ ضَرُورَةٍ إِلَّا النُّوبَةَ وَ کَرَاهَةِ تَزْوِیجِ الْأَکْرَادِ

اشارة

⁽⁵⁾32 بَابُ کَرَاهَةِ شِرَاءِ السُّودَانِ لِغَیْرِ ضَرُورَةٍ إِلَّا النُّوبَةَ وَ کَرَاهَةِ تَزْوِیجِ الْأَکْرَادِ

ترجمه:

باب کراهت خرید سیاه‌پوستان بدون ضرورت، به جز نوبه، و کراهت ازدواج با کردها.

[رقم الحدیث الکلی: 25093 - رقم الحدیث الباب: 1]

25093- 1- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْمَکِّیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ خَالِدٍ عَمَّنْ ذَکَرَهُ عَنْ أَبِی الرَّبِیعِ الشَّامِیِّ قَالَ: قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع لَا تَشْتَرِ مِنَ السُّودَانِ أَحَداً فَإِنْ کَانَ لَا بُدَّ فَمِنَ النُّوبَةِ فَإِنَّهُمْ مِنَ الَّذِینَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مِنَ الَّذِینَ قالُوا إِنَّا نَصاری أَخَذْنا مِیثاقَهُمْ فَنَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُکِّرُوا بِهِ ⁽⁷⁾أَمَا إِنَّهُمْ سَیَذْکُرُونَ ذَلِکَ الْحَظَّ وَ سَیَخْرُجُ مَعَ الْقَائِمِ مِنَّا

عِصَابَةٌ مِنْهُمْ وَ لَا تَنْکِحُوا مِنَ الْأَکْرَادِ أَحَداً فَإِنَّهُمْ جِنْسٌ مِنَ الْجِنِّ کُشِفَ عَنْهُمُ الْغِطَاءُ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽¹⁾

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی الْجَوَازِ ⁽²⁾وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَیْهِ ⁽³⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از ابی الربیع شامی است که می‌گوید:

ابو عبدالله (ع) فرمود: "از سیاه‌پوستان کسی را نخرید، مگر از نوبه، زیرا که آن‌ها از کسانی هستند که خداوند عز و جل درباره آن‌ها فرمود: 'و از کسانی که گفتند ما نصاری هستیم، پیمان گرفتیم، ولی بخشی از آنچه را که به آن‌ها یادآوری شده بود، فراموش کردند.' (مائده 5:14) بدانید که آن‌ها آن بخش را به یاد خواهند آورد و با قائم ما خواهند آمد. و از کردها کسی را به ازدواج در نیاورید، زیرا که آن‌ها جنسی از جن هستند که پرده از آن‌ها برداشته شده است.

33- بَابُ کَرَاهَةِ تَزْوِیجِ الْحَمْقَاءِ دُونَ الْأَحْمَقِ‌

اشارة

⁽⁴⁾33 بَابُ کَرَاهَةِ تَزْوِیجِ الْحَمْقَاءِ دُونَ الْأَحْمَقِ

ترجمه:

باب کراهت تزویج با (زنان) احمق‌ها نه مردان آنها

[رقم الحدیث الکلی: 25094 - رقم الحدیث الباب: 1]

25094- 1- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع إِیَّاکُمْ وَ تَزْوِیجَ الْحَمْقَاءِ فَإِنَّ صُحْبَتَهَا بَلَاءٌ وَ وُلْدَهَا ضِیَاعٌ.

وَ رَوَاهُ الْمُفِیدُ فِی الْمُقْنِعَةِ مُرْسَلًا نَحْوَهُ ⁽⁶⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از سکونی از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

امیر المؤمنین (ع) فرمود: "از ازدواج با (زن)احمق دوری کنید، زیرا که همراهی با آن‌ها بلا است و فرزندانشان ضایع خواهند شد."

[رقم الحدیث الکلی: 25095 - رقم الحدیث الباب: 2]

25095- 2- ⁽⁷⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِیهِ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: زَوِّجُوا الْأَحْمَقَ وَ لَا تُزَوِّجُوا الْحَمْقَاءَ فَإِنَّ الْأَحْمَقَ یَنْجُبُ وَ الْحَمْقَاءَ لَا تَنْجُبُ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽⁸⁾

وَ کَذَا الَّذِی قَبْلَهُ

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ مُرْسَلًا ⁽¹⁾.

ترجمه:

أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ گويد: امام صادق عليه السّلام فرمود:

به مرد كم‌عقل زن بدهيد، ولى با زن كم‌عقل ازدواج نكنيد؛ زيرا مرد كم‌عقل با نجابت است، ولى زن كم‌عقل نجابت ندارد.

34- بَابُ کَرَاهَةِ تَزْوِیجِ الْمَجْنُونَةِ وَ جَوَازِ وَطْئِهَا بِالْمِلْکِ وَ لَا یُطْلَبُ وَلَدُهَا

اشارة

⁽²⁾34 بَابُ کَرَاهَةِ تَزْوِیجِ الْمَجْنُونَةِ وَ جَوَازِ وَطْئِهَا بِالْمِلْکِ وَ لَا یُطْلَبُ وَلَدُهَا

ترجمه:

باب کراهت تزویج زن دیوانه و جواز وطی (برقراری رابطه زناشویی) با او به صورت ملکیت و اینکه از او طلب فرزند نشود.

[رقم الحدیث الکلی: 25096 - رقم الحدیث الباب: 1]

25096- 1- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ الْخَرَّازِ ⁽⁴⁾عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ سَأَلَهُ بَعْضُ أَصْحَابِنَا عَنِ الرَّجُلِ الْمُسْلِمِ تُعْجِبُهُ الْمَرْأَةُ الْحَسْنَاءُ أَ یَصْلُحُ لَهُ أَنْ یَتَزَوَّجَهَا وَ هِیَ مَجْنُونَةٌ قَالَ لَا وَ لَکِنْ إِنْ کَانَتْ عِنْدَهُ أَمَةٌ مَجْنُونَةٌ فَلَا بَأْسَ بِأَنْ یَطَأَهَا وَ لَا یَطْلُبُ وَلَدَهَا.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ ⁽⁵⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از محمد بن مسلم از امام محمد باقر (ع) است که می‌گوید:

برخی از اصحاب ما از او درباره مرد مسلمانی که از زنی زیبا خوشش می‌آید و می‌پرسند که آیا می‌تواند با او ازدواج کند در حالی که او دیوانه است. امام محمد باقر (ع) پاسخ داد: "نه، اما اگر او یک کنیز دیوانه داشته باشد، اشکالی ندارد که با او رابطه داشته باشد، اما نباید از او طلب فرزند کند."

35- بَابُ أَنَّ النِّکَاحَ الْحَلَالَ ثَلَاثَةُ أَقْسَامٍ دَائِمٌ وَ مُنْقَطِعٌ وَ مِلْکُ یَمِینٍ عَیْناً وَ مَنْفَعَةً

اشارة

⁽⁶⁾35 بَابُ أَنَّ النِّکَاحَ الْحَلَالَ ثَلَاثَةُ أَقْسَامٍ دَائِمٌ وَ مُنْقَطِعٌ وَ مِلْکُ یَمِینٍ عَیْناً وَ مَنْفَعَةً

ترجمه:

باب اینکه نکاح حلال سه قسم است: دائم، منقطع و ملک یمین .

[رقم الحدیث الکلی: 25097 - رقم الحدیث الباب: 1]

25097- 1- ⁽⁷⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ ⁽⁸⁾عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ یُونُسَ عَنِ الْحُسَیْنِ ⁽⁹⁾بْنِ زَیْدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ

ع یَقُولُ تَحِلُّ الْفُرُوجُ بِثَلَاثٍ نِکَاحٍ بِمِیرَاثٍ وَ نِکَاحٍ بِلَا مِیرَاثٍ وَ نِکَاحٍ بِمِلْکِ الْیَمِینِ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ زَیْدٍ مِثْلَهُ ⁽¹⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع مِثْلَهُ ⁽²⁾وَ

رَوَاهُ الصَّدُوقُ فِی الْخِصَالِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ: بِثَلَاثَةِ وُجُوهٍ ⁽³⁾.

وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ مُوسَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ زَیْدٍ مِثْلَهُ ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ مِثْلَهُ ⁽⁵⁾وَ کَذَا الَّذِی قَبْلَهُ.

6، 14- 25098- 2- ⁽⁶⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ عُمَرَ بْنِ یَزِیدَ عَنْ حَفْصٍ الْجَوْهَرِیِّ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ زَیْدٍ قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فَدَخَلَ عَلَیْهِ عَبْدُ الْمَلِکِ بْنُ جَرِیحٍ الْمَکِّیُّ- فَقَالَ لَهُ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع مَا عِنْدَکَ فِی الْمُتْعَةِ فَقَالَ حَدَّثَنِی أَبُوکَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ- أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ أَحَلَّ لَکُمُ الْفُرُوجَ عَلَی ثَلَاثَةِ مَعَانٍ فَرْجٌ مَوْرُوثٌ

وَ هُوَ الْبَتَاتُ وَ فَرْجٌ غَیْرُ مَوْرُوثٍ وَ هُوَ الْمُتْعَةُ وَ مِلْکُ أَیْمَانِکُمْ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِیِّ مِثْلَهُ ⁽¹⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از حسین بن زید است که می‌گوید، ابو عبدالله (ع) فرمود:

"فرج (حق ازدواج) به سه شکل حلال می‌شود: نکاح با ارث، نکاح بدون ارث، و نکاح با ملک یمین."

حسن بن زید گفت: من نزد ابو عبدالله (ع) بودم و عبدالملک بن جریح مکی نزد او آمد. ابو عبدالله (ع) به او گفت: "در مورد متعه (ازدواج موقت) چه نظری داری؟" او پاسخ داد: "پدرت محمد بن علی از جابر بن عبدالله نقل کرده که رسول خدا (ص) در خطبه‌ای فرمود: 'ای مردم، خداوند فرج‌ها (حق ازدواج) را بر شما به سه شکل حلال کرده است: فرج موروث (نکاح دائم)، فرج غیر موروث (متعه) و ملک یمین شما.'"

[رقم الحدیث الکلی: 25099 - رقم الحدیث الباب: 3]

25099- 3- ⁽²⁾الْحَسَنُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ شُعْبَةَ فِی تُحَفِ الْعُقُولِ عَنِ الصَّادِقِ ع فِی حَدِیثٍ قَالَ: وَ أَمَّا مَا یَجُوزُ مِنَ الْمَنَاکِحِ فَأَرْبَعَةُ وُجُوهٍ نِکَاحٌ بِمِیرَاثٍ وَ نِکَاحٌ بِغَیْرِ مِیرَاثٍ وَ نِکَاحُ الْیَمِینِ وَ نِکَاحٌ بِتَحْلِیلٍ مِنَ الْمُحَلِّلِ لَهُ مِنْ مِلْکِ مَنْ یَمْلِکُ.

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽³⁾وَ قَالَ الشَّیْخُ لَا یَخْرُجُ عَنْ هَذِهِ الْأَقْسَامِ یَعْنِی الثَّلَاثَةَ مَا رُوِیَ مِنْ تَحْلِیلِ الرَّجُلِ لِأَخِیهِ جَارِیَتَهُ لِأَنَّ هَذَا دَاخِلٌ فِی الْمِلْکِ لِأَنَّهُ مَتَی أَحَلَّ جَارِیَتَهُ لَهُ فَقَدْ مَلَّکَهُ وَطْأَهَا ⁽⁴⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از حسن بن علی بن شعبة در کتاب تحف العقول از امام صادق (ع) است که می‌گوید:

"اما آنچه از مناکح جائز است چهار وجه دارد: نکاح با ارث، نکاح بدون ارث، نکاح با ملک یمین، و نکاح به تحلیل از طرف کسی که به او اجازه داده شده از ملکیت آن که مالک آن است."

شیخ گفت که هر روایتی که درباره تحلیل مرد برای برادرش از جاریه‌اش نقل شده باشد، خارج از این اقسام (سه‌گانه) نیست، زیرا که این نیز در ملکیت قرار می‌گیرد؛ زیرا زمانی که مرد جاریه‌اش را به دیگری تحلیل کند، او را مالک وطی (رابطه زناشویی) کرده است.

36- بَابُ أَنَّهُ یَجُوزُ لِلرَّجُلِ النَّظَرُ إِلَی وَجْهِ امْرَأَةٍ یُرِیدُ تَزْوِیجَهَا وَ یَدَیْهَا وَ شَعْرِهَا وَ مَحَاسِنِهَا قَاعِدَةً وَ قَائِمَةً وَ أَنْ یَتَأَمَّلَهَا بِغَیْرِ تَلَذُّذٍ وَ کَرَاهَةِ مَشْیِهَا بَیْنَ یَدَیْهِ وَ کَذَا الْأَمَ

اشارة

⁽⁵⁾36 بَابُ أَنَّهُ یَجُوزُ لِلرَّجُلِ النَّظَرُ إِلَی وَجْهِ امْرَأَةٍ یُرِیدُ تَزْوِیجَهَا وَ یَدَیْهَا وَ شَعْرِهَا وَ مَحَاسِنِهَا قَاعِدَةً وَ قَائِمَةً وَ أَنْ یَتَأَمَّلَهَا بِغَیْرِ تَلَذُّذٍ وَ کَرَاهَةِ مَشْیِهَا بَیْنَ یَدَیْهِ وَ کَذَا الْأَمَةُ الَّتِی یُرِیدُ شِرَاءَهَا

ترجمه:

باب اینکه برای مرد جائز است که به صورت، دست‌ها، مو و زیبایی‌های زنی که قصد ازدواج با او را دارد، نگاه کند، چه نشسته باشد و چه ایستاده، و او را بدون لذت بردن مشاهده کند. و کراهت راه رفتن او در مقابل مرد و همچنین کنیزی که قصد خرید او را دارد.

[رقم الحدیث الکلی: 25100 - رقم الحدیث الباب: 1]

25100- 1- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ

أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ الْخَرَّازِ ⁽¹⁾عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنِ الرَّجُلِ یُرِیدُ أَنْ یَتَزَوَّجَ الْمَرْأَةَ أَ یَنْظُرُ إِلَیْهَا قَالَ نَعَمْ إِنَّمَا یَشْتَرِیهَا بِأَغْلَی الثَّمَنِ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از محمد بن مسلم است که می‌گوید:

از امام محمد باقر (ع) پرسیدم درباره مردی که می‌خواهد با زنی ازدواج کند؛ آیا می‌تواند به او نگاه کند؟ امام محمد باقر (ع) پاسخ داد: "بله، او در واقع او را به بالاترین قیمت می‌خرد.

[رقم الحدیث الکلی: 25101 - رقم الحدیث الباب: 2]

25101- 2- ⁽²⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ وَ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ وَ حَفْصِ بْنِ الْبَخْتَرِیِّ کُلِّهِمْ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: لَا بَأْسَ بِأَنْ یَنْظُرَ إِلَی وَجْهِهَا وَ مَعَاصِمِهَا إِذَا أَرَادَ أَنْ یَتَزَوَّجَهَا.

ترجمه:

این روایت نقل شده از حفص بن بختری از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

"اشکالی ندارد که (مرد) به صورت و مچ‌های زنی که قصد ازدواج با او را دارد، نگاه کند."

[رقم الحدیث الکلی: 25102 - رقم الحدیث الباب: 3]

25102- 3- ⁽³⁾وَ عَنْ أَبِی عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ صَفْوَانَ عَنِ ابْنِ مُسْکَانَ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ السَّرِیِّ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع الرَّجُلُ یُرِیدُ أَنْ یَتَزَوَّجَ الْمَرْأَةَ یَتَأَمَّلُهَا وَ یَنْظُرُ إِلَی خَلْقِهَا ⁽⁴⁾وَ إِلَی وَجْهِهَا قَالَ نَعَمْ لَا بَأْسَ أَنْ یَنْظُرَ الرَّجُلُ إِلَی الْمَرْأَةِ إِذَا أَرَادَ أَنْ یَتَزَوَّجَهَا یَنْظُرُ إِلَی خَلْقِهَا ⁽⁵⁾وَ إِلَی وَجْهِهَا.

ترجمه:

این روایت نقل شده از حسن بن سری است که می‌گوید:

به امام جعفر صادق (ع) گفتم، مردی که می‌خواهد با زنی ازدواج کند، آیا می‌تواند به او نگاه کند و او را تأمل کند؟ امام جعفر صادق (ع) پاسخ داد: "بله، اشکالی ندارد که مرد به زن نگاه کند زمانی که می‌خواهد با او ازدواج کند؛ به خلقت و صورت او نگاه کند."

[رقم الحدیث الکلی: 25103 - رقم الحدیث الباب: 4]

25103- 4- ⁽⁶⁾وَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ السَّرِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ سَأَلَهُ عَنِ الرَّجُلِ یَنْظُرُ إِلَی الْمَرْأَةِ قَبْلَ أَنْ یَتَزَوَّجَهَا قَالَ نَعَمْ فَلِمَ یُعْطِی مَالَهُ.

ترجمه:

از امام جعفر صادق (ع) درباره مردی که به زنی نگاه می‌کند قبل از اینکه با او ازدواج کند، پرسیده شد. امام (ع) پاسخ داد: "بله، چرا که او قرار است مالش را به او بدهد."

[رقم الحدیث الکلی: 25104 - رقم الحدیث الباب: 5]

25104- 5- ⁽⁷⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قُلْتُ أَ یَنْظُرُ الرَّجُلُ إِلَی الْمَرْأَةِ یُرِیدُ تَزْوِیجَهَا فَیَنْظُرُ إِلَی شَعْرِهَا وَ مَحَاسِنِهَا قَالَ لَا بَأْسَ بِذَلِکَ إِذَا لَمْ یَکُنْ مُتَلَذِّذاً.

ترجمه:

این روایت نقل شده از عبدالله بن فضل از پدرش و از مردی از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

پرسیدم، آیا مردی که قصد ازدواج با زنی را دارد می‌تواند به مو و زیبایی‌های او نگاه کند؟ امام جعفر صادق (ع) پاسخ داد: "اشکالی ندارد، اگر بدون لذت بردن باشد."

[رقم الحدیث الکلی: 25105 - رقم الحدیث الباب: 6]

25105- 6- ⁽¹⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ زُرْعَةَ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ: کَانَ رَجُلٌ بِالْمَدِینَةِ لَهُ جَارِیَةٌ نَفِیسَةٌ فَوَقَعَتْ فِی قَلْبِ رَجُلٍ وَ أَعْجَبَ بِهَا فَشَکَا ذَلِکَ إِلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فَقَالَ لَهُ تَعَرَّضْ لِرُؤْیَتِهَا وَ کُلَّمَا رَأَیْتَهَا فَقُلْ أَسْأَلُ اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ الْحَدِیثَ وَ فِیهِ أَنَّهُ فَعَلَ ذَلِکَ فَعُرِضَ لِسَیِّدِ الْجَارِیَةِ بِسَفَرٍ وَ أَرَادَ أَنْ یُودِعَهَا عِنْدَ ذَلِکَ الرَّجُلِ فَأَبَی فَبَاعَهُ إِیَّاهَا.

ترجمه:

در مدینه مردی بود که جاریه (کنیز) نفیسی داشت. مردی دیگر به او علاقه‌مند شد و این موضوع را با ابو عبدالله (ع) در میان گذاشت. ابو عبدالله (ع) به او گفت: "به ملاقات او برو و هر بار که او را دیدی، بگو از فضل خدا می‌طلبم." در ادامه روایت آمده که مرد چنین کرد و سپس صاحب جاریه قصد سفر کرد و می‌خواست جاریه را به او بسپارد، اما مرد قبول نکرد و در نهایت صاحب جاریه آن را به او فروخت.

[رقم الحدیث الکلی: 25106 - رقم الحدیث الباب: 7]

25106- 7- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ الْهَیْثَمِ بْنِ أَبِی مَسْرُوقٍ النَّهْدِیِّ عَنِ الْحَکَمِ بْنِ مِسْکِینٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع الرَّجُلُ یُرِیدُ أَنْ یَتَزَوَّجَ الْمَرْأَةَ أَ یَنْظُرُ إِلَی شَعْرِهَا فَقَالَ نَعَمْ إِنَّمَا یُرِیدُ أَنْ یَشْتَرِیَهَا بِأَغْلَی الثَّمَنِ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از عبدالله بن سنان است که می‌گوید:

به امام جعفر صادق (ع) گفتم: "مردی که می‌خواهد با زنی ازدواج کند، آیا می‌تواند به موهای او نگاه کند؟" امام جعفر صادق (ع) پاسخ داد: "بله، زیرا او می‌خواهد او را به بالاترین قیمت بخرد."

[رقم الحدیث الکلی: 25107 - رقم الحدیث الباب: 8]

25107- 8- ⁽⁴⁾وَ عَنْهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ غِیَاثِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیٍّ ع فِی رَجُلٍ یَنْظُرُ إِلَی مَحَاسِنِ امْرَأَةٍ یُرِیدُ أَنْ یَتَزَوَّجَهَا قَالَ لَا بَأْسَ إِنَّمَا هُوَ مُسْتَامٌ فَإِنْ یُقْضَ ⁽⁵⁾أَمْرٌ یَکُنْ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از غیاث بن ابراهیم از جعفر از پدرش از علی (ع) است که می‌گوید:

در مورد مردی که به زیبایی‌های زنی که قصد ازدواج با او را دارد، نگاه می‌کند، علی (ع) فرمود: "اشکالی ندارد، زیرا او در حال ارزیابی است و اگر امری واقع شود، انجام خواهد شد."

[رقم الحدیث الکلی: 25108 - رقم الحدیث الباب: 9]

25108- 9- ⁽⁶⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِی یَزِیدَ الْعَطَّارِ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِیَّاکُمْ وَ النَّظَرَ فَإِنَّهُ سَهْمٌ مِنْ سِهَامِ إِبْلِیسَ وَ قَالَ لَا بَأْسَ بِالنَّظَرِ إِلَی مَا وَصَفَتِ الثِّیَابُ.

أَقُولُ: هَذَا مَخْصُوصٌ بِمَنْ یُرِیدُ تَزْوِیجَهَا وَ قَدْ أَوْرَدَهُ الشَّیْخُ فِی هَذَا الْبَابِ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از داود بن ابی یزید العطار از برخی از اصحاب ما است که می‌گوید:

امام جعفر صادق (ع) فرمود: "از نگاه کردن (به ناحق) پرهیز کنید، زیرا که آن یکی از تیرهای شیطان است." و گفت: "اشکالی ندارد که (مرد) به آنچه که لباس وصف کرده است، نگاه کند."

می گویم |:

این روایت مخصوص کسی است که قصد ازدواج دارد و مرحوم شیخ نیز این را در این باب وارد کرده است.

[رقم الحدیث الکلی: 25109 - رقم الحدیث الباب: 10]

25109- 10- ⁽¹⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْوَلِیدِ وَ مُحَسِّنِ بْنِ أَحْمَدَ جَمِیعاً عَنْ یُونُسَ بْنِ یَعْقُوبَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الرَّجُلِ یُرِیدُ أَنْ یَتَزَوَّجَ الْمَرْأَةَ وَ أَحَبَّ أَنْ یَنْظُرَ إِلَیْهَا قَالَ تَحْتَجِزُ ⁽²⁾ثُمَّ لْتَقْعُدْ وَ لْیَدْخُلْ فَلْیَنْظُرْ قَالَ قُلْتُ: تَقُومُ حَتَّی یَنْظُرَ إِلَیْهَا قَالَ نَعَمْ قُلْتُ فَتَمْشِی بَیْنَ یَدَیْهِ قَالَ مَا أُحِبُّ أَنْ تَفْعَلَ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از یونس بن یعقوب است که می‌گوید:

از امام جعفر صادق (ع) پرسیدم درباره مردی که می‌خواهد با زنی ازدواج کند و می‌خواهد به او نگاه کند. امام جعفر صادق (ع) فرمود: "زن باید خود را بپوشاند، سپس بنشیند و مرد وارد شود و نگاه کند." گفتم: "آیا زن باید بایستد تا مرد به او نگاه کند؟" فرمود: "بله." گفتم: "آیا زن باید در مقابل مرد راه برود؟" فرمود: "این کار را نمی‌پسندم.

[رقم الحدیث الکلی: 25110 - رقم الحدیث الباب: 11]

25110- 11- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ فِی الْعِلَلِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْبَزَنْطِیِّ عَنْ یُونُسَ بْنِ یَعْقُوبَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع الرَّجُلُ یُرِیدُ أَنْ یَتَزَوَّجَ الْمَرْأَةَ یَجُوزُ لَهُ أَنْ یَنْظُرَ إِلَیْهَا قَالَ نَعَمْ وَ تُرَقِّقُ ⁽⁴⁾لَهُ الثِّیَابَ لِأَنَّهُ یُرِیدُ أَنْ یَشْتَرِیَهَا بِأَغْلَی الثَّمَنِ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از یونس بن یعقوب است که می‌گوید:

به امام جعفر صادق (ع) گفتم: "مردی که می‌خواهد با زنی ازدواج کند، آیا جائز است که به او نگاه کند؟" امام جعفر صادق (ع) پاسخ داد: "بله، و زن باید لباس‌هایش را برای او نازک‌تر کند، زیرا او می‌خواهد او را به بالاترین قیمت بخرد."

[رقم الحدیث الکلی: 25111 - رقم الحدیث الباب: 12]

25111- 12- ⁽⁵⁾عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ الْیَسَعِ الْبَاهِلِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع (قَالَ) ⁽⁶⁾

لَا بَأْسَ أَنْ یَنْظُرَ الرَّجُلُ إِلَی مَحَاسِنِ الْمَرْأَةِ قَبْلَ أَنْ یَتَزَوَّجَهَا فَإِنَّمَا هُوَ مُسْتَامٌ ⁽⁷⁾فَإِنْ یُقْضَ أَمْرٌ یَکُنْ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از مسعدة بن الیسع الباهلی از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

"اشکالی ندارد که مرد به زیبایی‌های زنی که قصد ازدواج با او را دارد، نگاه کند؛ زیرا که او در حال ارزیابی است و اگر امری مقرر شود، انجام خواهد شد."

[رقم الحدیث الکلی: 25112 - رقم الحدیث الباب: 13]

25112- 13- ⁽⁸⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَیْنِ الرَّضِیُّ فِی الْمَجَازَاتِ النَّبَوِیَّةِ عَنْهُ ع أَنَّهُ قَالَ لِلْمُغِیرَةِ بْنِ شُعْبَةَ وَ قَدْ خَطَبَ امْرَأَةً لَوْ نَظَرْتَ إِلَیْهَا فَإِنَّهُ أَحْرَی أَنْ یُودَمَ ⁽⁹⁾بَیْنَکُمَا.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ أَیْضاً مَا یَدُلُّ عَلَی جَوَازِ النَّظَرِ إِلَی أَمَةٍ یُرِیدُ شِرَاءَهَا فِی بَیْعِ الْحَیَوَانِ ⁽¹⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از محمد بن حسین الرضی در کتاب مجازات النبویة است که می‌گوید:

پیامبر (ص) به مغیرة بن شعبه که خواستار زنی بود، فرمود: "اگر به او نگاه کنی، به نزدیک‌تر شدن و یگانگی بین شما کمک می‌کند."

می گویم : این روایت همچنین به جواز نگاه کردن به کنیزانی که قصد خرید آن‌ها را دارند، اشاره دارد.

37- بَابُ اسْتِحْبَابِ التَّزْوِیجِ وَ زِفَافِ الْعَرَائِسِ لَیْلًا وَ التَّکْبِیرِ عِنْدَ الزِّفَافِ وَ رُکُوبِ الْعَرُوسِ‌

اشارة

⁽²⁾37 بَابُ اسْتِحْبَابِ التَّزْوِیجِ وَ زِفَافِ الْعَرَائِسِ لَیْلًا وَ التَّکْبِیرِ عِنْدَ الزِّفَافِ وَ رُکُوبِ الْعَرُوسِ

ترجمه:

باب استحباب ازدواج و زفاف عرائس (عروس‌ها) در شب و تکبیر گفتن هنگام زفاف و سوار شدن عروس.

[رقم الحدیث الکلی: 25113 - رقم الحدیث الباب: 1]

25113- 1- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُیَسِّرِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِیزِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قَالَ: یَا مُیَسِّرُ تَزَوَّجْ بِاللَّیْلِ فَإِنَّ اللَّهَ جَعَلَهُ سَکَناً وَ لَا تَطْلُبْ حَاجَةً بِاللَّیْلِ فَإِنَّ اللَّیْلَ مُظْلِمٌ ثُمَّ قَالَ إِنَّ لِلطَّارِقِ لَحَقّاً عَظِیماً وَ إِنَّ لِلصَّاحِبِ لَحَقّاً عَظِیماً.

ترجمه:

این روایت نقل شده از میسر بن عبد العزیز از امام محمد باقر (ع) است که می‌گوید:

"ای میسر، شب ازدواج کن، زیرا که خداوند شب را برای آرامش قرار داده است. و در شب حاجتی طلب مکن، زیرا که شب تاریک است. سپس فرمود: برای طارق (کسی که در شب می‌آید) حقی بزرگ است و برای صاحب (دوست) حقی بزرگ است."

[رقم الحدیث الکلی: 25114 - رقم الحدیث الباب: 2]

25114- 2- ⁽⁴⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: زُفُّوا عَرَائِسَکُمْ لَیْلًا وَ أَطْعِمُوا ضُحًی.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ السَّکُونِیِّ مِثْلَهُ ⁽⁵⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از سکونی از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

"عروسانتان را در شب زفاف کنید و در صبحانه اطعام دهید."

[رقم الحدیث الکلی: 25115 - رقم الحدیث الباب: 3]

25115- 3- ⁽⁶⁾وَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ الْوَشَّاءِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ فِی التَّزْوِیجِ قَالَ: مِنَ السُّنَّةِ التَّزْوِیجُ بِاللَّیْلِ لِأَنَّ اللَّهَ جَعَلَ اللَّیْلَ سَکَناً وَ النِّسَاءُ إِنَّمَا هُنَّ سَکَنٌ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽⁷⁾

وَ کَذَا الَّذِی قَبْلَهُ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از حسن بن علی الوشاء از امام علی بن موسی الرضا (ع) است که می‌گوید:

شنیدم که ایشان درباره ازدواج فرمودند: "از سنت است که ازدواج در شب انجام شود، زیرا که خداوند شب را برای آرامش قرار داده و زنان نیز برای آرامش هستند."

[رقم الحدیث الکلی: 25116 - رقم الحدیث الباب: 4]

25116- 4- ⁽¹⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: لَمَّا زَوَّجَ رَسُولُ اللَّهِ ص فَاطِمَةَ مِنْ عَلِیٍّ ع- أَتَاهُ أُنَاسٌ فَقَالُوا لَهُ إِنَّکَ قَدْ زَوَّجْتَ عَلِیّاً بِمَهْرٍ خَسِیسٍ فَقَالَ مَا أَنَا زَوَّجْتُهُ وَ لَکِنَّ اللَّهَ زَوَّجَهُ إِلَی أَنْ قَالَ فَلَمَّا کَانَ لَیْلَةُ الزِّفَافِ أَتَی النَّبِیُّ ص بِبَغْلَتِهِ الشَّهْبَاءِ وَ ثَنَی عَلَیْهَا قَطِیفَةً وَ قَالَ لِفَاطِمَةَ ارْکَبِی وَ أَمَرَ سَلْمَانَ أَنْ یَقُودَهَا وَ النَّبِیُّ ص یَسُوقُهَا فَبَیْنَمَا هُوَ فِی بَعْضِ الطَّرِیقِ إِذْ سَمِعَ النَّبِیُّ ص وَجْبَةً ⁽²⁾فَإِذَا بِجَبْرَئِیلَ فِی سَبْعِینَ أَلْفاً وَ مِیکَائِیلَ فِی سَبْعِینَ أَلْفاً فَقَالَ النَّبِیُّ ص مَا أَهْبَطَکُمْ إِلَی الْأَرْضِ فَقَالُوا جِئْنَا نَزُفُّ فَاطِمَةَ إِلَی زَوْجِهَا وَ کَبَّرَ جَبْرَئِیلُ وَ کَبَّرَ مِیکَائِیلُ وَ کَبَّرَتِ الْمَلَائِکَةُ وَ کَبَّرَ مُحَمَّدٌ ص فَوُضِعَ التَّکْبِیرُ عَلَی الْعَرَائِسِ مِنْ تِلْکَ اللَّیْلَةِ.

وَ رَوَاهُ الطُّوسِیُّ فِی الْأَمَالِی ⁽³⁾عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَمْرِو بْنِ مَهْدِیٍّ ⁽⁴⁾عَنِ ابْنِ عُقْدَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ مُوسَی بْنِ إِبْرَاهِیمَ الْمَرْوَزِیِّ عَنْ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ ع عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ مِثْلَهُ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از جابر بن عبدالله است که می‌گوید:

هنگامی که رسول خدا (ص) فاطمه (س) را به عقد علی (ع) درآورد، عده‌ای نزد پیامبر آمدند و گفتند که شما علی را با مهری اندک عقد کردید. پیامبر (ص) فرمود: "من او را عقد نکردم، بلکه خداوند او را عقد کرد." سپس روایت ادامه می‌دهد: "در شب زفاف، پیامبر (ص) با بغلۀ خود آمد و بر آن قطیفه‌ای گذاشت و به فاطمه (س) گفت: 'سوار شو.' و به سلمان دستور داد که او را هدایت کند و پیامبر (ص) او را همراهی کرد. در حین راه رفتن صدای شدیدی شنیدند و ناگهان جبرئیل با هفتاد هزار فرشته و میکائیل با هفتاد هزار فرشته آمدند. پیامبر (ص) پرسید: 'چه چیزی شما را به زمین آورد؟' آنها پاسخ دادند: 'آمدیم تا فاطمه را به همسرش زفاف کنیم.' جبرئیل تکبیر گفت و میکائیل تکبیر گفت و فرشتگان تکبیر گفتند و محمد (ص) تکبیر گفت، و از آن شب تکبیر بر عروس‌ها قرار داده شد."

[رقم الحدیث الکلی: 25117 - رقم الحدیث الباب: 5]

25117- 5- ⁽⁵⁾وَ فِی الْخِصَالِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ جَدِّهِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَةِ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ آبَائِهِ ع عَنِ النَّبِیِّ ص قَالَ: لَا سَهَرَ إِلَّا فِی

ثَلَاثٍ مُتَهَجِّدٍ بِالْقُرْآنِ- أَوْ فِی طَلَبِ الْعِلْمِ أَوْ عَرُوسٍ تُهْدَی إِلَی زَوْجِهَا.

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽¹⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از سکونی از امام جعفر صادق (ع) از پدرانش از پیامبر (ص) است که می‌گوید:

"بیداری شبانه جز در سه مورد نیست: کسی که شب را با قرآن بیدار می‌ماند، یا در طلب علم است، یا عروسی که به همسرش هدیه می‌شود."

38- بَابُ کَرَاهَةِ التَّزْوِیجِ فِی سَاعَةٍ حَارَّةٍ وَ عَدَمِ تَحْرِیمِهِ‌

اشارة

⁽²⁾38 بَابُ کَرَاهَةِ التَّزْوِیجِ فِی سَاعَةٍ حَارَّةٍ وَ عَدَمِ تَحْرِیمِهِ

ترجمه:

باب کراهت ازدواج در ساعت‌های گرم و عدم تحریم آن.

[رقم الحدیث الکلی: 25118 - رقم الحدیث الباب: 1]

25118- 1- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ یَعْنِی الْعَاصِمِیَّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ یَعْنِی ابْنَ فَضَّالٍ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی الْخَثْعَمِیِّ عَنْ ضُرَیْسِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِکِ قَالَ: بَلَغَ أَبَا جَعْفَرٍ ع أَنَّ رَجُلًا تَزَوَّجَ فِی سَاعَةٍ حَارَّةٍ عِنْدَ نِصْفِ النَّهَارِ فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع- مَا أَرَاهُمَا یَتَّفِقَانِ فَافْتَرَقَا.

ترجمه:

این روایت نقل شده از ضریس بن عبدالملک است که می‌گوید:

به امام محمد باقر (ع) خبر رسید که مردی در ساعت‌های گرم و در نیمه روز ازدواج کرده است. امام محمد باقر (ع) فرمود: "نمی‌بینم که این دو با هم توافق کنند." و آنها از هم جدا شدند

[رقم الحدیث الکلی: 25119 - رقم الحدیث الباب: 2]

25119- 2- ⁽⁴⁾وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنِ ابْنِ بُکَیْرٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع أَنَّهُ أَرَادَ أَنْ یَتَزَوَّجَ امْرَأَةً فَکَرِهَ ذَلِکَ أَبُوهُ ⁽⁵⁾قَالَ فَمَضَیْتُ فَتَزَوَّجْتُهَا حَتَّی إِذَا کَانَ بَعْدَ ذَلِکَ زُرْتُهَا فَنَظَرْتُ فَلَمْ أَرَ مَا یُعْجِبُنِی فَقُمْتُ أَنْصَرِفُ فَبَادَرَتْنِی الْقَیِّمَةُ الْبَابَ لِتُغْلِقَهُ عَلَیَّ فَقُلْتُ لَا تُغْلِقِیهِ لَکِ الَّذِی تُرِیدِینَ فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَی أَبِی أَخْبَرْتُهُ بِالْأَمْرِ کَیْفَ کَانَ فَقَالَ یَا بُنَیَّ إِنَّهُ لَیْسَ عَلَیْکَ إِلَّا نِصْفُ الْمَهْرِ وَ قَالَ أَنْتَ تَزَوَّجْتَهَا فِی سَاعَةٍ حَارَّةٍ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّالٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنِ ابْنِ بُکَیْرٍ نَحْوَهُ ⁽⁶⁾

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽¹⁾.

ترجمه:

زراره گويد: امام باقر عليه السّلام به من فرمود: قصد داشتم با زنى ازدواج كنم، پدرم از اين كار كراهت داشت.

امّا من رفتم و با او ازدواج نمودم. تا اين‌كه پس از عقد او را ديدم به او نگاه كردم اما چيزى نديدم كه مرا به او علاقه‌مند سازد. پس من برخاستم تا برگردم. اما آن زن به همراه ولىّ خود بر من به سوى درب پيشى گرفت تا آن‌را بر روى من قفل كند (به خاطر گرفتن مهريه كامل). گفتم: قفل نكن. آن‌چه را كه مى‌خواهى به تو مى‌دهم.

هنگامى كه نزد پدرم برگشتم ماجرا را به ايشان خبر دادم كه چه اتّفاقى افتاد.

پدرم فرمود: بدان! آن زن صاحب حقّى از تو نيست به جز نصف مهريه.

و فرمود: تو در ساعتى گرم با آن زن ازدواج نمودى.

39- بَابُ کَرَاهَةِ الدُّخُولِ لَیْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ

اشارة

⁽²⁾39 بَابُ کَرَاهَةِ الدُّخُولِ لَیْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ

ترجمه:

باب کراهت دخول در شب چهارشنبه.

[رقم الحدیث الکلی: 25120 - رقم الحدیث الباب: 1]

25120- 1- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ حُمَیْدِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ سَمَاعَةَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ الْمِیثَمِیِّ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عُبَیْدِ بْنِ زُرَارَةَ وَ أَبِی الْعَبَّاسِ قَالا قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع لَیْسَ لِلرَّجُلِ أَنْ یَدْخُلَ بِامْرَأَةٍ لَیْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از عبید بن زراره و ابی العباس است که می‌گویند:

امام جعفر صادق (ع) فرمود: "برای مرد جائز نیست که در شب چهارشنبه با زنی ازدواج کند."

40- بَابُ اسْتِحْبَابِ الْإِطْعَامِ عِنْدَ التَّزْوِیجِ یَوْماً أَوْ یَوْمَیْنِ وَ کَرَاهَةِ مَا زَادَ

اشارة

⁽⁴⁾40 بَابُ اسْتِحْبَابِ الْإِطْعَامِ عِنْدَ التَّزْوِیجِ یَوْماً أَوْ یَوْمَیْنِ وَ کَرَاهَةِ مَا زَادَ

ترجمه:

باب استحباب اطعام (غذا دادن) هنگام ازدواج به مدت یک یا دو روز و کراهت از آنچه که بیش از این مدت باشد.

[رقم الحدیث الکلی: 25121 - رقم الحدیث الباب: 1]

25121- 1- ⁽⁵⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ وَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنِ الْوَشَّاءِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ إِنَّ النَّجَاشِیَّ لَمَّا خَطَبَ لِرَسُولِ اللَّهِ ص آمِنَةَ بِنْتَ أَبِی سُفْیَانَ- فَزَوَّجَهُ دَعَا بِطَعَامٍ ثُمَّ قَالَ إِنَّ مِنْ سُنَنِ الْمُرْسَلِینَ الْإِطْعَامَ عِنْدَ التَّزْوِیجِ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از الوشاء از امام علی بن موسی الرضا (ع) است که می‌گوید:

شنیدم که ایشان فرمودند: "هنگامی که نجاشی برای رسول خدا (ص) از آمینه دختر ابی سفیان خواستگاری کرد و او را به عقد ایشان درآورد، غذای فراهم کرد و سپس فرمود: یکی از سنت‌های پیامبران اطعام (غذا دادن) هنگام ازدواج است."

[رقم الحدیث الکلی: 25122 - رقم الحدیث الباب: 2]

25122- 2- ⁽⁶⁾وَ عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ رَفَعَهُ إِلَی أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: الْوَلِیمَةُ یَوْمٌ وَ یَوْمَانِ مَکْرُمَةٌ وَ ثَلَاثَةُ أَیَّامٍ رِیَاءٌ وَ سُمْعَةٌ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از ابن فضال است که آن را به امام محمد باقر (ع) نسبت داده و می‌گوید:

"ولیمه (جشن و مهمانی) یک روز و دو روز افتخار و کرامت است، و سه روز ریاء و خودنمایی است."

[رقم الحدیث الکلی: 25123 - رقم الحدیث الباب: 3]

25123- 3- ⁽⁷⁾وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ

هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص حِینَ تَزَوَّجَ مَیْمُونَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ- أَوْلَمَ عَلَیْهَا وَ أَطْعَمَ النَّاسَ الْحَیْسَ ⁽¹⁾.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽²⁾

وَ کَذَا الَّذِی قَبْلَهُ وَ رَوَاهُ الْبَرْقِیُّ فِی الْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ ⁽³⁾

وَ الَّذِی قَبْلَهُ ⁽⁴⁾عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ الْوَشَّاءِ عَنِ الرِّضَا ع مِثْلَهُ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از هشام بن سالم از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

"رسول خدا (ص) هنگامی که با میمونه بنت الحارث ازدواج کرد، برای او ولیمه داد و به مردم حیس (نوعی غذا) داد."

[رقم الحدیث الکلی: 25124 - رقم الحدیث الباب: 4]

25124- 4- ⁽⁵⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص الْوَلِیمَةُ أَوَّلَ یَوْمٍ حَقٌّ وَ الثَّانِیَ مَعْرُوفٌ وَ مَا زَادَ رِیَاءٌ وَ سُمْعَةٌ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از سکونی از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

"رسول خدا (ص) فرمود: ولیمه (مهمانی) در روز اول حق است و در روز دوم معروف است و آنچه بیش از این باشد، ریاء و خودنمایی است."

[رقم الحدیث الکلی: 25125 - رقم الحدیث الباب: 5]

25125- 5- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُوسَی بْنِ بَکْرٍ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ ع أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص قَالَ: لَا وَلِیمَةَ إِلَّا فِی خَمْسٍ فِی عُرْسٍ أَوْ خُرْسٍ أَوْ عِذَارٍ أَوْ وِکَارٍ أَوْ رِکَازٍ فَالْعُرْسُ التَّزْوِیجُ وَ الْخُرْسُ النِّفَاسُ بِالْوَلَدِ وَ الْعِذَارُ الْخِتَانُ وَ الْوِکَارُ الرَّجُلُ یَشْتَرِی الدَّارَ وَ الرِّکَازُ الرَّجُلُ یَقْدَمُ مِنْ مَکَّةَ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ أَیْضاً بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُوسَی بْنِ بَکْرٍ ⁽⁷⁾

وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عَمْرٍو وَ أَنَسِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ جَمِیعاً عَنِ

الصَّادِقِ عَنْ آبَائِهِ فِی وَصِیَّةِ النَّبِیِّ ص لِعَلِیٍّ ع مِثْلَهُ ⁽¹⁾أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ عُمُوماً وَ خُصُوصاً فِی الْأَطْعِمَةِ ⁽²⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از موسی بن بکر از امام علی بن موسی الرضا (ع) است که می‌گوید:

"رسول خدا (ص) فرمود: ولیمه (مهمانی) جز در پنج مورد نیست: در عروسی، یا خرسی (مربوط به ولادت)، یا عذار (ختنه)، یا وکار (خرید خانه)، یا ریکاز (بازگشت از مکه). عرس ازدواج است و خرس نفاس به ولد است و عذار ختنه است و وکار خرید خانه است و ریکاز بازگشت از مکه است."

41- بَابُ جَوَازِ التَّزْوِیجِ بِغَیْرِ خِطْبَةٍ وَ تَأَکُّدِ اسْتِحْبَابِ التَّحْمِیدِ قَبْلَهُ‌

اشارة

⁽³⁾41 بَابُ جَوَازِ التَّزْوِیجِ بِغَیْرِ خِطْبَةٍ وَ تَأَکُّدِ اسْتِحْبَابِ التَّحْمِیدِ قَبْلَهُ

ترجمه:

باب جواز ازدواج بدون خواستگاری و تأکید استحباب حمد و ستایش قبل از آن.

[رقم الحدیث الکلی: 25126 - رقم الحدیث الباب: 1]

25126- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ یَعْقُوبَ عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ عُبَیْدِ بْنِ زُرَارَةَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ التَّزْوِیجِ بِغَیْرِ خِطْبَةٍ فَقَالَ أَ وَ لَیْسَ عَامَّةُ مَا تَتَزَوَّجُ فَتَیَاتُنَا وَ نَحْنُ نَتَعَرَّقُ ⁽⁵⁾الطَّعَامَ عَلَی الْخِوَانِ نَقُولُ یَا فُلَانُ زَوِّجْ فُلَاناً فُلَانَةَ فَیَقُولُ قَدْ فَعَلْتُ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از عبید بن زراره است که می‌گوید:

"از امام جعفر صادق (ع) درباره ازدواج بدون خواستگاری پرسیدم. ایشان پاسخ دادند: 'آیا اغلب دختران ما ازدواج نمی‌کنند در حالی که ما در حال خوردن غذا بر سر سفره هستیم و می‌گوییم ای فلانی، فلان دختر را به فلانی ازدواج بده و او می‌گوید، انجام شد؟'"

[رقم الحدیث الکلی: 25127 - رقم الحدیث الباب: 2]

25127- 2- ⁽⁶⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَیْمُونٍ الْقَدَّاحِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّ عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ ع کَانَ یَتَزَوَّجُ وَ هُوَ یَتَعَرَّقُ عَرْقاً یَأْکُلُ مَا یَزِیدُ عَلَی أَنْ یَقُولَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ نَسْتَغْفِرُ اللَّهَ- وَ قَدْ

زَوَّجْنَاکَ عَلَی شَرْطِ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع إِذَا حَمِدَ اللَّهَ فَقَدْ خَطَبَ.

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽¹⁾

وَ کَذَا الَّذِی قَبْلَهُ.

ترجمه:

عبد اللّه بن ميمون قدّاح گويد: امام صادق عليه السّلام فرمود:

همواره امام سجّاد عليه السّلام به هنگام ازدواج سفره پهن مى‌كرد و غذا مى‌خورد و مى‌فرمود: حمد و سپاس از آن خداوند و صلوات بر محمّد صلّى اللّه عليه و آله و آل محمّد» و استغفار مى‌نمود و مى‌فرمود:«تو را بنابر شروط الهى به عقد درآورديم».

سپس امام سجّاد عليه السّلام فرمود: هرگاه خداوند ستايش شود در واقع خواستگارى انجام شده است.

42- بَابُ اسْتِحْبَابِ الْخُطْبَةِ لِلنِّکَاحِ‌

اشارة

⁽²⁾42 بَابُ اسْتِحْبَابِ الْخُطْبَةِ لِلنِّکَاحِ

ترجمه:

باب استحباب خطبه برای نکاح.

[رقم الحدیث الکلی: 25128 - رقم الحدیث الباب: 1]

25128- 1- ⁽³⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی حَدِیثٍ أَنَّ جَمَاعَةً قَالُوا لِأَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع إِنَّا نُرِیدُ أَنْ نُزَوِّجَ فُلَاناً فُلَانَةَ وَ نَحْنُ نُرِیدُ أَنْ تَخْطُبَ فَقَالَ وَ ذَکَرَ خُطْبَةً تَشْتَمِلُ عَلَی حَمْدِ اللَّهِ وَ الثَّنَاءِ عَلَیْهِ وَ الْوَصِیَّةِ بِتَقْوَی اللَّهِ وَ قَالَ فِی آخِرِهَا ثُمَّ إِنَّ فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ ذَکَرَ فُلَانَةَ بِنْتَ فُلَانٍ وَ هُوَ فِی الْحَسَبِ مَنْ قَدْ عَرَفْتُمُوهُ وَ فِی النَّسَبِ مَنْ لَا تَجْهَلُونَهُ وَ قَدْ بَذَلَ لَهَا مِنَ الصَّدَاقِ مَا قَدْ عَرَفْتُمُوهُ فَرُدُّوا خَیْراً تُحْمَدُوا عَلَیْهِ وَ تُنْسَبُوا إِلَیْهِ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ.

أَقُولُ: وَ الْأَحَادِیثُ الْمُتَضَمِّنَةُ لِخُطَبِ النِّکَاحِ الْوَارِدَةِ مِنَ الْأَئِمَّةِ ع کَثِیرَةٌ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از علی بن ریاب از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

گروهی به امیرالمؤمنین (ع) گفتند: "ما می‌خواهیم فلانی را به فلانی ازدواج دهیم و از شما می‌خواهیم که خطبه بخوانید." امام (ع) خطبه‌ای را بیان کردند که شامل حمد و ثنای خداوند و توصیه به تقوای الهی بود. و در پایان فرمودند: "سپس، فلانی بن فلانی، فلانة بنت فلانی را خواستگاری کرده و او در حسب کسی است که شما می‌شناسید و در نسب کسی است که شمابه آن جاهل نیستید و مهریه‌ای را که می‌دانید، به او داده است. پس خیر را برگزینید تا مورد ستایش قرار گیرید و به آن نسبت داده شوید. و صلوات بر محمد و آل او."

43- بَابُ جَوَازِ التَّزْوِیجِ بِغَیْرِ بَیِّنَةٍ فِی الدَّائِمِ وَ الْمُنْقَطِعِ وَ اسْتِحْبَابِ الْإِشْهَادِ وَ الْإِعْلَانِ‌

اشارة

⁽⁵⁾43 بَابُ جَوَازِ التَّزْوِیجِ بِغَیْرِ بَیِّنَةٍ فِی الدَّائِمِ وَ الْمُنْقَطِعِ وَ اسْتِحْبَابِ الْإِشْهَادِ وَ الْإِعْلَانِ

ترجمه:

باب جواز ازدواج بدون شاهد در ازدواج دائمی و موقت و استحباب اشهاد و اعلان.

[رقم الحدیث الکلی: 25129 - رقم الحدیث الباب: 1]

25129- 1- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ عَنْ

مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّمَا جُعِلَتِ الْبَیِّنَاتُ لِلنَّسَبِ وَ الْمَوَارِیثِ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از هشام بن سالم از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

"بیّنات (شهادت‌ها) تنها برای نسب و میراث‌ها قرار داده شده‌اند."

[رقم الحدیث الکلی: 25130 - رقم الحدیث الباب: 2]

25130- 2- ⁽¹⁾قَالَ وَ فِی رِوَایَةٍ أُخْرَی وَ الْحُدُودِ.

ترجمه:

در روایتی دیگر آمده است: "و حدود."

[رقم الحدیث الکلی: 25131 - رقم الحدیث الباب: 3]

25131- 3- ⁽²⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ أُذَیْنَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَعْیَنَ قَالَ: سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الرَّجُلِ یَتَزَوَّجُ الْمَرْأَةَ بِغَیْرِ شُهُودٍ فَقَالَ لَا بَأْسَ بِتَزْوِیجِ الْبَتَّةِ فِیمَا بَیْنَهُ وَ بَیْنَ اللَّهِ إِنَّمَا جُعِلَ الشُّهُودُ فِی تَزْوِیجِ الْبَتَّةِ مِنْ أَجْلِ الْوَلَدِ لَوْ لَا ذَلِکَ لَمْ یَکُنْ بِهِ بَأْسٌ.

وَ

رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عُرْوَةَ عَنِ ابْنِ بُکَیْرٍ عَنْ زُرَارَةَ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ: یَتَزَوَّجُ الْمَرْأَةَ مُتْعَةً ⁽³⁾

ترجمه:

این روایت نقل شده از زراره بن أعین است که می‌گوید:

از امام جعفر صادق (ع) درباره مردی که بدون شاهد با زنی ازدواج می‌کند، سوال شد. ایشان فرمودند: "در ازدواج بتّه (دائمی) بین او و خداوند مشکلی نیست. شاهدان برای ازدواج بتّه به خاطر فرزند قرار داده شده‌اند. اگر نه، مشکلی در آن نبود."

[رقم الحدیث الکلی: 25132 - رقم الحدیث الباب: 4]

25132- 4- ⁽⁴⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَفْصِ بْنِ الْبَخْتَرِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی الرَّجُلِ یَتَزَوَّجُ بِغَیْرِ بَیِّنَةٍ قَالَ لَا بَأْسَ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از حفص بن بختری از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

"در مورد مردی که بدون شاهد ازدواج می‌کند، ایشان فرمودند: 'مشکلی ندارد.'"

[رقم الحدیث الکلی: 25133 - رقم الحدیث الباب: 5]

25133- 5- ⁽⁵⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ دَاوُدَ النَّهْدِیِّ عَنِ ابْنِ أَبِی نَجْرَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَیْلِ قَالَ: قَالَ أَبُو الْحَسَنِ مُوسَی ع لِأَبِی یُوسُفَ الْقَاضِی إِنَّ اللَّهَ أَمَرَ فِی کِتَابِهِ بِالطَّلَاقِ وَ أَکَّدَ فِیهِ بِشَاهِدَیْنِ وَ لَمْ یَرْضَ بِهِمَا إِلَّا عَدْلَیْنِ وَ أَمَرَ فِی کِتَابِهِ بِالتَّزْوِیجِ فَأَهْمَلَهُ بِلَا شُهُودٍ فَأَثْبَتُّمْ شَاهِدَیْنِ فِیمَا أَهْمَلَ وَ أَبْطَلْتُمُ الشَّاهِدَیْنِ فِیمَا أَکَّدَ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از محمد بن فضیل است که می‌گوید:

امام موسی کاظم (ع) به ابی یوسف قاضی فرمودند: "خداوند در کتابش به طلاق امر کرده و آن را با دو شاهد تأکید نموده و به آنها جز دو عادل راضی نشده است. و در کتابش به ازدواج امر کرده و آن را بدون شاهد رها کرده است. شما دو شاهد را در جایی که خداوند آنها را رها کرده، قرار دادید و شاهدان را در جایی که خداوند تأکید کرده، لغو کردید."

[رقم الحدیث الکلی: 25134 - رقم الحدیث الباب: 6]

25134- 6- ⁽¹⁾مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ صَفْوَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَکِیمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: إِنَّمَا جُعِلَتِ الْبَیِّنَةُ فِی النِّکَاحِ مِنْ أَجْلِ الْمَوَارِیثِ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از محمد بن مسلم از امام محمد باقر (ع) است که می‌گوید:

"بیّنه (شاهد) در نکاح به خاطر مواریث قرار داده شده است."

[رقم الحدیث الکلی: 25135 - رقم الحدیث الباب: 7]

25135- 7- ⁽²⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ حَنَانِ بْنِ سَدِیرٍ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ بَشِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً وَ لَمْ یُشْهِدْ فَقَالَ أَمَّا فِیمَا بَیْنَهُ وَ بَیْنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَلَیْسَ عَلَیْهِ شَیْ‌ءٌ وَ لَکِنْ إِنْ أَخَذَهُ سُلْطَانٌ جَائِرٌ عَاقَبَهُ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از مسلم بن بشیر از امام محمد باقر (ع) است که می‌گوید:

"از او درباره مردی که زنی را بدون شاهد ازدواج کرده، پرسیدم. ایشان فرمودند: 'بین او و خداوند متعال هیچ اشکالی نیست، ولی اگر سلطان ظالم او را بگیرد، مجازاتش می‌کند.'"

[رقم الحدیث الکلی: 25136 - رقم الحدیث الباب: 8]

25136- 8- ⁽³⁾وَ فِی الْعِلَلِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ عَنِ الصَّفَّارِ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ عَمَّنْ ذَکَرَهُ عَنْ دُرُسْتَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَطِیَّةَ عَنْ زُرَارَةَ قَالَ: قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع إِنَّمَا جُعِلَتِ الشَّهَادَةُ فِی النِّکَاحِ لِلْمِیرَاثِ.

وَ رَوَاهُ الْبَرْقِیُّ فِی الْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ یُونُسَ عَنِ ابْنِ مُسْکَانَ عَنْ زُرَارَةَ مِثْلَهُ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از زراره است که می‌گوید:

"امام محمد باقر (ع) فرمود: 'شهادت در نکاح به خاطر میراث قرار داده شده است.'

[رقم الحدیث الکلی: 25137 - رقم الحدیث الباب: 9]

25137- 9- ⁽⁵⁾عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ فِی قُرْبِ الْإِسْنَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِیهِ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ هَلْ یَصْلُحُ لَهُ أَنْ یَتَزَوَّجَ الْمَرْأَةَ مُتْعَةً بِغَیْرِ بَیِّنَةٍ قَالَ إِذَا کَانَا مُسْلِمَیْنِ مَأْمُونَیْنِ فَلَا بَأْسَ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از علی بن جعفر از برادرش است که می‌گوید:

"از او درباره مردی پرسیدم که آیا برای او جایز است با زنی به صورت موقت (متعه) بدون شاهد ازدواج کند؟ ایشان فرمودند: 'اگر هر دو مسلمان و مأمون (قابل اعتماد) باشند، مشکلی ندارد.'"

[رقم الحدیث الکلی: 25138 - رقم الحدیث الباب: 10]

25138- 10- ⁽⁶⁾وَ عَنْهُ عَنْ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ: کُنْتُ مَعَ أَخِی فِی طَرِیقِ بَعْضِ أَمْوَالِهِ وَ مَا مَعَنَا غَیْرُ غُلَامٍ لَهُ فَقَالَ لَهُ تَنَحَّ یَا غُلَامُ فَإِنِّی أُرِیدُ أَنْ

أَتَحَدَّثَ فَقَالَ لِی مَا تَقُولُ فِی رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً فِی هَذَا الْمَوْضِعِ أَوْ غَیْرِهِ بِغَیْرِ بَیِّنَةٍ وَ لَا شُهُودٍ فَقُلْتُ یُکْرَهُ ذَلِکَ فَقَالَ لِی بَلَی تَزَوَّجْهَا فِی هَذَا الْمَوْضِعِ وَ فِی غَیْرِهِ بِلَا شُهُودٍ وَ لَا بَیِّنَةٍ.

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽¹⁾وَ یَأْتِی مَا ظَاهِرُهُ الْمُنَافَاةُ وَ أَنَّهُ مَحْمُولٌ عَلَی التَّقِیَّةِ ⁽²⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از علی بن جعفر است که می‌گوید:

"با برادرم در یکی از املاکش بودیم و جز غلامش کسی همراه ما نبود. برادرم به غلامش گفت: 'کنار برو، می‌خواهم صحبت کنم.' سپس به من گفت: 'نظر تو درباره مردی که در اینجا یا جایی دیگر بدون شاهد و بیّنه با زنی ازدواج کرده چیست؟' من گفتم: 'این کار مکروه است.' برادرم گفت: 'بلکه در اینجا و در هر جای دیگری بدون شاهد و بیّنه با او ازدواج کن.'"

می‌گویم: "و چیزی که بر این دلالت می‌کند و چیزی که ظاهرش مخالفت است، آمده و این بر تقیه حمل شده است."

44- بَابُ جَوَازِ التَّزْوِیجِ بِغَیْرِ وَلِیٍ‌

اشارة

⁽³⁾44 بَابُ جَوَازِ التَّزْوِیجِ بِغَیْرِ وَلِیٍ

ترجمه:

باب جواز ازدواج بدون ولی.

[رقم الحدیث الکلی: 25139 - رقم الحدیث الباب: 1]

25139- 1- ⁽⁴⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ قَالَ فِی الْمَرْأَةِ الثَّیِّبِ تَخْطُبُ إِلَی نَفْسِهَا قَالَ هِیَ أَمْلَکُ بِنَفْسِهَا تُوَلِّی أَمْرَهَا مَنْ شَاءَتْ إِذَا کَانَ کُفْواً بَعْدَ أَنْ تَکُونَ قَدْ نَکَحَتْ زَوْجاً قَبْلَهُ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از حلبی از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

"در مورد زن بیوه‌ای که خود را خواستگاری می‌کند، ایشان فرمودند: 'او مالک نفس خود است و می‌تواند امر خود را به هر کسی که بخواهد، واگذار کند، به شرطی که او کفوی باشد و قبلاً با شوهری ازدواج کرده باشد.'"

[رقم الحدیث الکلی: 25140 - رقم الحدیث الباب: 2]

25140- 2- ⁽⁵⁾وَ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ أُذَیْنَةَ عَنِ الْفُضَیْلِ بْنِ یَسَارٍ وَ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ وَ زُرَارَةَ بْنِ أَعْیَنَ وَ بُرَیْدِ بْنِ مُعَاوِیَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: الْمَرْأَةُ الَّتِی قَدْ مَلَکَتْ نَفْسَهَا غَیْرُ السَّفِیهَةِ وَ لَا الْمُوَلَّی عَلَیْهَا إِنَّ تَزْوِیجَهَا ⁽⁶⁾بِغَیْرِ وَلِیٍّ جَائِزٌ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِأَسَانِیدِهِ عَنِ الْفُضَیْلِ بْنِ یَسَارٍ وَ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ وَ زُرَارَةَ وَ بُرَیْدِ بْنِ مُعَاوِیَةَ ⁽¹⁾

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ ⁽²⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از برید بن معاویه از امام محمد باقر (ع) است که می‌گوید:

"زنی که مالک نفس خود باشد، نه سفیه و نه تحت سرپرستی، ازدواج او بدون ولی جایز است."

[رقم الحدیث الکلی: 25141 - رقم الحدیث الباب: 3]

25141- 3- ⁽³⁾وَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبَانٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: تَزَوَّجُ الْمَرْأَةُ مَنْ شَاءَتْ إِذَا کَانَتْ مَالِکَةً لِأَمْرِهَا فَإِنْ شَاءَتْ جَعَلَتْ وَلِیّاً.

أَقُولُ: وَ یَأْتِی مَا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ ⁽⁴⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از عبدالرحمن بن ابی عبدالله از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

"زن می‌تواند با هر کسی که بخواهد ازدواج کند، اگر مالک امر خود باشد؛ و اگر بخواهد، ولی قرار می‌دهد."

45- بَابُ أَنَّهُ لَا یَجُوزُ الدُّخُولُ بِالزَّوْجَةِ حَتَّی تَبْلُغَ تِسْعَ سِنِینَ فَإِنْ فَعَلَ قَبْلَ ذَلِکَ فَعِیبَتْ أَوْ أَفْضَاهَا ضَمِنَ وَ حُکْمِ الدُّخُولِ بِالْأَمَةِ قَبْلَ ذَلِکَ‌

اشارة

⁽⁵⁾45 بَابُ أَنَّهُ لَا یَجُوزُ الدُّخُولُ بِالزَّوْجَةِ حَتَّی تَبْلُغَ تِسْعَ سِنِینَ فَإِنْ فَعَلَ قَبْلَ ذَلِکَ فَعِیبَتْ أَوْ أَفْضَاهَا ضَمِنَ وَ حُکْمِ الدُّخُولِ بِالْأَمَةِ قَبْلَ ذَلِکَ

ترجمه:

باب این که دخول با همسر جایز نیست تا زمانی که به سن نه سالگی برسد. پس اگر قبل از آن انجام شود و او دچار آسیب شود یا افضا (آسیب دائمی) ببیند، ضامن است. و حکم دخول با کنیز قبل از آن.

[رقم الحدیث الکلی: 25142 - رقم الحدیث الباب: 1]

25142- 1- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ: إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الْجَارِیَةَ وَ هِیَ صَغِیرَةٌ فَلَا یَدْخُلُ بِهَا حَتَّی یَأْتِیَ لَهَا تِسْعُ سِنِینَ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از حلبی از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

"اگر مردی با دختری که کوچک است ازدواج کند، نباید با او دخول کند تا زمانی که به سن نه سالگی برسد."

[رقم الحدیث الکلی: 25143 - رقم الحدیث الباب: 2]

25143- 2- ⁽⁷⁾وَ عَنْ حُمَیْدِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَمَاعَةَ عَنْ

صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی عَنْ مُوسَی بْنِ بَکْرٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: لَا یُدْخَلُ بِالْجَارِیَةِ حَتَّی یَأْتِیَ لَهَا تِسْعُ سِنِینَ أَوْ عَشْرُ سِنِینَ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُوسَی بْنِ بَکْرٍ ⁽¹⁾

وَ

رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ صَفْوَانَ مِثْلَهُ وَ زَادَ قَالَ: إِنِّی سَمِعْتُهُ یَقُولُ تِسْعُ سِنِینَ أَوْ عَشْرُ سِنِینَ ⁽²⁾.

وَ

رَوَاهُ الصَّدُوقُ فِی الْخِصَالِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ أَبِیهِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی مِثْلَهُ ⁽³⁾مَعَ الزِّیَادَةِ

ترجمه:

این روایت نقل شده از زراره از امام محمد باقر (ع) است که می‌گوید:

"دخول با دختر تا زمانی که به سن نه سال یا ده سال برسد، جایز نیست."

[رقم الحدیث الکلی: 25144 - رقم الحدیث الباب: 3]

25144- 3- ⁽⁴⁾قَالَ الْکُلَیْنِیُّ وَ عَنْهُ عَنْ زَکَرِیَّا الْمُؤْمِنِ أَوْ بَیْنَهُ وَ بَیْنَهُ رَجُلٌ لَا أَعْلَمُهُ إِلَّا حَدَّثَنِی عَنْ عَمَّارٍ السِّجِسْتَانِیِّ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ لِمَوْلًی لَهُ انْطَلِقْ فَقُلْ لِلْقَاضِی قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص- حَدُّ الْمَرْأَةِ أَنْ یُدْخَلَ بِهَا عَلَی زَوْجِهَا ابْنَةُ تِسْعِ سِنِینَ.

ترجمه:

الکُلَیْنِی روایت کرده است: "و او از زکریا المؤمن یا بین او و مردی دیگر، که او را نمی‌شناسم، جز اینکه عمار السجستانی به من گفت: شنیدم اباعبدالله (ع) به یکی از غلامهای خود می‌گفت: 'برو به قاضی بگو که رسول خدا (ص) فرمود: حد زنی که با شوهرش معاشرت کند، دختر نه سال است.'"

[رقم الحدیث الکلی: 25145 - رقم الحدیث الباب: 4]

25145- 4- ⁽⁵⁾وَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی نَصْرٍ عَنْ عَبْدِ الْکَرِیمِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: لَا یُدْخَلُ بِالْجَارِیَةِ حَتَّی یَأْتِیَ لَهَا تِسْعُ سِنِینَ أَوْ عَشْرُ سِنِینَ.

مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَعْقُوبَ مِثْلَهُ ⁽⁶⁾وَ کَذَا الْحَدِیثَانِ قَبْلَهُ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از ابی بصیر از امام محمد باقر (ع) است که می‌گوید:

"دخول با دختر تا زمانی که به سن نه سال یا ده سال برسد، جایز نیست."

[رقم الحدیث الکلی: 25146 - رقم الحدیث الباب: 5]

25146- 5- ⁽¹⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ ⁽²⁾خَالِدٍ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مَنْ وَطِئَ امْرَأَتَهُ قَبْلَ تِسْعِ سِنِینَ فَأَصَابَهَا عَیْبٌ فَهُوَ ضَامِنٌ.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ فِی الْخِصَالِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ عَنِ الصَّفَّارِ عَنْ یَعْقُوبَ بْنِ یَزِیدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ مِثْلَهُ ⁽³⁾.

ترجمه:

این روایت نقل شده از حلبی از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

"هر کسی که با همسرش قبل از نه سالگی جماع کند و او را دچار عیبی کند، ضامن است."

[رقم الحدیث الکلی: 25147 - رقم الحدیث الباب: 6]

25147- 6- ⁽⁴⁾وَ عَنْهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَیْدٍ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیٍّ ع قَالَ: مَنْ تَزَوَّجَ بِکْراً فَدَخَلَ بِهَا فِی أَقَلَّ مِنْ تِسْعِ سِنِینَ فَعِیبَتْ ضَمِنَ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از طلحه بن زید از امام جعفر صادق (ع) از پدرشان امام محمد باقر (ع) از جدشان امام علی (ع) است که می‌گوید:

"هر کسی که با دختری بکر ازدواج کند و با او دخول کند در حالی که کمتر از نه سال دارد، و او را دچار عیبی کند، ضامن است."

[رقم الحدیث الکلی: 25148 - رقم الحدیث الباب: 7]

25148- 7- ⁽⁵⁾وَ عَنْهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ غِیَاثِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیٍّ ع قَالَ: لَا تُوطَأُ جَارِیَةٌ لِأَقَلَّ مِنْ عَشْرِ سِنِینَ فَإِنْ فَعَلَ فَعِیبَتْ فَقَدْ ضَمِنَ.

أَقُولُ: هَذَا مَحْمُولٌ عَلَی اسْتِحْبَابِ التَّأْخِیرِ أَوْ عَلَی الدُّخُولِ فِی أَوَّلِ السَّنَةِ الْعَاشِرَةِ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از غیاث بن ابراهیم از امام جعفر صادق (ع) از پدرشان امام محمد باقر (ع) از جدشان امام علی (ع) است که می‌گوید:

"دختر زیر ده سال نباید مورد وطی (آمیزش) قرار گیرد. اگر چنین شود و او دچار عیبی شود، ضامن است."

می‌گویم: "این حمل بر استحباب تأخیر است یا بر دخول در اوایل سال دهم."

[رقم الحدیث الکلی: 25149 - رقم الحدیث الباب: 8]

25149- 8- ⁽⁶⁾مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ مَنْ دَخَلَ بِامْرَأَةٍ قَبْلَ أَنْ تَبْلُغَ تِسْعَ سِنِینَ فَأَصَابَهَا عَیْبٌ فَهُوَ ضَامِنٌ.

ترجمه:

این روایت نقل شده از حلبی از امام جعفر صادق (ع) است که می‌گوید:

"هر کسی که با زنی قبل از نه سالگی دخول کند و او را دچار عیبی کند، ضامن است."

[رقم الحدیث الکلی: 25150 - رقم الحدیث الباب: 9]

25150- 9- ⁽⁷⁾وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ حُمْرَانَ