مهندسی اوقات فراغت غیرایرانیان مقیم ایران

مشخصات کتاب

سرشناسه:متولیات، محمدعلی، ۱۳۵۶ -

عنوان و نام پدیدآور:مهندسی اوقات فراغت غیرایرانیان مقیم ایران/ محمدعلی متولیات، احمد هوشمند؛ [برای] معاونت پژوهش [مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی].

مشخصات نشر:قم: مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی (ص)، ۱۳۸۹.

مشخصات ظاهری:۱۱۳ ص.

شابک:978-964-195-186-5

وضعیت فهرست نویسی:فیپا

موضوع:اوقات فراغت -- برنامه ریزی -- نمونه پژوهی

موضوع:اوقات فراغت -- ایران -- برنامه ریزی

شناسه افزوده:هوشمند، احمد، ۱۳۵۱ -

شناسه افزوده:جامعة المصطفی العالمیة. مرکز بین المللی ترجمه و نشر المصطفی (ص). معاونت پژوهش

شناسه افزوده:جامعة المصطفی(ص) العالمیة. مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی(ص)

رده بندی کنگره:GV۱۸۱/م۲م۹ ۱۳۸۹

رده بندی دیویی:۳۰۶/۴۸۱۲

شماره کتابشناسی ملی:۲۰۷۷۸۶۹

اشاره

سرشناسه: متولیات، محمدعلی، 1356 -

عنوان و نام پدیدآور: مهندسی اوقات فراغت غیرایرانیان مقیم ایران/ محمدعلی متولیات، احمد هوشمند؛ [برای] معاونت پژوهش [مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی صلی الله و علیه و آله].

مشخصات نشر: قم: مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی صلی الله و علیه و آله، 1389.

مشخصات ظاهری: 104 ص.

شابک: 5-186-195-964-978

وضعیت فهرست‌نویسی: فیپا

موضوع: اوقات فراغت -- برنامه ریزی -- نمونه پژوهی

موضوع: اوقات فراغت -- ایران -- برنامه ریزی

شناسه افزوده: هوشمند، احمد، 1351 -

شناسه افزوده: جامعة المصطفی صلی الله و علیه و آله العالمیة. مرکز بین المللی ترجمه و نشر المصطفی صلی الله و علیه و آله

رده بندی کنگره: 9 1389 م 2 م/ 1181 / GV

رده بندی دیویی: 306/4812

شماره کتابشناسی ملی: 2077869

نام کتاب: مهندسی اوقات فراغت

مؤلف: محمد علی متولیان - احمد هوشمند

چاپ اول: 1389 ش

ناشر: مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی صلی الله و علیه و آله

صفحه‌آرایی: محمّدباقر شُکری

تایپست: معصومه هوشمند

طراح: مصطفی شالچیان

چاپ: توحید قیمت: 14000 ریال شمارگان: 2000

حق چاپ برای ناشر محفوظ است.

مراکز پخش:

قم، چهارراه شهدا، خیابان حجتیه، فروشگاه مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی صلی الله و علیه و آله. تلفکس: 02517730517

قم، بلوار محمد امین، سه‌راه سالاریه، فروشگاه مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی صلی الله و علیه و آله. تلفن: 02512133106 - فکس: 02512133146

www.miup.ir, www.eshop.miup.ir

E-mail: admin@miup.ir, root@miup.ir

سخن ناشر

مهندسی اوقات فراغت از مباحث بسیار مهم واستراتژیک جوامع امروزی است. هر جامعه‌ای که بتواند به بهترین وجه اوقات فراغت مردم خود را مدیریت کند، گوی سبقت را ربوده است و به سمت اهداف خود رهسپار شده است.

کثرت، پیچیدگی و وسعت روز افزون ارتباطات وهجمه‌های گسترده‌ی فرهنگی، مهندسی اوقات فراغت را معضلی عظیم فراسوی مدیران فرهنگی جوامع نموده و تنها راه حل، پیروی از تعالیم اسلام ناب وتجربه اندیشمندان و دلسوزان متعهد در این عرصه است.

کتاب حاضر که به همت فاضلان گرامی محمد علی متولیان و احمد هوشمند تهیه وتنظیم شده، تلاشی است مخلصانه فراروی خوانندگان عزیز که می‌تواند یاور صمیمی اوقات فراغتشان باشد.

مرکز بین‌المللی ترجمه ونشر المصطفی صلی الله و علیه و آله ضمن قدردانی از مولفان گرامی، آرزومند اوقاتی خوش همراه با معنویت و نیک بختی برای همگان است.

مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی صلی الله و علیه و آله

معاونت آموزش

فهرست

سخنی با کارگزاران واحدهای آموزشی 13

دیباچه 15

بیان مسئله 16

اهداف 16

سؤال اصلی 16

سؤالات فرعی 17

فرضیه 17

پیش‌فرض‌ها 17

تحمل فشار دوری و غربت از وطن 17

دستمایه محقق 18

ضرورت این تحقیق 18

کلیدواژه‌ها و تعریف مفاهیم 19

جامعه هدف 20

روش گردآوری اطلاعات 20

روش تحقیق 20

مشکلات و موانع احتمالی تحقیق 20

پایانِ سخن 21

«اوقات فراغت»، «مدیریت آن» و «چرایی آنها» 23

وقت و اهمیت برنامه‌ریزی برای آن 23

لغت‌شناسی 23

انواع «تعریف» از اوقات فراغت 25

ضرورت داشتن تفریح و اوقات فراغت 27

ضرورت تفریح و اوقات فراغت برای اتباع ملل دیگر 28

کاهش احساس غربت، دلتنگی، ترس و انزوا 28

ایجاد نزدیکی و ارتباط فی‌مابین ملل 29

ضرورت برنامه‌ریزی هر فرد برای اوقات فراغت خود 29

ضرورت برنامه‌ریزی برای بانوان خانه‌دار 31

ضرورت برنامه‌ریزی اولیای جامعه برای اوقات فراغت 31

انواع تفریحات نامطلوب 33

نکات موردنظر خوانندگان: 34

تلاش فردی - جسمی 35

مقدمه 35

اشتغال به صنایع دستی 35

فعالیت‌های هنری فردی 38

بازی‌ها و ورزش‌های جسمی فردی 39

انجام امور فنی و حرفه‌ای 40

همکاری در امور منزل 40

کنترل سلامت جسمی بدن (چکاپ) 40

نظافت و آراستگی شخصی 41

نظافت و توجه به سلامت محیطی 43

استراحت 44

نکاتی چند در مورد خوابیدن 46

الف) مکروهات 46

ب) مستحبات 46

نکات موردنظر خوانندگان: 47

تلاش فردی - فکری 49

مقدمه 49

سکوت 49

انس با آسمان 50

انس با قرآن 51

راز و نیاز 52

سرودن شعر 53

نوشتن 53

مطالعه 53

تنظیم تقویم زندگی 54

تهیه کشکول 55

نق - د 55

طبیعت‌دوستی 56

مصادیق طبیعت‌دوستی 56

فراهم آوردن مجموعه‌ها (کلکسیون) 56

تماس با مراکز اطلاع‌رسانی تلفنی 57

رفتن به مکانهایی که موجب تأمل گردد 57

گوش فرا دادن به سخنرانی‌ها 57

گوش فرا دادن به مداحی‌ها و روضه‌ها 58

گوش فرا دادن به آواها و نواها 58

بازی‌های فردی فکری 58

فراگیری مهارت‌های کاربردی در حوزه مدیریت 59

فراگیری مهارت‌های کاربردی در حوزه تبلیغ و تربیت 60

فراگیری مهارت‌های کاربردی در حوزه فرهنگ، هنر و ادبیات 62

در حوزه ادبی و علمی 62

در حوزه هنرهای تجسمی 63

در حوزه هنرهای نمایشی و تصویری 64

در حوزه معماری 65

در حوزه رادیو و تلویزیون 65

در حوزه مطبوعات 66

در حوزه چاپ و نشر 66

فراگیری مهارت‌های کاربردی در حوزه فنی و حرفه‌ای 66

در حوزه رایانه 66

در حوزه امداد و پزشکی 67

در حوزه برق و الکترونیک 67

در حوزه مهارت‌های ویژه بانوان 68

در حوزه مهارت‌های ویژه آقایان 68

در حوزه مهارتهای عمومی 69

فراگیری مهارتهای تکمیلی 69

نکات موردنظر خوانندگان 70

تلاش گروهی 71

مقدمه 71

آموزش مهارت‌های خود به دیگران 71

تدریس‌های فوق برنامه‌ای 72

مطالعه گروهی فرهنگ ملل 72

گفت‌وگو با سایر ادیان و مذاهب 73

شرکت در محافل ادبی، هنری و فرهنگی 74

شرکت در محافل مذهبی 74

شناسایی و تشکیل گروه‌های تخصصی (دفترچه تلفن تخصصی) 74

عضویت در انجمن‌ها و تشکل‌های موجود در شهر محل سکونت 75

مشارکت در خدمات عمومی خوابگاه‌ها 75

اقدام جمعی به حفظ محیط زیست و توسعه شادابی 76

شرکت در ورزش صبحگاهی 76

ورزش‌های جمعی 77

نکات موردنظر خوانندگان: 79

ایده‌هایی جهت تعامل در جمع دوستان 81

مقدمه 81

گردش با دوستان 82

خوردن و آشامیدن با دوستان 83

حضور در مراسم با میزبانی دوستان 84

بازی‌ها و ورزش‌های تفریحی با دوستان 85

بازی‌های فکری گروهی 86

محبت به کودکان (فرزند دوستان) 86

رفاقت با جوانان (فرزند دوستان) 86

برپایی مباحثات 87

تشکیل نهادهای غیر دولتی 88

تشکیل انجمن‌های ملیتی 88

شعائر دینی و سیاسی 89

ترتیب دادن مسابقات 89

سوغات فرهنگی برای کودکان جهان 89

تشکیل کانون‌های موضوع محور ملیتی یا فراملیتی 90

نکات موردنظر خوانندگان: 91

ایده‌هایی جهت تعامل با اقوام 93

مقدمه 93

صله‌رحم از راه دور 94

حضور در مراسم شادی اقوام 94

همدردی با مصیبت‌زدگان 94

انجام مسافرت به هدف دید و بازدید 94

رفتن به گردش با اقوام 95

مباحثه علمی / تاریخی / و... 95

ارائه مشاوره به جوانان اقوام 96

برگزاری مراسم شعر و مولودی‌خوانی در جمع خانوادگی 96

نکات موردنظر خوانندگان: 97

ایده‌هایی جهت تعامل در جمع ایرانیان 99

مقدمه 99

ایران‌گردی 99

همکاری با سازمان‌های ایران‌گردی 100

فیلم‌برداری و عکس‌برداری از نمادهای ایرانی 100

عضویت در پایگاه‌های مقاومت بسیج 101

عضویت در بسیج سازندگی 101

رفت و آمد با ایرانیان و خانواده‌های ایرانی 102

نکات مورد نظر خوانندگان: 104

سخنی با کارگزاران واحدهای آموزشی

از پیامبر اسلام صلی الله و علیه و آله نقل نموده‌اند که: «اکثر انسان‌ها با دو چیز امتحان می‌شوند: تندرستی و فراغت»] مستدرک‌الوسائل، ج 12، ص 140، ح 13726. [

آیا «داشتن اوقات فراغت» ضرورت دارد؟ قطعاً چنین است؛ «اصل اوقات فراغت» حتی به میزان «مدیریت اوقات فراغت»، ضرورت دارد خصوصاً برای میهمانان جامعه المصطفی صلی الله و علیه و آله که از کشورهای دیگر آمده‌اند چرا که دو عامل «دوری از اقوام» و نیز «تفاوت‌های فرهنگ ایران با فرهنگ زادبوم آنها»، به‌طور طبیعی سبب می‌شود که آنها به «کنج نا آرام افسردگی و نیز کاهش بهره‌وری» سوق یابند.

آن‌چه پیش روی شما است «نخستین اثر مکتوب» جهت تقدیم به مخاطبان جامعه المصطفی صلی الله و علیه و آله است تا از آن برای زمان‌ها و مکان‌های مختلف خود، ایده‌هایی جهت مهندسی اوقات فراغت بیابند و این‌گونه با بهره‌وری از آن اوقات، لذت و بهجت زندگی خود را افزایش دهند.

از شما کارگزاران فرهنگی تقاضامندیم:

پایان سخن

در لحظات پیش از چاپ این اثر، «پرواز استاد احمد هوشمند به بهشت ابدی» روی داد. او که به پرورش و گسترش «فرهنگ دین‌مدار» دلبسته بود و حضور او در خلق این اثر نیز در همین راستا بود؛ روح‌بی‌تابش به آرامش ابدی پیوست.

به همسر محترم ایشان که در تلاش‌های این استاد، از جمله در این کتاب، مشارکت داشتند، تسلیت می‌گویم.

با تجدید سپاس

محمد علی متولیان

دیباچه

اشاره

این اثر درصدد آن است تا از طریق «مطالعه اکتشافی» و «استقراء تجربیات مربیان فرهنگی و اخلاقی» به جمع‌آوری، دسته‌بندی و تبیین راه‌های مختلف، جهت مهندسی و غنی‌سازی اوقات فراغت بپردازد.

جامعة المصطفی صلی الله و علیه و آله، سال‌های متمادی به پذیرش دانش‌پژوهان غیرایرانی و پرورش آنها در رشته‌های مختلف علوم اسلامی و علوم انسانی پرداخته است و هم‌اکنون صرفاً در ایران نسبت به 8000 طلبه، 3000 هزار فارغ‌التحصیل و 14000 هزار نفر خانواده طلاب غیرایرانی، دغدغه خاطر دارد و طبیعتاً دانش‌آموختگان (از یک‌صد ملیت جهان) هنگام بازگشت به سرزمین خویش، همین احساس مسئولیت فرهنگی و تربیتی را خواهند داشت.

اثر حاضر برای «اولیای جامعة المصطفی صلی الله و علیه و آله در قبال مخاطبان غیرایرانی خود» و نیز برای «فارغ‌التحصیلان جامعة المصطفی صلی الله و علیه و آله در قبال مردم سرزمین خویش»، یک متن و سند راهنما در خصوص مهندسی اوقات فراغت خواهد بود.

بیان مسئله

دانش‌پژوهان غیرایرانی در ایام تحصیل خویش در ایران و نیز سفرهای کوتاه‌مدت به خارج از ایران (اعم از کشور متبوع خویش) علاوه بر «برنامه‌های ثابت و تعریف شده در حوزه‌های آموزش، پژوهش و فرهنگی - تربیتی» دارای «اوقات فراغت» بوده و در صورت مساعدت و هم‌فکری با آنها طبیعتاً ایام مغتنم جوانی، بهره‌وری بیشتری داشته باشند.

اثر حاضر در حیطه‌های مختلف زیر به ارائه مشاوره می‌پردازد:

«تلاش فردی جسمی»، «تلاش فردی فکری»، «تلاش گروهی با کمک دیگران»، «ایده‌هایی جهت حضور در جمع دوستان»، «ایده‌هایی جهت حضور در جمع اقوام»، «ایده‌هایی جهت حضور در جمع ایرانیان» و...

اهداف

در راستای «مهندسی اوقات فراغت دانش‌پژوهان غیرایرانی و خانواده‌های آنها» موارد زیر جزء اهداف اثر حاضر خواهد بود:

فراهم‌سازی انتخاب‌های متعدد فراسوی افراد؛

زمینه‌سازی جهت خلق ایده‌های مختلف از سوی مدیران، مربیان و دانش‌پژوهان جامعة المصطفی صلی الله و علیه و آله در راستای مهندسی اوقات فراغت؛

تدوین یک متن (مکتوب و نرم‌افزاری) به زبان فارسی که در صورت تمایل انجمن‌های ملیتی، می‌تواند به زبان‌های دیگر نیز ترجمه گردد.

سؤال اصلی

راه‌های غنی‌سازی اوقات فراغت دانش‌پژوهان غیرایرانی، خانواده‌های آنان و دانش‌آموختگان جامعة المصطفی صلی الله و علیه و آله چه می‌باشد؟

سؤالات فرعی

مخاطبان و جامعه هدف جامعة المصطفی صلی الله و علیه و آله در اوقات فراغت خویش:

چه تلاش جسمی به صورت فردی می‌توانند داشته باشند؟

چه تلاش فکری و علمی در تنهایی خویش می‌توانند داشته باشند؟

با کمک دیگران به چه فعالیت گروهی می‌توانند بپردازند؟

در جمع دوستان مختلف خود چه حضور با نشاط و پرباری را می‌توانند رقم بزنند؟

چه پیشنهاداتی برای صله‌رحم (اعم از حضوری و غیرحضوری) می‌توان داشت؟

در چه زمینه‌هایی و چگونه با ایرانیان می‌توانند تعامل مطلوبی داشته باشند؟

فرضیه

اشاره

کلیه بندها و گفتارهای محصول نهایی، صدها فرضیه پیشنهادی خواهند بود.

پیش فرض ها

جامعه هدف در این تحقیق غیرایرانی بوده و اعم از شاغل به تحصیل و دانش‌آموخته و خانواده‌های آنان (همسر و فرزندان) می‌باشد؛

تحمل فشار دوری و غربت از وطن

دغدغه جامعة المصطفی صلی الله و علیه و آله (مرکز جهانی) نسبت به حداکثرسازی بهره‌وری از سرمایه‌گذاری‌های خود؛

طبیعی بودن احتمال تنش فی‌مابین ملیت‌های مختلف در مرکز جهانی و نیز فی‌مابین غیرایرانیان با ایرانیان و لزوم تلاش برای به حداقل رساندن این تنش‌ها.

دستمایه محقق

تأمّلاتِ

معاونین فرهنگی - تربیتی مدارس عالی جامعة المصطفی صلی الله و علیه و آله؛

معاونین فرهنگی - تربیتی و اولیای مجتمع‌های مسکونی در جامعة‌المصطفی صلی الله و علیه و آله؛

اولیای فرهنگی - تربیتی دانشگاه‌های ایرانی که میزبان دانشجویان غیرایرانی می‌باشند؛

اولیای فرهنگی - تربیتی در مراکز آموزشی (آموزش و پرورش و آموزش عالی) در قبال دانشجویان ایرانی؛

اولیای مدارس علمیه ایرانیان در قبال طلاب ایرانی؛

مراکز فرهنگی و هنری وابسته به دولت و یا در اختیار بخش خصوصی (هم‌چون فرهنگستان‌ها، کانون‌های پرورش فکری کودکان و نوجوانان و...)؛

رسانه‌های فرهنگی - تربیتی (اعم از منشورات، سایت‌ها، صدا و سیما و...).

ضرورت این تحقیق

حداکثرسازی بهره‌وری در زندگی غیرایرانیان که جامعة‌المصطفی صلی الله و علیه و آله نسبت به آنان مکلف می‌باشد؛

حداکثرسازی بهره‌وری در سرمایه‌گذاری‌های جامعة المصطفی صلی الله و علیه و آله؛

کاهش آسیب‌های اخلاقی، روانی، امنیتی و غیره ناشی از یله‌بودن اوقات فراغت غیرایرانیان؛

تدوین یک متن معیار میان برنامه‌ریزان فرهنگی در مدارس

مختلف که ان‌شاءالله به تدریج با اخذ تجربیات جدید در ویرایش‌های آتی غنی‌تر خواهد شد؛

کلیدواژه ها و تعریف مفاهیم

اوقات فراغت: به ساعات و لحظاتی از شبانه‌روز یک فرد اطلاق می‌شود که برای آن تعهد برنامه‌ای خاص ندارد و می‌تواند به انتخاب و تصمیم خود جهت آن برنامه‌ریزی کند؛

مهندسی اوقات فراغت: آدمی معمولاً اوقات فراغت خویش را در مسیر کسالت و افسردگی مصرف نمی‌کند، لیکن در بحث مهندسی اوقات فراغت، «سخن از مصرف بهینه با بهره‌وری بالا» است؛

دانش‌پژوهان: به شاغلین تحصیل در مقاطع کاردانی تا تحصیلات عالیه اطلاق می‌شود؛ اعم از آن که در ایام تحصیل باشد و یا در تعطیلات و یا مرخصی تحصیلی؛

دانش‌آموختگان: کسانی که از یک مقطع تحصیلی فارغ گشته و به مقطع دیگر وارد نشده باشند؛ اعم از آن‌که به کشور خود بازگشته و یا آن‌که جهت پژوهش یا کسب مهارت‌های کاربردی و یا نظایر آن، به او فرصت اقامت بیشتر در ایران داده شده باشد؛

خانواده: مراد محقق هنگام استفاده از این عبارت، بیشتر شامل همسران و فرزندان طلابی می‌شود که این همسران و فرزندان، خود طلبه رسمی نمی‌باشند، گرچه آموزش‌های خاصی برای آنها به اجرا درآید.

جامعه هدف

روش گردآوری اطلاعات

روش تحقیق

مشکلات و موانع احتمالی تحقیق

عدم فراوانی مراکز مطالعاتی در ارتباط با موضوع تحقیق:

الف) عدم تناسب احتمالی یک ایده با فرهنگ یک ملیت خاص؛

ب) عدم امکان استقراء تام.

پایانِ سخن

اکنون که اثر به اتمام رسیده است می‌توان گواهی داد که «اهداف از پیش تعیین شده» در حد یک «اثر نخستین» حاصل شده است لیکن تمام «همکاران فرهنگی تربیتی در شعبات جامعة المصطفی صلی الله و علیه و آله در اقصی نقاط دنیا» و نیز «همکاران فرهنگی در نهادها و دانشگاه‌های دیگر» می‌توانند در تکامل روزافزون این مجموعه مساعدت نمایند تا آن‌که جهت مکان‌ها و زمان‌های مختلف از اوقات فراغت، ایده‌های متنوع‌تری داشته باشیم.

1- «اوقات فراغت»، «مدیریت آن» و «چرایی آنها»

وقت و اهمیت برنامه ریزی برای آن

انسان مسلمان، قدر بهترین سرمایه‌ای که در اختیار او می‌باشد یعنی عمر و وقت خود را می‌داند و هیچ‌گاه آن را بیهوده و بی‌ثمر هدر نمی‌دهد. پیامبر اسلام صلی الله و علیه و آله در وصایای خود به ابوذر غفاری رحمة الله می‌فرمایند: ای ابوذر در مورد صرف عمرت از صرف کردن سکه‌های طلا و نقره بخیل‌تر باش و آن را رایگان از دست مده و امام علی علیه السلام می‌فرمایند:

«لا یعرف قدر ما بقی من عمره الا نبی او صدیق؛ قدر و ارزش باقیمانده از زندگی را کسی به خوبی پیامبران و صدیقان از اولیای الهی نمی‌شناسد».

لغت شناسی

فراغ fa(e)raq ] عر: فَراغ [(ا مص -.)⁽¹⁾

فراغِ بال (خاطر، دل) آسایش فکر؛ راحتی خیال.

فراغت fa(e)raqat ] عر: فَراغة [(امص -.):

فراغتِ بال (خاطر، دل) - فراغ، فراغ بال

فراغت داشتن (مص -. ل -.)

Leisure n

رحمة الله adj. ] م. م [آسودگی، فرصت، مجال، وقت کافی، فراغت، فراغت بال

Did not know how to occupy his leisure

نمی‌دانست چطور از فرصت خود استفاده کند

Leisured adj

فرصت‌دار، فارغ، بیکار، فارغ‌البال⁽¹⁾

Times of leisure

اوقات بیکاری⁽²⁾

انواع «تعریف» از اوقات فراغت

در متون تحقیقی و ترویجی، جهت «اوقات فراغت»، انواع مختلفی تعریف و مترادفات (کوچک یا بزرگ) ارائه شده است. در این‌جا تعدادی از این تعاریف جمع‌آوری شده‌اند هر یک از این تعاریف و مترادف‌ها، به یک یا چند ویژگی اوقات فراغت توجه نموده است:

اوقات فراغت یعنی:

الف) رفع خستگی؛ ب) سرگرمی؛ ج) شادی؛ د) رشد شخصیت انسان؛

الف) استراحت کردن و آرام شدن بعد از یک خستگی؛

ب) جبران محدودیت‌های بدنی و ذهنی که در زندگی مدرن ایجاد شده است؛

ج) تفریح و شادی جهت کاستن ملالت زندگی.

الف) نشاط روحی؛ ب) نشاط جسمی؛ ج) تمرین یک فن؛ شاید به این دلیل است که پیامبراکرم صلی الله و علیه و آله می‌فرمایند: «بهترین سرگرمی مؤمن شناست»؛

برای ایجاد تنوع، خواه با هدف گسترش اطلاعات؛ خواه برای مشارکت اجتماعی ارادی، خواه برای یک خلاقیت فکری و... البته بدون توجه به اهداف مادی و هنگام فارغ شدن از الزامات حرفه‌ای، خانوادگی و اجتماعی؛

الف) رها بودن از وظایف؛ ب) هدف و جهت مادی نداشتن؛ ج) رضایت و خشنودی.

الف) رفع خستگی؛ ب) سرگرمی؛ ج) رشد و تعالی شخصیت.

ضرورت داشتن تفریح و اوقات فراغت

«تئوری تنش - آرامش»: از منظر علمای بیولوژی و روان‌شناسی، آدمیان خصوصاً انسان‌های سخت‌کوش و هدفمند مانند دانش‌پژوهان، عمداً تنش‌هایی را برای خود به‌وجود می‌آورند یعنی با کار و تلاشی که انجام می‌دهند، عملاً تنش‌هایی را در خود انباشته می‌نمایند؛ فلذا باید در مرحله‌ای که مرحله آرامش و آسایش است «بر تخلیه روانی مطبوع و

دلپسند بپردازند». بنابراین تفریح و اوقات فراغت اتفاقاً برای تلاشگران، مفهوم و معنای جدی‌تر و لذیذتری پیدا خواهد کرد و هیچ «آسانی» بدون «سختی» مفهوم جدی نمی‌یابد: فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْراً . بر این مبنا از یونان باستان تا نظریه‌پردازان جدید⁽¹⁾تفریح و اوقات فراغت را «دوره بازسازی» می‌نامیدند.

«اهمیت اوقات فراغت در جامعه معاصر»: از لحاظ اقتصادی و نیز از منظر علم مدیریت، به اوقات فراغت، به مثابه وسیله‌ای برای بالا بردن بازدهی کار و افزایش بهره‌وری زندگی نگریسته می‌شود. در روند شتابزده تحولات اقتصادی، اجتماعی و یا فرهنگی، عنصر تفریح در زندگی روزانه جای وسیعی را اشغال نموده است؛ فعالیت‌های اوقات فراغت به نحو بارزی موجب دگرگونی‌های بنیادی در عرصه‌های مادی، معنوی و هنری گشته است، به‌طوری‌که در مجموع، «تمدن امروزی جهان» را «تمدن اوقات فراغت» نام نهاده‌اند.

ضرورت تفریح و اوقات فراغت برای اتباع ملل دیگر

کاهش احساس غربت، دلتنگی، ترس و انزوا

تفریح سالم و داشتن اوقات فراغت برای کسانی که در کنار اقوام و خویشان خود زندگی نمی‌کنند اهمیت و ضرورت دو چندان دارد. «راندگی از اقوام خود و ماندگی از مردم سرزمین میزبان»، نوعی حصار و

زندان اجتماعی برای انسان ایجاد می‌کند که با فطرت مدنی آدمی ناسازگار است فلذا از جانب درون دچار فشار و سرخوردگی گشته و تنها راه فرار از این زندان، دادن مجال و زمان برای تفریح و شادابی است. این زمان را باید در اختیار نهاد، والاّ فشار از درون و محدودیت از بیرون، درهم‌ریختگی روحی را منجر خواهد شد.

ایجاد نزدیکی و ارتباط فی مابین ملل

توضیح آن‌که به دلیل اختلاف ذائقه‌ها و هنجارهای زندگی فی‌مابین ملل، «تبعه دو ملیت» به‌طور عادی به هم‌دیگر، کشش و علقه‌ای نخواهند داشت؛ این کشش و علقه در اوقات غیرعادی مثلاً در هم‌سفری با یکدیگر و در ایام شادی و نشاط، بطور سریع‌تری ایجاد شده و به‌تدریج ذائقه‌های فراملی و سپس تعاملات جدی‌تر در عرصه فراملی ایجاد می‌گردد.

ضرورت برنامه ریزی هر فرد برای اوقات فراغت خود

ثمراتی که هر فرد از مدیریت کاربردی اوقات فراغت خود می‌برد عبارت است از:

پیامبر اسلام صلی الله و علیه و آله نیز برنامه‌ریزی برای پرثمر بودن اوقات فراغت را

ضروری می‌دانند:

«اغتنم خمساً قبل خمساً!... فراغک قبل شغلک...» یعنی آن‌که در اوقات فراغت خود، قبل از آن‌که اجباراً با کاری پر شود، خود به کارهای مفید و پرثمر بپردازد تا از این اوقات، غنیمت‌های ارزشمند به دست‌آوری (کنز العمال، ج 15، ص 879).

از آن‌جایی که اوقات فراغت بیش از اوقات دیگر در اختیار و اراده آدمی است لذا فعالیتی را که آدمی برای این اوقات برنامه‌ریزی می‌نماید با نشاط و میل و رغبت بیشتری توأمان می‌باشد؛ از همین‌رو امیرالمؤمنین علیه السلام در نهج‌البلاغه توصیه می‌فرماید که عبادت پروردگار را در اوقات فراغت انجام دهیم که با نشاط توأم گردد. ایشان می‌فرمایند: «در انجام عبادت با خود مدارا کن و خویشتن را بر آن مجبور منما بلکه بکوش که آن را با نشاط و در وقت فراغت انجام دهی مگر واجبات که به‌هرحال باید آنها را به انجام رسانی و تعهد خود را به موقع ادا نمایی».

اوقات فراغت از آن‌جایی که فارغ از حصارها و چارچوب‌های از پیش‌تعیین شده است، اوقات مناسبی برای شکوفایی افراد می‌باشد؛ چنان‌که در تاریخ آمده است که بسیاری از اختراعات، ابتکارات، کشفیات تجربی و علمی، تابلوهای نقاشی و تئوری‌های ریاضی‌دانان بزرگ در اوقات فراغت شکل گرفته است. از این نگاه، اوقات فراغت نباید به بطالت سپری شود، بلکه بهترین زمان برای پاسخگویی به حس کمال‌جویی است. گویند ارسطو فراغت را جدّی‌ترین مشغله انسان می‌دانست؛ چرا که فراغت بیکاری نیست بلکه یک تجربه با ارزش است.

ضرورت برنامه ریزی برای بانوان خانه دار

یکی از مخاطبان در اکثر مؤسسات آموزشی خصوصاً بین‌المللی، «همسران دانش‌پژوهان آن مؤسسه» می‌باشند.

بسیاری از زنان خانه‌دار از اوقات فراغت خود احساس رضایت نمی‌کنند؛ افسردگی‌هایی که دامنگیر زنان خانه‌دار می‌شود بعضاً ناشی از احساس بطالت در گذران عمر آنهاست لذا «کارشناسان روان‌شناسی اجتماعی» معتقدند زنان خانه‌داری که نمی‌توانند از اوقات بیکاری خود استفاده‌ای بهینه داشته باشند بیشترین افسردگی را مبتلا می‌شوند. نمودهای بعدی این آسیب در مقابله با فرزندان و همسران و در شکل پرخاشگری و ناسازگاری بروز خواهد یافت.

این آسیب‌های روانی در زنان خانه‌داری که از سرزمین و اقوام خود دورند، دو چندان می‌باشد.

به توصیه اهل فن علاوه بر برنامه‌ریزی لازم برای اوقات فراغت زنان خانه‌دار، ضروری است که دائماً این حس به آنها القا شود که آنها در سرنوشت کانون خانواده تأثیرگذارند و تلاش آنها باعث خوشبختی فرزندان آنها خواهد بود در مورد خانواده طلاب باید دائماً از سوی مرد خانه تبیین شود که زنان نیز در ثواب تلاش علمی آنها شریک هستند.

ضرورت برنامه ریزی اولیای جامعه برای اوقات فراغت

در «جامعه‌شناسی اوقات فراغت» به اصطلاحاتی هم‌چون «رهبری تفریحات» Recreation Leadership ، «راهبری‌تفریحات»؛

Recreation guidance

«سازماندهی تفریحات»؛ Recreation organization

و... بر می‌خوریم؛ همگی این اصطلاحات حکایت از آن دارد که گرچه سخن از آزادی انسان به هنگام تفریح و گذراندن اوقات فراغت امری درست است، اما در اینجا، «آزادی» به معنای «رهاسازی» نیست. جامعه در قبال گذران زمان آزاد شهروندان خود مسئولیت دارد، هم‌چنین به طریق اولی یک نهاد آموزشی مانند دانشگاه و حوزه علمیه باید به «رهبری تفریحات» و مدیریت اوقات فراغت دانشجویان و طلاب خویش بپردازد، یعنی بدون آن‌که اجباری در تفریح و تفرج‌ها داشته باشد، باید سعی کند از طریق آموزش‌های غیرمستقیم، دانشجویان و طلاب را با تفریحات فرهنگی و ظریف آشنا نماید و به خود جذب کند.

باید توجه نمود که در سطح دنیا، بسیاری از بخش‌های خصوصی در حوزه «امکانات تفریحی» سرمایه‌گذاری نموده و از آن‌جا که مقوله سود اقتصادی تنها انگیزه برای بسیاری از شرکت‌ها می‌باشد، فرآیند «تجاری شدن تفریحات» به رواج «تفریحات ناسالم» انجامیده است.

مؤسسات بزرگ که خود را در مقابل امواج مختلف «افسردگی درونی» از یک‌سو و امواج «تفریحات ناسالم برخاسته از شرکت‌های تجاری» از سوی دیگر، مسئول می‌دانند به «تعریف و تبیین انواع تفریحات سالم» می‌پردازند و سعی می‌نمایند که این تفریحات در متن فرهنگ جامعهْ مورد نظر آنها جای بگیرد و نهادهایی خاص (اعم از رسمی و غیر رسمی) بدان بپردازند. (Intitutional recreation)

برنامه‌ریزی جهت اوقات فراغت، از چنان اهمیتی برخوردار است که رشته «جامعه‌شناسی فراغت» در حوزه علوم اجتماعی شکل گرفته است و از این منظر فعالیت‌های مردم یک جامعه در اوقات فراغت به مثابه آئینه فرهنگ آن جامعه یاد می‌شود، به این معنا که چگونگی گذران اوقات فراغت تا حد زیادی معرف ویژگی‌های فرهنگ یک جامعه خواهد بود. پیامبر اسلام صلی الله و علیه و آله نیز می‌فرمایند: «دو نعمت است که بسیاری از مردم با آنها آزموده می‌شوند: فراغت و تندرستی».

انواع تفریحات نامطلوب

اشاره

مدیران فرهنگی با مدیریت اوقات فراغت، خلأ زمانی و نیاز روحی برای روی‌آوری به انواع تفریحات نامطلوب را در درون مخاطبان خود، باقی نمی‌گذارند.

نکات موردنظر خوانندگان:

می‌توانید نکات تکمیلی که پس از مطالعه فصل اول به ذهن شما خطور می‌کند در این‌جا یادداشت نمایید:

..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

2- تلاش فردی - جسمی

مقدمه

تفریح در تنهایی به دو شکل است:

«تفریح در تنهایی» را می‌توان به شکل دیگری تقسیم نمود:

الف) «تفریح فردی جسمی» که در این فصل به مصادیق آن می‌پردازیم.

ب) «تفریح فردی فکری» که در فصل سوم به مصادیق آن خواهیم پرداخت.

اشتغال به صنایع دستی

معرق‌کاری (از صنایع دستی که در آن قطعه‌های کوچک کاشی، چوب، فلز

و مانند آنها را براساس طرح و نقشه قبلی، در کنار هم روی یک سطح می‌چسبانند که از این در هم آمیختن، طرح و نقشی زیبا پدید می‌آید)؛

منبت‌کاری (نقش برجسته به شکل گل و گیاه و مانند آن که به‌ویژه در سطحی از چوب ایجاد می‌کنند. منبت بر حسب نوع برجستگی به پنج دسته تقسیم می‌شود: منبت کم برجسته، منبت نیم برجسته، منبت تمام برجسته، پیکره، قلم‌زنی بر روی چوب)؛

میناکاری (مینا از جنس شیشه و چینی کبود رنگ یا لاجوردی رنگ می‌باشد که تزیین و رنگ‌آمیزی اشیاء دیگر به وسیله مینا را میناکاری می‌گویند)؛

مشبک‌کاری (ایجاد نقش‌های مشبک بر چوب، فلز و مانند آنها که در زمان قدیم بر روی درب‌ها، پنجره‌ها، منابر و... در فضای داخلی امام‌زاده‌ها، مساجد و... و نیز بر روی ظروف فلزی و سفالی انجام می‌شد.)؛

کهنه‌کاری (که نام دیگر آن کاغذسازی ترکیبی است نوعی هنر است که به ایجاد دست‌نوشته‌هایی در طرح نسخ خطی قدیمی می‌پردازد)؛

ویترای (نوعی نقاشی بر روی شیشه با استفاده از رنگ خمیری یا رنگ روغن)؛

خاتم‌کاری (نوعی هنر که با ریزه‌های استخوان و حلقه‌های فلزی و چوب سطح چیزی را بپوشند و آن را خاتم‌سازی نیز می‌گویند.)؛

صنایع دستی با مواد بازیافتی؛

ملیله‌دوزی (دوختن ملیله یا همان رشته‌های نازک از نقره و طلا بر روی پارچه یا لباس برای تزیین. البته امروزه ملیله از جنس‌های ارزان قیمت پلاستیکی می‌باشد)؛

گلدوزی (منجوق‌دوزی) (هنر و عمل دوختن طرح و نقش گل‌وبته بر روی پارچه با نخ‌های رنگی، طلایی و مانند آنها)؛

سِرمه‌دوزی (عمل دوختن انواع ملیله فلزی به شکل گل، پرنده و بته بر روی پارچه‌های نفیس و محکم را سرمه‌دوزی می‌نامند و چون این کار بر روی پارچه‌هایی همچون ترمه انجام می‌شود به آن ترمه‌دوزی و ملیله‌دوزی هم می‌گویند. البته امروزه بر روی وسایلی مثل رومیزی، روتختی، سجاده و... نیز سرمه‌دوزی می‌کنند.)؛

قلاب‌دوزی (گیپوربافی) (عمل دوختن نقش و نگارهای ابریشم یا رشته‌های طلا و نقره بر روی پارچه به وسیله قلاب)؛

شماره‌دوزی (دوختن زینتی، که در آن، نقشه را از راه شمردن چهارخانه‌های پارچه یا تار و پودها بر روی پارچه منتقل می‌کنند)؛

سبدبافی؛

هویه‌کاری (بیرون آوردن اشکال مختلف بر روی پارچه‌ای از نوع ساتن به وسیله هویه)؛

قالی‌بافی؛

گلیم‌بافی؛

جاجیم‌بافی؛

کاموابافی؛

گل‌چینی (ساخت گل به وسیله خمیری مخصوص به نام خمیر گل چینی)؛

گل‌سازی (به هنری اطلاق می‌شود که فرد به وسیله انواع پارچه یا... به ساخت گل مصنوعی می‌پردازد)؛

ترمه‌دوزی (همان ترمه‌بافی یا دوخت کشمیری می‌باشد که هنری ظریف و زیباست. محل بافت آن در ایران شهرهای کرمان و یزد است. ترمه پارچه‌ای بادوام و ظریف است.)؛

عروسک‌سازی؛

خیاطی؛

گبه‌بافی؛

حفظ و مرمت نسخ خطی؛

کوبلن (به نوعی بافت نقاشی بر روی پارچه اطلاق می‌شود که طرح آن قبلاً نقاشی شده و فرد به وسیله نخ‌های رنگی به نام دَمسه و با سوزن مخصوص مکان‌های مشخص شده را با رنگ‌های تعیین شده پُر می‌کند).

فعالیت های هنری فردی

بازی ها و ورزش های جسمی فردی

10 ژیمناستیک؛

انجام امور فنی و حرفه ای

همکاری در امور منزل

کنترل سلامت جسمی بدن (چکاپ)

نظافت و آراستگی شخصی

نظافت و توجه به سلامت محیطی

استراحت

آسایش بدنی و آرامش روحی در «خواب شب» نهفته است. از آیات

و روایات که درباره شب و خواب شبانه آمده، برمی‌آید که استراحت بدن و تسکین روان به‌وسیله یک «خواب درست و معتدل»، به هنگام «تاریکی شب» به دست خواهد آمد؛ اما سؤال این‌جاست که چه هنگام از شب باید خوابید؟ خواب اوایل شب نسبت به خواب نیمه‌های شب برتری دارد، فلذا خواب اول شب مستحب و شتاب نمودن در استراحت اول شب استحباب دارد و برعکس خواب عیلوله یعنی خواب بین‌الطلوعین (از اذان صبح تا طلوع آفتاب) مکروه می‌باشد. می‌گویند مرغ بریان و ترنجبین در این وقت برای بنی‌اسرائیل نازل می‌شد و آنان که در خواب بودند از آن محروم می‌شدند.

خواب فیلوله که به خواب بعد از طلوع آفتاب می‌گویند و خواب حیلوله که خواب هنگام اذان ظهر و بعد از آن می‌گویند و خواب غیلوله که در انتهای روز صورت می گیرد همگی مورد نکوهش قرار گرفته است.

قرآن کریم به پیامبر اسلام صلی الله و علیه و آله دستور می‌دهد که بخشی از شب را به عبادت و ترتیل قرآن کریم بپردازد بسیاری از علما و بزرگان، «عنایات الهی به خویش را» محصول راز و نیاز شبانه، خصوصاً ساعات نزدیک به اذان صبح، یعنی هنگام سحر می‌دانند.

هر گنج سعادت که خدا داد به حافظ از یمن دعای شب و وِرد سحری بود

این خواب بسیار مورد توصیه بوده و تأثیر آن را در آرامش روان، آمادگی معده برای غذای ظهر، کار بانشاط در بعدازظهر، تقویت جدّی حافظه و... مؤثر می‌دانند. البته برخی توصیه نموده‌اند که خواب قیلوله باید کوتاه و مختصر باشد و هنگامی تأثیر آن، دو چندان خواهد بود که در صبح صبحانه میل شده باشد.

نکاتی چند در مورد خوابیدن

الف) مکروهات

ب) مستحبات

نکات موردنظر خوانندگان:

می‌توانید نکات تکمیلی که پس از مطالعه فصل دوم به ذهن شما خطور می‌کند در این‌جا یادداشت نمایید:

..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

3- تلاش فردی - فکری

مقدمه

در این فصل به معرفی برخی از پیشنهادهایی می‌پردازیم که یک فرد می‌تواند بدون همکاری با دیگران انجام دهد. تفاوت این فصل با فصل قبل آن است که در این فصل، «رشد و نشاط جسمی» مدّنظر نبوده است، بلکه بیشتر «رشد و نشاط روحی و نیز تعالی فکری» مدّ نظر می‌باشد.

سکوت

می‌توان از سکوت و فضای ساکت نیز لذت برد، این‌گونه که مکان ساکتی را انتخاب نماییم و دقایقی را به حالت سکوت در آن بی‌تحرک باشیم؛ غیر از لذت‌هایی که خود این کار دارد برکات دیگری (هم‌چون آرامش اعصاب، حل بسیاری از سؤالات و غیره) از سکوت به دست می‌آید تا جایی که امام صادق علیه السلام می‌فرمود:

«انّ الصَّمتَ بابٌ مِن ابواب الحکمة.»

در برخی از کشورهای دنیا، «مربیان تربیتی» به کودکان درس سکوت می‌آموزند و این امر را در «بهداشت روانی» و «افزایش قدرت تمرکز و انتزاع» مؤثر می‌دانند.

انس با آسمان

آدمی همواره از تماشای آسمان - چه در روز و چه در شب - لذت برده است؛ با آن‌که از عظمت آسمان متحیر بوده اما هیچگاه از آن وحشت نمی‌کرده بلکه رابطه‌ای دوست‌داشتنی و تنگاتنگ میان اعماق جان خود با تمام پهنه آسمان احساس می‌نموده است.

از راه‌های مختلف می‌توان با آسمان انس بیشتری گرفت و از این یار دیرین بشریت لذت برد:

انس با قرآن

یک خاطره: محمد علی رجائی، رئیس‌جمهور شهید ایران، کل قرآن را در ایام معلمی، آن هم در اتوبوس هنگام رفت و برگشت به مدرسه حفظ نموده بود؛ این‌گونه که هر شب چند آیه را بر روی کاغذی کوچک می‌نوشت و روز بعد آن آیات را در مسیر رفت و برگشت تکرار نمی‌نمود.

راز و نیاز

نکته:

بزرگان دین توصیه می‌نمایند لازم است عبادت در هنگامه «فراغت وقت» و بلکه مهم‌تر از آن هنگام «فراغت قلب» انجام گیرد. فراغت وقت، مقدمه‌ای برای فراغت قلب است؛ فراغت قلب به معنای آن است که انسان در هنگام عبادت، فقط به راز و نیاز و عشق‌بازی با خداوند بپردازد از هر چه غیر آن است فارغ باشد درحالی‌که ما، برعکس عمل نموده و همین که تکبیرة‌الاحرام را می‌گوییم دل خود را سراغ «حساب و کتاب»، «درس و بحث» و «مشکلات روزانه» می‌فرستیم و زمانی به خود می‌آییم که به سلام پایان نماز رسیده‌ایم. امام خمینی رحمة الله در بیست و هفتمین حدیث از کتاب چهل حدیث می‌فرمایند: ای عزیز، تو مناجات با خداوند را لااقل مانند صحبت یکی از بندگان او انجام بده چگونه با انسانی که سخن می‌گویی، از غیر او غافل هستی. پیامبر اسلام صلی الله و علیه و آله می‌فرمایند: «خواندن دو رکعت نماز مختصر اما با توجه و تفکر» بهتر از «یک شب عبادت» است.

سرودن شعر

نوشتن

مطالعه

تنظیم تقویم زندگی

بسیار مناسب است که با تقویم کاغذی (تقویم جیبی و از آن بهتر، سررسید) و از آن بهتر تقویم موجود در موبایل خود، با تقسیم‌بندی سال به 12 ماه و 54 هفته مأنوس باشیم. کارهای مختلفی را بر روی تقویم جهت هفته‌های آتی و ماه‌های آینده علامت‌گذاری نماییم؛ اگر «یک کار مهم» به انجام «مقدمات» و نیز تدارک «لوازمی خاص زودتر از موعد اصل کار» نیاز دارد بر روی تقویم جهت دقایقی زودتر از کار یا جهت ساعات و یا روزهایی زودتر (حسب نیاز آن کار) علامت‌گذاری نماییم تا مانند یک انسان مدبّر، در موعد مقرر، مقدمات لازم را تدارکات ببینیم.

اگر مدتی با این کار، انس بگیریم به تدریج لذت فراوان آن را خواهیم چشید و هیچ وقت از لذت آن سیراب نمی‌شویم و در عین حال با مدیریت زمان، سبب افزایش بهره‌وری در زندگی خود می‌شویم.

کسانی که به «مدیریت زمان» علاقمند هستند، در کوچک‌ترین وقت فراغت، سررسید خود را باز نموده و به علامت‌گذاری روزهایی در هفته یا ماه‌های آینده می‌پردازند؛ هم‌چنین به علامت‌هایی که از پیش نهاده شده است توجه می‌نمایند تا حول کارهایی که فراروی آنهاست فکر نمایند؛ و این‌گونه است که در لحظاتی حتی کوتاه از اوقات فراغت خود، نقشه‌های ارزشمند برای زمان آینده طراحی می‌شود.

تهیه کشکول

حتی در زندگی علمای بزرگ، کار کشکول‌نویسی روش و سیره‌ای دوست‌داشتنی بوده است. کشکول شیخ بهایی در عصر صفوی و کشکول علامه حسن‌زاده آملی در عصر حاضر و مثال‌های فراوان دیگر، همگی کتاب‌هایی بوده‌اند که به تدریج در اوقات فراغت توسط «خوشه‌چینان وادی علم و ادب»، بطور روزانه جمع‌آوری شده است.

اگر در هر روز، جالب‌ترین نکته‌ای که به آن برخورد نموده‌ایم صرفاً در نصف صفحه بنویسم پس از دو سال، کتابی حاوی نکات ارزشمند در زمینه‌های مختلف به حجم 365 صفحه از خود به یادگار خواهیم گذاشت.

توجه نمائید که «کشکول»، ظرف مخصوصی از میوه نارگیل دریایی بوده است که درویشان، هر چیزی (گرچه کوچک) که از دیگران به آنها می‌رسیده است، با ارزش شمرده و در آن می‌ریختند. در کتاب‌های کشکول نیز چنین است؛ یعنی اولاً مطالب کوچک، ثانیاً هر مطلب متنوعی از هر باب و از هر علمی که جالب به نظر می‌رسد، جمع‌آوری می‌گردد.

کشکول‌ها از آن‌جا که حاوی نکات جالب و کوچک می‌باشد معمولاً برای مخاطبان در زمان‌های مختلف، هدیه‌ای ارزشمند و با طراوت می‌باشد.

نقد

نقد، یک خَلق و آفرینش است لیکن در اعتراض به آن‌چه که روی داده است و چون یک خلق و آفرینشِ ذهنی است به «اوقات فراغت از کارهای رسمی» نیاز دارد. در اوقات فراغت می‌توانیم به ارزیابی و نقد و سپس ارائه راه‌حل در خصوص وضعیت‌های زیر بپردازیم:

طبیعت دوستی

اشاره

طبیعت، کتاب زیبای خداوندگار است که چون خدا زیباست، طبیعت را نیز زیبا آفرید، هم‌چنین علاقه به زیبائی‌ها را در سرشت انسان به ودیعت نهاد؛ بنابراین هنگامی که آدمی به طبیعت می‌نگرد و در آن زیبایی‌های فراوان می‌بیند از درون جان خویش «شعله‌های زیبایی‌دوستی» را فروزان دیده و به سرعت با آن‌چه از طبیعت می‌بیند، ارتباط برقرار می‌کند.

مصادیق طبیعت دوستی

فراهم آوردن مجموعه ها (کلکسیون)

مانند مجموعه تمبرها، انواع سنگ‌ها، انواع حیوانات، سکه، کلید، کبریت، کفش، صنایع دستی از کشورهای مختلف، فسیل، عتیقه‌جات، عکس‌های (هنرمندان، شعرا، سیاستمداران و...)، نسخ خطی و....

تماس با مراکز اطلاع رسانی تلفنی

رفتن به مکانهایی که موجب تأمل گردد

گوش فرا دادن به سخنرانی ها

(از طریق رادیو، تلویزیون، رجوع به سایت‌ها و یا خریدن CD)

سخنرانی‌های:

الف) مذهبی؛

ب) فرهنگی؛

ج) سیاسی؛

د) علمی؛

ه -) سخنرانی رهبران بزرگ دنیا (امام خمینی رحمة الله، گاندی، نلسون ماندلا، فیدل کاسترو و...).

گوش فرا دادن به مداحی ها و روضه ها

(از طریق رادیو، تلویزیون، رجوع به سایت‌ها و یا خریدن CD)

گوش فرا دادن به آواها و نواها

بازی های فردی فکری

فراگیری مهارت های کاربردی در حوزه مدیریت

فراگیری مهارت های کاربردی در حوزه تبلیغ و تربیت

سنت‌های‌حوزه‌ای (زی‌طلبگی، آداب معلم و متعلّم، مردمی بودن و...)؛

علم هیأت (اوقات شرعی، استهلال و سایر مباحث فلکی مرتبط با امور شرعی)؛

فقه کاربردی (تخمیس، اجرای عقد، تقسیم ارث، تکفین و...)؛

فقه مقارن (موضوعات مبتلابه)؛

فراگیری مهارت های کاربردی در حوزه فرهنگ، هنر و ادبیات

در حوزه ادبی و علمی

در حوزه هنرهای تجسمی

10 عکاسی؛

در حوزه هنرهای نمایشی و تصویری

الف) آشنایی با نمایش‌های سنتی (تعزیه، پرده‌خوانی و...)؛

ب) پویانمایی (پویانمایی یا انمیشین همان ساخت تصاویر متحرک از نقاشی‌های دو یا سه بعدی می‌باشد)؛

در حوزه معماری

در حوزه رادیو و تلویزیون

در حوزه مطبوعات

در حوزه چاپ و نشر

فراگیری مهارت های کاربردی در حوزه فنی و حرفه ای

در حوزه رایانه

در حوزه امداد و پزشکی

در حوزه برق و الکترونیک

در حوزه مهارت های ویژه بانوان

صنایع دستی و هنری (گلسازی، گل‌چینی، سرمه‌دوزی، ترمه‌دوزی، گلدوزی، ملیله‌دوزی، منجوق‌دوزی، خیاطی، گیپوربافی، کاموابافی، قلاب‌بافی، گلیم‌بافی، قالی‌بافی، سبد بافی، گبه‌بافی، هویه‌کاری، عروسک‌سازی، کوبلن و...)؛

فنون دفاع شخصی (گفتاری، رفتاری، فیزیکی و...)؛

در حوزه مهارت های ویژه آقایان

در حوزه مهارتهای عمومی

فراگیری مهارتهای تکمیلی

توضیح آن‌که در کنار بعضی از دروس رسمی لازم است در دوره‌های تکمیلی به کسب مهارت‌هایی که آموزش آنها از لحاظ زمانی در کلاس‌های رسمی امکان ندارد، بپردازیم. به‌طور مثال در دروس رسمی با «روخوانی، روان‌خوانی، تجوید قرآن» آشنا می‌شویم، لیکن جهت تسلط به این بحث باید در کلاس‌های تکمیلی که به شکل اختیاری در مساجد و یا دارالقرآن‌ها برگزار می‌گردد شرکت نماییم.

نکات موردنظر خوانندگان

می‌توانید نکات تکمیلی که پس از مطالعه فصل سوم به ذهن شما خطور می‌کند در این‌جا یادداشت نمایید:

..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

4- تلاش گروهی

مقدمه

تفریح دسته‌جمعی (Callective Recreation) در برابر تفریحات فردی می‌باشد که می‌تواند به صورت‌های گوناگون انجام پذیرد.

ما در این فصل به تفریح‌های دسته‌جمعی که توسط «غیر آشنایان» انجام می‌شود، می‌پردازیم و در فصل‌های پنجم، ششم و هفتم موضوع را تخصصی پیگیری نموده و به بررسی راه‌های تعامل با «دوستان»، «اقوام» و نهایتاً «در جمع ایرانیان» خواهیم پرداخت.

آموزش مهارت های خود به دیگران

تذکر: در فصل قبل، جهت هر یک از این آموزش‌های چهارگانه، مثال‌های متعدد و فراوان آوردیم.

تدریس های فوق برنامه ای

در مذاکره با نهادهای عمومی (مانند اولیای یک مسجد، کانون‌های فرهنگی، تشکل‌های ملیتی و غیره) می‌توان اعلام آمادگی نمود که برای یک مدتِ کوتاه چند جلسه‌ای، به عنوان «مربی فرهنگی و هنری» و یا «مدرس دروس تقویتی» در خدمت نوجوانان و جوانان هستیم.

«تدریس‌های فوق‌برنامه‌ای» چندین خاصیت دارد:

مطالعه گروهی فرهنگ ملل

توضیح آن‌که «آشنایی با فرهنگ ملت‌های مختلف» در «جامعة‌المصطفی صلی الله و علیه و آله العالمیة» که از یکصد ملیت دانش‌پژوه دارد می‌تواند با استفاده از قالب‌های مختلف صورت پذیرد. به‌طور مثال:

کشورهایی که تعداد دانش‌پژوه کمتری دارند می‌توان جهت تکمیل اطلاعات آن کشور، از مساعدت کارشناسان ایرانی جامعة‌المصطفی صلی الله و علیه و آله و نیز بخش فرهنگی سفارتخانه ایران در آن کشور استفاده نمود؛

با این تدبیر در طول سال، صرفاً یک اتاق کوچک به‌صورت چرخشی میزبان بیش از چهل ملیت می‌باشد؛

گفت وگو با سایر ادیان و مذاهب

یکی از «ورزش‌ها و تمرین‌های مفید تبلیغی» برای یک طلبه جوان آن است که روز به روز «تحمل شنیدن خوبی‌ها و دفاعیات دینی و مذهبی دیگران» را در خود افزایش دهد؛ یعنی حتی اگر می‌داند عقیده مخاطب باطل است، ساعت‌ها بدون آن که حمله‌ای نمایند در تبیین و تشریح دین و مذهب مخاطب مشارکت نماید، تا جایی که مخاطب بپندارد او به خوبی عقاید دیگران را گوش داده و حتی خوب‌تر از خود آنها توضیح می‌دهد.

شرکت در محافل ادبی، هنری و فرهنگی

در تمامی کشورها یک مرکز دولتی وجود دارد که این‌گونه از محافل در آن‌جا به ثبت رسمی می‌پردازند؛ در ایران این کار در «اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی» صورت می‌گیرد لذا با رجوع به آن می‌توانیم با این محافل آشنا شده و با دریافت لیست آنها، به آنها بپیوندیم.

شرکت در محافل مذهبی

شناسایی و تشکیل گروه های تخصصی (دفترچه تلفن تخصصی)

خوب است که هر انسانی «موضوعات مورد علاقه» و نیز «مورد نیاز خود را» لیست نماید، آن‌گاه برای هر موضوع، افراد مرتبط بآن موضوع را شناسایی نماید. در این راستا می‌توان یک «دفترچه تلفن و آدرس» داشته باشیم که به‌جای تقسیم‌بندی آن با ملاک «حروف الفبای اول

نام‌خانوادگی افراد»، براساس «موضوعات و حرفه‌های مورد علاقه ما» تقسیم گردد؛ مثلاً: (علم فقه، علم کلام، نجوم، فوتبال، کامپیوتر و...) سپس ذیل هر موضوع مورد علاقه، نام و نشانی متخصصان مربوط، فروشگاه‌های مرتبط، سایت‌های مرتبط و... جمع‌آوری گردد. چند نکته:

عضویت در انجمن ها و تشکل های موجود در شهر محل سکونت

مشارکت در خدمات عمومی خوابگاه ها

معمولاً خوابگاه‌ها و حجرات که محل سکونت طلاب و دانشجویان هستند، تحت یک «مدیریت عمومی و اجرایی» قرار دارد؛ می‌توانیم در اوقاتی از سال که فشار درسی کم می‌باشد در مشارکتی دوستانه با سایر طلاب موجود در خوابگاه و طی هماهنگی با مدیریت مربوط، به خدمات عمومی بپردازیم؛ خدماتی هم‌چون نقاشی ساختمان،

شست‌وشوی کامل سالن ورزش و نمازخانه، تعمیرات برقی و لوله‌کشی، به‌سازی زیربنایی باغچه و فضای سبز و....

البته در خصوص باغچه و فضای سبز می‌توان هر قطعه از آن را به فردی سپرد تا با سلیقه خود گل یا درخت محبوب خویش را پرورش دهد.

البته مناسب است فعالیت‌های فوق‌الذکر در حال و هوایی مسابقه‌آمیز از سوی مسئولین، تشویق و ترغیب شود.

اقدام جمعی به حفظ محیط زیست و توسعه شادابی

با دعوت از همسایگان می‌توانیم به «محیط زیستِ محل سکونت خود»، خدمت جمعی نمائیم:

شرکت در ورزش صبحگاهی

معمولاً در پارک‌ها هنگام صبح به مدت 20 دقیقه، ورزش صبحگاهی توسط اهالی محل انجام می‌پذیرد که اگر چنین کاری در محله شما نمی‌باشد می‌توانید با نصب یک اطلاعیه کوچک در مکان‌های عمومی مانند مسجد، چنین کاری را راه‌اندازی نمایید.

ورزش های جمعی

اشاره

نکات موردنظر خوانندگان:

می‌توانید نکات تکمیلی که پس از مطالعه فصل چهارم به ذهن شما خطور می‌کند در این‌جا یادداشت نمایید:

..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

5- ایده هایی جهت تعامل در جمع دوستان

مقدمه

همان‌گونه که خداوند مهربان، نهادی بنام «خانواده» را آفرید نهاد دیگری را به‌نام «جمع دوستانه» آفرید تا آدمیان زیباترین لحظات زندگی را در این دو نهاد سپری نمایند.

«دوستی»، آدابی دارد و «دوست خوب» شرایطی دارد که اگر این آداب و شرایط رعایت شود، دوستی، عمیق‌تر و در طول زمان پایدارتر بوده و بهره‌هایی که از سوی دوستان به یک‌دیگر می‌رسد فراوان‌تر خواهد بود بنابراین آداب دوستی و شرایط دوست خوب را در کتاب‌های متعددی که در این زمینه می‌باشد مطالعه نمایید.

این فصل به معرفی یکسری ایده‌هایی می‌پردازد که «بهانه‌های با هم بودن» را میان شما و دوستان شما فراهم نماید تا در این لحظات متنوع، از مهرورزی به دوستان خود لذت ببرید.

گردش با دوستان

الف) کویر؛ ب) جنگل؛ ج) دریا؛ د) کوه؛ ه -) سد؛ و) آبشار؛ ز) باغ؛

ح) مزرعه؛ ط) چشمه؛ ی) تالاب و...؛

الف) پتروشیمی؛ ب) صنایع فولاد؛ ج) انرژی اتمی؛ د) صنایع کشتی‌سازی؛ ه -) نساجی؛ و) صنایع غذایی و....

الف) تماشای ورزش‌های باستانی؛

ب) ورزش‌های محلی و بومی؛

ج) ورزشهای ملی؛

د) استادیوم‌ها؛

ه -) باشگاه‌های ورزشی؛

و) تماشای جمعی مسابقات از طریق تلویزیون و....

الف) نمایشگاه خط؛ ب) نمایشگاه نقاشی؛ ج) نمایشگاه فرش؛ د) نمایشگاه صنایع دستی؛ و....

توجه:

گردش می‌تواند چند ساعته یا چند روزه باشد. در گردش‌های چند روزه که معمولاً به شهرهای دیگر صورت می‌گیرد می‌توان پیش از مسافرت، بروشور و اطلاعات راجع به اماکن دیدنی شهرهای مدّ نظر را از «سازمان ایران‌گردی و جهان‌گردی» دریافت نمود.

نکته:

امام علی علیه السلام در روزهای جمعه به قصد تفریح به بیرون از شهر مدینه می‌رفتند و پیامبر اسلام صلی الله و علیه و آله می‌فرمودند:

«سافِروا تصِحوا : مسافرت کنید تا سالم بمانید».

خوردن و آشامیدن با دوستان

الف) میوه؛ ب) چای؛ ج) نسکافه، قهوه و...؛

الف) گل گاو زبان؛ ب) آویشن؛ ج) بابونه (از گیاهان علفی که گل‌ها و برگ‌های معطرِ بعضی از آنها دارویی است و برگ و

ساقه آن مصرف خوراکی دارد)؛ د) چای سبز؛ ه -) چای بهاره؛ و) نعناع (گیاهی علفی و کاشتنی که ساقه و برگ‌های خوش‌بوی آن خوراکی و دارویی است و ساقه چهارگوش و زیرزمینی و گاهی گل‌های رنگین دارد)؛ ز) زیره (میوه دانه‌ای ریز، خشک، و معطر به رنگ‌های سبز، سیاه، زرد، یا خاکستری که مصرف دارویی و خوراکی دارد) و....

الف) شربت بیدمشک؛

ب) خاکشیر (دانه‌های لعاب‌دار و نارنجی رنگی که مصرف خوراکی و دارویی دارد)؛

ج) شربت زرشک؛

د) شربت آلبالو؛

ه -) شربت بالهنگ (یا بالنگ: میوه‌ای از خانواده مرکبات که پوست آن پستی و بلندی زیادی دارد. از دیگر مرکبات درشت‌تر و از پوست ضخیم آن ترشی و مربا درست می‌کنند؛ ترنج، اترج)؛

ز) شربت آبلیمو؛

ح) شربت گلاب؛

ط) شربت بهار نارنج (شکوفه درخت نارنج که معطر است و از آن مربا و شربت تهیه می‌شود و مصرف دارویی نیز دارد)؛ ط) شربت آبغوره و....

حضور در مراسم با میزبانی دوستان

الف) جشن تولد فرزندان آنها؛

ب) جشن فارغ التحصیلی؛

ج) مراسم عروسی؛ و...؛

(جلسات دعا، توسل، ذکر مصیبت، مولودی‌خوانی و جشن).

بازی ها و ورزش های تفریحی با دوستان

بازی های فکری گروهی

محبت به کودکان (فرزند دوستان)

رفاقت با جوانان (فرزند دوستان)

از طریق:

برپایی مباحثات

در گستره علمی / ادبی / فرهنگی / تاریخی / هنری و... در شکل‌های:

تذکر: جهت آن‌که این‌گونه بحث‌ها دارای نتیجه بیشتر و در عین حال کسالت کمتر باشد نباید از مواضع مورد اعتقاد خویش که مورد اختلاف با موضع مخاطب است، دفاع جدی نمود بلکه انعطاف رفتاری در بحث، ضروری می‌باشد.

کوتاه، به طرح بحث بپردازیم و به‌تدریج در صورت پاسخ مثبت اولیه و دریافت نشانه‌های تمایل برای ادامه مکاتبات، در مکاتبات بعدی بر حجم مطلب بیفزاییم).

در طول تاریخ، این‌گونه از «نامه‌نگاری‌های علمی»، حتی اگر بیش از چند نوبت هم نباشد، بعنوان «یادگارهایی ارزشمند» باقی مانده‌اند.

تشکیل نهادهای غیر دولتی

تشکیل (NGO) با دوستان به هدف:

الف) در سیل؛ ب) در زلزله؛ ج) مستضعفین و فقرا، و...؛

الف) با مسافرت به شهرها یا کشورهای هدف؛

ب) از طریق تولید و ارسال محصولات فرهنگی؛

ج) از طریق سایت و وبلاگ؛

د) پاسخگویی تلفنی به سؤالات شبهات و ارسال SMS و...؛

تشکیل انجمن های ملیتی

طلاب و دانشجویان هر کشوری می‌توانند در ایران به نام سرزمین خود یک «انجمن فرهنگی» تأسیس کنند و وقت قابل توجهی از اوقات فراغت خود را به این انجمن‌ها اختصاص دهند.

نکته:

آسیب مهم این انجمن‌ها که سبب کاهش ثمره و یا متلاشی شدن آنها می‌شود عبارت است از: «حس ریاست و تفوق‌طلبی برخی از اعضا بر دیگران و نیز حسادت اعضای عادی نسبت به اعضای فعال»؛ درمان این آسیب عبارت است از: «مرور دائمی حجم بالای مشکلاتی که در کشور مورد نظر وجود دارد و برانگیختن حس تکلیف و شور خدمت به وطن» و نیز «رعایت ادب و آداب دوستی».

شعائر دینی و سیاسی

ترتیب دادن مسابقات

در گستره ورزشی، ادبی و...

توضیح:

می‌توان بین دوستان و حتی اقوام، مسابقات ورزشی در سطوح مختلف ترتیب داد؛ از مسابقات علمی چند ساعته تا جام مسابقات چند روزه.

سوغات فرهنگی برای کودکان جهان

توضیح: در مقایسه بین کشور ایران با کشورهای دیگر می‌توان «برتری سطح سلامت در کتاب‌های درسی و کتاب‌های قصه کودکان» را به

خوبی لمس کرد. در ایران به ندرت کتابی برای کودکان و نوجوانان می‌توان یافت که دارای مشکلات اخلاقی باشد.

در سال‌های اخیر نیز مسائل هنری در این کتاب‌ها مانند «صفحه‌آرایی، نقاشی و طراحی» از کیفیت رو به رشدی برخوردار گشته است؛ لذا از این نعمت می‌توان استفاده نمود و روزی چند سطر یا چند صفحه برای فرزندان سرزمین دیگر ترجمه نمود.

با توجه به قیمت مناسب کاغذ و چاپ در ایران و استقبال ناشران برای بین‌المللی‌شدن آثار آنها، قطعاً پس از ترجمه کتاب‌ها، به‌راحتی می‌توانیم به چاپ آن در ایران و توزیع آنها در کشورهای دیگر اقدام نماییم.

نکته:

توصیه می‌شود فرایند ترجمه آثار در «جمع‌های دوستانه» صورت پذیرد تا ذوق و شوق برای این تلاش فرهنگی و هنری افزایش یابد.

تشکیل کانون های موضوع محور ملیتی یا فراملیتی

اشاره

توضیح:

می‌توانیم با دوستان خودمان از یک ملیت یا چند ملیت که البته نقطه اشتراکمان علاقه به یک «موضوع کاری» و «فنی خاصی» می‌باشد، حول آن موضوع، به تأسیس کانون تخصصی بپردازیم؛ مثلاً تمام دوستانی که به امر ترجمه علاقه دارند، «کانون ترجمه»؛ تمام دوستانی که به ورزش باستانی علاقه دارند، «کانون باستانی‌کاران»؛ تمام دوستانی که به عکاسی علاقه دارند، «کانون عکاسان» و... تشکیل دهند.

نکات موردنظر خوانندگان:

می‌توانید نکات تکمیلی که پس از مطالعه فصل پنجم به ذهن شما خطور می‌کند در این‌جا یادداشت نمایید:

.................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

6- ایده هایی جهت تعامل با اقوام

مقدمه

«صله رحم» یعنی حفظ و ارتقای پیوندها، در میان خویشاوندان و ابراز محبت به آنها که از توصیه‌های مشترک در میان همه ادیان است.

غالب ادیان بر این حفظ پیوندها تا آن حد، اصرار می‌ورزند که حتی «کفر دینی خویشان» را مانع آن نمی‌دانند.

دین اسلام پاداش‌های دنیوی و اخروی فراوانی برای تعامل با اقوام و نیز مجازات‌های مختلفی را برای ترک آن برشمرده است که بسیاری از ثواب‌ها و عقاب‌ها در علم اخلاق و حتی با مطالعات تجربی در علوم تربیتی تأیید یافته‌اند.

متأسفانه برخی از دانش‌پژوهان غیر ایرانی به دلایلی غیر قابل قبول همچون «دوری راه»، «تفاوت دینی یا مذهبی یا فکری»، «لزوم اهتمام به درس و بحث» و بهانه‌هایی دیگر، در موضوع «تعامل با اقوام» کوتاهی می‌نمایند. در حالی‌که از شیرین‌ترین راه‌های غنی‌سازی اوقات فراغت که

از مستحبات مؤکّد نیز می‌باشد، ارتباط با اقوام است. این فصل ایده‌هایی جهت تنوع‌بخشی به امر تعامل با اقوام در اختیار می‌گذارد.

صله رحم از راه دور

از طریق:

حضور در مراسم شادی اقوام

همدردی با مصیبت زدگان

انجام مسافرت به هدف دید و بازدید

این مورد که حداقل هر چند سال یک‌بار و حداکثر هر ماه انجام می‌پذیرد معمولاً با اعلام قبلی به میزبانان صورت می‌گیرد.

مرسوم است که در این‌گونه بازدیدها یک سوغاتی از سرزمینی که در آن هستیم تهیه نموده و برای اقوامی که به ملاقات آنها خواهیم رفت تقدیم نماییم.

رفتن به گردش با اقوام

تذکر:

مباحثه علمی / تاریخی / و...

با اقوام در سنین مختلف و عقول مختلف

نکته:

لذت مباحثه علمی با یکی از اقوام که از سطح فهم و درک پایین‌تری نسبت به ما برخوردار است در دو نکته می‌باشد:

ارائه مشاوره به جوانان اقوام

هنگام مسافرت به سرزمین خود، می‌توانیم در زمانها و مکان‌هایی که از پیش تعیین شده، یک ملاقات عمومی با «فرزندان جوان اقوام و دوستان خود» ترتیب بدهیم و به سؤالات آنها در مورد مسائل دینی، عاطفی، سیاسی، خاطراتی از ایران و... پاسخ دهیم.

نکته:

برگزاری مراسم شعر و مولودی خوانی در جمع خانوادگی

اشاره

نکته:

نکات موردنظر خوانندگان:

می‌توانید نکات تکمیلی که پس از مطالعه فصل ششم به ذهن شما خطور می‌کند در این‌جا یادداشت نمایید:

..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

7- ایده هایی جهت تعامل در جمع ایرانیان

مقدمه

ایرانیان در مهمان‌نوازی، شُهره آفاق می‌باشند گرچه در مهاجرپذیری، معروف نیستند. ایران نیز کشوری زیبا با طبیعت چهارفصل و با آثار تمدنی از قرون مختلف است. تماشای ایران و تعامل با ایرانیان، هر مسافر و مهمانی را با «مرکزیت فرهنگی و سیاسی خاورمیانه» که خود «قلب دنیا» نام دارد آشنا می‌سازد.

تأسف‌آور خواهد بود اگر فردی برای کوتاه‌مدت یا بلندمدت در سرزمین ایران زندگی نماید اما میزبانان خود را کاملاً نشناخته باشد. این فصل تاکتیک‌های مختلف برای این آشنایی را در اختیار می‌گذارد.

ایران گردی

سایت «سازمان گردشگری و میراث فرهنگی» و نیز بروشورهایی که ادارات این سازمان در مراکز هر استان به رایگان در اختیار می‌گذارند بسیار می‌تواند در طراحی سفرهای پربار، مؤثر باشد.

همکاری با سازمان های ایران گردی

بسیاری از نهادهایی که ایران‌گردی در دستور کار آنها می‌باشد مانند «سازمان گردشگری و میراث فرهنگی»، «سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی» و... حاضرند که هزینه و نیز امکانات ایران‌گردی را در اختیار غیر ایرانیان به صورت رایگان قرار دهند، اما درعوض، «یک محصول از مشاهدات در قالبی هنری» برای سایر کشورها فراهم گردد.

بنابراین توصیه می‌شود طلاب و دانش پژوهان غیرایرانی، خصوصاً غیر فارسی‌زبانان طرح‌های خویش را در خصوص معرفی ایران به زبان‌های دیگر را فراهم نموده و سپس به سازمان‌های مربوط ارائه نمایند تا از مزایای آن بهره‌مند گردند.

فیلم برداری و عکس برداری از نمادهای ایرانی

تذکر:

قبل از اخذ فیلم یا عکس از هر سوژه، لازم است از یک مشاور آگاه ایرانی سؤال نمود که آیا چنین کاری موجب بروز حساسیت مردمی و یا دولتی نمی‌شود؟

عضویت در پایگاه های مقاومت بسیج

پایگاه‌های مقاومت بسیج ایران، «تجربه‌ای منحصربه‌فرد» در میان کشورها و حتی تجربه‌ای منحصربه‌فرد در تاریخ ایران است. برخی از ویژگی‌های پایگاه‌های بسیج عبارتند از:

عضویت در بسیج سازندگی

در ایام تابستان از سوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، کاروان‌های بسیج سازندگی با حضور جوانان به اقصا نقاط ایران اعزام می‌گردند تا با همتی جمعی، در زمانی کوتاه، آثاری عام‌المنفعه بر جای بگذارند؛ آثاری مانند: درخت‌کاری، ساخت آبند و سیل‌بند، پل‌سازی، تعمیر مساجد، درمانگاه و مدارس، پاک‌سازی کوهستان‌ها و سواحل دریا از پلاستیک و....

شرکت در «کاروانهای سازندگی» ثمرات زیر را خواهد داشت:

رفت و آمد با ایرانیان و خانواده های ایرانی

اشاره

ایرانیان مردمانی بسیار مهمان‌دوست و مهمان‌پذیر می‌باشند. با «خریدن یک هدیه» و بهتر از آن با آوردن یک «سوغات از سرزمین دیگر»، می‌تون آرام آرام رابطه عاطفی با یک ایرانی و حتی رابطه میان خانواده‌ها برقرار نمود.

نکته:

این رابطه می‌تواند برای سال‌ها پابرجا باشد؛ به شرط آن که خُلق و خوی ایرانیان مورد توجه قرار گیرد؛ مثلاً ایرانیان دوست دارند که در مراسم شادیها و غم‌هایشان حضور پررنگ دیگران را ببینند؛ غالب ایرانیان به حفظ حریم خانوادگی خویش توجه جدّی دارند؛ به‌طور مثال بخش آقایان و خانم‌ها، در مهمانی‌های غیرخانوادگی از یک‌دیگر جدا می‌شوند. در پذیرایی‌ها، غذا و یا میوه را مکرر تعارف می‌کنند و باید با چهره خوش، پاسخ مثبت یا منفی را دریافت نمایند؛ و....

راه‌های غنی‌سازی اوقات فراغت در رفت و آمد با ایرانیان:

نکات مورد نظر خوانندگان:

می‌توانید نکات تکمیلی که پس از مطالعه فصل هفتم به ذهن شما خطور می‌کند در این‌جا یادداشت نمایید:

...............................................................................