هفتاد سخن درباره ی همت و کار

مشخصات کتاب

عنوان و نام پدیدآور:هفتاد سخن درباره‌ی همت و کار/ مولف موسسه امام هادی علیه‌السلام.

مشخصات نشر:قم: موسسه پیام امام هادی (ع)، ۱۳۸۹.

مشخصات ظاهری:۸۰ ص.؛ ۱۰/۵×۱۴ س‌م.

شابک:۹۰۰۰ ریال: 964-8837-25-2

وضعیت فهرست نویسی:فاپا

یادداشت:عنوان روی جلد: هفتاد سخن درباره همت و کار.

یادداشت:کتابنامه: ص. ۸۰.

عنوان روی جلد: هفتاد سخن درباره همت و کار.

موضوع:تلاش و تقلا -- احادیث

موضوع:اسلام و کار

شناسه افزوده:موسسه امام هادی (ع)

رده بندی کنگره:BP۱۴۱/۵ /ت۸‌ھ۷ ۱۳۸۹

رده بندی دیویی:۲۹۷/۲۱۸

شماره کتابشناسی ملی:۲۰۷۸۰۰۸

اشاره

بخش اوّل: سفارش به همّت در امور زندگی

*بخش اوّل :سفارش به همّت در امور زندگی

همّت اگر سلسله جنبان شود

مور تواند که سلیمان شود

امام علی علیه السلام:

1 ألشَّرَفُ بِالْهِمَمِ الْعالِیَةِ.

شرافت به همّت های والاست.

عیون الحکم والمواعظ ، ص 60.

امام علی‌علیه السلام:

2 أَبْعَدُ الْهِمَمِ أَقْرَبُها مِنَ الْکَرَمِ.

عالی‌ترین همّت‌ها، نزدیک‌ترین آنها به کر م است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 118).

امام علی‌علیه السلام:

3 خَیْرُ الْهِمَمِ أعْلاها.

بهترین همّت‌ها، بلندترین آن‌هاست.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 237).

امام علی‌علیه السلام:

4 أَحْسَنُ الْهِمَمِ إِنْجازُ الْوَعْدِ.

بهترین همّت‌ها، وفا کردن به وعده است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 114).

امام علی‌علیه السلام:

5 أَشْرَفُ الْهِمَمِ رِعایَةُ الذِمامِ.

والاترین همّت‌ها، پای بند بودن به پیمان ها است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 124).

امام علی‌علیه السلام:

6 أَحْسَنُ الشِیَمِ شَرَفُ الْهِمَمِ.

نیکوترین خصلت‌ها، ارجمندی همّت‌هاست.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 118).

امام علی‌علیه السلام:

7 مَنْ شَرُفَتْ هِمَّتُهُ عَظُمَتْ قیمَتُهُ.

هرکه همّتش والا باشد، ارزشش عظیم شود.

(میزان الحکمه: ج14، ص6678).

امام علی‌علیه السلام:

8 مَنْ کَبُرَتْ هِمَّتُهُ کَثُرَ اهْتِمامُهُ.

هرکه همّتش بزرگ باشد، کوشش و تلاش او زیاد است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 453).

امام علی‌علیه السلام:

9 مَنْ کَبُرَتْ هِمَّتُهُ عَزَّ مَرامُه.

هر کس همّتش بلند باشد، مقصدش والا است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 448).

امام علی علیه السلام:

10 مَن صَغُرَتْ هِمَّتُهُ قَلَّتْ فَضیلَتُهُ.

هر که همّتش حقیر باشد، فضیلتش کاهش می یابد.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 431).

امام علی‌علیه السلام:

11 مِنْ شَرَفِ الْهِمَّةِ بَذْلُ الإحْسانِ.

احسان کردن، از والایی همّت است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 468).

امام علی‌علیه السلام:

12 مِنْ شَرَفِ الْهِمَّةِ لُزُومُ الْقَناعَةِ.

پایبندی به قناعت، از والایی همّت‌است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 471).

امام علی‌علیه السلام:

13 شَجاعَةُ الرَّجُلِ عَلی قَدْرِ هِمَّتِهِ.

شجاعت مرد، به اندازه ی همّت اوست.

(عیون الحکم والمواعظ: ص298).

امام علی‌علیه السلام:

14 قَدْرُ الرَّجُلِ عَلی قَدْرِ هِمَّتِه.

ارزش مرد، به اندازه ی همّت اوست.

( شرح نهج البلاغه، محمّد عبده: ج 4، ص 13).

امام علی‌علیه السلام:

15 عَلی قَدْرِ الْهِمَّةِ تَکُونُ الحَمِیَّةُ.

غیرت و مردانگی ، به اندازه ی همّت است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 327).

امام علی‌علیه السلام:

16 بِقَدرِ الْهِمَمِ تَکُونُ الْهُمُومُ.

اندوه‌ها، به اندازه ی همّت‌ها و خواسته‌هاست.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 185).

امام علی‌علیه السلام:

17 ألمَرْءُ بِهِمَّتِه لابِِقُنْیَتِه.

ارزش انسان به همّت اوست نه به ثروتش.

(میزان الحکمه: ج14، ص6676).

امام علی‌علیه السلام:

18 لا هِمَّةَ لِمَهین.

انسان حقیر، همّت ندارد.

(بحارالانوار: ج 78، ص 10).

امام محمّد باقرعلیه السلام:

19 لا شَرَفَ کَبُعْدِ الْهِمَّةِ.

هیچ شرافت و افتخاری چون بلندهمّتی نیست.

(تحف العقول: ص 286).

امام علی‌علیه السلام:

20 إجْعَلْ هَمَّکَ وجِدَّکَ لِآخِرَتِکَ.

همّت و تلاش خود را به آخرتت اختصاص ده.

(میزان الحکمه: ج14، ص6678).

امام علی‌علیه السلام:

21 ولْیَکُنْ هَمُّکَ لِما بَعْدَ الْمَوْت.

و باید همّ و غمّ تو برای (جهان) پس از مرگ باشد.

(عیون الحکم والمواعظ: ص155).

امام علی علیه السلام:

22 کُنْ بَعیدَ الْهِمَمِ إِذا طَلَبْتَ.

هرگاه در طلب چیزی بر می آیی، بلند همّت باش.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 391).

امام محمّد باقرعلیه السلام:

23 إسْتَجْلِبْ عِزَّ الْیَأسِ بِبُعْدِ الْهِمَّةِ.

عزّت طمع نداشتن را با بلندی همّت به دست آر.

(تحف العقول: ص 286).

امام علی‌علیه السلام:

24 إظْهارُ الْفاقَةِ مِنْ خُمُولِ الهِمَّةِ.

اظهار نیازمندی ،از سستی در همّت است.

(شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید: ج 20، ص 317).

امام علی‌علیه السلام:

25 أَلکَرَمُ نَتیجَةُ عُلُوِّ الهِمَّة.

کرَم داشتن، زائیده ی بلندی همّت است.

(عیون الحکم و المواعظ: ص 28).

بخش دوم: سفارش به کار و تلاش

برو کار می‌کن مگو چیست کار

که سرمایه ی جاودانی است کار

امام علی‌علیه السلام:

26 أَفْضَلُ الأَعْمالِ لُزُومُ الحَقِ‌ّ.

برترین کارها، پایبندی به حق است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص125).

پیامبر گرامی اسلام‌صلی الله علیه وآله:

27 أَفضَلُ الأعْمالِ أَحْمَزُها.

برترین کارها، سخت‌ترین و استوارترین آنهاست.

(میزان الحکمه: ج9، ص4064).

پیامبر گرامی اسلام‌صلی الله علیه وآله:

28 أَزْکَی الأَعمالِ کَسْبُ المَرْءِ بِیَدِهِ.

پاکیزه‌ترین کارها، درآمدی است که انسان با دست رنج خودکسب کند.

(میزان الحکمه: ج 11، ص 5176).

پیامبر گرامی اسلام‌صلی الله علیه وآله:

29 أَفْضَلُ العَمَلِ أدْوَمُهُ و إنْ قَلَّ.

برترین کارها، بادوام‌ترین آن‌هاست، هرچند اندک باشد.

(میزان الحکمه: ج 9، ص 4064).

امام علی‌علیه السلام:

30 أَلْعَمَلُ رَفیقُ الْمُؤْمِنِ.

کار (شایسته)، همدم و همراه مؤمن است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 51).

امام علی‌علیه السلام:

31 أَلعَمَلُ شِعارُ الْمُؤْمِنِ.

کار، شعار مؤمن است.

(میزان الحکمه: ج9، ص4050).

امام علی‌علیه السلام:

32 بِالعَمَلِ یَحْصُلُ الثَّوابُ لا بِالْکَسَلِ.

با کار است که پاداش به دست می‌آید، نه با تنبلی.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 186).

امام علی‌علیه السلام:

33 مَنْ یَعْمَلْ یَزْدَدْ قُوَّةً.

هرکه کار کند نیرومندتر شود.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 454).

امام کاظم‌علیه السلام:

34 قَلیلُ العَمَلِ مِنَ العاقِلِ مَقْبُولٌ مُضاعَفٌ.

کار اندک خردمند، پذیرفته و دو چندان می‌شود.

(تحف العقول: ص 387).

امام کاظم‌علیه السلام:

35 کَثیرُ العَمَلِ مِنْ الهَوی والجَهْلِ مَردُودٌ.

کار از روی هوس و نادانی هرچند بسیار باشد ، پذیرفته نیست.

(تحف العقول، ص 387).

امام علی‌علیه السلام:

36 ثَمَرةُ العَمَلِ الصّالِحِ کَأَصْلِهِ.

نتیجه ی کار نیک، همانند ریشه ی آن است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 207).

امام علی‌علیه السلام:

37 ثَمَرَةُ العَمَلِ السَّیِئ ِ کَأَصْلِهِ.

میوه‌ی کار بد، همانند ریشه‌ی آن است.

( عیون الحکم والمواعظ، ص 207).

امام صادق‌علیه السلام:

38 إِعمَلوا قلیلاً تَتَنَعّموا کَثیراً.

اندکی کار کنید تا بسیار متنعّم شوید.

(توحید، ص19).

امام علی‌علیه السلام:

39 اوصیکَ...بِالْعَمَلِ فی النَشاطِ والکَسِل.

تو را سفارش می‌کنم به کار، (هم) در حالت سرزندگی و(هم)سستی.

(بحارالانوار: ج 77، ص 236).

پیامبر گرامی اسلام‌صلی الله علیه وآله:

40 إِنّ اللّهَ تعالی یُحِبُّ مِنَ الْعامِلِ إذاعَمِلَ أنْ یُحْسِنَ.

خداوند متعال دوست می‌دارد که انجام دهنده ی کار، وقتی‌کاری می‌کند، آن را به خوبی انجام دهد.

(میزان الحکمه: ج 9، ص 4076).

امام علی‌علیه السلام:

41 أَلقَرینُ النّاصِحُ هُوَ العَمَلُ الصّالح.

همنشین خیرخواه، همان عمل شایسته است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 68).

پیامبر گرامی اسلام‌صلی الله علیه وآله:

42 إِنَّ داوودَعلیه السلام کانَ لایَأکُلُ الّا مِنْ‌عَمَلِ یَدِهِ.

همانا داوود نبی(علیه السلام) جز از دست رنج خود نمی‌خورد.

(میزان الحکمه: ج11، ص5176).

امام صادق علیه السلام:

43 أَلکادُّ عَلی عِیالِهِ کَالْمُجاهِدِ فی‌سَبِیلِ اللَّهِ.

کوشش کننده برای تأمین معاش خانواده، مانند مجاهد درراه‌خداست.

(کافی: ج5، ص88).

پیامبر گرامی اسلام‌صلی الله علیه وآله:

44 أَلعِبادَةُ سَبْعُونَ جُزْءاً، أَفْضَلُهاطَلَبُ الحَلالِ.

عبادت هفتاد بخش است که برترین آن، جستجوی (مال)حلال است.

(کافی: ج5، ص78).

پیامبر گرامی اسلام‌صلی الله علیه وآله:

45 طَلَبُ الکَسْبِ فَریضَةٌ بَعْدَ الفَریضَةِ.

پس از ادای نماز واجب، کسب روزی واجب است.

(بحارالانوار: ج 103، ص 17).

پیامبر گرامی اسلام‌صلی الله علیه وآله:

46 طَلَبُ الحَلالِ جِهادٌ.

دنبال روزی حلال رفتن، همانند جهاد (در راه خدا) است.

(میزان الحکمه: ج 5، ص 2058).

پیامبر گرامی اسلام‌صلی الله علیه وآله:

47 طَلَبُ الْحَلالِ فَریضَةٌ عَلی کُلّ‌مُسْلِمٍ وَ مُسْلِمَةٍ.

جستجوی حلال،بر هر زن و مرد مسلمان، واجب است.

(بحارالانوار: ج 103، ص 9).

امام علی‌علیه السلام:

48 أَلله یُحِّبُ المُحْتَرِفَ الأمینَ.

خداوند پیشه ور درستکار را دوست می دارد.

(تحف العقول: ص111).

بخش سوم: نکوهش سستی و تنبلی و پرهیز از بیکاری

ز نیرو بود مرد را راستی

زسستی کژی آید و کاستی

امام محمّد باقرعلیه السلام:

49 أَلکَسَلُ یُضِّرُ بِالدّینِ والدُّنیا.

تنبلی به دین و دنیا زیان می‌رساند.

(بحارالانوار: ج 78، ص 180).

امام علی‌علیه السلام:

50 أَلْکَسَلُ یُفْسِدُ الآخِرَةَ.

تنبلی، آخرت را تباه می‌کند.

(میزان الحکمه: ج 11، ص 5184).

پیامبر گرامی اسلام‌صلی الله علیه وآله:

51 إیّاکَ وخَصْلَتَینْ، أَلضَّجَرُ والکَسَلُ.

از دو خصلت بپرهیز، بی‌حوصلگی و تنبلی.

(بحارالانوار: ج73، ص159)

پیامبر گرامی اسلام‌صلی الله علیه وآله:

52 أَکْسَلُ النّاسِ‌ِ فَعَبْدٌ صَحیحٌ‌فارِغٌ لایَذْکُرُاللَّهَ بِشَفَتِهِ وَلابِلِسانٍ.

کسل‌ترین(و تنبل‌ترین) مردم ،شخص سالم و بیکاری‌است که خدا را یاد نمی کند نه با لب و نه با زبان.

(بحارالانوار: ج 84، ص 257).

امام صادق‌علیه السلام:

53 عَدُوُّ الْعَمَلِ أَلکَسَلُ.

دشمن کار، سستی و تنبلی است.

(کافی: ج5، ص85).

امام علی علیه السلام:

54 آفَةُ النُجْحِ أَلکَسَلُ.

آفت رستگاری، تنبلی است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 181).

امام صادق‌علیه السلام:

55 لا تَکْسِلوُا فی طَلَبِ مَعایِشِکُمْ.

برای رفتن به دنبال تأمین معاش خود، کاهلی نورزید.

(من لایحضره الفقیه: ج3، ص157).

امام صادق‌علیه السلام:

56 انْ کانَ الثَّوابُ مِنَ اللَّهِ فَالْکَسَلُ لِماذا؟

اگر خداوند (در برابر کار) پاداش می‌دهد، دیگر تنبلی چرا؟

(بحارالانوار: ج 73، ص 159).

امام علی‌علیه السلام:

57 تَأْخیرُ العَمَلِ عُنْوانُ الکَسَلِ.

به تأخیر انداختن کار، نشانه ی تنبلی است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 201).

امام علی‌علیه السلام:

58 مِنَ التَّوانی یَتَوَلَّدُ الکَسَلُ.

از سستی است که تنبلی زائیده می‌شود.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 472).

امام علی‌علیه السلام:

59 أَلتَّوانی إِضاعَةٌ.

سستی و اهمال (در کار)، ضایع کننده ی (عمر و فرصت) است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 36)

امام علی علیه السلام:

60 أَلتَّوانی فَوْتٌ.

سستی و کوتاهی، موجب از دست دادن (کار) است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 36).

امام علی‌علیه السلام:

61 أَلتَّوانی سَجِیَّةُ النَّوْکی.

سستی و اهمال، خصلت سبک سران است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 39).

امام علی‌علیه السلام:

62 مِنْ سَبَبِ الحِرمانِ التَّوانی.

یکی از عوامل محرومیت، سستی (درکار) است.

(تحف العقول: ص 80).

امام علی علیه السلام:

63 مَنْ یُقَصِّر فی العَمَلِ یَزدَدْ فَتْرَةً.

هرکه در کار خود کوتاهی ورزد، بر ضعف و سستی اوافزوده‌شود.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 454).

امام علی علیه السلام:

64 مَنْ قَصَّرَ العَمَلَ أُبْتُلِیَ بِالْهَمِّ.

هرکه در کار خود کوتاهی کند، به اندوه گرفتار آید.

(بحارالانوار: ج 81 ، ص 191).

امام علی علیه السلام:

65 مَنْ دامَ کَسَلُهُ خابَ عَمَلُهُ.

کسی که پیوسته تنبلی کند ،در رسیدن به آرزویش ناکام ماند.

(جامع احادیث الشیعه: ج17، ص56).

پیامبر گرامی اسلام‌صلی الله علیه وآله:

66 إِنَّ اللَّهَ یُبْغِضُ الصَّحیحَ الفارِغَ‌لا فی شُغْلِ الدُّنیا وَ لا فی شُغلِ الاخِرَةِ.

خداوند از شخص تندرست بیکار که نه در کار دنیاست و نه‌سرگرم آخرت، نفرت دارد.

(شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید: ج 17، ص 146).

امام کاظم‌علیه السلام:

67 إنَّ اللَّهَ تعالی لَیُبْغِضُ الْعَبْدَالفارِغَ.

همانا خداوند از بنده ی بیکار، بیزاری می‌جوید.

(من لا یحضره الفقیه: ج 3، ص 169).

پیامبر گرامی اسلام‌صلی الله علیه وآله:

68 مَلْعُونٌ مَلْعُونٌ مَنْ ضَیَّعَ مَنْ یَعُولُ.

ملعون است ملعون، آن که خانواده ی خود را تباه کند.

(بحارالانوار: ج 103، ص 13).

امام علی‌علیه السلام:

69 إن یَکُنِ الشُغلُ مَجْهَدةً فاتِّصالُ الفِراغِ مَفْسَدَةً.

اگر کار کردن مایه ی رنج و زحمت است، پیوسته بیکار بودن نیزموجب فساد و تباهی است.

(بحارالانوار: ج77، ص419).

امام علی‌علیه السلام:

70 مِنَ الْفِراغِ تَکُونُ الصَّبْوَةُ.

هوا و هوس(های جاهلانه) ناشی از بیکاری و فراغت است.

(عیون الحکم والمواعظ: ص 471).

فهرست منابع