جنگ ایران و عراق در اسناد سازمان ملل جلد 2

مشخصات کتاب

سرشناسه : خرمی، محمد‌علی، گردآورنده

عنوان و نام پدیدآور : جنگ ایران و عراق در اسناد سازمان ملل/ گردآوری و ترجمه اسناد محمدعلی خرمی؛ مجری موسسه مطالعات سیاسی‌فرهنگی اندیشه ناب و مدیریت بهره‌دهی مرکز اسناد دفاع مقدس.

مشخصات نشر : تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مرکز اسناد و دفاع مقدس، ۱۳۸۷ -

مشخصات ظاهری : ج.: جدول، نمونه.

شابک : ۳۸۰۰۰ ریال : ج.۱، جلد نرم : 978-964-6315-85-3 ؛ ۴۰۰۰۰ریال : ج.۲، جلد نرم : 978-964-6315-87-7 ؛ ۴۸۰۰۰ ریال (ج.۲، جلد سخت) ؛ ۴۸۰۰۰ ریال: ج.۳ 978-964-6315-88-4 : ؛ ۵۵۰۰۰ ریال (ج.۳، جلد سخت) ؛ ۵۲۰۰۰ریال: ج.۴ 978-964-6315-91-4 : ؛ ۶۰۰۰۰ ریال (ج.۴، جلد سخت) ؛ ۶۲۰۰۰ ریال : ج.۵ 978-964-6315-95-2 : ؛ ۷۰۰۰۰ ریال (ج.۵، جلد سخت) ؛ ۶۲۰۰۰ ریال : ج.۶ 978-964-6315-96-9 : ؛ ۷۰۰۰۰ ریال (ج.،۶ جلد سخت) ؛ ۶۲۰۰۰ ریال : ج.۷ 978-600-5443-03-5 : ؛ ۷۰۰۰۰ ریال(ج.۷ جلد سخت) ؛ ۹۵۰۰۰ ریال: ج.۸، جلد نرم 978-600-5443-12-7 : ؛ ۱۰۰۰۰۰ ریال (ج.۸، جلد سخت) ؛ ۹۰۰۰۰ریال: ج.۹، جلد نرم: 978-600-5443-13-4 ؛ ۹۵۰۰۰ریال: (ج.۹، جلد سخت) ؛ ۸۵۰۰۰ریال: ج.۱۰، جلد نرم : 978-600-5443-15-8 ؛ ۹۰۰۰۰ریال : (ج.۱۰، جلد سخت) ؛ ۸۵۰۰۰ریال:ج.۱۱، جلد نرم : 978-600-5443-16-5 ؛ ۹۰۰۰۰ریال: (ج.۱۱، جلد سخت)

وضعیت فهرست نویسی : فاپا

یادداشت : ص. ع. به انگلیسی: Iran - Iraq war in U.N documents.

یادداشت : ج.۲- ۴(چاپ اول: ۱۳۸۷).

یادداشت : ج.۶ - ۹ (چاپ اول: ۱۳۸۸) (فیپا).

یادداشت : ج.۱۰ و ۱۱ ( چاپ اول:۱۳۸۹)(فیپا).

مندرجات : ج.۱. ۱۹۸۰ - ۱۹۸۲ (۱۳۵۹ - ۱۳۶۱).- ج.۲. ۱۹۸۳ ( ۱۳۶۱-۱۳۶۲).- ج.۳. ۱۹۸۴ ( ۱۳۶۳- ۱۳۶۲).- ج.۴ ۱۹۸۵ (۱۳۶۴-۱۳۶۳).- ج.۵. ۱۹۸۶ (۱۳۶۵).- ج.۶. ژانویه تا جولای ۱۹۸۷ (دی ۱۳۶۵ تا تیر ۱۳۶۶).- ج.۷. جولای تا دسامبر ۱۹۸۷ (مرداد تا دی ۱۳۶۶).- ج.۸. ژانویه تا جولای ۱۹۸۸ (۱۳۶۶ تا تیر ۱۳۶۷).-ج.۹. جولای تا دسامبر ۱۹۸۸ ( تیر تا دی ۱۳۶۷).-ج.۱۰. ژانویه تا ژوئن ۱۹۸۹ ( دی ۱۳۶۷ تا تیر ۱۳۶۸).-ج.۱۱. جولای تا دسمبر ۱۹۸۹ (تیر تا دی ۱۳۶۸)

موضوع : سازمان ملل متحد -- تاریخ -- اسناد و مدارک

موضوع : جنگ ایران و عراق، ۱۳۵۹-۱۳۶۷ -- مأخذ

شناسه افزوده : سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. مرکز اسناد دفاع مقدس

شناسه افزوده : موسسه مطالعات سیاسی٬ فرهنگی اندیشه ناب

شناسه افزوده : سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. مرکز اسناد دفاع مقدس. مدیریت بهره‌دهی

رده بندی کنگره : DSR۱۵۹۶/خ۴ج۹ ۱۳۸۷

رده بندی دیویی : ۹۵۵/۰۸۴۳۰۷۲۷

شماره کتابشناسی ملی : ۱۲۳۴۶۳۰

اشاره

پیشگفتار

مجموعه‌ی « اسناد سازمان ملل درباره‌ی جنگ ایران و عراق » شامل اسنادی است که با عنوان سند مجمع عمومی یا سند شورای امنیت سازمان ملل متحد از تاریخ 29 آوریل 1980 (9 اردیبهشت 1359) تا 28 نوامبر 1980 (7 آذر 1369) درباره‌ی جنگ ایران و عراق، زمینه سازی آن و وقایعی که پس از آتش‌بس رخ داده، منتشر شده است.

مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ که بعد از توقف جنگ تلاش برای جمع آوری اسناد نظامی، سیاسی و... جنگ را افزایش داده بود تا به تکمیل اسناد گردآوری شده در دوران دفاع مقدس بپردازد، از اواسط دهه 1370 درصدد جمع آوری اسناد سازمان ملل درباره این واقعه‌ی بزرگ برآمد. بخشی از این اسناد با همکاری اداره سازمان‌های بین‌المللی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، با جست و جو در آرشیو اسناد این اداره تهیه شد. بخش دیگری نیز با مراجعه به دفتر سازمان ملل در تهران تهیه گردید.

پس از گردآوری این مجموعه، ترجمه آن شروع شد. در جریان مطالعه، ترجمه و ویرایش اسناد ترجمه شده، نواقص دیگری در این اسناد مشاهده گردید که با توجه اینکه در سال‌های اخیر دسترسی به اسناد سازمان ملل با مراجعه به سایت اینترنتی این سازمان میسر شده است، نواقص رفع گردید. در نهایت بیش از 1300 سند سازمان ملل درباره‌ی جنگ ایران و عراق جمع آوری شد که تلاش اصلی این کار وهمچنین ترجمه‌ی آن با همت آقای محمد علی خرمی انجام گرفت.

این مجموعه اسناد برای انتشار در چند کتاب سازمان دهی شده که به تدریج منتشر خواهد شد. هر کتاب شامل تصویر اسناد به زبان انگلیسی و ترجمه و چکیده اسناد

به زبان فارسی است. به رسم امانت، اسناد به طور کامل ترجمه شده و بدون دخل و تصرف در کتاب درج شده است، فقط از چاپ بعضی کلمات یا عبارات بی‌ادبانه و توهین آمیز نسبت به مقامات جمهوری اسلامی، در برخی نامه‌های دولت عراق، خودداری شده و به جای آن سه نقطه (...) آمده است. همچنین گاهی کلماتی برای توضیح یا تکمیل اضافه شده که در علامت [] درج گردیده است.

از همه‌ی کسانی که در مراحل مختلف گردآوری، ترجمه و آماده سازی کتاب با این مرکز همکاری کرده‌اند، به ویژه گردآورنده و مترجم اسناد، و همچنین آقای احمد نصرتی که در رفع نواقص، تنظیم و آماده سازی آن بسیار کوشید و نیز آقای سید سعادت حسینی که تعدادی از اسناد و مقدمه کتاب را ترجمه کرد و همچنین آقایان حسین رحمتی، حسین مجیدی سجاد نخعی، هادی خاوشی، حمید رضا رئوفی و حمیدرضا شهبازی که در آماده سازی کتاب با مدیریت بهره دهی همکاری کردند، سپاس گزاری می‌شود.

مرکز اسناد دفاع مقدس

(مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ)

1387

مقدمه‌

تاریخ و اسناد دو موضوع همزاد و همنشین به شمار می‌روند. رویدادها، اعمال قدرت، تحولات سیاسی، انقلاب‌ها، جنگ‌ها و جابه‌جایی در قدرت سیاسی همراه با ساختارها، سازمان‌ها، اراده‌های معطوف به حفظ قدرت و تحول آن، سبب تصمیم گیری‌ها و رفتارهای آشکار و پنهان می‌شوند. اسناد زاییده راهبردها، برنامه‌ها، تصمیم‌ها و رفتارها هستند و یکی از اجزاء مهم و تعیین کننده در آگاهی بخشی درباره‌ی چرایی، چیستی و چگونگی تصمیم‌ها و رفتارها و بالطبع تحولات و رویدادها می‌باشند. اهمیت اسناد و پی بردن از این طریق به حقایق امور تا آنجا است که رویکرد سند سازی و تحریف واقعیت‌ها، به عنوان یک نگرانی جدی، بر مطالعات تاریخی تأثیر گذار بوده است.

اسناد در سطوح مختلف پایه‌ای قوی برای مطالعات تاریخی بوده است: سطوح فروملی، ملی و بین‌المللی. در هر سه سطح مورد اشاره یعنی گروه‌های سیاسی و غیر رسمی، دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی و شرکت‌های چند ملیتی، در رفتار سیاسی، اقتصادی و امنیتی و نظامی خود اسنادی را به جای می‌گذارند که برای فهم دقیق رویدادها و تحولات، مطالعه آنها ضروری است.

سازمان‌های بین‌المللی، به خصوص سازمان ملل و نهاد اصلی آن شورای امنیت در جریان رویدادهای سیاسی، همواره مرجعی مهم برای رسیدگی به بحران‌ها، جنگ‌ها، استقلال دولت‌ها، و تحولات بین‌المللی هستند و به تبع آن اسناد این سازمان‌ها منابعی اساسی برای مطالعات سیاسی است.

« سازمان ملل متحد » از سال 1945 جایگزین « جامعه ملل » گردید و با سازمان‌ها و بخش‌های مختلف، در ابعاد گوناگون به عنوان ناظر، هادی و داور بین‌المللی به ایفای نقش پرداخت. در میان اجزاء و ارکان سازمان ملل، سه رکن این سازمان شامل مجمع عمومی، دبیرکل و شورای امنیت، دامنه شمول و قدرت و نفوذ آن را تعیین می‌کنند. در مجمع عمومی دولت‌ها صرف نظر از بزرگ و کوچک بودن، قدرت کم یا زیاد و نیز میزان توانایی

مالی و اقتصادی، به بیان مسائل مورد علاقه خود می‌پردازند. دبیرکل نیز به رغم تأثیر پذیری ساختاری از شورای امنیت، بیشتر در چارچوب مجمع قابل تعریف است. اما شورای امنیت، مجمعی در درون سازمان ملل است که تصمیم‌ها و رفتارهای آن، معطوف به منافع و اراده قدرت‌های بزرگ است. این نقش آن قدر تعیین کننده است که پنج عضو دائمی شورا شامل امریکا، انگلستان، فرانسه، چین و شوروی سابق (اکنون روسیه) تصمیم‌های اساسی و سمت گیری‌های رفتاری سازمان ملل را مشخص می‌سازند. در میان این پنج عضو نیز دولتی که دارای قدرت نظامی و تکنولوژی، توانایی مالی و اقتصادی، سرزمین و جمعیت، و نفوذ بین‌المللی بیشتری باشد، تأثیر گذاری بیشتری دارد.

« منشور ملل متحد » مبنای تصمیم‌ها و رفتارهای سازمان ملل و شورای امنیت تعیین شده است. در میان فصول منشور، که بن‌مایه نقش شورا را رقم زده است، نظم بین‌المللی و حفظ صلح و امنیت درج شده است. وظیفه ذاتی شورا به عنوان داور بین‌المللی آن است که مانع از بی‌نظمی و تعرض واحدهای سیاسی به یکدیگر شود؛ و در صورت وقوع جنگ، مطابق فصول 6 و 7 منشور باید به اعاده نظم و تنبیه متجاوز اقدام نماید. علاوه بر این، شورا کانون ارجاع شکایت‌ها و درخواست‌ها برای حفظ نظم و مقابله با بی‌نظمی است. واحدهای سیاسی هنگام تهدید، بحران، یا تعرض سایر واحدهای همسایه یا دولت‌های منطقه‌یی و یا فرامنطقه‌یی به آنها، به مکاتبات حقوقی و سیاسی و نیز ارسال گزارش از وضعیت موجود به شورا، مبادرت می‌ورزند و از این طریق خواهان رسیدگی شورا به خواسته‌های خود و حل و فصل مسائل می‌شوند.

جنگ ایران و عراق به عنوان منازعه‌یی محدود اما طولانی، پس از جنگ جهانی دوم مورد منحصر به فرد است که به مدت 8 سال، منطقه خلیج فارس و خاورمیانه را تحت تأثیر قرار داد. دو کشور درگیر، در طول دوران نزاع به مکاتبه با دبیرکل و گاهی نیز با رئیس شورای امنیت روی آوردند. نامه‌های دولت عراق و ایران در سطوح رئیس جمهور، وزیر امور خارجه و نیز هیئت نمایندگی، به شورا و دبیرکل ارسال می‌شد و به عنوان اسناد سازمان ملل به ثبت می‌رسید. این صدها نامه و گزارش علاوه بر ثبت آنها به عنوان سند، مواضع دو کشور را در طول جنگ نشان می‌دهد و نیز حکایت‌گر روند جنگ می‌باشد. در این مکاتبات طرفین سعی کرده‌اند شورا را متوجه اقدامات خلاف قانون و ناقص منشور از جانب طرف مقابل کرده و شورا را وادار به اقدام نمایند. در این میان، دولت عراق مکاتبات بیشتری داشته و حتی در بدیهی‌ترین امور، از جمله تجاوز به جمهوری اسلامی ایران، کوشیده است که طرف مقابل را مقصر و خود را مبرا نشان دهد.

علاوه بر مکاتبات دو طرف، نامه‌های دبیرکل به سران یا وزیران خارجه دو کشور و همچنین مواضع و تصمیم‌های مجمع عمومی و شورای امنیت که در قالب بیانیه یا قطعنامه صادر می‌شد، بخش مهم دیگری از مجموعه‌ی اسناد به ثبت رسیده‌ی سازمان ملل درباره این رخداد بزرگ است.

مکتوبات ارسالی عراق به سازمان ملل درباره شروع جنگ جالب توجه است. در سند شماره 10 مورخ 24 سپتامبر 2 / 7 / 1359 (1980) از طرف نمایندگی عراق در سازمان ملل خطاب به دبیرکل، دلایلی واهی زیر پا گذاشتن قرارداد 1975 الجزایر و شروع جنگ بیان شده است. در سند شماره 11 نیز سعدون حمادی وزیر امور خارجه عراق طی نامه به رئیس شورای امنیت صریحا اعلام کرده است که عراق توافق نامه 6 مارس 15 (1975 اسفند 1353) الجزایر را فسخ کرده است و از طریق حمله نظامی در پی دست یابی به حقوق خود برآمده است. این اقدام، یعنی تجاوز فراگیر به ایران، دفاع از خود نامیده شده است. در حالی که در مورخ 11 فوریه 22 (1979 بهمن 1357) عراق با اعزام عناصر و واحدهای نظامی به مرزهای جنوب و جنوب غربی استان خوزستان و نیز کردستان با هدف اجرای عملیات خرابکارانه و کمک به گروه‌های ضد انقلاب، عملا قرارداد 1975 را فسخ کرده بود. صدام حسین رئیس جمهور عراق نیز در (سند شماره 15) نامه مورخ 26 سپتامبر 1980 (4 مهر 1359)، یعنی روز پنجم حمله نظامی به ایران و در حالی که ارتش او در پنج استان ایران تا عمق و پهنه زیاد پیشروی کرده بود، خطاب به دبیرکل نوشت:

« ... عراق شدیدا به دنبال صلح و امنیت بین‌المللی است که نبایستی مورد تهدید واقع شود... آنچه تا کنون انجام داده‌ایم متأثر از حقوق قانونی خود و اعاده آن می‌باشد، و علی رغم اینکه به طور منطقی جهت دست یابی به حقوق خود عمل کرده‌ایم. دولت ایران با حملات ناجوانمردانه علیه منافع حیاتی ما و منطقه و نیز کل جهان، در جهت تشدید وضعیت اقدام کرده است، به طوری که راهی برای ما باقی نگذاشته و مجبوریم برای حفظ منافع خویش از خود دفاع نماییم! »

جالب‌تر از نامه صدام حسین، نامه وزیر امور خارجه عراق به دبیرکل سازمان ملل در 15 آگوست 1981 (24 مرداد 1360) است که در مورخ 4 سپتامبر 1981 (13 شهریور 1360) به عنوان سند شورای امنیت منتشر شد (سند شماره 40). ⁽¹⁾در این نامه قوی‌ترین دلیل برای متجاوز بودن ایران اظهارات مسعود رجوی رهبر سازمان مجاهدین خلق (منافقین) اعلام شده است. این اظهارات که در روزنامه لوماتن فرانسه در مورخ 3 آگوست 2 / 5 / 1360 (1981) چاپ شده، چنین است:« به عنوان یک گروه اعلام می‌داریم که رهبران مذهبی مسئول جنگ علیه

عراق می‌باشند. ما نوارهای کاست مستندی را از اقدامات تحریک آمیزی که آنها علیه عراقی‌ها دستور داده‌اند در اختیار داریم. » استناد وزیر خارجه عراق به اظهارات رهبر سازمانی است که فراگیرترین اقدامات تروریستی را علیه مردم کوچه و بازار، نخبگان، امامان جمعه و جماعت و مقامات سیاسی و اجتماعی جمهوری اسلامی در نیمه اول سال 1360 انجام داده و عده بسیاری را به شهادت رسانده است. رئیس جمهور، نخست وزیر، رئیس دیوان عالی کشور، دادستان، نمایندگان مجلس و... از آن جمله بوده‌اند. سازمان مجاهدین خلق علاوه بر همکاری اطلاعاتی و جاسوسی با دولت و ارتش عراق، از سال 1986 (1365) عملا در کنار ارتش عراق به عملیات نظامی علیه رزمندگان ایران مبادرت ورزید و خسارات زیادی به ملت ایران وارد ساخت.

در زمینه بهانه جویی برای تجاوز به ایران، مقامات عراق در نامه خود به سازمان ملل حمله ایران به مناطق مسکونی عراق را دلیل باطل اعلام کردن قرارداد 1975 عنوان کرده‌اند. در حالی که نه قبل از جنگ و نه پس از جنگ شروع جنگ، به رغم حملات وسیع موشکی و هوایی عراق به شهرهای اهواز، دزفول، اندیمشک، خارک و... که برخی در عمق 200 کیلومتری مرز مشترک دو کشور قرار داشتند، ایران کوچک‌ترین اقدامی در مقابله به مثل برای حمله به مناطق مسکونی عراق ننمود؛ فقط از اسفند 1363 و پس از آن که رهبران عراق حمله به شهرها را تا تهران و سایر شهرهای کشور گسترش دادند و کوشیدند و از آن به عنوان ابزاری مؤثر در تسلیم کردن اراده ملت و دولت ایران بهره گیرند، به مقابله به مثل در سطح محدود روی آورد. بنابراین، رفتار و مواضع رهبران عراق - که بر پایه دروغ و فریب و ادعا استوار بود - بدیهی‌ترین موضوعات جنگ همچون تجاوز به ایران را شامل می‌شد. آنها ایران را شروع کننده جنگ اعلام می‌کردند و در نامه‌های خود به آرمان سازمان ملل، می‌کوشیدند این دروغ را واقعیت جلوه دهند. اما سرانجام و البته بسیار دیر، خاویر پرز دکوئیار دبیرکل وقت سازمان ملل، در پی مأموریتی که شورای امنیت درباره تعیین متجاوز به وی محول کرده بود، در 9 دسامبر 1991(18 آذر 1370) گزارشی درباره‌ی اجرای قطعنامه‌ی 598 تسلیم شورای امنیت کرد. در بند 6 این گزارش آمده است: « رویداد برجسته‌ای که تحت عنوان موارد نقض حقوق و مقررات بین‌الملل بدان اشاره کردم، همانا حمله‌ی 22 سپتامبر 1980 (31 شهریور 1359) علیه ایران است که بر اساس سازمان ملل متحد، اصول و قوانین شناخته شده‌ی بین‌المللی یا اصول اخلاقی بین‌المللی قابل توجیه نیست و موجب مسئولیت مخاصمه است. »

رویکرد دروغ و فریب، جنبه‌های دیگری از نامه نگاری‌های مقامات عراقی با سازمان ملل

را شامل می‌شود. به عنوان مثال، برخی اسناد عراق به جزایر سه گانه تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی پرداخته و به عنوان جزایر عربی، خواستار عقب نشینی ایران از آنها شده است. این جزایر هنگام تجاوز هم به عنوان اهداف عراق عنوان شد؛ و به ریشه‌های تاریخی مالکیت ایران به جزایر کم‌ترین توجهی نشد. اما از سوی دیگر، عراق کویت را استان نوزدهم خود می‌دانست و حتی بر اساس این ادعا پس از پایان جنگ با ایران، به کویت تجاوز کرد و تمام ملت‌ها و دولت‌های منطقه را بهت زده کرد. زیرا کویت از لحاظ مالی، پشتیبانی و جغرافیایی، عراق را در جنگ علیه ایران به طور گسترده یاری داده بود.

دروغ دیگر عراقی‌ها در اسناد سازمان ملل، که رسانه‌های غربی و به خصوص رسانه‌های صهیونیستی به آن دامن می‌زدند، موضوع خرید سلاح‌های اسرائیلی توسط ایران است. مقامات عراقی با این ادعای کذب درصدد مشروعیت بخشیدن به تجاوز خود و دادن شمول به اهداف خود مبنی بر حمایت از فلسطین و مقابله با اسرائیل بودند. اما همگان در عالم، و به خصوص دول عربی منطقه می‌دانستند که سخت‌ترین و صادق‌ترین دشمن اسرائیل جمهوری اسلامی و رهبری آن بوده است. استنادات عراق در ادعاهایش درباره خرید سلاح‌های اسرائیلی، رسانه‌های امریکایی، اروپایی و اسرائیلی بودند. عراق در حالی چنین ادعایی می‌کرد که تجاوز عراق به ایران، مرگ ده‌ها هزار نفر و بی‌خانه‌مان شدن بیش از دو میلیون نفر و میلیاردها دلار خسارت به ایران انقلابی را سبب شده بود که همین افزایش امنیت اسرائیل و کاهش فشار احتمالی بر این رژیم را در پی داشت. نکته مهم آن که، تعداد ایرانیان مسلمان بی‌گناه که با بی‌رحمی‌های عراق در سال اول تجاوز ارتش عراق (شهریور 1359 تا شهریور 1360 - سپتامبر 1980 تا سپتامبر 1981) کشته شدند، از کل کشته شدگان فلسطینی در تجاوز صهیونیست‌ها از سال 1948 تا 1980 (1327 تا 1359 شمسی)، بیش‌تر بود.

سندسازی‌های دروغین رژیم عراق جنبه‌های دیگری نیز داشت و مقامات عراقی درصدد بودند تا در مهم‌ترین نهاد حقوق بین‌المللی، و نیز در سطح رسانه‌ها، نخبگان، دولت مردان و افکار عمومی کشورهای منطقه، حقایق جنگ و رویدادهای آن را به نفع خود و به ضرر ایران رقم بزنند. این جنبه‌ها عبارت بودند از:

و بالاخره اسناد عراقی سازمان ملل، اطلاعیه‌های ارتش عراق و اظهارات و مکتوبات مقامات عراقی، توأم با فحاشی اهانت و ناسزا به مقامات و مسئولان و نهادهای ایرانی بوده است. این بخش از اسناد، سطح سندهای سازمان ملل را از سطح ملی به یک منشأ فروملی و گروه یاغی تقلیل داده است.

بخش دیگر اسناد، بیانیه‌ها و قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل است که در روند جنگ و مقاطع تعیین کننده درگیری صادر شده و بر ماهیت، گسترش، سمت و سو و طولانی شدن آن اثر گذاشته است. اعضای دائم شورای امنیت علاوه بر رفتار در کسوت حقوقی شورای امنیت، در جایگاه ابرقدرتی نیز با تحریم‌ها، انسداد مجاری تهیه سلاح و حتی کالاهای اساسی، تأثیر گذاری بر بازار، قیمت و تولید و صدور نفت ایران، و نیز تجمیع متحدین خود در چگونگی رفتار با ایران و تسهیل در روابط با عراق، صدام حسین را در طول دوران جنگ یاری دادند.

رویکرد جانبدارانه شورای امنیت سبب شد که کلیه قطعنامه‌های صادره در طول جنگ، با هدف فشار بر ایران و حمایت از عراق انجام شود؛ و عدم پذیرش این قطعنامه‌ها توسط ایران، با فشار بیش‌تر بر جمهوری اسلامی، و افزایش همگرایی عراق با شورای امنیت را در پی داشته باشد. از این رو در اسناد، انزوا و محکومیت ایران و بر عکس، مقبولیت عراق بیشتر نمایان است. چرا که 8 سال شورا در مقابل ایران و بی‌توجه به منشور، به صدور قطعنامه مبادرت ورزید. به عنوان مثال، در حالی که سازمان ملل پس از آتش بس، در سال 1991 (1370) عراق را متجاوز اعلام کرد، در مهرماه 1359، پس از تجاوز عراق، شورای امنیت در قطعنامه 479 (28 سپتامبر 1980 - 6 مهر 1359) خود حتی حاضر نشد از عراق بخواهد که به مرزها برگردد. اعلام متجاوز بودن رژیم صدام حسین که هیچ! شورا فقط از طرفین خواست که از به کار بردن بیش‌تر زور خودداری ورزند. این موضع شورای امنیت به مدت 21 ماه ادامه داشت و شورا در این مدت هیچ تغییر موضعی نداد و هیچ قطعنامه‌ای صادر نکرد؛ اما آن گاه که ایران توانست طی 9 ماه با اجرای چهار عملیات ثامن الائمه در (5 / 7 / 1360 (27سپتامبر 1981) طریق القدس در23 / 9 / 1360 (14 دسامبر 1981) فتح المبین در 2 / 1 / 1361 (22مارس 1982) و بیت المقدس در 10 / 2 / 1361 (30 آوریل 1982) بخش اعظم مناطق اشغالی را آزاد کند، شورا به مشاهده در خطر قرار گرفتن موقعیت نظامی و سیاسی عراق، قطعنامه 514 را در 12 جولای 1982 (21 تیر 1361) صادر کرد و همچون قطعنامه 479 بار دیگر از طرفین خواست که از به کار بردن زور

خودداری کنند. مزید بر این، از طرفین خواست که در مرزهای بین‌المللی متوقف شوند؛ امری که باید در قطعنامه 479 مورد توجه قرار می‌گرفت. شورا در هدف گذاری هر دو قطعنامه منافع و مصالح عراق را مرجح دانست و به رغم اینکه طبق مفاد منشور و وظایف شورا در حفظ نظم و امنیت و برقراری صلح جهانی و منطقه‌ای موظف به تأمین حقوق ایران و تنبیه متجاوز بود، به آن اهتمام نورزید. جهت گیری شورا در این دو قطعنامه اصلی‌ترین عوامل طولانی شدن جنگ به شمار می‌رود. شورا با و بی‌توجهی به تجاوز عراق در صدور قطعنامه 479، سبب طولانی شدن جنگ تا تیرماه 1361 گردید و در این زمان نیز با صدور قطعنامه 514 و بی‌توجهی به حقوق ایران و عدم تضمین صلح و امنیت در مرزهای ایران و عراق، موجبات ادامه جنگ را به مدت 6 سال دیگر فراهم آورد.

شورای امنیت حتی در صدور قطعنامه 598 (1987)، که به دلیل فشار نظامی ایران و احتمال سقوط آخرین خطوط دفاعی عراق صورت گرفت، حاضر نشد به وظیفه خود عمل نموده و با لحاظ کردن حقوق مادی و معنوی ایران به عنوان متغیر اصلی و مؤثر بر اختتام نزاع، به غائله خاتمه دهد. رویکرد شورا در قطعنامه 598 بیشتر سیاسی بود تا حقوقی، و نیز بستر سازی برای مداخله مستقیم امریکا در جنگ. اتفاقا پس از تصویب قطعنامه 598، ارتش امریکا وارد خلیج فارس شد و به درگیری نظامی مستقیم با رزمندگان ایران پرداخت. ورود امریکا به صحنه درگیری به نفع عراق، مغایر با مفاد و روح قطعنامه 598 بود.

بنابراین، اسناد سازمان ملل بعضا جنگ طلبی ایران و صلح طلبی عراق را به نمایش می‌گذارد، در حالی که ایران به دلیل بی‌توجهی شورای امنیت و ناتوانی در دسترسی به حقوق مادی و معنوی خود، حاضر نبود اراده ظالمانه شورا را بپذیرد و متقابلا عراق به دلیل ناتوانی در مقابل ایران و عدم دست یابی به اهداف تجاوز، همواره قطعنامه‌های شورا را می‌پذیرفت. از این رو در مدت 8 سال، بیانیه‌ها، قطعنامه‌ها و مواضع اعضاء شورا، در جهت فشار بیش‌تر روی ایران و جانبداری از عراق، استمرار داشت. و نتیجه‌ی این رویه شورا، صحه گذاشتن روی مواضع و رفتار عراق بود. این نکته، از کلیه اسناد قابل درک است.

سازمان کنفرانس اسلامی نیز از مشی شورای امنیت و جانبداری از عراق تبعیت می‌کرد و حاضر نبود به موضوع تجاوز، غرامت، و تنبیه متجاوز ورود کند. از این رو استناد مکاتبات عراق به مصوبات سران این سازمان و نیز نشست وزیران خارجه آن، بر وزن دیپلماسی صلح طلبی عراق و استنکاف ایران از آن افزوده است.

علاوه بر این، شورا در قطعنامه‌های خود هیچ گاه حاضر نشد عراق را به دلیل گسترش جنگ به مناطق مسکونی، عرصه‌های اقتصادی و تجاری و همچنین راه‌اندازی و تشدید جنگ

نفتکش‌ها و کاربرد سلاح‌های شیمیایی تقبیح نماید و در قطعنامه‌های مرتبط با چنین اقداماتی با کلی گویی و رویکرد اخلاقی، به توصیه و درخواست روی آورد و از برخورد آمرانه - که کار ویژه اصلی و وظیفه ذاتی آن است - خودداری ورزید. این مواضع و رویکرد، به منزله نادیده گرفتن ورود عراق به حوزه‌های ممنوعه در هنگام جنگ‌ها و باز گذاشتن دست او برای مقابله با ایران به نحوه دلخواه بود. نکته حائز اهمیت آن است که عراق پس از استفاده گسترده از سلاح شیمیایی در جنگ با نامه نگاری درباره اسیران عراقی و سایر موضوعات، درصدد فرافکنی مسئله و انحراف از آن برمی‌آمد و رفتار شورا نیز این حربه را با تأثیر همراه می‌ساخت.

موضوع دیگری که از مطالعه اسناد مستفاد می‌شود، کم تحرکی دیپلماسی جمهوری اسلامی و پر کنش بودن دیپلماسی عراق است. به این عدم توازن، پوشش رسانه‌ای جهانی و نیز حمایت سیاسی و دیپلماسی ابرقدرت‌ها، قدرت‌های بزرگ و سازمان‌های بین‌المللی از عراق را نیز باید افزود. انبوه خبرها درباره مواضع عراق و پوشش و تکرار آن توسط رسانه‌ها و اظهارات مقامات سیاسی امریکایی، اروپایی، اعراب و...، در مقابل رویکرد اختصاری ایران در اعلام مواضع و تکرار آن و نیز کم اعتنایی رسانه‌های بین‌المللی در انتشار مواضع ایران به این عدم توازن عمق و گسترده بیشتری می‌داد.

کتاب حاضر، دومین جلد از مجموعه « جنگ ایران و عراق در اسناد سازمان ملل » است که دوره یک ساله بهمن 1361 تا دی 1362 (1983 میلادی) را شامل می‌شود. جلدهای بعدی این مجموعه به تدریج آماده و منتشر می‌شود در اختیار محققان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به مباحث دفاع مقدس قرار خواهد گرفت. با آن که کار جمع آوری، ترجمه، رفع نواقص، آماده سازی و سایر امور مربوط به انتشار این مجموعه پس از پایان جنگ آغاز شد، اما بنا به عللی از تسریع در چاپ آن اجتناب گردید. از جمله علل مهم این مسئله، اکران از انتشار اسناد عراق (با توجه توصیفی که از این اسناد در همین مقدمه شد)، در درون جامعه ایران و نیز تعداد کمتر مکاتبات ایران با سازمان ملل و شورای امنیت نسبت به عراق بود. اما گذر زمان و اعلام حقانیت جمهوری اسلامی ایران در گزارش دبیرکل سازمان ملل و نیز سقوط دولت عراق و پذیرش متجاوز بودن حکومت صدام حسین در سطح جهان و نیز اهمیت مکاتبات ایران و عراق در پژوهش‌های سیاسی و نظامی جنگ، مرکز را بر آن داشت که به چاپ این مجموعه در سطح محدود و بیشتر با هدف پاسخ گویی به نخبگان و محققان اقدام نماید. ان شاء الله با انتشار این مجموعه مرکز اسناد دفاع مقدس، منبع مهم دیگری را به تاریخ و ادبیات دفاع مقدس خواهد افزود.

حسین اردستانی

1387

اسناد سال 1983 میلادی 62 - 1361 ه.ش

سند شماره 082

نامه مورخ 7 فوریه 1983 نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل خطاب به دبیرکل طارق عزیز معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه عراق درباره شرارت‌های اخیر رژیم متجاوز ایران علیه عراق، ارسال می‌گردد.

ریاض س. القیسی - نمایندگی دائمی

پیوست

تلگرام مورخ 7 فوریه 1983 معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه عراق خطاب به دبیرکل

مایلم توجه جناب عالی را به این حقیقت جلب نمایم همان طور که منابع رسمی عراق در عالی‌ترین سطح مکررا هشدار داده‌اند، رژیم ایران به دنبال حملات جدید در مقیاس وسیع بود که با عبور از مرزهای عراق، حاکمیت و امنیت ما را تهدید نماید و آنچه در شب 6 و 7 فوریه1983 (17 و 18 / 11 / 1361) رخ داد مبین این هشدار است و نیروهای این رژیم حمله جداگانه‌ای را به ناحیه الشیب (Al-Shib) در استان میسان آغاز کردند و در صبح 7 فوریه 1983 رژیم ایران با صدور اعلامیه‌ای اعلام کرد که نیروهایش مرحله نخست عملیات را در شب قبل آغاز نموده و از مرزهای عراق عبور کرده‌اند و طبق اهداف از پیش تعیین شده خود به پیش می‌روند.

ضمن توجه جناب عالی به این حوادث، یکبار دیگر بر اهمیت این مسئله و پیامدهای فاجعه آمیز آن بر امنیت و ثبات منطقه تأکید و اعلام می‌نماییم که اگر به ایران اجازه داده شود، بر این گونه طرح‌های خود علیه عراق و عملی ساختن آنها اصرار می‌ورزد.

اطمینان کامل داریم که جامعه بین‌المللی همان طور که اراده‌ی خود را از طریق قطعنامه‌های 514 (1982) و 522 (1982) شورای امنیت ابراز نموده و به اتفاق آرا آن قطعنامه‌ها را تصویب نموده است و همچنین در قطعنامه 3 / 37 مجمع عمومی مورخ 22 اکتبر 1982، آتش‌بس فوری، عقب نشینی نیروها به مرزهای شناخته شده بین‌المللی و حل و فصل مناقشات به روش صلح آمیز بر اساس اصول عادلانه و حقوق بین‌المللی را خواستار بوده، از ابعاد فاجعه آمیز ادامه تجاوزات ایران آگاهی دارد. بنابراین، جامعه بین‌المللی در حد امکان با ابزارهای مختلف کوشیده است این تجاوزات را محکوم نموده و از ادامه آن - طبق قطعنامه‌های مجمع عمومی و شورای امنیت - به خاطر حفظ صلح و امنیت بین‌المللی جلوگیری نماید. همچنین خواستار روابط دوستانه و تحکیم اصل حسن همجواری میان دولت‌ها با توجه به مقاصد و اصول سازمان ملل گردیده است.

در ضمن به اطلاع شما می‌رسانم که نیروهای مسلح عراق توانستند نخستین حمله ایران را دفع نموده و آن را متلاشی سازند. مایلم همچنین اعلام نمایم که دولت عراق از هر اقدام مثبتی که از طرف سازمان ملل صورت پذیرد استقبال نموده و مشارکت بیشتر خود را جهت یافتن حل و فصل صلح جویانه، عادلانه و شرافتمندانه در مناقشه ایران و عراق افزایش خواهد داد.

طارق عزیز - معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه

سند شماره 083

نامه مورخ 2 فوریه 1983 نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل خطاب به دبیرکل بنا به اطلاع دولت متبوعم احتراما عطف به نامه مورخ 21 دسامبر 1982 نمایندگی

دائمی ایران در سازمان ملل خطاب به جناب عالی (15539 / S) به اطلاع می‌رسانم که نامه مذکور کاملا با روش‌های تبلیغاتی پوچ رژیم ایران بر پایه دورویی و تزویر هماهنگ می‌باشد.

به وضوح برای جامعه بین‌المللی آشکار است جنگ تجاوزگرانه‌ای که از سوی ایران به عراق در 4 سپتامبر 1980 تحمیل شد، با بمباران شهرها و روستاهای مرزی عراق با توپ‌های 175 میلی متری توسط نیروهای نظامی ایران شروع گردید و شهرها و مناطق مسکونی از جمله بصره، خانقین، مندلی، زرباطیه و سایر نقاط هدف قرار گرفته و این حملات به شدت و بدون هیچ ملاحظه‌ای تقریبا از روزهای نخست جنگ به طور ناجوانمردانه و روزانه ادامه داشته است.

مسلما، نهایت دورویی را در این نامه - که عراق هیچ علاقه‌ای به صلح ندارد - می‌توان ملاحظه نمود. در حالی که پرواضح است عراق همواره از تمامی تلاش‌های صلح جویانه جهت خاتمه جنگ حمایت کرده و صادقانه با همه توان در داخل و خارج سازمان ملل جهت نیل به حل و فصل عادلانه و شرافتمندانه جنگ تلاش کرده است و بر کسی پوشیده نیست که رژیم ایران در برابر عدم موفقیت این گونه تلاش‌ها مسئول بوده و به تنهایی در مقابل اراده جامعه بین‌المللی که از برقراری صلح حمایت می‌کند، ایستاده است.

عراق کاملا آگاه است که جامعه بین‌المللی فریب دورویی رژیم ایران را که به صورت عادت درآمده است نمی‌خورد و به حقایق اشراف دارد. این رژیم در نامه مذکور از قطعنامه 3 / 37 مجمع عمومی مورخ 22 اکتبر 1982 به عنوان قطعنامه تحمیلی از سوی عراق نام برده و در واقع حاکمیت 119 کشور را که آزادانه به آن رأی مثبت داده و تنها یک رأی منفی را که همانا رأی رژیم ایران بود زیر سؤال برده است و این دلیل دیگری از عدم توجه رژیم ایران به اراده جامعه بین‌المللی می‌باشد که تبلور آن مجمع عمومی سازمان ملل است.

در اینجا فهرستی از تجاوزات نظامی رژیم ایران از تاریخ 1 اکتبر الی 15 نوامبر 1982 به پیوست ارسال می‌گردد که هدف آن اشغال عراق و تغییر رژیم در این کشور اعلام شده است.

دکتر ریاض م. س. القیسی - سفیر و نمایندگی دائمی

سند شماره 084

یادداشت مورخ 14 فوریه 1983 هیئت نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

متن پیام رئیس جمهور صدام حسین در مورد اطلاعیه نهایی نمایندگان دولت‌های سوریه، لیبی و ایران در تاریخ 23 ژانویه 1983 را به پیوست ارسال نمی‌نمایم.

پیوست

نامه مورخ 25 ژانویه 1983 رئیس جمهوری عراق خطاب به دبیرکل

مایلم توجه شما را به اطلاعیه مشترک نمایندگان رسمی دولت‌های سوریه، لیبی و رژیم ایران که مطبوعات رسمی سوریه در تاریخ 23 ژانویه 1983 در دمشق منتشر کردند، جلب نمایم.

این اطلاعیه که توجه شما را جلب خواهد کرد حاوی موضع رسمی اعلام شده جهت سرنگونی رژیم کشور ما است. این اقدام را تعدادی از اعضای سازمان ملل انجام دادند که در مغایرت آشکار با منشور سازمان ملل و نیز مهمترین اصول و مفاهیم روابط بین‌المللی است.

آنچه که این اقدام را کاملا خطرناک ساخته این است که چند ماهی پس از صدور قطعنامه‌های 514 مورخ 12 جولای 1982 و 522 مورخ 4 اکتبر 1982 و قطعنامه 3 / 37 مورخ 22 اکتبر 1982 که مجمع عمومی در سی و هفتمین نشست خود تصویب کرده، صورت گرفته است. قطعنامه‌ها خواستار آتش‌بس فوری، عقب نشینی نیروها به مرزهای شناخته شده بین‌المللی و حل و فصل مناقشه به روش‌های صلح جویانه مطابق با اصول عادلانه حقوق بین‌المللی می‌باشند.

این اطلاعیه کاملا با مفاد قطعنامه‌ها که در آن از کشورها درخواست شده بود از بکارگیری اقدامات خصمانه در دامن زدن به درگیری پرهیز نمایند، مغایرت داشته که می‌تواند به ادامه درگیری کمک نموده و در اجرای قطعنامه‌های مصوبه شورای امنیت و مجمع عمومی خلل ایجاد نماید.

این اقدام دولت‌های مزبور عضو سازمان ملل، نقض آشکار مواد بند 25 منشور سازمان ملل می‌باشد که در آن از کشورهای عضو خواسته است تصمیمات شورای امنیت را بپذیرند و به آن عمل نمایند.

این اقدام بدون شک، تنش در منطقه حساس ما را بسیار تشدید خواهد کرد و بر صلح و امنیت بین‌المللی تأثیر منفی خواهد گذاشت. همچنین توجه شما را به این مهم جلب نموده و امیدوارم که از موضع مسئولیت خود در روابط بین‌المللی استفاده نمایید به خاطر اینکه اصول روابط میان دولت‌ها خدشه‌دار نشود و شما موضع مناسبی را در راستای اهداف سازمان ملل و اصول منشور این سازمان اتخاذ نمایید.

سند شماره 085

شورای امنیت در پی مشورت‌های غیر رسمی خود مورخ 21 فوریه 1983 تشدید اخیر درگیری میان ایران و عراق را مورد ملاحظه قرار داد.

اعضای شورا نگرانی عمیق خود را از وضعیت خطرناک میان ایران و عراق که شدیدا صلح و امنیت بین‌المللی را در موضع تهدید قرار داده و نیز درباره این حقیقت که قطعنامه‌های 514 (1982) 479، (1980) و 522 (1982) هنوز اجرا نشده است ابراز نمودند.

اعضای شورای مصرا بر تعهدات کشورهای عضو تحت منشور تأکید ورزیده که مناقشات بین‌المللی خود را از طریق مسالمت آمیز حل و فصل نمایند و در چنین حالتی است که صلح و امنیت بین‌المللی و عدالت در معرض خطر قرار نخواهد گرفت و نیز در روابط بین‌المللی خود از تهدید و استفاده از زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر کشوری اجتناب نمایند.

اعضای شورا تأسف عمیق خود را از ادامه منازعه و تشدید آن و از خسارات جانی و مالی قابل ملاحظه‌ای که بر اثر این منازعات ایجاد شده، ابراز نمودند.

آنها بر لزوم اجرای قطعنامه‌های قبلی شورا درباره موضوعی که به اتفاق آرا تصویب کرده‌اند، تصریح نمودند. اعضای شورا یکبار دیگر مصرا خواستار آتش‌بس فوری و پایان دادن به کلیه عملیات‌های نظامی و نیز عقب نشینی نیروها به مرزهای شناخته شده بین‌المللی به منظور یافتن راهی جهت حل و فصل صلح آمیز بر اساس اصول منشور، شده‌اند.

شورا این موضوع را تحت بررسی قرار داده و از کلیه کشورهای عضو مصرا درخواست می‌نماید که از کلیه تلاش‌ها جهت کمک به بازگرداندن صلح و امنیت به منطقه، بهره گیرند.

اعضای شورا از دبیرکل درخواست می‌نمایند به تلاش‌هایش با مشورت به طرف‌های منازعه به منظور دست یابی به حل و فصل مسالمت آمیز ادامه داده شود و شورا را از نتایج آن مطلع سازد.

سند شماره 086

نامه مورخ 24 فوریه 1982 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم، احتراما توجه شما را به گزارش هفته نامه لبنانی « الحوادث » که در جدیدترین شماره‌ی اخیر خود مورخ 18 فوریه 1983 تحت عنوان « الحوادث در جبهه عراق » منتشر شده، جلب می‌نمایم این هفته نامه به نقل از فرمانده سپاه چهارم ارتش عراق می‌نویسد:

« ما خطوط مرزی را مجددا ترسیم خواهیم کرد و ارتفاعات و کوه‌ها را بازپس نخواهیم داد. »

در این گزارش فرمانده سپاه چهارم عراق مواردی را به شرح ذیل خاطر نشان ساخته است:

« استعمارگران که خطوط مرزی را میان عراق و ایران ترسیم می‌کردند جانب ایران را گرفتند... به صورتی که کلیه ارتفاعات و کوه‌ها را در مرز ایران قرار دادند و دشت‌ها و زمین‌های کم ارتفاع را به عراقی‌ها واگذار کردند به خاطر اینکه از نظر استراتژیکی تحت لطف و مرحمت ایران باقی بماند. »

وی افزود: « همان طور می‌توانید ملاحظه کنید این کوهستان‌ها و نقاط مرتفع اکنون در دست ماست و همچنان در دست ما باقی خواهند ماند و پس نخواهیم داد... وقتی مرزهای جدید ترسیم خواهد شد که ما آن را ترسیم نماییم نه استعمارگران. به عبارت دیگر کوهستان‌ها در دست ما باقی خواهد ماند. » (ترجمه غیر رسمی از عربی)

دولت جمهوری اسلامی ایران لازم می‌داند توجه جامعه بین‌المللی را یکبار دیگر به حقایق ذیل جلب نماید:

1- این نخستین بار نیست که مقامات عالی رتبه عراقی به جاه طلبی‌های ارضی خود اقرار می‌کنند. رژیم حاکم بر عراق نیز نسبت به ایران این ادعاها را دارد.

2- بلندی‌های غرب جزء سرزمین‌های ایران می‌باشند که عراق الحاق آن به خود را در ذهن می‌پروراند.

3- این اظهارات شکی در مورد اهداف واقعی جنگ تجاوزگرانه علیه ایران یعنی نابودی انقلاب اسلامی و الحاق سرزمین‌های ایران باقی نخواهد گذاشت.

4- عراق مبارزه تبلیغاتی گسترده‌ای را طی سه سال گذشته به عمل آورده و استادانه جامعه بین‌المللی را علی رغم حقایقی که در جبهه‌های جنگ رخ داده، فریب داده است. دلیل واضح‌تر از پوچی سخنان صدام حسین این است که وی سال گذشته رسما اعلام کرده بود که نیروهایش از مرزهای بین‌المللی جهت دستیابی به صلح کاملا عقب نشینی کرده‌اند در حالی که فرمانده سپاه چهارم ارتش عراق در هفته گذشته این حقیقت را فاش ساخت که سرزمین‌هایی که عراق اشغال کرده، قصد دارد حفظ نماید. همچنین صدام حسین اعلام کرده بود که به مفاد قرارداد 1975 در مورد خطوط مرزی ایران و عراق احترام خواهد گذاشت در حالی که ژنرال‌های وی از ترسیم مجدد و یک طرفه خطوط مرزی توسط عراق سخن می‌رانند.

5- حقیقت اینکه رهبران رژیم صهیونیستی و عراق به استدلال‌های مشابهی جهت توجیه سیاست‌های توسعه طلبانه خود تمسک می‌جویند و برای مردم مسلمان ایران تعجب آور نیست، به خاطر اینکه آنها این رهبران را می‌شناسند که پرچم امپریالیستی همانندی برافراشته‌اند.

6- برای اینکه جامعه بین‌المللی موضع جمهوری اسلامی ایران را درباره جنگ تجاوزگرانه عراق علیه ایران درک نمایند می‌بایست دقیقا به دنبال واقعیات موجود در جبهه‌های نبرد باشند و تحت تأثیر تبلیغات واهی عراق قرار نگیرند.

سند شماره 087

نامه مورخ 27 فوریه 1983 کاردار موقت هیئت نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم به پیوست اسامی 9405 شهروند ایرانی اعم از نظامی و غیرنظامی که از آغاز جنگ تجاوزگرانه عراق علیه جمهوری اسلامی ایران مفقود شده‌اند گزارش شده است ⁽¹⁾.

این فهرست تنها یکی از جنایات ددمنشانه بی‌شمار رژیم بعثی در بمباران اهداف غیر نظامی و اعدام اسیران می‌باشد. به صورتی که صلیب سرخ بین‌المللی نیز آن را مستند کرده است. عدالت و اصول منشور سازمان ملل حکم می‌کند که جامعه بین‌المللی و سازمان ملل قویا به نقض گسترده و وقیحانه حقوق بین‌المللی بشر دوستانه توسط رژیم عراق واکنش نشان داده و این جانیان جنگی همانند جنایت کاران جنگی نازی‌ها به عدالت سپرده شوند.

در این نامه اسامی بیش از 9400 نفر مفقود جهت توجه کمیسیون حقوق بشر در اجلاس جاری خود در ژنو ارسال شده است. جای بسی قدردانی است اگر جناب عالی از نفوذ خود استفاده نموده و از کمیسیون بخواهید این موضوع را در اجلاس جاری خود تحت بررسی قرار دهد و از کلیه امکانات جهت فشار به رژیم عراق به خاطر برقراری عدالت استفاده گردد.

سید احمد سراج‌زاده - کاردار موقت

سند شماره 088

یادداشت مورخ 2 مارس 1983 هیئت نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

هیئت نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل ضمن تشکر از دبیرکل، احتراما به پیوست متن پیام سرگشاده صدام حسین رئیس جمهور عراق خطاب به خلق‌های ایران را ارسال می‌نماید.

پیوست

پیام مورخ 15 فوریه 1983 آقای صدام حسین رئیس جمهور عراق

بسم الله الرحمن الرحیم

ما قبلا و در خلال جنگ نامه‌های سرگشاده‌ای را از طریق دیپلماتیک و غیره به حکام ایران ارسال نموده‌ایم و آنها را به عدم تسلیم در برابر هوای نفس... و نقشه‌های بیگانه که آنها را به تجاوز علیه عراق وادار می‌سازد، دعوت کردیم. آخرین نامه سرگشاده، مصاحبه با خبرگزاری عراق بود که قبل از حمله ناموفق ایران به خاکمان انتشار یافت. ما تلاش کرده‌ایم که از تجاوز خودداری شود و بر طریق صلح تأکید داشتیم تا از خون ریزی جلوگیری کنیم. صرف نظر از اثر تلخی که شیوه خصمانه رژیم ایران بر کشور ما گذارده، کوشیدیم با استفاده از کلیه امکانات، خطرات این شیوه خصمانه را کاهش دهیم، لکن تمام تلاش‌های ما به شکست انجامید. علت این شکست در بینش خصمانه و عقب مانده رژیم شما و انگیزه‌های... برخی از ارکان آن نهفته است که از طریق اصرار بر سلطه پذیری بیگانگان وضعیت اسفبار و دردناکی را در آخرین تهاجم خود متحمل شدند که هیچ نتیجه و سودی در بر نداشته است. ما اعلام می‌کنیم پس از آن که کلیه تلاش‌های ما با حکام شما به شکست انجامید و با توجه به نکاتی که اشاره کردیم، وظیفه خود می‌دانیم که این نامه را برای شما ارسال نماییم و بگوییم هر فرد ایرانی صرف نظر از جایی که در آن به سر می‌برد باید از خود بپرسد برای چه به جنگی ادامه می‌دهد که برای ایران تنها ضرر داشته است؟ اطمینان کامل داریم که پاسخ به این سؤال، به دور از دروغ، افترا و شیوه‌های حکام، شما را به نتیجه منطقی رهنمون سازد. ارتش و مردم ایران باید بدانند که ادامه این جنگ که حکامشان خواهان ماجراجویی... هستند، مصلحت نیست.

آقایان، ممکن است حکام ایران به شما بگویند که ایران یک دولت اسلامی است و وظیفه دارد عراق را آزاد و آن را همانند خود یک دولت اسلامی کند، گر چه آنها این را قبل از جنگ و در خلال آن آشکارا و صریح گفته‌اند. در اینجا می‌خواهم با فکری آسوده متذکر شوم، تحقیقا دوران اشغال و اشغال گری پایان یافته و مربوط به گذشته‌ی دور است و افکار عمومی جهان در گفتار و عمل توسعه طلبی هر کشوری علیه کشور دیگر را حتی از سوی کشورهای بزرگ که دارای امکانات وسیع و بیش از آنچه که ایران در اختیار دارد، رد می‌نماید و دوران اشغال گری به صورتی که ایران ابراز می‌کند، پایان یافته است.

با وجود این شانس پیروزی در این دوران کم شده است، چرا که این شیوه از سوی

ملل جهان مردود است و این امر ما را در تنگناهای جدی قرار می‌دهد که تنها در صورت چشم پوشی از آن موجب رهایی از این تنگنا خواهد گردید، اگر این مطلب در مورد کشورهای بزرگ که به توسعه طلبی معتقد هستند، صدق کند پس چگونه انتظار داشته باشیم که ایران قادر به پیشبرد توسعه طلبی خواهد بود، در حالی که امکاناتش بسیار کمتر از کشورهای بزرگ است. اگر حکام... به شما گفته‌اند که خلق‌های ایران موفق شده‌اند شاه ایران را که از سوی ایالات متحده امریکا حمایت می‌شد، فراری دهند، بنابراین خلق‌های ایران به آسانی می‌توانند عراق را نیز در خاکش شکست دهند، فریبی بیش نیست.

به شماست که به حکام صرف نظر از مقاصدشان بگویید که شاه ایران، ایرانی بوده و خلق‌های ایران به خاطر دلایل روشنی علیه وی قیام کردند، این استدلال و روش جهت سرنگونی نظام حاکم در عراق و یا اشغال خاک آن کارگر نیست زیرا عراق دارای ملتی بزرگ و ارتشی قهرمان است که میهن و روحیه آن را به خاک، تاریخ و رهبری پیوند داده است. اگر برخی در گذشته به چنین خیال واهی افتاده‌اند می‌توانند در این امر تحقیق کنند. تجربه سه سال جنگ به ویژه تلاش جهت عبور از مرزهای ما در نبرد شرق بصره، شرق مندلی و شرق میسان باید حقایق را روشن کرده باشد. ممکن است حکام شما بگویند که حکومت ما از آن خداست و پیروزی بر عراق آسان خواهد بود. در حالی که باید از خود بپرسند چرا طی سه سال حکومت عراق سقوط نکرد.

دوم اینکه چه کسی در طی این سه سال در برابر متجاوزین جنگید؟ آیا این ملت و ارتش عراق نبود که در برابر تجاوز ایستادند؟ اگر ملت و ارتش عراق به حکومت خود اعتقادی نداشتند، موضع آنها آن موضعی که اکثر شما طی سه سال جنگ در میدان‌های نبرد لمس کردید، نبود؟ فرض کنیم که رابطه میان حکومت و ملت ما بر خلاف واقعیت که بسیار صمیمی و چشم گیر است، نباشد. حکام شما این حکم را از کجا آورده‌اند که به خود اجازه تغییر اوضاع سیاسی در یک کشور همسایه را می‌دهند که در قانون اساسی خود اسلام را در دین حکومت قرار داده است. اگر ملت عراق از حکومت خود ناراضی باشند، ایران نمی‌تواند چنین چشم داشتی داشته باشد. در حالی که ملت عراق در طول تاریخ آموخته‌اند که در برابر ظلم و ستم بایستند و علیه هر حکومت و نظامی که نمی‌پسندند، قیام کنند. ملت عراق این مهم را در عصر جدید و 20 سال پیش قبل از به قدرت رسیدن حکام جدید ایران، انجام داده است. بنابراین چرا حکام ایران اصرار می‌ورزند تا ملت عراق را خوار و ذلیل کنند و خون ایرانی‌ها را بریزند. ما پاسخ به این سؤال را به شما واگذار می‌کنیم.

از این گذشته این چه کالایی است که رهبران ایران آرزو دارند تا آن را به عراق و سایر کشورهای منطقه صادر کنند؟

آیا تفکر حکام ایران همان کالای بنجلی نیست که ایران را ویران و زندان‌های خود را مملو از فرزندان ایران که نقش ملموسی در سرنگونی رژیم شاه داشته‌اند، کرد.

آیا بهتر از آن کالایی است که قومیت‌های ایران را در وضعیت اسف باری قرار داده و آیا بهتر از آن کالایی است که روحانیون و مجتهدین و مقلدین ایرانی، آن را رد کرده‌اند. پس اگر مطلب چنین است چگونه یک شخص و با هر اجتهادی چنین تصور می‌کند کالایی که بخش عمده آن را متفکران ایرانی رد می‌کنند، مورد قبول مردم عراق و ملت‌های منطقه واقع شود، آن هم به وسیله اسلحه.

اسلام خاتم دین‌های آسمانی است و محمد (ص) پیامبر بزرگوار خاتم النبیین است و این بدین معنی نیست که اجتهاد برای مؤمنین، رودررویی و برخوردار است که قبل از ظهور اسلام فزونی داشته است. اگر مطلب چنین باشد که واقعا نیز این است چگونه حکام ایران حق انتخاب مردم عراق و ملت‌های منطقه را رد می‌کند و به کشور ما تجاوز می‌کنند. آقایان، رژیم شما اصرار بر ادامه جنگ دارد و به کلیه تلاش‌های بین‌المللی از جمله کشورهای اسلامی جهت خاتمه جنگ و احترام متقابل کشورها در حق انتخاب حکومت و امنیت خویش، مخالفت می‌کند و چنین نشان می‌دهد که رژیم ایران تنها از طریق بحران‌ها می‌تواند به حکومت خود ادامه دهد. ولی اطمینان کامل داریم که این رژیم با ادامه جنگ به سوی وضعیت اسف باری سوق پیدا خواهد کرد و علاوه بر آنچه که تا کنون از دست داده، خسارت بیشتری را متحمل خواهد شد. توقف جنگ از ریختن خون بیشتر فرزندان ایران جلوگیری خواهد کرد و فرصت سازندگی را فراهم خواهد ساخت و ایران را قادر می‌سازد که از سرمایه‌های خود حفاظت کند. میلیون‌ها تن از ایرانیان که منبع درآمدی ندارند با استمرار جنگ مشکلاتشان بیشتر خواهد شد که تنها با برقراری صلح رفع خواهد شد که در غیر از آن راه هلاکت و بدبختی خواهد بود. آقایان شما با اطاعت از اوامر حکام خود بر خلاف عقیده اسلامی عمل می‌کنید. چون نه تنها به دولت همسایه حمله می‌کنید که پیامبر اکرم (ص) نهی کرده، سرزمین مقدسی را مورد حمله قرار داده‌اید. عراقی‌ها نه تنها از خاک خود دفاع می‌کنند بلکه از ارزش‌های دینی نیز محافظت می‌نمایند و محققا خداوند تبارک و تعالی با حق و علیه باطل و متجاوزین است.

خداوند باری تعالی به کسانی که از سرزمین مقدس خود دفاع می‌کنند، بشارت دعوت صلح داده و نه به متجاوزین اشغال کننده.

حکام شما سخت در اشتباهند چون دعوت صلح ما را ناشی از ضعف تفسیر می‌کنند. ما همان طور که یادآور شدیم در برابر ملت‌های جهان و ملت بزرگمان احساس مسئولیت می‌کنیم، لذا دعوت به صلح می‌نماییم و می‌دانیم که ادامه جنگ زخم‌ها را عمق بخشیده و زیان‌های بسیاری را به خلق‌های ایران و ملت عراق وارد خواهد ساخت. ما و ملتمان در حالی که از برگ گل نازک‌تریم در عین حال به صلابت و ستبری شمشیر جدمان امام علی رضی اله عنه می‌باشیم و بدین گونه مطامع [امام] خمینی و یارانش را به شکست خواهیم کشاند و زمین نجف و کربلا را از چکمه‌های تجاوزگران مصون نگه می‌داریم و سرزمین عراق عزیز را مطهر باقی نگه خواهیم داشت.

منظور از نگاشتن این نامه تنها روشن‌گری بخش مهمی از حقایق برای ملت و ارتش ایران است تا بلکه بتوانند سهمی جهت جلوگیری از خون ریزی و تخریب داشته باشند. امیدواریم که حقایق را درک کرده و از ماجراجویی بیشتر خودداری کنید.

سرنوشت متجاوزین توسعه طلب، سرنوشت دردناکی است و حکامی که هزاران تن از ایرانیان را گسیل می‌دارند، مسئول هستند.

صدام حسین - 15 فوریه 1983

سند شماره 089

نامه مورخ 11 آوریل 1983 نماینده دائمی عراق در سازمان ملل خطاب به دبیرکل عراق در مورد متن نامه آقای طارق عزیز معاون نخست وزیر امور خارجه جمهوری عراق در مورد موضوع جدیدترین اقدام تجاوزکارانه در مرزهای عراق را به پیوست ارسال می‌دارم.

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

پیوست

نامه مورخ 11 آوریل 1983 معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه عراق خطاب به دبیرکل توجه به شما تلگرام مورخ 7 فوریه 1983 (A / 38 / 89 - S / 15596) خود خطاب به

جناب عالی جلب می‌نمایم که در آن تأکید کردم که عراق مکررا نسبت به نیات رژیم ایران در شروع حملات در مقیاس وسیع به منظور عبور از مرز عراق و تهدید حاکمیت و امنیت عراق هشدار داده است.این هشدارهای عراق وقتی صورت عینی به خود گرفت که ایران در شب 6 و 7 فوریه 1983 حمله کرد و طی آن رژیم ایران بیانیه‌ای صادر کرده و در آن اعلام کرد که نیروهایش علیه عراق حمله‌ای را آغاز کرده‌اند و از مرزهای عراق گذشته و طبق اهدافی که در عملیات مشخص شده بود، پیشروی می‌کنند، اما نیروهای مسلح عراق توانستند حمله ایران را دفع نمایند.

علی رغم بیانیه‌ای که رئیس شورای امنیت در 21 فوریه 1983 (سند 15616 / S) صادر کرده بود، رژیم ایران از اقدامات تجاوزکارانه‌اش دست برنداشته و در طی شب 10 آوریل 1983، مجددا حمله وسیعی را به مرز عراق آغاز کرد و تلاش نمود یکبار دیگر از مرز عبور کند؛ و آن چیزی بود که یک روز قبل از آغاز تجاوز [امام] خمینی خودش اعلام کرده بود که به طور مشخص منظور از حمله ورود به داخل خاک عراق بود.

ما یکبار دیگر اهمیت این اقدام تجاوزکارانه و پیامدهای فاجعه آمیز آن را متذکر می‌شویم که متوجه امنیت و ثبات منطقه خواهد بود. در صورتی که سکوت فعلی در برابر سیاست تجاوزکارانه که رژیم ایران در پیش گرفته است ادامه یابد و به این رژیم آزادی داده شود به اجرای طرح‌هایش علیه عراق ادامه خواهد داد.

در این باره می‌خواهم مجدد تأکید کنم که پذیرش و اجرای قطعنامه‌های شورای امنیت که طبق ماده 25 منشور سازمان ملل می‌باشد الزام صریح داشته و بدون ابهام است و انتخابی یا مشروط نیست.

شکی به این حقیقت نداریم که ارگان‌های سازمان ملل سکوت کرده‌اند و در مقابل اقدامات تجاوزکارانه مکرر که رژیم ایران علیه عراق انجام می‌دهد چشم خود را بسته‌اند و این رژیم را تشویق می‌کنند که بر نگرش تحقیر آمیزش نسبت به این سازمان بین‌المللی و نادیده گرفتن تعهداتش نسبت به منشور، اصرار ورزد.

امیدوارم که شما حرکت مناسبی طبق اراده جامعه بین‌المللی که در قطعنامه‌های شورای امنیت و مجمع عمومی درباره منازعه نظامی میان عراق و ایران ابراز شده است صورت خواهید داد.

از سازمان ملل بر اساس منشور خود درخواست می‌شود که تجاوز جدید ایران را محکوم نماید، تا از ادامه تجاوز به خاطر حفظ صلح و امنیت بین‌المللی جلوگیری شود.

یکبار دیگر به اطلاع می‌رسانم که نیروهای نظامی عراق موج نخستین حمله ایران را

سرکوب و آن را دفع کرده و نیروهای عراقی اقدام به سرکوب کردن باقیمانده‌های نیروهای متجاوز ایران نموده‌اند. همچنین می‌خواهم تأکید کنم که حکومت عراق از هر گام مثبتی که سازمان ملل بردارد استقبال نموده و به طور مؤثر جهت توقف خونریزی می‌تواند مشارکت داشته باشد و جهت نیل به راه‌حل صلح جویانه، عادلانه و شرافتمندانه در مناقشه نظامی میان عراق و ایران از هر گونه تلاشی در این باره حمایت می‌نماید.

طارق عزیز - معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه جمهوری عراق

سند شماره 090

یادداشت رسمی مورخ 20 آوریل 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل ضمن تشکر از دبیرکل این سازمان، احتراما متن بیانیه جمهوری اسلامی ایران را به نخستین نشست فوق العاده سازمان منطقه‌ای جهت محافظت از محیط دریایی را به پیوست ارسال می‌نماید.

پیوست

نخستین نشست فوق العاده سازمان منطقه‌ای جهت محافظت از محیط دریایی

همکاران گرامی

همان طور که مطلعید و به صورتی که در اطلاعیه 1016 مورخ 2 مارس 1983 منعکس شده، فرماندهی عالی نیروهای عراق، دو چاه نفتی در حوزه نوروز را هدف موشک قرار دادند که این حوزه نفتی در طی ماه‌های ژانویه، فوریه و مارس در آتش سوخت و هم اکنون نیز نفت خام مستقیما از یک چاه نفتی دیگر در این حوزه به درون آب نشت می‌کند.

قطعا می‌دانید که چنین اقداماتی از سوی عراق نقض آشکار ماده 35 کنوانسیون ژنو در سالم سازی محیط و عدم توسل به اقدامات نظامی که به آلودگی محیط دریایی منجر

شود، می‌باشد، همچنین مفاد و روح کنوانسیون منطقه‌ای کویت، درباره همکاری جهت محافظت محیط دریایی از آلودگی و نیز پروتکل همکاری منطقه‌ای در مبارزه با آلودگی‌های ناشی از نفت و سایر مواد سمی را نقض کرده است.

هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران ضمن قدردانی از هیئت‌های نمایندگی کشورهای عضو در این کنوانسیون به خاطر تلاش‌های خود جهت برطرف ساختن آلودگی محیط دریایی و نیز آگاهی از این حقیقت که این قبیل آلودگی‌ها تهدید کننده کشورهای منطقه می‌باشد، مایل است به اطلاع برساند همان طور که یقینا در خبرها شنیده‌اید، شب گذشته (13 آوریل 1983 مطابق با 24 فروردین 1362) یک بار دیگر نیروهای عراقی این حوزه‌های نفتی را در سواحل ایران هدف حملات خود قرار دادند. هیئت‌های نمایندگی محترم می‌بایست توجه خود را به این حقیقت معطوف سازند که اقدام اخیر عراق در زمانی اتفاق افتاد که هیئت نمایندگی این کشور در نشست اخیر، جهت برطرف ساختن مشکلاتی که عراق باعث شده، ابراز علاقه می‌نمود، در حالی که حمله شب گذشته عراق خلاف این را ثابت کرده است. در واقع زمان انتخاب شده عراق جهت این حمله نشان دهنده آن است که هیچ اراده قاطعی از سوی عراق جهت همکاری با این نشست مشاهده نمی‌شود تا این نشست را به شکست بکشاند. در حالی که دولت جمهوری اسلامی ایران بهترین همکاری را برای موفقیت این نشست به عمل آورده و در قبال خواسته‌های مردم منطقه واکنش مثبت و سازنده داشته و نیز حسن نیت خویش را به خوبی نشان داده است.

با توجه به حقایق فوق، هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران قویا این قبیل اقدامات را که مغایر با روح کنوانسیون کویت و پروتکل‌های ضمائم آن می‌باشد، محکوم نموده و از رؤسای هیئت‌های نمایندگی کشورهای عضو قاطعانه می‌خواهد که این قبیل اقدامات ضد انسانی عراق را محکوم نمایند و بر اساس تعهدات و وظایف خود در چارچوب کنوانسیون کویت اقدامات لازم را به عمل آورده و از تضعیف این کنوانسیون جلوگیری نمایند.

دولت جمهوری اسلامی ایران به رغم کلیه این قبیل اقدامات ضدانسانی، بیش از پیش آمادگی خود را جهت انجام تعهدات خویش به صورتی که سایر دولت‌های عضو آن را در چارچوب این کنوانسیون پذیرفته‌اند، اعلام می‌دارد.

از زمان اقدامات اخیر عراق به منظور از بین بردن چاه‌های نفتی ایران، ابوذر و سروش، (که قبلا اردشیر و سیروس نامیده می‌شد) و نیز آلودگی آب‌های منطقه، درخواست می‌گردد که این نامه در دبیرخانه کنوانسیون به عنوان یک سند رسمی ثبت شود تا جهت اجرای پاراگراف B کنوانسیون گام لازم برداشته شود.

سند شماره 091

نامه مورخ 22 آوریل 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم احتراما به اطلاع می‌رسانم که چهارشنبه مورخ 20 آوریل 1983 در ساعت 18:30 شهر دزفول یکبار دیگر هدف سه موشک عراقی قرار گرفت که بر اساس جدیدترین اطلاعات، 21 غیر نظامی بی‌گناه شهید و بیش از 110 نفر مجروح شدند. تحقیق جهت یافتن اجساد بیشتر هنوز ادامه دارد.

این برای نخستین بار نیست که شهر بی‌پناه دزفول و ساکنان بی‌گناه آن هدف گلوله باران توپخانه دوربرد عراق و موشک‌های فراگ 7 قرار گرفته است. در واقع از ابتدای جنگ، ارتش متجاوز عراق استراتژی جنایات جنگی‌اش را بر انهدام و وارد ساختن خسارات جانی و مالی متمرکز ساخته است و در بسیاری از موارد جنایات عراق علیه مردم غیر نظامی مستند شده که در این میان اسناد S / 15479, S / 15417 , S / 15270 از آن جمله می‌باشد. به علاوه رفتار ددمنشانه عراق در بمباران اهداف غیر نظامی حتی در مطبوعات غرب نیز مستند شده است.

این جنایات حکام عراق که نه تنها نقض حقوق بین‌المللی است بلکه همچنین نقض اصول انسانی مشترک می‌باشد و به طور آشکار ثابت شده است که ژست‌های صلح جویانه آنها و توسل به مجامع بین‌المللی تنها آخرین تلاش آنان جهت فرار از تنبیه به خاطر جنایات 30 ماه گذشته خود می‌باشد.

عدم صداقت رژیم عراق در درخواست‌های آتش‌بس خود با این جنایات وحشیانه علیه مردم غیر نظامی برملا شده است.

برای مردم ایران، ادامه رفتار جنایتکارانه حکام عراق، تنها منطق شناخته شده آن است به خاطر اینکه نمی‌توان از این رژیم انتظار بیشتری داشت که ماهیت جنگ طلبی خود را تغییر دهد و صلح‌جو گردد. رژیمی که به کشور همسایه خود تجاوز کرد، منشور سازمان ملل، قرارداد الجزایر و اصول حقوق بین‌المللی را نقض کرد و تا این تاریخ به تاکتیک‌های

جنایت آمیز علیه مردم غیر نظامی از جمله بمباران بیمارستان‌ها، مدارس و مکان‌های مقدس ادامه داده و حیات زیست دیگر کشورهای همسایه خلیج فارس را با گلوله باران حوزه‌های نفتی سواحل ایران که نقض ماده 35 پروتکل ژنو در تأمین محیط زیست می‌باشد به خطر انداخته است و به مخالفت با روند عادی سازی علی رغم تعهداتش تحت پروتکل کویت ادامه داده، نمی‌توان انتظار داشت که نگرش و رفتارش را تغییر دهد که تلاش دارد چهره وقیح خود را تحت ژست‌های صلح جویانه فریبنده پنهان سازد.

در هر حال از سازمان‌های بین‌المللی خواسته می‌شود که اقدامات جنایتکارانه و مداوم رژیم عراق علیه مردم غیر نظامی بی‌گناه ایران را محکوم نمایند. دولت جمهوری اسلامی ایران صادقانه امیدوار است که این بی‌رحمی‌ها که از ماهیت و نیات واقعی رژیم عراق سرچشمه می‌گیرد و برای جامعه بین‌المللی عموما و شورای امنیت سازمان ملل خصوصا روشن گردد و آن مطمئنا زمانی است که شورا نسبت به بی‌تفاوتی گذشته‌اش درباره این وضعیت و پشتیبانی سیاسی‌اش از متجاوز پاسخ گوید و همان طور که در قطعنامه‌های گذشته آشکار شد در نتیجه نفوذ قدرت‌های امپریالیست در شورا، سعی شد حمایت سیاسی خود در شورا را به پشتیبانی نظامی قبلی خود از جنایتکاران جنگی بعث بیفزایند و این قطعنامه‌ها تصویب شد.

سعید رجائی خراسانی - سفیر و نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل

سند شماره 092

نامه مورخ 26 آوریل 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم و متعاقب نامه مورخ 22 آوریل 1983 (A / 38 / 165 - S / 15729)خود، احتراما به اطلاع جناب عالی می‌رسانم در ساعت 18:30)به وقت محلی) تنها چهار روز پس از حمله قبلی، سه موشک عراقی به شهر مظلوم دزفول اصابت کرد که تعداد زیادی از مردم شهید شدند و مناطق بسیاری تخریب گردید. طبق آخرین اطلاعات، بیش از 37 نفر

شهید و بیش از 200 خانه مسکونی و مغازه ویران شد. اکثر شهدا زنان و کودکان هستند که بسیاری از کودکان بین 2 ماه تا 11 سال سن داشتند. تحقیق جهت اطلاع از قربانیان بیشتر در جدیدترین وحشی‌گری مزدوران عراقی ادامه دارد.

ما دائما به سازمان‌های بین‌المللی عموما و سازمان ملل خصوصا نسبت به ماهیت حکومت رژیم بعثی عراق هشدار داده‌ایم و نیز از جنایات جنگی فجیع آن علیه مردم غیر نظامی شهرها و روستاهای مرزی ایران، آنان را مطلع ساخته‌ایم.

بی‌تفاوتی سازمان ملل نسبت به این اقدامات جنایتکارانه و پشتیبانی واقعی شورای امنیت از رژیم عراق در صدور قطعنامه درباره این موضوع به عنوان گواهی است که حکام عراق به ادامه بی‌رحمی علیه مردم غیر نظامی بی‌گناه ما تشویق گردند.

با سکوت سازمان ملل علیه متجاوز انتظار می‌رود جنایات جنگی بیشتری را شاهد باشیم. برخی از این جنایات به عهده کشورهای دارای نماینده در شورای امنیت است که با پشتیبانی نظامی وسیعشان از متجاوزان عملا با آنها همسو شده‌اند.

این چهل و هشتمین حمله موشکی عراق به دزفول از آغاز تجاوز عراق می‌باشد. بنابراین برای مردم دزفول که قربانی این جنایات می‌باشند تعجب‌آور است که آیا زمان آن فرا نرسیده است که جامعه بین المللی به قصور عمدی خود از مسئولیت‌هایی که تحت منشور برعهده دارد، خاتمه دهد و این قبیل وحشی‌گری‌ها را محکوم نماید و قبل از این که منافع غیر قانونی قدرت‌های امپریالیست را در نظر گیرد، جان انسان‌ها را مد نظر قرار دهد.

سعید رجائی خراسانی - سفیر و نماینده دائمی ایران در سازمان ملل

سند شماره 093

نامه مورخ 27 آوریل 1983 دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم و بازگشت به نامه‌های 22 آوریل (A / 38 / 165 - S / 15729) و (26 آوریل A / 38 / 167 / - S / 15735) خود، احتراما به اطلاع جناب عالی می‌رساند که

در مورخ 25 آوریل منطقه پل دختر ایران هدف حمله موشک‌های عراقی قرار گرفت. طی این حملات، 21 غیر نظامی بی‌گناه شهید و بیش از 100 نفر مجروح شدند. بدیهی است اگر اقدام فوری در محکومیت این جنایات وحشیانه از طرف جامعه بین‌المللی به طور کلی و شورای امنیت به طور اخص به عمل نیاید، شاهد جنایات بیشتری خواهیم بود که در واقع بی‌تفاوتی شورا مشوق اصلی آن می‌باشد.

سعید رجائی خراسانی - سفیر نمایندگی دائمی

سند شماره 094

نامه مورخ 2 می 1983 نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم، احتراما عطف به نامه‌های نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران خطاب به جناب‌عالی که طی اسناد مورخ 22 آوریل (A/38/165-S/15729) و 26 آوریل (A/38/167-S/15735) و 27 آوریل 1983 (A/38/173-S/15739) منتشر شد به اطلاع می‌رساند محتوای این نامه‌ها نمونه‌هایی از دورویی و فریب کاری رژیم ایران را نشان می‌دهد.

ایران در نامه‌های خود تلاش کرده نگرانی خود را در مورد جان و مال غیر نظامیان ابراز نماید و سعی در کتمان این حقیقت دارد که این رژیم با تجاوز به عراق در تاریخ 4 سپتامبر 1980 با توپخانه دوربرد شهرهای خانقین، زرباطیه و مندلی را هدف قرار داد و بدین وسیله جنگ را آغاز کرده است. لازم به ذکر است که این رژیم نخستین حملات هوایی را به شهرها آغاز کرد و تأسیسات اقتصادی از جمله تأسیسات نفتی را گلوله باران کرد و به سوی کشتی‌های بازرگانی در شط العرب [اروند رود] آتش گشود. دلایل این اقدامات تجاوزگرانه اطلاعیه‌های نظامی صادره از سوی فرماندهی مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران به ویژه شماره‌های 1 و 3 مورخ 18 و 19 سپتامبر 1980 می‌باشد.

حائز اهمیت است خاطر نشان گردد که نمایندگی دائمی ایران در کنفرانس مطبوعاتی مورخ 25 آوریل 1983 خود در سازمان ملل با گستاخی اظهار داشت:« اگر چه

شهرهای عراق به خوبی در برد توپخانه ما هستند، جمهوری اسلامی ایران قصد ندارد به اقدامات تلافی جویانه علیه غیر نظامیان دست بزند. » که در واقع چیزی جز کتمان حقایق نیست. توپخانه ایران شهرهای خانقین، مندلی، زرباطیه، بدره و بصره را هدف قرار داده است و به طور روزانه نیروهای متجاوز ایران به ویژه پس از عقب نشینی ژوئن 1982 نیروهای عراقی به مرزهای شناخته شده بین المللی، اقدام به گلوله باران شهرها نموده‌اند.

تزویر در نامه‌های ایران با توجه به اصول بشر دوستانه و آگاهی افکار عمومی برملا شده و در واقع تلاش‌هایش به یأس مبدل شده است.

دورویی و در حقیقت فریب در برابر حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل و شورای امنیت دوام نخواهد داشت. نمایندگی دائمی ایران باید به خاطر داشته باشد که هر خواسته‌ای قبل از اینکه شکل قانونی پیدا کند می‌باید مطابق با اصول حقوق بین‌المللی و منشور باشد که در مناقشات نظامی نقش محوری و اقتدار با شورای امنیت است. با مخالفت مغرورانه ایران نسبت به اقتدار شورا و رد قطعنامه‌های شورا که به اتفاق آرا جهت حل و فصل مناقشه نظامی در جنگ تحمیلی علیه عراق تصویب شده، این رژیم بر اساس قوانینی که خودش تأیید کرده است، محکوم می‌باشد.

به علاوه نمایندگی دائمی ایران وقتی که از اصطلاح « بی‌تفاوتی نسبت به وضعیت » از طرف شورای امنیت سخن می‌گوید در واقع توهین کرده است. این موضع شترمرغی واقعیت را تغییر نمی‌دهد زیرا شورا در سه مرحله به اتفاق سه قطعنامه را به تصویب رسانده و درخواست پایان جنگ و استفاده از ابزارهای صلح جویانه جهت حل و فصل مناقشه را نموده است؛ موضع مشابهی نیز مجمع عمومی در قطعنامه 3 / 37 مورخ 22 اکتبر 1982 اتخاذ کرد، در کلیه موارد، عراق قطعنامه‌های مذکور را پذیرفته و آمادگی کاملش را جهت اجرای آنها ابراز نمود در صورتی که ایران آنها را رد کرده است. آنچه بسیار حائز اهمیت است این است که عراق حتی بسیار جلوتر از قطعنامه‌هاست. در جلسه 2399 شورای امنیت که در 4 اکتبر 1982 تشکیل شد، وزیر امور خارجه عراق اظهار کرد که عراق آنقدر از حقانیت موضع خویش مطمئن است که آماده است حکمیت شورای امنیت را بپذیرد. مطمئنا وقتی کشوری آماده است تمام اختیارش را به طرف سوم بی‌طرفی واگذار کند، تبعیتش از قانون تحت حقوق و منشور بین‌المللی قطعا مضاعف است.

آنچه لازم به ذکر است این است که آیا رژیم ایران به جای غوغا سالاری و توهین به سازمان ملل به ویژه شورای امنیت که با آن برخوردی دو گانه و فریب آمیز دارد حاضر به

انجام تعهدات خود مشابه آنچه عراق در نزد شورا انجام داده، می‌باشد. آنچه در حال حاضر مسلم این است که رژیم ایران بر ادامه جنگ تجاوزگرانه‌اش علیه عراق مصر بوده که باید به خاطر جنایات... علیه صلح - که از مسئولیت کامل جامعه بین‌المللی است - محکوم شود.

دکتر ریاض القیسی - سفیر نمایندگی دائمی

سند شماره 095

نامه مورخ 3 می 1983 نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم، احتراما عطف به نامه مورخ 24 فوریه 1983 (A / 38 / 99 - S / 15627) نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل خطاب به جناب عالی، به اطلاع می‌رساند که موضع رسمی عراق در مورد مناقشه نظامی میان ایران و عراق در فواصل مختلف هم در مجامع سازمان ملل و نیز در سایر مجامع بین‌المللی بیان شده، این موضع صریح و روشن بوده و نیاز به تکرار مجدد آن نیست.

مفاد نامه مذکور نمایندگی دائمی ایران، چیزی جز تلاش... برای منحرف ساختن حقیقت موضع عراق و گریز ایران از تعهدات قانونی و لا یتغیر خویش نسبت به منشور سازمان ملل در مورد حل و فصل صلح جویانه تجاوزات نظامی که به عراق تحمیل کرده است، نمی‌باشد.

در تکذیب به اصطلاح حقایق از سوی نمایندگی دائمی ایران، در واقع لازم است که جهت جلب توجه جامعه بین‌المللی همان طور که ادعا کرده، بسیار سودمند خواهد بود اگر نظر خود را به آن جامعه درباره گزیده‌های ذیل که از همان گزارش منتشره هفته نامه لبنانی « الحوادث » مورخ 18 فوریه 1983 استناد شده، بیان کند.

در مورد اطلاعیه‌های نظامی ایران اشاره می‌شود که اطلاعات ارائه شده به زبان فارسی با اطلاعات ارائه شده به زبان عربی متفاوت است. سکوت روشنی در چشم پوشی از کبر و غرور ایرانی ملاحظه می‌شود... در حالی که در اطلاعیه نظامی به زبان فارسی از سوی قرارگاه خاتم صادر شده و رادیو تهران مورخ 7 فوریه پخش کرد، آمده است

که ارتش و سپاه انقلاب حمله « سپیده دم » (والفجر) را آغاز کردند و 250 کیلومتر مربع را بازپس گرفته و 3 پاسگاه مرزی عراق را به اشغال درآوردند و تیپ چهاردهم ارتش عراق را نابود کردند، در همین حال در بخش عربی خطاب به ارتش و مردم عراق خواستار کمک جهت سرنگونی رژیم بعثی عفلقی و استقرار جمهوری خدا در کربلا، نجف، کاظمین و سامراء شده است. سپس این رادیو در مورد چگونگی سرنگونی صدام حسین افزود وقت آن رسیده، انقلاب اسلامی آماده خواهد بود. که حکومتی بر اساس اصل ولایت فقیه (رهبر عالی مذهبی) و تحت رهبری شورای عالی انقلاب اسلامی در عراق مستقر سازد. این رادیو از عراقی‌ها درخواست کرد راه را برای ارتش اسلام بگشایند.

علی رغم تناقضات موجود در اطلاعیه‌ها و گزارش‌های نظامیان ایران که غیر قابل بحث می‌باشد، برخی از رهبران معتقدند که مردمشان باید از حقایق مطلع باشند و برخی نیز ترجیح می‌دهند که حق خود مردم را به خود آنها تحمیل کنند حتی اگر کاملا اغفال کننده باشد. کلیه این موارد در محدوده‌ی معقولی باقی ماند تا اینکه رئیس مجلس ایران هاشمی رفسنجانی اعلام کرد که: « این آخرین تهاجم خواهد بود و سرنوشت منطقه تعیین خواهد شد. » رفسنجانی از پیروزی خود به عنوان نتیجه مسلم یاد کرد و وی ضمن هشدار به دولت‌های خلیج آنها را به صورت ذیل تهدید کرد: « به دولت‌های منطقه و به ویژه دولت‌های بخش جنوبی خلیج فارس هشدار می‌دهم که دخالت نکنند. ما به آنها اطمینان می‌دهیم که نسبت به آنها صبور خواهیم بود و اقدامات گذشته آنها را فراموش خواهیم کرد. » وی متعجب است چرا اعراب هنوز از حمایت‌های خود دست برنداشته‌اند و چرا صدام حسین به تهدیدات ایران اعتنایی نکرده است.

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی

سند شماره 096

نامه مورخ 5 می 1983 نمایندگی دائمی جمهور اسلامی خطاب به دبیرکل سازمان ملل بنا به اطلاع دولت متبوعم توجه شما را به مطالب ذیل جلب می‌نمایم. در شب دوشنبه مورخ 2 می 1983 در ساعت 22:00 تلویزیون بغداد برنامه عادی خود را قطع

کرد و بیانیه وزیر فرهنگ و اطلاعات عراق را پخش کرد و اعلام کرد که عراق شهرهای ایران را به تلافی گلوله باران شهرهای عراق بمباران خواهد کرد. این تنها یکی از دیگر از جدیدترین هشدارهای عراق می‌باشد که یک بار دیگر حملات ناجوانمردانه خود را علیه غیر نظامیان ایران از سر گیرد به صورتی که رژیم حاکم بر عراق تاکنون عمل کرده، سعی می‌نماید اقدامات جنایتکارانه خود را علیه غیر نظامیان ایران با این قبیل ادعاهای بی‌اساس توجیه کند، بدیهی است که حکام عراق جنایات جدیدی را علیه غیر نظامیان ایران طرح ریزی کرده‌اند.

مایلم در اینجا توجه شما را به این حقیقت جلب نمایم که اگر شورای امنیت نسبت به این جنایات ضد بشری عراق علیه غیر نظامیان بی‌گناه در ایران که از ابتدای سپتامبر 1980 مرتکب شده‌ی، بی‌تفاوت باقی نمی‌ماند، عراق آزادانه این قبیل جنایات را امروزه مرتکب نمی‌شد.

مردم مسلمان ایران هیچ راهی جز ادامه نبرد نخواهد داشت تا حقوق قانونی خود را به دست آورند و صلح شرافتمندانه و پایدار در منطقه برقرار شود.

سعید رجائی خراسانی - نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل

سند شماره 097

نامه مورخ 5 می 1983 نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

احتراما عطف به یادداشت 20 آوریل 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل (سند A / 38 / 163 - S / 15723)، موارد ذیل را به اطلاع می‌رسانم.

همان طور که می‌دانید سازمان منطقه‌ای حفظ محیط دریایی که کلیه کشورهای خلیج عربی را شامل می‌شود اجلاس فوق العاده‌ای را جهت بررسی موضوع آلودگی ناشی از نشت نفت از چاه‌های ایران تشکیل دادند. نفت از دو چاه ایران نشت می‌کند، چاه معروف به نوروز 3 که یک کشتی بازرگانی با آن برخورد کرد و فروریخت و دوم از چاه‌هایی که بر اثر عملیات‌های نظامی در منطقه آتش گرفته‌اند.

یک کشتی بازرگانی به چاه نوروز 3 در 27 ژانویه 1983 بدون اینکه دخالتی از سوی عراق صورت گرفته باشد برخورد کرد و ایران هیچ گزارشی در مورد آلودگی ناشی از نشت نفت تا مدت زمانی که از این حادثه سپری شده بود ارائه نکرد و از تعهدات خود بر اساس کنوانسیون منطقه‌ای کویت در مورد همکاری در حفظ محیط دریایی منطقه سازمان ملل ناشی از آلودگی و اطلاع دادن به شورای منطقه‌ای سازمان ملل جهت حفظ محیط دریایی بلافاصله پس از آلودگی ناشی از تصادفات، سرباز زده است.

عراق قبلا اعلام کرد که منطقه، یک منطقه نظامی عملیاتی است و در آن کلیه تحرکات ممنوع است. این اعلامیه مطابق با قوانین حقوق بین‌المللی از طرف عراق صادر شد که در زمان مناقشه نظامی کاربرد دارد و جهت محدود ساختن تلفات و خسارت بر اثر این قبیل درگیری‌ها اتخاذ شده است، کلیه این عوامل به عراق فشار وارد ساختند تا با کلیه فعالیت‌های ایران در منطقه از جمله اکتشافات نفتی مخالفت نماید. البته عراق تحت فشار قرار داشت تا اعلامیه‌ای به خاطر لجاجت و پافشاری ایران جهت ادامه تجاوزی که علیه عراق در 4 سپتامبر 1980 آغاز کرده، صادر نماید و این موضع عراق بر اساس حق قانونی کشورها در دفاع از خود طبق بند 51 منشور سازمان ملل می‌باشد.

حقیقتا طرفی که مسئول آلودگی خلیج است، ایران می‌باشد و این به خاطر رد کلیه پیشنهادات صلح که از سوی عراق مطرح گردیده و یا کلیه تلاش‌های میانجی‌گرانه بین‌المللی که به منظور برقراری صلح میان دو کشور صورت گرفته، می‌باشد. کلیه این تلاش‌ها در چارچوب سازمان ملل، نهضت عدم تعهد، سازمان کنفرانس اسلامی و یا در قالب سایر تلاش‌های بین‌المللی بوده است.

از همین رو، مشکل آلودگی خلیج عربی ناشی از نشت نفت ایران یک مسئله فنی نیست که در سایر موارد آلودگی‌ها واقع می‌شود. این یکی از پیامدهای جنگ است که ایران بر ادامه آن پافشاری می‌کند و علی رغم تمایلات منطقه، علیه منافع آنها و به طور کلی افکار عمومی بین‌الملل، ادامه دارد.

این مشکل حتی اگر هم اکنون تحت کنترل درآید در هر زمان دیگری تا مادامی که عملیات‌های نظامی ادامه داشته باشد، احتمالا رخ می‌دهد. بنابراین نمی‌توان آن را تنها در قالب فنی مورد بحث قرار داد. به علاوه عوامل فنی که موضوع را تحت بررسی قرار داده‌اند، تلاش‌هایی را جهت مشخص ساختن ماهیت و اثرات آن به عمل آورده و از ابزارهای فنی جهت کنترل کردن آن استفاده کردند که نتوانستند تدابیر لازم را جهت حل این مشکل بیابند و نهایتا حساسیت سیاسی و نظامی را برانگیخته است.

هیئت نمایندگی عراق در آن جلسه جهت احترام به قوانین و مقررات حقوق بین المللی و اقتدار سازمان ملل، انعطاف نشان داد و علی‌رغم درخواست مداوم عراق جهت صلح و اصرار مداوم ایران بر تجاوز، عراق موافقت کرد که آتش‌بس یکطرفه تحت نظارت سازمان ملل به منظور تعمیر چاه‌هایی که نفت از آن نشت می‌کند، اعلام نماید.

به هر حال، موضع هیئت نمایندگی ایران در گفت و گوهای کویت تماما کذب و جنبه مانور داشت. این هیئت نمایندگی قول‌های معقول و منطقی را که قبلا جهت حل این مشکل داده بود، رد کرد و اصرار داشت که عراق بایستی عملیات‌های نظامی خود را در منطقه به تعویق اندازد و ایران به تنهایی در حوزه این چاه نفتی بدون اینکه نظارتی صورت گیرد و یا تضمین‌هایی در عدم بهره برداری این کشور از این موقعیت برای مقاصد دیگر بدهد به تنهایی اقدام به تعمیر نماید.

این موضع ویژه‌ای است که در چارچوب هیچ عرف یا منطقی نیست و هدف اصلی آن ادامه تخریب تأسیسات اقتصادی عراق و محروم ساختن این کشور از حق طبیعی خود جهت صادرات نفتی خود از بنادر خلیج مطرح شده است.

عراق این موضع را اتخاذ کرد و علی رغم اثرات منفی آن در موازنه قدرت در مناقشه میان خود با ایران اقدام به فداکاری نمود و به درخواست برادران عرب خود در خلیج و برطرف کردن نگرانی آنان به خاطر منافعشان و نیز منافع جامعه بین‌المللی پاسخ داد.

اگر واقعا عراق نگران این مسائل نبود، موضع عادی خود را اتخاذ می‌کرد و آن محفوظ داشتن حق دفاع از خود است و اجازه نمی‌داد که رژیم ایران چاه‌ها را تعمیر کند، به خاطر اینکه خود باعث شده که به منافعش بزرگ‌ترین و وسیع‌ترین خسارات ممکن وارد آید و معلول سیاست تجاوزکارانه خویش و نیز پافشاری‌اش جهت طولانی نمودن جنگ می‌باشد.

عراق بر اساس موضع اصولی خود و با توجه به حس مسئولیت خویش نسبت به مردم منطقه و جهان، یکبار دیگر آمادگی‌اش را تحت نظارت بین‌المللی اعلام می‌نماید که عملیات‌های نظامی در منطقه را حتی در کلیه جبهه‌های نبرد با ایران به تعویق اندازد و با موضع مثبت و مؤثر خود جهت حل مشکلات منطقه و برطرف ساختن کلیه خطرات آن مشارکت نماید.

عراق قطعنامه‌های آتش‌بس سازمان ملل و کلیه تلاش‌های میانجیگرانه بین‌المللی را پذیرفته است و اکنون جلوتر از ایران به اراده‌ی جامعه بین‌المللی پاسخ گفته و اجرای آن را مورد توجه قرار داده است به خاطر اینکه مردم منطقه بتوانند در صلح زندگی نمایند و توجه آنها را به تلاش سازنده تحت حمایت قانون، جلب می‌نمایم.

ریاض س. القیسی - سفیر و نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

سند شماره 098

نامه مورخ 13 می 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

توجه شما را به نامه مورخ 5 می 1983 خود در مورد نگرانی‌های دولت متبوعم درباره نیات رژیم حاکم بر عراق در ارتکاب موج جدیدی از جنایات وحشیانه علیه غیر نظامیان جمهوری اسلامی ایران جلب می‌نمایم.

بنا به اطلاع و با کمال تأسف به اطلاع می‌رسانم که در صبح پنج‌شنبه 12 می در ساعت 9:00 مناطق مسکونی شهر اندیمشک با موشک زمین به زمین عراق هدف قرار گرفت که در نتیجه آن 22 تن از غیر نظامیان بی‌گناه از جمله چند کودک شهید و نیز 133 نفر مجروح و 130 خانه و مغازه تخریب شد.

در ساعت 20:15 همان روز یک موشک عراق به مناطق مسکونی شهر دزفول اصابت کرد که در نتیجه آن 4 نفر شهید و 76 نفر مجروح و 70 خانه و مغازه از بین رفت.

دولت جمهوری اسلامی ایران مکررا بر بی‌تفاوتی جامعه بین‌المللی نسبت به جنایات حکام عراق علیه انسانیت هشدار داده که چیزی جز حمایت و تشویق جنایتکاران به خاطر جنایاتی که مرتکب می‌شوند، نیست.

سعید رجائی خراسانی - سفیر و نماینده دائمی ایران در سازمان ملل

سند شماره 099

16 می 1983 (26 اردیبهشت 1362)

نامه مورخ 12 می 1983 نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم و عطف به نامه نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران مورخ 5 می 1983 (15747 / S) به اطلاع می‌رسانم که نامه ایران نمونه دیگری از ماهیت ریاکارانه و اقدام... رژیم ایران است و چیز جدیدی در محتوای نامه‌های اخیر نمایندگی آن رژیم وجود

ندارد که به تفصیل در نامه مورخ 2 می 1983 خود (A / 38 / 177 - S / 15743) به آن پاسخ گفته‌ام.

در این فرصت مایلم از نمایندگی دائمی رژیم ایران بخواهم که وی برای سازمان ملل روشن سازد آیا نیروهای نظامی این رژیم اکثر شهرهای عراق را به توپخانه سنگین در تاریخ 4 سپتامبر 1980 هدف قرار نداده‌اند و آشکارا به عراق تجاوز نظامی نکردند و آیا این نوع بمباران توسط نیروهای متجاوز ایران رویه روزانه این رژیم به ویژه پس از عقب نشینی نیروهای عراق به مرزهای شناخته شده بین‌المللی در ژوئن 1982، نمی‌باشد.

دکتر ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق

سند شماره 100

نامه مورخ 25 می 1983 کاردار موقت هیئت نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم و نیز نامه‌های قبلی خود، احتراما به اطلاع می‌رسانم که در تاریخ 18 می 1983، نیروهای عراقی به طور وحشیانه مناطق غیر نظامی شهر سرپل ذهاب را هدف قرار دادند که بر اثر آن یک غیر نظامی مجروح شد.

در طی همان روز توپخانه دوربرد ارتش متجاوز عراق مناطق مسکونی آبادان را هدف قرار داد و تعدادی خانه مغازه تخریب و تعدادی غیر نظامی نیز مجروح شدند.

در 21 می 1983 مناطق مسکونی آبادان یکبار دیگر با آتش توپخانه دوربرد عراق مورد اصابت قرار می‌گرفت و یک غیر نظامی کشته و 9 نفر مجروح شدند.

نیازی نیست که برای جامعه بین‌المللی یادآور شویم که رژیم عراق به اقدامات جنایتکارانه‌اش حتی در حضور هیئت سازمان ملل که سرگرم تحقیق درباره ادعاهای جمهوری اسلامی ایران در خصوص بمباران مناطق غیر نظامی از سوی عراق بود، ادامه داد.

این نه فقط نشان دهنده عدم احترام به حقوق و سازمان‌های بین‌المللی از سوی رژیم عراق می‌باشد بلکه همچنین مؤید آن است که رژیم عراق به قدری از حامیان خود مطمئن است و از جانب نیروهای امپریالیستی در قسمت مختلف سازمان نیز مورد

حمایت واقع می‌شود که ضرورتی نمی‌یابد اصول جامعه بین‌المللی را حتی در حضور هیئت سازمان ملل رعایت کند.

سید احمد سراج‌زاده - کاردار موقت

سند شماره 101

نامه مورخ 25 می 1983 کاردار موقت هیئت نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم و علاوه بر یادداشت‌های قبلی خود احتراما به اطلاع شما می‌رسانم که در 25 می 1983 ارتش متجاوز عراق شهر بانه را بمباران کرد که بر اثر آن 8 غیر نظامی بی‌گناه کشته و 73 نفر مجروح شدند.

این چهارمین حمله علیه اهداف غیر نظامی در طی دیدار هیئت نمایندگی سازمان ملل می‌باشد. امروز وزیر امور خارجه جهت بازدید از جدیدترین جنایات جنگی عراق از هیئت دعوت به عمل آورده است.

سید احمد سراج‌زاده - کاردار موقت

سند شماره 102

نامه مورخ 27 می 1983 جانشین نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل خطاب به دبیرکل بنا به اطلاع دولت متبوعم احتراما متن بیانیه آقای طارق عزیز معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه عراق مورخ 25 می 1983 درباره دیدار هیئت نمایندگی سازمان ملل از ایران و عراق را به پیوست ارسال می‌دارم.

زهیر ابراهیم محمد

پیوست

متن بیانیه آقای طارق عزیز معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه عراق مورخ 25 می 1983

عراق از هیئت منصوب شده دبیرکل سازمان ملل جهت بررسی خساراتی که به شهرهای عراق وارد شده و تأسیسات غیر نظامی این شهرها بر اثر این جنگ که ایران علیه کشورمان از 4 سپتامبر 1980 آغاز و خسارت وارد ساخته است، استقبال نمود. این هیئت در چارچوب موافقت صورت گرفته با دبیرکل سازمان ملل در این باره همکاری خواهد کرد.

در آستانه بازدید هیئت و در تأیید مواضع صلح جویانه، بشر دوستانه و مسئولانه عراق که این کشور از آغاز مناقشه و تا حال حاضر از آن تبعیت کرده، آمادگی خود را جهت امضای قرارداد ویژه صلح، میان عراق و ایران تحت نظارت سازمان ملل اعلام می‌دارد که به موجب آن دو طرف متعهد شوند هیچ حمله‌ای به شهرها و روستاهای دو طرف علی‌رغم ادامه جنگ ننمایند.

عراق همچنین آمادگی‌اش را جهت پذیرفتن ناظران سازمان ملل در مرزهای دو طرف به منظور تعیین میزان تبعیت طرفین نسبت به موافقت‌نامه اعلام می‌دارد و این امکان به صورت عملی باید به وجود آید که از تخریب شهرها و مناطق مسکونی اجتناب گردد.

اکنون این موضع را عراق اعلام کرده و از بعد بشر دوستانه و مواضع انسانی و مسئولانه عراق می‌باشد که در طی مناقشه با ایران نیز حفظ شده است. پر واضح است که ادعاهای حکام تهران نیز در مورد حمله به شهرها و مناطق مسکونی و شدت نگرانی‌هایش به خاطر امنیت شهروندانش در رعایت حداقل اصول بشر دوستانه، کاملا روشن خواهد شد.

سند شماره 103

نامه مورخ 6 ژوئن 1983 سفیر نمایندگی دائمی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم احتراما جزئیات حملات ایران علیه عراق در آوریل 1983 را به اطلاع می‌رسانم.

پس از تجاوز نیروهای نظامی ایران و ناتوانی آنها جهت دست یابی به اهداف توسعه طلبی خود در نبردهای بی‌شمار قبلی و جدیدترین آن در نبرد الشیب، شکست

نیروهای ایران را به خاطر عدم شناخت از طبیعت زمین، قدرت استحکامات دفاعی عراق، برتری واحدهای زرهی عراق و نیز وجود اختلافات در فرماندهی ایران روشن ساخته که نیروهای نظامی ایران آماده تهاجم دیگری به منطقه واقع در طیب و فکه شدند تا بلکه به اهداف تجاوزگرانه خود دست یابند. نیروهای متجاوز ایران با تجاوزات عمدی خود جهت کنترل بخش‌هایی از خاک عراق در منطقه‌ی واقع در طیب و فکه سعی کردند تا آنجایی که ممکن است به داخل خاک عراق نفوذ کرده و به سوی شهر العماره حرکت کنند. نیروهای نظامی ایران تدارکات زیادی را جهت تجاوزات خود انجام داده بودند.

این تدارکات و آمادگی‌ها بیش از دو ماه طول کشید و با بسیج واحدهای منظم ارتش و نیروهای متعلق به سپاه در مجموع بیش از 120000 نفر را در امتداد سه محور اصلی شامل محور شمالی عین‌خوش - شرهانی، محور مرکزی چم هندی (Al - Ayhah) (Jam Aandi) و محور جنوبی چنانه - فکه مستقر کرده بودند.

همان طور که انتظار می‌رفت نیروهای نظامی متجاوز ایران حمله‌ای را در ساعت 23:30 (به وقت محلی) مورخ 10 آوریل 1983 از محورهای شمالی و مرکزی در محدوده‌ی بیش از 30 کیلومتر مربع آغاز کردند. وضعیت محورهای یگان‌های نظامی ایران که در این حمله شرکت داشتند به اختصار به شرح ذیل می‌باشد:

در ساعات نخست حمله، نیروهای نظامی عراق تهاجم تجاوزگرانه ایران را در محور شمالی شکست داده و نیروهای متجاوز ایران خسارات سنگینی را هم از نظر جانی و هم از نظر تجهیزات متحمل شدند و تعدادی از آنها به اسارت گرفته شدند.

در محور مرکزی نیروهای متجاوز ایران دو سرپل محدود به دست آوردند و به تقویت آن با واحدهای نظامی از عقبه و از دیگر محورها به منظور حفظ آن اقدام نمودند تا امکان گسترش عملیات‌های بعدی‌شان فراهم گردد ولی نیروهای نظامی عراق با به محاصره درآوردن دشمن به نیروهای آنها خسارت وارد کرده و به بیرون راندن این نیروها از خاک عراق که اشغال کرده بودند، اقدام نمودند.

در 16 آوریل 1983 نیروهای نظامی عراق حمله تهاجمی خود را با پشتیبانی آتش توپخانه و جنگنده‌های نیروی هوایی آغاز کردند که در مقیاس وسیعی نیروهای متجاوز ایران را منهدم کردند. باقیمانده این نیروها به نقاط تجمع قبلی خود عقب نشینی نمودند.

خسارات نیروهای نظامی ایران 15000 کشته، تعداد زیادی اسیر، انهدام 41 تانک، 40 نفربر نظامی، 40 خودرو، 6 توپ مختلف و غنیمت تعدادی از تجهیزات نظامی و سلاح‌های سبک و نیمه سنگین و همچنین تعدادی تانک و خودرو حمل و نقل، می‌باشد.

این تجاوز ایران یکی از سری عملیات‌هایی بود که ایران تدارک دیده است تا از مرزهای بین‌المللی عبور کرده و خاک عراق را به اشغال درآورد. بنابراین مسئولیت کامل این تجاوز و پیامدهای آن متوجه ایران خواهد بود.

ریاض القیسی - سفیر و نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

سند شماره 104

نامه مورخ 9 ژوئن 1983 نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم، احتراما متن پیشنهادات آقای صدام حسین رئیس جمهوری عراق در نامه مورخ 7 ژوئن 1983 خود خطاب به مردم ایران به پیوست ارسال می‌گردد.

ریاض القیسی - سفیر و نمایندگی دائمی

پیوست

پیشنهادات رئیس جمهور عراق در نامه 7 ژوئن 1983 خود خطاب به خلق‌های ایران

1- دست یابی به توافق جهت توافق جنگ در منطقه خلیج از جمله آب‌ها، بنادر، سواحل و حریم هوایی، از بصره و المحمره (خرمشهر) تا تنگه هرمز و مسیرهای منتهی به آن از طریق دریای عربی و اقیانوس هند طبق چارچوب ویژه و تحت نظارت بین‌المللی؛ به کشتی‌های بازرگانی ایران و عراق و نیز سایر کشتی‌ها این امکان را می‌دهد که آزادانه جهت صادرات نفت خام و واردات سایر کالاها حتی اگر نبرد زمینی ادامه داشته باشد، تردد نمایند. اگر چه این پیشنهاد به خلق‌های ایران بنا به تشخیص ما صورت گرفته با خاطر اینکه اثرات منفی در دورنمای اقتصادی و اجتماعی که به طور مستقیم یا غیر مستقیم در حال حاضر و آینده سایه می‌افکند، کاهش یابد تا مقاصد و انگیزه‌ها مشخص‌تر گردد و موضع حق از باطل تمیز داده شود. وقتی که [امام] خمینی از مشکلات اقتصادی ایران سخن می‌گوید و یا از فقری که مردم با آن دست به گریبانند، وی کلیه این موارد را به جنگ مرتبط می‌سازد. اکنون علی‌رغم ادامه جنگ که امیدواریم در اسرع وقت ممکن متوقف شود، فرصت را مغتنم شمرده و برای ایران این امکان را

فراهم می‌سازیم که فشار جنگ از وضعیت اقتصادی این کشور در این منطقه کلیدی برداشته شود و ایرانی‌ها فرصت یابند اقتصاد و شرایط زندگی خود را بهبود بخشند.

2- نتیجه توافق برای طرفین این امکان را ایجاد می‌کند که از حمله به شهرها و روستاها خودداری ورزند، این توافق می‌بایست تحت نظارت یک سازمان بین‌المللی بنا به توافق صورت پذیرد.

3- توافق جهت توقف جنگ در طی ماه رمضان به خاطر اعتقادات اسلامی و انجام فرائض مسلمانان و معتقدان به پیامبر اسلام حضرت محمد (ص) پیشنهاد می‌گردد.

سند شماره 105

نامه مورخ 10 ژوئن 1983 سفیر و نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل خطاب به دبیرکل بنا به اطلاع دولت متبوعم احتراما موارد ذیل را به اطلاع می‌رسانم.

ایران شهرها و روستاهای عراق در جولای 1980 بمباران کرد و نیروهای نظامی ایران مورخ 4 سپتامبر 1980 شهرهای خانقین، مندلی، زرباطیه را با توپ 175 میلی‌متری شدیدا هدف قرار داد که این آتش سنگین مستقیم باعث بروز مناقشه نظامی میان عراق و ایران گردید.

قبل از اینکه عراق به حق قانونی دفاع از خویش در 22 سپتامبر 1980 اقدام نماید، برخی از سازمان‌های بین‌المللی را از حملات ایران مطلع ساخته و یادداشت‌هایی را توسط وزیر امور خارجه در مورخ 14 سپتامبر 1980 برای آنها ارسال کرد و عراق راهی جز مقابله با سماجت ایران جهت دفاع از خود بر اساس بند 51 منشور سازمان ملل نداشت.

بر اساس مفاد این اصول، شورای امنیت سریعا دخالت کرد و قطعنامه 479 را در 28 سپتامبر 1980 تصویب کرد. عراق اعلام کرد که قطعنامه را پذیرفته و با آتش‌بس بدون هیچ قید و شرطی موافق است در حالی که ایران قطعنامه را صریحا رد کرد.

عراق در موارد بسیاری تمایلش را به آتش‌بس و برقراری روابط حسن همجواری با همسایه خود ایران بر اساس متقابل به حاکمیت، مصونیت مرزهای بین‌المللی و عدم

دخالت در امور داخلی یکدیگر مورد تأکید قرار داده است و در پاسخ به درخواست رئیس جمهوری پاکستان به طور یک طرفه از 5 - 8 اکتبر 1980 اعلام آتش‌بس نمود اما ایران با تشدید عملیات‌های نظامی خود به آن پاسخ داد. عراق بر قطعنامه‌های 514 مورخ 12 جولای 1982 و 522 مورخ 4 اکتبر 1982 صحه گذاشته و به درخواست آتش‌بس و عقب نشینی به مرزهای شناخته شده بین‌المللی پاسخ مثبت داده است، در حالی که ایران آن را رد کرد.

عراق همچنین قطعنامه 3 / 37 مورخ 22 اکتبر 1982 مجمع عمومی در مورد پیامدهای طولانی شدن درگیری نظامی میان دو کشور را پذیرفت در حالی که ایران آن را رد کرد.

علی‌رغم این حقیقت ایران با حمله نمودن به عراق تجاوز را آغاز نمود و شکی نمی‌توان داشت که پس از تصویب قطعنامه شورای امنیت مورخ 28 سپتامبر 1980 مسئولیت کامل ادامه درگیری را به عهده دارد و بنابراین کلیه پیامدهای آن از جمله خسارات مالی و جانی متوجه این کشور است.

بر اساس ماده 25 منشور سازمان ملل ضروری است که اعضای سازمان ملل تصمیمات شورای امنیت را بر اساس مفاد منشور پذیرفته و به آن عمل نمایند. ایران با رد مفاد منشور در عدم اجرای تصمیمات شورا، کل مسئولیت‌های ناشی از ادامه جنگ از جمله مسئولیت پرداخت غرامت لازم را به عهده گرفته است.

بر اثر تجاوز ایران، عراق خسارات مادی سنگینی را به خاطر انهدام بسیاری از تأسیسات اقتصادی خود و نیز محرومیت از حق آزادی دریانوردی در منطقه خلیج عربی متحمل شده که خسارات سنگین مادی و نیز تلفات جانی زیادی را باعث شده است. عراق بر درخواست رسمی خود تصریح می‌نماید که ایران می‌بایست کلیه خساراتی را که متحمل شده‌ایم جبران نماید.

همان طور که در بالا تبیین شد این ایران بود که درگیری نظامی را آغاز کرد و اقدام به تجاوز علیه تأسیسات غیر نظامی اقتصادی و بمباران شهرها نمود که مسئولیت ادامه این وضعیت متوجه این کشور بوده و طرف مسئول در خسارات ناشی از آن می‌باشد.

در مورد دوره‌ی مربوط به آغاز عملیات‌های نظامی تا تصویب قطعنامه شورای امنیت مورخ 28 سپتامبر 1980 و جدال‌های موجود در این باره، یکبار دیگر عراق اعلام می‌نماید که آماده است این موضوع را به داوری واگذارد، به منظور اینکه طرف مسئول آغاز کننده عملیات‌ها مشخص گردد و در مورد مسئول بودن کامل ایران پس از تاریخ مذکور، شکی نمی‌توان داشت.

ریاض القیسی -سفیر و نمایندگی دائمی

سند شماره 106

گزارش دبیرکل درباره نتایج تحقیق هیئت اعزامی به ایران و عراق درباره حملات هوایی و موشکی به مناطق غیر نظامی

1- در تاریخ 2 می 1983 (12 اردیبهشت 1362) نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران از من خواست که به درخواست دولتش جهت اعزام نماینده خود برای بازدید از مناطق غیر نظامی ایران که عراق مورد حمله‌ی نظامی قرار داده است پاسخ مثبت دهم. وی خاطر نشان کرد در صورتی که دولت عراق نیز از این نماینده جهت بازدید از عراق دعوت به عمل آورد، دولت ایران از آن استقبال خواهد کرد.

2- من به نمایندگی دائمی ایران اطمینان دادم که به درخواست وی نهایت توجه معطوف خواهد شد و خاطر نشان کردم که به عنوان دبیرکل، مساعی جمیله خود را صادقانه تحت نظارت شورای امنیت در جنگ میان ایران و عراق به کار بسته و قصد دارم موضوع را به اطلاع شورا برسانم تا اقدام لازم اتخاذ گردد. همچنین به وی اطلاع دادم که موضوع را با نمایندگی دائمی عراق در میان خواهم گذاشت.

در 3 می 1983 (13 اردیبهشت 1362) با نمایندگی دائمی عراق موضوع را مورد بحث قرار دادم. وی پس از مشورت با دولت متبوعش در تاریخ 12 می 1983 (22 اردیبهشت 1362) به من اطلاع داد، عراق نیز تمایل دارد که این نماینده از مناطق غیر نظامی عراق که مورد حمله نظامی ایران واقع شده، بازدید نماید.

3- در 12 می (22 اردیبهشت) تصمیم خود را جهت اعزام هیئتی به اطلاع شورای امنیت رسانده و به دنبال آن تصمیم خود را به نمایندگان دائمی دو کشور ابلاغ کردم. دو دولت موافقت کردند که وظیفه محوله به هیئت بررسی و ارزشیابی خسارت وارده به مناطق غیر نظامی دو کشور تا آنجا که ممکن است انجام پذیرد و هر کجا که امکان داشته باشد خسارت ناشی از جنگ و نیز نوع مهماتی که باعث این خسارت شده مشخص گردد.

از هیئت نمی‌توان متوقع بود که تعداد تلفات یا میزان خسارات مادی ناشی از حملات را مشخص‌تر سازد.

هیئت مسئولیت داشت که گزارش نهایی خود را پس از تحقیقات و مشاهدات انجام

شده به من ارائه دهد. به شورای امنیت و نیز به نمایندگان دائمی دو کشور اطلاع دادم که این گزارش را برای شورای امنیت ارسال نمایم.

4- طرفین درخواست کردند که تضمین مناسبی جهت تأمین هیئت در طی اقامت آنها در منطقه نه تنها در منطقه جنگی خاک خودشان بلکه در منطقه جنگی سرزمین طرف مقابل داده شود. بنابراین انتظار می‌رود که از طرف هر یک از دولت‌ها دستورات لازم به مقامات نظامی خود در منطقه جنگی صادر شود. قبل از اینکه هیئت به ستادها در 18 می 1983 اعزام شوند تضمین‌ها دریافت گردید.

5- دو طرف همچنین درخواست کردند تا مأموریت هیئت در مناطق مورد نظر مشخص گردد. به همین منظور جهت تأمین شرایط لازم مأموریت‌ها به طرفین اعلام گردید. طرفین همچنین درخواست نمودند که وسایل لازم جهت حمل و نقل هیئت برای این سفر فراهم گردد.

مایلم از هر دو دولت جهت فراهم نمودن تسهیلات مأموریت تشکر و قدردانی نمایم.

6- در مسیر حرکت هیئت در ایران، دولت این کشور از هیئت خواست که محل دیگری به نام بانه را مورد بازدید قرار دهد. این هیئت مأموریت داشت که بازدیدهای دیگر را به شرطی که در تاریخ زمان بندی شده‌ی سفر هیئت به عراق خللی ایجاد نشود، مورد موافقت قرار دهد. همچنین هیئت مذکور به مقامات عراقی اطلاع داد که پس از ورود به بغداد آماده است که هر محلی را مقامات عراق مایل باشند، مورد بازدید قرار دهد.

7- اعضای هیئت شامل سرتیپ تیموتی. ک. دیبوآما مشاور نظامی دبیرکل و آقای اقبال رضا افسر ارشد در اداره معاونت امور سیاسی ویژه بودند. علاوه بر این، از آنجا که هیئت به کارشناسانی در زمینه مهمات نیاز داشت از دولت سوئد خواسته شد دو نفر که یکی از آنها کارشناس عالی‌رتبه در زمینه مهمات و دیگری از افسران عالی‌رتبه توپخانه بود هیئت را همراهی نمایند. دولت سوئد با کمال میل پذیرفت و سریعا دو کارشناس را جهت همکاری به هیئت معرفی کرد که آقایان دکتر اکی‌پرسون (مسئول قسمت سلاح‌های مخرب) مؤسسه تحقیقات دفاع ملی سوئد و سرهنگ برتیلی ماتسون فرمانده هنگ توپخانه بودند. در اینجا مایلم از دولت سوئد به خاطر آمادگی سریعش در دادن مأموریت به دو تن از کارشناسان خود که در انجام مأموریت هیئت نقشی حیاتی داشت، قدردانی نمایم.

8- هیئت به من گزارش داد که طی مباحثات انجام شده در وزارت امور خارجه هر یک از دو کشور، طرفین ادعاهایی را درباره نقض پروتکل چهارم 1949 ژنو متذکر شدند. در این مذاکرات دولت عراق مدعی بود که جنگ در 4 سپتامبر 1980 (13 شهریور

9- هیئت به من گزارش داد که با مقامات کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در ژنو جهت بحث درباره یافته‌هایش و نیز بخش‌های مربوط به یادداشت کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در 7 می 1983 (17 اردیبهشت 1362) ملاقات داشته است.

10- مایلم از اعضای هیئت و نیز کارشناسانی که به منظور تکمیل این کار پر زحمت، تحت شرایط توان فرسا تلاش کرده‌اند، قدردانی نمایم.

11- گزارش ارائه شده هیئت به شرح ذیل است:

متن گزارش هیئت

مقدمه

1- هیئت به مناطق جنگی ایران از 21 تا 26 می 1983 (31 اردیبهشت تا 5 خرداد 1362) و نیز به مناطق جنگی عراق از تاریخ 28 لغایت 30 می 1983 (7 تا 9 خرداد 1362) سفر کرد.

2- مأموریت هیئت عبارت بود از:

الف) مشخص نماید آیا مناطق غیر نظامی خسارت دیده یا تخریب شده مورد حمله نظامی قرار گرفته است یا خیر؟ همچنین در تخریب این مناطق از ادوات نظامی اعم از بمباران هوایی، گلوله توپ، حملات موشکی، راکت و یا از مواد منفجره دیگری استفاده شده است؟

ب) تا آنجا که امکان دارد میزان خسارات و تخریب برآورد شود.

ج) تا آنجا که ممکن است، انواع مهمات مورد استفاده مشخص گردد. در حالی که انتظار نبود هیئت میزان تلفات وارده را مشخص کند اما ارتباط روشنی میان میزان خسارت در مناطق غیر نظامی و میزان احتمالی تلفات جانی وجود دارد و به همین دلیل هیئت این مهم را مورد توجه قرار داد. به هر تقدیر آمارهای ارائه شده در گزارش از سوی دو دولت تهیه شده که بدون اظهار نظر هیئت ذکر گردیده است.

3- در حین انجام کار، هیئت مشخصه‌هایی از قبیل جمعیت معمول قبل از جنگ، جمعیت فعلی و علت تغییرات جمعیتی به دلیل فاصله مرزی، خطوط جبهه یا تأسیسات نظامی، نزدیکی به تأسیسات مخابراتی یا اقتصادی و استراتژیک یا مجاورت با مناطق مهم

نظامی و نیز تاریخ حمله و نوع مهمات مورد ادعا را مد نظر قرار داده است. همچنین توجه به خاصی به منطقه مجاور و میزان انهدام هر محل نموده است که پس از رسیدن به هر محل که دولت میزبان طرح ریزی کرده بود، هیئت مقام عالی غیر نظامی یا فرمانده نظامی مسئول عملیات‌ها در آن منطقه و یا هر دوی آنها را جهت توضیح درباره سؤالات فوق فرا می‌خواند. آنها و دیگر مقاماتی که بعدا مورد سؤال واقع می‌شدند به وضوح هر گونه اطلاعات تکمیلی را که هیئت ضرورت می‌دید، ارائه می‌دادند. سپس هیئت از محل‌های خسارت دیده که مقامات محلی انتخاب می‌کردند بازدید می‌کرد و در برخی موارد بر اساس اطلاعات دریافتی محل‌هایی را جهت بازدید انتخاب می‌کرد.

مدارک نشان دهنده آن است که کارشناسان، انواع مهمات استفاده شده، را در همان محل و یا هر محل دیگری که ضرورت داشت، بررسی می‌کردند. از محل‌های خسارت دیده و نوع مهمات احتمالی مورد استفاده از قبیل پوکه یا قسمت‌ها یا قطعات بمب تصویر برداری می‌شد. گزیده‌ای از تصاویر مربوط جهت تحقیق موجود می‌باشد. هر یک از چهار عضو هیئت به طور جداگانه، به اختصار و جزء به جزء از خسارات و قطعات بجای مانده از مهمات احتمالی مورد استفاده یادداشت برداری می‌کردند، سپس آن یادداشت‌ها با یکدیگر مقایسه می‌شد و اطلاعات موجود به اختصار نوشته می‌شد تا در گزارش استفاده شود.

4- هیئت خواهان آن است که در پرونده ذکر شود که آنها در چه شرایطی کار می‌کردند؛ فرصتی نبود که اطلاعات ارائه شده مقامات مسئول، در مورد محل استقرار واحدهای نظامی با تأسیسات محلی، فواصل آنها از خطوط درگیری، وضعیت ارتباطات، وجود تأسیسات اقتصادی - استراتژیک و اهمیت نظامی آنها و غیره بررسی شود. بنابراین هیئت مجبور بود به اطلاعات ارائه شده دولت مربوط اکتفا نماید و آن اطلاعات را هر جا که امکان داشت، با مشاهدات خود تکمیل کند.

5- بر اساس دستور العمل تنظیمی، اعضای هیئت هیچ نقطه نظری را با هیچ مقام رسمی یا دولتی یا سایر اشخاصی که در گزارش به آنها اشاره شده مورد بحث قرار ندادند. همچنین هیچ نکته‌ای را که ملاحظه کرده و یا در طی بازدیدشان در سرزمین دولت دیگر محقق می‌دیدند با دولت دیگر در میان نگذاشتند. اعضای هیئت هیچ گونه اظهار نظر قطعی و یا نظریه دیگری را با رسانه‌های خبری در میان نگذاشتند.

6- هیئت عمیقا از مقامات ایران و عراق به ویژه مقاماتی که مستقیما هیئت را در سفر به مناطق مختلف همراهی می‌کردند و زحماتی را در کشور خود متحمل شدند تا هیئت بتواند کارش را به نحو احسن انجام دهد، تشکر می‌نماید.

سفر به مناطق جنگی ایران

7- مسیر ترسیمی دولت ایران شامل بازدید از مناطق غیر نظامی بود که اخیرا و نیز در گذشته مورد حمله واقع شده و خسارت دیده بودند. تاریخ بازدید از محل‌های مختلف در پرانتز قرار داده شده است و زمان قید شده به وقت محلی می‌باشد و آمار تلفات، مربوط به غیر نظامیان است.

الف - دزفول 21 می 1983 (31 اردیبهشت 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات ایران

8- این شهر قبل از جنگ 167000 نفر جمعیت داشت که جمعیت فعلی آن 185000 نفر می‌باشد. این افزایش جمعیت مربوط به هجوم آوارگان از سایر نقاطی است که مورد حمله واقع شده‌اند. فاصله شهر تا مرز تقریبا 80 کیلومتر است.

9- مقامات اظهار داشتند که شهر در 20 و 22 آوریل و 12 می 1983 (31 فروردین، 2 و 22 اردیبهشت 1362) با موشک‌های زمین به زمین از سمت غرب مورد حمله قرار گرفته است. سه نقطه از شهر که مورد اصابت قرار گرفته و به ترتیب عبارت از منطقه چولیان، منطقه بیمارستان افشار و منطقه سیه پوشان.

تعدادی از ساختمان‌ها با بولدوزر تخریب و بقایای آنها به محل دیگر برده شده بود تا کشته‌ها و مجروحان را تخلیه نمایند. گفته می‌شد بسیاری از اجساد هنوز زیر آوارها مدفون شده‌اند.

10- حدفاصل خطوط جبهه با شهر مشخص نشد. پایگاه مهم هوایی در 8 کیلومتری شمال غربی شهر به سمت اندیمشک واقع شده است. هیچ سربازی در شهر مستقر نیست و نزدیک‌ترین منطقه حائز اهمیت که سربازان رزمنده در آن آرایش گرفته بودند در حدود 80 کیلومتری می‌باشد. یگان‌هایی از پدافند هوایی در شهر، آرایش گرفته‌اند و هیچ نوع کارخانه با اهمیت نظامی در آن وجود ندارد.

11- به هیئت همچنین اطلاع داده شده که از سپتامبر 1980 (شهریور 1359) تا این تاریخ بیش از 50 موشک به شهر پرتاب شده است. در همین مدت بیش از 6000 بار بمباران هوایی و گلوله باران علیه شهر صورت گرفته است. بر اثر این حملات تا کنون 600 کشته و بیش از 2500 نفر مجروح شده‌اند. 1300 خانه، 32 مدرسه و 22 مسجد به میزان وسیعی تخریب شده است.

مشاهدات هیئت

12- دزفول شهر نسبتا بزرگی است و در حاشیه جنوبی رودخانه دز واقع شده است که آن را از منطقه پایگاه هوایی واقع در شمال شهر جدا می‌سازد. سدی در حدود 20 - 25 کیلومتری شمال شرقی آن قرار دارد و دو پل بر روی رودخانه دز در شهر مشاهده می‌شود. این شهر در هیچ مسیر ارتباطی مهم واقع نشده است. در زمان فراهم شده، هیئت نمی‌توانست مشخص نماید که آیا تأسیسات استراتژیک یا اقتصادی مهمی غیر از آنچه که مقامات ایران نشان دادند وجود دارد یا خیر.

13- سه محل از کل بخش‌های مسکونی که اخیرا مورد حمله واقع شده بود مورد بازدید هیئت قرار گرفت، فواصل میان آنها یک کیلومتر بود. مساحت کل منطقه تخریب شده تقریبا 75 در 75 متر بود، محل‌های اول و دوم تا حدود زیادی هموار شده بود و محل سوم هنوز پر از نخاله و ناهموار بود و کار هموار کردن آن در دست اقدام بود. در آن بخش، بناهای خیلی قدیمی از آجر و گل و نزدیک به یکدیگر ساخته شده بود که می‌توان برآورد کرد تعداد زیادی خانه در این منطقه تخریب شده است. بسیاری از خانه‌های اطراف منطقه خسارت سنگینی متحمل شده و تعدادی نیز غیر قابل تعمیر بودند. در محل دوم دهانه‌ای به قطر حدود 10 و عمق 2 متر بود که بخشی از آن از آوار پر شده بود، وجود داشت.

14- در محل‌های فوق تعدادی قطعات ترکش پیدا شد. به طور قطع نمی‌توان گفت اما به احتمال زیاد قطعات موشک بودند. نوع و میزان تخریب نشان می‌دهد که سر کلاهک داری حداقل 300 کیلوگرم مواد منفجره با قدرت تخریبی زیاد بوده که خسارت در هر یک از این محل‌ها را باعث شده است. تعداد زیادی از قسمت‌ها و قطعات فلزی که در فرمانداری جمع آوری شده بود، به هیئت نشان داده شد. گفته شد که این قطعات از محله‌های دزفول از جمله سه محله‌ای که اخیرا مورد حمله قرار گرفته و نیز از محله‌ای در اندیمشک جمع آوری شده است. هیچ علامت و نشانه‌ای از فرسودگی در این تکه‌ها و قطعات دیده نمی‌شد چند تکه از آنها به طور قطع از

موشک‌های اسکاد - بی بود و با علامت 8K14 مشخص بودند. این موشک‌ها دارای برد تقریبی 270 کیلومتر می‌باشند. هیچ مدرکی ارائه و پیدا نشد که این کلاهک‌ها از هواپیما پرتاب شده باشد.

15- هیئت همچنین از دو محل که مناطق مسکونی و تجاری بودند بازدید کرد که گفته شد با موشک در 6 الی 8 ماه گذشته مورد حمله قرار گرفته است. این مناطق هموار شده و بخشی از آنها مجددا ساخته و تعمیر شده بود. مناطق مورد حمله تقریبا ابعاد تخریبی همان سه محل دیگر را داشت که مورد حمله واقع شده بود. هیئت هیچ خسارتی را در پایگاه هوایی که مورد حمله موشکی قرار گرفته شده باشد مشاهده نکرد.

16- مشاهدات هیئت و بررسی مدارک ارائه شده این ادعا را تقویت می‌کند که یکی از سه محل با موشک زمین به زمین مورد اصابت قرار گرفته است که تیم تشخیص داد از نوع موشک اسکاد - بی می‌باشد. اگر چه هیئت نتوانست از کلیه ساختمان‌های آسیب دیده بازدید کند، اما میزان خسارت مادی ادعا شده صحیح به نظر می‌رسید.

17- به هیئت متعاقبا تکه‌هایی از قسمت‌های تحتانی دو موشک نشان داده شد که به طور حتم می‌توانست متعلق به موشک‌های فراگ باشد. این تکه‌ها کم‌کم فرسوده شده و برآورد می‌شد که حداقل به یک سال قبل مربوط می‌شود.

ب- اندیمشک 21 می 1983 (31 اردیبهشت 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات ایران

18- جمعیت شهر قبل از جنگ 70000 نفر بود که به 90000 نفر افزایش یافته است. علت افزایش جمعیت هجوم آوارگان از سایر مناطق درگیری به این شهر است. فاصله این شهر از مرز در حدود 80 کیلومتر است.

19- مقامات به هیئت اطلاع دادند که شهر در 12 می 1983 (22 اردیبهشت 1362) در ساعت 30: 8 با موشک زمین به زمین از سمت غرب هدف قرار گرفت که در اثر این حمله 24 کشته و 143 مجروح بر جای مانده است. مقامات گفتند که 66 خانه کاملا ویران شده و به 14 خانه و مغازه خسارات سنگینی وارد آمد و نیمی از یک مدرسه تخریب گردید.

20- فاصله تا خط فعلی جبهه جنگ مشخص نشد. فاصله این شهر تا پایگاه هوایی دزفول 6 کیلومتر می‌باشد و نزدیک‌ترین پادگان نظامی در 12 کیلومتری آن واقع است. هیچ کارخانه‌ای در این شهر اقلام جنگی تولید نمی‌کند.

مشاهدات هیئت

21- شهر کوچک اندیمشک در 14 کیلومتری شمال شرقی دزفول واقع شده است این شهر پر جمعیت در کنار خطوط راه آهن تهران - آبادان واقع شده و دارای ایستگاه بزرگی است و در کنار جاده اصلی که از شمال دزفول می‌گذرد قرار گرفته است.

22- محل مورد اصابت که واقع در منطقه مسکونی پر جمعیتی است، از ایستگاه راه‌آهن چندان فاصله‌ای ندارد. میزان تخریب منطقه مورد اصابت در حدود 100 در 75 متر برآورد می‌شد. تا حدود زیادی آوارها هموار شده بود. اغلب خانه‌های اطراف به شدت خسارت دیده و تعدادی از آنها غیر قابل تعمیر بودند. در نقطه مورد اصابت دهانه‌ای که از آوارها پر شده بود وجود داشت که در حدود 4 در 2 متر تخمین زده شد. این دهانه به سمت غرب منطقه مورد اصابت بود.

23- یک ورق بزرگ مچاله شده فلزی که می‌تواند از جداره موشک باشد در محل پیدا شد. نوع و میزان خسارت نشان می‌داد که کلاهک دارای حداقل 300 کیلوگرم مواد منفجره با قدرت انفجاری زیاد سبب این خرابی شده است. قسمت‌هایی از موشک در دزفول به هیئت نشان داده شد و گفته شد از محلی در اندیمشک جمع آوری شده است. به طور حتم مشخص شد که قسمت‌هایی از موشک اسکاد - بی می‌باشد. هیچ مدرکی ارائه یا به دست نیامد که کلاهک از یک هواپیما شلیک شده باشد.

24- مشاهدات هیئت و بررسی مدارک ارائه شده این ادعا را تقویت می‌کند که محل مورد اصابت با موشک زمین به زمین از سمت غرب هدف قرار گرفته است. نوع و میزان خسارت نشان می‌دهد که از موشک مشابه یا همانند آنچه در دزفول به کار رفته مورد استفاده قرار گرفته است. در حالی که هیئت نمی‌توانست از کلیه واحدهای آسیب دیده بازدید به عمل آورد اما میزان خسارت مورد ادعا ظاهرا قابل قبول است.

ج - پلدختر 22 می 1983 (1 خرداد 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات ایران

25- جمعیت این شهر 20000 نفری از آغاز جنگ بدون تغییر باقی مانده است، فاصله شهر از مرز 85 کیلومتر می‌باشد.

26- بر طبق اظهارات مقامات، شهر در 25 آوریل 1983 (5 اردیبهشت 1362) از سوی هواپیماهای عراقی که از سمت جنوب به غرب در ارتفاع پایین پرواز می‌کردند مورد حمله قرار گرفت و با پرتاب سه بمب و آتش مسلسل شهر را هدف قرار دادند. دو بمب در نزدیکی مسجد

اصلی اصابت کرد و سومین بمب در خارج از شهر در فاصله 500 متری به سوی شمال شرقی برخورد کرد. ده خانه، یک مدرسه و یک ناتوانی کاملا تخریب شد و در حدود 100 خانه و مغازه به میزان مختلفی خسارت دید، در این حمله‌ها 23 نفر کشته و 113 نفر مجروح شدند.

27- فاصله شهر تا خط فعلی جبهه جنگ مشخص نشد. نزدیک‌ترین تأسیسات مهم نظامی در نزدیکی دزفول در 110 کیلومتری این شهر واقع شده است. یک واحد ژاندارمری کوچک در خارج از شهر مستقر است و هیچ کارخانه مهم نظامی در آن واقع نشده است.

مشاهدات هیئت

28- پلدختر شهر کوچکی در کنار رود کارون است که یک پل محلی دو طرف شهر را به هم متصل می‌نماید. در طرف شرق جاده مهم دزفول به قصر شیرین واقع شده است. این جاده از 15 کیلومتری رودخانه کارون به سمت شمال شرقی امتداد می‌یابد. در این منطقه هیچ گونه تأسیسات مهم استراتژیک یا اقتصادی مشاهده نشد.

29- محله‌ای که مورد حمله واقع شده است در نزدیکی مرکز شهر و در حدود 100 متری پل محلی قرار دارد. در این منطقه حدود 50 در 25 متر از خاکروبه‌های ساختمانی و برخی وسایل خانگی انباشته شده است. تعدادی از خانه‌های اطراف منطقه بر اثر گلوله‌هایی که حداقل از دو جهت مختلف آتش شده، سوراخ سوراخ شده‌اند. منطقه دوم مورد اصابت که از آن بازدید شد در حدود 25 متری پل محلی واقع شده که تحقیقات لازم از آن به عمل نیامد، هیئت از نقطه سوم محل اصابت در خارج از شهر بازدید نکرد.

30- تعدادی قطعات فلزی ناشی از انفجارات ذکر شده بالا در محل اصلی پیدا شد، به جز نوعی از آن که تشخیص داده نشد، نوع و میزان خسارت نشان می‌داد که کلاهک دارای حداقل 50 کیلوگرم مواد منفجره با قدرت انفجاری زیاد بوده که باعث این خسارات شده است. سپس به هیئت قطعاتی از مهمات نشان داده شد که از منطقه مورد اصابت یافت شده که به قرار ذیل بود:

الف - چتر ضامن دار با قطر 4 متری مربوط به بمب هوایی؛

ب - بمبی که یک حفره به قطر 430 میلی‌متر ایجاد کرده بود؛

ج - گیره‌های اتصال با علامت 0514240299؛

د - قطعه فلزی بزرگ با یک متر طول، 30 سانتی‌متر عرض و 10 میلی‌متر ضخامت که 9 میلی‌متر آن استیل و یک میلی‌متر آن پوشش جداره‌ای بود. در این جداره آثار باقی مانده از مواد منفجره با قدرت زیاد وجود داشت و در طرف دیگر آن، گیره جوش خورده به بمب هواپیما آویزان شده بود.

سوراخ‌های گلوله و سایر علایم موجود در خانه‌ها و سایر اشیا در منطقه نشان دهنده آن بود که از دو مسلسل با دو کالیبر مختلف تقریبا 10 میلیمتری و 20 میلیمتری استفاده شده و زاویه برخورد نشان می‌دهد که از هواپیما شلیک شده است.

31- مشاهدات و بررسی مدارک نشان می‌دهد که شهر بمباران هوایی شده و به وسیله مسلسل مورد حمله قرار گرفته است. اگر چه هیئت نتوانست از کلیه خانه‌های مورد اصابت بازدید نماید اما میزان خسارات مادی مورد ادعا به طور قابل قبولی صحت دارد.

د - موسیان 22 می 1983 (1 خرداد 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات ایران

32- به هیئت اطلاع داده شد که شهر دارای 5 هزار نفر جمعیت است که اکثر آنها عرب زبان می‌باشند. فاصله شهر از مرز 6 کیلومتر می‌باشد. این منطقه عمدتا کشاورزی بوده و مراکز نظامی در آن وجود ندارد. در نزدیکی شهر تأسیسات نفتی ابوغریب و بیاد (Biad) وجود دارد. این شهر در 8 اکتبر1980 (16 مهر 1359) پس از 15 روز نبرد که در طی آن 60 نفر کشته شدند، اشغال شد. از آنجایی که اکثر ساکنان آن پس از بروز جنگ گریختند تعداد مجروحان آن مشخص نیست. شهر در 22 مارس 1982 (2 فروردین 1361) پس از یک هفته نبرد بازپس گرفته شد. مقامات همچنین اظهار داشتند که شهر قبل از اینکه بازپس گرفته شود، به میزان وسیعی تخریب و بسیاری از ساختمان‌های آن با مواد منفجره منهدم شده بود. در مجموع سی و سه روستای دورافتاده شهر از بین رفته است و 580 خانواده اسیر شده‌اند. این شهر از زمان بازپس گیری تا یک ماه قبل از بازدید هیئت زیر بمباران مداوم قرار داشته و فاصله آن تا خطوط نبرد مشخص نشده است.

مشاهدات هیئت

33- بازدید از موسیان و دهلران جایگزین بازدید برنامه ریزی شده از مهران گردید، به خاطر اینکه مقامات از میادین مینی که اخیرا در آنجا کشف کرده بودند احساس خطر می‌کردند. در شهر موسیان هیئت مشاهده کرد بخش‌های وسیعی از آن هموار شده است. در بخش‌های دیگر، تعدادی از ساختمان‌ها هنوز سرپا بوده ولی خسارات سنگینی دیده و غیر قابل تعمیر بودند. یکی از خانه‌هایی که مورد بازدید و تحقیق قرار گرفت نشان می‌داد که با مواد منفجره دارای قدرت انفجاری زیاد تخریب شده است.

34- به هیئت اطلاع داده شد که ساختمان‌هایی که هنوز سرپا هستند با گلوله و آتش مستقیم خسارت دیده و در برخی موارد در آنها مواد منفجره با قدرت تخریبی زیاد کارگذاشت شده است. به هر حال مناطقی که با زمین یکسان شده بود و نیز میزان تخریب حاکی از آن بود که از مواد منفجره با قدرت تخریبی زیاد و احتمالا از تجهیزات مهندسی استفاده شده بود.

ر - دهلران 22 می 1983 (خرداد 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات ایران

35- دهلران در حدود 25 کیلومتری مرز واقع است. به هیئت اطلاع داده شد که با بروز جنگ در سپتامبر 1980 (شهریور 1359) شهر دهلران مورد حمله قرار گرفت و در حدود 60 درصد آن از بین رفت و یکصد کشته و 500 نفر مجروح شدند.

شهر سه بار توسط نیروهای عراقی اشغال شد و در اشغال اخیر آن نیروگاه و شبکه آب رسانی آن تخریب گردید. اغلب ساکنین شهر در نخستین حمله گریختند و جمعیت 45000 نفری آن به 5000 نفر کاهش یافت. هیچ کارخانه‌ای در شهر یا در نزدیکی آن وجود ندارد. هیچ نیرویی در این منطقه در سال 1980 مستقر نبود. مقامات اظهار داشتند که از مارس 1982 (اسفند 1360 و فروردین 1361) وقتی که شهر توسط نیروهای ایران بازپس گرفته شد، هیچ واحد نظامی در این منطقه مستقر نشده است، تنها یک دسته پدافند هوایی کوچک از واحد ژاندارمری و واحد بازسازی مستقر در شهر وجود داشت. فاصله شهر تا خطوط جبهه ارائه داده نشد.

مشاهدات هیئت

36 - دهلران در کنار جاده باریکی از دزفول به مهران واقع است. شهر تا حدود زیادی بیابانی بوده و به نظر می‌رسد که اغلب جمعیت غیر نظامی آن را ترک کرده باشند. نیمی از شهر شدیدا تخریب شده و غیر قابل تعمیر است و تقریبا کلیه ساختمان‌ها به میزان متفاوتی خسارت دیده است. به نظر می‌رسد که این خسارات بر اثر گلوله باران و بمباران‌های هوایی ایجاد شده باشد.

37- به غیر از پدافند هوایی و واحدهای ژاندارمری مستقر در شهر، هیئت تعدادی از پرسنل را در یونیفورم و خودروهای نظامی مشاهده کرد که اطلاع داده شد، آنها متعلق به تیم‌های بازسازی می‌باشند.

38- به هیئت همچنین محفظه کاملی از یک بمب نشان داده و گفته شد که در

شهر پیدا شده است. قطعات مشخصا متعلق به بمب خوشه‌ای بود. (از همان نوعی که در دیگر شهرها مانند بانه پیدا شده بود.)

ز - آبادان 23 می 1983 (2 خرداد 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات ایران

40- جمعیت شهر قبل از جنگ 400000 نفر بود و 200000 نفر نیز در حومه آن زندگی می‌کردند. مقامات اظهار داشتند که قبل از اینکه شهر در سپتامبر 1980 (شهریور 1359) مورد حمله واقع شود، اکثر مردم به سرعت، آن را تخلیه کردند. از این پس شهر زیر آتش سنگین توپخانه و بمباران هوایی قرار گرفت و تنها در حدود 70000 نفر از ساکنان آن باقی ماندند که اخیرا به بازسازی آن کمک می‌کنند. شهر آبادان در مجموع 1200 نفر کشته و 7000 نفر مجروح داشته که 79 نفر آنها فلج می‌باشند.

از مردم شهر 2228 غیر نظامی اسیر شده‌اند و به 40000 خانه از 20 تا 100 درصد خسارت وارد شده است. شهر هنوز زیر گلوله باران و آتش مستقیم قرار دارد و روزانه به طور متوسط یک نفر کشته و 6 الی 7 نفر مجروح می‌شوند.

بمباران هوایی خیلی کم صورت گرفته و قبل از جنگ شهر تنها یک پست مرزی ژاندارمری داشته که هیچ واحد نظامی در آن مستقر نبوده است.

نزدیک‌ترین واحد نظامی، یک گردان پیاده است که در 30 کیلومتری خرمشهر مستقر می‌باشد. پس از اینکه به شهر حمله شد جاده آن به سوی اهواز در 20 اکتبر (28 مهر) قطع گردید و واحدهای نظامی جهت دفاع از شهر مجبور بودند از طریق هوا و از طریق رودخانه بهمنشیر تردد نمایند.

41- هیئت به قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین بیمارستان شهر برده شد و اطلاع داده شد که روز قبل با گلوله خمپاره 120 میلیمتری هدف قرار گرفته است اما هیچ تلفاتی در بر نداشت. هیئت همچنین به بیمارستانی در حومه شهر برده شد و مقامات اظهار داشتند که بیمارستان در اوایل جنگ از طریق هوا مورد بمباران واقع شده است.

42- در نزدیکی شهر یک مجتمع پالایشگاهی واقع است و گفته شد که تقریبا از بین رفته و تأسیسات باقی مانده نیز زیر حملات مداوم قرار دارد. هیئت به منطقه برده نشد زیرا مقامات ایرانی گفتند آنجا یک منطقه نظامی است. بنابراین به نظر می‌رسد تأسیسات اقتصادی این منطقه دارای اهمیت نظامی و هدفی قانونی است.

مشاهدات هیئت

43- شهر در مرز میان شط العرب و رودخانه بهمنشیر در جنوب شرقی خرمشهر واقع شده است. در حوالی شهر اعضای هیئت تعدادی از تانک‌های منهدم شده و دیگر خودروهای نظامی را مشاهده کردند که نشان دهنده نبرد خیلی سنگینی است که می‌بایست در مدتی قبل رخ داده باشد. به جز نواحی مرکزی که فاصله بیشتری از محل‌های درگیری داشت، حومه شهر خسارات سنگینی دیده بود. تعداد زیادی از ساختمان‌ها در مرکز شهر مشاهده شد که بمباران شده بودند.

44- در بازدید از نخستین بیمارستان به هیئت نقاط مختلفی نشان داده شد که در گذشته خسارت دیده بودند. در این محل قطعاتی از ترکش و شیشه مشاهده گردید که از گلوله‌هایی بود که اخیرا به آن اصابت نموده و شکافی را در گوشه یکی از بخش‌های آن ایجاد کرده بود. هیئت همچنین مشاهده کرد که به سقف یکی از بخش‌ها که با علامت ضربدر به رنگ قرمز مشخص شده بود. چند گلوله به طور مستقیم اصابت کرده است که چهار گلوله در سقف نفوذ کرده و باعث خسارت‌هایی در داخل آن شده بود.

به هیئت همچنین بخشی از محفظه بمبی نشان داده و گفته شد که یکی از دو بمبی که به زمین بیمارستان اصابت کرده است و به طور قطع مشخص بود که از نوع بمب خوشه‌ای است که در سایر شهرها مانند بانه و دهلران ملاحظه شده بود.

45- در ساختمان دومین بیمارستان علائمی از خسارات قابل ملاحظه نشان داده شد که تعمیر شده بود. همچنین به هیئت محفظه‌ای از یک بمب نشان داده و گفته شد، پس از حمله هوایی پیدا شده است. قطعات مورد مشاهده بزرگ و بسیار قدیمی بود که می‌توانست متعلق به بمب باشد.

46- شهر هنوز به طور وسیعی خسارت دیده است. اگر چه برخی از اقدامات برای بازسازی مجدد در آن انجام شده است. همچنین بقایای آتش (بمباران هوایی و توپخانه‌ای) در شهر هنوز مشهود است.

47- در طی بازدید از نخستین بیمارستان در حدود ساعت 9 مورخ 23 می 1983 (2 خرداد 1362) هیئت صدای توپخانه یا آتش خمپاره را می‌شنید، در حالی که در خرمشهر به هیئت اطلاع داده شد که سه گلوله به پالایشگاه آبادان اصابت کرده و یکی از بمب‌ها در شهر و در یک کیلومتری بیمارستان اول که تیم بازدید کرده بود، افتاده است. هیئت نتوانست صحت و سقم آن را بررسی کند.

48- پس از این مشاهدات طبق نظر هیئت مدارک مؤید این ادعا است که شهر در

محاصره طولانی قرار داشته و بدیهی است تخریبی که ملاحظه شد، با استفاده از بمباران هوایی، آتش توپخانه و آتش مستقیم صورت گرفته است.

س - خرمشهر 23 می 1983 (2 خرداد 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات ایران

49- قبل از سپتامبر 1980(شهریور 1359)، جمعیت خرمشهر 200000 نفر بود. در 22 سپتامبر 1980 (31 شهریور 1359) به شدت بمباران شده و دو لشکر ارتش عراق به آن حمله کردند. در این حمله یک گردان پیاده از نیروهای ایرانی در شهر استقرار داشت و از سوی غیر نظامیان تقویت می‌شد که به مدت 40 روز مقاومت کرد. تا اینکه بخش بزرگ‌تری از شمال شهر از سمت رودخانه کارون توسط نیروهای عراق به اشغال درآمد و تا اواسط می 1982 (اردیبهشت 1361) تحت اشغال باقی ماند. دویست نفر از جمله همه اعضای تعدادی از خانواده‌ها در نبردهای اولیه کشته شدند. در طی تخلیه جمعیت، چند هزار نفر از غیر نظامیان کشته شدند و بیش از هزاران نفر مجروح و تعداد زیادی اسیر گردیدند، (آمار دقیقی ارائه نگردید).

50- مقامات ایران اظهار داشتند که نیروهایشان شهر را در می 1982 (خرداد 1361) بدون اینکه نبرد سنگینی صورت گیرد بازپس گرفتند. از حدود 23000 واحد مسکونی و غیره 8000 ساختمان از جمله 120 مسجد و مکان‌های مذهبی، 100 مدرسه، 2 دانشکده، 4 بیمارستان مهم و چند کلینیک کاملا با خاک یکسان شده بود. از حدود 15000 واحد مسکونی دیگر 60 درصد آن تخریب شده که غیر قابل تعمیر بود. تعداد زیادی از مغازه‌ها غارت شده و سوخته بودند. 50 تا 60 کشتی خارجی ثبت شده، غرق یا به شدت آسیب دیده بودند، 1000 کشتی مشخص ثبت شده ایرانی نیز در انواع و اندازه‌های مختلف منهدم و غرق شده بودند.

51- در بخش اشغالی شهر، ساختمان‌ها به طور کامل و ردیفی تخریب و سپس هموار شده بود تا فضای بازی جهت آتش فراهم شود. بسیاری از آن مناطق مین گذاری شده بود. مشرف بر مناطق هموار شده، ردیفی از ساختمان‌های تخریب شده هنوز پابرجا بود و با انبوه نخاله‌های ساختمانی به خطوط دفاعی مستحکم و سنگر تبدیل شده بود. در شمال شهر مناطق باز بزرگی ایجاد و در آن تیرهای آهن به شکل عمودی کار گذاشته شده بود (تا از فرود چتربازان ایرانی جلوگیری شود.) و نیز با استفاده از اتومبیل‌های فرسوده حصاری جهت دفاع در مقابل حملات شبه نظامیان ایران ایجاد شده بود.

52- مقامات ایرانی اظهار می‌داشتند که عملیات تسطیح آوارها، جمع آوری میادین

مین و دیگر مهمات منفجر نشده، در حال انجام است و کار بازسازی که قبلا شروع شده بود تحت بررسی می‌باشد.

مشاهدات هیئت

53- شهر در مرز شط العرب و رودخانه کارون واقع شده است. هیئت به دو قسمت شهر در دو طرف رودخانه سفر کرد. بخش جنوبی که تحت اشغال نبوده است به شدت آسیب دیده بود و به طور مداوم از طریق هوا و با توپخانه هدف قرار می‌گرفت. به هر حال به استثنای حاشیه رودخانه که تقریبا کلیه ساختمانهای آن به نظر می‌رسد با بمباران فروریخته است، بسیاری از ساختمان‌ها هنوز پابرجاست.

54- در سواحل رودخانه بقایای کشتی‌ها در انواع و اندازه‌های مختلف انباشته شده است. پل بزرگی که انتهای جنوبی و شمالی شهر را به هم متصل می‌سازد ویران شده و از پل شناور موقتی استفاده می‌شود.

55- با گزارش از حوادث که توسط مقامات ارائه شد، مشخص گردید که بخش جنوبی شهر حفظ شده است. اگر چه هیئت نتوانست تحقیقات جزئی‌تری انجام دهد، اما ماهیت و میزان تخریب نشان دهنده آن است که در تخریب شهر به جز حملات هوایی و آتش توپخانه از مواد منفجره با قدرت انفجاری زیاد و تجهیزات مهندسی نیز استفاده شده است. کار تسطیح و بازگشایی جاده‌ها که زیر آوارها دفن شده بود در حال انجام بود. هیئت در موقعیتی نبود که مشخص سازد آیا فضاهای باز، مین گذاری شده بود یا خیر و اگر چنین است چه مساحتی از آنها مین گذاری شده است؟

56- تا آنجا که امکان مشاهده وجود داشت، تقریبا شهر به طور کامل ویران شده بود و هیئت بر این عقیده است قسمت‌هایی که ساختمان‌ها هنوز پابرجا بودند، تخریب‌ها به وسیله گلوله باران و بمباران‌های شدید در طی درگیری‌ها انجام شده است.

به هر حال بدیهی است در تسطیح مناطقی از شهر از ابزارهایی همچون مواد منفجره با قدرت انفجاری زیاد و تجهیزات مهندسی استفاده شده است.

ش - هویزه 23 می 1983 (2 خرداد 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات ایران

57- هویزه حدودا در 35 کیلومتری مرز واقع است. به هیئت اطلاع داده شد که قبل از سپتامبر 1980 (شهریور 1359)، شهر دارای جمعیت 12000 نفری بود که 23000

نفر نیز در 76 روستای اطراف آن ساکن بودند. اکثر جمعیت آن عرب زبان هستند. شهر دارای حدود 1900 خانه بود. هویزه شهری کشاورزی است، بدون اینکه نیروی نظامی در آن مشاهده شود. در اوایل جنگ شهر اشغال شد و تا می 1982 (1 اردیبهشت 1361) در اشغال قرار داشت. بر طبق اظهارات مقامات، 200 نفر در طی مخاصمات کشته شده و 5000 نفر اسیر شدند. هیچ آماری از مجروحان ارائه نشده است.

58- مقامات اظهار داشتند، هنگامی که شهر بازپس گرفته شد، با زمین هم سطح شده بود و تنها دو ساختمان آسیب دیده پابرجا بود، یک مسجد که از آن به عنوان پست دیده بانی و دیگری خانه‌ای که از آن به عنوان مقر فرماندهی استفاده می‌شد. بر طبق اظهارات مقامات در حالی که شهر خساراتی از قبیل ریشه کن شدن درختان را در طی جنگ متحمل شده بود، اما تخریب واقعی شهر در اثر استفاده از مواد منفجره با قدرت تخریبی بالا و استفاده از بولدوزر صورت گرفته است.

مشاهدات هیئت

59- هیئت شاهد بود که کل منطقه با خاک یکسان شده و به استثنای دو ساختمانی که ذکر گردید ساختمان دیگری مشاهده نمی‌شد و درختی نیز دیده نشد. پل قدیمی در روی رودخانه کرخه نور تخریب شده و پل جدیدی ساخته شده بود. تعدادی خانه جدید در خارج از محدوده شهر، ساخته شده بود.

60- به علت گذشت زمان از حوادث توصیف شده، هیئت قادر نبود مدارکی از قبیل قطعات یا قسمت‌های گلوله یا بمب را مورد بررسی قرار دهد.

به هر حال هیئت بر این عقیده است که وضعیت محل در زمان بازدید نشان دهنده آن است که شهر می‌بایست با وسایل دیگری غیر از گلوله و آتش مستقیم تخریب شده باشد و از مواد منفجره با قدرت تخریبی زیاد و تجهیزات مهندسی استفاده شده است.

ص - سوسنگرد 23 می 1983 (2 خرداد 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات ایران

61- سوسنگرد در حدود سی کیلومتری مرز واقع شده است. قبل از سپتامبر 1980(شهریور 1359) شهر دارای 30000 نفر جمعیت بود که 100000 نفر نیز در روستاهای اطراف آن زندگی می‌کردند. شهر و حومه آن عمدتا یک منطقه کشاورزی است و بر طبق اظهارات مقامات، پس از اینکه جنگ آغاز شد، نیروی زمینی ارتش عراق با حمایت تانک به آن حمله کرد. در طی دو ماه نخست آغاز جنگ شهر سه بار درگیر

نبردهای خیابانی سنگین گردید که نیروهای مهاجم، نهایتا در 14 نوامبر 1980 (23 آبان 1359) به عقب رانده شدند. خسارات مادی و جانی گزارش شده توسط مقامات این شهر شامل این موارد بود: 3500 خانه از 20 تا 100 درصد خسارت دیدند. اغلب مردم از شهر تخلیه نشده بودند. و به همین دلیل تعداد 400 نفر کشته، تعدادی نامشخص مجروح و 106 نفر اسیر شدند. شهر تا اوایل سال 1982(اواخر 1360) تحت محاصره قرار داشت و اخیرا از برد توپخانه عراق خارج شده است، بازسازی وسیع آن در حال پیشرفت است.

مشاهدات هیئت

62- هیئت برای مدت زمان کوتاهی در شهر بود و توانست تنها به قسمت محدودی از آن سفر کند. در حالی که تعداد زیادی ساختمان آسیب دیده مشاهده می‌شد اما به میزان وسیعی کار تعمیر و بازسازی صورت گرفته و در حال انجام بود. هیئت ادعاهای مقامات را درباره خسارات مادی در طول مخاصمات تأیید می‌کند اما می‌بایست خاطر نشان کرد که اقدامات نظامی گزارش شده بیش از یک سال قبل از بازدید هیئت اتفاق افتاده است.

ض- سرپل ذهاب 24 می 1983 (3 خرداد 1362)

اطلاعات ارائه شده از سوی مقامات ایران به هیئت

63- شهر در حدود 25 - 30 کیلومتری مرز قرار دارد. قبل از جنگ جمعیت شهر 35000 نفر بود و 65000 نفر نیز در روستاهای اطراف زندگی می‌کردند. مقامات اظهار داشتند که شهر از طریق هوا و توپخانه مورد حمله قرار گرفته است و در روز 23 سپتامبر 1980 (1 مهر 1359) اشغال شد و نیروهای اشغالگر از تانک جهت تخریب و از بین بردن شهر استفاده کردند. پس از یک هفته نبرد نیروهای مهاجم از شهر خارج شده و در ارتفاعات واقع در چند کیلومتری شهر موضع گرفتند و شروع به گلوله باران آن نمودند. در این مرحله تمامی جمعیت شهر تخلیه شد. بخشی از ارتفاعات در 4 ژوئن 1982 (14 خرداد 1361) بازپس گرفته شد اما برخی از آنها هنوز در اشغال عراق می‌باشد و گلوله باران ادامه دارد. هیچ گونه حمله هوایی از می 1982 (اردیبهشت 1361) صورت نگرفته و بخش اندکی از جمعیت بازگردانده شده است.

64- در مورد خسارات مادی، 700 خانه در شهر کاملا تخریب شده و 2000 خانه نیاز به تعمیرات اساسی دارد و 2000 خانه نیز به تعمیرات مختلف نیازمند است. گذشته از منازل مسکونی، 835 مغازه به تعمیرات اساسی نیازمند است. از روستاهای اطراف

شهر، 96 روستا کاملا از بین رفته، 30 روستا به طور وسیعی خسارت دیده و مابقی نیز خسارات جزیی دیده‌اند. همچنین باغات میوه و درختان خرما نیز از میان رفته است.

قبل از تخلیه کامل شهر، 95 نفر کشته و 26 نفر به اسارت گرفته شدند. مقامات ایرانی آماری در مورد تلفات جانی در روستاها ارائه نکردند. مقامات همچنین اظهار داشتند که شهر، یک روز قبل از بازدید هیئت گلوله باران شده است.

مشاهدات هیئت

65- هیئت به جای اینکه طبق برنامه از قصر شیرین بازدید نماید به سرپل ذهاب برده شد. این شهر در جاده دزفول به قصر شیرین واقع شده و هیچ واحد نظامی در شهر دیده نمی‌شد. نزدیک‌ترین پادگان نظامی در حدود 10 کیلومتری واقع شده و فاصله آن تا خطوط جبهه ارائه نگردید.

66- هیئت مشاهده کرد که بخش‌هایی از شهر خسارات سنگینی دیده و غیر قابل تعمیر می‌باشد و تقریبا کلیه ساختمان‌هایی که توسط هیئت مشاهده می‌شد به میزان متفاوتی خسارت دیده بودند. این خسارات ظاهرا از طریق بمباران هوایی و گلوله باران صورت گرفته است. در ضمن اغلب جمعیت غیر نظامی، شهر را ترک کرده بودند.

67- به هیئت ساختمانی خسارت دیده نشان داده شد و گفته شد که یک روز قبل گلوله باران شده است، اما مدرکی ارائه نگردید که نشان دهد خسارت اخیرا صورت گرفته است.

ط - قصر شیرین 24 می 1983 (3 خرداد 1362)

یادداشت مقدماتی

68- به محض رسیدن هیئت به سرپل ذهاب، توسط فرمانده محلی به هیئت اطلاع داده شد که به خاطر این شهر چند روز قبل از رسیدن هیئت توسط توپخانه عراق گلوله باران شده است، نمی‌توان به آنجا رفت و بنابراین امنیت هیئت را نمی‌توان تضمین کرد. اما به دلیل آن که در گزارش‌های قبلی قصرشیرین از جمله شهرهای کاملا تخریب شده اعلام شده بود، هیئت جهت تضمین بازدید، اصرار نمود تا آن گزارش را تصدیق نماید. به هر تقدیر هیئت از سوی مقامات نظامی و با بی‌میلی آنها به شهر برده شد.

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات ایران

69- قصرشیرین در حدود 2 الی 3 کیلومتری مرز واقع شده و قبل از آغاز جنگ، پست گمرکی مهمی بوده است، جمعیت شهر قبل از سپتامبر 1980 (شهریور 1359) 50000 نفر بود و از شهر به عنوان ستاد واحدهای حفاظت مرزی که در منطقه قرار

داشتند، استفاده می‌شد. همچنین شهر دارای یک واحد ژاندارمری بود. مقامات اظهار داشتند که در 12 سپتامبر 1980(21 شهریور 1359) پست مرزی به تصرف ارتش عراق درآمد، از 18 سپتامبر (27 شهریور) شهر محاصره شد و در 22 سپتامبر (31 شهریور) اشغال گردید و در 3 اکتبر (11 مهر) کلیه ساکنان شهر بیرون رانده شدند. شهر تا 12 ژوئن 1982 (22 خرداد 1361) که بازپس گرفته شد، تحت اشغال عراق بود و کاملا تخریب گردید. در این میان 5600 واحد مسکونی با خاک یکسان شد و از تعداد تلفات اطلاع دقیقی ارائه نگردید. جمعیت رانده شده از شهر به خاطر این که زیر گلوله باران قرار دارد، قادر نیستند به آن بازگردند و جالب توجه است که قبل از رسیدن هیئت نیز، شهر به مدت خیلی کوتاهی گلوله باران شد.

مشاهدات هیئت

70- قصرشیرین در منطقه نبرد واقع شده و به خطوط طرف‌های درگیر بسیار نزدیک می‌باشد، در حالی که به سوی شهر در حرکت بودیم، هیئت صدای آتش توپخانه را می‌شنید و دو ستون از دود که از نزدیکی شهر برخاسته بود مشاهده می‌گردید. این دود می‌توانست در نتیجه گلوله باران شهر باشد. تعدادی از خودروها و کامیون‌های نظامی منهدم شده نیز در طول مسیر مشاهده می‌شد.

71- مقامات نظامی گفتند که تحت شرایط عادی هیئت نمی‌تواند به گردش در شهر برده شود، به همین دلیل هیئت مستقیما به پست فرماندهی مستحکمی برده شد. متعاقب آن گفته می‌شد که یکی از گلوله‌ها در آن روز به شهر اصابت کرده است، بنابراین هیئت اصرار داشت از نقطه مورد اصابت تحقیق نماید، مقامات نیز هیئت را با پای پیاده به محل مورد نظر بردند، اما هیچ مدرکی در محل مشاهده نگردید که ادعای مقامات را تصدیق نماید. به نظر می‌رسید که هیچ گلوله‌ای در آن روز به شهر شلیک نشده است و گلوله‌های شلیک می‌بایست به خارج از محدوده شهر اصابت کرده باشد.

البته در بیمارستان صحرایی شهر تعدادی نظامی مجروح بستری بودند که به هیئت گفته شد، این افراد در گلوله باران آن روز مجروح شده‌اند.

72- اگر چه تحت شرایط معمول، هیئت نمی‌توانست تحقیقات جزیی‌تری از شهر تهیه نماید، اما موفق شد میزان تخریب را در طی مسیرش به سوی مقر فرماندهی مشاهده نماید و تحقیقاتش را با پای پیاده تنها در مورد گلوله باران آن روز تکمیل نماید. در مجموع هیئت پس از مشاهدات خود اعتقاد دارد که انهدام شهر به وسیله گلوله باران و آتش مستقیم صورت گرفته است. به هر حال میزان تخریب نشان می‌دهد که در

تخریب شهر ممکن است از ابزارهای دیگری از قبیل مواد منفجره با قدرت تخریبی زیاد و نیز تجهیزات مهندسی استفاده شده باشد.

ظ- بانه 26 می 1983 (5 خرداد 1362)

اطلاعات ارائه به هیئت توسط مقامات ایران

73- بانه دارای 13000 نفر جمعیت بوده و در حدود 20 کیلومتری مرز واقع است. به هیئت اطلاع داده شد که شهر قبل از بازدید در روز 25 می (4 خرداد) در حدود ساعت 10:15 با دو یا چند هواپیما که از سمت غرب آمده بودند، مورد حمله قرار گرفته است.

همچنین گفته شد در این بمباران 22 بمب در بخش شمال شرقی شهر پرتاب شد که تعدادی از آنها در خارج از محدوده شهر فرود آمده، 5 بمب عمل نکرده، و باقیمانده بمب‌ها در مسافت 300 متری آن افتاده است. هواپیماها همچنین شهر را با مسلسل هدف قرار داده‌اند. در این حمله هشتاد نفر کشته شده بودند که از میان آنها سه نفر زن و پنج نفر کودک بودند. هفتاد و سه نفر نیز مجروح شده که در حدود 70 درصد آنها کودک، 20 درصد زن و 10 درصد مرد بودند.

74- مقامات اظهار داشتند که از زمان بروز جنگ هیچ گونه عملیات نظامی در آن بخش از کشور، از سوی دو طرف به استثنای حمله هوایی روز گذشته صورت نگرفته است. هیچ گونه تأسیسات مهم نظامی در منطقه وجود نداشت. تنها یک آمادگاه تدارکاتی کوچک متشکل از 150 مرد وجود دارد که صرفا در جهت حمایت از عملیات تأمین داخلی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این آمادگاه در حدود 1 الی 5 / 1 کیلومتری منطقه درگیری در سمت شمال شرقی شهر واقع شده است. شهر در کنار جاده باریکی قرار دارد و هیچ صنعت نظامی با اهمیتی ندارد.

مشاهدات هیئت

75- بانه شهر کوچکی واقع در مناطق کوهستانی است که نیمی از آن با تپه‌هایی از غرب به شمال شرقی احاطه شده است. هیچ گونه خطوط مخابراتی مهمی در نزدیکی آن وجود ندارد و دارای صنعت با اهمیتی نیست و عمدتا شهری کشاورزی می‌باشد. تنها تأسیسات نظامی که مشاهده گردید آمادگاه تدارکاتی کوچکی است که قبلا ذکر شد. در این آمادگاه چند کامیون بزرگ مشاهده شد.

76- در یک منطقه مسکونی تعداد زیادی از علائم نشان می‌داد که شهر بمباران شده، اما خسارات مادی سنگینی وجود نداشت و تنها تعداد زیادی از پنجره‌ها شکسته

شده بود. هیئت در یک محل لکه‌های خشک شده‌ای از خون را مشاهده کرد و نیز لکه‌های تقریبا تازه‌ای از خون بر روی یک دیوار دید. در این منطقه زمین پر از حفره‌های خیلی کوچک بود که چند سانتی‌متر عمق داشتند و حدود 20 الی 30 سانتی‌متر قطر آنها بود. فاصله میان این حفره‌ها در یک منطقه که مورد تحقیق قرار گرفت از 5 / 1 تا 4 متر بود.

77- اگر چه از هیئت انتظار نمی‌رفت که تعداد تلفات را برآورد کند اما هیئت احساس کرد که در این شرایط ناشایست خواهد بود که یادداشتی گواه بر حادثه‌ای که تنها یک روز، قبل از بازدید هیئت رخ داده، ارائه نگردد.

78- هیئت به قبرستانی برده شد تا اجساد مردگانی را مشاهده کند که چندی قبل دفن شده بودند. علاوه بر این، اجسادی از دو زن و 5 کودک در تابوت‌های باز وجود داشت و به هیئت اطلاع داده شد که زن دیگری بر اثر جراحات وارده در بیمارستان شهر مجاور فوت کرده است.

79- سپس هیئت به بیمارستانی برده شد که در آن جا 56 مجروح بمباران اخیر تحت مداوا قرار داشتند. سایر مجروحین به بیمارستان‌های شهرهای مجاور اعزام شده بودند، دو پزشک به هیئت نشان دادند که چگونه زخم‌های شدید یک پسر جوان، هشت زن و چهارده کودک در سنین 2 الی 12 ساله را طی روزهای قبل مداوا کرده‌اند. همچنین هیئت زنی با زخم‌های شدید را مشاهده کرد که فرزندش با عمل سزارین به دنیا آورده شده بود. سایر مجروحین به بیمارستان‌های شهرهای مجاور اعزام شده بودند و به همین دلیل با توجه به محدودیت زمان، هیئت موفق نشد سایر مجروحین را ملاقات نماید.

80- در منطقه مورد اصابت بمب، هیئت بدنه یک بمب و تعداد زیادی از قطعات بمب خوشه‌ای را مشاهده کرد. به هیئت همچنین بدنه 13 بمب و تعدادی فیوز بمب‌ها و تعدادی بمب‌های خوشه‌ای منفجر نشده یا بخشی از آن منفجر شده را نشان دادند که به طور قطع به نظر می‌رسید اخیرا استفاده شده است. بدنه بمب‌ها از دو قسمت اصلی و انتهایی تشکیل شده بود. ابعاد کل بدنه 202 سانتی‌متر طول و 5 / 33 سانتی‌متر قطر داشت، بر بدنه بمب‌ها علامت (pbk- 230 / 270 / Ao - Icy / A- LX - 2) حک شده بود، بمب‌های خوشه‌ای 155 میلی‌متر طول و 48 میلی‌متر قطر داشتند و بر روی آنها فیوز و پرک نصب شده بود که هر کدام در حدود 1 / 1 کیلوگرم وزن داشته و تقریبا حاوی 100 گرم مواد منفجره با قدرت تخریبی زیاد بودند، ضخامت دیواره‌های بدنه استیلی آن 12 میلی‌متر بود. بمب‌ها قطعا از نوع بمب‌های خوشه‌ای 250 کیلوگرمی بودند که هر کدام از

آنها تقریبا حاوی 150 بمب خوشه‌ای کوچک‌تر می‌باشد.

81- با توجه به مشاهدات و بررسی مدارک ارائه شده هیئت بر این اعتقاد است که شهر هدف بمباران هوایی با بمب‌های خوشه‌ای قرار گرفته است. این قبیل بمب عمدتا علیه نفرات استفاده می‌شود به همین علت میزان تلفات بالا، اما میزان خسارت مادی نسبتا پایین بود. بنابراین هیئت بر این عقیده است که تحقیقا جزئیات حوادث، به صورتی که گزارش شده است، صحت دارد.

82- به علت محدودیت وقت هیئت نتوانست در مورد این ادعا که شهر با مسلسل هدف قرار گرفته است، تحقیق نماید.

سفر به مناطقی جنگی عراق

83- خط سیر ترسیمی دولت عراق بازدید از مناطق غیر نظامی بود که اخیرا و نیز در گذشته خسارت جنگی دیده بود، تاریخ بازدیدهای هیئت از محل‌های مختلف در پرانتز نشان داده شده است و زمان نشان داده شده به وقت محلی است. آمار تلفات مربوط به غیر نظامیان می‌باشد.

الف - زرباطیه 28 می 1983 (7 خرداد 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات عراق

84- زرباطیه در حدود 8 الی 10 کیلومتری مرز و خط جبهه فعلی قرار دارد و جمعیت شهر قبل از سپتامبر 1980 (شهریور1359) 11000 نفر بود. مقامات گفتند از 4 سپتامبر 1980 (13 شهریور 1359) شهر زیر گلوله باران قرار داشت که در نتیجه آن 5000 نفر از مردم شهر را تخلیه کرده و به بدره شهری که در 10 کیلومتری این محل واقع است، نقل مکان کرده‌اند. در زمانی که نیروهای عراقی در اقدامی تلافی جویانه از مرز عبور کردند و در حدود 25 کیلومتر به داخل ایران پیشروی کردند، شهر از برد توپخانه‌های ایران خارج شد، به هر حال در جولای 1982 (تیر و مرداد 1361) وقتی که سربازان عراقی از مرز عقب‌نشینی کردند، شهر مجددا در برد توپخانه ایران قرار گرفت و 6000 نفر از ساکنین باقی مانده نیز شهر را تخلیه کردند. از شروع مخاصمات در شهرهای زرباطیه و بدره مجموعا 68 نفر کشته، 180 نفر مجروح و 40 نفر معلول شده‌اند که 60 نفر آنها کودک بوده‌اند. مقامات اظهار داشتند که 25 درصد شهر زرباطیه خسارت دیده و غیر قابل تعمیر است.

58- در شهر به استثنای واحدهای پدافند هوایی که در حومه شهر مستقر بودند، در هیچ زمانی نیروی نظامی مستقر نبوده است. نزدیک‌ترین تأسیسات نظامی، واحد

تدارکاتی بود که در 30 کیلومتری شهر واقع شده است. هیچ گونه تأسیسات اقتصادی و با اهمیت نظامی در شهر وجود ندارد و به آن نیز حملات هوایی نشده است. به هیئت گفته شده شهر روز قبل از بازدید هیئت، هدف قرار گرفته است.

مشاهدات هیئت

86- شهر زرباطیه در مسیر جاده‌ای به موازات مرز و در دشتی هموار واقع شده است. این شهر کاملا در منطقه بیابانی است و به استثنای واحدهای پدافند هوایی که در اطراف شهر مستقر بودند هیئت هیچ واحد نظامی دیگری را در محدوده شهر مشاهده نکرد. با این حال چند سکوی نظامی در نزدیکی شهر وجود داشت.

87- هیئت دو خانه را مشاهده کرد که نشان می‌داد بر اثر اصابت ترکش نسبتا خسارت دیده‌اند. خانه سوم که در حومه شهر مورد بازدید هیئت قرار گرفت، مورد اصابت مستقیم گلوله قرار گرفته بود. به هیئت همچنین یک مسجد نشان داده شد که بر اثر اصابت ترکش به دیوارهای آن، چند سوراخ بوجود آمده بود تحقیقات در مورد ادعاهای مقامات مبنی بر هدف گیری روز قبل نشان می‌داد که هیچ نقطه‌ای مورد اصابت قرار نگرفته است. بنابراین به هیئت گفته شد که تنها داخل نخلستان مورد هدف قرار گرفته است.

88- به هیئت هیچ بخشی از شهر نشان داده نشد که خسارت سنگینی دیده باشد یا ساختمانی از بین رفته و غیر قابل تعمیر باشد. هیئت پس از مشاهدات برآورد کرد که کل خسارت وارده به شهر در حدود 5 درصد می‌باشد. هیئت بر این نظر است که شهر به خاطر خطر بالقوه گلوله باران (شهر به خوبی در تیررس توپخانه‌های ایران قرار دارد) تخلیه شده است.

ب - مندلی 28 می 1983 (7 خرداد 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات عراق

89- مندلی در 7 کیلومتری مرز قرار دارد و قبل از 4 سپتامبر 1980 (13 شهریور 1359) که زیر گلوله باران قرار گرفت جمعیت آن 14000 نفر بوده است. مقامات اظهار داشتند که نیروهای عراقی در اقدامی تلافی جویانه به عمق 10 کیلومتری مرز پیشروی کردند. جمعیت فعلی در حدود 5000 نفر است. مقامات گفتند تا ژوئن 1982 (خرداد و تیر1361) 116 نفر کشته و 800 نفر مجروح شده‌اند که 70 نفر آنها معلول هستند.

90- مقامات عراقی به هیئت اطلاع دادند که شهر یک بار در سال 1980 و بار دوم، دو ماه قبل از بازدید هیئت، مورد حمله هوایی واقع شده است. مقامات عراقی مدعی

بودند که در این حملات بخشی از یک مدرسه به وسیله دو راکت تخریب شده است که در آن 10 کودک کشته و 60 نفر مجروح شدند و چهار راکت نیز به حومه شهر اصابت کرده است. بر اساس این ادعا ده درصد شهر از بین رفته و غیر قابل تعمیر است و جهت شروع عملیات‌های نظامی مورد استفاده قرار گرفته است. نزدیک‌ترین واحد نظامی به استثنای واحدهای پدافند هوایی و میلیشیا، در حدود 7 کیلومتری شهر مستقر هستند. هیچ کارخانه با اهمیت نظامی در این شهر وجود ندارد و دو روز قبل و نیز یک روز قبل از بازدید هیئت با 4 یا 5 گلوله توپ مورد هدف قرار گرفته است.

مشاهدات هیئت

91- هیئت در شهر گردش نموده و آن را شهری نسبتا بیابانی مشاهده کر. هیئت از مدرسه‌ای که با دو راکت مستقیما مورد هدف واقع شده بود بازدید نمود و ملاحظه کرد که قسمت‌هایی از ساختمان به طور مشخص با راکت‌های 13m-21 مورد هدف قرار گرفته است. البته خسارات وارده قابل تعمیر بود. هیئت در مورد خسارات وارده به دیگر نقاط شهر که در گذشته رخ داده بود تنها یک ساختمان آسیب دیده غیر قابل تعمیر و یک خانه در حومه شهر را که با بمب هوایی از بین رفته بود، مشاهده کرد. هیچ منطقه‌ای در شهر به هیئت نشان داده نشد که خسارات سنگینی دیده باشد. بنابراین هیئت اتفاق نظر داشت که میزان خسارات وارده به شهر کمتر از ده درصد می‌باشد. همچنین هیئت این نظر داشت که شهر به خاطر نزدیکی به مرز تخلیه شده و حقیقت آن است که در برد توپخانه ایران قرار دارد. در تحقیق درباره هدف گیری روز قبل، هیئت به محوطه‌ای باز برده شد. در این بازدید، هیئت دهانه سوراخ کم عمیقی را مشاهده کرد که بنا به ادعای مقامات عراق این نقطه مورد اصابت گلوله قرار گرفته بود. تعدادی از قطعات و ترکش‌های گلوله در محل مورد اصابت یافت شد، اما هیچ خانه‌ای خسارت ندیده بود.

ج - خانقین 28 می 1983 (7 خرداد 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات عراق

92- خانقین در 8 کیلومتری مرز واقع است. همچنین قبل از شروع جنگ 52000 نفر بود. شهر و پالایشگاه نفتی مجاور آن قبل از 4 سپتامبر 1980 (13 شهریور 1359) از طریق هوا گلوله باران و بمباران شد.

بسیاری از مناطق مسکونی تخلیه شده است. مقامات اظهار داشتند که در 22 سپتامبر 1980 (31 شهریور 1359) نیروهای عراقی در اقدامی تلافی جویانه از مرز عبور

کردند و متعاقب آن در حدود 45 الی 50 کیلومتری داخل خاک ایران مستقر شدند، این شهر در فواصل سپتامبر 1980(مهر و شهریور 1359) و ژوئن 1982(خرداد و تیر 1361) از برد توپخانه ایران خارج شده بود و سه بار از طریق هوا مورد حمله قرار گرفته است، در 18 ژوئن 1982 (28 خرداد 1361) نیروهای عراقی شروع به عقب‌نشینی از مواضع خود در داخل خاک ایران کردند و تا 28 ژوئن 1982 (7 تیر 1361) به مرز بازگشتند. پس از این تاریخ، شهر زیر حملات موشکی و توپخانه قرار گرفت و از جمله نقاط مورد اصابت، بیمارستان‌ها و مدارس بودند، در حدود 4 درصد شهر خسارت دیده و غیر قابل تعمیر است. فاصله شهر تا خطوط درگیری ارائه نشد.

93- در حمله به مناطق مسکونی در 4 سپتامبر 1980 (13 شهریور 59) هشت زن و کودک کشته و 19 نفر مجروح شدند و تعدادی خانه نیز تخریب گردید. در 18 دسامبر 1982 (27 آذر 1359) یک مدرسه مورد اصابت قرار گرفت و 20 کودک و یک معلم کشته و 50 کودک مجروح شدند. در حدود دو ماه قبل از بازدید هیئت، یک سوپر مارکت مورد اصابت چند راکت قرار گرفت که بر اثر آن 7 نفر کشته و 19 نفر از جمله تعدادی زن و کودک مجروح شدند. در مجموع 66 نفر از ساکنین شهر کشته و 455 نفر مجروح شده‌اند که 33 نفر آنها معلول هستند. آخرین حمله توپخانه، در 16 می 1983 (26 اردیبهشت 1362) رخ داد که در نتیجه یک نفر کشته و 8 نفر مجروح شدند.

94- مقامات اظهار داشتند که هیچ نوع عملیات مهم نظامی از این شهر در هیچ زمانی صورت نگرفته و هیچ واحد نظامی به استثنای دسته‌های پدافند هوایی متشکل از مردان شبه نظامی، در شهر مستقر نیست. دو مسیر تدارکاتی در فاصله 6 الی 10 کیلومتری از شهر وجود دارد و پالایشگاه نفت در فاصله 2 کیلومتری شهر واقع شده است.

مشاهدات هیئت

95- هیئت از مدرسه، سوپر مارکت و مناطق مسکونی مورد اشاره بازدید کرد. در تحقیقات، هیئت مشاهده کرد که زمین مدرسه با دو گلوله هدف قرار گرفته است و تعدادی از ترکش‌ها پنجره‌ها را شکسته و به داخل دو کلاس پرتاب شده‌اند. یکی از ترکش‌ها به در ورودی سوپر مارکت اصابت کرده و ترکش‌های دیگری به سر در آن برخورد کرده است. در منطقه مسکونی حومه شهر که گفته می‌شود در سپتامبر 1980(شهریور 1359) مورد حمله قرار گرفته، چهار خانه به شدت آسیب دیده و دو خانه خسارات جزیی دیده است. پالایشگاه مجاور و منطقه مسکونی آن به شدت آسیب دیده است. لازم به ذکر است در این منطقه تعدادی سکوی پرتاب موشک نیز دیده می‌شد.

96- به نظر هیئت پالایشگاه نفت هدف اصلی حمله بوده، اما تعدادی از اهداف غیر نظامی در آن فاصله نیز مورد اصابت قرار گرفته است. برآورد خسارت به شهر ظاهرا صحت دارد.

97- طی بازدید هیئت از خانقین صدای شلیک گلوله‌های توپ و خمپاره از چهار طرف شنیده می‌شد که به احتمال زیاد از سمت مرز بود. به هیئت گفته شد که این صداها از توپ‌های ایران است، اما این ادعا نمی‌توانست صحت داشته باشد.

د - کرکوک 29 می 1983 (خرداد 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات عراق

98- قبل از سپتامبر 1982، جمعیت شهر 200000 نفر بود که در همان سطح باقی مانده است. شهر در 140 کیلومتری مرز واقع شده است و در برد توپخانه ایران نیست. نزدیک‌ترین عملیات زمینی در نزدیکی مرز و در حدود 70 کیلومتری شمال خانقین رخ داده است. بر اساس اظهارات مقامات، شهر از طریق هوا از 22 سپتامبر 1980 (31 شهریور 1359) تا 26 فوریه 1982 (7 اسفند 1360) شدیدا خسارت دیده است. این حملات که به ویژه در روزهای نخست جنگ شدید بود بر روی اهداف و مناطق مسکونی تمرکز داشت. مقامات عراقی اظهار داشتند که در این حملات یک بیمارستان، یک مدرسه، بازار و قبرستان شهر مورد هدف قرار گرفته، اما به دلیل قدرت سیستم پدافند هوایی، میزان تلفات محدود بوده است. مقامات همچنین اظهار داشتند مجموعا در حدود 50 حمله هوایی به این منطقه صورت گرفته که تعدادی زیادی نیز ناموفق بوده است. مقامات گفتند در این حملات از بمب‌های ناپالم، خوشه‌ای، راکت، مسلسل و در برخی موارد از تله‌های فریبنده استفاده شده است.

99- به هئیت گفته شد خسارات سنگینی به مناطق مسکونی وارد شده و 120 واحد مسکونی و 15 ساختمان عمومی از بین رفته که تقریبا کلیه آنها مجددا بازسازی شده است. گفته شد که سیاست دولت در این منطقه بازسازی سریع واحدهای خسارت دیده بود که در جریان بازسازی نیز حملات دنبال می‌شد. این حملات از سپتامبر 1980(شهریور 59) تاکنون مجموعا 30 کشته و 245 مجروح به جای گذاشته است.

100- در فاصله‌ی 10 و 25 کیلومتری شهر یک پایگاه هوایی و یک مرکز آموزش برای پرسنل لجستیک واقع شده است. کرکوک یک منطقه تولید نفت می‌باشد و نزدیک‌ترین تأسیسات نفتی در 10 کیلومتری شهر قرار دارد. تعداد بی‌شماری کارخانه و کارگاه کوچک، بدون اهمیت نظامی در شهر وجود دارد که بنا به اظهارات مقامات بسیاری از آنها با حملات از بین رفته و مجددا ساخته شده است.

مشاهدات هیئت

101- هیئت جهت بازدید به پنج نقطه برده شد. در نخستین محل یک خانه نشان داده شد که از بین رفته بود. در کنار این خانه و در فاصله 200 متری آن یک منطقه انبار نفت با هفت مخزن بزرگ قرار داشت که 4 مخزن آن از بین رفته بود. در کنار دومین محل مورد بازدید که منطقه مسکونی بود، یک ایستگاه راه‌آهن و یک ترمینال اتوبوس واقع شده بود. در این منطقه یک خانه تخریب شده و دو ساختمان دیگر خسارت دیده بود و مجددا بازسازی شده بود. محل سوم، منطقه مسکونی دیگری بود که اداره بهداشت محلی آن از بین رفته و تعدادی خانه خسارت دیده بودند. در منطقه مسکونی چهارم دو خانه از بین رفته و مجددا ساخته شده بود. محل پنجم، منطقه تجاری واقع در بخش قدیمی شهر بود که تخریب شده و منطقه‌ای به وسعت 75 در 75 متر هموار شده بود، اما هنوز بازسازی نشده بود. به هیئت اطلاع داده شد که در این محل از راکت استفاده بیشتری شده است و در نتیجه، 12 نفر کشته و 53 نفر مجروح شده‌اند. در این محل سر در یک مسجد نیز خسارت جزیی دیده است. فواصل میان 5 محل در حدود یک کیلومتر بود. این حوادث به خوبی توسط مقامات عراقی مستند شده و ادعاهای آنان را تقویت می‌کرد. مقامات تصویر مهمات استفاده شده از جمله بمب‌های خوشه‌ای و نیز ساختمان‌های خسارت دیده‌ای را که مجددا بازسازی شده بود، به هیئت نشان دادند. هیئت قطعات مهمات مورد استفاده را مشاهده نکرد زیرا مقامات عراقی مدعی بودند که این قطعات را به بغداد ارسال کرده‌اند. کلیه خسارت‌های یاد شده در فواصل زمانی 25 سپتامبر تا 8 اکتبر 1980 (3 تا 16 مهر 1359) بوده است.

102- در این شهر بیشتر خسارت‌هایی که در مراحل اولیه جنگ رخ داده بود تعمیر شده و هیئت قادر نبود در مورد نوع مهماتی که در محل‌های مختلف استفاده شده بود تحقیق نموده و یا آن را تصدیق نماید. به هر حال هیئت بر این نظر است که مدارک ارائه شده (تصاویر) و نیز خسارات مشهود، تقویت کننده ادعاها، درباره زیان‌های مالی است.

ز - زبیر 30 می 1983 (9 خرداد 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات عراق

103- جمعیت قبل از جنگ 112000 نفر بود و بدون تغییر باقی مانده بود. شهر در 40 کیلومتری مرز واقع شده است. طبق اظهار مقامات، در شروع جنگ، حملات هوایی بسیاری را خلبانان ایرانی انجام دادند و تنها یک بار موفق شدند بیمارستان شهر را در

22 سپتامبر 1983 (شهریور 1359) هدف قرار دهند که سه نفر کشته و 14 نفر مجروح شدند. آخرین حمله هوایی به شهر در می 1981(خرداد 1360) رخ داد و از 24 اکتبر 1982 (2 آبان 1361) تا زمان بازدید هیئت شهر زیر برد توپخانه دوربرد ایران قرار گرفت. از این پس شهر 12 بار گلوله باران شد که در مجموع 47 گلوله به سمت شهر شلیک شد و در نتیجه آن 20 نفر کشته و 63 نفر مجروح شدند. حملاتی نیز به نزدیکی یک پل بر روی یک کانال در 15 کیلومتری شهر صورت گرفته است. شهر تنها داری صنایع محلی بوده و نیروی برق خود را از بصره دریافت می‌کند و هیچ نیروگاه محلی در آنجا وجود ندارد. فاصله آن از خطوط جبهه ارائه نگردید.

مشاهدات هیئت

104- هیئت به پنج محل جهت بازدید برده شد، در دو حادثه‌ای که در 24 اکتبر 1982 (2 آبان 1361) رخ داده، یک گلوله به خیابانی در منطقه مسکونی برخورد کرده بود و نیز محل اصابت ترکش‌هایی بر روی دیوار مشخص بود و یک تیرک فلزی به وسیله ترکش سوراخ شده بود. به هیئت اطلاعات داده شد که 9 نفر در آنجا کشته و 43 نفر مجروح شده‌اند. دومین گلوله، به خیابان دیگری اصابت کرده بود که هیچ تلفاتی نداشت. در سومین محل یک خانه با یک گلوله در 18 آوریل 1983 (29 فروردین 1362) آسیب دیده بود. به هیئت گفته شد که در این محل دو نفر کشته و چهار کودک نیز مجروح شده‌اند. هیئت با چهار کودک مجروح ملاقات کرد. ترکش‌های ارائه شده به هیئت مورد بررسی قرار گرفت و دقیقا مشخص بود که متعلق به گلوله توپ کالیبر بزرگ است. در چهارمین محل در حومه شهر، یک ایستگاه پمپ بنزین مورد اصابت قرار گرفته بود و یک مخزن در 28 مارس 1983 (8 فروردین 1362) آسیب دیده بود. در این محل، آماری از تلفات ارائه نشد. در پنجمین محل بخشی از یک خانه واقع در منطقه مسکونی در 18 آوریل 1983 (29 فروردین 1362) هدف قرار گرفته و تخریب شده بود که هیچ تلفاتی نداشت. قطعاتی از جمله ترکش و یک فیوز به هیئت نشان داده شد که مسلما متعلق به گلوله توپ با کالیبر بزرگ بود.

105- هیئت در پی تحقیقات خود بر این عقیده است که شهر گلوله باران شده اما هیچ خسارت محسوسی را باعث نشده است. از مشاهده قطعات و ترکش‌های گلوله و نیز با توجه به فاصله شهر از مرز، هیئت بر این عقیده است که تنها توپخانه‌ای که می‌توانست شهر را هدف قرار دهد، توپ 175 میلیمتری بوده است.

س - فاو 30 می 1983 (9 خرداد 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات عراق

106- شهر قبل از اینکه جنگ شروع شود دارای 42000 نفر جمعیت بود و جمعیت فعلی آن در حدود 3000 نفر است که اغلب ساکنین آن، شهر را در اواسط 1981(1360) ترک کرده‌اند، این شهر در حاشیه مرز و در حدود 500 متری دهانه شط العرب که 800 متر عرض دارد، واقع شده است و از سپتامبر 1980(شهریور 59) تقریبا زیر گلوله باران روزانه قرار دارد. شهر فاو قبل از جنگ تنها منطقه‌ای در عراق بود که جهت بارگیری نفت در خلیج (فارس) از آن استفاده می‌شد. هیچ پالایشگاه نفتی در این شهر وجود ندارد.

107- طبق اظهارات مقامات عراق، در فواصل سپتامبر 1980(شهریور 59) و دسامبر 1981(دی 1360) حمله هوایی به فاو صورت گرفته است که آخرین آن در دسامبر 1981(دی 1360) رخ داده است. از زمان شروع جنگ شهر زیر گلوله باران روزانه قرار دارد و به طور متوسط، روزانه 20 تا 30 گلوله به سوی آن شلیک می‌شود.

شهر همچنین زیر آتش مستقیم تانک‌ها و مسلسل‌ها از آن سوی رودخانه می‌باشد. آمار تلفات تا آن تاریخ 96 کشته و 236 مجروح بوده است که بسیاری از آنها معلول شده‌اند. 80 درصد تلفات بر اثر گلوله باران، 10 درصد بر اثر حملات هوایی و 10 درصد با دیگر وسایل بوده است. سه هزار خانه مورد اصابت قرار گرفته که 50 درصد آنها به طور کامل از بین رفته است. 30 الی 40 درصد دیگر غیر قابل تعمیر است. شهر همواره در معرض تهدید دائمی است و به همین دلیل تاکنون هیچ گونه عملیات بازسازی و تعمیر در آن صورت نگرفته است. مقامات عراق اظهار داشتند هیچ واحد نظامی در نزدیکی شهر مستقر نیست، اما توپخانه عراق جهت پاسخگویی به آتش ایران در حدود 10 کیلومتری شهر آرایش گرفته است. از شهر فاو در هیچ زمانی جهت شروع عملیات نظامی استفاده نشده و در طی مخاصمات نیز نیرویی به آن طرف رودخانه عبور نکرده است. به ادعای مقامات عراق به استثنای نیروهای مرزی که در امتداد شط العرب مستقر هستند، نیروی نظامی دیگری در شهر وجود ندارد.

مشاهدات هیئت

108- هیئت جهت بازدید به شش محل برده شد. ابتدا خانه‌ای مورد بازدید قرار گرفت که گفته شد دو روز قبل با گلوله هدف قرار گرفته است. یکی از دیوارهای خانه ویران شده بود اما اثری از ترکش گلوله مشاهده نشد. در محل دوم از نیروگاهی در کنار

شهر و چند مغازه در حومه شهر که در 20 می 1983 (30 اردیبهشت 1362) مورد اصابت قرار گرفته بودند بازدید به عمل آمد و گفته شد سه نفر از مردم در آنجا مرده‌اند ولی نیروگاه هنوز کار می‌کرد. در سومین محل، 8 خانه در 400 متری ترانسفورماتور برق با حمله هوایی در اوایل سال 1981(اواخر 1359) از بین رفته بود. چهارمین محل در نزدیکی تعدادی مخزن نفتی بزرگ قرار داشت. در این محل 8 الی 10 خانه از بین رفته بود. در پنجمین محل که یک منطقه مسکونی بود، دو خانه کاملا تخریب شده و چند خانه به میزان متفاوت بر اثر آتش توپخانه خسارت دیده بودند. ششمین محل در پنج کیلومتری خارج از شهر و در کنار مخزن ذخیره آب قرار داشت. این محل در شروع جنگ از بین رفته بود.

109- هیئت طی بازدید از شهر فاو در حدود 40 مخزن بزرگ نفت را دید که در قسمت‌های مختلف شهر قرار داشتند و اغلب آنها از بین رفته و یا خسارت دیده بودند.

110- هیئت بر این عقیده است که تأسیسات نفتی و نیروگاه برق هدف حملات بوده‌اند و بدیهی است که در جریان گلوله باران، تعداد زیادی از ساختمان‌های مسکونی هدف قرار گرفته و به شدت آسیب دیده است.

ش - ابوالخصیب 30 می 1983 (9 خرداد 1362)

اطلاعات ارائه شده به هیئت توسط مقامات عراق

111- شهر در یک کیلومتری شط العرب واقع شده و تا 15 کیلومتری حومه بصره امتداد دارد و در حدود 8 کیلومتری مرز می‌باشد. جمعیت شهر قبل از شروع جنگ 79000 نفر بود که به همین صورت باقی مانده بود. مقامات اظهار داشتند که در شروع جنگ شهر یکبار زیر رگبار مسلسل هواپیماهای ایران قرار گرفت و یک نفر کشته شد و از آن زمان به بعد، شهر در معرض گلوله باران دائمی بوده است. آخرین بار در 28 می 1983 (7 خرداد 1362) شهر هدف آتش توپخانه ایران قرار گرفت و در مجموع 15 گلوله باران به آن شلیک شد. در این حمله یک نفر کشته شد. طبق گزارش مقامات عراقی در مجموع 3078 گلوله به سوی شهر شلیک شده است که از این تعداد 2400 گلوله به کارخانه کودسازی که در حدود 5 کیلومتری شهر واقع شده اصابت و در حدود 650 گلوله نیز به خود شهر برخورد کرده است. تعداد گلوله‌هایی که در اطراف شهر به زمین اصابت کرده 2200 گلوله می‌باشد. بر اساس آماری که مقامات ارائه دادند طی این حملات در مجموع 6 نفر

از مردم کشته و 132 نفر مجروح شده‌اند و 34 خانه به میزان خسارت دیده است.

112- بنا به اظهار مقامات، شهر یک منطقه کشاورزی است و هیچ کارخانه صنعتی به استثنای کارخانه کودسازی در نزدیکی آن وجود ندارد. منازل مسکونی کارمندان کارخانه در حدود 50 الی 200 متری ساختمان کارخانه قرار دارد. نزدیک‌ترین تأسیسات نظامی به شهر در سالمیه و در فاصله 15 کیلومتری از شهر واقع شده است.

مشاهدات هیئت

113- هیئت به مدرسه‌ای در شهر برده شد که پشت بام آن هدف مستقیم گلوله قرار گرفته و خسارت دیده بود. این مدرسه در حدود 5 کیلومتری جنوب غربی کارخانه واقع شده است همچنین هیئت جهت بازدید به محوطه کارخانه‌ای برده شد که در شروع جنگ به شدت خسارت دیده و از آن تاریخ تعطیل شده است. هیئت از منطقه مسکونی کارخانه بازدید کرد که قبلا تخلیه شده بود و حداقل چهار واحد آن به شدت آسیب دیده بود.

114- هیئت اجزا و ترکش‌های مهمات مورد اصابت به منازل مسکونی را که در داخل کارخانه به نمایش گذاشته شده بود بررسی کرد و به طور قطع مشخص شد که از کالیبرهای مختلف از جمله 203 میلی‌متری و راکت‌های BM - 21 بوده است. در مورد نحوه گلوله باران، هیئت بر این نظر است که کارخانه هدف عمده‌ی این حملات بوده و شهر به طور پراکنده مورد هدف قرار گرفته است.

سند شماره 107

نامه مورخ 29 ژوئن 1983 سفیر نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

احتراما بنا به اطلاع دولت متبوعم یادداشت وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران را درباره گزارش جناب عالی که طی سند 15834 / S مورخ 20 ژوئن 1983 منتشر شده به پیوست ارسال می‌دارم.

سعید رجائی خراسانی - سفیر و نماینده دائمی ایران در سازمان ملل

پیوست

بسم الله الرحمن الرحیم

یادداشت وزارت امور خارجه جمهور اسلامی ایران

هیئت اعزامی دبیرکل سازمان ملل جهت تحقیق درباره مناطق غیر نظامی ایران که مورد حمله نظامی قرار گرفته است توانست در طی اقامت کوتاهش از برخی از مناطق شهرهای دزفول، اندیمشک، پلدختر، دهلران، موسیان، آبادان، خرمشهر، هویزه، سوسنگرد سرپل ذهاب، قصرشیرین، و بانه بازدید نماید. در حالی که هیئت اعزامی در ایران بود مناطق مسکونی بانه مورد حمله قرار گرفت و دبیرکل پذیرفت که مأموریت هیئت را یک روز دیگر به خاطر بازدید از محل مورد حمله تمدید نماید که دولت جمهوری اسلامی ایران از این اقدام تشکر می‌نماید.

همانطور که می‌دانید نیروهای نظامی ایران هرگز عمدا به اهداف غیر نظامی حمله نکرده و دولت ایران درخواست می‌نماید که هیئت تا زمانی که لازم است از کلیه محل‌های غیر نظامی که عراق مدعی است از سوی ایران مورد حمله قرار گرفته است بازدید نماید به خاطر اینکه نسبت میزان گستردگی حملات عراق به اهداف غیر نظامی ایران که به طور ناجوانمردانه و عمدی از سوی عراق مورد تهاجم واقع شده، مشخص گردد.

گزارش دبیرکل که طی سند 15834 / S شورای امنیت منتشر شد، نشان دهنده فاصله زیاد میان میزان خسارات در عراق و تخریب در ایران می‌باشد. حجم خسارات به واحدهای مسکونی عراق به صورتی که از سوی عراق ناشی از حملات نظامی ایران عنوان شده، کمتر از انهدامی است که در ایران صورت گرفته است و تنها دو پنجم حملات موشکی عراق به شهر دزفول می‌باشد.

تفاوت بسیار مهم دیگر، نگرش‌های متفاوت هر یک از دو کشور نسبت به جان غیر نظامیان در کشور مقابل است. همان طور که هیئت مکررا در بازدیدهایش از نقاط مورد حمله ملاحظه نموده، خسارات در عراق از روی عمد علیه غیر نظامیان صورت نگرفته است و در حالی انهدام و تخریب در ایران نه تنها با بمباران اهداف غیر نظامیان عمدا بوده بلکه همچنین از مواد منفجره و ماشین‌های مهندسی جهت تسطیح کامل شهرها با خاک نیز استفاده شده است. خلبانان عراقی حتی عمدا و مکررا مردم بی‌گناه را که جهت نجات قربانیان بمباران هوایی تجمع کرده بودند با مسلسل هدف قرار می‌دادند به صورتی که در گزارش دبیرکل در مورد پلدختر ذکر شده است.

آنچه هیئت در مورد ملاحظاتش در ایران گزارش داده تنها محدود به محل‌هایی

است که می‌توانست در برنامه خود در طی دوره خیلی محدود دیدارش درج کند. مراکز مسکونی فوق به مقیاس مختلف خسارت دیده و برخی از این نقاط تقریبا به طور کامل خالی از سکنه شده است. برخی از شهرهای فوق و نیز در حدود 1200 روستا که به اشغال عراق درآمد کاملا توسط نیروهای اشغال‌گر عراقی از سکنه خالی گردید.

حملات ددمنشانه که نیروهای متجاوز عراق علیه مناطق مسکونی ایران مرتکب شده‌اند، قابل توصیف نیست و هیئت دبیرکل تنها بخشی از آن را به خاطر کمی وقت مورد بازدید قرار داد. مردم مسلمان ایران آماده هستند که از هر هیئت حقیقت یاب دیگر اعزامی دبیرکل با وقت کافی استقبال نموده تا بتواند تصویر کاملی از جنایاتی که نیروهای متجاوز عراق علیه مردم ایران مرتکب شده‌اند، نشان دهد.

سند شماره 108

نامه مورخ 18 جولای 1983 نمایندگی‌های یمن دمکراتیک، جمهوری اسلامی ایران، جماهیری عربی لیبی و جمهوری عربی سوریه خطاب به رئیس شورای امنیت

پیرو اعلامیه جولای 1983 که در اوایل هفته دولت ایالات متحده درباره مانورهای نیروهای واکنش سریع ایالات متحده در خاورمیانه و افریقا در آگوست 1983 صادر کرد،

مایلیم توجه شما را به این حقیقت جلب نماییم که اقدام این قدرت بزرگ خطر جدی برای امنیت و استقلال خلق‌ها و دولت‌های این مناطق محسوب شده و دخالت مستقیم در امور داخلی آنها تلقی می‌گردد.

هدف اصلی تشکیل نیروهای مذکور تهدید و ارعاب و نیز مقهور ساختن خلق‌هاست تا رژیم‌ها دوستی خود را با دولت ایالات متحده تحکیم بخشند و تحت سلطه سیاسی و اقتصادی آن قرار گیرند و از امتیازات انحصاری امپریالیستی آن برخوردار شوند؛ اینها بذر نفاق و تفرقه را میان خلق‌ها و کشوری همسایه به خاطر سلطه بر آنها می‌افشانند.

ما تشکیل این نیرو را به خاطر نقض آشکار منشور سازمان ملل، اصول حقوق بین‌المللی و اصول نهضت عدم تعهد محکوم می‌نماییم و این کشور مسئول تشویق سایر دولت‌ها است تا با تشکیل نیروهای مشابه جهت دخالت در امور کشورهای کوچک‌تر اقدام نمایند و افزایش تنش بین‌المللی را که سازمان ملل به دنبال کاهش آن می‌باشد، باعث می‌شود.

تشکیل این نیرو از سوی آمریکا و مأموریت آنها با انجام مانورهای تحریک آمیز مکرر در فاصله هزاران مایل دورتر است از کشور خود به عنوان یک اقدام خصمانه علیه خلق‌ها و کشورهای منطقه و نیز تهدید مستقیم علیه حاکمیت آنها محسوب می‌شود و آن نشان دهنده بخشی از سیاست ایالات متحده بر اساس تجاوز و دخالت در امور سایر کشورها به بهانه حفظ منافع آنها صورت می‌گیرد و به موجب آن بیانگر انصراف ایالات متحده از مسئولیت‌های خود به عنوان عضو دائمی شورای امنیت است که یکی از وظایف مهمش حفظ صلح و امنیت بین‌المللی می‌باشد.

توجه شورای امنیت را به خطر این تحریکات و تهدیدات ناشی از آن جلب نموده و به جامعه بین‌المللی نسبت به پیامدهای پافشاری ایالات متحده در سیاست تجاوزگرانه‌اش علیه دولت‌های کوچک هشدار می‌دهیم. اصرار ایالات متحده در حفظ این مانورها تنها به افزایش تنش در منطقه منجر خواهد شد و صلح و امنیت بین‌المللی را به خطر خواهد انداخت.

علی عبدالسلام تریکی نماینده دائمی جماهیری عربی لیبی در سازمان ملل

عبدالله الاشتال نمایندگی دائمی جمهوری دموکراتیک خلق یمن در سازمان ملل

دیاالله الفتال نمایندگی دائمی جمهوری عربی سوریه در سازمان ملل

سعید رجائی خراسانی نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل

سند شماره 109

نامه مورخ 14 جولای 1983 سفیر نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم و عطف به نامه مورخ 29 ژوئن 1983 خطاب به جناب عالی که از سوی نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل (سند 15851 / S) ارسال شده بود، احتراما به اطلاع می‌رسانم که این نامه حاوی اتهامات ظالمانه، متناقض و تحریفات عمدی است.

به خوبی از نتیجه کار هیئت اعزامی که بنا به درخواست ایران از سوی دبیرکل اعزام شد، آگاه هستید، نامه ایران مؤید آن است که از نتیجه کار این هیئت راضی نیست. عجیب است که ایرانی‌ها اظهار نموده‌اند که آنها درخواست دارند این هیئت مادامی است که لازم باشد در عراق باقی بماند و بیش از پنج بار در نامه‌هایشان درباره کوتاهی زمانی که هیئت در ایران صرف کرده گله داشتند که مکان‌های مهم دیگری به علت عدم وقت کافی مورد بازدید قرار نگرفته است و اینکه « مردم مسلمان ایران آمادگی استقبال از هر هیئت حقیقت‌یاب را که دبیرکل با وقت کافی اعزام کند دارا می‌باشند » در حقیقت این بازتاب واقعی از « طرز تفکر بازاری » رژیم ایران می‌باشد.

به علاوه، این نامه به طور عمدی گزارش هیئت را تحریف نموده و در مورد پل دختر ادعا شد که در گزارش آمده است « خلبانان عراقی حتی به طور عمدی و مکررا با مسلسل مردم بی‌گناه را که جهت نجات قربانیان بمباران هوایی گرد آمده بودند، هدف قرار دادند. »

این ادعا در نامه ایران، وانمود شده که در نامه هیئت آمده است در حالی که حقیقت گزارش هیئت چنین نتیجه‌ای را در برنداشت.

همان طور که عراق قطعنامه 479 مورخ 28 سپتامبر 1980 شورای امنیت که در آن از طرفین درخواست شده بود که فورا از هر گونه استفاده بیشتر از نیروهای نظامی اجتناب گردد و مناقشاتشان را از طریق ابزارهای صلح آمیز حل و فصل نمایند، آن را پذیرفت، اما ایران آن را رد کرد. بنابراین ایران به تنهایی مسئول ادامه جنگ و تخریب‌های ناشی از آن تاریخ مذکور می‌باشد. این موضع قبلا نیز طی نامه 10 ژوئن 1983 به جناب عالی انتقال داده شد که طی سند 15826 / S مورخ 14 ژوئن 1983 منتشر گردید.

اکنون شواهد زیادی برای کلیه اعضای سازمان ملل به ویژه برای اعضای شورای امنیت وجود

دارد که مناقشه نظامی میان ایران و عراق، صرفا به خاطر نقض مفاد منشور مبنی بر حل و فصل مناقشه از طریق راه‌های صلح آمیز ادامه یافته و در مقابل همان طور که واقفید، عراق مکررا آمادگی‌اش را جهت پای بندی خود به تعهداتش تحت منشور سازمان ملل ابراز نموده است.

ریاض القیسی - سفیر و نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

سند شماره 110

نامه مورخ 29 نوامبر 1983 نماینده دائمی عراق در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم، طبق بند 14 آئین نامه مجمع عمومی و بر اساس دستور جلسه نشست سی و هشتم مجمع عمومی موضوع تحت عنوان « پیامدهای طولانی شدن درگیری نظامی میان ایران و عراق » یادداشت توضیحی بند 20 آئین نامه مزبور به پیوست ارسال می‌گردد.

با توجه به اهمیت موضوع، دولت متبوعم درخواست می‌نماید که موضوع در مجمع عمومی و در اجلاس فوق العاده مورد بحث واقع شود.

پیوست

یادداشت توضیحی

1- در 22 اکتبر 1982 مجمع عمومی قطعنامه 3 / 37 را درباره پیامدهای طولانی شدن درگیری نظامی میان ایران و عراق تصویب کرد. در این قطعنامه، مجمع مورد توجه قرار داده که طولانی شدن منازعه نقض تعهدات کشورهای عضو، تحت منشور سازمان ملل می‌باشد. مجمع همچنین خاطر نشان ساخت که مناقشه و طولانی شدن و تشدید آن تلفات سنگین جانی و خسارات قابل ملاحظه مادی را هم از نظر سیاسی و هم از نظر اقتصادی در این منطقه استراتژیکی، بر جای گذاشته و صلح و امنیت بین‌المللی را در معرض تهدید قرار داده است. مجمع بر لزوم دست یابی به آتش‌بس فوری و عقب‌نشینی نیروها به مرزهای شناخته شده بین‌المللی به عنوان نخستین گام جهت حل و فصل مناقشه با استفاده از ابزارهای صلح جویانه مطابق با اصول عدالت و حقوق بین‌المللی تأکید نموده و از کلیه کشورها

درخواست می‌کند که از کلیه اقداماتی که به ادامه مناقشه کمک می‌نماید، خودداری ورزند و جهت اجرای قطعنامه تسهیلات لازم را فراهم سازند.

2- ایران تنها در مقابل اراده جامعه بین‌المللی که به طور دسته جمعی بر اصول مذکور صحه گذاشته‌اند، ایستاده است و خودسرانه بر سیاست‌های خود به منظور طولانی کردن جنگ و گسترش آن بدون توجه به تعهدات صریح بین‌المللی که تحت منشور سازمان ملل به آن متعهد می‌باشد، پافشاری می‌نماید.

3- بر همین اساس، مجمع عمومی بدون تردید می‌بایست به عنوان تنها مجمع بین‌المللی که دربر گیرنده‌ی کلیه اعضای جامعه بین‌المللی است نظراتش را یک بار دیگر ابراز نماید و بر اساس منشور سازمان ملل با توجه به پیامدهای سیاست‌های ایران به منظور طولانی نمودن مناقشه نظامی با عراق و نیز در حل و فصل آن از طریق صلح آمیز، گام‌های لازم را بردارد. جامعه بین‌المللی نمی‌تواند با این قبیل موضوعات حیاتی که دقیقا با اقتدار سازمان ملل و اهداف و اصول منشور آن که به حفظ صلح و امنیت بین‌المللی مرتبط می‌باشد، فعالانه برخورد ننماید.

سند شماره 111

نامه‌ی مورخ 3 آگوست 1983 سفیر نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم توجه شما را به گزارش ذیل جلب می‌نمایم:

در تاریخ 2 آگوست وزیر فرهنگ و اطلاعات عراق اعلام کرد که « اگر ایران از بمباران اهداف غیر نظامی عراق دست برندارد، عراق شدیدا تلافی خواهد کرد و شهرهای ایران را با خاک یکسان خواهد کرد. »

تجربه گذشته نشان داده است که این قبیل اظهارات از سوی عراق تنها نشان دهنده آن است که حکام آن کشور قصد دارند که حملات جنایتکارانه خود را علیه غیر نظامیان بی‌گناه جمهوری اسلامی ایران از سر گیرند.

سری حملات موشکی وسیع گذشته علیه غیر نظامیان ایران به دنبال بیانیه وزیر

فرهنگ و اطلاعات عراق در 2 می 1983 شروع گردید که با بهانه جویی اعلام شد « عراق شهرهای ایران را به تلافی گلوله باران شهرهای عراق بمباران خواهد کرد. »

جهت توجه جناب عالی این اطلاعات بر حسب وظیفه در نامه مورخ 5 می 1983 خود، اشاره گردید و به عنوان سند 15747 / S شورای امنیت منتشر شد. حملات واقعی عراق نیز در 12 می رخ داد که جزئیات آن جهت توجه جناب عالی در نامه مورخ 13 می خود که به عنوان سند 15763 / S شورای امنیت منتشر شد، درج شده است.

گزارش جناب عالی در مورد هیئت تحقیق مناطق غیر نظامی در ایران و عراق که مورد حمله نظامی واقع شده است به عنوان سند 15834 / S شورای امنیت منتشر شد که به وضوح نشان دهنده آن است که هرگز سیاست نیروهای نظامی جمهوری اسلامی ایران تخریب اهداف غیر نظامی عراق و یا حمله به غیر نظامیان عراق نبوده است، در حالی که سیاست ارتش تجاوزگر عراق همیشه این بوده، همان طور که وزیر فرهنگ و اطلاعات عراق گفته است که « شهرهای ایران را با خاک یکسان می‌سازد » در حقیقت فعالیت اصلی ارتش تجاوزگر عراق را در طی دو سال گذشته در اشغال غیر قانونی بخش‌هایی از خاک ایران و ریشه کنی عمدی کلیه علائم حیات در مناطق تحت اشغالش تا سر حد امکان را نشان می‌دهد که هیئت اعزامی از سوی شما به دو کشور ایران و عراق شاهد این واقعیت بوده است.

دولت جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که این همان هدفی است که ارتش تجاوزگر عراق پیش گرفته که شهرهای مرزی ایران را با توپخانه دوربرد هدف قرار دهد از همین رو در حال حاضر متجاوزان عراق از اکثر مناطقی که آنها تحت اشغال داشتند، عقب رانده شدند. عملیات اخیر رزمندگان مسلمان جمهوری اسلامی ایران در اواخر جولای علیه متجاوزان عراقی در دو جبهه نیز به منظور ساکت کردن منشأ آتش توپخانه علیه شهرهای پیرانشهر و سردشت از پادگان عراق حاج عمران و نیز آزادی شهر مهران از برد آتش توپخانه عراق بوده است با توجه به این مهم هر گونه اقدامی از سوی حکام عراق در از سرگیری حملات وحشیانه علیه غیر نظامیان ایران تلاش بیهوده‌ای خواهد بود تا موفقیت‌های عملیات‌های فوق را تحت شعاع قرار دهد.

در پایان دولت جمهوری اسلامی ایران یکبار دیگر بر این اعتقاد خود را تکرار می‌کند که بی‌تفاوتی جامعه بین‌المللی و شورای امنیت نسبت به جنایاتی که حکام عراق علیه انسانیت صورت می‌دهند، باعث تشویق کسانی است که به این قبیل جنایات متوسل می‌شوند و به خاطر اقدامات وحشیانه نیز پاداش می‌گیرند.

سعید رجائی خراسانی - سفیر و نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل

سند شماره 112

نامه مورخ 4 آگوست نمایندگی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم احتراما توجه شما را به گزیده‌هایی از اطلاعیه‌های نظامی و اظهارات مقامات ایران در مورد تجاوز اخیر علیه خاک عراق که در تاریخ 21 و 22 جولای 1983 شروع شد، جلب می‌نمایم. در این اطلاعیه‌ها و اظهارات رژیم ایران، تجاوز علیه مرزهای بین‌المللی عراق و دخالت آشکار در امور داخلی جمهوری عراق تأیید شده است.

زهیر ابراهیم محمد - جانشین نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

پیوست

گزیده‌هایی از اطلاعیه‌های نظامی و اظهارات مقامات ایران در مورد تجاوز اخیر ایران علیه خاک عراق

1- اطلاعیه نظامی شماره 1 مورخ 22 جولای 1983:

« رزمندگان اسلام موفق شدند پادگان عراقی حاج عمران و نقاط استراتژیک این منطقه را تحت کنترل خود درآورند. »

2- اطلاعیه نظامی شماره 2 مورخ 23 جولای:

« نیروهای اسلام به داخل خاک عراق پیشروی کردند. »

3- اطلاعیه نظامی شماره 3 مورخ 23 جولای:

« رزمندگان ارتش اسلام با نبرد دلیرانه خود به پیشروی جهت کنترل نقاط مهم در عمق منطقه در داخل خاک عراق ادامه می‌دهند. »

4- اطلاعیه نظامی شماره 4 مورخ 23 جولای:

« نیروهای اسلام موفق شدند ضمن پیشروی در نقاط مهم حاج عمران به سوی بزرگراه بین‌المللی منتهی به رواندوز حرکت نمایند. در اثر این حمله سریع و حساب شده، پادگان نظامی حاج عمران و نیز شهرک حاج عمران اشغال گردید. در پی این عملیات پیروزمندانه، نیروهای ما با استقرار در محور قلعه دیزه - چومان در خاک عراق آن را به کنترل درآورند. »

5- اطلاعیه نظامی شماره 5 مورخ 25 جولای:

« نیروهای اسلام بیش از 25 پایگاه دشمن و مراکز تجمع نیروها را در منطقه Kallah تحت کنترل درآوردند و پادگان حاج عمران را که یکی از مهم‌ترین پادگان‌های نظامی حاج عمران محسوب می‌شد، آزاد ساختند. رزمندگان اسلام همچنین موفق شدند، شهرک حاج عمران را آزاد سازند و نیز گمرک این شهرک و روستاهای عراقی Bayini , Rayat , Khalanah, Harwah و همچنین محور ارتباطی و تدارکاتی پیرانشهر به شهرک عراقی رواندوز رود در 10 کیلومتری داخل خاک عراق را آزاد ساختند. »

6- اطلاعیه نظامی شماره 6 مورخ 25 جولای:

« نیروهای اسلام مرکب از رزمندگان ارتش جمهوری اسلامی ایران، فدائیان گارد متشکل از سپاهیان انقلاب اسلامی، پیش مرگان کرد مسلح و مجاهدان عراقی دومین مرحله عملیات را تحت فرماندهی قرارگاه حمزه سیدالشهدا به منظور اشغال نقاط استراتژیک منطقه و پادگان مهم حاج عمران، مقرهای دشمن و برچیدن مراکز تدارکاتی گروه‌های معاند و مخالف انقلاب در خاک عراق را آغاز کردند و با از بین بردن نیروهای دشمن به اهداف مهم عملیات دست یافتند. »

7- در 27 جولای رادیو تهران اظهار داشت:

« بر اساس گزارش‌های قرارگاه فرماندهی شمال، پادگان حاج عمران که از اهداف مهم تهاجم ایران در شمال عراق محسوب می‌شود به دست نیروهای ایران در بعدازظهر روز شنبه به تصرف درآمد. »

رادیو تهران توضیح داد که این پادگان در نزدیکی بزرگراه رواندوز - پیرانشهر داخل خاک عراق در یک کیلومتری مرز واقع شده و نیروهای ایران در مواضع جدید در 18 کیلومتر از این بزرگراه مستقر شدند.

8- در تاریخ 25 جولای، خبرگزاری فرانس پرس گزارش داد:

« ایران تأیید کرد که نیروهایش 15 کیلومتر داخل خاک عراق در منطقه کوهستانی در بخش شمال شرقی این کشور نفوذ کردند. »

9- در 26 جولای خبرگزاری رویتر به نقل از فرماندهی نظامی ایران و خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران گزارش داد:

« نیروهای ایران تقریبا 200 کیلومتر مربع از خاک عراق را تهاجمشان به مناطق کوهستانی کردنشین عراق آزاد ساختند. »

10- به علاوه سفیر ایران در یک کنفرانس مطبوعاتی در مورخ 28 جولای در سفارت ایران در آنکارا اعلام کرد که تصرف شهر کرکوک یا حمله علیه بغداد به

تصمیمات جنگی که رهبری اتخاذ می‌کند، مرتبط می‌باشد. وی همچنین گفت که نفت عراق جهت توزیع میان مردم در نظر گرفته خواهد شد و از عایدات آن جلوگیری خواهد شد تا عراق نتواند تسلیحات فرانسوی بیشتری خریداری نماید.

وی افزود نیروهای ایران تلاش می‌کنند خطوط لوله مشترک ترکیه - عراق را از بین ببرند و ایران تلاش دارد خسارات ترکیه از نفت عراق را جبران نماید. وی تأکید کرد که نیروهای ایران به اهدافشان دست یافته‌اند و کنترل منطقه وسیعی از خاک عراق را به دست گرفته اند.

11- در 29 جولای خبرگزاری فرانس پرس از تهران گزارش داد که تلویزیون ایران گفته است شورای انقلاب اسلامی عراق سازمان رهبران ناراضیان پناهنده عراقی در ایران، عصر پنج شنبه از منطقه آزاد شده شمال شرقی عراق، بازدید کرد و تصمیم گرفته است که نیروهای خود را در آنجا مستقر سازد. خبرگزاری فرانس پرس در گزارش خود از تهران اعلام کرد که جنگجویان عراقی از مخالفان رژیم بغداد هستند و در پادگان‌های ایران آموزش دیده و مسلح شده‌اند که نخستین بار است به تعداد زیادی در این عملیات‌های نظامی شرکت نموده‌اند. این تهاجم آنها را قادر ساخته است که نخستین بار مواضعی را در عراق در شرق رواندوز به دست آورند.

سند شماره 113

نامه مورخ 12 آگوست 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

عطف به نامه مورخ 3 آگوست 1983 (15909 / S) بنا به اطلاع دولت متبوعم به اطلاع می‌رسانم همان طور که دولت جمهوری اسلامی ایران هشدار داده بود، رژیم حاکم عراق چهارشنبه 10 آگوست، حمله هوایی وحشیانه دیگری را علیه غیر نظامیان در شهر گیلان غرب انجام داد که باعث مرگ 50 نفر و مجروح شدن 575 نفر از غیر نظامیان بی‌گناه گردید، تعداد زیادی خانه و مغازه نیز تخریب شد.

هواپیماهای عراقی بمب‌های خوشه‌ای پرتاب کردند و با استفاده از مسلسل به اجتماع مردم که پناه گرفته بودند حمله نمودند و تلفات سنگینی را به غیر نظامیان وارد ساختند. البته این قبیل اقدامات با سیاست کلی عراق جهت عدم رعایت کامل حقوق

بین‌المللی بشر دوستانه و وحشی‌گری این رژیم، سازگار است.

از طرف دیگر پیامدهای این قبیل اقدامات وحشیانه یقینا آن چیزی نیست که حکام ضد بشری عراق بتوانند پیش‌بینی کنند. ادامه این قبیل جنایات علیه مردم مسلمان ایران تنها عزم ایرانیان را به مقاومت علیه این قبیل وحشیگری‌ها و بی‌عدالتی‌ها تقویت خواهد کرد تا اینکه مسئول این جنایات تنبیه شود.

مایلم یکبار دیگر بر اعتقاد دولت جمهوری اسلامی تصریح نمایم کسانی که عراق را تشویق کردند و تشویق می‌نمایند که این رژیم به نقض فاحش حقوق بین‌المللی بشر دوستانه ادامه دهد، همان بی‌تفاوتی جامعه بین‌المللی و شورای امنیت نسبت به واقعیت‌های مناقشه رو به رو شد ایران و عراق می‌باشد.

سعید رجائی خراسانی - نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل

سند شماره 114

نامه مورخ 17 آگوست 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

در مورخ 14 آگوست 1983 از ساعت 00: 22 تا 00: 24 و نیز در ساعت 00: 4 به وقت محلی، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با استفاده از گلوله های مشقی به جای گلوله‌های واقعی سراسر شهر بصره را روشن نمودند تا رژیم بعثی عراق را متقاعد سازند که ایران این توانایی را دارد که اگر بخواهد می‌تواند بمباران وحشیانه اهداف غیر نظامی ایران را، تلافی نماید. در جدیدترین جنایات عراق که در طی 24 ساعت گذشته رخ داد به مرگ 97 غیر نظامی منجر شد و 775 نفر دیگر مجروح شدند، آنها از ساکنین شهرهای گیلان غرب و اندیمشک بودند.

علی‌رغم نامه‌های مورخ 3 و 12 آگوست (15909 / S و 15926 / S) که از طریق شما به اطلاع جامعه بین‌المللی رساندم، در آن نامه‌ها نخست نیات عراق را یادآور شده سپس نقض جنایتکارانه حقوق بین‌المللی بشر دوستانه را متذکر شدم که حاکی از رضایت شورای امنیت به خاطر عدم برخورد با بی‌رحمی‌های مستند رژیم عراق از نظر بین‌المللی

قلمداد می‌گردد که باعث تشویق این رژیم شده است.

با کمال تأسف، بنا به اطلاع دولت متبوعم توجه شما را به نمونه‌ی دیگری از رفتار جنایتکارانه حکام عراق جلب می‌نمایم. در 13 آگوست تنها 74 ساعت پس از بمباران گیلان غرب از سوی عراق، دو موشک عراقی به شهر اندیمشک در ساعات 20:25 و 20:50 به وقت محلی اصابت کرد. این حمله باعث مرگ 40 غیر نظامی بی‌گناه از جمله 9 کودک و 2 زن حامله گردید و 200 غیر نظامی مجروح شده و 400 مغازه و خانه تخریب گردید، که تعداد تلفات با ادامه فعالیت‌های امدادی نیز افزایش یافته است.

در برابر نقض جنایتکارانه حقوق بین‌المللی بشر دوستانه، علی‌رغم گزارش نمایندگان شما [S / 15834 annex] و نیز بر خلاف تذکرهای بی‌شمار ما به ویژه نامه‌های مورخ 3 و 12 آگوست، سکوت شورای امنیت بهترین تشویق برای گروه حاکم در عراق بوده است. بنابراین شورا تا حدود زیادی در مسئولیت مرگ 97 نفر و نیز مجروحیت 775 نفر از ساکنان بی‌گناه غیر نظامی اندیمشک و گیلان غرب که تنها در سه روز قربانی جنایات جنگی عراق شده‌اند، سهیم می‌باشد. اگر چه مردم ایران تصمیم گرفته‌اند که به دفاع عادلانه خود در مواجهه با کلیه مشکلات علی‌رغم پشتیبانی تاکتیکی سازمان‌های مختلف بین‌المللی از رژیم بعث، ادامه دهند، لازم است شورای امنیت نیز با اتخاذ اقدامات مؤثر این جنایات را محکوم نماید و این در صورتی است که شورا حداقل به حفظ حقوق بین‌المللی بشر دوستانه و نیز اعتبار خویش علاقه‌مند باشد.

سعید رجائی خراسانی - سفیر و نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل

سند شماره 115

نامه مورخ 18 آگوست 1983 سفیر نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

عطف به نامه مورخ 17 آگوست 1983 [15932 / S] بنا به اطلاع دولت متبوعم به اطلاع می‌رسانم که رژیم حاکم بر عراق غیر نظامیان ایران را در روستای نجف (Najaf) واقع در 1 کیلومتری حومه شهر گیلان غرب، در غرب ایران بمباران وحشیانه نمود. این

تهاجم وحشیانه در ساعت 14:45 دقیقه به وقت محلی 13 آگوست 1983 واقع شد که باعث مجروح شدن 7 غیر نظامی گردید که یکی از آنها درگذشته است.

هواپیماهای عراقی همچنین چند خانه را تخریب کرده و خرمن گندم در این روستا را به آتش کشیدند. مزارع اطراف کرند در استان باختران نیز مورد حملات مشابه قرار گرفت و برخی از خانه‌ها و مکان‌های عمومی دچار آتش سوزی گردیده و پنجره‌ها شکسته شدند، به علاوه رژیم حاکم بعث عراق بر خلاف اصول و قوانین بین‌المللی، منطقه عملیاتی والفجر 2 را بمباران شیمیایی نمود.

این قبیل اقدامات وحشیانه علیه مسلمانان بی‌گناه جمهوری اسلامی ایران نشان دهنده وضعیت آشفته رژیم عراق می‌باشد، به علاوه مقاومت قابل توجیه مسلمانان ایران را علیه رفتار غیر انسانی در جنگ تحمیلی عراق تقویت می‌نماید.

یکبار دیگر مایلم مجددا تکرار نمایم، سکوت شورای امنیت و بی‌تفاوتی جامعه بین‌المللی باعث تشویق رژیم حاکم عراق گردیده که به بی‌رحمی‌های وحشیانه خود علیه جان غیر نظامیان جمهوری اسلامی ایران ادامه دهد و حقوق بین‌المللی بشر دوستانه را آشکارا نقض نماید.

سعید رجائی خراسانی - نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل

سند شماره 116

نامه مورخ 26 آگوست 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم و عطف به نامه‌های قبلی خود، احتراما توجه شما را به اخبار اسف بار شهادت دو تن از کودکان بی‌گناه و نیز مجروح شدن یک نفر دیگر در نتیجه حمله هوایی عراق به منطقه غیر نظامی روستای واوان (Vavan) سردشت در آذربایجان غربی مورخ 23 آگوست 1983، جلب می‌نمایم.

امیدوارم که شورای امنیت پیامدهای غم انگیز شرارت‌های مداوم رژیم حاکم بر عراق که جنایات مستندی را بر جای گذاشته، درک نماید.

سعید رجائی خراسانی - نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل

سند شماره 117

نامه مورخ 1 سپتامبر 1983 سفیر نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

پیرو نامه شماره 763 خود مورخ 17 آگوست 1983 درباره بمباران بخش‌های غیر نظامی گیلان غرب و تخریب مناطق مسکونی توسط رژیم جنایتکار عراق، بنا به درخواست دولت متبوعم دو تصویر از تخریب مناطق گیلان غرب به پیوست ارسال می‌گردد. این دو تصویر پیوست سند 15932 / S مورخ 18 آگوست 1983 می‌باشد.

سعید رجائی خراسانی - سفیر نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل

(تصاویر مذکور 115 و 116 بخش انگلیسی آمده است.)

سند شماره 118

نامه مورخ 7 سپتامبر 1983 سفیر نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

عطف به نامه‌های مورخ S/15941) 26) و 18 (S/15934) و 17 (S/15932 و Add.1) و 12 (S/15926) آگوست 1983 در مورد اطلاعات درباره حملات هوایی عراق به غیر نظامیان بی‌گناه ایران در شهرها و روستاهای غرب ایران، بنا به اطلاع دولت متبوعم به اطلاع می‌رسانم که حملات بیشتری در آن تاریخ رخ داده است و تخریب و انهدام بسیاری را باعث شده است. مناطق مسکونی مریوان در 27 و 30 آگوست بمباران شد که در نتیجه آن 7 غیر نظامی شهید و 20 نفر دیگر مجروح شدند.

در 28 آگوست، 2 جنگنده میراژ عراق با بمباران‌های خوشه‌ای و ناپالم روستای خانقاه (Khanagah) در نزدیکی شهر پاوه را هدف قرار دادند که بر اثر آن سه تن از

روستاییان کشته و چهار باغ میوه آتش گرفت. شهر مریوان یکبار دیگر در 1 سپتامبر بمباران شد که متأسفانه 46 نفر مجروح و بیش از 200 رأس گوسفند متعلق به روستاییان بومی از بین رفت. مریوان برای دومین بار در همان روز با 18 بمب افکن روسی و فرانسوی هدف قرار گرفت که در نتیجه آن 50 غیر نظامی شهید شده که برخی از آنها با تیر مستقیم مسلسل هدف واقع شدند و نیز 200 غیر نظامی مجروح و بیش از 150 خانه، مغازه و مسجد تخریب شد. حملات هوایی علیه مریوان در 2 سپتامبر تکرار شد.

این و سایر جنایات عراق مؤید آن است که رژیم بعث عراق در رودررویی با رزمندگان مسلمان در جبهه‌های نبرد ناتوان است و به اقدامات غیر قانونی و ددمنشانه و کشتار ساکنان بی‌گناه متوسل می‌شود. همان طور که شما به خوبی آگاه هستید، بسیاری از شهرها و روستاهای عراق از جمله شهر بندری بصره در برد آتش توپخانه ایران قرار دارد و تعهدات اکید ما به قوانین اسلامی و اخلاقی ایجاب کرده است که آن را هدف قرار ندهیم وگرنه شهرهای در تیررس با خاک یکسان می‌شد. دولت جمهوری اسلامی ایران وظیفه‌ی خود می‌داند که از مردم مسلمان ایران در برابر این قبیل تجاوزات شیطانی دفاع نماید و حق خود را در توسل به اقدامات تلافی جویانه با هر ابزاری تحت قوانین اسلامی جهت اجرای کامل وظیفه خود، محفوظ نگاه می‌دارد.

جامعه بین‌المللی باید بار دیگر وظیفه‌اش را در مورد جنایاتی که علیه غیر نظامیان مرتکب می‌شوند، به یاد آورد. جمهوری اسلامی ایران اعتقاد خود را متذکر می‌شود که همدستی تاکتیکی این سازمان بین‌المللی با رژیم عراق باعث تداوم جنایات عراق علیه غیر نظامیان ایران می‌گردد.

سعید رجائی خراسانی - سفیر نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل

سند شماره 119

نامه‌ی مورخ 12 سپتامبر نمایندگی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم، احتراما بازگشت به نامه‌های نمایندگی جمهوری اسلامی

ایران خطاب به جناب عالی در تاریخ‌های 18، 17، 12، 3 و 26 آگوست و 1 و 7 سپتامبر 1983 (S/15962، S/15932/Add.1، S/15941، S/15934، S/15932، S/15926، S/15909)

این نخستین بار نیست که نمایندگی ایران بیهوده تلاش می‌کند از موضع ضعف رژیم خود به همدردی متوسل شده که یک بار دیگر اقدامات فریب، تزویر، سوء استفاده و بی‌اعتنایی این رژیم را ثابت می‌کند. اینجانب در فواصل مشابه گذشته به تفصیل این مواضع رژیم ایران را طی پاسخ‌های خود در نامه‌های قبلی ایران خطاب به جناب عالی و نیز پیرو گزارش شما درباره هیئت تحقیق در مورد مناطق غیر نظامی ایران و عراق که هدف حمله نظامی واقع شده‌اند مطرح ساخته‌ام، به هر حال در خصوص نامه‌های مزبور، نکات ذیل نیازمند آن است که مورد توجه و تأکید واقع شوند:

1- ادعای ایران از جمله سند 15909 / S مبنی بر این که عملیات‌های نظامی ایران علیه عراق در جولای گذشته در دو جبهه « به منظور خاموش کردن آتش توپخانه » علیه شهرهای ایران صورت گرفته، تنها یک دروغ است. موارد مشابهی نیز در نامه‌های قبلی فوق، ذکر شده که به اصطلاح جهت « مصمم ساختن » مردم ایران برای ادامه مقاومت عادلانه و نیز « نبرد دفاعی » آنها صورت گرفته است. مدارک مستندی که از اطلاعیه‌های نظامی و اظهارات مقامات ایران برای شما طی نامه مورخ 4 آگوست 1983 (15915 / S) ارسال شده، نشان دهنده برخی از واقعیت‌ها است. همان طور که قبلا خاطر نشان ساختیم آن اطلاعیه‌ها و اظهارات منعکس کننده سابقه آشکار رژیم ایران در تجاوز علیه عراق و دخالت صریح در امور داخلی کشور ما می‌باشد.

2- همچنین سند 15909 / S کاملا گویای آن است که نماینده ایران به دنبال برداشت نادرست از محتوای گزارش شما در مورد هیئت تحقیق درباره مناطق غیر نظامی ایران و عراق می‌باشد مبنی بر این که عراق این حملات نظامی را باعث گردیده است. این امر بدون سابقه نیست همان طور که در نامه نماینده ایران مورخ 29 ژوئن (15851 / S) به آن اشاره شده در نامه خود مورخ 14 جولای (15874 / S) به آن پاسخ داده‌ام.

3- بدون شک جناب عالی و اعضای مشهور شورای امنیت کاملا نسبت به نگرش مثبت و مشارکت فعال عراق در تلاش‌هایی که در طی می تا جولای گذشته جهت اتخاذ ترتیباتی برای هیئت جهت شروع روند جدید صلح صورت گرفت، آگاه هستید، همین طور مطلعید که در طی تحقیق هیئت به عالی‌ترین مقام آن پیشنهاد پیمان صلح ویژه را تحت نظارت سازمان ملل ارائه داد که به موجب آن طرفین متعهد شوند از هرگونه حمله به شهرها و روستاها، علی رغم ادامه جنگ، خودداری ورزند. (اسناد 15804 / S و 15825 / S مورخ

27 می و 14 ژوئن 1983). اما کلیه این تلاش‌ها بیهوده بود، زیرا رژیم ایران در تلاش‌های صادقانه شورا که حرکت جدیدی را جهت صلح آغاز کرده بود کارشکنی نمود و به جنگ تجاوزگرانه‌اش ادامه داد. بنابراین در نامه‌های ایران که تصور می‌شد نشانه‌هایی از آمادگی جهت همکاری با شورا و حل و فصل منازعه با استفاده از ابزارهای صلح جویانه ملاحظه شده است، ثابت گردید که صرفا فریبی بیش نبوده است.

4- در اینجا چگونگی تشکیل هیئت در این دوره را یادآور می‌شوم که علت مهم آن خصوصیت ویژه نامه‌های ایران خطاب به شما بود که به ادعای « بی‌تفاوتی » شورای امنیت یا جامعه بین‌المللی یا هر دو نسبت به وضعیت درگیری نظامی میان ایران و عراق داشته است و علی‌رغم این حقیقت که به این ادعا به طور کامل در نامه‌های 2 و 12 می [15743 / S , 15765 / S] خود پاسخ داده‌ام، اما ادعای مشابهی به شکل وقیحانه‌تر در نامه‌هایی که اخیرا ایران خطاب به جناب عالی ارسال داشته، تکرار شده است و یک بار دیگر جامعه بین‌المللی و نیز شورای امنیت را به بی‌تفاوتی متهم کرده و علاوه بر آن با اصطلاحات « راضی »، « مشوق »، « رضایت ضمنی » آنها را مجرم دانسته است. این امور نشان دهنده تزویر و دورویی است که از ذهنیت عجیب و غریب رژیم ایران منعکس می‌گردد. این روش شترمرغی ایران را قبلا در طی نامه‌ی طولانی مورخ 2 می خود که در بالا اشاره شد، مورد بحث قرار داده‌ام. در واقع نه جامعه بین‌المللی و نه شورا نسبت به وضعیت درگیری نظامی میان ایران و عراق بی‌تفاوت نیستند. در فواصل مختلف شورا، بدون نیاز به مجمع عمومی و سایر مجامع بین‌المللی به طور مکرر درخواست کرده است که به جنگ پایان داده و مناقشه را با ابزارهای صلح جویانه حل و فصل نمایند. علی‌رغم این حقیقت که ایران تجاوز را آغاز کرده است، عراق به وضوح و بدون قید و شرط به کلیه این درخواست‌ها پاسخ مثبت داد، در حالی که ایران به طور قاطع اینها را رد کرده است.بر همین اساس ایران به تنهایی مسئول ادامه جنگ و ضایعات ناشی از آن از تاریخ نخستین درخواست جهت آتش‌بس از طرف شورای امنیت که به اتفاق آرا قطعنامه 479 را تصویب کرد، می‌باشد. به علاوه اصرار این رژیم در وادار ساختن اتهامات ظالمانه به شورا به خاطر اقداماتی است که شورا به طور صحیح و بنا به صلاحیت خود تحت منشور انجام داده است و محکومیت شورا به خاطر ارائه نقص تعهدات کشورهای عضو بر اساس منشور، به ویژه ماده 25 می‌باشد. این رفتار رژیم ایران همچنین مسئولیت قانونی آغاز کردن جنگ تجاوزگرانه و اصرار به ادامه آن را متوجه این رژیم می‌سازد. در این باره مایلم موضع دولت متبوعم را در مورد این فرضیه تکرار نمایم که جدالی در رابطه با دوره شروع عملیات‌های نظامی تا تصویب قطعنامه 479 وجود دارد و

عراق آماده است این مواضع را به داوری واگذار کند تا مشخص شود که چه طرفی مسئول شروع آن عملیات‌ها بوده و چه خساراتی را تا آن تاریخ به دنبال داشته است، اما شکی نمی‌تواند وجود داشته باشد که ایران پس از تاریخ مذکور کاملا مسئول بوده است. این موضع قبلا در نامه مورخ 10 ژوئن (15826 / S) به شما انتقال داده شده است. در واقع می‌بایست جهت قضاوت در مورد ادعاهای ایران آزمون هدفدار صورت پذیرد. به جای توهین به شورای امنیت با رژیم ایران مبارزه کنیم و دورویی و فریبش را آشکار سازیم که به تعهدات بدون قید و شرط خود نسبت به صلح پای‌بند باشد.

5- تزویر در نامه‌های ایران با درخواست مربوط به حقوق بین‌المللی بشر دوستانه در مورد جنگ، تشدید شد. این باور سخت است که نماینده ایران هنوز از این حقیقت اطلاع ندارد که سابقه آگاهی رژیمش نسبت به آگاهی کامل از افکار عمومی کل جهان واقعا بسیار پایین است. اگر وی هنوز ناآگاه است که به ندرت این امکان پذیر است پس مایلم وی را در مورد آنچه پاسخ می‌دهد به مبارزه بطلبم آیا او می‌تواند در مورد نقض... حقوق بین‌المللی بشر دوستانه که توسط دولتش در رفتار با اسیران عراقی جنگ به صورتی که کمیته بین‌المللی صلیب سرخ منتشر ساخته، پاسخ قانع کننده‌ای بدهد. به علاوه چه جوابی می‌تواند به کمیسیون فرعی منع تبعیض نژادی و حفظ حقوق اقلیت‌ها بدهد که از ایران در مورخ 5 سپتامبر گذشته درخواست کرده بود که به تعهدات بین‌المللی پای‌بند باشد و از اعزام سربازان نوجوان به جنگ تجاوزگرانه‌اش علیه عراق خودداری ورزد؟

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

سند شماره 120

نامه مورخ 22 سپتامبر 1983 کاردار موقت هیئت نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

پیرو نامه مورخ 7 سپتامبر 1983 (15962 / S) نمایندگی جمهوری اسلامی ایران درباره بمباران مداوم مناطق غیر نظامی ایران به وسیله رژیم بعثی حاکم بر عراق، از سوی دولت متبوعم یک بار دیگر به اطلاع می‌رسانم که حملات وحشیانه عراق ادامه داشته و

هنوز از حجم آن کاسته نشده و خسارات جانی بی‌شماری را به غیر نظامیان بی‌گناه جمهوری اسلامی ایران وارد ساخته است.

سری تهاجمات اخیر از 6 سپتامبر آغاز شد و در تاریخ 8 سپتامبر شهر آبادان با توپخانه دوربرد عراق هدف قرار گرفت که در مجموع 7 واحد مسکونی خسارت دید. دشمن با آتش توپخانه بخش‌های مسکونی سردشت در استان آذربایجان غربی را نیز هدف قرار داد که باعث کشته شدن 4 غیر نظامی بی‌گناه و مجروح شدن 12 نفر دیگر شد.

در 7 سپتامبر جنگنده‌های عراق به شهر مریوان حمله کرده و حومه و دشت‌های اطراف آن را از ساعت 12:15 الی 12:30 به وقت محلی هدف قرار دادند که باعث مجروح شدن یک چوپان و تخریب چند خانه شد.

شهر مریوان مجددا در 8 سپتامبر در ساعت 9:30 و 10:30 از سوی متجاوزان عراقی مورد حمله قرار گرفت که این حمله وحشیانه به کشته شدن 6 غیر نظامی منجر شد و 20 خانه مسکونی تخریب گردید، به تعدادی خانه نیز خسارت وارد شد. صبح 9 سپتامبر چند هواپیما به بمباران مناطق مسکونی مریوان در ساعت 9:30 و 10:30 ادامه داده و باعث کشته شدن 8 نفر و مجروح شدن 27 نفر شدند و نیز چند خانه دچار آتش سوزی گردید. مریوان مجددا در 10 سپتامبر هدف حمله هوایی قرار گرفت.

در ادامه این حملات ضد انسانی، شهر سردشت در 11 سپتامبر مجددا گلوله باران شد و یک خودرو راه سازی متعلق به جهاد، بمباران شد که در اثر آن سه نفر از کارگران جهاد کشته شدند.

متجاوزان عراقی در جدیدترین سری تهاجمات وحشیانه خود در 12 سپتامبر، مناطق اطراف شهر پیرانشهر را در ساعت 12:30، در حالی که کارگران در زمین‌هایشان مشغول کار بودند با دو هواپیمای عراقی به طور وحشیانه هدف قرار دادند که در اثر آن شش کشاورز کشته و تعداد زیادی مجروح شدند. یک صد رأس دام متعلق به روستاییان بومی در طی این حملات نیز تلف شدند. دولت جمهوری اسلامی ایران یادآور می‌شود که وظیفه خود می‌داند که از مردم مسلمان علیه این قبیل تجاوزات شیطانی دفاع نماید و حق خود را در متوسل شدن به هر نوع ابزار تلافی جویانه طبق اصول اسلامی در انجام وظیفه خود محفوظ می‌دارد.

تازه‌ترین سری حملات عراق این اعتقاد را در موضع دولت متبوعم تقویت می‌کند که جامعه بین‌المللی خصوصا سازمان ملل به طور آگاهانه نسبت به اقدامات وحشیانه رژیم بعثی عراق، اغماض می‌کند.

سند شماره 121

سخنرانی آقای دکتر علی اکبر ولایتی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در سی و هشتمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد

« بسم الله الرحمن الرحیم »

ان الذین کفروا ینفقون اموالهم لیصدوا عن سبیل الله فسینفقونها ثم تکون علیهم حسره ثم یغلبون والذین کفروا الی جهنم یحشرون

(قرآن مجید، سوره الانفال، آیه 36)

آقای رئیس!

مقدمتا انتخاب شما را به عنوان رئیس سی و هشتمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد تبریک می‌گویم. در این فرصت هم چنین مایلم از رئیس قبلی مجمع برای حسن تدبیر و اداره‌ی موفق جلسات در سال گذشته سپاسگزاری نمایم. هیئت نمایندگی ما آرزو دارد که این مجمع بتواند اهداف اعلام شده در دستور کار خود را به نحو مطلوب دنبال کند و برای حل مشکلات و معضلات کنونی جهانی راه‌حل‌های مناسبی پیشنهاد نماید.

آقای رئیس!

این مجمع در حالی کار خود را آغاز می‌کند، که متأسفانه بحران‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بین‌المللی نسبت به سال گذشته ابعاد وسیع‌تر و عمیق‌تری یافته است. دامنه تجاوزات به حقوق ملت‌های مستضعف به رغم تمامی قول و قرارها در مجمع سال گذشته در زیر سایه شوم ابرقدرت‌ها که لحظه‌ای در پایمال کردن حقوق ملت‌ها به خود تردید راه نمی‌دهند گسترش بی‌سابقه‌ای پیدا نموده است. گمان ندارم هیچ یک از نمایندگان محترم، حجم عظیم قطعنامه‌های مصوب و نطق‌های آتشین سال گذشته مجمع را که همه سرشار از احساسات صلح دوستانه و ابراز تنفر نسبت به جنگ طلبی و پایمال کردن حقوق ملت‌ها بوده، فراموش کرده باشند با وجود این در طی سالی که گذشت شبی را به روز و روزی را به شب نرسانده‌ایم مگر آن که شاهد بیدادگری قدرت‌های بزرگ و عمالشان در گوشه و کنار جهان باشیم. از اصول اولیه‌ی منشور ملل

متحد عملا جز قالب بی‌روحی باقی نمانده و مفاهیم آزادی و عدالت اجتماعی ملعبه‌ی دست خودکامگان شده است.

آقای رئیس!

جهان امروز دچار یک بحران عظیم اخلاقی است، که اگر به طور جدی و هماهنگ با آن مقابله نشود، موجودیت انسان و انسانیت را به طور جدی تهدید می‌کند، ما به قیمت تحمل تلخ‌ترین تجربه‌های تاریخی به درک این واقعیت رسیده‌ایم که ضعف اخلاقی و انحراف فرهنگی ما در همه‌ی تیره‌روزی‌ها، ستم‌کشی‌ها و زورپذیری‌ها، از یک سو و ستمگری‌ها، توسعه طلبی‌ها، تجاوزها و زورمداری‌ها از سوی دیگر است. متأسفانه با این که واقعیت تجربه‌ی مشترک تمامی بشریت است در شرایط فعلی، از معنویات که می‌تواند و باید برای روابط اجتماعی و زندگی متعالی انسان شالوده‌ی محکمی ایجاد نماید و در سایه همایون خود شرایط مطلوب رشد جامعه‌ی بشری را پرورش دهد، خبری نیست.

آقای رئیس، نمایندگان محترم!

سؤال اساسی امروز این است که ما به کجا می‌رویم؟! آیا وقت آن نرسیده که جامعه‌ی جهانی لحظه‌ای درنگ کند و به خود و سرنوشت خود با وجدانی بیدار بیندیشد و پاسخ مناسبی در خور حیثیت انسانی برای این سؤال بیابد؟! آیا اوضاع آشفته‌ی حاکم بر جهان ما به حد کافی رقت‌آور و تکان دهنده نیست؟! آیا برای مقابله با هیولاهای فقر و گرسنگی و جنگ و تجاوز و استثمار که در شرایط فعلی بر سرنوشت قسمت اعظم ساکنان کره ارض تسلط یافته است، می‌توان به نیروی سازمان ملل متحد، که هر عضوی از اندام نحیفش در چنگال ابرقدرتی گرفتار آمده، امید بست؟!

بسیار تأسف‌آور است که شاهد این باشیم که برخی از ما به عنوان « نمایندگان ملت‌ها » حتی طبیعی‌ترین و ابتدایی‌ترین حساسیت‌های انسانی را نسبت به فجیع‌ترین نمایش‌هایی که در حال حاضر به وسیله‌ی ابرقدرت‌ها در صحنه‌ی گیتی اجرا می‌شود، از دست داده باشیم. گویی در دنیا زندگی می‌کنیم که از جهان واقعیت‌ها به کلی بیگانه است. آیا وقت آن نرسیده که به وضعیت واقعی خود بیندیشیم و خود را بازبیابیم و بفهمیم که در چه دنیایی زندگی می‌کنیم؟!

آقای رئیس!

اجازه می‌خواهم در پاسخ به آخرین سؤال شمه‌ای از وضعیت وحشتناک و رقت بار جهان را توصیف نمایم. به عنوان یک مسلمان و نماینده‌ی ملتی که مبارزه با صهیونیسم را همواره در رأس برنامه‌های خود داشته و دارد از مسئله فلسطین آغاز می‌کنم، سی و شش سال است

که ملت ستم دیده‌ی فلسطین به طور مداوم در معرض وحشیانه‌ترین تهاجمات و تجاوزات از جانب رژیم غاصب صهیونیستی قرار دارد. سی و شش سال است که تاریخ این ملت مظلوم را - که دچار جانشینان هیتلر شده است - با خون می‌نویسند. در طول این دوران، سازمان ملل متحد بنا به شیوه‌ی معمول به صدور قطعنامه‌هایی بسنده نموده که هیچ راه به جایی نبرده است. رژیم اشغال‌گر قدس با بی‌اعتنایی کامل به این قطعنامه‌ها عملا ثابت نموده که تحت حمایت بی‌قید و شرط امپریالیسم امریکا، هیچ مرزی برای تحدید و توقف تجاوز به ملت فلسطین و کشورهای اسلامی نمی‌شناسد. ما از دیرباز اعلام داشته‌ایم که اصولا ماهیت رژیم صهیونیستی با تجاوز و سلطه‌گری آمیخته و اینها از هم جدایی ناپذیرند و بنابراین هر گونه کوششی برای توقف تجاوزات این رژیم غاصب از طریق مذاکرات صلح دوستانه راه به جایی نبرده و نخواهد برد.

چرا نمی‌خواهیم از گذشته درس بگیریم و بفهمیم که صرف نظر از ماهیت رژیم صهیونیستی، اصولا مذاکره و تفاهم با متجاوزی که خاک ما را در اشغال دارد جز امتیاز دادن به دشمن ثمره‌ی دیگری به بار نمی‌آورد. اگر کمپ دیوید نمی‌بود خاک لبنان امروز این گونه در زیر چکمه‌های صهیونیست‌ها قرار نداشت. بعد از این تجربه‌ی تلخ آیا حق نداریم که قبول طرح‌هایی از قبیل طرح فاس و طرح ریگان و قرار داد لبنان و اسرائیل و از این قبیل را خیانتی نه تنها به آرمان فلسطین، بلکه خیانتی به یک میلیارد مسلمان بدانیم؟ اگر متحدین در جنگ دوم جهانی می‌توانستند هیتلر را با مذاکره به عقب نشینی از سرزمین‌های اشغالی و شناسایی حقوق سایر ملل وادار بنمایند امروز هم ما می‌توانیم رژیم صهیونیستی را متقاعد کنیم. تردیدی نداریم که امپریالیسم امریکا و صهیونیسم به گونه‌ای هماهنگ سیاست نفی هویت ملی و مذهبی مردم ستم کشیده فلسطین و در نهایت نابودی آرمان ایشان را به وسایل مختلف سیاسی، نظامی و تبلیغاتی دنبال می‌کنند. حضور روز افزون نیروهای متجاوز امپریالیسم امریکا و فرانسه در منطقه نیز یک معنا بیشتر ندارد و آن تصمیم به مواجهه‌ی نهایی با استقلال و آزادی کلیه‌ی ملل مسلمان است. آیا بمباران مناطق مسلمان نشین لبنان، به دست نیروهای متجاوز امریکا و فرانسه که در همین ایام صورت گرفته، مقصود دیگری را دنبال می‌نموده است؟

آقای رئیس!

من می‌خواستم بگویم سازمان ملل متحد چنانچه خود را متعهد به اجرای اصول منشور ناظر بر حفظ صلح و امنیت می‌داند باید جبهه‌ی گسترده‌ای به منظور تحریم کامل نظامی، اقتصادی علیه رژیم اشغال‌گر صهیونیستی در تمام سطوح برقرار

نماید. می‌خواستم بگویم سازمان ملل باید یک سیستم نظارت، بر اعمال مؤثر تحریم، ایجاد و متخلف را در هر مورد مشخص و معرفی کند. می‌خواستم بگویم سازمان ملل متحد به استناد مواد 41 و 42 از فصل هفتم منشور باید به وظایف قانونی خود در مورد تخلف نسبت به صلح و امنیت بین‌المللی بدون هیچ گونه تبعیض عمل نماید. می‌خواستم بگویم این سازمان طبق اصول منشور می‌بایست تجاوزات نیروهای امریکا و فرانسه را به خاک و حقوق مردم لبنان متوقف نماید.

می‌خواستم بگویم و می‌گویم که رژیم صهیونیستی به دلیل تخلفات مکرر از اصول منشور طبق ماده‌ی ششم منشور باید از سازمان ملل اخراج گردد.

ولی چه سود؟ مردم فلسطین و سایر ملل تحت تجاوز از تکرار هر ساله‌ی این شعارها چه طرفی بسته‌اند؟

جمهوری اسلامی ایران اعتقاد دارد که راه‌حل مسئله فلسطین در اقدام مشترک بین‌المللی برای رفع موجبات تجاوز و مقابله قاطع و قهرآمیز با متجاوز و فراهم ساختن زمینه‌ی بازگشت ملت فلسطین به سرزمین‌های خود و تشکیل یک کشور مستقل در سراسر خاک اشغال شده فلسطین، نهفته است. ما یقین داریم که توفیق در این راه جز با تمسک به اسلام و ارزش‌های اسلامی و انسانی و مبارزه و بسیج همه مسلمانان و آزادگان جهان علیه حکام وابسته به امریکا و اسرائیل، تحقق نخواهد یافت.

هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران ضمن اعلام حمایت کامل خود از مبارزات قهرآمیز ملت فلسطین در احقاق حقوقشان، توجه فرد فرد اعضای جامعه بین‌المللی و سازمان ملل متحد را به وظایف و تکالیفشان در قبال این مسئله خطیر جلب نموده و هشدار می‌دهد که شکست آرمان فلسطین، معنایی جز شکست جامعه بین المللی در مقابل رژیم صهیونیستی و جبهه متحد نیروهای تجاوزکار در جهان ندارد. ما با قاطعیت اعلام می‌کنیم که سرنوشت فلسطین با سرنوشت امت اسلامی پیوند خورده و جدایی ناپذیر است، بنابراین اگر امروز نسبت به وضعیت فلسطین بی‌تفاوت بمانیم و به متجاوز مجال دهیم، فردا صهیونیسم حیات فرد فرد ما را هدف خواهد گرفت. یک بار و برای همیشه باید بیاموزیم که زورمدار، منطقی جز زور نمی‌شناسد.

آقای رئیس!

بزرگ‌ترین عیب تساهل در رفع تجاوز و قبول زور در یک مورد، استقرار همان تجاوز نیست، بلکه در این است که تمام نیروهای متجاوز بالقوه را به عمل تحریک و ترغیب می‌کند. اگر انفعال و زور پذیری برخی از رژیم‌های حاکم بر کشورهای اسلامی در مقابل

تجاوز رژیم صهیونیستی و حامیش شیطان بزرگ تحقق نمی‌یافت، نیروهای اشغال‌گر اتحاد شوروی نیز جرأت ورود به خاک کشور اسلامی افغانستان را به خود راه نمی‌دادند و اگر ملت ویتنام در مقابل تجاوزات امپریالیسم امریکا تسلیم می‌شد، یقینا امروز شاهد آن بودیم که قسمت‌های وسیع‌تری (از کشورهای جهان سوم) دستخوش تاخت و تاز ابرقدرت‌ها بود. بنابراین مبارزه‌ی قهرآمیز یک ملت علیه تجاوز تنها به نفع خود آن ملت نیست بلکه در واقع تضمین کننده استقلال و حاکمیت ملت‌های دیگر نیز می‌باشد. از این رو بیش از سه سال مبارزه بی‌امان ملت افغانستان در مقابله با تجاوز نیروهای شوروی، در نظر کشورهای جهان سوم، به ویژه کشورهای اسلامی از جایگاه متعالی و اهمیت وافری برخوردار است. وقت آن رسیده است که جامعه جهانی به مسئله افغانستان به نحو جدی‌تری بپردازد. کشتار مردم بی‌پناه افغانی که با حداقل امکانات حماسه‌ای عظیم از مقاومت آفریده‌اند، بمباران مداوم خانه‌ها و مزارع ملت مستضعف افغانستان به وسیله هواپیماهای شوروی و به کار بردن بمب‌های شیمیایی و فسفری، قتل عام صدها نفر و مجروح و معلول نمودن کثیری از مردم و آوارگی بیش از 4 میلیون زن و مرد و کودک و پیر و جوان مسائلی نیست که بشود آنها را پشت میز مذاکرات ژنو آن هم بدون حضور نمایندگان واقعی مردم افغانستان، حل و فصل نمود. اتحاد شوروی در افغانستان به همان راهی می‌رود که امریکا در ویتنام رفت و اگر به راه خود ادامه دهد، درسی از ملت افغانستان خواهد گرفت که امریکا از ویتنامی‌ها گرفت.

جمهوری اسلامی ایران به لحاظ وجوه مشترک بسیار بین مردم دو کشور نمی‌تواند در برابر این تجاوز سکوت کند و خروج کامل بی‌قید و شرط و فوری قوای نظامی اشغالگر خارجی از آن کشور، عدم مداخله دیگر نیروها در امور داخلی افغانستان، بازگشت مردم آواره افغانی به سرزمین‌های خود و تعیین سرنوشت مردم به دست خودشان را، یگانه راه‌حل مسئله افغانستان می‌داند و هر نوع مذاکره‌ای را بدون حضور نمایندگان واقعی مردم افغانستان مردود شمرده و اعلام می‌نماید مردم افغانستان قیم نمی‌خواهند و هیچ یک از دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی حق ندارند به نیابت از طرف آنها وارد مذاکره شوند.

آقای رئیس!

درست سه سال است که ملت ما به جرم آزادی خواهی، استقلال طلبی، عدم پذیرش سلطه ابرقدرت‌ها، حق گویی و حق طلبی مورد وحشیانه‌ترین تهاجمات استکبار جهانی و عمالش قرار دارد. رژیم بعث عراق سه سال است که به نمایندگی از مستکبرین در جهت

تخریب و انهدام سرمایه‌های انسانی و اقتصادی دو ملت مسلمان ایران و عراق کوشیده خدمات شایانی از این رهگذر به اربابان خود کرده است. سه سال پیش در زمانی که ملت ما تازه از بند شاه و امریکا رسته و به تدریج دوران سازندگی را آغاز نمود، ناگهان با حمله برق آسای نیروهای متجاوز عراق مواجه شد.

دوازده لشکر مجهز، سه هزار تانک و ده‌ها هواپیمای بمب افکن دفعتا خاک ما را مورد تهاجم قرار داده، توانستند تا عمق قابل توجهی در خاک ما نفوذ نمایند. شهرهای بی‌دفاع ما یکی بعد از دیگری مورد تهاجم قرار می‌گرفت و خاطره حمله چنگیز بعد از قرن‌ها زنده می‌شد. ده‌ها هزار انسان بی‌دفاع از زن و مرد و پیر و جوان قتل عام شدند.

شهرها با خاک یکسان می‌شد و ما می‌آموختیم که بهای استقلال و آزادی بیش از آن مقداری است که پرداخته بودیم. ما از آغاز تجاوز می‌دانستیم که ابرقدرت‌ها بر سر تجاوز به خاک ما و حمایت از رژیم بعثی عراق به توافق رسیده‌اند.

در آن هنگام که رژیم صدام سرمست از پیروزی‌های خیالی رجز می‌خواند و در نامه‌های رسمی به سازمان ملل با لحن پیروزمندانه و پرنخوتی اظهار می‌داشت: « نیروهای عراق مارش پیروزمندانه خود را ادامه می‌دهند و شکست‌های بیشتری به دشمن وارد می‌آوردند... » (به نقل از اعلامیه شورای به اصطلاح انقلاب عراق، سند شماره 5;33;A,C.1 سازمان ملل مورخ 13 اکتبر 1980) در آن هنگام، آقای رئیس، شورای امنیت نسبت به این تجاوزات و رجزخوانی‌ها چه عکس العملی نشان داد؟! من یقین دارم که قطعنامه صادره شورای امنیت مورخ 28 سپتامبر 1980 را خوانده‌اید آیا در این قطعنامه اثری از درخواست نسبت به عقب نشینی نیروهای متجاوز به مرزهای بین‌المللی می‌بینید؟ چرا در این قطعنامه چنین درخواستی وجود ندارد؟ آیا این سکوت در هماهنگی کامل با اظهارات وزیر خارجه وقت عراق در نامه مورخ 44 اکتبر 1980 وی منضم به سند 14236 / S شورای امنیت قرار ندارد که می‌گوید: « ... دولت جمهوری عراق مایل است به این مسئله اشاره نماید که هر گونه فراخوانی در جهت عقب نشینی نیروهای عراقی، قبل از اینکه ایران حاکمیت عراق را در عمل و قانونا در موارد اشاره شده از سوی عراق، به رسمیت بشناسد، از نظر دولت ما قانونا و در عمل غیر ممکن است... »

در پاراگراف دوم از صفحه دوم همین سند، وزیر خارجه عراق تصریح می‌نماید که « سرزمین‌هایی که تاکنون به وسیله‌ی نیروهای عراقی تصرف شده مواضعی است که لزوما باید تا زمان نیل به یک راه‌حل دائمی و نهایی در موارد اختلاف حفظ گردد. »

آیا روش رعایت و احترام به بند یک از ماده‌ی اول و بند سه و چهار از ماده‌ی دوم منشور ملل

متحد این چنین است؟ آیا چنین رژیمی واقعا صلح و امنیت بین‌المللی را محترم می‌شمارد؟

در بند سوم از پاراگراف اجرایی قطعنامه (ب) می‌خوانیم که شورای امنیت به کلیه‌ی کشورهای دیگر توصیه می‌کند که « از اعمالی که به تشدید بیشتر جنگ و توسعه درگیری می‌افزاید شدیدا احتراز ورزند. » مگر اعضای دائمی شورای امنیت به این قطعنامه رأی مثبت ندادند؟! مگر امریکا، شوروی و فرانسه به عنوان اعضای دائمی شورای امنیت خود مصوبه خود را به وسیله‌ی کمک‌های عظیم تسلیحاتی و مالی به رژیم عراق نقض ننمودند؟ موشک‌هایی که در طول سال‌ها پس از صدور قطعنامه صبح و شام بر سر مردم بی‌دفاع ما فرومی‌ریخته است از کجا آمده؟ راستی چرا این نقض آشکار قطعنامه مزبور هرگز مورد سؤال قرار نگرفته است؟ چرا تا دو سال بعد از صدور این قطعنامه شورای امنیت در مورد مسئله جنگ ساکت ماند؟ آیا جنایت‌های نیروهای بعثی در عمق خاک ما صلح و امنیت بین‌المللی را تهدید نمی‌کرد؟ کجا بودند اینهایی که اکنون برای به خطر افتادن صلح در منطقه نوحه سرایی می‌کنند. اهل نظر می‌دانند که این صدام و به تبع آن منافع ابرقدرت‌هاست که به خطر افتاده نه صلح. ابرقدرت‌ها دست از تجاوز بردارند مردم دنیا آسوده خواهند شد.

آقای رئیس، نمایندگان محترم!

شورای امنیت دو سال تمام رجز خوانی‌های رژیم بعثی را که با خونریزی‌های بی‌سابقه‌ای در خاک ما پیوند داشت، با سکوت و بی‌تفاوتی خود همراهی نمود. ملت ما از ابتدا می‌دانست که انگیزه تجاوز رژیم بعثی عراق فقط تسخیر قسمت‌هایی از خاک ما در جهت منافع خود نیست بلکه قصد هدم موجودیت نظام جمهوری اسلامی را دارد. ما می‌دانیم که چون مستقل هستیم و می‌خواهیم مستقل بمانیم، تنها هستیم و باید به تنهایی از خود رفع تجاوز نماییم. حرکت‌های عظیم نیروهای رزمنده به جبهه‌ها حساب‌ها را به هم زد. خرمشهر پس از نبردی سهمگین آزاد شد و نیروهای شکست خورده عراق عقب نشستند. رژیم صدام رژیمی که وزیر خارجه‌اش در نامه مورخ 24 اکتبر 1980 به دبیرکل اظهار می‌دارد: « بر مبنای ملاحظات نظامی و جغرافیایی ممکن است برای اهداف دفاعی مناطق بهتری در جلو نیروهای ما باشد نه در پشت سر »، بعد از شکست در خرمشهر و نابودی سریع نیروهای عراقی در خاک ما، ناگهان و به طور خلق الساعه صلح طلب می‌شود و بلافاصله اعلام می‌دارد که به طور یکجانبه تصمیم به تخلیه سرزمین‌های اشغالی گرفته است. شورای امنیت نیز بعد از دو سال سکوت ناگهان و در فاصله دو ماه و نیم دو قطعنامه صادر می‌نماید و این بار از طرفین می‌خواهد که سرزمین‌های اشغالی را تخلیه نمایند!

آقای رئیس!

دو سال اشغال خاک ما هیچ خطری برای امنیت و صلح بین‌المللی نداشت ولی شکست نیروهای عراقی آن هم در خاک ما چنین خطری را به بار آورد؟ آیا ملت ما حق نداشت که رأی صاحب این منطق یعنی شورای امنیت را مردود شمارد؟

نمایندگان محترم!

اینجانب یقین دارد که اکثر شما گزارش هیئت اعزامی سازمان ملل متحد برای بازدید از مناطق اشغالی آزاد شده در کشور ما را که به ضمیمه سند 15834 / S مورخ 20 ژوئن 1983 منتشر شده به دقت ملاحظه نموده‌اید. مستحضرید که هیئت به عراق نیز رفته و از شهرهای مرزی این کشور بازدید به عمل آورده و آن را گزارش نموده است. این گزارش با اینکه در کشور ما کامل نبوده و منعکس کننده تمامی واقعیات نیست، اما توانسته است گوشه‌ای از واقعیات را بدون جانبداری از هیچ یک از طرفین مخاصمه آشکار سازد. از آنها که این سند را تاکنون ملاحظه نکرده‌اند تقاضا دارم آن را به دقت بررسی و اظهارات آن را با متون اعلامیه‌های خبری و یادداشت‌های رسمی رژیم متجاوز و کشور مورد تجاوز به ویژه آن چه که به عنوان اسناد مجمع عمومی و یادداشت به دبیرکل سازمان ملل انتشار یافته است مقایسه نمایند. در این مقایسه چهره رسوای رژیم عراق به بهترین وجهی آشکار خواهد شد. گزارش هئیت اعزامی درست در تطابق کامل با اعلامیه‌های خبری ما نشان می‌دهد که بسیاری از شهرهای ما که در اشغال نیروهای عراق بوده تا میزان نود درصد و گاه صد در صد به وسیله وسائل فنی و مهندسی و بر خلاف نص صریح مواد کنوانسیون چهارم ژنو نابود شده است. از آن میان از شهرهای هویزه، خرمشهر، قصرشیرین می‌توان نام برد. در مقابل، زبونی مقامات عراقی در اثبات ادعاهایشان مبنی بر بمباران شهرهای مرزی عراق ا کاملا در گزارش مشهود است. آیا این سند عمق صلح دوستی و انسانیت مردم مورد تجاوز ما را - که در طول سه سال جنگ علی رغم اینکه روز و شب در معرض بمباران کور موشکی عراق قرار داشته‌اند، به تبعیت از دستورات اسلامی حاضر نشده‌اند مناطق شهری عراق را مورد حمله قرار دهند - نمی‌رساند؟

نمایندگان محترم!

اظهارات اخیر وزیر خارجه‌ی عراق را در این مجمع درباره‌ی صلح دوستی رژیم بعثی با عملکرد این رژیم در همین چند ماه اخیر نسبت به شهرهای پیرانشهر، گیلان غرب، بانه، مریوان و اندیمشک مقایسه کنید. وزیر خارجه عراق در حالی قیافه صلح دوستانه می‌گیرد که هنوز سنگفرش‌های شهرهای ما از خون تازه‌ی مردم کوچه و بازار و زن‌ها و بچه‌های بی‌پناه رنگین است.

این گوشه کوچکی از جنایات رژیم بعثی است. چه کسی از عمق فاجعه‌ی نشت نفت که منافع بسیاری از کشورهای خلیج فارس و محیط زیست دریا را در معرض خطر جدی قرار داد، با خبر نیست و نمی‌داند که چگونه رژیم بعثی با پیوند مسئله‌ی مهار نفت به کل جنگ، در واقع منافع بسیار حیاتی کشورهای خلیج فارس را نیز قربانی اهداف پلید و مطامع ضد انسانی خود نموده است؟

خوشبختانه متخصصان فنی جمهوری اسلامی ایران در پی تلاشی عظیم و با ایثار و فداکاری و قبول مخاطرات توانستند یکی از چاه‌های نفت در حال نشت را مهار و از ریزش بیش از دو هزار بشکه نفت در روز در خلیج فارس جلوگیری نمایند. این اقدام علاقه و توانایی ما را در حفظ منافع کشورهای منطقه به خوبی نشان می‌دهد. اما آیا با وجود وحشیگری‌های رژیم صدام امکان حفظ منافع کشورهای منطقه وجود دارد؟ چه کسی تضمین می‌کند که همین فردا رژیم بعثی مجددا با صدور اعلامیه‌ای مشابه اعلامیه نظامی شماره 1016 مورخ 2 / 3 / 1982 این کشور که طی آن حمله به چاه‌های نفتی و تخریب آن را به عنوان یک موفقیت نظامی محسوب داشت، دست به حمله‌ی مشابه دیگری نزند و منافع حیاتی کشورهای منطقه را مورد مخاطره قرار ندهد؟

نمایندگان محترم!

اگر شما یا پدران شما و همه کسانی که عزیزانشان قربانی تجاوزات فاشیسم شده است، در مراحل پایانی جنگ جهانی دوم که رژیم هیتلری روزهای آخر عمر خود را می‌گذرانید و نیروهای متحدین شهرهای اشغالی را یکی پس از دیگری آزاد می‌نمودند ناگهان و با حیرت شاهد بودید که شخص هیتلر طی یک مصاحبه رادیویی اعلام می‌دارد که خواهان صلح است، صلح را عمیقا دوست می‌دارد، تجاوزات متفقین را به سرزمین‌های اشغالی ارتش نازی محکوم می‌کند و متعجب است که چرا متحدین اهل مذاکره نیستند، چه احساسی می‌داشتید؟ اگر هیتلر این دورویی را نداشت، صدام حسین دارد.

آقای رئیس، دبیرکل محترم!

طی حملات موشکی اخیر عراق، در دو نوبت جمهوری اسلامی ایران را به سازمان ملل اطلاع داد که ظرف چند روز آینده حملات موشکی عراق به مناطق شهری و غیر نظامی آغاز خواهد شد. اسناد منتشره‌ی سازمان مورخ 5 مه 1983 و 4 آگوست 1983 شاهد این مدعا است. متأسفانه در هر نوبت پیش بینی ما تحقق یافت بی‌آنکه عکس العمل مناسبی از جانب سازمان ملل مشاهده شود. این روند تا کی می‌تواند ادامه یابد؟!

نمایندگان محترم!

هر چقدر که رژیم عراق به عمق جنایاتش بیفزاید ذره‌ای در اراده‌ی ملت مسلمان ما که به احقاق حقوق طبیعی‌شان تعلق گرفته است، خلل وارد نخواهد آورد.

تشدید این جنایات و استمرار تجاوزات رژیم بعث عراق، رسیدن به هر گونه صلح و توافقی را غیر محتمل و نامقبول ساخته است. ما کمترین جزء حقوق‌مان را مصالحه نخواهیم نمود. بدیهی است عواملی که بر سر راه این احقاق حقوق مانع ایجاد نمایند، مسئولیت واقعی ادامه جنگ را به عهده خواهند داشت. ما همین جا به ابرقدرت‌هایی که از یک سو ماشین جنگی رژیم عراق را تغذیه می‌کنند و از سوی دیگر با ایجاد تبلیغات وسیع دایر بر عدم امنیت خلیج فارس، برای حضور هر چه بیشتر نیروهای خود در منطقه زمینه سازی می‌نمایند، هشدار می‌دهیم که دود این آتش به چشم خودشان خواهد رفت. ما به جامعه‌ی بین‌المللی اطمینان می‌دهیم تا زمانی که بتوانیم منافع اقتصادی خود را در خلیج فارس حفظ کنیم، قادر خواهیم بود امنیت کامل این منطقه و عبور و مرور سالم کشتی‌ها را نیز طبق موازین و مقررات بین‌المللی تضمین نماییم. اطمینان داریم عملکرد ما تا به حال این توانایی را به خوبی نشان داده است. دفاع شرافتمندانه و موفق ما از سرزمین‌های خودمان و سرکوبی متجاوز ثمری جز صلح و امنیت و آرامش برای کشورهای منطقه به بار نخواهد آورد. صلحی که می‌تواند روابط نزدیک و دوستانه بر اساس احترام متقابل بین کشورهای منطقه را تحکیم بخشد. ما اعلام می‌داریم که بیش از این نمی‌توانیم شاهد عبور کشتی‌های پر از اسلحه از تنگه هرمز که به مقصد بنادر جنوبی خلیج فارس از سوی سوداگران مرگ برای رژیم بغداد ارسال می‌گردد، باشیم و در آینده نیز کنترل بیشتری بر تنگه اعمال خواهیم کرد. ما با قاطعیت می‌گوییم که هر گونه صدمه به منافع حیاتی جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس انسداد کامل تنگه هرمز و توقف صدور نفت از این منطقه را به دنبال دارد. بدیهی است مسئولیت عواقب این امر به عهده‌ی آنهایی است که سلاح‌های پیشرفته در اختیار متجاوزان می‌گذارند. روی سخن بیش از همه به جانب دولت فرانسه است که بدون پرده پوشی و با یک گستاخی جاهلانه در این وادی قدم گذاشته است. ما به دولت سوسیالیست فرانسه هشدار می‌دهیم که شما یک قرن از تاریخ عقب هستید و می‌خواهید ادای استعمارگران قرن نوزدهم را درآورید، ولی بدانید که دنیا عوض شده و روزگار کشتی‌های توپ‌دار به سر آمده است. اگر به خود نیایید، شما یا هر متجاوز دیگری که قصد ما نماید، مطمئن باشید که خلیج فارس را گورستان شما خواهیم نمود. کشور ما سرزمین مردانی است که در میدان علم و مبارزه بارها سرنوشت جهان را رقم زده‌اند.

آقای رئیس!

متأسفانه دامنه این تعدیات و تجاوزات سراسر دنیا به خصوص جهان سوم را فراگرفته است. به افریقا بنگرید ببینید چگونه میدان آزمندی‌های جهان خواران شده است. ما اعزام قوای نظامی، هواپیماهای جنگنده و تجهیزات جنگی از سوی فرانسه و امریکا را به چاد که به منظور ادامه سلطه‌گری استعمار فرانسه و غارت منابع طبیعی این کشور جنگ زده و محروم صورت می‌گیرد، شدیدا محکوم کرده، خواستار قطع فوری مداخلات استکباری در چاد می‌باشیم، متأسفانه دولت سوسیالیست فرانسه برای سرپوش نهادن بر شکست سیاست‌های اقتصادی خود به حمایت از دولت‌های متجاوز برخواسته و با صدور اسلحه و مهمات و نیروهای نظامی به کشورهای دیگر نه تنها کنوانسیون‌های بین‌المللی بلکه قطعنامه‌های شورای امنیت را، که خود امضا نموده، نقض کرده است.

هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران ضمن تجلیل از آزادی خواهی و فرهنگ غنی و سنت‌های با ارزش ملت فرانسه تجاوزات دولت سوسیالیست آن کشور به حقوق سایر ملل را به شدت محکوم می‌کند.

آقای رئیس!

سال‌هاست که ملت مسلمان صحرای باختری به رهبری پولیساریو، در راه نیل به استقلال و حق حاکمیت ملی خود مبارزه می‌کند ما از این مبارزات به حق قویا جانبداری نموده، خواهان پایان بخشیدن به اشغال نظامی صحرای مطابق مصوبات نوزدهمین اجلاس سران سازمان وحدت افریقا و سازمان ملل می‌باشیم. رژیم‌های دست نشانده در افریقا باید بدانند که خوش خدمتی به امپریالیسم و حرکت در جهت منافع ابرقدرت‌ها نفعی به حالشان ندارد. امروز ما مردم خاورمیانه و غرب آسیا بیش از هر زمان دیگر دردهای برادران افریقایی خود را احساس می‌کنیم، زیرا علاوه بر تجربیات مشترک دیگر، هر دو مردم به درجاتی مساوی دچار وحشی‌گری‌های رژیم نژاد پرست متجاوزی هستیم که به شدت از جانب امریکا حمایت می‌گردد. افریقای جنوبی به حق اسرائیل افریقا، نام گرفته است. صهیونیسم و تبعیض نژادی هر دو، پایگاه و مقصد واحدی دارند، قصد واحد آنها تجاوز به حقوق و آزادی‌های افراد و سلطه قهرآمیز بر سرزمین دیگران و در غایت بر هم زدن نظام روابط بین‌المللی از طریق بی‌اعتنایی به افکار عمومی جهان و منشور و قطعنامه‌های سازمان ملل متحد است. این دو نیرو می کوشند با حاکم کردن قانون جنگل در روابط بین‌المللی بعد از عبور از مرحله تجاوز به حقوق افراد، سرزمین‌های غصبی و حقوق ملت‌های آزاد جهان را لگدمال مطامع خود سازند.

سازمان ملل متحد با تشخیص این بیماری که اساس روابط بین‌المللی را در معرض خطر قرار داده است و نظر به تعهداتی که از نظر حفظ حقوق انکار ناپذیر انسانی و احترام به حق تعیین سرنوشت ملل و تمامیت ارضی آنها دارد، لازم است با توسل به وسائل و روش‌های قاطع و مؤثر نسبت به محو کامل تبعیض نژادی و صهیونیسم از عرصه گیتی اقدام نماید و رسالت تاریخی خود را در اجرای مفاد منشور ملل متحد در رابطه با صلح و امنیت جهانی و حقوق بشر به انجام رساند.

آقای رئیس!

ما ضمن حمایت از حقوق حقه‌ی مردم تحت ستم نامیبیا خواستار خروج نیروهای اشغال‌گر دولت نژاد پرست افریقای جنوبی از آن سرزمین و جنوب آنگولا بوده، از کشورهای انقلابی افریقا و نهادهای مترقی و بیشتر از همه از سواپو به عنوان نماینده واقعی مردم نامیبیا می‌خواهیم به تلاش خود در این زمینه بیفزایند.

ما کشورهای استعمارگر را که بر خلاف قطعنامه‌ها و اصول منشور ملل متحد از رژیم نژاد پرست و متجاوز پروتوریا حمایت می‌کنند، قویا محکوم می‌کنیم و از کشورهای خط مقدم از جمله آنگولا و موزامبیک و زیمبابوه در مبارزاتشان علیه افریقای جنوبی، حمایت می‌نماییم.

آقای رئیس!

وضعیت امریکای لاتین نیز بهتر از افریقا و خاورمیانه نیست. امریکا با مداخلات علنی در امور داخلی کشورهای این منطقه به ویژه نیکاراگوئه و السالوادور، علاوه بر نقض آشکار اصول منشور سازمان ملل متحد، امنیت و صلح جهانی را به مخاطره افکنده است. دولت جمهوری اسلامی ایران ضمن محکوم کردن این سیاست‌ها حرکت نیروهای رزمنده را که علیه سلطه شیطان بزرگ بپا خاسته و با حکومت‌های دست نشانده‌ی آن مبارزه می‌نمایند ستایش می‌کند و حمایت بی‌دریغ خود را از مبارزه رهایی بخش آنان اعلام می‌دارد.

ما معتقدیم تصمیمات مندرج در اعلامیه‌ی کونتادورا می‌تواند اساس مناسبی برای حل مسائل امریکای لاتین و جلوگیری از تجاوزات و مداخلات خارجی باشد، وقت آن است که مردم بپا خواسته در سراسر گیتی به همه‌ی تجاوزگران و سلطه جویان بفهمانند که هیچ ملتی نیازمند به قیمومیت ابرقدرت‌ها نیست. وقت آن است که ملت‌هایی که در نتیجه‌ی توطئه ابرقدرت‌ها دچار شکاف و جدایی از یکدیگر شده‌اند همبستگی فرهنگی و ملی خود را بازیابند.

اجازه می‌خواهم نظر دولت جمهوری اسلامی ایران را درباره‌ی مسئله‌ی خطیر مسابقه‌ی تسلیحاتی عنوان نمایم. دومین اجلاس ویژه مجمع عمومی برای خلع سلاح، به علت

کارشکنی ابرقدرت‌ها، اگرچه با شکست مواجه شد ولی کمیته خلع سلاح ژنو را مأمور کرد که برای سی و هشتمین اجلاس مجمع عمومی یعنی اجلاسی که در پیش روی خود داریم، یک برنامه جامع خلع سلاح که مورد توافق کلیه‌ی کشورها باشد تهیه و ارائه نماید. آیا این کمیته در انجام وظیفه محوله توفیقی حاصل نموده است یا اینکه باز هم باید کشورهای جهان در ترس و وحشت و اضطراب ناشی از سلطه جویی ابرقدرت‌ها خود را با مذاکرات بی‌نتیجه و سرگرم کننده فریب دهند. مذاکرات دو جانبه‌ی امریکا و شوروی درباره محدودیت سلاح‌های میان برد و همچنین مذاکرات مربوط به سلاح‌های استراتژیک که سرنوشت بیش از چهار میلیارد مردم جهان با آن رقم زده می‌شود در چه وضعیتی است؟

مراحل اجرایی تصمیم برای استقرار بیش از پانصد موشک با کلاهک هسته‌ای و از جمله موشک‌های پرشینگ 2 و کروز در اروپا آغاز گردیده است و این منطقه از جهان به صورت انبار باروتی مبدل شده که حتی با یک اشتباه و محاسبه غلط و یک جرقه‌ی کوچک به یکباره کشورهای زیادی در این قاره را قربانی مطامع ابرقدرت‌ها خواهد ساخت و از لهیب شعله‌های این فاجعه سایر نقاط جهان نیز مصون نخواهند بود.

این نوع استدلال نادرست شوروی که در صورت استقرار این موشک‌ها از طرف غرب، شوروی نیز به تقویت موشکی خود در اروپا خواهد پرداخت، در حقیقت به گونه‌ای دیگر منطق غلط امریکا را در مورد مخالفت با برگزاری کنفرانس اقیانوس هند به بهانه حضور نیروهای اشغال‌گر شوروی در افغانستان، موجه جلوه خواهد داد.

تاریخ برگزاری کنفرانس مهم اقیانوس هند که برای سال 1983 تعیین شده بود برای چندمین بار باز هم به تعویق افتاده است. ما از تغییر موضع پاره‌ای از کشورها، که تاکنون با برگزاری این کنفرانس مخالف بودند و اینک با درک واقعیات و تشخیص ضرورت این امر مهم، در جهت پیشبرد مفاد قطعنامه‌ی مجمع عمومی، گام برمی‌دارند استقبال می‌کنیم و امیدواریم که سایر مخالفان برگزاری این کنفرانس نیز به آنان تأسی جویند.

صلح و امنیت بین‌المللی اینک بیش از هر زمان دیگری نیازمند آن است که منطقه اقیانوس هند از رقابت تسلیحاتی ابرقدرت‌ها دور بماند و این اقیانوس به یک حوزه‌ی عاری از سلاح‌های هسته‌ای مبدل شود.

در سال گذشته با طرح تعهد یک جانبه (NOFIRSTUSE) مختصر نور امیدی به دل‌های نگران و مضطرب تابید و این خوش بینی قوت گرفت که دیگران هم با اعلام تعهد متقابلی، حتی در مرحله‌ی حرف، نیز گامی در جهت تسلی خاطر جهانیان بردارند ولی متأسفانه عملکرد دو ابرقدرت نشان داد که این گونه اظهارات چه در مورد « اولین

به کار گیرنده سلاح هسته‌ای » و چه در مورد « کاهش هزینه‌های تسلیحاتی و کنترل آن » و یا « تقلیل موشک‌های استراتژیک مستقر در زمین (S.L.B.M) « جز مانور سیاسی و بهره برداری تبلیغاتی، هدف دیگری را دنبال نمی‌نماید.

آقای رئیس!

اکنون اجازه می‌خواهم که اشاره‌ای به وضعیت اقتصادی جهان بنمایم. اتخاذ سیاست‌های حمایتی دفاعی و نیز سیاست‌های انقباضی مالی توسط کشورهای پیشرفته، موجب تداوم کاهش تجارت جهانی گردیده است. کاهش فاحش قیمت کالاهای اساسی و افزایش هم زمان قیمت صادرات صنعتی کشورهای توسعه یافته، به وخیم‌تر شدن هر چه بیشتر رابطه‌ی مبادله منجر شده است. تشدید بحران پولی و مالی جهانی به ویژه به خاطر سیاست‌های ایالات متحده امریکا و متحدان صنعتی‌اش و اعمال محدودیت‌های گوناگون در طریق دسترسی جهان سوم به منابع مالی و امتیاز بازارهای سرمایه داری بین‌المللی و تکنولوژی، بحران اقتصادی کنونی را وخیم‌تر و روند رشد و توسعه‌ی کشورهای جهان سوم را شدیدا مختل کرده است. افزایش سرسام آور حجم بدهی‌های کشورهای توسعه نیافته و مشکلات سیاسی و اقتصادی فلج کننده ناشی از آن، تنها یکی از مظاهر چنین بحرانی است.

البته نباید فراموش کرد که بر خلاف ادعای سلطه گران بین‌المللی، مشکلات کنونی در اقتصاد جهانی در وجود و عملکرد نظام غیر عادلانه سرمایه داری جهانی و سلطه تاریخی اقلیت بر اکثریت نهفته است و لذا ماهیت ساختاری و ریشه‌ای داشته و به هیچ وجه ادواری نمی‌باشد.

آقای رئیس!

همچنان که به خوبی واقفید مستکبرین و سلطه گران بین‌المللی مخالف هر گونه اصلاح و تغییر در نظام اقتصادی حاکم بر جهان بوده و حتی در مقابل کمترین خواسته‌های مشروع و به حق کشورهای تحت ستم به سختی مقاومت می‌ورزند. اتخاذ روش‌های منفی در برابر شروع جدی مذاکرات برای برقراری نظام جدید اقتصادی بین المللی و طفره‌روی از مذاکرات جهانی علی رغم ادعاهای پرطمطراق‌شان مبنی بر تفاهم و همکاری در زمره‌ی سیاست‌های مخرب و منفی سلطه‌گران بین‌المللی، به ویژه ایالات متحده امریکا می‌باشد. صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی توسط امریکا و متحدان پیشرفته‌اش یکی دیگر از مجاری اعمال فشار و اخلال در جهت جلوگیری از تحقق خواسته‌های جهان سوم به شمار می‌رود.

سیاست کشورهای عضو سازمان همکاری توسعه‌ی اقتصادی و به خصوص ایالات متحده

امریکا در جریان ششمین کنفرانس آنکتاد در بلگراد به روشنی بیان‌گر طرح‌ها و انگیزه‌ها و هم چنین روش‌هایی است که بدان اشاره شد. بن بست حاصله در کنفرانس بلگراد و عدم موفقیت آن در اتخاذ هر گونه اقدام مثبت و کارساز در کلیه زمینه‌های مورد بحث در کنفرانس نتیجه بسیار منطقی سرسختی و خودمحوری منفعت طلبانه این کشورها می‌باشد.

آقای رئیس!

به کرات گفته شده که مذاکرات جهانی جدی و پیگیر اولین گام در جهت حل و رفع بحران اقتصادی بین‌المللی و نیز ایجاد تغییرات ساختاری در نظام کنونی می‌باشد. ما معتقدیم بدون محو کامل آثار استکباری ابرقدرت‌ها در سرنوشت کشورهای جهان سوم و قطع دست ایادی دست نشانده‌ی آنها در این کشورها، این مذاکرات راه به جایی نخواهد برد. ما همچنین معتقدیم که راه‌حل‌های جزئی و محدود و از آن جمله انجام مذاکرات در چارچوب سازمان‌های تخصصی (که عمدتا توسط امریکا کنترل می‌شوند) و نیز توسل به ترتیبات دو جانبه در مقابل چند جانبه در روابط مالی، جز در خدمت حفظ کنترل مستکبران بر این نهادها و استمرار سلطه تاریخی و نهادی شدن هر چه بیشتر شرایط بحرانی کنونی نمی‌تواند باشد.

آقای رئیس!

ما نظام کنونی بین‌المللی را، مبنی بر تقسیم جهان دو قطب غرب و شرق، مردود می‌شماریم و اعتقاد داریم توازن وحشت حاکم بر جهان، که صلح ناپایدار کنونی بر آن مبتنی است، نمی‌تواند راهگشای تأمین صلح و امنیت و سعادت ملت‌ها باشد. بلوک بندی و صف آرایی و اتکا به پیمان‌های نظامی اثر سوء و مخرب خود را به منصه‌ی ظهور رسانیده و موجب شده است جهانیان همواره بر لبه پرتگاه جنگ قرار گیرند.

از فردای جنگ جهانی دوم تاکنون زمانی را به خاطر نداریم که دنیا از آتش جنگ‌های محلی و ناآرامی و تشنج و احساس خطر فارغ بوده باشد. ابرقدرت‌ها چنان در توجیه تجاوزکاری‌هایشان صحبت از به خطر افتادن منافع حیاتی خود می‌کنند که گویی در سراسر گیتی و در همه کشورها برای ایشان حقوقی طبیعی نهفته است. آیا به جز یک احساس تفوق نژادی، قدرت گرایان را بر این باور داشت که ملت‌های دیگر را نیازمند قیمومیت خود بدانند؟ صحبت از منافع فرانسه در خلیج فارس، منافع شوروی در افغانستان و آسیا و افریقا و منافع امریکا در سراسر گیتی، آیا پایه و اساسی غیر از این دارد؟ آیا هیتلر غیر از این می‌گفت؟

متأسفانه این منطق تنها در سطح ابرقدرت‌ها محدود نمانده بلکه به سرعت به

دست پروردگان آنها نیز سرایت یافته است، اعلامیه‌های نظامی رژیم صدام، بیانیه‌های سیاسی رژیم صهیونیستی و موضعگیری‌های رژیم افریقای جنوبی را ببینید که چگونه مشحون از این منطق است آیا منافع دولت فرانسه بر حفظ منابع حیاتی و کیان دو ملت ایران ایران و عراق ارجحیت دارد؟

آقای رئیس!

ما به تعالیم عالیه‌ی اسلامی معتقدیم که انسان‌ها همه با هم برابرند و هیچ انسانی حق ندارد با قبول زور و منطق تبعیض نژادی، که منطق معمول ابرقدرت‌هاست، تذلیل و تخفیف ناشی از حاکمیت زورگرایان را به خود بخرد. لذا معتقدیم که در اثر حرکت دسته جمعی کشورهای زیر سلطه باید به سلطه‌جویی ابرقدرت‌ها خاتمه داده شود.

ما بر این باور هستیم که تقویت جنبش عدم تعهد با تأکید بر اصول عدم تعهد، راه آزادی ملل ستمدیده از سلطه ابرقدرت‌ها را هموار می‌سازد. در شرایطی که جهان دوره‌ای بحرانی و دشوار را طی می‌کند و سازمان ملل متحد به علت کارشکنی ابرقدرت‌ها عملا قادر به پاسخگویی به معضلات عدیده گیتی نیست، نقش نهضت عدم تعهد در مقابله با بحران‌ها و تشنجات جهانی بیش از همیشه می‌تواند مهم و مؤثر باشد. این توفیق موکول به آن است که نهضت بتواند با قاطعیت خود را از وجود دست نشاندگان ابرقدرت‌ها، که در ظاهر ادعای عدم تعهد و در واقع درصدد تأمین منافع استکبار جهانی در حرکت جنبش هستند، تصفیه کنند و بدین وسیله سلامت، حرکت صحیح و رشد خود را تضمین نمایند. موفقیت‌هایی که جنبش عدم تعهد در ارائه راه‌حل برای پاره‌ای از مسائل جهانی به دست آورده است و همچنین احساس مسئولیت غالب کشورهای عضو جنبش نسبت به سرنوشت آینده آن این نوید را می‌دهد که جنبش نقش تاریخی بزرگ و مؤثری را در سیاست‌های آینده‌ی جهانی بر عهده گیرد.

آقای رئیس، نمایندگان محترم!

اگر چه تا به حال کوشش‌های سازمان ملل متحد در اجرای اصول اولیه‌ی منشور ملل متحد با عدم موفقیت رو به رو بوده و علی‌رغم تلاش‌هایی که به عمل آورده، نتوانسته است گام‌های مؤثری در سطح جهانی در جهت حصول هدف‌های مورد نظر بردارد، مع هذا اجازه می‌خواهم که در پایان یک بار دیگر از صمیم قلب آرزو نمایم که مجمع بتواند گریبان خود را از دست قدرت‌های سلطه‌گر، که پیکر سازمان ملل متحد را به بند کشیده‌اند، رها ساخته و در اهداف خود توفیق یابد.

والسلام علی عبادالله الصالحین - متشکرم

سند شماره 122

نامه مورخ 29 سپتامبر 1983 نمایندگی جمهوری اسلامی ایران خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم احتراما به اطلاع می‌رسانم که در تاریخ 27 سپتامبر 1983 رادیو بغداد اعلام کرد که دولت بعث عراق قصد دارد حملات علیه اهداف غیر نظامی داخل خاک ایران را آغاز کند « که ماهیت آن تدافعی نخواهد بود و صرفا تأثیر منفی بر روحیه نظامی و سیاسی دشمن خواهد داشت ». به طوری که تجربه نشان داده این قبیل اعلامیه‌های عراق نشان دهنده قصد و نیت دولت آن کشور می‌باشد که بمباران اهداف مسکونی ایران را از سر گیرد و غیر نظامیان بی‌گناه را به قتل برساند و یا خانه‌ها و وسایل معیشتی آنها را از بین ببرد. این قبیل نگرش جنایتکارانه نسبت به غیر نظامیان ایران، ویژگی اصلی رژیم حاکم بر عراق است و آن نگرشی است که تنها با بی‌تفاوتی مجامع بین‌المللی تقویت شده که رژیم عراق جنایات مکرری را علیه بشریت مرتکب شود.

سعید رجائی خراسانی - نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل

سند شماره 123

نامه مورخ 14 اکتبر 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

احتراما متن اعلامیه وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران را درباره آلودگی نفتی در خلیج فارس به پیوست ارسال می‌نمایم.

سعید رجائی خراسانی - سفیر نمایندگی دائمی

پیوست

اطلاعیه وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران - تهران 17 اکتبر 1983

حوزه نفتی نوروز در شمالی‌ترین بخش خلیج فارس در منطقه بهرگان را جنگنده‌های عراقی مورخ 27 ژانویه 1983 بمباران کردند که دکل چاه نفتی شماره 3 آن خسارت دید و نشت نفت خام به آب‌های خلیج فارس شروع شد. این اقدام تجاوزگرانه نقض آشکار مقررات سازمان منطقه‌ای محافظت از محیط دریایی که هم ایران و هم عراق عضو آن هستند، به شمار می‌رود. این مقررات دقیقا حملات نظامی به تأسیسات نفتی را ممنوع کرده است. همچنین به چاه‌های دیگری در حملات بعدی عراق خسارت وارد گشت. این اقدامات نشان دهنده تشدید آشکار جنگ از سوی عراق بوده و تخریب آمرانه حیات دریایی را در خلیج فارس که از منافع مشترک مردم کل منطقه محسوب می‌شود، باعث شده است.

دولت جمهوری اسلامی ایران ضمن اعلام نگرانی شدید خود درباره محیط دریایی خلیج فارس، خواستار یافتن راه‌های جلوگیری از آلودگی بیشتر آب این دریا می‌باشد.همچنین از کلیه تلاش‌ها و ابتکاراتی که جهت متوقف ساختن تحرکات نابخردانه دولت عراق صورت می‌گیرد، حمایت می‌نماید. مخالفت عراق با تضمین سلامتی متخصصان نفتی، خوی تجاوزگرانه دیگر عراق را نشان می‌دهد که در این شرایط متخصصان خارجی از تعمیر خسارات وارده به تأسیسات و متوقف ساختن نشت نفت خودداری ورزیدند، اما متخصصان ایرانی این مهم را علی‌رغم این شرایط به عهده گرفتند و موفق شدند نشت نفت در چاه شماره 3 در 80 فوتی زیر سطح دریا را با تلاش‌های مضاعف خود و بدون کمک فنی خارجی مهار سازند. کار بر روی سایر دکل‌های خسارت دیده در حال انجام است.

با توجه به تهدیدات اخیر عراق در حمله به تأسیسات نفتی سواحل ایران و موضوع سالم نگهداشتن محیط دریایی در خلیج فارس یک بار دیگر وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران بنا به وظیفه خود به کشورهای ساحلی خلیج فارس نسبت به خطرات روز افزون سیاست‌های غیر مسئولانه عراق در تهدید سالم سازی محیط دریایی آب‌های مشترک که مسئله حیاتی برای مردم کلیه کشورهای ساحلی محسوب می‌شود، هشدار می‌دهد. ضرورت دارد که این مسئله حیاتی قبل از اینکه تبدیل به یک فاجعه گردد مورد توجه قرار گیرد زیرا تجربه نشان داده که عراق هیچ علاقه‌ای نسبت به تعهدات خود جهت حفظ محیط دریایی خلیج فارس از خود نشان نمی‌دهد. ایران نه تنها مسئولیت هرگونه تهدیدات شرایط فعلی را ناشی از ماجراجویی نظامی عراق می‌داند بلکه نمی‌بایست از این رژیم انتظار داشت اعمال شیطانی عمدی مشابهی را علیه سایرین انجام ندهد.

سند شماره 124

نامه مورخ 19 اکتبر سفیر نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم به اطلاع می‌رسانم که در 11 اکتبر 1983 عراق جنایات دیگری را علیه انسانیت با بمباران مناطق غیر نظامیان بی‌گناه در شهر مریوان مرتکب شد. این حملات به مرگ 3 نفر و مجروح شدن 20 نفر و تخریب تعدادی از ساختمان‌های مسکونی منجر شد.

حملات هوایی نیز علیه مناطق مسکونی بانه در 15 اکتبر صورت گرفت که در نتیجه آن 20 نفر کشته و 50 نفر مجروح شدند و چندین خانه مسکونی از بین رفت. این حملات از جدیدترین عملیات‌های بمباران بی‌شمار رژیم بعثی عراق پس از انتشار گزارش هیئت حقیقت یاب اعزامی شما به ایران و عراق جهت ارزیابی خسارات عمدی وارده به غیر نظامیان می‌باشد. این گزارش اگر چه به خاطر محدودیت‌های زمانی کامل نیست، اما به وضوح نشان دهنده عدم رعایت حقوق بین‌الملل بشر دوستانه در مورد جان غیر نظامیان در زمان جنگ می‌باشد.

سماجت عراق در تکرار اقدامات جنایتکارانه خود علیه غیر نظامیان ایران مستقیما ناشی از این حقیقت است که جامعه بین‌المللی و شورای امنیت به طور ضمنی از این قبیل اقدامات عراق با سکوت خویش حمایت کرده‌اند.

عدم اقدام از سوی شورای امنیت در رابطه با گزارش هیئت حقیقت یاب نشان دهنده دوری جستن شورای امنیت از واقعیت‌های مناقشه رو به رشد میان ایران و عراق می‌باشد. مردم ایران این جنایاتی را که رهبران عراق علیه غیر نظامیان ایران مرتکب می‌شوند، عامل اصلی ادامه مناقشه میان دو کشور قلمداد کرده و اعتقاد دارند که قبل از اینکه گامی برای ایجاد صلح واقعی برداشته شود، مسئول این جنایات می‌بایست به عدالت سپرده شود.

سعید رجائی خراسانی - سفیر نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل

سند شماره 125

نامه مورخ 20 اکتبر 1983 نمایندگی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم احتراما به اطلاع می‌رسانم که ایران حمله نظامی به مقیاس وسیعی را علیه عراق در بخش شمالی به منظور نفوذ در خاک تحت حاکمیت عراق و اشغال شهر پنجوین، آغاز کرده است.

در این مورد مایلم خاطر نشان سازم، در حالی که نیروهای نظامی عراق هم اکنون درگیر پاسخ به جدیدترین اقدام تجاوزگرانه و از بین بردن نیروهای متجاوز می‌باشند، دولت جمهوری عراق این حق را برای خود محفوظ می‌دارد که به نیروهای متجاوز ایران هر کجا که لازم باشد به خاطر دفاع از حاکمیت، امنیت و منافع حیاتی عراق پاسخ گفته و به متجاوزان ایران بفهماند که تلاش‌های بیهوده‌شان و پافشاری در طولانی نمودن جنگ، بر خلاف اراده شورای امنیت و مجامع بین المللی بوده و به دست یابی به اهداف... منجر نخواهد شد.

ریاض القیسی نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

سند شماره 126

نامه مورخ 23 اکتبر 1983 سفیر نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

احتراما عطف به سند (16061 / S) شورای امنیت حاوی متن نامه نمایندگی دائمی عراق درباره تهاجم نیروهای مسلمان ایران علیه عراق که وی آن را تلاش‌های بیهوده و اصرار بر طولانی ساختن جنگ در برابر اراده شورای امنیت و جامعه بین‌المللی نامیده

است، می‌خواهم برداشت نادرست نمایندگی عراق را در مورد « اراده جامعه بین‌المللی » تصحیح نمایم.

محتوای نامه نمایندگی دائمی عراق بر برداشت دولت متبوعش دلالت دارد که اراده جامعه بین‌الملل را تنها به عدم طولانی شدن جنگ معطوف ساخته است. منش سازمان ملل که یکی از مظاهر اراده جامعه بین‌المللی بوده و دولت عراق نیز به پای‌بندی به اصول آن متعهد شده است، تمامی دولت‌ها را با عبارات صریح از توسل به جنگ قبل از بکارگیری کلیه ابزارهای صلح آمیز جهت حل و فصل مناقشات، بر حذر نگه داشته است. عدم توجه به این اصول منشور از طرف هر دولتی، بهترین دلیل بر بی‌توجهی به کل اصول منشور است.

عراق به طور یک جانبه تصمیم گرفت مناقشات مرزی خود با ایران را در جنگ تمام عیار تجاوزگرانه‌اش در اشغال ایران در سپتامبر 1980، تشدید نماید. این کشور به ابزارهای موجود برای حل و فصل مسالمت آمیز مناقشات بر اساس قرارداد مرزی دو جانبه 1975 و حسن همجواری میان ایران و عراق و نیز اصول مندرج در منشور از جمله مراجعه به شورای امنیت، متوسل نشده و هر گونه ادعای این کشور جهت احترام به « اراده جامعه بین‌المللی » که اکنون عدم احترام به آن بر همگان آشکار شده، چیزی جز دورویی صرف نیست و چهره واقعی رژیم عراق را به خوبی برملا ساخته است. این قبیل دورویی به هیچ وجه از مسئولیت عراق به خاطر نقض حقوق بین‌المللی بشر دوستانه در حملات وحشیانه و عمدی به غیر نظامیان در ایران نخواهد کاست.

سعید رجائی خراسانی - سفیر نمایندگی دائمی

سند شماره 127

طرح قطعنامه (540) توسط کشورهای گویان توگو و زئیر

با بررسی مجدد موضوع تحت عنوان « وضعیت میان ایران و عراق »؛

با یادآوری قطعنامه‌ها و بیانیه‌های شورا که در آن از جمله آتش‌بس همه جانبه و پایان عملیات نظامی میان طرفین خواسته شده است؛

با یادآوری گزارش مورخ 20 ژوئن 1983 (15834 / S) دبیرکل در مورد هیئت اعزامی منتخب وی جهت بازدید مناطق غیر نظامی در ایران و عراق که مورد حملات نظامی قرار گرفته‌اند و قدردانی از دبیرکل به خاطر تقدیم گزارش واقع بینانه، متوازن و عینی در این مورد؛

و نیز با ابراز قدردانی از تشویق‌ها و کمک‌ها و همکاری‌هایی که دولت‌های ایران و عراق نسبت به هیئت اعزامی دبیرکل مبذول داشته‌اند؛

با ابراز تأسف مجدد از مناقشه میان دو کشور که منجر به خسارات هنگفت جانی و زیان‌های فراوان به شهرها، اموال و تأسیسات زیربنایی اقتصادی شده است، با تأیید لزوم بررسی واقع بینانه علل جنگ؛

1- از دبیرکل تقاضا می‌نماید تا با کوشش‌های میانجیگرانه خود میان طرفین به منظور نیل به حل اختلاف به نحو کامل و عادلانه و شرافتمندانه که مورد قبول هر دو طرف باشد، ادامه دهد.

2- نقض حقوق انسانی و بشر دوستانه، مخصوصا مفاد کنوانسیون 1949 را در کلیه زمینه‌های آن محکوم می‌کند و خواستار توقف فوری کلیه عملیات‌های نظامی علیه هدف‌های غیر نظامی از جمله شهرها و مناطق مسکونی است.

3- حق کشتیرانی و بازرگانی آزاد را در آب‌های بین‌المللی مورد تأکید قرار داده و از کلیه کشورها می‌خواهد که بلافاصله به خصومت‌ها در منطقه خلیج (فارس) از جمله خطوط دریایی آبراه‌های قابل کشتی‌رانی، بنادر، پایانه‌ها، تأسیسات دور از ساحل و همه‌ی بنادری که به طور مستقیم یا غیر مستقیم به دریا راه دارند، پایان داده و به تمامیت ارضی دیگر کشورهای ساحل احترام بگذارند.

4- از دبیرکل درخواست می‌نماید که با طرفین در مورد راه‌های توقف خصومت، از جمله احتمال اعزام ناظران سازمان ملل مشورت نماید و گزارش نتیجه این مشورت‌ها را به شورای امنیت تسلیم نماید.

5- از هر دو طرف می‌خواهد که از هر اقدامی که صلح و امنیت بین‌المللی و همچنین حیات دریایی در منطقه خلیج (فارس) را در معرض مخاطره قرار می‌دهد، خودداری ورزند.

6- بار دیگر از کلیه کشورها می‌خواهد که حداکثر خویشتنداری را درباره اقداماتی که ممکن است به افزایش و گسترش مناقشه منجر شود، به کار برند و بدین ترتیب اجرای این قطعنامه را تسهیل نمایند.

7- از دبیرکل درخواست می‌نماید که در مورد اجرای فوری و مؤثر این قطعنامه با طرفین به مشورت پردازد.

سند شماره 128

نامه مورخ 28 اکتبر 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

پیرو نامه مورخ 23 اکتبر 1983 (16071 / S) خود احتراما به اطلاع می‌رسانم که در 20 اکتبر 1983، نیروهای مسلمان ایران عملیاتی را در منطقه کردستان در مرز ایران و عراق به منظور عقب راندن واحدهای توپخانه عراق آغاز کردند تا شهرهای مرزی ایران را از تیررس خارج ساخته و غیر نظامیان از تهدید به مرگ و تخریب خانه‌ها رهایی یابند. در نخستین روزهای عملیات، نیروهای مسلمان ایران موفق شدند دشمن را چند مایل به عقب رانده و پادگان گرمک را تصرف نمایند که از آن به عنوان پایگاه مقدم عملیات‌ها و تدارکات ضد انقلابیون ایرانی با همیاری مستقیم عوامل رژیم بعث عراق مورد استفاده قرار می‌گرفت. از این پادگان که به عنوان زندان نیز استفاده می‌شد 45 ایرانی که ضد انقلابیون آنها را زندانی کرده بودند، آزاد شدند. یکی از این زندانیان آزاد شده چگونگی قتل عام سایر زندانیان به دست ضد انقلابیون را توضیح داد. همانند کلیه عملیات‌های نظامی، نیروهای مسلمان ایران حداکثر تلاش را به کار گرفته‌اند تا اصول اخلاقی اسلام و حقوق بین‌المللی جنگ نقض نگردد. نیروهای نظامی عراق که قادر نیستند در جبهه‌های نبرد رو در رو شوند یکبار دیگر به حملات خائنانه و ضد انسانی علیه غیر نظامیان ایران متوسل شدند. در 22 اکتبر 1983، مناطق مسکونی شهر دزفول و مسجد سلیمان با موشک‌های زمین به زمین هدف قرار گرفت که باعث کشته شدن بیش از 120 تن از غیر نظامیان بی‌گناه گردیده که 82 نفر آنها کودک بودند و نزدیک به 450 نفر دیگر مجروح شدند، تعداد زیادی از خانه‌ها و مغازه‌ها از بین رفت. مناطق مسکونی شهر مریوان نیز هدف بمباران هوایی قرار داشت که متحمل تلفات و تخریب بسیاری گردید.

این اقدامات وحشیانه عراق همراه با عملیات‌های مشابه بی‌شماری که در این اواخر شاهد هستیم حقیقتی را آشکار می‌سازد که ژست‌های صلح دوستی عراق در سازمان‌های بین‌المللی صرفا تلاشی برای منحرف ساختن افکار عمومی بین‌المللی از واقعیت‌های جبهه قلمداد شده تا ماهیت وحشیانه رژیم حاکم بر عراق را موجه نشان دهد.

گزارش‌های دریافتی از واحدهای نیروهای نظامی ایران مستقر در تپه‌های مشرف به شهر پنجوین و ملاحظه اقدامات نیروهای نظامی عراق در این شهر، حاکی از آن است که عمدا قسمت‌هایی از شهر، یا شاید تمامی آن را از بین برده‌اند، صدای انفجارات شنیده می‌شود و دود از قسمت‌های مختلف شهر برخاسته است، در همین حال با استفاده از ماشین‌های سنگین عمدا بخش‌هایی از شهر تخریب می‌گردد که از بخش‌های شرقی شروع گردیده است. فرماندهی مشترک نیروهای مسلح ایران در جبهه به دلایل ذیل به این اقدامات عراق مظنون هستند:

الف - عراق که منتظر است رزمندگان مسلمان ایران بر شهر فائق شوند، تصمیم گرفته است تأسیسات مهم را جهت عدم تصرف آنها از بین ببرد.

ب - عراق موقعیت را غنیمت شمرده تا ایران را مقصر هر گونه تخریب قلمداد نماید و وانمود سازد که نیروهای نظامی ایران در این شهر خود باعث تخریب شده‌اند، بنابراین به طور عبث تلاش دارد سابقه ذلت‌بار خود را در جنایات مداومش علیه غیر نظامیان ایران، تعدیل نموده و آن را موجه جلوه دهد.

ج - عراق می‌خواهد به اقداماتی در پنجوین دست بزند و آن را بهانه‌ای جهت آغاز حملات وحشیانه علیه غیر نظامیان بی‌گناه در ایران قرار دهد.

با توجه به گسترش این درگیری‌ها، دولت جمهوری اسلامی ایران از جناب عالی درخواست دارد که نماینده خود را به منطقه اعزام کرده تا مجددا شاهد این واقعیت‌ها در صحنه باشند و گزارش هیئت حقیقت یاب اعزامی به ایران و عراق که طی سند 15834 / S شورای امنیت منتشر شد، به روز تکمیل گردد.

سعید رجائی خراسانی - سفیر نمایندگی دائمی

سند شماره 129

نامه مورخ 2 نوامبر 1983 نمایندگی جمهوری اسلامی ایران خطاب به دبیرکل

پیرو نامه مورخ 28 اکتبر 1983 خود (16104 / S)، بنا به اطلاع دولت متبوعم به اطلاع می‌رسانم که مورخ 29 اکتبر 1983، رژیم بعثی عراق جنایت دیگری را علیه

انسانیت با بمباران اخیر خود علیه غیر نظامیان بی‌گناه ایران در شهرهای مسجد سلیمان و بهبهان در ساعات 17:01 و 17:15 به وقت محلی مرتکب شده است. پیامدهای این حملات به شهید و مجروح شدن 474 دانش آموز و تخریب 100 واحد مسکونی در بهبهان و نیز شهادت 6 نفر در مسجد سلیمان منجر شد.

نخستین حمله هوایی وحشیانه رژیم ضد انسانی عراق علیه مدارس و مناطق مسکونی بهبهان طی هفته قبل و نیز حمله مذکور، 94 شهید بر جای گذاشته که 74 نفر آنها دانش آموز سنین 12 و 15 ساله می‌باشند.

ادامه این بمباران‌های وحشیانه علیه مدارس و مناطق غیر نظامی مسکونی و سکوت آشکار سازمان ملل تنها کمک می‌نماید که رژیم بعثی عراق به اقدامات جنایتکارانه تشویق شود. مردم و دولت جمهوری اسلامی به جای توسل به اقدامات تلافی جویانه مشابه این قبیل اقدامات جنایتکارانه، پاسخی متناسب در جبهه نبرد خواهند داد و تردیدی در ادامه آن نخواهند داشت.

سعید رجائی خراسانی - نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل

سند شماره 130

نامه مورخ 1 نوامبر 1983 نمایندگی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم احتراما به پیوست متن بیانیه ذیل را که بیانگر موضع رسمی دولت عراق در مورد قطعنامه 540 شورای امنیت مصوب 31 اکتبر 1983 می‌باشد ارسال می‌دارم.

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

پیوست

متن بیانیه

دولت عراق صادقانه با شورای امنیت به منظور دست‌یابی به قطعنامه‌ای عادلانه و شرافتمندانه در مورد مناقشه خود با ایران همکاری کرده و به این همکاری ادامه خواهد داد.

دولت عراق قطعنامه‌هایی که شورا به تصویب رسانده از جمله قطعنامه‌های 479 مورخ 28 سپتامبر 514، 1980 مورخ 12 جولای و 522 مورخ 4 اکتبر 82 را پذیرفته است. بنابراین، از قطعنامه 540 که شورای امنیت دیروز 31 اکتبر 1983 نیز تصویب کرد، استقبال می‌نماید. مایلم در این خصوص نیز موارد ذیل را به اطلاع برسانم.

1- دولت عراق مایل است یادآور شود که همیشه از طرف ایرانی خواسته است که از حمله به اهداف غیر نظامی پرهیز نماید و نسبت به پیامدهای اصرار ایران در متوسل شدن به چنین اقداماتی، هشدار داده است. همچنین قبلا از طرف ایرانی خواسته است که به توافق صورت گرفته تحت نظارت سازمان ملل یا سایر مجامع بین‌المللی در اجتناب از حمله به اهداف غیر نظامی، پاسخ مثبت دهد.

بنابراین دولت عراق از پاراگراف 2 قطعنامه استقبال نموده و آمادگی‌اش را جهت اجرای آن اعلام می‌دارد. در ضمن آنچه حائز اهمیت است تعهدات طرف دیگر با ضمانت شورای امنیت در چارچوب نظارتی مؤثر جهت اجرای دقیق قطعنامه مورد نظر است.

دولت عراق همچنین تأکید می‌نماید که پاسخ مثبت به کنوانسیون 1949 ژنو از ضرورت حائز اهمیتی برخوردار بوده و خصوصا توجه شما را به نقض آشکار بخشی از کنوانسیون سوم ژنو در مورد رفتار با اسیران عراقی جنگ توسط دولت ایران جلب می‌نمایم.

2- دولت عراق پاراگراف 3 قطعنامه مذکور را پذیرفته است. به هر حال، این پذیرش مشروط به پذیرفتن آن از سوی طرف دیگر می‌باشد و به آمادگی کامل و صادقانه طرف مقابل بستگی خواهد داشت که آن را بدون طرح هیچ گونه موانعی اجرا کند. طرف دیگر باید قطعنامه مصوب شورای امنیت را رد کند یا آن را بپذیرد و در اجرای صادقانه و دقیق آن سنگ اندازی ننماید. دولت عراق این حق را برای خود محفوظ نگاه می‌دارد که گام‌های لازم را جهت نگهداری و حفظ منافع حیاتی عراق بردارد و با هر ابزار ممکن از اینها دفاع کند. در صورتی که اگر طرف دیگر در آسیب رسانی به منافع ما اصرار ورزد و با هر عملیات یا اقدامی باعث محروم شدن عراق از حق طبیعی‌اش در استفاده از آزادی دریانوردی در منطقه خلیج و تنگه هرمز و مسیرهای دریایی منتهی به آنها و نیز استفاده از بنادر و گذرگاه‌های آبی مربوطه جهت کلیه مقاصد مانع شود با واکنش دولت عراق مواجه خواهد شد. به ویژه تأکید می‌نماید که یکی از اقدامات ضروری و فوری که باید طبق قطعنامه صورت گیرد، پاکسازی شط العرب و بازگرداندن قابلیت‌های لازم جهت دریانوردی در آن می‌باشد. دولت عراق تأکید می‌نماید که دبیرکل سازمان ملل لازم است جهت این مهم مستقیما یا از طریق یکی از نمایندگی‌های ویژه و یا سایر

سازمان‌های بین‌المللی مربوطه استفاده نماید تا قطعنامه به طور کامل اجرا شود و کلیه طرف‌های مربوط بتوانند به طور برابر از آن بهره‌مند شوند.

3- دولت عراق آماده همکاری با دبیرکل سازمان ملل به منظور یافتن سیستم مؤثری جهت برقراری آتش‌بس بوده و تضمین لازم می‌دهد که کلیه طرف‌های مربوطه از نتایج آنها و اجرای مفاد پاراگراف 4 قطعنامه به طور یکسان بهره ببرند.

4- بر اساس آنچه در بالا ذکر شد و به خاطر اینکه دولت عراق در موارد بسیاری بر آمادگی‌اش جهت مذاکره به منظور دست یابی به حل و فصل عادلانه و شرافتمندانه مورد قبول طرفین تأکید کرده است، از پاراگراف 1 قطعنامه نیز استقبال می‌نماید. همچنین از تلاش‌هایی که دبیرکل صورت می‌دهد استقبال نموده تا طبق پاراگراف 7 قطعنامه ادامه این تلاش‌ها مثمر ثمر واقع شود.

5- دولت عراق جهت حفظ صلح و امنیت در سطوح منطقه‌ای و بین‌المللی جدیت داشته و تلاش می‌کند، که شاهد آن تأکید مداومش بر دعوت همیشگی خود جهت حل و فصل مناقشه با ایران با ابزارهای صلح جویانه بر طبق اصول منشور و قوانین حقوق بین‌المللی است. بنابراین دولت عراق امیدوار است که طرف دیگر نیز به دعوت شورا طبق پاراگراف 5 پاسخ داده و آمادگی کاملش را جهت اجرای قطعنامه، به طور صادقانه ابراز نماید.

در این باره دولت عراق از قبل نسبت به هر گونه تلاشی جهت اجرای بخشی از قطعنامه هشدار داده زیرا تمامی پاراگراف‌های مندرج در آن جا را یکجا پذیرفته و قطعنامه را به طور کامل مطلوب دانسته است و صرفا بر اساس این فرضیه ثابت که قطعنامه مجموعه‌ای غیر قابل تقسیم و یکپارچه با توجه به مفاد، زمان بندی و نیز روش‌های اجرای کلیه پاراگراف‌ها به ویژه در مورد این فرض ثابت که کلیه طرف‌های مربوطه از اجرای آن فورا به طور یکسان بهره خواهند برد، آن را قبول نموده است.

سند شماره 131

نامه مورخ 3 نوامبر نمایندگی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم، احتراما به اطلاع می‌رسانم که امروز صبح، ایران حمله نظامی جدیدی را به مقیاس وسیع در منطقه پنجوین به منظور اشغال مجدد خاک عراق آغاز کرد.

این اقدام جدید تجاوزگرانه که سه روز پس از تصویب قطعنامه‌ی 540 شورای امنیت صورت گرفت حاکی از مبارزه آشکار این رژیم علیه اراده شورا و سازمان ملل است. همچنین بیانگر روحیه تجاوزگرانه واقعی رژیم ایران و بی‌توجهی مداوم و آشکار این رژیم نسبت به تعهدات بین‌المللی و قطعنامه‌های شورا و بی‌اعتنایی نسبت به توافق جمعی افکار عمومی جهان در مورد ضرورت خاتمه فوری کلیه عملیات‌های نظامی و حل و فصل مناقشه میان دو کشور از طریق صلح جویانه و تضمین حقوق قانونی طرفین، می‌باشد.

در حالی که عراق با تمام توانش به تجاوز جدید ایران پاسخ داده است، مایل است تصریح نماید همان طور که در بیانیه مورخ 1 نوامبر 1983 (S / 16120, annex) گفته است با جدیت از حقوق کامل خویش جهت حمله به اهدافی در ایران استفاده خواهد کرد که می‌تواند پاسخی به تجاوز مداوم ایران علیه عراق باشد. به خاطر اینکه به متجاوز تفهیم شود که تجاوزاتش بدون تنبیه باقی نخواهد ماند و هزینه گزافی خواهد داشت.

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

سند شماره 132

نامه مورخ 3 نوامبر 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

پیرو نامه مورخ 28 اکتبر 1983 خود (سند 16140 / S) که در آن جناب عالی درخواست اعزام نماینده خود به خطوط جبهه ایران و عراق را به منظور تهیه‌ی گزارش جدید هیئت حقیقت یاب اعزامی به ایران و عراق (سند 43851 / S شورای امنیت) پذیرفته‌اید، احتراما به اطلاع می‌رسانم که در طی هفته‌های گذشته نیروهای متجاوز عراق در فواصل متعدد در بخش‌های مختلف جبهه از سلاح‌های شیمیایی استفاده کرده‌اند، امیدوارم که نماینده جناب عالی دستور لازم را جهت بررسی مدارک پزشکی و

نظامی در مورد سلاح‌های شیمیایی به کار گرفته شده توسط نیروهای متجاوز عراقی، داشته باشد. گزارشی از جزئیات این حملات و مدارک لازم درباره حملات شیمیایی عراق متعاقبا تسلیم خواهد شد.

سعید رجائی خراسانی - سفیر نمایندگی دائمی

سند شماره 133

نامه مورخ 3 نوامبر 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

پیرو نامه مورخ 19 اکتبر 1983 خود (سند 16053 / S) و بنا به اطلاع دولت متبوعم تصاویری که افشاگر حملات رژیم جنایتکار عراق در حمله به مردم بی‌گناه شهرهای دزفول، مریوان و اندیمشک و تخریبی که این رژیم باعث شده را به پیوست ارسال می‌نمایم.

سعید رجائی خراسانی - نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل

(در پیوست 4 تصویر از مناطق مسکونی شهرهای فوق نشان می‌دهد که مورد حمله قرار گرفته و تخریب شده است. دارای زیرنویس انگلیسی و توضیحات لازم می‌باشد.)

سند شماره 134

نامه مورخ 9 نوامبر 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم، با کمال تأسف به اطلاع می‌رسانم که حملات عراق به اهداف غیر نظامی ایران و نیز با استفاده از سلاح‌های شیمیایی در موارد بسیاری ادامه داشته که تلفات بسیاری را به غیر نظامیان وارد ساخته است و مناطق مسکونی زیادی را

تخریب نموده که در مغایرت آشکار با حقوق بین‌المللی بشر دوستانه می‌باشد. در 5 نوامبر 1983، شهرهای اندیمشک، مسجد سلیمان، بهبهان و نهاوند یکبار دیگر با موشک‌های عراقی هدف حمله قرار گرفت. آمار خسارات و تلفات چهار شهر مذکور به شرح ذیل است:

الف- اندیمشک: 13 نفر شهید، 95 نفر مجروح، 50 خانه منهدم و 150 خانه خسارت دید.

ب - مسجد سلیمان: 19 نفر شهید، 70 نفر مجروح و 110 خانه و تأسیسات عمومی خسارت دیده یا از بین رفت.

ج - بهبهان: 28 نفر شهید، 100 نفر مجروح و ده‌ها خانه تخریب شد.

د - نهاوند: 15 نفر شهید، 315 نفر مجروح، 40 خانه تخریب و 40 خانه خسارت دید.

همچنین اخیر دو روستا در نزدیکی شهر بانه مورد حمله‌ی شیمیایی واقع شد که باعث مجروح شدن 31 نفر و کور شدن برخی از آنها سوختگی‌های جلدی شدید با جراحات دستگاه تنفسی در کلیه افراد فوق شده است.

اینجانب درخواست می‌نمایم این نامه به عنوان سند شورای امنیت منتشر شود، به خاطر اینکه بتوان دلیل متقن از آنچه که رژیم عراق از صلح درک می‌کند، ارائه کرد. این حملات یا حملات مشابه پس از اینکه اردن متحد عراق قطعنامه‌ای را در شورای امنیت به تصویب رساند و خواستار توقف این قبیل اقدامات وحشیانه شد، صورت گرفته است. عراق نیز قبلا اعلام کرده بود که این قطعنامه را پذیرفته است.

دولت جمهوری اسلامی ایران بر لزوم پای بندی به کلیه اصول تأکید ورزیده و اعلام می‌دارد که این روش دست‌یابی صلح نیست و وقت آن است که شورای امنیت از تشویق حکام جنایتکار عراق خودداری ورزد تا چنین جنایات بی‌رحمانه‌ای را مرتکب نشوند.

سعید رجائی خراسانی - سفیر نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل

سند شماره 135

نامه مورخ 93 نوامبر نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

پیرو نامه 3 نوامبر 1983 خود (سند 16182 / S) درباره استفاده عراق از سلاح‌های

شیمیایی علیه اهدافی در ایران، احتراما به اطلاع می‌رسانم نمونه‌هایی از قطعات دو گلوله‌ی شیمیایی که در 25 اکتبر 1983 به منطقه پیرانشهر پرتاب شده و نیز نمونه‌های مواد از محل‌هایی که گلوله‌ها منفجر شده‌اند، جمع آوری شده است.

بر اساس گزارش ارتش جمهوری اسلامی ایران بر اثر اصابت این دو گلوله به هدف، دود غلیظی در حدود یک دقیقه به هوا برخاست و پرسنل آن حوالی وادار شدند که از ماسک گاز استفاده نمایند. با وجود این، تعدادی از پرسنل بر اثر نفوذ مقداری گاز از طریق ماسک‌هایشان یا پس از اینکه ماسک‌ها را برداشتند، مجروح شدند. این پرسنل در حدود 500 متری محل مورد اصابت، مستقر بودند. اثرات گاز بر روی پرسنل شامل سوزش گلو، مشکلات تنفسی و سرفه مداوم، آبریزش بینی و چشم‌ها، تهوع و بی‌حسی بوده است.

همان طور که توضیح داده شد از شش نفری که مجروح شده بودند، 4 نفر در محل تحت درمان قرار گرفته و پس از چند ساعت مرخص شدند، یک نفر به مدت شش روز در بیمارستان بستری گردید و یک نفر شدیدا مجروح شده بود به بیمارستانی در تهران منتقل شد. پزشک معالج گزارش داده است که گاز سیستم عصبی وی را مختل ساخته است.

همچنین چند حمله شیمیایی از سوی عراق به ویژه در منطقه خرمشهر صورت گرفته است. تصاویری از قربانیان حملات شیمیایی عراق ضمیمه می‌باشد.

سعید رجائی خراسانی - سفیر نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل

سند شماره 136

نامه مورخ 16 نوامبر 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

پیرو نامه‌ی قبلی مورخ 10 نوامبر 1983 خود (سند 16140 / S) درباره استفاده از سلاح‌های شیمیایی نیروهای نظامی عراق علیه اهداف غیر نظامی در ایران، با کمال تأسف به اطلاع می‌رسانم این قبیل حملات هنوز ادامه دارد. در صبح 21 اکتبر 1983 هواپیمای عراقی یک بمب شیمیایی را در نزدیکی روستای بادمجان در نزدیکی بانه پرتاب کرد که بر اثر آن دود سفید رنگی فضای منطقه را پوشاند و جراحات جلدی شدیدی را باعث گردید همچنین صدمات جسمی شدیدی به مردم آن ناحیه وارد

ساخت و یازده نفر جان خود را از دست دادند. آثار مواد شیمیایی هنوز در منطقه وجود دارد. در شب 30 اکتبر نیز نیروهای عراقی سه بار از گلوله‌های شیمیایی در خطوط جبهه در کمتر از هفت دقیقه استفاده کردند. مردمی که در معرض آن قرار داشتند بینایی خود را از دست داده و دچار شکم دردهای شدیدی گردیدند. در حملات قبلی از گاز خردل و سپس ترکیباتی حاوی آرسنیک استفاده شده که 25 نفر نیز اخیرا در روستاهای بنیجان و شاهرونه در اثر این حملات کشته و مجروح شدند. اگر چه اثرات شیمیایی مورد استفاده به مرور زمان از بین می‌رود با وجود این، از زخم‌های روی بدن‌های قربانیان می‌توان تحقیق به عمل آورد و علت‌های آن را متخصصان در این زمینه به آسانی می‌توانند تشخیص دهند.

امیدوارم که جناب عالی تیم کارشناسی خود را جهت تأیید صحت استفاده عراق از سلاح‌های شیمیایی، قبل از اینکه اثرات مواد شیمیایی بر اثر گذشت زمان از بین برود، به محل مورد حمله اعزام نمایید.

سعید رجائی خراسانی - سفیر نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل

سند شماره 137

نامه مورخ 14 نوامبر 1983 نمایندگی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم احتراما گزیده‌هایی از اطلاعیه‌های نظامی رسمی ایران درباره تجاوز اخیر ایران علیه خاک عراق را ارسال می‌نمایم.

اطلاعیه‌های مذکور به وضوح و صریحا مؤید تجاوز علیه حاکمیت عراق و ورود به خاک و اشغال آن می‌باشد.

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

پیوست

گزیده‌هایی از اطلاعیه‌های رسمی نظامی ایران

1- اطلاعیه نظامی ایران به شماره 1489 مورخ 20 اکتبر 1983 حاوی مطالب ذیل می‌باشد:

« رزمندگان توانمند اسلام موفق شدند تعدادی از تپه‌های استراتژیک و برخی از مواضع نظامی مهم دشمن را در منطقه مرزی بانه و مریوان تصرف کنند. »

2- اطلاعیه شماره 1506 مورخ 23 اکتبر شامل موارد ذیل می‌باشد:

« تا سپیده دم امروز نیروهای غرور آفرین و توانمند اسلام در ادامه عملیات پیروز والفجر 4 موفق شدند به پاکسازی و تقویت و مستحکم نمودن بیشتر مواضع آزاد شده خود بپردازند. »

همچنین در این اطلاعیه آمده است:

« در منطقه ارتفاعات براله (Baralah) رزمندگان توانمند اسلام به عملیات‌هایشان ادامه داده و حملاتشان را از ساعت 11 شب گذشته از سر گرفتند و ارتفاعات سریراله (Sarir Alah) را آزاد ساختند. »

3- اطلاعیه شماره 1516 مورخ 27 اکتبر شامل موارد ذیل می‌باشد:

« در جبهه عملیاتی والفجر 4 رزمندگان توانمند اسلام با ادامه عملیات‌هایشان مواضع جدید خود را حفظ کردند. »

4- در اطلاعیه شماره 19 قرارگاه حمزه مورخ 3 نوامبر آمده است:

« در این دوره از ادامه مرحله سوم عملیات والفجر 4 رزمندگان موفق شدند مناطقی از چوارته، سید صادق و جاده‌ی سلیمانیه را آزاد ساخته و بخش دیگری از غرب پنجوین را به کنترل خود درآورند. همچنین نیروهای ما علاوه بر شهرهای ذکر شده در اطلاعیه‌های قبلی، شهرک‌های خان زید سفلی و علیا، درامینا، درومیانه، دارفرا و خان شیان را آزاد ساختند همچنین نیروهای ما با استقرار در آن شهرک‌ها، مواضع نظامی دشمن در آنجا را از بین بردند. پس از آزادی ارتفاعات غرب پنجوین در طی مرحله سوم عملیات والفجر 4 شهرک عراقی Qullat Bariz در دید و برد آتش مستقیم رزمندگان ما قرار گرفت. »

5- در اطلاعیه شماره 17 قرارگاه فرماندهی حمزه آمده است:

« آنها توانستند با تصرف ارتفاعات شیخ کردستان به شماره 1881 و شماره 9043 آن را حفظ نمایند. آنها پست کنترل Kazlakah Badam و نیز Ahmad Kalyan و شهرک عراقی سلیمانیه را تصرف کردند و پس از استقرار در کلیه مناطق مذکور، آن نقاط را تحت کنترل قرار دادند.

6- در اطلاعیه شماره 20 مورخ 4 نوامبر آمده است:

« ... نیروهای ما با حمله وسیع و گسترده با نفوذ به قلب مواضع دشمن در عمق خاک عراق 9 ارتفاع مهم به شماره 1417، 1555، 1500، 1625، 1720، 1744 را آزاد ساختند. »

سند شماره 138

نامه مورخ 15 نوامبر 1983 نمایندگی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم، احتراما مطالب ذیل که در اطلاعیه‌های نظامی عراق در طی 1 اکتبر تا 6 نوامبر 1983 درج گردیده و درباره گلوله باران مراکز شهری و روستایی خاک عراق به وسیله نیروهای متجاوز ایران است که خسارات جانی و مالی زیادی به تأسیسات غیر نظامی در مراکز شهری و روستایی وارد ساخته، به پیوست ارسال می‌گردد.

پافشاری رژیم ایران در گلوله باران اهداف غیر نظامی در عراق دلیل روشنی برای اظهارات سراسر کذب حکام تهران در مورد نگرانی‌های آنها نسبت به اصول بشر دوستانه در حمله به مناطق شهری و نیز انهدام مناطق مسکونی می‌باشد.

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

پیوست

اطلاعیه‌های نظامی عراق در طی دوره 1 اکتبر تا 6 نوامبر 1983

1 اکتبر 1983: رژیم ایران شهر بصره و حومه‌ی آن و شهرک شانه دری در منطقه سید صادق را گلوله باران کرد. این گلوله باران دشمن به برخی از تأسیسات غیر نظامی خسارات وارد ساخت.

2 اکتبر: رژیم ایران شهر بصره و حومه آن را گلوله باران کرد که در اثر این گلوله باران به برخی از تأسیسات غیر نظامی خسارات وارد شد.

3 اکتبر: رژیم ایران شهرک خرمال در منطقه حلبچه را گلوله باران کرد و به برخی از تأسیسات غیر نظامی خسارات وارد شد.

4 اکتبر: دشمن ناحیه شانه دری را گلوله باران کرد که در اثر این گلوله باران وحشیانه سه تن از غیر نظامیان از جمله یک کودک و یک زن مجروح شدند.

5 اکتبر: رژیم ایران شهرهای بصره و مندلی و حومه آنها و شهرک‌های خرمال و

سید صادق را گلوله باران کرد، این گلوله باران به زخمی شدن دو کودک در شهرک سید صادق منجر شده و برخی از تأسیسات غیر نظامی بصره و مندلی را زیر آتش قرار داد.

6 اکتبر: رژیم ایران شهرک سید صادق و حومه آن را هدف توپخانه خود قرار داد که در این گلوله باران وحشیانه دشمن، 5 غیر نظامی از جمله دو کودک مجروح و به یک خانه‌ی مسکونی خسارت وارد شد.

7 اکتبر: شهرهای بصره و مندلی و حومه‌ی آنها و شهرک خرمال گلوله باران شد که این گلوله باران دشمن به تعدادی از تأسیسات غیر نظامی خسارت وارد ساخت.

8 اکتبر: ناحیه شعیبیه و شهرک خرمال و حومه آن گلوله باران شد که در اثر آن به برخی از تأسیسات غیر نظامی خسارات وارد شد.

9 اکتبر: شهر مندلی و حومه آن گلوله باران شد که در اثر گلوله باران دشمن به برخی از تأسیسات غیر نظامی خسارات وارد شد.

11 اکتبر: شهر مندلی و حومه آن گلوله باران شد که در اثر گلوله باران دشمن به برخی از تأسیسات غیر نظامی خسارات وارد گردید.

12 اکتبر: شهر بصره و نواحی آن گلوله باران شد که بر اثر گلوله باران دشمن خسارات و ضایعاتی به برخی از تأسیسات غیر نظامی وارد گشت.

13 اکتبر: شهر مندلی و حومه آن گلوله باران شد که بر اثر این گلوله باران خساراتی به برخی از تأسیسات غیر نظامی وارد گشت.

14 اکتبر: شهر مندلی و شهرک سید صادق و حومه آنها گلوله باران شد که بر اثر این گلوله باران ضایعات و خساراتی به برخی از تأسیسات غیر نظامی آنجا وارد گشت.

15 اکتبر: شهرک خرمال و نواحی آن گلوله باران شد. این گلوله باران باعث شد خساراتی به برخی از تأسیسات غیر نظامی وارد گردد.

16 اکتبر: شهرک خرمال و نواحی آن گلوله باران شد و به تعدادی از تأسیسات غیر نظامی خسارات وارد گشت.

17 اکتبر: شهرهای خانقین و مندلی و نواحی آنها و نیز حومه شعیبیه گلوله باران شد در اثر این گلوله باران به تعدادی از تأسیسات غیر نظامی آسیب وارد گردید.

18 اکتبر: شهر مندلی، شهرک‌های پنجوین و سید صادق، خرمال و نواحی آن گلوله باران شد که این گلوله باران به زخمی شدن یک غیر نظامی در شهرک سید صادق و انهدام یک خانه مسکونی در شهرک پنجوین منجر شد.

19 اکتبر: شهر مندلی و حومه آن گلوله باران شد که در اثر این گلوله باران خساراتی به برخی از تأسیسات غیر نظامی خسارات وارد گشت.

22 اکتبر: ناحیه شعیبیه و حومه آن و ناحیه شانه دری گلوله باران شد که در اثر این گلوله باران خساراتی به یک مدرسه ابتدایی و یک خانه‌ی مسکونی در شعیبیه وارد شد.

24 اکتبر: شهر مندلی و حومه آن و شهرک‌های خرمال و سید صادق و نواحی آن گلوله باران شد که این گلوله باران به انهدام یک خانه‌ی مسکونی در ناحیه سید صادق منجر شد و به برخی از تأسیسات غیر نظامی مندلی و دو شهر مذکور خسارت وارد شد.

25 اکتبر: شهر مندلی و شهرک‌های خرمال و سید صادق و نواحی آنها گلوله باران شد که بر اثر این گلوله باران به برخی از تأسیسات غیر نظامی شهر مندلی و شهرک‌های مذکور خسارت وارد گشت.

26 اکتبر: شهرک خرمال و ناحیه شانه دری و حومه آن گلوله باران شد که این گلوله باران ضایعات و خساراتی به برخی از تأسیسات غیر نظامی آنجا وارد ساخت.

27 اکتبر: شهر مندلی و حومه آن و شهرک‌های سید صادق و شانه دری گلوله باران شد که بر اثر گلوله باران دشمن 24 نفر از غیر نظامیان شهید شده و 17 نفر در شهرک‌های سید صادق و شانه دری مجروح شدند و خساراتی به برخی از تأسیسات غیر نظامی و اموال غیر نظامیان در شهر مندلی وارد آمد.

28 اکتبر: شهرهای بصره و مندلی و حومه آنها و شهرک سید صادق و ناحیه شانه دری گلوله باران شد که این گلوله باران منجر به شهادت سه غیر نظامی از جمله دو زن و نیز مجروح شدن هفت نفر دیگر از جمله سه زن گردید. همچنین یک خانه‌ی مسکونی منهدم و برخی از تأسیسات غیر نظامی در مندلی و شهرک‌های مذکور زیر آتش قرار گرفت.

29 اکتبر: شهر مندلی و نواحی آن و شهرک خرمال گلوله باران شد که این گلوله باران به زخمی شدن یک غیر نظامی در شهر مندلی منجر شده و به برخی از تأسیسات غیر نظامی آنجا خساراتی وارد گردید.

30 اکتبر: شهر مندلی و شهرک سید صادق و نواحی آن گلوله باران شد که این گلوله باران به انهدام یک خانه‌ی مسکونی و مجروح شدن یک غیر نظامی در شهر سید صادق منجر شد و به برخی از تأسیسات غیر نظامی مندلی خسارات وارد گشت.

31 اکتبر: شهرهای بصره و خانقین و نواحی آن و شهرک سید صادق و شانه دری و

خرمال گلوله باران شد که این گلوله باران منجر به زخمی شدن یک مرد غیر نظامی و یک زن شد و یک خودرو غیر نظامی در خانقین خسارت دید. همچنین در این گلوله باران خساراتی به برخی از تأسیسات غیر نظامی بصره و شهرک‌های مذکور وارد شد.

1 نوامبر: شهر بصره و نواحی آن و شهرک سید صادق و ناحیه شانه دری گلوله باران شد که این گلوله باران منجر به شهادت یک غیر نظامی و زخمی شدن 3 نفر دیگر در ناحیه شانه دری شده و خسارات و ضایعاتی به تأسیسات بصره وارد ساخت.

6 اکتبر: شهرهای مندلی و خانقین و نواحی آنها و شهرک سید صادق گلوله باران شد که در این گلوله باران به یک خانه‌ی مسکونی در مندلی خساراتی وارد شد.

سند شماره 139

نامه مورخ 22 نوامبر 1983 نمایندگی جمهوری اسلامی ایران خطاب به دبیرکل

عطف به نامه مورخ 15 نوامبر 1983 نمایندگی عراق (سند 16157 / S) خطاب به جناب عالی که حاوی لیستی از ادعای حملات ایران علیه مراکز شهری و روستایی عراق می‌باشد، لازم است توجه شما را جلب نمایم که برای این سازمان بین‌المللی از درجه اول اهمیت برخوردار است که کلیه این مدارک را بررسی کرده و حکام عراق نیز می‌بایست ادعاهایی که آنها در نامه مذکور داشته‌اند، برای آن مدارک لازم را ارائه دهند. همچنین ضرورت دارد که جامعه بین‌المللی از نقض حقوق بین‌المللی بشر دوستانه در جنگ ایران و عراق مطلع شده و دولت جمهوری اسلامی ایران مایل است به شما اطمینان دهد که کاملا همکاری نماید. بنابراین مکررا دعوت خود را از جناب عالی جهت اعزام هیئت حقیقت یاب به منطقه، یکبار دیگر تکرار می‌کنم به خاطر اینکه گزارش قبلی شما [20 ژوئن 1983 15834 / S] به روز گردد.

سعید رجائی خراسانی - نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل

سند شماره 140

نامه مورخ 25 نوامبر 1983 نمایندگی جمهوری اسلامی ایران خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم و پیرو نامه‌های قبلی خود، احتراما به پیوست 10 تصویر که نشان دهنده خسارات وارده به بخش‌های غیر نظامی شهرهای بهبهان، دزفول، مریوان و مسجد سلیمان بر اثر حملات موشکی اخیر عراق می‌باشد، ارسال می‌نمایم.

سعید رجائی خراسانی - نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل

سند شماره 141

29 نوامبر 1983 (8 آذر 1362)

نامه مورخ 28 نوامبر 1983 نمایندگی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم، احتراما عطف به نامه‌های ایران خطاب به جناب عالی در تاریخ‌های 22 سپتامبر (S/16000)و 19، 23 و 28 اکتبر (S/16053، 16071، S/16104) و 2، 3 و 9 نوامبر 1983 (S/16117، S/ 16129، 16139) و به طور کلی در کلیه نامه‌های ایران، تلاش بیهوده‌ای جهت استفاده از دستگاه سازمان ملل در ایجاد تبلیغات واهی نشان داده می‌شود. بنابراین یکبار دیگر با بازتاب ذهنیت بازاری رژیم ایران با اصول رفتاری تزویر و فریب مخصوص خود مواجه می‌باشیم.

در نامه‌های ایران درباره موضوع حملات علیه اهداف غیر نظامی فریاد بلند است در حالی که با استادی حقایق و پیشرفت‌های مهم کتمان می‌شود که توجه جناب عالی را به موارد ذیل در این رابطه جلب می‌نمایم.

1- در ابتدا به اطلاع می‌رسانم که موضع عراق درباره موضوعاتی از جمله گزارش هیئت اعزامی جهت تحقیق درباره مناطق غیر نظامی ایران که مورد حملات نظامی واقع شده (سند مورخ 20 ژوئن 1983 و 43851 / S) و نیز در نامه مورخ 12 سپتامبر 1983

(15983 / S) اینجانب به وضوح بیان شده است. در نامه نخست ایران که در بالا ذکر شد، این موضع نادیده گرفته شده است.

2- حائز اهمیت است، یادآور شوم که در پاراگراف 3 نامه مورخ 12 سپتامبر خویش، خاطر نشان ساختم که در نامه‌های ایران طی اواخر می تا جولای، تصور می‌شد که این نامه‌ها از آمادگی این کشور جهت همکاری با شورای امنیت حکایت دارد تا مناقشه با استفاده از ابزارهای صلح جویانه حل و فصل شود در حالی که ثابت شد که فریبی بیش نبوده، به خاطر اینکه رژیم ایران با کارشکنی در تلاش‌های صادقانه شورا حرکت جدیدی را علیه صلح آغاز کرد و به جنگ تجاوزگرانه‌اش ادامه داده است. این ارزیابی بر اساس نامه‌های ایران که تحت بررسی قرار گرفت، انجام شده است. مطمئنا نمایندگی ایران وقتی که نامه خود را در مورخ 28 اکتبر ارسال کرد، نمی‌توانست از طرح قطعنامه شورای امنیت (16092 / S) بی‌اطلاع باشد که حاوی اصول خاص در مورد موضوعات منعکس شده در گزارش هیئت بوده و چند روزی نیز درگیر مشورت با تعدادی از اعضای شورا در مورد طرح مذکور بود و از آن اطلاع کامل داشته است که شورا نیز دو روز بعد به آن رأی داد. وی هنوز این حقیقت را نادیده پنداشته و به دنبال پیشنهاد اعزام هیئت دیگری است که تنها دو روز پس از تصویب قطعنامه 540 شورای امنیت صورت می‌گیرد و در نامه مورخ 2 نوامبر خود جهت تحت فشار قرار دادن این سازمان با الفاظی تحت عنوان « رضایت آشکار » به سازمان ملل اکاذیبی را نسبت می‌دهد.

3- همچنین حائز اهمیت است خاطر نشان گردد که بدگمانی، فریب و کج‌اندیشی رژیم ایران طی نامه مورخ 9 نوامبر نماینده خود این موضع را شفاف‌تر کرده است. در آن نامه که موضوع مطرح شده، به نظر می‌رسد از آنجایی که به اصطلاح « حملات » پس از آن تصویب قطعنامه 540 شورای امنیت واقع شده و قطعنامه خواستار توقف حملات شده بود، و همچنین از آنجایی که عراق اعلام کرده است که قطعنامه را پذیرفته، نگارنده در پی نتیجه گیری است که این راهی نیست که از طریق آن بتوان به صلح دست یافت و زمانی به این هدف خواهیم رسید که شورای امنیت تشویق عراق را متوقف سازد. در این باره نماینده ایران و اربابانش در تهران نیازمند آنند که برخی از حقایق مطلع شوند. نخست آنکه موضع دولت عراق درباره قطعنامه 540، در پیوست نامه مورخ 1 نوامبر (16120 / S) روشن و آشکار است و هیچ سفسطه‌ای نمی‌تواند این حقیقت را پنهان سازد و اگر صلحی برقرار شود به نفع طرفین خواهد بود، ثانیا این موضوع دقیقا در پاراگراف 1 پیوست نامه مذکور، مورد توجه بوده که به شرح ذیل می‌باشد:

دولت عراق می‌خواهد یادآور شود که همیشه از طرف ایرانی درخواست کرده است

که از حمله به اهداف غیر نظامی خودداری ورزد و نسبت به پیامدهای آن و اصرار جهت دست زدن به چنین اقداماتی، هشدار داده است. همچنین قبلا از طرف ایرانی دعوت کرده بود که نسبت به توافق ویژه تحت نظارت سازمان ملل و یا سایر مجامع بین‌المللی جهت اجتناب از حمله به اهداف غیر نظامی، توجه لازم را بنماید.

بنابراین دولت عراق ضمن استقبال از پاراگراف 2 قطعنامه، آمادگی‌اش را جهت اجرای آن اعلام داشته است. در ضمن لازم است طرف دیگر با ضمانت شورای امنیت در یک قالب مؤثر نظارتی، قطعنامه را بپذیرد و نسبت به اجرای دقیق آن متعهد شود، همچنین دولت عراق بر پذیرش کنوانسیون 1949 ژنو تأکید نموده و بر این مهم حداکثر توجه و تأکید را دارد و ضرورت دارد دولت ایران علی‌رغم نقض کنوانسیون سوم ژنو جهت رعایت آن در مورد رفتار با اسیران عراقی جنگ گام بردارد.

از آنجایی که موضع ما ثابت و قطعی است اما رژیم ایران ستیزه جویی نموده تا بلکه بتواند خود را قاطعانه مقید نسازد. ثالثا، چه حسن نیتی در پاسخ نماینده ایران درباره اطلاعیه‌های رسمی ایران که به صورت پیوست در نامه مورخ 14 نوامبر (سند 16156 / S) منتشر شد، مشاهده می‌شود، آیا به وضوح نشان دهنده اقرار دولتش در ارتکاب تجاوز علیه عراق و ورود و اشغال سرزمین ما نمی‌باشد؟ آیا نماینده ایران می‌تواند اقرار خویش را در نامه 28 اکتبر خود، منکر شود؟

4- متذکر می‌شوم که در نامه مورخ 20 اکتبر خود (سند 16061 / S) به جناب عالی، و اعضای سازمان ملل اطلاع دادم که ایران حمله نظامی به مقیاس وسیعی را علیه عراق در بخش شمالی به منظور نفوذ به سرزمین تحت حاکمیت عراق و اشغال شهر پنجوین آغاز کرده است که در اینجا توجه شما را به پاسخ مورخ 23 اکتبر (16071 / S) نمایندگی ایران جلب می‌نمایم. در این نامه وی به قول معروف می‌خواهد درک « نادرست » من را درباره اراده جامعه بین‌المللی « تصحیح » نماید. آیا من باید از نمایندگی ایران متشکر باشم نه به خاطر اینکه درک نادرست من را تصحیح کرده بلکه به این خاطر که برای من و جامعه بین‌المللی دلیل دیگری را تراشیده و راهنمایی‌های منطقی پیچیده را ارائه کرده که نهایتا به همان موضع یعنی محکومیت رژیم‌اش منتهی خواهد شد.

بدیهی است که جهت خاتمه جنگ ایران و عراق یک احساس و توافق بین‌المللی وجود دارد و این در حالی است که تنها رژیم ایران است که گستاخانه در برابر این احساسات موضع گرفته است. همچنین در پاسخ به اتهام نمایندگی ایران مبنی بر این که عراق به طور یک جانبه موقعیت را آبستن جنگ نمود، مایلم توجه آن را به موضع

رسمی دولت متبوعم در نامه مورخ 10 ژوئن 1983 خود (15826 / S) و بیانیه وزیر امور خارجه عراق در مجمع عمومی اجلاس سی و هشتم سازمان ملل جلب نمایم. در آنجا عراق صراحتا اراده و موافقت قاطع خود را جهت تسلیم مدارک به داوری بی‌طرف، اعلام داشته تا مشخص سازد که چه کسی تجاوز و جنگ را آغاز کرده است.

مواضع ما مطابق با اصول منشور می‌باشد که از سوی جامعه بین‌المللی پذیرفته شده و در زمره‌ی اصولی است که بر عدم استفاده از زور در حل و فصل مسالمت آمیز مناقشات تأکید دارد. ولی آیا تا حال حاضر نمایندگی ایران توانسته است تعهدات مشابهی را از طرف رژیمش ارائه دهد یا اینکه ادراکش این است که اینها نادرست بوده و نیاز به تصحیح دارد، وی به خوبی پند خواهد گرفت که انرژی خویش را باید برای خود و رژیمش و نیز برای خیراتی که در کشورش شروع شده، صرف نماید.

5- همچنین، بسیار مضحک است که نمایندگی ایران طی نامه مورخ 28 اکتبر خود درباره به اصطلاح پیشروی بیشتر در وضعیت جبهه، به طور تخیلی عنوان نموده است که نیروهای نظامی عراق شهر پنجوین را تخریب کرده و فرماندهی مشترک نیروهای مسلح ایران سه علت را برای این اقدام عراق مطرح ساخته که عبارت بودند از:

الف - عراق انتظار داشت که ایران شهر را در تاخت و تاز قرار دهد.

ب - عراق می‌خواست اقدامات خودش را بهانه قرار دهد تا حملات علیه غیرنظامیان بی‌گناه ایران را آغاز کند.

ج - عراق با بررسی این وضعیت فرصت را مغتنم شمرده تا شهر را تخریب سازد و آن را به نیروهای ایران نسبت دهد.

... در ابتدا مطلبی اظهار نکردیم تا وقتی که به اصطلاح این پیشروی مورد ملاحظه قرار گرفت و از آن مطمئن شدیم که طی نامه مورخ 20 اکتبر خود به اطلاع اعضای سازمان ملل رساندم که ایران تجاوزش را به بخش شمالی جبهه در منطقه پنجوین در تاریخ فوق آغاز کرد. همچنین متوجه شدیم که اطلاعیه‌های رسمی ایران که پیوست نامه مورخ 14 نوامبر اینجانب می‌باشد به تجاوز ایران و ورود به داخل خاک تحت حاکمیت عراق و اشغال آن، اقرار کرده است. اگر کلیه این موارد کنار هم گذاشته شود چه چیزی از حمله نظامی وسیع ایران در منطقه پنجوین که در تاریخ 3 نوامبر یعنی سه روز پس از تصویب قطعنامه 540 شورای امنیت، به منظور اشغال دوباره خاک عراق آغاز شد، استنباط می‌گردد؟ به صورتی که موقعیت آن زمان را در نامه خود (16122 / S) متصور ساخته‌ام.

بر اساس مطالب فوق مشخص است که نخستین دلیل بنا به اظهارات فوق مورد

« ظن » فرماندهی مشترک ایران است که بنا به اقرار خود، تعهدات خویش را در عملیات تجاوزگرانه آمرانه نقض کرده است. اگر از زاویه دیگر نظر افکنیم چرا باید عراق به دنبال بهانه و فرصت زمانی باشد در حالی که موضعش را در مناقشه نظامی خود با ایران در کلیه زمینه‌ها به طور آشکار و در فواصل مختلف تبیین نموده است. به نظر می‌رسد که تنها یک راه وجود داشته باشد که در آن وهم و خیال ایران قابل درک باشد که با توجه به ذهنیت ایجاد شده و تمایل به جنگ افروزی و خونریزی، رژیم ایران ظاهرا فکر می‌کند که در... سایرین نیز سهیم هستند، از همین رو رژیم ایران باید متوجه باشد که هیچ کس نمی‌تواند حقیقت را کتمان سازد.

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

سند شماره 142

نامه مورخ 28 نوامبر 1983 نمایندگی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم احتراما موارد ذیل را به اطلاع می‌رسانم:

1- در 26 اکتبر 1983، طی جلسه‌ای در یک مسجد، [آیت الله] علی خامنه‌ای نطقی ایراد کرد که برخی از مطالب آن عبارت بود از:

« انقلاب ایران به نقطه‌ای رسیده است که این دوره نیز سپری خواهد شد و ریشه‌های فساد و توطئه قطع خواهد گردید. متأسفانه، دولت‌های اسلامی یا درک می‌کنند یا نمی‌کنند اما به خاطر ادامه نقش موقتی خود و همکاری با اینها سکوت خود را حفظ کرده‌اند. ما باید با اینها مخالفت کنیم به خاطر اینکه انقلاب اسلامی بتواند به هر کجا صادر شود. »

2- در اطلاعیه شماره 1533 نظامی ایران که در تاریخ 6 نوامبر 1983 صادر شد، آمده است: « نبرد در منطقه عملیاتی والفجر 4 دیروز ادامه داشت و رزمندگان ما به تقویت و استحکام بیشتر مواضع جدیدشان ادامه دادند. »

3- در تاریخ 13 نوامبر، رئیس مجلس ایران هاشمی رفسنجانی مطالب ذیل را بیان نمود: « تأیید شد، که در حمله سپیده دم مورخ 20 اکتبر 1983 احتمالا بیش از 700 کیلومتر

مربع از خاک عراق به اشغال درآمد و 18000 سرباز عراقی در نبرد از بین رفته‌اند. »

این اظهارات دلیل روشنی از قصد دولت ایران در تجاوز از پیش طراحی شده علیه عراق و کشورهای اسلامی می‌باشد و تردیدی برای همگان در مورد تجاوزات نظامی علیه عراق و نقض اصول منشور سازمان ملل و حقوق بین‌المللی، باقی نخواهد گذاشت.

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

سند شماره 143

نامه مورخ 28 نوامبر 1983 نمایندگی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم، مایلم به اطلاع شما برسانم که هواپیماهای جنگی رژیم ایران خسارات و انهدام سایت‌های مخابراتی با سیم و بی‌سیم در سراسر این کشور را باعث شدند که به شرح ذیل است:

1- سایت مایکرویو آزمار (Azmar): کاملا منهدم شد.

2- سایت مایکرویو بازیان (Baziyan): کمی خسارت دید.

3- سایت مایکرویو و فرستنده تلویزیونی میسان: کمی خسارت دید.

4- سایت مایکرویو شیخ شنایف (Sheikh shnayif): کمی خسارت دید.

5- سایت مایکرویو انجناح (Anjanah): کمی خسارت دید.

بمباران‌های هوایی جنگنده‌های ایران به این سایت‌ها محدود نشده بلکه گسترش یافته و حملات علیه ساختمان‌های دولتی غیر نظامی از جمله دفاتر پستی را نیز شامل شده است. برای مثال انهدام کامل اداره پست Dibis نیز از آن جمله است که به مرگ کلیه کارکنان و سایر غیر نظامیان حاضر در آن نیز منجر شده است. انهدام و خسارات مذکور به قطع شبکه ملی ارتباطی و مخابراتی منجر شده و در جریان ارتباطات بین‌المللی از طریق عراق با کشورهای همسایه نیز اختلال ایجاد کرده است.

مهندسان فنی عراق تلاش زیادی را به عمل آورده‌اند تا امکان سرویس دهی فراهم گردد.

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

سند شماره 144

نامه مورخ 28 نوامبر 1983 نمایندگی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم، احتراما گزیده‌هایی از اطلاعیه‌های نظامی رسمی عراق، طی 7 نوامبر تا 25 نوامبر 1983 درباره گلوله باران اهداف غیر نظامی در خاک عراق به دست نیروهای متجاوز ایران ارسال می‌گردد. این حملات به مردم و تأسیسات غیر نظامی خسارت وارد ساخته است.

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

پیوست

گزیده‌هایی از اطلاعیه‌های رسمی نظامی عراق از 7 تا 25 نوامبر 1983

بر اثر گلوله باران شهر مندلی و نواحی آن و شهرستان سید صادق و حومه شانه دری خساراتی به برخی از تأسیسات غیر نظامی وارد شد. (اطلاعیه شماره 1272 مورخ 7 نوامبر 1983)

بر اثر گلوله باران شهر مندلی و نواحی آن خساراتی به برخی از تأسیسات غیر نظامی وارد شد. (اطلاعیه شماره 1275 مورخ 10 نوامبر)

بر اثر گلوله باران نواحی کرات (Qarat)، خرمال و حومه آنها سه خانه‌ی مسکونی در کرات منهدم شد و به برخی از تأسیسات غیر نظامی در خرمال خسارات وارد شد. (اطلاعیه شماره 1276 مورخ 11 نوامبر)

بر اثر گلوله باران شهرستان‌های سید صادق و خرمال و حومه آنها خساراتی به برخی از تأسیسات غیر نظامی وارد گشت. (اطلاعیه شماره 1279 مورخ 14 نوامبر)

بر اثر گلوله باران شهر مندلی و نواحی آن به برخی از تأسیسات غیر نظامی خسارت وارد شد. (اطلاعیه شماره 1280 مورخ 15 نوامبر)

بر اثر گلوله باران شهر مندلی و خانقین و نواحی اطراف آن، در شهر مندلی سه خانه مسکونی منهدم شد. (اطلاعیه شماره 1281 مورخ 16 نوامبر)

بر اثر گلوله باران شهر خانقین و شهرستان شانه دری و نواحی آنها به برخی از

تأسیسات غیر نظامی خسارت وارد گشت. (اطلاعیه شماره 1283 مورخ 18 نوامبر)

بر اثر گلوله باران شهر مندلی و نواحی آن، شهرستان شانه دری و نواحی شهر به برخی از تأسیسات غیر نظامی خسارت وارد شد. (اطلاعیه شماره 1284 مورخ 19 نوامبر)

بر اثر گلوله باران شهر بصره و نواحی آن ضمن خسارت به برخی از تأسیسات غیر نظامی یک زن و یک کودک مجروح شدند. (اطلاعیه شماره 1287 مورخ 21 نوامبر)

بر اثر گلوله باران شهر مندلی و شهرستان‌های Shihabiyanو سید صادق و نواحی آنها، یک زن در مندلی مجروح شد. (اطلاعیه شماره 1288 مورخ 28 نوامبر)

بر اثر گلوله باران شهر مندلی و نواحی آنها به برخی از تأسیسات غیر نظامی خسارت وارد شد. (اطلاعیه شماره 1289 مورخ 23 نوامبر)

بر اثر گلوله باران شهر مندلی، شهرستان سید صادق و حومه خرمال و نواحی آنها، چهار غیر نظامی از جمله یک کودک شهید و دو نفر در سید صادق مجروح شدند. صدماتی به دو غیر نظامی در خرمال وارد گشت. (اطلاعیه شماره 1291 مورخ 25 نوامبر)

سند شماره 145

نامه مورخ 29 نوامبر نمایندگی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم، پیرو نامه مورخ 28 نوامبر 1983 خود (16168 / S) احتراما توجه شما را به نامه‌های نمایندگی جمهوری اسلامی ایران خطاب به جناب عالی در تاریخ‌های 9، 3 و 10 نوامبر 1983(S/16129، S/16139، S/16154) جلب می‌نمایم. در این نامه‌ها ادعا شده، عراق از سلاح‌های شیمیایی علیه اهداف غیر نظامی در ایران استفاده کرده است.

دولت متبوعم به طور قاطع این ادعاهای ایران را رد کرده و آن را یک مانور مفتضحانه جهت انحراف افکار جامعه بین‌المللی از حقیقت خودداری دولت ایران در توقف جنگ تجاوزگرانه‌اش علیه عراق و نیز رد قطعنامه‌های شورای امنیت جهت برقراری صلح می‌داند.

دولت متبوعم مایل است پاسخ خود را در رد ادعاهای ایران ابراز نماید. همچنین از جناب عالی در اعزام نماینده یا کارشناس و یا تیم کارشناسان به طرف‌های درگیر که

جهت توقف جنگ و یا حداقل اجرای برخی از مفاد قطعنامه 540 شورای امنیت می‌باشد، تشکر می‌نماید، به علاوه خواستار تصویب و بکارگیری اقدامات مشخص و روشنی می‌باشم تا با تاکتیک‌های انحرافی و دفع الوقت ایران به منظور رهایی از تعهدات بین‌المللی مقابله شود.

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

سند شماره 146

نامه مورخ 6 دسامبر 1983 نمایندگی جمهوری اسلامی ایران خطاب به دبیرکل

شب هنگام مورخ 3 دسامبر، تلویزیون بغداد به دفعات مناطق غیر نظامی در عراق را نشان داد و مدعی شد که مورد حمله ایران واقع شده است و هشدار داد که عراق قصد دارد تلافی نموده و اهداف از پیش تعیین شده در ایران را مورد حمله قرار دهد.

تجربه گذشته باعث می‌گردد دولت جمهوری اسلامی ایران باور کند که عراق به بهانه‌های واهی جهت موجی از حملات وحشیانه به اهداف غیر نظامی در ایران زمینه چینی می‌نماید تا با حمایت و تشویق دائم جامعه بین‌المللی جنایات بی‌شمار دیگری را مرتکب شود.

دولت جمهوری اسلامی ایران اعتقاد دارد که وظیفه سازمان ملل می‌باشد که از این قبیل جنایات جنگی جلوگیری نماید و نیز با جمع آوری حقایق صحیح در مورد نقض حقوق بین‌المللی آن را به اطلاع جامعه بین‌المللی برساند و مقصران را در هر جا که هستند، معرفی نماید.

از طرف دیگر غیر نظامیان بی‌گناه نباید در زمان جنگ به منظور گرفتن امتیازات سیاسی با رفتار ضد انسانی مواجه شدند، بنابراین نقض حقوق بشر دوستانه بین‌المللی می‌بایست به طور مستقل یا با سایر عوامل مورد بحث واقع شود. دولت جمهوری اسلامی ایران آماده است درباره هر گونه تحقیقی که شما بتوانید در مورد نقض حقوق بین‌المللی بشر دوستانه در مناقشه ایران و عراق انجام دهید، همکاری نماید.

سعید رجائی خراسانی - نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل

سند شماره 147

نامه مورخ 11 دسامبر 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به درخواست دولت متبوعم متن مواضع وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران درباره قطعنامه540 (1983) شورای امنیت به پیوست ارسال می‌گردد.

سعید رجائی خراسانی - سفیر نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل

پیوست

هنگامی دولت جمهوری اسلامی ایران از نیات شورای امنیت جهت رسیدگی به موضوع مناقشه ایران - عراق مطلع شد که شورا سرگرم تصویب قطعنامه‌ای به نفع رژیم متجاوز عراق بود. در هر حال ما به اعضای مشخصی از شورا اطمینان دادیم که در صورتی که تفاهم ایجاد شود و شورا سابقه گذشته خود را تصحیح نماید، می‌توان به نتایج مثبتی دست یافت.

همچنین تصمیم گرفتیم پاسخ مثبت بدهیم و حسن نیت خود را نیز نشان دادیم، به خاطر این که جمهوری اسلامی ایران نسبت به بی‌نتیجه ماندن آن مسئولیت نخواهد داشت و علی‌رغم صداقت و حسن نیت برخی از اعضای مشخص شورا نسبت به ضرورت استقرار صلح عادلانه و پایدار، اقدام شورا در همان روش نامتوازن که از ابتدای جنگ تجاوزگرانه عراق دنبال کرده است، باقی ماند.

قطعنامه 540 مصوبه 31 اکتبر 1983 شورای امنیت همانند قطعنامه‌های قبلی حفاظی برای عراق فراهم ساخته تا از پیامدهای جنگ تجاوزگرانه و جنایات بی‌شمارش علیه بشریت در امان ماند و این در حالی است که قطعنامه حقوق مردم ایران را که متحمل صدمات بسیاری به خاطر ماجراجویی عراق گردیده‌اند، نادیده گرفته است.

بنابراین ما ضمن ملاحظه قطعنامه540 (1983) اعلام می‌نماییم که آن غیر سازنده بوده و از حقایق و واقعیت‌های وضعیت موجود به دور است و بنابراین به دلایل ذیل عملا از واقعیت‌ها تهی است.

پاراگراف 2 توقف فوری کلیه عملیات‌های نظامی علیه اهداف غیر نظامی را خواستار شده است در حالی که جمهوری اسلامی ایران به طور کلی از چنین درخواستی به خاطر تبعیت دقیق خود از اصول اخلاقی اسلام استقبال می‌کند، ولی با وجود این در مورد مناقشه میان ایران و عراق از آنجایی که تنها طرفی که حقوق بشر دوستانه بین‌المللی را نقض کرده و به اهداف غیر نظامی حمله می‌کند، عراق است، بنابراین پاراگراف فوق مربوط به این کشور می‌باشد و اگر عراق تاکنون به خاطر کلیه نقض مقررات گذشته خود محکوم شده بود، هم اکنون مستقیما درخواست نمی‌گردید که تعهدات بین‌المللی خویش را رعایت کرده و از هر گونه عملیات نظامی علیه غیر نظامیان اجتناب نماید.

پاراگراف 3 مشخص نساخته که خلیج فارس مورد نظر می‌باشد و بنابراین ماهیت خیلی کلی داشته و درج آن در قطعنامه ضرورت نداشته است. اما با توجه به تصریح شورا در این پاراگراف درباره حقوق دریانوردی آزاد و تجارت در آب‌های بین‌المللی از کلیه دولت‌ها درخواست شده که به این حق احترام بگذارند، مایلم به جامعه بین‌المللی یادآور شوم که جمهوری اسلامی ایران از آغاز جنگ، آزادی دریانوردی را در خلیج فارس تأمین کرده و در فواصل مختلف نسبت به رعایت این حق در چارچوب حقوق بین‌المللی تأکید کرده است. اما لازم است تصریح نمایم که آزادی دریانوردی تنها تحت ایجاد شرایط امنیتی امکان پذیر است و در مورد خلیج فارس امکان ندارد امنیت یک کشور ساحلی مجزا از امنیت سایر کشورها برقرار شود. بنابراین اگر یک کشور منطقه یا خارج از منطقه، امنیت جمهوری اسلامی ایران را در خلیج فارس تهدید کند به طور اتوماتیک امنیت کل منطقه را در معرض تهدید قرار داده است. جمهوری اسلامی ایران هرگز هیچ گونه اقدام خصمانه که تهدید کننده امنیت و آزادی کشتی رانی در خلیج فارس باشد مرتکب نشده است. بالعکس، جمهوری اسلامی ایران قربانی اقدامات تجاوزگرانه بی‌شمار عراق در خلیج فارس می‌باشد و تاکنون حداکثر خویشتن داری خود را در برابر چنین تحریکات عراق از خود نشان داده است و اگر شورای امنیت واقعا علاقه‌مند به امنیت خلیج فارس می‌باشد می‌بایست از عراق درخواست کند که از هرگونه اقدامات خصمانه که بعضا می‌تواند به قطع دریانوردی آزاد منجر گردد، اجتناب نماید. این شورا باید از حامیان عراق بخواهد که سلاح‌های پیچیده را در اختیار این رژیم ماجراجو قرار ندهند که قادر باشد جسورانه منازعه ایران - عراق را بین‌المللی نماید.

در مورد آزادی کشتی‌رانی در آبراه شط العرب می‌بایست مزایای آن مورد ملاحظه واقع شود و نباید به عنوان توسعه دریانوردی آزاد در خلیج فارس مورد مناقشه واقع شود.

شط العرب به خاطر تجاوزات عمدی و مستقیم نظامی عراق علیه جمهوری اسلامی ایران و هجوم و اشغال سرزمین ایران که نقض آشکار حقوق بین‌المللی و مفاد منشور سازمان ملل می‌باشد، به روی کشتی‌ها بسته شده است. عراق نه تنها به طور یک جانبه قرار داد دو جانبه خود با جمهوری اسلامی ایران و مقررات کشتی‌رانی در این رودخانه را فسخ کرده است بلکه عملا تأسیسات مهم بندری ایران در خرمشهر را در طی مدت اشغال از بین برده و بنابراین رودخانه را برای کشتی‌رانی ایران بلااستفاده ساخته است. از همین رو بازگشایی شط العرب جهت کشتی‌رانی بی‌معناست مگر این که توانایی‌های ایران جهت استفاده از این رودخانه به منظور کشتی‌رانی به وضعیت گذشته بازگردد. باید یادآور شد که تأسیسات بندری عراق در بصره بیش از یک سال است که در برد آتش ایران قرار دارد اما به خاطر تبعیت دقیق ما از اصول اخلاقی اسلام درباره جنگ، بصره با خاک یکسان نشده است.

در پاراگراف 4 نسبت به صحت و سقم توقف مخاصمات میان ایران و عراق اظهار نگرانی نشده است که می‌بایست تأکید شود آنچه در منطقه می‌گذرد نمی‌توان آن را « مخاصمات » نامید. این جنگ تدافعی سخت آزادی بخش از سوی جمهوری اسلامی ایران است. که هدف کلی آن دگرگون ساختن پیامدهای جنگ تجاوزگرانه‌ای است که عراق آغاز کرده و نیز از بین بردن مظاهر آن می‌باشد. جامعه بین‌المللی مردم جمهوری اسلامی ایران را وقتی که آنها قربانی تجاوزات نظامی عراق بودند به فراموشی سپرده بودند و آنها راهی جز نبرد برای احقاق حقوق خود با اتکا به خویش نداشتند. هر گونه تلاش از سوی شورای امنیت جهت ایجاد مکانیسمی که عراق را از حاصل تجاوزات خائنانه خودش علیه مردم جمهوری اسلامی ایران در امان نگه دارد، کاری عبث می‌باشد که از جمله آن تشویق آشکار متجاوز با اجازه دادن به آن جهت گریز از مسئولیت‌های خود در رابطه با تجاوزاتی است که مرتکب می‌شود و این اقدامات تنها باعث می‌شود که این رژیم فرصت یابد که مأیوسانه به فضای مورد نیاز دست یابد تا با تجدید سازمان و تجهیزات اقدامات تجاوزگرانه دیگری را آغاز کند. بدیهی است که منشور به شورای امنیت هیچ فرمانی را جهت تحقق این مهم نداده است. از همین رو جمهوری اسلامی ایران اعتقاد دارد که پاراگراف 4 موضوع را به طور خیلی سطحی مورد بحث قرار داده و هیچ عنصر مثبتی را که می‌تواند به صلح عادلانه و پایدار منجر شود شامل نمی‌گردد.

پاراگراف 5 هیچ منطقه جغرافیایی را مشخص نساخته و بنابراین آن را غیر مربوط می‌دانیم.

دولت جمهوری اسلامی ایران معتقد است که عراق قصد دارد امنیت خلیج فارس را تهدید نموده تا به حملاتش علیه اهداف غیر نظامی جمهوری اسلامی ایران ادامه دهد و تلاش می‌نماید قطعنامه 540 (1983) را به عنوان سپری جهت سرپوش گذاردن بر جنایات خود مورد استفاده قرار دهد. بنابراین شورای امنیت می‌بایست مسئولیت کامل فراهم ساختن چنین شرایطی را برای عراق را بپذیرد که به وخامت وضعیت منجر شده است. دولت جمهوری اسلامی ایران به خاطر دلایل فوق قطعنامه 540 را به نفع متجاوز متمایل می‌داند که همانند قطعنامه‌های قبلی شورا درباره منازعه ایران و عراق صادر شده است. بهترین دلیل جهت نشان دادن تمایلات شورا، واقعیت اقدامات آن شورا است که مغایر با سایر قطعنامه‌های مصوبه شورا درباره اقدامات تجاوزگرانه در اقصی نقاط جهان می‌باشد.

قطعنامه‌ها شورا درباره منازعه ایران و عراق تنها قطعنامه‌هایی است که با هماهنگی کامل دولت متجاوز یعنی عراق تهیه گردیده و از صمیم قلب مورد حمایت این کشور می‌باشد، در حالی که قربانی یعنی جمهوری اسلامی ایران هرگز ملاحظاتش در هیچ یک از قطعنامه‌های مصوبه شورا منعکس نشده است.

به علاوه با روشی که قطعنامه 540(1983) تصویب شده نیز تردیدهایی را در مورد صداقت شورا برانگیخته است. تعجیلی که در تصویب این قطعنامه شده مصادف با آخرین روز ریاست نماینده متحد اصلی عراق در جنگ تجاوزگرانه‌اش علیه ایران می‌باشد. حرکتی که به شدت از سوی یک عضو دائمی حمایت می‌گردید که تصادفا نیز متحد قدرتمند عراق در جنگ و تنها تضعیف کننده قطعنامه کارآمد و سودمند می‌باشد. همچنین اعضای شورا در اظهارات خود درباره موضوع به آن اشاره کرده‌اند.

همین طور جهت دستوری که به دبیرکل در قطعنامه 540 (1983) داده شد، دولت جمهوری اسلامی ایران اعتقاد دارد که ماهیت بی‌تأثیر و غیر عملی قطعنامه نسبتا آشکار است و دستور مندرج در پاراگراف یک به هیچ هدفی دست نمی‌یابد و تنها فشار غیر قابل توجیه را به دبیرکل افزایش می‌دهد.

دولت جمهوری اسلامی ایران همواره آماده بوده تا به همکاری خود با دبیرکل ادامه دهد، اما اعتقاد راسخ دارد که هر گونه تلاش جهت میانجی‌گری در منازعه شانس دست‌یابی به نتایج مثبت را وقتی بهبود خواهد بخشید که شورای امنیت موضع متمایل خود به نفع عراق یعنی متجاوز را تعدیل نماید.

بنابراین دولت جمهوری اسلامی ایران هیچ راهی جز ادامه سیاست گذشته خود و فاصله گرفتن از قطعنامه 540 (1983) شورای امنیت ندارد.

سند شماره 148

گزارش دبیرکل در مورد قطعنامه 540 (1983) شورای امنیت

1- این گزارش عطف به پاراگراف 4 قطعنامه 540 شورای امنیت مورخ 31 اکتبر 1983 تسلیم می‌گردد که در آن شورا درخواست کرده بود که دبیرکل گزارشی از نتایج مشورت‌های خود را با طرف‌های درگیر درباره راه‌های دست یابی به توقف مخاصمات از جمله اعزام احتمالی ناظران سازمان ملل، ارائه کند.

2- متن قطعنامه 540 بلافاصله برای دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری عراق ارسال شد. درباره پاراگراف‌های 4 و 7 قطعنامه به آنها اطلاع داده شد که در صورت موافقت دو دولت، تصمیم داریم هیئت کوچکی از مقامات عالی رتبه دبیرکل به بغداد و تهران اعزام نماییم، زیرا مؤثرترین ابزار اجرایی جهت مشورت با طرفین، در مورد قطعنامه خواهد بود.

3- در 1 نوامبر، نماینده دائمی عراق موضع دولتش را در مورد قطعنامه ارسال نمود (سند 360 / 38 / A - 16120 / S).

دولت عراق اعلام کرد که از قطعنامه استقبال نموده و آماده است که جهت « یافتن سیستم مؤثری برای تضمین آتش‌بس و اطمینان دادن به کلیه طرف‌ها در برخورداری از نتایج آن به طور تساوی طبق پاراگراف 4 قطعنامه » همکاری نماید.

دولت عراق همچنین اعلام کرد که پیشاپیش نسبت به هر گونه تلاش در اجرای بخشی از قطعنامه هشدار می‌دهد زیرا که پاراگراف موجود در آن را یک جا پذیرفته و کلیات آن را مطلوب دانسته است و مفاد آن را غیر قابل تجزیه دانسته و با توجه به مطالب و زمان بندی جهت روند اجرایی کلیه پاراگراف‌های آن حائز اهمیت می‌باشد، به ویژه اینکه کلیه طرف‌های درگیر بلافاصله با اجرای آن به طور مساوی سود خواهند برد.

4- در 12 دسامبر 1983، دولت جمهوری اسلامی ایران به من اطلاع داد که به درخواست پاسخ داده است (سند 16213 / S)، همچنین در طی مذاکرات اخیر خود نیز خوش‌بینی خود را نسبت به تصمیمات شورای امنیت، به خاطر اینکه اطمینان یافته است که اعضای مشخصی در شورا « متوجه شده‌اند که سابقه گذشته باید اصلاح گردد تا

نتایج مثبتی حاصل شود » ابراز کرد و افزود در غیر این صورت « اقدامات شورا در همان حالت نابرابر باقی خواهد ماند که از آغاز جنگ تجاوزکارانه عراق دنبال شده است. »

در ادامه پاسخ ایران آمده است که:

« بنابراین دولت جمهوری اسلامی ایران آلترناتیوی نخواهد داشت جز اینکه به سیاست قبلی خود ادامه دهد و خودش را از قطعنامه540 (1983) جدا می‌یابد. »

همین طور به پاراگراف 4 قطعنامه اشاره نموده است که به نظر دولت جمهوری اسلامی ایران، وضعیت منطقه نمی‌تواند با عبارت « مخاصمات » بیان شود زیرا جنگ دفاعی، آزادی بخش و بسیار سخت جمهوری اسلامی ایران به منظور شکست اهداف جنگ تجاوزکارانه عراق و از بین بردن نمایش قدرت عراق صورت گرفت.

همچنین دولت جمهوری اسلامی ایران اعتقاد دارد که پاراگراف 4 عملا موضوع را « به طور سطحی و بدون هیچ عنصر مثبتی در نظر گرفته و امکان آن وجود ندارد که به صلحی عادلانه و شرافتمندانه منجر شود. »

5- من احساس می‌نمایم و می‌بایست توجه شورا را به نامه مورخ 28 اکتبر 1983 ایران خطاب به اینجانب که طی سند 16104 / S منتشر شد، جلب نمایم. نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در این نامه درخواست دولت خود را مطرح ساخت که هیئتی را جهت تحقیق به مناطق غیر نظامی ایران که مورد حمله نظامی واقع شده اعزام نمایم به منظور اینکه گزارش هیئت حقیقت یاب که از ایران و عراق در می امسال (سند 43851 / S) دیدار داشته به روز باشد.

نمایندگی دائمی همچنین به من گفت که دولتش از دیدار هیئتی از عراق همانند موضوع مأموریت قبلی، استقبال خواهد کرد. طی نامه بعدی خویش وی درخواست دولتش را جهت اعزام هیئت تکرار نمود. در این سه نامه، وی اعلام داشته که عراق از سلاح‌های شیمیایی استفاده کرده و خواستار تحقق هیئت کارشناسان در این زمینه شده است ⁽¹⁾

S/16204، S/16185، S/18181، S/16154، S/16140، S/16139، S/16129، S/16128، S/16117، S/16104، S/16071، S/16053، S/16019، S/16000، S/15962، S/15941، S/15934، S/15932,Add.1، S/15926، S/15909، S/15851.

6- همانند درخواست قبلی و ماهیت مشابه آن که جمهوری اسلامی ایران در ماه می مطرح کرده بود، من با نمایندگی دائمی عراق مشورت نمودم و از او درخواست کردم که نظرات دولتش را در مورد موضوع جویا شود وی به من اطلاع داد که دولت عراق از پذیرش این پیشنهاد معذور است. وی همچنین در نامه‌های خود خطاب به این جانب اعلام کرد که مناطق غیر نظامی عراق هدف حملات نظامی قرار داشته و این ادعاها که

عراق از سلاح‌های شیمیایی در ایران استفاده کرده را رد کرد ⁽¹⁾

S/16193، S/16191، S/16190، S/16189، S/16186، S/16157، S/16156، S/16061، S/15983، S/15915، S/15874.

نمایندگی دائمی عراق این موضع را اتخاذ کرد که موضوع اصلی درخواست ایران می‌بایست در متن پاراگراف 2 قطعنامه 540 (1983) شورای امنیت مورد ملاحظه قرار گرفته باشد، را که دولت متبوعش این قطعنامه را تمام و کمال و غیر قابل تجزیه پذیرفته و می‌بایست به همین صورت نیز اجرا شود.

7- از آنجایی که یکی از طرفین خاطر نشان ساخته که این موضوع نمی‌تواند جدا از سایر جوانب مناقشه مندرج در قطعنامه مورد بحث واقع شود، در حال حاضر مشکلات عملی جهت دست یابی به درخواست ویژه جمهوری اسلامی ایران وجود دارد.

8- همان طور که اعضای شورا مطلعند اینجانب به همراه نماینده ویژه خود آقای اولاف پالمه اعلام آمادگی نمودیم که جهت نیل به حل و فصل همه جانبه، عادلانه و شرافتمندانه مسائل مورد منازعه جمهوری اسلامی ایران و جمهوری عراق کمک نماییم. اینجانب قصد دارم به کلیه تلاش‌ها جهت توقف مخاصمات ادامه دهم، در اواخر سپتامبر آقای پالمه و اینجانب مباحثات فشرده‌ای را با وزیران خارجه دو کشور داشتیم و در حال حاضر نیز سرگرم مشورت‌های بیشتر با آقای پالمه می‌باشم. انتظار دارم که جلسه نشست سازمان کنفرانس اسلامی در کازابلانکا که در ژانویه تشکیل می‌گردد فرصتی را برای من ایجاد نماید تا با سران دو کشور در مورد گام‌هایی که می‌توان جهت دست‌یابی به راه‌حل صلح جویانه برداشت، مذاکره نماییم.

سند شماره 149

نامه مورخ 14 دسامبر 1983 سفیر نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بازگشت به نامه‌های قبلی خود و بنا به اطلاع دولت متبوعم، احتراما توجه شما را به بیانیه اخیر مقامات عراق جلب می‌نمایم که تهدید به افزایش بیشتر در حوزه درگیری ایران

و عراق نموده است. در 12 دسامبر 1983، در ساعت 24 به وقت محلی، تلویزیون عراق برنامه عادی خود را قطع کرد و اطلاعیه رژیم عراق را پخش نمود. در این اطلاعیه حکام عراق با بی‌شرمی تمام حوادث اخیر در کویت را به جمهوری اسلامی نسبت داده و اعلام کردند که « از آنجایی که ما هر گونه تجاوز علیه هر یک از کشورهای عربی برادر را به عنوان تجاوز علیه کل دنیای عرب می‌دانیم تصمیم گرفتیم از طریق نظامی به اهداف مشخصی در ایران حمله کنیم به خاطر اینکه به حکام ایران درس بیاموزیم ».

دولت جمهوری اسلامی ایران توجه جناب عالی و نیز از طریق شما توجه جامعه بین‌المللی را به موارد ذیل جلب می‌نماید:

1- جمهوری اسلامی ایران قاطعانه کلیه ادعاهای بی‌اساس درباره دخالت ایران در حوادث اخیر کویت را رد می‌نماید و این ادعاها را به عنوان بخشی از تلاش‌های جهت‌دار رژیم اغفال شده عراق و متحدین ابرقدرت آن جهت تشدید جنگ تحمیلی و سوق دادن آن به جنگ منطقه‌ای می‌داند، بنابراین به دنبال هموار کردن راهی برای دخالت ابرقدرت‌ها در خلیج فارس بوده و مایل هستم متذکر شوم که مسئولیت تشدید مناقشه، صرفا متوجه عراق و متحدین آن به ویژه فرانسه و ایالات متحده می‌باشد که مقصر شروع این جنگ تجاوزکارانه نیز هستند.

2- رژیم حاکم بر عراق، بیهوده از آغاز جنگ تجاوزکارانه خود علیه جمهوری اسلامی ایران سعی کرده است که این ددمنشی را به عنوان منازعه میان اعراب و فارس معرفی نماید به خاطر اینکه به سهولت بتواند جنگ را به کشورهای عرب منطقه گسترش دهد. این ادعاهای جدید عراق نیز به عنوان بخشی از آن استراتژی محسوب می‌شود، همچنین اعمال فریب آمیز عراق قابل بررسی است زیرا این کشور هرگز تجاوز صهیونیست‌ها علیه اعراب و مردم مسلمان خاورمیانه را « تجاوز علیه کل کشورهای عربی » قلمداد ننموده و اقدامات آن را 35 سال تجاوز ندانسته است. لازم است به ذکر است که عبارت « مقابله به مثل علیه اهداف برگزیده » را از حکام صهیونیست آموخته است. ما اعتقاد داریم که عراق به طور احمقانه‌ای خودش را در دام تجاوزش علیه انقلاب اسلامی گرفتار کرده و در موضعی نیست که بتواند درسی به دیگران بدهد به ویژه اینکه در دفاع از برادران عرب ما، حکام عراق به آنها واقعا بار سنگینی را تحمیل کرده و انگل ناخوانده به شمار می‌روند.

3- همان طور که در بالا و موارد مشابه ذکر کردیم این ادعاهای عراق همیشه به عنوان بهانه‌هایی جهت بمباران وحشیانه‌اش علیه مناطق غیر نظامی و مسکونی

جمهوری اسلامی ایران مطرح گردیده و متأسفانه همیشه با بی‌تفاوتی و خشنودی جامعه بین‌المللی همراه بوده است.

با توجه به اینکه ادعاهای اخیر مقدمه‌ای جهت همان نوع کشتارهایی است که علیه مردم بی‌گناه ما مرتکب می‌شود، بنابراین، جامعه بین‌الملل مسئول بخشی از گناه‌های گذشته و آینده شقاوت‌های رژیم عراق خواهد بود، به خاطر اینکه جامعه بین‌الملل ناخواسته تعهدات اخلاقی خود و وظایفش را در این خصوص نادیده گرفته است.

4- اگر ادعاهای بی‌اساس اخیر این رژیم، بهانه‌یی برای هر گونه حمله به تأسیسات نفتی ما در خلیج فارس می‌باشد، جامعه بین‌المللی باید آگاه باشد که جمهوری اسلامی ایران همان طور که قبلا اعلام کرده است حق خود را برای کلیه اقداماتی که شایسته پاسخ بوده و جزء لا یتغیر دفاع از خود در حراست از حقوق قانونی‌اش در منطقه است، محفوظ نگه می‌دارد.

سعید رجائی خراسانی نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل

سند شماره 150

نامه مورخ 15 دسامبر 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

متعاقب نامه مورخ 14 دسامبر خود (16218 / S) و بنا به اطلاع دولت متبوعم، احتراما توجه شما را به اخبار تأسف‌آور و ناراحت کننده جدیدترین بی‌رحمی‌ها و شقاوت‌های رژیم عراق علیه مناطق غیر نظامی در شهرهای مرزی جمهوری اسلامی ایران، جلب می‌نمایم.

بسیار تأسف‌آور است که به اطلاع برسانم که در نامه مذکور خود نیز اشاره کردم که « ما متقاعد شده‌ایم که ادعاهای اخیر مقدمه‌ای برای همان نوع قتل عام‌ها علیه غیر نظامیان بی‌گناه است که مرتکب می‌شود. » همچنین متذکر شدم که « جامعه بین‌المللی مسئول بخشی از گناه ددمنشی‌های گذشته و آینده رژیم عراق می‌باشد به خاطر اینکه به طور ناخواسته جامعه بین‌الملل از تعهدات و وظایف اخلاقی خود در این باره شانه خالی کرده است. »

متأسفانه در کمتر از 24 ساعت پیش‌بینی‌های ما جامعه عمل پوشید. در 14 دسامبر

1983، در ساعت 17:35 به وقت محلی مزدوران عراقی به بخش‌های غیر نظامی و مناطق مسکونی چهار شهر مرزی ایران حمله کردند و تلفات ذیل را باعث گردیدند.

ما مکررا به جامعه بین‌المللی هشدار داده‌ایم که اختلاف نظر آنها درباره این جنایات فجیع علیه انسانیت، در واقع حکام بغداد را تشویق می‌کند که به بی‌رحمی‌های خود علیه غیر نظامیان بی‌گناه ادامه دهند. ما اعتقاد داریم این از تعهدات اخلاقی و قانونی سازمان ملل است که قویا واکنش نشان داده و بی‌درنگ این حملات جنگی را متوقف سازد و رژیم متجاوز عراق را از طرح‌های غیر انسانی و وحشیانه بازدارد.

یقینا جان غیر نظامیانی که به خاطر بی‌تفاوتی جامعه بین‌الملل هدف بمباران قرار گرفته‌اند، نسبت به ملاحظات سیاسی کوتاه نظرانه از اهمیت بیشتری برخوردار است که متأسفانه برخی از اعضای مشخص در مجامع بین‌المللی از تعهدات خود نسبت به منشور سرباز می‌زنند.

حقیقت تأسف بار اینکه سازمان ملل به دلایل مختلفی که برای همگان روشن است هنوز ناتوان است که به طور سازنده مسائل حیاتی و مهم را در جنگ تجاوزکارانه رژیم صدام حسین و متحدان مرتجع آن علیه جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی قرار دهد و این سازمان از دست زدن به هر گونه اقدام قاطع و سریع جهت پایان بخشیدن به این بی‌رحمی‌ها وحشیانه، اعتقادی ندارد.

دولت جمهوری اسلامی ایران در نامه‌های قبلی خود درخواست کرده و نامه‌های آن طی اسناد

S/16000، S/15941، S/15934، S/15932 Add1 ، S/15932، S/15926، S/15909، S/15851، S/16139، S/16129، S/16128، S/16125، S/16117، S/16104، S/16071، S/16053، S/16019، S/16204، S/16181، S/16154، S/16140 منتشر شده است، از همین رو شایسته است جناب عالی نمایندگانی را به منطقه اعزام نمایید تا شقاوت‌های عراق را مشاهده و بررسی نمایند که از جمله‌ی آن استفاده از سلاح شیمیایی علیه غیر نظامیان بی‌گناه در شهرهای مرزی جمهوری اسلامی ایران می‌باشد. حقیقتی است که حکام عراق پیوسته قبل از آغاز وحشی‌گری خود مدعی می‌شوند که حملات آنها « مقابله به مثل » است، به خاطر اینکه نیروهای جمهوری اسلامی ایران، به اهداف غیر نظامی در داخل عراق حمله کرده‌اند، در حالی

که بسیار شایسته و ضروری می‌باشد که نمایندگان جناب عالی از دو کشور بازدید نمایند و اعتبار ادعاهای عراق مشخص سازند. به علاوه جامعه بین‌المللی به درخواست‌های ما درباره اعزام هیئتی جهت بررسی مناطقی که با سلاح‌های شیمیایی مزدوران عراقی علیه اهداف غیر نظامی در خاک جمهوری اسلامی ایران در چند ماه گذشته مورد حمله قرار گرفته، پاسخ نداده است. این تعلل بی‌مورد به از بین رفتن بخش‌هایی از مدارک و شواهدی منجر خواهد شد که با گذشت زمان محو و نابود می‌شوند، تأخیر و درنگ بیشتر به محو بقایای مدارک و شواهد این جنایت فجیع حکام عراق منتهی خواهد شد و باعث می‌شود که افکار عمومی جهان از حقایق واقعیت‌های جبهه‌های جنگ محروم شوند.

دولت جمهوری اسلامی ایران مجددا از نمایندگان جناب عالی دعوت به عمل می‌آورد که از دو کشور بازدید نمایند و اعتبار این ادعاها درباره اقدامات نظامی علیه غیر نظامیان را بررسی کنند.

در پایان مایل هستم به شما تضمین دهم که جمهوری اسلامی ایران با هیئت حقیقت یاب همکاری خواهد کرد به خاطر اینکه بتواند وظایفش عمل نماید. اعتقاد راسخ داریم که اکراه و مخالف قسمت‌های مشخص در سازمان ملل به این سازمان بین‌المللی اجازه می‌دهد که به مسئولیت‌های بشر دوستانه خود توجه ننموده که یقینا به ادامه این جنایات وحشیانه علیه انسانیت - علی رغم اطلاع به موقع سازمان ملل از طریق جناب عالی - منجر می‌گردد و این در حالی است که سازمان ملل مسئولیت حساسی را جهت اجرای وظایف انسانی خود دارا می‌باشد.

سعید رجائی خراسانی - سفیر نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل

سند شماره 151

نامه مورخ 16 دسامبر 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به گزارش دولت متبوعم به اطلاع می‌رسانم که در تاریخ 8 دسامبر دو کشتی بازرگانی که یکی یونانی و دیگری قبرسی بود هدف حمله هواپیماهای جنگی دو عراق قرار گرفتند. این کشتی‌ها در نزدیکی بنادر ایران در خلیج فارس بوده و هیچ نوع اقلام نظامی

حمل نمی‌کردند. کشتی‌ها در نتیجه این حملات خسارات زیادی را متحمل شدند.

این حملات عراق و حملات مشابه اخیرا در جنگ ایران و عراق به طور آشکار تشدید شده که در آن یکی از طرفین، یعنی عراق درصدد گسترش جنگ به کشتی‌رانی بازرگانی در خلیج فارس می‌باشد.

در حالی که جمهوری اسلامی ایران در احترام به حقوق کلیه کشورها در آزادی دریانوردی تحت حقوق بین‌الملل تأکید می‌ورزد، حق خود را در مقابله به مثل علیه کشتی‌رانی عراق به طور مستقیم یا غیر مستقیم در خلیج فارس و هر کجا که مناسب باشد، محفوظ می‌دارد. قطعا جمهوری اسلامی ایران تنها اقدامات عراق را مقابله به مثل خواهد نمود.

سعید رجائی خراسانی - سفیر نمایندگی ایران در سازمان ملل

سند شماره 152

نامه مورخ 14 دسامبر 1983 نمایندگی دائمی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم احتراما پیرو نامه‌های مورخ 22 و 25 نوامبر و 6 دسامبر 1983 نمایندگی جمهوری اسلامی ایران خطاب به جناب عالی) , 16185 / S , 16181 / S , 16204 / S) موارد ذیل را به اطلاع می‌رسانم.

1- آنچه که در نامه‌های ایران مشهود است این است که این کشور به دنبال تجزیه و تحلیل و جزء جزء نمودن روند قطعنامه‌ی مصوب سازمان ملل در مورد منازعه میان ایران و عراق مبنی بر حل و فصل صلح جویانه، عادلانه و شرافتمندانه می‌باشد.

موضع دولت متبوعم در مورد نامه‌های مذکور در نامه‌های مورخ 1 و 28 نوامبر 1983 (16186 / S , 16120 / S) قبلا توضیح داده شده است.

2- با توجه به نامه ایران مورخ 6 دسامبر، به پیوست جهت اطلاع شما متن کامل بیانیه نظامی عراق مورخ 2 دسامبر را ارسال می‌دارم که به اختصار در نامه مزبور با تحریف بیانیه مذکور به قسمت‌هایی از آن اشاره شده بود.

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

پیوست

بیانیه نظامی عراق مورخ 2 دسامبر 1983

بسم الله الرحمن الرحیم

روز به روز رژیم ایران بر اقدامات تجاوزگرانه و تخلفاتش از ارزشهای انسانی و نیز بی‌تفاوتی نسبت به ناکامی‌هایش به خاطر قراردادن مردم ایران در جنگ تجاوزگرانه‌اش علیه کشور ما، می‌افزاید و علی رغم درخواست‌های مداوم عراق مبنی بر عدم حمله به روستاها و شهرها به حملات ادامه داده و آن به خاطر این است که رژیم [امام] خمینی این درخواست‌ها را نادیده گرفته و بر بمباران شهرها و روستاهای عراق اصرار می‌ورزد و خسارات به تأسیسات غیر نظامی را باعث شده و شهروندان غیر نظامی صدماتی را متحمل شده‌اند.

بر اساس این مواضع تجاوزگرانه، خود را ملزم می‌بینیم که از مردم کشورمان و حق قانونی آنها جهت حق حیات، دفاع کنیم. بر همین اساس به حکومت تهران هشدار جدید می‌دهیم که به آن توجه کند که در صورت اصرار بر روش تجاوزگرانه‌اش، متأسفانه ملزم خواهیم بود که با نیروی بیشتری علیه اهداف تعیین شده مقابله کنیم.

کسی که هشدار می‌دهد معذور است.

خدا شاهد است که هیچ انگیزه پنهانی نداریم.

سند شماره 153

نامه مورخ 27 دسامبر 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

پیرو نامه‌های قبلی خود درباره استقلال عراق از سلاح‌های شیمیایی در جنگ تجاوزکارانه خود علیه مردم مسلمان جمهوری اسلامی ایران، موارد ذیل را به اطلاع می‌رسانم.

تاکنون موارد بی‌شماری از نقض حقوق بین‌المللی بشر دوستانه از سوی عراق به ویژه استفاده از سلاح‌های شیمیایی، به جامعه بین‌المللی گزارش شده اما این جامعه بین‌المللی واکنش نشان نداده که علل آن نیز برای کشورهای عضو نامعلوم است. متأسفانه بسیاری از منابع حملات شیمیایی عراق به تدریج و به مرور زمان در حال نابودی است. بنابراین شورای امنیت باید مسئولیت مانع تراشی جهت بررسی مدارک

جنایات جنگی را که رژیم بعث عراق مرتکب شده بپذیرد.

همچنین حملات علیه اهداف غیر نظامی و تخریب این مناطق، به ویژه استفاده از سلاح‌های شیمیایی، جنایات وحشیانه علیه انسانیت محسوب می‌شود و این قبیل جنایات نباید در هیچ حالتی صورت پذیرد و یا به عنوان ابزاری جهت چانه زدن سیاسی مورد ملاحظه قرار گیرد و کسانی که این گونه اصول بشر دوستانه را نقض کنند بایستی به خاطر اینکه این قبیل اعمال را مرتکب شده‌اند شدیدا مورد عقاب قرار گیرند و متجاوزان نباید مورد تفقد واقع شوند.

ناتوانی شورای امنیت در بررسی منازعات ایران و عراق به طور شایسته، از مسئولیت این شورا جهت ملاحظه قرار دادن نقض فاحش و رسوا کننده حقوق بین‌المللی بشر دوستانه از سوی عراق در جنگ تجاوزگرانه خود علیه جمهوری اسلامی ایران، نمی‌کاهد.

سعید رجائی خراسانی - سفیر نمایندگی دائمی ایران در سازمان ملل

سند شماره 154

نامه مورخ 28 دسامبر 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم توجه شما را به این موضوع جلب می‌نمایم که در 24 دسامبر 1983 در ساعت 24 به وقت محلی تلویزیون عراق برنامه عادی خود را به خاطر پخش اطلاعیه‌ای قطع کرد، در این اطلاعیه مقامات رژیم بعث عراق به طور مفتضحانه‌ای ادعا کردند که نیروهای جمهوری اسلامی شهرها و روستاهای عراق را بمباران کردند و از آن میان از خانقین و اطراف آن نام بردند که آنها مجبور شدند به تلافی حملات ایران بخشی از اهداف که قبلا در جمهوری اسلامی ایران مشخص شده بود، هدف قرار دهند.

این اقدام به طور رسمی نیات جنایتکارانه و متناقض عراق در مورد اصول بین‌المللی بشر دوستانه را نشان می‌دهد و علی رغم دعوت کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در بیانیه مطبوعاتی 1479 مورخ 15 دسامبر 1983 خود، روز بعد در ساعت 17:40 به وقت محلی عراق شهر مسجد سلیمان را با موشک‌های زمین به زمین هدف قرار داد و به تهدیدات خود جامه عمل پوشانید. این رژیم به خاطر اینکه حداکثر تلفات را به غیر نظامیان بی‌گناه وارد

سازد، وقتی که همه مردم در منازل خود در حال استراحت بودند، حمله نمود. بر اساس جدیدترین گزارش‌ها از تلفات، تاکنون تعدادی از مردم که در میان آنها چند کودک مشاهده می‌شود شهید و 29 نفر مجروح شده‌اند. در حدود 50 واحد مسکونی به طور کامل تخریب شد و 250 مغازه و خانه به شدت خسارت دید، همچنین 18 اتومبیل نیز دچار خسارت شد. این حادثه و سایر حوادث مشابه نمونه‌ای از جنایات سازمان یافته عراق علیه جان انسان‌ها است که متأسفانه با تشویق آگاهانه سازمان بین‌الملل صورت می‌گیرد.

اگر این سازمان بین‌الملل بخواهد ثابت کند که از اقدامات جنایتکارانه عراق حمایت نمی‌کند، لازم است بیش از این تماشاگر نقض مکرر و پیوسته حقوق بین‌المللی بشر دوستانه از جانب متجاوزان عراقی نباشد و اقدامات لازم را به عمل آورد.

واقعا جای بسی تأسف است که تعداد مشخصی از اعضای شورای امنیت با اقدامات غیر اخلاقی از موقعیت خود در این نهاد سوء استفاده کرده که در نتیجه‌ی آن بر عمق بی‌اعتباری و رسوایی خود می‌افزایند.

سعید رجائی خراسانی - نماینده و سفیر دائمی ایران در سازمان ملل

سند شماره 155

نامه مورخ 23 دسامبر نمایندگی دائمی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم، احتراما عطف به نامه مورخ 14 اکتبر 1983 نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل خطاب به جناب عالی (16049 / S) موارد ذیل را به اطلاع می‌رسانم:

1- اینجانب قبلا به تفضیل موضع دولت عراق را درباره مسائل مندرج در نامه مذکور ایران و در نامه مورخ 5 می (15752 / S(خود که در پاسخ به یادداشت مورخ 20 آوریل (سند 15723 / S) بود، اعلام کردم.

2- در اطلاعیه مورخ 13 اکتبر، وزارت خارجه ایران (پیوست 16049 / S) مدعی شد که هواپیماهای عراقی حوزه نفتی نوروز را بمباران کردند و آن را « نقض آشکار مقررات سازمان منطقه‌ای محافظت از محیط دریایی که هم ایران و هم عراق از اعضای آنها

هستند » خوانده است. شایان ذکر است که در یادداشت مورخ 20 آوریل 1983، ایران همچنین عدم شده است که عراق ماده 35 کنوانسیون ژنو را در مورد امنیت محیط و عدم توسط به عملیات‌های نظامی که ممکن است منجر به آلودگی محیط دریایی گردد نقض کرده و همچنین عراق متن و روح کنوانسیون منطقه‌ای کویت را در مورد همکاری در محافظت از محیط دریایی از آلودگی و نیز پروتکل مربوط به همکاری منطقه‌ای در برابر آلودگی ناشی از نفت و سایر مواد مضره در موارد اضطراری نقض نموده است.

در این باره مایلم، خاطر نشان سازم که کنوانسیون ژنو مورد ادعا موجود نیست و مقامات ایران به آثار باقیمانده از متن آن استناد می‌کنند. من همچنین مایلم خاطر نشان سازم که اصول کنوانسیون منطقه‌ای کویت در مورد همکاری در محافظت از محیط دریایی جهت جلوگیری از آلودگی، این پروتکل با پیوست مربوطه آن در هنگام بروز مناقشات نظامی قابل استناد نیست.

3- عراق پیوسته خواستار صلح در منطقه بوده که این سیاست بر اساس روابط دوستانه، احترام متقابل به حاکمیت و تمامیت ارضی، عدم دخالت در امور داخلی کشورها و اجتناب از سیاست‌های تجاوزگرانه استوار است. سیاست عراق در این زمینه‌ها برای همگان روشن است.

4- نگرانی مورد ادعای ایران جهت امنیت محیط دریایی نیازمند آن است که نخستین گام را دولت ایران بردارد و به تعهدات بین‌المللی خود عمل نماید و بر اساس این همکاری با کلیه کشورهای منطقه رفتار صلح جویانه داشته باشد. همچنین می‌بایست از تهدیدات گستاخانه و ادعاهای بی‌پایه علیه سایر کشورها همانند آنچه که در اطلاعیه 13 اکتبر ایران آمده است، دست بردارد که این اقدامات خاطره سیاست « ژاندارمی خلیج » رژیم شاه را در اذهان تداعی می‌کند.

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

سند شماره 156

نامه مورخ 23 دسامبر 1983 نمایندگی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم و پیرو نامه مورخ 28 نوامبر 1983 خود (16186 / S) احتراما

به پیوست گزیده‌هایی از اطلاعیه‌های نظامی عراق، طی دوره 25 نوامبر تا 19 دسامبر را ارسال می‌نمایم که مؤید گلوله باران اهداف غیر نظامی داخل خاک عراق به دست نیروهای نظامی رژیم ایران می‌باشد و به تلفات مردم بی‌گناه غیر نظامی منجر شده و به تأسیسات غیر نظامی خسارات وارد ساخته و نیز باعث انهدام خانه‌های مسکونی شده است.

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل

پیوست

گزیده‌هایی از اطلاعیه‌های رسمی نظامی عراق، طی دوره 25 نوامبر تا 19 دسامبر 1983

1- شهر مندلی و حومه آن با توپخانه در 25 نوامبر گلوله باران شد که در این بمباران وحشیانه دو کودک و یک زن مجروح و پنج خانه مسکونی منهدم شد.

2- شهر مندلی و شعیب و اطراف آن با توپخانه در 26 نوامبر هدف قرار گرفت که بر اثر آتش توپخانه به تعدادی از تأسیسات غیر نظامی خسارت وارد گشت.

3- مندلی و حومه آن در 27 نوامبر با توپخانه گلوله باران شد که بر اثر این گلوله باران به تعدادی از تأسیسات غیر نظامی خسارات وارد گشت.

4- شهر مندلی و روستای خرمال و حومه‌ی آن با توپخانه در 28 نوامبر گلوله باران شد که این بمباران منجر به خسارات شده و به تعدادی از تأسیسات غیر نظامی آسیب وارد شد.

5- شهرهای بصره و مندلی و نواحی آن در 29 نوامبر با توپخانه گلوله باران شد و موجب خسارات به تعدادی از تأسیسات غیر نظامی گردید.

6- شهر مندلی و نواحی آن و بخش‌هایی از خرمال و شانه دری و شهر زور و نواحی آنها در تاریخ 30 نوامبر با توپخانه گلوله باران شد که در این بمباران وحشیانه ضایعات خساراتی به تعدادی از تأسیسات شهری و روستایی وارد شد.

7- شهر مندلی و نواحی آن مورخ 1 دسامبر با توپخانه هدف قرار گرفت که در اثر این گلوله باران به یک مدرسه ابتدایی و نیز برخی از تأسیسات غیر نظامی خسارت وارد گردید.

8- شهر مندلی و ناحیه شانه دری و حومه آنها در تاریخ 2 دسامبر با توپخانه گلوله باران شد. این گلوله باران خسارت به تعدادی از تأسیسات غیر نظامی را باعث گردید.

9- شهر مندلی و حومه آن در تاریخ 4 دسامبر با توپخانه هدف قرار گرفت که بر اثر آن خساراتی به برخی از تأسیسات غیر نظامی وارد شد.

10- شهر مندلی و نواحی آن در تاریخ 5 دسامبر با توپخانه گلوله باران شد که بر اثر آن خساراتی به یک مزرعه و تعدادی تأسیسات غیر نظامی وارد شد.

11- شهر مندلی و نواحی آن در 6 دسامبر با توپخانه هدف قرار گرفت. در این بمباران خساراتی به تأسیسات غیر نظامی وارد گردید.

12- روستای سید صادق و ناحیه شانه دری و حومه‌ی آنها در 10 دسامبر با توپخانه هدف قرار گرفت که در اثر این گلوله باران به تعدادی از تأسیسات غیر نظامی خسارت وارد گشت.

13- شهر مندلی و اطراف آن در 12 دسامبر با توپخانه گلوله باران شد. این گلوله باران خساراتی به تأسیسات غیر نظامی وارد ساخت.

14- شهر مندلی و نواحی اطراف آن در 14 دسامبر با توپخانه سنگین هدف قرار گرفت که این گلوله باران وحشیانه باعث مرگ یکی از ساکنین و مجروح شدن دو نفر غیر نظامی گردید. همچنین به 21 خانه خسارت وارد شد و به یک خودروی غیر نظامی و تعدادی از تأسیسات غیر نظامی آسیب وارد گشت.

15- رژیم ایران شهر مندلی و حومه آن را در تاریخ 16 دسامبر گلوله باران کرد. این گلوله باران به تعدادی از تأسیسات غیر نظامی خسارت وارد ساخت.

16- رژیم ایران شهر مندلی و نواحی اطراف آن را با توپخانه سنگین در 17 دسامبر هدف قرار داد. این گلوله باران خساراتی را به تأسیسات غیر نظامی وارد ساخت.

17- در 19 دسامبر شهر مندلی و نواحی آن با توپخانه گلوله باران شد. در این گلوله باران خساراتی به برخی از تأسیسات غیر نظامی وارد شد.

سند شماره 157

نامه مورخ 23 دسامبر 1983 نمایندگی عراق خطاب به دبیرکل

بنا به اطلاع دولت متبوعم، احتراما عطف به نامه مورخ 15 دسامبر نمایندگی جمهوری اسلامی ایران خطاب به جناب عالی (16220 / S) فرصت را غنیمت شمرده به اطلاع می‌رسانم که موضع دولت عراق درباره این مسئله را قبلا در نامه‌های خود به جناب عالی و نیز جدیدترین آن در مورخ 29 نوامبر 1983 (16193 / S)، بیان نموده‌ایم.

ریاض القیسی - نمایندگی دائمی عراق در سازمان ملل