آموزش ترجمه و مفاهیم قرآن جلد 1

مشخصات کتاب

آموزش ترجمه و مفاهیم قرآن.جلد1

سرشناسه:ملک‌احمدی، علی‌بمان، ۱۳۳۱ -

عنوان و نام پدیدآور:آموزش ترجمه و مفاهیم قرآن/ علی‌بمان ملک‌احمدی.

مشخصات نشر:قم: مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی(ص)، ۱۳۹۲.

مشخصات ظاهری:۶ج.: جدول.

فروست:پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی؛ ۱۱۰.

شابک:دوره: 978-964-195-421-7 ؛ ۵۵۰۰۰ ریال: ج.۱: 978-964-195-415-6 ؛ ۵۵۰۰۰ ریال: ج.۲: 978-964-195-416-3 ؛ ۶۰۰۰۰ ریال: ج.۳: 978-964-195-417-0 ؛ ۶۰۰۰۰ ریال: ج.۴: 978-964-195-418-7 ؛ ۶۰۰۰۰ ریال: ج.۵: 978-964-195-419-4 ؛ ۶۰۰۰۰ ریال: ج.۶: 978-964-195-420-0

وضعیت فهرست نویسی:فاپا

یادداشت:ج.۲ -۶ (چاپ اول: ۱۳۹۲).

یادداشت:ج.۱-۵(چاپ دوم: ۱۳۹۳)(فیپا).

موضوع:قرآن -- راهنمای آموزشی

موضوع:قرآن -- پرسش‌ها و پاسخ‌ها

موضوع:قرآن -- ترجمه -- راهنمای آموزشی

شناسه افزوده:جامعة المصطفی(ص) العالمیة. مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی(ص)

رده بندی کنگره:BP۶۵/۲/م۷۳۵آ۸ ۱۳۹۲

رده بندی دیویی:۲۹۷/۱۰۷

شماره کتابشناسی ملی:۲۳۵۴۲۷۲

اشاره

آموزش ترجمه و مفاهیم قرآن

علی‌بمان ملک‌احمدی

سخن ناشر

تحولات اجتماعی و مقتضیات نوپدید دانش‌ها و پدید آمدن دانش‌های نو، نیازهایی را به وجود آورده که پاسخ‌گویی به آن ایجاد رشته‌های تحصیلی جدید و تربیت چهره‌های متخصص را ضروری می‌نماید. ازاین‌رو کتاب‌های آموزشی نیز باید با توجه به این دگرگونی‌ها تألیف شود.

جهانی‌شدن و گسترش سلطه فرهنگی غرب در سایه رسانه‌های فرهنگی و ارتباطی اقتضا دارد که دانش‌پژوهان و علاقه‌مندان به این مباحث، با اندیشه‌های بلند و ارزش‌های متعالی آشنا شوند و این مهم با ایجاد رشته‌های تخصصی، تولید متون جدید و غنی، گسترش دامنه آموزش و تربیت سازمان‌یافته دانشجویان به سرانجام خواهد رسید. این فرایند گاه در پرداختن به مباحث بنیادین و تدوین متون تخصصی تعریف می‌شود و گاه در نگارش بحث‌های علمی، اما نه‌چندان پیچیده و تخصصی به ظهور می‌رسد.

از طرفی بالندگی مراکز آموزشی در گرو نظام آموزشی منسجم، قانونمند و پویاست. بازنگری در متن‌ها و شیوه‌های آموزشی و به‌روز کردن آنها نیز این انسجام و پویایی و در نتیجه نشاط علمی مراکز آموزشی را در پی دارد.

در این بستر، حوزه‌های علوم دینی به برکت انقلاب شکوهمند اسلامی، سالیانی است که در اندیشه اصلاح ساختار آموزشی و بازنگری متون درسی‌اند.

«جامعة المصطفی صلّی الله علیه و آله العالمیة» به عنوان بخشی از این مجموعه که رسالت بزرگ تعلیم و تربیت طلاب غیر ایرانی را بر عهده دارد، تألیف متون درسی مناسب را سرلوحه تلاش قرار داده و تدوین و نشر متون درسی در موضوعات گوناگون علوم دینی، حاصل این فرایند است.

«مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی صلّی الله علیه و آله» با قدردانی و سپاس از فاضل ارجمند جناب آقای علی بمان ملک احمدی مؤلف کتاب آموزش ترجمه و مفاهیم قرآن و تمام عزیزانی که در تولید این اثر همیاری و همفکری داشته‌اند, آن را به جویندگان فرهنگ و اندیشه ناب اسلامی تقدیم می‌کند.

مرکز بین‌المللی

ترجمه و نشر المصطفی صلّی الله علیه و آله

مقدمه پژوهشگاه بین المللی المصطفی صلّی الله علیه و آله

حقیقت‌مداری اصیل‌ترین و زیباترین راز هستی و حقیقت‌طلبی ماندگارترین و برترین گرایش آدمی است.

داستان پر رمز و راز حقیقت‌جویی بشر، سرشار از هنرنمایی مؤمنان، مجاهدان و عالمانی است که با تمسک و پای‌بندی به حقیقت بی‌منتها، در مصاف بین حق و باطل، سربلندی و شرافت ذاتی حق را نمایان ساخته‌اند و در این میان، چه درخشندگی چشم‌نوازی در اسلام عزیز است که علم را به ذات خود، شرافتمند و فخیم دانسته و از باب تا محراب، کائنات را سراسر علم و عالم و معلوم می‌نمایاند و در مکتب آن، جز اولوالعلم و راسخان در مسیر طلب دانش، کسی را توان دست‌یابی به گنجینه‌های حکمت نیست.

علم برخاسته از وجدان پاک و عقل سلیم، در پرتو انوار آسمانی وحی، هم به فرد کمال انسانی، عظمت روحی و رشد معنوی می‌بخشد و فکر، اندیشه و خیال او را به پرواز درمی‌آورد، و هم جامعه را سمت و سویی سعادتمندانه بخشیده و آن را به جامعه‌ای متمدن و پیشرو متحول می‌کند. بی‌توجهی یا کوته‌فکری است اگر فرد و جامعه‌ای به دنبال عزت، استقلال، هویت، امنیت، سعادت و سربلندی

مادی و معنوی باشد، اما آن را در صراطی غیر از حقیقت‌طلبی، علم‌اندوزی و حکمت‌مداری الهی طلب نمایند.

انقلاب سراسر نور اسلامی ایران که داعیه جهانی‌سازی کلمة الله و برپایی تمدن جهانی اسلام را داشته و فروپاشی و افول تمدن‌های پوشالی غرب و شرق را به نظاره نشسته است، با اندیشه فقاهتی در اداره حکومت و نظریه مترقی «ولایت فقیه»، طرازی از مسئولیت‌ها و مأموریت‌های حوزه‌های علمیه و روحانیت را عرضه نمود که امید و نشاط را نه تنها در شیعیان و مسلمانان، بلکه در دل تمامی آزادی‌خواهان و حق‌طلبان سراسر جهان زنده ساخت.

در این راستا، رهبر فرزانه انقلاب (مدظله) با عزمی مصمم و با تمامی توان، همچون پیر و مراد خود خمینی کبیر رحمه الله، در صحنه حاضر شده و با تأکید بر اهمیت و فوریت این حرکت فراگیر و بی‌وقفه، همه توانمندی‌ها و اراده‌ها را جهت تحقق جنبش نرم‌افزاری و نهضت تولید علم و تحول در علوم انسانی و نیز یافتن راه‌های میان‌بر و دانش‌افزا راهبری و رصد می‌کنند.

جامعة المصطفی صلّی الله علیه و آله العالمیة، نمادی درخشان از این رسالت جهانی و همت بین‌المللی انقلاب اسلامی است که بار مسئولیت تربیت مجتهدان، عالمان، محققان، متخصصان، مدرسان، مبلغان، مترجمان، مربیان و مدیران پارسا، متعهد و زمان‌شناس را بر دوش داشته و با تبیین، تولید و تعمیق اندیشه دینی و قرآنی و گسترش مبانی و معارف اسلامی، به نشر و ترویج اسلام ناب محمدی صلّی الله علیه و آله و معارف بلند و تابناک مکتب اهل بیت علیهم السّلام جامه تحقق می‌پوشاند.

پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی صلّی الله علیه و آله نیز که مهم‌ترین و گسترده‌ترین مجموعه پژوهشی المصطفی صلّی الله علیه و آله است، بومی‌سازی و بازتولید اندیشه دینی معاصر، متناسب

با نیازها و اقتضائات عرصه بین‌الملل، تبیین، تولید و تعمیق اندیشه دینی، گشودن افق‌های جدید فکری و معرفتی در دنیای معاصر، پاسخ‌گویی به مسائل و شبهات فکری و معرفتی مخاطبان و تأمین و تدوین متون و منابع درسی و کمک‌درسی، به‌ویژه با رویکرد اسلامی‌سازی علوم و پشتیبانی علمی از فعالیت‌های سازمانی المصطفی صلّی الله علیه و آله را از جمله مأموریت‌ها و تکالیف خود می‌داند.

اثر علمی پیش روی نیز که به همت مؤلف محترم جناب آقای علی بمان ملک احمدی به عنوان کتاب درسی دوره کاردانی و کمک آموزشی دوره کارشناسی برای رشته معارف اسلامی تهیه و تدوین شده است، درچارچوب همین اهداف و برنامه‌های پژوهشگاه و مبتنی بر نیازسنجی‌های صورت گرفته، تدوین و برای استفاده خوانندگان محترم تقدیم شده است.

در پایان لازم است ضمن ارج نهادن به تلاش‌های خالصانه مولف محترم، از کلیه دست‌اندرکاران محترم آماده‌سازی و انتشار این اثر ارزشمند، به ویژه همکاران محترم مرکز بین‌المللی نشر و ترجمه المصطفی صلّی الله علیه و آله و همه عزیزانی که به نحوی در تدوین و انتشار آن نقش داشته‌اند، قدردانی و تشکر نماییم و از خداوند متعال برای ایشان و همه خادمان عرصه تبلیغ و نشر مفاهیم و معارف دینی، آرزوی بهروزی، موفقیت و سعادت نماییم.

پژوهشگاه بین‌المللی

المصطفی صلّی الله علیه و آله

فهرست

1-سوره فاتحه(1)

اشاره

ستایش خداوند

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

اَلْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ* اَلرَّحْمنِ الرَّحِیمِ* مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ* إِیّاکَ نَعْبُدُ وَ إِیّاکَ نَسْتَعِینُ* اِهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ* صِراطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَ لاَ الضّالِّینَ .

جدول کلمه ها

تصویر

پرسش ها

الف) مهربان - ستایش ب) بخشنده - ستایش

الف) مهربان - خداوند ب) مهربان - پروردگار

الف) نام - حتماً ب) نام - برای

الف) جهانیان - برای ب) جهانیان - به

الف) مهربان - بخشنده ب) بخشنده - مهربان

الف) به‌نام خداوند ب) به‌نام پروردگار

الف) مهربان و بخشنده ب) بخشنده مهربان

الف) ستایش برای تو است ب) ستایش برای خداست

الف) پروردگار جهانیان ب) خدای جهانیان

الف) خداوند ب) برای خدا

نکته

برای ترجمه آیه و عبارت قرآنی، ابتدا آن را به کلمه‌های تشکیل دهنده آن تفکیک کنید سپس با ترجمه هر کلمه معنای آیه و عبارت به دست خواهد آمد.

مثال

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

به نام خداوند بخشنده مهربان

2-سوره فاتحه(2)

اشاره

قیامت، روز پاداش

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

اَلْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ* اَلرَّحْمنِ الرَّحِیمِ* مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ* إِیّاکَ نَعْبُدُ وَ إِیّاکَ نَسْتَعِینُ* اِهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ* صِراطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَ لاَ الضّالِّینَ .

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) فرمانده - بندگی می‌کنیم ب) صاحب - بندگی می‌کنیم

الف) روز - کمک می‌گیریم ب) روز - کمک گرفتیم

الف) تو - جزا ب) او - جزا

الف) تو - جهان ب) فقط تو را - جهانیان

الف) بخشنده - مهربان ب) مهربان - بخشنده

الف) ستایش خدا را ب) ستایش برای خداست

الف) پروردگار جهانیان ب) خدای جهان

الف) صاحب روز جزا ب) فرمانروای روز جزا

الف) تو را عبادت کردیم ب) فقط تو را بندگی می‌کنیم

الف) فقط تو را کمک می‌گیریم ب) تو کمک‌کاره هستی

آشنایی با قرآن

سوره فاتحه

این سوره را «الحمد»، «ام الکتاب» و «فاتحة الکتاب» می‌نامند. سوره فاتحه، مکّی و دارای هفت آیه می‌باشد.

از پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله نقل شده است: هر کس سوره حمد را قرائت کند گویی همه قرآن را تلاوت کرده است.

در عظمت و اهمیت این سوره همین بس که در نمازهای واجب و مستحب باید این سوره خوانده شود. قرائت سوره حمد برای شفای بیماران مستحب و مجرب است.

3-سوره فاتحه(3)

اشاره

خدا هدایت کننده انسان به راه راست

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

اَلْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ* اَلرَّحْمنِ الرَّحِیمِ* مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ* إِیّاکَ نَعْبُدُ وَ إِیّاکَ نَسْتَعِینُ* اِهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ* صِراطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَ لاَ الضّالِّینَ .

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) هدایت کن - نعمت دادی ب) هدایت کرد - نعمت داد

الف) ما - آنها ب) ما را - شما

الف) راه - برای ب) راه - بر

الف) کسی که - آنها ب) کسانی که - آنها

الف) راست - پروردگار ب) راست - خداوند

الف) هدایت کن ب) هدایت کن ما را

الف) راه راست ب) راه‌های راست

الف) راه کسی که ب) فرمانروای روز جزا

الف) نعمت دادم به آنها ب) نعمت دادی بر آنها

الف) فقط تو را بندگی می‌کنم ب) فقطتو را به کمک می‌گیرم

4-سوره فاتحه(4)

اشاره

راه های گمراهی و انحراف از حقیقت بسیارند

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

اَلْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ* اَلرَّحْمنِ الرَّحِیمِ* مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ* إِیّاکَ نَعْبُدُ وَ إِیّاکَ نَسْتَعِینُ* اِهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ* صِراطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَ لاَ الضّالِّینَ .

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) آنها - ما ب) شما - ما را

الف) غضبناک - کسی که ب) غضب شده - کسانی که

الف) هدایت - گمراه ب) هدایت کن - گمراهان

الف) جز - نه ب) مگر - جز

الف) بر - آنها ب) با - شما

الف) نعمت دادی بر آنها ب) نعمت می‌دهی به آنها

الف) غضب کردی بر آنها ب) غضب شده بر آنها

الف) تو را عبادت کردم ب) فقط تو را عبادت می‌کنیم

الف) و نه گمراهان ب) غیر از گمراهان

الف) صاحب روز جزا ب) فرمانروای روز جزا

آشنایی با قرآن

سوره حمد(2)

در درس دوم با برخی فضایل سوره فاتحة الکتاب آشنا شدید، حال خوب است که با معارف این سوره که اساس قرآن (امُّ الکتاب) نامیده شده است به اختصار آشنا شوید.

آغاز سوره آیه بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ است. همان جمله‌ای که پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله در اهمیت آن فرمود: هر کار مهمی که با بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ آغاز نشود بی‌سرانجام خواهد بود.

پس از آن خداوند را می‌ستاییم؛ همان خدایی که تدبیر و اداره جهانیان به دست اوست. سپس او را به بخشندگی و مهربانی می‌خوانیم آیه بعد، از سرانجام عالم یعنی قیامت سخن می‌گوید و به ما می‌آموزد که صاحب روز جزا خدای رحمان و رحیم است. آن‌گاه خالصانه به خدای خویش می‌گوییم: فقط تو را بندگی می‌کنیم و از تو کمک می‌جوییم، پس ما را به راه راست هدایت کن؛ راه کسانی که به آنها نعمت دادی نه غضب شدگان و گمراهان.

5-سوره اخلاص

اشاره

خدای یگانه و بی همتا

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

قُلْ هُوَ اللّهُ أَحَدٌ* اَللّهُ الصَّمَدُ* لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ* وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ .

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) بگو - بی‌نیازی ب) گفت - بی‌نیازی

الف) آن - کفر ب) او - همتا

الف) نمی‌باشد - یگانه ب) نبودی - یکتا

الف) تو - شما ب) او - آنها

الف) برای - جز ب) برای - نه

الف) بگو او ب) او گفت

الف) او خداست ب) او پروردگار است

الف) خدای یگانه ب) خدای بی‌نیاز

الف) نمی‌باشد ب) نمی‌باشی

الف) یک همتا ب) هم‌تایی (هیچ) فردی

آشنایی با قرآن

سوره اخلاص

سوره اخلاص مکی است و با بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ پنج آیه دارد و توحید نیز نامیده می‌شود.

شأن نزول این سوره: عامربن طفیل یکی از مشرکان به پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله گفت: ای محمد ما را به چه چیز فرا می‌خوانی؟ فرمود: به خدا. عامر گفت: او را برای ما توصیف کن که از طلاست یا نقره یا از آهن یا از چوب؟ در این هنگام سوره توحید نازل شد. این سوره را توحید نامیده‌اند زیرا از ابتدا تا انتهای آن بر یگانگی خدا و نفی هر گونه شریکی برای او دلالت می‌کند.

مستحب است این سوره در نمازهای واجب و مستحب تلاوت شود و در فضیلت این سوره از پیامبر صلّی الله علیه و آله نقل شده است که هر کس سوره اخلاص را بخواند گویی یک سوم قرآن را خوانده است. در تاریخ اسلام آمده است که بلال حبشی آن مرد یکتاپرست از سرزمین آفریقا (اتیوپی) پس از آن‌که اسلام آورد و از سوی ارباب مشرِک خود امَتِه مورد شکنجه و آزار فراوان قرار گرفت، امته از او می‌خواست تا وفاداری خود را نسبت به بت‌ها اعلام کند، اما او در حالی که زیر سخت‌ترین شکنجه‌ها بدن پاکش مجروح و خونین گشته بود فریاد می‌زد:«احد، احد». آری بلال با الهام از آیه قُلْ هُوَ اللّهُ أَحَدٌ خدای یگانه را تنها شایسته بندگی و عبادت می‌دانست.

6-سوره ناس(1)

اشاره

از همه بدی ها باید به خدا پناه برد

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النّاسِ* مَلِکِ النّاسِ* إِلهِ النّاسِ* مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنّاسِ* اَلَّذِی یُوَسْوِسُ فِی صُدُورِ النّاسِ* مِنَ الْجِنَّةِ وَ النّاسِ .

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

1 گزینه صحیح را علامت بزنید:

الف) فرمانروا - وسوسه ب) فرشته - شیطان

الف) نباش - وسوسه کننده ب) نمی‌باشد - بی‌نیاز

الف) یگانه - خدا ب) یکی - پروردگار

الف) شیطان - مردم ب) وسوسه‌گر - انسان

الف) بدی - از ب) وسوسه - برای

الف) پناه می‌برم - گفت ب) پناه می‌برم - بگو

الف) بگو پناه بِبَر ب) بگو پناه می‌برم

الف) به پروردگار مردم ب) به خدای مردم

الف) فرمانروای مردم ب) صاحب مردم

الف) از وسوسه ب) از بدی

الف) وسوسه شیطان ب) شیطان وسوسه‌گر

7-سوره ناس(2)

اشاره

انسان ها و جنّیان وسوسه گر و شیطان صفت

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النّاسِ* مَلِکِ النّاسِ* إِلهِ النّاسِ* مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنّاسِ* اَلَّذِی یُوَسْوِسُ فِی صُدُورِ النّاسِ* مِنَ الْجِنَّةِ وَ النّاسِ .

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) از - در ب) کسی که - برای

الف) وسوسه - وسوسه کرد ب) وسوسه - وسوسه می‌کند

الف) کسی که - مردم ب) کسانی که - انسان

الف) سینه - پناه برد ب) سینه‌ها - پناه می‌برم

الف) جِن - شیطان ب) بهشت - وسوسه‌گر

الف) بگو پناه می‌برم ب) بگو پناه بِبَر

الف) کسی که وسوسه کرد ب) کسی که وسوسه می‌کند

الف) سینه مردم ب) سینه‌های مردم

الف) خدای مردم ب) پروردگار مردم

الف) از جن و مردم ب) از جنیان و مردمان

آشنایی با قرآن

سوره ناس

سوره ناس مدنی و آخرین سوره قرآن (مصحف) و دارای شش آیه است. این سوره به ما می‌آموزد که برای در امان بودن از شرّ وسوسه‌های شیطان و یاران او به خدا پناه ببریم. بنابراین خوب است برای آغاز کار روزانه خود این سوره و سوره فلق را با نیّتی پاک و خالص بخوانیم و از خداوند بخواهیم که ما را از شرّ شیطان در پناه خود محفوظ بدارد.

استعاذه در تلاوت قرآن

خداوند در آیه 98 سوره نحل به ما سفارش می‌کند که هنگام آغاز تلاوت قرآن نیز از شرّ شیطان و وسوسه‌های او به خدا پناه ببریم:

فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّهِ مِنَ الشَّیْطانِ الرَّجِیمِ ؛

پس هنگامی که می‌خوانی قرآن را پس پناه بر به خدا از شیطان رانده شده.

بدین جهت ما تلاوت خود را با جمله اعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیم آغازمی‌کنیم.

8-سوره فلق

اشاره

حسادت و حسود مشکل آفرین

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ* مِنْ شَرِّ ما خَلَقَ* وَ مِنْ شَرِّ غاسِقٍ إِذا وَقَبَ* وَ مِنْ شَرِّ النَّفّاثاتِ فِی الْعُقَدِ* وَ مِنْ شَرِّ حاسِدٍ إِذا حَسَدَ .

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) آفرید - سپیده‌دم ب) آفرید - سپیده دمید

الف) زمانی که - آن‌چه ب) زمان - آن‌چه

الف) حسود - حسادت ب) حسود - حَسَد ورزید

الف) تاریکی - فراگرفت ب) تاریک - فراگرفتن

الف) سپیده‌دم - گره‌ها ب) سپیده - گره

الف) گفت پناه می‌برم ب) بگو پناه می‌برم

الف) به پروردگار سپیده‌دم ب) به خدای سپیدی‌ها

الف) بدی آن‌چه آفرید ب) بدی نیافرید

الف) حسود هنگامی که حسد می‌ورزد

ب) پروردگار مردم

الف) دمندگان در گره ب) دمندگان در گره‌ها

9-سوره نصر(1)

اشاره

یاری خداوند و پیروزی مسلمانان

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

إِذا جاءَ نَصْرُ اللّهِ وَ الْفَتْحُ* وَ رَأَیْتَ النّاسَ یَدْخُلُونَ فِی دِینِ اللّهِ أَفْواجاً* فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَ اسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ کانَ تَوّاباً .

جدول کلمه ها

تصویر

پرسش ها

الف) زمانی که - می‌آید ب) هنگامی که - آمد

الف) مردم - یاری ب) مردم - یاری خدا

الف) پیروزی - دیدی ب) پیروز شد - می‌بینی

الف) داخل می‌شوند - آفرینش ب) داخل می‌شوند - آفرید

الف) آیین - گروه گروه ب) جزا - گروه

الف) هرگاه بیاید ب) هرگاه آمد

الف) آمد یاری خدا ب) بیاید یاری خدا

الف) دیدی مردم را ب) ببین مردم را

الف) داخل شدند به دین الهی ب) داخل می‌شوند در دین خدا

الف) در دین خدا گروه گروه ب) به دین گروه گروه

10-سوره نصر(2)

اشاره

تسبیح و ستایش پروردگار (پرستش)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

إِذا جاءَ نَصْرُ اللّهِ وَ الْفَتْحُ* وَ رَأَیْتَ النّاسَ یَدْخُلُونَ فِی دِینِ اللّهِ أَفْواجاً* فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَ اسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ کانَ تَوّاباً .

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) آمد - دیدی ب) آمد - دید

الف) می‌باشد - اگر ب) بود - قطعاً

الف) تسبیح کن - آمرزش بخواه ب) تسبیح‌کرد - آمرزش‌خواست

الف) بسیار توبه‌پذیر - گروه گروه ب) توبه کننده - گروه

الف) کمک - پیروز ب) یاری - پیروزی

الف) پس تسبیح کن با ستایش ب) تسبیح کرد به ستایش

الف) با ستایش پروردگار ب) با ستایش پروردگارت

الف) و آمرزش بخواه از او ب) و آمرزش بخواه

الف) قطعاً او می‌باشد ب) قطعاً می‌باشد

الف) بسیار توبه‌پذیر ب) می‌باشد بسیار توبه‌پذیر

آشنایی با قرآن

سوره نَصر

سوره نصر مدنی است و سه آیه دارد.

شأن نزول: این سوره پیش از فتح مکه بر پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله نازل شد و وعده فتح قبله‌گاه مسلمین را به آن حضرت داد.

بنابراین وعده شیرین الهی روز یاری خداوند و فتح مکه فراخواهد رسید و مردم گروه گروه و قبیله قبیله به اسلام روی می‌آورند.

در آخرین آیه، خداوند، پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله و همه مؤمنان را به تسبیح، حمد و استغفار فرا می‌خواند و به آنها نوید توبه‌پذیری می‌دهد.

در فضیلت قرائت این سوره از امام جعفر صادق علیه السّلام نقل شده است:

«هرکس سوره نصر را در نماز نافله یا فریضه بخواند خداوند او را در مقابل دشمنان یاری می‌کند».

در حدیث دیگری ابی‌بن کعب از پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله نقل کرده است که:

«هرکس سوره نصر را تلاوت کند گویی همراه با پیامبر صلّی الله علیه و آله در فتح مکه حاضر بوده است».

11-سوره عصر(1)

اشاره

انسان زیانکار

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

وَ الْعَصْرِ* إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِی خُسْرٍ* إِلاَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ .

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) زمان - زیان ب) زمان - زیانکار

الف) ایمان آورید - مگر ب) ایمان آوردند - مگر

الف) تسبیح کن - بود ب) تسبیح‌کرد - می‌باشد

الف) در - قطعاً ب) برای - قطعاً

الف) کسی که - قطعاً ب) کسانی که - قطعاً

الف) و زمان ب) سوگند به زمان

الف) قطعاً انسان ب) که انسان

الف) قطعاً در زیان است ب) در زیان

الف) نه کسانی که ب) مگر کسانی که

الف) کسانی که ایمان آوردند ب) کسی که ایمان آورد

12-سوره عصر(2)

اشاره

ایمان و عمل صالح

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

وَ الْعَصْرِ* إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِی خُسْرٍ* إِلاَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ .

جدول کلمه ها

تصویر

پرسش ها

الف) ایمان آوردند - انجام دادند ب) ایمان آورید - انجام دهید

الف) زمان - استقامت ب) مدّت - تحمّل

الف) زیانکار - حق ب) زیان - حقیقت

الف) اعمال شایسته - کسانی که ب) عمل شایسته - کسی که

الف) یکدیگر را سفارش کردند - قطعاً

ب) سفارش کردند - اگر

الف) مگر کسانی که ایمان آوردند

ب) مگر کسی که ایمان بیاورد

الف) ایمان آوردند و اعمال شایسته انجام دادند

ب) ایمان آورید و اعمال شایسته انجام دهید

الف) و یکدیگر را سفارش کردند

ب) و یکدیگر را به حق سفارش کردند

الف) و یکدیگر را به صبر سفارش کردند

ب) و سفارش کردند به صبر

الف) برای این‌که انسان

ب) قطعاً انسان

آشنایی با قرآن

سوره عصر

سوره عصر مکی و دارای سه آیه است.

در این سوره ابتدا خداوند به «زمان» سوگند یاد می‌کند، آن‌گاه می‌فرماید:

همه انسان‌ها در زیان و خسرانند، مگر آن گروه از بشر که ایمان آورده‌اند و عمل شایسته انجام داده‌اند و یکدیگر را به حق و استقامت در راه حق سفارش می‌کنند.

معنای خُسران و خسر، سود نبردن نیست بلکه از دست دادن سرمایه است. شیخ محمد عبده در توضیح کلمه خُسر گفته است: معنای خسر را آن‌گاه به خوبی درک کردم که یخ‌فروشی عصری را در هوای گرم تابستان قاهره دیدم با تمام توانش فریاد می‌زد:«اَلثَّلج، الثَّلج» و هر ساعتی که می‌گذشت مقداری از این یخ‌ها آب می‌شد با خود می‌اندیشیدم که یخ‌فروش در ابتدای صبح سرمایه خود را داده و به جای آن یخ گرفته است و به امید آن‌که با فروش یخ‌ها علاوه بر آن‌که سرمایه‌اش را دوباره به‌دست آورد، سودی نیز به کف آورد. اما اگر مردم یخ‌ها را نخرند و آب شود، نه تنها سودی به‌دست نمی‌آورد بلکه سرمایه او نیز نابود می‌شود. آری انسان اگر مؤمن نشود و عمل صالح انجام ندهد و همتایانش را به حق و صبر سفارش نکند در خَُسر است؛ یعنی نه تنها سودی نمی‌برد بلکه سرمایه خود را نیز می‌بازد.

13-سوره قدر

اشاره

نزول قرآن

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

إِنّا أَنْزَلْناهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ* وَ ما أَدْراکَ ما لَیْلَةُ الْقَدْرِ* لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ* تَنَزَّلُ الْمَلائِکَةُ وَ الرُّوحُ فِیها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ کُلِّ أَمْرٍ* سَلامٌ هِیَ حَتّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ .

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) ما - چیست ب) من - آن‌چه

الف) بهتر - آبادی ب) بهتر - ماه

الف) اندازه - صد ب) اندازه‌گیری - هزار

الف) فرو فرستادیم - شب ب) فرو فرستاد - شب

الف) چه می‌دانی تو ب) آن‌چه می‌دانی تو

الف) و زمان ب) سوگند به زمان

الف) قطعاً انسان ب) که انسان

الف) قطعاً در زیان است ب) در زیان

الف) نه کسانی که ب) مگر کسانی که

الف) کسانی که ایمان آوردند ب) کسی که ایمان آورد

آشنایی با قرآن

سوره قدر

سوره قدر مکی و دارای پنج آیه می‌باشد.

در این سوره از شب قدر به عنوان شب نزول قرآن بر قلب مبارک پیامبر صلّی الله علیه و آله یاد شده است. شب قدر که عبادتش از عبادت هزار ماه با ارزش‌تر و با فضیلت‌تر است، تقدیر یک سال جهان هستی و انسان‌ها در آن رقم می‌خورد.

در آن شب فرشتگان با اجازه پروردگارشان به زمین فرود می‌آیند و تا هنگام دمیدن سپیده صبح به مؤمنان سلام و درود می‌فرستند.

ما مسلمانان در شب قدر بیدار می‌مانیم و از گناهان خود استغفار می‌کنیم و با خدای خود راز و نیاز می‌نماییم.

در واقع شب قدر در ماه مبارک رمضان، یکی از شب‌های نوزدهم، بیست و یکم یا بیست و سوم است. در فضیلت قرائت این سوره از پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله نقل شده است:

«هرکس سوره قدر را بخواند به او پاداش کسی داده می‌شود که ماه رمضان را روزه گرفته و شب قدر را بیدار بوده و عبادت کرده است».

14-سوره بیّنه

اشاره

بهترین و بدترین مخلوقات خداوند

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْکِتابِ وَ الْمُشْرِکِینَ فِی نارِ جَهَنَّمَ خالِدِینَ فِیها أُولئِکَ هُمْ شَرُّ الْبَرِیَّةِ* إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّةِ . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) کافر شدند - آتش ب) کافران - آتش

الف) دوزخ - جاویدانان ب) جهنم - داخل شدگان

الف) مشرکان - این ب) مشرکان - آن

الف) اهل خشکی ب) مخلوقات

الف) آنان ب) شما

الف) کسی که کافر شد ب) کسانی که کافر شدند

الف) مسیحیان و یهودیان ب) نویسندگان

الف) در آتش ب) در آتش دوزخ

الف) جاویدان ب) جاویدان در آن

الف) بدترین مخلوقات ب) بدترین فرد

15-سوره نوح(1)

اشاره

بیم از عذاب الهی

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

إِنّا أَرْسَلْنا نُوحاً إِلی قَوْمِهِ أَنْ أَنْذِرْ قَوْمَکَ مِنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِیَهُمْ عَذابٌ أَلِیمٌ . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) این‌که - به سوی ب) قطعاً - به سوی

الف) گروه - دردناک ب) قوم - درد

الف) آمد - فرستادیم ب) می‌آید - فرستادیم

الف) بیم داد - پیش ب) بیم بِده - پیش

الف) تو - ما ب) شما - ما

الف) ما فرستادیم ب) قطعاً ما فرستادیم

الف) به سوی قومش ب) به سوی قومَت

الف) این که بیم بِده ب) قطعاً بیم داد

الف) این‌که آمد آنها را ب) این‌که بیاید به سوی آنها

الف) عذابی سخت ب) عذابی دردناک

16-سوره نوح(2)

اشاره

تقوای الهی و اطاعت از رهبری دینی (انبیاء)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ

إِنّا أَرْسَلْنا نُوحاً إِلی قَوْمِهِ أَنْ أَنْذِرْ قَوْمَکَ مِنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِیَهُمْ عَذابٌ أَلِیمٌ* قالَ یا قَوْمِ إِنِّی لَکُمْ نَذِیرٌ مُبِینٌ* أَنِ اعْبُدُوا اللّهَ وَ اتَّقُوهُ وَ أَطِیعُونِ . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) گفت - بندگی کنید ب) بگو - بندگی کنید

الف) تقوا پیشه کنید - اطاعت کنید ب) تقوا پیشه کردند - اطاعت کردند

الف) بیم داد - بیم دهنده ب) بیم بده - بیم دهنده

الف) تو - شما ب) مَن - شما

الف) ای - روشنگر ب) مگر - آشکار

الف) گفت ای قوم من ب) گفت ای قوم

الف) من برای شما ب) قطعاً من برای شما

الف) بیم دهنده روشنگر ب) بیم دهنده مطمئن

الف) بندگی کن خدا را ب) بندگی کنید خدا را

الف) اطاعت کنید مرا ب) اطاعت کنید

آشنایی با قرآن

سوره نوح

سوره نوح مکّی و دارای 28 آیه است.

در این سوره قصه عبرت‌انگیز یکی از پیامبران بزرگ الهی حضرت نوح علیه السّلام بیان شده است. خداوند می‌فرماید: ما نوح را به سوی قومش فرستادیم تا آنان را از سرنوشت بدکاران بیم دهد، نوح علیه السّلام نیز به‌فرمان خدا عمل کرد و به مردم گفت: ای مردم من شما را از عاقبت بدکاری و کفر و شرک بیم می‌دهم و به عبادت خدا و تقوای او دعوت می‌کنم. ای مردم مرا اطاعت کنید تا خدا از گناهان شما بگذرد. ولی بیشتر مردم از فرمان او سرپیچی کردند. نوح علیه السّلام از آنها به خدا شکایت کرد: پروردگارا! من قوم خود را شب و روز به راه مستقیم دعوت کردم ولی دعوت من جز فرار آنان از حق نتیجه‌ای نداشت و هرگاه آنها را به راه تو خواندم تا از آنها بگذری انگشتان خود را در گوش‌هایشان گذاشتند و لباسشان را به سر خود کشیدند و بر گمراهی خود پافشاری کردند و متکبرانه سرپیچی کردند. خدایا آنها را آشکارا و نهانی فراخواندم و گفتم از پروردگار بسیار آمرزنده آمرزش بخواهید تا باران رحمت الهی بر شما ببارد و اموال و فرزندانتان را کمک شما قرار دهد و باغ‌های آباد و نهرهای پرآب نصیب شما کند.

سرانجام صبر نوح علیه السّلام پس از نهصد و پنجاه سال به سر آمد و به پیشگاه خدا عرضه داشت: پروردگارا! آنها از دستور من سرپیچی کردند و از کسی پیروی کردند که فزونی ثروت و فرزندانش جز زیان چیزی برای او نداشت، آنها حیله‌گری کردند و گفتند: خدایانتان ودّ و سواع و یغوث و یعوق و نسر را رها نکنید و بسیاری از مردم را گمراه کردند. سپس نوح علیه السّلام آنها را نفرین کرد و گفت:

پروردگارا! هیچ کافری بر روی زمین زنده مگذار، زیرا اگر آنها را رها کنی بندگانت را گمراه می‌کنند و فرزندی جز بدکار و کافر نمی‌زایند. آن‌گاه نوح برای خود و پدر و مادر و مؤمنان مغفرت الهی و برای ستمکاران نابودی را درخواست کرد. عاقبت، کافران به سبب بدکاریشان در سیلاب عذاب الهی غرق شدند و مؤمنان همراه پیامبرِ مهربانشان با کشتی نجات به ساحل نشستند.

17-سوره ملک(1)

اشاره

فرمانروای جهان هستی

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ

تَبارَکَ الَّذِی بِیَدِهِ الْمُلْکُ وَ هُوَ عَلی کُلِّ شَیْ‌ءٍ قَدِیرٌ* اَلَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَیاةَ... . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) فرمانروایی - توانا ب) فرمانروا - توانا

الف) مرگ - زندگی ب) مرده - زنده

الف) همه - اش ب) همه (هر)- چیز

الف) برکت - دست ب) پربرکت است

الف) گفت - شما ب) بگو - آنها

الف) کسی که به دست اوست ب) قطعاً ما فرستادیم

الف) به دست اوست فرمانروایی ب) با قدرت فرمانروایی می‌کند

الف) برای هر چیزی ب) بر هر چیزی

الف) آفرید مرگ را ب) آفرینش مرگ

الف) مردن زنده‌ها ب) مرگ و زندگی

18-سوره ملک(2)

اشاره

زندگی و مرگ بستر آزمایش انسان (آزمایش الهی)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ

تَبارَکَ الَّذِی بِیَدِهِ الْمُلْکُ وَ هُوَ عَلی کُلِّ شَیْ‌ءٍ قَدِیرٌ* اَلَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَیاةَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْغَفُورُ . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) کدام‌یک - انجام کار ب) آیا - عَمَل

الف) خوب - بخشنده ب) بهتر - آمرزنده

الف) شکست‌ناپذیر - می‌آزماید ب) باعزت - آزمود

الف) برکت - دست ب) فرمانروایی - توانا

الف) برای این که بیازماید شما را ب) تا بیازماید آنها را

الف) کدام‌یک شما بهتر است ب) کدام‌یک بهتر است

الف) بهتر عمل می‌کند ب) بهتر است (در) عمل

الف) با عزت و بخشنده ب) شکست‌ناپذیر آمرزنده

آشنایی با قرآن

سوره ملک

سوره ملک مکی و دارای سی آیه است. به این سوره تبارک نیز گفته می‌شود. این سوره بیانگر این است که اداره جهان فقط به دست خداوند قادر متعال است. در پنج آیه اول سوره، از آفرینش و اداره حیرت‌انگیز هستی توسط خدای قادر و حکیم سخن می‌گوید و زندگی و مرگ را آزمایشی برای انسان‌ها معرفی می‌کند که هر کسی نتیجه این آزمایش را در روز قیامت خواهد دید. اگر نیکوکار باشد در امتحان الهی قبول خواهد شد و پاداش او بهشت است و اگر بدکار باشد کیفر او جهنم و آتش خشم خداوند است. از آیه 6 تا 11 سرنوشت کسانی که در آزمایش خداوند مردود شده‌اند را بیان می‌کند. از آیه 12 به بعد نشانه‌های الهی که همه وسیله هدایت بشرند را برمی‌شمارد و به این وسیله انسان‌ها را هشدار می‌دهد تا گرفتار عذاب خداوند نشوند.

در فضیلت این سوره از امام جعفر صادق علیه السّلام نقل شده است که فرمود:«هر کس سوره تبارک را قبل از خواب بخواند تا صبح در امان خداست و در روز قیامت در امان خداست تا وارد بهشت شود».

19-سوره تغابن(1)

اشاره

همه تسبیح تو گویند

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ

یُسَبِّحُ لِلّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ وَ هُوَ عَلی کُلِّ شَیْ‌ءٍ قَدِیرٌ وَ اَلَّذِی خَلَقَکُمْ فَمِنْکُمْ 1کافِرٌ وَ مِنْکُمْ مُؤْمِنٌ وَ اللّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ... . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) آسمان - زمین ب) آسمان‌ها - زمین

الف) کفرورز - ایمان آورنده ب) کفر - ایمان

الف) توانا - بینا ب) نیرو - بینش

الف) آن - آنها ب) او - شما

الف) تسبیح می‌کنند - انجام می‌دهند

ب) تسبیح می‌کند - انجام می‌دهید

الف) تسبیح می‌کند برای خدا ب) تسبیح می‌کند خدا را

الف) آن‌چه در آسمان‌ها ب) آن‌چه در آسمان

الف) و در زمین است ب) و آن‌چه در زمین است

الف) پس بعضی از شما کافرید ب) از شما کافر

الف) به آن‌چه انجام می‌دهید ب) به آن‌چه انجام دادید

......................................... است

......................................... است

......................................... است

......................................... را

......................................... هستند

......................................... است

......................................... را

..........................................

20-سوره تغابن(2)

اشاره

خداوند نسبت به همه چیز داناست

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ

یُسَبِّحُ لِلّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ وَ هُوَ عَلی کُلِّ شَیْ‌ءٍ قَدِیرٌ وَ اَلَّذِی خَلَقَکُمْ فَمِنْکُمْ کافِرٌ وَ مِنْکُمْ مُؤْمِنٌ وَ اللّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ ...* یَعْلَمُ ما فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ یَعْلَمُ ما تُسِرُّونَ وَ ما تُعْلِنُونَ وَ اللّهُ عَلِیمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) بینا - دانا ب) بینا - آگاه

الف) می‌داند - انجام می‌دهید ب) می‌داند - انجام می‌دهند

الف) توانا - بینا ب) آسمان‌ها - سینه‌ها

الف) آشکار می‌سازید - پنهان می‌دارید

ب) آشکار می‌سازند - پنهان می‌دارند

الف) زمین - خود ب) زمین - درون

الف) تسبیح می‌کند خدا را ب) تسبیح می‌کند برای خدا

الف) برای اوست فرماندهی ب) او فرمانده است

الف) آن که ب) او کسی است که

الف) پس بعضی از شما کافرند ب) بعضی‌ها کافرند

الف) می‌دانی آن‌چه را آشکار می‌کنید

ب) می‌داند آن‌چه را که آشکار می‌سازید

......................................... است......................................... است

......................................... است......................................... است

......................................... را......................................... را

آشنایی با قرآن

سوره تغابن

سوره تغابن مدنی و دارای هجده آیه است.

یکی از نام‌های روز قیامت، روز تغابن است و چون در آیه 9 این سوره (یومُ التغابن) آمده است، نام این سوره را تغابن نامیده‌اند.

تغابن یعنی حسرت خوردن و احساس خسارت کردن. به روز قیامت روز تغابن می‌گویند، زیرا همگان در آن روز احساس خسارت می‌کنند. بدکاران از آن جهت که توشه‌ای برای آخرت گرد نیاورده‌اند خود را زیانکار می‌بینند و نیکوکاران حسرت می‌خورند که چرا بیشتر توشه فراهم نکرده‌اند.

به این سوره و سوره‌های حدید، حشر، صف و جمعه، مُسَبَّحات می‌گویند، زیرا این سوره‌ها با تسبیح خداوند آغاز شده‌اند.

سوره تغابن مؤمنان را به انفاق در راه خدا و افسوس نخوردن بر مصیبت‌ها تشویق می‌کند و آنان را به اطاعت از خدا و پیامبر صلّی الله علیه و آله دعوت می‌نماید.

در فضیلت این سوره ابی‌بن کعب از پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله نقل کرده که فرمود:«هر کس سوره تغابن را بخواند مرگ ناگهانی از او دفع می‌شود.» در روایتی از امام جعفر صادق علیه السّلام آمده است:«هر کس سوره تغابن را در نماز واجبش بخواند این سوره در روز قیامت شفیع او خواهد بود و شاهد عدلی است که همراه او خواهد بود تا وارد بهشت شود».

21-سوره جمعه(1)

اشاره

رسالت پیامبر گرامی اسلام صلّی الله علیه و آله

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

یُسَبِّحُ لِلّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ الْمَلِکِ الْقُدُّوسِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ* هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولاً مِنْهُمْ یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِهِ... . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) آسمان‌ها - نشانه‌ها ب) آسمان - نشانه

الف) زمین - فرستاده ب) زمین - پیام

الف) آن‌چه - دانا ب) آن‌چه - کاروان

الف) برانگیخت - تلاوت کرد ب) برانگیخت - تلاوت می‌کند

الف) کم سواد - پاک شده ب) درس‌ناخواندگان - پاک

الف) تسبیح می‌کند برای خدا آن‌چه ب) تسبیح‌کننده است خدا را آن‌چه

الف) و آن‌چه روی زمین است ب) و آن‌چه در زمین است

الف) شکست‌ناپذیر دانا ب) شکست‌ناپذیر کاردان

الف) کسی که برانگیخت ب) آن‌چه برانگیخت

الف) تلاوت کند بر آنها ب) تلاوت می‌کند برای آنها

22-سوره جمعه(2)

اشاره

رسالت پیامبر گرامی اسلام صلّی الله علیه و آله

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

یُسَبِّحُ لِلّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ الْمَلِکِ الْقُدُّوسِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ* هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولاً مِنْهُمْ یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِهِ وَ یُزَکِّیهِمْ وَ یُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) کاردان - کاردانی ب) دانا - دانایی

الف) نشانه‌ها - فرستاده ب) نشانه - پیام

الف) تلاوت کرد - برانگیخت ب) تلاوت کند - برانگیخت

الف) فراگرفت - پاکیزه کرد ب) آموزش می‌دهد - پاکیزه می‌کند

الف) پاک - درس‌ناخوانده‌ها ب) مقدّس - کم سواد

الف) فرمانروای پاک ب) فرشته پاکیزه

الف) شکست‌ناپذیر کاردان ب) با عزت دانا

الف) او که برمی‌انگیزد ب) او کسی است که برانگیخت

الف) پیامبری از خود شما ب) پیامبری از خودشان

الف) فراگیرد از آنها قرآن را ب) آموزش دهد به آنها قرآن را

آشنایی با قرآن

سوره جمعه

سوره جمعه مدنی و دارای یازده آیه است.

این سوره یکی از سوره‌های مُسَبَّحات است و خواندن آن در رکعت اول نماز جمعه مستحب است. در این سوره حکم نماز جمعه آمده است؛ نمازی که به‌جای نماز ظهر در روز جمعه خوانده می‌شود و شامل دو خطبه و پس از آن دو رکعت نماز است.

اهمیت این نماز آن‌چنان است که خداوند در آیه نهم این سوره می‌فرماید:

«هنگامی که اذان نماز جمعه گفته شد به سوی ذکر و یاد خدا بشتابید و خرید و فروش را ترک کنید.» اولین نماز جمعه به امامت رسول خدا صلّی الله علیه و آله در مکانی در حوالی مدینه که هم اکنون مسجد جمعه نامیده می‌شود برپا شد. از آن پس این فریضه پربرکت الهی وسیله گردآمدن مسلمانان در هر جمعه شد تا از خطبه‌های امام جمعه بهره گیرند. بر امام جمعه است که در هر دو خطبه نماز جمعه مردم را به تقوای الهی دعوت کند و مسائل مهم مسلمانان را به آنان گوشزد کند.

در فضیلت قرائت سوره جمعه ابی‌بن کعب از پیامبر صلّی الله علیه و آله چنین نقل کرده است:«هر کس سوره جمعه را بخواند به او به تعداد هر مؤمن - خواه نمازگزار جمعه باشد یا نباشد - ده حَسَنه داده می‌شود».

از امام جعفر صادق علیه السّلام نقل شده است که به یکی از یارانش فرمود:«درنمازهای فریضه شب جمعه، سوره جمعه و اعلی و در نماز صبح جمعه، سوره جمعه و اخلاص و در نماز جمعه، سوره جمعه و منافقین را بخوان».

23-سوره صف(1)

اشاره

جهاد در راه خدا

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

سَبَّحَ لِلّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ* یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ ... إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ... . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) راه - چرا؟ ب) آسمان - نشانه

الف) ای - دوست می‌دارد ب) ای کسانی که - دوست می‌دارد

الف) کارزار می‌کنید - می‌گویید ب) کارزار می‌کنند - می‌گویید

الف) تسبیح می‌کند - دانا ب) تسبیح می‌کند - کاردان

الف) انجام نمی‌دهید - قطعاً ب) انجام نمی‌دهند - قطعاً

الف) تسبیح می‌کند برای خدا ب) تسبیح‌کردند خدا را

الف) ای کسانی که ب) ای کسی که

الف) چرا می‌گویند ب) چرا می‌گویید

الف) خداوند دوست می‌دارد ب) قطعاً خدا دوست می‌دارد

الف) در راه او ب) در راه خدا

24-سوره صف(2)

اشاره

بشارت حضرت مسیح علیه السّلام به ظهور پیامبر صلّی الله علیه و آله

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

سَبَّحَ لِلّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ* یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ ... إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ ... وَ إِذْ قالَ مُوسی لِقَوْمِهِ یا قَوْمِ لِمَ تُؤْذُونَنِی وَ قَدْ تَعْلَمُونَ أَنِّی رَسُولُ اللّهِ إِلَیْکُمْ ...* وَ إِذْ قالَ عِیسَی ابْنُ مَرْیَمَ یا بَنِی إِسْرائِیلَ إِنِّی رَسُولُ اللّهِ إِلَیْکُمْ ... وَ مُبَشِّراً بِرَسُولٍ یَأْتِی مِنْ بَعْدِی اسْمُهُ أَحْمَدُ... . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) زمانی که - پس ب) هنگامی که - پس از من

الف) می‌آید - پسر ب) آمد - فرزند

الف) قطعاً - چرا؟ ب) این‌که - چرا؟

الف) بشارت دهنده - دوست می‌دارد

ب) بشارت - دوست می‌دارد

الف) فرزندان یعقوب علیه السّلام ب) فرزند یعقوب علیه السّلام

الف) زمانی که گفت موسی ب) زمانی که گفت به موسی

الف) من رسول خدا هستم ب) قطعاً من رسول خدا هستم

الف) این که من رسول خدا هستم ب) قطعاً من رسول خدا

الف) می‌آید بعد از من ب) می‌آید بعد من

الف) به‌نام احمد ب) نام او احمد است

آشنایی با قرآن

سوره صف

سوره صف مدنی و دارای چهارده آیه می‌باشد. این سوره را سوره عیسی علیه السّلام و سوره حواریّین نیز می‌نامند و از سوره مُسَبَّحات است.

این سوره مؤمنان را به جهاد در راه خدا و جنگیدن با دشمنان دین تشویق می‌کند و به آنان خبر می‌دهد که کفّار نمی‌توانند نور الهی را خاموش کنند و پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله که حضرت عیسی علیه السّلام مژده آمدنش را داده، پیامبری است که دین او جهانی خواهد شد. پس بر مؤمنان است که با اراده‌ای استوار از او پیروی کنند و در یاری دین خدا کوتاهی نکنند و بر آنان است که چیزی را که می‌گویند عمل کنند و موجب آزار پیامبرشان نشوند؛ همان‌گونه که قوم حضرت موسی علیه السّلام پیامبر بزرگوارشان را آزار دادند و دل‌هایشان از حق منحرف شد.

در فضیلت قرائت این سوره از امام محمدباقر علیه السّلام چنین نقل شده است:

«هرکس سوره صف را بخواند و به قرائت آن در نمازهای واجب و نافله‌اش عادت کند، خداوند او را در صف فرشتگان و انبیای مرسل قرار خواهد داد».

25-سوره حشر(1)

اشاره

رستاخیز

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

سَبَّحَ لِلّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ* یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللّهَ إِنَّ اللّهَ خَبِیرٌ بِما تَعْمَلُونَ* وَ لا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللّهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) فردا - مانند ب) فردا - شما

الف) آگاه - نباشید ب) دانا - نباشند

الف) جانشان - جان‌هایشان ب) فرد (خود)- افراد (خودها)

الف) باید بنگرد - پیش فرستاد ب) باید بنگری - پیش می‌فرستد

الف) فراموش کردند - فراموش کرد

ب) فراموش کردند - فراموشاند (ازیاد برد)

الف) تقوا پیشه کن ب) تقوای خدا را پیشه کنید

الف) باید بنگرد هر فردی ب) و بنگر خودت را

الف) آن‌چه را پیش فرستاده ب) آن‌چه پیشی گرفته

الف) این که خداند داناست ب) قطعاً خداوند آگاه است

الف) نباش مانند کسی که ب) و نباشید مانند کسانی که

26-سوره حشر(2)

اشاره

بهشتیان رستگارند

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

سَبَّحَ لِلّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ* یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللّهَ إِنَّ اللّهَ خَبِیرٌ بِما تَعْمَلُونَ* وَ لا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللّهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولئِکَ هُمُ الْفاسِقُونَ *لا یَسْتَوِی 1أَصْحابُ النّارِ وَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمُ الْفائِزُونَ . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) تقوا پیشه کنید - نافرمانان ب) تقوا پیشه کردند - تبه‌کاران

الف) فراموش کردند - یاران ب) فراموش کنید - اهل

الف) دانا - بهشت ب) آگاه - بهشت

الف) آنان - رستگاران ب) آنان - رستگار شدند

الف) مساوی نیست - پیش افتاد

ب) مساوی نیستند - پیش فرستاد

الف) ای کسانی که ایمان آوردید

ب) ای کسانی که ایمان آوردند

الف) آن‌چه پیش فرستاد برای فردا (ی‌قیامت)

ب) آن‌چه پیش می‌فرستد برای قیامت

الف) آگاه است به آن‌چه عمل می‌کنند

ب) آگاه است به آن‌چه عمل می‌کنید

الف) پس از یادشان برد خودشان را

ب) پس فراموش کردند خودشان را

الف) آنان تبه‌کارانند ب) آنان خودشان نافرمانانند

آشنایی با قرآن

سوره حشر

سوره حشر مدنی و دارای 24 آیه و از سُوَر مُسَبَّحات است.

این سوره به قصّه تبعید یهودیان بنی‌نضیر اشاره دارد. یهودیان بنی‌نضیر عهد خود با پیامبر صلّی الله علیه و آله و مسلمانان را شکستند. منافقان نیز در پیمان‌شکنی، آنها را تشویق نمودند و وعده یاری و همکاری به آنها دادند ولی هرگز یاریشان نکردند. هفت آیه پایانی سوره، بندگان خدا را به آمادگی برای دیدار خدا فرا می‌خواند و به ذکر بعضی از اسماء حسنای الهی می‌پردازد. نکته جالب این که، سوره با تسبیح برای خدا آغاز می‌شود سَبَّحَ لِلّهِ و آیه آخر آن هم تسبیح خداوند است: یُسَبِّحُ لَهُ ما فِی... .

27-سوره حدید(1)

اشاره

مراحل و ادوار خلقت و آفرینش جهان

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

سَبَّحَ لِلّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ* لَهُ مُلْکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ یُحْیِی وَ یُمِیتُ وَ هُوَ عَلی کُلِّ شَیْ‌ءٍ قَدِیرٌ* هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظّاهِرُ وَ الْباطِنُ وَ هُوَ بِکُلِّ شَیْ‌ءٍ عَلِیمٌ* هُوَ الَّذِی خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِی سِتَّةِ أَیّامٍ... . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) زنده می‌کند - می‌میراند ب) می‌میراند - زنده می‌کند

الف) شش - چیز ب) شش - همه

الف) دوران - کسی که ب) روزها - کسانی که

الف) توانا - آگاه ب) توانا - دانا

الف) آفرینش - همه ب) آفرید - هر (همه)

الف) با عزت و کاردان ب) باعزت و دانا

الف) صاحب آسمان ب) فرمان‌روای آسمان‌ها

الف) او ابتدا و پایان است ب) او ابتدای هر پایانی است

الف) کسی که آفرید ب) هر که آفرید

الف) شش دوران ب) شش شبانه‌روز

28-سوره حدید(2)

اشاره

خداوند همه جا با ماست

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

سَبَّحَ لِلّهِ ... هُوَ الَّذِی خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِی سِتَّةِ أَیّامٍ ... وَ هُوَ مَعَکُمْ أَیْنَ ما کُنْتُمْ وَ اللّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ* لَهُ مُلْکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ إِلَی اللّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) زنده می‌کند - با ب) می‌میراند - با

الف) می‌میراند - هر کجا ب) زنده می‌کند - هر کجا

الف) پنهان (ناپیدا)- باشید ب) پیدا - باشید

الف) ناپیدا - کارها ب) پیدا - کارها

الف) شش - بازگردانده می‌شود ب) شش - بازگردانده می‌شوید

الف) با عزت و کاردان ب) باعزت و دانا

الف) صاحب آسمان ب) فرمانروای آسمان‌ها

الف) او ابتدا و پایان است ب) او ابتدای هر پایانی است

الف) کسی که آفرید ب) هر که آفرید

الف) شش دوران ب) شش شبانه‌روز

29-سوره حدید(3)

اشاره

انفاق در راه خدا

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

سَبَّحَ لِلّهِ ما فِی السَّماواتِ ... لَهُ مُلْکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ إِلَی اللّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ* یُولِجُ اللَّیْلَ فِی النَّهارِ وَ یُولِجُ النَّهارَ فِی اللَّیْلِ وَ هُوَ عَلِیمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ* آمِنُوا بِاللّهِ وَ رَسُولِهِ وَ أَنْفِقُوا مِمّا جَعَلَکُمْ مُسْتَخْلَفِینَ فِیهِ فَالَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ أَنْفَقُوا لَهُمْ أَجْرٌ کَبِیرٌ . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) ایمان آورید - انفاق کنید ب) ایمان آوردند - انفاق کردند

الف) روز - پاداش ب) نهرها - کیفر

الف) سینه - درون ب) سینه‌ها - درون

الف) داخل شد - قرار داد ب) داخل کرد - قرار داد

الف) جانشینان - انفاق کردند ب) تخلف‌کنندگان - انفاق کنید

الف) داخل شد شب ب) داخل می‌کند شب را

الف) و او داناست ب) و او آگاه است

الف) درون سینه‌ها ب) درون سینه‌ها

الف) ایمان آوردند به خدا ب) ایمان آورید به خدا

الف) پس کسانی که ایمان آوردند ب) پس هرکس ایمان آورد

30-سوره حدید(4)

اشاره

گستره بهشت موعود

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

سَبَّحَ لِلّهِ ما فِی السَّماواتِ ... سابِقُوا إِلی مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّکُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُها کَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِینَ آمَنُوا بِاللّهِ وَ رُسُلِهِ ذلِکَ فَضْلُ اللّهِ یُؤْتِیهِ مَنْ یَشاءُ وَ اللّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِیمِ . ⁽¹⁾

جدول کلمه ها

تصویر

تصویر

پرسش ها

الف) زمین - آسمان - بخشش ب) وسعت - آسمان - بخشش

الف) هر کس را - پیامبران - آمرزش

ب) از - پیامبر - آمرزش

الف) صاحب - بزرگ - بخواهد ب) دارا - بزرگ - خواست

الف) سبقت گرفتند - آماده کرد - می‌دهد

ب) بشتابید - آماده گشته - می‌دهد

الف) بر - جِنّ - کسانی که ب) به سوی - بهشت - کسانی که

الف) به سوی آمرزشی ب) برای آمرزش

الف) و بهشتی که وسعتش ب) و بهشتی که سرزمینش

الف) مانند زمین و آسمان ب) مانند وسعت آسمان

الف) برای کسانی که ایمان آوردند ب) کسانی که ایمان آوردند

الف) این لطف خداست ب) آن بخشش تو است

آشنایی با قرآن

سوره حدید

سوره حدید مدنی و از سُوَر مُسَبَّحات و دارای 29 آیه است.

این سوره بر تشویق مؤمنان به انفاق در راه خدا تأکید دارد و صدقه دادن را قرض دادن به خدا تعبیر می‌کند و این انفاق را از نتایج تقوا و ایمان به پیامبر صلّی الله علیه و آله دانسته و وعده داده است که پیامد انفاق، آمرزش گناهان و بهره‌مندی از رحمت الهی و نورانی شدن انسان می‌باشد.

در فضیلت این سوره ابی‌بن کعب از رسول خدا صلّی الله علیه و آله نقل کرده است:

«هر کس سوره حدید را بخواند نام او در زمره مؤمنان (واقعی) به خدا و پیامبر صلّی الله علیه و آله ثبت می‌شود».

از امام محمدباقر علیه السّلام نقل شده است:«هر کس همه مُسَبَّحات را قبل از خواب بخواند، پیش از مرگ خود حضرت مهدی عجّل الله تعالی فرجه الشریف را درک خواهد کرد و وقتی بمیرد همسایه پیامبر گرامی صلّی الله علیه و آله خواهد بود».